Saterdach adij 28n december 1622 Den breeden zaet, door orde van d Ed.
Heer generael coe op 5en deser maent binnen tfort batavia beroeven sijnd wird bij zijne gemelte Ed: in volle vergaderinge, ouersitten vande gecommitteerde wegen de E. engelse Comp. e thomas brockedon ende willem melholdt voorg dragen, hoe door godes sonderlinghe zegen den toeloop van verscheijde volckeren in dese teere aencomende revublijcke van batavia, van dach op dach seer was toenemende, waer door de asten soo tot bereijdinghe van onbequame gronden, graven van burchwallen provisionele sluijtinge vande stadt, timmeringen van reduijten ende verscheijden andere wercken tot gerieff vande gemeente ende versekeringe vanden Inwoonder dagelijcx grooter en grooter vielen, ende in toecomende noch stonden te vermeerderen, sulcx dat de nederlants comp. e (:onaengesien eenige extraordinarij collecten:) ten respecte van dese gemelte lasten, aende statswerck alreed een groot stuck gelts ten achteren stondt, behalven d'excessive ordinarie lasten vant garnisoen ende verstercke ghe vant fort batavia welcke bij daer en boven alleene wa supporteerende dat het derhalven de gemelte compe onmogelijck was sonder merckelijcke vercortinge in haren staet ende middelen, dese ende gene Lasten gestad te dragen, waer ouer sijne Ed: den raet in bedenckinge gaff, off men tot soulagement deser insupportabele lasten op de tollen vande incomende ende uijtgaende goe deren, eenige verhooginge soude mogen invoeren, ende ov wat manieren zulcx met de minste beswaringe vande burger ende vreemdeling opt gevouchlijcxte soude comne ende behooren te geschieden, Jtem off men oock op de erffgronden welcke tot noch toe onbeswaert waren geweest voortaen eenige lasten soude mogen instellen wird voorder bij zijne ed: voorgedragen, alsoo dese plaets van verscheijde vreemde natien, dagelijcx seer gefrequend wierd, de burgerij noch swack, ende de stadt niet tenema in behoorlijcke deffentie besloten was, daer beneffens dat de Javanen int generael soo die vanden mattaram als van bantham. genouchsaem voor openbare vijanden gerekent mochten worden, alsoo de geruchten alreede gelooven hadden, dat d'een off d'ander tijt wel eenige verraderije ende jnval bij ontijden op de stadt souden mogen attenteeren, off het niet oirboir ende nodich ware omme d'ongevallen ende verijckelen soo veel mogelijck is, voor te comen, datmen alle vreemdelingen hare criss ende cort geweir aenden boom int incomen. voortaen afsnam, gelijck alreede (:achtervolgens voorgaende arrest) hare viecken, roers, bassen, ende ander geweir bijden babandaer affgenomen ende tot haer vertreck in verseeckeringe bewaert worden Op dese voorgemelte poincten versocht sijne Ed: dat de raden hare advijsen na rijpe deliberatie met den eersten schriftelijck souden overgeuen andernes
tollen verhoocht op Des vrrendelinge de Wapeke afgekomen. andermael op den 8. daer aen voegende, den breeden raet beroeven ende d'advijsen schriftelijck ingebracht sijnde, na dat deselue geopent, gelesen, ende opgenomen waren, wird bij Heuraliteijt van stemmen geadvijseert dat mit de tollen van alle incomende ende wtgaende goederen (welck tot noch toe. op s 'te cento geweest waren :) ver hoogen ende in different op 10 L cento Instellen soude, uijtgenomen gout ende siluer gemunt ende ongemunt welcke vrij van incomen maer voor wtgaen op 20. ls cento gehouden wird —. aengaende de erffgronden, datmen vermits de swacheijt vande burgerij de belastinge der selver noch eenigen tijt uijt stellen soude. — Belangende de crissen en ander Cort geweir bonden een stemmich geraden, datmen gene vreemdelingen toestaen soude daer mede inde stadt te comen, doch datmen de nachodas van groote joncken, aensienlijcken ambassa deurs ende gesanten eenich respect toedragen. ende gedoogen soude met haer crissen te mogen Incomen, die van d'engelse comp. e waren van advijse dat men de tollen adus van d' Engelijk als noch niet verhoogen, maer daer mede noch een wijl aensien soude, tot dat de gemeente wat stercker geworden ende den toevoer van commercien, wat meer toegenomen souden hebben, gevende voor redenen, dat het in alle nieuw aencommende replublijquen, bij alle natien altoos in ge bruijck was geweest om den toeloop van volckeren ende aenwas van traffijcque te vermoederen, Eenige immuniteijten ende vrijheden te verleenen, sustineerende bij aldien men op de tollen alreede eenige verhooginge bestonde in te voeren, dat de Confruentie van volckeren en commercije daer door souden mogen weerhouden worden, daer noch bij voegende, dat den Jegenwoordigen toevoer meest in eetbare ende consumptiue waren bestont, welcke tmerendeel uijt het lant vande mattaram was comende, ende comen nu eenige verhoogin ge op de tollen invoerde, datmen die van Japara candael ende andere plaetsen op Java lichtelijck verwecken soude, de tollen van alle uijtgaende prouisien in haer lant mede te beswaren, gelijck den gouverneur van Japara (soo bij seijden) alreede begonnen hadde, eenige tollen in te voeren, die voor desen noijt geweest waren, allen twelcke eijndelinge tot laste vande burgerij deser stede zoude comen te redundeeren aengaende de erffgronden ende affnemen vande crisse confirmeerden d'advijsen bijden breeden raet daer op gegeven Bencon ende Jan congh ouerhooffden van chineese burge versochten datmen de verhooginge vanden toll Ende belastinge van d'erffgronden noch een Jaer ofte twee uijtstellen souden, vermits de teerheijt ende onvermogentheijt vande burgerij, aengaen t'afsneme vande crissen, vonden gants noodich, datmen daer mede conform d'advijsen vanden raet voort varen soude Admirau Chinesen. ael coe en sijnd g80 engelse voorg toeloop comende rwas dinghe vallen ingen van gerieff onder ende derlants ecten:) atswerck behalven verstercke lleene wa ge in gestad ckinge bele ende goe ende op vande de comm Op de waren instellen plaets requend tenema neffens ttaran anden reede nige ouden ware gelijck criss aen gaende veir dat de sten der mr opde Toller. 10. pct.