Jtember hebben ontfangen, waerin van de mascatse saken niet is aangehaalt, als zijnde nuijsenburgh doenma aldaar noch niet verscheenen geweest, gelijck oocq dEd. e h r supperintendent niet het allerminste van mascatte inden sijnen aan ons noch u Ed. e h:a. gesz rept, wiens sentement tonser naricht wij nochtans hadden verwacht, en oversulcx in een Langen tijt geen ordre in die saeke mogen te gemoete sien, ende dat oocq de portugesen den oorlogh tegens de mascatse arrabieren weder hebben begonnen, met het neemen der vaartuijgen vandaar comende en derwaarts varende, soo vin rade van 't comptoir gamron ondienstigh geacht langer te treijneren, en goet gevonden derwaerts te ordonneren met onse versoeken aanden ijmaan voort te gaan, om eens versekert te wesen, op wat voet d' E comp. e den handel aldaar sal mogen exerceren, ende onder wat preminentien, de continuatie van een residentie sal werden vergunt daar wij het voor eerst dan met een boekhouder tot nader ordre sullen affsien, ende den Coopman georgh wilmson na verrichten zaken bij eerste gelegentheijt na gamron laten coomen, gelijck den ondercoopman hartman door indispositie wel genootsaekt zal wesen te doen, in wiens plaatse den boekhouder nicolaes rissert jonghst secre ts hebben geordonneert maer uijt becommeringe der portugesen derven de vaartuijgen haar niet derwaarts begeven, dat seer ongelegen, comt, hebbende wij oocq in langen tijt geen advijsen vandaar ontfangen. — dat wij uijt becommeringe ons dit saijsoen geen Cargasoenen souden toecomen na spahan hebben goet gevonden te ordonneren bij requeste den coninck te versoeken ons desen jare maar 100 of uijtterlijck 150 carges zijde gelieft te laten leveren, ende wat antwoort den nasir Comp:s residenten nevens weijgeringe om het den coninck te vertoonen, heeft toegepast, mitsgaders hoe inperien over coninckx ordonnantie onbetaalt bleeff, door de spade verschijninge der wissels en d'hechten aftrek in d' coopmansz sal u E d. le h: a: bij onsen voorsz battavisen brief en appendix omstandich blijcken, sedert is desijde uijt andere quartieren mede in spahan aangecomen ten bedragen 'tsamen van 338. carges, ende wij — wat seekerder te gemoet siende dat ons geen scheepen stinden toe te comen, hadden middelerwijle goet gevonden d'residenten. aante bevelen de 3. 0.0 carges niet te ontfangen, ende eenelijck soo veel aan te neemen als onse contanten, zonder ehengededen sesijt, waar op dan den coopman fredrick bent seconde deser directie heeft geweijgert de geheele partije zijde in comp. s wooninge te laten comen, die daar over nevens den ondercoopn reijnier casembroot voor den nahir ende eenige der principaalste grooten van krijck is geroepen, alwaar den na hir twoort voerende vraagde waeromme wij de zijde niet wilden aannemen, daar op de residenten dienden dat de reden daer van voor eenige weeken sijn E bij request vertoont ende versocht hadden tselve sijn maijt bekent te maken, en als noch tselve waren versoekende, op dat niet meer als 100 of ten uijttersten 150 carges sijde aand E comp e werde gelevert waar tegens den nahir als d'andere grootendonse voorhielden. — dat d' E comp. e gehouden was volgens contract met den coninck gemaekt jaarl.jk desijde tot de quantiteijt van 300 carges toe te ontfangen. dat haar bekent was wij soo in gamron als spahan coopmanschappen genoegh hadden tot de betalinge van dien dat gelijck sijn maij: het gemaekte contract tallen tijden hadde naer gecomen, wij oocq van onse cant het behoorde te onderhouden. ende wijert manqueren, sijn maijt was soo in disoneel niet off zoude wanneer wij versoghten genoegsame tijt vergunnen en ordonneren dat men ons om de betalinge niet hant viel; welke poincten de residenten in volgende wijse hebben beantwoort dat d' E comp:e met dees maij. t wel een contract gemaekt hadde omme 300. carges sijde te ontfangen, dogh tselve en verbont d'Ecompe d' E comp.: e voorsz. zijde van den coninck negotieert sij als dan vrischelijk van weren war het contract vermelt, dat so wanneer aan brenght oop mien ht antebrenght, en d'selve in geenen deele verobligeert, om de sijde te ontfan: alsso geen goederen aanbrer dat ov ooensoegja aan bebreemt was, de le compe in een jaar sooijt soo veer coopmansz aan otens 2 anges zijde, te voldoen, en ten van twee jaren zijde zoude connen voldaan werden dat mnen d E comp. e niet en conde overtuijgen van gebreekigh gebleven te sijn, in het houden van het contract, en waren nu — oocq niet van meeninge tselve te breeken, en gants geen sijde te ontfangen, maar versogten, alleen in dese ongelegen tijden, niet meer gelevert mach werden, als de coopmansz die in krijck hebben, connen strecken. — zij twijffelden niet aan sijn maij ts discretie om ons tijt tot de betalinge te gunnen, maar dat sij om in geen ongelegenth. t bij gebrek van te connen voldoen te geraken, sulcx niet conden doen. / — edogh de reden hebben bij dit volk geen plaats insonderheijt als debeurs raakt, en begonnen weer te seggen dat wij de zijde mosten ontfangen, en die in compe. wooninge zouden zenden, want dat het niet meriteerde ons voorgeven voor d'oogen van sijn dat sij niet meer als uijtterlt. 150. carges zouden ontfangen volgens ha waarop de resillenten oocq reght uijt seijden eenige dagen gebleven, en de residenten bericht dat depersianen voornemens waren, de sijde den franssen ambassadeur aan te presenteren, maar 10 a 12 dagen daar aan op den 10. e en 11. n junij heeft den nasin soo hij bij den tolcq voorgaf door coninckx last, 306 carges zijde in comp. e wooninge laten brengen, ende gelast d'onse toe te wegen, en daar van behoorl quitantie na gewoonte te nemen, doch de residenten bleven geresolveert tot nader ordre de geheele quantiteijt niet te ontfangen, dan met het hooghste gewelt, ende wij hebben niet connen goetvinden voor als noch andere van d'sijde, want gelijck wij niet verplicht connen wesen, tollen te betalen, als geen coopmansz aanbrengen, soo is te neemen, en betaalt moet werden uijt de cargasoenen, die wij in kijck brengen, connende de comp. e niet bewesen werden saat d Echpipe nevere andere coopl. vrij, gelijck uijt conincken mandament dat voor 't contract gehouden wert, (want anders vindender wij niet van beschreven) selfs niet anders can werden begrepen, zijnde onse presentatie gedaan alvorens wij— dachten dat geheel geen cargasoenen zouden overcomen, tot den ontfang van 100 a 150 canges ten overvloede voor de weijnige vrijhedert de reden geen plaats vinden, soo lijden groot prijckel dat d' Ecomp e den ontfang van de 3oo tanges forcelijck sal werden opgedrongen wel weder die quantiteijt ons op den hals gedreven mocht werden, en sijn wij oocq subject veel quellinge ende affronteuse maningen, soo wij eens in coninckx schult comen te vervallen, want als wij dan wilden claagen en bij requeste aanden Coninck uijtsael versoeken, soude men mogelijck niemand vinden die ons versoek zouden willen aanveerden, gelijck in andere gelegentheden is gebleeken, en vermits van soo aansienelijcken vloote dit jaer (dat geen vijant die behoeft ontsien te werden in india is vernomen) geen scheepen tot het overbrengen vande cargasoenen hebben connen gemist werden, maar alle ontrent ceijlon vereijschen, wat staat mogen wij maken tegens het van congo tot gamron is overgevonden, dat de portugesen den oorlogh die hebben, mede saar bij ansoeren hoe geenht nu wijders met de sijde sigh heeft toegedragen, staat ons apparent voor het affgaan deses noch uijt nader spahans schrijvens te ontwaren, ende vermits wij den 6. e deser hier verschijnende van voorname coopl sekerlijck sijn bericht den ouden attumaad douweeth Rechalichan in sijn voorige chergie van vertrouwden des rijckx is herstelt, de requesten accepteerde, oocq tot een ijders genoegen corte expeditie verleende, en sig beter instelde als voor desen, soo hoopen dat onse residenten mede gehooren onse redenen en versoek voorden coninck sal sin gebracht, soo dan daer op voor appostil wert geordonneert, dat wij de 300 carges moeten, ontfangen, dan sullen daar toe genoegsaem gedwongen, en daar tegens niet meer te doen wesen, connende wij nu met den vercoop van meest alle de coopmansz, en tgeene van die in spahan sijn staat geprocedeert te werden, mede 2197 kom. op souratta getrocken, ontrent tot de 200 a 220 canges capitael uijt maken, buijten de contanten die in bassora sijn, ende omme na ons vermogen de contanten tot betalinge van d' zijde die wij sullen moeten ontfangen, tijdich in spahan te versorgen, soo sijn al over eenigen tijt soo voor af aldaar in cassa getelt, als van gamron geremitteert, een somme van ontrent 2400 thom ende even voor het vertrek van den directeur uijt gamnon in verscheijde wissel dienaren schouder na Sieraes tte in dit acht edugdr ge die sullende k en na ende na per vertrocken hudan wilden eendege ledenwar het selfs soo — den na n eijseh 30 lb behielt ijde agh met ed ban deugt gelast geprenu belangh Eehetaa bengael pl. geboden geen tot onsen angen aan inge verleden i naer brieven
en w en d' hegot samron aan bevolen soo als de peonuirgeij incoderen pe oedr vallens vaans ende sondensoopm wesen om die tijdich in spahan te bestellen, ende genootsaekt connen werden, als voor desen meermalen is gesh in d'osten te vervallen om die pr. lastbeesten op te senden. de twee france schepen lagen noch voorgamnen met veele soeken hebbende al verscheijde dooden buijten boort, ende weijn selve aan lant begraven, dat haar noch swaaker van volck sal maken, sij hebben ons wetens geene moorst. schepen noch de europische stierl. daer op varende gemolesteert, noch oocq vervolgde schip d'remij in onsen battavisen bief onder dato 9e. maij gemelt achterhaalt, ons onbekent zijnde met wat intentie sij tselve hebben nagejaacht sij dan geweest om comp.:s brieven te Lichten, daar in goede ordre was gestelt, haren ambassadr aan het persiense hoff monsr. quijlon is in sijn op keijse hier in sier als met sijn soon in d'maant maij overleden na dat hij het voltrek van de commissie den cap. n vant jacht st paul als de hooghst gequalificeerste van suitte hadde opgedragen, die hier met sijn gevolgh een Langen tijt is verbleven, tot dat den tolck in Spahan vanden coninck voor haar een Logiement zoude sijn aangewesen, endelijck is den nieu gequalificeerden gehant siekelijck met sijn suitte in t eerste wer maant na Spahan voortgereijst, sij hebben hier in alles uijtnemende prodigael geweest, en in alle Occagien t overvloedigen liberaelheijt getoont, waar bij continueerende het hare compe een costelijcke besendinge sal wesen, ende waarmede wij grootelk. twijffelen of sij in hare negotiatie al veel sullen vorderen, wan soo het is gelijck wij sijn bericht dat haar mandament voor eenige jaren vercregen, eenel. haarden vrijen handel voor drie jaren toestaat (dat nu al 6 a7 jaren geleden is) omdan met den ambassadr. door haer compe. met presenten voorde verleende gunste ten hove te senden, tegens het aanstaande wegens den handel te contracteren, soo sullen al wat werck vinden, zijnde den herstelden rijx vertrouwde een man die cninkx voordeel wel weet tebesorgen, ende conde wel wesen dat nu wij ons stellen tegens den ontfangh van de 300 carges zijde, haar een contract van sijde wierde voorgehouden, want de persianen uijt het gepasseerde haar schijnen in te beldeni erten gebleven, gelijck onse vijanden haar in toorblasen ende sulcx zoude geschieten om dat dE comp. e jaarljk groot cap. l op de zijde hebbende gewonnen, nu om de goede coop in europa geen profijt van siende, den ontfangh tracht te ontgaan sullende apparent de francen of haar paters voor haar dit hebben — gepractiseert, om haar te beter op den slegten europischen merct te excuseren als haar zijde wert aangeboden; alle huer residentie in spahan de meeste ervarentheijt en bij sommige grooten nareheeft gedm: geransaen o oocq door sijn lange fransen gepretendeert tollen vande goederen die sij nu hebben aangebracht, omdat de vrijheijt van handel haar sij mandament vergunt al soo veele jaren was verstreeken, en verhindert een gedeelte haren goederen, na Spasu wesenden tot dat hij met den daadeer rege, dat is gerenigeeerte voor wehom diese hem hebben gegeven thij onder den de portugesen hebben sterck 5 a 6. schepen ende 829 roeij fregats een tijt langh voor congo gelegen, en een schip cruijssende ontent hebbende bevorens ooog 3 a 4 cananase scheepies voor goede prijsen weghgenomen, het na ooges aleen daer van ver besenden om da se sonder haar passen voeren, na ons vertrek hebbense haar met 4 a 5. schepen buijten gamronsdiep in zee vertoort doch een schip wat nae bij de reede gesonden, wat sij aldaar hebben bedreven ende of sij na mascatta (gelijck gesegt wiet) sijn voortgegaan en coraoser holdvijorde ne talen dat sij niet hebben genoten, connen wij niet wijs werden, maar inj verleden jare opgesonden pater geobtineert, haar voortaan na beede geezodate degens het mandament door haer werden uijt gekeert, sonder vande vorige drie jaren ijets te melden, daer over sij apparent met den sabandaan sullen wesen int besouder geaccordeert, houdende nu een naeuwe toesight op de tollen den incomende goederen ende neer de persianen een sleutel van het thol huijs bij haar, soo ons is bericht, sulcx sij voortaan jaarlx al een considerate somme daer van staan te trecken, dat het ontsach van hare zeemacht heeft uijt gewerckt, waarmede sij oocq de moorse schepen na congo kachten te leijden, ende soo veel mogel. van gamron te diverteren, van waer ons is bedeelt dat een moors schip uijt souratta gearriveert, op de 12 gra 24. minute breete vier portugeese waren geheijlt al 600 dooden souden hebben gehooren mede den oorloght souden aandoen, maer of dat gerucht van die brieven, verhopende dat het niet anders als een uijtstroijsel sonder waerheijt sal bevonden werden. sou raeta toegecomen die wijn hebben, laten copieren, gaande nu de principale van hier door een corte en sekere wegend het i spachan met het leveren dien sijdas sig werden, saaarebben ns weij aarh d heer aschopen te advijsenen hoe rijcklof van goene is noch van opinie gelijck u E d. e H.
A. bij copia briefie door sijn E d. o aan ons gesz gelieven woogen, dat tot voortsendinge der brieven twee bequame Jonge borsten uijt ons eijgen volk behoorde gebruijkt ten werden, soo lange desen emportablen oorlogh ons soo noch beswaart, maar behalven dat wij geen twee jonge borsen die eenigsints connen gemist werden, bij het comptoir weten uijt te vinden gesont en bequaam tot soodanigen reijse, soo zouden die een langer wegh moeten maeken, als d'ordinain loopers ende in t desent veel meerg zijnde noch nooijt gemanqueert, met die vonenert saar mede von ondene nen heben hate allse selen sullen overoen nevens wij aan deses fouquiers ook advijs geven vande emptoutantie deser papieren, en dat het veel beten is— twijffelende of die messrs. sullen na harde gewoene sorgsredscheijn de meeste den vijanden zouden vovalleden mt gebruijcken, ende hoopen wij u Ed. e H: a: dit wel sal behagen; voor het affgaan van desen ontfangen nader schrijvens uijt spahan van den 6. e courant waar bij comp. s residenten advijseren, dat sij dagelijk waren ae genomen, maar de residenten weijgerich blijvende ten sij men haar versekerde riet meer als 100 a 150 canges aan d' E comp noud snau paain  o marani quse acs an is  oo  ai n de nil mar a mosie ontfingen in or fora onsehr scheven gebrgens generg at ted en  medit maar gele de se oudormnaren dat me ongeredie sooenhel van de levenen uijtraekten, en hij gescheijden mosten werden, ende over sulcx was de sake vande syde die door meergem. oppersten ons soo hart opderom een uijt spraak te sullen envangen als hij sijn offitie sal exerceren, en scheen nu eenige hoop te wesen das ons niet meertrs dese materie wat omstandich, om d' emportantie der sake, en die mogelk van grooten gevolgh worden sal, want dus sal het voor d'E comp. e apparent ongeraden wesen den persischen handel te vervolgen van menbengaans droogh is, maer desijde die wijn onderdak en genoegsa waertige lucht aan de pardagele goede  toesicht in boopsen aan d' vlanten waer ovoer wijl luijden hebben gedaan, ense groot misnoegen gesoont die haar over met betuijginge dat war een voornaam coopn. spiael laten versoeken tgepasseerde geliefde te vergeten, en niet verder te gedemken, sijnde beduc dat wij in Spahan daer over ten hoove zouden clagen, maar soo daar vertoont wert dat wij gelden pr. wissel op Souratta van d'cot van te slver gelt, sonder te considereren dat het alleer gescleert sijne den eeninghbijt vande te sommen op het uijtvoert en ons eens