den gem. t gouvernr is desen alle niet Iegenstaan Even halstarrich gebleeven, ende heeft haarlijk ende ons tot een besluijt aangesegt, dat sijne meeninge niet en was den Iongen te largeeren, voor ende alleer hij daarover aande Magt. gesz. , ende op sijn schrijven antwoordt van ged: sijne magt hadde becomen, alle welcke gepasseerde, niet hebbe connen naarlaten, VEds te communiceeren op dat VEdts conts: van dese saacke mogen hebben Watt van: betalinge der souratsz ende Brootsclasz thollen sij, mitsgaders hoe daar Inne gehandelt werdt, t' selve sal VEdls largo geextendeert uijt onse negotie Boucken die nu gaen, connen beoogen, ende sien hoe wij a. o passato Inde affgeleijde negotie boucken f 4332:11:6: en Inde nochtans hebben d' goederen niet hooger aen reck e van thol als onse voorhaten saftschuij hoe sij voorders Inde betalinge desselfs hebben gehandelt, daar aff is ons geen specificatie gelaten, maar uijt d' negotieboucken can ten principalen werden bevocht, datter In geenige tijden Ietwes voor d' thollen In advance affgesz. sij Wijders sal UEdls mede uijt d' sourats ende amadabatsz negotie boucken die, nu gaen door den Visitateur connen doen beoogen, wat testurij, d' E: Compe In souratta Brootcha 400 ende Brodera, vande lijwaten strijckt, oock sal mede uijt d' amadabats Boucken connen gesien werden, watt do d' Voorcoopers, van: salpeter, Indigo, lack, lijwaatt — Voetiock, amphioen, Ra werdt gecortt Ende alsoo VEde hebben gelieven d' E: Arent gardenijs, als Commissaris ende Visitateur over d' Gouserats ende hindoustans quartieren herwaarts te committeeren, soo hebben denselven achtervolgens VEdts bevel daar vooren gekent gerespecteert, ende hier present sijnde, d' cessie Inden Raadt gecedeert, wijders sijn E: volcomen t' opperste gesach laten genieten, mitsgaders aan den selvigen, soodanige openinghe van saacken, conserneerende sr Comps dienst gedaan soo veel ons bewust was, sulcx niet en twijffele off sijn E: is daarover gecontenteert geweest, vertrouwe oock do bij UEds over t' selvige mitsgaders over onsen persoon alle goede Raporten presteeren sal, Edoch gem. t Commissaris Is van hier soo sieck ende debiel vertrocken dat grootelijk aan sijn opcomen, off d'almogende most daar Inne merckelijk versien, doenmaals dispecreerden, maar verhoopen Godt almachtigh hem tot Voorige gesontht. heeft gebracht Hoe VEde den E: Commandr Iacop Cooper met 7 scheepen ende 3 Jachter naar goa, om do Bahré te besetten hebben gesonden, mitsgaders waartoe VEds Consestenendeden soper verleent uijt desselfs Copien beoocht, sijn UEdts opt' hoochste danckbaar, dat UEdts hebben gelieven, ons d'selvige te communiceeren wij hebben achtervolgens VEdts ordre niet naargelaten met 1e Engels schip de swaan, t'passerende alhier largo d' E: Command. r Cooper te deelachtigen, van welcke missive soo do ons p. r d' gemelte swaan wederom schrijft sijn E: UEds d' Copia nevens sijne advijsen den 5en februarij van voor d' Bahre van goa p. r t' Jacht cleen Rotterdam naar Battavia heeft gesonden, welck Jacht verhoope godt almachtigh bij VEdes spoedich In salvo geleijt heeft Hoe do portugees twee divers malen met haar gallioens ende cleen vaartuijch op d' onse hebben uijtgeweest, ende Jegens d'selvige geslagen, hoedanich dier slach is toegegaan mitsgaders watter Int' slaan Iegens d' Oortugeesz Is gepasseert daarvan ende twijffele niet, off d' E: Commandr Cooper sal VEdls langh voor den ontfangh deser mondelingh bericht hebben gedaan, d' Portugeesz glorieeren seer In haar schrijven aan: Engesz dats haar seer manhaftigh Jegens d' onse hebben gequeeren, Item dats Inden Iongsten, slach vier dagen watgeweest, sijn, ende onse scheepen soodanich hebben gegroet, dat hun d' Couragie meest benoomen was, haar te vervolgen, ofte op haar afftecomen, Edoch den gen. t vande gallioens Don authonio telles d'menesis geeft Int' schrijven aand' Hr President den Command. r Cooper d' Eere, dat hij hem met 3 scheepen soo Manhaftigh heeft gequeeten, als eenich Command. r ofte admirael soude connen doen; Iae dat meer is schrijft daarbij, soo onse andere 4: scheepen haar soodanich gequeeten hadden als d'andre 3: sijt quaet genouch met d' portugees galioens souden gehadt hebben, wat schade d' gem. e portugees Int' slaen Iegens d' onse hebben geleeden, mitsgaders hoeveel dooden ende gequetsten, dat sij hebben gecreegen, t'selvige alsoo t' seer secreet gehouden werdt, ende dat d'Engelsz t'ons niet en gelieven te deelachtigen, hebben niet perfect connen te weten comen, d' portugeesz schrijven aan d' Engelsz hoe dats In beijde d' Batalien niet meer als 14 a 15 dooden ende maar wijnich gequetsten gecregen hebben; maar seecker Benians goutsmitz onlangs van goa hier gecomen, d'welcke aldaar 8: Jaren naar der anderen heeft gewoont, heeft ons voor de waarheijt verclaart als dat vande portugeesz In beijde d'slagen, ontrent d' 500: soo Portugees, mesticen, canarijns rocken mut d'miesiven gealles ooder pterr int 110ster wit scho
Canarijns ende andere dootgeschooten gebleven, ende seer Bedert bij nacht aan landt gebracht, ende begraven sijn, Item datter wel expres door den viscroij In goa op lijff straff is verbooden, dat niemant t'getal der dooden Ruchtbaar maacken sal, Iae dat meer is do heeft, bieljetten In goa op alle publijcque plaats aanslaan ende affigeeren laten, dat niemant op peene als vooren t' getal der dooden Iegens eenige vreembdelinge melden sal, dattet waarachtigh sij over de saacke als boven In goa biljetten sijn aangeslagen t' selvige heeft oock den Engels Coopn m. r Boornforn die met d' swaen van goa gecomen is verclaarte De Portugees doens d' Iongste reijse Iegens onse scheepen slachs waren hebben hun gelegentheijt soodanich weeten waartenemen, dat ter wijl onse scheepen tegens d' gallioen sloegen, van goa een advijs Jacht naar Portugaal een do naar mascatta ende twee scheepkens naar mosambique, hebben laten verseijlen, van mallacca niet Iegenstaande onse besettinge wert mede gesegt twee scheepkens In goa sijn aangecoomen, d' Cambais Caffila is Int' eerste lange door vreese van onse aangenal te werden binnen gehouden maar eijndelingh bij nacht onder d'wal ofte t' landt onse vloote geeschapeert, dit beleth heeft d'selve gehatt, dat desen Iare maar een tocht, heeft gedaan, daars In voorige Jaaren tweemaal, van hoa naar Cambaija heen ende weder plach te varen, grooten affbreuck soude den Viant geschieden, ende men soude haar Invoa seer benouwen, soo wij soo veel cleene Jachten conden uijtmaacken dat met daarmiet conden beletten, d' portugees Caffila niet naar Camboia navigeerden, ende weerden dat haar van d' Zuijt, soo van Coutchijn, Basseloor ende andere plaatsz geen toevoer van mantimentos ende peper conden werden gedaan Soo vijt d'Engels verstaan soo werdt In Bassijn een ende In hoa twee nieuwe gallioens gemaackt, welcke meest getimmert, ende voltoijt sijn, met welcke gallioens sij haar armada tegens t' aanstaande sausoon, meijnen te verstercken, Edoch aant volck salt' hun meest mancqueeren, maar sij leven op hoope, datsij groot secours uijt portugaal sullen becomen Jn ooa Is desen Iare den 12en october passato, maar een Carraacque (sijnde In Compe van noch een ander uijt lisbona geseijlt), welcke gepresumeert wert, door eenige Incidenten wederomme derwaarts geretourneert is, soo ons geraporteert werdt, met 800: coppen gemant, gearriveert, do heeft sijn passagie binnen madagascaar door mosambique aandoen genomen, ende soo recht wtter zee comende, goa aangedaan, d' gemelte caracque hebben d' portugeesz desen Iare door onse besettinge, d' Retour niet naer Portugaal connen seijnden, maar sij sijn van meeninge soo wij wtt d' Engels verstaan, Int Iongste van septemb. ofte soo Vrouch alst haar doenelijk is, d'selvige affteladen ende seer vrouge Int' saijsoen, naar portugal te seijnden te dien sijne niet binnen d' Reviere van hoa gebracht, maar buijten d' Revier onder oxa, volio, ter Reede opgeleijt werdt per advijs Dr Mallabaren hebben desen Iare een Rijcke na vette comende van Maccouw vande Portugeesz verovernt, wert gesegt d'selvige wel 2 a 300 @ Realen Nambt waardich sij De Besettinge voor ooa heeft d' E: Comp. e In dese contreijen bij de grooten ende andere (thaarder verwonderinge) In grooten Reputatie ende aansien gebracht ende d'selvige sal haar In noch meerder Respect ende reputatie brengen, soo met d' toecomende beseijndinge, daar Inne gecontinueert werdt, den sourats gouvernr Hackiem Massiet s' Jumma, ende miermosa hebben daaraff, t' beste contentement niet, miermosa om dat daar door In lambaija In sijn thellen grootelijk werdt vercorn, den sourats Gouvern. r laat sich oock voorstaan, hem In desen grootelijk te cortt geschiet, Iae dat meer is, heeft hem niet ontsien Iegens ons te seggen, dat door onse besettinge, om dat d' Portugees van ova met haar goederen niet conden herwaarts comen, wel 8 a 100 Ra In sijn thol desen Jare vercortt is, ditto heeft ons eens om eenige passen voor d' portugees vaartuijgen, om van Opaherwts te comen, ende van onse vloote niet gemolesteert te werden, aangeweest, wij opt' heuselijcxte d'selvige geweijgert, ende met veel omstandicheeden hem gesegt, het Iu ons vermogen niet en was, d' portugeesz ofte hem soodanige passen te verleenen Wit onse missive aande Ed: Hre Majoores pr d' scheepen Amilia, ende swol In dato 3en decemb maart' patria gesz, sal UEdts hebben connen sien, hoe Capitn woddel met 4 scheepen ende een Jacht, uijt Engelant voor een besondere CompeIn hoa gearriveert was, ende wijders waertoe haar Voijagie voorders tendeerde, watt haar In Goa wedervaren sij, mitsgaders hoe hun haar Versouck vanden Viseroij affgeslagen is, Ende wanneer d' selvige vertrocken sijn, sullen hier volgens nooteeren do gemeelte
D' gemelte Capitn woedel ende Mr Montenije, hebben aanden viceroij ende sijner Raat versocht, haar een vaste factorie In goa mochte vergunt werden, om gestadich aldaar hun Residentie te houden, Item om eerst uijt Engelant, comende directelijk goa aan te doen ende van daar door gants India op alle portugees plaatsz te mogen negotieeren ende van goa haar scheepen met haar geprocureerde Retouren naar Engelant te depecheeren versochten voorders als dat d' portugeesz haar geliefden groote quantiteijt peper om In China te verhandelen als om tot Retour naar Engelant te seijnden over te laten Item dat d' Viseroij haar den handel op maccaul geliefden te vergunnen, haar aan die van maccauw te recommandeeren, ende toe te staen dat sij met hunne Coopmansz ende Portugees vracht goederen derwaarts mochten vertrecken Den Viseroij ende sijnen Raadt heeft haar t' bovenstaande versouck affgeslagen ende Jegens — woddel als montenije gesegt, het In sijn vermogen niet en was haar een vaste sit plaatsz ofte factorie In opa te verleenen, soo lange hij van sijnen Coninck noch geen confirmatie vanden Treves die sij ende d' Engels provisionelijk In Indien gemaackt hebben, heeft, belangende d' peper d'selvige is (soo den viseroij segt, s' Conincks Coopman, ge welcke hij niet en vermocht, aan Iemandt mede te deelen, te meer sij den peper tot d' ladinge haarder Caraacquen benoodicht waren; noopende om In maccouw te mogen handelen t' selvige heeft hij Captn Woddel prompt ontseijt, ende gesegt, t In sijn vermogen woddels consepten, heel anders uijtvallen, als de schalemte hergaant en sijne In Engelandt wijs gemaackt heeft, Evenwel Is do niet Iegenstaande do portugees haar geen handel In maccauw begeerden te vergunnen den 27en Januarij met sijn 4e scheepen ende een Jacht (sijnde t'weede Jacht dat nevens d'ander scheepen uijt Engelant geseijlt was niet te voorschijn gecomen) naarde custe van China soanen niet beter weett, vertrocken; d. o Engels Coopl mr Boornforn die 3 a 4 maanden Ingoa heeft geresideert heeft ons gesegt dats ontrent 30 0 lb sterlings aan gout In goa InRealen van 8ten vrwisselt, groote partije Poetiock, mirrha, Wieroock ende andere droguen om die In China te verhandelen hebben gecocht, do segt voorders, dats en passant d' Custe van mallabaar, d' westcust van sumatra ende attchijn meenden aante doen, om t'onderstaan ofse op do plaatsz goede quantiteijt peper souden connen negogieeren Den viscroij hadde Int' eerste Captn Woddel toesegginge gedaan dat hij hem 500: quintaal ofte soo veel peper soude leveren, als hij tot d'ladinge van sijn Jacht, om dat daarmede ende met d'advijsen naar Engelandt te seijnden benoodicht was, dan t'selvige vermits d' portugees desen Jare vande custe van mallabaar door t' soeber gewasch maar wijnich peper hebben becomen heeft geen effect sorteert Over t' berooven der moochas scheepen van diuw Is den Viseroij Captn Woddel niet lastich gevallen, maar do heeft gelijk wij Vedes voor desen hebben ges daarover van d' Engels Compe 50 a 60 @ Ra van 8ten In arrest gehouden d' Hr President heeft over dese saacke om d' restitutien van dien te solliciteeren als om haar saacke over t' berooven van diuws scheepen, Jegens d' geIntresseerde te verantwoorden sijn Coopr mr Boornhoort voor desen naar goa gesonden, d'selvige Is hier den 20en maart met' schip d' swaan weder herwaarts geretournt heeft In sijn versouck ontrent den Viseroij niet connen obtineeren, naar wij verstaan soo sal den Viseroij d' ges: 50 a 60: O Ra van 8ten soo lange In arrest houden tot dat hij daarover uijt Portugal schrijvens, van sijne magt becomen T'wijle Captn woddel met sijn scheepen voor Goa heeft gelegen, heeft den viscroij niet toegestaan, (op dat sij den staat ende gelegenth. t vande portugees aan. onse niet en souden deelachtigen / dos aan onse scheepen hebben mogen waren ende voorders heeft ged: viseroij om d' voor verhaalde motijven, haar veel geobseert met hun scheepen soo lange op te souden, sij soo spoedich alsse wel begeerden, niet en hebben connen vertrecken, d' gem:e woddel doen hij eerst voor goa gearrivt was, ende dat onse scheeps Vloote, daervoorquam, Presenteerden d' portugeesz 50: Bosseschieters om haar daarmet In t' slaan Iegens d' onse te dienen, meijnende aparent, d' portugees dese sijne liberale presentatie niet ende souden aennemen maar alsoo d'selvige door den Viseroij geaccepteert ende d' Bosschieters vando gevoordert werden, heeft voorsz woddel geeerselt, ende sich geexcuseert hij achtervolgens sijne commissie niet en vermocht haar daar mede tedienen, Even wel desen niet Iegenstaande heeft den eenen portugees aan den andren gesz datter veel Constabels ende Bosseschieters van Woddels Vloote wech geloopen sijn, ende d' portugees op haar Gallioens Int'slaan Iegens d'onse gedient hebben, t'heeft sijn bedencken off het wechloopen van dese persoonen niet mdet opluijckinge toegestaan ende bewillicht is rocken uut d'missiven alles tot anti 110ieters wit schoo pes elte