Van Chma den 5en april Ao 1684: — met een gemeene magt te bespringen, en welckent halven zij ons te meer met veel waar schijnlijcke Reden en groote beloften van een goede Negotie, sogten te assopieren en ondertusschen zoo veel tijt te winnen om zig formitabel te maacken en in postuur van aggressie te konnen stellen, dit ons gevoelen bleeck oock hoe langer hoe meerder, zulcx dat we desen hoop tot een getal van 40: zoo Joncken als andere Navetten en wel Ruijm 1500: man zagen g'accresseert te zijn. met welcke armade zij daags voor ons vertreck de scheepen passeerden, en zig boven 's wints van ons agter d' Eijlanden nedersloegen, buijten twijffel om bij eerste occasie 'teen of 't ander schelmstuck 't onderneemen, dat se van die kant zeer gemackelijck, maar van d' andere niet wel doen konden. den tijt van 18: etmalen was Reets gepasseert, en de Coopluijden en beloofde Coopman schappen quamen niet ten voorschijn, oock vielen onse scheeps volckeren zeer in, zulcx datter op de drie bodems wel in de 40: aan de perssinge te bedde lagen, welcken't halven wij met goeden en wel bedagten Rade Resolveerden, de vlagen te schuwen daarse vallen, en dese pieraats en haare Roof Nesten te verlaten edog eer we daar van scheijden zoo moeten eerst zeggen, dat het papen Eijlandt een plaats is vol plaisier en vermaack, zijnde van de Natuur met zoo veel schoone voordeelen begaaft, dattet van de kunst weijnig behoeft tont eenen Harten, wilde swijnen, en Hoornbeesten zijnder in meenigte, en gaan in't aansien der verbij gaande met geheele kidden weijden; gelijck dan oock in d'eerste 2. dagen bij eenige der onsen, die het aan landt gaan geconsenteert was, 5. â 6: van d'eerste zoort wierden opgebragt. vissen in abondantie zijnder zoo wel binnen in't versse als buijten om in't zoutwater; de bossen krieten van al 't gevogelte, en voornamentlijck (zoo— men ons zeijde) waren de stranden en plaaten in de koude tijt met gansen.
Eenden. snippen &a als bezaijet, oock sijnder menigte schoone valleijen en kostelijcke Zaijlanden, Edog bij — gebreck van bouelieden meeren deel onbearbeijt, behalvens — eenige weijnige die met groente zijn beplant, eenlijck tot voetsel van de 30: Tempel dienaars, die op dit Eijlandt in verscheijde aansienlijcke dog meest vervallene kloosters, - Huijshouden en haren afgoden dienst besoenen Wij hadden gedagt datse de Ruine der selver aan onse Natie zouden wijten, dog daar van is ons niets te vooren gekomen, oock verstonden bij discours, dat geen van haar allen, daar zoo lange geresideert hadde. van de streckinge van dit, als mede van de naast bij gelegene Eijlanden en rheede, mitsgaders van 't Canaal dat den Inganck maackt, hebben wij een pertinente kaarte doen vervaardigen gelick u Edle Hoog agtb: bij 't nevens gaande zeeboeck Lra H: op folio 7: — believen te boogen. 't papen Eijlandt verlaten hebbende, quamen seer spoedig voor swbadias Rivier, daar we oock niet gedagt hadden in te loopen, maar aangezien van een der vervallene Reduiten, aan den Jnganck op een Hoogte gelegen, een zeijn schoot wierd gedaan, en dat zig veel volcx op de bergen quamen verthoonen, zoo vonden goet het ancker voor eerst te laten druijpen, en zouden benevens een der Chineese tolcken den boeckhouder de vlaming onder een Root vlaggetje na binnen, met zoodanige een mondelinge Jnstructie als daartoe vereijste, de welcke
Van Chma den 5en april Anno 1684: de welcke tegens den avondt wedergekeert Rapporteerde, dat de komste der Hollanders aan de mandorijus der Tartarische besettinge niet onaangenaam ware, maar niet zonder schroom konden het binnen komen der scheepen accorderen, als vresende dattet bij hare oppergebieders qualijck mogte genomen werden, en welckenthalven zij liever hagen dat we zoo lange buijten bleven. tot datse daar van Rapport gedaan en daartoe speciale ordre zouden hebben bekomen, des niet Jegenstaande deden wij ancker Ligten en dreven voorts de Revier in, (als zijnde niet geraden met de scheepen daar buijten te blijven leggen) en quamen digt onder de verweeste stadt swadia ten ancker, als wanneer twee kleijne bevelhebbers aan boort verscheenen, en ons d' oorsaacke onser komste afvraagden, die wij haar in andwoort zoodanig voor droegen datse niet alleen d'opgenome vreese afleijden, maar oock zeer vergenoegt van ons scheijden, edog volgens 't verhaal van den zoon Limlacqua, is't haar allen en wel principaal de Hooft officieren Zuur opgebroocken, al zoo den Heer pouij (veltheer) tot Hockzieuw bij na Reecquening van den tijt bevondt datse met opsigt der scheepen een expressen hadden doen afgaan, om zijn welgemelte Hooght daar van tijdig kennis tegeven, en waarom Bij tot Hock zieu w' zijn geroepen, eenige haare ampten ontnomen en sommige zeer strengelijck geslagen, en met andere sware straffen gekastijd gewerden de bequaamheijt deser Rivieren en de verdere accomodaties scheenen tot de Negotie besonder wel gelegen te zijn, en waarom wij oock met alle Jndustrie Inquireerden en de mandorijns deser bezettinge sondeerden offer tot een sluijck handeltje geen apparentie zoude zijn, dog dese Luijden verklaarden ons in alle Cinceriteijt, en wesen niet gesonde reden aan, dat het onmogelijck was, of ten ware dat de Heer pouij (veltheer) tot Hockzieuw. selfs de handt daaraan wilde slaan, weshalven wij niet ondienstig vonden, onsen Chineesen quitse, zijnde hier te lande bedreven, met een briefje, tot dese zaacke applicabel, aan den tolcq Lumlacqua af tevaardigen; waartoe het Consent van dese wagt mandorijns als mede van den grooten mandorijn der krijgsvesting tongsan, zijnde een dag Reijsens de revier opwaart) albereijt hadden g'obtineert en met welckers hulpe onsen bode nu al tot tongsan voornoemt was aangelandt finck van daar hij zijn Reijs over de krijgsvesting Hock ^ zieuw meende te vervorderen, maar wierd door den gouverneur dier plaatse, daarin verhindert en quam alzoo onverrigter zaacke te Rug, en nevens hem oock ordre aan dese besettelingen datse ons met den eersten uijt d' Revier zouden doen vertrecken. zonder te gedogen datter eenig Inlandts vaartuijg aan de scheepen quam. —. dese bevelen uijtte voeren versogten ons de mandorijns — met verscheijde beweeg Redenen, dat we hoe eer hoe liever van hier wilden gaan, welck versoeck wij oock zeer ligt accordeerden, als ziende met ons langer verblijf geen voor deel te doen, dog onder Conditie dat ons eerst van, ververssinge mosten verzien, waarin zij ons seer behulpsaam waren, trouwens 'twas oock geen wonder, want zij gaudeerden goede voordeelen daarbij. — de.