lugtige doortocht van zee en lant winden, wel ruijm soo gesont te woonen moet zijn, als hier onder't gebergte daer zijn ook geene moerassen ofte poelen, die men mogte vreesen, dat siekten voorsaken souden, het is mede een vast lant en strant, tgeen door de zee niet licht afgespoelt sal werden, tot schade vande fortresse, welcke men ginds op een braaf uijtsight bouwen wilde, daer leijt egter eene — hoogte ongevaer (:na des ingenieurs metinge:/ 300: roeden vande plaetse, daer men 't casteel soude dienen te begrijpen, maer dat is buijten wisse treffinge van canon, wij hebben ook met den schipper jan veldmuijs, en opperstierman albert schrik beijde op wimmenum varende, de gronden daer alomme gepeijlt, en deselve heel goet bevonden, als bestaende uijt kleij en sand met kleene steentjes vermengt, de diepte derselve, mitsgaders vooren de situatie der rlede, sal beter uijt 't kaertjen bij sr Corlee gemaekt, en onder hem berustende, konnen gesien, als door ons beschreven werden, onder 't geschut van het te bouwen casteel gesecundeert met eene ligte batterij op de oost hoeck aende scheeps timmerwerf (:die de natuijr daer seer gewenscht bereijt heeft:) souden 2: 3: â 4: schepen konnen ten ancker leggen, ende weijnig verder binnen de groote bogt voormelt, is ruijmte voor een tamelijke vloot: de ooste en zuijdelijke winden schijnen wel een lager wal daer te maeken, maer dewijl de selve over dit gebergte van Leijtimor moeten heen comen, soo is de kragt van dien al ten principalen gemortificeert, eerse gints treffen konnen, ende oversulcx behoeft men dierwegen geen meerder bekommering te nemen, als hier ter rhede onder dit casteel, voor de west en noordelijke winden, tegen welcke het daer een gantsch opperwal is; Geconsidereert dan de tegenwoordige tijden van sware oorlogen, en dat de navolgende niet veel beter staen te beloven, soo meijnen en besluijten wij onder correctie, uijt het geen dus van ten de wel etdan ven sigh ver toe
dus kortelijk: aengeroert hebben, dat voor d' E: Comp:e niet geraden zij, hier op Zeijtimor meerder aenbouwinge bij de hant te nemen, 'tgeen anders om de bekrompentht deses Casteels, ten hoogsten noodigh soude zijn, maer tie omkosten te beneficeren aen een geheel regulier capitael casteel, op de voorsz: uijtstekende hoeck van de Zala te exstrueren, ende aldaer hooft residentie te nemen, met afroeijinge van een ordentelijk stadt, werwaerts de neder, en van buijten aencomende inlandse burgerij ofte coloniers, mitsgaders ook d' amboinesen van Nussanie, Hative, Amahoesoe, als die van Mardeka, al ten eersten sullen pogen domicilium te kiesen, behalven dat soija, kielang, Ema, Halong, en hunne onderhoorige dorpen, als mede ourinessen, liever hier bij hunne landerijen sullen tragten te blijven, wij oordeelen niet te min, dat dit casteel noch al voor seeker gedeelte naemlijk: 2: puncten behoorde staende gehouden te werden; om de verblijvende negorijen bij— schuldige devotie te houden, ende d' opperhoofden van dien 't hert wat onder den riem te binden, als ook hunne nagelen daer binnen te ontfangen, en jder met 's Comp:s kleden te gerieven &:a sulcx daer dan ook een minder negotie comptoir dient te blijven, doch wel voornaemlijk soude sulcx vereijschen, om dese rhede niet geheel te verlaten, en toesigt te nemen, wat daer passeert, 't welck dan noch al een aental van 60: man tot besettinge vereijschen soude, 'tmeergen: lant vande Zaha beslaet verscheijde tuijnen, waer van niet meer dan de vrugtboomen hoeven betaelt te werden, dat een kleene penning, ende niet half, ofte selfs geen vierde part bedragen sal, van't kostende vande huijsen en erven, die hier ront om 't casteel reets inden wegh staen, waer af vergange jaer de taxatie uw wel Edelhn is toegesonden, monterende 7486 1/18: Rxrs sullende die luijden, gelijk voorts mede alle andere, hun wel te vreden moeten houden, gints weder soo goede erven van d' E: Comp:e te genieten, als sij hier verlaten, om daerop hare presente huijsingen te transporteren, vermits die eenlijk uijt houte bintwercken bestaen, except 3: à 4: steene huijsen, en eenige
en eenige pedacken in kleij opgehaelt, die men in keure vande eijgenaers konde laten, om te blijven staen, of op hunne kosten over te brengen, doch welck laetste sij ongetwijffelt kiesen sullen, als wel wetende, dat bij het meeste volck te meeste nering is.