Siam uijtmaacken 225000: guldens; dat ons al vrij wat vreemdt te vooren komt, en nog te bedenckelijcker, nadien bij de siamse Negotieboecken is komen te blijcken, dat aldaar van den Iare 1678: af tot a:o 1684: jnclisive, jaarlijx het eene jaar door het ander gereeckent, aan Contanten en Coopmanschapp: ruijm drie tonnen gouts meer is overgehouden als het versondene nae Herwaarts, malacca, en Iapan, heeft komen te bedragen; want de restanten in al dien tijt beloopen met malckanderen f1912063: 15:4: ende daar tegen het versondene niet meer als f1511528: 1:10: gelijck als bij de onderstaande korte te samen treckinge van ijder jaar in't besonder sal konnen blijcken versonden overgehouden. 1678: en 1679f 424474: 14: 10 f 252923:2:8: 1679:. . 1680 272301: 16:3 244761:3: 1: 1680:. 1681: 203482: 5:2: 278386:15: 7: 1681:—. 1682:219396: 6:— 279158:18:—. 1682:— 1683107521: 16:7 438516: 18:13: 1683. . 1684 284351:3: 4: 418316:17:7: Twelck niet duijsterlijck aanwijst dat er door de Eijschen ijdermaal op nieuw gedaan (nu eens onder voorwendinge dat de thin procura en verderen handel stont toe te nemen, en dan weder eens dat 'er een goede quantiteijt Cooper en spiaulter in te koopen (soude sijn &:a) meer Capitaal Cedig en vrugteloos heeft gelegen als 'er tot uwe hoog Ed:s dienet gebruijckt is komen te werden; dewijle van alle zoodanige voorgevingen seer weijnige blijcken ofte effecten sijn gesien, sulx het wel ligt niet heel verre van de waarheijd soude wesen, jndien men geloofde dat de opperhoofden, en Iaar mede standers, ondertusschen daar uijt haar voordeel hadden weten te vinden; ende welcken aangaande meergemelte E: Fraa zal:r soo hij in't leven gebleven had, ons oock redenen en satisfactie soude hebben moeten geven; die wij evenwel bij onse te doene rescriptie nae Siam van meeninge sijn te eijschen, ende dit is dan wel het principaalste, dat ons ten belange van Comp:s saacken in dat rijck uijt de boven Tlat41
boven genoemde papieren is komen te blijcken: zijnde het met den vertier, der Lijwaten en andere Coopmanschappen aldaar sedert eenige Iaren genoegsaam gedaan of jumer van weijnig belangh geweest Van den Siamsen Coning of keijser hebben wij mede uijt de voorn: papieren gelesen dat hij in sijn regeringe al vrij wat begunt te veranderen, en tot tijranije te vervallen; hebbende onlangs op verscheijde tijden twee aansienelijcke mandorijns op een seer wreede wijse laeten ombrengen, en het Hooft van den eenen den oija Bercquelang (welckers suppoost hij was geweest) met een bant om de hals doen hangen; waar mede den selven van 'smorgens af tot aan de middag toe voor alle menschen ten toon wierd gesteld, naderhand op een smadige wijse gehandelt; van sijn ampt berooft, en een ander in desselffs plaatse verkooren, sonder dat men konde weten waarin desselffs misdaat hadde bestaan; en sulcke of diergelijcke zaacken quamen 'er dagelijx nog al meer voor te vallen, 't geen onder ijder een, en voornamentlijck de grooten, geen kleene vreese veroorsaackte, en soo 'er bij veele gesegt wierd, was sijn Maijesteijt van Natuire seer tot tiranije geneijgt, maar de ongemeene goed-aardigheijt van de oude Coninginne had hem daar geduirigh van weten af te leijden: een van sijn Hoogheijts scheepen komende van sjeda en mocha, was mits groote Teckte genootsaackt geweest, in de bogt van Cambodia het op seecker Eijlant genaamt Pouloaij aan te setten sijnde de schipper nevens het meeste volck in Siam met kleen vaartuijgh aangekomen; eenelijck geburgen hebbende een kist met goude ducaten, sonder datse de tijd souden hebben gehad, het silvergeld te konnen bergen, om het welcke, soo het mogelijck ware op te duijcken, den gemelte schipper met eenigh ander volck en vaartuijgen weder derwaarts gesonden was, 12: â 15000: rd:s aan onverkogte goederen soudente in mocha gelaten, en aldaar een tamelijcke goede Negotie aangetroffen hebben, anders waren - - – - - –2632131391 ende 1--- - - - 4 1-- -— — —— — — —  — —— -— ———— 566 7172428 13 16 24 8 95 11111 5 61105117
Siam waren alle de scheepen door sijn maijesteijt nae verscheijde plaatsen geaquipeerd meest behouden weder thuijs gekeert; maar wegens het nemen van een derselver, gelijck bij den onse van 31:' November, veelmaal genoemt staadt genoteert, daar door de Chineese roovers ontrent de Caab de avarelles soude wesen geschied, daar van en hadden d' onse niet gehoord, nog oock niet dat dese piraten, waar voor de siammers al eenigsints waren bevreest geweest, daar ontrent ijets hadden ondernomen, alhoewel den koninck op deselve soo nu en dan eenige kleene Equipagie en uijtbettingen ter zee had laeten doen Den Coninck van Cambodia ende sijn broeder het twisten met malckander moede geworden sijnde, hadden versogt de mediatie van den siamsen Coning, die deselve oock bereijdwilligh hadde aangenomen.