Ternaten Int Casteel Orangie. des Conings Zaijfoedin gewonelijke bode comt alhier van Tidoor desselfs boodschap dog het eerste, en 't kortste en dien volgens het wenschelijkste God de voorste, gelukende, en omtrent Passijr stoppende, zult wanneer Jemand van daar aan boort verschijnt, nauw onderzoek hebben te doen naar t' aflopen, van zekere Chaloup, door voors: Inwonderen, zoo als aan de grond aldaar geraakt was, de welke gesegt wierd van mattasser naar Batavia de wil gehad te hebben, en wij vertrouwen den windhond geweest zal zijn, de welke van Batavia naar Malacca zullende, door enige Ceijlote boeven is of gelopen geworden, het welk bij aldien aldaar ter plaatse het wrak nog mogte leggen, ull:r best blijken zal; dog waar henen niet dan een wel gemande en gewaepende boot zult zenden, en die moordadige schelmen niets met allen vertrouwen, geschiedende dit enelijk tot dien ijnde om haar Edle Hoog Agtbe tot Batavia enig nader berigt daar van te konnen doen de Cust van Iava aan boort gekregen hebbende, zult verders wel weten hoedanig de Rijse te gewinnen; waar mede ull: dan God almagtig bevelende, zullen ull:o een gelukkige en voorspoedige rijse toe wenssen, en blijven, onder stond ulE goede vrind, en was get: R: Padt-Brugge, ter zijde, in't casteel orangie op t' ij Land Ternaten den 7: octob:r 1681: Woens-dag 8: do snaar middags komt den gewonelijken Bodschapper zalemma van Tidoor alhier binnen t' Casteel en voorts bij den here gouvern:r berigt doende naar de groetenisse zijns Conings af gelegt te hebben, dat de weg gelopen slave van onsen vrijburger Iohannes Marcelis door t' bevel van zijn meester nu op Tidoor was gebragt en van daar wanneer begeerde door de selven kost af gehalt werden Seggende hij salemma verders dat zig zijn Hoogh:t grotelijcx verwonderde over mits hem sijn Iaarelykse Nagel erkentenissen nog niet en was toe gevoegd, vragende aan sijn agtbaarhijd uijt dien hoofde en name de Conings of sijn Hoogh:t iets aan de Compe schuldig was om dat gemelte penningen Cre zoo lang wierden binnen gehouden, den hr Gouvernr andwoorden
October 1681: Ternaten Int Casteel Orangie de groote Cassa werd geligt en naar gesien. hoedanig bevonden andwoorden hier op dat den Coning verschijde maal had lat aandienen de erkentenis, gelden waar van hij salemma in sprak al op de komste der schepen van Batavia, hadden claar gelegen en dat zijn Hoogh:t deselve, zoo dra maar jmand daar om af zond opstonds zoude overhandigd wer En dewijle den administrateur S:r Gerbrand Proost door de almagtige hand des Heren zodanig met een sware krankhis besogt geworden, dat aan zijn weder opcomste seer getwijffelt werd, zoo wierden de Srs den fiscaal Andries Pofsang, en Dirk de Gheijn door sijn agtbaarhijd aangelast de groote Cassa uijt desselfs huijs te doen ligten en hoedanig het daar mede gesteld is naar te sien, ten ijnde op d'ene of d'andre maniere d'E: Compe daar bij geen schade nogte verlies zoude comen te lijden, t' welke dan in dier voegen bij haar E: agter volgd zijnde, zoo wird bevonden dat op gemelte Cassa een somma van 300 rv:s te kort quam, dog hoe en waar door bij gekomen cost voor als nog niet naauw keurig uijt gevonden werden, blijvende in middens de grote Cassa in een Camer van den h: Gouvernr op geslooten waar van sijn agtbaarhijd de sleutel, en den fiscaal s: Lofsang de sleutel van de geld kist in bewaringe is houdende Donder-dag 9:' d: smorgens vroeg begaf zig den here Gouvernr nevens de voornaamste beampten deses Casteels naar de oude en vervallen stad der Castiljanen genaamt Gammalamma, ten ijnde om t' onder vinden of zig aldaar gen gelegenthijd ontdekte en bequame coraalsteen te vinden was om een kalk over daar van op te stellen dog wierd het een en t'ander tot dat oogmerk ondoenelijk bevonden, komende zijn Agtbaarh:s met zijn geselschap tegens den avond weder binnen t' Casteel comende) 120:
October 1681: Ternaten Int Casteel Orangiels en 't Jagt t' Voorhout Goorten over Batchian ter deser Reede des schippers mondeling verhael wegens d'Elendige toevallen op de rijse ontmoet deselfs schriftelijk aantekening 't Iagt N: Noordwijk comt met een Comende laat inden avond stond alhier van d'overkust weder ter Lading brand-hout van d'overcurt Rhede 'TJagt Nieuw Noordwijk zijnde volladen met brandhout Gelijk ook wijnig tijts daar naar 'tJagt t' voorhout van Batchian Salmahera door de straat Latientia hier mede verscheen, doende den daar op gebiedende schipper Pieter Stippert, sijn agtbaarhijd een beklaglijk verhaal wegens d'ellendige toe vallen die hem 'tzedert 12: Augusto Iongst leden wanneer van voor de Revier van Cauw verzijlde op de rijse beoosten Halmahera en Maba, door de gedurige tegenwinden en stromen, waren ontmoed, en dat door Lang durighijd van gemelte rijse al zijn volk 't enemaal af gemat, krank, en hij over zulx genoodrukt was geworden, hun meest altemaal op Batchian om zig wat te verfrissen aan Land te zetten, zijnde reets 9 man daar van gestroven en nog veel der overige in gevaar om mede zoo den almagtigen God hun met zijn genadige hand niet te hulpe quam dien zelven weg in te wandelen, verhalende verders dat zulk een smertelijk voorval, ten meestendeele wel was veroirsaakt geworden, door de Inwoonderen van Maba die hem over al verwersinge gewijgerd en met de wapenen inde ud, van hunne stranden af gehouden at zoo op Batchian, met geen volk door Joirnaal sijn was onder schraagd geworden, dat de zoude hebben konnen bezijlen. lap het vorige aan zijn Agtbaarlijd het aan la derhaal en waar uijt de klijne genegendhijd rards genoegsam te bespeuren is port gedaan bij den P Schipp: stipert, wegens het wedervaren op de Reijs van Revier van Cauw, en van daar beoosten het in Halmahera: Maba.