Van Japara onder dato 9' Augo Anno 1685: en d: E: Compe ingegaan en hier onder andere papieren berustende uE: getransporteert; waar in den Handel langs dese gantsche Cust alleen voor d' E: Compe open staat, met exclusie van alle andere trafiquanten wat Natie het ook zoude mogen wesen, ten ware datse zelfs door de E Compe wel verstaande van batavia en langs dese Cust met passen daartoe gepermitteert wierden, dog moeten uE: bij voorval voor al niet laten blijken dat dit van uE: afdaaldt, maar daar de Javanen mede in debogt laten springen, zonder selfs de vaartuijgen te visiteren maar uEs te gedragen als quansuijs gehouden den inlander bij onwilligheijd ofte oppositie van den sluijkhandelaar ofte eenige vremde Natie met kleeden, amphioen &a hier ter custe aangierende daarinne de behulpsame hand te bieden en op hunne versoeken te manictineren, zoo als wij kortelings op samanap en ook op grissee gedaan hebben, gelijk uEs bij onse missives van den 27: april en 13: Iunij omstandig kont lesen, voor namentlijk hoe met den sabandhaar en afgesand van den Conink van Passier gehandelt is, die van Malacca over samarang onder praetext van water gebrek aldaar aangegiert wesende, wel gewis een wackeren handel zoude gedreven hebben, alzoo hij volgens den inhoud van zijn pascedul versien was van een goedt gedeelte kleden, dog daar mede niet herwaarts maar naar zijn woonplaats gedestineert en gelicentieert jndien wij den gouverneur aldaar Malladijka niet ernstig aangestouwt hadden den zelven te doen visiteren; of de goederen zoo lang aan land over te nemen en sequestreren tot dat hij van water versien vertrok, waardoor desen sabandhaar afgeschrikt liever in der ijl wilde vertrecken als zoodanigen nauwen enqueste gedogen, dat hem dan uijt Consideratie van zijn gesantschap met onse Conniventie en bedekte toestemming eijndelijk nog wierd gecondescendeert, welk exempel UE: bij voor val moeten observeren, zonder dat uEs hun als uijtvoerders daartoe aanstellen, daar uEs nogtans de regten oorspronk moeten, zijn, die het volk aan de boom ofte babiaan daartoe aanstouwen, waarom het niet onnodig is dat deselve uEs dagelijcx Rapport comen doen wat 'er voorgevallen is, gelijk wij haar allang in die gewoonte gebragt hebben; ondertusschen dienen uEs mede goed Reguart te nemen op de Jambijnesen, die met passen van daar als gesanten staande ons aan wesen alhier aangekomen, wij wel niet ten eenemaal hebben konnen afwijsen, schoon datse al wat suspect in Cas van sluijk handel bij ons zijn, maar niettemin en onaangesien haar gesantschap doen visiteren wat sporrelings dat den gouverneur Iangrana ook daar tegen maakte, 'twelk wel in practijk mogen houden en daarbenevens bedectelijk op haren handel en wandel laten passen, zonder dat u Es hun ook behoeven te weijgeren pasjes om hier omtrent te varen en vaarden op de copen, daar 't haar volgens hun voorgeven 'telkens om schijnt te doen te wesen, want het van haar Ede jntentie niet en is om desen inlander ten eenemaal van de Conversatie met
Van Iapara onder dato 9en augo Anno 1685 met de overseesche Natien, buijten de oostersche provintien af te suijden; indien 'er wel op hun gedoente gelet, en voor al 's Comps praerogativen daar door niet verkort Comen te werden; waar om uEs zoo wel desen Javaan als de Chinesen en andere vremde inhabitanten wel passen na Jambij. palimbang, Iohoor, pittanij, andragierij &a dog niet na passier om dat die plaatse door de sockumse maccassaarse Rovers volgens de tijdinge uEs bekend en zelver meede toegebragt afgeloopen en overmeestert is, mitsgaders desselfs Conink met zijn vrouwen, kinderen en verdere vrinden zig zelfs levendig in zijn huijs uijt pure Hartseer verbrand heeft; mogen vergunnen maar voor al niet naar malacca daaromse naar batavia gewesen moeten werden, van welke plaats uEs ook gene Negotianten meer hebben te verwagten, al zoo haar Ho Eds zulx onnodig oordelen en daar inne schijnen voorsien te hebben, in onse gedane Cruijstogt zoo om de oost van Java tot aan balemboangan en langs geheel madura als om de west tot aan Rumbang is het verbod op den invoer van kleeden en amphioen door eenige overseesche vremde Natien op alle principale strand plaatsen gerenoveert met de straffe daartoe staande, die bevonden zal werden die ter markt ofte te koop gebragt te hebben; mitsgaders opgenomen alle vremde Natien zoo Chinesen als maccassaren: maleijers en balijers, die hier omtrent ter woon zijn gedoogt, gelijk de generale Rolle daarvan gemaakt en uEs gelaten, uijt wijst, waarvan de Chinesen zoo schadelijk als d' andere niet oordelen, waaromse ook in haar goed Regt ten allen tide gemainctineert moeten werden, voor namentlijk in 't vorderen van schuld penningen als zijnde de principaalste Coopluijden, dog of deselve op alle plaatsen sabandhaars zullen blijven, gelijk bevonden hebben, staat uE: uijt de nader ordre van de Heer Commissaris francoijs tacq te ontwaren, insgelijcx of de maccassaren voornamentlijk met ter woon niet van dese stermldt Cust, dienen gedimoveert te werden, alzoo dat een dangireuse en land verdervende Natie is, welke boven dien de Javanen dagelijcx meer en meer het weven der doeken zoo kundig maken, dat zij bij na alle zorteringe kleeden weten na te bootsen 'tgeen wel de voornaamste oorsaak is van den instal die d E: Compe in hunkleden handel ter deser Custe komt te lijden, daarom zullen uE: ook moeten besorgen dat buijten de Chinesen van dese voornamentlijk en alle verdere vremde Natien die op de geciteerde Rolle niet zijn g'annoteert geenige meer hier of daar ter woon werden gedult, maar in der bester voegen afgewesen; dog die 'er jegenwoordig zijn staan ten eenemaal onder de magt en 'tjudicatoir van ons zonder dat zij op de ordre van hare Javaanse of madurese Regenten buijten onse licentie mogen vertrecken of haar hier en daar weder mogen verspreijen, maar zij moeten jegenwoordig blijven daarse zijn, ten ware datse naar haar land of ook wel na batavia om nooijt weder te komen, wilden vertrecken, ofte
Van Japara onder dato 9en Augo Ao 1685: ofte hier digt omtrent wat levens middelen op kopen, waartoe onder de behoorlijke Circumspectie haar wel een pasje mag verleent werden, om hun de mond niet toe te sluijten, schijnende ons het Hooft der maccassaren alhier Jntesie dan't toe een man te zijn van een seer geschickt leven die niette min van een vernedig oordeel ons ten allen tijden zeer gehoorsaam en zelfs in de gedane Cruijstogt met zijn volk gedienstig is geweest, zonder dat wij hem meer als de bloote Cost daarvoor gegeven hebben, dat egter niet in Consequentie behoeft getrocken te werden, indien hij met de zijne nader handt ergens aan te werk gesteld werd, 't geen den g'excuseerden Resident Holscher wel heeft weten ten laste van d E Compe te brengen, zonder die luijden na behoren, ingevolge van zijn aantekening te voldoen, gelijk uEs zelver hebben aangehoort, zullende wijders na desen van sousouhounangs onderdanen Javanen, baliaanders, of maduresen, Jtem de maccassaren van Intchie dant alzoo die somtijds in onsen dienst gebruijkt werden, waar na toe zij ook langs dese Cust varen, geen passe geld mogen afgevordert werden, 't geen uEs op het hoogste uijt de naam van haar Hoog Ede aanbevolen blijft; maar deselve na d' over custen varende mogen, dan mede wel een halve Reaal nevens alle andere Natien afgeeijscht werden, zonder meer.