acht Waer en Booven zij de Battavische Lee, noch doet intesteeren met de Coopvaerders te berooven, ende t'oover ende weeder vaerende Volck tussschen Bantam id Batta va zoo Eel Neederlanders als andere de doen Vermoorden./ Inde bij aldien men haer hier oove aenspreeckt ofte Justitie verzouckt, Betoontse daer oover 'tongelijck ontstelt ende tot redres als Contentement te Joer, Geneegen, maer Eyntlyck Werdent Mattarams Prauwen die de Rooverye ende Moorden Hebben bedreeven ende de Weel Geloopene slaaven werde int Landt ofte Geberchte gesocht daermen ons van Com Wat confe tewens te geven, naer langh weachten 4: 5: 6: a 8 van toesendel oomes daer op voordraecht ofte ve sonckt om Tesamentlyck eenige Macht te water Duijt te Maecken de zee te zuijveren ende des Mattarams vaertuijch te vernielen/ zij secht plattaff metten Mattaram gheen Randtschap te Hebben ende dier volgende geen oorloghe tegen hem aenvangen wilt, zoo lange daergeen voorder oorsaecken gegeven en werden, wystmen haer aende schaaden Moorderverp ende affronten, die den Mattaram aen haere onderzaeten zoo op Zee , als in zijn landt heeft bethoondt zo antwoort t' kan zijn, datse daer oorsaecke toe Getheven hebbe Gelyck de Coopluyden Vicinaels doen, datse de Vetten ende Manier vande landen daerse Comen niet willende onderhouden in mogte comen te vervallen spreecktmen haer aen om alle ver present Peeper te coopen ende der toecommenden te Contracteeren met plansibele verthooningen dat de alliantien ende Dreeden daer voors tusschen daer ende Battavia te meer zall Bevesticht, ende de eesnicheyt den Mattaram redoutabel zijn, zij Bethoondt een Aengenaemheyt ende antwoort, met een Conyncklycke authoriteyt zulcx voor d'ondersaeken ende Coopluijden zeer goet waere die daer oover (metter anderen Connen handelen ende spreecken, ende ondertusschen Versorchtse dat den peeper voor zwaere tollen tot zoo extreemen hoogen Prijs zoude moeten Gecocht verden, dat hacr de proffytsen als Eere, ende ons de schadne zoude ooverblyven, alsoo die onder de 1¼ ra van 8en 't picoll zuijver aen Boordt, met contante oude Renalen te betaalen niet te Becoomen is, ende die tot haare will niet connende Quittwerden behouedt een tame Dan zulcken Quantiteyjt Peeper bij haer te hebben de welcke haer on Chineese Joncken wt China, ende andere Coopluijden in haere porto te locken zonderlingh dienstich is/ ooven alle T'welcke noch daer bi Compt datse apparent, voor Jnductie vande Engelsw) onder Pretecxt vande Battavische alliantie haer oock verstont
naer de Quartieren van Amboyna te zenden ende neffens des Maccassaer de Compe aldaer zoo veel Nagelen ontreckt alsse connen Becoomen gelyck met verscheijden vaertuijghen t' voorl Jaer 30: ende dit Jaer 31 oover de 40 E lb in haer Porto becoomen heeft uijt all welcke ende meer andere Reedenen die wij om prolicriteijt t'eviteeren niet en Allegeeren zullen UEd connen— oordeelen, hoe voorsichtich ende listich de Maecht tot verseeckeringe ende Drogres Dan haeren Staet, ende verminderinge vanden onsen d'oude practycquen ende raet vande olitycquen gebrungen Namentl haer te verthoonen een. openbaere medegeselle ende Geallieerde/ van Battava, ende door deimelycke getrouw Jonste te blyven buijtten onlust ende verbitteringe vanden Mattaram /— oomen ons vraecht waeromme deese practijcquen met geen contrarye werden tegengestaen seggen dat des Compangnies constitutie Cgantsch contrarie van dien en dergelycke staaten) al noch geen Practycquen tot lange Jnwachtende veranderingen en Gedoogen maer Contrarije datse door haere Maeht, Behooren te dempen die haer Progres ende verzeeckeringe onder geveynsde vreede met listige practijcq ende pilaer Bitten zoncken te wederhouden, om daeren staet ondertusschen zoo te verstercken, datse die vande Compe eijntlijk mochten superieeren ende Eermeesteren ofte ten minsten haer Progres inden Handel ende andersints zulcx te weder. houden dat de Compe door de excessive lasten in eenige groote swaricheeden vervallen, ende zij haer Eande occasie valeeren mochten Gelyck bij faucte van tydelycke Remedien niet buijtten peryckel is, ondervinden Zeedert Bantam sich geoopent ende onder presecxt van Vreede eenen mutueele toeganck tusschen Battavia Geweest is, dat minderen Peeper ende tot Hoogeren prijs becomen hebben als ghe duerende metter anderen in Ooorloge en Bantam voor onse scheepen: is beseth Geweest, antam is geworden een schup hoeck ende toevlucht van all onse Boose slaaven, ende andere die haere Meesters in Battava ontsteelen, ende metter Buidt derrewaerts vruchten daer te hooren Weynich noot off schaaden van Hebben Gehadt, antam is een bequaeme Plaetse daer Engelszw deenen, francen, ende andere Europische natien connen Rheepe nemen omme den Jnlandtschen andel in dese archipelago aen te vangen ende de Compe in verscheijden respecteu zoo in Battava als Elders naer deelich te zijn daer toe Buytten Battava ende Bantam geen bequamer plaetse hier omtrendt can Geevonden werden, zullende bij de Chineese Joncken
Zoo een duchten, dit Jaer oock niet onbesocht Blijven; doch Lijn Doornemens t' zelve geensints te gedoogen, antam verseeckert sich door dijss versterckt sich tegen ons Jae sulcx datse voor eenige Maenden omtrendt de 30 O lb boscruydt vande Engelsen tegen Nagelen hebben Gecocht ende verringht daer toe haer geen scroon noch menichte van Geschut en ontbreeckt met alle welcke ende haere voordere machten ongeswyffelt dese maeckt Eyntlyck den Mattaram liever tegen Battavia zouden assisteeren als door hem geschotkel te werden, in somma de Lelliantien met Bantam Houden En voor de Compe schadelijcker ende Voor Battava Bedenckelijcker, als den Oorlooge niet dat een eenen haerclievenden ofte lanckduerigen oorloge wilde Beginnen, maer alzulcker eenen Aenvan hhen als een Bantam in hunn es hulp voorleeden voor t vertreck vande Vloote naer suratte met 3 lb 4000 Blancke Coppen ende veele swarten zonder Merckelyjck Geryckell, ende voor Godes Eenaade met een gewenste uet compste zonden hebben connen aendoen, ende tE wege brengen die met Evdes huepe een cort Expeditie de Compangnie een Groote verseeckeringhe aen haren staet, mitsgaders zulcker Deputatie in dese geheele archipelago zoude verweckt hebben, dat bij een goet neederich Beleijt, aen des Manardins Alhiantie weynich Londe te t'eijsselen geweest zijn, welckers alliantie ten aenzien zijnen staet voor de Compe een Rots ende Bantam maer eenen leemen Muijer Is; de Compe Vrij vorderlk zijn zoude wij houdent Voorzeecker dat d' Hr Generll Coen saliger den Vreede Met Bantam meer op consideratien om in Neederlandt contentement &te veroorsaecken heeft gevoordert als dat hij eenich voordesel voor des Comps staet, daeruijt Geoordeelt ofte verhoopt heeft ende by bekennen dat om t' voorige aen te vangen meer zwaricheijt hebben gemaeckt opt gebreck van Ordre onkennisse van des Compangnies innerlycke Maximen ende insichten midtsgaders Neder slandtsche op spraecke van oorloge verweckt te hebben; daer vreel was. als om de zaecke met Groote reputatie tot Merckelijk dienste vande Compe uijt te voeren alsoo Bantam (voor Godes genade doemaels tegens onse vermogende macht, niet meer als Jacatra zynde hebben tegengestaen te meer een van geen cruijsen versien waeren de haer beschermen conden occasie om met de Gemelte macht doemaels opt voorige yets remarcquabels (zonder verachteringe vande. andere Compangnies affairen:) vuit te richten vertroonde sich schoon kittelden ons zeer te meer om dat naermaels door t' scheijden vande macht naer suratte mette ooverige niets vorderlyjcx ofte proffyttelyjcx conde te weege gebracht werden, Ut alle welcke reedenen berieven VE