compe soo danige waaren als is cooper thin, specerien etc: connen becomen, wat winste sijnt die d'E: comp aen de coopmanschappen geniet, als de coopluijden de goederen die sij wederleveren te hooger cargeren ende d' comp antereeckenen, d' comp is bij — vervolch van de negotie in voegen tot noch — gedreven, geen meester van haer capitalen, maar de coopluijden die met compes ende niet met haer eijgen penningen de negotie drijven, want gelijck uE bewust is, dat met het ontfangen van compes coopmanschappen, door de coopluijden de cleeden — ofte andre waaren niet waerden gelevert, maer eerst daer naer, wanneer ende niet te voorens met haer over den prijs verdragen wart, Jn uE afwesen hebbe uijtgevonden, dat den wisselaer Jan bastiaen den langen peper om in cleeden te vol doen, voor 't vertreck tot 10st Rijcxdr de bhaar — gecoft aenstonts tot 90 Rijcxr de bhaar in comptant weder vercofft heeft, welck verlies niet hij maer d' Ed compe ontwijffelijck draagen moet, ende ( behou dende even wel sijn winste) de goederen daermede beswaren, ende buijten de waarden opdringen, 't middel om sulcx te doen wert den coopluijden aengewesen ende 't vermoogen in handen gegeven, door dien — bij het vercoopen der goederen over den prijs der der leeden niet verdragen, noch eenige monsters verthoont x —
verthoont wart. doch soo sulcx al wierde gedaen, soo ist evvenwel ondienstigh, ende de schade sal haaste openbaren, wanneer alles voor comptant, ende op den voet vooren gevoert sal werden ingecoft, want met een coopman alleen handelende, die sal niet soo licht van sijnen eijsch affstaen dan doen sal wanneer meerder bij den anderen sijn, want ijder tot vercoopen genegen, sal om sijn goederen te— vercoopen, en datelyjcq comptante penningen te hebben, die tot soo civielen prijs oversetten, als hem doenlyck sal wesen. — soude wel schijnen te vereijschen dat den handel soo veel doenlijck met de parruas als christenen sijnde wierden gedreven, ende allen anderen voornamen mooren als een listigh ende bedriechlyck volck synde daer buijten gelaaten, maar mijns oordeels soo vinde de saacke op dese cust daer naer niet gestelt, maar ter contrarie, dat alle goederen ofte coopmanschappen te vercoopen ende inte coopen behoort aengeperesen teert te warden, aende parruas, mooren ende gentiven sonder onderscheijt bij den anderen sijnde, om door dat middel ialousie te voeden, ende de coopmanschappen tot hooger prijs en int incoopen tot civielen prijs te brengen, want met parruas alleen te handelen achte onmogelijck te sijn onder deselve omtrent negotie eenige jalousie te sullen voeren, als van natuire ( wanneer winste connen doen geneyckt
alle verschillen seer licht te vaaren laaten, haer te vereenigen en alles op prijs te stellen naer— haar goetduncken sonder dat jemanden daer jegens soude derven doen, soo de gentiven met deselve wierden ingelaaten, meijne almede met bestant te sijn, om Jalousie te voeden, maer dat die geltgierigen aart van menschen, met de parvias, ende de par rias met de selven, om 't gewin wil ende den — handel naer haer goetduijncken te bestieren — meede seer, licht soude vereenigen, maer van — de mooren is dat geensints te verwachten, als — sijnde vijanden van den parruas gentiven ende alle andere natien, ende wederom de gentiven ende voornamentlij de parruas onversoenlijcke vijanden van de mooren twelck mijn consideratien sijn, waerom dat alle die natien in alles behoorden ingelaaten, ende overal bij ende present te sijn, want sonder jalousie onder de coopluijden te voeden, en sonder dat geslaghte achte het anders ondoenlijck, sal d'E compe noijt haer ooghmerck bereijcken, noch die winste genieten die vande negotien te wachten sijn, weijnigh ontdecken, waer in ende door wat middel den handel vergroot en tot meerder soude connen uijtgestreckt werden. de chancos sijnde een negotie de compe geheel eijgen, ende waerinne niemanden behoort ingelaten te werden daen men sinde inde sen dat eycht