SEERS ARCHTEF. alle proportie van haeren handel, aldaer met ouergroot Garnisoen gestadich is beswaert geweest; niet alleen sonder melioratie, maer oock met merckelijcke deterioratie ende verachteringe in haere negotie, ende Insonderheijt inde Nagel retouren.
Ende dat haer meer onlust, troubel ende wederwerck opden hals gehaelt is, als sij in voortijden gehadt heeft, doen sij met minder macht op amboina sat, vorderlijcker Negotie, ende treffelijcker Nagel-retour van daer bequam; Ende dit soo veel wij bevroeden connen heeft sijn principaelen oorsprongh genomen uijt aentrecting ende Incorporatie van een deel sterile Eijlanden ende d'arme trouwloose Ingesetenen vandien, waertoe noch opt' Jongst bijgecomen is, datmen de Ingesetene tegen het contract, op heeft soecken te dringen, daeraen sij ongehouden waren: Item datmen haer de Traffijcque met alle vreemdelingen heeft getracht te verhinderen, en den stapel van handel aen't Casteel alleen te trecken: Ende ondertusschen datmen hier omme meer Staets als coopmans-wijse, geaemuleert ende gestreden heeft, Is t'principale ooghmerck vande Compe. dat is den nagel handel, bij kans t'eenemael tot niet vervallen; Ende nu alles in roere is, de gemoederen van veelen opgehitht ende verbittert sijn, ende ijeder een heeft leeren oorlogen, sijn de saecken soo verre verloopen, ende die van te vooren cleijnmoedich waren, soo animeus ende rebel-suchtich gemaeckt, datter nu qualijck ander hoope en middel resteert, als door extremiteijt tot redres te sullen comen: had men alle de crachten tot Deuote maintenue vande Contracten, ende vordering van Nagel-handel aengeleijdt, en wat moderater int ander gehandelt, ten soude wellicht soo verre niet gecomen sijn; doch gelijck als volgens t'spreeckwoort, ouer een gedaene saecke de resolutie genomen is, soo moeten wij nu oock meersien opt' geene ons tot present redres te doen staet, als op de inslucte te cauilleren successen van de goede Intentie en maximas onser predecesseurs.
Pr. beter onderrichtinge connen wij voor eerst niet begrijpen, wat met de lastige besettinge van soo vele plaetsen, die eenige geene, ende andere seer weijnich nagelen geuen, sonderlinge tot soulagement vande Compe gevordert wordt, soo lange sij doch de nagelen moet deruen.