Posten, waer van sommige posten, met de boecken vanden maeckelaer kissendas, en andere, met die vanden maeckelaer Sunder das souden differeren; was een verveerlijck monster, van t' licht der waerheijt berooft, dogh dat echter de voors 116. posten, daer in gemelt bij hem voor waerachtigh gehouden wierden, voor soo veel die met voors negotie boecken differeren accorderen, sigh weijnigh daer aen gelegen latende, off de boecken der maeckelaers, en andere Coopluijden daer mede accordeerden, off niet, t' welck echter vertroude van Jae, t'welcke soo niet zijnde, vals mosten wesen, ende dat oversulcx niet alleenigh het te laste geleijde ontvremden vande aldaer gemelte 194093 23/32 ro/a bijden Hr verwr niet gepleecht was, ende gevolgelijck bij d' Hr Eijssr noijt den rechten ten genoegen bewesen soude kunnen werden, seggende veerder d' Hr verwr, dat alle de publijcke venditien, van s'Comps Coopmanschappen, ten tijde sijner Directie in Suratta, niet op sijn Es Eijgen prive authoriteijt maer in velle Raden deselve Comptoirs gearresteert, & een bequamen dagh beraemt was, om deselve te houden ende dat altijt, ten minsten drie weecken te veren, op dat een ijder sigh soude kunnen beraden, op de venditie selffs te willen verschijnen, off hare gemachtighde te senden, tot welcken eijnde, opstondt billeten  op behoorlicker forme, inde Duijtsche en Jnlantsche tale in Suratta geaffigeert En oock nae de onderhorige Comptoiren, ten selven eijnde affgesonden waren, welcken dagh verschenen zijnde, de Coopluijden off Caere Maeckelaers, voorden vollen Suratsen Raat binnen geroepen wierden, Ende aldaer ten aenhooren van een ijder Lidt: der Vergaderinge bekent maeckten, welcke goederen, hoe groten partije, Ende voor wat prijs sij genegen waren te copen, ende voorts daer in bijde volle Vergaderinge, en niet bij hem Verwts op prive goetduncken, daer in soodanigh gehandelt als ten meesten dienste der E: Compes bevonden wiert, te behoren, dat oock nae de venditie, hij Hr verwt, als volgens gebruijcke van alle Directien in India de boecken bij den 2e. persoon ende niet
7/31 bij d' Heer gede gehouden werdende, de vercochte Coopman schappen niet tot lager prijs, alsse vercocht waren, inde nego tien boecken hadde kunnen in schrijven, om welcke ende meer andere bij voorsz antwoort largo aengehaelde redenen, verclaerde, altchoon hij al hadde getracht (:onder protestatie nochtans, die gedachten noijt gehadt te hebben :/ d' E Compie eenige penningen t'ont vreemden, sijn E t selve niet soude hebben kunnen doen, veel minder, soo aensienly summe, als d' Hr Eijssr voorgeeft, Op het tweede poinct der beschuldiginge, dede d' Hr gede seggen, dat hij niet van meeninge was de bevindinge dienaengaende te debatteren, alsoo hij van alle de posten daerinne begrepen, de minste kennis ter werelt niet hadde, maer dat gemelte Bonde, bij sijn leven daer over aengesproocken wesende, buijten alle twijffel sigh wel soude hebben verantwoort, ende dat sijn E. van denselven dat vertrouwen hadde, dat hij sigh niet diergelijck vuijligheden ende Dieverijen niet behelpen, maer ter contrarie sigh ten dienste der E Compe, met alle vereijschte trouwe hadde gedragen, protesterende, dat hij Hr Eerwts niet nagelaten hadde gemelte Bonde, ende alle andere oijt off oijt, onder sijn Command gestaen hebbende, daer toe met alle vlijt aen te manen ende met een goet exempel voor te gaen, in allen gevalle ontkende de Hr Ged:e wel expresz, dat sijn E volgens t' onwaerachtigh voorgeven van d' Hr Eijssr, de selffte vande door Matthias Boude vosz: ges levene negen en twintigh Duijsent, seven hondert, seven ende vijfftigh 7/8 Roa soude hebben geproffiteert ende opgestoocken, wesende daer in volcomen gerust, dat d' Hr Eijssr t'selve poinct (:inme soo veel, als t' hem heer gede toucheerde:/ noijt soude komen Bewijsen Waer mede d' Es Gede voort tredende tot verantwoordinge vant derde poinct der beschuldiginge, seijde, dat hij int doen uijtlopen vande verongeluckte fluijt Victoria soo grooten sori ende voorsichtigheijt hade gedragen, op dat deselve sonder ongeval uijt Sualis Com soude hebben mogen geraecken, als sijnsn wetens oijt bij eenige sijner voorgangers, omtrent eenige Schepen gescheet was, voor soo veel die sorge onder de becomme ringh van een Directeur is vallende, met verclaringe, dat sijn E. na t' verongelucken vande voorsz fluijt aengewent heeft alle mogelijcke devoir ende ijver, omme daer uijt te bergen alle de contonten, ende soo veel waren, als doenlijck was, vertrou wende daermede soo wel sijn gewisse, als Hrn Meesters te hebben voldaen, dat daerentegen d' Hr Eijssr geen pesitijff off negetijff fait, in t' minste hold aengehaelt, waer in de cleijne sorge in t doen uijtbrengen der voorsz: fluijt, ende wandeveir in t' niet bergen van veel meer andere Coopmanschappen, soude bestaen nochte oock aengewesen jets, dat hij Hr Gede in allen desen gedaen, en behooren te laten hadde, off gelaten, dat hij Ede behooren te doen, t'welcke nochtans tot vastmaeckinge vanden Eijsch ende overtuijgingh van d' Hr gede wel nedigh hadde geweest, Op t' vierde off laatste point van des Hr Eijssrs beschuldi gingh, aengaende den particulieren gedreven handel in rouwe Diamanten, tot soo aensienlijcke summe, diende de Hr verwr voor antwoort, dat hij wel expres en ter goeder trouwe ontkende, dande soo genoemde memorie van wisselbrieven, op besondere tijden, ende aen besondere wisselaers betaelt, tot bewijs van dit point overgeleijt, als wesende t' eenemael versiert en onwaer achtigh en oock opgestelt ende gedateert 30e: Julij 1677. ende dienvolgens lange na t' affscheijt van d' Heer Commissaris Volger uijt Suratta ende sijn Es aencomst alhier, Jae maer drie dagen door dat sijn E weder van hier, als Directeur na Bengala was vertrocken, daer nochtansz het hooft desselffs melde, dat die uijt de boecken der wisselaers, daer in genoemt, getrocken wal, t' welcke niet wel conde wesen, off de voorsz Hr.
moste die boecken hebben deen translateren aff copieren ende alsoo in Copie off Translaet herwaerts uijt Suratta mede gebracht hebben, off sijn E: moste soo stercke memorie gehadt hebben, dat hij t' selve over eenige Jaren in Suratte in voorsz. boecken gelesen hebbende, correet onthouden hadde, der wisselaers namen de datums, ende perfecte summen der voorsz wissels, t' welcke hij Hr gede meijnde, geen van beijde wel te geleven, ende oversulcx voorsz.