voorts de Coopln die van buijtenlants alhier Comen te negotieren, met de welcke wij ende andere coopluijden deser plaetse gewoon zijn te handelen, ende alsoo betalende de schattingen — ende gerechtigheden aanden duwan, doende haren Comercij, die heeft hij doorden winckelier palpatjea genaemt, met gewelt ende door middelen van contante penningen neemt alles aff. particulier. soo dat d' andere coopluijden daar over quadijcq vergenought blijven — oocq mede heeft hij factoor een partij quade wieroocq particulier ingecogt, die van — meca was gecomen, voor eenen cleenen prijs, ende heeft 560: pont voor een Candijl candijl betaelt, 7: a 7½: pagood voor ijder candijl, oocq een weijnigh goede wieroocq— voor 11 a 12: pagoden, ijder candijl, dewelcke hij aande Comp:e weder onder malcanderen — levert, 500: pont voor yder Candijl, dogh de prijs daar aff zal u Edle best bekent syn — ende alsoo doet hij de Compe groote schade aan, ende verrijckt hem zelven oocq laet hij door ons andere Coopmansz: ged:e oleden ende gaeren oopen, ende neemt die voor een ordinarisse prijs ende stelt de Compe voor meerder prijste boeck waarmede de Compe groote schade wert aangedaen, ende hij daar bij veele wint oocq mede coopt hij Rocos ende andere particuliere coopmansz ende vercoopt deselve aan andere Coopluijden, ende stelt het op Intresten, ende als hij de penningen van luijden niet can jnnen. soo doet hij ons met gewelt van die luijden invorderen sonder aan ons schuldigh te zijn, ende als de schepen alhier comen te arriveeren, soo coopt hij particulier de coper voor 30: a 31 Ra het picol. ende de Camphur voor 30: Ra picol, ende doet zijn handel alsoo, door palpethea de winckelier, ende het gene hij niet can quijt werden, ende schade op staet te liden, diinght ons aan te nemen, gelijk de Camphuer voor 65: Re het welcq wij door aandwingen moeten doen, ende als wij den factoor — seijde van Compes Camphur aan lant te laten brengen, dat wilde hij niet laten doen, uijt vreese sijn particulier niet te connen quijt werden, des liet hij deselve nae — Zuratta voeren, ende alsoe lijden wij daar bij groote schade oocq doet hij door palapthea cleden op coopen: ende andere goederen, ende als hier schepen comen, laet hij deselve door palapthea aan boort vercoopen. ende hout de schepen daeromme 5 a 6: dagen op, sonder te willen lyden dat daer andere coopluijden aan te mogen varen, om hare goederen te vercoopen, gelk zij gewoon zijn te doen, het welcke de erme luijden zeer verdrietigh vallen — ten tijden van oorlogh met de portugesen, als de schepen voor gealagen, doen was — Pieter santulij Factoor, ende hy Leendert de tweede persoon, die alsdoen met gastus omme gincq. heeft door desen winckelier palpathea. het leveren van scheepo behoefte als doen genoch vande Compe gewonnen, ende in andere Coopmansz wisten zij met malcanderen alsoo te maecken, ende met de opperhooft te requenen, dat hy door die middelen soo weijnigh vande Compe heeft ontnomen — Door onse schepen die wij nae persien, als andere plaetsen heeren senden, dot hij mede zijn particulier vervoeren, betalende van sommige goederen vraght, ende van lominge nogh vraght nog eenige gerechtigheijt aanden duwan nog aan swagij, ende als sij om de gerechtigheijt spreken, soo geeft hij haer ten antwoort, dat de gerechtigheijt was van outs quijtgescholden, waar op den duwan ende de siwagij Leght zulcx d'E: Compe. wel was quijtgescholden, ende dat de Coopluijden die deselve incochten ons betaelden, ende wij van haer invorderen, ende soo hij factoor wilde particulier — handelen, moste mede de gerechtigheijt betalen, gel andere Coopl doen, soo niet andere laten doen, die deselve zoude betalen, op welcke den factoor diende niet genegen was te betalen, waeromme hij moeijte maecte, sonder dat d'andere eenige moeyten sochten als alleen de gerechtigheijt vande goederen, ende geseght dat meer to wij hebben cannonen ende zullen daar mede dooden, waer toe wij last vande Compe hebben om zulcx te mogen doen, ende wij dit alles ziende hebben de questie met den ouwan door veel loopens, en ten goede tusschen sprecken gestilt, het welcke voor ons genoch was, —
Oocq andere gerechtigheyt vanden duwan, daar een derde part van disaij genaemt laumuisauto aan behoort, dewelcke de factoor mede niet en wil betalen, ende stelt hem oocq in moeijten, tegen, als hij zijn dienaren zent, om de gerechtige derde part vant land, die hem toecomt te vorderen, ende zeght dat tot heden — geenige fretooren voor zijn tijden eenige particulieren handel heeft gedreven, als dat hij 't alleen is, die het soet, ende sonder de Connickdk schattingen en gerchtighed te willen betalen, tegens alle reden aanstelt, ende moeijten maeckt met den duwan ende disaij Ende gebeurende eens alvoorens dat de factoor door de winckelier palpathea heeft partioutier laten coopen in balgate in het land van bemosamodro. de quantiteijt van 250: Corges cleden, nevens meer andere Coopluijden, die aldaar oocq hare goederen hadden, alwaer den swasy Is opingevallen, ende gerooft, de nemende al het gene hij mede conde packen, en de reste liet hij van zijn volcq bewaren, ende dit den Co: van visiapoier vstaende: zoudt zyn ruijters, ende liet alles nemen, ende naer visiapour voeren, het gene daar nog overigh wiert gevonden. zeggende dat de zelve den sucatij toequam, daernaer heeft den factoor naer visiapour gesz: aanden opsiender vande Coninginne gent aquimo samisa, ende door de selve laten weten, dat daar 250 oorges goederen vande Compe byde andere waren, die voorde Compe ingecocht waren, waer op tot antwoort creegh daar nae door den ouwan: dat de selve goederen niet de Compe maer hem — factoor toequam, waar over groote questie veelmaels uijt ontstaen, meer als vier - maenden lancq, ende zeijde voor naer als de schepen vande Coninginne quamen, datmense alsdan nemen zoude, dat haer zulcx wel ter ooren quam, egter hielden zij de voorsz: goederen noch, sonder te willen laten volgen, ende daer naer souden wij onse — Justificatie door eenen gent masuro, hebben laten berighten als dat de voorsz goederen — de hollanders toequamen, het welcke waer was, ende hij masuro door ons gesonden in — visiapour, zulcx heeft uytgevraght dat hij de meergen: goederen weder heeft becomen ende door desen particulieren handel veroorsaecte moeijten op vier plaetse, ende stelt de schult op ons, die van diwan, ende den habeldaer het welcke voor desen noijt Coopds hebben geleden, ten respecte vande Compe, ende nu door dees factoors toedoen lyden moeten, welcke wij den factoor veelmaets hebben geseght dat hij zulcx niet meer en zoude doen, alsoo de voorgaende factooren noijt zulcx hadden gedaen, ende hij en wil naer ons niet hooren, waermede hij ons veel moeijelijckheden aandoet oocq heeft den factoor verleden Jaer inde regen mousson zijn volcq nae visiapour gesonden, om diamanten voor hem in te coopen, met een somma van 14 a 15: duijsent pagoden, seggen 20 a 25: duijsent. als om andere Costelijcke gesteenten, ende dat met de Compes penningen — welcke somma ons perforce dwingende op onse resico te laten voeren, ofte brengen, waarmede ons zeer groote moeijten aandoet, - oocq gebuerde voorleden Jaer dat daar goederen van quijmagij sertij handelaer van d' E: Comp in persie hier ter plaetse quam, welcke goederen in des Compes zijn bewaert geworden als doen gebuerdent mede dat eenen subedaer genaemt eenen generael van zwwagei Leger. heeft ons belegert, ende alle het volcq deser plaetse gedwongen dit ter herte neerende, ende van ons begeert over de 25: duijsent pagoden. soo die somma niet opgebracht en wierde. vrijghde alle het volcq gevanckeljk wegh te willen voeren, nevens hare goederen, zoo quamen alle het volcq nevens de vreemde Coopluijden — die hier ter stede waren, tot ons geloopen, ende versoghten alsoo wij Comps Coopd wesende in grooten aansien. waren derhalven als voorgangers, inde na do generael van swagij gaen, ende de zake door wel beleijde tusschen spreckinge, soude soecken te slechten, anders zij goet en levenloose menschen waren, welcke zake alsoo van ons door veel aanhouden by derhant genomen wierden, ende hebben de zake voor 3000: pagoden gecontracteert, mits dat de penningen yder naer de quantiteijt haren goederen zoude
betalen, aan do swagije dog de goederen vande voorsz: guinasij settij handelaer vande Compe in persien die alvorens in det Compes. logie was bewaert geweest, geenige schttinge hadde te betalen, dogh den factoor heeft voor zijn volcq ende goederen die Inde logie— bewaert was geweest, afgenomen de somma van 165: pagosen, van ons voor sijn reecqt waar over den genoemden guinasij settij ons dreijght dat te betalen, De moorse Coopluijden die alhier van buijten lants waren, uijt vreese dat het volcq van swasij haer moghten nogh yets aandoen, hebben by den factoor versoght, ofse inde logie soo lange moghten wesen, tot haer vertrecq toe, het welcq haer is vergundt geworden, ende als zij wilden naer balgate vertrecken, zoo heeft den factoor niet tegenstaende datse hare schattingen aande sipagij gelijk d'anderen hadden betaelt, egter op huijsvestinge ende schattinge geprettendeert, waar op de persiaense Coopl antwoorden datse schattingen, nevens d' andere hadden betaelt, ende datse onder de schaduwe vande groot aansienlijckht ende wijt beroemde saem van sE: Compe hadden getoyst te rusten, ende datter oocq een logij vande Compe in persia was, derhalven haer daar ter plaetse hadden — gesoght te veseekeren, ende daeromme geen dubbelt schattingen soude betalen, doch den factoor en wilde niet largeeren om naer balgate te reijsen, ende daar over ons aangesproken ende heeft voorts de mooren hare Coopmansh: op zijn persiaens gent zarabasta ende daraij genomen de waerdije van hondert pagoden met gewelt, ende daer naer gelargt de voorsz: persiaense goribe ofte moorse Coopluijden. zijn daer naer vertrocken naer visiapoer. ende waren aan ons hondert pagoden schuldigh, die wij haer alvoorens hadden tot gastus verschooten, wercke hondert pagoden, zij voorde penningen hielden — die haar vanden factoor met gewelt was affgenomen, sonder te willen betalen, waar aff wij den factoor hebben geseght haar het gelt doch wederomme zoude geven, maer hij en wilde zulcx niet doen, ende also heeft de moorse Coopluijden over den factoor aande Coninginne van visiapour in ons presentie geclaeght Oocq heeft den factoor in Compe dienst aangenomen 25: soldaten van dat volcq die met den — swasij hier ter plaetse was gecomen, ende die over de twee maenden in dienst gehouden ende heeft daar aan gegasteert soo aan buscraijt als anders 150 pagoden, welcke wij hebben aangenomen met de Coope deser plaetse alsoo ziende, het schijnt ons dat de voorsz: zomma van de gen: oncosten op reecq vande Compe nemende dese verseeckeringe zal uEde wel bekent sijn, tot omtreckinge vande huijs ende Compe muijr wercqe van aerde was, wiert aan stucken gedaen, ende een steene inde plaetse gemaeckt, de welcke door u Ede ordre aanden factoor Is geschiet, welcke muuragie met cleijne costen Is gemaect, ende alsoo ziende schijnt ons veelegelt vande Compe daar voor heeft genomen, twelcq wij verstaen hebben, ende daar en boven soo wert deselve van ons en andere Coope deser stede affgevordert, zeggende dat Inden tijt des noots— wij ons aldaer Connen verschuijlen, ende daeromme verobligeert zijn de voorsz: oncosten te betalen, waar op wij hebben geantwoort aanden factoer, zeggende dat de Compe huijs alle uijtmuntende was, ende wij altijt handelaers ende dienaers derselver waren, ende en wil daer niet naer hooren, Eijsschende ter Contrarie van ons ende door ons van d' andere Coopl: betalinge, waermede ons heer groote moeijte Is aandoende De Coopmansz: ende andere goederen vande Compe die ons toegesonden wierden, die wij vercochten Ende deden satisfactie tot dat de voorsz: Coopmansz: vercoght waren, bleven dezelve in Compes huijs bewaert, ende alsoo zijnde het gelt van do Coopmansz ons dwingende heeft Intrest affgenomen, sonder dat wij yets schuldig waren, ende heeft alsoo op die wijse veel gelt affgenomen voor zijn particulier— Verleden Jaer namen gelt vande Coopss van Raijbaga, wij gevende factoer om Coopmansz: voor te hebben, die hij wel meer als een ende een halve maent op hielden om ons bij d' andere Coopluijden als logenaers te maken uijt puijre wijdt zonder Reden ende nu in dit Jaer de Coopmansh die uEde hier ter plaetse heeft gesonden den