Werden dan 60 a 70 duijsent ponden also hij van het Iongstleden Jaer 36300 ponden onder sig resterende en tot welke nog 100000 ponden ingekogt hadde om de markt daer van niet te laeg te doen vervallen het welke uEdle agtbare wel sullen weten te bemiddelen dat aen de eene sijde hem kissendas des wegen niet al te veel geloof gegeven werd aengesien hij by syn schriftelyk gepresenteert contract wat weenig daer voor komt te bieden ende om tledenen die den Commissaris daer van gegeven heeft dat niet dese monopolier, maer d' E: Comp: behoord meester van den verkoop aen veele personen en des te beter van de markt der goederen te blijven aen de andere zijde dat 100 poden scheijnen te veel te sijn om Jaerlijcx te konnen vertiert werden so als den Commissaris en den directeur Reverentelijk adviseeren aengesien voor voor so veel die in medicinaele dingen gebruijkt werden maer aen Ryke en vermogende en aen geen geringe luijden geappliceert werden dewelke haer behelpen met onkostelyker bittere verwermende temedien door de voortsetting der moorse Equipagie en het senden van haer schepen na kedang en daer omtrent tot selfs de manilha en andere plaetsen werden verscheyde goederen onder andre het Japans staafkoper in souratta te meer aengebragt waer door dit minerael maer voor 14 aen kissendas dog by minder quantiteyt aen andre voor 15. 15½ a 15 ¾ Copijen de man dit Jaer is konnen vercogt werden welk onderscheijt d' E: comp: aen hare winsten moet missen om dat alle hare goederen aen hem te samen vercogt sijn de koopmanschappen syn wederom moeten vercogt werden met het Rabath inde voorgaende Jaren gebruijkelijk geweest af te trekken ende wat persuagien den Commissaris nevens de heer directeur gedaen hebben om de koopluijden agtervolgens hare hoog Edele agtbaerhedens jntentie tot veranderinge te brengen het selve afteschaffen en vernitigen luijden so en syn
so en syn Evenwel van hare vorige superstitieule gewoonte in cas van dese hare stijle van handel en Rekening niet afgebragt konnen werden sy laten aen de EComp: dat deselve hare vercogte goederen so veel minder in prijsen konnen stellen als het Nabath importeert ende dat Ieer sijn gewoonte houde dewijle het in Effect geen verschil sal hebben maer op een uijtkomt kunnende den Commissaris niet uijtvinden datter onder de naem van Rabath jets quaats tot verkortinge of nadeel van d'ECcomp: gepractiseert werd seer veel vragt goederen om te bestellen werden bij de francen en Insonderheyt de Engelse ja selfs de moren die met hare vlaggen varen aengenomen in welk Reguard den Commissaris vinden kan dat wanneer men met Comp:s scheepen die in souratta vroeg aenkomen tijdig na persia of de cust van arabia een togt met vragt goederen afsteken en ondernemen kan datter op die wijse een gereden Pennink kan gewonnen werden sonder verlet vande schepen die anders met grote onkosten ter rhede van souratta wel 4 maenden en meer blyven leggen ende op die wijse is het inde voorgaende Jaren wel gepractiseert maer of nu het varen met vragt goederen buijtens tijts en met verlet wanneer de E: Comp: hare schepen tot het overbrengen van Eygen negotie Elders benodigt heeft proffytelijk soude sijn kan men niet presumeren nog daer toe perfect uijtrekenen de slijtagie het verlet vande schepen en hoe veel voorts alle de onkosten van de Equipagie daer toe Eta belopen soude mogen tegens de penningen t inkomende van de vragt welke hoe Important die sijn in cas Comp:s schepen sonder verlet daer toe konnen gebruijkt werden deswegen heeft de heer directeur Bicquoij aen den Commissaris gene andre openinge gedaen als sijn E: bij, missive de dato 20 maij 1684 aen de hoge legeringe na Batavia geschreven aengewesen heeft dat de Ingekomen pennink vraghtpenningen
Vragtpenningen van het scheepje de guldewagen hadden belopen f37142:13:- verdient tusschen 25:n december 1683 tot Iunij 1684 of waer voor so men een Iaer neemt ende daer tegens rekene alle de oncosten in die tyjd daer aen gedaen ende gevallen mitsgaders de slytagie van 't scheepje so sullen die met den anderen na Calculatie veel minder als de voorsz: winsten komen te belopen nader preuve der voordelen die met het overvoeren van vragt goederen te behalen sijn wanneer daer toe een moors schip gehuert wert heeft sijn E: gegeven wegens den hollantsen koopman als hij aenwijst dat de betaelde hier van het selve schip beloopt 15000 sopijen ofte f 22500:- nevens f 12123:3:6 gerekent voor de soldija der matrosen en andere ongelden die so te samen bedragen f 34623:3:6 jndien desel ongelden maer alle wel gerekent en daer toe opgebragt is al wat behoort dewijle de ontfangen ragtpenningen van gints en weder Passoura Congo en gamron bedragen f50648:17:8 so soude aengewesen blijven dat de EComp: daer voor suijver geproffiteert heeft f 16025. 14. — om so veel doenlijk te mogen weten van wat belang den handel uijt souratta op mocha is so hebbe uijt de negotieboeken getrocken alle de winsten successive daer op behaelt daer tegens mede de onkosten daer om gedaen en gevallen ende in vervolg uijtgerekent dan hoe veel proffeijt de voorsz: handel in het Jaer 1683 in het bijsonder geweest is mitsgaders de vereyste Consideratien daer agter gevoegt als byj memorie Ca l te sien Wegens den handel van bassoura ondersogt en ondervraegt sinde is aen den Commissaris uijt de Rekeningen van eenige moorse als benjaense koopluijden opgegeven het gene bij memorie is gestelt onder Ca M. door den selven gesamentlyk den Raad tot souratta sijn de naarvolgende personen verbetert Arnoldus Soolmans die sijn Jongste verbant eenige Iaren uijtgedient ende als boekhouder zedert. -. van gints voor