Van maccassar den 21 Iulijo 1681: hebben, en zoo na batavia laten voorstaen, dat dan de stuurman Manckhuijsen (dat een Lomper stuurman schint te wesen, te wijten zij, daar mede hebben wij naa biema gesonden twee metaale vierponders— met sunne affuijten, en noodige ammonitie van oorlogh, en oock onsen constapelsmaat Ian Ardriesse van Tonderen, die ons hier nu wel te staede soude komen, alsoo onsen constabel Pieter de groot van Lubecq door den adsistent Nicolaes de Raad van bommel in particuliere querellen in zyn bluyck is g'jnfligeert, dat den 15 deser daar van is gestorven en den adsist voorn. door vonnisse vanden raadt van Justitie op den 19 deser is g'executeert geworden; wy versoecken dat de twee metaale stuckjes voornt met haar affuijten ons bij eerste gelegentheijt met een goet Landt constapel weder toegesonden mogen werden, dan die stuckjes komen ons hier by alle voorvallende gelegentheden seer wel te passe, en wij en hebben geen andere, om in hun plaats te kunnen— dienen, met de voorn: chialoep waien wioock verwagtende de biemanesche Reecq: en oock twee bileven vande Coningen van Biema en Tambora, gelijck ons door de gesanten van Radja dompo: (hier met hun eijgen prauw aengekomen) berigt is, welcke gesanten door Radja dompo aen ons Expres zin gesonden, om — zyn misnoegen over Radja Sambauwa en voornamentlijk die van campan voor tedragen, daarjnne bestaande dat die van campan boemisoro hebben g'adsisteert en eenige negorijen van Radja dompo verbrandt, mitsgad:s desselfs volck en buffels wegh gevoert, versoeckende, dat wij hem wilden toestaan die van siampan te mogen gaan beoorlogen, om alsoo revengie van zyn geleden— hoon en schaade doorde wapenen te balanceren daar wij de gesanten op hebben g'antwoort dat het versoeck van Radjas dompo wel niet ongefundeert is, maar dat zyn pretentie tot allen tyden kan werden open gehouden en door gesantschappen misschien sal connen werden bemiddelt, en dat radja dompo— believe—
Van maccassar den 21 Iuli 1684. — believe te weten, dat men zich wel zicht in een oorlogh kan julalaten, maar dat de toevallen (gelyck van Bomisooro gesien heeft) ten hoogsten te vrugten zijn, en off schoon die van kampon de magt van radja dompo misschien niet wel souden konnen te gestaan, soo en mancqueerden 'er indese troubleuse Tyt geen gevlugte maccassaaren en baldaadige boegis, die Jntroubel water sogten te visschen, behalven dat de boegis gelyck men aen Boemisooro gesien heeft hun daar Ligt souden byvoegen, weshalven wij Radja dompo raaden zoo haast tot dat exkeem middel niet te komen, maar Liever af te wagten, off door een sagter middel hun geschil niet souden connen vereffenen Hier nevens gaan twee brieven, d' eene van Radja Tambora aen u Ed. e en d' andere van Radja biema— aen den E. heer directeur generael Cornelis— speelman met haare Translaten, daar wi ons eerbiedigh aengedragen. d'chialoep malacca door vEde naar Ternaten — affgesonden, die wij bi onsen brieff van den hebben gesegt, dat van hierom zyn Reijse te gewinnen was vertrocken, is den 19' deser hier weder verscheenen seggende den stuurman Willem tot onder de cust van Enden niet heeft konnen op kalen By onsen laetsten hebben wy VEd. e gesegt, dat onse Chialoup groeningen voor de revier van Chiendrana was gesoncken, en dat wij ons onnoosele Chialoupie de nagelboom daar heene hadde gesonden, om het volck ende geburge goederen vandaar aff te kalen— 't zedt is het selve Chialoupie met het volck dat al vrij gedevaliseert was) hier aengecomen en door sieckte daar een gestorven en begraven, koe het op cayeely staat cunnen wy noch niet vernemen. — deese dus verre gesz: zynde, soo komt Arou amaly Arou taneele Laompo, Arou marrouangi,
Van maccassar den 21 Julij 1681 en Arou matjege binnen niet meest alle de coningen van chiendrana jnt gebergte boven— marous ende boelekombaasche grooten, seggende Arou Amalij uijt Last van Radja konij, datse nu waaren binnen gecomen, om aen ons te voldoen 't geene Radja bonij op batavia van d' E: comp:e— heeft genooten, daar toemede brengende, en voor ons op de Tafel leggende een goude Catrappangh rondom met diamanties beset, een Pienangkdoos — rondom met gout overdeck, een Clappus, maldives met twee goude decksels, een goude soury, met een goud heght, en goude beslage scheeden, een goude kettingh — met twee medalien door de E. compe ren Radja Bonij tot eere Teekenen vereerd, die zy vesogten— by ons aengenomen te werden, tot ter tyt toe dat Radja Bonij ons geld soude verschaffen Hier op hebben wij hun Ten antwoord gedient, dat wi Radja bonij tot de voldoeninge tot dato nogh niet en hebben doen aenspreeken, en dat zin hooght uijt vereijge beweeginge voor zin vertreck van hier— In geld heeft betaalt Rds 7000. en zyn ordinaris Tractement ofte persioen van Twee hondert txs maandelyx een geruymen Tyt herwaarts met syn hooghts begeeren tot afkortinge is jngehouden, en wanneer zulx nogh seven maanden continueert de geheele schuld van sin Hoogt sonder meer gelt te geven sal betaalt zyn, en dat wy beschaamt waren te sien, zyn hooght hem op die wyse ongemaand met die betalinge zoodanigh verkaastede en versogten dat zy die cleen nodien weder wilden met haar— nemen, en brengen daar die vandaan gecomen zijn dit compliment Liet hem (zoo het toescheen) Arou— Amalij wel gevallen, dogh na dat zij gezanten met malcanderen gesprooken hadden, voegden ons — weder toe, dat radja bonij hun daar mede tot ons affgesonden hadde, en dat zy (wyjsende op hun keel) segden onsen hals is dun, en wij en durven dit gout niet