de zaak van den Co: van Taroena tot meijding van schrikt, wantrouwen beroerten Het voorgeven van den gouvr &: die vallen soude inde bogt botnan, meriteert wel een naau ondersoek ontrent konnen wij niet anders— seggen, als 't geene wij in't generaal hier voren ter neder gestelt en gerecommandeert hebben om soodanige hardigheeden te mijden en daar toe niet te comen als met de uijtterste voorsigtigheijt en op ontwijffelbare berigten dat ook sijn opsigt heeft opt 't voorgewende regt vande Co: van Tarvena, Martin Tatandam van wien de zelve dat rijk soude hebben geusurpeert, ten trijde als hij 't Christen gelooff aannam en sijne mahumudaanse onderdanen, daar over Qual:k te vreeden van hem affielen, dat een teedere zake is, en een onvoorsigtig beleijt vereijst, want schoon van desen Martin Sadandam getuijgt wort, dat hij een zeer vroom christen, en bijgevolge een opregt man, en de E Comp toegedaan is, waar door die Landen, die aan Magindenav off om eijgentlijker te seggen aan't rijk van Simoaij grensen, voor de Comp: verseekert soude zijn Zoo soude nogtans een soodanige uijtstotinge, groote opschuddinge, wantrouwen schrik onder de andere lantheeren veroorsaken, indien daarinne eenige onwettigheijt quame te resideren, sulx wij sullen verwagten dat daarmeede naede billikheijt zal worden geprocedeert. de out gouverneur Thim Thim weegens de reijse Ertsz: bij sijn overgelevert rapport segt onderregt te weesen dat inde bogt van Botuan aande Zuijt kant van Magindenav, in die streke lants die door de Coning van Candahaar aan de Comp: is — opgedragen, zeer gout rijke Ertsen soude vallen, en dat landen aldaar coos
aldaar, en Eijlanden van Sarangana groot vertier van lijwaten en wel een scheeps ladinge schilpats hoorn mitsgaders goede quantiteijt wax te becomen soude weesen, al't welke wel een naukeurig ondersoek meriteert, want dan soude die opdragt des Coninx van Candahaar de Comp: vrij veel waart wesen en hoewel sulcke groote opgevinge, inde landen daar men van soo grooten rijkdom, nooijt gehoort heeft, seer beswaarlijk te geloven is, soo nogtans is het zeeker, dat die gewesten gout uijtgeven en ook coret en wax, en het soude niet onmogelijk weesen dat de beginselen inde superficie mager en in sig selven rijk soude konnen sijn, en ook soo vreemt niet dat zulx nog verborgen gebleven is, soo wel voorde spangiaarden als voor de onse want de groote gout sugt der Castilianen heeft haar tot onmenschelijke Tirannije vervoert en oorsaake gegeven aan den lantraat soodanige schatten voor haar geheijm te houden en onse natie godt betert valt gemenelijk soo vlasche en agteloos, datse selden vande t oude voet pad afftreeden, om te ondersoecken wat voordeel ter wedersijden te doen soude zijn, dog om nu veel gewag en bohaij te maken tot het op speuren van rijke Ertsen, soude ook geensints de Comp: dienen die benijders genoeg heeft over de possessie der rijke specerijlanden, sonder dat het geraeden soude wesen verborgen haar de
En dat met de minste commotie, eenige ponden tits nevens een waaragtig berigt van saaken wert overgesonden d'inclinatie van Co: Siam dat de vruntschap onderhouden, maar van bedencken dat hij in't bontgenootschap T voorstel van eenige gequalificeerde tot Enquestie gedeclineert en geordonneert. haarde montwateriger te maken door 't gerugt van een rijke gout mijne, maar uE zullen met soo weijnig commotie als 't mogelijk is exacte recherge daar nae hebben te doen, en ons van soo veel soorten Erts, als daar te ontdecken en te becomen zijn, eenige ponden tot monsters over stieren, om een gedeelte daar van alhier geprobeert ende de rest nae't vaederlant overgesonden te worden, haar informeerende ook op 't corret en den vertier der lijwaten, en ons van alles een bondig en waaragtig berigt gevende de inclinatie die de Co: Samsialem zalem aangenaam, en noodig heeft getoont om sig met de Comp: te verbinden en in g'accepteert soude werden vrientschap televen is ons wel niet ongevallig voorgecomen maar wij zien daar teegen aan, om den selven in 't algemene bontgenootschap te begrijpen.— dewijle de ervarentheijt geleert heeft, datse zelden haar trouw goetwillig presteren, en dat de Comp: vast verbonden blijft haar te protegeren, soo dat sonder preguante reedenen, niet geraden is, ons verder met zoodanige lantheeren te Engagieeren uE recommanderende egter hem vriendelijk te handelen ende daar door aan de E Comp te verbinden de voorstellinge vande Heer Commiss: bij missive van 29 Iunij gedaan vande geschillen der vorsten van Extraord:s versien te— worden met een Coopman en Twee ondercooplieden van ervarentheijt om hier en daar onder kleijne Coningties en grooten tot Manado, gorontale Limbotte ende de geheele bogt van Tomini, item, d' Eijlanden aan Langi