5 V V I5: Commandeur Ariaen Instructie voor d E H anthonis ende vorder raets prsoonen vande scheepen groe, Warmont ende Huijsduijnen, waer na hun inteverseijlen van Hier na quinam ende soo voorts na Battauija zullen hebben te gedragen Commandeur ende vordre raetspersoonen is volgens Dem E joncxte getrocke reslutie in dato 5 en Couranti kennese hoe noodig dese Vojagie na quinam. op het alderspoedichste (om d E Hr governrs genle noch tijds prompte advisen vanden quinams handel als het succes int Procederen vande 23580 rx van 8e bij zijne maght aldaer vant verongelucterschip Grootens aengehaelt te geven dient gevordert, dienvolgende zyj VEs altsamen op het serieuste gerecommandeert uwe reijse zoo dra buijten gaets gecomen zijt in godes naem, lopende besuijden d' eijlands pekuw recht na de cust van China, om 5 a 6 mijlen beoofth off bovens wints van Pedro brance te vervallen, ende het selve int gesicht te crijgen:) derwaerts aente vangen, om des te naster ende sekerder Cours buijtsn d' eijlanden van Machauw, poulo taijo, ende gem, recht Man d'eijlandeken van tinhosa, dicht aent groote Eijlant amaon gelegen, te stellen loopende voorts lanr geme Custe van amaont tot dat d'selve heel nat westen begint te strecken, als wanneer d' verlatende na t Ejlant Campelo zult over steklen, ende aende Zuijt off suijt west zijde op de behoorlijk reede, dicht onder de wal ten ancker te loopen Enige spanjaerden ofte Portugijs hier ondr gem: eijrant ten ancker vindende leggen, zult de selve met de minste bleetstorting sien in 3 gewelt te becomen, mits het vhunderen zoo veel mogelijk voorcomen op dat jn gevalle (hun Capitael van Cleenen valeur zijnde) zijne magst van Quinam de restitutie opt hoogste versocht, zulx dat het selve den handel daer te exercheren als de voldoeninge van s Compes aenge1 haelde middelen soude te rugge houden, de restitutie in debita forma e te mogen doen, doch sal eerst dienen ondersocht off sijn maght met een redb schenckagie vant aengehaelde met is te pajen, en alschoon syne magist hart op de restitutie van onsen viants middelen bleeff staen soo verstaen wij nochtans, dat in gevalle men na gedanen overslach quam te gemercken dat de prince meer als onse pretentie van sine magist van quinam te monteren, datms dan in suecken gewl de restitutie geensins sal verstaen, al soumen vruchteloos na Batt:a moeten keeren s Maer liever als voren gesecht is, met hem een goede brock inde mont te werpen, sulx sal weijgeren tot nader ordre vande E Hr governr genel, mits den quinams Coninck alsdan insinueerd wat hem over syne onhebbelijk proceduren int aenhalen onser middelen staet te naken soo dra ghiluijden onder gemelte Eijlant ten ancker gecomen sijt zal den oppercoopm abram duijkr met noch imant wt den raet met sj st Cesar ofte jmant anders ende noch 3 p 4 soldaten, alsoo de minste pracht volgens de Japans Costuijmen (die hier in quinam schijnen nag te willen (boetsen) daer (zoo wij verstaen) aenge naemst is, sich na phipho ende van daer na den ouden Cominck, metg dE Hr goverwr generl ende onse neffens gaande missive, mitsgads de gewooneijk te doene schenckagie inder bester vougen mo gelijk op het spoedichste transporteren, ende audientie om zijne magist selffs persoons te spreecken, verzoucq, twelck geobtineert Hebbende
hebbende, sal voorz duijcker na gedaene Congratulatie, sine magit te verstaen geven, dat Expresselijk vande E Hr Governr generael, der waerts gecomitteert is, om de restistutie vande 23580 rx van achten als rijcxdaelders die ons volck met de boot vant verongelucte jacht grootenb in dato @ 1634 meenende onse scheepen op zijne magists reede te vinden daer gebracht ende door zijne mijgentht onderdaene tegens alle recht ende billiche aengehaelt ende aen sijn magist behandicht zijn neffens de goedren vant verongelucte jacht den kemphaen, van sine mojgenthij in aller billichs te verzoucqn, niet twijffelijk (ten aenssien sine magist na het rappoort vanden anachoda kijko, sich op de compste van voorz Suicker heeft beroepen, ofte en sal in aller rechtmatigh de restitutie der geseijder penningen, tsi in tgout ofte contant neffens het Canon ende vordre goedre van't jacht de kemphaen, om alle onlusten te schunen, jegenwoordig gelieve te presteren, tselve met soo danigen discretie ende fondamentale redenen voor stelijk als de saecke requireert ende de gelegenthij wil toelaten, sich vorders reffereren aen d E Hr gouern genres als onse missive Noch ingevalle zijne magist de restitutie van voorz penninge ende goedren, wel ten deele oft int geheel weijgerde, soo sal echter gemelte duijcker den handel daer te mogen exerseeren verzouck, om onse lenes verseth te crijgen, ende zien wat jegenwoordig, wij geen Japans Joncken daer verschijnen inden gout als zijde handel voor de generale Comp:e te doen is, geven onder entussen op het gerougeijxte met behoorlijk discreti zine magist te verstaen hoe billich ende redelk het versouc van d E Hr overne Genl ende raden van Jndien sij, ingevalle zijne magisteijt 'tselve niet gelieft in achting te nemen, wat voor swarichen tot nadeel van zijne Hooghe onderdanen incomste ende staett daer wt soude mogen resulteren 't si dan dat sijne geme E' resolveerden alleene maer tweemael tjaers, zoo int gaen als keeren onser scheepen na 't aijowr ende Japan die tot het getal van 15a 16 gemeene derwart werden gesonden, telcken de reede van guinam daer mede aente laten doen, alles aenhalen, vernielen ende verbranden datter vonden, off wel meerder macht van scheepen ende volc gelijc voordesen aen China heeft gebleken mocht zenden — daer nogt saeckelijk niet anders wt stont te volgen, als een Jansche ruijne vande seer treffes negotie ende incompsten die zijne magist jaerlix, geniet daer en boven soude zijn magists onderdanen in uiterste Hongers noot ende armoede met het misten vanden rijs ende negotie na alle apperentie comen te vervallen, daer noch soot noodig ware zoude connen bij gedaen werden dat dE Hr governr genl lichts soude mogen resolveren, sijne magt van toukijn met macht van scheepen ende volck tegens zijne maggist van quinam te assisteren, waer door zijne magist niet dan groote moeij ten ende swarichen met vrijckel van sijn rijcte verliesen soude toegebracht werden, daer ter Contrarie de restistitie deser penningen doen ende ons den Handel neffens de japonders en andre vreemdelingen vergunne in vollen vrede ende gerustich soude mogen blijven sitten dat syne magist dienvolge dit stuc in behoorlijk achting gelieffde te nemen, ende met sijne raetsheeren wel te werpenderen, alsoo d' E Hr Govern. r genl, om des Comps garant te vinden anders lichtl ten aensien van onse Erfmand, de spanjarden ende Vortugijsen onse erfmanden sine majts vreede frequenteren) tot soodanige middelen zoude mogen resolveren Ende zoo zijne Magist echter tot de restitutie onser pretentien niet wil verstaen, maer den handel vrje 't exerteeren vergunt soo sal de raet volgens resolutie in dato 5 corantj (bemercken daar in niets vorders is te doen ) do restitutie tot nader ordre vande E Hr gouernr gene (zonder de wapens voor als noch daerom bij der hant te Nemen
te ninen) wt stellen, ende sal hr suijcker om den handel t wercheeren wel scherp regard nemende dat d'jnwoonders de quantiteijt vande tenes met Comen te verstaen) dit noorder mouson neffen sr Cesaer met een asset ende 15 a 16 soldaten tot bevrijdinge van sCompns middelen ende nader ordre van Batt:a daer aen lant off opt Jacht veenhuijse, (zoo den sel ven daer van nogde zijn verblijven, — Int venten der seues ende het jncoopen der geele rouwe zijde sal sin voorz duijcker niet al te haesten verthoonen, maer laten verluijden dat beter zijde ende de selve tot civilder prijs, in groote abordanti in taijwan te becomen, ende dienvolg ende d'E Compe niet seer dienstig is, onderentussen nai regard' nemen wat daer inden handel omgaett, ende off de rou we zijde bij de Portugijs om do na Japon te vervoeren, ooc ingecoftwort, sulx bemerckende sal geraden zijn goede prj tot 90 a 100 taije t Nicol te becomen zijnde, in te coopen, maert hooger tot 130 a 140 loopende, dientmen met geheel cleene prtjes van 2a 3 picol tevens, den marctt soo veel mogelijk te doen rijsen, om dselve de portuyjgysn des te dierder te doen betalen, op dat door de cleene proffits daer op valln ende het verijckel dat in zee van onse scheepen loopen, dien handel staecken Dat aengaet de senes vertrouwen niet tegenstaende eenige die hier geopent hebben wat slecht ende cleijne pr in Evol nat, mitsgads door sekeren storm do schip int herwaert consen van Japan beloopen wat ongesien geworden zijn, echter beter avance als de vorige hebben gedaen) sullen geven, vermits eenige groote coops die dos selffs in quinam mneynden te laten verhandelen voor hun eijgen reecq in voorraet hebben laten maecken ende na alle apparentie beter ende met minder bedrog als onse voortz geweest zijn sullen vallen, hr Suijcker zij dan op het serieuste gerecom mandeert de behoorlijk arance na uyjterste vermogen daer op ten dienste van Compte te vordren, ende die niet behoorl goet bevonden werden vanden andren te separeeren, mitsgaders alleene te vercoopen mits dat behoorlijk attestatie bij de quimansz Jap anders werde verleent vande ondeucht ende hoe veel mnind als de ordinaire goede vercoft zijn, van gelijcken de quantiteijt des sellffs, om alsulcke pennings vande vercoopers in Japan te mogen vorderen als de Comp:e anders daer bij zoude te cort comen, alsoo d'Hhr s:: Couckes ons aen Chrijft de selve op soodanigen wijsz ende conditie gecopt 22: heeft dat si sulx zullen moeten vergoeden, neffens voorz attestatie zullen tot nader bewijs mede eenige vande quade senes tot een monster dienen na Japan gezonden te werden op dat het bedrog des te claerder mach beicken Dem duijcker sal mede alle naersticht aenwenden om goede prij gout in aller haeste voor het vertrecq der scheepen na Batt:a op te Camelen twelcq wij hoopen (nu de Japandls daer met hune groots capitalen niet parresseren, tot veel civilder prijs als voor desen daer te becomen sal zijn, te soude de Compe ooc proffitabel zijn in gevalle zijn magisteijt de restitutie vant aengehaelde in gout geliefd te doen, alsoument t beste dat 23 a 24 Caraet mach halen tot 11 zilver tegen een swaerte gout van sijne magst ja alwaert 12 aennemen sonder nochtans dat het selve van andre perticulier Coopl woger als tot 10 wit dient aengenomen, ten mare den zijden handel hem gansch sober ende den prijs sich te hoog verthoonde, alswanneer noch beter het beste gout tot 12 als wel quinaems zilver na Batta dient verzonden al mede dienen gelett dat ingevalle het gout tot redel prijs van 10 taijl silver tegens een teijl vant beste gout in goede abondan tj te becomen is, dat bij gemelte duijcker niet meer capitaels in qui nam gehouden als tot het opsamelen vande zijde, ende ongeveer vier col a 5000 P