Meij 1682: Ternaten In't Casteel Orangie 't verkleenen der kalk mat vast gestelt, als mede op dit ijland 29 rd. toegelegt en Edelh:t den Nieuwen generaal is voors: ij landen in maniere als voren staat aangehaald, af te kopen, en daar mede ten aller eersten een aanvang te maken, En zijnde de Tidoresen aan den Hr Goevern:r klagtig gevallen over dat de maat, waar mede de kolk bij d' E Compe van hun ontfangen wierd, te grood was, en zij die niet tot 8 sware stuijvers, als tot hun agter deel en kosten leveren, zoo werd op den voorslag van zijn agtbaarh: in raden, uijt aanmerking vande benodighijd om kolk, tot den op bouw der nieuwe huijsen en andere vereijste werken, goed gevonden, en vast gesteld, de gemelte mate tegenwoordig de groote van een half veijsch vat begrijpende, van nu voortaan tot de helfte van een speck parken te verklijnen, om de Ternatanen, zoo wel als de Tidoresen, en and're hier omtrent horende ij landers, daar door aan te moedigen, met meerder lust en wackerhijd als voorheen, de kalk branderijen bij der hand te nemen, op dat d' E Compe van die stoffe 't allen tijden, naar wel gevallen gediend mag werden. — Gelijk dan ook nog mede werd vast gesteld, aan frans allef aan den smit frant allewijnsen over wijns van amsterdam, slotemaker, die met twee mardijkers en het uijt roeijen van 23 stx nagel boomen een Lijf eijgen, zig op dit gebergte ten boswaerd in begeven, en agter den berg int westen met veel arbeijd, en moeijte, 23 stx: nagel bomen waar onder ettelijke volwassene, zoo aan de stammen den Gouvern:r en raad met de wortel daar aan verthoond, gebleken is, uijt geroijd, en neer geveld hebbende, toe te leggen een beloving van 20 rxms ten ijnde om hem en andere daar door lust te geven, dit ijland waar buijten allen twijffel vrij meer van die vrugt bomen zullen te vinden zijn, vanden voort groeij der zelve, zoo veel doendlijk zij te zuijveren En dewijle den Ehr aangesteld gouvern:r Jacob Lobs tot nog toe alhier niet verschenen, nog op desselfs komste niet wel staat te maken is, ende den hre gebiedend gouvern:r oordeeld het tijt te zijn, in gevolge van 't bevel aan haar H:o Edn tot Batavia dat den gewonelijken Eed aan den wel Edelen here den here Cornelis Speelman goevern:r generaal den eersten Iunij voor b stelen met alle behorelijkhijd werde gedaan, zoo werd in rade goed gevonden, en bezlooten, den eersten dag van d'aancomende maand Junij, daar toe vast te stellen, als dan den gemt Eed hoi
Meij 1682: Ternaten In't Casteel Orangie hoogmoed vanden Batchiansen Coning Eed met de vereijste omstandigheden, Eer, en vreugde teken hier en op donderhorige posten, al omme af te leggen den Ternataure rigter Colaba bij zijn agtbaarh:s ontboden Woensdag 6: verschenen wesende werd dezelve met zeer ernstige redenen best de Ternatanen werden over haar over de moedwil en stouthijd der Ternatanen in't veragten moedwil en stondhijd bestraft van 't bevel aan hun gegeven van geen thuijnen buijten hun afgemetene perk meer te maken, maar dat onaangesien 's Comps gebod zulx egter dagelijks nog waeren doende, wel halven aan gemelte rigter gelaste een weg tussen onse en haar thuijnen ten boswaard in te kappen; dog schijnende den zelve hier omtrent wat misnoegd te zijn, voerden den hre Goevern:r hem te moed, dat hij rigter en verdre Ternatanen mosten in gedagten houden hoe alle des Conings en hunne Landen door de gepleegden afval in 's Comps handen vervallen was, en dat zoo die wilde men naar bij 't regt des oorlogs wel op een andre wijs met hun als tot nog gedaan was cost gehandeld werden, daar nevens voegende zij, zouden zelfs eens overwegen hoedanig met ons zoo wij van haar overwonnen waren zoude geleefd zijn geworden, en met welk een wolde gelijk aan veele van onse oncoofele volkeren reets was gesien, zij ons zouden hebben gemart ook beval zijn agtbaar E:t gemelte Rigter nog maals dat de overkomst der macquianders van Tidoor naar macquian ten spoedigsten zoude hebben te bezorgen, en de zelve met 6:, was een Corcorre niet genoeg van daar halen, waar mede den rigter vrij wat ontset zijnde beleedelijk is vertrokken. — tegens den avond gaat den hr Goevern:r met den Raad den Coning van Batchian in zijn verblijf bezoek geven, ten ijnde om eens te vernemen of ook genegen was wegens, 't verkopen van Oubij te spreken, dog scheen zijn Hoogh: daar om niet eens te denken, hoewel zijn Agtbaarh:s naa verscheijde reden Cavelingen daar nu en dan van verre al iets af op haalden, blijken gevende van zijn gewonelijk Hoogmoed, en te trots zijnde daar eerst af te spreken, mischien gelovende den hr Gouvern:r daar af verpligt was eerst begin te maken, maar van 't een en t ander niets vallende is zijn agtbaarh:s tegens den avond weder van daar vertroken voor donderdag 342: der
Meij 1682: Ternaten Int Casteel Orangie om dop Tidoor zijnde Ternatoenen macquianders af te halen enige verschillen tussende Ternatanen en Taboecanders werden geleijd en af gedaan den Tolk naar Tidoor gesonden om bekend te maaken Vrijdag 8 do donderdag 7 do smorgens komt den Eigter Colaba bij den h:r Goevern:r zijn agtbaarh:t aandienende hoe hij met de verdre Groten zig had beraadvlaagd wegens het af halen der Ternatanen en voor berijding eder ternataanse grooten, macquianders tot Tidoor zijnde, en met den andren hadden goed gevonden d'ordre daar omtrent vereijscht werdende aan de hr goevernrs believen te laten, bekomende op zulx tot andwoord dat hij wal lijden mogt zij lieden enige gewonelijke molucxe omstandigheden in die afhaling gebruijkten, maar dat zig voornamentlijk mosten wagten eenige bijsondre Ev bewijsinge of stasie aan en omtrent de princesse gammalamme en Baressij aan te stellen Is naar middags komt den Coning van Taboucan bij den hre goevern:r den zelven verwittigende de Tarnatanen over enige soude schulden zijn onderdaenen quamen aante spreken niet tegenstaande hij en de zijne vrij meer 't haren laste haden en hun daar om nooijt niet moeijlijk waren gevallen, waar op zijn agtbaarhijd den Land raad bij een doende vergaderen zoo werd daar binnen goed gevonden, dat de Tarnatanen van hunne, en de Taboucanders van hare zijde over zodanige oude en twistige beuselingen den andren niet zouden moeijlijk vallen den Tamboer Ian nagel vertrekt naar Tidoor ten ijnde om der Eernatanen komste zijn hoogh:t den Coning bekent te maken de Ternataanse rijxgroten en enige onser gecommitteerdens aldaar binnen wijnig dagen om de Ternatanen en macquianders af te halen stonden te verschijnen zijn agtbaarh: zend den geww: Clercq Ioost anne bij den opperCoopman s: Willem Basting om zijn E af te vragen of ook iets hadde tegens het gene op eergisteren in raden bezloten en vast gestelt was, waar op zijn E tot andwoord diende, dat hem zulx wel geviel, en 't gene verders bij den hr goevern:r en raden beslaten wierd zig wel zoude laten gevallen.