hopen wij uEdle een seer goede tijdinge daer van telaten toecomen.
Nae orn de vaerk uijtwendich vertoonen sal sich den sammorijn oock nae onsen wensch schicken, hebbende met overvloedige complimenten ons soodanige beloften gedaen, dat selfs onse Coetchijnse princen geen cleijne hoope hebben, de restitutie vande geconquesteerde Landen vanden Samorijn door 's Comps voorspraeck weder te obtineeren, hoewel wij meijnen dat het welicht soo geheel voorde wint niet gaen sal. — De landen van Coetchijn sijn Godloff nu in gewenste gerustheijt, ende begint onsen goeden Coningh moetaville sich al meer en meer in sijn landen te vesten, doende hem nu meest alle sijn onderhoorige princen ende onderdanen de behoorlijcke reverentie, maer sijn ongetrouwe raetsluijden houden hem arm, waer in wij geresolveert sijn soodanige ordre testel als noodich sijn sal middelerwijl, dreijght oock d'oude Coninginne stellende al ontrent de hondert jaeren) te sterven, daermen meijnt dat eenige schatten bij sullen gevonden werden, 'twelck wel noodich ende daer meede moetavile geholpen was, want dewijl hier geen meijroc ofte jnlantse militie dienen sonder expresse betaelinge, mach men lichtelijck oordeelen dat sonder gelt weijnich te verrichten sij, sijnde present sijn beste steun de gevreesde mach van D' E: Compe, ende dincomsten die hem sijn landen beginnen op tebrengen, die oock al— merckelijck staen toe tenemen, gevolghlijck sijn reputatie nae de mate, van sijn Crijghsmaht oock toenemen zal. — Op porca is alweder goede quantiteijt peper in voorraet opgeleijt, om ons tot hooger merct te— dwingen, doch sullen wij deselve naevolgens uEdle intentie binnen houden; ende hem veel liever s Comps arm voor een tijt onttrecken, en door de Ragias van coetchijn, teckencoer Calcoijlan &a wat laeten quellen, die tot noch van ons weerhouden, ende seer op hem vergramt sijn, hij doet als voorheijt groote beloften, dienvolgens te hoopen is d' Engelsz: eens sullen moede werden ende doorgaen. — Om den peperhandel te verseeckeren ende den canneel binnen tehouden, hebben wij nu de — geheele Zeestrandt van Coetchijn tot Coijlan toe te water en te lande beginnen te besetten. sijnde voor weijnich daegen bij die van Coijlan al een vaertuijgh achterhaelt ende verovert, verhopende sulcke exempelen niet veel sullen noodich wesen. vanden peperhandel in 't generael sullen wij uEdle in deesen geen ander verhael doen dan dat wij de respective eijssen voor persia, suratta, Chormandel &:a, wel sullen voldoen. maeckende ontrent uijt schaers 400: lasten, met Brouwershaven staet uEdle in weijnich dagen noch toe te comen : lasten, watter dan nae 'tvoldoen der petitien sal overschieten, wert uEdle tsijner tijt bekent gemaect, sonder dat men langer behoeft te— twijffelen, maer vrijelijck vast stellen dat malabaer niet alleen ruijm duijsent lasten sjaers bij vreedige tijden sal connen uijtleveren, maer oock sijn oncosten uijt sijn eijgen overwinsten opbrengen, ende noch daerenboven (soo haest alles wat beter op sijn stel is, te boven leggen, on aengesien wat uEdle van ijmand anders oijt is overgesz:, alsoo wij in alle de Ceijlonse brieven 'tsedert 21en maert tot 9en julij deses jaers gesz: niet anders — hebben connen sien dan enckele woorden, uijtbeeldende veel meer een Eloquente Cofisterije, dan wel d' alderminste dienst aen d' E: Compe, dewelcke soo wij lust hadden te wederleggen, uEdle volcomen blijcken soude, dat wij decierlijcke woorden vande daet wel souden conne afsonderen belooft hopen
assonderen, en oock de listicheijt ten toon stellen, diemen gebruijct om eens anders doen en laeten tegen den aert der discretie ende liefde, verkeerdelijck te expliceren, en sich selven aen tematigen de vrucht van een anders arbeijt, doch alsoo wij ons verseeckeren uEdle met soodanige materie geheel niet gedient sijn, sullen wij voor af maer seggen dat d'oncosten niet moeten gesoht werden in 't verminderen der Guarnisoenen, dewijl daer door de proffijten met eenen werden wegh genomen, of ten minsten absolut soo wel als 's' Comps respect in waeghschael gestelt, maer in 't vermeerderen der proffijten ende in 'twel reguleren der oncosten, daermen tot noch weijnich verstant in gebruijct heeft, d'oncosten der laest overgebrachte en hier aengehouden militie moet nu nootsaeckelijck— Coetchijn beswaren, niettemin sal uEdle 'tsijner tijt blijcken dat malabaer van dit jaer— met alle oncosten geen uijtgesondert niet meer sal ten achteren comen dan uijtterlijck 50: a 55:@ gl:, zijnde 90: C gl: minder dan 't verleden jaer, dat noch met groot gedeelte vande leger lasten beswaert geweest, en voordachtelijck verswegen is, Daerover sichde man dan noch eens ter degen magh verwonderen, die sich in sijn laeste brief van 9en junij passado soo seer over 136: O gl: winst verwondert heeft, doch daer onder waeren 40: O gl: winst op Comptant, diemen wel soude willen aftrecken, voorwaer soo oijt de winst op comptant elders can gereeckent werden, soo dunct ons datse hier besonderlijck wettich ende dewinst suijver is, want dewijl wij geen comptant van elders, maer het gelt voor onse peper — uijt persia trecken, ende aldaer d'overwinsten onse reductie van lichtgelt suppleert, en: — wij voor 'tselve gelt weder peper coopen, ende aen 'scomps dienaeren op reecqe verstrecken. — sonder van ijmandt gelt te ontfangen maer altijt uijtgeven, soo can oock de suijvere winst niet als met nijdicheijt tegen gesproocken werden, want geen verstandige negotianten connen ons gelt in dier voegen anders dan voor Coopmanschap aensien, doch dusdanich wert somtijts de vos van Craen wederom te gastgenoot, Ons voornemen is jegenwoordich— over d'oncosten een soo vaste ende gereguleerde ordre soo wel als op 't vermeerderen der proffijten te stellen, dat uEde niet alleen onse debvoiren, maer oock het onderscheijt tussen woorden en daet sullen blijcken, zijnde d' E: van Goens geresolveert van hier niet tescheijden ten waere buijten verwachten eenige hooge nootsaeckelijckheijt sijn E: presentie op Ceijlon vereijste, voor dat alles aende gangh, ende 't landt alhier in rust gebracht is, dat verhoopen voor ultmo febe sal connen geschieden, en: wanneer uEdle van alles oock nader satisfactie — gegeven wert. — De stadt Coethijn bevinden wij niet weijnikh soo wel aen huijsen als kercken beschadicht en geruijneert, principalijck soo ver deselve binnen het voor heen geprojecteerde casteel niet begrepen sijn geweest, sulcx uEdle bevel om met breecken niet voort te vaeren, en voor af— d' brieven te lande van d' hren majores noch al ter goeder tijt sijn overgecomen, waer door belet is, dat d'heele Stadt present niet overhoop gesmeten leijt, blijckende alsints datmen absolut getracht heeft alles te ruijneren om te beletten dat het aldereerste project niet soude voortgaen, sonder datmen op eenige ordre ofte defentie der stadt gedacht heeft, daer — voormen nochtans voor al sorge hadde behooren te dragen, om tegens eenigen vijand in— postuer te blijven, soo dat hier waerlijck meer redenen sijn van die sorge dan uijt sorge- vanden