geene VEd.:le aan mij heeft belast gesprooken, de welcke seijt soo lange de hollanders op Caliconkon geweest bennen daar van geen overlast te hebben geleeden, sende deese letteren tot VEd. le - - - . - per den soldat Carrel Carre p. r Expres mij recommandeerende altijdt in VEd. le goede gratie verblijven, (:onderstont:) VEde onderdanigen en Ootmoedigen dienaer was geteekent wijnandt muller, ter zijde stondt Caliconkong den 6en October a. o 1679:,— Rapport bij mij ondergeschreve Adrian van dalen Coopman in 's Comps dienst gedaan aanden E: heer Jacob Cops oudt gouverneur vande proventie amboina ende onderhoorige Eijlanden &:a Jegenwoordig president en oppergesaghhebber op en om her maccassar en den raadt, Belangende het geene is voorgevallen geduurende mijne Commissie inde landen van biema, dompo, tambora en kalonkon /: Hoe de saaken aldaar stinden bij mijne verschijninge hebbe haar E. s van biema bij missive in dato den 26.en augustij jongstleeden genotificeert sijnde derhalven onnoodig andermael gerepeteert te werden 'tseedert hebbe op dompo bericht gekreegen dat de vermiste chialoep Japara na eenige dagen roerloos te hebben geswurven voor katoepa onder het rijck van tambora geluckkiglijck was ten ancker gekoomen daer ick desselfs
desselfs gebrooke vingerlingen hebbende laaten vernieuwen mijn reijse over tambora na Calonkong gevordert daer ick mij hadde jngebeeldt dat dien oorlog met gemak soude weesen te beslissen maar konde in het eerst boemisooro bij niet beweegen bij mij tekoomen die sich telckens liet Excuseeren op de vreese die hij segde te hebben voor de biemaneesen die omtrent 500: ende Tamboreesen diergelijcke getal sterck waaren en hem daer hadde beleegert niet teegenstaende ick hem eerst liet aanbieden ses Europiaanse soldaaten tot sauveguarde en daar na noch den constapel met een Corperael als ostagiers maer als na eenige dagen de Coning van dompo met een gevolg van overde 1000: koppen persoonlijck in het leeger verscheen quam hij bij na ongeroepen en dewijl ick van haar Es hadde bekoomen seekere missive daar in mij gelast wierdt den oorlog jndiense, niet begonnen was te staaken in stato te laaten soo konde ick geen gevoeglijcker middel uijt vinden als boemisooro sijn versoek in te willigen dat soodanig was, dat ick soo veel te weege wilde brengen dat het leeger opbrack en elck na sijn landt liet retiereeren dat hij dan vrijwillig (gelijck hij mij bij handtasting belooffde:) sich met den Conincq van tambora soude vereenigen dit droeg ick dan den koninck van dompo voor, die daer gemaeckelijck toe wilde verstaan, maar de Coninck van tambora en jenellihowa de krijgs overste der biemaneesen bevonden sich daar in eenigsints beswaart denckende dat dit maer een stratagema van boemisooro was om hun te misleijden en dan weeder sijn oude gang te gaen doch hier teegen wierp ick hun voor dat kalonkong te bemachtigen noch wel een geruijmen tijdt soude kunnen wegsleepen en dat de weste mousson (:die op hande was:) ons beloopende wij doch egter met disrespect soude moeten ruijmen ende dat wij nu hem geloovende met reputatie conden aftrecken en jndien hij — aldaer na sijn oude parten quam in het wedt te stellen en sich niet met den Coning van 't ambora vereenigde soo soude voor al de wereldt sijn valscheijdt schandelijck koomen te blijcken en niet alleen de bondtgenooten maer jnsonderheijt de E: Comp: e des te krachtiger en rechtvaerdigen reedenen hebben hem tot sijne ruine te vervolgen door deese en diergelijcke reedenen hun den aftocht smaakelijck gemaackt hebbende seijde ick boemisooro aen uijt de naem vande E: Comp:e dat hij sonder:
zonder teegenstreving sich volkoomentlijck soude moeten onderwerpen en nakomen het geene hem doorden resident weegens de E: Compe op biema en de Coningen van biema en dompo- (die ick als schijdsmannen over het geschil hadde geauthoriseert:) soude werden geordinneert en aenbevoolen of dat hij anders te sijner tijdt de thoorn. vande E: Comp:e en de bondt genooten die hij nu lang genoech geirriteert en getergt hadt soude koomen te gevoelen waarmeede dan het leeger den volgenden dag hun paggers die 9: in het getal waaren in brandt gesteeken hebbende aftrock alles breeder en omstandiger blijckende bij mijn overgeleeverde dag register onder dato van den 16:en tot den 21en september daerjnne sonderling in opmerckinge dient genoomen de verfoeijelijcke brief van radia pallacca die ick haar E. s origineel hier neevens hebbe overgelevert sijnde het paardt daer van hij in deselve brief mentie maackt bij sijn hoogheijt pallacca aanden Capitain claas ploen vrijwillig geschoncken gelijck hij mij oock jnden voorleede Iaare soo als ick op mijn vertreck stondt na biema en van hem mijn afschijt nam selve heeft verhaaldt hier uijt dan is het wel te begrijpen hoe boemisooro soo hardnekkig is gebleeven en nooijt sich na 's Comp. e bevelen heeft willen voegen hoe sich den resident op biema in het beslechten van deese questie sal hebben te draagen hebbe hem wijdtloopig gejnstrueert als te sien is bij het dagregister den 8. en deeses en hebbe Insgelijcks de Coningen van biema en dompo bij monde berigt wat hun daer in sal staan, te observeeren op dat het gevoegelijck werde afgedaen en soude mijns oordeels om boemisooro te dwingen gants geen wapenen benoodigt zijn als maar de Coning van dompo stricktelijck wilde verbieden en beletten dat boemisooro uijt het rijck— van dompo wiert gespijsigt en toevoer genoot want soude hem dan gelijck men segt de keel toegebonden sijn:/ De heer Gouverneur van banda hadde geschreven een scheepje of twee na biema te sullen senden om eenige mont kost te haalen doch deese sijn bij mijn aenweesen aldaer noch niet verscheenen:/ Na mij gesegt is van eenige jnlanders soude Codja derwits alreede op sumbauwa een groote quantiteijt sappanhout gereet hebben soo dat hij ongetwijffelt in het aenstaende ooste mousson sijn achterstal aen de E: Comp.e sal cunnen voldoen:/— Jck hebbe den Coning van biema op sijn jnstantelijck versoek door den resident laaten verstrecken duijsent ponden — buskruijdt