Compe op voorsz dootslager sjou boro. niets en hadde te pretenderen, wasser inden handek van sjoubaro jets berispelijk dat soudemen hier na ondersoecken, en bevonden wordende, die breucke dan ten behoeve van pangiran d' pattij comen, uEds gelieven bi dit en meer andere staeltjes, die er in meenigte zijn, een van 't geheele laken te oordeelen, en afte metenmet hoemen hier met ons en 's Comps middelen handel, wij hebben uEde voor desen oocq beken gemaect, datter eenen Jnsje Ziethe. woonende in een onser pedacken, was overleden Halen
wiert buyten recht van een maleijer. aangehonden — en de Compe die der rcht op heeft canse niet becomen — schrijven van onse resident op bantam tot Jambij ontfangen opde engelse en de vrede met maccassaer tscheen een droom voor die perticulier schrijvens uijt andragirij ontfangen s Compes saeken staen daer nog geen handschrift vande w stucken ijser canon becomen — uijtsetting opde versondene engelse goederen misluct Jambijse ambassadeurs vertrecken met 3: vaertuijgen na bata pangiran de pattij wil de peper uit de engelse logie en waer bij d' E: Compe ra 485 1/8 quam te verliesen, alsoo hij niet hadde naergelaten, als een schamele vrouwe, en 4: naecte kinderen. eenelik resteerde zijn arme weduwe een — slavinne, in plaetse dat wij deselve gedachten voor reecqt van d'E: Compe aan ons te trecken, soo comter 2 a3 dagen naer dat Ziethe was begraven, zeeker maleijer die ditto slavinne vande straet opneemt, en sonder eenin 't alderminste recht daar toe te hebben in zijn huijs sleept, om alle de moeyte diwe tot wederom becominge van gemte slavinne soo omtrent pangeran de pattij, die ons ten laetsten aan zijn vader pangeran ratou wees als oocq bij pangeran ratou, die ons wederom tot gemte zijn zoon hout, hebben aangewent hier int breede te verhalen, can nergens toe dienen. 't zal daerom genoch wesen te zeggen datwe voorn slavinne tot dato niet en hebben connen becomen, 't Is oocq niet apparent datse oijt of oyt gerestitueert zal worden, daar tegens wij hier egter niets weten te doen als patienteren Den 2en deser wert ons door twee Javanen, daegs daar bevorens met engelse brieven van bantham hier aangecomen, secreteds overhandigt, een cleen lettertje van sr Ocker ockersz — resident wegens d' E: Compe op gemte bantham, zijnde 5 a 6: regulen schriftb. gevoegt met tydinge van onse vutorie en dienende eenelijk tot geleijde van twee papieren op bata gedruck wesende t' eene de heere tydinge met buijskerke jongst uijt ons lieve vaderlant overgecomen, en op batavia gedruct, den 14en fed. mitsgrs 't andere d' articulen vande vrede. door de heer Cornelis speelman, met vscheyde oosterse vorsten, en special. met de Coninck van maccassaer gemaect, gedruct den 15en maert passado, beijde dese van godt d' heere gesegende tijdingen, schijnen de Jambijnesen, eenen droom te wesen, te meer nog, om dat dengelse, die hare brieven 3 dagen voor ons boven hadden, haer met schieten als anders lieten vluijden, datse nu genochsaem meester van gants hollant waren, wij gemelte novelles ontfangen hebbende, verzuijmden ooc niet 't contrarie alomme te divulgeren, en met ged:e schieten bekent te maken, te weten hoewe voorsz natie t' eenemael de voet op de neck. en soo verde gebracht hadden, datse uijt onse landen waren — gecomen om vrede te bidden, en terwijl men daermede zoude belicgh wesen schorsinge van wapenen te versoecken, 't gene voor soo veel 'tlaetste aanging haer was geweijgert zoo lange 't eerste niet zoude wesen vast gestel, wij willen vertrouwen en twijffelen ooc niet off u Eds zullen dit voor welgedaen approberen, jmmers wij versoeckent nederigh— Tot andraginij schijnt s Compes gelegenthd gants niet vast te staen, maer dagelijk meer en meer agter uijt te gaen, gede uEd:e believen te zien bij een extractjen uijt een cleijn briefken in dato 3 enaert, jongst door hr hend.k Isbrantsz van daar particulier aan 't opperhooft volger naer herwts gesz:, gaende hier nevens gevoeght, godt beware des E: Compes middelen en menschen, en vbase de boose mahumetanen, datse daar op doch niet quaets mogen comen voor te nemen, ter tijt en wijle, de vereijste ordres door u Ede Daar — zullen wesen gestelt — Tot nog toe hebben wij, schoon daerom dick en meenigmael gesprooken en geloopen Is, geen hantschrift vande 10 stucken ijsere canon, nu al een Iaer verleden met t schip de beurs van amsterdam, hier aangebracht, connen becomen — De visiteringe of 't besoecken vande twee vaertuijgen van nachoda phincko inde welcke wij vstaen hadden, dat eenige engelse goederen waren gescheept, heeft geen voortganck gehadt, alsoo dito vaertuijgen twee dagen eer sr van oppijnen beneden quam, waren uijtgelopen. gelijk uEdes uijt den tolcq enas wel zullen hebben verstaen— De 3 vaertuijgen met d'welcke d'ambassadrs nu na bata gaen voeren van hier niet meerder als 235: picols peper, die onses oordeels, costij gesuijvert en schoon gemaect, als synde door 't lange leggen. uijttermaten vuijl. nauweljk 200 picols zullen connen uijtbrengen, al wat dito vaertuijgen van 1000 picols zullen overigh laten, segt pangeran de pattij voornemens te wesen, eersdaegs uijt d'engelse logie te doen halen, en inde onse te willen brengen halen, om daer mede te voldoen een van Jambij — niet wel beken en 235: pr peper den zijn voordelen gedane sohenckagie
haer Ede Lent namen der gesanten die na batavia gaen de engelse zullen wegh hij laet op haer letten— zij schepen eenige goederen dog zullense weder crijgen soose vergiffenis versoecken— pangiran de pattij eijscht verscheyde goederen keeij ranga sent 7 rottangs tot schenckagie keerj en de 100 pls die hij nu aan zoo tot betalinge van eenige voorgaende schenckagie peper, als wo picols die zijn — witt hoogheijt a present aan uEds vereert, edoch off dit soo volgen zal, connen nochte dorven wij u Edes niet verseekeren — vertrecqt van voorsz gesanten namentlijk kjeij de mang nai aria wangsa. kjeij de mang van alle wiera marta, en kjeij Juda prana (:blijvende kjeij maes nara wangsa bij nader resolutie van pangeran de pattij voor dit mael geexcuseert) heeft soo lange gesloert en aangelopen, dat in middens op den 3e deser, t volgende Is voorgevallen. te weten pangeran d' pattij 't zij uijt eenige voorkennisse, of wel by de gisch. hadde, met de compste pang pangiran de pattij bedugt dat van 't bantamse vaertuijg voor d'engelse logie tegens ons gesegt, nu zullen d'engelse zoecken te vlugten, en wij zijn hooght doenmaels al lachende g'antwoort, dat hem— als Uo: daar op stont te doen letten, onsen sabandaer kjeij ranga, present zinde — d'on wiert door zijn hooght desen last opgeleijt, en aanbevolen 't ooge over 't voornemen van dito natie te laten gaen, kjeij ranga beclande zig dat hij wat te verde van handt woonde, en versogt overzulcx dat wij, als naeste gebuer vande engelse: ooc een weinigh geliefden toe te zien, en ijets vermerckende, hem daar van de weet te doen, du passeerde dus inde tegenwoordight van voorn: zijn hooght de pattij den 3e do boven gemelt verstonden hoe d' engelsen des gepasseerden nacht, verscheijden bagagie van kisten compoiren als anders in voorsz bantamse prauwen hadden doen schepen, 't gene wij kjeij ranga deden aandienen, zijn E: hout des avonts 8: prsoonen, die secreteljk omtrent gemte prauw de wagt zouden houden. dese wakers, ziende omtrent 10 uijren inde voornacht wederom goet uijt d'engelse logie in voorn prauw dragen, Vuntschapten zulcx haren heer, en den zelven pangeran de pattij watter om ging, zijn hooght dus gewaerschout die den pangiran aanstaet comt terstont nevens kjeij ranga en wel 200: man. met oleenvaertuijg te water gemelte prauw aan boort leggen, lichtende daar uijt al datter in gevonden wiert. — en brachtent in des pangerans huijs, zijn hooght helffs quam int laetste glas vande middernacht aan onse logie Cloppen, ingelaten zijnde, verhaelde alles wat hij gedaen pan hadde, des smorgens 4: dito sout om onse smit met sijn gereeschap. ten eijnde de peper zelve d'aangehaelde kisten en comptoiren mochte open steeken, wij excuseerden dit — beleeft, en reden zijn hoogheijt dat hij de sleutels veel beter van hun engelsen conde eijschen, en haer daar bij doen aanseggen, soo se die niet en gaven. dat hij alles — wat er onder 't slot was zoude doen open slaen, desen raet worde gevolght, en de sleutels, de geen dieder om gesonden was, ter hand gestelt, bij ondersoecq Is in 4: comptoiren niet anders gevonden als papieren 12 tailen swaerte lant gout en 115 realen contant. inde kisten, twee van 't opperhooft Mr Meijnstont, een vande secunde prsoonen, en dan nog een vanden adst herwijer, was niet andere als alderhande cledinge, tot smenschen lichaem nodig, nu staet het hier op foose vergiffenisse van hare vlugt willen versoecken, dat zal haer voorsz goetje wederom gerestitueert worden, t' welc egter tot nog toe niet en Is geschiet zijn hoogheijt pangeran de pattij was gisteren vroeg / dat niet leeden gebuert) in onse logie en heeft ons bij monde opgegeven en belast aan u Ede over te zenden, zekere ruijgen eijsch, nevens desen gaende u Ede believen daar bij te zien, hoe onbepaelt desen vorst in deselve gaet, wij en zullen daar toe niet zeggen. maer u Ede wijsheijt die laten examineren, onses oordeels excideertse inzonderheijt Rakende Johor kjeij ranga sent en vereert aan zijn ho: Ed e d' heer gouvr genr 6 stucx (zo hij zeght exquise fambyse rottings, 3: ps met silver beslagen, en 3 dito onbeslagen — brief vlugten —