door gelt middelen, daar toe brenge, sijn grooter schelmen, als zodaenige mooren, en hijdenen, maar niemandt zal een nuteral, vermogent moor of benjaan, geen jntrest hebbende in Compagnies belangen, door gelt middelen of door geschencken bewegen falce verclaringe t te doen, ten nadelen van anderen, maar de aansienlicke mooren van zoedaenige Conduitens sijnde, saaken hun bekent wesende door nederlanders waarlick begaan, connende bemercke, jets ten hunnen nadelen zoude getenteert werde, geen verclaringh dies aengaande zulle verlenen, zodaenigh is 't met vermogende benjamen of hijdenen mede gelegen soo mede bekent werdende, de moor of benjaame uijt eijge bewegingh iets quame aanbrenge, bij hun eijge natie zodaenigh soude te boeck staan als de verklickers bij de nederlanders, maar of u Ho Edele op Comps maakelaaer schoon van seer groot vermogen sijnde, van die valeur sulle bevonde werden wil ick niet voor instaan, om haar eijge intrest in dese voorwaarts gehondelt hebbende de aangebrochte en versondene Coopmanschappe, met de scheepen vande Compagnie zoo voor Reeckeningh vande Item de getrockene gelden vande pas Cedule door de E. de vogel 26250: Somma f 3118654:11:12:- 20644:15: 831073:15: De merck en thensilie gelde bij de voorige secondes en fiscaals getrocken beloope bediendens der E Compagnie in dese directie beschijde geweest en noch zijn, mitsgaeders voor Reeckeningh vande Schippers, en andere officiers, op de aan gecomene scheepen beschijde geweest, daar de E Compe in handelt, en in haar intrest geraackt is costen in Coops 1050 294 3/3 Ropias — waar van bij vercoop is geprocedeert, 254293 1/32 Ropias, aan welcke Coopmanschappen zijn gewonne 149790 ¾4 Ropias, ofte twee en twintigh— hondert veertigh duijsent ses hondert ses entagtigh guldens een stuijver en twaalf penn. f 2240686:1:12:- Item de onder wigten op de giroffel nagele, Canneel, japans staaf kooper, thin, en schilpats hoorn, — beloopt 567812 1/16 Ropias, ofte acht hondert een en dartigh duijsent drie entseventigh guldens en vijftien stuijvers bediendens soo
Soo dat de behaalde advance op de voorsz: Coopman schappen, de onderwichten op de giroffel nagelen Canneel, japans staaf koper, thin, en schilpols hoorn, mitsgaeders de thensilie en merck gelden, als mede de getrockene gelden van de pas Cedulen same— beloopen, een en dartigh hondert achtien duijsent ses hondert vier en vijftigh guldens elf stuijvers en twaalf penningen, zijnde over de drie millioenen, welcke winsten op de voorsz: Coopmanschappen gevallen occ ick geen andere naam can geve- als bevorens noch maal heb gehecht als een domestijke diverije, de E Compagnie, door haar loon treckende dienaars ontstoolen zijnde, Excepto, 't geene de directeurs rc, en de maakelaars, door ontrouwen handel, de E Compagnie hebben af geknevelt en gestole, want zoo de hoofden aan de eene zijde de Rabbatte, en andere indirecte voordelen genieten, zeer wel te apprehenderen zijnde aan de andere zijde, de maakelaars hun intrest mede niet wijnigh soecken 't welck al vande Compagnie is af gegaan Om niet alleen, veel maar alles met een woort te segge, zoo de directeurs en de fiscaals rogeen eerlicke mannen zijn, of genegenthijt hebben de E Compagnie, Eerlick te diene, zijn alle welgestelde, en noch te stellene ordres te vgeefs, en vruchteloos, want alles door mooren en benjamen gedaen en verricht werdende, geen geloof meriterende bij de Rechtbancken in jndien, bij gevolge alle schelmstucken en diverijen, onbewijslick zijnde en de perpatreurs. nooijt conne overtuijgt werden, want de nederlantse bediendens zulle den anderen geen geld in de beurs jaagen, buijten den poorticulieren handel, met over en wederom zenden van Coopmanschappe, maar bij andere occasies past een jder der ontrouwe dienaars maar wat voor sich selfs te become, en hun sackken te vullen om dan een jder gedwongen de E Compagnie eerlick te doen dienen, isser wijns oordeels geen beter middel als om de trouwloose, en schuldige, als onwaardige naar Europa te sende, buijte qualitijt en gagie, ofse nae Batavia gesonde werden, laatense haar wijnigh aen gelegeleggen rec, maar in tegendeel de geene, die wat op hun hoorens hebbe daar nae verlangen, haar inbeeldende, daar met een vosse staart sulle gegeesselt werden zeeker zijnde, hoe den Raat van justitie, beeter en straffer justitie oeffent hebben hoeder
hoeder meer Reformatie in jndien te hoopen is, in cas van den geprohibeerden particulieren handel rcc: soo mede alle andere, mesusen, en schelm stucken, sonder vreesen in jndien gepleegt zijnde, de selve niet geweert werdende inder tijt de totaale Ruine, der ECompagnie zal veroorsaaken, onbeweeglick vast zijnde, door mij, noch het twintigste part der morsserijen in dese directie van tijt tot tijt gepleegt zijnde, niet is uijt gevonden, 't welck u Hoogh Edelhijt door zijn grooter vermoge veel mackelicker in handen zal come, als mij, in cas ick mede al omme voor de goedeman hadt gespeelt als de E van ommen, de welcke niet ontsien heeft, tegen mij te segge, niet anders meende te openbare en bekent te make aan u Hoogh Edele, Souraeta betreffende als hem gevraagt wierd, menende 't selve met een praatie afte leggen, en zoo vast in u Hoogh Edelhijts gunste te staan, of hij wat doet of niet, 't echter eve veel zal wese, soo ick mede van dat sentiment was geweest niet met al zoude uijt gewerckt hebbe, 't welck voor mij veel mackelicker soude sijn geweest, maar vermits. ick oordele u Hoogh edele gestrenge daar mede niet soude Conne voldoen, en den dienst der E Compagnie daar door soude hebbe verachtert, derhalven plichts halven, dit groote werck bij der handt heb genome, en onder godes zegen dus verre ten eijnde gebrocht, waarlick zedert mijn comste in Souratta, tot dato deses heb ick mijn tijt, bij gesonthijt, zoo wel bij nacht, als bij daagh, met schrijven moeten waarneme, om alles ten effecte te brengen, en boven dien, heeft de beschrijvingen aan de Ede Hoogh achtb Heeren de Bewinthebberen ter vergaederingh vande seventiene, u Hoogh Edelht, den Ede Heer gouverneur generaalt en de Heeren Raaden van jndien tot Batavia rocen andere gedaene diensten mijn werck noch ac verswaart, hebbende 't selven echter mij geensints verveelt, als 't noch niet zal doen, jck maar dien lof bij u Hoogh Edele gestrenge magh behale, als op malacca in diversse uijt gevoerde Commissie, in peragh, orc, waer in verschijde Heeren gouverneurs te dier tijt mijne gebieders volcome genoegen hebbe genomen, seeker zijnde in een tijt, daar zijn geweest zoo