ongetwyffelt zonder eenige tegenstant zoude overgelevert geweest zyn, ende mits den heere pit vandese materie aen u Ed. wijdloopigh geschreven heeft, ende alles indes Commissaris dachregister aengetekent staet, sullen wyj uEd. niet langer met dese materie ophouden; Eenelyck tot slot hier by voegende, dat den heer gouv. r vander Meyden, noch van onveranderlyke op inie blyft dat d' EComp. e s.t Thome veel beter gelegen zoude comen als — paleacatta, waer van wij 't oordeel u Ed. hooge wysheyt bevolen laten.
Hoedanigh de visite op de comptoiren van nagapatam, paldacatta sadrespatnam, Tegenapatnam, ende masulipataam gedaen is, blykt u Ed. wydloopigh bi des Commissaris dagregister op folio 55. en. 105. daer in uEd: onder anderen zullen zien ende vinden, zekere jnterrogatoria waer van de vragen bij d' h. r Commissaris in't origineel tsamen gestelt, ende d'antwoorden met eygenhant van d' h. r gouv. r pit beantwoort zin, niet twijffelende off u Ed. zullen daer in satisfactie nemen, ende waer in onder anderen blickt, dat d' h. r gouv. r pit nu van opinie is, dat men de pagode op 90. stuyvers behoorde te rekenen, maer tselve by ons nader overwogen zynde, meynen dat den pagode niet minder dan 96. stuijvers behoort te werden gerekent, om dat tselve dan noch al met de waerde van't silver in't vaderlant accordeert, ende geconsidereert nae de reductie der munte op batavia, Amboina banda, moluccos, malacca ende alhier op seijlon, soo zoude deselve nae d'expresse opinie vande h. r gouv. r vander meyde niet min dan 104. stuyjvers, ofte 1¾ Rx. van achten waerdigh zin, gaende nu alhier soo gewilligh voor twee spaense realen, datse noyt zyn aen te houden doch mits 'tselve merkelike verhogingh inde koopanschappen, ende retouren nae 't vaderlant zoude geven, zullen uEd. wijsheyt tselve laten bevolen zyn, de redenen die anders by de h. r pit ten aensien de soldyjen van s' comp. s dienaren werden by gebracht, zouden niet connen in consideratie comen, by het groote getal militairen en boots volck op Comp. s voormelte valte comptoiren, die nu alhier de pagoden tot 127½ str: op reecq. gestelt werden, ende op palleacatta niet hoger dan 89. differeert 43. p. r Cto en waerby Comp. . dienaren op voormelte vaste comptoiren schynen verongelickt. — soo men nu scherpelyck ziet op de waerdye van't gout int vaderl. t gelyck de zaek gedreven wert, soo blyckt inder daet dat nae den alloy, ende 't gewicht een pagode meer dan 90. stuyjvers, ende niet min dan 96. stuyvers waerdigh is, ende zyn wy alle van opinie dat de taxatie nu genomen op 84. stuijvers ofte 1¾ R. a van 48. stver s behoort gestelt te werden op 96. stuijvers, ofte twee realen van 48. stuijvers, ofte anders schynen de verliesen die nu Jaerlycx niet
alleen op 't silver, maer besonderlyjk op't gout gedragen werden, onredelyck, ende vermits zelffs dat verlies op de cledengebracht wert, schynt het billyck ende nodigh, den pagode te verhogen, waer mede veel nodeloose reecq wech genomen waren, doch submitteeren ons alle onder uEd. wijser oordeel. de ordre die u Ed. den Commissarijs gegeven hebben, om sich op paleacatta wel te informeren van de hoedanigheyt des munt, en besonderlyck ofte d'EComp. e daer in ook verongelyckt wert, ofte gefraudeert kan werden, 't selve heeft hy nae zyn uytterste vermogen ende opmerkingh betracht, soodanigh u Ed. op folio 117. int dach register voor bat. a gelieven te zien, also het in desen te grooten verhael maken zoude, hem echter verplicht achtende u Ed. voor rapport te dienen, dat hij geensints heeft ondervonden, dat eenige schaduwe van ontrouw gepleecht wort, ofte gepleecht is, maer by eenige colusie tusschen d' onse ende d' Inlantse munters grote Sraude zoude connen geschieden, om welck voor te comen, met advijs van den heere gouv. r pit op palloe goet is gevonden, voortaen in plaets van een, twee expresse getrouwe persoonen, over de munt te stellen, ende die by het smelten raffineren, vermengen en munten van't gout, sullen present zyn, ende dat d'uytcysferingh niet alleen by haer beyde, maer ook besouderlyk by den opperkoopman sal moeten geschieden, alsoo daer aen veel gelegen is; d' E.