Den tijt nu vande te doene generale visite gecomen, &de alle de Casteels Correcorren, mitsgaders die van d' uliassers Zuijdcuste Ceram ende van 't Eijlant Ema ofte Boanbessi, door 't Casteel verschenen ende roeijvaerdich wesende, begaven ons den 18. ' October 's avonts met de selve in Zee, ende alsoo voorgenomen, oock een Jder op 't lant ende buijten Cust van hittoe langh genoech te vooren gewaerschouwt hadden, dat met hare Negrijen inde laegten aen strant te maecken haer haesten, alles wat hadden, uijt hare oude verlaten Plaetsen bergen, ende de selve als dan te gronde raseren, vbranden ende eernielen souden, ofte dat wij met onse hongie uijtcomende, sulcx selffs, doen, ende sij dan veel iersten, dat de Soldaten ende amboijnesen ijets vindende tot 't selve mede te nemen graech, oock wij over al sulcx niet connende eerhoeden, sijlieden consequentelijck wel schade daer bij (: sonder onse schult:) souden comen te lijden, begonden eerst van alangh ende lilleboeij; ons des volgenden daegs morgens daer voor comende, met gevolgh van onse medegenomen officieren, daer bij omtrent 30 Soldaten ende 2. a 300 Inlanders, met samen de hooffden ende eenige andere van dese Plaetsen, langs eenen verren moeijelijcken wech naer boven tot in hare te vooren bewoonde Negrie, die redelijck t' onsen genoegen verdestrueert geheel verlaten ende de meeste huijsen gebroken, mitsgaders hare vasticheden affgeworpen ende de steen den Berch affgerolt bevonden, doch om gants niet daer van over te laten, deden 'tovergeblevene noch geheel ende al door 't vier consumeren, gelijck de mede daer omtrent inde hoochten gelegen Negrie Waccasieur, weijnich dagen te vooren door onse Soldaten van larique hadden laten doenende wij nu
ende wij nu bevonden, sonder ijets in esse te wesen, wel een richtet was, dies wij weder eenen anderen, doch drij steijl ende moeijelycker wech, als den eersten, om die alle ne te leeren bekennen, naer beneden, ende ruijm halff achtermiddagh aen strant bij onse Correcorren quam daer mede terstont weder voort pangaeijden. / Is de Cust dan hittoe aengecomen, die nieuw gemaeck Negrijen inde laegte aen strant, over al seer weel ge legen besichticht, ende d' Jnwoonders der selver tot ren schuldigen pplicht aengemaent, oock daer bij naer de quantiteyt van haer volck de selve op 't getal van Correcorren, ende de groote van dien, om in toecomende neffens andere, onse hongie ende macht accompaigne rende te helpen vergrooten, al vooren gestelt hebbende deden den 21 d.o. d'oude Negrijen ledalesu, wau solu ende eene overgebleven Campon. op nauie tegen onse langh gegeven) Ordre noch in hare perfectheijt staende mede indasche leggen, ende 'tminste niet daer van over blijven, wordende alhier oock noch bevonden twee gro te haecx ende een pot met een vaetjen vol Boschuij dat alle in onse vasticheijt op Ceijt sonder tegenseg gen van d'eijgenaers deden brengen. , Ende alsoo te vooren door Overloopers bericht ware geworden, dat op lam, een Nlegrie te midden in 't lant achter lebalehu landewaert op een bij nae suaccessive hoochte gelegen (: daer door desen eeer gerucht wierden, dat Cackjali in tijde dan nootvoornemens was zijn retraict ende uijterste toevlu te nemen:) voorn:t ali twee stuckjes geschut met drie bassen gebergt ende begraven soude hebben, deden sulcx d' Jnwoonders dier tplaetse, die nu mede aen strant gecregen, ende hare Negrie neffens die van Lebalehu ende Aansola op de vlacke hoeck va passer Lebalehu gemaect ende hunne woontplaetse genomen hadden, op dringen, dan verclaerden, daer de minste kennisse niet dan te hebben, gelijck oock naer beter ondersoeck niet waer te wesen bevonden wierde, maer bekenden wel, dat tot bescherminge haerder Negrie, een metale stuckjen schietende omtrent drie pont Iser voor twee hoo dert Realen daor meergenoemden als gecocht, ende van wardani in hare Aegrie gebracht hadden, hebbend daer bij noch twed metale bassen, welck stuck ende bassen haer mede belasten dan daer in onse vasticheijt op Ceijt te brengen, onder toesegginge dat soo wanneer zij de selve ten dienste dan dE Comp
Comp. en op hare Correcorren in tochten als onders van noode soude comen te hebben, haer de selve daer toe wederom vergunt souden worden, dat gewillich aennamen te doen, oock binnen weijnich dagen daer nae volbrachten, blijvende haerlieder voorsz Aegrie met de versterckinge, der selver in 't gebergte, naer dat alles, wat daer uijt begeerden, gebergt hadden, nu al mede verdestrueert, affgebrant ende geheel vermelt ien selven nacht naer wananis strant scheppende, begaren ons volgenden morgens den 22. d. o met het aenbreken vanden dagh met gevolch, van onse bij hebbende Officieren ende omtrent 60. a 7 Soldaten, mitsjaders d'Orangcaijs ende hooffden van d'aenwesende Correcorren, met haer volck meest gewapent, uijtmaeckende wel 6 a 700 mannen, naer wananis hoochte ende Cackjalis gewesen woonplaetse, daer alle de huijsen wel affgebrant, doch de fortificatien met hare holwercken ende strijckweeren noch meest in hare volcomen defensie vonden, behalven, dat het Canon daer affgeworpen, partie aen stucken geslagen, ende oock eenigh onbruijckelijck gemaect ieds, de Situatie deser plaetse mits gaders de wel gefatsoeneerde: fortificatie der selver nu over al besichticht, deden al taenwesende volck onder d'opsicht ende taendrijven van hare respective hooffden, ende dan ons ende onse officieren over al, aen 't slechten der selver gaen, ende de steenen vande hoochten tot in seer diep en valeijen wechrollen, dat op 't ijeerichste van een ijder bij der hant genomen, oock sonder vslouwen volbracht wierde, ende niet Jegenstaende de groote menichte des volcx, ende dat een Jder op t vijtichste zijn best dede, geduijrdet nochtans mits de groote ende swaerte der wercken, schoonse van losse steen in aerde ende maer sommige met palisaden beset waren, veel ruijm drie uijren tijts, eer alles beslechtet, doch oock nu soodanich affgerichtet was, dat niet eenen steen op den anderen gelaten, Jae selffs de fondamenten uijtgegraven ende de teijckenen daer van weechgedaen waren./ Eenige schoone groote falcoenen ende bassen, die hier noch vonden, ende gaerne gesien hadden, dat d'amboijnesen aff ende aende Correcorren hadden gebracht, conden daer toe niet, al hadmense hun willen schencken, mits de eer en moeijelijckheijt vande wechgejuduceert worden, dies oock, jenootsaect wierdendie alle.