397 25 Compe met nieuwe officieren vande negotie zoude beswaaren, als daar nog oude te veel zijn, om dien dienst te doen, waar ontrent den gouverneur meer moet sien op het geheele gouvernement, als op een particulier Comtoir der halven, zoo daar nu met dese reductie een ondercoopman is daar maer een boeckhouder wesen moet, den zelven zal moeten geplaatst worden inde Eerste op en vallende bediening, van een ondercoopman, En zoo niet boeckhouders, En adsistenten onaengesien waar deselve nu sijn, of waar ten plaetse van het gouverneut zij mogen nodig zijn, Ende dewijle na het vertreck vanden gouverneur En zoo veel volk, binnen de logie geldria veel plaats zal gevonden worden tot packhuijsen bequaam, gelijk daar is de Corps duguarde onder, En boven, En ook de plaetse vande kerk, die dan tot een klede packhuijs kan werden gebruijkt, zoo zal den gouverneur Laurens Lit ook moeten overleggen of het huijs, daar de gouverneurs in hebben gewoont niet tot verscheijde woningen, of liever Packhuijsen zouden konnen werden geschikt, En bequaam gemaekt, op dat men het vierkant, buijten gelegen, zoude mogen breken, En 's Comps omslag tot de negotie vereijschende, binnen de logie besluijten, En begrijpen, als mede, dat de geringen opperhoovden die den handel na desen zullen waarnemen, gekomen zijnde te wonen, in het huijs van den gouverneur, geen gedagten mogten voeden van te begeren deselve authoriteijt, en inde plaets, van als koopluijden haar met den handel te bemoeijen, aen pragt, En staathouderije haar over te geven, het geregt, aen een simpele logie niet voegende, zal den gouverneur doen weg nemen, dewijle alle zaeken van Justitie tot de plaats van zijn residentie zullen moeten volgen- bij aldien het ijser Canon bequaam En voor het Casteel, En stad Nagapatnam van dienst was, zoude dat almede derwaart konnen gesonden anders tot ballast aende scheepen na batavia afgeladen worden, wat nu belangt de secretarije, zal almede benevens de Chormandelse negotie boeken, En het gene den gouverneur oordelen, mogt tot het bestier van het gouvernement te behooren, werden na de nieuwe hoovd plaets versonden, mogende binnen geldria bij pertinente memorie van transport, gelaten worden, dat gene, daar van nooden was te verblijven, het welck, En alwat in dese verandering mogt verEijschen, wij stellen aende goede en voorsigtige Conduite vanden gouverneur Laurens Pit, die wij het eene, zoo wel als het andere, gerustelijk toevertrouwen, op dat het met ordre, En goede schik mag toegaan, En uijtgevoert werden, zullende tot sijn behulp hier agter bij een stellen een memorie, zoodanig wij begrijpen Nagapatnam zal werden beset, En van dienaren moeten versorgt wesen. van te wat
398 237 wat nu belangd de voordeelen, die de generale Compe beoogt heevd tot Palliacatta te verkrijgen, bij ons aengemerkt als het darde nut door de besitting van het Casteel geldria, zulx bestond meest inde negotie En dan die advantagie, die men door gunst vande vorsten bij goede occasien verkregen heevd, zijnde een portie vanden in, En uijtgaanden thol, vande munt, van 't inkomen der dorpen, of het Eijland Erican, Ende vlecken Mangevaca, en auwerewaka &:a behelsende de negotie,/ daar is altijd geoordeeld, dat de swaare thollen, die in palliacatta vande Coopmanschappen getrocken wierden, bij na alle Coopluijden deden afschricken, zijnde Extraordinair hoog, oversulcks is den vertier ten aensien van zoo groot, En volkrijken land niet naam waardig want het geene blijkt, verhandeld te zijn, is meest geweest, tot geriev vande ingesetenen der stad, En bediende dan het den naam van negotie zoude mogen verdienen, en hoe wel de thollen der uijt gaende goederen mede zeer swaar zijn, zoo is dog den inkoop der lijwaten bij den hant gevat, En van tijd tot tijd een aensienlijk quantiteijt in gekoft, En voor d' E: Compa versonden, gemelte lijwaten bestonden inde genen, die gemaekt wierden buijten de stad palliacatta, in het zuijden, En landwaartin 3: 6: en 7: mijlen daer van gelegen, meest bestaande uijt fijne moeris, en veelderleij tlag van beatiljes, En andere digte fijne doecken, zoo mede in grover zoorte van moeris, vallende benoorden de stad in het om leggende land, zelver tot Cariererameapatnam, van gelijken in alderhande geverruwde, getwermde doecken, en gingams, gemaekt werdende binnen de stad, en wallen van Palliacatta, boven dien Isser ook in koop gedaan van Caliasoers hout, vallende in het gebergte boven het Eijland genoemd Erican van ijser, rond, En lang scherp vallende in het gebergte genaemd Caloewetti gelegen maar ses mijlen benoorden de stad. voormael wierden alle die retouren aen d' E: Compa geleverd door bijsondere luijden, welkers werck het was, En haar opr zoodanigen handel hadden gestijleerd, dog naderhand, En dat 's Comps zaeken begonden te— vervallen aengesteld zijnde Een generael Collegie van Coopluijden, zijn alle die dingen, die d'E: Compa behoevde, van dat Collegie gevordert, En alle andere leveranciers afgewesen wij hebben inden beginnen van desen aengewesen, wast van zoodanigen handel is voortgekomen, En hoe de dienaren van d' E: Compa het goede oogmerk, twelck men gehad heevd uijt die methode, hebben bekeert, tot haar particulier profijt, En tot 's Comps nadeel, want zoo haar E: agtb: de hogeregeering van Jndia Een diverije noemen, dat 's Comps dienaren geld op hoge intrest aende kooplijk veelderleij
in Collegie uijtsetten, En daarom zoo naauw niet En sien, bij den ontvang der lijwaten op de deugd der selver wat naame zouden haar E: agtb: dan niet geven dat men zonder Eenig uijtgivt van geld, nog risico vande koopluijden Een Considerable Zomma geld, zonder Eenigh regt getrocken heevd, En de zelvde koopluijden, in de leveransie den zlag van restitutie gevoegt heevd, En dat men op palliacatta geleevt, en gehandelt heevd, als menschen, die geen vreese hadde, nog voor god, nog voorde Justitie, want als wij de negotie boeken, tsedert veerthien jaeren, beginnende met pmo augo 1674: tot 1688: hebben na gelopen, En geconfronteerd met de thol boeken vande koning, waar in de E Compe haar portie heevt gehad, zoo hebben wij bevonden, dat de gouverneurs, En gesaghebbers, den fiscael, En die van den raad, hebben toegelaten, Ende de koopluijden gepermitteerd, particulierlijk aende scheepen, En alderhande slag van 's Comps dienaren, verkoft ende onder de oogen van ijder Een uijtgevoert is geworden, een groote quantiteijt van alderhande zlag van de beste En de gewildste lijwaten, bedragen hebbende, zoo in getal, als waardije in gemten tijd veel meer, dor waardijk in gereteit tijd, vetelt warter, als den insaam bedraagt, die men voor rekening van d' E: Compa zoo het vaderland, als india in gemelten tijd ontfangen, of versonden heevd, en zoo de hoovd residentie geen ander nut aend' E: Compa heevd toegebragt, als dat men den grootsten handel voor sig zelven gedaan, En zijn heeren, En meesters bedorven heevd, zoo is deselve op palliacatta qualijk begrepen. wij hebben dan getragt, het verval te herstellen, en met de hoovden der wevers binnen palla een accoort gemaekt voorden tijd van dartig Jaren al waar deselve hebben aengenomen te maecken alderhonde zoorten van lijwaten van getwernde, En dubbelde draden, welcke lijwaten die wevers gedwongen zijn geweest, aen het Collegie der Coopluijden over te geven, om aen d'E: Compa te leveren, waar voor zij koopluijden in hare Eijge negotie boeken haar zelven noemen maquelaers, als zijnde dat slag van doecken, niet van haar negotie oversulcx de winst, die zij daar op hebben gehaald aentekenende voor maquelaardije bedragen hebbende van 20: tot 35: 36: pr Cto wie zal nu zoodanigen maniere van handelen voor zijn heeren, En meesters konnen verantwoorden, aen wie wij schuldig zijn alle de voordeelen toe te brengen, die mogelijk zijn te begrijpen, want zoo hier jmand wilde zeggen dat zij directeurs vande negotie, sulx niet hebben geweten, zoo moet men antwoorden, dat zoo jmand niet en weet, het gene hij weten moet, En weten kan sulcx moetwillig niet heerd willen weten, of dat het een onverantwoordelijke onagtsaamheijt, En onbequaamheijt zij in perzoonen tot soo danigen dienst verkoren, maar dewijle grootsten s Comps