Onighsatter boven 'tgeen Inonse vragtbriefdie wij bevoorens aenden tholman te bevreedigen hadden overgegeven, en getranslateert in de benjaense taele acquiteeren 'twelk hij geensints twijffelse of sijn E. soude dewijle 'sComps. reputatie allenthalven was opgehouden sijn eere met 't eenemael dienu al een cracq omdat hij hem tot sijn leetwesen met dentholman te veel g'engagieert hadde, gecregen heeft, te willen versooven, maer indien deele toestemminge gegeven gelijk wij dan omme hem wat te gemoet te komen daer inne konsenteerden, onder reserve dese extraordonnaire vergunninge in't aenstaende in geen gewoonte come te veranderen waermede dan dese geschillen g'appaiseert ende Comp.: in hare aghtbaerheijt veel meerder voet als te voren bekomen ende moorse hooghartigheijt vrij verwijst is gewonden, sulx wij niet dubiteeren of u Edl. e gr. a. sullen dit beagheeken, want wij in dese gewesten soo van europeen en incanderen daer over gepresen werdden, en niet minder vande koopl:k die inde guldewaegen g'interesseert sijn dat wij doo r's Comps authoniteijt haer van veele vexatien bevrijt en onse moonse matroosen geprotegeert hebben, en vertrouwen wij datse ons inandre ockasien vooreerst wel wat gerust laten sullen, sijnde ons nu ook vident gebleeken wat slaat dater op alle moorse wintbreekinge temaeken en hoe verre die te aghten zij— en dat's Comp. s aghtinge bij haer soo groot is, dat men met simpele woorden haer wanneer wij ons poinct staende houden kan vervaeren, late staan, als het u Ed. e gr. a: 'sComps wegen eens sol gelegen comen de montant van het Canon ijegens die verwijt det dogh hoogmoedigsten onverdraeglijken hoop — te laten open spalcken, omme door het uijtbraeken van een onverdraeglijken gloot haere scheltwoorden en onneghtmaetige proceduren betaalt te setten en met den deegen het poinct van 's Comp:s vervallene aghtbaarheijt omtrent de mahometise vorsten op te regten, en redresseeren want sij het hier En elders hoelanger hoemeer soo bont aenstellen dat het al eens tijt wert sigh daervan door wijnigh moeijten en kosten te laten resenteeren, ondertusschen sullen wij soo lange de lijtsaemleijt oeffenit als mons vermogen is, en op uEd. le gr. a. bevelen met se regenten deser sleeden in alle harmonie tragten te conferseeren, die nu weder met ons vruntschap willen houden alsoo den tholman sigh wat spreleksamen Comt aent' stellen ende in lantsen tandel vande guldewagen die hij een sagh in den tronk. heeft geslooten omme door dreijgementen en andere Cruelliteijten hem ten oft ander daerhij niet aen schuldigh soude wesen 1330 Confesseeren, en daerop sijn suspicie dat 'er eenige precieuse waeren souden geslooken en doorde Coopl: hem ont draeijt sijn foneeeren, op ons simpel aan seggen dat denselven niet als een vassal ves mogols maer een dienaer vande Comp. e te Considereeren was gelangeert, sijnde ook den gouvern. r tot ons niet ongenegen enden mierbaer of tweede van den tholman heeft hem door 't aenbiedet van eenige fruijtagien tot een presentaenden dinectr gesonden laten vinden, aparent om dat sij bevreest sijn, hunne schenkagien diese nu naer 83 Jaarlijxe gewoonte staan te krijgen te sullen moeten missen, en't welcq sij ook wel verdient hebben maer omdat sij in andere occagien in 's Comps. gedoente dat niet welsonder henlijk can verrigt werden, ons niet tegengaan naer alle adjuss bewijsen souden sullen wij wel moeten haer hebsuchtigen aent in diendeele genoegen toete brengen, hebbende sij voorts niet alleen ijverde meergenoemde guldewaegen doen ontlasten en sijn ook de Coopmansz: en preciseure goederen contante en 't gout naer behooren met onse vaertuijgen — in 'dsalphandigo endaer uijt door den tholman aende Coopl.k overgelevert, sonder dat wij connen vernemen eenigh misnoegen dienthalven sigh Comste — openbaeren, mitsdie sijn wij van ter sijde g'amineert door de factooren der negotianten bij onse resolutie omme ditschepis met het door breeken van't aenstaende goede saijsoen naer persia te senden te willen volhanden, dewijle hier neets diverse onaght goederen die telaat afgekomen en waer van sommige niet en uijtte moorse scheepen te rugh gebraght, overstaende hant gellever sijn, en dienvolgende de eerste voijagie seer vroegh kan ondernomen en met de koopmansz. die tot gamron in gereetheijt leggen en aldaer hebben moeten overblijven, ijlers gevult de retour herwaerts wesen en 't welck soo bij dese negotianten met ernst tot en gewoonte aangenomen sijnde het se Comp. s noijt willen wij hoopen aen vragten ontbreeken sal, dieshalven sullen wijde guldewaeger in 't welnemen van u Ed. e gr. a. 't eenemael daer toe ijegens de negotie of goeder tijt gaan prepareren, enden ondersten overloop gelijk alle inlantse scheepen uijt laten slaam omme daermede meerder ruijmte tot berginge van koopmansz. en oversulx om importanter sommen te Connen over wininge dat wij den alleenende tijt ende sleeren zeegen sullen aenbeveelen, ondertusschen sullen wij dat scheepje soolange winterlaeten gesellen hebben wij oe ten eerste daer afgedankt omme alle onnoodig oncostn de eviteeren wantwandalscolel roum wij altijt ons gerieft naer welgevallen krijgen sullende wij dan ook dat bodemtje naer vereijs van het nodige versien, schoonmaeken en repareren, en soo mede onse vaertuijgen die wij in gelijx om datter nu voor eerst en in 5. maend en niets te lossen nogh laden sal sijn, op de wal gehaelt hebben, sijnde tot de hoop die wij albevoorens om sijne grote leccagie hebben moeten afleggen wel veele kijckers en bieders maer tot nogh geen Coopers haer Comste vertoonen, dies wij tot det reghten bodwieder Comt daermede sullen moete toeven, die hem buijten twijffel naer of met het uijtgaan van de regentijt wel opdoen sal, sijnde met het aenhouden vande guldewaegen en het arriveern te deser directie van 5.
Comp. s kielen de scheepsong, ende verstreckinge so aan goede maenden in verversingen als andre behoeftige dingen soo voor deselve en 't volcq daerop vanende desen Jaere f6079. 8. 4. boven het voorledene Jaangesteijgert hoeweldoorgaens daerin de suijnigheijt blijken sal, en dat aen deselve niet dan het nootwendige gevolght js hoewel wij hier soo 'tschijnt alhed dienen te verschaffen want indien de scheeps overheeden, elders om haer gebrek spreken soo geeft men haar op 3 e passeerende comtoiren ten antwoort dat sij naer sou ratte daer alles te Crijgen is en tragten daermede alles van haer op onsen halse te stuijven want sij hier verschijnende niet als alles van noode hebben, en in dit dat de mesnagie naerbelooren betraght is, souden wijt dat ook wel connen pracktiseeren — en op die wijse die ong. mede verkleijnen, en deselve alhongen brockende leen sendense en dat niet meerder voordeel voorde Comp want de rijsten andere victualien, vlees, specq, olije, asijn equipagie goederen als anders in de maguasijnen ginder veel tijts leggen bederven, ofte minsten Civielder als hier— daarmen alles voor Contant uij't 's Comps: beinse insonderheijt de provisien van rijs als ooko 3 scheepsbenoodightheeden ten duursten moetkoopen gelijk wij dan 6. lasten rijs aende betuws, honsholkedijcq ende guldewaegen ijegens 98. ro/a 't last omdatse elders daerse ijegens 40 â 50. ro/a ja minder te bekomen sijn van de lantgewesen en naer souratta gerenvoijeert werden dat wij om 's Comp:s intresten voordeel wel gaerne anders zagen, dewijle in plaets van suijmigh te wesen, op het eene Comptoir op den verkeerde wijse de Compopen anderplaets soo veel meer schade met den incoop lijden moet, komende de reecq. van huijsong. en andre doorde verhoginge des 2. stuijversp. r wa in alles 6182. gl. tesurmonteeren, ende schenkagie met het vedingen van hooger prijsen — op de specerijen nevens het opgelt 2800. te excedeeren, sulx d' ong. e desen Jare 15700. gl. schijne meerder te wesen, daerse andersints het vooren aengehaelde afgetrocken met alle niets of wijnigh sijn g'aughmenteert, maer effective waere die volgens gedane belofte vermindert In gevalle d' extraordonnaire schenkagie van ruijm 2000. gls in agra op de aenkomste van den nieuwen gouvern:r en andre regente 'twelcq — men naerdees lants wijse niet voorbij Can, maer gel.jk u Edhe gr: a. bekent sij op haer eerste verschijninge soo me In vreede met haer — leven wil, moeten geregaleert werden hadden Connen geweert, en veele besoeken der vremdelingen die den direct:s voornamentlijk de europese visiten niet heeft konnen exkuseeren, souden daerdoorde ong. s vermindert sijn geworden, ons gerust stellende dat wij niet als het nootsaekelijk so tot 's Compseere en preservatie van haer dierbaeren luijster ondernemen en 't gene vorders totnoodigh onderhout van hare dienaren requireert verstrecken laten gelijk dat soorgaens sal Consteren en daerom sal blijken dat wij u Edle gr. a. ernstige bevelen dersuijnigehuijshouding op 't hoogste venereren en in groote agtinge houden, en wijle door ondervindinge wij geleert sijn dat de waerdige specerijen die in eijgen specie voorden 'tholwerden ingehouden, naderhant door last vanden tholman vercoght werdende in de handen onser Compediteuren d' eng. s en francen komen te vervallen, 't sij datse in 't openbaer door haer of wel indirect van andere hunnent wegen opgekogten naer en nopa tot nadeel van onse heeren principaelen vervoert werden, soo is het voornemt de geregtigheden des Coninx liever met Contanten uijt onse Cassate voldoen, en dat bedraegen aan ons te behouden, want wij bij verkoop vandien aenden kooper van 't gros der Coopmansz die eijgenste waerde die der tholmandaen voorbedinght, bereijcken konnen, behalven dat die waerdige en eijgene goederen vand' Comp. e in een lant verblijven en daermede het chadden voorgekomen werten en 'twelke bij die vande alphandigo wel in tevoeren sijn sal, dieswillen wij hoopen u Ed. e gr. a. ook geen swarigh:t sullen maeken om dit ons voornemen te beagneeren sijnde voorts de reecq. van 's Comps Coopl:s vereventen hebbendeselve ons daer door de becommeringe ontnonn van op eenige quaede schulden en bancqueroeten gelijk de komp:s wel elders tot leetwesen overkomen te dencken ende hebben wij mede de specerijen die Telkens voorden thol ongetaxceert wierden afgesz: en waerdoor het danmaer schijnde of wij 12327. 2/32 ro/as daer men effective jaerlijcx 50623 3/32 ro/a aen gereghtigheijt betaalt laten waerdeeren, op dat het te beter blijken soude en terkontrarie hebben wij de onreghtmatige augmentatie van 1½ p. r c. to op deselve vand' ordonlaie toe caeten afneemen, en op een andere aparte reecq. e doen overbrengen, op dat wij in tijden ei wijlen wanneer den hemeldese onreghtvaerdige gelt afpersing de con door ten of ander middel van gevoeligh redres 't weder in hare beurse komt te stellen, dat wij van herten wenschen haest geschieden magh, het bedraegen ten Eersten opslagh bekent soude werden, sijnde daerdoor de thold reecq. 5002 ro/as te vooren, en die van de augmentatie der thollen 48000. ro/a ten agt geraekt en op dat het een en ander geen gemeenschap heeft soo verhoopen wij dat u Ed:e gr. a. ditmede sodanigh in onse boeken sullen believen te laetent loopen hem inhandight nogh een meerder quantiteijt kontanten en paerle onder de Coopl:k tersluijk aenboort gebraghtwaren die wellight om de Cleen gewin doord. moorse matroosen voor de selve soude connen geslooken werden hoe wel hij sustineerde op de arbitrale Correctie die de birect.:r volgens sijn gedane Toesegginge gedaan over soude oeffenen 'tselve maer voorwendingen ware, soo versogte sijn exellentie gants vrundelijk omme alle napraet voortekomen dat den tholman moghte toegelaten werden, sijne debvoiren tot de visite te kontribueeren omme hem in den dienst van sijnen heere naerbehooren voorde werelts
voortloopen, sijnde omtrent de sollicitatien ten hoove wegens den verhoogden tholniets ondernomen, en sullen gelijk in ons: missive vanden laesten maert p. r de bftuwe advoicture to tu Ed. le gr. a. afgegaan, aengehaelt is daer omprent voor dat de occasien ons watmeerder faveur toebrengen, en gunstiger sijn ondernomen gelijk wij ook met het allerminste onderwint der eng. en france om die saeke ten gewenste en soo langh gedesireerde eijnde te brengen vernemen hebbende den direct r op eijgen pris daer toe aanlijdinge bekomen van seeker sijnen vrunt eene Joannes vignerus, in mancept en dienst, als chirurgijn bij den prince chiaalem, tot orangabath sijnde, een missive aan sijn exellentie die nu in Copia u Ed. le gr. a. wert gecommunic. t onder addres van genoemden viguerus gesonden, waer inne wij sijn exellenties adjude onder beloften van vergeldinge bij goet succes omtrent die — saeke suppliceren en dat sijn heer vader onse voldances in allen deele naer onse intentie mogte voorkomen, en om dat het van beter operatie— soude sijn, daer nevens eenige Cleene Europese snuijsteringen en raniteijten van d' eng. s ten bedrage van niet meer als 10 5. ro/as opgecogt daer bij laten vergesellen waer van wij tot nogh naer het goet succes verlangen, sijnde den brief aan den prince volgens het nader schrijven van den voorsz. chirurgijn g'intregeert met 't geene daer bij hoorde maer omde missive, aan sijn maijst den mogolgehoorende te bestellen, daer toe soude den prince en favora bildertijt en wanneer sijnen heer vaeder eenen goede Guijm hadde, uijtkiesen ons versekerende at sijn debpoir in dien deele — niet te sullen spaane wes wij uEd. le gr. a. hier naer dan med eersten uijtslagh sullen conen adviseeren, van herten wenschende door dat middel, iets goets voor d'e Comp. uijt te wercken, 't geene aanden tijt sullen refereren, endewijle wij nogh geen tijt hebben overigh gehad tomme de boekjens — der buijten Comptoiren naer vereijs te visiteren maer in passant bij intreckinge vandien ondervonden datinde ong. s hier en daer diverse weijnige — excessen resideren en ook verkeerde afschrijvinge geschiet is, soo sullen wij die sol alle soo als dat behoort laten redresseeren, en exact examineren bij wat voorvalde ongelden geresen en verhooght sijn, omme naer bevindinge dan wijders regtmatighdaer mede te handelen, sijnde ons naer 't sluijten der made boekjes 3. brieven vanden Coopm.