Van welcke vloot de grootste Chaloup, 2 giljas, en 3 Bantmas gestadigh in en omtrent malacca behooren te blijven, om Hoe en waer die bequae tot 't aenhalen vande passerende vaertuijgen, en 't suijvemelijnt te gebruijcken, ren der Custen en Eijlanden &a gebruijckt te werden alsmede om bij verschijningh van s'vijants macht, omtrent onse scheepen te sijn, die bij Capo rachado, en voor Brouwers straet, oock (nae gelegentheijt des saijsoens) omtren poule timan, offte elders (daer de beste advantagie wier vermoedt) op allerleij vaertuijgh (insonderheijt der vijand rijck geladen Navetten) dienen te cruijssen, —. — Dat met alle omleggende princen, de presente vreede, ende de vreede met alle Jndi, printschap niet alleen onderhouden, maer met alle fatwendigh geconser. t- soenelijcke middelen (behoudens 't respect vanden staet noch vaster bevestight, en vermeerdert moet werden, ins onderheijt bij en omtrent de Croonen van Atesin, en Johor, waer door des Comps staet in Malacca, des te spoediger in welstant bevesticht, en door toenemende neeringh en traffijcquen haest bloeijen, en soodaenige vruchten voort brengen sal, als met goede reedenen te verhoopen sijn. vooral moet den Conink van Johou en des selffs stathouder Laxamana, tgemaeckte verbont van van vrintschap, heijlichlijck onderhouden werden, schoon bij die moedige Maleijen nae haren inconstanten en troulosen aerdt, somtijts een weijnich buijten spoor getreden wierdt, want Malaccas presenten debilen staet, derselver vrintschap (insonderheijt bij 't geval van onser vijanden aftenlaten) ten hoochsten noodigh heefft, gansch seecker sijnde, soo den portugees, met de Johoriten in vreede ware geweest Malacca man
hoe de dominatie te bevestigen is. we middelen om Nalacca voorde Compe. proffijtelijk te maken Malacca noijt in soo ertremen songersnoot, vervallen soude hebben, dat voor onsen staet wel soo niet te duchten maer echter wijsselijck te consideren is, sonder dat nochtans van opinie ben, den Johorit in saecken, die de hoocheijt en reputatie vanden Nederlantsen offte 's Comps staet aengaen, eenigsints te ontsien, maer wel door reputabele insinuatien, tot voldoeningh sijner plicht te dringen, waer aen; door voorsienige bestiering van Malaccas gouverne niet te twijffelen is, — Dat om de vercregen heerschappije, van 't suijder deel van Jnd ter zee te bevestigen, en d'aengelegen Coningen en prin vant Zuijder Jndia cen, in ontsach te houden, hier boven de bequaemste middelen (oock tot Malaccas welstant dienstigh) naectelijck vertoont en aengewesen sijn, sulx dat tot 'terlangen, en nuttelij possideren van dien, niet anders ontbreeckt, dan dat Malacca met wijse voorsienicheijt, en sonderlinge circomspectie discretien, werde gegouverneert, als wanneer den Nederlantschen Indi gen schen staet, in Materie vande superdominatie des suijder deels van Jndia, veel meer, als eertijts de portugese mogentheijt, bloijen sal, — ot noch toe hebben geremonstreert, saecken die om Malacca tot welstant vanden Nederlantschen Jndisen staet te verseeckeren, te verbeteren, en wel te regeren in achtinge genomen, en int werck gestelt dienen/ maer rest noch 't alder Capitaelste stuck, namentlijk 't vertoonen door wat middelen de verdeene Malaise t ver Commercien connen werden herstelt, Immers soo daenich gefatsoeneert, dat de vereenichde, Nederlantse oost Jndische Compe, van dese beswaerlijcke concqueste op 't spoedichste nuttelijcke vruchten te trecken mocht, waer quen Com
169 ede e de spoedige bevolckingh quen. taelocken van allerleij Indiaense Natien t versenden van onnutte Portugesen waer op dan te considereren is, dat Malaccas welvaert, maer alleen in twee aen een hangende middelen, en desselffs dependentien bestaet, — Teene is, de spoedige repepulatie vande Stadt, en desselffs territoir, ten eijnde de huijsen, en erven bewoont en beplant, 't gedestrueerde lant gecultiveert, en de Compe van 't een en 't ander, de nuttelijcke incomende vructten trecken mach, 't ander en principaelste is, de refondatie, en 't herstellen en 't herstellen van traffijc, der traffijcquen, op dat d'inwoonders vermeerderen, de tollen vergrooten, de negotie nuttelij bloijen, ende — Compe vereijschte proffijten genieten mach, Van welcke twee voornaeme middelen, en remedien, wij onse considerable bedenckingen corteljk noteren, en 't nuttelijns voorde Comps aenwijsen sullen. — Om de stadt en haer resort, dan spoedigh te bevolcken, en door Considerable bedenckin 't bewoonen en cultiveren desselffs, de nustelijcke vruchgen op de rerepulatie ten, van huijren, pachten, thienden, en andere consequente incompsten haert te trecken, dienen de volgende poincten grondigh geconsidereert Dat de stadt Malana, en desselffs territoir voor alle Jndise Natien, die hun daerinne eerlijk soecken t'erneren. opengestelt, met recht en billicque wetten geregeert, en vrijheijt van Religie (immers van consientie) dient toegelaten te werden, sonder hunlieden andere lasten, als eijgen burgers op te leggen. —.