Nochtans een oordeele mede geensints vordelijk voorde E: Compe te wesen, uijt eenige — van wel gedachte Coopmanschappen, gelijck — men met den indigo ende Golcondaets deeckens gewoon was, door s' Compes Eijge ministers ende pr contant indebove Landen off derwaerts elck gevonden werd, versamelingh ende — incoop telaten doen want besijde d'Excessive ongelden welcke m en soo well op dees afbrengende als compjes eyge opvoerende goederen te drage— sonder hebben soo comt oock selffs de procure met de verschyningh ende tegenwoordigheyt van ons Eyge lant volck, allesin is off werwaerts t wesen mochte niet soocwijl off goeden coop— dan die bij in gesetenen en s' Compes vertrouwde— en well eervare contractanten geschiet tes staan, ende daeromme al voor Lange bij ons'antecesseurs, gepractiseert is, de vrsorgingh te vereijschte voldoeningh der wegen— t'elckens ende alst voorviele gelyck noch hun aen bevolen te laten, mits oock op Leveringh — eenige penningen uijtsettende soo is mede seecker ende niet min door Lame als aendachtige eervarentheyt g'probeert dat voor gemelde ruw ende dierburg gesteende
niet soo vordelijck noch suijver van eenige benjaens off moorsche ende andere handelaers— welcke hundomicilium ofte verblyft inde gewoone coopstede houden, dan wel van die selff ende meest verburgen ofte schuijlts wise uyt de mijne plegen te coomen, can werden vercregen ofte ingekocht De reden hier van is, dat 't volck ofte handelaers— uijt 't geberchte selffs voor hare mede brengende pantijtgens een dadelijcken cooper, en gereedtgelt cunnende beloopen ende verwerven, Zulcndan veel Liever ende tot hun meerder voordeele civielijck vander handt schrijven en vercoopen dan deselve by benj aens off moorsz woeckenaers onder heffingh van eenige penningen tot seer swaren intresten, gelijck — dan gewoonelijck geschiet, ende t'elckens om haren handele inde minen te vervolgen benoodigt zijn, te gaan verpanden, doch is dit off oock met sulck dierbaer mineraell voor gesteente langh te suckkelen vde hun gants kanc kereus en aller schadelijcke Vant soodanigen goedt en costelycke ware, vandie benoodighde ende veelsints onvermogen cramers in hande vander mate geltsuchtige crediteuren, tot een verseth ofte borgh
voor hun gedane verstreckingh ofte uijt leeningh geraeckende met last ende verloff om die steenen off bondeltgens diamanten — tot seecker naest gestelden prijse te mogen vortieren ende haer guaranten off betalingh daer uijt weder te vinden, soo en werd sulcx — nochtans ofte ordinaris door die baetsoeckende giers, niet trouwelijck achtervolgt, maer voell eer daer op gepractiseert ende aenge logt, dat ee bij vercoop noch ijets waerdighs boven het gestelde voor hun zelve bedinghen ofte door Langh verblyff en still leggen onder haer selffs, een seer hoogen intrest al causeren mogen, waerdoor die handelaers gemeendelijck te ondergehonden ende daerom— dats oock by veel reysens en langh onloopens— C mits veelsints na gespeurt offoocck, mijns gevoelens, well te niet werden na ges) niet veel advantagie sien, ilens wel — te raden werden, hin goetge met een matige winst, off voor 't geene t halen — magh te laten springen Des t'oock noijt ofte immers heer belden gebeurt, dat t'meijt van eenigh benjaens voor off moors tver Cooper soo cwijl ende proffitabele als wel gelijck gesegt, uijt die eerste