Macassar, 31 julij. slechte om tijt voor hem (: bij welcken geen gaeren spink te winnen, en ons in slaep te houden, gedijt; en dewijle desen alleenlijck aengelecht is, om buijten sijne kennis te versellen sijnne booden, die hij heijmelijck, (: sonder dat wij vast cunnen dencken waerom :) nae Costi, Epres de spaetchiers, is het noodigh dat we VEdle bij desen adviseeren van sulcx, waer van hij misschien meert VEdle jgnorant te vinden om sijn prossijt te doen t' geen nae ons geringh oordeel doch niet schaaden, can soo hij buijten onse presumptie der een goede saeck mede voor heeft, Eerstelijcken dient dan dat desselffs reecke in s' Comps boecken voor sijn suijver genot alhier debet staet ter somma van f 58196:17:8, en gecreditteert voor f 57680:/: blijvende alsoo noch schuldigh f 516:17:8: sulcx van het geleverde spiansz hem niet een stuijver Competeert, versoeckende wij derhalven seer gedienstigh dat hem derwegen Costi, niet magh werden verstreckt dat oock om betalingh van sijn Zandelhout, als andersints, soo nu als voor heen gesonden, en met s'Comps bodems van Timor gehaelt mach herwaerts werden gerenvoijeert betraghtende hij anders niet als Costi, goede spaense Ra die hij hier niet minder als voor 80 stuijvers jegens maasen crijgen kan te bekoomen, waer bij dan d E Compe desen intresse heeft, datse off dan schaedelijcke maasch voor den vcoop vande cleeden uijt dese cas, op Bata Crijght, off de selve gelijckwe nu bevinden renteloos behalven dat se bederffelijck zijn in Loco, houden, sijnde hier weijnige Coopmanschappen behalven Schilpatshoorn uijt andere als zijnne handen, mits hij alles opkoopt te crijgen, des ons nu Claer genoegh blijckt hoe schaadelijck dE: Compe behalven nogh het staagh oprocken, en Cooningen Oirblasen genoemden Vieros vblijff alhier is, met den Jonghsten oorlogh was hij kael, en scheen hem den selven eerst te strecken tot ruijne, in voldoeningh van sComps ooghmerck en vergeldingh van alle de schaden en ongemacken die de selve door hem van tijt tot tijt is toegekoomen en noch toe komt, maer sijn slim beleijt heeft hem alles genoeghsaem weder ten goeden doen keeren, hij voorderde passen ter zee om zijnne uijtstaende schulden bij den anderen te samelen en sentse wel rijck geladen (: qualijck mogelijck buijten kennisse vanden pas geever:) van hier segour genoegh rijck gaende ende rijcker coomende na sodanige plaetsen daer hij geen schulden en hadde, een der selver in s'Comps macht omtrent Tanna keecke gevallen, ende rijck in troucque met silver gelaeden uijt de manilha, coomende moesten d'opperhooffden van het jaght. . . . . laeten weder
Macassar 31 Julij. laeten gaen, ende dit alsoo nu drij Jaaren aenden anderen geduert hebbende kan bij vscheijde gereeckent werden hem booven de acht tonnen Gous (: soo sijn geheijmste dogh geveijnsde vrunden selffs seggen :) te hebben geprofijteert, de voijagien nae maccau hebben staagh haer voortgangh gehadt tot den laetsten Jaare toe, zijnde sijn groot jaght rijck geladen in Januarij van daer gekoomen, op 15e Junij jonghst leden onaengesien beleeffde en genouchsaeme protestatien met een Capitael wel van 300000 gl derwaerts vtrocken, en is nu al sijn poogen het hier noch soo lange gaende te houden, tot dat het selve met noch een sijn Jacht, dat in maccau overwintert heeft, beneffens andre nae manilha ende elders desen Jaare uijt gesonden penningen te huijs koomen, de vorsten wijs maeckende als dan te willen vertrecken, doch dit is sijn oude deuntie en hout het lijntie hier dus mede sleepende, wij ons vrundt van hem gelaatende heeft ons door Codia Abrahim Pr een geschenck doen aensoecken gewis om ons te beweegen tot sijn vertreck dat volgens belofte aen den E: Cau, gedaen in Julij moeste gedijen omtrent het rijck niet aen te houde maer in voorneemen mis getast hebbende, staet nu verset, en niet genoeghsaem van ons verseeckert sijnde traght nu over alle andere bougen tot sijn opset te geraecken, willende bij contract belooven alle sijn zandelhout uijt Timor, aen dE Compe te sullen leveren, ende diergelijcke, maer wij onder Correctie van VEdle niet cunnende bevroeden dos dat sulcx (: behalven hij hier door sijn vblijff soude trachten te obtineeren:) dE: Compe ijets profijteeren kan, ten waere het contract geslooten wiert tot heel civielen prijse, hout van 1: 2: tot 5. en 6 stucken in een bhaer op eijgen costen en risico over te voeren a 7 off ten hooghsten 8 Rijx de picol, bereijckende alsoo de bhaer van 4½ picol 70: ende 72 maesen jegens 2 dos pr Ra tot welcke prijs het hout desen Jaere gewis alhier soude sijn gesaekt, ten waere viero in Timor met sComps bodems ware geaccomodeert gewerden, des al wat hij daer boven Costi, sal cunnen bedingen, behalven dan noch de geprofijteerde equipagie suijver werwinst sal sijn wij en cunnen oock, niet sich dat d'engelse off maccau, daerom een pont minder souden crijgen werdende het selve hout uijt Timor selffs nae maccau gevoert, ende d'engelsen sender haer eijgen vaertuijgen om het selve te haelen, sonder dat francisco viero, haer sulcx int minste can bele ende al wat dese twee misgaet moet sonder sou hier Spink gour danige der sil ten weder aeten lver
Macassar 31: Julij hier in macassar, off op Batavia, off in malacca te merckt gebracht werden, alwaer het dE: Comp:e dan buijten sijn contract genoeghsaem Crijgen kan wij hebben omtrent het hoff, om sijn vertreck te bevoorderen tot noch geene besondere moeijte willen doen, om geen alteratie omtrent de vorsten die nu mooijties aen de hant gaen te verwecken, en oock, om door al te voorbaatigh clagen onsen nieuwen persoon ten eersten niet odieus te maecken, maer ons als rustende op de belofte door Crain Soumanna aen den E: Cau gedaen, viero, in Julij te sullen doen vtrecken, stil gehouden in middels den Coninck Sanbarch bij familjaer discours soetiens onderlastende connen niet anders bemercken off sijn maijesteijt ziel ons selffs voor schuldigh aen vieros, en der Portugeesen verblijff tot nu toe van jnbeeldingh geweest sijnde dE: Compe pro forma die saecke maer te drijven off den Ommegangh van ons voorsaet met ditto viere daer d'oorsaeck van is, cunnen niet seggen, jmmer hebben sijne maijesteijt van die Opinie gevrijdt ende doen gelooven dat et dE: Compe, seer aengenaem sijn zoude de portugeesen van hier gedelogiert te sien, op dat sij macassaren niet meer wierden misleijt door haer quade raatgevinge ende d'E Comp alsoo buijten moeijten mochte blijven, en met vrede dese plaetse Irequenteren, waer op dan gevolght is eene resolutie viero Immer met sijn familie voor al in Jber, sonder faut te sullen doen vtrecken, dogh opgemelte maijesteijt des niet tegenstaande twijffelachtigh off Crain Soumanna aen wien hij het gouvernement in handen gegeven heeft, en die door viero, met geschencken sterck aende hant gehouden wert, dese resolutie in sijn geheel al executeeren sal, dan off hij hem niet wel licht toestaen en soude zijn familie dit Jaer noch hier te laten, en viero in persoon alleen te doen gaen, op dat hij reeden mochte hebben in december, off Januarij, weder hier te koomen, ende gelegentheijt om als dan onder d'een off d'ander protecten noch een Jaer hier te blijven, laatende opgemelte zijnne maijesteijt sich halff, en halff ontvallen dE: Compe bij sulcken geval gelegentheijt te hebben, en reeden hem viero van daer niet weer herwaerts te laten keeren dogh wij sorgen dat hij uijt vreese van dien het sigh wel wachten sal op Basr te koomen, en dat als den tijt van vertrecken daer is, niemans te vinden sal sijn des wij tot borgh van sijn quade rancken, ende om hem de schade wat te doen minderen, die hij dE Compe in haere gelegentheijt hier staagh soodanigh toebrenght