Augustus: ijen voorsz: eenige twist off verschil mogte komen te ontstaen zal zulx hier ter plaatse niet moge werden afgedaen, maar naar banda aenden Ehr gouverr aldaar getrouwelijk overgesz:e off daer haer affgezanten aldaar mondeling gerapporteerd werden om deselve gints met regt en billikheijt, in haar 'r prazentie te hooren en zien bedisputeeren, ende bij leggen, d'E Comp:e zal hier ter plaatze, voor ijder volwarsene gesonde mans slaad lang voeten. - volgens de maatstok die men daer van zal maken, en wederzijts bewaren, betalen 16: rx: en voor een gesonde rappe meijt, van gelijke lengde als die vande mans 15½ rx: eens voor altoos, en dat aen deugtsame waardije diese sullen mogen noemen, en op geven, dat is die in s Comps winkel in banda te koop zijn, maar de slaaven die kleender zijn zullen naar advenant volgens de maat voorsz: zonder eenige cavilatie gereekent. en betaalt werden, voor elke pikol, gelijk hier zal gelaten werden. goede wel gedroogde marsoij zal d' E Comp:e insgelijx eens voor altoos betalen . . rx:s en zullen d'orangkaijen voorsz: gehouden zijn de voorsz: koopman schappen, 't geheele Jaar door in te hamelen tegens de maand Junij (bij haar gen:t Jouma de lawaal) wanneer d' E Comp:e haar die zekerlijk zal komen aff halen, en voor 't vertrek courant betalen, d' E Comp:e neemt aen, alle de goede en bequame noten, foelij en nagelen, die hier off hier ontrent, mogte komen te vallen tot weder op zeggens toe, te ontfangen, en zoodanig te betalen als daar voor in Banda, en amboina aan haar Eijgen onderdanen betaald wert, den orangkaije Lakoe. en d'orangkaijen voorsz: beloven en:o nemen aan, om hier ter plaatze, nog elders staande onder hun gebiet niemant ter weerelt te permitteeren, tot den handel voorsz: dan d' E Comp:e alleen, en waar toe zij niemant zullen mogen gelooven, dan die van dit onderstaande zegel versien zijn, en na 3:- 5:- 6:-
1678: September, Banda, Int Casteel Nassauw. — Augustus, uijtslag van d' eerste conferentie, aensprak wegen t vertrek, of verblijf der amboinesen den opperkoopman vaert op onij aen land. alwaer hij wel ontfangen en onthaelt word, en na dat jk met groote patientje tot omtrend den avond toe hier over met haar hadde sitten piscairen, hebben zij hun Eijndeling met het sammarium van 't voorsz: Contract, grossa moda geconfirmeert, behalven het 6te articul, waer tegens Inbragten, dat 't geen quantiteijt noten hares wetens op 't land te vinden waare, dan Eenelijk twee boomen, dieze voor haar eijgen gebruijk hielde, en ons prazenteerde aan te wijzen, versoekende oversulx dat dit articul mogt werden uijtgelaten; en ten tweeden datze morgen als ik aan land quam, over de prijs der slaven, en marsoij in 't openbaar piscairen zoude, dus had ik desen dagh niet meer gewonnen, als haar simpel zeggen, 'twelk niet hooger te agten is dan een hand vol vliegen, hier op verhaalde ik haar, hoe dat de amboneesen die hier lagen Baar pas nu al agt maanden outwas, zijnde door den ambonsen heer gouverr. verleend ten tijde d' E Comp:e dezen handel nog niet eens had voorgenomen, versoekende oversulx van haar luij te weten off zij et niet qualijk nemen zoude, dat ik deze luijden van hier te rug zond, waer op zij repliceerde dat die amboinessen onderdanen zijnde van d' E Comp: ik daar me konde naar mijn welgevallen en dat haar even veel was off te bleven, dan off ze vertrokken, en daar mee namen zij haar afscheijt, alvoorens naar d'ordinare Eer bewijsinge. drij maal rontsom het schip varende, en dat met sulcken gejuch, en getier als off ze dol, en bezeten ware s' avonts voeren wij naar plo acs. alwaar met ons net een trek deden, en 12: vissen vingen, waer mede weder met blijtschap naar boort voeren, donderdag -: 9:e was et den helen voor middagh regen agtig weer, en waarom ik volgens mijn belofte niet en konde naar land toevaren, om ons Contract ten eijnde te voltrekken, dan tegens den avond wanneer den regen op hield, en alsoo 't nog al een goet stuk wergx te roeijen was. was de sonande kunningh, en al sulx schoot & niet veel tijts over om met hen te spreken, aan land komende stondr een cadel. met een combaars overdekt, en een kussen inde midden die mij om te sitten aangeboden wierd, 'twelk aangenomen hebbende quamen der twee persoonen op hare wijze alvrij dol toegetakelt bij mij zitten, den eenen was raijgie Jlle, hier voren meer maals genoemt, zijnde d'opperste van dese negorie genaamt Fataga, en den anderen orangkaij Massolua Capp:t en opper
1678: September, Banda In't Casteel Nassauw. — Cavilatie over den prijs der Slaven nemen beraet tot s'anderdaegh, en opperhooff vande negorrij kilbatij en zoo zij zeijden rgte zoon Augustus, van wijlen raijgie tabuan, nu al eenige Jaaren overleden, voorts verscheender meer dan duijsent menschen die rontsom ons staan bleij behalven eenige minder orangkaijen die voor ons op de strand sitten gingen naar 'twelke versogt ik datze d'oirzaak mijner komste hore wilde 'twelk was aen hun hier te verthoonen het gewigt ende daas, tot den ontfangh vande massoij beneffens de maat en groote der slaven, en te vernemen offze wegens den prijs der zelve waar eens geworden, off niet, waar op zij repliceerde tot mijn komet daar mede vertoeff te hebben, en dus versoght ik datze dan een begin daar van maken wilde, en Eijsch doen, voorde groote maazijnde van een volwassen man, begeerden zij 40 rx: en voorde mindre 35: aan waardije ik daar op zeij niet meer van zints was te geven dan & voor dato voor betaaldt was, naamlijk de grotste 10: en de kleenste 8: rx:s en naar eenige Cavilatie quamen op 25: en 20: rx: hier op voegd jk'r toe dat hier niet gekomen was om bespot te werden, en dat ze behoorden te considereeren, zoo ze nu d' E Compe: zoo beleefde prezentatie affsloegen, zij luijmiet en behoefden te denkken. een eenige slaaff aan and're onderkorige vand' E Comp:e meer verkopen zoude, dat d'E Comp: hier niet tot haar soo groote last en schade gekomen was, om een off thien uijtgesogte slaven te koopen maar bij honderen. en over zulx een heel ander werk dan den handel met particuliere, en zoo zij haar, dan hier over niet wel bedagten, en hadden daar na 1000: slaven wats'er dan nu doen wilde.