De hoope der spangjaerden is, dat wij door de swaere oncosten ende weijnige avancen. t'eeniger tijt de molicquos abbandoneren mochten, ende daeromme Continueert bij de besettinge, ende sonder eenige proffijten soo Htarcks Guarnisoenen aldaer onder houdt.
Maer Indien de Generale Compie het Eijlandt macqJan naer behooren wel besedt, ende versekert, sal den vijandt dese hoope wel licht vergaen, ende belet wesen dat geen voet opt selve Eijlandt Can nemen, van lange Jaeren heeft hij getracht het vrodich besidt vant voornoemde Eijlant de Comp:ie: te ontrecken ende wordt gesecht, dat daer op een aenslach voor genomen heeft de reeden ende ancker plaetsen tot sulcx diepen, ende, de plaetsen daermen aencomen moet souden hebben laeten affsien ondertusschen, gelaet maeken ende geruchten doen loopen, off met al sijn macht opt fort malleijen ofte tolucque Iets attenteren wilde, op dat wij En gedeelte van onse macht van Mack Jan Lichtende ende op tarnate brengen hij onder wijlen op macq Jan vallen. ende op faka met ofte Touattij, een vasticheijt begrijpen. ende op werpen soude. noch wel eenige steene van seer lichtelijck is den spangjaert in dit sijn voornemen Redoutenwver Lijst, ende te sluijten end de Comp:e voor altijt van macqJan te verseekeren, wandt in gevalle boven de tegenwoordige vastich eden, drie andere steenen fedonten opt voornoemde Eijlandt, wil oprechten, te weten een op tahana dander op Bobaba, twelck de rijckate naegel plaetsen sijn, ende de derde op Tonattij alwaer de beste Reeden voor de scheepen, en de bequaemste aencompste is, die opt geheele Eijlandt can gevonden werden, alle des pangiaer aenslagen sullen vervallen ende sal eerder dan des Comp:ie sijn oncosten die soo lange Jaaren te vergeeffs en om niet heeft gedragen, gewaer worden. — Copie vande missive van Nuijts 16 No. 1632 aenden Commandeur ende raed in zelv
ande gelegentheijt van margjan Macq Jan is het Nlaegel rijcxste Eijlandt, twelck de generale Compe. inde Eijlanden vande Molucquos besidt heeft seven mijlen inde omvangh is een perniete Conqueste, den spangjaerden met recht van wapenen affgenomen, ende de Comp:e allelen toecomende. maer is den Coninck van Tarnaten; die van oudts t'gebiedt daer over toe quampt, wederom ter handt gestelt, op sekere Conditie dat de Generale Comp:e door al sijn gebiedt ende over alle de Eijlanden, die onder de Cromn van Tarnaten sorteren, ende Nagelen voort Bringen, alleen die ontfangen, ende ten gesetten prijse aen haer luijden soude betaelen daer en boven dat de Comp: e het selve op alle plaetsen naer haer geliefte, met forten ende starckten soude mogen besetten, ende tegens den spangjaert, beschermen; levert op sommige Jaaren, Bharen 500: 400: a 300 sij bij wijlen met boven Bharen 23: gelijck op dit Jaer geschiet is, d'Inwoonderen vant selve Eijlandt worden bij den vijffduijsent weerbaere mannen gerekent, staen onder verscheijden hooffden; sijn te saemen mooren. ende weijnich tot de Compe genegen, de Sengagie van gnossiquia met den kimalaha van Tahana. schijnen des Compes staat seer toegedaen, alleen om dat met den Tijderees in oorloch sijn, ende vanden Coninck van Tarnaten seer, getravallieert ende als onder gehouden worden, Indiense van dien oorloch ontslagh ende vanden Tarnataen, verlost waeren zouden soo wel t ons als d'andere haten, en zoucken te verdrijven, want naer den vrijen handel haecken, gelijck op voorgaende Jaaren genouchsaem bewesen hebben. de Coninck van Tarnaten treckt van macq Jan sijn meeste macht, tollen ende Incomen, ende van geen plaetse de selue versekerder becompt en dat door onse guarnisoenen war den Coninck van Lu soo lange eenichsints lijdelijck is, soude geraden achten, Tarnaten van macqjan dat hem: in sijn onbillijcke proceduijeren verdragen ende recgt ende hoe licht hem te goede comen, maer ingevalle in verder moeijte tegens selve is te verkinderen d'onse compt te verwijderen, ende dat niet ophoudet de contracqten. perfidieijslijck te verbreeken de vremdelijn gen aente houden, haer de Nagel handel niet affen slaet en de selve alle aende Comp:ie doet leveren moeten hem alle proffijten, tollen, ende Incomen van Macq Jan onthouden, ende beleften op dat in tijt van noot geen asssistente hulpe ofte bijstandt, van daer can genieten, waat daer mede sijn authoriteijt, soo Inde Molucquos als inde quartieren van Amboijna verliesen, sijn macht gebrooken, ende sijn cleijn vermogen. geopenbaert sal werden: waeromme van sonder linge gewichte is, ende wel beharticht moet werden, de goede verseekeringe en vaste besettinge van dit Eijlandt, ende de wijl met cleijne costen vande Comp:ie de voorschreven redonten op geseijde plaetsen. connen werden gebouwt ende dat de Inwoonderen selffs sulcx versoucken, ende in mijn presentie van ende voor den gantschen raat gepresenteert hebben soo wanneer de Compe gesindt was nieuwe fortificatie op MacqJan te begrijpen dat tot sulcx Calck branden, ende den steen. bijde wercken wilden doen brengen. soude ten hoochsten dienstich achter dat met den aldereersten Eijlandt, ofte oor vinden d'over sijn van aeck belevten pracq quartier Compes aere lic ordt heeft ten nde ander veroffs