en boester van rijs, gemeen sout gebraden, en heel fijn gestoten, of gevreven, vande as tweede en zout een deel te samen vermengt, van der materie werd in een pot scherf een matrase maeckt, een halven vinger over dwars dik, de op werden de fanums, of anders de plat geslage goud plaeten naest den anderen gelegt, sonderd anderen te raecken, en weder met het voorsz: stof ter selfden dikse bedekt, en daar over een weer gade pot scherf gestulpt, leijt dat gouetusschen twee holle platte schotelkens beslote zij nemen een gemeene aarde pot, niet vergae sijnde, en keren den selven met den hals, en opening na de aerde, sijnde aende onder ka die als dan boven staat, open gebroken. daar in werden gelegt platte koeken, gemaeckt van koemest, en rijs bolster, tot op twee darde dep vullende, en op die bedding werd het goue i voegen voormeld geplaetst, en met gemelte koeken bedekt tot boven aende opening vand pot, waar in dan het vuier gesteken, die maten van langsamerhand in brandraeckt, welck vuier zij van sigh selfs laeten uijtdooven, en kout geworden, vervansen zij de assche, het gout met schoon water afwassende, en met limoen sax leggen natmakende  alles op de selfde wijse weder in ordre, niet nieuwe lissche, en vier, dat selfde werck hierhalende, tot 10 â 12. malen toe, tot dat zij geen meer verandering in het gewigt vernemen, want zuijver gout sal noijt verminderen, men kan aen slegt gout, ogenschijnelijk sien, hetselve van tijd tot tijd in couleur schoon, en suijver wierd. het silver onder het goud gemengt geweest sijnde, treckt, en het sig inde— materie van aseh, en sout, sonder dat het goud van superficie veranderd, maar de munt behoud, treckende het silver daar na, met loot daar weder uijt dese luijden en muntmeesters sijn seer loos, en bedriegelijk, als zij jmand voor hebben ligt gelovig, of sig de metalen van gout, en zilver niet verstaende, want soo bevinde ik, men alhier de Japanse Coepans op den toets van dat volck verkogt heevd voor 117½ fanums, daar deselve geassaijeerd sijnde, bevonden soude sijn geweest in te houden goud vuer van
99-92 van 8 /8 mat, en tot faminis gemaeckt, gerender hebben ijder Coepan famims 118½ verschillend coebangop ijder  fan:s een, en op een parthij van 8203. stux die sedert den Iare 1680: soodanig zijn gecalculeert een somma van fanums 8203. ijder, in desen tijd gerekent tegens 5. sts als men 24. voor een pagood, en 120: sts de pagode neem over sulx f 2055. 15. en of wel ik niet heb konne uijtvinden, 's Comps dienaren daar ontrent ter quader trouwe souden hebben gehandeld, soo is egter d' E Compe daar bij soo veel verkont, m voorgekomen sijnde, alhier van batavia een partij sumatras goud aengekomen, waar in ogenschijnelijk vervalsing was geschied van ga en koper, onder het stof, of gruijs gemengt, het welck dan gesmolten, en door die vande wissen laers of goud smeden getoetst sijnde, geoordeeld en gewaardeerd wierd, op ses math, dog doene daar van in mijn tegenwoordigheijt op boven verhaelde wijse het assaij nemen, bevond dat goud ingehalt, of inhoud te sijn van 7 1/8. ma ofte sijn, verschillende op een parthij van marken 94:6: 1/8 manken 1: 9: 1/4 en in waardije f5463: 17:6: miet ontrent al het welck te noteren is, hoe veel voor den dienst van de generale Compe gelegen legt de dienaren tot soo veel der hiande saecken, als daar konnen voorkomen bequaem mogten zijn, en kennisse hebben, of ten minsten, soo zij niet en sijn van een universeele ervarentht deselve mogten sijn, naarstigh, en leersaem, dewijle dog uE: hoog agtb:re het schoolgeld betalen, en als zij willen, ten kosten van d' ECompe konnen wijs worden. op dese maniere heb ick door gecommitteerde, en in mijn presentie doen assaijeren het baargoud door uEe hoog agtbre met de scheepen den Eenhoorn, en schiebroeck na Ceijlon overgesonden, herwaerd aengekomen, en ontvangen, bedragende in gewigt volgens de memorie 463. 4. –¾ marken troij, en in fijn marq: 429:53. 20½ volgens den inhoude voor ijder bhaar— uijtgetrocken, en soo soude dat selfde goud, volgens ons assaij meer sijn komen uijt te leveren, dan waar voor het bij s' E Compe is ingekoft, 'twelck niet heb konnen geloven, mogelijk te sijn, marken vast
100 35 vast stellende, 'tselve aldaer voor dat het verkol word, exactelijck werd geassaijeert, even wel 't zij daar mede gelegen, hoe het wil, en op wan wijse sulx is uijtgerekent, wij bevinden meerde sijn, als bij factura overgemaekt is. gelijk uEt hoog agtb:r dat gelieven te sien, bij het rapport vande gecommitteerden en hare bevinding, alle seer exactelijck aengetekent, mitsgaders het verschil op jder blaar, en eijndelijk op de geheve massa, invoegen uEe hoog agtb:r daar bij staen te profiteeren 15: 4:4:21½ marken fijn, en de mark gerekent tot f355 - — een somma van f 5538. 2. want soodanig sal dat gout inde mundt aengene men tot famims, of pagoden geslagen, de genera Compe werden goed gedaan.