oock niet en is vergeeten een plaatse te bequaamen tot de dagelycxse devotie, eerst soo alsse conde vallen, en daer naa soo veel vbetert, als jegenwoordig wert gesien, hierin is 's morgens en 'savonds ten Een halff seven uuren, den heere der heyrscharen, naar convocatie vanden volke, gedanckt en gebeden voor syne groote betoonde genaede en om de continuatie van syne goddelycke zegen en goetheijt naar de maniere ende wyse onder de gereformeerde Christenen gebruyckelijck, eerst met het leesen vande gebeden, geformeert naar de stand en gelegentheijt van zaken, en beslooten met het zingen van een off twee veersen uijt de lichtste psalmen davids tot vermydinge van soo veel confusien als geschieden conde, Sondaegs met het voorlesen, soo wel voor, als naar middags van een stigtige en leersame predicatie, tot welcken dienst wij hebben gebruyckt een siecker trooster, alsser een was, en bij gebreck van die, een vande schribenten, ofte ijemand anders, welke men daer toeconde uytvinden, van banda verden wij aff den godvruchtigen do petrus Cazier, op zyne eygene presentatie, een man van goede ijverige gaven, en wel levende, dan hij ontviel ons tot droeffenis (voor de vreede) op batabata, zedert door goede voorsorge vande hooge regeeringe op bat:a is ons op den 2:en September 1668 pr 't schip damiata bij gecomen den Eerw: d:ns Jacobus mazewel maar 't onsen ongelucke meest doorgaens siekelyck, hebbende evenwel niet naargelaten den volke bij gelegentht soo Sondaegs voor, als naar de middagh uijt het H: woordt des heeren, stichtelijck te onderrichten, tot dat zijn Eerw:t om zijne continuerende quale, in april verleden, te rugh naar batavia gelicentieert is, waer maar wy ons weder soo int Casteel als int leger, hebben beholpen met Siecken-troosters, gelyck ick uE: 't mijnen vertrecke oock eene hebbe gelaaten, albereijt vande gewoonte geinstrueert wesende, sulcx uE: te besorgen staat, dat alles in goederstichtinge behertight werde; de nootsaeckelijckheijt der wercken heeft ons gedrongen gehad, oock selve op de Zabbatten veeltijts niet te rusten, onder die voorsorge nochtans dat den gods-dienst daar met niet en quame te werden ontrust, UE: mits desen recommanderende dewijle het nu naar mijn vertreck soo seer nootsakelyck niet sijn sal, alle zabbatten met devotie zelve te vieren, en te versorgen, datse door alle andere wel en behoorlijck geviert werden, op dat den Zegen Godes altoos over u en 's Comp:s ommeslagh mach wesen, Tis uE: bewust dat harwaerts in verwachtinge is drs berchuyse, die gepresen wert, comende met sijn vrouw en kinderen, aen den welken UE: 't syner comste, believe te betoonen alle zoorte van Accommodatie, over een comende met de veneratie van syn Ampt, den selven in alle openbare bij eencomste rang gevende naast den Capn soo lange daer in niet anders en werd ge-ordonneert In dese
In dese Tranquile dagen, soo sal met zyn Eerw:ts comste de bedieninge des heyligen woorts, gaan geschieden, naar de kerke ordeninge daar toe staande, en onder Comp:s jurisdictie gebruyckelyck, sullende dan voorts, met de aencomste van een nieuw bevel hebber, daer toe oock moeten werden verkoren 1: Onderling en 2 diaconen, uyt de bequaemste, en wel levenste ledematen, dienende in die keure te werden overgeslagen, den secunde persoon, tot vermijdinge vande querellen, die anders veeltijts tusschen deselve ende de predicant ontstaan, Item 1: kerck dienaer off houde slager, die al teffens coster wesen can; voor de diaconen valt noch niet veel te administreren, daer en zijn oock geene Christene Armen, evenwel sal volgens 't gebruyck inde predick plaats omme gang gedaen werden, ijgelyck moet weeten wat hy can geven, en van welcke colecteur (ten overstaen vande predicant getelt, en aengeteekent) door de diaconen reeck:e moet gehouden werden, daar zijn oock op voorraed al eenige condemnatien, ten voordeele vande Maccassarse armen uijtgesproken, waer voor deselve inde negotie-boeken sullen zijn, off werden gecrediteert, Expres met opsigt, om daeruijt te doen vervallen, Een silver doop-becken, twee bekers, 3 schotels, 1 middelbare, en twee cleender, tot de bedieninge vande heylige Sacramenten, de welke nu naar de comste vanden predicant, door den eenen silversmit off den anderen, soo wat naar zijne zinlyckheijt connen laten maken, uijt Comp:s cassa daer toe fournerende de spetie en 't maakloon, 't selve dragende tot laste van der diaconijen, off Armen reeke die metter tijt 't geene noch te cort schiet, wel sal te voore comen; De voortsettinge van't Christendom is, buijten twijffel, een van: voorneemste pligten, even-wel salmen daar in alhier, voor alsnoch niet dienen te arbeijden, 's Comp:s: possessie is te nieuw en 't conde veele aenstotelyck wesen, zynde daer van inde Materie van radja palacca ijets gesproken, als den desen nu quame van eijgen Jurisdictie te werden, soo condemen onder zijn gebied met der tijt wel preuve nemen, 't gund te facielder sal connen geschieden, om dat hij van selve inclineert; Niettemin moeter voorsichtelijck in gehandelt, en niet geprecipiteert, maer met hem can wel secretelijck daer over geconfereert werden, hem soo nu en dan opde lichste, en begrijpelickste wijse, onderrichtende, mits faciliterende soo veel eenichsints de relygie lijden can, het poinct van veele vrouwen en conculeijnen, zynde 't laaste voor hem 't onmijdelyckste, naar eenige become onderrichtinge sal hij
vande policie, en Militie @a hij selve wel ijemand, van syn vertrouste, dan oock voorts connen sonderen, en soo soude dit met der tijt, doch met te voortwarende eenigermaten opereren connen, de portugesen soo langen tyt hier Zynde ingeseten, hebben geen besondere vrucht gedaen, om dat zij niet mochten, het jnvoeren vande mahumettaanse secte op dit Eijland heeft goet, bloet en vrijheyt gecost, geen opstinater secte tegen het Christendom als de dese, zij maken elkanderen wijs datse de Christenen geenen Eed behoeven te houden, hier op ziende, seyde ick haar, in het doen vanden laasten Eed te vooren, dat zij aen godt swoeren, 't contract met de Comp:e getrouwelijck te houden, mits dien dat sij van godt affvielen, Loose het quame te vergeeten 't gund soodanig mosten naerseggen Gelijck het gebruijckelijck zij in alle geciviliseerde Christenen kerken godt de heere te loopen ene te dancken, over zyne genadigen Zegen en bystand, bewesen in de veroveringe van eenige Steeden off Casteelen, door drangen cracht van wapenen, met reductie en vernederinge der veyanden, in welckers landen zijne almogentlijk een nieuwe kerke gebouwt wert, En dewyle wy alle moeten belyden, dat niet alleen in't eerste oorloch, nemaer noch wesentlyker in dit laaste, enkel en alleen de sterke hand des heeren 's Comp:s ende der bond-genooten wapenen, soo glorieus heeft doen Zege-praalen over een volck soo hoog geresen, soo cander niemand soo verplicht wesen als de Comp:e en wij haare dienaren alhier onder des heeren crachtige bescherminge hebbende gemiliteert, Syne Goddelijcke almogentheijt, daarover inder Eeuwight: te loven ende te dancken, met een jaarlijcxse solemneele vieringe vanden dagh inde welke hij alhier zyne kerke gegrond-vest heeft, te meer naer dien oock de Con: van Ternata ende grooten van bouton, in haaren Tempel schoon op een verkeerde wyse, en met vermenginge van haar eygen loff, des heeren weldaat voor de toehoorders, alle Salbatten, verkondigen, maar naa dien ick achte wij  ons selven niet en zijn bevoegt daar over absoluyt besluyt te nemen, en dat het alleen dependeert vande Authoriteijt hunner Edelheden tot Batavia soo moeten UE: daar van daen hier toe de ordre ontfangen, en teffens verstaen off het zijn sal op den 18e: november 1667 ten dage des bonaaysen verbonds, ofte op den 24: Juni 1669 ten daage der geweldige veroveringe van Samboupo, waer met des Comps inwooninge, en possessie op Maccassar, ten principalen moet geacht werden, vastgestelt te weesen desen aangaende gedrage ick mij aende voorgeciteerde voorschriften doch gelyck wij onder dese Commissie ons meeste regliment hebben gehad, naar eene militaire discipline, inden aenvang vande reyse bij een gestelt, en gereguleert naar vereijsch vande zaak, die oock opentlyck is gedenunchieert, en als noch