Aen d' Edle h. r Joannes Camphuijs, gouverneur generaal, en d'E E: heeren Raaden van nederlantsche oostindische compagnie Edle wel gebiedende heeren.
In onse jongete nedrige letteren vanden 5en Iulij des voorlede Iaars, waar van de copie hier negens gaat, hebben wij u Edle hoogh achtb: eerbiedig bekent gemaekt, hoe het prove mandament van den vrijen handel aanden conink was binnen gesonden, en wij van hope waren, dat het selve ons in handen stondt te komen, om vervolgens met te beter fatcoen van spahan te vertrecken, als wel anders soude hebben konnen geschieden, en waar omtrent het ook in onse gissinge niet en is ontschoten, want het selve aan ons den 3e septemb. r daar aan sodanigh door gecommitteerdens wiert thuijsgesonden, als de hier in geslotene copie, en het translaat kan verthonen, waarinne uEdle hoogh achtb: sullen aangehaalt vinden, op wat wijse sijn toegestaan, om den handel sonder bekommeringe te mogen drijven, en eenlijk onder aanteekeninge van 't gene hier te lande komen inte brengen, en uijttevoeren, waar vande regenten gehouden sijn goede reeck: te houden, apparent, om den conform alsdan met d'E: comp: een te seekerder contract te konnen aanvangen, en ten opsigte vant de geregtigheden, die dierwegen betaalt werden, door de cooplieden, te nader hare gissinge, en overslagh te maaken, want sij anders wel absoluijt g'ordonneert souden hebben, omde volle thollen te betalen, nu sij gesien hebben, dat wij egene zijde hebben vermogen aantenemen, en gelijk bij den eersten brief van sijn majest in antwoordt van die van uEde staat uijtgedrukt, maer — deweijle sulcx niet geschiet, en 'tselve uijt gestelt is, tot dat uEd:e hoogh a: smaet bescheijt erlangen, waar henen eijgentljk uEde uijterste gedachten strecken mochten, soo soude voor 't naest te vermoeden sijn, dat sij daar omtrent een middelwegh sullen beramen, om d'E Comp: in haar belang redelijkerwijse te gemoet te komen, en het daar heren te schiken, dat sij met haaren handel hier te lande mocht blijven volherden, en 'tgene ook niet buijten apparentie schijndt, om devolgende insigten, die wij daar van hebben, en met eerbiedight hier onder ter neder stellen, teweten, en eerstelijk, om dat ten hove sommeligt is comen te blijken, hoe dat sij door gone middelen tot haar oogmerkt hebben konnen geraeken, niet Iegenstaande, alles van hare zijde is aangewent geworden, waar door sij meijnden, dat sij 'tselve seekerlijck soude bereijckt hebben ten anderen, om dat sij ons niet sullen laten vertrecken, ten opsigte vande jaarlijcksche erkentenisse, die sij in hare beurse daar bij staan op te steken, behalven de menighvuldige prossijten, die dit gantse rijcq van ons komt te trecken, en bijsonderlijck de beneden landen, die door 't drijven van comp: handel ten meesten deele floreren, en sonder dewelke die vrij— merkelijk souden vervallen enderden, om dat sij al walt bebucht schijnen, dat haar weder iets te beurt soude vallen, wanneer eij rogh nader quamen 't ontwaren, dat het comp: ernst was, om uijt dit rijck tenemael op te kramnen, en gelijk sij gedurende dese contestatie net duijsterlijk bespeurt hebben, hoe ed:s hoogh a: haar daar aangelegen laten, en waar van sij bevorens, een geheel andre inbeeldinge hadden vorders, om dat bij haar niet bequaamlijk souden konnen redden, bij geval d'engelsche, ofte andere europianen, Iegens haar inder tijt ook genegen wierden iets aantevangen, want sij dien regel seer sijnties weten jn achtinge te nemen, om d'eene te liefkosen, wanneer met een ander overhoop, of in verweijderinge mochten geraeken, en 't gene haar bij het tegendeel in groote verlegentht soude konnen doen brengen, gelijk oock in dese gepasseerden tijt, en slumme constitutie genoegsaam gebleken is, dat sij door comp:s parthijen ten principalen sij bedient geworden,rsoon Eijntelijk, om dat sij niet lijden souden konnen, dat uEde hoogh a:o in bassoura, bij hare vijanden sigh gingen ter neder setten, want daar over te seer Ialoers wesen souden en gelijk bij seeker rapport van comp: tolk wegens den gamronschen hertogh, ten belange vande quaestie in 't vervoeren der goederen derwaarts, onder dato 14en november d:' a:o passo in het daghregister te sien is, waar aan wij ons in alle nedrigheijt gedragen maer nademael het gissen, soo nu, en dan doet mitsen, en de tijden dickwils hare verhanderingen mede brengen, soo sullen wij dese gevallight in sijn geheet, en d'uijtslach van dien aen d'ontdecketer van alles bevolen laten, wie ons in wijlen de sekerht 'topenbaren staat, hoewel van vertrouwen sijn, dat het ons niet jn't geheel in dese onse geringe opinne sal ontschieten, maer al eenigsints ten goeden vlijen, want niet alleen, naer ons afscheijden uijt spahan, dat den 21e november des verlede jaars geweest is, een appostil vanden rijx vertroude verleent, en p:r renpost door d'opperste stock drager van den gamronschen hertogh, den 3:e dagh daer aan inden reegh is toegesonden geworden, waar bij den tolm. r gelast wert, in't vervoeren van comp:s goederen naer bassoura, omtrent ons geen onredelijcke moeijlickheden te plegen, en gelijk de hier nevens gaande copie, met het dierwegen gepraesenteert req. t onderdanigh verkoonen kan, maar ook in onse atreijte bijsjarum, item in thaar, en voornamentlijck op d'intrees te deser plaatse, die den 4. e deser geweest is, soo groote eere in't verwelkomen, de froijeren, en inhalen der gequalificeerdte, bezijden de gantsche gemeente, welke g' ordt was haar alomme te verthoonen, genoten hebben, als oijt eenigh europianen is comen te gebeuren, en selfs den hertogh wanneer in sijn gouvernement te 'tleden komt, wert bij bewesen, nademaal sulcx niet alleen geschiet is, onder trommelen, en schermeijen, maar ook bij 't blasen der basuijnen, en diversche soo canon, als musquet schoten, in voegen seer honestelijk sijn ontfangen, en niet meer souden komnen, of mogen wenschen, dat dan ook, vermits die beleeftheden niet sonder last van 't hof hebben konnen gepleegt werden, te kragtiger hope kan geven, dat nogh in wijlen jets goets te verwagten is, en waar over te minder becommeringe ook gemaakt soude konnen heerden, dewijle naar 'tschrijven van comp: residenten, ende geruchten in spalan nogh met honette idrekleden staan begunstigt te werden, en gelijk alles breder in ons rapport als daghregister, die hier bezijden oferstuijren, vervat staat, waar aan ons, om uEde hoogt a: met geen te langh verlael te vermoeijlicken, hoe het sigh in 't geheel heeft toegedraagen, op 't eerbiedigst refereren, met demoedigh vertoek in middels, loewel de saeken niet 'tenemaal naar 'toogmerck verrigt sijn geworden, dat u Edle hoogh a:, in het verhandelde eenigh genoegen gelieven te nemen, en 'tgene tot de volle afdoeninge is komen te gebreken, met ons versuijm te wijten, maar d'oorspronk en hinderpalen, die daer in tot merckelk beledt menighvuldighe sijn voorgevallen, 't onser verschonings naar hare gewoonlijke goedertierentht gelieven 't overwegen, waer mede wij ons oneijndeljk verpligt sullen houden, en tot de wijdre volvoeringe van uEdle hoogh a 1 resp: bevelen, die wij ook jegens den naesten tot narigt versoeken verstendigt te mogen werden, bereijtwillich, en volvaerdigh laten vinden, hier mede in't korten aangeroert den toestand vande commissie die door godes genade, nogh niet semmer gestelt schijnt, dan ten tijde vanden commiss: de hr Arent Bdaroontsz. zal. r , vermits den selven met gecommitteerdens op gelijker voegen heeft verdraegen geladt, en datt een ongelijk verschil geeft met de jegenwoordige aangevangen proceduren, en het conincks mandament, dat bij ons overkregen is geworden, soo soud er nogh wel vereijschen in desen aante halen, hoedanigh getracht is geworden, uijt beduchtinge voor nieuwe beweginge om ons nogh ten hove vruuchteloos op te houden, maar nademael het selve te wijtlopigh soude vallen, en sulcx in't brede in onse overkomende geschriften, met uEdle hoogh a: believen, booght kan werden, soo sullen wij die jn't wel nemen overstappen, en onder eerbiedigh relaes aan dier innehoudens, voortvaren tot ontledinge, hoe het sigh omtrent den vercoop der goederen in bassoura. heeft toegedraagen, en tot een aenvank van 'twelke dan ook in alle nedrigheijt seggen, dat de volgende soorten, tot de naargenoemde prijsen sijn verkogt geworden vor nderens mans e namentlijk 2087 p:s jecklassen tot 95½ rxrs, â 20 mt p:r die redrs, het corgie van 20 ps advancerende boven alle d'ongelden van thallen, en schenkagie, 21¼ p r c. o dat wel niet naemwaer digh, maer egter in dees tijts gelegentht, en doot die seer grof geweest sijn, nogh al passabel, en veel beter is, dan of die onverkoght waren leggen blijven 1801¾ lb. battavische candij suijcker â 29 mts ofte f. 12 6 8 de 25: lb. 6992 ps dongris met rode hoofden, te weten 6889: p.:s tot 13½ rxrs voorsz: corgie van 20. p:s 103: p:s tot 8½ rxs, 40 jdem, vermits die seer gevleckt, en wel half verstickt waren 6992: p:s dongrisen, advancerende suijver 41¾ p. r C.to , boven alle d'ongelden / als boven 17559 lb: mallacks tlin tot 33: mn, ofte f. 24. — 8: 05 25: lb, advancenende met de vorige verkogte parthije 76 1/3. p. r Ct 195 63 p:s bengaelse rhomaels tot 38 rxrs de 20: p:s, advanctrende bovende thollen, en schenkagie 61¼. p:r cto 1774: l. rompen tot 24. rers o 25. lb. , advancerende, als boven, en buijten sondereigt van 2e ten hondert, 2300½ p. l 325892¾ lb bengaelse Edle Erntfeste, hoogh achtb:, manhafte, wel wijse, voorsz:, seer bescheijdene, en genereuse heeren.
n atol is ois en mes raseh tot mer te 325892¾ lb. bengaalse peijer sujker, hae Resindische, en bierbonse, te weten, 7499¾ lb. tot 14: md, ofte f. 5: 19: — de 25: lb. 20799¼ lb. tot 12½ m. d ofte f. 5: 6: 4. de 25. lb 297593¾ lb. tot 10¼ m. t ofte f. 4: 7: 2: 8525: lb 419 p:s mallemollen tot 19½ m. e ofte f. 8. 5. 12. ieder, advancerende als vooren 5 5/8. p. r Cto 102479¼. lb. mallabaarsz peper, tot de volgende prijsen, als. — 3036½: lb. giroffelen tot d'onderstaande prijsen, te weten 944 lb bengaelsche thessindische candij suijker, seer blank, tot 37: m ofte f. 15 14 8: de 25. lb waarvan ook de venisten met sijn overgebrieft00 664 p:s cherchannes; tot 38: rxrs de 20 p:s, advancerende boven de thollen, en schenkagie, ruijm 144½ p. r Ctoin  s volde 110: p:s chassen de malda tot 55: rxrs de 20 p. s , advancerende als vooren 63¼ pr cto1 getur reges jtem volgens der residenten schrijvens van den 17e october / te weten 2202½. lb. ceijlonse caneel, tot 33½ rxrs de 25: lb , advancerende 962 3/8 pr Cto ert  sn cet w to eelets vans 18612¾ lb. banavische candij suijcker, tot 27: mn ofte f. 11: 9: 8. de 25. lb, advancerende boven de thollen, en d'onderwigt, 17 5/82 p. r Cto niet meer als 26¼ ps schaers, twelk vrij sober is, maar nademael 'tselve gesproten is, door de quade gestalte der kisten, vermits or eenige gevonden sijn, die bij naar z ledig waren, soo hebben de winsten niet grooter konnen vallen, dat echter nogh veel beter is, dan of die ons aande hant gebleven waren/  't welk geval de schade te hoogh op stock soude sijn gelopen heb estr  ee 2207 lb girossel nagelen tot 51 en 52. rexrs de 25: lb, advancerende boven d'onderwigt van 6 1/3 p r Cte ende thollen &a, 1190 1/3 ten houdelt 22732¼ lb. batavische poeijer suijker, tot 11½' md ofte f. 4: 17: 12: de 25: lb. , advancerende boven d'onderwigt van 13 3/8. p. r cto, ende thollen 33: ruijm p:r C:to, dat wel weijnigh is, maer nademaal ^ seer swart, en sommige kisten bij naar een derde uijt gesiroopt, waren, soo hebben de winsten niet hooger konnen vallen, 144¼. lb. kampher die tot 25½ rxrs de 25. lb. sijn verkogt, Ende winsten niet uijtgetrocken, om dat daar van nogh een restant was overgebleven soo datter goet lof niet anders, dan de campher, cardemom, en bengaalse 9 candij spijker, soo als uijt der residenten, schrijven konnen bemercken schijnt overgeschoten, en waar toe sij goeden moedt hadden, om die mede, nogh eersdaegs tot een redelijken stuijver te sullen konnen omsetten, dat den hemel geve, en als wanneer hare packhuijsen, t sullen suijver sijn pen ons weder bequame occagie voorkomen  om derwaarts van alles weder een goede parthije te konnen afsteken, en vervolgens een smaeckelijk voordeeltie te trecken, om d'onkosten te versoeten, die nu soo lange in dese proc directie hebben moeten gedragen werden, en welke naar ruijgen overslach, door den handel aldaar ten meesten deele tot nu toe nogh sijn uijtgewonnen, waar door dan ook is komen te blijcken, dat ef in onse gissinge niet tenemaal is ontschoten, van dat Comp:s coopmansz:, aldaer ons wel souden werden afgehandelt; weshalven het ook wel wenschelijk was, dat van den beginne aan naar derwaarts de schepen versonden geweest waren, als wanneer d'E Comp: merckelik meer, dan het nu is komen uijttevallen, geproffiteert soude hebben, maar dewijle gepass:t dingen niet te herwatten bennen, soo willen wij in tusschen hoopen, dat uEd:le hoogh a: innonse — verrigtinge, die daar omtrent is geschiet, een goet genoegen sullen gelieven te nemen, waer over ons ten hoogsten staan te verblijden, gelijk ook, dat de toesendinge der ralen, die wij van daar becomen hebben, en hier nevens, onder andre goederen overstuijren, uEd. e niet mach mislagen, want wij vertrouwen, dat die aldaar nogh beter, als op andre plaatse sullen te passe komen, en waarom wij oock wel wensten, dat van die specie wat meerder hadden konnen in handen krijgen, om de persiaanse mundt ten opsigte vande valsleijt, en der selver schaerslk naer vermogen 't excuseren, maar dewijle den coopm: s. r bullestrate ons verwittigt heeft, dat die seer hoogh gesteijgert sijn, en groot verlies souden geven, mitsgads de ducaten niet in quantiteijt te bemachtigen bennen, soo hebben wij hem aangeschreven, dat hij in dier plaetse aan ons ongemundt silver, ofte gout dan wel moorsche ducaten soude toeschicken, nademaal verstendigt sijn, dat die aldaar wel te genaken sijn, nochtans met dien verstaande, dat hij een naeukeurich overslach soude maeken, waar op d' E Comp: het best behouden kan blijven, en 't gene wij hoopen willen, dat uEd:le hoogh a: voor wel gedaan sullen oordelen, ten opsigte, men als dan in't versenden van die specien sigh best sal konnen redden, om deselve 't sij naar chormandel, of Bengale te schicken, en soodanigh het ten besten sal willen vlijen, om die aldaar versmolten, dan wel ten meesten nutte, en in diervoegen g'emploijeert te werden, als aldaar goet gevonden, en 't proffitabelst g'oordeelt sal werden, en welkers hoedanigheijt wij midlerwijle aan den tijt gedefereert laten, gelijk ook hoe het sigh sal willen schicken met der incoop der paarlen, die gem: s:r bullestrate ons berigt heeft, dat aldaar nogh tot redelijke prijse, en om een goede stuijver daar op te gewinnen te bemachtigen waren, en als uijt de copie opstellinge sijner memorie, welke hier nevens gaat kan blijken, waar naer wij hem gerecommandr hebben, te richten, en in plaats van 4: â 5 Ø guldens, ter somme van 15: â 20 Ø guldens de soodanige soorten te versorgen, die de meeste voordeelen souden konnen behalen, ten eijnde die voor eerst tot een preuwe mochten dienen, en bij bevindinge, dat daer in iets naemwaardigs voor d' Ecomp: te doen soude vallen, als dan daar van soo veel te versorgen, als ons in wijlen mocht werden aanbevolen, komende intusschen hier bezijden ook tot uEd:le hoogh a: over 508½ matticalen stamppaerlen, die door den commiss. s, de heer Casembroot zalr ingekogt, en tot dato alhier verbleven sijn, waer op— insgelijcx willen hoopen, dat de gedesireerde winst mach behaelt werden, om vervolgens daar van meerder te besorgen, en waar van den tijt dier hoedanight ten goeden wil laten gelucken, bij welk geval het dan ook des te meer aenleijdinge soude konnen geven, om den handel aldaar, indien het met uEd:le hoogh a: genegentht mogt overeen komen, hoe langer, en meer voort te setten, niet jegenstaande het maer geschieden soude konnen, op de selfde maniere, sodanigh die onder betalinge van thollen, nu ettelijk jaren aenden anderen is gedreven geworden, want om daar van 'tenemaal vrij te raeken, het sigh niet laet aensien, dat d'E Comp: daer toe oijt sal geraeken, ten opsigte dat dese lantaert alte gelt suchtich van nature is, en seer selden overgeven waar in van haar belangh. soude moeten mitsen, en gelijck sulcx ook nogh klaarder kan afgemeten werden, uijt hare — jongste pleginge, omtrent den aenbreng van walenburghs goederen, daar van sij maar 2400 mds in verminderinge, of afkortinge der gerechtigheden, die haar toequamen, geschonken hebben, soo dat dierweegen weijnigh meer voor d' Ecomp: ter verbeteringe te verwachten, en het echter nogh al seer veel is, ten opsigte sij aan gene der europianen die courtosije bewijsen, behalven 3036½ lb, waer van de winsten niet sijn bekent, gemaekt 325892¾ lb: ten prijse voormelt, advancerende boven 7 ¾. p. r Cta onderwicht, ende thollen, als de schenkagie, 61: ten hondert 102479¼ lb. peper, advancerende boven d'onderwichten van 1 5/8. p. r cto, ende thollen &a f199 3/5 ps Cto 3 1 lb. tot im ofe f: 8: 1:6: de 26: d 391¼ lb. tot 54. rdrs, en 20: ms, ofte f. 8: 10:— de 3 rxrs voor 25: lb: bore 134sel v rlstel 16 1800 en d:r b rmraars vlor st 2644¾ lb. tot 51: rxs, als voren de 25: lb rswatrt e velt o ue glsi dat bin andae Cn 12131