D jck sedert mijn vertreck van hier, doorgaens gesont geweest was, op mijn comste in Bata VEds nevens alle grooten, Insgelijcx de stadt Bata als den omslach van VEdls Gouverno, in gewenschten doene, gevonden hadde, met wat Indische Coningen, VEde, noch in verschil, ofte Oorloch voerende is, ofte sijn hoocheijt, ende vorstelijcke genade, den Heere prince van Orangien, noch wel gedisponeert, ende victorieus, over zijne vijanden was, of den Commissaris schouten, voorspoedich in hollant aengecomen was, ende 's Conincx brieven, door hem, aen zijn vorstelijcke genade, behoorlijck waeren overgelevert, off Ick brieven, van VEds aenden Coninck bracht, ende gesonden was, om hier te blijven, ofte dat met den eersten, weder naer Batavia soude keeren, waer op bij mijn, in soodaenige maniere, is geantwoort, als VEde uijt 't dachregister, dato 19en september, gelieft te beoogen, dewijle, het incorte substantie, niet wel can begreepen werden, hebbe 'tselve aldaer geextendeert. / den sabandaer heeft mijne antwoort, perfectelijck aengeteeckent, is daer met naer 't Hofgegaen, om 'tselve door den berckelangh, den Coninck, voor te doen draegen, wij recommandeerden hem de spoedige ophalinge van UEdes Missiven, met de vereijschte solemniteijten, op dat die ter behoorlijcker lijck igabel saacke ,hier Cregen sijn wel eert uijt hier daar — wert Inpan coopm naar recht tuigh ende over vernog Ritter despeTourge. zijn ver tequar den. wat eeijscht. toiren zijn tin
behoorlijcker plaetse getranslateert, ende sijne Maijt mochten overgelevert werden de gerequireerde antwoort, daer op becomen, oock dat 't schip daer met Ick gecomen was, ter gezetter tijt, weder vertrecken, VEdes des Conincx meeninge, 'tsij ten goede ofte ten quaede, daer uijt duijdelijck vernemen, ende met d'eerste vertreckende vloote, naer 't vaderlant, aen onse souvereijnen, behoorlijck advijs, daer van geves mochten. den 21en septembr belasten den Coninck, dat men VEdle Missiven op morgen soude translateeren, hoe wel het wan prae, ofte siamsen zondach soude sijn, ende de siammers, insonderheijt t hofgesin, haer als dan geene saeck ken (als door noot) aentrecken, tschijnt dat de Maij  uijt begeerlijckh gedreven wiert, om te vernemen, wat VEds geschreven hadde, wij zouden 't schuijtjen van leijden, des avonts, beneden 't Canon, omme 'smorgens vroech, weder herrewaerts te keeren, quansuijs als of van boort quaemen, ende de brieven, op brachten, over 't schuijtien hadden een tent, van Root laecken gemaect, daer de Missiven, in eenwel gemaeckt Comptoir, properlijck op waeren gestelt, ende deeden de selve, recht naer de logie brengen, vermits licentie tot zulcx verworven hadden, van waer de zelve door eenige grooten, seer statelijck gehaelt, aenden vergulden tempel wat Maij sijnde d'ordinarie plaetse) gebracht, en int bij wesen, van veele gecommitteerden, dien, ende volgende, dach wel ende behoorlijck, naer den letter, sonder eenich tegenspreecken, wierden getranslateert, de translaeten dickmael, tegen d'origineelen, naer gesien, de misstellingen verbetert, soo dat wij niet conden bevroeden, nochte anders vermercken, oft den Coninck, hadde de secretarissen, ende gecommitteerde expresselijck belast, alles oprechtelijck over te zetten, op dat zijn Mont., volcomen weten mocht, wat van VEds geschreven was, 'twaer anders niet mogelijck, dat sijlieden daerin, soo ongeveijnst, sonder schrupele, ofte vleijen, souden hebben te werck gegaen. / daechsnaert overzetten, van vedts Missive, wiert ick uijtBerckelangs naeme, voor gemelten Tempel, bij den sabandaer, Oprae Raijmontrij geroepen, die mij aenseijde, dat berckelangh in droefheijt, ende grootgevaer, om dat den brief aenden Coninck, van zoo harden substantie was, Jae dat hij de zelve, de Maijt, niet derfde verthoonen, nochte voorleezen, dat berckelangh, oock niet beseffen conde, wat VEds daer niet zeggen wilde, dat langen tijt voornemens, ende te raede geweest zijt, om de middelen te gebruijcken, die VEde van Goode gegeven zijn, ende tot weeringhe, van soodanigen schantvleck, als in zijn Maijt lant ontfangen, wel nodich achten, ende alsoo wij hun sulcx ontleeden, vielen ter wederzijden, veel arrogante discoursen, die meer tot verwijderinge van vruntschap streckten, als om d'onlusten te dempen, den sabandaer verhaelden de machten des Conincx, seggende oock wel te weten, dat de hollanders goede soldaten, ende insonderheijt zeehelden, maer dat de siommers oock geen kinders zijn, noch oorloogs gereedtschap gebreck hebben, wij brachten ter baene, der Nederlanders gedaene conquesten in India, de Jegenwoordige staet, en opclimmende macht van VEdleouverne, Eijnde zeijde, van VEde niet gesonden was, om iders staet te bedisputeeren, ende de machten tegens den ander, te balanceren, nochte malcanderen te picqueren, maer dat opt aenrneden van veele grooten, de questie bij V Ede hadde gesocht te middelen, ende als nu gecomen was, om den Coninck VEdls genegentheijt, te cundigen, dat soo de vruntschap, bij de Maijt oprechtelijck gemeent wiert, VEds geen oorsaeck, tot verminderinge geven zal, maer dat wij geen smaet, veel min eenige terginge conden verdraegen, gelijck alles int breede, int Journael, dat 24en septembr verhaelt is, waer toe VEds Reverentelijck wijze. / hoe wel
hoe wel den sabandaer, ons verhaelde, dat Berckelangh den Brief, sijnen Coninck niet derfden voorlesen, zoo verstonden uijt den Tolck, dat den zelven de Maijts al gecundicht, ende dat de Maijt over den teneur seer ontset was, seggende dat het VEde niet voechden, soo scherp aen hem te schrijven, wont dat staende sijn regeringe, noijt van eenich vijandich Coninck met brieven, soo begroet was, doch dat hijt ten respecte vande vruntschap, die hi met den Coninck van Hollant, soo lange onderhouden hadde, dese werf, ten goeden duijden, de brieven echter accepteeren, mij bij gelegentheijt audientie verleenen, maer met sijn secreten Raedt delibereren, ofte antwoort aen VEds, ofte wel directelijck/ aenden Coninck in Hollant, zenden soude./ Tot 's Compes ongeluck, ende merckelijcke verhinderinge, in haere besoignes, is den wellustigen luijaert, nu weder Berckelangs, die voor3: ende 2: Iaeren, int ampt geweest, om zijn naturelle traecheijt, ende quade bedieninghe doenmaels vanden Coninck verset, maer dewijl hij broeder vande Coninginne is, heeft de Maijt hem de plaetse, nu weder gegunt, principalijck, om dat het zoo melck gevenden koe, ende profijtelijcken ampt is, deesen achteloosen luijcert, wist des Conincxhevicheijt, om zijn traecheijt een schijn te geven, wel 't'appliceren, want wat voorstellen hem deden, dat sr. schouten voor 2 Jaeren, door hem hier te langh opgehouden, daerom soo spaede naer hollant vertrocken, ende zulcx de warachtige oorsaecke was, de brieven die den siamsen Coninck, aende Hre Prince van Orangien in antwoort gesonden heeft, zijn Hoocht een Jaer laeter is becomen, dat 't schip daer met jck gecomen was, vertrecken most, dat wij wilden weeten, wat antwoort aen VEdte souden schrijven, dat Ingeval den Coninck VEde Missive niet geliefde 't accepteren, hij de selve te rugge senden, of soo te scherp geschreven de Maijt naer sijn goet gevallen, resposteaen UEde zenden mochte, soo oock eenige poincten wat duijster waeren, wij duijtlegginge, gaerne wilden doen, conden echter ons voornemen niet bereijcken, nochte bequaemen op 't hart aendringen, anders geen antwoort, als den Coninck is verstoort, om dat d' Hr Generael soo hart aen sijne Maijt geschreeven heeft, ende ick en derf van U.