Ed:e hr die zaecke mij dan niet onbekent, ende wijders bij jnstrauct van mijn heere den superintendent dn Commissaris R: van goens in dato 26 9b 1657 met de volgende woorden gerecommandeert zijnde, namentlijk maer zal uE alle bedenckelijck middelen practiseeren om achter alle de secreeten te geraacken, Item den duvatsen gouverneur moet het Caresseeren ende hem animeeren om soetjens de handt aen 't bekende werck te houden &:a, welcke ordre wanneer ick op mijn verschijningh hier van den E: Coedijck verstonde: hoeverre sijn E: met den ouden Correspondent, die geduyrigh van ijver brandde, ende persoonelijck uyt de bewuste vestingh hier in loco met sijn, Edierwegen seer verte in onderhandelinge was geraeckt, mij geen cleenen becommernisse toe en braghte, om sulcken wightigen werck; daer mijne voorzaeten niet sonder groote costen (waer vande negotie boeck deeses Comptoir van tijdt tot tijdt eenighsints blijcken doen) eenige jaeren naer gedoelt ende getracht hebben, op diergelijcke off andere wijle, gelijck het niet alleen begonnen maer — volcomen gaende lagh te handthavenen, gemerckt sulcx sonder de alsdoen in treijn zijnde. — despense naer te comen niet rondt te schieten was, want het geldt een van de voornaemste middelen geoordeelt werdt om den mensch door vuyr en water te doen gaen jae een sleutel is Com poorten en slooten voor de vijanden te doen ontspringen, aen d' ander zijde en cond' ick op eijs drift over mij niet neemen deese soo verre gebrachte en schoone voorgedaene onderwindingh aff te schaffen, terwijle mij eenichsints niet onbewust en was, de generale Compse aen dat Juweel hun veel geleegen liet, waeromme dan ten dienste van mijne hooghgebiedend heeren (godt weet met wat sorghvuldige omsightigheijt, op dat alles secreet mocht blijven het werck gaende gehouden; ende mijn heere den super Intendent Rijckloff van goens van tijdt tot tijdt soo te water als te lande met gecaracterde als andere brieven daer van advijs gegeeven, maer nooyt van sijn E antwoordt, voor uEd:e schrijvens van 21 September 1658 erlanghden, becomen hebbe. op welcke voorverhaelde redenen ende mijn in may 1658 gesonden secreet
secreet vertoogh, als de jonghst van daer becomene missive en in translaet hier nevens gaende tlck uEde goedt dadighlijck haer oogenslaende, bevinden zullen deese gewichtighe heijmelijcke onder handelinge (met reverentie geschreeven) door mij niet winderigh geconcipieert, maer die desseijnen dewelcke ick hier bij naer in volcomen treijn vonde, van mij, wanneer ijder meest in vus te slagh met warachtigen yver naer gespoort zijn, niet sonder groote hoope, off zoude die importante plaetse met de goddelijcke bijstandt, door weijnich oft geen bloedt vergieten onse gebiedende hooge overheijt niet ontstaen hebben, waer toe deese jnlandsse ondenigheeden doen ter tijdt geeucleene beloften deeden, 'twelck nu met het affleggen der gusuratse wapenen en 't verhangen der hecken, op de gemelte plaetse een eijnde genoomen, mitsgaders soo als mij den ouden Correspondent jonghst adviseert alles op uEde voor deesen gegeeven ordre zeer voorsightigh affgeschaft heeft, soo dat dan dat werck (waer van een anderen proffitablen uitslagh gehoopt hadde) jmmers soo geheijmelijck is verstorven, als 't oijt ondernomen is geweest De ongelden al voor 2: jaeren daer aengedaen, ende in de duratse negotieboecken, onder ult:o may 1658 affgeschreeven, en dorste ick uyt vreese van datter ijets van uyt mocht lecken doen ter tijdt hier in 's journael niet volcomen laten specificeeren, waeromme dan den boeck souder gelasten die post niet geheel aente roeren maer wel in de uytgetrocken extracten der selver boecken, onder 7 en 20 Julij 1658 over Cormandel uEd:e toegezonden, met eygen handt volcomen te insereeren, mitsgaders dat hij aen den boeckhouder generael op Batavia versoecken, zoude, sijn E: de gemelte post in 't suratse journael t' sijner tijdt gelieffde te — laeten inschrijven, soo als die papieren bij uEd:e a: berustende, doceeren connen, dienvolgende deese post in 's welduijden van uEdle geen erieut die is, gelijck het ons met de jongs becomene memorie pr het Jacht de goudesblom aengeweesen werdt Edele achtbare heeren, ick bekenne zeer gaerne dattet een vermeetel bedrijff van mij zoude zijn geweest soo importanten saeck als deese ende d' eenemael buyten mijn — vocatie op eijgen drift en goedtduncken sonder eenighsints last daer toe te hebben, ofte dat dit werck bij mijne voorzaeten, niet intreijts gebracht ware, te onderleggen, bij wien dan sulcx als vooren aengehaelt allange voor mijne verschijningh hier ter plaetse successive — gehanthaeft ende bevordert is geweest, dienvolgende ick in hoope blijve, uEd:e gewoonelijke s e discreetie ons deesen aengaende joedighlijck zal verschoonen, 't welck mij in toecomende lieff wollchd en aengenaem om hooren werdt les lledolbl De redenen en motiven die uEd:e bewoogen hebben om den E directeur in Persia te qualificeren omme ongevaer de vijftigh duijsent guldens aen wel gewilde doecken, door 's Comps gasronsen maeckelaer Rauwel in ende ontrent Agra te laeten incoopen, heeft uEd:e olgesde missive ons omstandelijck ontleedt, mitsgaders dat wij die penningen hadden te versorgen aen den geenen wien de genoemde maeckelaer daer toe zal ordonneeren, van welckers verleende commissie ons tot dato door den persischen directeur noch niets geadviseert, veel mit ijemandt uyt den naem des voornoemden Rauwel (wien nual eenigen, tijdt in gamron is overleden) te vooren soel ijk
en hebben laeten verblijven, welcke partij sijcker tijdt soo die met de schepen van de noordz niet naer persla verhouden, maer hier in Suratta gebracht wierde, sijliedens die in den te doene coop tot denselven prijs mede bedongen, off anders zeijden, rondt uijt nae die specerij geen geldt bieden wilden, gelijck 't selve extencypelk inde vooraengetogen resolutie v: 3 feb:r naer te zien is — Aengaende de gedaene gastos in 't naervorschen van 's vijandts constitutie ontrent de bewuste sterckte op de Cust van India, die uEd:e den directeur winninx als onnoodigh verquist, gelieft te imputeeren; sulcx heeft hij nu 2: jaeren naer den anderen uit uEde missiven niet hartenleedt weesen geleesen, waeromme uEd: s verleeden mousson daer op niet geantwoordt zij, is expresselijk geschied om die speciale geleijmenisse niet voor ijders ooren open te tellen, ende door dienwegeh nieuws jierige menschen oorsaecke tot naerspooringh te geeven van 't geene haer onnoodigh was te weeten te meere op deeser uyre noch niemandt inde logie (veel min daer buyten) als den genen die 't betae kennisse daer van is hebbende, tot welcken eijnde dan oock dat articul uyt de verleeden jaers Copije brieffboecken gebleeven is, maer wat belanght de zaecke int generael, sulcx is al voor eenige jaeren door 't publyck over en weder schrijven soo naer als van batavia volcomen ruchtbaer, ende een weer aen Jaerlijcksen schrick ontrent dien landt aert geweest, welcke maare op mijn arrivement dato 17 december 1657 hier in loco, door 2: scheepsvolckeren qualijck conde versweegen blijven.