gamma knorra, Julius 1681: beschrijvinge van 't zelve door 't springen vanden berg overstolpt, en bedeckt geworden, ende door de menigte vande uijtgeworpene assche, dit bergjen ontstaan, daar zij als toen dit nieuwe dorp hadden begreepen, zijnde kleijn, en — niet booven de 100: huijsen daar booven op, 'twelk de onse naar 't veroveren van Telolo en Sawoe, verbrande, zijnde nader handt door den Coning en rijx grooten, die plaatse uijtgekooren, alwaar nu 't nieuwedorp vanden, sijnde groot in sijn begrijp, en seer voordeelig gelegen, beslaande— een grooten ommetreck, waar binnen en daar omme naar gissing niet veel minder dan 1000: huijsen staan, vrij grooter dan oijt— Ternaten was, wesende ten halven omzingeldt van een zeer swaar zagoe bosch, en verders van twee groote rivieren, waar van den eens zeer diep bevonden, zijnde die geene die wij teerste in onse wegh naar Tobaro ontmoete; en staet op morgen nevens den breede betteeden wegh, waar— aff hier vooren op den derden, ondersoght te — werden.
Buijten dese stroom off stroonen, loopt 'er langs het doep nog een vermaekelijke beek, aande welke zij een Tempel hadden, en aande — over zijde eenige gehughten van Bergh boerh 'thoff vanden Coningh, hoe wel maar op — sijn
Gamma Snorra Julius 1681: des konings hoff aen de poort van't zeeker placcaet sijn Inlandts van hout en bamboesen, was zeer graot en heerlijk, en 18: roeden in des zelfs vierkant, daar hij bevoorens tot Ternatien, als een kluijsenaar in een kleijn hutje zig plag te behelpen, dat al van ovrmerkinge is, welke beschrijvinge vande weegen en dorpen tot beeter begrijp hier nevens in een kaartje verthoonen. — Op ons eerste aancomste in't dorp vonden wij een placcaat aen een der poorten van't hoff aangeslaagen, waar bij den Cappn. maijoor Baccarij ende nog twee andere Capiteijns en soo veel luijtenants aangelast wierdt toe zigt te neemen, dat niemandt den wegh, waar langs mij gekomen zijn, door 't verstorvene lalarij bosch namentlijk: soude hebben te gebruijken, met bijvoeginge van straffe des doodts, tegens de overtreeders van dit s' Conings gebodtdat ook op gelijke straffe, niemandt, zigh zoude onderwinden van't landt en naar Tidoor te vlugten, alwaar 't schoon des Conings zusters, Malouda, suabo, en. . . . . de welke niet meer verschoonen en soude dan sijn Ringj, dien hij daaromme nevens haar zoon met ter doodt hadt laten straffen etct, weesende tot meerder affschrick op de plaats, een banck met een kruijs tot een wurgpaal, en een galst op geright; booven welke galgh nagh 't overkleedt vanden om hals gebroghten Pingis zoone uijt stack.