Ten tijden vanden gouverneur Cornelis Wittsen wijer't de Comps Rijst. aende burgers dierder vercocht, als de selve de Compe wiert goet gedaen welcke practijcq den goeden vrunt vanden gouverneur Cops: die nu dispensier Is, meede practiseert, doch wat bedecktelijcker vercoopende eenige rijst 12½ pr Cto hooger als de Compe goet gedaen wort, apparent dat sij dencken sulcx niemand sal uijtbrengen, En 'tselve al uijtcomende, vrij sullen sijn met restitutie, gelijck ten tijden de heeren Commissarissen de witt en verpoorten Is geschiet Datter valsche maat Inbanda gebruijckt wort is seecker, daer van Can wel attestatie getoont worden, oock soude de borgers sulcx meede Connen getuijgen, behalven de quade practicquen, die de sonposten noch gebruijcken, den rijst en anders ontfangende als tnde maat te stampen, en int uytleeveren, alles daer soo licht Indoen dat sulcx wel 12 a 15 pr Cto differeert, en soo de Compe en Ingeseetenen 't selve ontsteelen Behalvende diverij van het vlees, dat in mijne voorgaende Corte verantwoordingh In dato 20en Junij hebben verhaelt, soo wort de Compe noch Int ontfangen van andere goederen seer dieff en schelmachtich veel ontstoolen, want gelijck Claerlijck can beweegen worden, En hier maar Int generael sal notteeren, en int Cort seggen, dat die deselve dieverije doen, daertoe noch attestatien tot luijster gebruijcken daer de luijden die daer over attesteren, absolut valsche verclaringen geven, dat op het goetvinden van uwe wel Ede Ampelder sal openbaaren Over het weegen vande noote muscaten, hebbe in mijn boven genoemde verantwoordingh: mede yets cort aengewesen, maet met d' foelie off macis gaet het oock seer ontroulijck de heer hutsaart In banda sijnde ordineerde om alle fauten te voorcoomen, dat Int packen vande selve twee gecommitteerde present souden sijn, welcke committerdens eenige alsoo ontrouw sijn als die Int attesteren. over t'ontfangen vande goederen hier vooren hebben verhaelt En die sich nae de fartasie vande ontrouwe Compes dienaers, niet wil voegen, werden seer geplaeght als blijckt bij den Coopman Ernst sax die op sijn Eijge autjoriteijt den sergeant van wou zalr den tijt van 15 a 16 weecken gebannen heeft gehouden, om Int fort hollandia te blijven, geduijrende welcken tijt do sergeant Inde loge hollandia niet present Conen wesen, om opsight
opsicht int packen vande voorn. folie te nemen, gelijck hem geordineert was, En Indien men daer van nauwe ondersoecking dede, men soude de ontrouheijt wel uijtvinden Tot Rossegei Jn een Norael, en op neira Intbos, sijn soo nu endan eenige koe beesten geschooten, die aen yder bijde pont wierden vercocht den gouverneur lops stelde mijn voor, om die penningen de Compe niet goet tedoen, maar apart te houden, tot recompanse van deen off d'ander gastes, Ick antwoorde sulcx naar de maanne van pouliserue smaackte en beeter was die penningen de Compe goet deden, en 'tgeene men hier naer soude moeten betaalen, dan meede souden in Reeckeninghe passerene doch wat Cops hier Ingedaen heeft, Can niet weeten, alsoo als vooren geseijt tot mijn detentij geen Reeckeninge vanden Cassier noch andere gesien hebbe, En stelle dit articquel maer tot memorie De aracq branders van banda hadden aende heer vandam versocht, datmen geen aracq meer van batavia souden ontbieden, en sij deselve soo goede Coop naar de rescriptie souden leveren als op battavia wierde gedaen, waerom den gouverneur Cops zulcx aendiende en aen wees geen ordonnantien over betaling van aracq soude gelieven te geven, hooger dan 12B de kan, maer mijn waerschouwinge off aduijs belieffde den gouverneur Copts niet te volgen, soo dat de Compe den aracq tot 17s de kan door sijn quaet bedrijff betaelt, waermede de Compe 5e op Ider van aracq meer als behoort belast woort Opt houden vande wacht heeft den voorn: gouverneur Cops mede sijn negligentij getoont, want boven dat daar van Int dach rigister van banda Inde maent april 1665 genoteert, en in mijn protest staet, soo heeft den voorn: gouverneur Cops noijt meer als 2 Jongens opde nieuwe redoubt off batterije aende goeneapij gestelt, En sijn de stucken, daer op staende niet eens Claer om te connen gebruijcken Op de redoubt lacoij sijnde de plaets daer de Compe het groot landt van banderdoor verovert heeft, Is meede geduerende de tijt vanden gouverneur Cops geen wacht gehouden, en mijn seggen dat sulcx noodich was (om d' engelsz op poule rhun sijnd) wiert Inde wint geslagen ende uijt uijt teoren van Can Connen gebruijcen aar everije den op het top luijden genoemde sijnde aeght teijt annen welcken. vande eenige selve
hoe wel in mijn protest mede allegueerden, dat den gouverneur lops niet mocht den ondercoopman op pl aij leggende, soo lange op neira te houden, soo heeft den meergen: Cops niet alleen den meergen onder coopman, maer oock dien luijtenant sloot, die opdo aij van damme Comende wiert geplaats, den meesten tijt van mijn detentij op mera gehouden, en met het schip de paarl den sergeant van do aij noch naer batavia gesonden soo dat die plaets den meesten tijt op een loshooft van Een franschen assistent en een boode Corporaal heeft gestaen, sijnde wel wonder d'engelsche op pl rhun wesende haer van die occasie niet hebben gedient, endo aij overmistErt de wij alles daer sonder ordre ent fort als onbruijckbaer laach, door het Instorten vant huijs, daer geen handt wort aengeslagen, om 'tselve op te maaken, Tis seecker Ingevalle de macassaren Inbanda waaren gevallen, In plaets vande dejlanden van soule dat de selve met d'engelsz: de gantsche provintij van banda souden hebben vermeestert uwe wel Edle hebben gelieven te rescribeeren (opde voorslaach vande heer vandam) en geordineert dat men die van onij Jn noua genea, met de wapenen tot reden soude brengen, doch alhoewel aenden gouverneur Cops geremonstreert hebbe, noodigh was, de selve ordre t'achtervolgen, te meerdewijl die rouers van onij, bovenden soldaet daer uwe wel Edle van geaduiseert was, noch diverse goede mardijckers wt banda, naar kaij negotuerende, hadden genomen, en die van keffin mede vlaeghden dat diversche vande haare doorde rouers van onij waaren gevangen, en sij daerom oorloogh met de selve hadden, en Ingevalle den gouverneur haer eenige soldaten tot hulp geliefden te senden. sij met haare macht die rovers op onij wilden overvallen, en ruijneeren, maer sulcx begeerden den bandasz gouverneur Cops niet te doen, En liet lieverde vaertuijgen als de Jonck de vligende boode, het Jachtje de Crab en eenige sloepen leegh leggen, En met andere vaartuijgen de goede luijden opletij en andere Eijlanden (sonder ordre mijns weetens van uwe wel Edle overvallen ruijneren en doodt slaen Op d' Eijlanden van Mattebelle, daer de fluijt de nachtegael op Is gebleven, staan noote muscaatboomen, als Int dach register van banda hibbe genotteert, den gouverneur Cops heeft niet tegenstaende uwe wel Edle ordre mede genergligeert de selve boomen te ruijneeren d'ammenesen