Monopielis in Patars. opde cleeden. 8EXZS CAREITTE sobecx Handel inde cleedp.
Handel inde Bocht van Patans weijnich important. geinformeert, dat de Cooplieden van Patanij, ons de Cleeden in sangora wel souden comen affhaelen, gelijck oock gevolcht soude hebben, Indien haer sulcx door de Grooten in Patanij niet strengelijck verbooden, ene beleth ware geweest, waer door d'onse genoechsaem gedwongen wierden, haer Cargasoen selffs na Patanij te brengen, ende in d'oude lasten te vervallen.
Waer op noch t' schadelijckste van allen gevolght is, Namentlijck dat geen particuliere Cooplieden in Patanij, door secreet besteck, met ons handelen dorssen, Invoegen dat genootsaect wierden, haere Cleeden, aen een vande Grooten daer toe expres (soo t' schijnt) geordonneert, tot 800 Dilen dan door weynich anaw Prijse te vercoopen, dat qualijck dertich pr Cento hebben mogen behouden; ende wie dese Monopolisehandel in Patanij soo voortgaen, ene de Grooten dezelve aen haer trecken (gelijck sij het daer nae beleijden) salder weijnich voordeels in toecomende inde Bocht te Verwachten sijn, alsoo alle, d'andere plaetsen tegen Patanij te vergelijcken, schaers een derde vande Cleeden, Welcke dit Jaer daer gebracht sijn, getrocken hebben; Oock soo gaet den handel van Cleeden inde Bocht gans te niet, door de groote menichte welcke daer van Mallacca doote water, soo door de Portugiesen, Pahangers, en shorijten, gelijck mede door de Mooren vande Custe Choromandel over Trang. en Tanjongh selang. divers door t'landt tot Batanij toe in menichte gebracht werden, waer door t' landt overaest, de Cleeden onder de Voeth, ende ter contrarien door al te grooten abuudatie, de Comptanten in Request geraecken, Die roeren alleen wat breet aen, op dat VEd: oordelen mogen, wat onlust en oncosten, daer aenvast, souden sijn ende wat slechte Recompensen ten aensien vande Weijnige Peper, welcke daer alsnoch is vallende, te Verwachten staet, alsoo niet boven ses duijsent sacken s' Iaers can opbrengen, om voor eerst dienhandel vande Bocht daer ter plaetsen nae behooren te redresseren, Wij laeten staen, om die nae Batavia te trecken, daer (onses oordeels) noch cleijne apparentie toe is, ende niet als met macht te wege can gebracht werden, vermits de menich vuldige ermits wee ende ens so aetsen tan gor en van hondert de een tan der erste Com oor dese resen, naer rdaer moet Infor12