malacca sullen vergachten, als wesende het landt alhier daar van alomme vervult ende sullen dierhalven met een moors schip van mlanders gevoert op dien handel handel toeleijde, zouw deselve noch vrij civielder comen testaan, twelk zonder u Ed. speciale authorisatie niet wel derven onder neemen, ende al schooten dan oocq al vrij wat quantiteijt over soo is zulcx hier courant gelt en waar op winsten bij vercoop zoude vallen. — Twas ons besonder aangenaem dat 127½ Lasten zuijker uijt insigten van soo hoge voordelen die deselve buij de japaanse en battavise van een volcomen Cent in japan sij gevende buijten uEde petitie p. r de goude swarte Leeuw gesonden, seer wel te stade quam, bij occagie dat dejapaerse door de chinese competiten tegreetig wiert ingecocht; en de battaviase door drooghte schraal was geslaagt, maar tis ons Leet dat wij u Ed. e wel gegevene (ordre om jaarlijcx vierhondert Lasten van die profitable ballast voor de jappans vaarders te versorgen voort dit maal niet alleen niet voldoen connen, maar oocq seggen moe geen meer staat maken dan de helfte van de parsise eijsch van 1000 6 ponden in sullen konnen krijg niet jegenstaande daar als bevorens geadviseert soo vroege uijtset opgedaan zij, maantlangh gestane opperwater van a. o passato sulcx verooirsaekt hebbende, mogen hopen aanstaende zaijso ende beter slaagen sal, ende waar in de afwatering thans geen opstacul schijnt tesullen geven, als wanneer niet sullen manqueren om uwe Ede. goede intentie na uijtterste vermogen te voldoen, ende wijle wij jongst over Cormandel in dato 9e. junij uweEd. e communiceerden, den tarw oocq al merckelijk zouw comen te staan, ende dat over sulcx wel 150 a 200 Lasten op onse gedane petiti zouden te veelbecoomen, ende dat dat advijs en misschen die presente tespade bij uwe Ed e sal verschijn om onse scheeps ruijmte over malacca te besnoeijen, soo sullen ten eijnde deses maants de hoeker de voorn. naar derwaerts met tarw, boter & a afsenden, om aanden heer gouverneur balthasa borth te versoucken, dat ons soo veel uijt de japanse coebangs beliefft te provideren, ende 'tselve capitaal na gelegentheijt des tijts soo spoedigh op soo weijnige schepen te verdeelen als eenigsints— uEd. . ordre dicteert, want de 54600. stx d. os tverleden saijsoen ontfangen sijn alle ja boven de oirdinar advance van chormandel, en niet min dan a. o passato van meesten verandert, wesende het een groot verschil dat de coebangs op cormandel 1. p. r ct.o min inde palliacatse munt dan hier ren apparent ontstaende uijt de Lage de reductje der pagoden tot 105. ende de hoge van de ropien tot 28 pertinenter sullen wij bij 't oversenden vande negotie boeken bij naeste occagie vant rendement der selver oocq van onse winsten spreeken, jtem dus danige specifice doen als d' Ed heeren Pri in dato 15. ' Maij 1671. vande vercochte coopmansz. believen te vorderen, onder en tusschen uwe E nedrig bedanckende voor de Liberale toesegginge van ons een goet aandeel uijt de corbangs van tjapans secours te sullen laten toecomen, want al schoon Zouratta 352047½ r/a voor mallebaer ceijlon heeft afgestoeken, en haar Edr. uijt het vaderlandt boven, de 10 Tonnen voor india gemelt gouvernement noch 1806 gl. sijn zendende soo mogen op het secours van daar, overmits parsia vol 'tadvijs herwaarts aan en hier vooren gesiteert, ceijlon off eenig district tminste en prommetteert geen staat daar op maken, en nadien uwe Ede. vermogen niet toe en laat ons nader met de augo scheepen te secunderen, soo saet t geene dan vande noort staat te coomen ons alleen moeten stijven en tradt der negotie doen draijen, biddende derhalven d' almogende een gesegent japans retour tot mala en wijders ter gedestineerde plaatsen aan tebrengen, mitsgaders het nu van hier affgaande carga en ons advijs oocq soo tijdig bij uw Ed. e te doen verschijnen, d' vereijste ordre ons op teen en t'ander over malacca weer magh toecomen. overmits tbangaels cattoen gaarn jongst ter preuve gesonden bij uw Ed. e in het besigtigen sij geooirdeelt tamelijk wit ende in prijs het cormandelse niet te wijcken mitsgaders 80 a 100 balen daer van hebt belief te vorderen soo sullen die in november over ceijlon off wel battavia voor europa na d' occagie best en raatsaemst toelaten sal, versenden, en bij occagie oocq geenne verwachten, off voor aanstaende, weer soo veel op voorraat zallen vervaardigen, off wel eerst trendement van t gunt a o. 1671. gegaan sij affwachten, zoudende het vaderlants te volgen berigt wel wat connen differeren vand van u Ed. e voornoemt door dien de drij packen bij uwe Ed. e besigtigt eene fijnen soort is, dan d' ge over ceijlon bevorens emplooij zijn gegeven, want den incoop verscheelt eenelijck uijtte fijnte wel 22½ p. r cd. o ende waaromme ons oocq onder correctie niet onoirbaer dunckt, dat men vo aanstaande weer 150. a 200 balen vande bij uEde. goet gekeurde soort tot vergrotinge van bangaelse handel, en omdat Chormandel d' eijsch somwijle niet al te wel voldoet, vervaardig w' kunnen niet wel begrijpen hoe dat d' amphioen 't verleden zaijsoen van hier gesonden soo verdroogt en ondeugent bevallen is, ende sulcx de jussufficantheijt der potten (gelijck schijnt) geinputteer wert, wesende inden incoop en ontfang alhier wel goet en deugtsaam geweest, maar waar zulcken groter veranderinge uijt voor komt is ons onbekent, in t aenstaande zullen naauw reguard neemen, ende in potten affgepakt werden, de voorn. manquement der potten remedien maar tis ons Leet dat d' amphioen present in pattena door degretige trek der agrase en ander coopl thans weer op de prijs van 124. r/a 872½ lb gesteijgert is en. overmits u Ed. e believe teseggen, de voorgenome 506 lb te amasseren niet te veel sal wesen, soo se ten vorige civiele prijs (dat 60 a 70 ro/a d 72½ lb is) gedaalt was, soo derven soo hoge als vermelt en gesegde reden niet wel toetasten, maar thans maar 200 man a 105 ro/a in pattena ingecocht wesende, ende ons uijt desouratse corte facture vantjachtie mallebaar gebleeken is, 9552. lb vandat kruijtsap jongst vandaar na coutchijn versonden f 36580. 6. 12. off 8 man van 72½ lb 198 te staan comt, soo sullen soo haast pertinent van onsen voorraat geinformeert sijn, noch 1 a 200. man doen in loopen, op vertrouwen van wel te doen, nadien d' geene overleden jaar verson buijten soo hoogen incoop van 120. ro/a d' man en soo veel manquement in de deugt en gedrag onderwicht bij vercoop noch 75½ p. r cto advance heeft affgeworpen. — de muskus is in pattena door hare schaarsht soodanig in prijs geresen, datter geen incoop tot novan is oirbaar geweest, ende nu ons cap. t schaars is, jtem het persum de naaste jongste jaaren in europa soo veel is aangebracht dat deselve jaarlijcx in winst tegeven vermindert soo sal dat Capitaal beter inde zalpeter en andere avantagieuse goederen emplooij vinden, geldende thans f 117. 12. - 1 lb dat bij die van t verleden jaar inden incoop als 24¼ p. r ct. o verscheelt, maar uwe Ed. e ordres rakende de Celalmoninck caetchio, dewel gebleekt en digt aangeslagentheijt der harnams tslaan en aan gewesen manquement den he touwerck, en hare affstuwing inde schepen, tseijldoek, de aanbevolen 5 p s armosijnen tot een preuve voort vaderlant, bij aan Landinge van vrij Lieden in bellasoor onder dees off geene pret als inde verleteringe aande scheeps varende en andere aan Lant bescheijden en wes meer su ons prompt reguleren, uwe Ed. e nedrig bedankende voor de gunstige approbatie vande van hondert duijsent ponden, en die dan wel konnen becomen tot 4. stvers dog als d E comp. jaarlijckx voorsz. 2500 kisten op de Comptoiren werden verdeelt, een Langssaam vertier neemen de cauris cooptmen hier op debasaars voor 5 stvers 'tlb soo dat in bellasoor en hier soo veel vande geordonneerde hondert duijsent ponden ende dat vande varste soort sullen doen amasseren, als doeneljk sal zijn, om de groot vooirdelen, die die horenties in europa geven na connen verneemen soo zoude de kleijnste slag best in guirea begeert sijn, en overmits dit een vaste handel is soo sullen ijmand traghten te beweegen om naar de maedives te navigeren, ende te contracteren een vaste quantiteijt voor aanstaande in gementioneerde enm
gementioneerde bij VEd. e voorschreve advijsen, maar de stuirman hendrik coedijck tot schipper bij halveringe van gagie met 45 gl gevordert als het galjoot debrack (ruijm 80 lasten connende voeren) twee jaren de aanteekeninge van d' E h. r commissaris volgers beclagh hebben uw Ed. e niet believen ons toe teseneden, overdat sijn E. noortman uijt sijn actueele en present vereijstende dienst als d E comp. s emportante cassa in cassumb: is, niet hebbe geaccordeert, om tot fiscaal van sijn E. s commissie te gebruijcken, wij dagten wijler geen actie van eenig emporte voor de fiscaal staande sijn E. s aanwesen alhier is voorgevallen, waarin de — minste affsonderinge vande fiscaal vande directie requireerden, daar niets aan hadden misdaan, maar overmits uwe Ed. e het onbehaaglijck is bevallen, soo versouke dees aangaande excuse, den voorn Noortman als onse secretaris wesende en noch geen ervaren borst 4. e april anno 1670. hebbende om in sijn plaatse te succederen en is onse meeninge doenmaals geensints geweest, om bij uwe Ed. e te solliciteren intfisca als ampt vanden coopman dirck indijk mogt overtreen, maar seijden hem sulcx bij provisie zouden laten waarneemen, sonder eenige sollicitatien van approbatien gelijck anders gebruijckelijk en betamelijk is, den selven noortman a. o passato al versogt hebbende ter vertrek, ende welck nu jongst omtrent de residenten in cassimabas. r 2 a 3. distincte malen door den selven gerenoveert wesende, is sulcx hem geaccordeert ende gaan nu over; uwe Ed.e believen oocq te toonen hun misnougen over het vertrek vanden coopman jacob Sauverus, de reden uEd. bevorens over gebrieft, en waren u Ed. e niet ongevallig maar dat den selven 25. e balen sijde tanij jaan 4. n april 1670. over adviseerden 45 r/a of f 63. —: p. r baal te hooge heeft ingecocht, d' gorgatse zijde in een aantal van 24. balen soo slordig gehaspelt aangenomen en jegens den suijvren draad in reek e gebracht, dat den directeur eerst nieuwelings gecomen, in presentie vande Cooplieden velters, hoffmeester, Jndijck, en onder coopman vanden hemel besigtigt zijnde weer te rugge sout, mitsgaders van het vermunte cooper wel ruijm 50 p. r c.o. min dan de prijs in ouglij getrocken ende 'tlaaste buijten ordre niet alleen ondernoomen maar geen kennisse daar van gedaan, voor en alleen 14280. lb vermunt was, betoont geen plights aquiterin: noch veel min ervarentheijt van een coopman, en dat ter plaatse in cassimabasaar en pattena daar als hooft gedient heeft, ende gebruijck wij oocq soo veel omsigtigheijt ten dienste van d E comp. e om de comptoiren van goede ervarene dienaars en geen nieuwelinge maar Lang in bangale gelegen en preuve gegeven hebbende voorsien te houden als in ons is, als zijnde de drij eerste inrang tot cassimabas. n 13. 15. en 11. jaren in decca — topperhooft en secunde 14. en 11. jaren d' tweede; in ouglij 13. den cassier 12. pakhuijs meester en aanquaekende adsistenten al mede lange tijd in din district gebruijkt tis waar 't opperhooft in pattena heeft noch maar 4. jaren maar sijn secunde weer 20 jaren in bengale gedient, soo dat het d' E comp. e alhier aan geen ervarene dienaren en gebreekt, ende welcx vertrouwe d'affgaande cargasoene oocq genoug uijtwijsen/ tgeen uEde. eghter hebben believen vand' oude borsten te animeren aan te halen, sullen onderdaniglijcken naercoomen, ende uijt welke redenen dan oocq mons. r david vanden hemel als aan t hoff van decca— om verscheijde redenen wel gesien, en indienst van d' E comp. e geverseert, Item sijn rang altoos voor se cooplieden fentsel en van Leene gehad hebbende, weer met alle ons vermogen hebben bewoogen om de verbeteringe a. o 1670. in october van coopman met 60 gl hem door u Ed. e toegevoegt, en om t vijfjarig verband, en doenmaels gedurige ongesantheijt geexcuseert, nu voornoemde verbeteringe aan te neemen en. in sijn voorige dienst topperschap van decca te trecken, op hoope uwe Ed. e dit niet onaangenaam zal sijn, Item niet qual. jk sult believen op te neemen dat wij den coopman Joan van leene volgens uEd. e ordre niet aan thoff gebruijcken, want getrouwt zijnde ende daar nooijt een hollantse vrouwe gelegen hebbende en om andere redenen meer daar niet wel dienen zoude. overmits de moorse gewelden lange hebben gecontinueert, soo kan den ondercoopman willem van eekeren eerst met de naaste volgende scheepen tot uEd. e overvaren u Ed. e recommandatie om gene tot lootsen aante queeken dan die goede ervarentheijt van zeemanschap en kennisse van navigatie hebben neemen wij soo veel in achtinge als eenigsints doenelijk is, ende die daar toe komen sijn ordinair lieden die eerst voor matroos en naderhanden voor quartier meesters op t kleijn vaartuijg lange gedient ende kennisse der droogen gecregen hebben, ende dan oocq niet als op de getuijgenissen en — uijtgestane examinatie vande Lootsen alsoo ons des niets zijn verstaande. — de chialoup die uwe Ed e op onrust hebben believen voor bangala te doen toestellen sal alhier, seer wel te stade coomen, besonden om int zuijder mousson (door debrandingen uijt piplijs rivier t zee te steeken, om de — Lootsen aande arriverende schepen tebrengen, waar w' thans geen vaartuijg hebben, dat daar toe regt bequaam is; — de voorn. fluijten Loosduijnen en elburgh sijn op de drixse cust omtrent vijsiaganapatnam heel wel vervallen ende heeft claverskerckes spoedige reijs van a. o passado in 't mousson van ceijlon na herwts apparent, door 't vroug kentere vande winden niet alleen een spade aankomste van de fluijten papenlijk en voorn klaverskercke, maar selffs van het galioot de brack van hier op 3 januarij papenb. 28. n d. o en klaverskercke 5. r fel. r vertrocken en aldaar eerst 19. e en 20. en maart ende claverskercke 25. e april gearriveert veroirsaekt, ende comt voorn papenburg aldaar inde bahij van Trinquenemale seer — wel te pas; Ten Laasten sijn wij genootsaekt geweest de suspecte ragiamaholse dieven wegens bewuste 3614 ro/a uijt comp. s steene packhuijsen gestolen na alle aangewende debvoiren onder achter te komen te langeren soo dat die Summa op winst en verlies sal moeten werden affgesz ende sal oock opt gedoente van somma en genesam het vereijshte reguardt werden, genomen, want het sijn maats die niet te betrouwen sijn, en evenwel soo en sijner voor d' E Comp. e geen beter in den dienst tot Ragiemahol te crijgen dogh als ijder opperhooft voor 't geene sijn dienst is sorght, soo kan wel alle fraude weeren geweert. — om dat wij oock ooirdeelden met klagen over dootslaan vande matroos aan Tanna bijde mooren geen voordeel zoude konnen doen, soo is daar van niets gereptn. — Den quartiermeester willem abrahamsz. van Rotterdam vande spreeuw alhier aan Lant gebleven onder pretext van sigh in t'lootsmanschap te bequamen, laten nu met de fluijt losduijnde overgaan om dat in de enqueste van de 460. stucken perticuliere thin, bij voorn. hooffden van de spreeuw aan dingh dingh, ingenomen te passe sal komen. — Voor dat u Ed. e de stuckken van harmen Jansz. voorburghs verciert werck en des directeurs verantwoord den fiscaal van india in handen gegeven hebt, om naar reght daar op en anders sijn actie inte stellen segt den selven nedrig danck wesende hij voor 211½ ro/a clement zal. r voor 600. en den — coopman Jan van leene voor 555½ r. a onder d' voor indesen gementioneerde 3224¼ ra/a van de Lijwaat leveranciers genoeme sulcx ter geschenck of anders te beswaarnis vande Lijwaten ontfangen zoude hebben, ende twelcke voorn monsieur hoffmeester bij instructie te examineren gerecomm:d zijnde, zoodanig van is rapporterende als uw Ede bij sijn overgelevert verhaal believen te bedogen ende alhgewel niet wel overtuijgt konnen werden, eghter al grootelijx suspect zijn, ende dewijle het wel apparent is, dat de makelaars voorsz penningen aan d' Ecomp. e sullen ten achteren blijven, als hun continueel op dat uijtschot beroepende, jaa daar selfs aande nabab over — geclaagt hebbende, en bereijt zijnde hun seggen met eede naar dees, Lants wijse gestandt te doen, soo verzoucken eerbiedigh van uwe Ed. e sentiment gesterkt te sijn, hoedanigh ons in desen sullen hebben tegedragen voor hooft bedient hebbende, en hebben u Ed. e haar niet op believen te verclaren, wes sulcx bij desen beleeffdelijk sijn versoukende. — Jan bruighman ven donneerde om de groot est in aande je lijckx onder selve buij egoude mpetiten Leet dat voor de eggen mo nkryg langh zaij so ende c al petiti sal verschijn althasa selve rdinar een vier ren tot 281 ment pri weE van baer emelt sia vol etteert maer de carge ander believ best en aende vand vand'ge fijnte men van van aardig roogt utteer waar aan w edien ander believen viele reden ,ende noch acl tot een pret eker d
Tan bringman is op Ceijlon met sijn schip gearriveert, ende na verstaan tot uw Ed. e overgesonden/ van choris sijn cleijn scheepken voor d' engelse gevragt met thin gans en peper tot bellacoor gearriveert, men s datter een geleende stuijrman van d E comp. e op vaart, daer tot informatie peresidenten van piplij over gesz. en sulcx waar bevonden zijnde hem in comp.: s dienst weer sullen doen treen wij bedanken uEd. e voorde Communicatje van verscheijde novos t arriveren van diverse schepen, ende de godtdank rijck bevalle gewasschen van noot en nagelen, inde provintien van banda en amboina, als mede voorde toesegginge van een predicant bij occagie tesenden, hadden wij daerom niet versogt, zoude zulcx nu wel connen excuseren, omdat de engelse comp. e. eenvast blijvende desen jare in bangae gesonden heeft, die den h. doop van de duijtse kinderen medekan bedienen, en. u Ede dog niet we zoude konnen Resolveren van een stichtel leenaer hier te plaatsen alhoewel sulcken inporta directie ende daer soo veel nederlanders aanlant en opt kleen vaartuijg bescheijden sijn, die oncosten wel behoorde te konnen overhalen.