Ed:e hr die zaecke mij dan niet onbekent, ende wijders bij jnstrauct van mijn heere den superintendent en Commissaris R: van goens in dato 26 9b 1657 met de volgende woorden gerecommandeert zijnde, namentlijk maer zal uEr alle bedenckelijck middelen practiseeren om achter alle de secreeten te geraacken, Item den duvats gouverneur moet uet Caresseeren ende hem animeeren om soetjens de handt aen 't bekende werck te houden &:a, welcke ordre wanneer ick op mijn verschijningh, hier van den E: Coedijck verstonde: hoeverre sijn E: met den ouden Correspondent, die geduyrigh van ijver brandde, ende persoonelijck uyt de bewuste vestingh hier in loco met sijn, Edierwegen seer verte in onderhandelinge was geraeckt, mij geen cleenen becommernisse toe en braghte, om sulcken wightigen werck; daer mijne voorzaeten niet sonder groote costen (waer vande negotie boeck deeses Comptoire van tijdt tot tijdt eenighsints blijcken doen) eenige jaeren naer gedoelt ende getracht hebben, op diergelijcke off andere wijle, gelijck het niet alleen begonnen maer — volcomen gaende lagh te handthavenen, gemerckt sulcx sonder de alsdoen in treijn zijnde.— despense naer te comen niet rondt te schieten was, want het geldt een van de voornaemste— middelen geoordeelt werdt om den mensch door vuir en water te doen gaen jae een sleutel is Com poorten en slooten voor de vijanden te doen ontspringen, aen d'ander zijde en cond' ick op eij drift over mij niet neemen, deese soo verre gebrachte en schoone voorgedaene onderwindingh aff te schaffen, terwijle mij eenichsints niet onbewust en was de generale Comps aen dat Juweel hun veel geleegen liet, waeromme dan ten dienste van mijne hooghgebieden heeren (godt weet met wat sorghvuldige omsightigheijt, op dat alles secreet mocht blijven het werck gaende gehouden; ende mijn heere den super Intendent Rijckloff van Goens van tijdt tot tijdt soo te water als te lande met gecaracterde als andere brieven daer van advis gegeeven, maer nooyt van sijn E antwoordt, voor uEd:e schrijvens van 21 September 1654 erlanghden, becomen hebbe. op welcke voorverhaelde redenen ende mijn in mayj 1658 gesond secree
secreet vertoogh, als de jonghst van daer becomene missive en in translaet hier nevens gaende ch uErde goedt dadighlijck haer oogenslaende, bevinden zullen deese gewichtighe heijmelijcke onder handelinge (met reverentie geschreeven) door mij niet winderigh geconcipieert, maer die desseijnen dewelcke ick hier bij naer in volcomen 'treijn vonde, van mij, wanneer ider meest in ruste slagh met warachtigen yver naer gespoort zijn, niet sonder groote hoope, off zoude die importante plaetse met de goddelijcke bijstandt, door weijnich oft geen bloedt vergieten onse gebiedende hooge overheijt niet ontstaen hebben, waer toe deese jnlandsse ondenigheeden doen ter tijdt geen cleene beloften deeden, 'twelck nu met het affleggen der gusuratse wapenen en 't verhangen der hecken op de gemelte plaetse een eijnde genoomen, mitsgaders soo als mij den ouden Correspondent jonghst adviseert alles op uEde voor deesen geheeven ordre zeer voorsightigh affgeschaft heeft, soo dat dan dat werck (waer van een anderen proffitablen uitslagh gehoopt hadde) jmmers soo geheijmelijck is verstorven, als't oijt ondernomen is geweest De ongelden al voor 2: jaeren daer aengedaen, ende in de duratse negotieboecken, onder ult:o may 1658 affgeschreeven, en dorste ick uyt vreese van datter ijets van uyt mocht lecken doen ter tijdt hier in 't' journael niet volcomen, laten specificeeren, waeromme dan den boeck houder gelasten die post niet geheel aente roeren maer wel in de uytgetrocken extracten der selver boecken, onder 7 en 20 Juni 1658 over Cormandel uEd:e toegezonden, met eygen handt volcomen te insereeren, mitsgaders dat hij aen den boeckhouder generael op Batavia versoecken zoude, sijn E: de gemelte post in 't suratse journael t' sijner tijdt gelieffde te — laeten inschrijven, soo als die papieren bij uEd:e a: berustende, doceeren connen, dienvolgende deese post in 't welduijden van uEdle geen erreur dn is, gelijck het ons met de jongs becomene memorie pr het Jacht de goudtsblom aengeweesen werdt Edele achtbare heeren, ick bekenne zeer gaerne dattet een vermeetel bedrijff van mij zoude zijn geweest soo importanten saeck als deese ende t' eenemael buyten mijn — vocatie op eijgendrift en goedtduncken, sonder eenighsints last daer toe te hebben, ofte dat dit werck bij mijne voorzaeten niet in treijts gebracht ware, te onderleggen, , bij wien dan sulcx als vooren aengehaelt allange voor mijne verschijningh hier ter plaetse successive— gehanthaeft ende bevordert is geweest, dienvolgende ick in hoope blijve, uEd:e gewoonelijke e discreetie ons deesen aengaende joedighlijck zal verschoonen, 't welck mij in toecomende lieff en aengenaem om hooren werdt lledrlbl De redenen en motiven, die uEd:le bewoogen hebben om den E directeur in Persia te qualificeren, omme ongevaer de vijftigh duijsent guldens aen wel gewilde doecken, door 's Comps gamronsen maeckelaer Rauwel in ende ontrent Agra te laeten incoopen, heeft uEd:le all olgesde missive ons omstandelijck ontleedt, mitsgaders dat wij die penningen hadden te versorgen aen den geenen wien de genoemde maeckelaer daer toe zal ordonneeren, van welckers verleende commissie ons tot dato door den persischen directeur noch niets geadviseert, veel mit, ijemandt uyt den naem des voornoemden Rauwel (wien nual eenigen tijdt in gamron is overleden) te vooren Dell 6500. pelelen tslopt wel lij
te vooren gecoomen ij, wani meer onls d'een offd'ander van desselfs adherenten, om die somme tot lepiel voltreckinge der jncoop van Cleeden, comt aen te spreecken, werdt uEd:e dierwegen gegeven ordre w prompt naergecomen ende voldaen, zullende wij met uEd:e verlangend affwachten, wat succes den agrabra doeckhandel tot voordeel der E: Compe op die wijse zal neemen, 't welck den tijdt ons te openbaeren heeft, zijnde altijts zeecker onse Ed:le hr principaelen, conform de gedaenebeloften van meergerepeteerden rauwel, daer geen schade maer wel een goede winst van te verwachten hebben; buijten dat apparent door dien wegh uijtgevonden zal werden; — waer aen 'sghaepert heeft d' E: Comp:e nu al over lange jaeren van de vereijste voordeel op d' agrase Cleedenhandel in gamron, is destituyt gebleeven Dat het inlandts scheepjen toebehoorende den vermaerden maeckelaer Mondas bha ten tijde doen het verleeden, sarsoen, van hier met vrachtgoederen bij den maeckelaer Kissendas affgelaeden, ende door ons naer gamron gehouden niet aen den E: directeur Iacob Willemsz (gelijck sijn O: daer over onrechtmatigh aen uEd:e geclaeght heeft) zoude verschreven zijn geweest, daer op voldienen, conform uEd. e begeeren tot antwoordt s bo voor e elsel Dat wanneer gemelte maeckelaer Bhar door sijn faljeeren een somme van 12000. ropias aen d'E: Comp:e ten achteren bleeff, wij te dier tijdt geen anderen middel conden uytvinden (omme onse betaels heeren voor schade te bevrijden / als onse handen (gelijck voor deesen zij geschreeven) op 't scheepjen van hem gemelte bla te leggen, jae geschieden sulcx in den beginne met sodaenige insighten, om 't genoemde scheepjen bij redelijcke taxatie geheelijck aen d'E: Comp:e te houden ofte wel bij vercoopingh van dien d'achterstallige penningen daer uyt volcomen te mogen vinden, maer sulcx wierdt ons dat pas door sijne Crediteuren daer van den grooten moorste Coopman Hagiasbeecq ende den vermaerden wiergiewora wel de voornaemste zijn, belet naderhandt hielden wij aen, ende versochten 't genoemde scheepjen een keer met vrachtgoeder ten proffijte van d'E: Comp:e naer persia mochte doen, 't welck ons door haerliedens zeer favora toegestaen wierde, maer met dien reserve het voors scheepjen door 's Compes maeckelaer Rauwel in gamron wien mede een goede somme van genoemde bha pretenteerde (onder voorgeven hij Bauwel aen d' E: Comp:e oock schuldigh was) niet met het recht van geweldt tot persia mocht aengehouden, ende door dien wegh de suratse Crediteuren daer van versteecken werden, doch onaengesien wij niet alleen op deese voorstellingh haerlieden maer selffs den Guratsen gouverneur volcomen beloften deeden het vooraengetogen scheepjen hier wederkeeren zoude, soo en was dat echter die persoonen niet jenoegh maer begeerden sijliedens wij ons met de Equipagie ende afflaedingh van dien bodem niet bemoeijen, maer den maeckelaer Kissendas nevens den schrijver Rasel Mahomet ende trouwelingh van Hagiasbeecq die oock met het gerepeteerde scheepjen overgevaeren is) alles doen zouden, in welck begeeren wij omme buijten alle bedenckelijcke moeyelijckheeden te blijven zee jaerne consenteerden, te meere ons ooghwith niet verder en streckte als eenelijck om de vracht penningen (affgetrocken des Equipagie) voor d' E: Comp:e te ontfangen gelijck naderhandt geschiet ende op Bhas teecqe. in onse negoteboecken affgeschreeven is E. e Hr 1l600