72Siam. het natureel vande Japanders sich voegen sal, moet den tijt leeren, de getuijgenissen welcke van hem gegeven worden, zijn, dat van requesite qualiteijten verzien, met de Japanders sich wel accomodeeren sal, waer aen vele, ende ten hoochsten gelegen is, al hoe wel Godt betert) In dese opportuniteit, daer weijnich consideratien op gedragen worden, onaengezien aen het beleijt vande Dienaers, een groot gedeelte (ofte den meesten part) van des Comps wel slandt despendeert Ende gemerct het Coninckrijck van Siam met Japan noodtsaeckelijk sal vereijsschen te correspondeeren, sullen dan om de selve aen anderen te annexeeren, de materie vervolgen, desselffs constitutie ende commoditeyten, midtsgaders de Importance van dese plaetsen verbaleeren.
Wat onderlinge, (doch inperfecte) negotie voortijden uit siam naer Iapan (met expresse Jonck) Jaerlijcx gedaen zij, bestaende uijt notable partijen hertevellen, sawanhoudt, loodt, rochevellen, lacca boa, alias camboodsche nootiens, wasch, ende t gros vanden last net rottang gesuppleert, is ongetwijffelt u Eampel voorgecomen, Item hoe zeden ano 1621, by ordre vanden Heer Generael oen de factorie aldaer verlaten, ende des Comps dienaers naer Battavia gebracht zijn, te welik oorsaeck dien handel oock ten Principalen Infertijl gebleven, echter vermidts den Mattaram zijne havenen geslooten houdende, daer door oock soberen toevoer van rijs in Batavia bequamen, den noodt den regel gestelt heeft, weshalven den Heer Generael de Carpentier, sonder pretent van destincte gefabriceerde legatien aen Coninck (niet alleene) de alleantie ende vrundtschap voor den staet der vereenichde nederlanden loftelijck gepreserveert, maer gesaementlijk Batavia ende quartieren Innewaerts, Inde al der uijtterste schaers liteijt van provisien vervallen wesende, uijt dese quartieren soo merckelijck gesubsidieert, van rijs, ende andere immudentien ten deele) door onse schepen, benevens haer eijgen Joncken, toegevloeijt zij, dat daer mede de respective plaetsen behoorlijck ende naerden eyssch conden ontzet worden, sonder Interim te vergeten, goede partyen sap vanhoudt voor 't Patria te verzorgen, ende om op den handel van Japan acht te geven, ernslich te recommandeeren, waerin de procure van het Japvan (wel ten deele requesit effect gezorteert) doch wegen de procure van hertevellen etc ra ter oorsaecke de ongelegenth des tijts, niet sonderlings gevolgt, In voegen den seluen handel, sonder naerder daer op te letten, (tot nu) Indier voegen op zijn beloop gebleven is, Boven hebben geallegeert, den onderlingen handel (ten respecte het favorabel tractement vand Coninck
9. 15 73vanden Coninck ende groote aenziemnelijchz, wel de Nederlanders al dr vercregen hebben, sulcx wij opinieeren, soo de saecke daer naer gederigeert ware geweest (voor lange Jaren) dien handel geheel in ons gewelt gevallen, ende de Japanders In Siam residentie houdende, daer van Incensibel, souden geexcludeert geweest zijn.