logie bijde handt te brengen, zoo hebben efter buijten uEds a: nader ordre daerinne niet verder willen gaen. als datwe ten contentemente van d'een en dander opden — cant der annaijse revier in die van Totatenga corespondeerende, en van daer in een werden halve uijre tijts, cunnende weder bevooren, een cleijn huijsje met seer geringe — costen. en 6 man beset hebben, doen op werpen, waer bij ondervonden Is, dat aldr formelijcken genegotieert werdende, die plaetse Cotatenga te overtreffen, en — zeer aansieneljk te werden stont, moetende geconsidereert werden, dat het eijland Zumatra, en besonderlijk de west zijde ten principalen beginnende met dit annaij. gequalificeert js, twintigh en meer mael meerder gout uijt leveren, als oijt gebleken zij, Item dat veele en de meeste berghluijden, de aetchiise schattingh en oversollige scheeringh ontsiende, het haer niet hebben meriteren laten, het gout uijt de aerde te halen, meer als haer binnen slanto tot onderhandelinge met den anderen van nooden was, waer en tegen nu Civielder gehandelt werdende, een saet Jder om het graeghste het zijne uijtleveren zoude, ontbreekende het de berghluijden boven annaij gedjk veel anderen, niet aan volcq. om alle welcken uEds a: bij desen in consideratie hebben geven derven. den ommeslagh van Cotatenga, als hier vooren — nen geseght, na voorsz: annaij te transporteeren, latende eh:' er tot Cotatenga baerman ter plaetse daer d'onse nu sijn blijven resideeren: — wat wij den E: pits derhalven bij provisie tot uEde a: naerder ordre hebben gerecommandeert, gaet in Copia hier nevens, waer aan ons reverenteljk gedragen:— Comp over cotatenga en desselffs 10 onderhoorige landtsteeden, zijn tot regenlen geconfirmeert den gouverneur sire radja ouloubalangh, en met hem 10 andere pongelous. alhier — heeft d' E: Compe haer eerste logie. die voor onse Compste om de onseekerheijt. eenighzints gefortificeert, door ons naderhandt met omleggen van een slecht grachtje. noch Is eder versterckt, zijnde behalven dien en twee pinnetjes die langs de aerde den pagger van — buijten. met vier stuckjes bereijken, alle van zeer geringe Emportantie, en met den — anderen geen 25 Ra waerdigh, 't geen effer voor als nog genog doen kunnende— en ten meerendeel om 't geen hier vooren van annaij gesz: Js, alsoo hebben gelaaten, g'ordonneert hebbende, het zelve Continueel met 200 aff 250 bhaaren aan Coopmansz tot Jn Coop van peper en gout versien te laaten, Tot padangh heeft d'E: Compe haer tweede. wat aansienelijckere nieuwe en des niet tegenstaende zeer camante logie, die met drie punctjes en 6 stuckjes den— bamboesen pagger langs de gront bestrijkende, dichte bij des negerijs baron baron, op de revier Cant gelegen Is, — Dit padangh heeft onder zijn gebiel langs strandt bongous. tello cabon trousan en baijangh Item te landewts 33: plaetsjes die alle weijnigh off veel gout uijtleeveren, ende staen gesamentlijk onder het regiment vanden gouverneur oranghcaija quitchil en 12 pongelous alle tot padangh haare residentie houdende, behalven de mindere orangh caija, In Jder der strand negerijen besonder huijs houdende Inbi sillida nu adilis benaemt, hebbende om verscheijde wichtige reeden onder dien naem herbouwen doen, en daer inne 't samen vergadert. hoodanige lantsluijden als van port ven eens hand
figa blas cotas, sapoulo bandares, en tongij pagote haer daar voor heen pleegen 't ons houden, en gelk als padangh diende tot eenen bandaer, off vergadert plaets, zoo wel voorde bergh luijden. uijt land met gout, als oocq voor die van trourangh en baiangh haren peper, aff en aan ons te marck brengen. waertoe het eijland poulo Chinco onut, en effer voor d' E: Compe noodigh in beset gehouden zij, en zal voorsz: adilis behalven het geen voorsz: Is. zeer te staade comen, om de geduijrie questien tussen die van bayangh en sapoulo bandares schier onvermijdelijk tot groon verachteringh van het gout graven, In swangh gaende, zeer bequaemedr In thoom en d'een zoo wel als d'ander In groot ontsagh connen werden gehouden, tot welcke beter bevorderingh den dierlantsen bitebau dato sire narra over de zelve tot gouverneur Is gestelt, mits welcken aldes selffs vermogen d' E: Compe voor heen ten quade geduijt hebbende, nu geheel ten goede, en in groot voordeel verkeert Is, — hebbende het dese ambitieuse voor heen anders nergens aangeschort, als dat na zijn duncken, niet genochsaem voor zijn doen omtrent den E: groenewegen zalr als een den eerster op steckers tegens de aetchinders erkent geworden Is, hebbende hij in dese gelegentheijt nu reets zoodanige preuve van zijne furieuse uijtwercking in verscheijde s Compe affaires gegeven, dattet te verwonderen zij hem sijn acht pongelous hooffden van d'omleggende landt steeden in voorsz adilis tot sijne raaden en mede regenten toegevoeght, waer mede dan als geseght, de warrige batan Caapres op welcke den gouverneur sire narra een groot vermogt heeft geheel in gethoont, en van het caltoen tot peper planten werden overgeseth. gelijckse reets hebben begonnen. voorsz: adilis heeft oocq onder zijne Jurisdictie 2 a 3 voorname gout mijnen, niet verre van de -negorije in het geberghte gelegen, die alhoe wel heer slecht van Alloij, ende niet boven de 8re de theijf swaarse haalen Connen effer om haer overvloedig opwerpen considerabel zijn, dog de principaelste van dien ingestort, en zedert het verstroijen der volcken, niet weder begraven zijnde, zoo en hebben daer van niet als een mondeln jnlantse verclaringe tot verseekeringh, hebbende het ons aan tijf en gelegentheijt ontbrooken, derwts een visite te doen, gelijckwe omtrent, een ander seer hoogh g'alloijeerde gout mijnne boven peijnangh leggende; hebben gedaen, met bevindingh dat omtrent de selve gout mijnnen, gesamentlijk (:mits het slichten van adelis d'E: Compe nu zoo veel als eijgen geworden:) niet beter en Conden werden— gehandelt, als de jnwoonders van geseijde adelis zulcx aante queeken en behulp saem, te zijn, datse bequaem waren geseijde meijnnen geduijrigh te onderhouden, om te ondervinden, wat nader voordeel voor d' E: Compe sig daar door namaels openbaaren zoude, moetende voor wis gelooft werden, dat de arbeijdeloosheijt op dit zumatra ongeloostelijcke voordeelen bedeckt hout, Ja dat het meeste gou nu uijt het land Comende, niet door eenige arbeijl gegraven, maer door groote slagh regenen ondect, becomen wert, — wij zullen poulo chinco alhier voorbij gaen, ende Cust ten eijnde vervolgen, te segge dat tussen bantan Capas, en Indrapoura, haer negen riviertjes in zee werpen, de welcke van geen meerder Consideratie zijn, als dat de selve guarhuijs representeeren de hooft plaetse der songij pagouers, hebbende jder van dien besonder benaminge, en hooffden die nevens alle andere den manecabouer onder danigh met d' E Compe in verbont zijn, en haer gout jn adilis te merck brengen, met welcke lands streeken dan oocq de sumatrase gout mijnnen
en in middels aan desen kant eijndigende, het Indrapourie district begunt, begrijpende huijswr tot sillebaer toe 12 stront plaetsen, die in voorigen standt gebracht werdende, zeer gequalificeert zijn groote quantiteijt peper uijt te leveren, maer mits quade regeringe vanden ouden malfarsia, In minder jarigheijt vande sulthan Mametchia, en verder misbruijcq van s Compes ontsagh met het welcq malfarsia speelende. dapper schatte de, en schoer, de landen geruineert, en de volcken verstroeijt zijnde, zoo heeft de peper oest daer door een goede wijle moeten stille staen, en de onderdanen een beter leven onder Radja adil (neve vande sulthan Mamotchia :) verhoopende, hadden haer teenemael onder zijn gehoorsaemheijt begeven, zoo dat op onse Compste den — genoemden malpharsia zigher geheel uijt geoorloght hadde, leggende met 30: nederlantse zoldaten Jegens de negerije loenangh derde halven dagh reijsens landtwts in nog alte swetsen, en tot jndrapoura niet een huijsgesin meer overgebleven zijnde, — porte waaren wij genootsaeckt den sulthan voor wien geen verblijff plaets meer overigh was, netse bij ons tot poulo Chinco te houden, hen quansuijs pour passe tan aan het herbouwen — (als onsen gemachtigd der negerije adilis malfarsia nae Jndrapoura te rugh zendende, ordonneerden hem — te werck stellende wel expresselijk met s Compes ontsagh in vooriger voegen, niet meer te wercq te gaen, het arme volcq in het alderminste niet te beswaaren, en tot Indrapoura te vergaderen — de 20 manterijs, met zoo veel volcq, als de selve nog bij haer hebben mochten, Jtem daermede van nieuws de negerije Indrapoura te herbouwen, zonder hem in het minste met radja adils gedoente te bemoeijen, maer ons die zaake geheel bevoolen te laaten, geljk hij dan zeer ongaerne doende, daar door jn stil standt met radja adil geraeckte, — en de negerije indrapoura wederom begunnende toe te nemen, deeden door sire narra en seekeren Radja mantarrij met radja adil ten fijnne van Contract onderhanden die derwegen het oirleenende, zoo Is bijde Jongste lants vergaderingh tot poulo Chinco beslooten, de Jndrapourse heerschappije vande sulthan niet te repareeren, maer hem daer in te bevestigen, tot indrapoura andermael plaets nemende, Item Radja malparsia Expresselk te verbieden, zig in het minste met de regeringe te bemoeijen, maer die geheel aan sijnen zoon, nu mondigh genoch zijnde, en de 20: manterijs over te laten, en dan nog dat radja adil als stadt souder parden sulthan magulta, wederom In besit nemen zal, om voorden zulthan onder den naem van desselffs gemachtighde het selve maijutta, en alle plaetsen huijswts tot sillebaer toe te regeeren, ende doen Cultiveeren, zig verbindende het minste vervoer van peper zuijtwts niet gedoogn, maer alle den zelven nae poulo Chinco te dwingen, Item zoo veel in hem zijn zoude te beveerstigen dat de luijden van sillebaer haren peper mede derwts brachten, — waer van aan zijnen gemachtighden Radja mantarrij schriftelijk verreekeringhe met s'Conincx mercq besegelt; gegeven zij, waer op dan oocq den sulthon mametchia, wederom naer Jndrapoura is vertrocken, haddende wij van poulo Chinco op 24en maij vertreckende gedacht, met radja adil voor maijulta tot bevestinge van alles Jn— gespreck te comen, t geen ons de gelegentheijt van voordeeligen wint belettende. — nu het aanden E: pits gedeffereert gelaten hebben, van wien uEds a: buijten allen — twijffel, den goeden uijtslagh in corten te vernemen staen, waer mede wij dan zoo— verre gedaen hebben, te verclaren den Jegenwoordigen staet der landen, en Resteerende nader te spreeken van het eijland poulo Chinco, het geen van het vaste landt afgescheijden, en zeer bequaem in het midden der principaelste plaetsen, op de westcust seer dicht onder de wal gelegen, Inde Jongste troublen de eenighte borge voorten minsten drie tonnen gout s Compes Capitael geweest zij: ten welcken eijnde onder correctie van beter oordeel het nog behoorde gehouden te werden, hebbende naeder in gesien dat de berughte ongesontheijt dier plaetse. alsoo veel uijt Jnbeeldinge nde aen bij