souden gecomen hebben, en alsoo het rapport van dos de wit en verpoorten diversche reijse met aendacht hebbe gelesen, en op het ageren vande heer gouverr Cops voor mijn detentijspeculeerende stelde vast, dat de heer witsen noch mider als d' hr Copshadt gedaen, Jae den gouverr stroij die Jnternate het soo quaalijck gemaackt heeft, oordeele dat de Hr Cops noch over soude balanceren, versere mijn dat als uwe wel Ede met uwe wel Edle / aengebore oprechtigheijt, de ongehoorde proceduren die hier tegens mijn zijn en worden gepleeght sult hebben verstaen, dat uwe wel Edle sulcke ordre sult stellen, dat d' heer Cops met zijn raadt mijn sal moeten largeren, cost en schaden en intresten sal hebben te betalen, en noparatie te doen vande onmenschelijcke proceduren tegens mijn gepleeght, off dat ten minsten bij provisij— commissarissen van qualiteijt hie sullen worden gesonden, die boven de authoriteijt vande heer gouverneur sullen connen procederen om sijn quaade handel te beter aenden dan te brengen gelijck in rechte behoort Waer op mijn verlantende Biede Godt almachtich uwe wel Edle te beschermen en mijn gedult te verleenen tot dat mijn recht aen uwer Edle sal blijcken en 'tselve mach genieten, Banda Int Casteel nassauw den 20e Junij 1665 was geteekent Jean van Helmonde:
Remonstreert gedienstigh steven Eenspawijer burger luijten op neira hoe dat hij naer become licentie van zijne E om met sijn familie naer Batta te navigeren, ende ingevolge van dien permissie om sijn goederen te venten tot welcken eijnde hij dan oocq billietten hadden geaffigeert om daer mede voor te gaen op 31 maert, welcken tijt verschenen sijnde hadde hij den gerichts bode aengesproocken of hij de gom wilde roeren, tot avertissemt aen een ider die ijets begeerde te coopen, die hem rapporteerde dat hem sulcx was verboden door Sr Joan van aelmonde oppercoopman ende gesaghebber vande secretarie van wel gemelte zijn E: diens autoriteijt den remonstrant, soo verre niet scheen te strecken als hebbende noijt tweede persoon sulcx onder wonnen, waerom hij sigh wederom adresseerde aen sijn E: versoeckende de verleeninge vanden gedachten gerechts bode dat zijn E hem weijgerde, hem voorleggende dat hij in soodanigen cas aenden gesagvoeder van sijn E secretarie volgens gepretendeerde gewoonte most betalen, zijn salaris, daer op den remonstrant repliceerde, dat hij niemant van nooden hadde, tot wiens overstaen bij sijn goeden vercocht als oonnende het selfs wel waer nemen, te meerden gesagh hebber niet had willen instaen voorde vercoop penningen dat in soodanigen geval de secretarissen, sijn E voorgangers die vande raade van Justitie ende scheepenen sigh hadden onderworpen, als daer toe ten overstaen venditien daer toe Aen den E: Heere Iacob Cops Raat extraordinaris van India gouverneur en directeur over d' Eijlanden Banda ende sijne E: Raaden: zij
zij wieden vresocht, verplicht zijnde, gelijck oocq den remons: selffs in soodanige bedieningen heeft moeten doen, maer seijde zijn E dat geen secretaris, daer toe was gehouden waerom den remonst siende dat hem den bode sonder secretaris niet conde geworden sigh genootdruckt vont om een sijnen slaaf door de Negorie te senden tot waerschouwing vanden vercoop, op welcke te gesetten dage eenige luijden zijn verscheenen, en oocq eenige van zijn meubelen zijn vercoft welcken vercoopt hij op pmo april vermeijnde te continueeren, waer toe oocq veel vande principale borgers ende mardijckers tsijnen huijse waren vergadert, en als men soude beginnen soo verschijnt aldaer den gerechts bode, met een Jnterdict hem remonst uijt den naem van de hooge — overicht absolutelijck verbiedende de continuatie van sijn venditie, tsij bij op of afslagh sonder de tegenwoordigheijt vanden gesaghebber van sijne E secretarie of een sijner klercken, twelck hem nemonstrant ende de principal borger Officieren als borgers van Banda in wiens presentie soodanigen interdict geschiede, niet weijnich vreemt gaff dat een burger in zijn eijgen huijs zijne eijgene goederen, niet mocht vercoopen, en noch vreemder naedemael den gesaghebber van zijne socretarie desmolumenten waren gepresenteert, onder responce vande penningen, sijnde hae aller meijningh dat sulcx nieten quadreerde met de goede en faverab: ende soo meenichmael gereitereerde, recommar datie vande Edle heeren Maores Jntpatria als mede van den Edle heer gouverneur generael ende d' E E: here raaden van Jndia in faveur van Bandaas borgerie dat men deselve Immer soo weijnich sal belasten alst mogelijck, ende nu noch Jongst met het schip herriette louijse necriberende