# van de Jaare 92: s soude gekomen hebben den 9. en meij a. o 1691. was mijn sertiment, de heele parthije Iapans staeffhover de dier tijt aande hant hebbende bestaande in een quantiteijt van vier en twintigh duijsent vierhondert, vier en sestigh mannen van 34½ lb: Idr: te vercorven â 15 1/32 rao/a. de man op vier maanden tijt, off drie p:r Clo rabat; ten dien opsigten — den regentijt had begonnen te naderen zoo mede de gebodene vrijs in Comparatie van voorige Iaeren raisonnabel was, waer door de gelt Cassa, zoude gesecondeert geweest sijn, met Een capitael van vijff en Een halve tonnen goutb; mitsgaders te dier tijt affgepakt staande; hondert thienduijsent ropias; off hondert vijff en'tsestigh duijsent guldens; voor de cust chormandel, en bengale; onse gelt cassa, in Een sobren staet bleeff en bij affwijsingh van t'opresent gebodene, voorde heele aande hant hebbende parthije Japans staeffkoper, bestaande in circa de sevenentwintigh duijsent negenhondert vijff en'tsestigh mannen d veerthien en negen sesthiende rovia de man, op vier maanden tijt, off drie v:r ctorabat; zoude wij wederom resolveeren; Eer ligtingh van gelt op Intrest, Tot voortsettingh der negotie, hebbende de Ervarenth:t ons geleert het vercoopen van 't cooper— bij parthijen van vijffhondert mannen, vandat succes niet is geweest, als wij gehoort hadden, en Wij 'tsed:t den 12. feb: Laestleden; hebben geseten over den vercoop der specerijen, Iapans slaeffkover &:a; 'twelq almede Tegen mijn gevoelen is uijtgevallen; met het voorstellen van nooijt gehoorde en suspecie Condities van comp. s makelaers — resigdas, en bagwaandas, derhalven mijn sertiment wesende; wij 't coper tegen de gebodene prijsen, en condities behoorde afftestaen, als ik mij aangaande vast stelde, om de volgende redenen, buijtende sterffte aande pestilentiale siekten, 'tsedert de Iaere negen entagtigh tot dato deses, insouratta, brootchia, en amedabath, Ed:e g'dommineert g'ordinert hebbende, en nog continueert. — Eerstelijk dat niet alleen, alle dagen maer selfs alle uuren hier scheepen werden verwagt; uijt de maniljas China, siam, aatchin &:a, deselven gesamentlijk maer Eenduijsent kisten koper hier quamen aan tebrengen; als geensints buijten aparentie sijnde, off sullen meerder quantiteijt overbrengen; 'tselve soodanigh quam uijt tevallen een wij ons aande haut hebbende cooper quijt waere off vercogt hadde; bedraagende overde seshondert duijsent guldens; wij als dan Wederom door Comp:s makelaers, in't gemeen selffs bedektel.
Copers sijnde; zoude gebriet werden; dat wij na alle japarentia, de voorsz: gebodene prijsen niet soude bedingen; door haer contraminen; niet anders schijnende te practiseeren en verkagtigh te maken, als een ijgeli.k buijten de Logie te houden, en door andere indirecte middelen, affkeerigh te maken, niemant genegenth:d heeft; met de comp. e te comen handelen; zijnde 'tlaeste Exempel vanden Iood deporto nog nieuw de Welke den 21. e Feb: Laest Leden, de heele parthij Loot, en benjuin vande Comp:s gesogt hebbende den selven het Loot wederom overgelaten aan seker boras coopman, 'tselve ter kennisse van Comp. s makelaers gecomen wesende; g'effectueert bij 's coninx dagh register houder; de gelden daer 'tloot mede soude betaelt werden; uijt de naem vanden Coningh heeft laten arresteeren; onder gefingeerde pretexten den coningh Loot quam te benodigen &:a, welq arrest den geciteerden Coopman niet sal ontslage krijgen, buijten te gevene hant smeeringen; wat practicquen d:o makelaers, meer in't Nerg stellen; tot prejuditie van 's Comp.:s handel; genoegsaam bekent sijnde, om een ijgelijk affkeerigh te maken, en buijtende Logie tehouden om haer oogwil te bereijken; Ten anderen sijnde d' E Comp:e â present belast met een gelt somma van over  driehondert en vijfftigh duijsent guldens op Intrest geligt, in Jann: Ensebr vervallen sijnde; en vermits wij Tot dato deses in geen staet sijn geweest, d:o gelden affteleggen; den selven sonder tijt blijven voort Lopen, en dag aandagh vande onderhoorige Comptoiren, met wijssel brieven staan betrocken te werden; Tot voldoening der Eijsschen, onderhanden sijnde, voor de Indische quartieren, En in dese maant maert, off april eerst coomende, met het hier ter reede Leggende Iage de maes, na batavia; die net versonden tewerden Ten derden sullen de Iongst overgecoomene petitien voor't vaderlant, en Indien comen bemonteeren, ontrent de ses — hondert duijsent guldens; en zoo wij al werderom vruijlende blijven stiel sitten, en geen vercooring doen, sullen wij genecessiteert sijn; ruijm een halff millioen, op Intrest te Ligten; de heijdenen 'tselve bemerkende, als in novembr Laestleden, eenige á deposito hebbende gelden tegen drie sestiende &:r C:o ter maant, ten vervaldagen der obligaties, In geen staet waeren de gelden affteleggen; bij continuatie de Jntresten verhoogden, tegen drie agtse p:r E: od:r maant:t a present al wederom van verhoogingh soude spreeken; derhalven om gemelte en andere oreguante redenen versisteert, om het voorsz: coper te vercoopen, en vande hant tesetten; alsoo 't veel beter is tusschen de twee en driehondert duijsent guldens, eenscloos aan het cooper te winnen; als tot schade der EComp. e dit Compt:r te belasten, met een millioen, op intrest te Ligten; om gemelte redenen stanig mede tot de vercoor van vierduijsent, eenhondert vijff en 'tnegentigh mannen serwiaulter à seven en een sestiende ro e doman, vierduijsent seshondert en sestigh mannen Peper. â ses en dertien sestiende ro/a de man; vijffduijsent, driehondert vier en 'tseventigh mannen arreek; á twee, en een sestiende ro/as de man, tweehondert negen en'tseventigh, en drie quart mannen sandelhout, à agt en een quartro de man; en vijff en vijfftigh mannen Iapanse camphur à agt en twintigh ro deman; onder soodanige verdere condities, belangende, de nabetalingh van het Iapans staeffkoper in plaets van ½ p:r c:o 3/8.
P:r C:to d:r maant, intresten te betalen; twelq ik mede toestaa; ten opsigten geende minste apparentie is, eenige naam waerdige nabetalinge te sullen geschieden gedraagende mij mede, aande conditie geen C over sullen mogen vercoopen, voor de comste van 't eerste schip van batavia, in dit najaer; sullende dese, om des tesecretere te blijven, inde resolutie ingesz: werden door de E:le Clerq (:was getekent:) Pieter van helsdingen. — en elffden schrijven uEdeles dat met het overschot Een groote Winste, en mallebaer, cheijlon, bengale; en ons, Een bijsonder gerieff en dienst toebragt, en met de tvertreckene scheepen, ijder het sijne over Hheijlon connen bestelt hebben &:a; met dxpressie 'tselve tot groote schaaden vande comp. e niet Verg stellig gemaakt, sijnde, meenendese saag voor uE. onverantwoordelijk zal wesen.