schoenen haar vrij te haeften uijt vrees dat op nadere tijdinge van Oorloogh inde Chom besedt mochten werden door 's Compes scheepen en stonden naar allen schijn na madagascar te loopen en daar goede tijt af te wachten met vertreck van welcke scheepen sullender in souratta geen scheepen van affentie voor d'Engelsche resteeren, daar wij eenichsints voor behoeven bevreest te weesen, dat ons alleen vrij grooten troost in't versenden vande fluijt Leerdom met soo aansieneljk Capitaal na souratta heeft gegeven — Bij Chormandelsche brieven hebben seecker extract wingnrlase missive gevonden, en daar bij aangehaelt hoe den resident Leenaerts op wingurla door de Araviers van mascatta te kennen gegeven was den Iman wel soude geneegen wesen een contract niet d' hollanders aantegaan gelk wij VEdle diesaangaende voorleden Iaar bij onse brieven van 26en April mede hebben kennisse gegeven, maar d'ondiensticht dier plaetse bij paijsibele tijden voord' Compe geljk als doen daar nevens hebbe openinge gedaan, daar bij blijven wij noeh persisteeren, off ten waare d'Engelsche of portugeesen in tijden en weijle trachten den persiaan te beoorloogen, en andere natie buijten desen handel te sluijten, in sulcken geval soude mascatta daar tgeheele Jaar door d'aldergrootste scheepen binnen connen loopen, d'Engelsche een bril op de neus zijn en soude men van daar, haarluijden dapper inde Gaert connen sien soude oock connen dienen voor een retirect zeer dienstich voor 's Compes, staat en negotie, wanneer den oorloogh met Engelandt wierde vervolght, en gecontinuweert, wij senden met dit schip brouwershoven, naar mascatta een benjaan daar aller wegen wel eervaren en spreeckt de arabische taal omme verder naar nosewae bij den Iman te vertrecken en onse missive aanden selven over televeren zijnde d' selve van jnhout, als het translaat hier nevens gevoecht VEdle zal aanwijsen blijvende hij benjaan noch belast daar coomende onder de handt nams te vneemen, wat gevoelen d'Arabieren vanden portugeen off Engelsche hebben, en hoedanich haare affectie tot d' nederlanders lecht, of hij niet verstaan can off haar selfs suffisant achten omden portugees met macht op haar aankoomende te wederstaan, des neen, onderwiens schuijlinge zij haar best souden vertrouwen, en soo hem door den Iman, afgevracht wierde, of hij — niet wist of d' nederlanders hare in protectie soude willen neemen, sal van neen antwoorden maar seggen den Iman tselve den directeur geliefde voor te draagen, en antwoort daar op te — verwachten, wijders is hem belast, ons over te schrijven, wat scheepen en fergatten daar zijn aangekomen, en wat merckt en prijs in alle Coopmanschappen daar is sulcx wij hoopen wij dit saijsoen VEdle van gelegentht des Imans, op 'tstuck van onse residentie protextie — nader te adviseeren. — wij hebben VEdle geschreven gehadt datter in wingurla weder jnkoop voor persien van eenige groove doecken waaren gedaan, die den resident Leenarts van daar met Iacht neerden, over souratta heeft herwaarts gesonden wij willen hoopen, soo der geen groove doecken uijt die gewesten door andere negotianten wierden aangebracht, dat d' selve redeljn rendeeren sullen, en het te peijnewaart wesen sal, dat herwaarts gesonden zijn. — den E hr directeur Siik van Adrichem schrijft ons alweder datter partije cooper — Giroffel magelen, en Rompen, in Souratta aangebracht zijn dat wij wel connen gelooven maar off daar op bij de vervoerders proffijt can werden gedaan, laten wij vEdle wijser oordeel over, zijnde de nagelen hier tot gelucken Prijs, en d Rompen onder een tot een meerder prijs als in souratta verkocht, eenlijck hebben d' coopln die tijt bedongen om op 't vertreck vande Gustvaerder de betalinge te doen, welck wij te lichter hebben toegestaen om dat niet voorsien scheen wij de penninge eerder soude benoodicht zijn hoe wel souratta 100 á 150 Ø gl: in Contant daar naar van hier vorderde die met r 118728:4:8. int begin aangewesen gesecundeert en voldaan is en slant d'rest daagelijcks mede in te comen tegen welck voordeel als hier vooren geseght 'tgeen d' Ropien meerder valeeren moeten — de Cooplne soo overgroote Costen doen eer d' selve goederen van hier over connen — scheepen dat ijder pont nagelen haar in Souratta op een ongeloovelijcken prijs comt te staan en d' Rompen naavenant, wij wenschte wel dat wij die saaken sulcx conde dirigeeren, dat geene specereije, of anders van hier derwaarts wierde gesonden maar om den Coopman te vinden can niet wel zijn, en schoon dat albedingh daar op maken, soo can tselve doeh door ons niet wel beledt werden, en is anders geen remedie, dan d'selve op prijs te houden, geljk in dese onse verkoop van specereijen en anders gevolght is, VEdle sullen ongetwuffelt bij d' rendementen sien, bij welcken verkoop d E Compe d'meeste winst toe coomt waar toe ons als noch gedraagen,— het soude een goede saake zijn, soo den Coninck van visiapoer genegen bleeff op — masulipatam eenige quantiteijt pagooden aan d E Compe te tellen omme d'waarde alhier aande Coninginne moeder, Hagie hralin Sahaab weder uijtgekeert te werden, den wingurlase resident Leenderts heeft ons geadviseert, die saake d'Maijtt: van visiapoer, en des selffs Hackim voor te draagen, en ons d'uijtslagh van saaken bekent te maeken, waar na wij nu — fij beginnen uijt te sien gemelte Coninginne is noch in Spahan wert zeer buden Coninck aan -nde cassen omen iteijt nen
aangetrocken, en wert veel van een huwelijck tusschen seecker hertogin, (onder gemte coninginnes schaduwe opgevoedt ende den Coninck van persien gesprooken, dese vorstic heeft een goutlackentjen van 110 â 120 gl: werdich en twee daraijen tot een eer Cleedt aanden directeur gesonden, dat zijn E: danckelj uijt handen van een harer aansienlijcke — dienaars g'accepteert heeft; — D'Engelsche sitten hier geheel sonder negotie van Apahan is voor eenige tijt een Conin dienaar vande muntmeester afgekoomen die ander maal pretentie maakt, op d' tholl der ducaten door den vertrocken Agent Cradicx geslooken, en in Lhaar achterhaalt, sulcx den makelj al weder soo nu en dan wat afgetapt wert, de regenten hebben haar met dese saaken bemoeijt, en met den muntmeesters dienaar aangesecht wanneer hin s Conincx mandament brengt en verthoont dat d' Engelsche booven kreets uijtgeschootene, naer jets te betaalen, hebben, dat hem dan sullen doen hebben tgeen 's Conincx bevelbrieff inhout, des d'Engelsche en haar mackelaar daar van nu als ontslaagen zijn, d' Engelsche geven selver voor geen scheepen van Eenige quartieren te verwachten en dat om — dat deselve in onse handen niet soude vervallen, sulcx zijnde sullen Compes  lijwaaten die Godt in salvo gelieve te geleijden, een goede prijs behaalen zijnde op gisteren van bengaale alhier een moorsch scheepjen g'arriveert twelck in tvoorste van Januarij — uijt d' gangus geseijlt was, den nachoda en andere Coople weeten eenelijk te seggen, een Engels schip van daar met veele passagiers, en vrachtgoederen herwaarts aan vertrocken was doer — wisten geen bescheijt van 's Compes scheepen te geven, noch ijets dat 's Comps gelegentht tourheerden, voor wingurla is meede een scheepjen van bengaale comende, door d' scheepen brouwershaaven en hoop versproocken doch comt noeh niet ten voorschijn, soo d'selve hier alle aankoomen die voor 'tprincepaelste met suijcker beladen zijn, en 's Comps suicker schip — daar op volght, salder op die soeticheijt weijnieh proffijt te behaalen wesen, en dien handel wel voor een Iaar moogen werden opgeschort, waar van wij zijn E: den E: hr directeur van heijninge hebben geschreven met toesegginge wij bij affloopen vande negotie sijn E: daar op naderen met meerder gront sullen dienen;— Volgens Iongste schrijvens van Spahan, soo moet den hindoustansen Ambassadeur aldaer reets wesen aangekoomen, wij hebben naderdoen verneemen, naar het vsoeck vande russische gesandt, twelck is geweest dat den handel tusschen Persien en ruslandt open gestelt werden, waar toe haar reets ingewillicht was om een logie aande Caspische Zee te bouwen wijders is haar versouck geweest den persiaan van 'tlandt van Corsistan trubitaa aan kijck van Persien wilde afstant doen, mits tselve Landtschap uijt Crachte van huwel tusschen den Zoon vanden Russischen vorst, ende d'dochter vanden Hartoogh van Edrsistan aangegaan, zijn zoon Competeerende, doch is den ambassadeur in beijde affgeweesen in t eerste omdat bevonden wiert de russchen in plaats van een logi voor nemens waaren aande Caspische Zee een fortresse te bouwen ten tweeden dat buijten reeden was d' jnruijminge voor een vreemt vorst van een Landtschap twelck aan dees Croon veplicht verbonden was, te versoecken sulcx tin russische gesandt niets heeft uijt gewerckt, en is geheel onverricht ter saaken vertrocken, met sovergenoegen, en een cleen tegen schenck en heeft '1 doode Lichaem vanden overleeden Ambassadeur — gebalsemt na ruslandt te rugh mede genoomen, nagerucht wert Comt der timdoustansen Ambassadeur met een ongehoorde suijte ten hoove nevens een seer heerlr en uijtmuijtende schenkagie soo nu de besendinge ten hoove door VEdle aanstaand te doen, op de voedt van een expres gesandtschap wierde getroecken, soude de schenckagie vrij moeten uijtmuijten, wanneer omtrent het mede gebrachte bij de russische of nu oude nu ongetwijffelt reets aangekoomene Tindoustansche gesandt, eenichsints soude connen vergeleecken werden, der weegen wij noch van gevoelen blijven dat VEdle wijser oordeel onderworpen die besendinge in dier maniere niet als een expres gesandtschap, maar als een aankomende directeur met VEdle brieven van gediensticheeden en anders — behoorden te werden aangestelt en dat de schenckagie behoorde te bestaan uijt allerhande soorte specereije vande landtschappen die d' E Compe selve besidt en onder haare jurisdictie heeft, met d' meer in onse Iongste geme wijffjens Eliphanten van Cheijlon en eenige Indische als Jappanse Curiensheeden gevoogelte en anders zijnde Spahan op gehoopt en vol van Europische raritijten, door France en anders nederlanders als opgenoe russische gesanten daar aangebracht hebbende d' Coninck, wel 4 á 5: E thomannen in Cleenicheeden van Francen en Nederlanders daar en boven gekocht, en zijn sinnelickht uijt alles gesocht, zijnde daar onder oog verscheijden Costelj vrouwen Cleederen, met alle — haar toestellinge, op d' France moode toegetakelt, hoeden, Goude, en silvere canten, allerhands geamlieert gemaekt Goutwerck, van Oorlogies Coppen, sabel daggens gevesten; pluumdoppen off Penaasjens, den Coninck schijnt seer tot de hollanders geneegen, gelijck den aankomende sabandaar niet juijst tegen ons maar selfs tegen andereluijden verclaart dat den Coninck
Coninck hem op zijn vertreck recommandeerde, de vruntschap van d' hollanders te Conserveeren geljk lin oog schijnt, in alles te willen naar comen, en sal d' besendinge ten hoove nu in dees tijt dat soo veel Compes scheepen met vracht goederen hier aangekoomen zijn, wel op 't aangenaamste werden aangesien den Gouverneur in chiraes speelt op 'tmeesten den beest en hoe wel lin den directeur twee zeer vrundelje brieven heeft gesz: en in alle tgeene wij begeeren in Cluraes te verrichten belooffde ons behulpsaam te wesen, soo gaat hij tselve nochtans niet gewelt tegen en heeft niet begeert onsen tolck eenige paarden voorde Compe soude in Coopen, sulcx maar met twee — paarden van daar zijn versien t welck nochtans d' princepaelste plaets is daar — dE Compe eenige paarden Can negotieeren, des wij in vreese zijn den Eijsch van paarden op verre naar niet zullen connen voldoen, wijn wert ter vrij meerdergesedt als 's Compes firman jnhout, daar voor d' wijn maaker dapper moet ter beurse gaan sulcx alle voorschrijvinge van den rijcx vtroude noch naser voor hem niet gelden is een seer gierier en wrevelman, en heeft een part in alle winckels in geheel Chiraes seght vrij vol uijt dat soo lange d' Compe niet verthoont firman op zijn naam gestelt, geen jnkoop van paerden in Chiraes off onderhoorige landtschappen, sal toelaten hoewel het firman vande wijn mede op zin naam niet en is, geconsipieert soo dat nootsakele, soo dE: Compe in aanstaande Jaar van paarden wil versien wesen, aanden Coninck gedolleert en om bondiger firmannes versocht dienen, dat van hier met een brief best sal connen ondernoomen werden, waar op met afloopen vant mouson onse — speculatie nader sullen laeten gaan, dese gemelte Gouverneur hebben wij met een redelje geschenck, meer als jmandt noch bevoorens is toegesonden, bedacht gehadt dat niet geaccepteert heeft, sulcx geordineert hebben dat tselve in Chiraes sal verkocht werden, — De fransen en Nederlanders moeten alle uijren van Spahan hier zijn, wij vertrouwen alle naar — souratta sullen overscheepen, doch wat gelegentht voor haar daar toe sal werden gehoopen weten niet op twee cteene scheepjens, die naa souratta gaan leggen hier ter rheede, maar zal perijculeus voorden sevagie wesen, anders soude het voor hem sepagie wanneer daar van kennisse hadde d' peijne wert zijn daar op een aanslagh te maaken, den Fransman Tavernier, en nederle david basuij hebben ijder een firman des Conincx vanden vrijen handel in persien soo ons — bericht is  verworven, en zijn op een maeltijt seer heerlj bij den Coninck onthaelt, daar — d'assn Gasembroodt en Roodenburgh die bevoorens met Tavernier den Coninck hadden wesen besien int verthoone van eenige Jubeelen, daar mede ter heeft geroopen wierde spreeckende den Coninck  mandt voor mondt met geseijde Coople die een Capucijner — pader tot haar tolck hadde, en oog met den asst Casembroodt die onder andere door den Coninck gelast wierde een Cop wijn aan hem meijtt: te schenken geljk geschiede, maar belaste den Coninck hin d'selve eerst soude uijt drincken dat hij naar quam doer den coninck dronck doen niet, naderhandt most hij Gasembroodt noch verscheijden reijsen voor den Coninck — schenken twelck zijn maijl: aan nam en nitdronck, onder anderen vraaghde den Coninck off Tin Case mbroodt geen ouders off vrunden hadde die van Ta zeijde zijn ouders op Battavia te wesen, en dat den directeur van Wijck zijn Cosijn was, waarop den Coninck hem Casembroodt d' goude Cop daer uijt dranck, tot een geschenck gaff, d' welcke hij naderhandt danck voorht mits geen dienaar daar present hadde, willende in zijn sack bergen, wierde doorden vader die hem voor sprincepaelste mede als tolck diende tselve affgeraaden, met seggen deselve op zijn vertreck wel conde mede neemen, dat echter niet gevolght is door dien den Coninck en — tgeselschap wat vande wijn gerackt waaren en is d' goude Cop soo blijven staan eijndeljk vraaghde den Conink aan taveriner waaromme d' hollandtsche Caputeijn somwijlen niet geljk als d'Engelsche boven quamen doch wat antwoort daar op gegeven is wees Casembroodt niet te seggen ondertusschen quamen eenige Corsistanse vrouwen voor den dach en wierde ijder der gasten een toegevoecht en voer den Coninck ondertusschen, sonder veel op zijn Coninckle achtbaarht te letten met minnelijcke en boerse discoursen tegen d'Europianen voort, en bleven die gasten tot diep inde nacht daar wanneer opgeschaft zijnde naar d' Coninckle wijs alhier en dat — gegeten hadde, Creegh ijder licentie, en vertrocken naar haar wooninge, Tusschen des hartoghs volck en Sabandaar deser steede is op den 23en Meert een schadelj questie voorgevallen waar jnne in een gevecht twee persoonen van des hartooghs volck zijn gesneuvelt en ter nedergekapt zijnde des hartoogs volck die de saken begonnen hebben op des hartooghs sloffe en groothijts steunende wij de schult te wijten mits eenige derselve inde alfandigo daar haar plaets niet was en somwijlen veel gestoolen Can werden quamen aande packen staan die geopent wierde waar op d' opsienders van het tholl huijs seijde zijlr daar nie t verlooren hebben en dat buijten soude gaan, daar toe ombillich waaren, sulcx den sabandaar dese onwillicheijt ziende seijde soo sij niet buijten gingen, datter maar met een stock buijten soude slaan  hier op gingen d'selve luijden Clangen bij den Iannesijn die in plaats van tselve den hartoogh te kennen te geven seijde, compt ghijlj hier clangen gij zijt soo veel volck slater weder lustich onder sulcx sijluijden nevens 20 â 30 persoonen tegen den Sabandaar die volgens seggen vande luijden die in het tholhuijs hadt in drongen en vermeerden hem mede wacker aff te smeeren, doch hin siende zijn respect hier door zeer soude vercleent werden, off wel soo hij onder dieluijden haar stocken quam meest doot soude geslaagen werden, kock zijn houwer van gelucken oog eenige zijner dienaaren, die twee van 's hartooghs soldaten, onder de voet Capten, d'andere sulcx siende, datter ondergekapt wierde setten het op een loopen, en quamen sij weder bij den Iannesin, die wat lichtsimier is en 't gepasseerde verstaan hebbende vorstie loodt rducaten ser ten Zee ees een staad kagie bnde connen oordeel naar hande heijlon naer den