Om dan int naervolgende vertoogh ordentelijk te gaen, soo sullen wij — voordragen dese twee saecken, ten 1en destaet ende gelegentheyt der kercken in Jndia ten rn wat dat wij hebben van v. achtb: te versoecken tot bevorderinge van des Hren werck, ende tot nodighe voortplantinge van het Cristendom Op dat wij v: achtb: den staet der kercken seer naeckt ende seer klaer voor oogen mochten stellen, soo sullen aengaende ijder kercke, dewelck alhier in Jndia is, aenwijsen ten 1en de kercken dienaers ten 2en den kerckenraet ten 3en de ledematen ten 4en de diensten dewelc inde kercken ende schoolen gepleeght worden een aenvangh sullen wij nemen van batavia, de hooft staet van V: achtb: domeijnen, aldaer sijn tegenwoordigh vier predicanten — namentlijck Abrahamus Rogerius, d: Antonius Hilarius, d: georgius Candidius, ende johannis Bacus, de welck inde maent october alhier wt Ternata, met intentie om naet vaderl: te vertrecken, aen gecomen is, doch vermits dat voor sijn E: comste, hier op batavia niet meer dan 3 predicanten en waren, overmidts dat het godt de hre gelieft hadde den Eerw: d: laurentium persant, aen wien dat gelijck wij den voorleden Jaer hadden geschreven, het latyns school was bevoolen nae dat 18 dagen getrout was geweest, tot sich op— den 18: sep:t deses Jaers wt dit dal dertranen, te roepen, soo dat derhalven den gantschen last der gemeente van batavia op de halsen van drie predicanten soude moeden aencomen, welc sij noch soude connen wt houden, soo wanneer de hre onse godt haer soude gelieven met gesontheijt te begenadigen, maer comende de een ofte de ander Achatbare Hren tot . .. .
tot sieckte vervallen, soo en soude den gods dienst na behoren synen voortgangh niet connen nemen, derhalven soo heeft de kkenrac alhier goet gevonden den Eerw d' Bakus te versoecken dat noch een Jaer bij haer overbleve, syn Eerw: wel hebbende overwoogen ende ingesien dat nootende gelegenh:t der gemeeinte godes, heeft sigh laten overreden, ende ingewillight, om noch een Jaer sonder verbant over te blijven, het welck oock door sijn E:d: geconsenteert ende toegestaen is, al hoe wel dat liever hadde gesien, dat voor 3 a 5 Jaer sich onder heerlijk verbeteringhe hadde verbonden, doch wij gevoelen dat ondertusschen sich noch wel sal comen te verbinden, hier syn tegenwoordigh 3 siecke trosters aen lant, van den welcke den eenen woont in het huijs vanden generalen ontfanger, genaemt henric hertongs den tweden int siecken huijs de E: Compag: genaemt Cornelis onterman, den derden int weeshuijs genaemt Joris wendele 2 den kerckenraet, volgens resolutie vande nieuwe kerkenorder de welck V: achtb den voorleden Jare door den E:d: Hr Gouverneur Generael is toegesonden, bestaet wt de predicanten, vier onderlingen ende vijf sialonen, gelijck Artijc 15 te sien is, voor desen synder 6 diaconen geweest, gelyck den Eerw: Justus Hurnius in sin vertoogh V: achb: bekent heeft gemaeckt, doch daer nae t sedert is het getal tot op vier gecon doch den kkraet bevindende ter tyt doe de geseyde kercken order formeerden niet meer dan vier diaconen in actuelen dienst, heeft goet gevonden den vijfden daer bij te vougen met insicht op dat altoos in den inlantschen gods dienst de aelmoessen, door een dialon, tot meerder aensien en stichtinge, souden op gesamelt worden, synde te vooren het gebruijck geweest, dat door eender inlantsche school meesters, of door den voorsanger deselve wierden opgegadert dese geseyde vergaderinge com ordinaerlijck te samen alle maendach ten half drien precis, om te verhandelen kercklycke saecken als oock om te spreken van het wt setten der armen middelen, ende het verstrecken van maendelijck onderhoudt, aenden nootdruftigen alwaer oock dan present is, een gecommiteerde vande Hr Gouverneur Generael, doch nu een tyt herwaerts twelc waer is, seer schaers heeft verschenen, waer voor wij sijn Ed: hooghl:j te bedancken hebben, ende te eerkennen voor een goedertieren hr de welck de kercke in alle gelegenth:t sich betoont een seer toe genegen vrient te syn, ende een getrouw voetster Hr godt gunne, datse langh onder syn Ed: schaduwe mach sitten, het incomen der diaconie en is tegenwoordigh niet wel soo groot als het wt geven vermidts dat behalven de armen die onderhout krijgen, oock de diaconie heeft ten haren laste het wees huijs ende
ende moet oock voor haer aen part dragen de oncosten van het latijnse school, weshalven dat dan oock de Cassa der armen niet te vooren, maer ten achter gaet, ende oock ist dat de armen dagelycx vermerderen docht is waer dat noch met een goet Capitael versien syn welck was inde laeste generale reeckeningh gedaen in Janvario deses Jaers R23298. 47.  doch V: achtb: gelieft te weeten dat daer onder oock gerekent werden, eenige vaste goederen die geen prosyt en geven, namentlijk het wees huijs, het welck int capitael de betstaet R 10138  21 als oock eenijge erven, waer op huijsen gebout sijn die tot scholen ende gebets huijsen gebruijckt werden bedragende tsamen dat sij aen het Capitael debet staen R. 912 24. doch vermidts dat d'arm middelen afnemen gelijck gescht is, soo wensten wel dat v achtb: daer toe konden verstaen, dat de diaconie mocht ontfangen, het gene datse inde boecken der EE: Compagni Credit is, spruijtende het selve wt testementen ende legaten, die den armen hier gemaeckt syn hoe ende wanneer dat door de diaconen rekenschap wert gedaen vande arme middelen, achten wij onnodigh in dese te verhalen mids dat het selve inde meermael genomde kken order Articulo 27: 8: achtb: contsien ten 3en wat het getal der ledematen belanght, dat en is niet wel pertinentlijk te seggen, midts dat comen ende gaen hier ordinaris, ende telcken soo wanneer het avontmael wert wt gedeelt, soo verschijnen oock aende tafel des hren die ledematen die op de schepen sijn, de welcke ter rede hier bevonden worden, de welcke op vertoogh van attestatien wt het vaderlant, of oock op haer versoeck nae gedaen belijdenis toe gelaten worden, ene hier te boeck werden gestelt, daer sij nochtans gantsch India door swerven, en hier ten avontmale comen, soo wanneer dat sij iuijst den tijt comen te treffen, dat men het avontmael celebreert, in Julio hebben bevonden dat buyten inde kerck gecelebeert hebben ontrent de 250 persoonen, ende syn geweest int fort, alwaer den Hr Gouverneur generael ende de Rade van Jndia celebreren ontrent de 40. personen, in october hebben gehadt 46 Inlantsche ledematen waer van 31 syn vrouwen ende de rest mannen synde bandenesen als oock wt andere natien doch daer onder is een sinees, synde een docter inde medecijnen, ende tegenwoordigh schepen der stat Batavia, Ten 4en. den dienst der kercke bestaet in predicatien des goddelycke woort bedieninge der sacramenten, Catechisatie voorlesinge ende visiten de predicatien geschieden op Batavia des sondaeghs int duyts, maleijts ende Portugijs, daer werden des sondaeghs gedaen 4 duijtsche predicatien twee inde stat inde nieuwe stene kerck, alwaer nevens de burgers, der soldaten, die op de puncten der stat leggen, soo veel, als daer van connen gemist worden verschynen des gelijcx geschieden der twee int fort voor de Hr generael Raden van Jndia oppercoop: ende noch ecken het tongh Cornelis endele rken ger neur ende