dewijenat ere exlnderen oude met u.E e ages pemisse sullen ecusen so dat het al at den april is angelepen der ons legen daar mat jen wijse hef comen wat vaten bevinderde den ovke van s vijants zijde, sals zijnde die reviene de scheijdinge van uEle ende de bantamse juris dictie en 't gebruijck van deselve voor ijder even vrij een cuscen van wel 4.
Mijlen beset met ooer de so dorpen en alle dan malvander met dicke borst weeren vast gepaggert behalvende binnen wercken tot retraucte mitsgaders de reviere zoo val en korg op geswollen datse on doorganckelj was /: en hebben wij dit legertie mede aldoor gaans, met recreuten moeten opvolgen, ten aensien de zieckte onder't valcq voornementlijck de Europeers niet minder als tot bantam doorbracq, 't wercq zoo selfs onder 't gesonte climaat soo wel in Europa als hier te lande, het lott des oorlogs schijnt mede te brengen, hebbende oo vianden alveelmalen, haar niet ontsien, hun verre boven onse post met haar cleene vaartuijgen op onse bodem te begeven om de onse eenig urdeel door sinder lagen aftesien, dog zijn meest telckens seer onsackt naerhuijs gejaeckt voornemenelj op den 16 meij als wanneer bij hun naer de geloofswaardigte gerigten met wel mijm zaboo wel gemonteerde coppen van deverse ratien, langs de zoom van het bot bezijden de wegh, die onse velt ontdeckers alle dagen gebruijckten seer bekendig begraven en in detentie gelegt hadden, om d'onse op 't onvoorsienste te bespringen, daer in soo fel zijn aengetast datse in corte de moet verlooren elcq naer een goet keercomen zagh haar geweeren van haer afwerpende over malcanderen heere ende neeien sprongen; daarse op haar nackte huijt, de volle sergies van onse militie mosten ontfangen, zoo datter weijnige zijn, thuijs gecomen, niet minder als ongereer 3oo om't leven geraeckt, ende rest naar 't gebegte geretineert sulcx den 25 daar aan alle haare wercken en dorpen ledig bevonden en aan de vlamme op geoffert zijn, zedert wanneer geen remarcable vercontres noch op bantam noch hier aan dese cant zijn oomen voor te vallen, behalven dat op den 16' Iunij eenige van onse troepen aen de over zijde op marchieer om de retireerde vijanden verder te vervolgen, haar wat ontijdigh en buijten vermoede geengagieert ende geresitteert vonden, doordien den ouden gewesen conincq uit turtiassa daar hij sich onthout derwaarts een secourt van macassaren, maleijers en balijers had bestelt, die alle in haar desentie lagen, in welcke actie 7 dooden van diverse zoorte, en 40 gequetste zijn gevallen, en soo men meent aan haar zijde niet minder; wesende dit zoo 't gros van 't gepasserende op tangeran en bantam te lande, te waten hebben zij door haare snelle orlogs vaartuijgen nu en dan op de weerloose cleene coopluijtiens al wat voordeel gedaen, mits welcken wij de aan de hand zijnde scheepiens — gedurigh levendigh hebben moeten houden, om 't vaarwater te beveijligen dat daar met zoo valcomen niet is connen geschieden, off haar rooven en moorden, heeft convoijers in zeekielden want onse vlot gaans dat gemeene valcq seer geintimuideert en in den handel, al veel verlet voorsaeckt, niet tegenstaande bodems, door d'vlacke gronden nergens soo naa connen bij comen dat men haar het in en uijt loopen verkinderen can, Maar nu zijn wij eijndelijck oock met 28 diergelijcke oorlogs vrauwen in zee geraect, die al van goede opiratie geweest, en waardoor nu in drij dagen i8 van haar vissert genomen zijn, dervende haar rooff vaartuijgen tegens d' onse geen htandthouden, wesende op elcq van deselve, om onse inlantse Crigers daer met die voorsz: prauwen gemant en op ijder 4 bosschieters kaar bij gevoecht zijn, te meer te animeren een praemie van 100 rds gestelt en op elcq vor 2 rdrs daar onse maccassaren, balijers, bougijs, ambonesen, en ternatanen zeer op vlammen, welke 2 laaste onder prins Ratterdam al 300 rns hebben verdient, zoo dat de vaart van de oost naar alle apparentie en met een den afftreck in Comp: Coopmansz wel haast weder toe nemen, en verbeteren zal, zijnde des Conincx ambassadr hier vooren geciteert, wel zoo zeer niet gecomen tot eenige emportante off speciale perigtingen, maer wel voornementlijk om ons benevens de brieff van wegens zijnen heer te begrooten, en dan al tevens om te zien hoe't zig hier toedraagt ende off men oock van Comp:s wegen ijets te recommanderen mocht hebben als oocq om de zaacke van lampon ten belange des Conings in achtinge te nemen daer wij niet miw zoorgvuldigh over zijn als zijn hoogh:t selff als een zaack die hem grootelijcx importeert, oversulcx is den coopman vander schuere en ondercoopman holschert met een propre carguasoentien in contant en cleeden, p:r 't schip Iapan, naar bantam gesonden om van daer met de jackten odijck en de Aleaande gecommitteerde derwaarts over testeecken, gelijck den 26en van deselve maant, met bijvoeginge van 't Jagtje de se en de 4 wel genlonteerde oorlogs vaartuijgen geschiet is, waaren boven op onse ordre de Chialoup cadierij den 22 september van bantam en Egelenb den 24 do van hier daerheen noch gevolckt zijn om tijdig berigt van zaacken te mogen hebben, doch is maar 5 dagen daar aan off de 29 hier de kat nederkorst verscheenen, comende van Ceijlon over de west Cust, en aldaar in de bogt vervallen, ons van voorsz: vrinden mede brengende een brieff van den 17e derselve maant, van geen onaangenamen inhout, want het zich daar al vrij wel laat aansien, dat zigh in corte tot de vereijschte off Redelijcke geschicktheijt wel stellen sal, alsoo wij de zaacken nu alle dagen met al ons vermagen, weder gedencken te hervatten en int kerte aen te tasten ' schoon zij hun ontrent alle bequaamste advenuen langs den oever van de zee ten beste doen lijcq hebben gefortificeert, verhoopende met de cragtige hulpe van den almiogenden Goet noch dese maant het swaarste werck te sullen connen afleggen, waer toe het uEe dienaren noch aen directie nog aan couragie zijn gantschen stoet van vrouwen en dienst boden hier byj hem heeft en daer mede p:r 't conincx scheepie de bombaie in Comp:e van 't schip ternaten den 28 Augss hier ter tsheede gearriveert is, mede brengende boven de 130 597 — cattis pper in Junij aande comp:e gelevert nog 114590 senteren, gelijck den brieff onder t kouiwelijcke zeijel aan ons mede gebragt ten dien eijnde van een genoegsame redentias verstrecken magh sulcx den selven weder herwaars gesonden, om hier voor eenigen tijst bij ons als ordinarie gelant te Resideren en zijnen persoon in alle voorvallen ende beradinge te represal gebreecken: noch oock aan liefde om alles toete brengen, en aen te leggen wat haar God de heere tot voorstant van Comp:s zaacken, en 't al gemeene best van dese republijcq, zal believen meede te deelen, hebbende den conincq den voorsz: zijnen eersten mitister off ambassadeur expres — zoo verre jegenwoordigh zijn geustibeert gebiet streckt, doen affkondigen datse bij een ijder sonder 't minsten tegenspreecken daar voor moften werden aangenomen dog onder belofte als zijne saecken herstelt, en in rust gebragt soude wesen datse als dan weder ingewisselt en met silver gelt voldaan kinden te werden, 't gunt wij meenen Indien 't rapport anders waerachtig zij dat onder't volcg miet veel Credit van het egewoordige veel houden, en op het toekomende gantsch weijnigh staat maecken, voornementlijk ressie sal vinden cattijs waar voor hem voor Reecq: des Conincx de ordinarij prijs van 15 tvrs de bhaar off 300 cattijs voor als nog met contant gelt, dat hij wel meest schijnt van doen te hebben betaelt is; gelijckende als off de bantamse schatten zoo groot niet zijn als men voor heen daer wel van gehoort en gelooft heeft, of deselve mosten inde aarde verborgen leggen, soo als sommige mede sustineren, immer men heeft ons voor weijnig dagen , zeecker berigten willen, dat den gewesen ouden koninck tot turtiassa kopere spaanse realen hadde doen munten ende allerwegen als den
uijt Engelt. coning en van tolgeh onslagen ven weder inde tuijnte zijnde, in na all arparentie hen soude genealiguert bebben van het ongelijk dat hij geluste goedivende de belegeinge door de Eurovese natien, selfs mede door de pottugeesen merde gecontribueerde resistentie van volck en ammonitien an ten rebellen onderdanen,; swelj egent eie vornementln doord heeren engelsen hem aengedaen te wesen, en fsulx wel lijt tot enge vislentie uijt geka wesen, indien miet debevelhebbers van wegen uE:e aldaar zijnde zijn hoogh:t daer van affgehouden en tot merden noderatie beroogen heden, sulx a zig heeft schijnen te vergenoegen met d'een so wel als 'ander zijn landvoor altoos te ontseggen, toonende soo daer in als in andere voorvallen grootelijcx s te wesen, dat donse doorgaans nog in haar faveur spraecken en abesins de behulpsams hand booden, daer ons door het berigt soo van zijn kooght selfs van diverse andere die aen met hem gesien hadden niet kende onbekent zijn dat sij selfs en door de kaare, met het schieten op onse scheepen, soo vel op zijne casteel de meeste schade toegebragt hadden, want andersints met het Canon, door gebreck van goede javaanse contabels niets van belon uijtteregten ware geweest, des egter zijn wij op haar versoeck geensints in  gebreecke gebleven haer met uEde scheepen niet allen te adsitteren maer oock de hand te leenen op datse haare effecten onbeschrdigt van Land krijgen en afscheepen mogten, gelijck nog tegenwoordig 't schip n:o middelb:s m partie vrer &:a van haar luijden belemmert legt, niet tegenstaande verscheijde onse serieuse gedane intantien ten eijnde sij het selve belieden len te maecken, 't gunt zij altoos op haer onvermoegen hebben getrackt te excuseeren, als mede haar depart van hier, connen de selff niet ontkennen ons te hebben genoten, soo veel behulpsaamheden en trouwe aesistentien als zij in dergelijcke ongelegentheijt van haar eijge natien, naauwlijcx zi hebben comnen verwagten, doch naer dien wij genootsaeckt zijn geweest op verscheijde haare jngediende memorien eijntlick een antwoordt te expedienen sullen wij uEde agtb: niet obuueren met een dubbelt narre van dien ten aensien hetselve geauthentiseert hier beneffens off in desen geslooten te overgaat vervattende het voorneempste gepasseerde tusschen de heeren Engelse en ons die ons zedert noch een nader replick door haar gecommiteerde doen olgeren, waer op om Rede voor als nog niet geduplieert is, behalven dat daar op ten principale niet anders te zergen saevallen als te versiten bij ons gedane antwoordt, want wij al van den beginne aan niet van meeninge zijn geweest met haar, ten waare In't geheel onvermijdelijk in disvun treden, niet te min werdt unE:de dit laaste zoo wel als de voorsz. beantwoorde beijde in't duijts en engels, als zijnde ten overstaan van twee derh daer toe oxpres gecommitteert door den Eenw:s predicant Teodorus sas en onsen eersten clercq frederich al Aerzatt getranslateert mede e gecomminiert, busten 't welcke wij oock noch daerbij vevoegen hebben retelen hunne scheeren uijt dese onse tcheede, zoo wel als de aencomste verselkve 't gunt in ons geciteerde antwoordt maar voor een gedeelte comt te blijcken, zijnde daervan 't eerste geweest Endewijle den present wetigen als het (gelijck dien uijt de cas van de conincq deriveren moet, waer met wij ons egter niet veel behoeven te bekommeren.