Zealen de bahar souden gebleven hebben, ende mij docht doen ter tijt al veel verworven te hebben, dat men ons van alle de eijland deur Eewelicken tgewas vande nagelen, moest leveren, wont sij Liepen altemael met gemeener stemmen, om dien steen hoop, daers. t Crst me meenden eerst moeste Raseren, ende verclaren voor wien datmen tlant van Ambona hielden, ende dat gedaen sijnde wildensz t'Contrackt aengae ende souden ons een beter bastel, op houwe ofte hijtto macken want he spoet die moren seer, dattet Casteel In hare absentie verovert was. twelck tot ons groot geluck is gewest, want sij waren daer gecomm met 35. off 36. correbor en prauwen, over de dri dusent man steer ende Riepen al om t Casteel te Zaseren, menende met die schoone beloften ons op ende schupstoel te setten, ende t vogeltgen op den boom te wijsen Ende willen wij de joncken weeren, sullen daer thoe niet verstaen, wanInt macken vant Contrackt van nagelen wiert menich mael Srmaendt dat ons de joncken seer schadelick souden weesen, ende ons de nagelen soude versteken ende ontuoeren, antwoorden nemt haer die of ende betaeltse als gij ons doet, want die Joncken moeten hier commen gelickse van ouds gedaen hebben, die mogen wij niet musschen, want brengen Rijs Gout cleeden ende veele dingen die wij hebben moeten, sij souden thien mael liever ons willen quij weesen, als dat de Joncken niet Commen souden, ende soo wij persisteerden, om de Joncken met gewelt te weeren sullen met de Inwonders in groote questie commen ende over hoop geracken tot Inden oorloge thoe, Ick en weet niet wij de heeren sulckx Raden ick hebbe met die menschen gecontracteert ende gehandelt sullen veel liever tegen ons willen inden oorloge treden als datse sullen dat wij ons Contrackt te buijten gaen, om dat de Joncken dit haer ni gecomen sijn beginnen alreede te seggen, dat wij oorsake sijn dat de joncken achter blijven, dat wij moeten anckeragie, ende alle ongelden betalen tsel hebbense den directeur Coteels op Louwa af geist dat voor teijkenen sijn van niet veel goets Waer om de Joncken te weeren, moet met geen gewelt geschieden dan met den Rijs sondt ende cleeden de marckt bederven, ende tegens haer cladden, alsoo doen sullense wel achter blijven, maer wij hebben nu weinich zijs te vercoopen sonder sout ofte sorteringe van cleeden, ende naer ick verstaen sondenen 3. a 400 Lasten Rijs In Ambona alle Jaer connen vercopen Cap. hijtto heeft mij geclacht dat de Inwonders op hem beginnen te murmureren datter geene Joncken met Zijs soudt cleeden ende andre nodige dingen ende commen verwiten hem dat hij ende hollanders daer van oorsake sijn, ick antwoord hem dat onse schult niet en was die haer tComen niet hadden belet UEd. e mogen verseekert weesen, dat wij Inde molugus ende Ambonna ons deuvie wel doen, om de nagelen te becommen, want arbeyden daerom E macken daer on weerck af, want wij weeten dat de Comp. opt hoochste daer aen Is gelegder halven, moet op de platsen gelet weesen, datter geen geelt en gebreckt, als In voorgande tijden wel gebuert is veel beter ist tot bantam, de Chinese was Ongecocht te laten, als de nagelen Inde molugus ede Ambona, die alsdae comen te vallen in vremde handen, wat aen gaet de noten &de macus, tot bande wij hadden niet gedocht oft soude fuorleden Jaer een scheps ladinge becomen.
Betalinge in cleden geduiert heeft, waerden ouder al Indes bomt Lodgies geene cleeden vercocht want vande soldaten cochten dinwonders goet coop, alsoo nu alle sorteringe van cleeden gebrecken doort blijven vant Jacht den Colus heeftmen wederom met gelt beginnen te Betalen daer thoe Jaerlicks een groote somme me deur gadt hoe qualicken isser aen gedaen datmen die soldaten die des Compe. cost genoten, wel te vreden waren ontfangende 4 maenden Int Jaer tot cleedinge, dat weder In casse moest commen, datmen dat aff geschaft heeft daer na met gelt de geheele soldie alle maendeafbetaelt heeft, ende de soldaten die negen gulden ter maent wonnen op 12. geset sware veel profitelicker voor de Compe. geweest dat men gecontinueert hadden de costen geven, want met gelt betalen heeft groote schade ende quaet voor de Compe. gecauseert, tware beter gewest datmen tgelt daermen de soldaten mede betaelt heeft aen peper eden andere specirien ofte waren geimploieert hadde sod hadder alle Jaren i een schips Ladinge ofte twee meer mogen over gaen daer veel meer aengewonnen soude geweest hebben, als de Cost vande soldaten conden Bedragen, t consumeren vant gelt tot de betalinge heeft gecauseert de scharsheit van penningen op alle cantoeren de nagelen moesten ongecocht blijuen tot bantam de peper, daer dengels me deur gingen op de cust tgelt op swaren Interest op genomen de schepen bleven Int lant varen ende grotten tmant gelt ende de costen vant feps volck gingen even wel voort dat al bij fonte vande ladinge toe quam daert gelt aff geconsumeert was, door alle tgelt dat de soldaten alle maenden ontfingen, sijn aengecommen de minnichte vande Joncken Inde moluquijs ende Ambona want nagelen wisten wel niet wech voeren machten, ende de Inwonders inde moluques willen daer om geen nagelen plucken, want sij weeten om lueren en sueren tgelt vande soldaten te becommen, daer door veel gemackelicker aende Oost geracken dan oftse nagelen pluckten, ende dat gelt bewarense tot dat de Joncken commen daer sijt alsdan besteden aen Cleeden ende andere dingen gelick veel soldaten oock doen daer de Joncken me duer gaen de soldat met gelt de baucheren, met dobbelen stelen droncken drincken ende hier Jagen, en sijn mackent datsy cael blijven, ende niet aenden heer houden daer door schelmerien ende verraderien onstaen, ende na seven Jaer wt gewest hebbende voren cael over, dat oock wel veroorsacken mocht dat andere vrome soldaten die Inde sijn heben naer Indien te varen om de Compe te diennen thuis te doen blijven door sulcks de Compe ten lesten qualicken aen goede soldaten mocht geracken, om naer Indien te seijnden.
Ick denck noch hoe dat ick van eersten aen Ambonro verervert sijnde sulken sorge hadt, om te macken dat de soldaten geen gelt souden in handen Crijgen, maer haer geordinert dat mensz de Cost sou geven gelick ickt al wel bestelt hadde doen Ick naer hollant vier want ick van de portegisen wel geinformert was soo als sij mij seijden hebbent nu alsoo bevonden stie s dartse tsel kenen met ande tot comen. 2n de 2 8e b er: 170