behoorlijcke gehoorsamht gebragt zijn. wij noemen tot een bewijs van de waerhjt dat hij omtrent 100. hooffden bij hem had, van alle de meeste landtschappen, sijnde dese alleen nogh maar van die geene, welcke laest tot ons gecomen, en hem gevolgt waaren om haar onderdanight aan dE: compe voor d'admirael te betuijgen, gelijck sij gedaen hebben, doende haar onschult met sooveel schijn van waerht, ende besonder met sodanig cierlijcke woorden, dat wij bekennen, dat dese menschen hoewel barbaers van geboorte niet onverstandig sijn, het saijen en planten was nu weder lustig aan de gangh, een voorname dam die van de Coningse geschonden was, stont in corten weder vaerdijg te sijn, 't houthacken ging oocq lustig sijn gangh, dogh tot het saegen was nog weijnig Volcq, in comparatie van de groote nootwendight, soo het conde geschieden, dat den agtbr raat van justitie op Batavia gerecommandt wierdt alle sterck gesonde quijten en vagebonden die anders gekeetent aan de gemeene wercken aldaar gebannen werd) nae Batticalo wierden gedoemt, om in de ketting plancken te saegen, 't soude missch al veel helpen, maar nogh beeter waert, hadden wij maar 15 a 20: ps chinesen met haar gereetschap en snelle saegen, en dat die met vrouwen en kinderen wilden overcomen, wij souden niemant ter werelt meer om plancken, off eenig houtwerck cleijn off groot lastig vallen, sijnde dit landtschap soo rijck van timmerhout, dat seer goet en durabel is, versien als java selfte, verstaande nae de mate dat ceijlon veel — cleijnder is, hebbende 't voordeel van de Eliphanten, om 't hout uijt de boppen aff te sloepen, uEE. gelieve nae haer goede wille, ende vermogen, op ons versoeck sodanig te letten, als wij vastelijck verhoopen dat geschieden sal — Prinquenem: het gerecommandeerde waaterpas tot tring: was net soover gevordert, als wij onfeijlijck hadden pewagt, 'twelcq wij niemant connen imputeren als de groote debauch ende agteloosht van den ondercoopman beanaerts sijnde tot trinq: gelaaten soo grooten quantiteijt schoone provisie van france, spaence en Brandewijnen; die uijt de france scheepen phenix en Europa aldaar op geleijt waaren, dat wij oordeelen met een plaets op ceijlon halff soo wel geprovideert was, en — sulx om bij sieckte en anders ons volcq bij te staen, gelijck oocq expres g'ordonneert was, dogh ter contrarie hadt met hier alles doorgebragt sonder dat den coopman goudtsmit een druppel dranck selffs geen anrack gevonden heefft, comende boven alle dese provisie, nogh een groote somme op sijn cas, en andere coopmansz: te cort, sulx dat wij staet maecken hij ten minsten 3 a 4000. gr op sijn reecq: sal crijgen, ende welligt daar enboven sijn qualiteijt vliesen, aan den captn roelantsen vreesen wij grootelijcx misgetast te hebben, en sal almeede— welligt tot sijn oude qualiteijt werden herstelt, alsoo niet dan bij provisie, en tot een prouve bij gebreck van beeter stoff gestelt was, sijnde onwederspreeckelijck— een goet luijtenant, maar moet van een capt. geregeert werden, ten waare de besondere debvoiren en neerstight van den coopman goudtsmit, het is gewis datter niet soude sijn gedaan geweest, die tot colomso het clip booren gesien hebbende heeft deselve inventie tot trenq: soo wel te werck geleijt, dat hij in corten opvloet van clippen vergadert, ende in de corten tijt sijnes aanwesent alles gedaen heeft dat wij gevonden hebben, sijnde het fondament 5: voeten reets boven 't waater, daar op nu 't werck voort wer gebouwt, hebbende godt d' heere ons een grooten segen gegeven, met het opwerpen van goede quantiteijt, coraelsteijn, om calcq —
te branden, die wij noijt te vooren gesien, opte misschien daar met nae gesogt hebben, leggende gem: steen op geworpen daar 't hout slaet en groeijt om terstont te branden. sijnde 't fort vorders nogh in't selve wesen, soo wij 't jongst gelaaten hebben, en daar aan tot de volbouwing nogh al vrij veel wercq in steecken sal. — Beeter had sig den luijtenant david butteler gequeeten, want gelijck wij in de — traeght van den Capn, en ondercoopman ons groot misnoegen hadden, soo bleeck hier ter contrarie soo grooten vigilantie, en arbeijt die aan 't fort oostenburg — en 't eijlant divers in de weg gedaen was, dat wij ons daar over hebben — moeten verwonderen, seecker sijnde ingevalle nogh een jaar sodanigen vlijt ende arbeijt werd besteet, dat oostenburg volbouwt, ende dwvers in de wegh ten principalen mede sal op gemaeckt wesen, sijnde aan de eene zijde van dit eijlandeken / dat meest 5: hoeckig ende omtrent 3: roeden in sijn cirkel is) 'twelcq nae oostenburg wijst, reets een water pas vaerdig, en claar gemaackt, om 36: stucken te planten, daar van al 12: in defentie staen, schietende 't font oostenburg met 8: stucken, daar tegen cruijppeling pbij, soo dat dese opening van 130: roeden wijt— niemant passeeren kan, dan eerst 't gewelt van desen 20. stucken ( die tot op 48: hoorden vermeerdert te werden) te beproeven, aan de andere zijde tusschen compts eijlandt, en 't vaste landt, je ins gelijcx een opening, daar scheepen (dogh niet wat meer moeijten) connen papeeren, en de timmerwerff in toecomende sal begreepen werden, en oocq tulpenbr laest gekielt heefft, alhier staan op een ander water pas op 's comps eijlandt nogh 8: stucken geplant, welck insgelijcx van een dea drie sijden op voorsz: Eijlandt devers in de weg sullen gecruijst werden, leggende de meijninge dit eijlant aan drie sijden tot een waater pas te maacken, om de v: andere sijden te b'strijcken ende voorts alles wat van buijten aancomt te connen treffen, alsoo sigh niemant voor 't cannen van dit eijlandt sal connen verbergen, hebbende de francen wel uijt gekeecken, doe sij haar vastight op dit Eijlandt fondesaden sijnde haar gemaeckte fortifficatie op den cruijn boven dit waterpas — nogh in wesen, maar reete seer vervallen, om dat het maar met facijnen en gestampte aerde opgeset was, staande het plat van dese boven fortifficare omtrent 30 a 36: voeten hoogh boven de grondt van de beneeden fortifficatie, off te voorsz: waterpas, en can dienvolgens sigh van boven, en beneeden sodanig defendeeren dat niemant het eijlandt genaecken can leggende rondtsom in diep waarer, maar gelijck in desen weaelt — noijt ijts soo perfect is, offte dese, opt die gebrecklijckht werddaar aan gevonden, soo gebreeckt hier 't verse waater, dogh het selve is op 's Compe waerh dese wasre daen sodanig geboorte gh, een vaerdig weijnig dat den guijten en werd de missch hinesen wildes dat seer veel open twerck als wij anck wijnen. ,dat rack sijn cas 4000. - en, aan meede een tot kelijck is datter obercd opplaet aen heeft segen lcq daar
Compt eijlandt seer schoon, en abondant, en daar op deen zijde soo digt aangelegen, dat daarmede alle dit werck weder gesuppleert werdt, synde de opening offte distantie tusschen beijden, niet meer dan 24: roeden, en juijst aan dien oever is oocq 't verse waater, en doe wij om de francen te vedrijven, van agteren op dit eijlandt gelandt waaren was ons eerste werck, haar dit water te ontsetten, gelijck ijmandt die ons wilde verdrijven, oocq dien soude, dienvolgens schijnt ons de reden te leijden, dat dese waarer plaetsen bij vervolgh alle de avenuen van dit comps Eijlandt mede wel dienden gefontifficeert, 't welcq oocq soo wij tring:, en dese heerlijcke haven niet aan een ander willen over geven maar voor ons behouden, oocq seeckerlijck sal moeten geschieden, want alsoo dit eijlant niet alleen overvloet van goet, en selfs fonteijn waarer heefft, soo sal het oocq dienen om de onse op davers in de weg te spijsen, sijnde van binnen seer vrugtbaar, aerdt agtig, en van schoon geboomt psien, op dit eijlant sal oocq de timmerwerff als voorseijt moeten op geregt werden, en dewijl 't in sijn cirkel (conrect gemelen)— nauwlijcx 900: roeden groot is, ean seer weijnig avennen, off te plaetsen heeftt, daar men van agteren landen, off aancomen kan, ende oocq niemant kan papeeren, sonder ver binnen 't bereijck van't cannon op 't Eijlant dwvers in de weg te genaecken (gelijck neet alles in de overgesonden caeate perfect connen sien, datse tusschen clippenburg dwers in de wegh, en 's comps eijlandt (daar nu reets een batterije op gemaackt is) door moeten, en selfts op de distantie van een groote musqúet schoot papeeren, soo blijckt dat wijsen ander ligtelik sullen connen beletten, 't geen wij door gebreck en swackht der francoisen en haar cleijne magt soo gemackelijck selfte gedaen hebben ende alsoo de deugt voor al beloont dient, daar de slopte agteloosht van andere gecorrigeert werdt, is den gem: butler (om hem in sijn ijver nogh meer op te wecken, en wel besonderlijck, om dat hij aangenomen heeftt, 't werck curieuslijck te volbouwen en al vrij groot ongemack— op die barren en weesten berggeleden heeft :) met advijs en consonante toestemminge van raden peert, een somme van 200: Rxs dat wij — verkoopen nes niet onaangenaem sal sijn— de jnwoonders van tammelegomme, hebben op de aancomste des admiraels versoeck gedaen, nevens andere weder hoorije weder in genade opgenomen te werden, dat haar is g'accordeert ende sullen wij de cotjaenders almede