mbe 1625 dat niemant oorsaecke engeuen om over haer te clagen, sij seggen datse hun daer van wel versien hebben waer aen ons gedragen Gons is door eenen Orankaij van oma aengedient datter twee corcorren uijt Ternaeten op — Hattuwa laegen waer ouer sijljen aen ons versochten dat derwaerts ouerlant moechten gaen, om te sien wat op ditto corcorren conden verrichten t'welck haer met advijs van onsen Raede toegestaen is doch onder soodanige protecxtie dat wij meenden dattet corcorren van Sha, waeren waer ouer haer recommandeerden dat wel haer uijtterste beste mouchten doen om de selve te vermeesteren ende diese vonden doot teslaen soo dat best conde geschieden, waermede sij van hier vertrocq sijn, ende wij hier op eenen expressen dadelijken naer Hittoulamia aenden Vendrich hebben gesonden ende hem belast dat op sicht van gem: brieff niet den luijtenant Jasper die opde Cloup met eenige soldaten langs de Euste van Hittonio cruijste haer datelijcken met meer soldaten van Hutau en Hittoulamma souden versien ende haer gesamentljk naer Hattuwa vervougen, om te sien wat voordeel, doch onder de boven verhaelde protecxtie, opde bouen genoemde corcorren conden becomen, alle twelcke bij hun dadeljk int werck gestelt is, maer enenwel met soo spoedich als wel garne gesien hadden, twelck geschiet is door dien de voors sloup bijt Iacht Batta om te calfateren op gehaelt was, datse seer noodich van doen, hadden, soo dat de corcorren ontrent de 24 uren te vooren eer d'onse quamen van daer vertrocken waeren, doch enenwel hebben d' onse hare mannelijke couragie getoont om niet vruchteloos wederom te keeren, vaerende langs strant van Hattuwa niet Jegenstaende die vant lant meenichmael op haer schooten t'welck Haer d'onse oock niet onbetaelt liet en alsoo 35 mutsquettiers sterck waeren tot dat Eijndelijken quamen daer een groote partije vaartuijch, lach alwaer onder anderen een schoone nieuwe corcore van drije Nagijs was die noch noeijt te water geweest hadde- den welcken sij int sput wel van 20 mannen van lant gehaelt ende behouden op Hittolamma gebracht hebben verbrandende aldaer noch een ander geljk corcoche, met wel 20: stucke cleijn vaatuijch sonder dat eenige dooden ofte gequesten bequamen waer vooren den almogenden gelooft ende gedanckt sij ende d'onse op haer vertreck weesende om wederom te keeren waer van daense gecomen waeren vonden een cleijn vaertuijchien in Zee daer eenen orang kaij van Tanna Hittoune messingh in was, die haer Rhaelde
verhaelde dat den Coninck van Ternaten sinen swandaer op Hattuwa was ende seer garne bij ons aent Casteel wilde comen maer dat hebben hooren segge dat hem die van Hattuwa sulcx belettede alsoo hem niet wilden passeeren laeten, oock dat doen ons volcq de corcorre vande wel haelde sij daar ouer Protesteerden ende seijden dat noijt met den nieuwen Gouverneur eenige questie gehadt ofte hem te cort gedaen hadden wes halven niet wisten waerom dat men dese Hostiliteijt tegens haer bethoonden waer op die van Oma die doen sulcx niet den Gouverneur maer Tanitte messings schult was dat dit geschiede twelck d'onse oock soo comfirmeerde en laetsten Augustij sijn met onse macht selfs in persoon van passouw naer Hattua vertrock alwaer den 2en september 'smorgens Heel vrouch E arriveeden ende ons ten ancker leijden hier gecomen weesz: is ons een gesant van Ternaten met een vreede vlagge aen boort gecomen, ene versocht dat doch geenich quaet aen die van Hattuwa, kellole, off kabau en wiel doen alsoo hij verclaerde dat van sijn Maijt in Ternaten expresselijcken aenden quimelaha gesonden was als mede aendie van toehoe Combelle ende licidij, Erangh, manipe, kelangh cappaha, Hattuwa, ijhamou, latehaloij ende voorts aen alle de andre Plaetsz: die haer nagelen aende vreemdelingen vercoopen, om hun luijden aen te seggen dat sulcx naer souden laeten Ende ingevallen sijt meer deeden dat den Coninck van Ternaten met den Prince van Hollant te samen sullen 3pannen ende alle haere plaetsz distruweeren, mitsgaders hunne Nagelboomen schillen ende haer alsoo geheel ten ruine brengen waer op hij op sommige plaetsz geen goet bescheijt heeft becomen soo datter noch bij vougde dat oock niemant aenden quimalaha, Nagelen souden vercoopen, opde peene hier boven verhaelt wij hebben hier vooren nedt wegens de saecke van Hattuwa geschreven ende hoedanich het ons van die van Oma te vooren gestelt is geworden, ende doen wij daer quamen met 5 Jachten 4 haloupen ende 24 corcorren versien met sulcke aensienelijke macht dat sonder Enich prijckel hare vrucht dragende Boomen mitsgaders de dorpen, kellole ende kabau gesamentlijk conden distruweeren, soo connen die van kreu gelegen op het selffde
selffde lant, ende maecg groote swaricheijt hierinne seggende wel is waer dat tot destructie genouchsaem in handen hebben, maer considereert wat ons hier uijt staet te verwachten als alles sal gedaen wesz dat willet en connet doen, soo sullen wij de eene ofte d'ander tijt vermits t' weijnich volcq dat hebben oock prijckel loopen om van haer te worden, Eenen als haer gedaen hebben, ende hieromme versochten sijlieden als mede de Orangkaijs van onse camere dat haer dese reijse noch wilden Excuseeren alsoo sij ons doch niet en connen ontgaen ende wij haer altoos sonder prijckel straffen conden oock beijden sij verseeckert te weese dat die van kellole ende kabau- geen schult en hadden ende haer Negeijs dicht opstrant soo dat de Helft meer Nagelboomen hebben als die van Hattuwa, patij ranij hooft van oma draecht ons oock vooren dat genouchsaem raet weet om dese saeck soodanich te sturen dat contentement daer van hebben sullen, t'welck is alsooden maer drije persoonen op Hattuwa sijn die met den quimalaha corenspondeeren dat hij wel weet van haer quaet voorneemen te brengen ende al t'andre volcq onder sunne gehoorsaemheijt te crijgen ende soo daer toe niet verstaen willen) dat gem drije persoonen alsdan stilswijgens den beck sal laeten veegen vermits verseeckert is, dat hij gem: volcq daer toe sal inclineeren, dit heeft ons t'wat indoen sien ende de destructie ten deele oock doen staecken, wij souden wel wat meer tot de Enwijne genegen sijn geweest ten ware om t' vooren verhaelde oock dat dese lieden haer soo seer niet beclaecht hadden over t affbreecken vant huijs dat voordell daer gestaen heeft dat niemant als haer Eygen schult is geweest mitsgaders datse ons nimmermeer connen ontstaen ende bij ons Ingesien wiert dattet beter ware voor een corten tijt de saecke ongedaen te laeten als deselve gedaen weesende daer naer gewilt sou worden dat sulcx niet geschiet was, want soo lange als wij Oma hebben met alle de andre bijgelegen plaetsz, soo drucht ons dat niet qualijk gedaen dat Hattuwa dese reijse geexcuseert maer dat het vade best is nu soo hebben wij wel opt versoncq der orangkaijs van Hattuwa ende die van onse camere met die van Hattuwa tot vreede verstaen, doch niet langer als voor drije maenden ofte ten waere dat sij haer beter comporteerden als tot noch toe gedaen hebben want mbr