doen den rand pmo december 1667. , cort naar de jnruijminge van't Casteel rotterdam uyt 't Jacht Tertholen aan de hooge regeeringe van India heeft geschreven 't geene volgt Aan dit narre sullen uE: licht connen vermerken, dat ons gering verstand daar heene draaft, om deselve fortificatie in syn geheel, te behouden in possessie, dat wij oock achten seer nootsaeckelyck te weesen (zoo wy het anders wel begrypen) dan uE: H: Achtbaerheden. sullen daer van beter vordeelen connen, 't is ontwijffelijck waarachtigh, dat de Comp:e met groote lasten en ommeslagh beswaart is, en dienvolgende, geen ongelyck heeft, van alle nieuwe settingen te declineren, maar off deese soo zeer met vereyst, en meer, als sommige andere, en ofmen het guarnisoen dat hier sal requireren, met voor 't meerendeel souden connen teinden uijt de parmanente geordonneerde besettinge inde respective oosterse provintien, meriteert (onses dunckens) zyn bedenken, lanst is banda op 500, Amboina op 650:, Tarvata op 250: Soldaten geordonneert 't laaste conde in syn geheel blyven, off nu op 200 Banda op 400: ende Amboina op 500, gereduceert werden, waar uijt dan 250: â 300: mannen wierden gevonden, want maccassar door dese fortresse int bequaemste van zyn land, &ne door onse naa by gelegen hond genooten, de Touraters en bougis misschien oock eenige onse genegene maccasr selve gemuylband, en sien wy niet dat de ooster provintien van dees cant te vreesen, en oversulcx niet boven soo veel Guarnisoen van noode hebben, ten waare men dachte, dat het daar in loco, in opsigte vande inwoonderen selve, niet sufficeren conde, doch en meenen wij met dat die luyden sullen derten dencken op te rysen, sonder eerigh versekert support, voornementlijck wanneerse geregeert, en in devotie gehouden werden, door ministers ^ van Ervarentheyt Waarop in antwoort quamen te ontfangen pr de jachten Hooglande ende de Schelvis den 27:en april 1668. 'tgeene ick hier vervolgens niet onnoodig agte mede te insereren, 't uwer berigt en gereetheijt Ende dewijle ons de onderveindinge ten vollen heeft geleert, hoe weynig staat, op de beswooren contracten met de Maccassaren is te maaken, zoose niet door cragt van wapenen gestaadig werden betengelt, ende in depotie gehouden, daer toe sig de gelegenth:t god zij gelooft, nooyt soo schoon, als nu heeft vertoont, zoo syn wij met UE: van gevoelen, dat het voorde vordere seguriteijt van oosterse provintien, Amboina, banda, ende Ternata, gants nut en noodig zij, dat het schoone in geruymde Casteel Ejong pandang, met zijn onderhoorige Jurisdictie (leggende soo gehouden wert op de gezontste plaatse, en de bequaemste situatie van geheel Maccassar
Maccassar, hebbende oock schoon drinck-water binnen, en een goede reede voor de scheepen) uit bedongen, & voor eerst met een sufficant guarnisoen voorde Compe in possessie behoude werden, daer toe wij u E: geen vast getal willen voorschrijven, al wast oock tot 300: coppen toe, maer sulcx aen uE: goet overlegh laten gedefereert, want wy considererende met uE: dat met deselve besettinge niet alleen de grootste toeverlaat aen Comp:es bond-genooten wert gegeven, & de quaade machinatien vande maccassarse regeeringe sullen connen werden ingetoomt maer dat oock wel ruym soo veel minder guarnisoen ofte besettinge in aengetogen provintien sal mogen werden gehouden, soo dat wij uE: mitsdesen authoriseren met de voltreckinge tot de noodichste defentie van 't selve Casteel, ende voorts de vereyschte wooningen, pack-huysen ende corps du guardes vervolgens te mogen voortvaren, wel Massijff, maer soo mesnagieux als te practiseren sal wesen, waer toe wij alsnu soo veel houtwerck, clinkert, sement, ende vordere materialen zenden, als dese twee cleene wel bezeijlde Jachten, ende hoeker, boven 't cargasoen tot de negotie, connen vervoeren In voegen consteert daerby dat hun Ede met ons dierwegen zijn van eenparig zentiment, soo wel tot securiteijt van die costelycke landen, als tot een toeverlaat van de bond-genooten, sulcx mede concluderende dat in respect van dese besettinge, het guarnisoen daertoe vereyst tot een nombre van 300 coppen, invoegen als bij d'Extracten ge-expresseert uijt de Ooster provintien wel conde vervallen, en off wel hun Ed:e wel gemelt 't zedert den jnval vande laaste revolutie, indien deele eenichsints schenen gewerden te wesen van een ander gevoelen, soo nochtans is geloovelyck de zaak weder zynde gebragt in een noch soo veel favorabelder wesen als te vooren, en verre boven de verwachtinge, dat die oock met eene weder, soo niet in gezegender, ten minsten in het voors: opsigt geconsidereert, ingevolge als noch verstaan sal werden, dat dees gewenschte pessessie, comt te dienen tot een seer groote versekeringe, en gerustheijt van soo wel d'eene als d'andere bovengenoemt, en dat daerop wel soodanige voorschreven verminderingen vande guarnisoenen, soude connen en mogen geleden werden, wanneer dan alle de voordeelen die hier voor de Compe quamen te obtineren, meerstinden te bedijgen tot suyver Effect en overwinste, alsoo de ongelden alhier dan weder, voor soo veel, comen tot verminderinge ginder; Oock mij belangende, can ick niet anders oordeelen, en daer in zijn veel andere Ervaren oosterlingen met mij accoort, off inder daad ganderen de provintien uyt dese besettinge, ruijm soo veel bescherminge, als de verminderde melitie emporteert, vande onderhorige volkeren, uyt dewelke alleen een schrijftelycke revolutie can
can opcomen, en heeft soo veel commer niet, onvermindert nochtans een continuele goede toeversigt, sonder crachtigh support, en ist gantsch niet apparent dat van die cant oppositie staat gerencontreert te werden, andere die van buyten moete comen, vallen soo schielyck uijt den hemel niet, Europianen en varen oock soo verborgen niet, uijt de Manilha is het naaste Schoon hadden nu de chineesen deselve geconquesteert, dan vereyster noch tijt, en beraed om verder te gaan, gecomen is oock niet gewonnen, dat lechter noch soo gereet met, doch het zy soo dat, Non opstant dit bezit, hun Ede: de hooge Regeeringe, de voorsz: landen noch een cloeck beset worden laten, dat en vermindert daerom de verseekertheyt vande selve niet, diese van hier trecken want zyluyden weetende, hier van daan, zoo lang wij hier leggen niet te connen besogt werden, laten die sorge, boven dewelcke geen andere naemwaerdige gedragen hebben, ons aenbevolen, en vertoonen haar, soo met de boven gewoone groote guarnisoenen als met des Comp:s hier vercregen ontsag en reputatie voor de onderdanen, te vermogender, en met soo veel te meerder Authoriteyt dat in allen gevalle niet schaden kan, maer het geeft, voor soo veel ick het begrijp, daerom te minder reden met, voor de Comp:e: oock hier in dit ontsagh te blyven, om het welke te seestendigen soo heb ick te meermalen gesustineert, en den raad met mij gelyck ick, en gylieden oock, noch tot nu toe zyn gebleven by dat selve sentiment, dat het ten hoogsten vereyst tot indruckinge van Comp:e vercregen voordeelen, dat wy alhier voor eerst met noch 3â 400: man gerecreuteert en soo gestelt werden in postuer van des noots zinde, te connen gebieden, tot dat d'een en d' ander gezeten, en alles onder de bondgenooten op zyn stel is, constringerende alle wederstrevers, dat niemand opdart fatsoen can tegenstaan, doch ick stelle vast datter geen crachtige Exercitie en sal behoeven, en dat zig 't een en 't ander wel sal vlijen, evenwel naar mijnen zin machmen hier in dit vermogen wel blijven, tot tenminsten October naastcomende, en offerdan (buyten bedenken) noch wat haaperde tot ult:o April 1671. doch ten is niet gesien, off daar sal naastcomende October geen oorsake wesen, om als dan 't guarnisoen stercker te houden, als 400 Nederlandse coppen, boven de beyde Compagnien Tarnatanen &e boutonders, die besprooken zijn hier parmanent te resideren, van welke 400: in meij daer naar (buyten ongemack van Godes besoekinge (@a) wel weder 100 â 150: conde werden affgesteken, mogende dan voor eerst wel veerder bij de resterende 250 â 300: Nederlandse, boven de voorschreven Inlanders gehouden werden, tot dat op alles, de residentie, en fortificatie rakende, een positive en peremptoire ordre gestelt, en ingevolge vande selve, 't een en 't ander ten principale beschickt en't noodigste