slagen Bepaelden Commissie gehadt moeten hebben, off wel dat de officcieren van 't meergenoemde schip over het prijsmaecken vanden moor in differentie moeten geweest zijn, wij souden, uEde achtbaerheedens vandit verleende brieffjen, wel gaerne suijtschrift toe geschickt hebben doch d'wijl 'tin handen van onsen secretaris niet vertrouwt wiert heeft sulcx moeten Geexxcuseert blijven Wt d' laest van agra becomene advijsen, onder de dachteeckeningh van 28e 7br passo vernomen wij, godt almachtich die landen met hetden neder vallen van neegen geseegent hadde, Ia soodaenich dat het kooren en indigogewasch gewenst op het welt stont en naer de Gesolte van ditgwwiert gesustineert inde quartieren van beijana, hindoen, bassouwer, ende daer om her leggende dorpen, een quantiteijt van 3500 man indigo stont geteelt te werden, in gorgie sijnde een stadt, omtrent dillij gelegen, daer mede goeden annijl voor tgebracht wert, meenden wel 5000 man uijtleveren souden konnen, en gemercqt reets naerde benjaense quartieren diverse soo mogolse als armenisse coopluijden uijt agra vertrocken waeren, namen de agrase opperhooffden voor, tegens medio oft 20e october dien wech in te slaen om uEde achtbaerheedens petitie die van 60 @ pont tot 100 Overgroot, te negotieeren, uijt amadabath wert door den resident aldaer ons aengeschreeven het indigo ge was med enwel geslaechtjs en apparent goeden teelt voor 't brengen sal, twelck alles den tijthere, onder tusschen blijfft der almogende gebeeden Comp Eijsch, dier verwe it deuchtsame stoffe tot swiele prijsen voldaen werden mach, den Eijschder cleeden voor nederlandt op beijde plaetsserper waeren ver sorst, en stonden wanneer den indigo vervaerdicht was, affte komen, dat godtgeeve sonder onspoet geschieden mach, wat belanght uEde verdre negotie in dese quartieren, neemt sen behoorlijcken voortgancq, Edoch heeft den laet gevallen, ongemeenen reegen tgenerle wercq — al vrij wat te rugh gestelt, sijnde te duchten datter desen Iaere gelijcq het verleeden saeksoen mede geschiet is, al ijets tot voldoeningh vanden indiaese gevorderde marchances sal komen te mancqueeren inter in ons de voir tot voldoeninge van alles sullen steers kontribueren wel tot ons verwonderinghen hebben wij op onse advijsen dato pmo Julij naer cormandels Cust geschreeven noch geenige d'minste antwoort becomen, waer uijt men soude konnen koncludeeren, de boode door den reegen langh inden wech, en onse gesondene advijsen wegen t overlijden vand' Ehr directeur van adrichem spaedrop battavia komen sal, dat we anders hoope met de scheepen van Jappan over mallac kate verstaen. /— De Conings scheepen vandese rheede in mocha geweest sijnde hebben haere vaijagie geluckich volwoert ten aensiende hoovaerdige mooren geenivrese voorden voedenden seewasie onderheeven sijn geweest, om dat puntschap in mocha erlanghde Dienroover, door den radia Jessingh tot gehoorsaem heit gedwongen en met hem over een gecomen, was diverse sijner stercte den monarch oranghseeph, s'intrigeeren, met reserve geen meer wederparthijschap tegens smogolsz nijcq, maeren sributanis daervan te sullen blijven tot welckers borger hij Zeewa sijnen outsten zoon aen het dillijse hoff moet laten kontinueeren, die desen kroondraeger met een heer schappie van 5000 paerden begisticht heefft, godtgeve deselve een dracht alhier lange duer — hebben mach, op de promisse vanden Couratsen regent Geasdujchan Anno passado, aende Eheer directeur van adriesent salr gedaen om eenige thol vrijheijt vande maijt voor ons te obtineeren, in recompens vanden Gedaenen dienst, met gehuerde Jacht souratta, opgenoemde mochase scheepen om in behouden haven, te convoijeeren en voorde fregathe van siewagie te beschermen, uijtgeweest hebbende, volgen als noch wernich Effecten sijnde te duchten daer weijnich affagment sal, t eenige voordeesen aen d' E heer directeur saliger gesondene vercleet, dat echter de meninge niet is, en waer over wij oocq bij gemelten gebieder diverse reijse gedoleert hebben, te meer de wale al verscheijde maelen, aengesproocken sijn, omden achterstaenden thol te betaelen die soo wijer nu uijt kelken moeten, een goeden stuijver bedraegen sal, en waer toe oocq gelt adepo sito gelicht soude moeten werden, houdende wij die saecq als noch treijnerende met voorne men. wanneer wij tot de betaeling te moeten komen de pretentie die wij hebben wegens t convoijeeren en in salvo brengen der coningh scheepen van mochasen tijde van siwagie vrij hooch inte stellen onder wijle winnen wij soo — langh den Intrest daer van, d' engelse staen mede al grooten thol debet en houden stercq bij den cooningh aen, om een pa Cento thols largatie gelijcq wij vande maij t voor hech becomen hebbe. te mogen erlangen, prepareerende sijliedens een tamelijcq geschengem door den gouverneur, die hem ende welk een keer naer t hoff staet te doen, uijt haeren naem aende maijt op te dragen om daer door te beter tot haer ooch wit te geraecken, doch off dit den rechten wech, tot haer voordeel, in geslaegen is, dubiteeren grootelijcx, ten aensien alhier exempelen sijn, seecker Gouverneur in gelijcke forme als den desen naer het conincklijcke hoff verrijsende hij de Engelse schemkagie niet uijt haer maer offse van sich selffs quam den monarch sa sij alsaen opdroech, dat de Engelse president, om dat het altwintich Jaeren geleden Dat we beleff is, schijnt vergeeten te hebben, off hij nu geluckiger als sijn voorsaet daer in geweest is, wesen sal, staet den snellen tijt te heeren, hebbende — delijck afge den gouverneur ons mede hart aengeweest, om aende maijt onsentwegen een aensienelijcqe geschencq te doen, en daer door te meer zijn gunst te gandeeren hebben, met een complementje niet in voornaet te hebben, en wanneer onse scheepen van banavja als Iapan alhier komen Aen te landen, den koningh met het een off 'sander raers gedachtich te sullen zijn, intruijm versochten aen sijn E wanneer bij de maijt te verschijnen quam, den dienst die de Ecompe aen de maijts.
Scheepen gedaen hadde, gunstelijcq gelieffde te Ingedachtigen, en te bewercken, eenige premie nent daervoor te mogen erlangen daerop zijn E beleeftdelijcq dienden ons in alles souw trachten vernouginge te geven, den persoon die 't gouvernement in absentie van sijn E becleeden sal, is geen grooten vrunt vande christen natie, edoch dewijl gedachten gouverneur hem instrutie gegeven heeft de vreemde natie insonderht de hollandtse en engelse welte tracqteeren, mogen wij t beste hoopen de engelse en hebbende gantsch — geen stribbelingh van te verwachten, vermits, haere aengebrachte coopmansz met de affrica thol huijs gepasseert, en sij luijden gest nader te gemoet sien, wenschelijcq waer 't onse te verwachte ne cargasoen scheepen, van battavia tij dich alhier quaeme te verschijnen, als van wij ons bij goeden vercoop der aenbrengende manckances van gedeelte der op intrest loopende penningen soude konnen ontlasten, en soude het selve compe credijt grootelijcx vermeerderen Godt geve alles tot reputatie van uEde achtbaerheedens staet goet succes neemt Naer langh uijtsien, naer onser expresse booden naer palliaccatta den 2en Julij van hier gesonden, quaemen den laessten der gepasseerde maent october te refourneeren, brengende ons een missive door gouverneur en raet aldaer geschreeven daer bij se onder anderen advijseeren binnen weijnich dagen voornemens waeren uEdle achtbaerheedens over desen en persisen wech ampel advijs wegens den staet van dat gouvernement te geven, die nan dagelijcx te gemoet sich, en noch wel licht woor het sluijten deses becomen sullen, des meen staense pr naeste gelegenthj te volgen, den genoemden Gouverneur was besich om transport van uEde achtbaerheedens — effecqten op cormandels aenden heer anthonij paveljoen te doen, als wanneer de reijs ten spoedighsten naer battavia om aldaer de differentie die met d' E compe heeft, voor den raet der Justitie te verdadigen, bij eek Extracqt uijt de missive voor ha Eds in battavia naer de kust geschreeven, bevinden wij in augustij passado twee scheepen voor dit districqt aengeleijt en naer eenderde uijt saegen, Godtgeve haest te voorschijn mogen komen, als wanneer deselve wel een goede somme gelt, met het overvoeren van vrachtgoederen naer gamron soude konnen verdienen. te meek de engelse nu dat vaerwaeter niet en bewaeren Den 32' passado sijn ons uijt bengaele twee packenen brieven, aen uEde achtbaerheedens gededuceert, toegesonden die we nevens desen v uEde toesendende sijn hebbende de vrunden aldaer ons den toestandt van dat quartier bedeelt, en tot ons leetwesen het overlijden naa er den dheer rogier van heijningen in wiens honorable chargie tot nadre ordere van mijn heer gouverneur generael en D heeren raden van Inder provisionaliter gesurrigeert is, den oppercoopman en tweede persoon der bengaelse directie, den E arnoldus van wachtendonq sijnde niet te dubiteeren off sijn E sal die direcqtie door de becomene ervarentht en langen Iarige dienst, naer behooren derigeeren, waer door danghda verachteringh inde negotie  aldaer, te verwachten is, Ut agrarelateeren ons de opperhooffden bij haer Jongste missive van daer vast stelt de conincglijcke maijt Orangh seep. l op sijn croondagh den ragia Jesswonsingh, die de vermogenste respoet van trijcq, vanden oorloch tusschen sasijahaens kinderen, orangschaes ten beroost heeft, meende te doen vergeeven, edoch den respoettie openingh, door de groote en meer als gemeene libreteijt die de maijt hem beweer, gecregen hebbende, was op hoede en ver in het coninglijcke hoff, dan met een goet getal dienaeren verselt, besijden dien, hielt bedecgtelk vier a vijff hondert wackers respoer ,het fort om bij quade ontmoetinge, geadjudeert te konnen werden, wat uijtslach die saecq nemen sal, wert uEde naer desen verst 't is altijt sulcx de maijt al langh getracht heeft genoemden radia Jesswonsingh met het een off tander middel, omdat hij radie gesecht in trouble hem geaffrontreert heeft, 't leven te benemen, dagelijcx pracgtiseert, den coningh, om de heijdenen het moo te doen aennemen, doch met ongehoorde vassche pracqtijcquer de welcke inde steede dillij, agaa, amadaboth, en alhier da ver beginnen te gaen, de soon vanden vermaerden heijdense coopman achij parcq sit present gevangen ende dat om dat al twee maenden geleden tegen wesende sijn berman weijnich woorden die niet te beduijden hadden, gehadt heeft, die men nu gevangen houdt en opleijt, den valschen proffeht mane souden hebben, daer bewijs genoech van netn is, niet te minwillen de moorshen sijn leven verliesen offte het moorssche gelooss daer aennewen of paelste heijdense coopluijden hebben over dese saecq aenden gouverneur gedoleert ende hem voorgedraegen, bij soorene dit wercq niet gereme den bandaer te niet ende sij lieden genootsaecgt sullen sijn souratta te verlaten, en sich elders daer den coningh niets te seggen heeft berespen schoonloch en loopen hier geruchten der veele genegen sijn, haer retret, naer bomblij, dat de engelse niiu besit hebben, nemen sullen, hebbende de Engelixs rogh— al aensoucq gedaen onder veele premenentie, om de coopluijden uijt souratta te trecken, daer in wel een begin soude konnen n geschieden heeft belofften aende coopluijden gedaen in't faveur vanden gevangen aenden koningh te schrijven, doch het is een moor daer met, in dat stucq weijnt in door op stellen mach onderwijlen blijfft de stadt in roeren, en doet den handel daerdoor al vrij stil staen daer echter voor de heijdenen niet anders in te doe gleine te nemen en het uijteijnt vandien saecq aff te waeten haber reen den gemelte
1658 Den gouverneur Cornelis Speelman, heeft ons wegens den debit vanden overleeden Comps wisselaer myndas naen geadvijseert haer Eds in battavia, wegens die materie 'tvolgende hem gerelateert hadde namentlijcq, wij hebben toegestaen dat ingevolge de gedaene belofften, door den Eheer — directeur winnincx den thin opmallacka voor Reecq van mondas ontfangen. sal valideeren tegens den sourantsen — vercoop doeh in affslach vande verloope intresten, voor de welcke den dheer speelman schrijfft wij hem nu gaen debiteeren en weder crediteeren voor het surplus des thin s waer naer uE copija zijner reecq staet toegesonden te werden, gelijcq nu hier nevens gaet copija van de lijste der ongelden, op masulipatam tot uijtredinge van het schip amadabasz gedaen (ongereeckent d' ongetacxeerde, verstreckinge) bedraegen a 3729 9— soo mi in bengala. gelijc wij hoope van hae, een goeder ijs last wert aengetroffen sal het wel sijn, en daermede een goeden, tot affreecq verdient werden &aSijnde dit soo veel wij uEdle achtbaerheedens wegens de wisselbrieven van 50000 ra weten te bedeelen, en blijven alhier in hoope wanneer zijn twee— uijt bassura te comene boodems verschijnen ijtss tot soulaes vanden intrest te sullen komen bemachtigen waervan bij goeden uijtslach, uEde sulcx bekent staet Gemaecqt te werden soo als het voorenstaende op het Pampier gebracht was, om uwe Ede achtbaerheedens pr hetarmenis Iachtje d' Sr michiel, over persie, toe te schicken, bevonde den eijgenaer van geseijde Iachtje, de voijagie voor een tijt uijtgestelt hadde, waer door we tgepasseerde 'tserdert dien tijt, intwelnemen van VEdle achtbaerheedens hier sullen bij voegen, en eerstelijcq seggen, den gouverneur deser stadt, ons diverse maelen heeft versocht wij hem van een ancker en touw soude versien, tot gebruijcq van een der cooninghs scheepen, daer op hem beleeffdelijck aengedient wert, wij daer van niet versien, en sijn Cr tselve bij de geene die daer in negotieerde wel soude konnen becomen, hier over sijn Co niet vernoecht, maer t eenemael verstoort sijnde, dreijghde ons met coninghs ongunst op den hals te laden, Eijndelijcx schoot uijt het sweets schip — bij ons in desen vermelt, een hollandts schip was geweest, en hier door ons constrengeeren wilde tot restitutie van het ancker en touw tot het welcke als sijnde buijten reeden, niet konden verstaen niet te min excuseerde ons met heuse woorden, hij qualijcq onderricht, en het in waerheijt gelk hollants maer een sweers schip, was geweest, met wijder relaes tselve in goa gehaevent, ende de hoffden desselffs, door onvermogentheijt, om weder in Europa te brengen, genegen waeren het aende portugeesen te vercoopen, dat hem niet teenemael gerust stelde maer, resolveerde d'rechte waerheijt te weten, sendende tot dien eijnde gecommitteerde derwaerts die op haer retournement berichtgaven gelijcq wij sijn Co verclaert hadde waerdoor 't gemoet wat versacht, doch niet 't eenemael vergenoecht bleeff, ten insichte weynich dagen naer dato ons deden aendienen wij ter ordre vande maijt 'scanon dat op de logie tot deffentie lach, moste innemen, en de schietgaten toe metselen, twelcq ons vrij vreemt voor comende antwoordende claegs wijse d' onvermogentheijt van sijn macht, om ons bij overval van roovers te konnen beschermen, daer op anwoorde, Conings gebodt moste naergecomen werde, en belooffde sorge te draege wij van overlast bevrijt soude blijven, om dan niet in verder verwijdeningh te komen, trocken wij het gemelte canon binnen de schietgaten, en stopten deselve met dunne planckjes met overstrijckingh — van kalcq, om bij quade rescontre, die met de voet te connen uijtstooten, dit dan soo verricht sijnde, dienden wij hem aen conincx ordre, door ons naergecomen was, In middens gelasten ons wij de affterstellige thol soude betaelen, ten insichten de maijtt niet gesint was eenige premenentie in deselve meer te verleenen, hier tegens brachten wij in, dat we Comps scheepen van battavia dagelijcqs te gemoet saegen, als wanneer wij alles vereffenen soude, dat hem soo wat heen gepiel, ten aen sich hij repliceerde wij met der thol meester moste over een komen, daer we het dan soo verre mede gebracht hebbe, dat een gedeelte namentlijcq - - - - - Ras betaelt en het restant tot nader gelegentht uijtgestelt hebben, tuijt Eijnde, dier saecq staet VEdls wanneer t gesijneer is, gerelateert te werden En 9e Courant cregen we buijten verwachtinge tijdinge, een engels Jacht, uijt Engeland, voor dieuw gearriveert was, sijnde. -- dagen naer verseijle van d' africa uijt engelant tseijl gegaen, tcargo daer mede gecomen, soude voor soo veel wij hebben connen vernemen, bestaen in panthije kontanten, vermelioen, quicq sulver, diverse laeckenen, tackorael, en cooper hebbende wij niet partinent konnen bericht krijgen, d'quantiteijt desselffs, omdat genoemde Jacht, in dieunw ontleedicht staet te werden, T genoemde Jacht d'africa, wert inde revier leggende (om datse het op Coninghs rheede niet en vertrouwen) geladen, en soo den president voorgeefft staet het binnen conten, de reijs van hier naer Engelandt te ondernemen, Het en Comt niet wel, wij nu ter deser plaetse geen scheepen en hebben om de Engelse haer voornemen te doen stinten, doch sienwese daegelijcx van battavia te gemoet, off ten waere de selve door den Ede heer — suppenintendent Rijcqloff van goens, opgehouden wierden om tot versterckingh, Eeniger Exploit tegens de Engelse op de cust van india te dienen, daervan we de seeckerheijt in corten hoope te erlangen — Nogh sijn ons 'tseedert den ontfangh van voorgemelte VEdle achtbaescheldens aengename missiven int schrijven deses op 13e stantij pr de comste van sJacht souratta uijt bassoura over persia nevens de letteren van d' E hr direcqteur hendricq van wijcq in handen gecomen VEdle hoogh geestimeerde brieven van dato 5 23 april uijt VEdle hoogh achtbaerheedens vergaderinge tot middelburch en 8en maij daer aen volgende beijde Ionghst naer 't scheijden van deselve, door d' E.