Verhinderen ofte Inden Eech zijn zouden, dese Maecht heeft haer metten Hollandtschen t' huijn gaer allieeren, soo wel om daer door Beschermt als ontsien, ende Dan haer nootDendicheeden gerieft te werden, ende ondertusschen houdt sij het haere soo Costelyck, dat Battava niet van haer can genieten daermede de Negotie verbetert, ofte ver staet gestaft wert, sij consenteert ons het toevoeren, van Appelen, Eigen Hoenderen ende andere Verteerende spijsen; daer tegen trecktse des Compangnies Costelijk realen, cleeden ende andere Importante nutticheeden, ende onder dese commitativen, doesse onse slaaven, Als Schinesen, ende andere vrije persoonen, sulcx vergiftigen datse t' zedert de geveinsde, ende gepresupponneerde alliantie met Batava, Booven de 200 swarte slaaven, veele Chinesen Als andere soorten van Volck, van hier getrocken, eenige Haer Moorse geloove, doen aennemen, ende onder haeren staet meest behouden heeft, bespiedende daer Benefffens alle onse gelesentheden, daermede O dat Groot Door — haer, ontsachlick Beest, (den Mattaram) soo Derre dient, Alsse om sine wtterste Jndingnatie te ontgaen, ende e Battava Chaeren Thuijn ofte Bolwerck, niet all te sindere te zijn, noodich acht, waeren Booven sij de Batvische Zee, noch doet Insesteren, mette Coopvaerders te berooven, ende t'over Weder waerende Volck, tusschen) Bantam ende Battava soo — wel Nederlanders als andere te doen vermoorden— Ende Bij aldien men daer hier oover aenspreeckt, ofte Justitie versouckt;, bethoontse haer over t'ongelijck ontstelt ende tot redres als Contentement te doen, genegen, maer eyntlijk verdent
werdent Mattarams vrouwen: die de roverye ende Moorden hebben bedreven, ende de Declgeloopene slaaven, Derden Int landt ofte geberchte gesocht, daermen ons dan (om dat Consentemt te geven) naer langh Dachter, 4: 5: 6: A O: Van toesenden Soomen daer op voordraecht, ofte versoeckt om gesamentljk eenige macht te lekter vuijt te maecken, de see te suyveren, end des Mattarams vaertuich te vernielen, zij secht plat aff metten Matsaran geen vrandtschap te hebben, ende dien volgen geen Oorloge tegen hem aenvangen Dier, soo lange haer geen vorder oorsaecken gegeven en werden, wystmen haer aen de schaaden Afffronten ende Moorderijen, die den Mattaram aen haere ondersaeten, zoo op Zee als in zyn landt heeft betroondt, zij antwoort t' can zijn, datse daer oorsaecke toe gegeven hebben, gelyck de Coopluijden dickwils doen, datse de Wetten ende Manieren vande landen daerse comen, met willen onderhouden, Jn moijte comen te vervallen, spreeckt men haer aen om all den presenten peper te Coopen, ende den toecommnd te Contracteren, met plausible verthooningen, dat de Alliantien Vreeden daer voor, tusschen daer ende Battava te meer sal bevesticht, ende die eenicheyt den Mattarano redoutabel syn, zij bekoom een Eengenaemheyt, ende antwoort met een Conincke authoriteijt, sulcx Door d'ondersaeten en Coopluyden seer goet waere, ende datse metten anderen daer over connen spreecken, Ende ondertusschen versorchtse, dat den peper door sware thollen, tot soo Extremer hoogen prijs soude moeten Gecocht werden, dat daer de proffytten als Gere, ende ons de schaduwe, soude ooverblijven Alsoo die onder de 1¼ ra Van 8e t' picol suijver aen Boort, met Contante oude realen te betalen, nietste Besommen is, ende die tot haeren Dil niet connende Quijt werden, behoudt een fame van zulcken Quantiteijt peper bij haer te hebben, de welcke haer om Chinese Joncken eet China, ende andere Coopluijden, In haere porto te locken, sonderlingh dienstig Es, dov alle 't' welcke noch daer bij Compt, datse Capparent door Jnductie vande Engelsen) onder preseext vande Battavische Alliantie, haer oock verstont, naer de Quartieren van Amboyne te senden, ende neffens den Maccassaer de Compe aldaer soo veel Nagelen, ontreckt alsse connen becomen, gelijck met Verscheiden vaertuijgen t' voorleden Jaer 30 ende dit Jaer 31: over de 40 O lb: Jn haer porto Bcomen heeft, uijt all welcke ende meer andere redenen, die wij om prolixciteit te eviteren niet en alligeren, sullen, uw: Ed: Connen oordeelen hoe Voorsichtig ende listigh, die maecht tot verseeckeringe ende Progres van haeren staet, ende Verminderinge Lander onsend'oude pracicquer ende Raet van politicquen gebruijct, Namentlijk Daer te vertroonen een Openbaere mede Geselle, ende geallieerde Van Battava ende door Heimelijk getrouwe Jonste, te blijven buijten onlust, ende Verbitteringe vanden Mattaram oomenr ons vraecht daeromme dese pactycquen met geen Contrarye werden tegen gestaen en seggen dat des Comps constitutie gantsch Contrarie van sien ende dier gelycken staeten:, All noch Geen practycquen, tot lange Jnwachtende Veranderingen en gedoogen, maer Contrarije datse door haere Macht, behooren te dempen die haer progres. ende verseeckeringe onder geveinse vreede met listige practicquen, ende pilaer Bij ten soecken te Eeden houden, om haeren staet ondertuschen soo te verstercken datse die vande Compe Eijntlj moehten superieeren ende vermeesteren ofte Eugt
ofte ten minsten haer progres Jnden handel ende andermidts sulcx te wederhouwen, dat de Compe door de swaere lasten in eenige groote searicheden vervallen, ende sij daer vande occasie galeeren valeren mochten, gelyck bij faulte van tydelycke remedien niet Buytten Peryckel is— en Hij ondervinden t' zeedert Bantano sich geoopent, ende onder presecrt L van vreede, eenen Mutuelen toeganck tusschen Battavia geweest is, dat minder peper ende tot doogeren prijs becomen hebben, als geduerende metten anderen In Oorloge ende Bantam door onse scheepen is beset gewees Bantam is geworden een schuijll Boeck, ende toevlucht van alle boose slaven, ende andere die haere meesters. in Battava ontsteelen ende metten Buijt derrewaerts vluchten, daer te Dooren weynich noot ofte schaeden van hebben Gehadt, Bantham is een bequaeme plaetse: haer Vengelsen d' eenen franssen ende andere Europische Natien connen Rheede nemen omme den Jndischen handel in dese archipelago aen te vangen ende dE Compe uw verscheijden respectev, soo In Battavia als elders. naerdeelick te Zijn, daer toe Buytten Battavia ende Bantam geen bequamer Plaetse, hier omtrent can Gevonden werden sullende bij de Chinese Joncken, soo wij duchter oock niet onbesocht blijven, doch sijn. voornemens het selve geensindts te gedoogen Banthamt verseeckert ster voor ons, ende versterckt, sich tegen ons/ Jae sulcx datse voor eenige Maenden omtrent de 13 0 lb buscruyt vande Engelssen tegen Nagelen, gecocht ende verruijlt hebben, daer toe daer geen schoon noch menichte van geschut en ontbreeckt met alle t' wecke ende haere voordere Machten, dese Maest Eyntlijk den Mattarau liever tegen Battava sonder assisteren als door hem geschoffiert te werden, In Somma de Olliantien met Bantam.