Zeydense opt 1e: datse daer toe waren vernootzaeckt door geleeden ongelyck vande Con: van Ternate op Pantsiano, Naderhand als ick naar 'tslaan en vercrachten der Boutonse vloot, uyt de ooster provintien weder voor Maccassar verscheen, stierden zij wederomme noch 2906 spaance realen, tot een restant uyt de Leeuwinne en 528 maasen tot breuke voor de Moord op Zaleyer, zonder ijets anders daar neffens te seggen, off sonder de minste inclinatie te thoonen tot accomodement, sulcx dan de vordere satisfactie, door cragt van wapenen en Godes Zegen geprocureert ende vcregen is, int vree verbond van Bonaaye, op den 18en: November 1667. zynde behalven dat noch int particulier, staande denselven vreede met den Coninck van Telle noch sulcx geslooten, als onder 9en Maert 1668. by geschrifte, en verzegelt blyckt, en of wel de vreede van honaaye den 13en April weder quam in duijgen te vallen soo nochtans ist nae de destructie van 't Casteel Sambonjer en 't gantsche landt nu weder tereede, met veel meerder reputatie als te vooren, en sulcx beyde voorsz: verbonden door dit leste geconfirmeert, geamplecteert, en 't eenemael solemneel bevestight, op soo kundige maniere alsmen soude kunnen bedencken sullende het onnodig sijn deselve contracten respective in dese poinctive te jnzereren, terwyle uE: hier nevens werden ter hand gestelt, Eghter sal het hier vervolgens uE: bekent werden, wat naeder verclaringe 't onsen overstaen, over de poincten der hougijs en Touratanen, als anders is geschiet namentlijck In dato 10:en december 1667 tusschen de galeran Carre Roepa Carre pattoe, dayen Manalle tor eenre, ende Arou Amalij Radja Soping de jonge, de 2 princen van Caayo, Arou Marvangij, Arouballo, Arou Avo, Arou Oedjon, Tollero, Consawa Toronron en Tobaque ten overstaen vanden Oppercoopman vander Straate, ende den Ondercoopman Abraham gabbema, tot naeder verclaringh van het 18e: poinct raeckende de bougijs, 1: dat soodanige Hongijs als voorheenen door de koningen respective aen de koningen van Maccassar tzy tot homagie off anders gegeven ende geschoncken zijn, nu niet weder sullen werden gerestitueert :de slateen door de Bougijs selve, tot slaten vercogt, en sulcx tot slaven gemaect, sullen door den vercooper in cas van restitutie weder vergoet werden, Maer soo den vercooper niet meer int weesen waer, ofte tot restitutie geen vermogen hadden, sal den cooper zyn gelt verliesen Indien een bougyjs als slave gedient, en met zyn Meesters gelt gelt
gelt voor zyn Meester gewonnen heeft, soo sal de meester Indien hy dat bekent staat, met soodanig een slave deelen 4: Een bongyse terouwe, ofte Slavinne, door een Maccassar, of yemandt anders ten bysit genomen, soo sullen die beyde, 'tgoet te samen geconquesteert, elck voor de helft deelen Soo de bougys int voorbygaen ergens in een huys een bongys ontdeckt, en hy roept hem, sonder dat de meester hem begeert te laaten volgen, seggende daer naar, alsmen daer weder naer comt sien, dat hy is wegh geloopen, Soo sal den Eygenaer den selven moeten te voorschyn brengen, indien den bougijs zyn voorgeven met twee getuygen canverifieren, en anders met, maer soomen daer naer bevindt, dat den Eygenaer ter quader trouwe heeft gehandelt sal den selven boven restitutie oock gestraft werden Soo eenig bougys vrouw mensch by sit van d'een off d'ander selve genegen mochte zijn, by haer Mr off man te blyven, dat sal haer terystaan, mits dat haar Meester haer vry maake en trouwe tot zyn vrouw, blyvende tot haare keure, off zy dan op Maccassar blyve, ofte naar Bongys met der woon willen trecken, Insgelycx bougys manvolck met maccaarse vrouwen vermengt, wesende, doch soo in sulck geval de Maccassarse vrouw een slav in waare, sal haar Man deselve eerst moeten betaalen, Maer soodanige mannen en vrouwen niet genegen zynde, d'een om mee te gaen, en d' ander om hier te blyven, dan sullen ze gelyck voor gezegt haar same geworne goet en kinderen deelen De Hougijs in dees tyt haar onder Compe ontsagh wat getereest en gevierd ziende, hebben nu en dan al meer met de maccassaren genegotieert, sonder van ons ijemandt present te roepen, of daer van kennisse te doen, hoedanige negotiatie UE: haar met hoeve aen te trecke, sooder dispuijt over viele, maer de bekende poincten diemen naar vermogen en met discretie in vigeur gehoude te werden In dato den 1e. feb. 1668. is wyjders 't mynen eygen overstaen tusschen crouren, en verscheyde Maccassaerse grooten ter eenre, ende volgende bond-genooten genegotieert Met de gemachdigde van de Coninck van Ternate dat 1690: stucx Auleese aenwysen, of de vertuiste welcke voor den vercoop niet gestorven zijn, betalen met 40 Maas ider 6 stucx yser Canon jngerekent 3 op Nula begraven, soose aengewesen, en bevonden werden 5 cleene
5: cleene prince stuckjens 4: Metaale bassen gelyck hier van ter Materie van Teraata een stuck weegs voorwaerts breeder notitie is gedaen Met den admirael der Boutonders. 't getal niet gedarideert off vastgestelt, blyvende tot dat crouren etc. daar van naader jnformatie sullen genomen hebben, den prys als vooren, soodanig als mede ter Boutonse, materie is aengeteeckent Met de Coningen van Turata Die van Tourata welcke in voorstijden, en nu door de konincxkens van die landen respective soo nu soo dan in Eerbredenis, de Coningen als een geschenck waren opgedragen, souden blyven, oock al de geene welcke door haare eyge vaders en moeders, uyt haare dienstbaerht: niet conde werden gereclameert, door het affsterven vande selve, maer alle de soodanige die haer eygen vaders en moeders eygen Susters & broeders in leeven hebben, off staande den Conincx van Maccassars regeeringe, uijt eyjgen cracht en Authoriteijt weg genomen waren, sullen weder tot de haare keeren, verblyvende oock bij de Touracters, welcke 't zedert hunne affval ende overgang tot de Comp:e: haar darwaerts, en by deselve tot nu toe, hadden begeven, de Touraters met maccassars vrouwen off maccassaren met Couraetse vrouwen getrouwt, behouden in haare keure, indien het vryelieden, off se off in Touratn of in maccassar willen te woon blyven, doch gesint zynde van Malcander te scheyden, sullen zy haare goederen en kinderen deelen en daar 't getal der geteelde kinderen on even is, samen daer in verdragen, soo als zijl uiden selve comen goet te vinden Naerden inhoude van't Contract mosten de Touraters in eijgener wyse gelijck die vande Landen der Bougijs, sonder eenige contradictie en geene uijtgesondert, als de geene dewelcke selve niet begeerde weder tot de haare keeren, maer naerdien door de langwijlige dienstbaerheijt waer in die van Tourata aen maccassar zijn gesubjugeert gewerden, dat men reekent 't zedert de regeringe van Thonij palange die nu wel 102 jaaren verleden is gestorven, een sulcke groote vermenginge van bloet tusschen die beyde volckeren is gegroeijt, gelyck oock zelve van Moeders zyde de presente Coninck en crain Lincques uijt die affkomste zijn, soo scheen my daer selve toe een werck van groote belemmeringe te wesen