jnteprenten, en nu weder deden, dat d' hr generael sulke dingen gansch niet geloofde, te meer om dat de partijen van Evert michiels sulx, soo het soo was, apparent uijtgestroijt hadden, die bij ons geen geloof meriteerden, en wat wij ook voorwender als onder anderen, dat den Coninck aen het seggen van soo een gering mensch als den spanjaert was, hem niet meer most vertoornen, als den Leeuw over het keffen van een kleer handge, dat het koninglijk was te vergeten, en sulcke discoursen in alle koningrijken aan de werelt van de Coningen wel gevoert, maer somtijts niet eens geacht wierden, het konde allmede niet helpen, maer kregen tot antwoord dat sij niet bij ons quaemen, omme met ons daerover te pitchiaeren, maer ons tselve maer snupelijk bekent temaeken, waer op dan eijndelijck versochten, dat hem soo lange maer wilden laaten leven tot dat wij den Conink selfs noch eens gesproken hadden, twelck sij seijden allmede niet conde wesen, waer op wij dan haer vraagden wat daermede voorhadden, dat sij ons dat bekent maekte, zeijden omme d'ordre te volgen, die sij van den Coning hadder, waerop wij eijndelijk niet anders meer seggen conden, als dat wij den koning dan mede soude bekent maeken, dat wij sijn leven maer soo lange versocht hadder, tot dat wij hem noch eens hadden gesproken, en dat sij ons tselve niet hadden willen toestaen, waerop sij antwoorden dat wij dat doen souden, waeruijt wel konden merken dat sij testricken ordre hadden daer van sij niet af tebrengen waeren, sulx niet verder daerinne doen enconden, als dat spectakel van onse logie afte weeren, waeromme haer aenseijden dat wij in geenen deele verstonden, als hem dan mosten en wilden krissen, dat het selve voor onse Logie soude geschieden, of dat wij het niet anders als voor een affront souden konnen rekenen, om dat wij met dat spectakel gants niet versien en waeren gelijck sij danr ock deden en brachten hem een weijnig voorbij onse Logie, alwaer sij dan haar voornemen int werk stelden, dien selven dagh bij pangoranprobo comende, wilde onder anderen van die saek van den spanjaerd spreken, doch wij diverteerden dat discours en seijden dat wij aen keejt Tommagon versocht hadden dat hem soo lange soude willen laaten leven, tot dat wij den Coning eens hadden gesproken doch tselve als dan niet hadden willen toestaen, en nu met onse discoursen hem doch het leven niet weder souden konnen geven, waerop ons antwoorde dat de schuld te groot geweest was, en vorders (:wel siende, dat het ons niet aengenaem geweest was :) daer voordien tijdt van stille sweeg, en naderhand weder eens bij hem komende seijde dat hem noch heel anders wilde getracteert hebben, en dat hem soo korten dood niet soude hebben aengedaen, en bij den jongen Coninck komende omme sijn brieff tehaalen, seijde ons dat hij te vooren (:gelijck ons ook dickmael voor desen gesecht hadt :) beschaem was geweest maer nu in sijn hart gerust was, om dat deschuldige uijtgevonden en gestraft hadt, dat de hr Generael nu op batavia conde doen wat hem geliefde, en eer wij noch van dese materie scheijden, connen niet verbij gaen, hoe dat d'engelse Capitain ons tot tweemalen toe heeft laeten weten, hoe datter saeken van belang tegens mij gepractiseert wierden, met versoek dat eens bij hem in de logie wilde komen, wanneer mij alle deselve wilde bekent maeken, twelk wij om de goede genegentheijt en jver die tot ons scheen te hebben, (:en omme de speculatien die haer Ede en wij daerover ten dienste van d' E: Compie souden mogen nemen, hem toe seijden te sullen doen, gelijck ook geschiede, aldaer gecomen zijnde begostons te verhalen, hoe dat hr Evert michielsz: verscheijde brieven, aende Coningen en grooten alhier geschreven, verscheijde scherkagien hadt wees oner Hard gesonden
gesonden soude hebben, en noch meerder die op batavia all gereetlagen belooft, ten eijnde de Coningen met sijne grooten soude uijtsien te werken dat hij alhier weder als opperhooft mochte comen, en; onder anderen voor geven souden, dat wij de spraak niet en kenden, en alles wat sij konden verders tegens mij souden practiseeren, seijde de brieven waer onder een van sijn eijgen hand soude sijn, gelesen en diversche geschencken gesien souden hebben, als mede dat de Coningen met sijne grooter in den tempel geweest zijnde, daar sij de secreetste pitchiaringen houden, twee propositien voorgestelt hadden, de eerste aan ambassadeurs nae johoor te senden, twelke vastgestelt was, d'andere of sij Evertmichiels alhier souden soeken met alle middelen weder tecrijgen, 'twelck niet wel wist of vastgestelk was of niet, waerop wij in antwoord dienden, dat wij sulx niet wel conden gelooven, en dat het voorde Coningen beter was dat sij sulx niet trachten/ intwerck te stellen, om dat wij ordeelden dat d' Hr Generael om de quade Consequentien, tselve haar niet soude willen toestaen, om dat anders geen meester van haare dienaers, maer de koningen souden schijnen te wesen en indien sij sulx aen d'engelse vruenden voorgaven, omme eens tesien, of wij wel soo gock souden wesen, dat wij omme tselve onsenthalven testulten, en goede voorschrijvens van haer t'obtineeren, eenige remarcabile geschencken souden uijt onse handen laaten locken, dat haer selver daer jnne gewisselijck souden bedrogen vinden, dewijl wij ons aen ons ver blijft alhier int minste niet gelegen lieten, echter dat set ons wel niet even eens en was, hoedaenig wij van hier vertrocken, maer liever met Reputatie en een goeden naem van hier souden scheijden, doch dat de bewaaringe en defentie van deselve niet sochten, door haare voorschrijve (:net geschencken bekomen, :) temainteneeren, maer met naer waerheijn ende gerechtigheijd te handelen, d'ordre van haar Ed: tevolgen, en den dienst van d' E: Compie te betrachten, onsen goeden naem souden soeken voor te staen, en (daer van wij niet souden willen afwijken all souden wij ook sterven, waermede wij ons Gode en onse meesters aengenaem souden trachten temaeken, en in onse conscientie ook gerust zijn, wanneer wij voor all het vermogen van jambij, maer ook selfs van all de werelt jae de duijvelen selfs niet tevresen hadden, echter dat wij haar voor haere getrouwe waerschouwinge ten alderhoochsten bedanckten, met belooften diergelijcke, of iets anders weder tegens haar vernemende tselve mede aen haar souden bekent maeken, gelijck bij ons dagregister onder datum van 3:en deses mede Largo tesien is, datter nu vanden koning van josoor bij de koningen gesproken is, willen wij wel gelooven dat waer is, om dat den ouden koning met ons selfs — daerover verscheijde discoursen heeft gehadt, gelijck deselve, en wat wij daerop geantwoord hebben, mede in ons dagregister op 13: deser cal werden beoogt, echter konnen alle het andere om verscheijdene redenen noch niet seker gelooven, en eerstelijk om dat de Engelse vrunden misschien wel gaerne sagen, dat Evert michiels hier noijt weder quaem, ten tweeden omdat sij wel licht souden konnen geabuseert sijn met eenige goederen die wij van Evert michiels voor de Coningen en pangoran probo selfs hebben mede gehadt, volgens het memoritien van zijn eijgen hand hier neffens gaende, twelck meest den jongen Coning, en ook pangoran probo sijn eijgen goederen sijn geweest, 3: om dat niet konnen versinnen, wie dat buijten die goederen andere soodaenige schenckagie en briefen van Evert michiels aende Coningen en grooten soude hebben megebracht, of ick most het selfs sijn, endan soude deselve, of in het sackje met saet (:twelck onder anderen aen den ouden Conink, of in de Combaers in't geel benaeijt, twelck aen den jongen koning is gesonden geweest moeten hebben, en dan soude jk terechte een vrias schenckagie mede hebben gehadt, die wij voor waer aen hem
aen hem niet souden hebben verdient, en daeromme ons seer soude doen temeer omdat sij ook wel weet, dat wij naer sijn bedieninge noijt ge staen en hebben, en waeromme wij ook tselve niet wel konnen gelooven, ten laasten omdat wij daernae ook all eenig ondersoek gedaen hebben en daer van niet seekers konnen vernemen, waermede van dese fastidieuse materie afscheijden, en jndien haer Ede Lust mochten hebben om 't geene wegens deselve van tijd tot tijd voorgevallen is, naer tesien sullen konnen vinden, op den 20en 22:en en 26: octobr als mede op den 3: 5: 14: en 17: deses passado in ons dagregister: Naer de naergelaatene goederen van Sr de Goijer zalr: sullen naert vertreck van ditschip mede met den eersten nader ondersoeck doen en sal in het ondernemen van de saaken, tusschen sr Evert michielsen en sr de harde, dierwegens wel licht wat meerder openinge becomen, vant geene dienaengaende tot onse kennisse gekomen is, hebbe aen haar een brieffken gesonden, waer van hier nevens mede Copie haer Ede is toecomende, de schilderije die sr degoijer op sijne coste door Srs Sandra soude hebben laaten schilderen, hebbe alhier niet gesien, maer heeft opgemelden hr deselve voor onse aencomste naer hem genomen, seggende sijn eijgen te sijn, en deselve naer wij verstaen aen sr Lothvereert, segt deselve ten tijde van sr degoijer mede wel in het Opperhoofds kamer gehangen te hebben, dat sr de goijer zalr hem wel gesegt hadde, dat hem daervoor contentament soude doen, maer daer noijt de weerde van een stuijver van gesien hadt, 'twelk wij dan om dat hem alhier niet anders bewijsen konnen, en naer sijn seggen, geen seekeren prijs vast gesteld is geweest, en sijn const niet gaerne soude bij andere gewardeert hebben, tot naerder ordre soo in sijn geheel  laaten hebben, temeer om dat sr sandra nu selfs mede derwaerts gaet, die sij daerover, des te raade werdende selfs can aen spreken, de verclaeringe die wegens de pretensie alhier in handen van eenen Francisco Correa soude sijn hebben niet connen bekomen, maer daer van is een copie in handen van sr oppijnen bevonden, die wij den attestant weder sullen voorhouden, en als nu om dat met de joncken beneden niet wel heeft konnen geschieden: Tot de noch als doen onbetaelde ongelden op d'affladinge van de fluijs Cloverskercke gevallen hadt sr Evert michiels V0 Ra aen s't lot ter hand gestelj, die daer mede soo hij segt niet heeft konnen toekomen, maer daer en bovenvolgens specificatie ons op gebracht 182¾: Rda die uijt sijn eijgen beurse soude betaeld hebben, en aengesien sr Evert michiels de cassa voor de geheele ongelden  factura belast hadde, en deselve met de boven staende 182¾: noch sooveel niet hebben bedragen, als in factura op gebracht heeft, soo hadt sr lothwel geerne gesien, dat wij Evert michiels aen onse Cassa belast hadden, en dat geld aen hem betaeld, twelck omdat gemelde michiels daerover niet hebben gesproken, alsoo niet hebben konnen verstaen, maer denselven bij provisie Liever aen hr Loth voor do somma belast, omme sijn verantwoordinge alvoorens daerop te hooren, en sullen voorders aen ongelden belasten voor soo veel deselve minder bedragen hebben, als in factura aldaer bij gissinge en omstaat te maeken heeft opgebracht, omdat wij het selve alhier claarlijck sien konnen: Wij hebben om redenen als vooren aengehaald bij provisie sr Loth gedebiteert voor de cort bevondene cleeder en coopmanschappen ter somma van f 590: 18: 12: daer van ons op het alderlaatste eenige onderrechtinge wilde doen, bekent maekt, wat daerover aen haar Ede geschreven hadt doch aengesien wij dit sijn voorgeven nu niet hebben konnen naersien, hebben tselve mede uijtgesteld, tot naer het vertreck van dit schip, en sullen haer Ede met den naesten mede laten toekomen, hoe daenig wij den quade sgeen sen sien, of testietarcabile daer ons ver rmet ebeschrijve waeren den wanneer werelt voor met ende leen rese niet (die