Consideratien over Ceijlon handel larijn van d'amm: willende trecken 'tselve een grot ongenoegen in hem verwecte en oversulx die weder affschaffen, luijdende als volgt. — UEd: is wel bekend, dat den gouv:r coster zal:r conform zijn jnstructie hem vand' Ed: heer philip lucasz: — gelaten g'ordonn:t hadde dat wij de vreemde mooren ende sjentiven van buijten incomende de thollenop batticalo, aff vorderen souden, 'twelck wij oock alnu werck hadden beginnen te stellen, waer tegen hun dese luijden seer qualijk te vreeden hielden, jnbrengende dat noijt, in dien sulcke onbillikh:t bespeurd hadden, datm een tol tweemael betalen moste, weshalven sij over dut doen aenden koning klagtig vielen ende ons seert odieus bij hem sogten te maken, soo dat ragia hun sulx ook toestond, ende affirmeerde als aen hem den tol voldaen hadden, aen ons in 't minste niet schuldig waren, ende om mijn gegeven ordres te volvoeren, m jck geen andere remedie in te stellen als hun dit selvige onder pretext van cortagie geld af te vorde het welck inden eersten ook qualijk volgen wilde dog zij luijden siende, dat geen pas voor niet gelijk voort desen becomen konden, hebben ons het gene van haer versogten toegestaen, ende voor jder amm: een larijn (: gelijk aenden koninck:) gegeven, soo dat in alles — hebben becomen de somma van 543. barijenen — sekerlijk een gering incomen, waer voor wij eene groten haet op den hals gehaeld hebben, want soo de mooren vernamen dat wij haer mede tollen wilde affeijssen, hebben al hun arreecq die sij in candij opgecogt collen
ocee Ceijlon handel groo Consideratien opgecogt hadden, om naer bat:a te te brengen, naer coetinoere vervoerd, jk beelde mij vastelijk in dat dese tollen mede een gedeelte vande oorsaek sijn, waerom den gouv:r koster om 't leven gebragt hebben, daer hem den k: op 't hoogst van ontschuldigt gelijk de moren, en sjentiven agten dat seven tenhond: soo van in, als — uijtgaende goederen, een groten tot is, die sij aenden k: moeten geven 't welck hem ook verleden jaer. — 14000: larijnen, off 2800 rd. soo uijt batticalo als cotjaer op geb:t heeft, soo beelden haer nu in als van gelijcken soo veel aen ons betalen moeten dat het selve geheel buijten reden gelijk vooren verhaeld is, wes halven te rade sijn geworden, niemand onder wat pretext het soude mogen wesen, eenige tollen aff te eijssen 't sij uEd: ons daer toe prompte ordre sal gegeven hebben, vermits wij dees tijd gants geen proffijt off vrundschap inbrengen can, t en ware dat men colombo eerst onder ons geweld sogt te brengen, wanneer men ragia beter als nu inden breijdel houden soude. — Waer bij dan verclaert, en aengewesen hebbende ons gevoelen dat ragia van ons niet sal willen bepaeld, ofte gelimiteert sijn, ende de havenen voor hem alleen op en hebben omme daer omtrent te disponneren naer sijn welgevallen, soo menen wij wijders dat het selve toegestaen, en vergund sijnde den arreecq mede in meerder quan t: soude toevloeijen, en door chistijs mooren, en andere naer de strand en gebragt en waer bij dan best soude connen gesien werden, hoeveel dat het vande 40: O: amm: quame te verschelen, en die wij vertrouwen dat op geheel ceijlon wel groeijt want Collen van den Areecq
over Ceijlon vanden areecq Open handel Consideratien want ons tiennelijk is, dat een grote quant:t areeq inde bovenlanden en selfs comp:s jurisdictie jaerlix blijft leggen die de jnwoonders laten vergaen, en verrotten on dat haer gebreect aen middelen, en vermogen, deselve naer beneden te brengen, daer sonminge ook teluij toe sijn 't welcke dan met de openstellinge des handels en een vrije negotie verbetert sijnde, menen wij het hier op behoor aengelegt en in practijq gebragt te werden, dat men op calpatijn end' oostkant deses eijlants van alle aencomen de, en uijtgaende waren, den tol invoerden en die op de arreecq tot een rE. off weijnig minder d'amm: en de cleeden tot 20: p:r cento verswarende, sonder ons verder off met jts anders te bemoeijen ofte alvoorens dierwege eenige kennisse aen ragia te doen, die gelijk hier voorslae daer inne als dan niet soude willen consenteeren ende alles aen sijn eijgen wel gevallen gesteld hebben, oversulx hier over bij ons wat nader sijnde gemediteert en gedeliberee mitsg:s reflexie genomen op ragias presente consitutie daer jnne men geen verbeteringe, en wel vererging ja apparent wel een laestige doot te verwagten heeft, soo zijn wij gesamenlijk van advijs dat men op cormandel madure, &:a behoorde te divulgeeren dat wij met ragie Ginga in een goede vrundschap, en vreede, lieffde, e een jgelijcken de negotie, vrijen pranck in sijn land ende havenen van ceijlon mogte drijven, mits betal den behoorl:jk en gestelden tol, omme de coopl: afsoo de rw:s te doen komen die als dan ook niet soude agter blijven en veel welvaert aen het land, en d' jngeset toebrengen, en het welcke ragia onses oordeelt hem seer niet soude aen trecken, ende door de omleggende vorsten met besendinge besogt werdende, te meerder— vernoegt sijn, waer tegen weder in consideratie can comen, dat d' E. comp:e de voordelen op den areeq in bengale, op de cust cormandel &:a soude komen we dog