Dinghsdagh den 13e februarij Ao 1680. naer de Middagh.
In voldoeninge vande ordre en ernstige recommandatie van haar Ede achtbren d' Ede Hr Gouverneur generael Rijckloff van Goers en d' EEheeren raden van nederlants India bij haar Ede achtbr missive vanden 21 september des verleden Iaar aen ons gegeven, soo heeft d' Ehr directeur Reinier Casembroot den raet deses comptoirs op heeden bij een geroepenen resumptie van haer Ede achtbre voorgemelte missive, en voornamentlijck van dat deel waer bij sijn E: en den raet voor gelast werden haere meijninge wegens de tegenwoordige constitutie der negotie int rijck van persia mitsgaders het contract bij een corte, bondige, en wel geraisonneerde deductie in forma van resolutie, oprecht en getrouwelijck ten na te stellen, en haer Edle achtbn toe te senden een stemmigh goet gevonden, en gearresteert het onderstaende te laten dienen tot verclaeringe van onse meijninge en ongeveijnsde genegentheijt tot den welstant vande generale compe. nochtans met eerbiedigh, en nedrigh versoeck dat haar Ede achtben dit tegenwoordigh geschrift gelieven te duijden, en aen te nemen als voortgekomen uijt eer, en eedtlievende gemoederen, die niets meer als des E Comps meeste voordeel betraghten om van het welcke dan een aenvangh te maken, soo ist dat wij het selve in twee hooft stucken sullen aftdeelen te weten den stant vande negotie in dit rijck, en dien van het zijde contract tusschen den pensische maijesteijt ter eenre ende generaale nedelandse oostindische Compe ter ander zijde inden Jaere 1652: door den Ede heer Joan Cunaus ordinaris raet van India en expresse affgesant gesloten, en daar van soodanige pointen aftleyden, als daar ontrent in aenmerckinge moeten komen; en voor eerst vande negotie spreckende, sullen seggen dat die int Jaer 1623: eerst begonnen, en onder ver scheijdene heeren directeurs, Commandeurs, en opperhooffden is vervolght ten tijde van abbas de groote seer geruste en voorderrigh, dogh onder de regeeringh van sijn successeur sjah Sepei mitsgaders in't begin van desselffs nazaet, en soon sials abbas de tweede tot den jaere 1652, seer ongestadigh, en op een lossen voet, merr door ooghluijkinge, en gunstige toelatinge vrij geweest zijnde in onsen handel, als wel door konincklijcke bevelschriften alhoewel er domtijts geegroote, en onverdrageljk quellingen en gewerden hebben ontbrooken, echter moetinen toestaen dat d' Ecompe in inde alle dien tijt goede voordeelen heeft genoten ten aensien vanden gretigen afftreck, en groote consumptie der aengebrag te coopmanschappen; naer het gemaeckte zijde contract, de verschillen bijgeleiht, zijnde heeft men op een en vaste voet, en koninckle bevelschriften onder de voorsightige regeeringe vanden genaemden sjals abbas de tweede begonnen te handelen, twelck noch continueert alhoerwel niet soo proftitabel als wel inde eerste jaeren is geschi want door dien den tegenwoordigh regeerenden koninck seijlemaan sigh nergens mede bemoeijt, als met dagel en onophoudelijk te debauckeren, de bestieringe van het gantsche rijck gevallen zijnde in handen van soodanige ministers, die niet anders schijnen voor te hebben als de onderdruckinge vande negotie, soo ist dat door de swaere lasten vexatien, en onlijdelijcke gewelden die de coopluijden vande regenten in alle lantschappen vant rijck moete uijstaen, en dragen vele der voornaemste zijn verloopen, en verarmt, hebbende oock niet weijnige, en seer ver mogende handelaers het negotieren gestaeckt, en sigh tot een stil renteniers leven begeven, waer uijt dan bij gevolgh nootsaeckelijck heeft moeten volgen een verslappingh inden algemeenen coophandel die tzedert eenige jaeren aenwaerts sampt met de regeeringe des rijcx noch meer vervallen, en gantschelijck int voetsant is geraeckt, soo dat men niet meer en siet als onnoodele overblijffselen, vande eertijts bloeijende negotie in dit wijt uijtgestreckte rijck van pensien, dit nu soo int algemeen voor aff geseght hebbende sullen de negotie in haer deelen, waer uijt deselve bestaa aenmercken, komende vande kant dercoopluijden eerst hun contant capitael, en credit de rechte steim en eenige zemue van 't gantsche werck in consideratie maer hoedanigh het selve verswackt mitsgaders hwoe schaers, en becron pen hiet daarmede omkomt, heeft d' Ecompe thaeren nadeere, en ons hertelyck leetwesen menighmalen gevoelt en uEde achtbre successive met waerheijt en getrouwigheijt van hier bekent gemaeckt; het welcke ten principalen veroorsaeckt wort door den gestadigen uijt en sobenen toevoer van contanten want alle tgolt in persia in swangh— gaende, over Tauris, oft baghdeth uijt Turckijen aengebraght wert bestaende gemeenelyck in ongemunt silver spaense realen, en goude ducaten, welcke twee eerste Zoorten dan in dit rijck tot groote en cleene abbessijs mitsga ders mrs vermunt worden, dogh deducaten werden meest alle 't zij over zee 'tzij over candahaer naer hindoir so vervoert want alsoo den persiaen geen silver off goutmijnen onder hem heeft, soo moeten die specien van buijten ingebracht werden, twelck niet, off seer weijningh geschiedende, en daarentegen Jaarlijcx groote somme uijtgeve werdende, wert daer uijt een nootsaeckelijck gevolghen besluijt affgeleijt, dat persien van gelt moet ontbloot werden hier komt noch bij dater Jaerlijcx groote, en excessive sommen in 's konincx schatkisten, wegens de inconsten des rijcx werden opgestapelt en weijnigh off niet vande selve daer uijt komt, het welck deschaersheyt van gelt onder de coopluijden nogh helpt vermeerderen, en alhoewel men verkoopt hadde, dat met de comste van twee heer rijcke Castilas van bagadeth, en fauris verleden daer in Spahan verschenen, het wat ruijmer soude omgekomen hebben, soo is nochtans sulcx vergeeffs geweest, alsoo het hout het welcke den rijckdom der caffilas meest uijt maeckte, ten meerendeele aen armenische coopluijden op hindoistan in Juwelen handelende toebehoorde, vande welcke het oock over verschijde wegen derwaerts is versonden, behalven dat er nogh een andere rijcke caffila mede van tauris komende, door partije roovers aengeranst verstroijt en 'teenemael geplundent is geworden, zijnde de schade op ruijm 20 Ø thoman off O rds begroot hier en boven soo werden de turcxe coopln die voordesen in grooten getalle in dit rijck quamen, en een grooten afftreck inde coopmans: veroorsaect ten door de tegenswoordige verwarde, en tijrannige regeeringe affgeschrickt dese landen met haer goederen en contanten meer te frequenteren ten anderen moetmen vanden kant der coopln considereren, dat zij alle szi groote, oft kleene in alle comps coopmanschappen naer proportie van haer capitael herideren, het welcke geen kleijne verkinderinge inden handel bijbrenght, want dewijle niemant van haer eenigen coop, wa op hij een camelicke advance wert te berekenen magh aengaen, sonder de andere daar van deel te geven, ist dat zij met malkanderen tsamen spannen, en Complotteren om d' E Compe d'aengebrachte goederen tot civilen prijs aff te dringken, het welck aldermeest plaets heeft wanneer daar veel goederen buijten com van suratta, en elders aengebracht zijn, wetende haer voordeel alsdan wonder wel waertenemen; maer i geval hun niet geluckende is haere tsamen spanninge soo seer niet te achten, evenwel, en in ar gevalle is het voor d' E Compe schadelick.
Wegens d' E Compe zijde moetien alleen waerneme op welcke Coopmans: de meeste advancen tebehaelen zijn; waer vande specerijen wel de sekerste, en groot aftwerpen, alsoo d' E Compe deselve alleen inbanden heeft, dewelcke onder de coopluijden noch redelic gewilt zijn, voornamentlijck als de quantiteijt van ijder soorteningh niet te groot is, werdende die natie in geen abondantie vertiert, waer vande algemeene armoede der ingesetene de eenighste is, want men seer wel kan beheffen dat geringe luijden soodanige dierbare specerijen wellustrale sullen gebruijcken, en die nogh van eenigh vermogen zijn, besnoeijen haere consumptie naer de nen regel teeringh naer neeringh, echter behoeftmen niet te vreesen dat een kleene quantitijt nu eenige jaeren naerden anderen is g'eyscht ons aende hant sal blijven; maer den vertier te verg wij alsnoch geen apparentie, nogh oock niet in toekomende, ten waere een betere regeeringe de te negotie de hant bode, ende arme ingesetene van de swaere lasten verlichtede, dogh sulcx verre te soecken, en qualijck te koopen.