nevens de Duurte der wissels het zilver aldaer soo komen te doen, en deweijl de vaderlantse sorteringe aldaer in Julij of uijtterlijck aug. o dienen vaerdigh te zijn, (dat anders niet als van den voorigen jaerse aen bestedinge en jnsaam kan zijn) om over den wegh van batavia tijdelijck te repatrieeren, soo blijft voorde Directe besendinge aldaer noch ruijm 4. maenden en op Cormandel ten minsten 3 maenden naer voorsz tijt over, 'twelck tot de jnsamels uijt wint, te meer de versendingh der resterende retouren in 9ber uijtlijk over Cijlon wel komt te onstaen, gelijck desen jare met vele goederen a. o 1682. aldaer aenbesteet en bij mijn aen wesen genegotieert, is geschiet, die niet voort aen staende jaer konnen volgen, alsoo er op on vertreck eenige patriase sorteringe is blijven leggen benevens 'tgeen als doen met het schip Zuijt bevelant naar batavia is versonden, Dewijl sulcx telaat was over Cijlon, waer onder begreepen zijn over de 9000 p maldase Lijwaeten, waer van jets onder dat 19 9ber in't dagh register is geseght, als mede de hele aen bestedinge der Roemaels en dieverse andere kleden met eenige zijde &a Dit alles ten voordelen overwogen zijnde, om de retoure 't spoedighst herwaerts over te krijgen, en daer nevens besparinge van vele maant en ongelden, soo laat ons nuw oock Considireren, dat of schoon p:r de purmer 't geheele Capitael in retour, tzedert 22. maanden alhier telande weder is aengebracht, sulcx niet wel met de geheele Negotie sal konnen geschieden, of daer sal aende andre kant wel weder voornadeel een jaer jntrest ruijm konnen berekent werden, gelijk jk hier vervolgens meen te demonstreren. eerstelijck kan ment zilver ende reaelen soo vaerdig niet vermunt krijgen, of daer lopen naar de grootheijt vande quantitijt, en naar de overkroppingh der munt 2 â 3. en meer maenden medeheen, dewijler maar een stempel gaande is, ende elck naar de grootheijt vande geheele massa, en sijn aengebrachte quantitijt, geholpen wert; 'twelck oock veroorsaakt dat merckelijck in afslagh komt, gelijck het met aen brengen van partijen door de Engelse en ter loopers, die ten eersten Contant tot haere Negotie benodigen, wel soo laagh heeft geloopen dat de 240. ra sicca, swaerte spaense reaelen voor 200 Roa en daer beneden zijn verkoght en omgeset, daer de onse bij Contract op 2 maenden dagh die noch altijt tot 211½ r/a hebben omgeseth, tgunt dien aengaande 3 â 4 p. r C.to Comt, gelijck sulcx meer soude doen, wanneer— de onse 'tzelves mede Contant mosten verkoopen, en waer van hier naer breder sal melden; ten andere heb jk hier vooren geseght: dat de engelse Natie te dien eijnde om haere eijschen dat saijsoen prompt te voldoen veel gelden adeposito op nemen, die sij daer 4 â 6 jaa meer maenden gebruijken, eer deselve weder afgeleght werden, en naademael een jaer jntrest hier telande alhier niet
niet hooger beloopt, dan aldaar 4 maenden, soo streckt sulcx niet al tot voordeel, gelijck 'tzelve oock niet kan gereken werden van die penningen, welke Continueel of jaerlijcks in souratta tot 6. prC. to int jaer voorde E Comp:e werden adeposito gelicht, niet alleen om dat dezelve de resico ter zee met het vervoeren over batavia, of Cijlon moeten loopen, maar oock moet daar bij gerekent werden den verloopen tijt, eendie gelden ter benoodighde plaetsen konnen aen geleght werden.
Ten derden in het Saijsoen van julij tot Xber en Januaria is de groote aenbestedinge en jnsamelingh der Engelse Comp: nevens die vande onse, welke bij de in veel jaren soo groot een Capitael niet hebben gehadt, dat dit van a. o 1683. jaa 't onse verre boven de gedane Eijschen loopen waar door de goederen soo danigh komen te Reijsen, dat het merckelijck scheelt en bij geen jaer jntrest te vergelijken zij, twelck de Enterloopers van die Natie met hun Contante Negotie noch merckelijcker kome te verbrodden, want meerendeel sij geen behoorlijke aanbestedinge konnen doen, door gebreck van tijt en dies halven met Contant wat meer tegeven mitsgaders net op de Deught behoorlijke acht teslaen de waeren uijt de jnlanders haer handen moeten breek die om winst sulcx gaarn doen, al zouden zij aan een andere kant in gebreeken blijven, gelijk jk tot mijn leet wesen voorleden jaare aldaer met de aan landinge van 5 soodanige Scheepen, boven die van hunne Comp:e heb moeten ervaren, en bengale in dien stant niet gevonden, als wel bevoorens mijns aen wesens, hebbende een ongelooflijke moeijte moete aen wenden, om de goederen jnte samelen, daermen eertijts veel Courante waeren, als ordinairie zijde en dieverse kleden wel Contant, of met wijnigh verstreckinge terbehoorlijcker prijs, konde machtigh werden, maar thans was naeuwlijcx soo veel jn tekrijgen als er Contant uijt geset was, en van eenige merckelijck minder gelijck deboekies sulcx aen wijsen, waer bij wel't aan merckelyjkste komt, dat door den willigen marketn mende goederen, wat devoiren daer oock toe is aengewent, soo niet naar vereijs zijn tebekomen geweest, als men wel wenste, en die behoorden tewesen, om dat het arbijts volck in soo een drocken tijt hun gehaspel, de wevers hun kleden, en voorts alles slordiger vande hant setten, als bij soo een willige dierte, niet vreesende, dat of men schoon haar goet aende hant laat, ende gelden met de intresten doet weder restitueeren, sij aenstonts sigh daer toe bereijt thoonen, als wetende op die stont Contant voor de waeren tekrijgen daerse hun schult of genotene gelden mede betalen, ent manqueert haar weder aan geen werck, dewijl sij dat al in voorraet hebben aengenomen, in voegen dat men al met goede van Contracten