toe niet heeft lucken willen, door het langsame en twijffelaghtige betere van mijn gesigt, vertrouwe egter dat alles wel gecopieert sal sijn, de rantsoen roll van december comt ook daer bij. voor eenige dagen heeft mij calamonij een maleijts briefje behandigt daer onder uE: last aen mij geschreven stont dat ik vernemen soude wat van sekeren slaef sij voor desen op Tanoeno gerooft ende de welke orangkaij Ternate op soude houden, etc:a waer op onderdanig tot antwoort dien dat ik den orangkaij ternate ontboden hebbe om hier nae te vragen maer is den selve tot nog toe weijgerigh gebleven bij mij te comen, ofte ijmant bij mij te senden dogh soo veel van andere verstaen ende mij mede bekent ter deele is soo sal desen sollicitant toehal bij orangkaij ternate woonende van serulau een dorp onder laala eertijts sorterende geboortig sijn ende nae overgaen van 't lant hoeamoeal sigh onder de generale pardon niet willende betrouwen neffens andere meer naer tanoeno gevlugt sijn om welk onkruijt op te vangen bij d' Ed: hr admrl de vlamingh ende korts daer nae door sijne successeur d' Ed: Hr gouv:r hustaerdt aen verscheijde inlanders vandese kust ende van Reijtimor consent gegeven met snedige vaertuijgen nae 't voors: lant gaen cruijssen ende de voorl: vlugtelingen op te vangen de welke ook voor goet prijs vande partij vangers verclaert wierden en op sulcken wijse is den voors: toehal nevens vele andere meer die sigh moetwilligh van de generale pardon uijt gestoten hebben doenmaels gevangen en op hitoelamma tot slaven gestelt, hebbende aldaer nu sonder tegen spreecken over de 12: jaren gewoont. daer begosten eenige morserije door onse bossrs bij 't inwegen der nagelen in gebraght te werden de welke bij continuatie tot mijne merkelijk schade ende opspraak soude gestrekt hebben, dogh daer aghtercomende hebbe 't selve afgeschrft en aleenig hier van 't selve alhier vermaen willen doen of misschien uE: van ijmandt wat tevoore mogte comen tot een getuijgenis dat sulcx sonder mijn weten geschiet sij, het schijnt dat eenige mijne tegenwoordige ongelegen heijt de welke mij niet laet buijtens huijs gaen tot haer voordeel willen gebruijken 't welk tot gelegener tijt ver
den raadt president Abraham Verspreet, en verdrage moet, gelijk ik dan reden hadde uE: clagtigh te vallen over verscheijdene onhebbelijke bejegeninge die mij vanden sergt deser guarnisoen soo nu en dan aengedaen werden maer ik ontsien mij hier veel woorden van te maken ende met dese materie misschien bij ongelegene uire uE: lastig te vallen dog kan niet verbij gaen u E: bekent te maken dat den orangkaij ternate met sijnen aenhang van Jonge vrevelmoedige gasten. de geresene scheuringe inde negerij hitoelamma nog dagelijcx soekt grooter te maken hebbende nu voorgenomen een bijsonderen Tempel te maken ende sig vande resteren negerij aff te sonderen, twelk hem door den radja tot nog toe belet wert de welke onsen bijstant hier in versoekt, hij wil mede sijne nagelent niet meer met hitoelamma wegen ende wil mij dwingen de selve afsonderlijk te wegen 't welk hem tot nog toe niet hebbe toestaen konnen; de gesamentlijke orangkaijen van dese kust gelijk verstae, willen daer nae toegaen om te sien ofse de strijdende partijen connen vereenigen, welkers uijtslagh met naeste verwaghten. sr Jacob van nes heeft onsen timmerman voor eenige dagen door last van u E: nae larique afgevordert maer alsoo den selve een swaer accident aen sijne handt heeft gecregenhet welk hem nu ontrent een maent lang het werken belet heeft, moet het selve uijtgestelt blijven tot den selve wederom bequaem wort, ende sijn werk, op hitoelamma onvoltoijt gelaten, afgedaen heeft waermede E: Erntfeste etc:a onderstont: u E:s onderdanighsten die naer, was geteeckent g: Eb: rumphius, tersijden, hila ind' fortresse amsterdam den 6en Januarij 1670. van Ternate door den E: heer Het was den Eersten novemb:r jongstleden datwe met d'comste van het fluijtje zuijlen ontfingen uE: a: seer aengename missive de dato den 17:en octob:r macassaerse D: A:m: wel wijse voorsienige, seer bescheijden, genereuse Hre en vrunden: papieren we egter van briefje stont voor desen ortdien iernae geenden ele bekent ternate tijts t lant llende vlugt Caduerl cesseur ders met ende ook wierden ens generale gent en out inwegen nuatie gestrekt geschrft doen te comen eschiet gelegen haer tijt verter van Amsterda
papieren 't samen meldende, ende ons met omstandight verstendigen doende de wel loffelijke victorie, en totale overwinninge van voors: macassar, godt den almogen zij daer voor eeuwighlijken gelooft ende gepresen, en geve dat, dat woel ziecke gebroet, tot gerustheijt der oosterse provintien en verdere 's Comp:s welstant langs 't onderblijven zedert, namentlijk op den 21:' deser is ons met retour van het craenvogettie u Ed: naerder schrijven vanden 28en november en bijlagen toegebragt bij welke verstendigt sijn van de ontfangh onser traeg voort gegangen papieren, van hier nae Costij en banda successive gedimitteert mits welken ons in desen resteert te beantw: slegts van u Ed: a: twee voors: en daer bij dan ook te vermelden, dat ons op den 12:' deser alhier door den koningh van tidor expres.) kennisse sij gedaen, doen dat des daegs bevorens met twee champans van Ceram tot sijn hoogh als tot haren wettigen heere waren overgecomen, expresse affgesondene door die vande negerij rarakit gelegen bij nae het oosteijnde der ceramse buijten kust, om aen sijne hoogh:t te doen haren ootmoedige hommagie ons en is ten pertinentste niet bewust den tegenwoordigen staet der selver volkeren met d' E: Comp: des soo en hebbenwe sijne opgem: hoogh:t niet anders desenthalven doen antwoorden, als namentlijk dit, datwe geern zagen sijne hooghts onderdanen aen hem hare schuldige gehoorsaemheijt en submissie bethoonden, dat we efter twijffelden off niet Jemanden anders pretensie op deselve volkeren van rarakit hadden, en dat we dierhalven met d'eerste getegenth:t den heere gouv:r in amboina van dese voorval kennisse souden doen om van daer dan te verstaen, hoe die gem: luijden met d' E: Comp:e stonden, gelijkwe dan ook in antwoorde deses geern te gemoet sien wat uE a: hier op sullen reschribeeren.