Van Sumatras WestC: ond:r dato 2 Janw: Ao 1678 daar mede niet weijnig in swang gaan, 't eenemaal in vervall gebracht, en weten die van troussangh haar gout, datse naar Iava voeren en voor haere zoutladingh in — groote prajudicie omtrent dien handel voor d' Comp: zoo wel te bergen en schuijl te steecken, datw 't zelve nooijt vinden noch achterhaelen connen, om daar in te participeren derhalven dat sluijck gadtzeer nodigh tegens het aanstaande ooster mousson besett, en wat beter en naauwer bewaeckt zall dienen, als het tot mijn leetwesen gebleecken heeft dats in 't verloopen zaijsoen eensdeels door onachtsaamheijt vand'onse, en anderen deels door d' ontijdige opdagingh van die plaats Equipanten gedaan zijn, op datse daar door — geleert en andermaal gewent worden padangh voor rij haar bhandaar en d' hooft plaaats vand Comp: te kennen mitsgaders ook het behoorlijk respect aan hare zeebrieven om 't oppergesagh te bewijsen, doch om daar omtrent als — d'andere Sluijckerijen, die desen Iaere meer dan voorheenen hier over all langs dese cust in swangh gegaan— hebben, na behooren te voorsien zoo zal uE daar toe En in vervangh vande affgeleijde victoria als den — swacken ulijsses, d' Crabb' en cleen padangh welk weder twee a drie andere nieuwe sneedige chialoepies als 't wapen van vlissingen off een slachijen grooter met mij van batavia dienen te imploreren, te meer het ons hier aanbequame materialen, om die selfs te laten maken, off de rompen daartoe van dese natie te coopen, mancqueert en comt te ontstaan Ook soo en salt mijns crachtens voorden dienst vand comp: en uE meerder ligt scheppingh niet ongeraden, — wesen, dat u E ter gelegener tijd en bij becomen secours van Eenige militie ende voorsz: chialoupiens uijt batavia eens selfs in persoon dese cust, en voornamentlijk d' plaatsen daar d' E comp: residentie en besetting hout, visiteert, en hem alsoo van alles eens van deege inform:t mitsgaders bij gebreck van 't een off ander soodanigen nieuwen orderstelt, als uE zult oordeelen te requireren, Zijnde altoos een vasten regel: dat dese visite, die gemackelijck binnen 2 â 2½ maanden te doen is, uE meer
Van Sumatras Westc: ond:r dato 2:' Jann: 1678 meer lichten kennis inde sumeuren van desen lantaardt en hare regeeringe geven zall, als anders uE in Iaren en dagen uijt de brieven vermogens zultwesen te lesen, ofte ik nade rechte beschaepenheijt vandien uE in desen kan voorschrijven; want hoe meijneedigh, trouwloos en schelms dat dese — menschen zijn, en is niet wel met de penn uijt te drucken: besiet maar daar van het leste exempel vanden hier vooren gemelten verworpen en verdreven Gouverneur Poetij, die, niet tegenstaande het minnelijck en gants vrundelijck onthaal en tractament dat ik geduij rende dese zijne verdrijvingh en uijtlandigheijt zoo wel met fomiliare en civile discoursen als dagelijxe, conversatie, en't verschieten eerst van cleeden en slaapgoet voor hem, zijns wijffs en ganscher familiates behoefte en decksel, en daar na noch van hond:t rijxd:s ingereden gelde, omderwegen uijt de bij dE comp:e gesequestreerde penningen wegens zijn aangehaalde vaartuijgen — voldaan te werden, op dat hij daar voorsigh tegens de — rijse naar batavia, daar hij dagelijcx selfs de mont vol van hadde, En waar toe ik hem met alle middelen — trachtede te persuaderen, te provianderen en van victualie te versorgen, sulx al echter niet ontsien heeft mij en alle de werelt met een geveijnst gelaat en valsche practijcquen daar in te bedriegen, doordien hij hem door datselve gedrochte, dat hem verdreven heeft, en door dewelcke hij noch op den achtsten deser vreesde, dat zijn soon, zoo die op zijn versoeck na Cottatenga gelicentieert wierd, zoude werden aan gehouden, derselven over die beede wel serieus en vaderlijck in mijne presentie bestraffende, ook wederom tusschen den 9:e en 10:' deser s nachts omtrent twaelf uijren uijt de paggering vanden chinees Iure tullus Schuijns tegen over dese vastigheijt aan d' andere zijde vand' Rivier leggende alwaar wij hem tot mijn vertreck met sijne huijs gesind en verder gevolgh gedefroijeert hadden soo still en bedectel: heeft laten wegh nemen en weder na voorsz: Cottatenga ondersalve conduict van over de 200 gewapende Inlanders van die lantstreeck vervoeren, dat 't geen mensch eerder en is ontwaar geworden, als doen hij al een movije poos haas op was geweest tot welcke
Van Sumatras westc:t ond:r dato 2 Janw: A o 1678 welcke fuge wij niet connen bedencken, dat hem ijets anders zall bewogen hebben, dan zijn eijgen knagende gewissen onrustigh over zijn gepleegde rebellie, en— vresende: dat hij op batavia verschijnende daar over noch nader zoude aangesprooken, en, gelijck hij, zoo ons na zijn vlucht door genoemde Chinees gerapporteert is, — meenighmaal gesecht hadde, na de Cabo de bon esperance (: bij hem poulo caab genaamt:) nevens de in't jaar 1666 na derwaarts gerelegeerde muijtemakers gebannen zoude worden; wat nu uijt dese onverwagte en niet minder onbedachte vlucht, soo stilswijgens en na mijn oordeel tot zijn eijgen totale ruine op't aanraden van zijne snoodste vijanden ondernomen, — broeijen zall, moet ons den tijt openbaeren; Immers ik en kan niet bevroeden dat 't ijets goets zal wesen, weshalven bij dese presente onmacht van dE Comp:e mijns crachtens ook niet nutters wesen kan, dan datmen hem selfs dat klouwetje laat affhaspelen, en wij ons onder en tusschen stillhouden tot soo lange men, als hier vooren geinsereert met genoegsaam en sufficante macht en authoriteijt dese zijne veelvoudige mijn eedig heeden en goddeloose bedriegerijen na merite en exigentie van saken zall connen betaalt zetten, en u E sig onder en tusschen met de padanghnesen tegens alle quaade bedeckte En tot noch toe verborgene acties, die hier in moeten — schuijlen, wel op hoede houdt, zonder oijt nadesen weder op zijn beloften off eeden veel min schoone woorden te vertrouwen, aangesien uijt dit voorvall eenlijck genoegsaam en ten overvloede consteert, dat soo wel de— cottatengers als alle dese Inlanders gantsch geen woort houdende off eerlievende luijden zijn, maar eenlijck haere Glorie met ons te bedriegen in den hoogsten top trachten te doen rijsen; voor all dient men sigh tegens des voornoemden Gouverneurs — attentaten wel versekert te houden, naar dien hij door zijn aanwesen alhier zoo wel onse als der padanghnesen gelegentht en constitutie wat nieuw, en meer dan mij wel lieff is bekeecken en doorsnuffelt heeft,