1678 augo Banda int Casteel Nassauw agte genoegsaem d' gelegenthd van dat Eijl ond Etter na mijn gering vermogen voorgesteld te hebben, zo zal dan verder tot 'et poinct nopende d' lorren draijers, Etc: overtreden en seggen dan aanvanckelijk. — dat 't zijn maccassaren, boetonders soloreesen alsoeris bandajers balangers, kedemgers, en barnoessers, die geduirig daar verschijnen, in 't lest van weste mousson met dese navolgeende Coopmanschappen te weten — goud. — coper thin zo gemaakt als ongemaakt ijser wercq verscheijde cleeden als boutonse patholen tamboxe swaarden — parringen en bijlen hasagajen heel van ijser wegende 20 â 30 lb swaar en blijven dan tot d' maanden Iulij en ango leggen. — Om dees ongenode gasten van voorne eijlanden te weeren agte doensk en genoegsaem te cunnen geschieden, zo der een chialoep en een groote orembaij daar tot kruijssinge continueelden. gehouden werde, om d'rivieren op te vaaren, en de inwoonders verboden werde, d' gene die aldaar zonder passe verschijnt, niet te gedogen, en geen handel altoos toete laaten, maar in tegendeel te ammer, en deselve aen te snoeren, vertrouwe dat d' E Compe als dan eerste te regt een handel van twasch al daar zoude aantreffen, en dat 't selve eijland s' Iaars wel 200 picols soude cunnen uijtleveren, dog 't is geljk hier met d' gewassen 't eene Iaar meer als 't ander. maar
1678: augo Banda int Casteel NPass: maar off 't wasch voor geen minder prijs soude cunnen geruijst werden, seggen als wanneer door niemand zal mogen handelen, als d' E Compe alleen, dato inwoonders als dan zo naukeurig niet sullen zijn, want nu hebbense al te veel keur, anders nergens wt voorgecomen, dan door 't toedoen, van de voorne Handelaars, 't welcq de oorsaak Is waarom tot nu toe geen beter coop, en Is geworden buijten, dat zo zijnse zeer wonderlijk want den eene tijt begeeren zij goud, en dan wederom cleeden 't gunt zij maar dencken, dat willense opstondts hebben, al zoude t wasch Jaaren, en dagen houden, maer voor al zijnse begeerig na 't ijserwerck souden 't welcke zij haar qualit connen behelpen. — Zij ruijlen zelfs slaven voor haar om t wasch in te samelen, hier valt weijnig ofte schilpadts hoorn — hoedanig d' maccassaaren daar voor desen hebben gehandeli is wel te dencken, die heele land onder contributie en Iaarlijcx daar voord trij buijt van d' inwoonders g' had hebben. 10 tail goudt 150 p:s roode caricams 20 smalle halve bastas 400- parrings- 200- bijllies 500 lb: oud ijser — wat aangaat d' goederen die in plaats van goud parrings en bijlties zoude cunnen gebruijkt worden zijn, slegte zijde stofjens rooden geel van coeleur outijser, ofte platte staven die bequaam zijn om parringen van te maacken — Tot den handel dien en daar gesonden te werden nopende
1678 aug: Banda in 't Casteel Nassauw. — nopende t tweede Poinct van kisser. 't selve is anders niet als clipig en bergagtig land, zonder bosschagie, geen ander zijn 'er als Iagor en clappus boomen, dog in d'rivieren vintmnen nog wel eenige wilde Eos, maar zeer weijnig, op dit eijland leggen dan 8 negorijen alle tusschen d' heuveler, genr Laklappa oratta, nouma, borbor, Libbauw, sonnebalij, jawoenre, en oubosser, In den Jaare 1674 wick na gedane ondersoeking in dees negorij en bevonden 1931 coppen stercq te zijn zo als hier onder volgt te weten. — In d' negorij eratta zo mannen vrouwen als kinderen stx: 272 LakLappa Sonnebalij. - - - - - - - - - - - - - - . - 176 nouma. . . . . . . . . . . . . . . . . . 203 Libblauw. . . . . . . . . . . . . . . . . . 239 jawoere - - - - - - - - - - - - - - - - - - 296: oubosser - - - - - - - - - - - - - - - 340: Borbor - - - - - - - - - - - - - - - - - - - . 145 Somma int gin 1931 In d'erooge tijt, cunnen zij qualj aand' cost comen, dog 't is een plaats bequaam, om op timordroma, lethij etter te Handelen, halende van daar meest haar Leestogt.