den 19en den 21en do sledematen alhier 5 mans, 5 vrouwen, op saperoea 1man, de school van Tukaka ende paperou, bevonden als volcht van Tukaha 119. van paperou 72. van Tukaka absent 34. van paperou 22, in dese school bevonden 20 cascado ende sommige clijne kinderen die noch sogen, ende nauwelijcx onderscheij tusschen rechter ende slinker hant wisten. op dien dito t'savonts op oulat gearriveert. de school van oulat gevisiteert, ende bevonden sterk 101 een siek keer, 15 ledemaeten. op auwgearriveert ende school bevonden 160 sterk 22. siek, hier zijn ledemaeten mans 15, vrouwen 23. nae meesters relaes, soo alhier als elders, alsoo sommige van haar wereltsche affarien op mijn comste niet verdacht zijnde, absent waren. — den 20en ditto op Tiriborri ende tsavonts daer aen op boij gearriveert, ende de school bevonden 103 sterk, 12 siek, 3 ledemaeten. op tiauw gecomen, ende school bevonden ge sterk is siek s: op do op poorto g'arriveert ende bevonden met het lesen des rols de school van huija ende poorto, sterk 189. kinders, 40 siek ledemanten 16 mans, 6 vrouwen. op homimoa de inwoonders ende ledemasten ondersocht hebbende hebbe slecht in kennis bevonden ende ben ten hooghsten verwonde geweest, dat is soo groote negorijen, soo volkrijck als op hommoa ende mussalauw gelegen sijn, soo wijnich ledematten bevonden wierden, derhalven hebbe ik alle meesters, soo op hommoa als missalauw ernstich bestraft ende vermaent, de lieden de meenig gelijk boven aengewesen is van: Cateenj: te leeren, haar alle op alle plaetsen met mijn eijgen exempel de weeh toonende, hoe sij de lieden mosten onder wijsen, twelk aennaemen, ende daar toe de hooffden haar hulpe beloofden jn't gemeen aen: coopman sr vande voorde, alle radjants orencaijen, orentuas, ende andere subalterne hoofden als mede predicant ouderling mijn commisse uijt naem van kerkenraet met politijcke authorisatie becleedt zijnde/ bekent
die van quelipapoetij verklaren beelden op het gebergte te die negorijen opgeregt. bekent gemaekt hebbende, hebbe haar voorgestelt eenige vaegstucken. off onder haer affgoderijen, in swange ginck ende heijdensche superstitien, soo hebbe ik onder andere bevonden dat die van amakeij, op het alderhoogsten daar noch mede besmet een sissijn, waar van ande waeren, als int speciael op waerseggerijen acht gevende. daar beneffens op alle negorijen gevraecht hebbende off geen grouwelijke souden tegen tweede derde gebodt, als tegen vierde in swang gingen, hebben ik door de banck een groote slofficheijt in't onderhouden van: daeh des heeren hier ende daar bevonden, maer aldermeest op amakeij, daar op veele sondagen nauwelijck een mensch 3 a 4 inde kerck comt, levende niet beter als een partij alphoresen, daar over ik haar de oordelen godts over soodaenige aengecendicht hebbe. hebbe mede ondersocht off eenige souden ontrent 't sesde, sevende aen te ende negende gebodt in swang gingen, vermaent int speciael de radja van adjaan oulat, alle oneenicheijt tusschen hem ende sijn vrou neer te leggen, ende als een exempplaer in leven sien te vertonen. — hebbe mede verstaen dat op hatuane, eenen genaemt momin geboeleert had met een dochter lenora, ende dat om dat de vader van wegen de toterije sijn dochter op watte hooge prijs gestelt hadde, waer over ik de vader geroepen hebbende, dapper berispt hebbe. ik hebbe mede op des predicants englis ende ouderlingen aldaer leer off leven off op haer dienst niet te seggen bevonden. maer uijt sommigen relaes verstaende dat de coopman nomen curator vande school was, hebbe verleende dact de coopm hij de schoole van homimoa niet gewoon is te visiteren als mede maar eens volgens rapport, vanden radja van amet, 't Eijland van Nussalauw, rond geweest, zijnde. alldaede als mede nderscheijn dito ffarien 40 siek hebbende verwonde homimoa vonden moa als de meenig haar Twee twelk beloofden adjans bekent
september 1678. den 22en do den 23en als mede dat den Coopman 'snaemiddachs seer weijnien inde kerk comt tot gehoor van godts woort, is mede. de opgemerckt dat des predicants huijs op honimoa, behalven dat het ver van het fort staet op een seer enveijlige plaets, seer vervalt, ende van sloten ende grondel ende niet wel versien is, ende alsoo is dese visite op de uliassers geeijnde ende alles ondersocht hebbende, soo hebben wij tot desen tijdt toe noch op missalauw, noch hominoa, niet op dm engelis dienst leer off leven ijtwes te seggen bevonden, tot welkers leven ondersoeck dese visite insonderht aengelecht was Visiet Rapport ontrent de kerken en scholen gedaen, op het eijlant oma, nae dat wij de visite op de uliassers van te vooren afgelecht had van poortoe nae holileeuw overgeschept zijnde, hebben wij de aldaar school  bevonden, als volcht. 19. connen de groote catekismus 6: de groote maer halff 9: allegonde 3 leeren de gebedekens 8. sieck. — te samen in't geheel 45. hier bevonden ledemaeten, 12. mans 7. vrouwen, haer vermaekt ons alsoo wij noch van harouko  toestelsel tot het avontmael met2 becomen hadden, dat sij op criuw souden ter taffel des heere nota die van holilieuw, verhoeken 2 sleutels en een lamp comen. inde kerk. op holileeuw gepridickt, nota de meester hier als alle de meesters op dit eijlant claegden dat sij van pampier niet w versien waeren, als van de krankbesoecker spiegel maer 20 bladeren becomen hebbende, onmogelijck voor haer derhal sijnde de groote catechismus uijtte schrijven, die nochtans over 'tsavents op abouro gearriveert. — allgebreck is. den 24e