Ceijlon, zoo moeten wij bekennen voorde goede en gelegenden toestant, godt de heere voor zijn groote genade en goedertierentheijt niet genoch connen dancken en loven. zijnde alle sietten, en coortsen obzoluijt verdwoeenen, den landbouw gezegent, d' elixants Jacht gewerst den canneel Ceijlon:
vredigh g'oegst, d' voordeelen op atreecq buijten ordinaire, het land In rust, de perel visserij, ende duijtbreijdingh der landen gewenst, uijtgevallen, concequent Ragia singa nog al stil en gerust, en generalt om te geneten de vruchten, daerom soo swaren lasten gedragen werden, godt almachtigh verleene ons nederighe ende ootmoedige herten, om ons dien zeegen waerdig te maken, en lange te mogen behouden, om uEdle satiffactie te geven, van tder provintie bijzonder, sullen aenvangen met het Eijland waer van u Ede in onze vorige dato 14e april afgegaen gebleeken Is de perelvischenije nog eijndelijk tot aripo ts gehouden, het quade weer Is vrij hinderlijk en noch meer schadelijk aand' E: Compe ende bijzonderlijk de perelduijckers geweest, niettemin heeft d' E: Compe nog grooter incomste dan 't verleden Jaer gehadt de persecte reekeningh en 't rapport vanden E vosch, encoopluijden vogel en pijl gaet hier nevens, zijnde inde vissiherije voor d' E: Compe ingecocht 10856 Rx. maer claeghden de commandeur en gecommitteerde dat de peerlen wat duer geljk voorleden Jaer zijn, om dat de pen: voorde visserije daer op niet hebben conren uijtgeset werden: vande visserij Is suijver gerekent en alle oncosten afgetrocken ontfangen / R 24767: ofte / 74301//—//— zoo dat nu begunt te blijcken de waerdigheijt van't eijland mannaer en d' rijckdom vande perl bancken, zijnde sommige van sustinu, dat deze mael een ongelooffeljk schat van perelen zijn opgedooken, die op meerder tonnen gout begroot werden dan wij hier tu zouden derven specificeeren, want wij zouden gants geen redenen van eenige verzeekeringe connen geven, de tif sal ons metter tijt leeren, dat wij nu door onwventh onmachtigh zijn het geruchte vand' overcomste van zoo grooten getal vijanden In onzen latsten van 14e april aangehaelt, heeft ons doen goet vinden, mannaar tegen septembr en octobr— zoodanigh te verstercken, als ons eenigsints mogelik zal wezen, blijckende onze ordre na Jaffanapatain dien aangaende in onze brieff aanden Commandr en raet dato 6e meij gesz: haer Ede antwoorde daer op gepast, belooft ons 't onzer gerustht haer E: debvoiren, die wij niet zullen laten op te wecken, om vroegh uijt de meeste becommeringhe te geraaken, confirmeerende d' E: vosch bij zijn laetsten brieff, van pmo courant, om het nieuwe zooden wercq tegen a8e propimo vaerdig te hebben. zijnde maniaer en hommenhiel de beijde sleutels van 't coseds landekens van Jaffanapat:n te beclagen zijnde dat binnen geen van beijde verswater Is, dan 't gene wij in groote Uisternen daer bezorght hebben, zijnde den back van mannaer omtrent 100 leggers groot, het nieuwe wercq dat nu om mannaer gemaect wert hebben uEde haer te verzeekeren dat zeer weijnigh zal costen, — Den eliphants tacht ende plucken van zaije, Ifs tot mannaer door de goede ijver van d' oppercoopman de vogel wel bezorght, hebbende dat eijsandeken met de verleden jaerse visserije zuijver g'advanceert 110 a 115000 gl: gedk uEde Inden brieff van d' oppercoopman de vogel dato 9e maert can blijcken, zijnde zijn E: gerezolveert na 't abzolveeren der visterije die nu afgedaen is, een exacte visite al om te doen door de geheele provintie van — mattotte. monselipatte aripo &a, om miet meer en meer kennisse van zaaken te crijgen, en te ontdecken wat ons nog noodig ts te weeten, want het Is gewis dat het ons Manaer: mette anders
op die eijland nog al in zeer veel dingen aan kennisse. ende ervarentheijt ontbreeck daer aan d' E: Compe ende ons alle nog veel gelegen Is, — Den coopman Laurens pijl was van mannaer den 28en meij passado vertrocken na tutecourijn om dat d' afreecqt vande perlvisserije opgemaeckt was, zijnde desselffs prezentie tot tutecourijn al wederom zeer noodigh, ende oocq dat zijn E: nog een bequaempr soon boven den ondercoopman gallisse toegevought werden, om de importantheijt die meeren meer tot tutecourijn zal beginnen te vergrooten, waaren wij nu zoo geluckigh dat wij wat adsistentie van gelt uijt persia, zouratta off wingurla overcregen, zoo zouden wij de overgezondene ducaten derwaerts connen gebruijcken, — Jaffanapatam: tot Jaffanapat: blijff alles (god loff) in een goede ende gewensten stant, honder eenig veranderinge dan die ten goeden voort gaet, specialijk tnden landbouw, om welcke meer en meer voort te zetten, allen over wert toegebracht, zijnde nu oocq aanden commandr nog eenige woeste landen perticulier vereert, zoo mede eenige landen en thuijnen aande voornaemste officieren. met vrijheijt van 15 a 20 Jaren aan alle die de woeste en onbebouwde landen Cultiveren, ende bebouwen, zonder eenige gegerechtigheijt te betalen, gelijk uEde in diverse onse brieven met Jaffanapat: gewisselt. gelieven te zien, zijnde prezent nog over de 70 eliphanten op stal: wachtende na coopl, die aan die cant veel meer dan hier gebrooken hebben twelcq de winsten al wat te rugh hout, tot incoop van eliphanten zijn aldaar aangecomen twee moorse schepen uijt bengale, die gale niet hebben Connen beseijlen, en die hun reijs aldaer aldaer tot 1¾ famnum zullen moeten vercoopen — en weder eliphanten in betalinge nemen, zijnde geordonneert daermede den handt wat te lichten, en te wenschen dat wij door dit middel den sleet op dit eijlandt wat conden vergrooten, want de goede ordre die nu allom op de eliphants Jacht Is gestelt, zoude ons zoo veel beesten connen doen vangen als wij begeerden bij de Jongste brieven waaren nog geen eliphanten meer gecontracteert dan de waerde van 5790 Rd: pr naesten hoopen uEd: nader bericht te connen doen — Jn onzen laetsten pr outshooren, en oocq voor in dezen, Is uEdle bekent gemaect, dat wij u Ede hoogh g'estimeerde en waerde missive van 29en maert passado van over mature en gale hadden ontfangen, en overmits ons onder t schrijven deses materie van jaffanapat:n sijn toegecomen, de doccumenten in uEde opgen: aangename brieff vermelt, zoo heeft ons om cortheijt goet gedach de Jaffanapatnamse, en alle andere materien daer in vervat, rakende ijder comptoir in't bezonder te beantwoorden, verg verhopende u Ede tzeve zal aangenaem wezen. — Ende soo veel aangaet het verplaetsen van het groot casteel, ofte de principale residentie des Commandeurs, ofte omtrent puncto pedre ofte anders omtrent hammenhiel op t eijland amsterdam, 'tzelve en willen wij in genen deelen anders debatteeren dan dat die beijde situatien hooghnoodigh oordeelen verzeekert te worden, het eerste tot de principale hooft residentie om de bovenmaeten goede gelegentheijt bij aan comste der schepen int lossen en laaden, ende dat de aldaer omtrent pistool schoot van 't gemaeckte water pas connen geveijlight werden, ende het ander als de beste versekeringe des lants met een minder fortificatie zijnde versien van goet