sijn sal niet onderstaen te verhaelen, maer sulcx op s:r Nachtegael laeten berusten die op zijn arrive in Batta u Edt buijten twijffel volcomen cuntschap doen ende Comentement geuen zal wat voirders in sComp:s zaecken verhandelt is hoe alles bij s: Nachtgaer ten besten is gestuert: hoe zeer vanden overleeden sabandaer opra Raen montrij (tegens onse vaste hoope ende zijn gedaene beloften) is gefereert wat schad elicker Cortumen tot merckelijcke verachteringe van sComp:s negoties in dit rijck ingesloopen zijn, wat Cargasoenen tzeedert vertreck der scheepen voor battn als Japan opgesaemelt ende opmun Comst bij 't Compte in vooraet geweest zijn, waerom Sr Nachtegael de herts ende Roehevellen int begin des oogste tot soo ertremen duuren prijs gestelt ende 10:0: picoll satpanhr tegens u Edte marimen aengeslagen heeft, refferere tot zijn E: te doen rapporten de wule het voor mijn tijt geschiet ende mijn directie niet raeckende is eenlijck segge met droeft dat den handel van herts ende Rochevellen soo t gantsch buijten voorich vortuur gestelt dat deese loopende Jaere tot tredres naulier remedium is, doch wij blijven in hoops dat alles metter tijt tot voorigen treijn gebracht sal connen werden daer int gevoleh breeder verhael van sullen doen MV1 arrive alhier deer ick weeten door den Sabandaer ende tolcken aen oijaberkelangh, waer over als meer noodige saecken treffen ise. sComps negoties Sr Nachtegael bij sijn E: geroopen wiert om de seeckerht mijner Comste in wat qualiteijt ende gelegenthr te vernem waer met Berckelangh (nae dat van alles berecht was, te hooft gegaen is, cundigende den Coninck ende thoff gesin d'arrive vant schip tot Batta als ons personeele verschijnings de Manr thoon den sich seer vernoegt te meer wt Berckelangh verstondt ick van uEde met brieven ende geschencken affgevaerdicht ende gesonden was om alhier te continueeren sich inbeeldende dat d'onlusten mosten gede mwt: ende den vreede getroffen zijn, ordonneerden dat datelujcken den Sabandaer Opra Raij Montru inde Logie comen mijn als uEd:e gesandt tot zijn Mants name bewillecomen, ende op eenige poincten waer van de substantie hier stelle behoorlijck antwoort vorderen soude Namendijk Off ick seedert mijn vertreck van hier doorgaens gesondt geweest was op mijn comste op batt:a u Edt neffens alle grooten Jnsgelicx de stadt Batta als den omslagh van U Edts Gouverne ingewensten doene hadden gevonden, met wat Jndische Coningen u Eden Noch in verschil off oorlogh voerende is, ofte zijn hoocheijt en vorstelk genade den Heere prince van Oraenjen noch wel gedisponeert ende victorieus over zijne vianden was, ofte den Commissaris schouten voor spoedich in hollandt aengecomen was ende sConincx brieven door hem aen sijn vorstelijcke genade behoorlick waeren over gelevert ofte jck brieven van vEde aen den Coninck bracht ende gesonden was om hier te blijven ofte, dat met den eersten weder nae Batt:a soude keeren waer op bij mu in soodanigen maniere is geantwoordt als vEdt uijt dach reguster dato 19e septemb gelieft te beoogen de wijle het incorts suptantie niet wel can begreepen werden hebbe tselve aldaer geextendeert den sabandaer leccagie den aen versoeck int wiert vier ick mij voor den vie rs vervo den end van sComp geinform met ge breeder ende Logir goede geson van Ar ander w zijn, ho onvercohindering de Chin anvan o eeden na verrecht maeckt Rochever Joncke niet vert Sr: Naer mun scher ov sung eert wa dato 19en se waeronger tegens o hertel ditto velle ene ock wat oren geson met
Den Sabandaer heeft muur antwoort perfectelijck aengeeteek is daer met naer thooff gegaen om tselvs door den Berckelangh Coninck voor te doen dragen, wij recommandeerden hem de spoedig ophaelinge van vEdle missiven met de vereijschte solemniteijt op dat die ter behoorlijcker plaetsche getranslateert ende sun man mochten overgeleevert werden de gerequireerde antwoordt daer becomen, oock dat tschip daer met ick gecomen was ter gesetterti weder vertrecken u Edte des Conincx meenigs tsij ten goeden ofte quaden daer wt duijtlijck vernemen ende met de Eerste vertreck vloote nae t' vaderlandt aen onse houvereijnen behoorluck ad daer van geven mochte den 21en septemb:r belasten den Coninck dat men VEd:le Missive op morgen soude translateeren hoe wel het wamprac ofte Siamsche Sondach soude zijn, ende de siammers insonderh thof gesin als dan geene zaecken (als door noot) aentrecken t schuntd de Maijt wt begeerlickht gedreven wiert om te vernemen wat t0 Eds gesch hadden, wij souden tschuijtien van leiden des avonts beneden Canon om ts morgens vroegh weder herwaerts te keeren, quansus als off van door quamen ende de brieven op brachten, over tschuntien hadden een tent van root laecken gemaeckt daer de missives in een wel gemaeckt Compt provelijck op waeren gestelt, ende deeden de selve recht nae de Log brengen vermits licentie tot sulcx verworven hadden van waer deselv door eenige grooten seer stadelijck gehaelt, aenden vergulden tempel wat Man, sijnde d'ordinars plaetse gebracht ende int bij wesen va veele Gecommiteerde dien ende volgenden dach wel ende behoorlijck nae den letter sonder eenich tegenspreecken wierden Getranslateert de translaten dicmaels tegen d'orgineelen nas gesien de misstelling verbeetert soo dat wij niet conden bevroeden nochts anders vermerck ofte den Coninck hadde de secretarisen ende Gecommiteerden erv esseluck belast alles oprechtelijk over te setten op dat sijn Manr volcomen weeten mocht wat van Eds geschreven was twaer ande niet moged: dat sij lieden daer in soo ongeveunct, sonder schruvel ofte vleuen souden hebben te werck gaen derechs naert' oversetten van Edte Miiven wiertich wt Berckelo nghs naem voor gemelten tempel bij den Sabandaer opra Raumon geroopen, die nu aen seijden dat Berckelanghs in droeffht ende gron gevaer om dat den brieff aen den Coninck van soo harden supstanti was ja dat hij deselve de Manr niet derffden verthoonen nochte voorlesen dat Berckelangh oock niet beseffen conde wat vEot daer niet seggen wilde dat langen tijt voornemens ende te Raade gewoe sijt om de middelen te gebrucken die v Esr van gode gegeven zijn ende tot weeringe van soodanigen schantvleck als in sijn Monr. la ontffangen wel noodich achten ende alsoo wij hun sulcx ontleeden, vielen ter weeder zujden veel arregante discoursens die meer tot verwi eringe van vrundtschap itrechten als om d'oneunen te dempen, den Da van daer verhaelde de machten des pninckx seggende oock wel te weten dat de hollanders ^ soldaten ende insonderht zeehelden maer dat de Siammers oock geen kinderen zijn noch dortooghs gereetschap gebreck hebben, wij tegen
hebben wou 't vgeebrachten ter baene, der Nederlanders gedane Conqueeren in India de Jegenwoordigen naet ende opclimmende macht van vEd: gouverns eijndelick zeude van VEde niet gesonden was om Jders nast te beduputeeren, ende de machten tegens den ander te balanceeren nochte malcander te picqueeren maer dat op t' aenraden van veele grooten de quertie bij vEEdt hadden gesocht te middelen ende als nu gecomen was om den Coninck VEEdls genegenbt te cundigen, dat soo de vrundtschap bij de Manr oprechted gemeet wiert versr geen oorsaeck tot verminderingh geven sal, maer dat wu geen smaet veel min eenige terringe conden verdragen gelijck alles int breede int Journ:l dato 24en septembr verhaelt waer toe vEed:s reverentelijck couse Hoewel den sabandaer ons verhaelde dat Berckelangh den Brieff sijnen Coninck niet derffden voorlesen, soo verstonden wt den tolck dat den selv: sijne Maijt algecundicht ende dat de Maijt over den teneur seer ontset was e seggende dat VEds niet voechden soo scherp aen hem te schruven want dat staende zijne Regeringe noijt van eenich viandich Coninck met brieven soo begroet was, doch dat hij ten respecten van de vrundtschap die hij met den Coninck van hollandt soo lange onderhouden hadde dese werff ten goeden duijden de brieven echter accepteerden mij bij gelegenthd audientie verleenen, maer met sijn secreten raat delibereeren ofte antwoordt aen verdr ofte wel directebk aen den Coninck in hollandt Senden soude Tot s Comps ongeluck ende merckelijcke verhinderings in haere besongens is den wellustigen Luuaert nu weder Berckelangh die voor 3: ende 2Jaeren int ampt geweest om sijn natureele traecheijt ende quade bedienige doemaels vanden Coninck verseth, maer de wijl hu Broeder vande Coningin is, heeft de Manr hem de plaetse nu weder vergundt princepalijc om dat het soo melck gevende tor iende proffitelijcken ampt is, desen ach teloosen Liuiaert wist des Conincx Cevicheijt om sujn traechenj't eenschuijn te geven wel t'apliceeren, want wat voorstellen hem deeden dat s:r schouten voor 2 jaeren door hem hier te langh opgehouden daerom soo spade nae hollandt vertrocken ende sulcx de warachtige oorsaecke was de brieven die den Siamschen Coninck aende heere prince van orangie in antwoordt gesonden heeft sijn hooght een jaer laeter is becomen, dat t schip daer met ick gecomen was vertrecken mont dat wij wilden weeten want antwoordt aen VErht souden schrijven dat Jngevall den Coninck verste Missive niet gelieffde t'accepteeren hij deselve te ruggs senden ofte soo t' te scherp geschreven de Manr nas zijn goet gevalle resposte aen versr senden mochte, soo oock eenige poincten wat duijster waeren wij d' uijtlegginge gaerne wilden doen conden echter ons voornemen niet bereujcken nochte bequamen opt' hart aendringen anders geen antwoordt als den Coninck is verstoort om dat d' H:r Generl soo hart aen zijn Mant gesz heeft ende ick en derff van uEdens saecken niet spreecken voor dat de hevuheijt wat vercoelt is, met sulcks ende diergelicke praetjens sonder Effet sochten ons te pauen t'welck ons deedt Resolveeren tijtlijck een ander Cours te gaen ende practiseerden doort' verthoonen eeniger Juweelen deese hooftsche zaecke, door oloangh sabartivan factoir des Conincx te beschicken de wule het een scherp sinnuch man onsen ouden vrundt is ende ordinarelick drijemael ngeeteec elangh spoedig niten suw meer daer etter tin den ofte vertreck luck ord Wissen ofte er thoff schuntd Eds gesch Kanon om van door tent van Compt de Logi rdeselve temper wesen va hoorluck slateert isstelling vermerck den erv Mant waer ande schruvel Berckelo Rau mor ende gran upetanti ochte dt daer ade gewer ven zijn Mans.