ende 't geheele hofs gevolgh naer de vastigheijt van treffinepellij gelegen op de grensen van transjouwer vertrocken was, waer geduijrende mijn aenwesen tot den dagh van mijn vertrecq gecontinueert hebben, sijnde bij of omtrent tutucorijn geen van vermogen verbleven, aende welcken eijts conden worden ondernomen, om daar van een begin te maecken, anders als tiermacalande pulle die door bloet ende benefitien soo vast aen barmipaliappa pulle gebonden ende verknocht Is, dat in 't minste niet souden darven of connen ondernemen te doen sonder voorweeren Ende communicatie van barnipaliappa pulle: behalven dat den selven geen ander vermogen omtrent den neijck heeft, als dat hij van barmpaliappa pulle ontleent, van wien gelijk uEde ende alle die den selve pulle kennen wel bewust Is, dat noijt het opbouwen van een huijs weijniger van een vasticheijt met gemoede sal verkeegen werden, de manigaers sijn luijden van geen het minste vermogen ten goeden hare bedieninge Is niet anders als van jaer tot Jaer de neijcx schattinge over de landen te pachten, ende jntevorderen, wie ooc niet langer bij die bedieninge blijven, als tot dat jmandt comt, die Jaerljk daar meerder voor belooft te geven, ten quaade connen sij veel doen met de waerht te spaaren, ende de leugenen ganghbaer te maecken, sulcx dat sij evenwel wat dienen gecarresseert ende aengehouden, niet omjn tijt ende wijlen ijets daar van ten goede te hoopen, maer alleen om dat geen quaet off onlusten souden aenrichten, ende d' E: Compe in kleenigheden die dagedtk voorvallen. — hinderlijk wesen, waer der selver vermoegen Jets omtrent den neijck, soo souden het de rechte Jntrumenten sijn, om door vereeringe te wercken, als buijten gemeen door den grooten last, die sij moeten op brengen, naer gelt saeckende, maar soo verre als geseijt Ist van daar, Lingamaneijcq wort wel vertrouwt tot d'E Compe geaffectioneert te sijn, maer is door de listigeijt van barmipaliappa pulle, ende der neijcx geschepte wantrouwen, tot soo hoogen trap van waerdigheijt noch niet gesteijgert, dat daerinne ijets soude connen bewercken, sijnde onlangs tegen genegentge van barmipaliappa pulle tot groot manigaer over de lande aende sijde van tangauer gelegen bevestight, sulcx de apparentie sich schijnt te willen verthoonen, off door de tijt wel tot aensien ende credit soude connen geraecken, maer off dat soo spoedich ende vast sal sijn. om Compe voornemen soo lange In stade te houden of dat yets door den selven te hoopen is, Is eerder te duchten van neen, dan te vertrouwen van jae, behalven dat de regeringh dier natie voornamentlijk door 't bestier van barmiliapa pulle/. omtrent den neijck soo vol veranderingh Is, dat daar op niet seeckers can gebouwt werden, sijnde de vassalen den eenen dach tot de hoogste waerdigheden verheven ende des anderen daegs. gelijk als Jnde stoff gevallen; wes niet anders hebben connen aenmercken off alle 't gunt tot bevorderingh soude hebben willen ondernemen, soude tot verachteringh uijtgevallen sijn, aenden neijck selver brieven te schrijven, behalven dat het tegens ordre soude sijn, soo ware het ooc vruchteloos geweest, aengesien alle de brieven off ola uijt de landen benoorden madure gelegen. comende alvoorens door bormikappa pulle g'opent, gelesen ende hem gevallende den neijck toegebracht worden, waar door Compe voornemen ontdect, ende den pulle tijt ende gelegenht
soude gegeven sijn, om sich daar tegens te wapenen, ende met alle vermogen sulcx te weeren, aen den pulle selver te schrijven, was om d' voorsz: reden noch ondiensticher geweest, uEde gelieve sich te verseeckeren, dat bij 't leven van bormilcappa pulle, noch door nimed jntercessie, met hoe grooten vereeringe die ooc mocht vergeselschapt zijn, noijt sal werden vercregen, toestemminge tot het maecken van een nieuwe logie, veel min een vasticheijt, dierhalven Ede hr tot mijn haren leedt, hebben niet alleen het oogmerck niet connen bereijcken off uijtwercken, maer selver geen gelegentheijt gevonden om daer van een begin te maecken, berichtende den boeckhouder vander marct, dat diversche maelen ende ooc nog In augo of septemb verleden met barnaliappa pulle in gespreck Is geweest, dat de Compe sonder 't maecken van een nieuwe logie in hare negotie niet conden continueeren, telcken ten — — – . . - antwoort heeft becomen, mancqueert d' E: Compe packhuijsen ende wooningen daar sijn kercken genoch, die connen daer toe opgemaect worden, t' welck de voornaem ste coopluijden ooc hebben geconfirmeert waer te sijn, soo met eenige bedenckelijcke middelen door 't graven van putten of andermits varsch water Inde jesuijte clooster off suydelyckste kerck conde gebracht worden, soude mijns geringen gevoelen beter sijn, die daer toe te doen opbouwen, dan groote moeijte te doen tot licentie van een nieuwe te maecken, sinde deselve van soo grooten ommetreck dat metter tijt ende met cleijne costen een vasticheyt daar van soude connen worden gemaect, ende wie op 't gebouw vande selve met opmerckinge let, sal licht connen sien: dat sulcx 't voornemen der portugeesen geweest Is, sijnde, ondoenlijk om Compes negotie op de voorsz cust met geen ander commoditeijt als present aldaer heeft te vervolgen sonder groote schade ende intresse, weijnger dat die soude vergroot en in meerder ommeslagh uijtgebreijt worden, want boven dien dat door gebreck van packhuijsen den rijs en andere coopmansz: de coopln betaelt sijnde moet blijven leggen, ende vertrouwt worden, soo wort daer door ooc verhindert om van een ijder te coopen anders als van den geen die het connen bergen, ende dienvolgende alles duerder Jngecocht. als soude worden gedaen soo gelegentheijt hadden de goederen coopende te connen dateljk ontfangen, ende Inde packhuijsen opleggen, 't welcq een a twee Coopluyden siende niet mancqueeren daer mede haer voordeel tot Comps merckelijk Intrest bewercken, uEde gelieven niet onaengenamelijk aen te sien, dat de vrijmoedicht ondernemen, hier bij te voegen, dat dewijle de gelegentht sich der maten verthoont, dat alle minnelijk wegen die tot het toestemmen van een vasticheijt te maecken, soude worden ingeslagen, vruchteloos sullen uijtvallen, om evenwel t selve te becomen, dat naer mijn gerungh oordeel een besendingh aenden neijck nevens een proper geschenck wiert gedaen beweginge ende vanden selven eerst door alle bedenckelijk middelen versocht consent tot het opmaecken van een logie (dat in 't bouwen wel in een fort can veranderen) benoorden de noordelijckste kerck, alwaer versch water Is, ende dat niet genoch sijnde de vrundelijcke versoecken in wat dreijgen te veranderen, ende niet comnende obtineeren, van dreijgen de daet aengevangen, niet dat daerom een formeelen oorlogh
oorlogh soude dienen aengevangen, ne maar de logie alleen met 40 a 50 man beset een cleijn licht vaertuijgh daar vooren g'anckert, de passen ter zee geweijgert, de doorvaert van penibenaer, geweert, ende de madurse cust voorts met 3 a 4— cleijne jachtjes becruijst, dat geen vaertuijgen in noch uijt connen, silver niet de visschers In zee gaen, 't is niet te twijffelen, dat sij haer vindende soo benaut ende d' jngeretenen onvermogens des neijcx schattinge op te brengen, off sullen in 4 a 5 maenden d' EE: Compe selver aensoecken, in plaets van aansoeck te doen, — ende 't versochte bouwen jnwilligen, uEde sulcx goet vandende, soude mijns oordeels in corten mogen aengevangen worden, ten opsichte den tijt om naer calpentijn tot bevorderingh vanden arreecq handel te vaeren, voor handen Is. 't gebreck vanden arreecq is alleen machtich haer tot de reden te dwingen, men laet staen, dat geen cleeden uijtgevoert, nog van d' E: Compe ingecocht: off eenigen handel gedreven wort wanneer op tutucorijn een aensieneljk vastight ende op cailpatnam, 't welcq onder de seven zee havenen niet wort getelt, ende waer Compe resident in een gehuijrt huijs woont een cleijne ronduijt tot aenwijsinge vande possessie aldaer sal gebouwt sijn, soo Is Compes staet ende 't heerlijk conquest van Cheijlon in alles verseeckert, ende de fondamenten geleijt, om vande binnen boght te erlangen, soodanige vruchten als connen verhoopt worden, — De kerck in outhail hoorende onder de zeehaven van ponnicail bij de engelse voor desen jngenomen, is in gevolge van uEde ordre door een hollants soldaet met twee lascarijns voor d' E: Compe weder in possessie genomen, ende landts vlagge geright, gelijk mede op alle de zeehavenen deser cust geschiet Is, behalven op baijpaer en pembaer door gebrecq van masten, die van tenganapat:n wel ten dien eijnde sijn versocht, maar geen becomen, 't soude wel vereijsschen door d'oorloge met engelant, ende den handel der fransen, dat alle de zeehavenen, voor eerst met een nederlander tot het oprichten van slants vlagge wiert gepossideert, maer 't gebrecq van bequame dienaren heeft sulcx verhindert, wes op alandole, vier audepatnam besuijden, ende bempaer, baijpaer benoorden tutucorijn tot uEde naerder ordre de vlaggen ende aenwijsinge van Comps possessie aan een Jnlants dienaer vertrouwt, sal blijven, wie seer precijs in 't ontfangen van haer maentgelden sijn, maer 't eenemael naerlatigh Int voldoen van 't geen haer Is aenbevoolen, ende waer vooren 't gelt geneten De twee blanckos met uEde teeckeningh ende Compe zegel becrachtight, om aen lingama neijck off andere grooten te dienen, aen mijn mede gegeven, leveren die nevens dese weder aan uEEde over, alsoo gelijk hier vooren Is aengeroert, die ten voordeelen niet hebben connen gebruijcken, als wel ware gewenst. 'T voorstaende ho Ede Hr dat geuerende mijn aenwesen op de madureese overcust hebbe connen verrichten, de parel visscherije op de bancken van mannaer, waer alle de