Het geene gezegt werd, uijt de vapoese Eijlanden tot zoeloe te vallen, daaraf hebben wij uijt ternaten u Ede Hoog agtb:, een half aam van toegesonden gehadt, benevens een zalf pot van 't zuijverste afgeklopt van zijn steen, dat schoon vitriool is. zijnde ons bij gezet geworden van den mixties burger pieter tidesz:, die vermeijnde een groote
Van Amboina onder dato 23e Iunij Ao 1685; groote schat begraven te hebben, wesende uijt de papous met een heele Chialoups ladinge daar af, wel eer uijt die eijlanden te Rugge gekeert, het welke in een van zijn Camers. in de grandt legt. hoedanig de twee door uEde Hoog agtb: voorheen ten dien zelven eijnde, naar ternaten gesonden mijn wercks: gevaren zijn, kan bij de ouden papieren blijken, zijnde den eene zonder ijets te verrigten, tot ternaten gestorven, ende den andere, naar moeijelijke versoeken, omtrent den Coning van tidoor en bespottelijke bejegeninge van het papouse onder Coningje, met hun dese vitriool stoffe uijt de modderen met stocken te wricken; en het zeggen, daar is dan het goudt, terwijl gij lieden segt het goudt is: zonder meer, hebbende d'onse bij naar niet een voet, verder mogen zetten, en wesende zeer onbeleefdelijk onthaalder, zijnde door de mijn wercker eenlijk gegift, dat 'er goudt in waar, zonder eenige proef daar af te nemen, kunnende u Edle Hoog agtb: hier uijt oordeelen, of het sop de kool wel weerdig zij, als zullende, met het ondersoeken in de bogt van boutouan, een billijken naar ijver verwecken in den panjaart, die in dien hoeck, daar het goudt valt, nog restelt, en daar het geene in de papoese Eijlanden, zoo 'er al ijets vallen mogt, met zoo veel moeijelijk, en weder waardigheijt, zoude moeten gesogt werden; ende dat daar en boven moet aangesien werden, als het ware en heijmelijk belang van den Coning van tidoor, die daarom wel duijdelijken in de voor waarden met dE: Comp:e aangegaan. de vaart op de papoese eijlanden, om Reden, aan zig zelfs heeft willen behouden, het welck door de ternatanen met een nijdig oog begluurdt, en dusdanig daarom alomme zoo rugt baar gemaackt werdt. de beijde papangers, die Ick zie, dat, schoon Christenen, bij den Coning Amsterdam, als dienaars zijn; oordele ick, daarbij — geensins en connen gelaten werden, als zijnde nog van het afschot der spanjaarden die van Chiauw geligt. tot ternaten, in 's Comp: dienst aangenomen zijn, het ware onse bedunckens, best dezelve naar batavia gesonden wierden, eer zij met haar aanblasinge den Coning weder vergiften.
Het aangehaalde wegens den Coopman vroost, is zoodanig als den E Heer gouverneur Lobs en Raadtschreven, en is denzelven al lange weder met d E: Comp:e effen geweest, zulcx het te verwonderen is, hoe den zelve zoo geweldig swart gemaackt is, 't is waar, dat hij in ternaten wel wat slof, dog daar en tegens oock altoos zeer ziekelijck is geweest, kunnende uEd:e Hoog agtb: van den zelven versekeren. dat hij zoo goede bequaamheijt in den dienst der E: Comp:e, en zijn qualiteijt van Coopman heeft, als ijmandt in 'theel gouvernement. k vertrouwe bij aldien alle de Ternataanse papieren, op mijn gemak hadde konnen doorlopen, dat 'er nog al verscheijde zaken zoude zijn, waar af u Edle Hoog agtb:, in 't bijsonder nog nader berigt zoude konnen doen, dog het gebruijk mijner Handen missende, en geen bladen konnen om keren, dan met behulp van een ander, zoo valt zulcx te moeijelijk, verhopende u Edle Hoog agtb: zulcx ten goeden zullen gelieven te duijden, en het weijnig nu ter neder gestelde eenlijk