ende vergaen onderworpen sinde robmen ende gout te laten uijt poeren, sustinerende dat 't ryck en de Inwoonders daer door te seer moeten verarmen.
Waerover 't selve dagelycks in meerder estime ende valeur souckt te houden, als hebbende tot dien eijnde den handel vant gout geheel en al aen hem genomen, gelyck vande rubinen die onder de prys opcoops meede aen sich souckt te trecken, om daer naer met d'selve de monopolie te drieven, soo dat om gout te copen, sal hoe wet die vry dierder als verleeden Jaer moeten betalen, niet als ter sluyck connen te cooperygen, ende dat ten oorsaeck den Coninck alle syn gans aent selve souckt te besteede Waer over als om de grote travailles die d'Ingeijetene causa van dien moeten uytstaen aen een Iegelyck de preese soo danich aengesaecht heeft, dat ons weynich vande selve van te voorschyn comen met de rabinen Istmeede in gelycke graet als tgout toegegaen. dan vermits 't veel vordien voor lopen, soo van ons ende andere coopluyden ten hove te versoucken, ten deelen weeder in Vrydom gerocht except dat den Coninck aen syn reserve heeft genomen dat alle coopers van voorschreven steenen de behoorlycke visitatie vande selve sullen gedogen om soo eenige daer van de Majesteyt aenstaende daer uytgenomen te werden. retouren die op onse wedercomst In voorraed vonden waeren dese 8200 bisgans op responde 1642 besg aen gecochte rubinen Op het venten vande Coopmanschappen hadde de Coninck meede een sonderlinge wet gestelt, dat niemant vermocht een cleed als ten overstaen van syn tarraes te vercopen om dies wel dat voorgenomen hadde de goederen tot soo laegen prys als verleeden 13 a 142 Jaeren synde present oock gevent soude werden waer over alschoon den Vercoper met den cooper van te vooren van een cleed op 30 en meerder bisos veraccordeerden, by de selve comende die op meer dan de helft minder Instelden, om den coop tegens te houden sonder te considereren dat het gout die jegenwoordich de bij cal swaerte van 9 math iegens 35 bisgs (als die noch vrylyck mochten coopen) souden moeten betalen In voorleden tyden voor 10 a 12 bisg conden becomen de rubien, thin sic ende andere waeren naer advenant In prys de responde wierde doen voor 1¾/ 2 a 2½ bisg. voor t pagode uytge seth die tegenwoordich noch voorde ene bisgn beswaerlyck f 379658:16 connen
connen contracteren, synde in die tyt voor een coopman alschoon de goederen de helft minder vercocht) vrymeer gewin op de retouren als nu te doen.