grove particulariteyten hoortmen alhier weijnigh:/ gelove niettemin, datter wel wat meer ommegaet als dns ter Ooren comt, hebbe nu en dan verscheijden particuliere Goederen in het visiteren vande schepen als andersints gevonden ende achterhaert, gelijck EEd. bij de sententie boecken ende reecke. van Condemnatie sullen connen beeoogen: d' eene pertye hondert, d' ander tweehondert realen van 8. en incoops ofte daer omtrent Importerende, d'eene minder d'ander meerder dese goederen dan lagen soo verborgen en bestont inde brootcamers, Cruytcamers, ofte andre secrete plaets daer d' eijgenaers van dien onsen toegangh niet en vermoeden, dat die sulcx niet gesien hebben t' selve seer qualijc souden geloven, Jae dat meer is, sommige partijkens, de welcke alhier op Batavia geen Vijftig Realen coeten renderen, hebben wij dicwils op de selve wyse bestommelt gebonden, dit doet ons eenichsint vertrouwen, dat vele bevreest sijn merckelycke Capitale voor haer selven te besteden, ende dat bij de gaende en keerende Comp:es dienaren sonderling geen grove particulariteijten (ten minsten in goederen van grooten Volinnen) gedreven werden, schoude mij verseeckert door de nauwe Visitatie, die wij in desen Jaere op alle schepen van eenige Indische quartieren alhier success wel ariverende, Veel scherper als Oyt voor desen gedaen hebb (ende Waerinne alsnoch continueren) datter geen groote particuliere Cargasoenen, (van Columen) gebracht comm sijn: ten ware die de goederen toequamen, deselve gebercht hadden onder des Comp. es Coopmansen inte hol off ruijm vande schepen, gelijc schipper Jan Gijsberts boonen dede, comende Iongst met t' schip Oudewater het Suratte, Desen bracht van daer twintich packen Poutsjoc voor hem seb en noch thien gelicke packen, voor rekeninge van sinen Jongen, Stuijrman, als anderen, die haer noyt hebben derden openbaren, de voorsen dertich packen hadde hij versteecken voor onder t' Cabelruijm, inde hel van t' schip tegen de steven aen, en t'selve Dat voorts vol gestuwt met s' Compes packen en vaten, die wyj voor de hant leggende in het visiteren met des Comp es ordinarijmerc ken ende nombers geteeckent vonden: niet denckende, dewijle gants geene advertentie daer van hadden, datter bovendien dertich andre packen schuijlden, Weijnige dagen daer na vercoopt hij aen seeckeren Chinees op de reede leggende, Negentien picol van desen poutstoc, en levertse hem by Nacht in sijne Joncke, t' picol tegen 17½ R. a bedragende te samen 332½ R Van den. daer des
des Comp. s Poutsjoc tot die tyt toe voor 21: R t' picol vercocht was sulcx dat hij niet alleen het schip, t' Welc geheel Volladen was, met sijne particuliere goederen belemmerde Maer Insgelijcx de Merct vande poutsioc bedurff, doch dese Baecken w'tbreeckende, is hij behoudens tractement en qualiteijt gecondemneert, d'Ontfangen penningen te rembourseren, om aenden Coper gerestitueert te werden, boven dien in een amende van ses maenden Gagie, ende den poutsjoc geconfisqueert Mijn heeren, wanneer den hoogen en dieren Eed, d' Welc yder dienaer vande Compe. int' Bijsonder gedaen heeft, bij haer soo veel niet en vermach, dat hij hun overtuygt vind alle particuliere handelinge te moeten naelaten; ende dat de Cooplieden met de schippers daerinne over-eencomende dese Ongeoorloffde middelen tot haer eijgen proffijt begeeren aen te wenden: ofte dat d'een des anders verboden handel heelt ende verswijght, directelyc tegen het derde artickel van haeren Eed, soo en ontbreecken hun geene gelegentheden omme hare particuliere Negotie (ten sij Op een ander Wyse daer achter comen) Veijlich te drijven, Want de schepen volladen sijnde, en deser Negotianten Cargasoentgens tusschen de ladinge verborgen leggende, connen de selve met gene ordinaris visite gevonden werden, sullen niettemin daer Jegens 800 Wakenden ooge houden, als den dienst van Comp. e vereijscht:, Op dat Continueren maeh, de Greede, d'welcke in veelen schijnt d'overhant genomen te hebben, seer beswaerlyc connen mede alle andre Excessen ende franden, die d'een en d'ander van V Ed dienaren plegen achterhaelt werden, t' Ware wat anders, Indien men den gantschen Indischen handel alhier in Batavia costen waernemen, Maer de schadelycke Beste van ontrouwich wert te deer gefavoriseert door de dituatie der remote quartieren, daer de Comp. e om te handelen hare residentie begrepen heeft. vernemen Insonderheijt verscheijdene schandelijcke vuijlicheden ende slimme treecken, die inde Guseratsche en Industanse quartieren in m swangh gegaen hebben, wij bevinden, dat den Oppercoop Barent Pieters goede debvoiren doet, en hem seer Digilant toont, niet alleen int stuce vande negotie, maer Insgelijcx om kennisse te becomen, door Wiende Compe. aldaer vercort en qualijc gedient wert, Denselven hadde t' Voorleden Jaer diverse Onlydelycke Impertinentien, negligentien, Slordicheden, ende noch sommige andere pointen vol suspitie van ontrouwe, tot laste vanden OpperCoopm.
Jan van Wist den Ed H. r Genl sint ale alle wel nhebb ote conn gehol off Booner em seb Synen bben de hij t'schip stuwt merck datter des