Van Iapan onder dato 3 November 1683.1.
April ben anders van sentiment dat de tolken sooveel en niet meer dande alderminste onderdanen bij deselven geextimeert wort, endat sijnde geenen die het respect in nagasackij vande opperhooffden soeken te declineren tenlaeste; nadat de tolk satzizeimon dit alles bijgewoont hadde quam hy nader syn schult te beleijden en dat alles vergoeden zoude daer ik mij meede te vreede thoonde hem voorhoudende off hij welsag wat een respect dE Comp. e vande heeren overal bewesen wierde, daer sij lieden namentlijk de tholken het Contrarie altijt van bethoonden, moetende vrijelijk weten dat het op sijn tyt wel eens sal ontdekt worden en sy alsdan bevinden sullen hoe sij daerover komente vaeren omtrent nade middag quam den oppertolk bij mij om te verwittigen dat den dag van morgen alsoo wij te hoove hadde wete laten tot het vertrek gereet te sijn, tot onse te rug reyse gepraefigeert was, en wij nabelieven als dan kosten op weg begeven daerover wij ons blijmoedig thoonden en met een vrindelijk onthael denselven voor bedankten ook vermelde de tolk fatsieijmon dat de Commissarissen hem gelasten dat ons tot dien groten keijserlijken tempel tebesien was ordre gegeven 'twelk daegs daer aen eer wij vertrocken stonden vooraff te doen; alsoo zij voorgaven dat aen niemant vande opperhooffden meer vergunt was geworden packten nog onderentusschen alle de keijser rocken en onse bagagie gesamentlijk op dat gereet sijnde morgen vroeg met den hoppes kosten onse rek. e vereffenen ende reijs ondernemen waer bij dan verklaren moet dat geme hoppes gedurende ons aenwesen sig soo willig beleeft en in voldoening van behoorlijk. tractement loffelyk gequeten heeft, als hij voor deesen sooder gesegt wort noijt gedaen heeft, ongetwijfelt uijt de last der Commissarissen ender gouverneurs gelijk hij selfs int begin van onse komst sulx bekende en dat maer alles eijschen souden wat wij begeerd: hebbende daerom ook in 'tminste geen gebrek geleden Saturdag 3. desen agtent vereffenen de reke. n met de tolken wegens de paerden die tot onse afreijse benodigt waeren en oock wat vorders te besorgen was, Item met den hospes voor 'tgeene geduurende ons aenwesen verteert hadden; daer
Van Iapan onder dato 7 November 1683. / April daer wij dan den geheelen voormiddag mede doorbragten het middagmael nog hielden en raden opperbong. s, die met ons wederom affstont tegaen, wat bleven wagten ondertussen gingen wij eerst den grooten tempel die niet verre van onse herberg afgelegen was, besigtigen, daerwy by desselver ingang die redelij lang was en aenbeyde zyden doorgaens met kaamerijen en winkels beseth ondergaende en komende man te kunne gerieven; dien door gepasseert wesende naderden wy het gebouw des tempels dat aensienlij en kostelijk was mitsgaders nog anderen kleijnder d. o hier en daer nevens deselve gebout, als meede een kunstige toorn met '5 ommegangen van binnen, van binnen als andre Japance tempels: met beelden en afgoden opgeschikt uijtmuntende allenig daer in, dat hij van een der oude keyserengebout en over de vijfhondert Iaeren out is, daer bij met sodanige inkomsten verreijkt als ymam vande vermogende 'lantheeren vandit rik komt te genieten wierden eindelijk vandat arrivement des — opperbong s verwittigt; dat inde herberg aengelant was waerom te rug keerde vanden hoppes en desselfs famielie afnemende ons om 4 uijren vanden agtermiddag met den geheelen kein uijt onse herberg op weg begaven en wel ruijm twee mijlen afgeleijt hadden, bevorens wij buijtende stadt Jeldo geraekten daerons een Japander en moeten met de handen en armen op sijn rug gevleugelt en van twee dragers in een stroo matie gedragen wierde sijnde met eenige weijnige personen; als onder bongiosen off dackers verselt die soo ons berigt wiert op dieverij bekapt zijnde na buijten wierde gebragt; om onthooft te sulle werden als sijnde 'tselve een ordinarij straff des dieffstals vandenregter gedecern. t kort hier na vernamen in't verbij passeren vande geregtsplaets daer wij de brant stigters inhet aenkomen vande stadt te voren gesien hadden deselve met nog eengekruijste misdadige tgetal derselve vermeerdert zijnde 'tselve een cochel die tegens 'tonlangs geemaneerde verbot vanden keijser dat niemant particulier eenige hoeren in sijn huijs meer vermogte tehouden; maer alleende mariam daer