Hoe meer dat volg in getal toeneemt, en men van andere plaetsen trecken kan, hoe beter het zij, want wij en behoeven die niet alleen, om voorverhaelde redenen, maer om dat zij voor matrosen op de jnle vaertuijgen moeten dienen, die d' Ecomp. e in huere neemt, om na colombo over mannair rijs, en nellie aen te voeren, en van daer met meer omslag vast is, en dat het guinees een zer langen keten bij opstelling behoevd, 'twelk zij luijden niet binnens huijs, maer op de straten moeten doen, soo gelooven wij dat men van dat volg geen groot getal sal mogen logieren, maer dat zij in 's Comps dorpen veel geriev, en gemak sullen konnen vinden, dogh de wassers zijn voor de schilders, en 's Comps en ruwe lijwaten, seer nodig daer toe Inde stad geen woning, en soo binnen als even daer buijten, geen water ontbreekt mur arreeq
arreeq van putelan, en Calpettij weder te keeren, ook datmen (bovendien deselve zal behoeven, om te bemannen de nieuw aengekomene paros, op mallabaer gemaakt, en die nog te verwagten staen, om daer mede niet alleen den selvden dienst, als de gehuer devaertuijgen tedoen, maer tot allerhande geriev, daer toe deselve zillen werden g'oordeeld bequaem te zijn, om te gebruijken, bij onstentenisse van 's comp. scheepen, de negotie Comptoiren af en aen tebrengen de gereedleggende lijwaten, en benodigde coopmanschappen voornamentlijk na october en het vertrek der scheepen, om als dan nog tot Ianuarij delijwaten tot mannair overbrengende, met de retour scheepen van Ceijlon tekonnen overvoeren na het vaderland, daer deselve anders een geheeljaer soude moeten overblijven, UE. bekent sijnde, daer mede verledenjaer een preuve genomen is. — Dit gemelte volk is de vrijheijt, en oefening van den roomsen gods dienst gelaten, die aen haer bediend werd door een priester uijt d'ordre der bedel monicken van de francis kanen, en gemerkt men zoude mogen oordeelen, wenschelijk te zijn sij haer wilden laten onderwijsen, en begeven onder de gereformeerd religie, zoo moeten wij dat van dese visschers gevoelen, dat Sijnde deselve onder d' andere heijdenen g'agt voor een veragt geslagt, zij door den naem van Christenen verkrijgen, soo bij de portugeesen, als ook bij de jnlanders meerder eere, als zij nog heijdenen zijnde, souden mogen genieten, als hoorende onder deportugeesen, dog wat aengaet derselver leven, isser met heijdenen weijnigh verschil, en zoo oog ontrent 't geloove, want aengesien zij inden roomsen gods dienst in het openbaer alles vinden, wat ik bij de heijdenen, en derselver afgoderijen gevonden word, soo blijven zij het geene zij waeren, en eeren met de naem van christenen debeelden, schilderijen, hout, steen &:a, in selvder voegen als de heijdenen doen, en welke, soo men hair wilde ontnemen en afraden, zij van stonden aen ook weder zoude loopen na haere lempels pagoden, en afgods beelden, invoegen men van deselve soude mogenseggen dat, dat volk, paapse ofte roomse heijdenen sijn, en blijven sullen, ter tijd god den heere haer diegenade doe, den weg der bekeering thaerder saligheijd aen te wijsen, dog aengesien een volk buijten gods dienst, niet en mag werden vertrout, soo mag men het daer voor houden, dat het dan oog zij een valschen, dan geheel beter geen gods dienst, te vinden, en te gedogen, maer aengemerkt deseluijden naam christenen geworden zijn doen de stad Nagap. onder der portugeesen gebied stond, soo schijnd het een onlijdeljk zaag te wesen, dat sijnde hebbende
hebbende dien konink van portugael het wereldlijke gebied verlooren denselven door beleijd der kerkelijke in het geestelijk gebied nog zoude blijven continueeren, over 's comp. onderdanen, en sulx met alle practijquen, die tegens 's comp. s intrest strijden, over welke geestelijk Iurisdictie dispuijt ontstaen zijnde, tusschen de portugeese en dat collegio, tot roma op geregt, diem en noemt propaganda fide, soo zoude het ten aenzien der politie voor sigtiger zijn, datmen de priesters van dat collegie afgeson den, over de visschers gedoogde, dande geenen die vande portugeesen aff hangende 'twelq soo dat dispuijt door authoriteijt vanden roomsen opper bisschop tegen de portugeesen werd uijtgesproken, en wij de vrijheijd hebben, te gedogen, de geenen die ons behagen, zoo zoude V.L. de portugeese factie mogen uijt setten, ende de strand christenen onder d' andere stellen, mits dat het zijn Italianen &:a/ een geensins van franse, duijtse, nog engelse natie, 'twelk VE. bij desen sodanig werd g'ordonneert Over alle de menschen, wonende, of sullende komen woonen inde stat n agap: salmen discretelijk moeten sorgedragen, zijluijden wel geschat, dog niet geschoren worden, want zij moeten oog weeten, dat het onredeljk zoude weesen, jmand haere persoonen en goederen beschermen sonder daer toe jets, te contribueeren C verdagt, en aengemerkt de Conditien der publique vreede tusschen onsen staet, en die der kroone Engeland in India den vrijen handel is buijten geslooten, en dat beijde maer alsoo wij weten, dat ik niets hatelijker onder desen land haard kan voortkomen, dan een persoonele schatting, gelijk zoodanig geweest is, het hoovd geld, 'twelg men door soo veel hardigheijd Ia: tortura heevd moeten in samelen, naer de gewoonte der heijd ense landregenten, zoo hebben wij g'oordeeld, soodanige Tijrannique manieren vandoen aen de bescheijdene regering der generale comp. e niet te behooren, oversulx gemelte hoovd geld, dat inde stad maer te bedragen quaam ontrent p a/o 400: afgeschaft, oordelende, men meerderpenningen sal vinden inde consumptie van dingen, die de menigte behoevd, ook minder ontstelltenisse in de gemoeden verwerken zal, gelijk sulx gebleken is, ontrent den pagt van den roebak, de wisselbang, demael der granen, het regt der strand, &:a sodanig de pagt conditien sullen mogen aenwijsen, en wij daer mede voor d' E. comp. meerder hebben geprofiteerd, als met het afschaffen der hoovd gelden verloren, en d' jncomst verminderd was, alsoo gelegen th. d gevende aen d' jngeseteenen de Regering van de generale comp. e, over haer teprijsen, en die boven alle andere voor de beste te doen verkiesen, het welk het middel sal moeten wesen, die te doenwelvaren, en d' Incomsten vergrooten. waer natien