Den handel wert onderwijlen op madure ijverle bevordert, en door de goede toesicht vanden E: huijsman zijn de lijwaten al merckle in deught verbetert en in prijs vermindert, daer ten onser— en boben den toevloeij soodanich gewackert dat wij ons behoef voor ceijlon van caetchies p:s saacken— en guinees ('tlaetste veel beter coop dan van chormandel) hopen te becomen, en soo den sleet op Ceijlon na onse hoope toeneemt sal Nagap:l het gebreck van madure moeten suppleeren en Ceijlon ten vollen gerieven.
Ontrent de preeminentien, voorrechten en incomsten die d'E: Compe op madure competeeren en tot noch verduijstert zijn, is al mede een goede voorganck geschiet, En in plaets van 7: 'tgetal op 14: zeehavenen gebracht, en alle deselve van 't noorden off ontrent Rammenecoil af tot de caep toe met Comps volck en residenten beslagen, en waerdoor de bocht en madurese zeecust d' E: Compe wettich competeert, bij gevolge niet verobligeert aldaer meer dan op Ceijlon den malabaersen areeck tegedoogen tot ruine van Comps handel, en voordeel oet alle— van weijnige op mallabaer die tegens d' E: Compe soo schandelje maliqueeren, en metter tijt wat claerder sullen werden aengewesen, peerleisserij salder na apparentie desen jare Retour schepen. niet gehouden werden, maer na 't eenparich gevoelen het aenstaende jaer, dat godt gunne pel schrift om de voordeelen derselve wat claerder en vertrouweljk te vertoonen. het chiancos duijcken niet datse op gaet onderwijlen voort dat al een goet voordeel sal toebrengen; alle de rochevellen — ons al over werden mede voor d' E: Compe tot een civile prijs versamelt, en 't vertier der coopmansz: behertight, wesende alle den areeck die daer lagh vercocht, en nu noch noodich dat op de prijsen elen sijn beslooten der coopmanschappen soodanigen ordre gestelt werde datse met die van chormandel en andere mogen geljk staen, waerdoor een grooter sleet verhoopt wert, dewijle tot noch de prijsen teveel hebben g'excedeert tegens die van onse naburen, waervan en meer andre saecken door de tijt en goede opmerckingh met meerder fundament sal werden gesproocken uEd: verseeckerende dat op madure geen ijver noch de behoorlijk trouwe toesicht sal gebreecken t terugge het tewenschen zijnde dat wij van soodanige mannen onder 't gouvernemt wat ruijmer versien waren; als wij hier van de capaciteijt van den oppercoopm: huijsman vermelt hebben, en waerom denselven bij den hre superintendt en raet oock verbetert is tot 120: gl ter maent Calpeter in het vertoont onder caracter van oppercoopm: en Commandant, doch de qualitt van Commandr mede sal — soude sijn E: seer verobligeeren en aenmoedigen alles wat mogelk was voor 't welvaren ar wij konnen van uEd: staet tecontribueeren, doch sulcx off wel de confirmatie in 't vermogen van haer Ed: tot Batavia zijnde, sal de gunstige dispositie van daer moeten versocht en— ontsteltenis afgewacht werden. el van van den teuver connen wij niet anders getuijgen dan dat de vruntschap met het laatst bij de boucken voordeelige contract bevestight geensints vermindert maer meer en meer geaccresseert erling geen is, houdende den teuver sijn contract sonder ons tot noch reeden van klagen, maer epeter hebben wel om hem te bedancken gegeven te hebben, presenteerende d'E: Compe sijn uijtterste dae van uijs hebbend: hulpen vermogen soo ons den neijck geen contentement gevende oorsaeck van verwijdeconnende ringe verweckte, doch onse gelegentheijt noch jntentie daer toe niet streckende wert het een agterhouden en ander in ballans gehouden, om haer beijde tevernoegen, den neijck soude ondertussen en oversulcx gaerne sien dat den vreede door Comps bemiddelingh tussen hem en den teuver bevesticht onder dien wiert, maer haer Eijsschen aen weersijden teveel verscheelende, en ons jntrest mede te hebben, pas comende, blijft alles noch op sijn beloop en 'twerck uijtgestelt tot wij sullen weten daarover hoedanich onse saecken met den neijck afloopen, en uEd: of haer Ed: tot batavia — onneeren eijndelingh over de verseeckeringe van madure off Tutecorijn sullen disponeeren. de bocht copia Resolut is onderwijlen door nauw ondersoeck in onse macht, ende deurvaert van rammacoil gaan off pembenaer soo wel als manaer in Comps handen, om alle vaert door dese passagien te beletten, gelijk uEd: inde missive van ulto rd: door den hre supernitendent na eckter is— Cattaviase p: a 7000: vertoont, en dat daer toe twee wacrthuijsen op de naeste verswaters eijlanden souden werden opgerecht, 't welck tot noch uijtgestelt zijnde sonder langer vertoef sal voortgaen, om op alle 969:11:12:- tgodt gelieft weijnich dagen an cappitaal Opte mallemollen Daar in Jndia gehoorl: tijt, men de prijsen— ecq wel eenichsind aan geprocedeert ffen te geschieden gewasch 777:-:9:- 346:12:5: middelen tot en 19:' 9ber psbladen snadecca Lorrenuijt eenig gens ecke verwin toe Patria.— eecker verbeterde tot voor
daer voor wat te genieten sullen benge daerinne in hoedanige xuvij gecomeno het bedr is versonden staet genote soo op 't s cast Jesqus ont     n ise de oe sie an eie tot recompens, voor de bewesene hilve woeder den hebben, want alle courtoisie van dese natie niet anders en geschieden, als met jnsic Lorrendraeijerijen te passen, 't beroopen der peerlbancken en 't vervoeren van den malabaerse areeck en peper na Chormandel tebeletten, gelijk in geen cleene quantiteijt den peper van hierd babba en sijn consoorten boven met areeck gedeckt na hhier kan en de Engelsz: vervoer En dewijle met den Teuver het poinct van den mallabaersen rreeck vereffent is, soo sullen wij tot Tutucorijn comende mede onderstaen om met den Lantregent van: madur eesen neijck onder de hant over een tecomen, voor seeckere schenckagie alle den areeck van malabr uijt de lage landen, waerover denselven gebiet, uijt tesluijten, om daerdoor dese malabaerse ragias tebeter tot reeden tebrengen, soo het met deselve na ons ooghwit e tot haer voordeel nu niet lucken wilde, dat wij niet connen presumeeren, soo meer oprechteljk dese saeck voor d' E: Compe beleijt en beijvert wert, geljk den hr Commandr hee belooft te sullen doen, en geen licentie tot vervoer van den areeck te geven tot naderl van haer Ed: tot Batavia, ondertusschen sal dit saijson verloopen, 't quade op handen, vaert belet, en de tijt gebooren zijn ons concept op d' een of d' ander wijse tevolvoeren, en op desen voet zijn wij dan eijndelingh malcanderen tegemoet gecomen, en voornemens binnen twee dagen de reijse na Ceijlon weder te ondernemen, dewijle des gouvern absentie niet soo lange van daer can werden gemist als de lancksamheijt van 't onderhandelen met d' mallabaren wel vereijst, ondertussen wert Europa met soo voch balcken geladen als het schip bequameljk can innemen, en heeft ons den hr Conn frebr nu verclaert dat jaerlj 16: a: 1800: jatij plancken van 2: duijm dick en 250: lang balcken op Cochim voor Ceijlon sal connen bestellen, en 'tblijckt nu dat den hr super altoos niet onwederspreeckle redenen seer wel gesustineert heeft dat op malabaer ge hout gebreck en verre best was den handel na uijterste vermogen op cochim te treck alwaer ons niemt can hinderen den ontfangh en afscheepingh tebesorgen, en bij aldien den hr Commandr den peper soo wel als nu met het hout geschiet van calcoila tot cochin treckt, geljke wammana en babba souden connen besorgen, soo was a den Calcoilander teminder gelegen en alles onder de beste toesicht vanden Comma selver, geljk het onderscheijt met den amphioen nu gesien is, want de cochimse coopl hebben niet alleen hun gecontracteerden amphioen na haer genomen, maer noch meer quantiteijt gecocht daer babba en sijn consoorten soo seer clagen datse geen vercoop van haeren amphioen hebben connen doen noch peper leveren, om dat het eene ter sluijck off openbaer ingebracht, en 't ander uijtgevoert is, soo dat de grootste quantiteijt van hun — gecontracteerden amphioen d' E: Compe tot groote schade aen de hant blijft, En op mala geen peper in voorraet is dan ontrent 100@ lb: die nu na persia met de flaman overgae Nu soude noch overich zijn na de ordinarie gewoonte uEd: een beschrijvingh te doen van den tijrannigen ragia singa, maer dewijle ontrent sijn actien en spoorloos regeringe geen veranderingen voorgevallen zijn, maer alles tussen ons en hem soodanich gebleven is als uEd: met de retours scheepen en de voorige brieven ampl geadviseert is, soo sullen wij desen met het vervolgen van sijn gruwelen niet — vergrooten, maer met verlangen en vast vertrouwen blijven afwachten uEd: supp en volcomen ordre omde ellendige beneden landeren van soo grooten wreetheijt als ontrent haer geoeffent wert te verlossen, ons met hun adsistentie te verseeckeren en de bovenlanders over telaten de wraecke die sij over soo veel moorderij, en sou connen tewege brengen. — Onder de documenten uEd: nevens d' missive van ulto xds toegesonden, sullen uEd mede gemoeten een brief door den hr superintendt aen den Commandr van reede geconcipieert een briefje voor den Calcoilanten ragia, om daerdoor die van malabaer aen tewijsen hun plicht voor den dienst van d' E: Compe en hoeverre het noodich was in 'tstuck van den handel des areecx te procedeeren, maer dewijle doord gouvernrs persooneele overcomste dit poinct vanden areeck conditionelij soo ver gemiddelt is als hier vooren staet aengewesen, soo hebben best geacht beijde dese brieve in tehouden, om van nieuwe dispuijten bevrijt te zijn, dat bij monde alles gesel is dat daerin soude connen begrepen wesen, waervan wij dan oock hebben nood geacht UEd: teadverteeren, op datse maer mogen dienen tot uEd: speculatie, die door de tijt wat nader sal connen verlicht en de actien van babba en andere aen gewesen werden. hiermede wel 't voornaemste en 'tgene telande vertrout macr werden tesamen gestelt zijnde sullen desen hiermede besluijten en na oetmoedige gebiedenis n e doom iet e ent ndoo hem daer omtrent en hae Nademael wij bij continuatie vande bassorase handel, jaerlijcx tot her varwaerts voer en wers alsoo de in comps het eijndeb als verleden willen nogh hadde, daer bevonden, dat wij soo voorhande soo verre t sijn gewee aen de co 4 â 5 maend geworden aengebrac hun vertr gemaeckt. het jacr retournerend voor de cust f 81936:8 Ende goed teeren de son derlant van gesondert he brief jonghs dogh een gen de Inges contractaet alreets door voor gestelt dienaren (in margine 6 1b