Waermede u EE: de protexie godes bevelende, verblijven na gedienstige groete E: Erntfeste, achtbre manhafte wel wijse voorsienige heere, en vrienden, onderstont u EE: dienstw: vriend en bereijde dienaren was getekent, anthonij hurdt. adriaen ketelaer, paulus andries visser, maerten roos Jan
Jacobus montanus. jan hendriksz ten hagen ende Jacobus van dijk, inmargine stont banda nassauw, den 7en augustij ao: 1671. van honimoa door den Eerw: d Aend' Ed: Heer gouvr Jacob Cops. dese letteren nu overlange geschict u E E: te werden toegesonden, behelsen desen inhout van bekent making, en is sulcx mijn laatst verleden vertrek van amboina alde kerken en schoolen op meerder als een reijsen van mij gevisiteert. behalven des patti silewanes huijsvrouw en kint sijn onder de chineeschen doorden h: doop tot de gemeente christi alhier ingelijft, de andere sal ik met mijn get: rapporten verder bekent maken. wat de zaak van den twee voornoemde vrouwlieden belang, door den moorsche bijgelovigheijt van 't ware geloof afgetrocken (: soo als tot nog toe die mooesche vrouwen beschuldigt :) uijtgesondert het geene van mij aen sijn achtbr bekent gemaekt, voeg ik alleenlijk dit weijnige als dat ik den pattij van sorrisorri daer over heb aengesproken als ook verscheijdene van de mooren alhier bij welke ik haer ondervraegt hebbende tot antw: gegeven is, dat niemant ten sij alreede een moor sijnde haren tempel geoorom te loft, ofte toegestaen wort ^ suijveren, veel min (:gelijk nog verders haer antw: luijden, dat een christen met een moor sig met malcander, in houwelijkxe 't samen wooning souden mogen vervoegen den moor latoemahoe gebijnaemt onthout sig op soodanig een wijsen met eene deser vroulieden als hij voor mij en menige anderen bekent heeft, en daer enboven hebben verscheijde selfs een orangcaij en marinje soo als sig in waerheijt noemden tw: van de moordschen negerij mij bekent gemaekt selfs op haer gewoone houwelijcx feest of verloof feest genodigt, en verschenen te sijn, nu hoe kennelijk het is dat niemant in haren tempel selfs mag ingaen, niet sonder gevaer oftenminsten schreumte laat ik overig staen eet te die oort out order: get: tie en. tjen uEE: halRegister
staen aende ondersoeking, sijnde en blijvende dese zaake klaer schijnende dat alhier een moor sig van een christen walglijk hout om spijse die hem sijn wangeloof verbied te nuttigen ja achten hare plaatsen van afgoden dienst soo goddelijk datse veel weijniger van slaven soude worde gesuijvert, en indien op arbitrale Correctie de christenen geboden wort hare slaven door den h: doop, en christelijke onderwijsinge tot christum te leijden indien de mooren, hun lijfeijgenen tot den christen gelove comende schuldig sijn aende christenen op kleijn ne conditie overtelaten, ook niet en sullen mogen verhinderen, dat den selvige inde christelijke religie onderwesen werden, op verbeurte van den selven gelijk aldus den ordonnantien harer Edelhn:s op batavia sijn luijdende; soo is het dat dese arme christen vroulieden dus lange geschuijlt en verdonkert gehouden in dese donkere afgodendienst, vereijsschen in het vrije ligt des Evangeliums te wandelen, op dat de soeveraine magt door een 't saam geretten hoop der mooren niet mogte bij sijn achtbre gekrenkt, ende een gevolg van vrijer te soudigen nalaten, indien slegts de omstandigheden deser zaake mogte dienen tot een schijnelijk bewijs (:ja tot meerder gelijk mijn gevoelen is:) soo sal de E: hr gouv:r selfs dese zaak gelieven met sijn rechtmatige magt behulpig te sijn, soo men manspersoonen vereijscht tot bewaerheding dat dese op sijn moors gedoopt zijn. tot antwoort dientter dat den doop aenvrouwen bedient op sijn moordsch van moorschen vroulieden (: ik spreek van dese plaats of gewesten:) gevoeglijker geschieden kan, en ten meesten tijden geschiet. kennelijk ist hoe inden jare 1618: van de christen keeke in desen indien aen het eerwaerde sijnode van doudrecht is voorgestelt oft een gecogte, of die inden oorlog gevangen niet wetende van haren vaders religie mogt werden tot den h: doop toegelaten, tot welkers, oplessing, en decisie genoegsaem baerblijkelijk is voornam: na het gevoelen der Engelschen godsgeleerden