43 6/343. de scheepen over al doen visiteren, en niet gevonden werdende, d'opperhoofden doen vergoeden, soo het te kort bevondene de maat te buijten gaat, en zij zulx met geen reden konnen verantwoorden. de gecommitteerden tot den ontfang gebruijkt werdende, sien wij aan, te moeten weesen eerlijke luijden gesteld wegen d'E compe als onpartijdige regters, tusschen de genen, die ontvangen, en die leveren moe ten, oversulks is haar werk toe te sien, dat niemant verongelijkt, nog door zugt de schaale meer aan d' eene, als d'andere zijde overhelle, en aangemerckt wij versekert zijn, het schelmagtig bedrog, dat de swarte wegers konnen begaan in het wegen seer groot en considerabel is, zoo zullen alle de genen die als gecommitteerden werden gebruijkt, uijt desen hoofden door den gouverneur werden ter hand gesteld, een vaste ordre, die op alle de comptoiren sal werden agtervolgd, namentlijk dat zij gecommitteerden in het wegen eenige goederen niet zullen e laten, jmand, die uijtleverd, of ontfangt, de hand aan de schaal sal houden als die moet verevent worden, veel minder, dat den inlandsen weeger, daar aan rake, maar dat zij gecommitteerden selver sulx sullen doen na de geregtigheijt, om niet alleen het quaat en bedrog, maar ook het vermoeden weg te nemen. ook werden ul gelast, geen Wanneer wij tot palliacatta hebben aangemerkt de groote kosten, en lasten, die men daar onderworpen is in het af, en aanschepen goederen uijt 's comps pakhuijsen tot het geringste toe, ook aan wie dat het zij, te laten geven, als op ordinantie, die den gouverneur, ofte gesaghebber op den administrateur sal verleend hebben, en zulx in het bij zijn van gecommitteerde, die, om de gevolgen niet altijt behoeven te wesen deselve persoonen, maar den anderen bij de weeck konnen vervangen op plaatsen, daar veel goederen in, en uijtgaan, ook soo wert den gouverneur inder tijt, tot een vaste, en staande ordre bevolen, ten minsten een maal des Jaars ontrent het sluijten der boeken alle de pakhuijsen staande onder zijn directie, en gouverno te doen opnemen, alle effecten na tellen, meeten, en wegen en hem doen geven de nette bevinding, volgens de negotie boeken, waar door ul: bequaem sullen zijn, de verschillen behoorlijk te doen verevenen, gedagtig zijnde, dat soo het mogelijk zij, en de plaats inde pakhuijsen sulcks gedogen wil, men geen nieuw - aangekome koopmanschappen kome te bergen en mengen, bij oude restanten, want behalven, dat men dan niet kan weten perfect de onderwigten, of onder maten van goederen, die door den tijd verminderen, vermijteren en vergaan, soo blijven de oude dingen nogh langer en tot 's comps nadeel leggen, en bederven. goederen van
3H. van 's comps goederen door de lange weg van de pakhuijsen tot de scheepen, door de sware thonie vragten die door de ondiepte vande mont der riviere, veel maal half laden in, en uijt moeten varen, en bij geslote water, den verren, en moeijelijken weg, waar langs de goederen overland van, en na de strand tot de pakhuijsen moeten gedragen worden, soo hebben wij geordonneert, van uijt de gragt van het Casteel na het strant, een lijn regt cannaal na het steene harnas te doen graven, het welck ook seer verre was geadvanceert, met die gedagten, om door drie avier vlot gaande ponten de goederen van het strant inde gragt tot aanden barm, en daar uijt inde pakhuijsen direct te lossen, of af te laden, en dewijle tusschen de zee, en het beginsel van dat cannaal maar een kleijne distantie begrepen is, soo sullen daar door niet alleen alle diverijen geweert, maar veele onkosten uijtgewonnen, ook in het lossen, en laden, in eenen dag meer, dan tegenwoordig in vier dagen, gevordert, en werk uijtgewonnen worden, aangesien men ons versekert, dat het door de moussuls op strant, veel handiger, en rasser toe gaat, als door de thoonies, alwasser inde mont vande riviere ook water, en diepte genoeg, derhalven sal dat begonnen werk moeten voortgaan, om tot perfectie gebragt, in korten tijd d'E compe de voordelen, daar door verwagt zijnde, te mogen toebrengen, en d'onkosten daar aan besteed, weder overwinnen.
Na de oude ordre vande generale compe mogten geen getroude dienaren op de negotie comptoiren geplaatst worden, maar wij hebben daar in soo groot verval, en verloop gevonden, als of het een bevel ter contrarie was geworden, en datter niemant ongetrout op de comptoiren van negotie wesen mogt waar door dan ook, soo veel ongemacken over de menschen, door de bevoerten van oorlogen gekomen zijn, soo nu sig jeant al had willen begeven in den huwelijken staat, middelen hebbende, sig te konnen redden, met vrouw, en kinderen, sulx soude nog verdraaglijk mogen genaamd worden, maar, dat sig daar toe begeven hebben, luijden, die geen ander middel hadden, te bestaan, dan door de gagie van d' E compe en dat soodanige op de comptoiren gesonden, en gelaten, zijn, stijd tegen d'ordre, en voorsigtigheijt, want armoede soekt list, die ook een eerlijk gemoet kan tot bekoring brengen, behalven dat men na overlijden vande mannen, veel maal met de weduwen, en kinderen verlegen is, en qualijck weet, hoemen het daar mede maken sal, derhalven sal daar, als men segt, door een suren appel moeten gebeten worden, om dat verval weder te regt te brengen, en herstelhen, over sulx werden ul gelast, geen getroude daar dienaren