No 9 van Helsdingen Comt Pr Transport - - - Ro/a 170104. — f 255256. 1060:  mannen toeback â 2: ro/a demaa. . - - -  2120:—: 3180 84: canasters amphiaen. -  190: ro/a jder - - - - - -  15960 —: 23940: Rda 188184. f 282276: Souratta adij: 8en april anno 1691: T' samen treckingh vande navolgende gariossel Nagelen, canneel, japans staaf koper thin &a inde souratse negotie brecken op winst en verlies afgesz: over onderwigten in. . . 47:. . . . 120737: ponden garioffel nagelen - - - â 120: ro/a deman van 36¼ ponden jder. . . f603595: —. 17: - . .  14541. dos Canneel - - - - -  50: dos do _o do.  29475: —:— 27:. . . .  168762: Dos Japans staafcooper - - -  15: dos do - - do do.  110058. 15— 42: - -.  121716: dos thin - - - - -  10: dos _o _o _o 52920:-: 39: - - -  8056: dos schilpatshoorn - - -  100: dos _o do _o 35025: — Somma f 831073:15- bedraagende tsamen aght honderd een En dartig duijsent drie en't seventig guldens, en vijf tien stuijvers Souratta adij, 8en April Anno 1691: de secunde parsoons, ende voorige fiscaals der Couratse directie, op indirecte wijse getrocken hebbende vande vragt goedren, gelden, kleijnodien, van jder pack, sack, en bondeltjes, met comps scheepen van hier na persia gesonden, en wederom van persia, hier ter steede gecomen, Tropia &a van jder pack, sack off bondeltjes, te weten de secunde persoons, vande goederen &a van hier na persia overgevoert, ende fiscaals vande goederen &a van persia in souratta met comps scheepen op vragt aangebragt, en vermits niet genoge was soodanige gelden te approprieren, buijten kennis, en verkreegene permissie van uEde ho agtbr off den Edle hr commissaris van rheede, derhalven per een schristelt memorie in vergaadering overgelegt en versogt, de packen en sacken met gelden Ra, met het te verwagtene schip met vragt goederen, uijt persia ten overstaan van gecommitteerdens mogte gelost, ende gelden (door de voorige fiscaals daar van ontvangen en genooten) door gem: gecommitteerdens, g'int en in comps gelt cassa gebragt te werden, tot dat uEdle hoog agtbs off gedagte Edle hr commissaris van reede, over de voorsz: saack sullen hebben gedisponneert soo mede de gelden op soodanige wijsen als voorsz: bij den coopman, en provs gewesene secunde parsoon Ian vanden bergh, soo geduurende desselvs bedieninge, als secunde, en staande desselvs ampt als fiscaal deser directie, mitsgaders door den ondercoopman lucas schoorer, mede gewesene fiscaal, getrocke hebbende, te rembourseren, tot nader dispositie van uEdl ht agtbr, eff den Ede hr Commissaris van reede — de hr gelmer vosburgh te dier tijt directeur volgens gedane propositie in vergadering swaaright maakten de voorsz: gelden door de secundes en fiscaals, soo onregtmatigh vande Comps getrocken in consignatie te laate brengen — Eerstelijk voor reden gevende, nadien drie agter een volgende commissarisen, daar in geen verandering hadden gemaakt sulcx voor hem mede beswaarlijk was te doen — ten anderen was zijn reden, offer geen gevaar was te voorsien de gem: parsoonen do gelden getrocken hebbende, daar over soude benadeelt werden, door de uijtkering der selver — tot verclaaringe der voorsz: poincten sal ick overgaan, en seggen ten belangen van het eerste het soude seer wel konne wesen geen der voorsz: drie commissarisen, de alderminste kennis hebben gehad, soodanige geldes bij de secondes, en fiscaals zijn getrocken, ten opsigtende directeurs &a gedagte commissarisen soo blint hebben gehouden, als practicabel was, als de geciteerde vosburgh &a mede getragt hebben mij te blinthocken— betreffende het tweede, wat gevaar soude in een saack wesen, onderhoorige, en loontreckende dienaars van d'Ecompe te doen rembourseren, 't geen zij op indirecte wijsen getrocken hebbende, 't geen hun betaals heeren en mrs competeerden — ten derden het soude seer wel konnen wesen, groot gevaar inde voorsz: saack was voor den directr rosburgh Zijn onderhoorige suppoosten te doen uijtkeeren, 't gene deselven onregtwatigh vande compe hebben g'approprieert, waar door de voorsz: vosburgh prijckel souden loopen, 't geene haar bekent zijnde, mede mijn twee laatsten aan u Ede hoog agtb is geweest den 12en maij en 3' 9ber: laastleeden, met soodanige bylagen als het register der eerst gen: missive dicteert, over de cust cormandel voortgeport, om met de eerste besendingh, uhieds toegesonde te werden, off bij laate overcomste, der caffilaas van agra, amed-abath, en brootchia, met de vaderlandse goederen, met d'eerste scheepen van cijlon, niet na't vaderland konde wegraacken, ende laaste over den landweg van persia, onder couverto vanden hier zijnde resident vande engelse comps, in welcke missive, u hoog edeles des believende konne b'oogen hoe trouwloos de compe in de souratse directie is gedient geworden, om uEde ho agtbr niet te verveelen met een herhalinge, mij gants eerbiedig aan deselven gedraagen het was tewenschen de ontrouwe bedienden den E compe hier ter plaatse soo verre waaren te brengen, den waren dienst na behoorenquamen te behartigen, volgens pligt, en uEde hoog agtb: intentie, mitsgaders alle particuliere morsserijen soo lang gepleegt, ter zijde stelden, en derselver betragtingen, eenlijk was, den waaren dienst, volgens de wetten en statuten waar te nemen, maar met de meesten is het tot leetwesen heel anders, Ia soodanig gelegen, als of se met eeden hadden geswooren haare betaals heeren trouwloos te dienen, derhalven soo kort als doenlijk is, vervolgens sal ter nederstellen, en als in een spiegel doen sien het ontrouw bestier vanden gecasseerden directeur vosburgh, mitsgaders de misdrijven vanden coopman, en geweesene provisioneele secunde parsoon deser directie Jan van den bergh, de ondercooplieden mattheus de haan, en lucas schoordr, soo mede Ian roelofsz: Equipagie meester:, alle geweest zijnde leeden vanden politijcque, en justiciele raads, en andere mindere gequalificeerde bedienden der E: compe meer, als vervolgens sal verhandelen, en aanvanckelijck segge — Edle Hoogh Agtbe Heeren Aan d' Edele hoog agtbe heeren, de hren bewinthebberen ter vergadering vande seventhiene, Representerende de generale vereenigde Nederlantse g'octroijeerde van Zelsdingen onregtmatigt No: 8: Iaaren oost Indische Compe Amsterdam
onregtmatigh getrocke hebbende, aan den dagh tebrengen, waar op soude volgen 't geene bij vosburgh voorm: was genoot met schanden soude moete wederom geren, derhalven hy het eene gevaar, met het ander tragt voor te komen waar met ten vierden sal de gem: vosburgh niet konnen doceeren nog uEdle ho agtbs nog den hr generaal, En raaden van jndien ovij kennisse hebben gehad, soodanige gelden, door desecondes en fiscaals, op indireckte wijse hebben na haar genomen, veel mindeselven hun hebben g'accordeerd 't ro/a van jder pak sack met gelt off bondeltjes, met kleijn odien te mogen treck althans 't blijckt bij geen schriftuure hier ter secretarije berustende, woorden hebben bij mij, de minste ingressie vermits de gemaakte swaaright bij de hr vosburgh inde voorsz: vierponcten heb gesalveert, vermaant mij de tijt om voort te gaan, om andere importanter saacken te verhandelen, door gem: vosburgh &a geperpetreert— de hr vosburgh En raad hebben den 20en april anno 89: partij nagelen, foelij;, rompen, canneel, camphier, thin vermilij quicksilver en menij verkogt en afgestaan, agtien duijsent vierhonderd ses en veertig 132 ropias ofte seven en twintig duijsent ses honderd negen en sestigh guldens thienstuij en vijf penningen minder, als den moors coopman hagie sjaasbeeck de voorsz: rosburgh den 17en do off drie dragen bevoorens heeft laate bieden voor gemelde — coopmansz: door den benjaan ruijdas, als bij de memorie onder no 4: in't breede staat g'expresseert hoedanig En tot wat prijsen de voorsz: vosburgh en raad comps specerijen, op 28'n Jann: anno voorm: hebben afgestaen en verkogt, staat in 't breede g'expresseert, inde resolutie dato laast genoemt, door gem: vosburgh en raad, aan u hoog edeles in Copia vergesonden, nevens een missive gedateert 27e april laastleeden, over den land weg van persia, waarbij uEdle ho agtb: sullen gebleecken zijn, de nagelen zijn verkogt â 121: de foelij 120: ende rompen â 46: hademan van 36¼ ponden gewigt tot amsterdam bij de cooplieden gebruijckt werdende, tot het wegen der specerijen, op vier maanden tijt, off 3: pr Grabat / zijnde mij gebooden op gelijcke conditie voor de nagelen 126: voor de foelp, 124: en voorde rompen 50. ro/a deman, als jck uEde hoog agtbr pr missive de dato 12: maij heb gecommuniceert, maar u hoog eds sullen seer groot different vinden in't verschil der gelt somma, Jck meer soude gemaakt hebben een somma van thienduijsent vijfhonderd guldens, als de voorsz: specerijen door de heer vosburgh zijn verkogt, gecauseert zijnde, ten opsigten my de boecken en papieren waaren onthouden, hebbende den ondercoopman lucas schoorer voorn.:t in cas subject, mijschandelj g'abuseert, quans wijs secreet opgegeven hebbende, boven gerepte sprecerijen door geciteerde Vosburgh en raad waare omgeset ten genoemde prijsen, â contant sonder rabat, maar daar mede is 't heel anders gelegen als zijnde bovengem: specerijen verkogt op vier maanden tijt off 3: pr Grabat, sulcx het verschil geen thien duijsent vijf honderd gul: is als boven heb aangehaalt, maar over de agtentwintigh duijsent ropias, ofte over de twee en veertigh duijsent guls over welcke saack den Ede hr commisss van reede in't breede heb geszp: pr missive gedateert 26n augustus laast leeden On vermits op 28e Janu: boven geciteert over dien vercoop in volle vergaadering prottesteerde tegende hr vosburgh, de vergadering uijtgingh hebbende gem: schurfden raad, mij daar overg'secludeert de raadspleging meer by te woonen, wat resoluties deselven op 6: en 28n Janu: mitsgaders 13en febri ten mijnen reguarde hebben genomen sal ten vollen consteren bij ds resoluties Om alle gepleegde morsserijen te bedecken heeft vosburgh door finesse de leeden des raads soo verre weten te brengen tot het teeckenen van een fameuse verclaaring, mede ten mijnen nadeelen, onder precautie, daar mede in jndien geen beweging te doen maar deselven secreet nevens een particuliere brief oversende aan uEde hE agtb over den landwegh van persia, om mij de voet te lighten— B reedenen de leeden des raads zijn gebragt alles te teeckenen ten gevallen van posburgh in prejuditie van mij zijn de volgende Voor mijn komste in souratta had de voorsz: vosburgh de raads leeden g'induceert u Ede Eo agtb mij als independent fiscaal indese directie hadde gesonden, om hun alle particulieren koophandel te beletten en wel voor konde wesen, de hier zijnde bedienden soodanig niet bilde, als ten tijde als fiscaal op malacca de bedienden der Eicompe daar ter plaatse had gedaan, Iaselos den oppercoopman en secunde persoon adriaan lucasen, daar alle de voorige fiscaals voor hadde gevreest, de voet op de reckhad gekreegen, daar hij, nog een swaager vande hr maarten pit, raad ordinaris van indien was, seeckerlj de hier zijnde bedienden met mijn parsoneele overkomste, vande meeste tot de minste veeg soude staan, om geruineert te werden en tot haarder behoudenis niet ter werelt was te doen als de handen inden anderen te slaan, om mij, alles te beletten den heelen raad met hem aanspannende, 't soo ver was te brengen, een jgeljk in eere soude blijven, en effectueeren uEde hoog agtb, mij met schanden soude opontbieden, als haar verseeckerende, der geheelen raad, meer gelooff te sullen meriteren als ik alleen, hoe regt natig mijn proceduren oock mogte wesen waar uijt soude volgen in souratta van een Jndependent fiscaal soude ontslaage raacken en blijven, en dan een jgelijck wederom— wat soude konne winnen als bevoorens men konde niet ter werelt practiseren, off men tenteerde het tegen mij, om alle affronten, en daar uijt voort komende verwijderingen te wijden, het voorlesen van drie predicaties versuijmde, in mijn woonhuijs bleef, flanste Vosburgh inde resolutie van den 13en februarij, anno 168: geeatsints de beste voorganger was, 't welcq al mede geduijt wierd, voor een overtreeding, muijnder instructie — soo jck een overt reeder van instructie ben ter oorsaacken het voorleesen van drie predicaties, om gem: reden versuijmden, waar voor salvosburgh den coopm: vanden bergh, enden ondercoopmandehaan &a gehouden werden, in geen ses maanden tot het gehoor van gods woord zijn geweest, nog des sondags, nog in de ordinaire avond gebeeden — de gestelde swaarigheeden, en het te verwagtene gevaar afgehandelt zijnde, sal jk overgaan tot de vierde reeden dienstdoende, tot destenten saden sergiant incluijs genoodigt wierden, door de gemoene discoursen waren, werschende den independente guspenne expressie de duijvel de independente mogthaalen zijnde de voorsz: vanden bergh de insteller van soodanige gesontheden geweest— Comps maackelars en andere in anders verboden zjnde tot mijnen huijse te gaan, om mij te bluthocken, en niet wijs te komne werden, wat mosseijen inde negotie als andersints was gepleegt, mitsgaders nederlandse bedienden bij mij comende, wierde getaxt voor suspecte wijselaar, en verklickers onder bedreijging wederom bij mij quame, deselven uijt hunne bedieninge te slooten te runneeren, en aa persia te versenden als gem: vosburgh een pempel statueerde, om anseen g selen, doven sohitten op was kanne velleij van drgen in noorwegen, van wie over de vijfentwintigh lasten particuliere gedroogde classus pitten tusschen de thien en elff duijsent guldens waardig had aangeslaagen, en in regten betrocken, om geen andere redenen als tot kleen agting van mij, en mijn voorsz: broeder van geciteerde schipper op de reijse geplaagt te werden, een dag in zee geweest sijnde hem de cajuijt uijt op den overloop joegh, ter ordre van vobburgh — met de vercoop van sevenduijsent Een honderd vijff en dartig mannen reek is 't mede seer godloos toegegaan, inde maanden maart en april passado, inden Iij welcke shoop derme is gepegiudieert die duijsent vif hondere seven en seltijn en der ale ge als i te e n e e e ee e der otwent wen doe abecoe voorsant, blreer nde ertene eat oge de gebode de ad isen en s ede e seet e ebede e minder verkogt, als gem: rosburgh in maart bevoorens is gebooden, bij welcke laate vercoop, d'Ecompe mede is benadeelt ses duijsent vijf honderd vijf en tagtig ropias, ofte negeduijsent agt honderd seven en 'tseventig guldens, en 10: stvers voor mij onbegrijpeljk zijnde vosburgh 't loot niet heeft laate springe tot 14: ropias de man, dat sulcken considerabel bod was, als het loot noijt bevoorens in souratta is verkogt te meer de vreeden der engelsz: en mooren op handen was, als dan alle whaaren en coopmansz: uijt europa komende, seeckerljk moste daalen, door de grooten aanbreng der engelse natie, wat jck boven genoemde vosburgh in volle vergadering in cas subject schriftelijk heb gesegt en den 5en junij, taxeerde voor een trouwloos dienaar, staat inde papieren onder no 5: en 6: in't breede g'expresseert, en tasten hem met woorden soodanig aan, dat schaam root de vergadering uijt liep — weten ebe te het oe en e e ate e n e seon e ae e e oen e o e te ij ije huijsraat soo veel kan benodigt hebben, ten opsigten alle gouvernr, directeur, en commandeurs, huijsen in indien van comps wegen) huijshoudinge een silver servies tot de taaffel als andersints oot acctes wegen, hebben dende boveld:en ven de buijmenet aene directeurs bestaan in een quantiteijt en swaarte, verre over de honderd lasten wegende, zijnde tot het aanlantbrengen gebruijckt vijf horrijs off moorse vaartuijgen, als bij de extracten uijt het boeck vanden benij aan ruijdas getrocken blijckt, onder no 2 konnende jder harrij voeren 20: 25: en 30: lasten; om wat reden den viscaal tot het visiteeren, en den geweldiger om't lossen van't voorsz: schip debeurs volgens ontgebruijck, niet aanboord zijn geweest, sal dien aangaande mijn sentiment niet geven, om geen partijschap te thoonen maar't selve gedefereert laaten, aan desentimenten, van u hoog edeles — ae e n te e e hier becouen agt stucken hollantse verhelpen, ses en sestig bossen nieten, aande toe plaats gerexeder wan gengamot teg netaris in souratta geweest Uijt het ter nedergestelde in dese sullen uEde hoog agtbre ten vollen blijcken hoeden dienst der E: compe in souratta, door de voorsz: vosburgh is waargenomen, 't welcq beklaagelijk saacken zijn, mannen van jaaren soo vereelt hort, en sonder gevoelen van consientie— voortgaande, als offer geen dag van reeckenschap soude comen, dat nog in sulcken gevaarlijcke pest tijden waar door twee agter een volgende jaaren, in dese stad duijsende menschen zijn gestorven, en gebleecken de dood soo wel heeft geklopt, aande deuren den palijsen der grooten, als aande hutten der bedelaaren het belieft uEde ho agtb niet te verveelen, het leesen van mijn regtvaardige klagten, aan u hoog edeles genootdruckt zijnde te doen, byj dese over de infanue, hoon, smaat, en alle bedenckelijcke affronten, en alle bedenckelijcke affronten, mij aangedaan door gem: vosburgh en raad, ten opsigten de haeseentegen 29t febr pragtie ende ves commissaris van reede den 27en april over den landweg van persia, van uEddse hoog agtbr en den 12en maij aan den Edle hr generaal en raaden van india tot batavia, alle inde jaare negentig voorgevallen in welke schriftuuren de voorsz: mineedige vagebonden, mij hebben getaxeert voor een machinateur, quastig, van boosen wille, te buijten gaen van instructie, en andere calummie meer, mitsgaders op de residentie plaatsen, der andere independente fiscaals, aande regering in copia overgesonden, genoegsaam tot een Cormelier van navolgingh, de gouverneurs, en directeurs op den eijgensten traat, met de andere independente fiscaals, mede soodanigh om te springen soo uEdle hoog agtbr, soodanige onverdraagelijcke insolentien, met stil sitten ongemerkt believen te laate doorgaan, sal geen regt menent man, de compe indie qualiteijt konne dienen, op soodanige wijsen inde moorse landen niet buijten levens gevaar konne zijn, en blijve, de heere god zij gedanckt mij tot nog toe heeft bewaart, in cas soodanige bejegeningen mij overgecomen en ontmoet zijnde had konne voorsien, geentsints genege zoude zijn geweest d' Ecompe te dienen voor duijsent guldens ter maand hoe dick geciteerde vosburgh gehuueert en gewoon zijnde aldie maar eenige authoriteijt hadden te steecken, sullen uEde ho agtb:r vervolgens blijcken bij seecker brief van hier na agra gesz: aande messieurs van ommen, van heck, en den raad tot agra, Jsislanhens, den 16: en 21e' febij gesz: siende eenlijk op de voorsz: van ommen, vermits een gebochelt, beltagtigh mannetje is, derhalven het Extract der voorsz: missive tot speculatie indese heb laate influeeren, luijdende onder anderen het eene als volgt nevens diergelijcke boose geesten inder tijt ook hun regt van wij hbreblen hebkent, en soo hoopen wij dat desen mogtiaarchan die mit aeo i gesomgt ae e ande een at leden ie otn en e iat e ote ietin n ge a etue Ioannis bacherus, den 16en en 21en deses gesz: ende waar in uE oock sal te vooren komen hoe goddeloos en vpreed voorsz: mogtiaarchan danckten sonder medelijden gebooren te zijn, dog dit veragt schepsel heeft naderhand door des kemels bestieringe sijn wel verdiende hartog van luxenburgh, die in onse landen domineerende (Co: grouwel uijt zijn vervloeckt en borst openbaar uijtbraakten, dat hij god wat
heeft becomen agtien honderd negen En twintigh en ½ ha met de voorsz: geligte bodemarij gelden, uijt maakende een somma van tien duijsent negehonderd negen en veertig en ½ ropias, ofte sestien duijsent vierhondert, vier en twintig gulds en vijf stvers Wat ik den Ede hr commisss van reede, over den inhouden van 't voorsz: Extract heb gesz: pr missive de dato 26en augustus ao 90 believen uEdle hoog agtb: te b'oogen bij 't volgende extract t feid  e an e e usi sunie nan oe isie ele a e e e e nederlanders, nevens d'engelse op haar scheepen mede jagt maakten, en wegnamen, mitsgaders voor zee roovers hielden Item den Edne hr bacheuris, aan 't mogolse hoff was off stont te komen tot verrigting der algemeene saacken tot welstant der Ecompe soude niet alleen door soodanige horrible eerschendingh van een vermogent regent te taxeeren voor een tijran en boose geest, met toewenschin eeuwig gekerkert te moge werden, alle goede aanleggingen verjdelt hebben, maar oock gedagte Ede hr ambassadeur, en bij hem hebbende nederlanders mede het grootste prijckel ter werelt soude gelopen hebben gekerkert te werden &a gants wonderljk expressies in publijcque brieven, bij sulcke periculeuse conguncturen, voorsz: missive de verdere leeden des raads voor mijn comste in souratta, almede niet hebben divven nalaten te teeckenen h commissus van ree, enande do sel general, endelen haden van andie gesz: soo nenig ouden ton wagen, heeft bestaan tot verversingh geseien, dorhet kate bof naagekcheijt qualt ve tort sijndti, denelcke beest om souratta gecomen soo dan ij ofsen als tot verversingh streckte, om de goet coop, soo mede geen onderscheijt maakte, of de scheepen met veel off weijnig manschap weren off niet, aan jder schip even veel gaf en soodanige ossen, dat de schippers genootdruckt waren hier ter rheede leggende, de — provisie voor de reijse mede gegeven aan te tasten, om aan 't volck uijt te rijcken, wil dese de lieden op de been, en aan 't werk houden belangende de verstrecking aande Zeevaarende parsoonen, volgens gebruijck door gants Indien twee maal des jaars gedaan werd, alsse te goet hebben op nee mq: alle ses considereerden, alle vande hand wees, sonder jets tegeven, maar schippers op de scheepen sonder onderschijt te maacken, of 't met de ordres derine heeft gedaan in contant tot de soldaat en die p schult reecq: als dat niemant ten mijnen behoeven amptshalven soude verclaaring geven, om mij van bewijsen te frustreren de — voorsz: schipper pelserde fluijt de kelder had belemmert met over de vijfentwintig lasten gedroogde particuliere clappus off kokes pitten, dat eenige stucken geschut daar door onbruijckbaar waaren, en dat bij dese conjuncture van oorlog met de francen koningh, waar door schip goet en volck, in't grootste prijckel ter werelt heeft gestelt om ten proijen vande vijanden tewerden — toten alle na eloos enae ede eo oe t e e  e ete ee e en e ietien isent ildes stede vele dabathag bee ndeleuandelt voor de tonatendenct e ed moe komen angesenmenten not on de beng uit vain genoe iterde zijn brieven de moorsse witte gepolijste graaven gelijck waren, die haar van buijten schoon vertonden maak van bude suef bentie van hoe suijver den grooten vrund vande voorsz: vosburgh. den coopman Jan van den bergh gewesene provisineel secunde parsoon der hebbende de benijamen moffers, rlijdas, en hammert hat sedenmij, beduigt bij dode om hem niet bohane bewoesen werden bedraagen van vierduijsent vierhonderd seven en 't seventigh en ¼: roas aan diverse coopmansz: om in aatchin vernegotieert te werden, mitsgaders aande tolplaats deser steede, aangegeve op de naam van een der hier zijnde Iooden, in vertrouwe wesende 't de Jood de pareijra sal wesen, die dag en nagt bij hem vanden bergh is, het voorsz: verkogte en versondene tesamen uijtmaackende een somma van twee entwintig duijsent agt hondert agt en dartigh en ½ropias, ofte vier en dartigh duijsent tweehonderd vijf en seventig guldens, vijftien stvers specifice blijckende bij de memorie onder no 8 — tteltigie en quotiuele tene oeremeatie, mit edes ete aeuijene gereet ten hee omtn senaten getoeket e de dogter van de hr vosburgh, geentsints verschoone, zijnde op verre na de minste onder de particuliere handelaars, niet geweest, hebbende door mooren persise natie, en benjaamen ongelooflijcken particulieren handel laaten doen, vermits gem: volckeren voor onse regtbanck niet konne betrocken werden, sal hem dies aangaande niet te bewijsen wesen, egter niet geheel sonder bewijsen zijnde hebbende buijten zijn vermoeden inhanden gekreegen ses stucx bodemarij brieven, bedraagende met het verloop negen duijsent een honderd en twintig ropias op bodemarij geligt soo voor zijn reecq: als voor reecq: van paulus de roo, inde jaare 1686: in souratta fiscaal geweest, en â present hoeckhouder generaal tot batavia, onder anderen blijckende, bij een der voorsz: bodemorij brieven ter somma van tweeduijsent ropias capitaal, geciteerde de haan alleen aangaande zijn geligt op het jagt de fortuijn, hem de haar in eijgendom toekomende, van hier na bengale gesonden na alle aparentie op den amphioen handel, welcke bodemarij brieven inde nederduijtse taale overgeset, alle aanden anderen annecx, met een nomber geteeckent, in copia versende, en op 't register der papieren aangehaalt onder no 9: over welcke mesusende meergenoemde de haar in regten heb betrocken, het proces voldongen, mitsgaders partijen gerenuncieert van verder productie, en uijt spraacke versogt hebbende, na dato surceance versogt en verkreegen, ten opsigten mij was te vooren gecomen andere particuliere morsserijen had gepleegt, waar na ondersoeck sal doen, hem nog schuldiger bevindende, mijn voorsz: eijsch en genomene conclusie sal moete verswaaren, comende mijn alvoorens genomene Conclusie over, onder no 10: waar bij uEdle ho agtbr, believen te sien, schoon nabestaande vrunden zijnde met de haan, off jck ten diensten der Ecompe mijn pligt heb g'accompleert off niet soo mede dicteert de memorie onder no 8: de voorsz: de haan met verscheijde scheepen aan particuliere coopmansz: in souratta Hendrick plegtman, schipper op het schip pijlswaart en pieter brouwer boeckhouder, mede op het voorsz: schip vijfswaart bescheijde hebben in souratta aangebragt, partij suijcker, aluijn, carret, off schiepatshoorn, spiauler, kooper, zijde, en quicksilver ter monture van agt duijsent ropias ofte 'twaalffduijsent guldens, bij de nevens gaande brieff, onder no 14: door den gewesene fiscaal lucas schoorer gesz: aanden geweldigde hendrick francen sullen uEdle Eo agtbr komen te blijcken hoe trouweloos de vorige fiscaals Inde Jaare 29 den 12 december heeft jacob loodewijckhemingh, in zijn leven boekhouder in dienst der E compe desselvs dienaar wassier genaamt van hier na mocha gesonden, met considerabele partij coopmansz: met het moorsse schip genaamt seijdie toebehoorende den moors coopman chieegh hamet, maar door contrarij- winden, en verleijden der stroomen de reijse na mocha niet konnende winnen, na een plaats luija zijn gestevert, daar de voorsz: wassier moor de voorsz: coopmansz: heeft verkogt tot een somma van thienduijsent twee hondert sestien, en ¼ rxs ofte twintig duijsent vijfhonderd twintig en r. la, zijnde dartig duijsent sevenhonderd tagtig gul: 15: stvers welcke somma bestaande in spaance stucken van agten, en goude ducaaten, met boven gem: schip, den 28en augusto ter rheede van souratta zijn gecomen hebbende de ondercooplieden de haan, en lucas schoorer, mij berigt zijnde, beijde portie inde voorsz: gelden, en uijt kragten van geconstitueerdens over den boedel vande bovengen: kenning zalr do gelden onder haar magt genoomen, sal geentsints in gebreecke blijven, alle doenlijcke middelen in't werck te stellen om wijs te werden wat vande zaack zij, hebbende gem: de haar en schoorer aan een mijner dienaomen der justitie, een moor doos genaamt, voor dato bij de voorsz: kenning gewoont tot desselvs sterff daghtoe, tot een geschenck gegeven, vijf honderd ropias, om 't geen hem bekent zijnde voor mij te secreteren, 't guat vande bovengem: saack off handel mogte weten, welcke vijf hondert ropias degeciteerde moordoos, aanstonts na den ontvang bij mij heeft gebrogt, en gecommuniceert op wat conditie ontvangen, en gesegt seer wel te weeten de meergen: de haan en schoorer portie hebben gehad inde voorsz: coopmansz: maar niet hoegroot, 't welcq nog geen bewijs is probabel voorde regtbancken jn indien, daar de getuijgenisse van mooren en heijdene) niet werde aangenomen, maar de meer gem: vijfhondert hopias zijn egterstercke inditien, sulcke somma niet te vergeers sullen hebben gegeven, wat jck over gerepte saack heb geschreeven aanden Ede hr commisss van reede, sullen de brieven onder de datoos 2: en ultmo september passo ontwaaren seecker een trouwe daat van een moor, geen twee hondert ropias inde werelt hebbende, wat goederen in luija zijn verkogt, staat inde extracten — onder no 11: gespecificeert, mitsgaders de somma daar van geprocedeert — vermalidas de broeder van den verleedene comps maakelaar kissendas, groote pretentie maakte, op des overledens boedel, den Coopman vanden bergh en den ondercoopman de haar voorn: aangenomen hebbende de erffgenamen vande voorsz: kissendas zijnde rissigdas en bagwaandas &a presente maackelaars vande compe ten hoopd comptoire souratta te brenge tot het uijt keren van sirca de vier lack zijnde jder lack hondert duijsent ropias, ofte hondert vijf entwintigh duijsent guldens, aan vermalidas, onder voorwaarden vanden bergh en de haan soude genieten voor hun moeijten agt pr ca 't welcq op twee en dartigh duijsent ropias, ofte agt en veertigh duijsent guldens soude uijtgecomen hebben, hebbende vanden bergh ende haan op hant ontvangen van vermalidas vijfduijsent rpias ofte sevenduijsent vijfhondert guldens, vermalidas siende de saack geen effect nam, de voorsz: vijfduijsent ropias wederom vorderde, na lang na loopen en onder bedreijgingh geen restitutie van zijn uijtgeschootene gelden quam te erlangen, de saack aan mij te sulle bekent maacken, na welcke bedreijgingh de voorsz: vijf duijsent ropias zijn uijt gekeert, wat jck over dese saack heb gesz: aanden Ede hr commisss van reede believen uEde hoog agtb te b'oogen bij de missive gedateert 26e augo passo, soo mede hoedanig gem: saack den benjaan ruijdas bekent was bij de getranslateerde extracten, onder no 1: — d' voorsz: saack u hoog eds simpelt beschreeven zijnde sonder Explicatie, in't minste niet soude konne apprehenderen wat geheijm in deselve was opgeslooten, derhalven uEde ho agtbs niet believen te verveelen, gem: saack te deduceren, in cas vanden bergh ende haan de boven gen: maakelaars rissigdas, en bagwaandas hadden gebragt tot de uijtkeringh der gelden aan vermaledas, soude d'E comp:e de vergoeding moete gedaan hebben, door gunstige vercoopingh der specerijen, aande voorsz: maackelaars, daar toe van den bergende haar kragtige mede helpers soude zijn geweest, nevens een gelt sugtigh en schraapagtig directeur, mitsgaders met den incoop der goederen meest bestelt werdende door de maakelaars soude de voorsz: vanden bergh, als te dier tijt administrateur der negotie in't nasien der lijwaaten als andersints mede de nauwste toesigt niet hebben genomen, om de schaaden van rissigdas en bagwaandas wederom te recouvreren, onder verseeckering tot allen tijden vaste Coopers te sulle wesen vande specerijen — ten lasten van Jan roelofsz: equipagie meester, gewesene lit vanden politicque en justicieele raads der souratse directie mede in mijn handen gevallen, een bodemarij brief ten voordeelen vanden benjaan tacker moelsient frindauwendas en sag satarij, op het jagt de goede hoop van souratta na mocha gevaaren, bedraagende met het vercoop sestien honderd drie en dartig en een halve ropias, nevens een ander briefke van sestienhonderd seven en 2: ro/a 't welcq gem: Jan roelof sz: voor zijn portie heeft betaalt aanden boekhouder henningh zalr in vertrouwen zijnde, de laatste geciteerde sestienhonderd seven en ½: ropias, al mede spruijten uijt saacken van particulieren handel, hoe wel 't niet in't selve staat uijtgedruckt bedraagende beijde de voorsz: briefkens, een somma van drie duijsent twee honderd een en veertigh ropias, ofte vierduijsent Agt honderd een en 'tsestigh guldens, en 10: stvers soo mede is mij ten hand gecoomen, een lerjaens geschrift, door de voorsz: Jan roelafsz: onderteeckent, dicteert onder anderen hij eijgenaar van't voorsz: jagt de goede hoop is, waar mede mijn schrijvens den 12en maij passo aan u hoog eds afgegaan wert bekragtigt, blijckende 't selve bij het translaat schrift uijt het benjaans inde nederduijtse taale overgeset onder no 42:— de copia bodemarij brief onder no 13. sullen uEde hoog agtbr vertoone daniel pij maart En hendrick ketelaar beijde adsistenten in dienst der E: compe gesamentljk hebben geligt op bodemarij vijf honderd dartig ropias, ofte sevenhonderd vijf en't negentigh guldens, op comps schip bantam, van souratta na cochim gevaaren, soo dat voor mijn comste indese directie, al wat lepel konde lecken haar hebben besoedelt, met den ruineusen particulieren handel, maar de voorsz: pijmant was alvertrocke voor mijn verschijning hier ter steede, doende gem: ketelaar dienst ten comptoire brootchia, sullende als het tijt is, wel gevonden werden — de memorie onder ro 8: dicteert onder anderen de navolgende persoonen in souratta soo becomen als selvs aangebragt hebben aan particuliere coopmansz: de somma van drie en twintig duijsent tweehonderd vier entwintig en een quart ropias, ofte vier endartig duijsent agthonderd ses en dartig guldens seven ent stvers de Er anthonij de voogel gewesene secunde parsoon der souratse directie, met het afsterven vande hr directer Jaques debucquoij,/ by provisie waargenomen hebbende, het bestier deser directie, aan particuliere schilpats hoorn, hier ter steede heeft aangekregen met het voorsz: schip de beurs, daar de voorsz: vosburgh mede in souratta is gecomen, ten bedraagen van elff honderd sestien en een quart roas, ofte sestienhondert vier en't seventigh guldens seven en u stvers de weduwe wijle de hr directeur debucquoij, van soualijstrand mede in souratta laate brengen niet comps chialoup nassouw de waarde van vijf duijsent vier honderd ropias ofte agt duijsent een hondert guldens aan japance camphier — heeft dEComp: