met roepen en weenen slag van radja soop: deese allarm bestimer allarim was, en radja soping mij gaarne wilde spreken, in een grood geschreven aer ik mij opstonds na hoe begaff, vindende dien vorst in't midden syn voors: geselschap seer bedruckt ter — needer sitten, die hem waren comen boodschappen, dat sij hem moesten verlaeten, en jder na hunne Negorijen keeren, alsoo een anrogoero Joa (off een Caspisr van de lyffwaght) zoo even met party gewapent volck haarluijden sulx uijt de naame van de regeerende Coningin was coomen aenseggen met drijgementen, so Jmt der Sopingse ingeseeten, sich verstouten dese vorst verder te volgen, hy seekerlk het met de Doodt soude bekoopen, En dewyl ik aen dit wreedt bevel soo ten eersten geen gelooff conde geeven, soo bevondt ick nogtans dat 'tzelve geheel met de waarht accordeerde door eene van mijne dienaers die ick hadde afgesonden aen voors: Cappitn, welcke syne Coninginnes last volmondig staande hieldt, egter met deese bijvoeginge, dat radja Sopingh met zijn huijsvrouw, en haer maccassarens gevolg wel mogten vertrecken, maer niet een eenige sopinger, off dat hij anders genoodsaakt soude weesen, sijns meesters gebodt sonder uijtstel te executeeren; hier sat dien vorst dapper verleegen, en sijn huijsvrouw seer bitterlj te schreijen, werdende van het voorsz gevolgh 't eenemael verlaten die ider (om het leeven te swaren) na hun woonplaets terug keerden, hij toonde sich evenwel bereydt, alhoewel hij niet een manspersoon meer by sich hadde, mij na het Casteel te volgen, dat ook seekerlje soude gelukt hebben, waare hy door bidden en smeeken van zyn huijsvrouw niet bewoogen geworden bij haer teblijven, die mij dan ook apart versocht, dat ik maer sonder afscheidt van haer man te neemen wilde na 't Casteel keeren, alsoo die princesse bedugt was dat hij mij lichtelijk mogte volgen aan den E: Heer Presidt Francois Prins, mitsgaders den Raadt.
Maccasser Myn Heer, myn onderdanige, en seer geringe letieren van myn aen syn E: gedateert den 5en deser is geweest om aen sin E: mijn aancomst hier bekent te maken; als — meede dat hier wel 500 man aan het graven waaren, dat als nog al neerstig voortgaad dog tot nog toe sonder voordeel, behalven de slaven van syn Hooght Boni die een groote kuijl, en wel 6: vadem diep hebben, daer sij dagelijx goud uijt graven, gelyk meede den Suijpoost Carresyero syn volck die meede wat vinden dogh weijnig gelyk zijn agtbre Erntfeste, Manhaste, Wel-Wijse voorsienige, genereuse, en seer Discreete Heer, en Heeren; en laaten haer met alle de bagage op het gebergte sitten, welcke beede ik die bedruckte vrouw dan niet cunnende op dit afescherdt afslaan, nam ick van haar in't particulier mijn afscheyt geloove ik dat zij nade negorij lom met belofte (gelik sij mij innerlijk versogt) dat ik niet ring zijn te rughgj' soude nalaten dat voorval aan zijn Edle (die zy eerbiedigh keert, gelijk de voordeedt groeten) te communiceeren, ick begaff mij dan vrouw omtrent stillekens op weg, en benheeden, sonder dat mij iets notabels haer man was:— is bejegent (gode zy danck) hier weeder aen 't Casteel geretourneert, daer dit rapportje met het vereyschte ontsag aan sijn Edle werdt over geoffert door (nderstont) zijn Edle gantsgeringen en niet min onderdanigen Dienaer (was getekent) Iacob Steenbergen, ter zijden, maccasr deesen 7en Iulij Ano 1691; — vermengt: —
in myn dageliks: aanteekening gelieve te sien, die hier nevens overgaat; Ick hebbe tot mijn leedweesen nogh maer voor 10: rxrs goudt ingekogt, ick hebbe wel over 20: â meer plaatsen laten graven dog het wordt over al soo kleen gevonden dat het voor haer niet de moeyte waert is, dog soo hier duijtsche natie waren die kennis van het aartrijk hebben, en weeten te suijveren die souden hier meer voordeel cunnen doen dan deese natie, dog om te mijnen is het moeylre alsoo het houdt hier met wel te krygen, dat daer toe van doen is;— den brenger deeses is de anrogoero van de ketting slaven neemt meede al het goudt dat by syn volck is gevonden bedraagt 57: maasen swaarte, daer ick mijn niet hebbe willen tegen stellen, maer het goedt vinden van syn E: daer over afwagte.— Ick versoecke om een elemn stuckje Magneetsteen soo se bij d' E: Compe is - hebbende anders niet om syn E: bekent te maken sal ik deesen onder het welneemen van sin E; sluijten naer dat al vooren sijn E: en desselfs — raad in de bescherminge godt bevolen syn en blyve uE: Erntfeste manhafte, wel-wijse, voorsienige, discreete Heer, en Heeren, Onderstont, uE; onderdanigen, en trouw schuldigen Dienaer, was getekent) Pieter Pietersz; terzyden) in het Landtschap Segerij (segge) Seang op den berg Lamoolo, den 8en Iulij 1691; Memorij van het goudt dat bij zijn Hoogheidts Volck dagelijx gevonden is terwijl ick hier geweest ben: door de meenigvuldige brieven en mondelyke klagten welcke zyn Hooght den Con; van Tambora, mij dageljk deen liet, heb ik zyn Excell niet langer hulploos cunnen laeten maer mij na zyn resydentie volgens mijn vlicht toe begeeven moeten, alwaer hy mij 'tperijkel waer in Gets, Erntfeste, Ho: Agtb; Manhafte, Dappere, Wel-Wijse, voorsienige, en seer generuse Heeren; Maccasser; Aan den E: d' E Heer Francois Prins: Presidt &a mitsgaders den agtbaren Raadt aldaar; den 4e Iulij: heeft den Pagawa Loicki 14: maezen swaarte gevonden do do Pangawa tot Zinrona. . . . 3: _o do do Toamma. . . . . . . 1½ _o 32  _o 53 do tot Zinrana;. do tot: _o. . . - - - 22  _o do.