Van Sumatras westcust onder dato 8' meij ao 1681: geene de natuur inde ware en opreghte heeft gelieven te planten niet komt te vertoonen dogh het zij daermede soodanich als het machweesen, dit is simpelijck desen aengaende ons gevoelen, onderwerpende hetselve liever naukeuriger en wijser oordeelen, als seer gaerne willende bekennen dat wij daer van de grondigste ervarentheijt niet hebbende zijn; wijders radia poelij de cammanackans Ea discoureerende wijse afgevraeght werdende de constitutie ende de gelegentheijt vande songij Capaijanghse mijnerijen, en in welcker voegen deselve bearbeijt wierden, verhaeldense seer omstandigh (:voor soo veel als wij uijt haer konde begrijven:) datter in het district van songhij capaijangh voormelt meer als hondert mijnen (:wij verstaen der ingraevinge bij,) waeren; sommige rijckeljke en andere weder minder begaeft, ijder Eijgen en toebehoorende een bijsonder geslaght die deselve bewercken, en aen de vijff Ponglous off regenten een quola (off thiende soowij meenen) op braghten, deselve bearbeijdende op seeckere bij haer bekende voorteeckenen van noodaghtige aerde van booven aff nedersincken: tot sij een a twee vademen nedergedaelt wesende het harde gesteente, als wanneer zij de water en sulxheraghtige kies voor haere voornaemste aenwijsingen hielden diese teenemd vervolghde en naspeurde, soo wel stollens als nedersinckens wijse soodanigh als de voorgeciteerde teeckenen haer quamen aentewijsen, en tegeleijden; tot sigh het massieff gout quamen te ontdecken, en op te doen; vervolgende de opgedaene minerael gangh soolange als zij goutvouden, dogh dat op houdende en sigh oock geen voorteeckenen tedier plaetse laetende sien om 't zij inde diepte off ter zijden ijets meer te sullen vinden wiert de gang weder verlaten en op een ander plaetse van 't geberghte een nieuwe ingtavinge gedaen, en in deselfder voegen vervolght sonder datse Egter hoe diep zij oock quamen neder tedaelen, stollen maekten Ns.
Van Sumatras west cust onder dato 8e' meij 1681 maeckten die aenden dach uijtquamen blijvende altijt in 'tgeberghte zulcx zij in haere ingravingen geen andere lught hadden, als die den schaght off het nedersincken haer conde geven dogh waren sommige soogeluckingh datse in haere graeven gantsch geen water quam te ontmoeten, maer wierden andere mijnerijen daermede gelijck als comps tambangh gequelt, en geplaeght 't geen soo helder en klaer was, dat het bij haer gedronken wiert en schoon dit water dewercken groote verhinderinge toebraght wierdense Egter daerom niet verlaelen maer aengehouden en gearbeijt, gebruijckende de vrouwelijcke sexe om het van onderen langs groote ladders van rottangh gevloghten — uijt tedragen, en oock de minerael steenen door de mannen met groote en kleene hamers en andere instrumenten, in maniere als pinckiers los gebroocken boven tebrengen, hun schaghten wijdt maekende twee â drij vademen, ende de stollen niet hoger als een kloecke mans leghte mede van een bequame ruijmte off somtijts wat Engen en lager nadat de aengetroffen minerael gangh bij haer waerdigh geoordeelt wiert, en sigh uijterlijck in rijckdom quam te verthoonen; de diepste nedersinckingen die daer tot nogh toe gevonden wierden niet lager gedaelt wesende als op ontrent 30: vademen, uijt alle het welcke men soude kunnen besluijten dat in dit songhij Capajangse geberghte onwaerdeerlijcke — schatten verschoolen en verborgen moeten wesen, indewelcke (:wie weet wat Eeuw begonnen) sooveel ingravingen — zijn gedaen, door luijden trangh van aert en vande noghte bergh kunde en bearbeijdinge derselver ontbloot, diese daerom misschien oock nooijt ten reghten sullen kunnen ontdecken, te meer zij van outsher (sooals wij beright zijn:) voor een gewoonte hebben datse ijers naerwaerdigs gevonden hebbende, daervan eenleedigh en luijleven voeren
Van Sumatras Westcust onder dato 8e meij a:o 1681 voeren tot het alles is geconsumeert, als wanneerse dan weder als door de noot en armoede geperst aenden arbeijt peuren, bovendien oock ongemeen tot sppecken dranck genegen wesende die door haer van Iunij, saguweer, off andere boomsap geprepareert en dagelijcx overvloedigh uijt buffelshoorens tot droncken werdende toe genuttight wert dogh soo het schijnt wel meest bij die vande grootste als— gemeenen staet hebbende hij gesant radia Poutij, en sijn geselschap nogh weten te relateeren dat Sijn vader dato toewa nogh met de andere ponglous en grooten in den dranck vervrolijckende gemeenelijck een seecker stucx bergh gout soo groot als eens menschen hooft hem toebehoorende— op de grondt voor sijn wooninge laet nederwerpen, tjder van het geselschap de vrijigheijt gevende daervan sooveel meede tedragen als hij er met zijn tanden affbijten kon, daer — uijtsomtijts verscheijde belachelijcke klughten zijn ontstaen, en souw het op seeckeren tijt wesen gebeurt dat eenen Padja lilla van koenarij voor weijnigh Iaren overleden daer een stuck affbeel van ruijm twee tailen swaer dogh was het daeren tegen weder andere soo sterck in 't gebet niet, en Evenwel met de goutsught besmet wesende, overgekomen, datse eenige van haer tanden daerop quijtgeraekt waeren, en nadien het soodickwils de bij 'terije van sooveel menschen hadt moeten uijtstaen was het nuten langen laeste rondtsom soo gladt geworden, datterbijna nooijt ijets meer afgebeelen wiert &a en off wel schoon dit vrij wat beuselagtigh en belaghelijck schijnt en misschien bij sommige niet aenteeckens waerdigh geoordeelt moght werden, soo hebben wij Egter nodigh geacht onder de verhandelinge— van