Rapport vanden Coopman Adriaen Lucasz wegens sijne verrichtinge op Ligoor Adij 22en novembr 1666 hier voren meer genoemt, (en buijten den selve geheel lusteljk de meeste thin ontfangen, doch heeft hij al tot diversche malen geklaeght dat minerael Jegenwoordich geheel beswaerlijc te becomen Is, Ja ten lesten verclaert, dat geen middel sage om voortaen op dusdanigen voet voor d' Een Compe sonderlingh thin te versamelen, alsoo niemant d' bhaer minder als om h0: Ej: gesint ware afte staen, verhalende wijders dat door de dinaers vande siamse maijsts factoor, dickmael gedreijght wiert, hem met eenigh Conincx gelt te sullen bij goede occagie, belasten, om dan gehouden te sijn gestadich voor s Conincx reeckening, thin te leveren, over welck vooren staende. 'k tot verscheijde reijse, soo bij den oija Bordelongh d' twee oloanghs, opera blat en Jouckebath, mitsgaders eijntlijck (na dat diversge malen audientie hadde versocht, tgeen wel tot drie distincte Reijsen niet conde vercrijgen, bij den stede houder, den opera disjoe ben Clachtich gevallen, en omstandiglijck geprottesteert, ons vande goede toesegginge die— haren Coninck op een nieuw aen d'E Compe int maecken vant nieuw contract heeft gedaen, weijnich ofte geen Effecten toe quamen, maer dat veel eer d' Chineesen pattaneesen en andere vremde natie, sonder eens te letten de nederlanders soo veele Jaaren in goede vreede en vruntschap met d' ligoreesen, al 't siamsche Rijck hebben gehandelt, en omgegaen, gepreffireert wierden, Ja dat het gantsch onnut ware dat des E: Compes ministers in sulcker voegen langer in ligoor Residentie bleven houden, maer veel liever met pack en sack op cramen mochten, om vande sware ongelden (die sck seijde Jaerlijcx om den Incoop van weijnich thin moesten doen ontslgen te wesen, d'antwoorde die sij luijden aen mijn 't elckens gaven, was, datse niemant verboden aen d' logie thin te vercoopen te brengen, maer dat ons de vrijen Jncoop van do minerael toe stonden, seggende met eenen dat wij voor ijder bhaer mede 30: Tj mosten betalen gelijc andere natie, opera blat bestont In volle vergadering met onbeschaemde woorden te uijtten, de hollanders willen garen voor weijnich gelts, veel waaren hebben, ende sij sijn nimmermeer vergenoeght, hier uijt sal u Ers connen af meeten hoe gants weijnich onse doliance vande laetdunckende ligoorse subalterne grooten wert in opmercking genomen, 'tgeen wel anders te wenschen was, beseijden 't vooren verhaelde, Comt noch dat de Coninck en grooten van siam, meenigte van thin en peper uijt de provintie ligoor vorderen, ende soude weijnigh min als duijsent bharen van dat minerael dit Jaer naer dewaerts sijn gesleept, dat een merckelijcke quantite, mitsgadrs d'E Compe
de proventie van ligoor ten laste ge leght, de gewooneRapport vanden Coopman Adriaen Lucasz. wegens sijne verrichtinge op ligoor Adij 22en novemb 1666 d'E: Compe ten hoogsten schadelijc Js, door diversche siammers ofte ligoorsche inwoonders, is mijn voor waerheijt verclaert, den coninck van siam bij geschrifte soude hebben g' ordonneert alle de thin en peper en Cattoen in te coopen, en verbooden dat niemant anders in Coop van 't selvige vermach te doen, dan dat (nae onse meijninge, op de compst der Chineesen in siam ziet, gedachte hoocheijt heeft ooc geheele vaertuijgen met alderhande kleeden van goede sorteringh en saij die over den wech van tannasserij daer werden gebracht, voor eijgen Capitael, besijden parthije Contanten tot negotie overgestiert; sijnde dienvolgende des E: Compe aengebrachte doecken, in geendemande, maer blijven (tot ons harten leet, 't packhuijs ten principale beware, ende boven dien Is, d'ingesetene Jaerlijcxe schattinge dat in voortijden met padij ofte andere valummieuse waren placht voldaen te werden, met thin te betaelen, die sijluijden dan tot 29 en 30: Es: d' bhaer genootsaeckt blijven in te coopen, dat veel clagens en kermens onder de geringe luijden veroorsaeckt, soo mede hout de sterfte inde thin bergen voor als noch niet op, ende na dat mijn door seeckere twee mooren die aldaer des Conincx thin 't geheele Jaer door in vorderen, is bericht gedaen, resteert int geberchte nauwlijcx drie hondert Coppen die den thin graven, daer in, voor ettelijcke Jaren geleden, wel duijsent en meer menschen plachten te arbeijden, sulcx den toevloeij vant dickmael genoemde minerael hier door meer als de geheele helft, heeft afgenomen Na de geruchten loopen, hebben dit Jaer niet min als 17: Chineesen Joncken inde bocht van siam wesen handelen, waer af de meeste part lanck harige Chineesen sijn geweest, afgevaren van seecker eijland dat noch onder der tartarg gewelt tot dato niet gebracht is geweest, sijnde bij haer soulack gezeeten, van waer onder den admirael opden zee roeff souden wesen uijtgeloopen, maer door 't aff sterven van do admirael om 't oppergebiet on eenig geworden, sijn vanden anderen verstroeijt, en etteijcke der selver naer Jappan gerant, Ende soo voors inde bocht van siam komen oversteecken, en nae gedane negotie Int eijnde van Junij weder te rug na derwaerts gekeert, hebbende den opera disjoe durven bestaen, voor sich een Cappitaeltien daer mede over zee nae gedachte Japon te wagen, t heeft al (na onse meijninge eenigsints sijn nae dencken, of der Chineesen overcomst niet wel op eenigh verspieden van d' een of d'ander lant steeck is toe gelecht, te meer met veel oorlogs wapen tuijgh sijn toegerust geweest, om te beletten dat de Chineesen niet meer met hare Joncken op ligor comen handelen, soude een bequaem Jacht nevens een Chaloup
Rapport vanden Coopman Adriaen Lucasz. wegens sijne verrichtinge op ligoor Adij 22en novemb 1666 Chaloup ontrent februarij en maert tusschen po: Cara en po: ubij dat op de hoeck van Combodia en ongevaer 65: mijlen vanden anderen legt, moeten werden te cruijnen gehouden, ende meijnen wij daer door d' Chineesen (sijnde s Compe vijanden, veel hindernis en schade soude connen werden toegebracht, dit hebbe onder V Ede wel nemen, met vertrouwen sulcx u Ede niet mitshagen sal, hier dusdanich ter loops bij gedaen, Onder dato 29en september heb Ic per een Jappanders barck, die In Compagnie van noch 5 andere vaertuijgen altemael tot het overbrengen van s Conincx thin en peper afgeprest, dat al mede een nieuwe vont, en bevoorens noeijt meer geschiet is, een missive naer siam laten aff gaen, ende daer bij 's Compes hooft Resident den E: Enoch poolvoet omstandelijc de hoedanicheijt van 't Comptoir ligoor benevens de sobere voortganck der negotie, met aenwijsinge van waer sulcx ten principalen hercompt, wijt loopigh bedeelachtight, mitsgaders om een beter succes te mogen erlangen om een nieuwe Trae van siamse maijst te vercrijgen g'insisteert, want de verleden Jaeruje in weijnich achting wert gehouden, sijnde mij vande groote tot verscheijde reijsen (als Ick hun d' oude Crae leesen liet, daer op In antwoort gedient, de naem vanden opera disjoe bij dat geschrift niet uijt gedruckt, maer aenden oija Rangh meldende en dienvolgende nu van weijnige vracht was De Coopmansz: die door de dickmael gemelte Chineesen werden aende marckt gebracht, bestaen uijt verscheijde sorteringe slechte sijde stoffen, porceleijnen in groote quantitijt goude Coubanghs, om 7 T: het stuck vercocht, Japans staeff kooper om 15½: a 16 l: t kistken geventet, welck list genoemde minerael, ( conform 't voorgeven der ligoorse Regenten) al 't samen voor reeckening vande siamse Coninck ingecocht, ende met thin betaelt ofte ooc wel 't een tegens 't ander vermangelt, werden moet, kunnende derhalven geseijde grooten hier door te beeter hun rolle met thin aende Chineese te vercoopen, speelen, sijnde de principale Coopmansz: die sij weder hebben ingecocht. geweest, Thin. peper, Copock, Cattoen, suijcker als menichte potten hoiigh water &a. k heb / achtervolgens u Ede wel gegeven ordre, naerstelijc nade quantiteijt vande peper die Jaerlijcx in ofte ontrent de provintie van ligoor valt, ondersoeck gedaen, ende gevolghlijck soo uijt ligoorsen, als de daer remorerende Chineesen, ontwaer geworden, tgetal desselffs ongevaer 500: bharen soude monteeren, doch de prijs van dien gaet door den gretegen Incoop die de Chineesen