geven sal, en bij noodt die provintie ten naasten bij sigh self sal rapport vandhr. konnen redden, de geseijde Borgers seijden Danckbaorlijck uEEdle: verleende gunst te Erkennen, en genegen waren met alle dienst schuldige Dienstbaarheijt soo veel mogelijck weder te vordienen; maar waren genootdruckt uijt veler bede, en aenhouden, dit bijgaende Request over te leveren, om bij dit mijn rapport u EEdle bij gevoeght favorabel voorschrijven toegesonden te werden op het eerste en tweede poinct bestaende in versoeck dat den Rijs en slaven in meerder quantiteijt en getal Iaerlijcx door uE Edle: voorsorge Banda moghte toe vloeijn, seijde haer aen haeden uEdle genoeghsaem bethoondt daer toe genegen te sijn datter dit jaer geen grooter quantiteijt rijs was gecomen, was de wispelturigheijt van den sousouhounangh mattaram te wijlen, evenwel genoegh geweest, bij aldien sij uijt hare thuijnen 't gebreck eenighsints te hulpe wilden komen, Gelt op Intrest aan hun uijt tereijcken was het doen van d'E: Compie niet, Ider moste sigh aanstellen om sijne packen sonder lasten te besitten, ende negotieerde capitaelen aff te leggen het laaste aengaen de versoeck dat van verkoop van vaste goederen niet meer als 5 pcto voor 's heeren gereghtigheijt in plaets van 10 nu ingebruijck als op Amboijna moghten betalen, had aldaer een ander aensien dewijle de perken voor desen hier uijtgedeelt, door desen middel eenighsints betaalt wierden, twelck in Amboijna geen plaats had bestaende aldaer maer in huijsen ende erven sonder andere Landerijen, dogh seijde haer aen, hun versoeck uEde soude voordragen, met vertrouwen naar uEEle: wijse discretie in alle billickheijt opgeopostilleert soude werden De Negotie van Banda bestaet Eenelijck int behoeff van cleeden aende Bandase Inwoonderen en behoeff van geringe Sagouw handel, op de Ceramse custe dat weijnigh om 't lijff heeft oock niet lightelijck staat te wackeren, die van keijkomen Jaarlijcx inde maandt van october, ende November met vaertuijgen cadjangh boontjes, sagouw piessangh &a: daer toe jegenwoordigh geencleden in banda in voorraedt waren, sullende het behoeff daer toe soo veel mogelijck Amboijna te hulpe komen, De macis wert jegenwoordigh 't cattij banda sijnde 5½ lbr tot een Un: betaalt en 1o gelijcke Cattij nooten even soo veel, treckende 10 pr cento daar aff voor 't vreedigh besit, en gebruijk der percken, waerinne de vrughten wassen van Pouloaij cos: daerin lijck ogh lijcken regee av78 e too da van kons ten Castele deonse rstel onder saem tgeen verlijck sel nooden sal
rapport van d'hr Van Poulo, aij soo uEEle verstaet het in wesen blijven sal dienen de luijden wien geen perken besitten naar Veiva ofte Lonthor te werden getransporteert voornamentlijck die geene wien bij voorval onnut sijn, omt landt te konnen defendeeren, om 't water gebreck te hulpe te komen oock de wijle sonderlingh bequaam is tot aenteelingh van Clappus boomen, ware 't niet ongeraden, elck parch houder opgeleght wierd seecker Tanto Jaerlijcx te moeten planten en uijtgaende met andre weder te suppleeren, al ware het tot schade en uijt roeijingh der nooteboomen waer het eenighsints sijn opsight op heeft, soo wel als banda met genoeghsame Cocosolijte voorsien Den hre Gouverneur van dam was genegen een Graafft omt Casteel Revenge te doen graven ware het gedaan wij aghten het niet schadelijck maer soo voordeeligh niet, dattet de moeijten ende kosten soude waerdigh weesen, gelijckter oock gene in gantg Banda is, ofte gevonden wert, want naer 't graven vande Graft het sleghten vande uijtgehaalde aerde soude voort instorten de sijden wedersijts met metselwerck off sleghte opsettingh van steen opgetrocken moeten werden, dat het laaste al plaats grijpende, soo maghtigh veel steen soude behoeven en verseinden, datter werck aan vast soude weesen, De poulc aijse ingesetenen vreesende sonder betalinge hier toe souden werden gebruijckt gelick al eenighsints de meeningh was, versoghten met request datse als vooren voor d'E: Compnes: werckende moghten werden betaalt Item omtrent Pouloron als vooren weder vissen, dewijle de Engelsee vertrocken waren, 't Request heb ick den hr: Gouverneur van dam toegeschickt met bijvoegingh van (onses oordeels) de onnoodigheijt deser graft, en dat uE Ele traghtende de Bandase ingesetenen te benificeeren geen plaats soude hebben int eene sose mettet andere weder beswaart wierden 't welck oock eenighsints bestont int opdragen vanden rijs, waer vande dragers te vooren betaalt en n volgens gegeven last uijt lieffde ofte plight, als tot haren mont cost komende, souden moeten doen dat al eenigh sints rreden heeft dogh geconsidereert deser luijden armoede, de soberste van geheel bander van niet cos,
rapport van dhr cos. niet inporterende boven de 40 a 50 Realen Jaerlijcx, het op den ouden voet wel moghte blijven sijn E: het soo believende hoe geseijde hre: met sijn E: Raad, het selve sal verstaen, staat uEEle: buijten twijffel nevens desen bekendt gemaackt te werden, tot meerder verseeckeringe van dit Eijlandt bij continuatie in desen staat, dient aan een sant baijtjen naar Poulovon uijt siende, kennende vant Casteel niet beschooten werden, een steene waghthuijs met groff canon geplaast, een ander oostelijcker aen comste ten eijnde vande Negerij sal door de waght der borgerij, die bevoorens voort Casteel was, voortgenoomen werden eun Gene veraghteringe inde Boecken ofte jet wes buijten ordre gestelt, is ons voorgecomen, maar hield sigh Ider plightigh in sijn ampt, hebbende de Coopluijden hurdt ende har versoeck aen ons gedaen, dat wij maer bevindinge van hare persoonen uEEles wilden berighten, van welcke wij anders niet konnen seggen, dat sij soo veel ons bekent is, haar debite quijten, en moriteren, soo sijt geluck hebben in de gunst van haren hre dle Gouverneur te sijn nevens andre (in uEre: welnemen gebeneficeert te werden.