Van Amboina den 23en Maij Ao 1688wanneer Jaarlijx nog 600: baren zoude konnen in Amboinesen quaat nadenken zoude krijgen en welengers elders heen vlugten zoo dat best geoordeelt dan niet magt van sterke. vrijers omtrent dese genundete harde bollen. na de bomen voor eerst niet maar te ontfangen. dog 't openstellen der vaart voor de amboinesen zal wel 'tkragtigste verval versubject werden gemaakt, vermits de uliassers, ordinaris 1/3: Hila mede 1/3: en lijtimor met Laricque bij de 't Resterende derde derde deel, van den generalen ontfang uijtlevert waar door d E: Comp:e t een Jaar door 't ander nog al 600: baren zoude konnen in krijgen krijgen. 't geen 200: Baren meerder is als haar wel Edlens petitieren of vast stellen dat benodigt zouden hebben, wat moeijten en sware kosten d'E: Comp: onvermijdelijk tot nog toe in Ternaten (niet tegen staande zeer merkel: somma van Recognitie) heeft wegens 't motief van't Ruineren der nagelbomen behoren wij niet op te halen, maar daar uijt is wel te besluijten wat concepten zij dan met dese hare na buren zouden moveren, bij gevolge wat vrugten daar door welk gedoente de uijt herkomstig zoude wesen, want den ambonees merkende dat men haar zoo sogt te ondermijnen zouden alles laten voor 't gene dat 'er was en elders heen vlugten, waardoor de bomen genoegsaam en geheelijk verwaarloost waren, dit is zoo de beste boeg voor gewendt, maar 't blaatje eens omkerende vertoont zig soo veel opstant, dat het best zoude wesen nog enige Jaren overvloet van Nagelen te hebben en desselfs schade te dulden, in hope dat het inmiddens Jaren de duldengenige van den Hemel zal werden versien, dan met de magt van sterke vrijers omtrent dese geminde te harde bollen, welkers omstandigheijt wij oordelen niet nodig depen altijdt te vertrouwen, als zijnde saken voornamel:j in dese tijdt die u Hoog Edns beter als ons bewust zijn, voornemelijk in dese tijdt dat dE: Comp:e van alle kanten de handen genoegsaam als vol heeft. of de eerste extirpatie der nagelbomen, van die gene die in proces comen, als boven gesegt haar niet zal doen omme sien, en alsoo met den anderen liever verdragen op 't best datse konnen, hoeven wij al mede niet te Raden. zoo dat wij waarombost geoordeelt wert met goeden gemoede moeten zeggen het best is, dat men om tesien en genagelen voor eerst na de nagelbomen niet meer omme sag, en maar ontfingen dat 'er ter schale gebragt wiert, dog zoo u Hoog Edns de vaart open stelde voor den amboinees dat zoude het kragtigste verval permoveren oorsaken. men
Van Amboina den 13e Maij Anno 1688het pelaten der uliassers eijlanden. kanniet als opstant veroorsaken. om datse voor den arbeijt patbrugge zoo met graven helder nog penning genoten hebben. dat een heelander werk is als het scheppen op de Correcornen. optrek te vergelijken is. men mogt het hier met goede opsigt zodanig stellen als best te doen zal wesen. den landtbouw soude mede tot het voorwaarlosen der Nagelbomen ijts toebrengen zoo den amboinees daartoe genegen was; dog vermits niet weten hoe zulx in desen luije Menschen zal sijn in te voeren zoo sullen wij efter daar toe alle bedenkel: middelen aanwenden, te meer nu tot geen Comp: werken gebruijkt werdende, zij de handen genoegsaam Ruijm hebben om het voort te zetten, te weten tot haar eijgen voetsel en gerief allerhande aart vrugten en vrugt bomen planten 't geen sonder 't landt te zuijveren niet kan toegaan, en waartoe veel tijdt moeten verslijten, want dat zij tot het pagie planten zullen, werden gedisponneert dat is, na haren Aart, absolut mis, en met dwang ijets desen aangaande te laten geschieden is niet geraden, en ook gants ondoenelijk. want zoo men in tegendeel de uliasserse eijlanden of enige van dien verlaat. zoo sal den Amboinees zig niet anders connen imagineren, dan dat men haar geheel zal tragten te vernietigen, of wel haar van onse Heer schappije abandonneren, 't geen immers op het beste genomen, niet dan op stant kan veroorsaken; nog meer zal sulx ingressie hebben, dewijle zij voor alle den bloedigen arbeijt ter ordre van d' Ed. e Heer oudt gouverneur padtbrugge in zijn aanwesen aan de aardt en graafwerken, Cruijsmolens &a die zij bij tijden van den d. r gedaan, helder of penning hebben nog zullen ontfangen; alsanders gedaan hebben daar dit anders al sleurende gehouden mogelijk wel doot bloeijen zal, mits dat men haar de minste ongewoue lasten of hardigheijt niet meer oplegt. want het scheppen der Correcorren daarin hebbense nooijt adversue, als het den tijdt van ten langsten een maandt in 't Jaar niet execedeert, maar wel glorij, als ziende datse nog vermogens zoude wesen om bij noot ijets tot gemene tgeen bij onsen Jaarlijksen defentie bij der handt te nemen, 't geen wij dan vergelijken bij onsen Jaarl.jk optrek, dat dog van de meeste lustig en hrnstig gedaan wert. de fflijs van 1679: toot 1687: De Rijs 't zedert anno 1679: tot 1687: in cluijs herwaarts gesonden monteert 6764957: lb: en 't geen door een gerekent 751661: lb: Jaarlijx begroot, deselve is op volgende wijse uijt.
Van Amboina den 13en Maij Anno 1688pakhuijsen verstrekt. militairen. geworden. 272: lasten Rysperburger uijt de pakhuijsen verstrekt Rantsoenen generaal is op dese wijse uijt de in opgemelte negen Jaren zoo aan militairen als ambagts gesellen. . . . . . . . . . . . . . . . . lb: 1465570: —: ordinarij oncosten in verscheijde gelegentheden in bovengem: tijdt - - - - - - - - - - - - - -  159433: ½: extraordinarij onkosten in verscheide expeditien  168313: ½: fortificatie en werkluijden- - - 130014:-: oncosten van slaven zijnde 's Comp:s lijfeijgenen in de Jaren 6: 7: en 1688: - - - - - - - - - -  10450: —: schepen en mindere vaartuijgen. . . . . . .  414404: —: 't hospitaal. . . . . . . . . . . . . . . . . . .  270. 740:—: gecondemneerde gevangenen - - - - - - - -  183454: ¾: Cuscruijtmakerije 15600:-: steenbackerije anno 5: en 1686 - - - - - - - - -  200: —: de onderhorige Comptoiren - - - - - - - - - - -  1955237: —: uijtheemse Chialoupen - - - - - - - - - - -  7116: —: 't afgescheepte na banda en Ternaten - - - - - -  628800: —: de verkogte voor contanten. . . . . . . .  311862:¼: onderwigten en spillagie sijnde schaars 10: p r Cento.  678660:—: ld.  6399055:—: gaat af 't geen a. o 1684: te veel afgesz: en a o 1687: in de maandt april weder is gevalideert. . . .  53800: —: lb.  6345255: —: 't Restant nu nog in wesen. . . . . . . . . . .  419702: —: zoo dat het negen Jarig aangebragt getal op dese wijse bij onse boeken wert verantwoort zijnde - - - - - - - - - - - - - - - - - - lb 6764957: —: waarbij evident Consteert, dat de Rijs niet alleen aan sulx deselve niet alleen een de militairen en ambagtsgesellen die in opgem: Jaren door een gerekent maar 758: Europianen bedraagt maar, aan meer andere, en tot verscheijde nootwendige, waar nat onder s gereijdelijk Ja onvermijdelij consumptien is verstrekt en uijt gegeven, verkogt en na de andere gouvernementen versonden is gelijk sulx bij particuliere notitie, vrter No 43: hier nevens gaande blijkt, wij zullen efter, in alles zoo wel als in de Rijs de vereijschte mesnagie na u Hoog Edns bevel observeren. van batavia, maccasser en Javas oostcust is hier vaartuijgen aangebragt. dit lopen't Jaar per Chialoupen en vaartuijgen aangebragt een quantiteijt van 272: lasten waarvan 't grootste gedeelte, opde basaar Reets verkogt is. de placcaten tegens de niet getollereerde natien om hier de plaaaten tegens t imbren25 gen