en intimideren, geen verklaring der waarheijd te geven, hoedanig de gesaghebbers met haarluijde soo voor haar selven, als wegen d' E Comp:e gehandel hadden, in voegen, soo sulcks doenmael in desselfs magt is geweest, daar ik met uE: hoog agtb:r verleende authoriteijt present was, hoe veel te groter sal die sijn op Batavia, en sulx in een ver deelt Collegie, soo denselven sal konnen vinden personen van sijnen aenhang, die al voor desen — hebben getoond, om der selver vrunden willen, dese commissie ongenegen te wesen, soo men een gemeen gerugt geloven mag. t oversulx staet het aen uE: hoog agtb:r te oordeelen, wat in allen desen wel, of qualijk gedaan is. door veel der hande verhinderingen heb ik uijt de riviere de ganges met het Iagt de purmer in open zee niet konnen raken, dan eerst den 26:e februarij verleden, overstekende na Ceijlon, om de Cust in dien tijd van 'tjaar, bezuijden aen te doen, en onderwijlen de oost zijde van dat eijland mede te visiteren, tot welcken eijnde op Batacalo met voorspoed aengekomen, en besig sijnde, seer onver wagt advijs ontvong van Nagapatnam, hoe — aldaar bij die van 't guarnisoen der stad een seer korribel verraad was ondernomen, en ondekt, en grote verlegendheijd toegebragt had, aen de opperhoofden, en den raad aldaar, over sulx soo veel volck bij een vergaderde, als op Batacalo, Triconomale, ende pimtodas pedras konde gemist worden, ten getalle van twee, en sestig nederlanders, en seventhien singaleesen, gelovende, met die, en het volck vande purmer, sterk genoeg te sullen sijn, met de hulpe van de goede, nogh in die stad sijnde, meester te sullen wesen van het guarnisoen, het welck verdagt was, ten meerendeelen kennisse te hebben van dat boose— voornemen, inwegen den 27e April aenland traden, vindende aldaar buijten vermoeden te lande van Palliacatta een Comp:e van 50: Ceijlonse soldaten, onder een luijtenand aengekomen, en zij te samen met die vande negotie, en officieren 80: Coppen sterk waaren, daar door bequaam sijnde, het geheele oude guarnisoen, 'twelck nog gewapent was, te disarmeren, gelijck op stonden aen geschiede, en oock met een de schuldigste van onder dien hoop in gevangenisse te brengen, die — aldaar men
43 3/6 men bevorens niet had derven aenraken ten respecte vande mennigten, in voegen de stad Nagapatnam, tot onse over komsie als nog geblee was in groot gevaar, van in een bloedbad gebragt te werden van een partije desperate menschen, die door overtuijging van haar gewisse, en vreese voor de straffe veel quaat souden hebben konnen doen, als wesende de stercksie in getal, dog god- den heere heeve dat niet begeerd, maar de general Compe genadig bewaard, niet alleen ten belange vande stad Nagapatnam, maer ik mag wel seggen, van geheel India, want soo die booswigten tot haar oogwit waren gekomen,'twas te vresen geweest, sulx op andere plaetsen, selfs op de scheepen soude sijn nagevolgd; dewijle men soo vee trouwloosheijd onder het gemeijne volk door gaans gewaar werd. het voornemen, en aenleijdingh van dien godlosen hoop is geweest, den dienst vande generale Comp:e te verlaten; op de dril plaetse souden de voornaemsie met volle geweer sijn uijt getreden, ende overluijd derest hebben afgevraagd, wie mede wilden. besloten sijnde, alle de genen, die sulx weijgerden, onder de voet te schieten, van meijning sijnde, sulx op alle— bolwerken vande stad te doen, na dat zij alles souden hebben omgebragt, die niet mede met haar wilde aenspannen, of eenige verhindering en tegenstant doen, en soo gewapent na de buijten stad sijn gemarcheert, den groten heijdensen tempel vermaart van rijkdom, oock 's Comp:s munt, en huijsen der voornaamsie, en rijckste koopluijden hebben geroovd, ende geplunderd, na welck zij eerst opperhoovden, en officieren souden hebben gemaeckt, en overlegt, wat zij verder te doen hadde, soo stout geweest sijnde, vier vande voornaemsie alle de bolwerken bevorens rond geweest, en aen het volck, gevraegd, wie dat op morgen met volle geweer vande drie plaets— na buijten wilden mede gaan, welk, soo schrickelijk voornemen eerst door een switser, corporaal sijnde, uijtgebragt is, des nagts, soo als besloten was, des morgens uijt gevoerd te werden waar ontrent sig den Capiteijn Philippus Pijl, soo — wijs, en kloekmoedig gedragen, en gecomporteerd heevd, men naast Goa de behoudenisse alle vande
vande stad Nagapatnam moet toe schrijven aen desselfs prijs en lofwaardige conduite, gelijck ik oock vast stelle, onder de brieven van dit gouvernement alles omstandiger sal werde geadviseerd. der thien vande voornaemste sijn door den raed van Iustitie ter dood gecondemneerd, en geexecuteerd, en bij het tot negen andere met mindere straffe 50: koppen na — Ceijlon verwisselt, en de heeren vande hoge negeri versogt, het geheele oude guarnisoen door andere te willen laten vervangen, en sig van een volck te ontslaan, dat ten meerendelen van meergem: verraad kundig geweest, noijt meer behoord te werden vertrouwd, gelijk soodanig sal aenwijs de Copia van dien briev den 16e Julij van hier afgegaan hier nevens gevoegd, God den Heere zij gebeden, den staat van uEe hoog agtb:e voor dier gelijke onheijlen te willen bewaren Om nu u E: hoog agtb:s reden te geven van mijn doen, en verrigting, mitsgaders de bevinding veeler saecken de generale Compe aengaende op Cormandel, soo vond ik op mijn aenkomst, den ordinairen raad, en gouverneur Jacob Jorisz: Pits van Palliacatta na Batavia vertrocken, en Laurens Pit tot gouverneur vande cust opgetreden, door een groote droogte geheel noorder Chormandel gebragt was in grote ellende, en hongers nood, wegrinkende veele duijsende van alderhande soorten van menschen, waar door die landen schenen te sullen werden verwoest, en ontvolkt, den koninck van Golkonda, was door den groten koning van India, den mogol, en een magtigh heijn binnen desselfs sterk Casteel belegent, en omringt, de troupen van dien monargh hadden sig alomme verspreijd, alle wegen onveijl gemaekt, den handel, ambagten, en nering geincommodeerd sijnde, was het geheele land in een desolaten staat, over sulcks considererende, benoorden Palliacatta in dese commissie niet en was te verrigten, en dat men alle ogen blicken de tijding verwagte, alle dese landen van heer souden veranderen, en onder 't gebied vallen vanden magtigen monargh die