octobr. 1645:3 ermits - adij prn octob:r sondach Inden morgen stondt Compt s' Conincx goudt smith die als maeckelaer, over den Coop van grooten Robijn, van 2200: guld:s gestaen hadt, den selven haelen seggende daertoe (te meer hem verscheijde maelen aan geweest waeren om die te gelde te helpen maecken, een Coopman wiste, dierweegen gemelten Robijn mede genomen heeft, wat verrichtingh hier In vallen sal will den tijt ons kenbaer maecken, eenige daegen voorleeden, sijn de naervolgende hartogen door haere Conincklijcke maijt omme van hun gouverno, de Croone Contentement te doen ten hoove ontbooden, en gecompareert, naementlijk den hartogh manucheghang uijt de proventie maschaadt, genadghangh uijt de proventie chogiloeu, manuchergangh uijt de proventie damquan en gialilghangh uijt de proventie Bacht tiarij, dese vier gemelte hartoogen die hunne saecken ten hove tamelijk wijsen hebben connen verantwoorden sijn In haer en besith gebleven, maer de hartogh Aratcsang uijt de proventie Chiruwang, die sijn vuijl niet over de 13 e thomannen steeck penningen, soo aande hovelinghen als Conincx Saram heeft soecken te bedecken, is Efter uijt het gouverno verstooten, ende tot een gemeen kiselbassi gemaeckt, genietende noch groote genaede, terwijlle sijn hooft en (dat al verlooren was) door haere maijt niet gerijst en worde, welck gouverno aan Co's Conincks opperste valconier genaempt getreffgangh, alreede vereert is en doorhem becleet sal worden, dese verhooringe en Iustitie over gemelte hartoogen sijn — oorsaecke geweest, dat Jn 's Comps affairen op dato, ten hooven niet gepasseerten is:e adij 2en do maendach heeden heeft haere maijt omme de voorgenoemde hartoogen, hun speditie ende s' Conincx galatten te geven eenelijk In sijn binnen tallaer, (alwaer geen Euroden piaense natie en comen) geseeten, en nae dien voorleeden nacht het kint vanden hartoogh mamet alibeeck gestorven is, daer sijn hoocht mierza tachi, seere jnbedroeft was, en op dato begraeven wordt, blijven s' Comps saecken ten hoove wederomuijt gestelt, tegens den avont verstreckt den ondercoopman Geleijn Jochumsz. met 's Comps leer Caffiltjen, naer gamron, die den almogende ter gedestineerder plaetsze se gelieve te geleijden blijvende mijn persoon noch in hoope gemelte Caffila, in sicas ofte daer omtrent, te beloopen — tegens adij 3en d. o dinghidach tegens den avont rapporteert den tolcq siaulij dat sijn hoocht miersa tadii den grooten Robijn, door s' Conincx goudt smith een sondaeh verleeden gehaelt gesien had, en worde den selven door sijn Jeuweliers op 35 thomannen gewaerdeert, soo soude mierza tacsi daer op gedient hebben, wat bedriegerije is dat, dat men de hollanders een Jeuweel van 35 thoman waerdich, voor 55: thomannen aan smeert Ick begeere niet, dat sij luijden den steen houden sullen maer salden vercooper, den selve wederom nemen, ende haerl hunne penningen testitueeren ende bij aldien daer jets na tegens heeft, sal ick hem doen, doen, voirders vraechhde sijn hoocht aangemelte ende, tolck, ofte wij de schenckagie vande vivres, daer vrij veel noch aan manquees ons alles becomen hadden, antwoorden den tolck neen, maer dat de reste daegelijcx te gemoet saegen, tgeene genoemde hoocht niet wel en geviel, dierwegen den bevellhebber daer van, opstaende voet voor alde werelt met stocken dapper deede aff smneeren, Onder en tusschen, droegh den tolcq haere hoocht van verre voor, wij daegelijcx op t' commandement van uijre tot uijre bleven wachten ende wel nodich beneeden waeren, spendeerende hier onvruchtbaer den Costelijck tijt, dat quaelijck voorden Cappiteijn in Gamron sal comen verontschuldiegen, hem daer op mierza ter antwoort diende, over morgen ter goeder uijre, salden vasier en vanden Commandr zallr tcommandament en licentie omme te vertrecken, nevens s' Conincx schappaer becomen, daer meede sijluijden hun verrichtingh, dan vrij citto naer gamron connen adviseeren Rra as, en adij 4en do woensdach niet souders gepasseert door adij 5r do donderdach: Jnde morgen stondt liet mierza tachie den tolcq siaulij roepen, om het oude commandament van paerden uijt te voeren, voor hem te brengen, opdat eij haere hoocht seecker soude mogen sien, wat quantiteijt ons jn voorieghe tijden vergundt is, weder keerende rapporteert gemelten tolcq, het nieuw Commandamt in handen van mierza. tachi gesien te hebben, Edoch nadient voor haere maijt noch wesen moste, om te schappen, conde hons heeden niet geworden, maer haddent met godes hulpe, en vermorgen te gemoet te sien heer adijbr do vrijdach sijnde den persianschen sabbat is niet gepasseert d E: adij 1en do saterdagh jnden morgen stondt worden den oppersten har toogh van arabieren genaempt mensurgangh met groote pompatheijt, op dese lants wijse, van verscheijd: parsiaense hartoogen, en dapper gevolch ingehaelt, niet tegenstaende voordesen meenichmael tegens de Croone gerebelleert, en jndien tijt den Coninck selfs hem ten hoove ontbooden heeft, doch tot nu toe geweijgert te verschijnnen welke Compareeringh heeden vijt Eijgen motijff ene op 's Conincx gunste geschiet is, hoet daer meder Eijndiegen sal, wil den tijt openbaeren — adij 8 octobr eeden in mme doen daer oor eenen ouder vange de weet aer seere hijningh soudat mandeur entie ommand ende och niet sijn wij daer gloxi veeren als vertroten troud otgepan ecken heede van hur genome de Croon enwil schal en,a ijnde pan do. spijp
octobr. 1645 adij 8en do sondach, arriveert hier uijt bassoura, seecker schattier met brieven van Coopman dirck sarserius octob en den voorderen Raet aldaer, in dato 9 augustij pan: waer bij (godt lofs) verstaen, de god aancompste op Bassaras Reede, vande Jachten delfs haven ende schelvis, doch ter contrari dat den handel ene tfaveur tgeene van dien candt te gemoet saegen, omme over all tho vrij te moogen negotieeren, gelijk wel verhoopen, niet succedeeren wilde, maer ter contrarie met aendoen vande Reede, jn slandts gerechticht vervallen souden sijn, dat mogen hoopen, ten profijte van de E: Compe anders Effect sorteeren sal, vorders dat eenige weijniege goederen doorden anderen met 41½ pr C:t avanso buijten alle licet maeckelardijne 2. contant vercocht waeren, gelijck sulcx alles breeder bij gem missieve beooght can worden tot noch toe 't lange verwachten Commandament van haer conincklijcke maijt niet vernomen  dierwegen heeden geresolveert waeren, een peti in forme van beclach, wegens den costelijcken tijt soo hier als anders onvruchtbaer passeerden, aan sijn hoocht mierza tachi over te geeven, daer bij noch doende door die prolongeeren (gelijck meermaels gesecht) haere maijt jn comen over bandaer garom (vermits t mousion der moorse scheepen, soo daer ter Reede leggen ende naer hindostan &. vertrecken moeten bij haer verloopen is, ende sijliedens scheijden sonder te weten hoe wij met de Croone staen) apparent vermindert sal worden ende t' aenstaende Jaer 't retourneeren vergeeten sullen & Edoch alsoo den tolcq siaulij, die in groot aansien (als vooren verhaelt) bij sijn hoocht mierza tachi is mij waerachtich verclaert, gemelte commandement volcomen gesz te sijn, ende eenelijk op 's Conincx uijt compste omme met haere maijt: signet geschapt te worden, blijft wachtende, dierweegen andermael patientie moeten nemen ende sien wat ons in v. a drie daegen Erlangen sal. adij 9en do maendach niet sonders gepasseert bequaemen een brieffkon vanden ondercoopman Geleijn Jochumsz: uijt Jasdegas jn dato 6en deser waer bij gesien s' Comps leer caffeltjen, aldaer wel gepasseert was adij 10. do dingsdach heeden heeft haere magt: aande maijdaen, opde nieuw gemaeck thallaer, sich jn sijnne conincklijcke mannificentie (dat selden gebeurt) seer heerlijc verthoont alwaer wensurgamen hartogh van arabien, en veel andre grooten, haere ma voeten quaemen kussen, en nae dien wel gemelte mayjt ons met s Conincx gala heeft gelieve te begunstiegen, daer benevens op sijn Bancquet te Roepen, heb andermael int selve accontrement, de Reverentie ann d:o maijt gedaen, oude en tusschen hem hooghlijck voor de genegentheijt die tot de Hollanders was draagende bedanckt hebben: bequaeme Licentie omme naer beneden te mochen vertrecken R, aangaende commandement conde heeden niet becomen, will hoopen op morgen met godes hulpe volgen sal adij 11en do woensdach met sonne opganck heeft het Leeven van wijtberuchten vertrouder des Rijcx mierza tachi (sijnde Inde 80: Jaeren oudt, naer het parsiaens gebiet, omtrent 13 Jaeren, soo bij scha soffi, als den presenten schabas geregeert hadden) in volgende wijse een Jammer Eijnde genomen gisteren voor middagh den Coninck gelijck geseght In sijnne throone sitten quam den arabisz hartogh. mensurghan, haere maijts voeten kussen In w ke eerbiedingh welgemelte maijt, sijn hoocht met eenighe soete woorde willende verwillecomen, voeghde miersa tacni hem (naer dat hij den opperste hartoogh ganighan hadde doen te Rugge sutten, om gemelte arabissen hartoogh sijn plaets te Laeten besleeden) met volgende reedenen daer tusschen. uwe hoocht sij ons hartelijck willesom, wat uwe hoocht te versoecken hebt, sullen wij toestaen, oock heeft uwe hoocht alle faveur van or verwachtende &a sonder s' Conincx naeme, ofte authoriteijt, daerinne eenichsint te kennen, gebruijckende eenelijk het woordeken, wij ofte ons, tgeene bij haer maijt seer quaelijck genomen worden, en hem tot soo daeniegse thoorne ver wechten, dat sijn handt, (den Hartogh ganighan aansiende) aan sijn geweer sloech en met het gesichte bedectelijk beduijden, omme den vertrouder des Rijer miersa tacsi, op staende voet in stucken te Cappen, den hartogh ganighan voornoemt die omtrent een maent geleden, met den Coninck ter Jacht zijne en het quaet gouverno, vanden vertrouder des Rijcx leensdeels uijt een sonder lingen haet, end andersints ter lieffde van sijn krijghs volck, die hun maent gelden, bij miersa gouverno vrij wat besnoijt waeren) gemt maijt jn presentie van eenighe grooten, waer mede hij sijn hals. in perijckel stelden, ter lieffde van parsiaens Rijck (ofte wel om eijgen baet, jnvolgende wijse voordroegh, dat met de Croone van haere maijt gespeelt worde en de selve aantwangelen was, waerinne
waerinne voorlangen, als behoorde versien te sijn geweest, t doch soo den Coninck niet en sluijmerden, waere noch tijts omme eenen grooten vall voor te coomen, daer op haere magt ten antwoort diende, jck weet het hartoogh ende hij sal sterven, gemt ghanighan den coninck nu wel vergrampt ziende, ende aant gepasseerde gedenckende conde Effter haere magt rechte menige, op wient gemunt (waere) niet vatten alsoo midderler wijlle, het ooge vanden vertrouder des Rijcx, sonder eenige achterdocht &. op haere maijt quaeme te vallen, draijende haere maijt sijn hooft ander weeghe waermede, door godes bestieringse een bloediege tragedie voor die tijt te rugge bleeff, ondertusschen worden metter haesten, een goude service aangedist, end naer weijnich gegeten hadden, alles weder wegh genomen, haere magt opstaende, en beneden comende, vondt het paert van muriatachi Ins Conincx poorte aande trap staen, dierhalve haere mayt: met groote vervonderinghe vraeghde, wiens paert is dat, daerden hartogh ganighan op antwoorde Paetchaen ofte mijn koninck, wie sal sich verstouten dorven, daerhauwe magt paerden robuijten staen, eenigse hier binnen te brengen, als den ouden onbeschaemden, wel, antwoorden den Coninck, nu sien ick te rechte, mijnne Croone door hem geteicht wordt, en heeft hij mij heeden niet, gelijck voor desen, meermaels met mijnne woorden te contrarieeren voor al de werelt onlydelijck geaffronteert mijn hartoogh, morgen vroegh sult o sij den Cop, vandien oude houdt, die mijn broot den ende soudt tot noch onwaerdich heeft gegeeten, ter neederslaen, en het lichaem in stucken haeken & mits steegh gemelte maijt met een verstoort gemoet te predende reet naer sijn arham toe 8: dese hartogh ganiganen een doot vijandt van mierza takij sijnde, bevondt sich met gemelte Last, seer verheerlijckt, ende geen liever dre uijre, als de moort te volbrengen voor hem geschaapen scheen, maeckte sich heeden vroegh, om naer t huijs van sijnne vijandt te rijden te paerden, passeeren de maijdaen, ontmoeten voort palleijs de hartooghen naghdighan en arabghan Jtem de groote artelerij mr en 's Conincx borghdraeger, die gesamentlijck, met hun swite naer thuijs van vertrouder des Rijcx gereeden zijn, en met hunn paerden, verder als gebruijckelijck binnen comende, waeren de dienaers seer verwondert, dier wegen sijn opperste portier, hem ter vlucht met dese woorden quaeme waerschouwen, ganighan en veel grooten sijn hier, ken weet niet wat nia bediet, onder en tusschen den hartogh met de sijnnen naer de plaets daer mierza en was, avanceerende, worden vanden selven alfleedende verwille Compt, en gebeeden ten, gelijck der persiaense costume is, neder te sitten, den hartogh weetende, ten ons welcke fine, daer verscheene was, antwoorden wij comen hier niet somte sitten maer om uwen ouden cop. dies Conincx soudt en broot, als een houdt, onwaerdigh hebt gegeeten, en daer en boven het Rijck aan veele oorlooge gebracht roepende voorts slae doot, soo trock den grooten artelerij mr eerst sijn dagge, en stack die bij de schouder den vertrouder des Rijcx, tot 't hecht toe, int lichaem t'geene gelijck bleeck, geen doot wondt sijnde, antwoorde mursa, wat lechthem men mij te lasten, ofte waerin heb ick misdaen. ganighan hem hoorende spreecken riep andermael slae doot, den houdt, en houwt hem den Cop aff, dier weegen sijn gelijckelijk op hem gevallen ende grouwelijck vermoort hebben, schenden met houwen en kerven 't geheele Lichaem, nemende voorts sonder eenich bloet vrij meer te storten, alles wat bij en omtrent hem was, jn apparentie &: dese, tragedie dus verre gebracht sijnde, reeden wederom (naer dat het huijs — 6be met 's Conincx dienaers wel beseth gelaeten hadde) ten hove., den Coninck — met groot verlangen, en quancuijs nieuwers van weetende, comende buijten den arham, ontmoeten den hartogh mourtsagoli den welcken nae wat nieuw vraegende, soo antwoorden den hartogh, dat ganighan, den vertrouder des Rijcx omt Leven gebracht hadde, waerinne haere maijt sich verheugende seggen verheerlijckt sij de handt van mijnnen hartoochs gangang, de welcke ter selver tijt, voor haere magt met den houwer om den hals, volgens Costume in soodaeniegen gelegentht, met dese woorden verscheen, heeden is de vreede breecker, en den soecker vant parsiaens verderff, ten behoudenisse vande Croone ter needer gevelt, sijnne maijt. doe met mij (wiens slaeffve Ick ben) haer welgevallen, mij volcomen vergenoegst vindende, nu het Rijck en 'sConinckx hooft, van een soodaeniege vijandt, die uwe maijts onderdaenen, hun goet en Bloet, uijtgepudt heeft, verlost is, den Coninck dese maere gehoort hebbende, seijde andermael en ure handt die sij verheerlijckt en ghij hebt seer wel gedaen, dese noves inden octobr 1645 arbam serius de god raxii ter dat dat llelicegem van haer en peti chtbaer door di eijden inne