Comp. en op hare Correcorren in tochten als onders van noode soude comen te hebben, haer de selve daer toe wederom vergunt souden worden, dat gewillich aennamen te doen, oock binnen weijnich dagen daer nae volbrachten, blijvende haerlieder voorsz Aegrie met de versterckinge, der selver in 't gebergte, naer dat alles, wat daer uijt begeerden, gebergt hadden, nu al mede verdestrueert, affgebrant ende geheel vermelt ien selven nacht naer wananis strant scheppende, begaren ons volgenden morgens den 22. d. o met het aenbreken vanden dagh met gevolch, van onse bij hebbende Officieren ende omtrent 60. a 7 Soldaten, mitsjaders d'Orangcaijs ende hooffden van d'aenwesende Correcorren, met haer volck meest gewapent, uijtmaeckende wel 6 a 700 mannen, naer wananis hoochte ende Cackjalis gewesen woonplaetse, daer alle de huijsen wel affgebrant, doch de fortificatien met hare holwercken ende strijckweeren noch meest in hare volcomen defensie vonden, behalven, dat het Canon daer affgeworpen, partie aen stucken geslagen, ende oock eenigh onbruijckelijck gemaect ieds, de Situatie deser plaetse mits gaders de wel gefatsoeneerde: fortificatie der selver nu over al besichticht, deden al taenwesende volck onder d'opsicht ende taendrijven van hare respective hooffden, ende dan ons ende onse officieren over al, aen 't slechten der selver gaen, ende de steenen vande hoochten tot in seer diep en valeijen wechrollen, dat op 't ijeerichste van een ijder bij der hant genomen, oock sonder vslouwen volbracht wierde, ende niet Jegenstaende de groote menichte des volcx, ende dat een Jder op t vijtichste zijn best dede, geduijrdet nochtans mits de groote ende swaerte der wercken, schoonse van losse steen in aerde ende maer sommige met palisaden beset waren, veel ruijm drie uijren tijts, eer alles beslechtet, doch oock nu soodanich affgerichtet was, dat niet eenen steen op den anderen gelaten, Jae selffs de fondamenten uijtgegraven ende de teijckenen daer van weechgedaen waren./ Eenige schoone groote falcoenen ende bassen, die hier noch vonden, ende gaerne gesien hadden, dat d'amboijnesen aff ende aende Correcorren hadden gebracht, conden daer toe niet, al hadmense hun willen schencken, mits de eer en moeijelijckheijt vande wechgejuduceert worden, dies oock, jenootsaect wierdendie alle.
die alle mede de steijlten seer diepe ende affsienelijck valeijen aff ende in te smijten, ende alsoo anderen 't ge bruijck daer van te benemen, it en t' onsen welgenoegen verricht, begaeen ons met den geheelen troep van wananij over 't bij leggende geberchte, ende seer moeijelijcke neergaende ende aleije naer out ende nieuw Caijtetto, die noch in volcomen Esse, ende vol van schoone ende wel gebonde huijsen stonden, daer al mede het dier in gestek ende alles door den Brant geconsumeert, mitsgader alle de vasticheden ende borstreeringen affg worpen wierden, soo dat hier al mede niets in gelijckheijt van zijn voorige posture bleef stae Van hier doortgaende, ende ons op den wech naer de die Houckewali aende hooge Bergh op een hila gelegen begevende, waer toe ende werwaerts te volgen onse Amboijnesen ende omtrent de helft onser Soldaten niet sieel moet schenen te hebben verlieten ons, ende begaven haer stilswijgens (:doch onse Soldaten om hier alles schoon aff te doen, met Consent:) achter aff naer strant, Invoegen ons maer 2 a 3 gidjes ofte wechwijsers, met een partie dan 5 a 36 Soldaten ende d'aenwesende officieren op desen wech bij bleven, daer mede Berch op, berch neer over een ondermeende eer passagie ten laesten tot binnen voorsz Ne grie een seer moeijelijcke hoochte quamen, daerop verscheijde plaetsen de hooffden ende geraemten van mensche boven d'aerde ende in eenige affgebra de huijsen (: deerlijck om aen te dien:) vonden, in dese Negrie, daer d'onse uijt onse Guarnisoenen van hila ende Ceijt voor eenige dagen mede gewees ende gebrant, doch noch goet getal huijsen met de baleenie ende tempel op 't versoeck der Jnwoonde hadden laten staen, deden de selve nu al mede, sonder ijets ofte 'tminste hutjen in wesen te late in haeste door 't vuijr consumeren, doch de bepaggeringe van seer sware ende meer als een man diekte Pallisaden, onlanghs noch nieuw opgeset, daer dese plaets ronthoui mede besloten ende befort ficeert was, mosten in haer geheel verblijven laeten uijt d'orsaeck d'amboijnesen (: als geseijt:) achte gebleven, ende tcleijn hoopjen volcks, dat noch bij ons hadden daer toe te swack, oock den dagh ons t'ontvallen bevonden. / Waeromme ons voortspoedende, largeerden dan hier noch
hier noch een Sergiant met 12 a 13 Soldaten van onse swackste volgers, om dan hier recht neer naer strant gaende en passant de Aegrie Tehela weijnich beneden souckewali in haer passagie gelegen mede te verbranden ende niets over eijnde te laeten, gelijck oock geschiede, ende gingen wij met 't resterende hoopjen, dat langs hoe cleijnder wierde, noch twee bij nae ongangbare ende de moeijelijcxste valeijen ende bergen, als vanden geheelen dach gehat hadden, over naer de Negrie Zipel in't gesicht ter zijden van Houckewalij gelegen, daer het, als hier gedaen, bevonden, oock in aller haest t vuijr in maeckten te brengen daer mede alle dese plaetsen nu geheel vernielt, ende niets van, als op dese twee jongsten, de Gepaggeringen overgebleven waren, die mits de cortheijt des tyts ende onmacht van volck, corts daer aen door d'Inwoonders selfs onder toesicht van eenige onser officieren, op dat daer dan seker gaen mochten, tot de minste palisada toe om verre doen smijten ende verkielen hebben; stercker ende onaencomelijcker plaetsen als dese twee, besonder Lipel, hadden noch op dese cust niet gevonden, oock wast onmogelijck geweest inde selve bij weijnich tegenstant met geceelt te connen comen, ende ten ware men Slouckawali al vooren hadde gehat, wasser maer eenen toegangh over een seer smallen ende steijl op ganden steenachtigen ruggen, niet aen weersijden sulcke diepe ende steijl affgaende valeijen, dat men schricte d'oogen op te slaen, om niet door suijm van 60 Een Neer te vallen, desen ruggen was boven aen haere werck noch met een diepe ende ovijde cloove doorgesneden, de selve dol voet ende buijckangels gesteken, ende met een ront hout pas een been dick overleijt, daermen niet sonder groot pericul van van boven neer daer in te veallen, overgaen ofte cruijpen moste, in 't jncomien van dit werck vonden in een wacht huijsjen oock een schoone metale bas, met de camer daer toe noch behoorljk geladen, mitsgaders daer bij leggende tweee geraemten van doode menschen, die daer leggende gestorven, ende 't vleijs noch nauwelijcx van geconsumeert was; dese bas ende camer, zijnde ons, die met ons bloote lichaem ende daer bij noch een ijder zijn geweer, genoech om aff te comen, te doen hadden, onmogelijck reech ende aff te brengen, deden daerom al mede hier