Van amboina den 23e maij 1683. — met alle de stercktens, en met soo swaare lasten — en kosten van nodige besettinge alwaer er dan oock niet een noten boom Den verminderden prijs in den Reijs, en sal geen geringh middel wesen om banda in 't uytterste gevaar te stellen, met het selvich den keel toe te binden — De soo gunstige verleende vaarten tegens s' comps belangh aan, doen het wel meest, en sullen het voor 't toekomende, noch meerder doen, blyckende gereets al, dat alle de bandasche vaartuijgen met rijs van bima, Java, en macassar gecomen amboina eerst aangegiert hebben, om de rijs tot 40.
Rxs t last te vercoopen, die d' E. compe haar gehouden is, in banda voor 25 televeren. — zijnde vastelijck: te vertrouwen, dat baatsoeckende menschen, door sluncxe middelen, en zydewegen het selvige graan aldaar versamelen, om herwaarts over, ofte naar de moluccos te vervoeren, ede aldus staadt banda te zijnder tijdt wel eens In grooten noot en verlegentheijt te vervallen, alsoo selden Immers schaars van rijs, en niet althoos van zagoe naar vereysch, van amboina zoude konnen voorsien werden, ons waar het veel sekerder dat den rijs in de drie oostersche provintien op eenen prijs ende dat Banda voor al, naar de goede meijninge begeerte en wille van u Edle Ho: a: altoos voor— Twee Jaren sekerlyck voorsien waer, en slaagh aen verbleeff. — was het noch met de perckeniers alleen te doen dat men middel zagh buyten swaaricheyt voor 't gemeyne beste om deselve daar omtrent te begunstigen, zoo waar het noch over tecomen, maar hier aan reedt Ian Alleman, zoo menigte huys gesinnen die niet en doen dan varen, ende den rijs, die sy ten minsten aen haar merckt behoorden te brengen, als gesegt elders verkopen, soo veel andere neringen en handt beringen
Van amboina den 23' Maij 1683. teringen moeten 'er affgevoedt werden, zoo menigte onnutte luge buijken, Rapers en schrapers, die— haer roem daar in stellen, dat nergens toe bequaam en sijn, nogh tot den land bouw, noch tot vischen, als — die noijdt ijets geleerd en hebben, waer aff al een goede gedeelte naar Poelo Rhun gewesen, om sich metter tidt te bequamen. — Soo nu dese voorenstaande bewesene gunste, zoo sorgelijck en gevaarlijck sijn, wat sal men van die — vergunninge van 't arack branden en 't versenden— naar de buijten plaatsen te gemoedt sien, niet anders mijne heeren dan den zekeren ondergangh en een deerlick verval aller specerije boomen en van geheel banda De Iaqueerboomen leggen de meest perckeniers door de verlockelijcke winsten, zoo naar aen 't hart dat hun gekele welvaardt vermeijnen daarjnne te bestaan, zijnde gebleken, dat eenige voorvlugtige slaven, die tot hun onderhoudt in't bosch vande palmiet off hardt kruijn, sigh hadden onderhouden daar over vrij meerder geweldts en geschreuws gemaackt is, dan off eens zoo veel noteboomen omgevelt hadden, en wilde men genoegsaam hier over alleen, en om bomen die van selfs in 't wilde en over al voort spruijten daar mede ter galge, wel is waar, dat ene daar aff sourobaija genaamt, 16 8bte 1682. ter galge gedoemt is geworden, dogh niet om 't kruijnen der zaqueer bomen, in 't wilde, voedtsel den aldersnootsten niet te misgunnen maer om dat al van over veele taaren als hooft van een goede Hoop wegh— geloopen slaven geweest, en gewapender handt 't bos onveyl maeckte, en al verscheijde gewelden gepleegt hadde, — van desen onreynen Zaqueergeest, zijn meest alle, die de genegentheyt en 't vermogen maer enigsints hebben