T geene naergeseyde mijne Iongste soo In commertie als andere saecken is voorgevallen, sal In't vervolch deses verhaelen, ende tot Inleijdinge seggen, hoe 't' voorgenomen en In raade (op approbatie van u1: ddes, beslooten desseijn, soo still ende secreet (door godes geheugenisse), is gebleven, dat de mooren egeene d'minste suspitie hebben connen crijgen, Invoegen onse personagie te beeter speelden, en veeltijts met 's comps chaloupen (om daer door dese natie, te meer omden tuijn te leijden, en sulcx, als in gewoonte te brengen, d' revier op en aff seijlden, tot ter tijt en wijle 'tsmalschip claer en Int diepe water geraeckt was, als wanneer practiseerden en uijtstroijden dat tselve nootsaeckelijcq ten dienste van d'E: compe met cattoen en weijnich amphioen (tot welckers Incoops dan oocq datelijcq ordre gaff) naer wingurla moste despecheren, 'twelcq van miermosa op mijn versoecq gaerne toegelaten sijnde, hebbe verhaelde smalschip in ijlers 100: packen cattoen met een corsken amphioen door Ingeven, waer mede op 14e aupt van voor s'comp:s timmerwerff naer dombus is vertrocken, met Expresse last aan d'opperhooffden der selver aldaer anckeren, doch den volgenden dagh naer de mont vande revier loopen, en naerder ordre affwachten souden. 16en do des smorgens met 'tlimieren van den dagh maeckte semblant van naer seeckeren thuijn (om ons een weijnich te vermaecken) te willen gaen, doch sijn Juijst directelijckmet mijn huijsvrouw en vorder: geselschap naer s' comp. s timmerwerff (die dicht bij geseijde thuijn is gelegen) gereden, waer voor de chaloup met noch twee andere cleene vaertuijgen op mijn bevel naer wensch vaerdigh vonden, in d'welcke ons aenstondts (sonder veel geruchts te maecken) gesamentljk begaven, en d' cours naer 'tsmalschip (twelcq op den middagh geluckelijcq abordeerden, stelden, In zee raeckende, wierden een schip (dat omtrent 4: mijlen van ons g'anckert lagh) gewaer, deden ons uijtterste devoir om 'tselve voord' nacht, te mogen verkennen, doch wierden genootdruckt (door d'vloet die met de middagh inbrack) te anckeren, des snachts seijlden met de ebbe voorder, en quaemen gemelte schip (dat vernamen d' haer te sijn) op sij te setten, op 17e transporteer: mij nevens mijn huijsvrouw aan boort van't schip de haer, van waer terstondt den coopman Philips van arts naer souratta largeerde, eens deels om 2 a 3: vingerlingen, die nodigh tot het Roer van 'tschip van doen hadden) te laeten maecken, en ten anderen om te vernemen, hoe mijn absentie aldaer onder de mooren geduijdet wierden, den 20en do compt den verhaelden van arts met de groote chaloup en d'cleene cjambock uijt souratte te retourneren, mede brengende den ondercoopman van adrihem nevens d'huijsvrouw van dispencier Joost Calandt, meergemelte van arts rapporteerde, alles in souratta noch in stilte had gevonden, en wierd hem op— sijn versoeck date8 toegestaen d'vingerlingen te mogen laeten maecken, Ja liet den gouverneur miamosa van sijn Eijgen ijser daer toegeven, even wel lieten niet naer, seer ernstich naer mijn en mijns huijsvrouwen wedercompste te vragen, waer in d'mooren met goede woorden gepaijt oorgevende mijn huijsvrouw (door 't met soo cleijne vaertuijgh aan boort te vaeren) sgeworden, en niet eer soude retourneren voor dat schip d' haer naer bata en weder gekruijst, end 3: etmael een harde storm Inde gehadt hebbende saegen Eijndelijk op 14en des voorleden maents en waeromme ancker lusteden, en d'cours naer haer den gensjauwer en 'tandr gedaen te hebben er aen van teene groote moors Extract uijt d' missive In dato 8en october 1649. door d: E: president Ian van Teijlingen uijt souratta pr Bacht achtekercke aen haer E:dls na batavia gesz:. , wierden vry 4 duu sonder mantteer Hagie Saetbeecq virgewora beminnt en daeghs daer aen eenige derge tijt te versuijmen naer seo voorgedragde sad sochte mijn Inso
cregen aan welcke persoonen VEdns Intentie rondt uijt declareerde, en met eenen soodanige articulen schriftelijk ter hantstelden als de nevens gaende copias uijtwijsen waer mede de verhaelde gecomitteerdens haer weder naer sualij omme de selve aan mirsia manoeth, en den commissaris vanden Conincq te verhoonen, begaeven, met toesegginge pr den eersten en soo haest mogelijcq antwoort te sullen brengen den 20en ditto quaeme viergewoora, den sabandaer en verdere hier booven gemelte persoonen— nevens 's' comps maeckelaer, en wisselaer, weder aan boort, Instantelijcq versoeckende, dat doen aan strandt wilde comen, en tot contracteeren verstaen, dat naer langh bidden Inwillichde, — en mij nevens gemelte persoonen naer landt transporteerde, vindende aldaer de vermaerde moorsch cooplieden mirsia manwets, sagie frets beecq &as aan welcke s'comps rechtmatige deleauces, In't breede van stuck tot stuck voorhield, haer te kunnen gevende dat bij aldien d'op 18en deses overgegeve artijckulen niet toestonden, wij tot geen vreede verstaen, noch nimmermeer In souratta retourneeren souden, Invoege niet anders als den verderff haerer bandaers haer In te beelden Chaddea, waer op ons seer minnel beloofden, dat alles, wat In haer macht was, toestaen mitsgaders over eenige poincten (die nootsaeckelijcq vanden Conincq mosten versocht werden) nevens onse missiven seer Ernstich aan sijne maij:t schrijven wilden, ons verseeckerende den coninck sulcx niet weijgeren, maer alle onse pretensen, 't eenemael Jnwilligen sal, eijndelijk versochten tselve hoe eer hoe liever mochte geschieden, op dat s' comps handel (buijten welcke die van gouseratta niet connen leven) sijn voorige gangh mochte nemen, s' anderen daeghs (mamentlijcq op 21e passato, lieten haer de meer genoemmneerde persoonen weder aan boort binden, schrifftelijcke resposten op alle d'artijckulen mede brengende, welcke opmiddagh In Raade voorgelesen sijnde, sijn selve bevonden met d'rheeden over een te comen, aengesien ons veele poincten (gelijcq V:E:dns uijt de nevens gaende aff schriften geliefft te vernemen, liberalimenten en gantsch gewilligh toe staen, syjnde daer Inne d' onderstaende drie gewichtige en principaelste artijculen ververth, te weeten. / Dat jegens over d'alphandigo, een eijgen packhuijs om onse Cargasoen Iaerlijcx in te bergen, naer wel gevallen mogen timmeren dat ons de geroofde penningen uijt 's Comps logie binnen souratta (monteerende ruijm 66:O: guldens) prompt en binnen d' 15: dagen sullen goet doen Datde mooren In't generael de vaert van hier bengale &a naer aet szijn, pera, queda, oedjangh, salangh &a sullen staecken tot ter tijt en wijle d'E: comp:s met s'landts regenten van actcsijn, waer mede In verwijderinge sijn geraeckt) veraccordeert sijn en daer op naerder ordre van d: E: dle Hr Gouverneur Generael gemen sal wesen./ Dese aenbiedinge dan In achtinge genomen, en d'gerepeteerde savore bile conditien den presenten raadt, in betamelijcke maniere voorgedragen, mitsgaders relligieus gemoeth van den machtigen coopman mirsia mamoets, die om alde gerese questien, inder minne spoedigh bij te leggen sijn uijtterste debooirs annex geleth sijnde is daer op eendrachtelijcq naer dat d' hier boven gementioneerde van alle de gequalificeerste swooren waeren) geresol en persoonen sijn den alcorau, ofte moorsch wet oock op 25 goede ordre te stellen ynde In souratta gecomen, hebbe terstont nodigh geoordeelt, aen endat vertrouwe ato agente voor Conincq Chiassaen te ca meer at VEd in't alle geene hier gebesomneert snn vancomen obtineeren sulcx UEd ipner tijt te gewenschste bondige firman van Souratta, dapper In endeeren erner tentement vord drere mlie alle as gelieven
contentement sullen scheppen, nademael alles met een oprechte meeninge, tot welstandt vande generaliteijt, geschiet sij, volgens ordre vande E: heer arent barentsz souden gairne allange Jan voor dato den aengeroerden Ioan tacq, naer 'thoff gecommitteert hebben, doch gemerckt de Conincq verre vande handt, Ia dicht bij Candahaer is geweest, en dat men In't leger voor een ceer coorn 2: ropias most betaelen is sulcx naergebleven, vertrouwe dit van V:E:ds niet qualijcq geduijt sal werden, naer mijn voor de waerheijt bedeelt werdt, staet den grooten machol weder In corten in sijn conincklijcke stadt dellj ( welcke plaetse al seer genadert was, te keeren dat d'E: Comp:e In dese conjunctur heel wel slaegen sal., Edele Heeren nu d'mooren claerlijcq gesien hebben dat eenmael d'saeckeert ee sult met ernst bij der handt genomen, en s' Coninghs scheepen selffs niet gespaert maer aengeslagen hebben, is daer door een algemene verbaestheijt, en grooten schrick onder dese natie pels ontstaen, waer door al omme bij groot ende cleene uijttermaeten gevreest en ontsien den werden, Ia selffs all 't geene van mirmosa begeeren, werdt dat eej Ingewillight, godgeve sulcx lange duere, en dat den onbecommerden handel voor altoos Indese contreijen — gaudeeren moogen. — els verth sijn maij de meest in allen gen trad en smaenden Cleretsz: edocr Etchan inden heeft. rent een