van Ternaten ondr 31en Iulij Ao 1689: saken te verwagten is, zoo lang den ouden Tiran leeft, die sijne onderdanen tot magonde en andere bergnegorijen soo onder dwang en subjectie houdt, dat haar personen, vrouwen, kinderen, en goederen ja haar leven selfs voor hem ten Roof staat, gebruijkende allerlij duijvelse en listige practijken, om deselve zijn onderdanen tot sijn devotie te houden, dog 't schijnt dat sijn authoriteijt al op 't hooghte gekomen is, dewijl sijn vertrouwste bobatos hem al beginnen wars te worden: sijnde onder anderen eensgebeurt, dat hij laloda nu omtrent 6: maanden voorleden, sig op een dego dego, of vier kant Rak, van dik niet dragen liet, daarop hij met schildt en swaart enige kromme sprongen maakte, 't geen een van sijn voornaamste wij vensiende, spotswijse gesegt had, datter niets aan ontbrak, dan dat hij een stuk geschut op dat Toneel hebben moest om 'er mede te schieten: 't geen hij saloda zoo euvel opnaam, dat sij beval men souw do sijn wijf een grote ijsere visch hoek in de mondt door de wang steken, haar daarbij aan een boom ophalen, en soo lang laten hangen, tot datse van selfs afviel: dog wierdt sulx niet alleen door de bobatos wedersproken maar de executie ook belet, sedert heeft sijn vertrouwste vriendt den sadasa tankom met sijn gedele geslagt, omtrent 60: â 70: zielen sterk magondo verlaten en heeft sig na de strandt Negorij boelan begeven, alhaar deselve
van Ternaten ondr 31en Julij - Ao 1689: op mijn Raat en advijs in Comp:s bescherming genomen sijn, hebbende den Resident duijvenet ook ordre, om al de geen, die voor 's konings tijrannij hun toevlugt tot d: E: Comp:e nemen, deselve, ook sodanig t'ontfangen, gelijk denkoning dan met goede ogen zal moeten aansien, dat hij dusdanig eer lang van sijn meeste onderdanen sal verlaten sijn: hebbende den sadasa voormelt (diehier jongst geweest is, en alle minlijke bejegeninge genoten heeft) ook weten te berigten datter in 't korten en na de padie oeght nog verscheijdene Magonders hun toevlugt bij d' E: Comp:e staan te nemen: wesende meer gem: Laloda over 't vlugten van do sadaha zoo ontstelt (als die al de gelegentheijt van sijn schatten, en vlugt berg bekent is) dat hij na bekomen berigt, sijn zoon den prins Manoppo en susters zoon den Captn: Laut Litiala, beijde Christenen, nevens enig volk uijtsondt met bevel om geen moeijte t' ontsien, om gem: sadaha tankom 't sij levendig of doot tot magondo te brengen, dewelke dan om 't welstaan 's halven hun na strandt begaven, en voorsz: sadasa al willens niet konnende vinden, sodanig Rapport bragten, waarop den ouden Tijran egter niet heeft gerust, maar een besending aan de agterlanders van Tonsawan en poelosackan gedaan, om hun sulp te solliciteren, dog die 'tselve Ront uijt weijgerden, seggende, dat sij planken voor d' E: Comp:e moesten
van Ternaten ondr 31en Iulij Ao 1689:, moesten kappen, daarmede willende seggen, dat sij nu Comp:s onderdanen waren: hebbende den voorsz: sadaha bij discours zoo veel te verstaan gegeven, dat bij aldien d E: Comp:e derwaarts, te weten tot boelan, een besending deed, sij ligt te weeg brengen souw, om den koning op strandt te doen komen, en sonder ijemands verhindering hem aan d' E: Comp:e over te leveren, of aldaar aan sijn ent te helpen: welk een of ander voor het gemeen een gewenst middel, en de gemackelijkste weg zou sijn, om die landtstreek verder tot Rust en Comp:s devotie te brengen: die van boelan hebben jongst ook voorslag gedaan om met hun Negorij, van dat onvrugtbare landt, na de bogt van amoera te mogen verhuijsen, daar over vloedige levens middelen sijn, te welker plaats den koning laloda voor heen ook Residentie gehouden heeft: welk versoek hun mijnes eragtens wel mag werden toegestaan, als zijnde een goede en wel gelegene plaats: kannende d' Instructie van 18. e Julij 1684: en de brief van 5. e febr: passo, beijde meermalen gemelt, nagesien werden, nopende 't geen aldaar van den koning van Magondo wert genoteert. van den toestant tot Gorontalo, Limbotto, tominij en bijleggende plaatsen, hebbe niets van belang te berigten, daar te minder aan gelegen is; om dat den E: Captn: augustijn du moulin, en secretaris pieter alsteijn aldaar