April ben anders van sentiment dat de tolken sooveel en niet meer dande alderminste onderdanen bij deselven geextimeert wort, endat sijnde geenen die het respect in nagasackij vande opperhooffden soeken te declineren tenlaeste; nadat de tolk satzizeimon dit alles bijgewoont hadde quam hy nader syn schult te beleijden en dat alles vergoeden zoude daer ik mij meede te vreede thoonde hem voorhoudende off hij welsag wat een respect dE Comp. e vande heeren overal bewesen wierde, daer sij lieden namentlijk de tholken het Contrarie altijt van bethoonden, moetende vrijelijk weten dat het op sijn tyt wel eens sal ontdekt worden en sy alsdan bevinden sullen hoe sij daerover komente vaeren omtrent nade middag quam den oppertolk bij mij om te verwittigen dat den dag van morgen alsoo wij te hoove hadde wete laten tot het vertrek gereet te sijn, tot onse te rug reyse gepraefigeert was, en wij nabelieven als dan kosten op weg begeven daerover wij ons blijmoedig thoonden en met een vrindelijk onthael denselven voor bedankten ook vermelde de tolk fatsieijmon dat de Commissarissen hem gelasten dat ons tot dien groten keijserlijken tempel tebesien was ordre gegeven 'twelk daegs daer aen eer wij vertrocken stonden vooraff te doen; alsoo zij voorgaven dat aen niemant vande opperhooffden meer vergunt was geworden packten nog onderentusschen alle de keijser rocken en onse bagagie gesamentlijk op dat gereet sijnde morgen vroeg met den hoppes kosten onse rek. e vereffenen ende reijs ondernemen waer bij dan verklaren moet dat geme hoppes gedurende ons aenwesen sig soo willig beleeft en in voldoening van behoorlijk. tractement loffelyk gequeten heeft, als hij voor deesen sooder gesegt wort noijt gedaen heeft, ongetwijfelt uijt de last der Commissarissen ender gouverneurs gelijk hij selfs int begin van onse komst sulx bekende en dat maer alles eijschen souden wat wij begeerd: hebbende daerom ook in 'tminste geen gebrek geleden Saturdag 3. desen agtent vereffenen de reke. n met de tolken wegens de paerden die tot onse afreijse benodigt waeren en oock wat vorders te besorgen was, Item met den hospes voor 'tgeene geduurende ons aenwesen verteert hadden; daer
Van Iapan onder dato 7 November 1683. / April daer wij dan den geheelen voormiddag mede doorbragten het middagmael nog hielden en raden opperbong. s, die met ons wederom affstont tegaen, wat bleven wagten ondertussen gingen wij eerst den grooten tempel die niet verre van onse herberg afgelegen was, besigtigen, daerwy by desselver ingang die redelij lang was en aenbeyde zyden doorgaens met kaamerijen en winkels beseth ondergaende en komende man te kunne gerieven; dien door gepasseert wesende naderden wy het gebouw des tempels dat aensienlij en kostelijk was mitsgaders nog anderen kleijnder d. o hier en daer nevens deselve gebout, als meede een kunstige toorn met '5 ommegangen van binnen, van binnen als andre Japance tempels: met beelden en afgoden opgeschikt uijtmuntende allenig daer in, dat hij van een der oude keyserengebout en over de vijfhondert Iaeren out is, daer bij met sodanige inkomsten verreijkt als ymam vande vermogende 'lantheeren vandit rik komt te genieten wierden eindelijk vandat arrivement des — opperbong s verwittigt; dat inde herberg aengelant was waerom te rug keerde vanden hoppes en desselfs famielie afnemende ons om 4 uijren vanden agtermiddag met den geheelen kein uijt onse herberg op weg begaven en wel ruijm twee mijlen afgeleijt hadden, bevorens wij buijtende stadt Jeldo geraekten daerons een Japander en moeten met de handen en armen op sijn rug gevleugelt en van twee dragers in een stroo matie gedragen wierde sijnde met eenige weijnige personen; als onder bongiosen off dackers verselt die soo ons berigt wiert op dieverij bekapt zijnde na buijten wierde gebragt; om onthooft te sulle werden als sijnde 'tselve een ordinarij straff des dieffstals vandenregter gedecern. t kort hier na vernamen in't verbij passeren vande geregtsplaets daer wij de brant stigters inhet aenkomen vande stadt te voren gesien hadden deselve met nog eengekruijste misdadige tgetal derselve vermeerdert zijnde 'tselve een cochel die tegens 'tonlangs geemaneerde verbot vanden keijser dat niemant particulier eenige hoeren in sijn huijs meer vermogte tehouden; maer alleende mariam daer
April Van Iapan onder dato 7. e november 1683. /. daertoe geprefigeert bleeff, gesondigt hebbende; daerom tot schrik van anderen met de doot gestraft geworden is, una dat 5 mijlen gereijst waeren quamen inden donker in het dorp Cauwasacki daerwij nagt ruschielden Sondag 4 vertrocken met den dag uijt Cauwasackij enquamen tegens den avont in'tdorp sucirawa in onse ordinarij herberg verschijde lantsheeren met haer ampel gevolg die na seldo ten hove reijsden en ons ontmoeten wilden wij gaere vere bewijsen; maer wierden door de tolken berigt 'tselve niet mogte geschieden, en daerom in myn orimonbleeff sitten inwoorbij passeeren deeden voorz heeren haer orion een weijnig open, ongetwifelt om ons tesien, maergeenvorder gelaet uijtende alsoo selfs een landsheer den Eendenander in't voorbij reijsen met selfs derst begroeten off aenspreken op de hoogste indignatie van syne keyserlijke maijes. t off ook bij malkanderen inde herberg verschijnen dese Japance manier en soude met ondienstig wesen in Europa omtrent de vremde ministers die malkanderen ontmoetende dickwils groote moeyelykheden pleegen, wie namentlyk de preferentie toekomen enden eene voor den anderen opde weg eerst wijken moet; hier indit wijk siet men diergelijke Cavillatien niet daeren boven sijnde wegen over al ampel en breet genoeg maendag 5 gavenons desenogtent uijt Sucicawa wederomap weg en quamen omtrent 12 uijren in'tdorp oiso daer wij middagmael hielden passeerden dese voormiddag de rivier banrio en vordere reijs tot inde stadt oedewarra; daer wij moesten vernagten; om daegs daeraen het faconijs gebergte over te reysen daertoe wij een geheelen dogh benodigt waeren. dingsdag hadden een mist enregenagtig weer in 'twelke het hooge gebergte overtegaen, dendragers als ook de paerden 'tselve seer moeijelijk viel hielden middag bovenop 'tgebergte, in het dorp facconij daerwij namentlijk monse herberg raeken off de h. r onwarrijs. r skeijsers om verscheen met sin geheele swiete mede in'tselve dorp