Van Bantam den 6e Apr Ao 1 slaen, voor en al eer wij sijne majesteijt daar al bevorens, de behoorlijke kennisse van hadde gegeven, betuijgende den sultan dat zijn landtvol guijten en leugenaars waren die niet anders en quame te practiseren als met sulke en diergelijke gefingeerde blaasfemien: diepaningrat voor sijne majesteijt odieus en suspect te maken te meerseijde sij dat hij ook wel wiste dat die pannigrat door sijne wel ervarentheijt en goede diensten, die sij sijne majesteijt doorgaans quam toe te brengen, van ider een gehaat en bevuijt wierde, bij voegende met een ernstige uijtdreuckinge dat hij pang: aria diepa ningrat successiveli:, 'tsedert dat hij aan de kroon gekomen was gehouden is geweest, den Rijxbestierder als een vader te extimeren en gehoorsamen en dat principal:k over de goede instructien, en vermaningen die sij sulthan continuelijk van hem souden toegekomen sijn. verders verklaarde sijne majesteijt andermaal dat de praatjens die ten laste van diepaningrat uijtgestroijt waren t'enemaal valscd, en logenen tewesen, met bijvoeginge dat die paniigrat ontrent 3: weken verleden hem tot onderhoudinge van sijn Hof, en vershuijsel:k zake, 8000: spaance Realen aan Contant 't huijs gesonden had, 'twelk waarlijk EE: gr: agtb: Heren met 't seggen vande luijden, dat den sulthan soude gebrek lijden in 't minste niet en komt te accorderen, en ten ware u Hoog Edelhedens bij gelegentheijt in plaatse van diepannigrat een, andere beliefde te kiesen zoo soude den sulthan om die pannigrats getrouwe en goede dienste (sheijde sij) niet nalaten alle devoiren omtrent u Edelhedens in 't werk te stellen, da denselven bij sijn ampt mogt werden behouden, hier hebje Ed.e g: agtb: Ederen de ware geschapentheijt vande zake zoo men't zoo noemen mag) die ik tot duslange getragt hebbe te ontware en bij aldien ik hier omtrent een misslagje voor u Ho: Edn mogte begaan hebben, soo versoeke ik demoedel: g'excuseert te zijn sullende mij in aanstaande tijden welwagten en voorsigtiger doen wesen omme sodanigen segswoorden, voor en al eer men de opregte en Cincere waarheijt bekomen te hebben, op papier te brengen, en niet jegenstaande dat den Rijxbestierder, die paningrat, gedurende in mijn aanwijsen alhier voor zoo veel mij bekent is, als een getrouw minister van staat, aan wedersijds zig selve gedragen heeft, soo heb ik volgens mijn gemoet en pligt niet naargelaten, alle de voorsz: gerugten, bijwijle en onderlinge bij een komste, hem voor gehouden, waar op gem: pangerang ons wederom toepaste dat het voor hem onmogelj was, ider een van pas te konnen maken, mitsgaders dat hij ook wel wiste en versekert was, hoe getrouwer, en vigelanter dat sij den sultan sijne meester, en de E: Comp: in hare diensten quam te gedragen hoe veel te meer benijders en vijanden dat hij van dese lants grote in 't generaal gesproken te verwagten hadde, sonder dat hij diepanigrat Ed.:e gr: agtb: Here de geheele sake sonder enige agterdogt eens quam aan te trecken, daar men anders ter contrarie volgens onse pligt de behoorlijke procedure om hem in sijne agterdogtige natuur, niet verder tot verkeerde en quade Concepten te doen geraken, soude in 't werk gestelt hebben.. naar de nieuwe bedekte onlusten/ die tusschen depangerangs diepaningrat, tajoedin en nattawbiejaja soude voorgevallen twesen heb ik exacteljk door besondere bij eenkomste op de voorsigtigste wijse die daartoe dienende alhier binnen speeleijk inspectie genomen) verklarende de voorsz: pangerangs, ende dat ider in 't besonder dat den enen nog den anderen niets ter werelt van malkanderen te pretenderen hadden, mitsgaders datse in vrintschap en als goede broeders quame te leven, behalven dat tajoed in diepaning rat om een stukje landt met enig volk in 't gebergte leggende die hij seijde hem afgenomen te hebben pretendeerde en dat dit verschilletje al een wijle tijt gelede zoo goet als bij geleijt was, waarop mij natta wiejaja apart als dese sake naar 't scheen bewustte zijn, mij toebeet, dat diepannigrat daartoe genede minste schult, maar den sult han hadde, alzoo sijne majesteijt dit voorsz: andt en volk van sijne vader aboenasar g'erft en naar sig genomen hadde inmiddens hebben wij zoo nu als dan de pangerangs wangsajnda, marta wiejaja, pourboja. singarana, Rapa nati, en natta die Ratja op het nuttigen van een copje thee en sirre pinang getracteert dog aangesien dese Heren
Van Bantam den 6e April Anno 1689: Heren niet anders te vertellen hadden als dat het in dese conjecture bij dese vorige tijdeseer slegt ging, en andere praatjons meer die tot dese bovenstaande materie niet dienstig sijn, daaromme wij dan tot het verder beantwoorde van onse missive zullen opstappen, en seggen dateb' niet naarlaten zullen u Ho: Ed. es goede recommandatie magtinge te nemen, en sorgedrage datter binnen speelwijk als in 't Casteel, en Carreganto als ook op het alhier ter Rheede leggende schip, doorgaans goede toesigt genomen werdt, omme bij alle voorvallende gelegentheden ons zelven tegens alle onverwagte aanslage van enige schelmen, en quade menschen daar men niet soude op verdagt wesen geen quadentrek dat godt verhoeden gespeelt te werden. dat uw Ho: Ed buijten ons schrijvens ook is voorgekomen dat de teede egtevrouwe des overledens konink aboenasar Ratoe panoeberhan onlangs soude getrouwt wesen ende zeker waarover ik die pannigrat nu ontrent een maandt verleden heb aangesproken die mij voorsekerl. verklaart heeft dat dit huwelijk tot groot ongenoepen als tegen deebul vanden sultan en gem: diepaningrat voltrocken en en dat haar Ho: Eds genoodsaakt waren geweest om geen sechande van Ratoe pancebahan toegebragt te werden, het Huwelijk stillekens sonder enige de muijte basaij volgens s'lands wijse daar van te maken toe te staan den persoon waar mede gedagte Ratoe panoebahan den trouw volgens haar begeerte zoo men 't geloven mag zouden aangegaan hebben en enen Ratoebagus abdulha een soon van den overleden pangerang jaja santica die in modags, enige jaren is comen te sterven, sijnde een gewesen broeder van den ouden sul tan agors vader aboel malia, vorders betuijgende diepaning vat dat desen gem: Ratoebagie— gants geen persoon van aansien nog van goede conduicte was dearden sultan bij tieten wijle de minste discrepantien soude te verwagten hebben, bestaande zijn leven en bedrijf niet anders als in het dagelijx besoeken vande tempels en geestelijken personen etc: dat tot het voltrecken van diepaning rat zijn woninge en ommeslag aan de Wt kant der Revier de Engelse graven, ende enige van de hollantsche soude geopent sijn, heb ik benevens den Capt: nicolaasseijt alsoo ontwaart maar dat dese vuijle daat ter ordre van diepa ningrat alssommige, lang tongewel seggen zoude geschiet zijn dat sij verre, verant den Rijxvoogtnaueblijx ditfeijt door ons aangedient sijnde, begonde sig zelve niet weijnig te ontstellen, verklarende dat zoo een vuijle daat zelfs bij de javanen gants verfoeijelijk was en datse bij sonderl: sorge voor hare doden quamen te dragen dat deselve in hare graven ongemollesteert blijven Rusten hoedanig de zake bijgekomen is zal ik u Ed.:e gr:t agtb: heren onderdanigl: vertellen t' is dan dat die pannigrat aan Rapadepourj tot voltoijing en verciering van sijn thuijn, die meest met beddekens ten boomtjes beplant sijn, gelast hadde alle de blauwe zerk, en met selstenen van de Enselse graven die enigsints tot Cieraat van zijne woninge zoude konnen dienen door de Lamponders te laten opnemen en dat sij voor alzoude hebben sorge te dragen dat de dode lichamen door de Lamponse arbeijders, dat meestboeven en onwetende menschen zijn, geen affronten mogten aangedaan werden, egter hebben wij naar dat de stenen van de Engelse en enige van de Hollantse graven weg genomen waren, bevonden datse deselve sonder eens wederomte dempen open hadde laten leggen, de welke diepaningrat zoo haast hem sulx bekent gemaakt was, aanstonts met aarde heeft laten vullen en daar hij wel scherpelijke geordinneert datse gem: graven, naar het slegten en gelijkmakinge vande gront met een sterke pagger zouden om trecken, omme daardoor de passagie van de javanen, in 't passeren van gedagte kerkhof t'enemaal te benemen. en dewijle den sulthan den koopman valentijn eer gister binnen souhourwang gesegt heeft dat hij den pangerang wiera goena op zijn menigvuldig versoek hadden toegestaan, als kiaij avia Soeeastra van kofij hier wederom sal geretourneert wesen, een springtogtje naar batavia, tot het invorderen van sijne uijtstaande schulden, telaten doen, zoo heb ik goet gedagt niet verder vander wieragoena te spreken sullende ons zelven aan sijn mondeling Rapport met sijne parresse eerbiedigl: gedragen.
Den pangerang die panningrat heeft ons door Rapadepoura laten aandienen dat sij de jongste aangekomene 3: kisten gelt alaan de camp onse kooplieden tot 't betalen van haren geleverden peper hadden bestelt, en aangesien dat men hier dagelijx uijt gedele lamponse district, een goede quantiteit poper te verwagten hebben, zoo versoekt diepannigrat dat uw Ho: Ed de goeteeijt beliefden te nemen om den sulthan met entige Contanten tot geriefder LamponseCooplieden te secunderen, staande sijn majesteijts peper Reecq: rx: 12416: en 32: sver 15. penningen te voorwaart, waarmede etc: (onderstont) Ed:n eengeste manhafte voorsienige, en wijse Heren u EEd. le onderdanige en getrouwe dienaar, /was getekent/ steven klaarbout (in margine bantam desen 6. e april 1689: batavia