coopluijden schijnen geweest, off gevonden te sijn, maer als een van haer sigh zodanigh moght coomen te vergrijpen, dat hij hem tot s' Comps handel en dienst onwaerdigh maeckte, die soude wel konnen affgeset en verworpen werden, dogh soude almede niet te haestigh maer ter bequaeme occasie moeten geschieden als sij met d' EComp:e effen Reecq: gemaeck en soo veel als mogelijck d' leveranciers, wevers &a die zij door soo lange Iaeren omgangh met deselve vrij vast aen haer verbonden hebben van sodanigen coopman onder de hant waeren ontrocken, op dats daermede niet van ons na d' Engels en andere— competiteurs tot schade en veraghteringh in compe handel, jtem spijt, en schinp van d'onse mogen overgaen en dan soude men oocq aende moorse Regeringh mede al moeten bekent maecken dat sodanigh een afgeset coopman s'comps gemaghtighde niet meer was, maer wel sodanigh een, als dan in sijn plaets gestelt soude weesen, sonder 'twelcke zij almede misnoeg souden sijn, als off wij veele coopluijden van d' gewoone — tollen, en costumen, die zij van deselve gewoon zijn te genieten, haer wilden ontrecken, en veel andere voorwendingen die zij daer uijt souden weten te smeden om welcke redenen wij oocq aende aparte coopluijden geen s' comps de stecken ofte verloff briefjes, om met s' Comps whaeren den tol ongemolesteert te passeren soude mogen verleenen, want daer uijt veel knibbelingen souden ontstaen, namentlijk dat het aparte coopluijd: sijnde, sij deselve s' Comps previlegien niet souden willen toestaen, maer daermede handelen als met haere Eijgelants aparte coopluijden gewoon sijn te doen; dit
dit zijnde voornaemste redenen die mij inden corten tijt mijns aenwesens alhier te vooren gekoomen sijn ende waerin mij de dagelijcxe ondervindingh als — 't verder doorlesen vande successive brieven over dese materie aen en vande hooge Regeeringh van jndia gesz als mede uijt de negotieboecken &a verder sal moeten leeren wat daerin voorts soude mogen resideren; zijnde in't eerst van mijn aenkoomst mede van gedaghten geweest dat door meerder coopluijden aante houden de goederen tot meerder prijsen souden konnen werden ongeset, dogh aenmerckende de voorsz: redenen en dat op een veranderde wijse seer light in quade schulden conden vervallen &a, soo ben ick voor als nogh van voorsz: sentiment gebleven, te meermen de present vaste comps coopluijden anders doende, oocq in kleijn aghtingh soude brengen, voor welckers Credit, en aensien ten dienste vand' EComp:e almede nodigh is, Eenige sorge te dragen, om haer in geen quaade schulden bij Eenige quaetwillige leveranciers, wevens &a, te brengen, waer door sij selfs mede onvermogens werdende d'EComp: niet ten vollen souden konnen voldoen, doenwel, en onaengesien alle de voors redenen, dewijl door den vercoop van 240 O lb: spiauter tot 25 ro/a de man van 68 lb 3529 ro/a meer soude gewonnen werden als voor 24 ro/a d' man, soo soude het uijtterlijck aentesien schijnen, off ick soo wel als andere, s'comps voordeel niet betragtede, indien ick sulcx tegensprack, en daerom soude men dien vercoop op de voorgemelte wijse sonder 't verlenen der destecken voormelt, wel mogen aengaen op de
aengaen, tot een preuve om't gevolgh daer van te— konnen sien, andersints soude het oocq wel konnen geaght werden, genogh te wesen, dat men met 24: ro/a pr man te accepteren ruijm twee senten winst behaelde, op een coopmansz: die andere met ons gemeen hebben, om te meerder vertier daer in te maecken, gelijck nu geschiet soude sijn als de heele parthije aen s' comps coople tot 24: r/a was verlaten dewijl de marct doen niet hoger was, welcke sustenue principalijck aenhale, vermits ick tot een speciale ordre inde memorie voor d' Edle Hr Commissaris Jacob Jorisz pits raeckende Bengale, 't volgende aengehaelt vinde; In en ontrent de negotie believen uEE: te — considereeren den vercoop der coopmansz: die wij uijt verscheijde gewesten tot Cormandel, en Bengale aende marct brengen, en den incoop van sodaenige whaeren ofte retouren, als die beijde grooten en wijt uijtgestreckte— landen koomen uijt te leveren mitsgaders op andere plaets en comptoiren weder met voordeel konnen werden omgeset en vertiert aengaende nu het eerste poinct, te weten den vercoop daer van sal uE bij onse brieven van dato 27e october 1678 en 14 Junij 1680: nae Chormandel en 18en maij 1680: nae bengale — gesz: konnen blijcken dat men de coopmansz: die wij met andere, off andere met ons gemeen hebben ten spoedighsten doenlijck moet laten vande hant gaen, schoon datse de voorige prijsen niet en konnen bereijcken, 't welcq g'oordeelt wert # na