met alle welcke vooren g'alligeerde Discoursen het stuck der generale jncompsten op formosa ende Taijowan ontleedt ende de nutste verbeeteringe aldus aengewesen hebbende, sal mij begeven tot de verhandelinge vanden Inhoudende hoedanich de Chineesz Colonien tot vermeerderingh ende het aenplanten van dien behooren g'aniheert ende wat vruchten als dan tot Formosas welstandt daer van connen getrocken werden is alreede veele jaeren herwaerts bij experientie genouchsaem ondervonden hoe nut ende proffijtelijck het de Generale Comp. e is geweest datse getracht hebben een Chinese Colonie op Formosa aen te planten, waer door niet alleen den lantbouw tot soo een voortreffelijcke bevorderinge, maer oock de gantsche republijcke tot neeringe en welvaert gebracht is, sulcx die natie de geest ende het leeven van formosas licham is, sonder de welcke, t selve gelijck als doot en onbeweeghlijck wesen soude, ya de formosanen Vierden Titul selver niet
selver en connen hun sonder de frequentatie der Chineesen, vermits sij haer (:gelijck inden voorga derden tijtul aengewesen is:) van veele nootdruftiche versorgen moeten, niet geneeren, sulcx den geenen met een oprechten ijver ten dienste vande genera Compe. de Continuatie ende verder wtbreijdinge Formosas welstandt soucken, sich altoos dient te - everfueeren om geseijde Colonien, wel ende met de meeste sachticheijt te coesteren, ten eijnde da daer mogen g'animeert werden, om sich aldaer soo danich te vesten dat schoon genomen d'oorloge en verwoestingen in China quamen te Cesseer sij luijden echter niet inclineeren mogen om wer derwaerts te vertrecken, de middelen om haer daer toe te bewegen sijn dese, namentlijck, dat de geene die in Taijowan van outs langhs geseten; ende met het overbrengen hunner familien deese Chineese Colonien, eerst helpen stichten hebben waer af de Cabessas en eenige andere aensiene persoonen wel de voornaemste sijn, althoos wat behooren gefavoriseert ende in goede estime gehouden te werden, te meer die luijden met h Credit onder den gemeenen man veel vruchts- int stuck vande lantbouwerije als anders con doen, meenende sy veel, penningen a deposito
die tot haeren ommeslach gebruijcken, ende daermede weeten het geheele werck gaende te houden, d' een voor d'ander altoos borge blijvende, sulcx gelijck als aen den anderen vast geschakelt sijn, welcke keeten voor het breecken eenichsints dient gepreserveert alsoo daer door anders licht alles Confuijs ende tot ruijen geraecken soude, moetende daeromme den swacksten somwijlen met 't een of 't ander benefitium wat onderstut ende alsoo daer door (:om dat quaet voor te comen :) staende gehouden werden, dat de soodanige dan te meer aen d E Comp:e bindt ende animeeren doet, alle haere crachten in te spannen, om niet alleen hun selven, maer oock andere tot verblijf op Taijowan en formosa aen te moedigen Om nu dese Chineese Cabessas ende andere aensienelijcke lanthouwers int generael tot haer begonnen werck ende het gemeene lants welvaren, noch al lustiger te maecken, is ten tijde mijner Regeeringe gepractiseert ende een middel beraempt, dat men hun tot soelaes vande swaere interesten die ten behoeve vande lantbouw als andere hantteeringe te dragen hebben, yder hooft voor hooft te weten de Cabessas 200: en die van minder aensien 100: picols peper, wt 's Compes magasijnen— ten prijs courant op leeveringe van suijker verstrecken soude daermede sij een geheele jaer interest tie ruf geen genera inge met de da inde ldaer d'oor Ces , dat de eseten. ndeese hebben aensien wat tine met rch ers con deposito haer wer seer rloge ijd iche orga der