Cregen de grootste Joncke met sagu die ons seer wel quaem alsoo wij al oue 3 maenden ten eijnden van onsen rijs waren geweest de andre rchampan raeckte in entenen het onderste boven ngeveerlyck een maent naer datum gebeurde dat eenige der voorsz. arose haeren ketijng op stucken hadden gevijlt met seekere steenen, hebben voor genomen een partye van 10 wechteloopen, waer over 2der principalk bechamers dede geesselen omdagelycx soodanigen spel niet subiect te blijven, doch dese als onwerende menschen speelden ala deses perado hamock nemende den eenen een bijl die achter een timmerman stom, en hier den timmerman die naer syn werck stondt en bockte inde neck. seconde rende noch eens sijn houw houdende deselve inden cop, dat hij voor doot te aerden stortede, van waerhij is gegaen na een ander die hij mede meijnden den cop te clijven, den welcken hem toeschoon op dat sijn hou niet te vollen en souden executeeren, doch en geschiede soo tijdlijck niet oft wiert In syn schouder gequest den anderen aro siende dat sijn Camerach hem soo mannelijck hadden greep mede een ditfel en hieuw oock Een soldaer inden arm het welcke de gevangen van aro siende door de tralijen, dron gen s ijegens wil en danck vanden schiltwacht uijt, grijp ende eenige Isere bouts andre hantspaecken. ende bijlen houwende ende slaende daer mede int hondert niet anders dan off sij t al hadden willen vermoorden datter in Casteel was, waer over de Soldaten een ijder naer sijn geweer liep vallende seer furieuslijck op haer aen, sulcx dat sij genootsaect waren te vluchten springende meer als de helft der selver met haere ketijnge aldrijvende over de wallen, sulcx dat Jngevalle ick niet int Casteel en waren geweest meer als de helft der selver inde keers soude gevlo gen hebben indese reboullie omquamen ons 12 persoonen ende wierden ouer de 20 gequest, na dat die rumoer gestilt was begost te encureren wie deerste autheurs vandit spel waren geweest. bevonden datter de 2 waren, die overmits sij haren ketting gebroken hadde gestraft waren de welcke geaxmmeert sijnde vrijwillich bekende dat sij voorhaer genomen hadde soo veel hollanders als conden om den haes te brengen sonder dat bij hunlieden int generael eenich beslon oft conspiratie was geweest oversulcx wiert bij den raet geconcludeert dat ten aensien wij het casteel vol gevangens hadde dat onder dese hoop een exempel diende te statueeren, omme diergelijcke factien niet dagelycx subiect te blyuen derhalven wierden dese 2 belhamers hun proces gemaect ende gesententieert, den eersten sijnne rechterhant aff te houwen ende daer naer gehangen te werden, ende den tweeden van gelijk oock gecondemmeneert met de coorde gestraft te worden, welcke executie liet geschieden, Int Casteel In presentie vande voors aros. de welcke vandien tijt aff soo gedweech sijn geweest als lamme vandit volck syn al over de z0 gestorven, meijne die beter op de galeije sullen aerden als hier Insoo besloten gevanckenisse, ick ben wel halff geconstringeert geweest met dese genangenen te procederen in de verdeelinge als met die van hottomourij ende dat ten aensien 2 vande haere nu veroveren doot bleven ende daer benevens ouerde 40 gequeste ende onse soldatendie op ditto exploict gecommandeert hebben, waren oock altesamen gequest, sulcx dat bij den raet goet gevonden deselue voor goeden buijt tehouden nademael dese als onderdanen oft negrijs kitchib vandie van banda gehouden werden, te weten dat men de selue sal taxeeren ijder man a 40 realen ende dat de Compe daer vanee sal genieten het rechte derde ende de resterende aderde sullen velc aes deelt worden 1/3 onder de soldaten ende de resterende 1/3 onder onse onderdanen omme haer In toecomende, jets voorvallende te exploiteeren ijs te gewilliger souden laten vinden ken ben
Ouer eenigen tijt geleden is hier oock door eene vande veroverde sla uen voor mallacca eene leelijcke moort geschiet, speelende mede hunmock sonder eenige woorden met den timmermans Jongen gehadt te hebben anders als zocken denselven seer moordadelyck met eencris heeft door steecken, snijdende sich seluen met voors cris den buijck op, doch alsoo hij twijffelde off de wonde oock dootlijck soud wesen, soo heeft hij sijn gedermite met sijn eijgen handen opstucken getrocken. welck Jnnorine daer mij geraporteert synde, soo hebbe my datelijk vande saecke geinformeert ende Inspectie genomen vanden del inquam die onses ordeels niet tot des anderen dachs soude hebben connen leven ende wel hoochnoodich diende soo Inorinen daer gestraft te worden oversulcx hebben den raet beroepen, ende een verbale sententie ouer hem gestreecken ende hem datelijck laten executeeren te wer de handen affgehouwen ende voorts gesleept naer gerechte alwaer hij gehangen wiert In december laestleden is kijmola sabadijn stadthouder vanden Coninck van Ternaten overleden den welcke alhoe wel hij alle de moren slachtede jn affgunsticheijt soo was hij nochtans een man die meerder discretie gebruijckte als wel kijmola daija. die wel den princi paelsten Instigateur is van alle de voors conspiratie ende alliantien die sichsel uen soect jn te dringen In plaetse van kijmola sabadijn. onaengesienden cominck van Ternaten, hem bij meest alle sijnne brieven onbiet doch hij als alles niet achterde gaet sijn gange, nu en isser niet weij nichte quicken alsoo naer der mooren gebruijck een seer treffelijk maeltyde sal gegeuen worden, wel van 10, oft 12 ossen, ende menichte van bocken. daer alle de principale van alle de omgelegene plaetsen sullen wesen Jaa heeft hem niet omsien onse onderdanen mede te beroepen, dat haerluyden opt hoochste verboden hebbe, alsoo haer gebruijck is, als sij dese off sodanige solemnele maeltijden geven nieuwe verbonden ende alliantie maecken ende de selue besweeren, die gemeynelijck tot onsen nadeel strecken ick ben van meijninge als alle dese moorschen adel vergadere sal wesen, mij eens derwarts te transporteeren, ende haer luijden te waerschouwen waervoorsij haer sullen hebben te wachten alsoo wij niet gewent en sijn ons te laten verongelijcken, ende daer bij verhalen de versche exempelen van Japara Jaccatra ende bantham. dat haer die behooren te dienen tot een spiegeljk Nuonlangs heeft late colij die als de outste vande olysinas sich seluen als protecteur vandeselve wiet laten Intitueleeren soeckende door alle middelen onse ordanen die moors sijn. als die van winsatelle aseloule la ricta ende waccassien wederomme van ons te vervremden, ende weder na haer te trecken, daer hem Capt. hittoe als Jnstrument toe gebruijckt daer dit jaer 200bhaer nagelen vandaen hebben gecregen, desen hadden onder dat volck sijn fenijn al uijt gestrijck hebbende, haer luijden wijs gemaeck dat sij niet meer als 11 lb. voorde bhaer en lwerden, het welcke is a. 550 lb. ende dat sij 12½ lb voorde bhaeren mosten leveren dat 625 lb. voorde groote baer was, waer onek sij luijden de vagelen lange ophielden ende haer quamen beclagen. seggende dat sij niet meer naer alle billickheijt en behoorden te leveren als die van hitoe Loehoe ende Cambello, daer mij seer hart tegen stelden alegeerende dat sij Ondervanden waren ende ende altijts aende portugiesen soodanigen gewichte hadden moeten leueren doch vresende dat de nagelen daerdoor Inhanden van die van Cambelle souden vervallen alsoo sij voordesen gewent sijn. met die van Cambelle te handelen, soo hebbe haer vergunt vollegens haer versoeck, dat sij de nagelen souden meten met een mate ofte mandeken dat sij bij tijde vande portugiesen hadden gebruyct voor een bharon dat ontrent 600 lb voorde bhacr sal comen te behouden dat noch 50 lb mits is. als die van hitoe loehoe ende Cambelle Leueren 2.5
Jegenwoordich hebbe ontrent 950 bhaer nagelen Inhanden, ende het leueren begint op te houden. sulcx dat vrese dit Jaer niet over de 1 Ø bhaer en sullen versamelen. soo het dit Iaer soo heel droogen mousson niet geweest en waer, ende twijffelen niet off souden over de 1500 bjaer. gehadt hebben, dan de extrordinario droochte heeft sulcx wederhouden. altoot in geheele regen mousson niet boven een maent heeft geregent daert anders 4 oft 5 continueerlijck aenden andren plaest te regenen de verloopene Cambelleese hebben naer adverant beter betaelt als wel de andre hebben, dit Jaer noch ontrent 200 bhaer opschult ontfangen, het waere te wensen dat die volck eens haer schult hadden betaelt, alsoo het innen der helfts ons bij haer luijden seer odieus maeckt daer vrese niet veel van en sal vallen, voor het naeste groote gewas, vande aparentie vant toecomende gewas can niet seker advisieren sal geschieden per de leste scheph ck soude voorseker datter die Jaer geene nagelen bij de vremdelingen vervoert en sijn, alhoe wel v E E vermaent datter het voorleden Jaer al eenige op Jaua geweest sijn. moeten van bouro gecomen wesen dat bijcans onmogelijck is voorte comen, ten sij dat men in de bocqaeronnes daerop pant ick sal nu alteniets eens de ronde doen, ende soo jets can vernemen.