zoude synen last geweest sijn, te vernemen hoe sich de portugesen opt ontseggen, en verbannen vant landt gedraegen hadden, oft sy haer ootmoedelijcq met des maijts wille confirmeerden, en off oocq haer woordt wat de maijts behaeget dat geschiede, geweest was9 des Neen, maer met veele lamenterende Clachten, ende beden, desen last en gebodt van haere halsen te weeren sochten, alsdan gemelten Jangeseijmondr sijn Ordre zoude hebben volbracht, en haer 's keijsers naerder mandament hebben laeten gevoelen, welcq was de portugesen datelijcq te doen Inbarcqueren, en zoo den Brandt in de Galliettentrs teecken laeten, alsoo sij haer des Maijts genaede, die hier genaede genoempt wert, ontwaerdicht hadden, — Dese portugesen met 2: Galliotten op 17en en 26en augustij (soo men secht zeer rijckelijk gelaeden) in Nangasacquij aengelanght, sijn desen Jaere noch voor haer laeste, stricter en naeuwer als oijt voordesen bewaert en getravallieert geweest, hun voorgeven was, dat met 4 Galliotten uijt Maccauw in Compe verseijlt, doch door eenen storm omtrent Lamo van den anderen geraect, en de resterende twee in zee vergaen, off weder in Maccauw geraect sijn, welcq hier niet geloofft, — maer voor gewoonelijcke portugese ronckerije gehouden wert, van haere Cargasoenen hebben niet een stucq vercoopen mogen, maer deselve zoo alsse gecomen sijn weder wech te voeren gelast, excepto de schenckagie door den Capiteijn Majoor den verleden Jaere voorde Maijt gebrocht, Is hen tot betaelinge van gespendeerde costgelt en huijshuer te vercoopen toegestaen, ende meer niet, Jae de memorie haerer Goederen hebben de Regenten niet willen aenvaerden, noch toelaeten dat Iemant zoude weeten waerinne bestont ende wat sorteringhe was, zij hebben oocq noijt tegen Japanders eenich gespreck mogen houden, anders als met haere huijswaerden wegens de dagelijcxe nootwendicheijt, ende dat volgens 't gebodt noch al seer weijnich in presentie vande wachters en verclickers die daerbij geordonneert geweest sijn, — Jongste Het geldt welcq do portugesen, in dese  4 Jaeren herwaerts van verscheijden Japanse Coopluijden, op Interest hebben genomen, monterende Ongevaerlijcq 700: duijsent taijlen is henlieden te restitueren niet eens gevercht, ende hoe wel de Crediteurs vandien om haer Capitael en Bodemerijgeldt mondelingh ende door Requesteg aen de Regenten van Nanga sacquij, verscheenen Commissarissen, en oocq aent keijserlijcke hoff wel Jnstantelijk hebben versocht, zoo is haer offter 't selve om volgende redenen wille affgeslagen namentlijk, Als gesecht over vier Jaeren geleden, werden de portugesen op de veelvoudighe Clachten en Requesten der Japanse Crediteurs, gelast, Jae genoech saem gedwongen, 280: duijsent taijlen uijt te keeren, wesende alle schulden van 15— 10: 7: a 5 Jaeren out, daer van de debiteurs eenige gestorven, zommige naer spangien, portugael, en de Custe van Jndia vertrocken, sonder seeckerlijcq te weeten
te weeten waer dat deselve belandt ofte vervaeren sijn, andere haddent verspeelt wes door armoede niet connende betaelen Japan genootsaect werden te verlasten, niet tegenstaende moesten de portugesen, den Japanders voldoen, Crijgende voor haer geldt, Obligatien en handtschriften, met dese woorden, daer zijn uwe mede gesellen schult Brieven, gaet en doet u betaelen, gelijcq wij u doen, nevens dese Ordre uijt 't hoff, van dat de portugesen den Japander zoude voldoen, was daer noch een ander nevens gegeven, welcq luijde dat een ijgelijk van die tijt affgewaerschouwt wert, voortaen geen geldt meer aen eenige vreemdelingen op Bodemerije, Interest off ter leen te doen, Op peene dat wanneer daer door in schade vervallen, dierwegen geen recht sal werden gedaen, Bovendien hebben evenwel de soete proffijten van 35: a 40: ten hondert de Japanders (op hoope dat het eijnde geen last soude draegen, andermael verleijt, als blijct dat hun daer naer meer als te vooren, vertrouwet geworden is, doch tot der Japanders groote schaede, want het woort en mandament des keijsers, eens gegeven, In soodanige gelegentheden (al soude sulcx landen ende Steeden costen) niet gecrenct oft verandert werden mach, welcken volgende de portugesen, met de goederen daermede de Japanders te betaelen meenden, op 17en deser vollaeden, onder voorverhaelde Bannissement, uijt Nangasacquij vertrocken sijn, dese schade der Japanders, monterende met Bodemerij geldt, dat reede in behouden haven geparresseert was over de 30: tonnen Gouts, heefft veel bedroeffde, en beroijde luijden gemaect, hebbende moeten sien haere welvaert ende middellen, door vreemdelingen sijn ontvoert geworden, dat een harde saecke is daer den Japander zyjne glorieuse eergiericheijt mede bewijset, en doet blijcken dat om schaede noch proffijt aen sijne off uijtlandtsche Natje sonder insien van persoonen haere mandaten niet veranderen, Jae des Maijts silver incluijs dat hier Jmmers zoo grooten naem heeft, daer een ijgelijk Reverentie voor doet, welcq tot Coopen van groote alcatijven (voor desen aende Compe bestelt doch niet becomen) den portugees mede gegeven was, Is van gelijcken 't eene bij 't ander gebleven, Een ijgelijcken huijswaert heeft oocq moeten verliesen 1: 2 a 300 taijlen, d'een meer als d'ander, welcq in Cost en nootwendicheden voorden portugees verschooten hadde, ene op dat het keijsers Geboth (van dat niet eenen stuijver waerdije om te vercoopen uijt de Galliotten soude werden gelost) in sijn geheel bleve, en evenwel sonder provisie de reijse niet wel doen souden, Is haer door des maijts last bedroeffde Cost (soo die genaempt wert) als daermen gevangenen, en misdadigen mede voedet, welcq is Rijs, water, en sout, naert getal der levendige zielen beschaft en mede gegeven, —
De materje der alcatijven geraect hebbende, Comt ons in gedachten, dat dese alcatijven 2 stucx lancq 12 en breet 6: ellen door de Gouverneurs van Nanga sacque inden Jaere a. o 1637 voorde Maijt geeijscht, doch niet becomen zijn, welcq haer gemoveert heefft, deselve aen de portugesen te besteeden, en 't silver daer nevens te beschaffen, om niet met den portugees als met ons te vaeren, namentlijk ijets voorde Maijt te eijsschen ende niet te vercrijgen, want haere Crijgelige Conditie, en superbo gemoet, doch om geenig redenen toelaet, een saecke tweemael te vragen, noch een dingh tweemael te eijsschen, uijt alle welcke redenen willen v: Edhr andermael onder Reverentie ernstelijcq Recommanderen, dat dese geeijste alcatijven doch fijn, goet, ene perfect naer de maete werden gemaect, ende hoe wel reede lange geduert heefft, zoo ist noch beeter laet als nimmermeer, want soodanige Cleijnicheden Eritatie causeren, welcq sij ons wel laeten gevoelen, sonder van wij nochtans weeten waer off om wat reden ons somwijlen ijets tot nadeel vooren comt, — Jnlanghs geleden werden noch 3: Papen inde Provintie Ochie gegrepen, waer onder v: Naturele Japanders, die beijde affgevallen sijn, den derden wesende een Italiaender is doodt gepijnicht, In september verleden, zijn mede door een Cleijn Chinees vaertuijch 2: Castiliaensche papen uijt de Manilhas opde lequeas aengebracht, de Chinesen sijnt met haer vaertuijch ontcomen, doch de Papen datelijcq gevadt, die in de leques het goet weder ende eenen bequamen tijt om optecomen Inwachten, 't welcq met dese door waeijende Noorde winden, niet wel geschieden can, ondertusschen werden sonderlinge wel getracteert en bewaert, op dat Gesont ende ,in goede dispositie naer desen de Justitje zouden mogen werden overgelevert, ,wanneer haeren Brandenden yver over dese Papen te beeter sullen koelen Connen, uijt dese en diergelijcke acrjen ontstaet, dat alle dagen Iae uijren stricter ondersoecq over de vreemdelingen gepleecht wert, en hoe wel dat dit zaecken sijn, die door portugesen, en principael door den Chinesen geschiet, soo Isser effter sulcx dat wanneer het op andere Natien Reghent, gemeenelijcq wij mede vanden drup besprenget werden, den Japanders sijn oocq wel bekent, dat den Chinees zeer suchtich naergelt is, en doort, gelt, om Papen in Japan te brengen can werden becoort, dat wel waer is geen Papen in Japan gedequiseert comen connen, vermits gedaen te, aensicht en spraecke de persoonen selver verraden, doch eenen anderen ende naerderen (ancker vreesen sij Japan te sullen in Eeten, hebbende met groote