weduwen vanden armen te doen onderhouden, zoo die nog Jong genoeg zijn, met haar handen de kost te winnen. — Door de verandering van regering, En dat het hoogste gebied der landen, zoo van golconda, als Carnalica gevallen is in handen vanden magtigen keijser arang seeb, tegenwoordig genaamd alemgir, zoo zijn ook desaeken der E Compa zoo zeer verandert, ten aensien van ontsag, luijtster, En authoriteijt; 't welk de heeren gouverneur vanden handel, En 's Comp:s besit op de Cust van Chormandel in het Casteel geldria tot Palliacatta plegen te — gebruijken, deselve aldaar nu niet meer nog verder te Considereren zijn, als het minste opperhoovd van een negotie Comptoir, gelegen in het gebied vande moorse, of heijdense vorsten, want daar den zelven voormael genoegsaam destad palliaco na Eijgen goed vinden regeerde, als of deselve in derdaad onder de generale Compa gehoorde, werd sulx nu gedaan door den hauweldaar; Een geringman zijnde gouverneur wegen den keijser over de stad, die zoo weijnig respect aanden gouverneur, En de saeken vand' E: Compa draogd, den zelven veel gelegentheijd heepd, niet alleen 's Comps in woning, maar zelver den dienst in het lossen, En laden van scheepen te verhinderen, dewijle aldaar weijnig menschen zijn, die niet onder de magt En Regering vanden land vorst behooren, de magt hebbende te verhinderen, zelver niet Een mensch buijten het Casteel nog eenig inlander, daar ontrent zoude mogen gaan of komen, als men het ongeluk had, met een onredelijk gouverneur, of Hauweldaar te doen hebben, zoo qualijk is tegenwoordig het Casteel geldria gelegen, om te sijn den setel, En hoovd residentie voor den gouverneur van Chormandel, want dat fort, onbequaam tot resistentie tegen een Europesen vijand, kan tegen woordig geen dienst ter wereld doen, En geheel met tegen den mogol ageeren, om dese, En veel andere redenen, voor sien wij met den dienst vande generale Comps En derzelver agtbaarheijd te zullen over Eenkomen, de hoovdplaets verlegt, En den gouverneur in het Casteel Nagapatnam zijn woning, En verblijv zal nemen, al waar den zelven alle zaeken van handel, politie, den dienst vande generale Compa op Chormandel belangende, met meerder fatsoen, respect, En versekering zal konnen oefenen, en uijtvoeren, als tot Palliacatta, alwaar men hem plagen, En in sijn ampt aen het algemeen bestier veel verhindering toebrengen kan, al was het maar, om een vereering, of geschenk te doen, gelijk diergelijk in bengala, En zuratta meer malen geschied is, En hier agter nog omstandiger zal aengewesen werden. — de magt het
het is alhier aen alle de wereld, ook ten delen inde papieren ter secretarije bekend, hoe dat door beleijd vanden tholk arremoeta, En den mahometaansen kleermaker sina-adam, door wegen van geweld, En valsche beschuldiging, den ouden tholk, weltapa, En den gewesen adigaar vande buijten stad Ramena aijen afgedwongen, En ontnomen zijn, nevens nog andere luijden tesamen een zomma van f32996:20: vande welcke Egter niet meer aend' E Compa sijn voldaan En door den heer gouverneur Iacob Jorisz Pits doen tellen, dan f 21000 welcke penningen de genaeralle Compa noijt regtmatig hebben gecompeteerd, nog op de zelve door gefondeerde redenen, ofte pretentien Eenig beroep van Eijgendom geintenteerd, nog gedaan, oversulcx deselve penningen aensiende, als toebehorende aen meer gemte luijden En niet aende generale Compe die noijt andere luijden goet, met een quaeden tisul heevd begeerd, zoo hebben wij voormael geordonneerd, deselve zouden werden overgeschreven, op die luijden haar namen, als penningen bij d' E Compa door hun gesteld op intrest tegen vijv pr Cto in 't Jaar, ten tijd, En wijlen door last van onse Ed heeren, En meesters, ofte vande heeren der hooge regeering in Jndia geboden zal werden, de volkome restitutie te laten geschieden, aengesien derwegen omstandig geschreven zijnde het antwoord moet werden afgewagt. aengesien wij hier voor hebben aengemerkt het groot getal, en wel een dar dedeel der persoonen, en dienaren van d' E Compe getrout zijn, uijtmakende bij na de helvt van het geprojecteerde getal, als het Casteel zal wesen voltrocken, En dat van nu afaen onder deselve bij de hondert kinderen zijn, waarvan de ouders aende zoonen geen ambagten, konsten, nog oefeningen laten leeren, waar door deselve naderhand zullen mogen bestaan, Ende kost winnen, maer dat zij alle in het generael tragten, haar bij de pen inden dienst vand' Compe en bij de negotie op 13 brengen, waar van het getal zoo groot, En de Consequentien zoo na bedenkelijk worden, van nu af aan over al de pretendenten grooter in getal, En meerder zijn, als d' E Compe over geheel Jndia zoude konnen plaetsen, als wanneer men de Europese in boorlingen de deure sloot, om door d' Eerste trappen haar fortuijn in den dienst vand' E Compe oijt te zullen konnen maker, 't welck immers een ongerijmde saeck zouden zijn, zoo werden ul bij desen wel Expresselijk verboden, Eenige kinderen van inlandse moeders op eenige Comptoiren, wat naam die ook zouden mogen hebben te gedogen, om aldaar te leeren schrijven, maar deselve nade schoole te wijsen, veel minder haer in den dienst van d' E Compe aen te nemen, om bij de penne te werden gebruijkt, nogte de genen aengesien daar
372 bs # en laten dienst doen op soo alwaer den vader present daar toe gebruijkt en bij provisie daar in toegelaten zijnde, als adsistenten, of anders te bevestigen, verstaande, dit niet alleen in op sigte van het Casteel En stad Nagapatnam, maar over het Casteer geheele gouvernement van Chormandel, En zullen de ouders die haer over mogten wesen beswaart, vertoond werden, zij hare kinderen bij de zeevaart in de militie, in ambagten, En konsten konnen doen onderwijsen, En op trecken, om hun kost te winnen, En zoodanigen in ductie was mede— nodig aen veele Europeen inden dienst vand' E Compa zijnde getrouwt met Europese vrouwen de wijle men bevind, deselve almede geen andere gedagten hebben, nog zorge voor haar zoonen dragen, dan die bij de penne op te trecken, latende de gene, die het geluk hebben, d' E Compa bij de penne, En inde negotie te dienen haar wel voorstaan, als of het Een regt, En prerogatif voor haar verkregen was, gelijk de heijdenen voor een gewoonte hebben, den vader een schoen maker, den zoon, En het geheele geslagt alsoo ook, oversulcks werd ul geordonneerd, geen soonen van Europese ouders in dienst danigen plaets of sampt:r vand' E Comp:e tot adsistenten aen te nemen, Enff En in actuelen dienst is, maar den Jongeling Ergens anders gebruijken na zijn bequaa heijd schoon ook in dat zelvde gouvernement Porto Novo van Nagapatnam in het noorden gelegen 12½ mijlen en maar 5: van Trimmelevaas, is groot geworden, doorde vermindering van Nagapatnam, want al wat op dese plaets in den verkoop van 's Comp:s koopmansz te doen is, kan van Nagapatnam door veele wegen, En van Trimmelevaas met alle gemack De lijwaat persen, die wij vande Hispanjaar den hebben geleend, dog tegenwoordig op Nagapatnam van ijser, wel beter gemaekt worden, zijn van zoo groote nuttigheijd niet alleen, om dat de doecken daar door voor alle dievagtige handen, maar oock voor kreuken, en vogtigheijd veel beter bewaard zijn dat men zonder op houden, daar mede moet voort vaaren, En zoo veel parsen maeken, als voor geheel Chormandel nodig zijn, want men zal daar mede het dardedeel inde scheepsruijmte— uijt winnen, En zoo mede in de onkosten van Embalagie, over het geheel al een naamwaardige somma bedragende, zoo men die tot palliacatta mede konde maeken, gelijk onderstaan is, men zoude daar mede Eerder gedaan hebben En alle de doecken op eene wijse konnen afgepakt werden, om zoo veel beter staat te mogen maken op de lading inde scheepen bekent zijnde, wat dienst daar mede aende generale Compa kan werden gedaan, de scheepen wel, En volladen zijnde, geen plaets voor particuliere werd overgelaten.