De toesicht op de cassa sal mede geschieden, doch wat ernstiger ende nauwer als wy wat uyt die brouileries vande boeken sullen zyn, maer u hoog achts gelieven te weten, dat hier op Neira wel drie Cassiers zijn, daer inde Instructie maer van een gewach gemaeckt wort; de tweede persoon bewaert de groote cassa; de winckelier ontfanght het gelt van zine vercochte cleden, ende betaelt daer uijt de rantsoengelden maendelycx, ende deelt ook geordonneerde goede maenden uijt, voor de soldaten en matrosen; den bottelier van gelycken ontfangt de gelden vande verkopingen uyt het magazyn procederende, heeft ook den ontfangh ende doet de betalinge vande specerien behalven, dat op de buyten comptoiren, d'opperhooffden de cassa houden vercopen rys en andre provisien, en ontfangen en betalen de specerien; wi hebben onse speculatien daer over gehad, ende den raed al eens off twee mael voorgedragen of niet beter waer, een Cassier te stellen, die niet en koste ofte vercofte, en diegene gelden soude ontfangen ofte uytgeven als met ordre vanden gouvr, gelyck als den oppercoopman hier niet en vercoopt, maer alles op ordre vanden gouvr, inde winckel laet brengen, ook geen gelt uytgeeft als met ordonnantien; het dochte my vreemt dat 'tgene den eersten koopman niet vertrout wort dat dat wegelaten wort aen minder gagie treckende luijden en van minder qualiteyt; Ick vinde ook in een van u Edle missiven, in dato den 9. novemb: 1652. daer tselve belast wort, doch ick vinde ook dat by den gouvr
Outhoorn, met advijs van zynen raed, daer op gerem wort, tot antwoort op den selven brief van hare Edle het niet wel mogelick is 'tselve in te voeren, om dat dik en meest 'tgene vercocht wort, geschiet met kleyne partij te weten een halve reael, een quartjen en minder, want meeste haer zynde arme mardykers en burgers; niet hoger connende te merctgaen, dat ook de specerien va foely geraept worden, bij de arme luytjens, die ook ne by elck raepsel te vercoopen brengen, om daer voor, w rys sagou, en slechte kleeties te genieten tot haer dage onderhout, noch comt daer by dat op de buyten comptoir soo geen stoff is om aldaer een cassier te houden, en aen een die geringer in qualiteyt en gagie is, als 't subalter hooft de Cassa alleen te vertrouwen, en is om die reden by u hoogachtb replicerende missive, in dato den 7. novem 1653. tselve gelaten op den ouden voet, maer hoog achtb heeren wij sullen nae desen verder speculeren, of ten minsten de groote partyen bedragende, boven 5. a 6. rea aen de perkbesitters van vermogen soo wel op Neira als buyten comptoiren hare gelden voor de geleverde spec niet op neira alle souden connen werden betaelt by den Cassier, die geen ontfang der specerien en heeft, en van gelycken ook hare te copene provisien en koopmanschappen niet eerst op neira soude connen comen te betalen, op ordonnantie vande gouvr, en dan een quitantie van den cassier watsack van't betaelde, aen haer de begeerde goederen werden uytgereyckt gelyck op batavia geschiet, wy sullen dit nader overleggen en zien, hoe dit sal connen gaen, men soude dan ook noch ordonneren connen, dat de penningen comende vande vercopingen en incopingen van de cleyne partytjes alle 8. dagen wierden nagesien ende gebracht by de Cassier op ordonnantie als voren vanden gouverneur wy troosten ons gaern die ordonnantien te tekenen; wy hebben ook al vanden beginne af verboden gene vercopingh verstreckingen, inkopingen, ofte eenige wercken te maeken
als op mijne schriftelijcke ordonnantien, gelyck ook nu niet anders geschiet, daer we ick ook dagelycx sekere uyren vacere, wordende deselve ordonnantien geschreven door den secretaris, off een klerck, ende daer van een expres boeckje gehouden registers gewys, en door my getekent met eenen leeren wij de luijden en koopmanschappen kennen en soo gaat den tyt sonder ledigh gaen door.