Experientie, de leverantien vande voorsz: vruchten, van Jaer op Jaer, meerder werden, Jn vougen dat de Comp:e daer mede overlaeden wort.
Waeromme alle vrije luijden In Banda zijnde, soude laaten versterven ofte Indien versochten haer vertrecq tgestaen maer voor Eerst geen andere aldaer senden op dat de Carcquen landts daer de Nooten Boomin fu wassen niet te hoogh in waerdije en souder rijsen ofte soude ordonneren, dat van nu voort aen Cattij 111: Nooten voor een r. a van achten ende 2: Cattij fpelij voor den selven prijs moesten leveren, dewijl den Jegenwoordigen prijs, alleen provisioneelijck gestelt Dat Compes Macht onde middelen van oorloge over all de aensienelijckxte moet sijn ende blijven, soo tot versekeringh vanden staat, als wanneer tot beschermingh ende meerder bevestinghe van dienmitsgaeders tot aer van onse natie Iets willen voor nemen ofte verrichten: Dat heel (met reverentie gesproken) groote misslaager sijn op vrijeluijden ofte op Natuerellen van geseijde quartie ren, ofte op alphoeresen eenige reeckeninge te maeken op hope dat den staat vande Comp:ie door de selve luijden Eenige verlichtinge soude werden toe gebracht, wandt de Vrijeluijden niet als haer eijgen proffijt seecken all soude de Compie vervallen, en onder haer swaere lasten moeten beswijcken. d' Jngesetenen van dese landen zijn ontrouwe ende valschartige menschen, die altesamen wensch van ons ontslagen te sijn, sij mogen dan reijnsen ende schoon samblant maecken, soo sij willen: dat alle drije Jaeren precijsselijck de Gouverneurs van gemelte plaetsen verandert, ende op Batavia geroepen werden, op dat Wed:e van soodanige Gouverneurs grondige onder ichtinge vanden Standt der voors: quartieren soude mogen becomen, ende sij luijden beleth blijven, door langhduerige residentie in geseijde quartieren ende plaetsen Erectuoren te maecken, om alsoo alle faulten, quade gangen, ende haatsoeckentheden te bedecken door haer authoriteijt, ontsach ende macht, daer beneffens op dat Ieder sucssesseurt mochte werden geprickeelt, tsij door Eergiericheijt Jallousi ofte oock uijt een oprecht gemeet de beste middelen aente wijsen, door welcke alle Contraventien geweert, de menagie in Compies staat aldaer gevordert, en de saecke soo verde gebracht, dat alle d'oncosten die gemelte Compie inde selve gewesten heeft te dragen connen werden overgewonnen. 1682 aenden lovrandeurder toede in Copie vande missive van Nuijts 16 No
59:9 dat alle oppercoopluijden ander halff Jaer nae de veranderinge vande Gouverneurs mede werde verwisselt, want de negotie vast staat, en bij veranderinge alle Compliicterijen, quade trecquen en Baatsoeckentheden, lichtelijck bespuert, ende achter haelt cunnen werden Insonderheijt als soodanige veranderinge, en lichtinge geschieden zal, bij een persoon, voor desen geweest Zijnde Gouverneur op een der geseijder plaetsen, want die vrempt in dese plaetsen comen, Indien niet wel sijn Ervaeren, werden als de nieuwelingen geblint hockt, ende bij nae soo wijs te rugge gesonden, dan uijt gecomen dat alle gemeene Coopluijden Assistenten, officiers ende slechte soldaten naer Expiratie van haer Eerste verbant, inde voors: quartieren verlost, en niet sullen mogen overblijven, nochte haer van nieuws onder verbeteringe van Conditie ende Tracktement verbinden, uijtgenomen die geenen die bevonden sullen wesen, van sonderlinge uijt nementheijt, ende uijtmuntinge boven andere in verstandt, ende getrouwicheijt, want meriteert noch negotie noch militie, dat Iemant eenige verhooginge van soldijen, ende Rantsoen aldaer soude genieten, ende bij soodanige vermeerderinge ende verdubbelinge van gagie, de betalinge vande soldijen ten Naesten bij eens soo veel uijt valt, dan het simpel guarnisoen compt te verdienen.