Compe nog al met goede quantitijt niet alte willige sorteringe versien ts, en d'een voor de ander meenighmael gewilt wert, soo sal uE voornamentijk ontrent de groote bethille de 40 asta, halve breede baftas caricams, ramboutijns, breede ende smalle Chits, faxis felpooans en blomwercq en sarassa gobaers met communicatie van Rade wel zulcx disponneeren vunnen, als ten meesten dienste egen
dienste van d' E: Compe behoort een halff off een heel stucq den prijs vermeerderende tot dat die nu nog in wesen zijn haren meester hebben gevonden, om die lappen aan een cant en niet tot meerderen Intresse aan het verrotten te brengen, wesende nochtans vdacht dat in trocque van peper somwijlen wel een ongewilt cleetje can aangedrongen werden, latende de beste sorteringe altijt in trocque van gout sienen — Wij gelooven oocq dat de onachsaemheijt der prodecesseuren soo wel als de stoo hutten hier en daar al eenigh verderff aande cleden sal toegebracht hebben, 't geen telckens bij attestatie geblecken zijnde, zoo zal uE zig dan wijders Ist nodigh met het voorstaende behelpen mogen, betrachtende altijt qraotere schade met minder te voorcomen, gelijk uE als een out Ervaren gequalificeert dienaer volcomen toevertrouwt wert, wijders zal opden Incoop van gout Exactelijcken moeten werden gelet, zijnde in een van beyjder vougen, off al te lichtvaerdigh, off al te onrechtvaerdigh voor onse Comste— daarmede gehandelt, want drie besendingen na den anderen tot batavia en Cormandel zoo schendigh zig hebben opgedaen dat d' E: Compe felckens met niet min als 20 ps Cont verlies de schade heeft boeten moeten, in welckers tegendeel het gout behoort alhier ingecocht, nootsaeckeljk 25: pr Cent advanceren moet, makende alsoo een verscheel van 45: pr Cento, ende op dat de Exceptie van onkennis niet meer te pas Come, soo hebben haer Eds voorgangen Jare herv.ts gesonden den gout smeeder borger been, die nu met den naem van assaijeur en adsistent tot 20 gl: gevordert, Compe verbonden Is, sijn kennisse derwegen d E: heer te Contribueren, ende oocq gehouden Is het cleijne rauwe minerael in een mas byden anderen te brengen, ende daar op als dan een fouts te stellen, uE sal hig van desen gelieven te dienen, hem oocq bij den Incoop gebruijckende, op dat hij daer in ervaren, en andere in die kennisse ten grooten 's Comps dienste voort sette, werdende bij desen oocq geinterdiceert eenigh gout van min aloij voor minderen prijs niet in Copen, alswe bevonden— hebben dat sulcx niet als een quade en schadelijk gewoonte onder den Inlander voortbrengen zoude, ende zoo des begonnen wiert geloven vrijert dat wel haest niet een theijl suijver minerael meer ter marck Comen houde, daer gede geblecken Is, het de manancabouse geberchten 't aan geen goet suijver gout van 20: tot 23 en 24 Coraet toe en ontbreect, zulcx dan oocq al wat onder de 18 en 19 Coraet ter marck Comt door de strant luijden op zulcken aloij Is gebracht, als haar het voordeeligste ende d' E: Compe schadelijk Is, behalven dat de gemenghde aloijen van valsheijt, soo wel niet als het suijvere hooge gout te onderscheijden sijnde Silidanu adilis gent. geeft uijt gout van 8: tot 10 Toraet, maer die mijnen nu niet begraven werdende ende langh voor desen stil gestaen hebbende, soo Comt efter nog wel eenige feijlen op dien naem te voorschijn, diese dan oocq voor 8: Rs het theijl aanpresenteren, maar uE zij verdacht dat het meest ons voorgecomen van 't opgemte met geel Coper off latoen gemengde ende geen suijver adilis gout, en daerom — ongecocht Is gebleven, doch zoo het opgerechte minerael daer van uE suijver— voorcomen mochte In wesen soo als het uijt de mijnen Comt, soo sal het selve te prijse voorsz: tot een pruve wel mogen Jngeoocht, ende appart gesmolten — werden, zijnde zulcken gout om het silver wille op de Cust profitabel tot attoijeren der pagoden, onder ander gout, van 19: tot 23: Coraet, om welcken het silver daerin vereijssende met toesettingh van zulcken goet gout gespaert van werden, maer moet uE: oocq weten dat uE: het voorsz: adilise gout, soo het oprecht Is niet in — brocken maer in specie als heel fijn sant gout dooff van Coluer toecomen sal, — zijnde alde rest valsch ende opgemaeckt, In welcq vervalschen ende opmaken de Inlanders nu zoo subtijl zijn datse alderhande mijnen gout in sijn geheel
286: forme off het scheen eerst uijt de steen te comen, weten na te botsen, 't geen — noghtants opden standt off een Cleen ambeltje stracx van het wore van onderscheijden worden — Men seght dat opgemelte meijnen Indie londen van adilis gequalificeert Is seer groote quantiteijt uijt te leveren, en door 't instorten 't onbruijcq geworden hij, deselve hebben voorgehadt deseve gelijckwe in peijnangh gedaen hebben te gaen visiteren doch door de veel voudige occupatie geen soo mael toegelaten zijnde een halven— dagh van 't eyland te wesen, soo Is des achtergeblevene, men cander soo bericht sijn in drie a vier uijren tijts te paarde meest bij Comen, de substantie der mijnne bestaet uijt vaster gesloten steen, en oocq min geadert als andere mijnnen, zulcx den steen alle vermorsert gestampt of gevreven en naderhandt door 't water van het gout op een heer lichte wijse (uE door ons wel voorgedragen:) gescheiden moet werden, zulcx als geseght hebben, het gout daer van comende uijt seer cleijn handt gout, het ander sant gout seer ongede, bestaet, verliesende oocq wat meer als ander gout, Int smelten, uE: wert gerecommandeert, soo het de sen gesontheijt toe laet, bij gelegentheijt na ondervindingh van alles te trachten — Den Incoop dan also gedaen zynde, gelieve uE: wyders in het smelten te doen observeren de methoode bij ons voorgegaen, en jngebracht, namentlijk ten overstaen van twee gecommitteerde persoonen wort het ingecoght, soo als het uE: successive door de subaltarne incoopers toecomen sal, gewoogen, gegeven in handen vanden assaijer, die 't selve als dan in soo veel smeltens door den anderen ter presentie van — voorsz: gecommitteerde amaseert, als sijn gereetsz: toelaet, de grootse massen — sijn de beste, en behoeven op de Cust de minste Cappelingen, eguael De ordonnarie leccasie in het smelten hebben successive soo signe bevonden ( op den Incoop namentlijk als voortz gelet sijnde, dat nog altijt met een ½ l: pr theijl Is toegecomen, gelijk uE: nu vocq zelffs hebt ondervonden, soo dat daerinne niet sal mogen — werden g'Exedeert, hullende alsoo van 100 lb: Incoops netto en huijver 96 2/8 do goet gout van 18 tot 22½ caraet off 19 en 20: door den anderen behouden werden, — WWij hebben hier vooren op zijn plaetse vergeten te melden nopende de veranderingh omtrent — 't inschrijven van gout en peper of beter te seggen ontrent de reductie van no gedaen welcke reductie op ons aancomen inde oude boucken all omme verscheijden vonden den gode namentlijk oft cleden in plaets van dien aan gout besteet tot 51 stuij: de reael of — oentje f 40: 16: het & den reael of cleden daer en tegen in trocque van peper bestert, — tott 63: 12: oft f 51: pr bhaer, welckers gebruijcq redenen wel hebben cunnen bevroeden maar gemerckt hier eenerjk met cleeden genegotieert wert, en Jegenwoordigh door — gants Jndia, de reductie van 60 stuij: pr Ra: i: swangh gaet, dat oock op de Custe de pagoden Jegenwoordigh mits voorsz: generale usantie tot op 105 stuij: verhooght zijn, soo komen de kleden niet alleenigh hooger in prijs hier in schijn weijnger te rederen, maer can oocq niet claer genog blijcken wat waere advancen ofte — verliesen d' E: Compe op haar gout van hier opde Cust heeft gehadt, want een theijl gout hier á 16 rt voor f 40: 16 in gecogt, meest gints 16 realen of 8 — pagoden waerdigh gevonden werdende; nootsaeckelijcken a 105 stuijvers jder pagood, f 42. — rendeeren, en alsoo f1:4:— bij reductie van rda advanceern — of f 7: 4:, zoo den reael tegens 60 stuijvers gerekent wert, mits welcken ingevolgh van ordinarien en generalen In desen frant den ra in alle gelegentheijt hier op 60 stuijvers hebben beginnen te doen reduceeren comende nu theijl gout alhier op 48 gulden te staen— mets ing