zy Dsc aen de Hr Commandeur AREHIER Manhaften wijsen voors: ende seer discreete heere Den 15en Octob. pr t Engels Jacht d' francis ende ulto ditto pr. een fregat vande Cambaijs Cassila hebbe jongst (waer van d' copia hier nevens gaet) aen vE: ges, t' sedert gem: schrijven comt alhier op den 8en stantij van Batta inde Com van souralij te arriveeren t' schip Leeuwaerden sijnde den 26e augto in Compe vant schip Wassenaer (waer op is als opperhooft d'E: Pieter vanden Broeck, & t' Jacht cleen Amsterdam, van Batta recht door naer souratta geseijlt, ende tus den 14en ende 15en septemb: op d' breete van 8: graeden 50: minuten & 101: graeden lengte door een harden storm vanden anderen geraeckt, sulcx dat het Jacht cleen amsthm hier eerst den 18e deeses sijnde sijn waeter meest geconsumeert gants machteloos hebbende geen 6: geson: mannen op, inde com arriveerde, &nde Wassenaer met d' E Pieter vanden Broeck alhier adato deeses noch niet vrscheenen sij, wat obstaculen sijn lange voiaczie voorsaecken Item off hij door d'straet van Mamale sij geloopen, ende d'Custe van Mallabaer heeft aengedaen, ende voorts bij bij d:o Custe comt opstoppen, dan off hij t'ever naer d'Arabies Cust heeft laeten staen, Oersia aendoen ende van daer eerst herwaerts comen sal, is d'Almogende (d'welcke wij hoopen hem voor ongeval sal behoet hebben en hem hier in salvo te voorschijn brengen sal. bekent Met d:o 2: scheepen becomen voor dees plaets een Cargasoen monterende f 136435: 6: 4: bestaende alle in Coopmans ende geen contanten d:o cargasoen te weeten tgeen in Leeuwaerden is geweest, hebben soo spoedich gelost als ons eenichsints doenel ofte mogeli geweest sij, ende d'leedige plaets, die t'in Leeuwaerden heeft gemaeckt, wederom met 66: packen cleeden voor Bamron genegotieert, mitsgaders d'reste met moors & benjaen vrachtgoederen gevult, sulckx dat d'gereputeerde Leeuwaerden &n tjacht cleen Amstm. morgen ofte overmorgen daer met naer Gamron sullen vtrecken, d'Almogende gelieve haer een voorspoedige behouden reijse te verleenen, versi sijn daer over seer becommert van dat het schip Wassenaer niet te voorschijn comt, & vreese t'noch wel langer soude moogen achter blijven het welcke Godt vhoede, want soo uijt vallende soudet seer qualijk comen van dat ons' cargasoen soo spaede toe comt, en ten andre meede om van hier naer Gamron te vertrecken ende van Gamron wederom hier tijdelijk retourneere om onse geprocureerde retouren naer Batta te voeren, want soo het hier soo spaede aenlancht, dat het van hier vertreckende van Gamron door d'laetst des tijts deese plaets niet weeder soude connen aen doen, soo souden wij al vrij een weijnich sleegen vallen, oorsaecke t' schip leeuwaerden alle onse retouren, die wij verhoopen dit saijsoen bijden anderen te crijgen niet soude connen wegh voeren, want ick presumeere d'Scheepen Banda Galias ende t'vliegende hart van Teijouwan hier al meede soo spaede sullen aen langen, datse oock van hier naer Gamron vtreckende van daer door d' laetht des tijts hier niet weeder sullen connen retourneeren, Invoegen soo uijtvallende twelck Godt vhoede, souden wij hier naer alle apparentie een groote quantiteijt gereede retouren welcke Leeuwaerden alle niet soude connen inneemen moeten overhouden, om dan deese geduchte inconvenienten voor te comen ofte te vhoeden, sondet mijns oordeels niet ongeraeden weesen ve ons van daer een schip als Valckenburgh is, ofte diergel hoe eer hoe liever met den aldereersten toestierde want soo tsoo al uijtvalt van dat Wassenaer hier tijdelijk comt te arriveeren Cornelis Sijmonsz vander Veer ende 8RE4R
liomielis ende dat dan d:o Wassenaer ende Leeuwaerden, onse retouren wel soude conne wegh voeren, soo sal evenwel d:o schip hier niet qualijk ofte t'onpas comen want soot voor uijtgaende Januari hier is, sondemen t' met moors ende Benjaens vrachtgoederen connen aflaeden ende naer Persia seijnden ende vand vrachtgoederen 18: a 200 gl: verdienen, want hier meerder moors en benjaen vrachtgoederen gereetleggen ofte sijn, als 2: scheepen als valckens is com laeden, het welcke ve diene pr advijs, om soo d'ruijmt van scheepen over des vijandts macht niet te vreesen hebt, daer op te letten, in deese materie wijders voortvarende segge dat soo ^ het schip twelcke vE: ons soude moogen senden al met geen vrachtgoederen afladede &n niet naer Gamron en sonden, soo souden wij daerinne een goet gedeelte van onse gereede retou ren connen scheepen end t'selve ve daermet (om het vandaer naer Batt te depecheeren) als met groote quantiteijt cattoen, Amhioen & andre Coopmansz (sijnde op d' Custe van Mallabaer seer getrocken) om die tot den mallabaers handel te gebruijcken, connen toe stieren, want ick en twijffele niet ten aensien des vijandts navale macht meest gebroocken sij, off ve sullen een schip ofte v: met een Jacht van sijn vloote (soot vE aen geen capitael ofte cargasoen mancqueert) om de peper handel op d' Cust van Mallabaer te bevorderen, naer d'cust van mallabaer afsteecken, tot welcken handel om t' mallabaers Capitael ofte Cargasoen te verstercken, uE: dan d'cattoen, Amphioe ene andere coopmans welcke wij vE: van hier souden mogen toe stieren niet qualijk souden te pas comen, naer mijn oordeel soo ist in allen deelen geraeden, vE: derwaerts een besendinge doet, want ick twijff niet off d' E Compe sal aldaer een grooten quantiteijt pepercrijge ende hier door sal doende leerende) inde rechte kennis vanden handel comen, wat ve inteen ofte in tander sullen voorneemen vlange tsijner tijt te verstaen, Noves van dat uE (als wij in onse missive van dato ult:o Octob verhael 3: vande portugees haer alder grootste Galioens, seer courasieusel onder d'bescherminge van haer forten hebben vbrant, blijven alhier noch continueeren, ick sijn seer verwondert vandat VE: ofte den Coopn Piete paets van wingurla van deese heerelijk ende treffelijk fictorie pr ter reni een cleen advijs brieffken aen ons schrijve ofte ons van daer met een schip om d'voorverhaelde saecken te vrichten toe stiert, Edoch ick presumeere als dat uE: sijn vloote niet gaeren sout vswacken, voor ende aleer dat den tijt van het Portugaels secours in te comen verstreeck sijn, Godt Almachtich geve van dat het selve ende meer andre prijsen in ve handen come te vervallen, daer over trummpheeren ende ons vanden buij een goede gedeelte contanten toe seijnden mooght, welcke contante ons niet qualijk souden te pas comen om onse intrest pen:, waer ond wij bedoocken sitten, d' welcke al omt: d' 500 Oropias bedraegen af te leggen, hoet alhier met des Ecomps negotie staet tselve sal uE: uijt dees nevensgaende missive aenden Coopn Pieter paet ges gelieven te beoogen. — Aengaende d'Engels dittos hebben opden 3e passato haer schip Londen vollaeden met moors vrachtgoederen naer Gamron gesonden ende neffens ons schip Leeuwaerden vtreckt meede hun Jacht den diaman met d:o vrachtgoederen derwaerts, met haer schip den Discource sijnse doende om het selve voor Engelk af te laeden, ende meijnen d:o int jongste van deese mt sijn dispatie naer E nogelijk te geeven, Item verhoopen, bove dien noch soo veel laedinge te becomen alsse om tschip Londen (wanneer van Janron weder retourneert) sijn volle last te geeven en het dae meede naer Engeljk te depecheeren sullen benoodicht weesen, do Engels sijn alderweegen dapper inde weer met hun retouren te procureeren Demorse van dercocht goederen deser loopenden Invoegen jaers 1639:/.
Invoegen sij het in alder manieren daerop aenleggen, om dit jaer beijde hun scheepen te weeten de Discouvre & Londen vollaeden naer Engel: te seijnden, soo doende soo sullen dos dit jaer hier dan geen scheepen ende anders niet als hun jachten overhouden, — Vande alhier resideerende Engels hebbe vrstaen als dat in Ragiepoer vande nieuwe Engels ofte Courtens Compe een schip ende Jacht gearriveert sy, (sijnde hun ander Jacht t' welck neffens haer uijtgeseijlt is in Jndia, noch niet verscheenen) gem: Engels hebben aldaer handel ende een logie te stabuleeren versocht, t welck hun vanden Coninck van visiapoer (soo deese Engels seggen) seer liberalelijk is vegunt, dan hun jacht is aldaer inde revier door het tappen van Brandewijn schielijck inden brant geraeckt & t'eenemael tot den gronde toe vbrant, synde van alles niet gesalveert als 100: stx loot, diese naer het Jacht vbrant was uijt t' water hebben gevist ende meer als 100: stucken laecken, met 7. a 8: kisten Corael door den Brant verongeluckt, wat coopmans ende hoeveel contanten t'ander schip in ofte uijtgebracht heeft, hebbe tot dato noch niet connen vrneemen, gereputeerde Engels sullen d'onse in die quartieren inde procure vanden peeper seer hinderljk weesen, het welcke soo het schijnt met patientie moeten dulden — Vanden Portugees staet ende gelegentht hooren Jegenwoordich weijnich geruchts, dan dat dos alhier onder d'mooren uijtstroien, als datse dit, Jaer van Poortuge eenen nieuwen viceroij d'welcke met een groote navale macht uijtcomt, te weeten 5: Galioens end 2: Caraecquen verwachten, ende datse als die comt vE met do Galioens waer toe bij haer macht die sij noch in Joa hebben meijnen te conjungeeren, d' Broeck als dan niet weijnich sullen opnestelen, ick gisse t' nieuwers naer soo breet als dos ruchten uijtvallen sal, nochtans seggen d' portugees van dat het seecker & waerachtich is dat sij schrijven over landt van Poortuge hebben becomen, van dat haer soodanigen navale macht dit jaer uijt Poortugael toecomen sal, presumeere tanders niet als bloote geruchten ende maer uijtgestroide straet maeren sijn, in dieuw ende daman hebbens) Jegenwoordich weijnich ofte geen vaertuijch, want den Viceroij heeft tselve van daer met alle d'soldaten die sij missen connen, als oock meede van Chiouwel ende Bassijn naer Goa ontbooden, sulckx dat in deese quartieren weijnich ofte sonderlinge geene navale macht vande portugees sij, in Bassijn legt noch haer aldaer opgemaeckte nieuw Lalioen het welcke sij gaerne in Roa ende wij (alst Godt geliefde/ Vulcanus op geoffert siegen, off daer op niet iets op te attenteeren hij t'selve soude vE: door eenige spions connen laeten onderstaen pr advijs — Noves hebben hier sonderlinge geene dan dat deesen Coninck Chariean ofte den grooten Mogol wederom met sijn groot machtich leeger van Caboel in Lahoor is geretourneert, sijnde hem vanden tarter veel, volckx afgeslaegen, & door gebreck van mantimentos als voeragie voort Besteael een overgroote meenichte volckx & Besteael soo Oliphanten Cameelen paerden ende ossen afgestorven, gem: Mact onthout hem noch in Lahoor, d'spraecke gaet dat hij vandaer wederom naer Agra retourneeren sal, wat hier van is moet den tijt leeren naer dat ick van mijn langdurige sieckte wederom een weijnich begon te recouvaliseeren heeft mijn int begin van verleeden mt sulcken harden heeten voortse aengetroffen d'welcke meest aldach opdach heeft gecontinueert ende mijn qualij vant lijff is geweest dat daermede gants vande been ben geraeckt ende quali gaen ofte staen can jegenwoordich is d'selve wederom aen t' afneemen, vrhoope van dat conne gen etoi ende reeck buij oud aet nde diaman en bove nee he doot ngelsz gen ren