Wat oogh merck de Chinesen met die verraet voorhebben gehadt connen wij niet bedenc ken, ten waere tot revengin vande Iongste affbreuck inde mantchas Joncque geleden, off dat apvarenter is om ons t' eenemael de hoove aff te smiden van met haer in eenige voorder onderhandelinge te sullen comen, gelijck het schijnt daer toe te strecken, want alreede twee van onse Toecken binnen Aymoen onthalst ene de hooffden op staecken gestelt hadde, mitsgaders noch andere mee die eenichtins suspect waeren, met ons intelligentie gehadt, off voor ons gesproocken te hebben gelijck d' onse in Teijouwan bij rapport van d'aventuriers verstaen hebben, 'tsoude wel connen wesen dat sij onderstaen willen ons door desen middel te veldueren want onse macht haer wel bekent is, dat daermede tegen t' Vaste Volckryck landt van china ten principaele niet vermogen Wat haere vaert op maniela ende andere quartieren belanght, tschijnt dat daer van haer hasard Lieuer looven willen, als de vrijheyt vanden handel te Cederen, maer insonderheijt Manilla te verlaten, sij ende wij hebben nu oock by experentie bevonden, dat alle de Canalen van reviere van Chincheo niet beset nochte oock met schepen sonder grootveryckel gesloten connen worden, Item dat onse fobri maght de ruijme zee soo niet besetten can. off van f 26 oncken deest' voor leden daer van Chincheo naer manicha ende andre quartieren gegaen syn esschapveerter ongelijck meer alsser genomen werden Vaer beneffens soo stoocken deswaingiarden ende portugiesen het vier met Calumiien grootegiften en gauen oock soo seer als mogelijck is; ende na verstaen soo ver mogen groote schenckagien bijde groote veel, want de regenten vande Provintien bij manieren van spreecken maer huerlingen sijn, die voorden tijt van 2 a 3 Jaeren regeeren, ende haer in hunnen tijt soecken te verrijcken; t is wel soo dat de clachten ende miserie vande gemeente met de verryckinge vande groote niet gesoulageert connen worden ende dat dese procedueren eijndelinge niet sal connen bestaen, maer ondertussen het loopt over veel schijnen ende can voor een vyl soo gaende gehouden worden, insonderhent soo den Coninck ofte sijn en raet van ons versoeck niet ten rechten, maer opt verkeerste geinformeert sijn, bij aldien het daer op uijt draeijt (gelijck wij maer ovineeren, ende dat wy tot geen gehoor meer geadmitteert werden sullen onder correctie eenige vande middelen byderhant genomen moeten worden, dit wij in onsen voorgaenden aengeroert hebben, nade constitutie van uE macht ende staet gedoocht, verlangende ondertussen op de Joode ordre welcke uE ons dien aengaende voorder sullen geleuet te heuen Soo het met groote schenckagien te doen sij, hebben wij minder caons als onse vijanden want doen sij groote schenckagien sij weten waer op, namentlyck op de proffijten vanden handel, diesi alreede genieten ende soo lange genoten hebben, groote schenckagien voor ons te doen ende dat ov onseeckere uijtcomste gedooght t' Cappitael niet, mede soo en sullen alle onse schenckagien sonder dwang ende tveerdigh nemen et Wa vordere and 28 octob ten valsche soo bet hipper m den becom ende vanden de Chinees contere bevestige ebruijckh dat d' ons waeren, sijn Joncken voor den bran ntcomer door eenige ge waer dem met
ende macht niet vermogen, groote macht baert groote Lasten, ende groote schenckagien daer bij beswaert noch meer, soo is dan de mesnagie van ben na de constitutie van uE staet gants nodich, wij sijn derhalven van meening temeer onse macht anders niet toe en Laer, de saecke van China tot naerder ontset ende ordre van uEE soo Lange niet beter mogen, in staet te conserveer ende tesien wat wij aen d' een sijde niet soeticheit ende aen d' ander bij jeuwe ment vande vaert op manicha ende alle andere handel plaetsen, uijtgenomen Dehout Tlijouwan ende batavia sullen connen vordere 3, sonder met cleene macht Iets groots met hasard te attenteeren, niet te min soo en sullen niet nalaeten daermede alle voordeelen waer te minen, die sonder hasarden uijtcomste onderleijt mogen worden, ende voor soo veel sonder weerhoud vanden gewensten Chineessen handel geschieden can, die wij niet en twijff wel gewent sal worden, soo uE maer resolveeren de Chinesen te verdaeren ende dat mogelijcx eer als byj veele wel geovinseert mocht worden, dubbele dienstwert met de besettinge vande Cust van China gevoirdert, Namentk d'oveninge vanden handel, ende affbreuck vanden algemeene eyandt die onses oordeels beijde van sulcken gevolch sijn, dat soo het des compe Constitutie niet en gedoochde de lasten alleen te supporteren, tlant daer toe behoorde te contribueeren Wij hebben de Chineesse gesanten alhier, de voorgemelte tijdinge aengedien ende gevraecht wat hun van dese trouweloosse procedueren docht, int eer thoonden haer wat verslagen, maer alsoo wij de saecke niet hooge op en Hieuen cregen wat beter moet, ende gaven offt d'onbedachtheijt, van nieuwen Toutock deschult, off de verkeerde raporten ende verradere vande tolcken in somma besloten dat het door misverstandt inde niet met ophet geschiet most wesen, ende maeckten daer cleijne swaericheyt in, hoog alles wel ten besten soude comen, wanneer maer met t goet bescheyt van hierna China keerden, ons voornemen is een expresse ambassade neffe dese gesanten tsijner tijt derrewaerts te senden, als wanneer grondich hoopen te vernemen waer de saecken op draeijen, Wij blijven noch bij on opinie dat het haer om Pehou niet maer om wat anders te doen sij Doch wenschten wel dat in Teijouwan off daer ontrent buijten Chinas Juri een bequame haven voor groote schepen waer ende dat Behou sonder disad tagie abandonneeren mochten, om dese swaericheyt wech te nemen, soo de Chineessen daerom alleen te doen sij, hoe wel wij van ander gevoelen sijn soo pehouverlaeten ende de Chinesen de vrije vaert gedoogen Willer achten wij dat wel eenigen handel in Batavia ende tenouwan maer mie Het gros van dien becomen souden, maer soo wij haer van onse vijanden lau als manieha insonderheijt weeren wilden, souden wij weder in questiw met haer geraecken, ende als dan soo wel den minderen handel als t' gros van dien moeten derven, na dat dese gesanten haer gelaten, souden de Chineesen man wel abandonneeren soo wij tehouvestaten, ende alle d'andere vaerwater op Cauchin China, Cambodia, siam, Patanij etc gedoogen wilden, daer beneff soo verseeckert waeren van de sufficantie van ons Cappitael Om dien handel te voldoen, daer sij noch grootelijcx aen twijffelen, ende eyndelinge sooder middel gevonden conden worden tot de tollen welcken Chincher van manielaen Joncque placht te trecken, die Jaerlycx op ontrent honder duijsent reaelen schatten In benouwan hebben d'onse een deffensibel fortgien van aerde opgeworpen, o Cappitael vande Comp e welck daer nier dan in cleene Jachten conde be werden, mitsgaders de plaetse selue tegen Invasie van andere te versel alsoo
alsoo het voor ondiergaende Jachten de bequaemste haven is die langs de binnen Cust van formosa hebben connen vinden, nu ende dan commender noch eenige aven tueriers, doch op den haes, tsedert 't zeer vertreck hebben niet meer als ontrent duijsent damasten ende 6 vicol rouwe sijde verhandelt Volck, handige schepen ende scheeps nootlijckheden is den Commandeur Reyers voordel Cust van Chinaeijssende, u E gelienen onsen ernstigen Generaelen eysch met de Jonghste schepen ouergesonden soo veel mogelijck is te voldoen, op dat door Couter gebreck van soo noodige behoeften, t' vrogres van uE attairen niet verachtert Den 26 november was in Zehou van Japan wel aengecomen tschip d' Engelsz heer werde met thien duijsent reaelen van 8en in Japvans silver, partije rijs, boonen v is, planck ende anders nootlijckheden — De hopelach op de beers vertreck noch in firando ende soude met de feet vant geprocureerd silver als andersints ontrent t' Jongste van december na Pehon vertrecken Den 25 Januarij als wanneer Mocha uijt de piscadores herparts aengaan was daer noch niet verschenen, Godt geve dat zehounier en missie, alsoo een goet cappitael ende provisien, daer d' onse seer om verlegen souden veallen Eer tschip d' Engelssen Bull hebben tijdinge van tarvan becomen dat alle de portugiesen apparent van Jap van brengen sall mans persoonen oplijffstraffe tlandt ruijmen, vrouwen ende dochteren verlaten moeten, ende de vaders niet als haer goet ende soonen mede mogen nemen, soo dat in Nangelacque een jammerlijck gekerm ommeginch.