Augusto 1634 ^ uijtgesonden, dewelcke aldaer gecomen wesende, als om tot andere nodige diensten gebruijckt te werden, waer door apparent wel alle de voorsz onlusten souden connen geweert werden, Omme die van Gammalamma eenigen afbreuck te doen, ende alle t'samen spraecke tusschen den spaenschen Gouvernr en den Coninck van ternaten te beletten, Soo hadde den voornoemden ottens op den 3en Julij voorleden, twee Comps prauwen gemant met 80: Mardijckers end 12: soldaten, ondert beleijt vanden luijtenant Cranevelt bij nacht tusschen Tacomij ende Gammalamma drije wel gemonteerde prauterstont van gammalamwen daer op uijt gecomen waeren, welcke d'onse soo danich hebben gerescon treert dat int gevecht een onser prauwen in handen becomen, een onser Soldaten doot gebleuen en noch twee met 19: vande voornoemde Mardijckers gevanckelijk met hun naer Gammalamma hebben gevoerdt, en alhoewel het selve exploict bij d'onse seer secretelijck is gehouden, soo was echterden spaenjaert door den Ternataen te vooren daer van gewaerschout, Naerde brieven van eene quitchil dijne hooft op Tabouco melden, soo hadde den Coninck van maccasser met macht van vaertuijch ende volck de plaetse van Tabouco belegert, alle het vaertuijch verbrant ende voorss. plaetse soo danich benaat gehouden, datter niets uijt noch te in mochte comen, Voor Eeljabo waeren de selve mede met 130: prauwen verschenen de principaele negrijen aldaer affgelopen, ende wel 200: stucx gevangen Ternatanen in handen becomen, Tott meerder versterckinge ende defentie van het Casteel Maleijo, hadde den gemelten Ottens sonder merckelijcke oncosten vande Comp: rontom ditto Casteel getrocken een gracht van 34: voeten wijt en 16: voeten diep, ende met de aerde die daer uijtgecomen is, wederom voltrocken ende aengevult seecker Gardijn, daer van de muijr maer omtrent 8: a 9: voeten hooch was gemaeckt, 12 voeten dick ende boven op met een borstweeringh van 4: voeten hooch/ oock de poort van gemelte Casteel die voor desen dicht aent Zeebollewerck heeft gestaen, wederom gebracht int midden van ditto gardijn tusschen beijde de bollewercken, ende voor de selve poort over de gracht gemaeckt een valbruch met drije draijboomen, waer door gemelte Casteel maleijo tegenwoordich in Soodanige goede versekerin: ge geleijt is, dat het selve nu wel eens soo grooten macht als voor desen soude connen wederstaen, De Generl
Augusto 1684 De Generaele auancen desen jaereyjnde Moluccos gedaen bedroegen volgens de boecken t'sedert ultimo februario 1633: tot op primo meert f 124118156 1634: Daer die van voorleden jaere niet meer bedroeSulcx de winsten desen jaere meer bedrag: de Sa f 18947//610 De Generaele ongelden desen jaere inde moluccos gevallen waeren mede soo danich besnoeijt dat de selve minder als t' voorleden jaer quaemen te belopen de somma van f 1340675 Soo dat de winsten en verminderingen van ongelden in Molucco desen jaere meer beliepen f 32353/1315 Waer door de selve t'sedert ultimo februarij 1633: tot primo meert 1634: niet meer ten achteren zijn gecomen als f De maent Septembr gen als - - - . f 105171812 primo Septembr is alhier van amboino wel aengecomen het Schip de Beets met een Bandaneesch Specerije retour, door de Jachten Mocha, Maen ende negepatnam aldaer uijt Banda aengebracht, ende in gemelte schip de Beets overgescheept, bestaende in 20550 ¾ Cattij Banda noten Muscaeten ende 13455: dito foulij Sonder eenen eenigen naegel uijt Amboina met ditto schip ontfangen te hebben, Naer den Gouvernr Anthonij van heuvel aenden Generael ende Raden van Jndia advijseert, soo was aldaer t' sedert het vertreck vant laetste jacht souborch weijnich van Consideratie voorgevallen Dan dat de Maleijers ende Tarnatanen met de Rebellige hittoesen t'samen sterck omtrent duijsent weerbaere mannen de negrije hatou met gewelt ofte accoort hadden gesocht te vermeesteren, Maer alsoo de onse gemelte negrije met 30: soldaten hebben geassisteert, soo was hun disseijn vruchteloos uijt gevallen, Den gevangen kakij alij, heeft aen d'onse gepresenteert ingevalle hem wouden relaxeeren Cristen te werden, Maer vande penningen die hem waeren competteerende van verscheijden sijner onderdanen, en hadde gantsch geen restitutie connen becomen, alsoo sijn debiteurs ten aensien van gevanckenisse ende tegenwoordige gestaltenisse op hem niet en waeren passende, Den oor lle con onser lijck noch nnde poort acht lvoor Generl
Septembr 1634 Den Tarnataenschen Badaha, hadde de gerebelleerde hitoesen belooft met grooter macht van Maleijers end tarnatanen te assisteren, de selve wijsmakende dat Batavia bij die van Bantam ende den mattaram overwonnen was, dat meest alle de nederlantsche schepen opde Custe van Echina gebleuen waren, ende daeromme in twee jaren geen secours in Amboino en hadden te verwachten, ondertusschen souden de Coningen van Maccassar ende Tarnaten ijder met 200 mannen in Amboino verschijnen ende als dan de nederlanders haere fortificatien jn nemen ende van daer verdrijnen De Maccassaren desen jaere alreede in Amboino verscheenen, hadden hun door aen Radinge vanden quimela op het landt van hittoe voorgenomen te versteecken, ende wierd gesegt dat seeckere sterckte bij kakij alij gemaeckt genaempt wawanij hun alrede in geruijmpt soude wesen, dat daer en boven voorgeslagen is om de Engelsen in Maccasser negotierende tot hunne assistentie te roepen, dan de hittoesen en hadden t' selve niet begeert ende wilden noch liever met de hollanders reconcilieeren, echterwasser naer Maccassar ende Ternaten om assistentie geschreven, Den ouden Coninck van hittoe was overleden ende wiert verhoopt dat sijn overlijden aldaer groote veranderinge tot voordeel vande generaele Compe soude causeren, dan de hittoesen waren onder den anderen seer twistich om de successie van het rijck waer in zij wilden stellen eenen die tot de croone niet gerechticht en was niet tegenstaende seeckeren Cannahitton messingh daer toe wel de naeste ende alrede bij d'onse geprojecteert was, De drij Coningen der alephouresen hadden den Gouuernr Anthonio van heuvel noch meer en meer van hunne assistentie verseeckert oock waeren aldaer op den 30en Julij aen het Casteel victoria verscheenen verscheijden hooftden der negrijen inde bocht van Caijbobo gelegen, die hunnen dienst ernstelijcken hadden gepresenteert, in gevalle wij haer tegen den quimela wouden beschermen, derhalven zijne e: geresolueert was eerstdaechs een exploict tegen den quimela met der alephouresen assistentie bij der hant tenemen, De Generaele ongelden desen jaere in Amboino gevallen, beliepen volgens de Comptoir boecken in passado gesloten de somma van Daer Bet