een beter coers heeft gelieven te stieren, dese prauw met twaelff mardijckers, onder den groffamaniere Barnabe schepten met ons gelijck van maleijen, en is den 20:en van Tabelolo voort gevaeren, die Godt ter gewenster plaetsen gelieve te geleijden, t' gene p:r de selve den voorgemelten Heere ottens hebben geschreven gelieven nober E d:t uijt nevens gaende copie van missive te beoogen onser weder aencompst op Taffasoho wierden verwille comt vande Principaele overich:t aldaer, die nu uijt haer nagel thuijnen waeren thuijs gecomen, wij thoonden haer een vriendelijck gelaeth ende noodighden de selve gesamentlijck binnen t' fort, alwaer gecomen sijnde, met een continantie naer gelegentheijt, haer de moveerende oorsaecken onser compst wijtloopigh voorstelden In substantie als volght/ Wij verhaelden haer Eerstelijck, met hoe groote costen, moeijten, ende bloetvergieten, de Nederlanders van aenvangh den macquianders tegens het woeden der Portugiesen ende spaingiaerts, loffelijck hadden gevindiceert, en alsnoch inde gerecupreerde vrijheijt volcomentlijck beschermen, in voegen, dat door der selver vigilante protextie: tot soo gerusten en weeldigen stant waeren gecomen, als tegenwoordigh genietende sijn, t' welck haer alsoo gesamentlijck bekent wesende, waeren sijluijden Insgelijcx van haerder sijden gehouden aen d'observantie vande contracten, ter weder sijden voor desen geratificeert, en noch onlancx voor uwer E: d:t soo solemnelijck gerenoveert, daer bij den Hollanders (met Exclusie van allen anderen) alleen de maluersche Nagelen, wel geconditionneert, tot een seeckeren prijs competeerende sijn, maer hoeweijnich de Herstelde vrijheijt wort geacht, en hoe de oude t'samen met de gerenoveerde contracten
contracten, off der selver observantie uijt verkeerden baetsucht. bij t'meeste deel in verachtinge gecomen is, daer aff bleeff het Exempel van voorleden Jaere noch in versscher memorie, wanneer de nagelen noch met vileijne en onlijdelijcke woorden, den coopluijden soo nat onsuijver, ende qualijck geconditionneert opgedrongen hebben, dat de selve niet als tot groote schade ontfangen, ende vervoert sijn/ Dit was Immers onbetamelijck, genooten weldaet, met soo grooten ondanckbaerheijt te recompenseeren, daerom toe te sien hadden, dat door gerechtige oorsaecken, gemoveert, haer onse liberaele hulpe niet ontrocken worde, end' In dier voegen haer eijgen ruine te wege gebracht hebbende, dien vijant wiens wreetheijt voor desen geproeft hebben, wederom ten proeije gelaten worden, want te gedencken hadden, dat de Hollanders lanckmoedigh sijn, maer eenmael geresolveert hebbende, daer bij onveranderlijck persisteeren, t' beclagen soude dan te laet wesen, ende geensints ter saecke dienen, selfs de Natuer leert, dat den ondanckbaeren ende wrevelmoedigen. sigh selven de maictinu. ende beschermingh van sijn bontgenoot, onwaerdigh maeckt / — Alle dit Ende omstandicheden van dien: appliceerden op den tegenwoordigen tijt ende gelegentheijt, nu d' Inwoonders met het Innen van een groot nagel gewas doende waeren, dat daerom d' overich:t moesten voorgangers sijn, en tot Exempel dienen, haeren onderhebbende gemeente, ten eijnde, de nagelen voor de leverantie, behoorlijck gedrooght en gesuijvert werden, wij hadden op de comptoiren soo danigen ordre gestelt, dat de coopluijden geen qualijck geconditionneerde nagelen, souden ontfangen, want gelijck sijluijden precijs sijn/ haer betalingh in wel getrocken sorteringh van cleeden in te vorderen, soo moesten oock gedencken, dat gehouden sijn suijvere nagelen, en niet met steelen off ander ensuijverheijt vermenght met beoogen stelden ors curedat Hollanders sche noveerde tracten antj mer 2.1
vermenght, te leveren, wt oprechte schult, door suijvere levering moest de prompte voldoeningh ontstaen, daer aff in geen gebreecke bleven, van haerder sijde moesten dan oock de redelijcke betrachten, op dat door onderlinge satisfactie, t' verbont bestendig bleve, met diergelijcke redenen meer ter matterie dienstich de welcke door d'overich:t met goet opmerck wierden aengehoort Bij vervolghden doen voorts ons propoost, tot op het poinct vanden Tidoreeschen oorlogh, ende verhaelden met hoe uijtterlijcken schijn van contentement, de macqsiansche overich:t Jonghst op Maleijen; des Conincx resolutie tot den Tidoreeschen oorlogh hadden geapprobeert, ende gelieten haer oft met gantscher macht, den Tidorees te gelijck wilden op t' lijff loopen, soo dat wij datmael in haer schijnende genegentheij een goet genoegen hadden, maer vonden ons in dees opinie wel bedrogen, de macqsuanders die doen soo seer om oorlogh riepen, Iae den Tarnataenen als suspect hielden, sitten nu als met t'samen gebonden handen, de Tarnatanen daer tegens bethoonen in t' hernomen oorlogh redelijck hun debvoir, gelijck de macqsiarneesen noch onlangs, den sengadjes van Tolucco ende morthir. met twee prauwen, hebbende negenthien Tidoreesche Coppen: en gevangens verovert, oock goeden buijt van Sagu gemaeckt, haere stranden Trimmphelij hadden sien voorbij vaeren, waer uijt wij dan colligeeren moeten, dat den macqsnanders doen in woorden, en des Tarnataens, in wercken bestaet, dan hier mede waere t' gemeene best niet gedient, tot voldoeningh van schuldigen plicht, en de contracten: moesten geen bloote woorden maer wercken volgen/ Ter goeder trouwen wilden haer noch wel wederom in memorie brengen, hoe wel secretelijck dat sijluijden onlangs door onse authoriteijt, en Intercessie, des