Van Macassar den 15:' 7br 1680 op mangeraij lomme tibon overmant naer sohon gevlugt tadsiada gelast zigna macassar te begeven buscruijt voor brieven vande tambora en — turilia bampo euraat Vorder zeijde den adsistent Eijckmans voornt: dat eenige dagen verleden op biema een — vaartuijgh van mangarij was aangecomen mede brengende hoe arou teko aldaar eenige arou tekes bedrijven negorijen (zoo hij zegt) toebehoorende den — Coning van biema verbrant heeft en arou tasjada (daar op den 20: Junij met 22 stx vaartuijgen van sourabaija aangecomen) hem hadde verhaelt in zijne voijagie lomme tibon gerescontreert en zijn vijgie vaartuijgh overmant hadde en daar op geset b: man om tomme tibon na macassar mede te Bengen dog dat lomme tibon en zijn bijhebbende volck omtrent catoepa die 6: mannen hadden vermoort en met 2 vaartuijgen naar sohon gevlugt was Den E cap:n voorn:t heeft Cadsiada laten aanseggen hem met zijn bijhebbende— vaartuijgen zoude claer maken om mede naar macassar te vertrecken die belooft hadde twintig dagen daer na te zullen volgen — Aan den coning van biema was worden cap:n op desselfs versoeck verstreckt 600 lb radja bima turilibuscruijt aan turilia Campo twee gampo en radia hondert lb buscruijt en aanden Coningh tambora verstreckt van Tambora 200 lb buscruijt om bij eerste gelegentheijt aan de compe te voldoen hande brieven die door den Coning van biema en turilia Campo en Coningh coningen biema van tombora aan ons gesz: gaan sier benevens de affschriften daar wij ons aenden president Eerbiedig aangedragen, bij die van radia biema en turilia Campo zeggen dat hun neeff dain riolo door de boegis op— cacasper is gevangen, en zijn lighaam had vrij gecocht, en met die het gelt daer toe hadde geleent op biema was aen gecomen en dat gelt aldaar door — radia biema was gerestitueert waeromme den zelven dain riolo met Zijngesant Jenelij rassenij nae — macassar hadde gesonden en door Contrarie
Van Macassar den 15:' 7b: A:o 1680 wegens zijn neeff dam riolo gemaackt heeft om wat redenen Contrarie wint op Catoepa vervallen wesende zoo was door den E Cap:n Ian fransz:— voorn: ontmoet en op het Jacht de flaman over ge nomen waer over radia biema met den Cap:n om dain Riolo weder te becomen hadde gesprooken En tot antwoort becomen daar gesonden was om alle boegis en macassaren die hij op het landt van biema zoude vinden en ontmoeten na macassar te moeten overvoeren — Zoo versoeckt radiabiema en turili Gampo radia biemas versoeck wij den zelven dain riolo met zijne voorn: — gesanten weder derwaarts willen oversenden— daar hem op zullen antwoorden hun versoeck aan u Ed:le hebben overgesz: endat wij zonder u Ed:le nader ordre daar in niet cunnen doen Het fort daar u Ed:e radia biema hebben gesz ten wat in sigte daar op seght hij dat het zelve niet en heeft hij het fort op biema gemaackt uijt insigst van eenig misnoegen tegens d' E Comp: maar wel om zijn eijgen leenen en goederen te beschermen gelijck aanden overleden sr: Generael versogt hadde uijt vreese die hij zeijde te dier tijt uijt de dreijgementen van crain glisson op Java te hebben geschept, alsoo die hadden laten verluijden hij comen woude om het landt van biemate distrueren, endat hij hem hadde vstont het zelve fort te maken omdat hij het den hr: Generael Zalr: hadde bekent gemaackt mitsgaders ook om dat zij verre van bat:a En macassar gelegen zijnde bij een haastig overval van vijanden zoodra niet als het wel mochte comen te vereijsschen soude connen werden gesecondeert Versoeckende zoo uEd:le hem mochten mistrouwen onsen resident met zijn geselschap daer in — mogten gaan woonen vorder versoeckt sij uEdle dat het zelve fort niet alleen in — wesen mag blijven maar ook verder mag, zijn verder versoeck werden opgemaackt dewijl er (zeggen zij) dienaangaande Iegenwoordig veel gerugten en praatjens — van oorlog op biema gevoert werden gelijck zeggen verders den Cap. n Ian fransz zelfs vande bimaneesche gesanten die van — mangarij te rug gecomen zijn well. gehoort heeft Toe dat arou teko aldaar na zig genomen heeft een van radia biemas gesaghebbers— genaamt amimaroua met al zijn — onderdanen en was radia bierna daer over ten hoogsten becommert en genootsaackt zijn
Van Macassar den 15: 7b 16880 ragan van sun Ed: gebruijt wert is hem aangenaam waar hij zig over beswaart vinden de portugesen van biema te doen— vertrecken biemas gesanten herwaarts om pallacca te dog met ons goet binden — zijn negorij in postuur te stellen ook diende hun tot een spiegel het gedoente tusschen radia tambora en boemisoro wantzegt radia biema hadde radia tambora geen sterckte gehadt hi zoude het tegen boemisoro zoo langh met hebben cunnen uijthouden om 's Comp:s hulpe aff te wagten en versoecken wij zegt radia en turili gampo) daer om nochmael het voorsz: fort in wesen magh blijven als wij het aan cap: Ian fransz: inlengte en breete vertoont hebben zijnde het om zoo te zeggen (zeggen zij) maer Een pagger dat wij dien brief beantwoordende ook zullen zeggen aan uEd:le te hebben gesz: Het was radia biema zeer lief zijn zoon dat zijn zoon pana crain pannaragan niet alleen bij u Edle was gecomen maar ook dat bij u Ed:le inden — oorlog wiert gebruijckt — vorder zeggen radia biema en turili gampo hij en turilia gampo zij hun beswaartsvinden overdat de Comp:e — hun chiampanhout en wilde caneel niet van doen heeft en ook niet meer en coopt omdat zij het zelve aangeen andere handelaers mogen vernegotieren te meer omdat zeggen zij hun onderhout tot cleeding cost als anders daer uijt alleen bestaan heeft gelijck u Ed:le bij de geciteerde Copias breeder believen te beoogen De portugeesen op biema dus lang gewoont hebbende zoude mede doen vertrecken en sooder dan nog eenige weijnige bleven dat zoude arme onvermogende luijdens wesen Vorder zout tot ons over boemiloema bola boemi, parigibodja zijn bloetvrient om radia bonij te gaan ontmoeten en verwellecomen over zijn behouden comst van Java om te thoonen hun genegen hart tot d E Comp: — En haren grooten vrient radia bonij zouden verwellecommen zij ook gaan ontmoeten radia bimas zoons Zoontie dat bij radia bonijis, doch hadde aan- Zijngesanten voornt: geordonneert, datse niet als met ons goetvinden na radia bonij en zijn zoons kint zouden gaan en zoo wij zulx niet quamen goet te vinden dat zij dan ook niet bij radia bonij gaan zouden wat ons vorder van arou tekos roverzijen en moorderijen. — is meldende dat zal u Ed:le uijt de copia missives voorn:t omstandig comen te blijcken daar wij ons dan ook voor zoo wijde aangedragen n inden