Wat nu der Standt der Schoolen aengaet, die Is in dese plaetse beter geweest voor desen, als sy tegenwoordich is: want na dat den vys ris, die tot aenlockinghe der inwoonderen, plecht gegeven te werden, inge houden is, syn de Schoolen berlooft van haer beste Scholieren, wanst het meestendeels Armo lieden kinderen waren, die om des rijs te genieten daer quamen Coppie
Ende daer van doen blyven, om haer onderhout op anderwyse te soee waer Door het bycomt dat niet dan cleyne kinderen in Dese schoolen gevonden werden, die niet anders connen uijtrechten, welcke een weynich groot geworden synde, weder daer uyjt getrocken sullen werden soo geene subbiedje heuluden wert gedaen: Hier door sullen oock de Schoolen, haest ontblotet werden de inlandtsche Schoolmeesters, die doch hier de bequaemste syn s die tegenwoordigh stervende, geen andere werden aengequeeckt, d gebreck van middelen, en alsoo oock nootsaeckelyck de schoplen com te vervallen, die nochtans Egelyck een yeder verstandigh wetet om wel geinstrueerde ende stant vastighe Christonen, met tyt cryghen, den besten middelzyn.
Des Mommiere van onderwisingh, die in dese Scholen gesonden wer dese, dat den nieuwen aencomenden eerst werden geleert de Crist gebeeden, als oock de Articulen dles Effrist Oeloofs, Inde Mala tale die dan daerna geoeffent werden, in levleesen beijde van Duijts en Maleysch, twelck sy tornelyck konnende werden dan verder geinstrueect in de fonnamienten der Cffrist.