de hanterinth der miltrycke zee en vischeye yder naer sin geleegen heyt, waermede voor haer ende hun huys wert te behelven, souden daegelyck met de beurs In de hant ter merckt te gaen, maer ongehelyck daer op te lenen, ende bij verloop van Jaren daer by staende te blyue sal ons erachten vallen willen Den E heer Generael Stelt ons voor In hnne missive een getal van 4 zielen, soo alhier In vanda zijn, waer mede naer zyn voorgeuen, een oudereiighe ende gemeene correspondente der leuende h negotie en commercie met den andren behoort te lever ende gehoude te werden, gelyck sustineert de bandineelen syde fleur haerde op compste niet meer als s Thielen In alles geweest sy, gedaen hebben, waestinne onder reverentie groote mislaegen begaen wert, twelck geloue door onkennis ende quaet bevicht geschiet, soo beminde ons door de lieffde der waerheijd waermede tot vestinge van uEs staet In gelieft blyve schuldich tot naeder bericht, des selffs te verclaeren, wel is waer ontrent de 4 O. zielen In alles Volgens de neffens gaende lyste hun residentie In Vanda, houden dangemerckt daer van geen 1100 vrie Achloone, soo mans, vrouwen kinderen Blancken al s' warte ( die als noch genoech te doen vinden om aen den Cost te geraecken:) en zin waer van ten deele naer burchlijk proffie ende handelinghe getrocke can werde laetende de resterende getal, tot dienste en gebruyck ald' arme Slauen gelyckl In den gemelte n10d vrye ouerrich die als wanneer de gewasse tot In verfertie ende te niet loove Invough de hoenders ende meester des selffs geen natuerljk solaes van lauemi en gevoelen als dan armlick comen te verloopen en veel tyjde Jn cleen moedicheit geraecke om dat net alst behoort, by wile getractteert en werden daer immers geen proffit anders, als 1 a 2 ra aen cleeden Jaerlick, da de vre luide (niet tegenstaende het strict Placcaet, ende verbodt) weeten buiten de Compe te becommen, beneffens / a ¼ lb rs, ten hoochsten Iderdaechs van getroocken can werden de vordre vootsruft en behoufticheed Vinden wt het boo ende de zee, daer geen gelt om 36 d gegene noch geen handelt by gedienen en woort vertroud Insgel. den Armen soldaet het zinne twelck de meeste Winst Inde Negoch boucken van Vanda maeckt machtich genoech is. wel dobbelt te Consumeren daer bij v E verseeckerende, een voorsichtich verloon, ende Effecte van een Goddelyck deel begaeft soo geestelijk als weeneljk die doogen op zyn teue vaderlant gedurich hout gelyck de meeste ende voornaemste als reeden is doen, sal net geneegen zyn nae langduirighe doolinghe en lyffgevaeInt besoecken, ende laueren der Indische droonige strarde hun gagie, met verdriet te Consumeeren ende door te brengen maer sullen trachten, geljk hun oock vande Natur toe gelaeten is te doen, met de gevoechgeljk toe gelaet billicke bung
billicke, ende Godt follige middelen, ende arbeit der bebouwingh der lande, aenhoudinghe van vee, ende tgebruyckt der visscheri het zynne soo te doen strecken, dat by hem selve bestaen en syn gagie, suyuer te goede voor den ouden dach houden sal, heer wenich oft gants geen vremde Negotie waermede eeninghe Inlabitanten hun als In andre quartieren buyten het bos ende de Barcken bebouwinghe de lande, aenhoudinghe van vee ende de vysschelje geneeren connen, valt alhier In dese quartieren vermits dese Eilande een plaets achter de hant aff geleegen is, alwaer geen passagie op en valt, en bi niemant anders, als die daer om met eeninghe eetbaere behouftichge Ende verbode hinderlycke waere In brengen, expres welen willen besocht werden die Jaerlicx het gelt In veelheyt wt den boorger syn treckende, Ja soo danich al wat vande gewasse by den andre raven ende schrave connen, ten behoue des keucke, al gunstende daer mede door gaet, geen huys gelinne syn hier te vinden die op haer Negotie, Neesinghe ofte hantwercken, emeere waer aen den bouman slachter, ende vysscher van lenen ende het zinne daer aen vercoope conde, maer ten is alhier soo niet geleegen een ider als geseght moet by hem selue de voorgeroorde Dommellach sonder spillinghe van gelt leuen ooc wert met ervarentheyt beuonde dat den arme vanden rycke die met veel Varcke en slauen verryckt syn, niet een en is proffit Jaerlk en trecht, alsoo de selue buyten den zis (: die sy veel eer wt den arme met het vercoope vanden dranck soncken te vinden :) sonder een reael wt te genen hun weeten te behelven, daer toe de gelegentheyt In onervloet sonder sulcx met Reede te conne leere hen presenteert, Edoch waer sal onder verbeteringh soo danighe groote handelinghe ende voorslaegen, gel gesustineert wert sulcx behoort gevonden Ende gevordert te werden dan van daer come aen d'oncoste tegens ons opine van soodanighe borger vinden souden die alst haer wel gaet meer tot naer deel als voordeel der E Compe aenstelle, met geduurichde heele ende banden van uEs Crachtichste negotie los te stelle, ende In tegenspoet bethoonen hun cleenhertich erkennende om haer op te nemen, gelick den verlooren soon, VE als vaders om hun weter hant te houde en niet om geneegen gunst dat oock te geloone is, syn leeuen niet gescheyde sal, en staet te duchten hy aen was het borgerje meer als die met geen parcken naer eisch versien connen werden, en die haer met geen tappen snappe weeten te behelpen In een disperaet leven(: waer van eeninghe glimpe by wile hem verthoont tot laste van Ve sullen Commen te vervallen, want geen Nederlantse Natien voornementlijk die met duytsche vrouwe gehuwet zyn, en connen de gerinhte tegensvoet veel min becromvenheyt van lenen In dees Indisch verstaen En dat Banda voor dese niet meer als met 8 Chielen ofte daer ontrent soude gepupleert zyn geweest hebbe grondich Verte DEde Heeren Mayores der vereenichde Nederlantsche g'octroyeerde oostindisch Compe geleeger gaer helpen, ing mede espondentie te leven rre entie alo eli een sol verloo nmers lick, d ccaet. ficheed s weerel. evae. voorsienige seer discrete heeren Ed:r Erntfeste Manhafte fusto passado.
Peewen gesond etc:a: soo weijnich der te Ruere den midts de aria