In onse — negotieb: ten voordeelen vande Confiscatie Reeck: gebraght maer om dat wij in toecomende bij soodanigen voor val mogen seecker gaen, soo is ons nedrigh men versoeck dat u Edle achtb: in antwoort deses eenighe aenhalinge gelieven te doen, off haer wel gem:e Edle H: achtb:e uijt het patria voor aengetogel ordre om de fiscaels voor haer gereghtigheijt d' helft vande aengehaelde en geconfisqueerde goederen uijttekeeren, hebben overgesonden — soo als vooren gemelte missive naer 't patria hadden gedepecheert, ontfingen wij dien selven dagh van Congo een brieff door d' E: oppercoopman Justinus Weijns en den Raedt den 3en Junij &e groot met twee bij vooghselen vanden 4:e en 8e Jann: uijt machanaer herwaerts gesz: waer uijt met loetwesen quamen te vernomen dat s' Comp:s negotie aldaer niet al te wel slaeghde, en alleen partije Rompen, en benjouin mitsgrs de geheele quantiteijt peper vercoght hadden, dogh op dat uEdle achtb: e oock wijders sullen Connen sien d'onsaeck waer door 't goet succes van dese voijagie — is verhindert geworden soo voeghen wij 't affschrift van voors: missive hier nevens, om uEdle achtb: daer van te Connen dienen, In Cas dat door eenigh onverwaght toe val van daer geen Ionger advijsen bekomen hadden — Voor omtrent 20 daghen heeft een benjaens Coopman partije van zijn Rompen die hij dit mouson van ons als mede eenige benjonin van d'engelse gekoght en naer masquetta om te verhandelen gesonden hadden, weder van daer te Rugh bekomen, om dat de Coopluijden van mocha aldaer partije van soodanighe goederen aengeb:t, en daer mede sulcke dalinghe Inde prijsen der selven, ter veroorsaeckt hadde dat de zijne niet anders als niet schade konde te gelde gemaeckt werden, wesende dit Contrarie 't geene wij geduurende 's Comp:e en Residenten in masquatta ondervonden hebben want doonmaels de weijnige Rompen en andere Coopmansz: die d'E: Comp:e aldaer verhandelde ten — principaele door mochase negotianten gekocht en naer darwaerts gevoert wierden, zijnde goet dat voor verhaelde zaeck niet is komen voor te vallen Ende tijt dat wij met onse Rompen In onderhandelinge saten, Want sulcx geschiet wesende soo hadden wij gewissel: met alle deselve nogtt onvercoght geseten alsoo 't aenbrengen van gemelte Rompen uijt mocha in masquatta de koopers alhier geheel affgeschinkt, souden hebben want sijlieden bereijts om de groote quantiteijt daer toe kleene begeerte hadden, en met ons tot geen koopsluijtinge soude getreden sijn, Indien wij daermede de hant niet gelight en d' selve tot vrijminder prijs, als de voorighe Iaren affgestaen hadden— Indient moghte gebeuren dat d' E: weijns voorn:e alhier met het Iaght N: noortwijck, komt te verschijnen, soo sullen wij niet in gebreecken blijven, om met zijn E: te overlegghen wat ten meeste voordeelen van d' E: Comp:e, soo nt becomenk van een goede vraght met hagies off pelgrims naer mocha te voeren, als anders, wegens 't negotieeren van Cauwa sal vereijschen maer wil hopen dat daermede geen Coopmansz: om alhier te verhandelen sullen over gebraght werden, want sulcx geschiedende soo staen de Coopluijden, die al hun goederen dit Iaer van ons gekoght, soo in spahan, als inde wegh, en door gebreck van last heeften voor een groot gedeelte alhier nogh onvercoght hebben legghen, daer door groote schade toe gebraght te werden, door dien de gerughten van een Comp:s bodem met Coopmansz: hier gearriveert de negotie in spahan vrij veel verachteren, en dalinge inde prijsen veroorsaecken sal sulcx dat de Coopluijden hun gecoghte goederen met soo hoogh sullen Connen debiteren, als wel anders staet te geschieden weer van d' E: Comp:e dan aenstaende handel tijt bij 't vernegotieren haerer Coopmansz: de na smert sal gevoelen want naer een sloghte spakanse negotie, Int vervolgh alhier met vool goets te verwaghten is buijten dien soo salf dle Erntfeste Achtb: manhafte wijse voorsienige seer genereuse Heeren gle seer Cheijlon ick 100v0 Den ee po 66 t sijnde de&a kent soorets amron een bee tt by mehendeti alst ijer
seer strijdigh wesen tegens de versoeckeringhe die wij op uEdle achtb: aenschrijven de oopluijden hebben gedaen, dat ter mor desen niet vrdergsen bujten kis s' Comp:s scheepen met Coopmansz: alhier sullen verschijnen — dewijl zijn E: In mocha, eenighe scheepjes van Congo naer Tedde pelgruns overvoerende heeft gewaerschout haer voortaen niet te versouten om sander s' Comp:s passon te varen, soo hebbense op hun Retour aldaer den swandaer daer over angesproocken ten versoght om van ons passen voor haer te procureeren die sulcx aen sijn gemaghtigde alhier gelast heeft te doen, wien ons daaromme oock heeft versieft maer alsoo't nogh 2½ a 3 maenden sal aen lopen alvoren zij weder naer derwaerts vertrecken, en maght bevorens een voijagie naer bassora stonden te doen so hebben wij hem tot hun wederkomste uijtgestelt, en dat eenelijk om te sien off ondertusschen 't Iagkt N: noortwijck hier niet komt te verschijnen, want het selve geschiedende soo souden wij haer niet eerder passen verleenen voor dat van gemoghsame pelgrins, om met gemelte Iaghst naer mocka ten vervoeren versien waren op dat sij ons— daerjnne geen verachteringe komen toe te brengen, dogh gemelte Comp:s bodem hier niet verschijnende soo sullen wij aen baer op thun wederkomste van bassora, ondert wel nemen van uEdle achtb:e pas cedullen verleenen om alleen van Conpo naer mocha als hedde en wederom naer dese gollj t varen alsoo— sulcx buijten prejuditie van d' E: Comp:e kan geschieden — 't sedert het vertreck van 't Iaght tertholen soo hebben wij pr twee lopers uijt kirman van 't volck van s Comp:s maeckelaer bescheijdt, en de Redenen bekomen waeromme dat de resteerende wol met naer herwaerts heeft Connen gesonden werden, zijnde de selve door hun wel Ingekoght en gereet om te versonden gemaeckt geweest, maer alsoo voor 't uijtsetten vande kaffila, aldaer weder een persoon wegens d' ongelse — verscheen om voor haer Comp:s partije wol te koopen, die met vereeringe den calautaer om ons volck 't uijtvoeren vande gekoghte wol te beletten, soo heeft het geen gevolgh konnen nemen, te meer dese onder Regent niet alleende wol in bewaringe nam maer oock ons volck vast liet setten ten dagelijx van haer 10 m:d vorderen demn om dat zij doen bij den wazier off opper regent) wien op ons voorighe schrijven met alleen ligentie om wol te koopen, maer oock bereijts toegestaen had dat daer van partije naer herwaerts, gevoert, is gevorden, eenigh schijn van Reghtmatigheijt te geven soo maeckte hij partije wolle wevers op om bij den w ahier klaghtigh te vallen, dat de wel door den Inkoop en uijtvoer die d' Europiaenen daer van deden, Inde stadt schaers en dier wiert, zulcx zij hun stoffen voor sodanighe prijsen als bevorens niet konden maecken, het welck den wazier geloofde en deed voor goed keuren dat den kalantaer nen ons volck gedaen hadde, gevende daer op wijders last d' selve sonder sijn kennisse niet te largeeren, sonder acht te slaen op sijn woort en aen ons voor dese gegevene sixentie omse uijt te voeren, niet tegenstaende dat het volck van 's Comps maeckelaer — hem eerst 12 daer nae 15: en op 't laest 20 ducaten tot een verooringe presenteerde, wij souden wel datelijck naer spahan geordonneert hebben om daer over ten hove te klagen, maer alsoo nu eenighe tijt door de debanches vanden koninghd geen gehoor aende aenklagers off andere die jets te requesteeren hebben, gegeven is, soo hebben best gedaght alvoren met de Retourneerende lopers den wazier noghmaets te schrijven, mitsgaders ons mis noeghen over dese omreght matige proceduren te verthonen — en te versoecken daer van alf te staen en onse gekoghte wol te largeeren omse naer herwaerts te vervoeren, off anders wanneer d' uijtvoer vande wol niet wil toestaen dat dan de vercoopers geliefde te gelasten d' selve weder naer haer te nemen, en het daer voor ontf: gelt aen ons volck te restitueeren, want het onredelijck is ons gelt— ende Wol alle beijde te behouden, off soo niet dat wij genootsaeckt sullen wesen ons Reght ten Hove te soecken, hier op soen wij dagelijcx antw: en d'ontslaginge vande wol te gemoet, dogh wanneer t' selve in korten niet op daeght soo sijn wij voornemens onse ordre naer Ipahan also te senden, om alles bij Req: omstandigh te — verthonen, en daerjnne soodanigh Redres te versoecken, dat ons daer over den toecomende geen meet mooijelijckheden werden aengedaen— wij hebben Eindelijck 't mandament wegens de schult van fredonchan, waeromme voor omt: een halff Iaer ten hove versoeck is gedaen, gezegelt bekomen, zijnde, daerbij oock een persoon genomineert doer de Invorderinge sal doen met de melcke de residenten achter volgens onse ordre over een gekomen zijn, dat niet meer als de ordinarij gereghtigheijt van daijock off een van thier die hij ontf:e sal hebben te presenteeren, En omrocki buijten bekommeringe te blijven van hier naer met dese geauthoriseerde persoon geen moeijelijckheden aen te doen, om de penn: die hij comt te ontf:e uijt zijn handen te krijgen, soo is mede naer Chiraes aende broeder van s' Comp:s wijnmaecker, off de gene die in desselfs absentie aldaar het op sight heeft geordonneert sighd altijt nevens desen — taxildaer off Envorderaer bij den ontf:n te vooghen, om de penn: te aenwaerden die op affkortinge betaelt soude mogen werden, wesende voorsze bevelschreft van sodanighe substantie als uEdle achtb: uijt bijgaende Copije translaet sullen konnen bdoghen — Naer de bassorase advijsen vanden 2e Julij pr de hoecker de vlieger ontf:, soo stonden de goederen met voors: hoocker naer derwts gesonden tot Redelijcke prijsen verkoght te werden, alsoo bereijts door de weijnige affgekomene kooplijden woel vragens daer ne was maer abassijs warender weijnigh te krijgen en dieder aff quamen wierden datelijk door de munters van havise en daurack, tegens mann: op gewisselts waer mede sij't lant daer omtrent soodanigh vervulden, datter niet anders als dese kleine spetie gevonden wiert, Ia Reijsen daermede tot En bagdatse om daer voor abalsijs te— negotieeren, dogh de bassja aldaer siende dat dit volck met groote op gelden te geven dese opwisselinge deden Raeckte In bedenckinge off met wel onder dese — mann: groot bedrogh moghte schuijlen, liet daer op eenen bij de kop vatten, en van zijn bijhebbende mann: 100. stucx smelten maer alsoo die bevonden wierden niet meer als 52 m:l silver En sigh te behouden, en de rest spiaulter en koper te wesen, soo ordineerde hij wijders desen bedrieger sevondigh in de haecx te smijten, om alsoo de stat van gen:e valsche munters te suijveren, Indien sulcx tot bassora mede eenmaet geschiede, sij souden sij haer, met soo groote menighte aldaer niet onthouden mitsgaders al de silvere Rsalen en abasss op wisselen, dat den koopman daer van bij verkoop van sijn goederen niet maghtigh worden kom maer de gelt gierigheijt vanden tegenswoordigh en Regent is soo groot, dat hij meer siet op sijn particuliere voordeelen, die hij daer bij Comt te genieten, als op 't gemeene best, Dewijle dan met het voor verhaelde ondeckt is de groote valscheijt dieder onder de mann:r schuijlt, en dat het verschil te merckelijck, en bij na d' helft is soo hebben wij op den 17e Julij, daeghs naer den ontf:n van voorsz: brieff, naer bassora aen: ondercoopman Willem Bollaert geordint: de koopmansz: niet anders te verkopen als om met abassijs te betalen, en off sulcx door de schaeksheijt van dien voor alle de goederen met wet konde te wege gebraght werden, dat hij als dan liever ducaten off swaense Realen en Rijcxdaelders, schoon datse op hooge prijsen zijn, dan de valse mann: soude aenvaerden, gelijck u Edle achtb: breder bij 't nevens gaende Extract uijt gen:e miss:e sullen konnen sien — door dien alhier onder d'affgekomene koopluijden mede vrij veel mann: waren berustende, zoo sijn wij om ons daer van te bevrijden genoftserkt geworden veel meerder wisselb:, als ordinarij, In betalinghe vande verkoghte Coopmansz: te aenvaerden dogh net meerder als waer voor wij oordeelden, een jder jufficont te wesen sulcx niet twijffelen off sullen alle op hun tijt In, srakan betaelt werden — Voor ontrent 14 dagen is alhier tijdinghe gekomen dat de wazier van Chiraes mortusacouli chan, die over 3½ Iaren uijt dit gouvernement aldaer geplaess wiert door last vanden koningh bij de kop gevadt en In hegtenis gepolt is, dogh om wat oorsaecke is ons tot dato nogh niet seecker te vooren gekomen, nogh oock wien dat weder in dese bedieninge is gestelt, men heeft desselfs goederen en Contanten op gest en bereijts 24: duijsent thom:s aen gelt gevonden, de persoon die dese Commissie op gedraghen was, In Chiraes vernemende dat In Congo weder te rugh gekomen was een molla off schrift geleorde, die door voors: wazier met een groot Capitael naer mocha gesonden waer geweest heeft aenstonts twee Excresse naer derws gesonden om den selven mede in verseeckeringhe te nemen, gelijck sij hem oock aldaer aengetroffen, en nevens sijn bij hebbende goederen naer Chiraes gevoert hebben 't voorverhaelde doet de Inwoonders alhier oock groote hoop geven dat sulcx binnen korten aende gouvr deser stede mede staet volbraght te werden, om eenmael van zijn vexatie verlost te Rrecken — den tolck david zahid, tot hooge ouderdom gekomen wesende, en sigh van Iaer tot Iaer merckelijk swacker bevindende om sijn dienst te Connen waernemen, ons versoght hebbende dat wij geliefden zijn soon francois zahid out omtrent 20 Iaren in dienst van d' E: Comp:e voor onder telck aen te nemen, soo hebben wij ten reqteerde vande goede dienste die hij omt 27 Jaren tot genoegken van zijn opperhoofden gedaen heeft op 't goetvinden van u Edle achtb:, gemelte francois sakid, in qualiteijt van onder telck voor 5: Iaren met een tractement van 72 m. r gagie en 28 m:n Cost gest pr maent aengenomen, gehie bleder blickt bij de Capire Resplittie Innegaende verbant en gagie van dien dagh dat desselfs vader sijn dienst sal resigneeren en affstaen gelijck breder blijckt bij de Copije resolutie hier nevens gevoeght het welck wij nedrigh versoecken dat u Edle achtb: gelieve te approleeren — alsoo op 't overbrengen van onse Negotieb:, pr de fluijt Buren aen u Edle achtb: gesonden, met Connen seecker gaen, maer sijckx door eenigh onverwaght toevel sonde konnen, ontstaen soo hebben wij tot meerder verseeckeringe mede hier besijden gevoeght Extract uijt voorn: boecken vande posten, Raeckende 's Compt:r generael op dat den boeckhouder generael eghter d' selve Inde generale boecken van India zal Connen vereffenen voor 't affgaen deses hebben wij nogh nader schrijven vanden 15e Iulij uijt spahan ontfangen waer bij de Residenten bekent maken datse op onse bekome ordre (soodanighen Reg:t, wegens een Iaerlijcxse ontfangh van niet meer als 150 Catges zijde, hadde vervaerdight, en door den tolck aenden Rijcx vertrouwder (wien haer personelijck niet bij hem begeerde) laten overheveren, als 't Copije translaet hier nevens over gaende uEdle achtb: sal komen aen te wijsen, en dat den selven naer 't gelesen en herlosen hebbende geantwoort hadde dat hij hem met dese — zaeck als Eijnde van te grooten Importantie, niet wilde bemoeijen, nogh docfde sulcx veel min de kooninck voor oghen stellen, want het een Contract was dat voor veele Iaren door zijn maij:t vader en d'ambassadeur van d' E: Comp:e gemaeckt was en dierhalve moste onderhouden werden, konnende soo lightelijck daerjnne geen veranderinghe geschieden, wilden hij hier van nader beright hebben, soo souden wij sulcx aen sijn maij. vader persoonelijck moeten voordraghen, en versoecken, waer na hij belafte 't Reqt aenden tolck weder te geven, die daer op met alle beleeftheijt repliceerde dat sulcx sonder zijn.
zijn hoogh:t hulpe, voor ons ommogelijck te doen was, versoght dierhalve seer Instantelij zijn E: ons huerjnne ginstelj geliefden de hant te bieden en daar op een goet antw:t vanden koningh bewercken, op dat d' E: Compe bij het Contract wijders konde volharden, en niet genootsaeckt werden 't selve te vernetigen doghde bequaem daer op geen ander antw:t als vooren gemelt, sulcx dat hierjnne voor ons niet wijders te doen sal vallen, als bij verschijninge van s' Comp:s scheepen en Coopmansz:, met gedult te ontf:n, soo veel zijde als men ons levert, soo langhe alst de gecontracteerde quantiteijt van 300 Carges niet te boven gaet off ton ware dat onse Edle— h:o achtb: heeren principalen off uEdle achtb: het over een andere boegh, met 't oude Contract te vernetigken en een nieuw te maecken, begeerden te wonden het welck niet vertrouwe voor eerst der selver meeninghe te wesen, als wel konnende voor sien, dat bij dusdanigse onsrdentelijk, en achteloose Regeeringe gelijck tegens woordigh poeijer in dit Rijck is, met een besendingh ten hove niet te verrighten, en maer vergeefse kosten te doen soude wesen, te meer dese Rijcx vertrouwder een persoon is die sigh betoont doch om den handel niet te geven want schoon dat hem klaghten te vooren komen van saecke die tot ruine vande negotie strecken soo begeert hij sigh daermede raegt niet te bemoeijen, gelijck ons daervan En voor aengetoge spahanse missive een aenmerckens waerdigh voor val wert bekent gemaeckt, het welck wij tot uEdle achtb: speculatie hier mede In passant sullen bij voeghen, hoe dat een maent bevorens, aldaer door de moorse armenische en benjaense Coopluijden een tge geschrift was vervaerdight, en aenden Riscx vertrouwder over gelext, waer bij sij niet alleen bethoonde, maer oock klaerelijck bewesen, dat den Iegenwoordighen — sabandaer wien eenighhe Iaren achter den anderen alle d' Er persiaense zeeharens voor 240: thoman s' Jaers in packt heeft gehadt geduurende sijn tijt meer als 60: duijsent kon: de Coopluijden onreghtmatigh, boven de Conincx gestelde thollen, hadde affgenomen, welcke Importante somma zij niet weder s: als te Rugh versoghten maer gaerne aen zijn maijts wilde schencken, Indien zij in't vervolgh van diergelijcke gemelden bevrijt, en haer niet meer als de conincx gestelde gereghtigheijt moghte affgenomen werden, waer op de Coopluijden van dese Hooge minister geen ander antwoort off voldoeninghe kroghen, als — siteij dat zij't den koninck mosten bekent maken hij wilde sigh met de negotie niet benweesen — dat den Rijcx vertrouwder geen voorstander vande Negotie is, heeft hij vanden beginnen i ee de e es de en delene e e aet van et honde knen isen e en tide ne gesen ede ee n ee wantse daerof derde zulfijt dat met d'uitvoor van 't selver gest inder t belten van dien doorsaeck, is, datter so wijngh abbasis gevonden worden,n't selve te neemt, veel meer abassijs ter sluijck uijt gevoert, dan tegenswoordigh int Rijck gemunt werden behalven nogh het geen dat wij en d'engelse uijt het procedido ter van onse verhandelde goederen versonden, zijnde onder de regeeringe van dese koningh nogh geen groote abasss, en niet anders als kleene gemunt wesende— d' weijnighe groote die tot nogh toe Int Rijck gevonden werden, voor 't meerondeel ten tijden van zijn vader den koninck abbas d'tweede geslaghen den 28en Junij was de zijde bestaende In 664 balen, onder op sight vanden ondercoopman ren: Willem stael, met Canneelen uijt spa kan naer herwts gesonden, en oock vervolgens sonder quade ontmoetinghe de stadt Chiraes gepasseert iele niolus rmert gerit Neht e en euanthen et huse see nde ueveren an eie bat ang: ort, Iuntie ent inendimen an al te Gecollattioneert Accordeert Gamron Den 26en maert a:o 1678: AMats Constantinverdonck en buijten L45 ende gesproocken verseykt maer ebben wij hem geschiedende dat sij ons — komste van vanen alsoo— 'tvolck zijnde d'ongelse — heeft het geen den omdat daervan te vallen als bevorens niet kennisse niet eckelaer daer over ten hove is, soo hebben te verthonen — niet wil toestaen is ons gelt — laginge vande standigh te voor buijaenn hen ns desen — van soodanighe onden de mede vijt bassijs te— onder dese — vnden wierden in de haecx groote menighte kom maer als op elijck, en bij geordint: met konde te ale man: waren aenvaerden acouli oorsaecke en bereijts 24: off schrift mede in ders alhier merckel in dienst van edaen heeft Cost geste pr en atfstaen met Extract konnen vereffenen hangen 150 Carges laet hier met dese— een Contract nde soo ersoonelijck sulcx sonder zijn. sect een konnen ten gesond huijs soo beloop syve, te sijn caer dat etsen dijck hem der ijder aet