De brieven van hier successive aen uww:h: Ed: afgegaen, en van welkers ontfangh wij nogh geen kunts: hebben, sijn gedagh tekent geweest 6: november verleden, mitsgaders 9: feb:r en 161 maert, deses jaers, sijnde de eerst genoemde in copia mede versonden, aen welkers goede bestellinge wij geensints twijffelen, soo dat wij hersendet derselver affschriften bij desen Eerbiedigh Excuseren, behalven den brief van 9: feb: en 't appendix van 16 maent pr Engelse schepjen van madraspotnam gedepecheert, die noghmaels om de sekerheijt hier nevens gaen, 'tsedert hebben wij den 18: meert voornoemt over den lantwegh van noorder cormandel ontfangen, uw' ho: Ed: g'eerde en seer aengename boriev neffens haere bijlagen van 21. november 1679 en 20: Junij 1680 inhoudende onder, anderen Enige ordre en saeken van observantie diewe prompteijk, voor soo veelse hier ten custe applicabel sijn, sullen aghtervolgen, desgelijx de ordre vervat in uEd:s geestimeerde letteren, van 13: en 23 Janu: Curentis anni dien van ons d'Extracten van batavia toegesonden, sijn neffens (uwer ho: Ed: eijs voor toecomende, aen die we almede naer vermogen sullen tragten te voldoen, wat 'tsedert onsen tresten, soo ontrent de regeninge als de negotie hier telande voorgevallen is, hebben wij in onse gemene brieven van 16 en 30 maert 3: en 12: maij, 19 Julij, 4: septemb: en 6 octob mitsgaders in onse particulire van 29: maert 24 Julij en 4 september ges: aend' hoge regeringe van India tot batavia Specifice en lange aengehaelt, welkers affschriften uw Ho: Ed: soo van hier, over ceijlon, als van botavia staen toetecomen, en waeraen om niet langh te wesen, wij ons Eerbiedigh gedragen, hebbende in onsen jongsten van 16 maert, gesegt dat den Commissaris, en gouverneur pits nae 't vertrecq der schepen een aenvancq met de visite der suijder comptoiren stonde te maeken, omme eens te sien hoedanigh men ontrent den dienst van uw ho: Ed: aldaer leeffde, wordende daerinne al Enighsints verhaest, op de teijdinge die ons van tegenepatnam weijnigh dagen waeraen wiert toegebragt dat den subedaen van porto novo gepalladas vandiet comp:s handel vele traversen, en moeijelijckheden aendede, onaengesien men geen debvoiren gespaert hadde, om hem door alle middelen van vruntschap aen ons te verbinden, en uw' ho: Ed: commentie te favoriseren, 't geen oocq een tijt langh effect gesorteert heefft, en ontwijffelt daer bij wel soude gebleven sijn, indien hij sigh doorgeschenken van quaetgunstige niet had laten corrimperen, en soo verre vervoeren, dat hij onse residenten, aldaer dede aenseggen, haer niet te vervorderen Enige waren nogh coopmans: van en aen 'tschip d' veluwe toenmaels daer ten rhede leggende te brengen, voor en alleen men sijn meester den lantheer soude hebben gerestitueert, en vergoet de te veel betaelde, jmpositie van sijne goederen die tot malacca verleden haer volgens de nieuwe verhogingh van 29: in plaets 13 pr voor gereghtigheijt, sijn volct afgeeijst, en genomen wls, welcq different â 7 ten hondert op dehele ligtinge van 3450 rx:s gerekent tot 3 gl: stx: bedroegh f 724:10:-stweloq voors: den commissaris pits permoveerde, om hem voor afp:r een cleen briefje te versoeken, ontslaginge vande gearresteerde kleden, en dat de saeken, tussen ons en aen lantheer van sulken gewigte niet waren, om daerop aenstonts den handel te verhinderen, en de nodige afschepinge te beletten, tot merkelijk vveragteringe vande reijse, 't geen niet anders van verwijderinge coudebaren, dogh ingevalle sijn doleangie wegens te veel betaelde toe regtmatigh was, dat den commissaris pits selve stont over te oomen, om hem saliefactie tegeven, de welcq schrijven gemelte subsidaen de cleden aenstonts largeerde, en om die geduijrige cavilatien, en onlusten, onder dese lantsgroten, met onse residenten, soo veel doenlijk te weeren en voortecomen, mitsgaders d' oorsaeken waer van wegh te nemen, soo vertroog de Commissaris voornoemt den 4. april na Derwaerts, alwaer nae eenige gehoudene conferentien met den subedaen het different bemiddelt, en afgemaekt geworden is, hoewel het aen schenkagie gecost heefft, gl: 2830: 't geen niet onder de naem van vergoedinge der te veel betaelde tol, maer als een vrije condonatie in Enkentenisse van vanklaerheijt wegens gegeve satisfactie is comen deur tegaen, nogh naeuwelijx was dese swarigh.t vandehant, off wiert den commissaris door den president en den raet van paleacatta bij een brieffje verwittight dat del een ackena, broeden vanden rijx bestierder tot golconda met name madoena, die de heenschappije van dat rijcq genoeghsaem inhanden heeftt, ordre gegeven had aenden groot gouverneur der carnaticase benedelanden lingosie sangerasoe, anders lingapa genaemt om onse cooplieden te detineren, de packhuijsen, te versegelen, destadt tebenaeuwen, de advenuen te sluijten, en alsoo de leefftogt mitsgad.s de gehelen aenbrengh den lijwaten die door de coopluijden 16 â 20 mijlen telande afgebragt, werden, te beletten, bekledende sijn gedaente niet oude en versogte pretentien, ware kentekenen van hare schraepagtigen aert, dieuwe oocq omden handel vredigh te drijven sonder daer langer inne getraverseert te werden soo verde hebben moeten inwilligen, dat we voorgem: heer ackena er lingosie sangerasoe &a bij provisie hebben moeten affsteken, een veneninger: gl: 7306: teweten gl: 5250 voor reecq: vande coopluijden in comp.:e ende nest tot uwer ho: Ed: lasten, sullende voorde twee gebroeders, en den conincq tot goloonda nootsaekelijk wel eens een aensienl:jk schenkagie dienen afgestoken te werden, indiense als vooren uEd. negotie hier en tot golconda sullen comen te favoriseren en haer hebsughtigh gemoet uijt te roejen, het verwijt datse ons 't elkens als men maer het minste comt te versoeken comen tedoen, te weten dat den conincq op sijn spielrijse naer masulipatnam door d' engels: met drij duijsent pagaden, en door d'onse met nietmendal beschonken was, en oversulx waerom datse ons langer gunstigh souden wesen, en comt dit verwijt voornamentlijk ons toe, vande twee eerstgen: 't geen wij oocq aend' hoge regeringe tot batavia, ges, en haer consent tot het doen van Een aensienlijk geschencq versogt hebben, als schijnende, sulx bij dese occagie datwe soo veel schadelijke en littige compediture en egter desen jaere nogh soo merkelijken vercoop van goederen gehadt, en soo voortreffelijken overwinst behaelt hebben te meer nootsaekelijk om die bijde gebroeders haer vermogende gunst, ende gerustheijt inde commentie te behouden gemerckt, togh dewijle sijde behaelde advancen, ons ^ tot een penn: weten naterekenen, en waer nae sij oooq de recognitie enigsints schijnen te begeren, sijnde wij niet allenigh de fastides deser bramines onderhavigh, maer onse naburen d' engelse tot madraspatnam mede, die insgelijx bij de blocqeningh van hare plaetse door den selven groot gouverneur geen kleene verogteringh geleden, en niet minder tebeerse gegaen hebben, want haer de neconciliatie met gem: bramine, soo ons voor waerheijt verhaelt sij gekost heeft, een somma van ruijm f 50000: onse consideratien hier ontrent, en 'tgeen nogh wijders sullen seggen vande possessie der stadt paliacatta leggen onder uw h: Ed: pundent en wijser oordeel sodanigh dat 't geen men met sorce niet can crijgen, men door vruntschap moet sien te bejagen, sijnde de maratise menschen wel brutael, maerde bramines onderschijn van godtsdienstigheijt, niet min hooghentigh van natuur, en willen derhalven als heeren vande lande gaarn aengesien, en g'eert worden, 't geen men haer al Enigsints buijten krenkingh van UEd s respect moet involgen, salmen onder hun met vrede traffiqueren, en uw h: Ed: ooghmercq door mencantile wegen bereijken, en nae vereijs justificeren, waer toe dan oocq hooghnodigh requireren de pligten van goeden ommegancq met die natie kennisse, om met haer in een goet verstant te leven, en minsame geseggelijckheijt, omme hare gunste meer enc meer te capteren, mitsgaders voorsigtigheijt, en vigelantie, om alles ten besten van uw hot Ed: dienste te derigeren, 't geen wij de administrateurs den negotie alomme hier ter custe bij alle gelegentheden inscherpen, om 'tselve sodanigh te observeren, als sijnde een voornaemspoinct omden handel staende tehouden, en ons gerieff van lijwaten principael tot portonovo te trecken levende die plaets alleen soo merkelijk quantitijt grove lijwaten uijt die genoeghsaem soude wesen a tot voldoeninge van uwer ho: Ed: gehelen Eijs, te weten indiennoe die alleen meester waren, dogh dien handel niet cunnendet vercrijgen, met seclusie van andere Europers moeten wij tragten ten minsten voor een goetgedeelte met haer te participeren, en daeromme ter bij sommige gelegentheden, des vereijschende, op een schenkagie, niette naeuw siende sijn, om onse compediteurs geen preferentie ti tegeven, hebbende wij om vruntschap tecultiveren, ten versoeke vanden subidaer sijn meester, den lantheers twee scheep, en neffens nogh een ander vergunt, om onder onse passe naqueda off malacca te varen, waer bij nootsaekelijk dientgecontied nueert, om uw ho: Ed: respect 't geen reets door het weijgeren van zeebrieven al eenighsints in verval geraekt is, weder op te dae megten en hun niet te nootsaeken die vand' engels: of andere meer te versoeken gelijk nogh, onlangs tot masulipatnam geschiet is, om ijt Ed:le hoogh achtbare, Erntfeste, pappere, genereuse Wijse, voorsienige, seer beschijdene Heeren. dat franco Nederlant. met ces,
Dat daer suijs geen getekende Exemplaren in voorraet lagen, ende tijt niet toeliet deselve van hier te eijsschen; waer tegen wij voornaen meijnen te woonsien, als shinl 16080 tot rlt aug. 1681 ten dele comen te blijken, sijnde indie tijt aldaer 57 stx: soo scheepjes als minder particuliere vaertuijgen, aengekomen, onder andere coopmans: aenbrengende Een somma van gl: 514500: aen gout, en gel s. 17000 aen silvergelt mitsgaders weder vertrocken 58 d:o scheep,jes hebbende gesamentlijk wegh gesleept, en van daer vervoert 8800 ordinaris packen met cleden &ca, als bij onse gemene batavise brieven specifice staet aengehaelt, sijnde dit en den handelt masulipatnam waer van daen almede dese Iare door particuliere 3031 packen diverse doeken vervoert, en net minder cxpi len, aengebragt sijn, geen kleene dooren in 'tlighaem van onse commentje, die uw h: Ed: niet minder oomt te smerten, dan het woelen den engels, die inde maent Julij verleden uijt engelant hier telande weder met 5 van 'er schepen g'arriveert sijn, ma van twee als george en anna direct nae bengale met gl: 787500: aen silver gesijlt, en drie genaemt bengale, marchant golden flece, en cesan tot masulipatnam soude aengecomen sijn, met gl: 2887500: aen gout, silver, en coopmans in gelijde va een nieuwe engelse gouverneur aldaer m. r william gifford, uijt welcq capitael dat wat teleugenaghtigh schijnt sij even wel hier inde karnatise boven landen aenbesteet hebben, een tanto van 250000: stux diverse sorteringe lijwaen, waeruijt uw' heed wel cunnen afmeten, wat cans en is, de coopluijden en neevens hier ontrent tot onse devotie allene te disponneren, off wel te behou en ingevolge van dien, geen de minste apparentie om deugtsame lijwaten 7 â 8 pr minder tebedingen, als uw ho: Ed: voor desen aenges. is, wij hebben het egter aen geen debvoiren laten schorten, 'tselve te ondernemen, en oocq de coopluijden daer toe tebrengen, dagh in plaets van daer nae teluijsteren, clagen sij datse met de presente prijsen, niet cunnen bestaen, dewijle de cleden nu deurgaens naeuwen besightigt en uijtgesogt, werden, als voordesen, soo datwe ons wel dienen teschicken nae den tijt, en de wharen naer haer deugt betaelen willen sproken vande belegeringh van madraspatnam waer van we het nette schade als d' engels, cunnen doen, hier vooren hebben, wij ge lijwaet bij de wevers op voorraet gemaekt, claer lage om vercogt te werden, soo haest debelegeringh gedaen was, en waerom onse residenten van verre lieten vvernemen nae de prijs en deugt derselve doeken, en is bevonden datse in lengte en breete weijnigh wac in deugt al vrij wat comp. s sorteringe verscheelden, dogh daer tegens wiert gecalculeert, dat d. o lijwaet niet ongelden en aln tot inde logie aldaer niet meer soude comen te costen dan gl: 5: 11: 4: ijder stucq, waerop wij gelasten een torn te doen, en daer van tot ges:j prijs 7500 stucken bequaemen om dat de verwers gelt benodigde, en onseker waeren hoelange 't belegh voor madraspatnam nogh duijren— soude, dat cont daeraen een eijnde nam, ende Engels: na haer doeken dede omsien, neijsende twee gecommitteerde op stonde naegen: soo dat de wevens rekende datse bij onsen in coop op de geledern van ti amboehalven z de bebald gedaen hebbene ndin gen gelogen se den tula ie vedinge enig packen derselver met amenica na batavia gesonden, hoe wel de meijninge lagen onsegehele partije daerinne af te schepen, 't gene bij t gebrecq van genoegsame wassers, en schaersheijt van water, in dese groote droogte niet heeft cunnen geschieden, sulx nogh 167 packen— sijn comen te resteren, van gelijken hier op paliacatta 193: dos diverse sorteringh, en dat door abusive aenschrijvinge vande residenten geworken lwat van en de mekene, maerons g esien sam motte min soon niminuele slerde zijde aanden woaen door em t schip amdurdase wel 10: dagen verhindert is, om het van sadrangapatnam, na tegenepatnam en portonovo op tehalen, genootsaekt geworden te resolveren veresidertn, de residenten der twee laestgen: plaetsen toetestaen geb: bodem tot den 20: octob: aentehouden, en haren voorraet clede daerin afteladen, want, het anders geschapen stont, dat 'er aldaer wel 85 900 packen diverse lijwaten souden overgebleven sijn, hoe werder tot ons leetwesen nogh 508: packen sijn moeten blijven leggen, vermits seer onverwagt, den 21 daeraen uijt hen noorden een hant wer onst 1680:21 dat het niet alleen onmogelijk was, aen en van loort te comen, maer dien bodem nootsaekte souden ergens met nae te wagten met 1034. packen diverse lijwaten, en andere goederen zal tekiesen, en het voor winste laten deurstaen, 't geen nocq soo snedigh geschiede, dat het binnen corten tijt uijt het gesigt raekte, godt de heere gelieve het selve neffens andere schepen vorders, behoust geweest sijn taen de monen hier over al de regeningh in handen hadden, maer nu vervallen sijnde, onder de magt den solmaepagtig en noijt vensade bramines soo oordelen, bestaande natragtingh derselver te desisteren, te meen uw: ho: Ed: bij eijgen besit geen and revoerdelen daer van trecken soude als de geregtigheijt der goederen die uijt zee aencomen, die van geen belangh sijn, want 't geen telande van boven na stadt afgebragt wert, souw al egter bij die menschen, niet tot vrij sijn, maer deselve een het van boven affquam, alde mbelen betalen, wanneerwe bij weringe van 'tselve niet anders te wagten hadden, dan 'telkens nieuwe affronten, en obsticule inden handel 't geense naehaer believen cunnen doen, sonder datwe vermogens sijn 'tselve te beletten, noog issen buijten dat weijnigh apparent datse dese stedt welke haer Jaerlijx van verpagtingh toebrengt gl: 52500: soude affchaen voor een drijjarige reguitie off gl. 157500: maer datwe deselve voor een geringe som, en niet veel meer als de se impositios importeren, in pagt conde crijgen, dat soude onse en agtens niet vremt sijn, om alsoo de fastidien en moeijelijckheden die wij, thans subject sijn, te ontgaen al quam ne jaerlijx daer bij al wat te verliesen,, uijt masulipatnam is ons geadviseert dat den serleskeer van noorder cormandel tot bimilipatnam in: Julij jongstlk alweder tegens sijne naburen de boupetij alweder te velde getrocken was welken heer sigh seer weijnigh daeraen scheen te krennen den het sigh liet aensien dat eenen nagia wissumberdeeuw, de sijde van Douselij kiesen, en met hem aenspannen wilde, soodatmen vreesde hetlant daerallomme weer in vuur en vlam geraeken, ende negotie die daer weer enigsints begont ontluijken, een wackene cracq crijgen souw, nocq moeten wij tot ons grootleetwesen, hier bijvoegen dat 'er volgens ontfangen berigt den 27: aug. o daeraen volgende in uEd:le logie tot golconda een grote brant ontstaen is, aen 'tsuijt eijnde op een affgeschote plaets daerinen bij gebrec van packhuijsen een tyt herwaerts de Japanse camphur potten geborgen heefft, welke vathame stoff, soo schrickeljk vlam opgaf, dat het scheen of de grantse logie soude afgebrant hebben, dogh wiert doorde neerstigheijt vand' onse, en hulpeden ingesetenen nogh tijdigh geblust wesende de brant al aen 't packhuijs, daer het sandehout, vermiljoen, en qencksilver leijt waer aen uw ho:Ed: grote schode soude geleden hebben, ten ware het godt deheere genadelijk hadde verhoet hoe wel het verkiel daer bij uw' ho: Ed: nogh comt te staen op gl: 3811: schrijvende ons wijders dat den heer Serief N: molcq swoger vanden co. aldaer, en andere voorname persiaenseheeren, meen vast gestelt hadden, dit aenstaende mousson geen goederen over suratta na persio telande maer alle met s'comp:s schepen directelijk over zee te willen senden, en soude volgens haer Eijgen seggen— deselve bestaen in buijten gemeen groot cappitael, en nomber van packen die een schip onmogelijk vervoeren van, ver soekende uijt dien hoofden siergedienstelijk dat 'er 2: cloeke schepen, ten behoorl:e tijt mogten aengelegt werde, om no gamron te varen, en versekerde hij uwwhEd: goede voordelen aen vragt gelden, en dat geensints manquenen soude, de packen teijdigh nae masulipatnam teschicken, nogh heeft buijten dien, den armeeus coopman Jan de mankara van d' onse aldaer versekeringh versogt, wegens d' affschepingh van 200 packen voor sijn persoon, 't geen een moje stuijver avance afwerpen soude, weshalven wij 'tselve nae batavia geadviseerd, en twee bequame bodems versogt hebben, oocq is ons aengedient, dat het rijcq van golconda niet weijnigh met oorlogh gedreijgt wiert, alsoo den magtigen Ouranghseep met verschijde legers vijff hooft provintien in visigpoen heeft doen besetten met voornomen desselffs vorst sambagie nagie, soon vanden overleden suwagie geheel te rinneren, en om daer toe te gemacktlijken te comen, soo heeft hij vanden conincq, van galoonda g'eijst 5000 ruijters tot adsistentie en een somma van 60: tonnen gouts in betalinge van sijn aghterstallige tribuijt, dogh of den goloondasen conincq hem de versogte hulpe sal bijsetten, wert grotelijx getwijffelt om dat sijn rijcq aende behoudenis van gem: sombosie nogie veel gelegen lijt, soo dat het gins dapper overhoop, ende vorsten men den anderen wacker inde weer sijn datwe indien het godt deheere belieffde wel gaenn anders sagen, gelijk oocq dat den handel op nagepatnam, bestaende in peper en arreecq, wat meer mogte beschieten, welkers winsten Jegenwoordigh de ongelden niet kunnen goetmaeken, voorsien en gesecundeert geworden sijn 't geen soo voortgaende veel welen soude wesen, dat in plaets vande stene stadt ichied maer d' eene grote punct tot een fortressen off een kleen beonopt casteeltje aldaer hadden, dat aende besettinge als anders veel soude uijtwinnen als in onse brieven breder g'expresseert staet, en dan nogh wat het hoogh nodigh requireert degragt van dit casteel geldria aende buijten cant met een stene muur gelijk aende binnen sijde opgehaelt wierde, om — het inde storm tijt voor een inbrencq vande Zee, die der loijna tegens aenstaet, te sekerden te bevrijden, soudende 'tselve van 8. â 10 Ø gl. of ligt wel minder, aen ongelden naer behoren connen geschieden. hier vooren hebben wij wegens den der negotie van een jaer den lesten julij verleden, weder gesloten en bij deselve 't comptoir generael van india goetgedaen sijn een somma van gl: 1251143:1:12: aen advarce, en in tegendeel weder belast voor gl: 196920: 12:14 aen ongelden en oversulx gode dancq, suijver aen overwinsten behouden gl 1054222: 8. 14 sijnde gl. 237971: 14:6 men dan verleden haer dogh of dit gevolgh nemen, en men jaerlijx soo merkelijk quantityt copen van 1178916: lb op een plucq in golconda vercopen sal als desen hare tot soo goede prijs gedaen is, moet den tijt leeren, sijnde aldaerdebaer van 52000 tegen 73 p e offes zigh ijder gl 383: 5. op lijt vercogt te betalen alle 3 maenden 250000 pagoden off gl: 131250: tot de volle betalinge toe 't g'eenie wel wensten
diensten als mede dat den vertier van meen andere Coopmans, sodanigh mogt blijven continueren en waer toe als tot hiet procureren van genoegsame quantitijt cleden in voldoeninge van uwer ho: Ed: en alle andere Eijsschen wij het aen ons devoir niet sullen laten manqueren, aengaende onse debet en creditposten ontrent 't comptoir generael van india 'tsedert ons schrijv:s van 6 gl.n verleden jaer tot heden die bestaen inde volgende namelijk.