Van Nieuwseelandia en Hoorn en hadden geen ander tijdinge. dan sij benoorden Celebes gesien waren ende door contrarie monson bij Zuijden niet voort conde commen, daer inne was een heerlijck cargasoen van cleden, vivres. ende andersints, verhoopten inde molucques wel gearriveert soude sijn, de molucques van Soldaten nu wel voorsien waren maer vreesden haer Cruijt, ende voornementlijck loodt soude gebreken: Jnde Molucques noch Heerlijcken van Cleeden versien, oock noch tamelicken van Comptanten, haer (soo hij Schrijfft wel te passe sal comen, meent wel 1000/ a , 1500 Baren nagelen souden geplackt worden: Verhaelt vant vertreck van Hans de Haese ende t' overlyden van Christiaen den dorst, die quartieren niet wel versien van Oppercoopluyden: verhaelt vant Arrivement van een Chineesche Joncke met diversche goederen tot groot naerdeel vande Compaignie int cladden vande Cleden/ daer op gevolght dat d'onse doen niet conden vercoopen ditto Joncke wel. 35 duysent realen in comptant wt het Landt soude voeren: en selven Oordeelt datter weijnich differentie differentie, is vanden vreemden den handel te admitteren, offt dat de Spaengnaerts t'landt incorporeren, want den vreemden onder t' beschudt van onse waepenen den handel sijn doende, ende met de proffijten doorgaen, oversulcx verstaedt datmen den vreemden den voorschreuen Handel moet beletten: Verhaelt mede dat sedert vertreck vanden Gouverneur Both, door, den conuerneur real verscheiden veranderingen sijn gedaen.
Als namentlijck den Eijs aen de Tarnatanen, die voor desen de 7. a 8' pont voor ¼ van een real worden vercocht, nu tot U1 pont geaugmenteert tot gelijcke pryse vercoopen, ende de Capiteynen voor de Coopluijden prefereert Indt presideren: Eermaendt de Jongste advijsen vermelden, van Heijndrick Brouwer wt Japon date 30en november 1683 dat noch weijnich vant Cargasoen voor desen gesonden wt patria, noch seer weijnich was verhandelt, noch geen 3000 realen aen silver hadden gemaeckt, de selve goederen niet voorten wilden, t' Schip Ont Zeelandia derrewaerts gegaen, met een Cargasoen van J 2102, gull 8. 10. penningen naer Japon, ende naer patane ordre gegeven, dat mede een houden machte
goet Cargasoen naer Japon souden senden, dit gedaen, om een goet retour van Siluer wt Japon te becommen, niet tegenstaende daer mede t' retour naer patria grootelijcx soude vermindert wedenSeijt Heel Indien ontbloot van Comptanten verwondert met de Schepen vanden Gouverneur reinst niet meer Comptanten gesonden hebben, In martins daer aen volgende, verwachten de Joncken wt China, dan vreesde par faulte van companten, niet daer mede soude connen doen: int leste van novemb, offte december waren oudt Seelandia, wt Japon verwachtende, verhoopten t' selve een goet retour van Siluer soude brengen, sulcx aen den Commix specx belast, alle neersticheijt daer toe aen te weinden, Seijt dat Specx was geordonneert het Japon silver dat hij conde becommen naert vertreck van oudt belandic met het Jacht facatra genaempt soude senden opt leste van't mouson naer patania, waer mede die van patania hen t' aenstaende Jaer souden moeten behelpen, ende soot par Avontuir weinich sij, de Compe niet weijnich geinteres seert sal sijn den directeur Coen recommandeert seer het Capitael ende Equipagie te vermeerderen, omme den Handel. die hem daegelijcx schoonder presenteerden, niet te verminderen anders door Engelsche, ende andre Europes Natien, ons souden moogen ondercruijpen, ende de beste vruchten daer van soude plucken Ditto vindt in allen mannieren geraden de bandanese te vermeesteren, ende met macht haere Eijlanden: aen te tasten, ende met ander volck te doen penpleeren, Soo sullen die van lohon, Combello: lucidi, wt vrese wel beter coop genen, als offt een fort op lohon hadden, Seijdt deser tocht wel noodich waere van dat Jaer gedaen te worden om d' Engelschen te prevenieren: oopende de manilgas. ditto meent op de Manilhas niet met geevelt is wt te rechten, dan de Chineesen seggen begeirt ghij manilhas behoefft niet een slach daer voor te slaen, maer dat (men met een vlote. daer voor most gaen liggen, ende houden maer daer wt de Joncken van China, ende Japan, geen acht maenden souden tegen houden want van hem selffs. manilhjas geen vivres en heeft