die in waerdije booven de spaence matten bij verstandige moeten gehouden werden, allom van Batavia wech gevoert ende apparent in groote quantiteijt hier ende in Persia maer tegens spaens gelt verwisselt met 3 p:r Cento winst op deselve ende 't spaens gelt weder vervoert dat dan tot ten minsten 25. pr Cento kan verset werden aen Chineesen ende Javaenen.
Maleijers en andere, welcke voor deelen alle de Comp:e onttrocken werden, ende de middelen soo heijmelijck int werck gestelt dat 't selve niet mogelijck is te beletten, daer te vooren die hun in Coopmansz te buijten gingen, dickmael en meest inde Clem liepen, behalven dat de Comp:e int verstrecken van subsidien aen haer Dienaers als voor een billijcken Intrest over 't verschot der penningen weijnich min dan 6. pr Cento plachten te proffiteeren inde realen die tegens 51. stvers op reeck:e werden gestelt 't blijckt oock bij 't Continueeren der spaence matten tot 60. stver:s door haer EE: den Heere Gouverneur Generael ende Raeden van India op Batavia, Malacca, Ceijlon E. a getollereert dat het onmogelijck zij deese munte te Tonnen veranderen zijnde in deese Extremiteijt noch d'eenige middel om wat gelt aen te houden die dan als Courante Coopmansz door de handt vliegen, ende staete meede vast dat alle 't gelt dat eens van Batavia ofte andere Compes Landen vervoert wert daer als inde Helle (dewijl veel bij Maleijers, Borneors, Javaenen begraven wert ende selffs nae haer doot begraven blijft) gesoncken noijt weeder Compt, zulcx alwaer de Comp:e vrijlijck machtiger hun onmogelijck — soude sijn 't gelt aen te sleepen, Ende oordeelen wij dat de Comp:e groote dienst wert gedaen soo door particuliere uijt patria Comptant wert uijtgebracht, want gelijck sonder Comptant niet wel mogelijck sij gehandelt te werden, soo is 't onmogelijck op Batavia ofte elders in Compes Landen gelt te houden soo 't niet in hooger valuatie gestelt wert, zijnde als gesecht het een daat
het een der principaelste oorsaecken daer den Cleeden handel inde Zuijder quartieren een anderen keer door genoomen heeft, ende alhoewel wij vrij meer suffisante reedenen souden geeven alle tot 's Compes schade Cons oordeels) streckende sullen 't echter hier bij laeten om niet verwaendelijck wijser dan onse Heeren meesters te willen zijn. — Wij Connen oock niet naelaten vEd:e te verwittigen dat bij monsteringe op 16. scheepen naementlijck Renoster, drommedaris, en winthont op Ceijlon.