1496 857. ende dat naderhand het volk, vanden koning 3 4. 128 92. 8. 131 59. 39. van chiauw, om zulx te beletten, met een wel bemande prauw was derwaarts gesonden, maar dat dezelve door de meergem: papen g'induceert zijnde, de voorgaande geweldigers hadden geholpen, doodende en vangende op nieuw eenige persoonen, dat pader Emanuel spangiola en hieronimo de sarbero daar hadden uijtgedeelt eenige pater nosters, en datse alle die weijgerden, met de doot hadden doen straffen; alle die grouwelijke tijrannijen, aan onse bontgenooten gepleegt, wensten we met eijgen munte te mogen revengieren, als zijnde onverdraagelijke wreet heden, diese nu meenen te verschoonen met'et seggen, dat hare onderdanen zulx buijten hare kennisse zouden hebben gedaan ende daaromt wilden straffen, dat onder reverentie gesegt, alte leugenagtig luijd, als bij 't voor verhaalde genoegsaamt is blijkende, ende van drie koningen, namentl: van fagulanda, taroena en tauboeccan, soodanig is bevestigt, brengende den Coning van tauboccan mede vier van zijne ondersaten, die uijt de wreede handelingen der papen, van talouwar gevlugt waren, en dezelve sulx mede voor de waarheijd verklaren. wij twijffelen niet, of d'onse sullen haar wel haast hebben gewroken, dat dan seker sonder onse kennisse zal zijn geschiet, ende de E: Comp:e in geenen deele kan g'umputeert werden, 't welk ons dunkt de beste middelen te zijn, in deze wonderlijke tijden. den Coning van Caijdipan hadde den 23:e mede op de manado geweest, met vier corcorren, meen: den pl gesaghebber daar nog gevonden te hebben en was van voor nemen, een togtjen herwaarts aan te doen, omme de E: Comp:e en den Coning mandarsahae sijne hommagie te doen bedanken: den p:l gesaghebber, dat hem hadde vernedeert en als getuijgen over den christelijken doop van zijnen soonete staan; welken prins exprestot soodanigen eijnde, op de manado was gesonden; want meest alle de omleggende volkeren schijnen sonderlinge tot de christelijke religie genegen te zijn: hebbende onsen predicant dionisius inde nu jongst gedane visite over de 412: gedoopt, godt de heere gelieve haar met sijnen h: geest meer en meer te begunstigen en onse levaars met vierigen jver begaven, tot godes eere ende onser aller we hebben hier mede verstaan, dat den magtigen Coning van mandhaar, door d'onse onder de E: Comp:es gehoorsaamheijd zoude zijn gebragt, 't geene vande twee princen limbotto en gorontalo mondeling aanden vendrig Jochem sipman, voor de waarheijt was verhaalt, ende werd 'tselve mede door Capn goffela verhaalt, zulx op bouton gehoort te hebben, dat voor waar een goede sake voor de E: Comp:e zoude zijn, waarmede de E: Comp:e op dien oort, geen meer vijanden soude hebben: gen: Cappn goffela wist daar bij te seggen dat des Conings van ternatens broeder Callamatta daar eerst tegen doende zoude hebben geweest; maar dat vrugteloos hadde moeten te rug keeren, en dat eijndelijk d'onse daarbij komende de verhaalde gewenste victorie hadden bevogten en haar  als gesegt, onder 's Comp:s gehoorsaamheijd— hadden gebragt. saligheijd, amen. van ielen nevens 2 - 606 280. 340 400 -. . . .. . . .. . — 2 —2. 2. — — —1—- ——— — 21306-— 1en
den Coning van Ternate door onsen tolk weten, dat Capn goffela op xula zijn uijtterste best om de misdoenders en geroofde goederen, wegens 't verongelukte scheepjen vanden vrijborger hartman, uijt te vinden, maar hadde tot sijnen leet wezen, niet meer konnen bemagtigen; vermits die onder den Coning van gapij berustende waren, en met de goederen in't bosch was gevlugt, als drij ijsere en een metale stuk neffens twee heel verroeste pistoolen, en een do houwer sonder gevest, waar van hij goffela meergem: seijde, spijkers van gemaakt te hebben en 19½ rx:s contant, 't geene ons p:r den eersten, teweten de penningen, soude werden ter hand gestelt, en datse geen bequaam vaartuijg hadden gehad, om de gem: stukken herwaarts te brengen maar dat den Coning op 't spoedigste een bequaam vaartuijg derwaarts soude senden om de vier stukken te halen, de resterende goederen, wilden die in't bosch gevlugte gapiers, soose voorgaven, aan Crain Corondon over geven, dat ons bedunkens wel een blauwe excuse gelijkt en: dierhalven was den p:l gesaghebber van meeninge over die en andere saken, eerstdags met den koning eens te gaan spreken, en do hoogh:s onder beleefde termen, onse verwondering over soo langen toe stel, ende de weijnige verrigtinge, te kenne geven ende versoeken, dat in 't verongelijken, van 's Comp:s onderdanen, volgens pligt die sake wat sterker geliefde aan te binden, welkers uijtslagh uEd: p:r den naasten neffens 't geene vorders notabels soude komen voor te vallen, sullen participeren. nevens 't verhaalde van Capn goffela laat ons p:r onzen voorigen hebbenwe, tot onsen leetwezen niet meer dan vier picols wacx vermits onse soberheijd, uEd: konnen toesenden, dat als voorheenen ges: gantsch geenen van dit Jaar hebben bekomen, dog sullenwe, soo haast het mogelijk zal zijn, uEd: eijsch van nog agt picols tragten te voldoen, ofte soo veel meer als uEd: zal gelieven te vorderen, wij en twijffelen niet of we sullen wel haast daar van versien worden, om dat die luijden alles tot voorleeden jaar hebben moeten ophouden, vermits. de reijse niet konden krijgen den verzogten constabels sullen soo daar een gemist kan werden, p:r dezen bodem geerne afwagten, vermits we daar gantsch niet van verzien en zijn. zoo opstonts, naar datwe al twee dagen naar 't schrijvens van zijn Hoogh:d hadden gewagt, liet ons den koning van ternate weten, dat we hem aan u Ed: zouden excuseren ende dat p:r den naasten eerst soude schrijven, hier neffens gaat 'et translaat vanden spaansen brief, vanden Coning van den staat van deze presidie is (gode hebbe lof) in goeden welstant, ende gewenste vreede; den alleen goeden god wille ons verder voor alle onheijl bechiauw tot u Ed: speculatie. waren. waarmede E: Erntfeste &a onderstont uE: E:s bereijde vriend en dienaren, was getekt willem van Corput Claas ruttens Jacobus de gheijn daniel Hellemans, ende Constantijn vanden bogaart, in margine, maleijo in't Casteel orangie den laatsten october ao 1674: van Hommoa 3 4. 128 92. 8 131 59. 39. 2 2. — — 2 —- 1—- 2 ——1 280. 340 400 ... .. . . . — —2— — - —1--1306p:r onzen
1493 8g van honimoa door den Coopman s.r gerrit vande voorde.