Van Sumatras Westcust den 9en December Ao 1679./ onaengesien d'E: Compe tot nogh de welsmaeckende vrugten van haere swaere lasten uijt den territoir soo in Cas van een florisante negotie als omtrent haere mijnwercken niet heeft konnen obtineeren des al efter onse Edle heeren supriooren en u Edle agtben haer die — lastige besendings niet laeten verdrieten op hoop van noch eijndeljke een goet succes te sullen aentreffen dat godt geve en wel hartelijck om te bidden is, maer hoe veer het nogh daer aff is, sullen de hier agter gespecificeerde sobre retouren en voornamentljk der — mineraelen u Edle agtb:re tot ons leet weesen uijtwijsen, beijde — bijna uijt eenderleij oorsaecke ontslaende wantn soo als de — negotie door d' inlantsche querellen dagelijcx vererghert (:waer ontrent onse vrundelijck vermaninge off ernstige waerschouwinge niet 'tminste respect toegedraegen wert, selfs niet vande — padangers die 'tsvoor dus weijd te buijten getreeden zijn, dat sij tegens ons wil en danck voorgevende daer toe van haere — vijanden geforceert zijn geworden:) den oorlogh offencieff tegens — Cottatenga, en Pouw gedeclareert en selfs al twee â 3: altacques op haer gedaen hebben, waer in van weederzijden eenige gequest en waer onder deselve den soon van panglima nadia zijn — Soo gaet het oock met des E: comps mijnwercken daer de minirael aderen door haer parthij sijnde d' seer lande klippen — dusdanich verdruckt en in een deselaeten staet gebraght werden, dat inde maeten 8ber: niet meer dan 99e lbe mweederleij soort ersz, en na den sijne essaij eenelijck waerdich f 140:—:—: is gegaent konnen werden des wij oock alle hoop van ooijt voor d' E:— Compe daeruijt de gewenste vrugten te sien bij na 't eene mael uijt onse gedagten stellen, want wat menschen debvoiren oock aengewent werden, en hoe dieper in 'tneedersincken comen, waer na altijts 't verlangen der mineurs geweest is, hoe haer de wakken — Eenigen off klippen meer openbaeren sijnde oock al weijnigen tijt verleeden de noordelijcke ader geheel weggebleeven en niet veel beeter staet het althans met den zuijdelijcken do daer — altijt onse principaelste hoop en vertrouwen op geweest is maer dese nu al meede soodanigh gestelt, sijnde dat men niet anders dan eenige verspreijde adertiens kom sien, magh onses — bedunckens
Van Sumatras Westcust den 9en December Ao 1679: bedunckens met reeden aen een goeden uijtslagh wel getwijffelt werden ten zij in Corten den goedertiern godt 'tselve werck met sijn zeegen — merckelijcker gelieve te overstraelen dan nu eenigen tijt voorwaerts — ons wel gebleecken sij, anders en buijten dien imagineeren wij ons — vastelijck dat d' E: compe nooijt weeder eenige naemwaerdige — restitutie van alle haere daeraen te kostgeleijde penningen sal — becomen, hoewel de bergkundige noch van gevoelen zijn dat alle — dese obstaculen eens verdwijnen en d'slam van den regten gout ader in sijn diepte aentreffen sullen, maer wanneer, en wat tijt dat weesen sal dat weetense niet, en is voor haer oock onmogelijk te seggen: wat swaeright was het op dit goetgevoelen nogh eenige Iaeren te wagten, soo in middens de swaere oncosten meede in die tijt stil stonden maer die gaen haer gangh en sijn nu met alle dese nieuwe europiaense mineurs slaeven &a maendelijcx — al opgeloopen tot een somma van f4303: 4:6: uijtwijsende — d'ingeslootene rolle, daer onder dan nogh niet gereeckent werden 't afsterven en wegloopen van slaeven, 'tslijten van vaderlantse en bataviase matrialen, als blaesbalgen, berghlampen, zadels coomen Eta en 'tgeene daer bij oock oock wel voornamentlik te beklaegen zij, is, dat soo wel de mres monsr bilandre — en agterbergh als haere waelse knegten nooijt in europa gout off silver mijnen gesien off bewercken, en alleen kennis van — loot ijser, en koolmijnen Idem steenen tot bonagie uijt de bergen te kappen, en steeden off contressen te ondermijnen hebben, alleen zijn onder 't geheele getal van dese mineurs maer 8: hooghduijtsche soo gemeene werckers, als onder en een oppersteijger genaemt Paulus halfrijck, op welcke wij ons eenigsints, mogen verlaeten en waer voor den werver gent Iurriaen da bijlo hoewel selfs onkundigh in 't bergwercken sijnde almeede voor op persteijger met 40: gl: ten maent aengenomen is die hij efter sustineeren wel te verdienen om dat na sijn voorgeven geseijde hoogduijtsche op— van hem lijfsgevaer uijt haer lant gevoert heeft en soude men  oock om — sijn bergienight wel ijets goets van hem mogen verwagten — maer dat d' E: compe dus schandelijck van dese waelse meesters en kregts bedroogen is gaet al te veer buijten spoor ende hier van moeten wij alleen de schult geven gelijck ons uijt seecker acte — door voorsz: bilanden verthoon gebleecken zij, eenen monsr Iacobi, woonende.
Van Sumatras Westcust den 9en December Ao 1679: woonende omtrent mastright die hem na 't getuijgenis van den E: doctor ten rheijne maer op swawel en victrial mijnen verstaet waer voor oock eenige Iaeren inde Landen van overmaese omtrent daeren geleegen, op siender en een reeder met sommige amsterdamse heenen daer onder d' E keskes geweest is, en dit is den examinateur van alle deese onweetende luijckerwaelen en Een voornaem patroon van bilander, op wien en sijn hier voorgemt acte hij sich oock aenstont beroept, en sijn grondige ervarenth cragt te bewijsen, maer — speculatijff is het, dat al schoon hij selfs niet weesen off schrijven kan, maer sulx door sijn wijff off een ander moet laeten doen, hij wanneer dese acte bij hem legt sich ten vollen inbeelt al kennis genoegh te hebben om voor een oppenbergmeester te passeeren, en — waerom niet, mant hij Conen van een ervanen swavel en victriol mijn kender, welcke mijnen benevens, de ijser, Loot, en kwol — mijnen soo veel van natuer gedaen te en bewerckinge met de — gouts en silvere te vergelijcken zijn als onder uEdle conrectie — een koe bij een entvogel, 'twelck desen examinateur na het ons — toeschijnt al eenigsints geweeten moet hebben, waren wel expresselijck in meer gerepeteerde acte vermeltn weten, dat hij hier drie geopende mijnen sal vinden, 'tgeene bilander (:nu ter Contrarie siende:) niet weijnigh buijten gissinge gaen da derst tot eijgen disneputatie en onweederspreeckelijk bewijs van sijn onweetentht sich daer op beroepen, en oock voorgeteen dat onse Edle heeren suppriooren sulx bij monde geconfirmeert hebben en dewijl ons reets duseerde inde mijnen en haere opsienders verwaat vinden, sullen ons met een aendie mateerie soo tot beantwoordingh van uEdle agtbe missieven als 't vorder gepasseerde houden, en vervolgens seggen dat nademael den E: dactor ten kleijne hier voorgemelt den — elen daer 14e 8ber: van batavia en den Commandr daegs  aenvolgende van paedangh ten Eijlande Chinco aengehaelt waeren, en oversulx — het door uEde agtbre pr gestelt bergcollegie compleet vonden, soo maeckten op den 21en daer aen een begin met het visiteeren der tambangse mijne, in welck onderaerts dat dan den commandr met den oppermr, Sr bilander doctor ten kleijne Luijtenant — d' graeff, Essaijeur hofman en eenige gemeene hoogduijtsche — berghwerckers, agterlaetende den tweeden baes sr agterbergen, die om sijn beenbreuck niet volgen konde, gecomen, en voors sr bilander alle stollen, inslaegen, klagten, en sitloorden aengeweesen ende van