An 1683: Februarij Banda hassauw 't gebesoingeerde daer in den adsistent Coenraet Tim, tot Cassier gevordert, Remonstrantie van Schoolmr Fredrik hartsbergh Waer op verstaen is, den supplt in antwoort te dienen, dat vermits de schaersht van Chirurgijns, hij als nogh niet kan werden gemist, en dierhalven moeten patienteeren tot de komste der Batavise succour schepen/ — Wijders geconsidereert wesende hoe de poeloAijse perkbesitters, tegens de soo hoognoodige en Ernstige bevelen van d' Hrn onse gebieders tot Batavia, niet jegenstaende de menighvuldige en gunstige prerogativen haer bewesen, nogh even nalatigh sijn in't aenplanten van Ionge Noteboomen, en na alle goede vermaningen niet willen luijsteren, dierhalven is goed gevonden en verstaen om dat hoognodig werck voortgangh te doen nemen, het opperhooft aldaer te ordonneeren aen alle de gene die in voorsz: aenplantinge Negligent traeg en louij zijn, geen rijs of levens middelen te verkoopen om te proberen of mense door dat middel niet tot hun plicht kan brengen, op dat eenmael 't ware oogh merk van d' E: Comp:e mocht werden bereijckt, — En vermits met het overlijden vanden Cassier Maximiliaen poutin, desselfs bedieninge is komen open te vallen, — soo is uijt de gene die daer toe hun dienst hebben gepresenteert, verkoren den adsistent Coenraet Tim, als daer toe present de bequaemste wesende, die vermits manquement van bequame pennisten oock sijn dienst op 't Negotie Comptoir sal moeten presteren, Eijndelijk remonstreerde den schoolmeester Fredrik hartsberg hoe dat sij suppt nu ontrent 19 Jaren geleden, sijn vrouws susters kint genaemt Gillis oijvaar de swarte, wanneer zijn moeder quam te overlijden, nasig genomen — laten leeren, de kost versorgt en tot dus langh onderhouden heeft, zonder daer voor oijt een stuijver genoten te hebben, en overmits hij Gillis nu tot zijn mannel:jke Jaren gekomen zijnde, sigh al een geruijmen tijt geleden doorgaens tegens
An 1683; Februarij Banda hassauw missive aen 't opperhooft tot Poelo-aij afgegaen — de goede, vermaninge van hem suppt zeer halsterrig gedragen heeft, en ook genegen is met een oneerbare vrouw zig inden huuweljk staet te begeven, dierhalven versocht hij supplt uijt de penningen die gene Gillis beijvaer alhier op de desselfs versoek weescamer heeft staende, eenige alementatie te mogen genieten, waer op gedelibereert en voorsz: oeijvaer mede gehoort zijnde is verstaen den suppt tot alementering toe te leggen een 't welk toegestaen is — somma van 12 rxs vermits 't Capitael niet boven de — 60 rxs komt te belopen;— Woonsdagh den 24en do sond d' E: h:r Gouvernr, een missive aen 't opperhooft tot poeloaij sr Nicolaes de Lamentaigne, waer bij geadviseert wierd, dat op gisteren in Rade van Banda was geresolveert en verstaen, dat den substituijt fiscael Jacobus de kals, met'er woon sigh na de Negorij Ourien, soude. den inhout van dien Transporteren, om aldaer dat Comptoir als subaltern hooft waer te nemen, en soude in desselfs plaets aldaer weder als substituijt fiscael verschijnen den adsistent aernout vander Welle, met last, den selven van dat Comptoir volkomen kennisse te geven, hem Emploijeerende in 't schrijven en alles wat dat voor viel, op dat hij kundschap mochte hebben van al't gene op poeloaij te verrichten is, volgens en in conformite den last en ordre vande heeren onse gebieders tot Batavia, met welke veranderinge nu den adsistent Lippens daer gemist kon werden, jnvoegen gelast wierd, den selven nu al met Eenen over te senden om hier op de secretarij g'emplojeert te werden, wijders, dat volgens 't gebesoingeerde van voorsz: Raed mede was vastgestelt, de perkeniers van poeloaij, die onwilligh sijn om de aenplantinge van jonge Noteboomen te behertigen, rijst en levens middelen tot verkoop verte tters, liaen ert
An 1683; Februarij Banda; hassauw d'Chialoup hamburgh verseijlt na Rossingeijn missive daer mede afgegaen aen: Commanderenden sergt aldaer 9: stux slaven uijt dese provintie pr Orembaij gevlucht, pr hun Chialoepen, na Teeuwer, keij en Arouw te weijgeren, soo lange sij de goede meeninge en jntentie van d' E: Comp:e niet na en komen, met ord're en last, daer van een jegelijck op den ontfangh deses te waerschouwen, wanneer dan selver veerthien dagen daer na, sigh selfs boschwaert soude moeten begeven, om te sien of voorsz: bevelen nagekomen wierden, en in cas van Neen , soodanige stoute gasten rijs te verkoopen weijgeren / — na de middagh verseijlt na het Eijlandt Rossingijn, de chialoep hamburgh met d'volgende provisie voor d' guarnisoenhouders en verdere gemeente aldaer, als 3: lasten rijs 80000. of, 4800: lb sago, tegens 60: lb het duijsent p:ls en 10: p:s rottangh mandekens, nevens schrijvens aenden Commanderenden sergt aldaer, waer bij gelast wierd, half rijs en half sago te verstrecken, op dat onse sobere provisie die alhier nogh in voorraet is, wat langer mochte duijren, met verdere injungatie, geen rijs te verkoopen aende ingesetenen van het hoogelant in Banda, die haer gerief tot waijer of hier aen 't Casteel kunnen halen— donderdagh den 25en do voorleden nacht sijn met seker orembaeij van den burger Cent Jochimse, uijt dese provintie wegh gevluchte nagen, stucx lijfeijgenen, als vijf vanden borger Pieter Andriese, en vier vanden Onderchirurgijn francois Beijer Heden vertrecken pr hunne vaertuijgen na Leeuwer, keij en Arouw, de volgende persoonen, als diverse borgers vertrecken Abraham en marcus rogiersen, den Eersten tot Coopmanschap mede nemende 2: p:s guinees lijwaet, 12:—: baftas breede, 3:-: boutonse kleeden, 1: dosijn messen ende