Van Ternaten den laesten Augo Ao 1679: aenstelde, waerjnne aenmerkens waerdig is, dat van bangaij naer Nula overstekende onder een groot gejuijgh en vroolickh:t, alle sijn hollantsche kledinge als tot smaet ende verachtinge vande E: comp:e overboort smeedt, ende sigh weeder heel in een spaensch packje sien liet en moeten hier— aenvoegen om een staeltje offte twee van de — ongeloovelijcke ligtvaerdigheijt van desen vorst te verthoonen hoe in't Jaer 75: toen opde ijlanden geweest was, ende van daer over Ciauw keerde, dat agter rugs der onser, sijn zilveren deegen de welke toen op zijde hadde, trock ende die aen den spaenser— captn andreas seranos gaff met dese off diergelijk woorden capn desen deegen schenck ick den Coning van hispanje, en sal ick de scheede noch voor hem bewaeren, waer bij een moeije van den coning van tidoor tegenwoordich was, ende waer van daen wij het oock hebben meermalen plagten hij inden mont te hebben, soo wanneer den p:l gesaghbbberen d' E: de ghijn geen penningen naer sijn sin genoeg en schieten wilde soo mij de E: comp:e geen gelt en geeft, waer sal ick het dan haelen bij de spanjaerden het welck— den gouverneur naer sijn herstellinge oock eens — seijde doen kreegeen kort beschijt, dat soo wanneer de spanjaerden socht de E: Comp:e hem oock wel vinden konde, 't zed:t welcken tijt dat loopjen agter gelaten heeft, maer vuijlaerdich heeft hij soo haest bij naer als siauw over was, aen den capn andreas seranos ende de vaders resuijten betuijgt dat hij aen hun ongeval ontschuldigh was, seggende door de E: comp:e daer toe gedwongen te zijn — geweest, gelijck ons de paters alhier, ende tot batavia
Van Ternaten den laesten Augo Ao 1679:— batavia gekomen om uEdl hoog aetd:e het selve — oock wel verklaeren zullen, dit moeten wij hier egter bij voegen dat alles meer uijt losheijt dan boosheijt ende meer uijt onbedagtsaemheijt en Jnblazingen zijner pluijmstuijckers en qualijck — gesinde, dan voorbedagtelijck geschiet niette— min is hij hierdoor seer sorgelijck, waer bij dan — noch komt een nijdige grootsheijt dewelcke hij veerkeerdelijck voor een eedelmoedighr schat dat soo wanneer de schaemte hem overtuijgt, hij den gene die hem meest verpligt hebben, oock het meeste raet voornamentlijck wanneer hij naer sijn meijninge deselve niet en kan beloonen, ende hier door meent dat het hem voor een geduurigh verwijdt verstrekt gelijk — in tegendeel, soo wanneer ijemanden eenigen weldaet beloont heeft, soo als hij tagt gantsch ombeschaemt is, off on'er ruijmpiens bij te liegen, off het geschoncken weder te eijsschen sonder te dencken wat hem daer tegens weeder geschoncken is, geworden gelijck voor eenige Jaeren, toen hij noch wat te schencken hadde, — veelen weedervaeren is, ende in't weedereijsschen— van de goude deegen en andere dingen aen den E: cornput wel eer geschonken naer de doot van de weduwe gebleken is, hebbende sigh naer't schijnt noer geschalmt bij haer leven sulcx te doen, doen van sijn aent in desen genoeg— ont dan den draet weeder op te vatten soo hadt de sendinge deser rijcxgrooten van ternaeten en macquian naer den Coning onses oordeels geen anderen toelegh, dan om het soo seeker —
Van Ternaten den laesten Augo Ao 1679: en wis te neemen, dat den coningh niet meer — Twijffelen en mochte, ende wel verseekert, tzij hij — wilde ofte niet den haren blijven, Soo maekten en bewerckten sij dan voor eerst dat des gouvrs brieff niet geleesen, maer veragtelijk sonder deselve te opene aen een kant verschooven wierdt hier naer liet men veele valsehe gerugten loopen ende onder anderen, dat de E: comp:e s' conings canon wilde naer sigh neemen aengelegt, om eenlijk onder een eerlijcken schijn hun canon elders te voeren, het welck sij allange moeten hebben beslooten gehadt, alsoo 't zedert des gouvrs komste, en ligt allangh bevoorens onder't gebiet van giloolo en tusschen desselfs rivier en hals van dodingo — veel gebrandt is, ende nieuwe thuijnen gemaekt sijn, gelijck dagelijcx van't Cast:e hebben konnen sien — onderen tusschen quam den Coning op den 12e — maert als onbekent ende des nagts in ternaten waer mede de rijcxgrooten ende alle het vrouwen getimmer weder te rugge vertrocken, nemende— hun Canon meede, — de grooten hadden al lange bevoorens ende onder— een seer vrundelijcken schijn al hun agterstal der erkentenis penningen ontfangen, ende becoomen, ende die van maccquian noch de volle vierduijsent rijcxdrs voor het voorloopene Jaer daer onder dat sij versoek deeden om buskruijt te mogen voor hun gelt hebben, dat plat affgeslagen wiert, om dat eeven voor des gouvrs komste hun hondert ponden waeren verkocht geworden niet sonder achterdocht, gelijck uijt het schrijvens van den raedt aenden sergt