Van bengala den 6e novemb: Anno 1684: Het is ons zeer leet dat wij volgens u Edle Hoog agtb: ordre van de nu overgaande vier bodems ten minsten geen twee derselve in het laatste van septemb: of begin van october hebben connen toesenden, waarin d' ongemene afwatering daar hier voor op folio 5. breder van gesproocken is wel de meeste oorsaack zij, want onaangesien alle aangewende devoiren, ende dat de vragten van 't lossen en laden wel 5: of sesmaal meer hebben moeten costen als of de scheepen hier voor d' logie waren gekomen, zoo hebben geen twee bodems tot vertreck connen vaardig maacken, durende de afwaternig tot nog zoodanig dat geene scheepen Connen boven comen, wij hebben dan den 22en septemb: in Rede over 't versenden derselve scheepen, ernstige deliberatien, gehouden ende goet gevonden dese 4. bodems in 't periculeuste van desen tijdt ende dat tegens de vorige expresse ordres van u Ede Hoog agtb: tafel gekomen niet te Hasarderen maar de Reijse uijtgestelt tot in 't eerst van november want twee van de ervarens de schippers verklaarden dat het in de Reijse weijnig verschelen zoude, dewijl in 't eerst van octob: groote stilten, pariable winden en verleijdende stroomen te verwagten hadden, boven het quaat weer dat in dien tijdt zig dickmaal opdoet, en daarom de Reijsen in dien tijdt te langer vallen daar men in Novemb: met de noordelijcke winden spoedig overvaren konde, gelijck wij willen verhopen dat geschieden zal, ende dat u Edle Hoog agtb: dese en de verdere Redenen in de Resolutie vermelt niet qualijk overleijt zullen agten, van gelijcken dat de berckmeer die om te vertimmeren 'tgeen hier mogelijck is geweest) niet wel gereet en zonder bekommernis in september niet heeft connen versonden werden, nog 2. a 3. weken zal tarderen, ten ware nu met d' comst van de scheepen Romeijn, post en saam nevens u Edle Hoog agtb: aangename bevelen eenige verandering in het jnploij der 3. â. 4:— laast gemelte bodems quame voor te vallen, 'twelck eerst in 't leste van desen eerbiedelijk zullen connen verthoonen, vermits deselve tot nog door de harde afwatering, en contrarie wint niet hebben Connen boven komen zijnde de hope wel geweest dese letteren Ruijm een maant vroeger tot dus verre of met bijvoeging van nog eenige meest nodige materie aan u Edle Ho: agtb: afte zenden, dog zulcx tot ons bijsonder leetwesen anders uijtgevallen zijnde zoo zullen nu voortgaan eerbiedelijck
Van bengala den 6e november Anno 1684: eerbiedelijck en vervolgens te antwoorden op de materien in u Edle Ho: agtb: brief van den 28en Iulij passo vermelt ende dan voorts aan halen 't geen de buijten comptoiren d' Engelsz: de twee nader ontfangen brieven en andre saken belangende meerder te adviseren zal zijn Den zuijcker in dese landen vallende bestaat in een groote quantiteijt voornamentlijck bij goede gewassen, zoo dat wij meenen door d' E: Comp:e d'Engelsz: en de particuliere Negotianten maar Ruijm de grootste helft van den oegst ter zee en de Rest te lande vervoert wert, de prijsen Reguleren zig na 't gewas of na den gretigen jncoop van d'een of d'andre partije, zoo dat het niet apparent is de versameling van die soetigheijt hier sigtelijck veel te verminderen staat, schoon d' E: Comp:e al minder quantiteijt quam te vervoeren, dat egter de waren die onder 's Comp:s eijgen gebiet vallen dienen vertiert, en aan haar Ede ondersaten d' penning voor andre gegunt werde bestaat in groote Redenen, gelijck in de materie van Ceijlon hier voor mede is geseijt, voornamentlijck als het zelve zonder 's Comp:s eijgen nadeel of schade geschieden kan, en in diervoegen willen wij verhopen dat de Iavase suijckeren beter coop werden en goede winst afwerpen zullen, dat apparent per den naasten uijt persia zal connen blijcken, den eijsch van zuijcker dit Jaar voor persia gedaan is merendeels gereet, dog nog niet nagesien of de prijsen finalijck gemaackt, vertrouwende egter datse niet duurder dan 't verleden Iaar zal zijn, dat per nader occagie u Ede Hoog agtb: volgens pligt zal g'adviseert werden Het is zeker gelijck u Ede Hoog agtb: ten regten gelieven te zeggen dat hier in ouglij geen vasten staat te maken is om een merckelijcke somma aan vragt gelt te verdienen, te meer om dat wij d' Coopluijden nie vast versekeren connen van een schip te sullen bestellen, ende dat oock den uijtslag van Haar voorwendingen veel tijds contrarie comen uijtte vallen, de meeste equipagien geschieden, oock van bellesoor daar veel der Hande Natien en particuliere Engelsz: met hare scheepjes aancomende, d' vragt goederen buijten twijffel zeer vroeg bespreken, en de wijl het met 's Comp: scheepen een wijle
Van bengala den 6e novemb: Anno 1684: wijle hertwaarts meest altijdt bekrompen omgekomen heeft zoo zullen die voordeelen eenelijck bij de bequaamste occasien connen werden betragt, ende waarin wij dan niet versuijmen zullen onse schuldige debvoiren te Contribueren, ende ons voorts over dat poinct als mede wegens— de vaart na de Maldivas zoo nauw jnformeren als ons— doenlijck zal wesen, om u Edle Hoog agtb: en onse Hoog Ede Heeren majores daarvan opregt berigt en advijs te bestellen, zijnde in de twee â drie Jongste brieven voor die van den 11en april verleden uijt Coetchijn aan uEde Ho: agtb: afgesonden wegens den handel in de maldives en hoeveel scheepen en van waar deselve aldaar aankomen eenig Off de bengaalse mooren alzoo Redelijck zouden zijn als die van masulipatnam indien eenig vragtschip een verloren Reijse mogte doen gelijck het met Iapan is geschiet daar van is zeer onseker te oordeelen, ende zoude in 't bedingen der vragten daarop connen gelet werden om schriftelijck alle conditien en eenige bedenckelijcke voor vallen zoodanig te stellen, dat men na 't spreeckwoort door goet beding geen Crackeel onderworpen, zoude wesen, zijnde egter naast te geloven dat de masulipatnamse Negotianten als wat beter in diergelijcke saken ervaren, Redelijcker als de hier zijnde Coopluijden bevonden is gewis dat den Handel op persia in de bengaalse waren voor d' E: Comp: van minder Consideratie zoude werden als den toevoer van hier derwaarts Jaarlijcx vermeerderde en de Coopluijden in persia met veele waren overkropt wierden, maar dat zal geen duur connen hebben, en gelijck uEdle Ho: agtb: ten regten aanwijsen, eerst de jnlandse Equipanten en Coopluijden haren Handel doen staacken, wanneer de Negotie na een Iaar of twee verloop voor d' E: Comp: en d' Engelsz: weder beter werden zoude want die twee Comp:e den handel op persia zoo ligt als andre niet verlaten zullen. zijnde anders daar tegen niet veel te doen, als eenelijck de Nederlanders te beletten dat se Hier niet meer mogen komen handelen, maar dan zullen oock d' Engelsz: en mooren die vermindering tot haar voordeel wel weten te vergrooten, dog dewijl nud' Engelsz: entrelopers schijnen agter te blijven die alles 't zij Rijp of groen aannamen en de marct bederfden, zoo soude 'twel connen wesen dat den Handel alhier wat beter als. in haar aanwesen te drijven zal zijn, gelijck wij verhopen dat door daat zelfs zal bevonden en gesien connen werden/ verhaal gedaan. zouden werden