Van amboina dato 25en Junij Ao 1684vermits de opper Oelijs het magnificat in haar district alleen niet wel Cunnen nog mogen uijtvoeren, ten ware de Capala zoas de handt daartoe tenen, immers wij hadden anders daarmede een oneijndige moeijte en noijt wel gedaan werk. nu zullen w' eens moeten ophalen t'oprigten der 2: kruijsmolens met hare ap, en dependentien, die al mede een goede stuijver zullen hebben gekost, en in de eerste plaatse dient voor Reden, zoo de stampers voor het tree Radt aan den Rodenberg of oude kruijt molen kragt genog hebben toegebragt om de stoffe wel te prepareren en deur te slaan, waar door het buskruijt zoo deugtsaamzonder zig ontijdig en ligt te verlaten, is geweest als 't geen van dit lopent Jaar door de twee nieuwe molens, is toegestelt, dog 't overige voeder door den gemengden asijn vant niet veel goets belovende nu nog voor 't meeste hermaakt werden, zoo volgt sekerl: dat het verplaatsen van de eerste, en 't weder opregten van de twee laatste, gants nodeloos is geschiet, want voor eerst zoo heeft dit nieuw werk geen klene ongelden gekost, ten tweden 't meerdere Cruijt dat men nu kan maken komt nergens toe te stade, als eneljk dat het, behalven 't' benodigde van de drie oostel: provintien, na batavia en macasser geordonneert is te zenden, zoo het dan minder mogte, costen als het batavias zoo was het wel, en dan zoude het nog de vragt van vervoeren meriteren. ten derden zoo veroorsaakt het 't grootste perijkel dat bedagt kan werden, want als 'er een bij ongeval, geljk wel gebeurt, quam te springen, staat geschapen dat de punt noortwijkalle Comp:s Huijsen, Ja wel de gehele stadt in de lugt zal geset werden, te meer destoof, Corl, kruijt en Salpeter plaats (eer het Cruijt wekelijcx na 't Casteel wert over gebragt) al op, aan, en bij den anderen staat: ten vierden zoo heeft de eerste cruijtmolen genogsaam getal buskruijt voor de 3: oosterse provintien verschaft: ten 5e zoo is 'er na de voltooijing van desen toestel geen naamwaardigen Regen tot nu toe geweest, om van zijne sufficientie of preuff te cunnen oordelen, hoewel de wester val a:o passato te niet hadde geweest, zoo het een half uur langer hadde geduurt dat men 'er voor
10s aparte papieren van Amboina dato 25e Junij Ao 1681voor was: ten 6en zoo is de ongesontheijt aan den Roden berg niet meer als hier of elders in dese provintie te considereren, alzoo ondervonden is dat de besoekende handt godts ergens in 's casteels ommetrek over de menschen zijnde, het dan zoo wel 't een als 't ander oort van dien heeft getroffen, en welke uijt vlugt door den Jegenwoordigen baas Cruijtmaker Herman albertsz: Erfbort die mede aan den Roden berg in de Cruijtmolen dienst heeft gedaan wert tegensproken, met bijvoeging dat immers zoo wel daar als hier in de stadt zoude willen wonen: ten 7en zoo is niet wel te bevatten dat het verplaatsen van deselve veel Coelij of huurlonen uijtwint; alzoo het overtollig buskruijt gelijk boven gesegt, ook meerder gelt moet kosten, behalven dat een teede molen mede zonder geen geltspilling is op geset, die zijn dagelijcxe Reparatie meerder subject is. nu dan vermits bij de negotieboeken deswegen Reecq: zal wesen gedaan, te weten van stenen tot 4: Rd. s 't duijsent, en enige houtwerken, zoo kan ik 'er de regte Reecq: niet wel van uijtvinden, vermits 't flanssen veler materialen van dese op andere Reecq:, efter staat te merken dat vele coelij, metselaars, timmerlieden daglonen, en die van hare basen; Item besoldigde, dienaars, ongelden der Chialoupen tot 'et afhalen van 't hout en kalk: de waterleijdingen daartoe die mede geen kleen getal metselstenen costen, en 't gedurig graven tot aan en afleijding van 't overvloedige water, schoppen, spaden, en wes meer tot zoo een werk nodig; except de graving der fundamenten van desen allen, 't laten in sincken van wie weet hoe, menig duijsent last tenen, zoo de Heer padtbrugge, tot wat wonders, zelfs getuijgt, aan de watervallen en aflossing van 't water met den aankleven van dien gebruijkt te hebben, 't geen Reets onder den last der vorige Reecq: gebragt is. desen groten ommeslag met een swaren Regen tijt die 'er 'tzedert de voltooijing niet is gebeest weg Rakende, en waarover de Heer oudt gouverneur lobs in sijn berigt swaarhoofdig schijnt te wesen, zoo zal dit werk met zoo proffitabel voor dE: Comp: off
of Immers tot haar nuttig gebruijk uijtgevallen zijn als de graaf en aartwerken Reets genogsaam uijtwijsen. zoo u Hoog Eden nu geliefden te ordonneren aan dit werk mede gedurig de handt te houden, most men eerst besien oft' wel nodig was, anders zal, het eijndeli:, een groot gelt gecost hebbende, almede met de stroom in zee wegspoelen, welkers Redenen hiervoren in de materie der graaf en aartwerken wijtlopig aangewesen zijn. zoo dit molenwerk hierna sufbisant wiert bevonden most 'er een stoofhuijs van deselfde form en grote als die aan den Rodenberg staat, de novo werden gemaakt op dat omgraven Eijlandtje daar de Heer vadtbrugge een 4. e nieuwe kruijtkelder meijnde te maken, en waartoe zijn E: a. o passato Licentie versogt heeft, daar dan de gestampte spetie, en't gerede buskruijt mede konde geborgen en opgelegt werden, want 't laatste wekelijx eerst na 't Casteel in de kelders ter bewaring gebragt wert, latende de Jegenwoordige stoof die tegens mijn hutje en't Logiement van de Heer padtbrugge aan staat tot het bergen der salpeter en swavel, waardoor de apparente swarigheijt van 't springen en Ruine der stadt merkel: zal weggenomen werden, welkers muren geen drie voeten, als 't Iegenwoordige, maar van een steen dikte suffisant genog zal wesen, bij gevolge met klene costen zal zijn op te zetten. dog dit Reets gemaakte nieuwe werk door de geseijde apparente toevallen ten ongebruijk Rakende zoo soude alle den opstal aan den Rodenberg weder te passe moeten comen, en dan de novo met een tree Rat het kruijtmaken bij der handt werden genomen, te meer die plaats al zoo segour en onder de bescherming van dit Casteel gelegen is, want nieuwe werken, jmmers na de Iegenwoordige opstelling, aan den Rodenberg te maken gants ongeraden zijnde, zoo soude het niet alleen een groot gelt andermaal costen, maar daar en boven des te eerder wegspoelen, vermits het niet als vrij digter dan in de kloven der bergen te brengen is, bij gevolge tegen het sware aflopen 't water met bomen en wertels verselt niet bestendig is te maken: lager Van Amboina dato 25' Iunij Ao 1687en