weder op den rechten voet zullen konnen brengen, want de koopluijden aanstrandt ons willende vyandich zijn zal ons groote quantiteijt peper door lorrendraijerije konnen ontvoert werden, ende de binnen landse Ragias van Teckencoer, en berckencoer ons willende hinderlijck zijn, kan de peper beswaarlijck afkomen, den Commandeur Coulster hebben wij goetgevonden tot dese redressen nae de Strandt Ragias eerst af te zenden, en oock de koopluijden weder wat ter neder te stellen, ofte anders den voorigen voet van in 't landt te handelen, vervolgen, want dewijl zijn E: bij d' E: Hustaart tot dese veranderinge is — ingelaten, hebben wij oock gemeent, dat niemand de redressen wederom beter behoorde te konnen versorgen, ende zoodanich de zaacke bestieren, dat wij eenmael het rechte, end beste nae volgen In voldoeninge vande Instructie bij de Gouvr Generael, ende Raden van India aan d' E: vangoens verleent in zijn E: persoonlijck op de Custe van Canara geweest, om wast mogelijn met den neijck nader te handelen, ende te bedingen 't geene uEde inde Gem: instructie zullen geexpresseert zijn.
Ende alsoo wij verstaan hadden dat de portugeesen niet weijnich in die landen weder den haan begonden te speelen, om haar vervallen Credit wat te herstellen; docht ons goet zo aan sienlijck te vertoonen, dat de wereld in die hoek mochte blijcken, dat onsen saan noch koninck was. d' E: vander laer voor bassaloor voor af met de Scheepen Erasmus, ende domburch aangekomen zijnde, bevond dat de Portugeesen bassaloor in possessie hadden genomen, ende dat haar bij den neijck reede de fortresse waren ingeruijmt, tegens 't recht van neutraliteijt, daar die landen altijt in— gehouden zijn, alsoo Goa van daer ordinair altijt, ende oock bij noot Ceijlon, en Batavia — daar plachten gespijsicht te werden. gem: vanderlaen was dan te rade gewerden, tegens haar over dese actie, bij monde te protesteeren, ende de haven van mangaloor (onse malabaerse frontueren naest gelegen) te besetten, ende zulcx om de Portugeesen den weel af te luijden ons die haven niet te onttrecken, met de eerste actie zijn de Portugeesen, ende met de 2e (naementlijck de besetting te water) den neijck zoo wel als de portugeesen niet weijnich gealtreert, ende ontset gewerden, zoo dat met d'overkomste van D' E: van Goens het werck — op dien voet heet moeten voortgaan, daar men licht anders met vereeringe den Neijck mangaloo wel zoude afgehandelt hebben. wij vonden dan goet om dese importante havenen oock te dingen, dewelck zoo wij niet van den seijck konden verkrijgen, ten minsten dat wij de portugeesen van daer hielden, om zoo wel voor ons als voor haar vrij te blijven; want uEds believen te gelooven, dat het op 't hoogste noodich is. dit werck zoo important aan te zien wij dewijl bij noodt zouden konnen genootsaact zijn, daarom te veelten, tegens die geene, die ons den rijshandel aldaar wilden beletten. wij hebben dan op 't Civielste, ende moderatser,e nochtans oock met grooten Ernst hier tegens geprotesteert, doch om alles met het alderbeste fatsoen te verrichten, hebben wij aan: viceroij gecommitteert den Resident van Wingurla, Leendert Leendertz, daar eerst den Capn Hendrick van Reede toe gekooren was, doch dat on de brieven eergisteren van uEdle ontfangen, weder gealtreert is, wat uijtslack dit werck zal hebben, werd uEde t' zijner tijt aangeschreeven, jmmers dese stribbelinge is oorsaack, dat d' E: van goens zich van de Canarase Custen zoodanich niet heeft konnen informeeren, als — anders wel noodich geweest hadde, echter verklaart den Resident Govert de bruijn (special gelast zijnde, zich daar van wel te informeeren) dat de quantiteijt niet alleen gering, ende niet
niet boven 25: â 30 Olbn wax, diemen jaarlijcx zoude konnen bekomen, maar — oock zeer slecht, ende ondeugende, gelijck ons aan 't mede gebrachte monster oock is gebleecken, het is nochtans noodich, dat inrde landen van Canara, nader werden ontdekt om voor toekomende te weten, watmen te doen, ofte te laten heeft. vande Canarase Cust is d' E: van goens weder te ruch op Canawoor gekomen, daar alles met den moorsen adria zoodanich overhoop lach, dat het al op het cipien heeft geweest, malkanderen vijandlijck aan te tasten, zijnde onse Crijgsmacht daar toe al geland, en in slaehordre geweest, doch bij nader gehouden Conferentie, ende vernedering der mooren is alles niet alleen bijgeleijt, maar oock zoodanich in plooij geraact, dat wij hoopen dat het op dese visite al eenige jaren weder zal konnen heensloeren, zijnde daar en boven op— alles zoodanigen reglement gestelt, dat Cananoor met zeer weijnich last, ende oock nae weijnichjaren met proffijt zal konnen aangehouden werden, nae de doodt van: koopm van waerden (die groote habiliteijt had met dese natie om te gaan) hebben wij bevonden dat d' onse geen kleijne redenen van ofentie aande mooren gegeven hadden, welcke— losheijt dan d' E: Compe dickmael in groote moeijten, ende kosten brengt, wij hebben aldaar bedongen 100: lasten peper jaarlijcx tot de prijs van't landt, zijnde omtrent eens zoo duir als hier, doch men meijnt dat den peper wat grooter, ende zuijverder van Corl is, 't zelve trachten wij nu mede te doen in des Samorijns landen, om door die — middel aan 't gros van alle den peper niet alleen te perticipeeren: maar oock die op — prijs te brengen, want alsoo d' E: Compe niet machtich noch oock genochsaam — gerechticht is, konnen wij het uijtvoeren vanden peper inde landen benoorden de Cranganoorse rivier vallende, niet zoodanich inhouden; ofte de mooren willen daar aan almede perticipeeren, ende alsoo wij aldaar jurisdictie noch eijgendom hebben, moeten wij ons reguleeren nae onse macht, ende niet nae onse wille, schoon alle de peper bij Contract aan ons verbonden is.