om deselve te dempen, wij verstonden mede dat door den cappn bakkare op pangasana alles in vreede en eenight was gebraght, ende hadden d'onderdanen den konn amsterdam 1000 stes lijffegenen vereert tot teeken van gehoorsamht, aan haaren nieuwen seer, waar van met do chialoup 100 sts zijn hooghd toegekomen zijn, maar zijn E hooght in alles niet vergenought weesende, naademaal verkennisse bekomen hadde, dat den capptn goffella seer weij9 nigh beijverde zijn hooghts zaaken, dan alleenlk soghte om sigh zelven te verrijken, den welken buijten twijffel bij zijn, hooghd daar mede weijnigh dank behaalen zal/. 'tgene uEle meenen, dat de bangaijers zeekere ternataom beEldes chialoup zullen affgeloopen hebben is abuijs, maar datse zulcx wel getraght hadden tedoen is waar, dogh is 't haar mislukt, dat op 't zelve eijlandt een boose en trouwloose natie woont blijkt genoughsam, want aldaar, wederom eenige rebelligers wede haar tegens zijn maijest hebben opgeworpen, die zijn hooght nu met dese besendinge meent correctie naar merite te doen gevoelen, 't succes daar van sal ons den den tijd oppenbaaren, 't geene uEdle naar bekomene bescheijd zullen verstendigen. / op manado, sagulanda, sanghij Ra is goede hoope derzelver inwoonderen, die nogh seijdenen sijn tot 'tchristendom, te brengen, besonderljk wanneer van een pradikant 3 a 4 off meermaalen 's Jaars— besoght 58e
besoght wierden, dat se door inlandse schoolmrs inde gebeeden, en andere vraaghpuincten, wel konnen gelee en onderweesen werden, indien zij zulcx beneerstig eghter schijnt het onder die luijden, soo geen devotie te verwekken, als wanneer van een pradikt onderweesen zijn; en booven dat soo hebben wij alhier weijnigh bequaame stoffe tot soolmrs, dat uEde uijt mondelinge rappn van dne Montanus zullen verstaan hebben, dat die van gore taalo en limbotto, door haare gesanten op maeleijo, soude versoght en toegestaan hebben, om in haare alphoerees dorpen 'schristendom in te laaten, dat is ons nergens b kent, off zulcx moet appart en particulier aan zijn eerwr door meergeme gesanten g'oppenbaart zijn dat die van gorontaale en limbotto haare gesanten alhier ao 1673 gesonden hebben is waar, maar to geen andere intentie, als dat van de ternataanse onderdanight versoghten ontslaagen, en in protectie van d' Ecompe aangenomen te werden, gelijk uEde zulcx ook g'adviseert is, dogh d' konink van candi pan is op den zelffden tijd personelijk op maleijen verscheenen, die met zijn geheele negorie in schristendom versoghte aangenomen te werden, maar den Hre comm lis francx, om geen misnougen aan den konink ma barsasa te geven, heeft zulcx voor dien tijd affgeslaag waar bij 't ook soodanigh tot heeden is gebleeven, andersints willen gelooven, dat deszelffs genegenthd voor
voor als nogh tot 'tchristendom is hebbende, want indien 't anders waare soo soude sij mogelijk zijn soon den Hr doop niet hebben ontfangen laaten, want soo desen roedja in 'tchristendom aangenomen werdt, soo moet mede vervolgens onder bescherminge van d'E: compe staan 'tgunt wel gevougelijk zal konnen geschie/ den vermits den konink van tarnaten op desen zijn land off negorie soo grooten pratentie niet kan maaken) als die van gorontaalo, limbotto, kajelj amoura Ra want 'tkompt ons nergens te blijken, dat d'ternataanen op candipan oij't possessie gehadt hebben, maar willen gelooven dat de Chiauwers wel eer over gemt tandipan praetentie souden hebben, gelijk zulcx in 'tJaar 1672 genonghsam te kennen gaven vermits den chiauwsen konink daar van dan niet scheijden wilde voor en al eer daar toe genoughsame protesteeren geperswadeert wierd, ons is mede door trapport van dne Montanus komen te blijken, dat den konink van candase op 'tEijlandt sangsij de christen religie omsels:) wilde, wessalven ook om een schoolmr versoght, 'tgunt haar wel Een tot batavia g'adviseert is, ende in antwoord bekomen dat den zelven (soo geen reeden ter contrarie waare:/ met een schoolmr g'assist mogh te werden 't geene ook te geschieden stat soo indezelffde begeerte en meeninge blijft persisteeren daar van nogh naader beright door zijn eerwr dne Montanus zijn verwaghtende, aangaande dat ½ des uEle beright zijt van den soone van desen konink ende