Van Ternaten den laesten Augo Ao 1679:— batavia gekomen om uEdl hoog aetd:e het selve — oock wel verklaeren zullen, dit moeten wij hier egter bij voegen dat alles meer uijt losheijt dan boosheijt ende meer uijt onbedagtsaemheijt en Jnblazingen zijner pluijmstuijckers en qualijck — gesinde, dan voorbedagtelijck geschiet niette— min is hij hierdoor seer sorgelijck, waer bij dan — noch komt een nijdige grootsheijt dewelcke hij veerkeerdelijck voor een eedelmoedighr schat dat soo wanneer de schaemte hem overtuijgt, hij den gene die hem meest verpligt hebben, oock het meeste raet voornamentlijck wanneer hij naer sijn meijninge deselve niet en kan beloonen, ende hier door meent dat het hem voor een geduurigh verwijdt verstrekt gelijk — in tegendeel, soo wanneer ijemanden eenigen weldaet beloont heeft, soo als hij tagt gantsch ombeschaemt is, off on'er ruijmpiens bij te liegen, off het geschoncken weder te eijsschen sonder te dencken wat hem daer tegens weeder geschoncken is, geworden gelijck voor eenige Jaeren, toen hij noch wat te schencken hadde, — veelen weedervaeren is, ende in't weedereijsschen— van de goude deegen en andere dingen aen den E: cornput wel eer geschonken naer de doot van de weduwe gebleken is, hebbende sigh naer't schijnt noer geschalmt bij haer leven sulcx te doen, doen van sijn aent in desen genoeg— ont dan den draet weeder op te vatten soo hadt de sendinge deser rijcxgrooten van ternaeten en macquian naer den Coning onses oordeels geen anderen toelegh, dan om het soo seeker —
Van Ternaten den laesten Augo Ao 1679: en wis te neemen, dat den coningh niet meer — Twijffelen en mochte, ende wel verseekert, tzij hij — wilde ofte niet den haren blijven, Soo maekten en bewerckten sij dan voor eerst dat des gouvrs brieff niet geleesen, maer veragtelijk sonder deselve te opene aen een kant verschooven wierdt hier naer liet men veele valsehe gerugten loopen ende onder anderen, dat de E: comp:e s' conings canon wilde naer sigh neemen aengelegt, om eenlijk onder een eerlijcken schijn hun canon elders te voeren, het welck sij allange moeten hebben beslooten gehadt, alsoo 't zedert des gouvrs komste, en ligt allangh bevoorens onder't gebiet van giloolo en tusschen desselfs rivier en hals van dodingo — veel gebrandt is, ende nieuwe thuijnen gemaekt sijn, gelijck dagelijcx van't Cast:e hebben konnen sien — onderen tusschen quam den Coning op den 12e — maert als onbekent ende des nagts in ternaten waer mede de rijcxgrooten ende alle het vrouwen getimmer weder te rugge vertrocken, nemende— hun Canon meede, — de grooten hadden al lange bevoorens ende onder— een seer vrundelijcken schijn al hun agterstal der erkentenis penningen ontfangen, ende becoomen, ende die van maccquian noch de volle vierduijsent rijcxdrs voor het voorloopene Jaer daer onder dat sij versoek deeden om buskruijt te mogen voor hun gelt hebben, dat plat affgeslagen wiert, om dat eeven voor des gouvrs komste hun hondert ponden waeren verkocht geworden niet sonder achterdocht, gelijck uijt het schrijvens van den raedt aenden sergt
Vand Ternaten den laesten Augo Ao 1679: sergt commandant van maccquian van den 6en feb: blijken kan, daer hem in aengelast wiert bedectelijck te hooren en verneemen wat met het cruijt doen wilden, dat den onaerdigen serg:t in't openbaer deedt, doende alle de opperhoofden bij hem komen weeten willende wat sij met het Jongst gekochte buscruijt in't zin hadden ofte doen wilden, niet te min waeren dese maquianders soo onbeschaemt gelijck noch gesegt is, om naeder eijsch te doen ende voornamentlijk den senghadje van guoffagita een onbesuijden rouwen vent, de E: comp:e mede gansch ongenegen ende — vande macquianders naest den Captn Laut rhetij en sijn broeder den senghadje den aldervinnigsten te rekenen naderhant lieten sij dan dese dan geene wapenen waer mede selfs niet te regt en konden komen met verloff alhier in't Cast:e vermaeken die in plaets van vermaekt te werden, opgesmokt ende ten merendeele door onsen baas onnut — gemaekt wierden daer naer gingen den goegoegoe en Captn laut — nethij contrakt met de E: comp:e aan, om balcken te leveren, neemende elcx maer twintich nx:m voor eerst waer voor den captn Landt inder haest thien levende, maer toen weeder tot dertien stucx balcken 't zestigh nx:r op nam, veijlende mede seeker prince stuckjen dat op Ciauw inde vesting seijde te leggen, om 'er— al gelt aff te maeken, wel weetende, dat soo— wanneer quam te vlugten, daer doch niet aff hebben en soude,— sij