manier soude wel goet wesen, indien dees maijt debestieringe van't rijck wat meer behartighde, en een persoon was die dagelijcx sijn werck daer van maeckte, om soodanige sackjes te openen, en daerop bescheijt te geven, want hiermede soude een ijders saeke voor den coninck comen die anders noijt liet doot schieten, en een inde schoorsteen levendigh verbranden, indien hij de natuijr van sijn vader sal crijgen, soo sal't hiermede niet beteren, maer nogh erger werden, want die seer wreet over de vrouwen was, en niet alleen 2 â 3: maer 12: en meer tegelijck het leven liet benemen, waer van hij sommigen levendigh inde aerdt heeft laten begraven.
Met het gedoente vande Engelse en France is 't meest in stilstandt, de laest genoemde hebben nogh een restantie vande goederen diet verleden jaer door hun ambassadeur alhier aengebracht, en voorts naer Spahan gevoert sijn, onvercocht leggen; dat de japanders aend' Engelse absolut geweijgert en verboden hebben, om in haer lant te comen handelen op verbeurte van met schip, volck en goederen te sullen werden vbrandt, is recht contrarie 'tgeene die natie alhier hebben uijtgestroijt, wij willen mede verhoopen, dat het scheepjen 'twelck alsoo onverrichter saeke uijt Japan naer siam geseijlt is, door onse twee schepen die uEde achtb: derwaerts hebt gesonden, sal wesen vermeestert, bevoogens de tijdinge van vreede sal sijn gecomen. — Het welgevallen dat uEdle achtb: hebt gelieven te nemen, over de protestatie tegens den Nachoda van des coninck van siams schip, wegens de buijten dienststellinge van Compe volckeren, aen die maijt geleent, is ons seer aengenaem geweest te lesen, wij twijffelen oock niet of denselven sal over dit werck tegens den Nachoda grootelijcx misnoeght wesen, en hem naer desen wanneer in siam comt, daeroverlaten aenspreeken, maer naer wij connen bespeuren, soo geloove niet dat dien gast, weder derwaerts sal retourneren alsoo 't een persiaen van geboorte is, die al sijn vrunden en verwanten hier te lande heeft, en nogh temeer om dat hij bij d'broeder van Compes gewesen makelaer overd' 800: thoman te cort comt; de originele quitantien van 180: thoman aende volckeren van gemte coninck verstreckt, sijn, uEde achtb: den 24en maij van hier gesonden. — Tot nogh toe heeft men den vaendrigh van Eeden geen meerder vergenoeginge gegeven, daer wert weijnigh wercx van hem gemaeckt moet sich seer sober generen, en op sijn eijgen oncosten 't leger volgen, waer toe sijn sober tractement, tot onderhoudingh van hem, enden soldaet niet wel can toereijcken, want alles in't leger duer is, en dubbelt moet betaelt werden, wij sullen indien den persiaen hem geen beter vergenoegingh geeft, soo haelt can ontslagen werden, tot uEde achtb: laten retourneren. — Wegens de twee wisselbr vanden gewesene makelaer Haijma, waermede hij den raet in absentie vanden directeur ao passo soo schelmachtigh heeft misleijt, met andere luijden namen te gebruijcken, en het gelt na sich te strijcken, hebben wij nogh geen effen reeckeninge met dien fielt connen maken, alsoo nogh geen gelegentheijt voorgecomen is, om de 7048: R/a bij onse missive van 24en maij gementioneert, op souratta te trecken, nu soude wij met het vertreck vandese schepen daertoe wel luijden vinden, maer alsoo d'E: Hr raet Extraordinaris mitsgaders commissaris en directeur Wilhem volger bij sijn Es laeste missive van den 12:e april bekent maeckt, dat sij wellickt de handt op t halve schip daer voor 5000: Ro/a vercocht is, sal moeten leggen, en weder aen d' E: Compe nemen, alsoo vande cooper voor dese 5000 r/a geen obligatie of verseekeringe conde crijgen, dat de betalinge op de bedongen tijt soude doen, soo hebben wij het uijtgestelt tot sijn E: naeste schrijven, alsoo wij daer uijt sullen verstaen, hoet daer mede gelegen is, of de penningen ontfangen sijn, ofte niet, In spahan leggen oock nogh eenige goederen onvercocht, die in voldoeninge van de eene wisselb: aldaer sijn aengehaelt, wanneer deselve vercocht, en de gemte 7048 Ro/a op souratta getrocken sijn, soo sullen wij met dien bedrieger afreekenen, en sien of het can toereijcken, sijnde nogh tot verseekeringh van't geene aen dese wissels mocht comen te mancqueren, verpant een huijs in dese stadt, en een thuijn in elsijn gelegen, sulcx dat d'E compe bij dien fielt geen schade staet te lijden — uEde recommandatie omme den makelaer geen gelt te vertrouwen, sullen bij ons naer vermogen betrackt werden, willen niet hoopen dat den tegenwoordigen, soodanige schelmstucken, als dien afgesette fielt, sal int werck stellen, want het veel in't verleenen vande wisselb op hem aencomt, en wij ons wel ten meesten daerop moeten verlaten, door dien ons al het volck niet bekent is, en schoon wij daerna bij andere vlegen laten, soo sijn de coopluijden malcanderen soo trouw dat d‛een des anders quaden staet niet wil openbaren, sulcx dat alhier int verleenen der wissel brieven, het grootste perijckel gemenght is, want door de groote schaden die de coopluijden, nu eenige tijt herwaerts, soo met het berooven vande gelt caffila omtrent canda haer, als het blijven van schepen geleden hebben, sijn veele vermogende luijden, die voor desen duijsenden sijn vertrouwt armgeworden, 't verleden jaer sijn twee rijck geladene moorse bodems gebleven, en dit mousson werdender nogh twee gemilt, diemen vermoet de oock verongeluckt sijn; In't verhandelen vande coopmanschappen connen wij ons beter voor schade verseekeren, want als wij geen goederen suijt leveren, bevoorenstgelt ontfangen hebben soo isser geen perijckel dat te cort gedaen sullen werden; den tegenswoordigen makelaer heeft sich tot noch toe seer welgedragen, en vertrouwe dat hij int vervolgh noch goede dienst aen d' E: Compe doen, en de voetstappen van sijn vader volgen sal, is vreesachtigh en niet soo stout als dien afgesette quijt, om eenige quade gangen te gaen, Voorde bekentmaekinge van het arrivement van diverse schepen, en andere novelles vinden wij ons ten hooghsten verplickt, uEde achtb: onse nedrige danckbaerheijt te doen, godt de heere geve, dat, de acht retour schepen onder 't commando vanden E: Nicolaes de Roij met hun costelijcke ladinge van f 1812917 16 1 behouden in't lieve vaderlant mogen arriveren, waer toe sich met d'gemaeckte vreede tusschen Engelant en onsen staet goede apparentie verthoonen, want den Fransman niet veel list sal hebben alleen met sijn schepen in zee te comen, sijnde alhier tijdinge dat den Coninck met sijn Zee officieren geresolveert en goetgevonden heeft, dit jaer geen oorloghs macht in Zee te brengen, maer het capitael, dat daertoe vereijscht, aende armee te lande te Emploijeeren; dese natie was in't vaderlandt noch aldoende, om hun volckeren uijt de geconquesteerde plaetsen, tot versterckinge van haer troepen te lichten; volgens een brief door den gouverneur van wesel aen die van aernhem gesz: en door onse overijselse partij loopers gejntercipieert, souden de gemte stadt aern hem, nevens nimwegen, en d' graef in d' maent maij oock verlaten werden. — dat de heer directeur francois de Haze naer dat alvooren, achtervolgens uEde achtb: ordre aen sijn secunde fredrick lambertsen bent, transport gedaen hadde, uijt dese directie is vertrocken, sal uEde achtb: met sijn Ee comste Costij sijn gewaer geworden, want hij met de schepen de gerechtigheijt, en amerongen (die wij hoopen dat godt almachtigh behouden sal hebben laten varen) van hier is gegaen, om over dien wegh de reijse naer bengale te ondernemen. — dewijl un Edle achtb: de finale dispositie wegens de absolute stellinge van een nieuwen directeur, tot den naesten helt uijtgestelt soo presenteert den oppercoopman fredrick lambertsen bent aen wien uEde achtb: bij provisie het gesach hebt gelieven op te dragen, dat toemede sijn dienst met nedrigh versoek dat uEde achtb: hem daerinne absoluijt gelieve te bevestigen, sal alle mogelijcke debvoiren aenwenden, om hem sulcx vaerdigh temaken, en uEde achtb: met sijn dienst genoegen te geven, gelijck hij oock verhoopt dat uEde achtb: in sijn ver richtinge tot dus verre sullen scheppen een goet behagen.
Den ourcoopman abel douglas souden wij volgens uEde achtb: bevelen, alhier aenlant hebben gelickt, om te Emploijeeren gelijck oockkeede daer toe aen hem een ordonnantie was verleent, maer alsoo hij onderwege voor den scheepsraet heeft aengeclaeght, en beschuldight den astent Johan Jacob vander kel, bescheijden op het schip damiaten, over een saeck die wij niet sullen aenhalen, om geen teere vorendie desen afschrijven te ontstichtigen, soo hebben wij den selven hier niet connen behouden, maer sijn genootsaeckt geworden, hem neven den gielte assistent met het schip damiaten naer souratta te senden, om aldaer voor d.E: Hr raet Extraordinaris mitsgaders comissaris en directeur Wilhem volger te werden afgedaen, want wij ons daer toe niet genoecksaem gequalificeert, noch oochan behoorlijcke macht versien vinden, Indien voorsz: douglas hier weder retourneert, sullen wij hem aen lant lichten en in dese dircie gebruijcken.