Nederlanders tot de pas, engem rivier mede, die daer soo lange toeven sonder, tot de Modeljaer sijn last verright, en wedergekeert soude sin, en dan voorts de weg naa killiwittij te nemen, om aldaer met ons te vereenigen, Alsoo wy oordeelden, daer meer dan hier te connen verrigten, als synde dat groote dorp in het midden van cotjaers lantschap, en bequaem om van daer overal ordre te stellen, met den dagh braken wy op, hebbende 3: dagen met groote portientie overgebragt, sonder ijemant te vernemen, lidende ons volck alvrij wat armoede, om datse nergens ijets conden coopen en opde soldaten wijse niets mochten soecken, de wegh viel meest overschoone vlacke velden, en cleene bosjens, omtrent 3 ueren gaens, passerende onderwegen een soute rivier, comende van het binnenwater van Ileudeture, daerwe naeder van sjereecken sullen, de landtsdouwe was seer vermaeckelyck rontsom met veele dorpen, dog alle ellendigh verlaten, versien, en omtrent ter halver wegen, wees ons den gewesen Conincx kannecappeel off schrijver een plaets daer hy seyde in oude tyden kooper uyt eenige minerale steenen die omtrent dese plaets waren, was getrocken, zijnde: sulcx bij geschrifte naergelaten, gevende mij daerop een vande steenen die hy opraepte, en in de handt seer swaer, en yserachtigh geleeck, tselve is uEde ter handt gestelt, om daer van een proeve te doen nemen, en te sien watter uyt compt, synde seeckerlyck niet onwaerschynelijck, dat op soo grooten bergagtigen Eylandt diergelycke mineralen souden te vinden sijn, van yser is het overvloedigh versien, en 't pootloot omtrent ruanelle gevonden, watter meer in steeckt moet door de tijt en lieffhebbers uijtgesoght werden, in killiwittij gekomen wesende, logieerden ons aen de vlackte, tegens de grooter watertang, inde voorste huysen, daer niemandt dan een oude vrouw in gevonden wiert, loopende de beesten op de vlackte weyden, nae de middagh quam d' E: willing met de uytgesonden lascorijns ons mede bij rapporterende den moejaer, dat hy omtrent een ver gaens over de rivier was geweest, ter plaetse daer den salpeter soude, off moste gelegen hebben, maer datter niets altoos was gevonden, sijnde ons ook door diverse, en in sonderheyt vanden Moor die in caddrewely ons by quam verseeckert, dat den salpeter al was vervoert, en dat het principale packhuijs stont in het dorp tambancarrewarre selffs, naa hun seggen wel twee dagen gaens van hier, dog dat de salpeter, die in groote quantiteijt daerin lag
daer in lag, door quade toesight meest was bedorven, en door de pogtigheijt vrij geconsumeert, derwaerts yemandt te senden, vonden wij niet geraeden, om geen affront te lyden, dat inde groote bossen ligtelyck soude connen gebeuren, dog 't verbranden van die stoffe sal door de wedders, om een goede vereeringe den een off andertijt wel uijtgevoert werden, met bovengem: Moor, die een swager van Jrenesinge modeljaers was, hield ick diverse discoursen, om gem: modeljaer sijnde van chilauw geboortigh, met sijn volck (synde negombers) tot ons te trecken, en off hy sig daertoe wilde laten gebruycken, denselven nam hetselve aen te onderstaen en naa ick vermercken konde, soude gem: modeljaer al voor aff, daer toe genegen syn, als hebbende over die materie eenige discoursen met desen moor gevoert, en verhaelt dat hij in disgratie van syn dessave was vervallen, die hij daerom niet veel vertrouwden dogh wanneer hy wilde was het in syn maght gans tambancarrewarre d'E: Comp:e toe te brengen, hebbende de negombers aldaer een ongemeene vryheijt en reputatie, en hy de weddas meest op syn zyde, den E: de grauwe heeft dese saecke nader aengebonden, en was seer te wenschen, dat wy dien man met de Nigombose lascorijns conden winnen, wanneer d' E: Comp:e geen kleenen dienst ende landen groote rust soude toekomen, aen goede beloften en effecten sal het niet mancqueren, en d' E: de grauwe daer in met voorsigtigheijt alles doen wart noodig, en mogelyck zij, hebbende zijn E: voorheen al een der naest aengelegen hooffden der weddors te weten van Etikal gesproocken, en genegen gevonden d'E Compe te dienen, dit landtschap van tamban carrewarre is seer groot streckende sig langs de Zee van tannamartegelle, off venloos baan tot de rivier van marratture 8 â 9 uerengaens, en van daer langs de rivier agter cotjaer opwaerts tegens tamblegamme en boven tegens welasse aende landen van Erraure en minery werdende door den dessave geregeert, maer die meest boven blyft en bewoont van weddas, mooren, en ook andere geslachten, gevende aenden Con: menichte van hooningh, wasch, Eliphanten, en tanden, om welcke sy de beesten dooden, synde voorts een swaer bosrijck landt, dog meest plack, en weynigh vergachtigh dit ist eenige dat wy daer van hebben connen vernemen, &n niet ondienstigh geacht tot speculatie hier in te voegen; de saecken van cotjaer geheel tegens onse hoope, en goet voornemen, soo qualyck slagende, en de Inwoonderen door hun hartneckigheijt haer eygen naadeel causerende, waren wi ten
ten laesten genootsaeckt alles op syn beloop te laten, en heen te gaen, off andere en harder middelen in 't werck te stellen, en alsoo te komen tot het straffen vande bedreven moort verleden Jaar door die van ratmol, en tire mancoley begaen, en waer toe U Ede met den raedt van Ceijlon ons hadden gelieven te qualificeren, soo wij sulcx noodigh achteden, eer wij dan nog tot dit uijtterste quamen, soo kregen door menigte debvoiren, voornamentlyck het toedoen van Conincx cannacappel 2 â 3 Inwoonderen der naeste dorpen, dewelcke voor ons gebragt wesende, in presentie van alle de batticalose poedijs, en die van cotjaer / van Jaffenapat: overgesonden) voorgehouden wiert, om wat insigten, de luijden haer landen en huysen, soo liytvaerdigh verlieten en alles aen de distructie overgaven, en off het niet beter ware geweest, datse ijmandt aen ons souden, om te seggen wat sy begeerden, en wij tot haer meeste voordeel connen uyjtwercken, off mede onse gesonden olas van pardon, en aenmaningh tot haer welvaren niet waren ontfangen, sy antwoorden dat door de ongelucken wierden veroorsaeckt, dat het landt, ende menschen verdeelt, en eenige seer genegen waren, om 't beste te kiesen, en haer beloften 't verleden Jaer gedaen, naer te komen, maer datse door de andere partijen wierden belet, dat onse olas wel waren ontfangen, ook gelesen, maer dat door de tweedracht geen goet besluit conde genomen werden, sij hoopten ook datse in corten van een aensienelycke magt des Conincx souder bijgestaen worden, dat den vidane daermede ons soude verdryven, en veel andere praet, die nergens toe diende, haer wiert dan aengesegt datse vrijelijck mochten te rugge gaen, en alle de hooffden die omtrent ratmol in 't bos by den anderen waren, aenseggen, datwe nogmael, en voor het laetste haer aenboden, alle vergiffenis van het voorge, datse haer selven niet souden bedriegen, en wachten naar een magt die niet soude comen, maer veel meer vresen een macht die alreets in 't hart haerder landen gelegert was, suffisant niet alleen om dit landtschap te dwingen, maer ook de gantsche magt der trouwleose bovenlanders aff te keeren, datse maer ijemant van fatsoen souden tot ons senden, om over haer welvaren en meeste verseeckeringe te raetslagen, dat wy niet souden gedencken 't geene gepasseert was, maer goediglyck besorgen, 'tgeene tot herstellinge vande vruntschap soude vereysschen, op alle 't welcke, soo zy ons bleven vachten, en hartneckig