dat wij mosten gedencken tschip en de meeste lading den Coning orangseep toebehorende was, en in welkerl landen wij grooten coophandel hadden, en die ons oversulx veel goet af quaat doen conde, gebruijkende daar toe ook al eenige commuiente woorden, doch wij ons daaraan niet steurende, verclaarden hem dat hij vermogt nae aatchin of Sanassarij te vertrekken, ofte wel hier sijn goederen te verkopen ende voorts gelijk andere mooren te negotieren, maar hij tot geen van beijde willede verstaan, heeft aangenomen uEd: ordre hier afte wachten, hoedanigh uEd: die sullen comen te geven, verlangen wij te zijner tijd te vernemen, hebbende den Nachoda sig int eerst gehouden of hij geensints van voornemens was, eenige goederen te disbarqueren, maar die alle in 'tschip meende te laten, om so uEd: hem niet nae queda lieten gaan, van daar mede weder nae bengale vertrekke soude, met voorgeven sulx sijn last was medebrengende, maar daar nae heeft hij allenskens sijn packen kleden beginnen aanland te brengen, die dan volgens onse ordre, bij den sabandar aant tholhuijs — g'opent besigtigt ende 't getal van de stukx opgesz en hem geintregeert zijn wesende hij nu van tsin om deselve te verhandelen, doch sig beklaagende, hun daar toe geen Coopluijden presenteren, oversulx ons doen aanbieden hebbende, of wij alles voorde Compe aannemen en hem met andere coopmansz voldoen wilde, twelk wij ongeraden achten alsoo sijne kleden uijt te veelderhande sorteringe bestaan, die ons lange souden aande hand blijven, als hier niet seer getrokken sijnde, behalven dat wij over de prijsen werdersijts niet souden cunnen accorderen, dierhalve hem te kenne gegeve hebben het ons niet gelegen comt, om dierwegens iets te contracteren, ende op dat hij sijne kleden del te beter soude cunnen quijt werden, is hem toegelaten die met cleen vaartuijgh nae queda te mogen senden, wij sullen de cleden die hier van hem vercocht werden 10: pr Cto voort inbrengen, en alse vervoert werden 5 prCto doen betaalen, gelijk hier tegenwoordich het geuseert gebruijk is, over eencomende met uEdle ordre bij missive van 5en maart a:o 1663 gegeven, doch de kleden die sij onverhandelt te rug na bengale mogten nemen, daar van en sullen wij om dese luijden wat te gemoet te comen geen thol vorderen, hopende uEd: tselve wel bevallen sal, het cargasoen van voorsz schip ons door den nachoda int gros opgegeve sijnde, bestaat in 53: packen diverse cleden 20: man ijsere spijkers) 6: man boter. . t ijder man van 64: lb 5: man olij partije commijn, potten, olij, gorgeletten en ander aarde werk. — en wat sorteringh van kleden, mitsgaders hoe veel stucx van jder inde aan landt gebrachte packen bevonden zijn, sal uEd: comen te blijken bij de hier nevengaande— specificatie; de besending nae ligoor voornt, is geschiet 5 Julij met tjagt de meijboor, waar mede ook den gewesen sabandaar Nicolaas muller derwaarts vertrokken is, om daar de negotie als hooft volgens uEd: ordre, waar te nemen hem mede gegeven zijnde 6000 Theijlen Japans schuijtsilver 359. stx spaance realen, pernanen, hier ongangh baar 6: pakken guineel lijwaat 6 pakken gebleekte bethilles en 2 packen rode wethillesen 1 pack fijne rode salempoeris 2: packen madaphons} 2: packen chelassen 7 met geschilderde hoofden en boorden 1: pak gemene madaphons 1 pack brede, en 1 pack smalle Isuratse chits 50: ps fijne witte bethillesen 8 p:s penpetuanen 2: ps swarte croonrassen 3 packen samadramoerijs 1: pak met een restant bape ramrats 1: pack gotche gintche monterende
monterende nevenseenige provisie en schenckagie goederen, volgens facture f 35145:8:7: makende met het gene jongst tot ligoor overgebleven is 'tsamen f 66743:4:5 wat wij genoemde muller tot sijn narigtinge voorgesz en gemandeert hebben, gelieven uEd. uijt de ordre hem mede gegeven, en hier nevens in copie gevoegt te lesen, comende ook tot uEd: de afschriften van de briefkens aande regenten aldaar gesonden, waar aan ons eerbiedig refereren, wesende hem bij deselve ordre onder andere gelast tJacht de meijboom voormelt gins niet langer dan tot ulto september te behouden, en sig dan metten geamasseerden thin tot ligoor nae Siaw te begeven, om daar in te nemen tgene wij van dat comptoir gevordert hebben, bestaande voornamentlijk in rijs, clappus olij en houtwerken soo veel tselve Jagt van die behoeftigheden nog sal cunnen laden, breder te sien bij onse missive, aant opperhooft aldaar sr Enogh poolvoet gesz: en hier nevens ook in copie gaande, waar bij u Ed: ook blijken zal wat wij op zijn verscheijde ontfangene brieven in antwoorde gedient, en vorders geadviseert hebben, ons daar aan mede reverentelijk gedragende; — Tot voldoening van uEd: ordre bij missive van den 6en meij Jongstleden gegeven, hebben wij besonding nae dillij voorsz gedaan, en dat op 17en Julij over pera met 't fluijtje terboede gemant met 26 koppen en geprovideert voor 4 maanden om den panghlima en vordere regenten aldaar tegens de aatchinders te encourageren en te doen blijken wij met haar wel meenen, doch dat het uEd: door verscheijde jncidenten, als nu niet gelege heeft gecomen tversochte secours te senden, tgene wij te dien eijnde aan haar gesr: en daar bij tot schenckagie in recompense vande hare gevoegt mitsgaders den ondercoopman Cornelis Oliviers (die t bevorderen vande saken aldaar, als wesende baalkundigeren met die natie wel wetende om te gaan, toevertrouwt is) geordonneert hebben, gelieven uEd: bij de overcomende afschriften te sien, sullende uEd: onder andere daar bij consteren dat den dillijsen gesant namentlijk sirij Amar de radja die op batavia bij uEd: geweest is, pr gem verboede hebben laten overvaren, en den tweede gesant bongh lella palawan met hun vaartuijgh ten selve dage, om bij voorsz terboede te blijven, ook vertrokken is, nae dat eenige dagen te vooren pr een expresse afgeveerdigde vlieger andermaal een brief vande dillijse regenten ontfangen hadden, eenelijk ons daar bij notificerende dat reets d'eene helft vande aaschinse 100 stx vaartuijgen tegens haar ten oorlogh uijtgerust tot aan pedier gecomen, en d'ander helft met uijtlopen besigh waeren om hun daar te conjungeren, versochten over sulx noch maals wij haar spoedigh te sulp wilde comen, welke vlieger 5 dagen voor aangetoge terboede weder over bencalis nae dillij gekeert is, om vande aanstaande comste der gesanten voor af tijdingh te brengen, vermogende gem oliviers volgens onse ordre, de chaloup de wildeman behoorlijk gemant van pera mede nae dillij te nemen, ende is hem gelast op sijn verschijningh aldaar sigh de rivier op waarts na den panghlima om onsen brief en geschencken aen hem selfs te overhandigen, te vervoegen, soo het daar veijlig is, maar des neen, die de gesanten om te bestellen mede te geven, en daar op bescheijt te verwachten, wijders soo hij daar een aatchinse armade vinden of datter een bij sijn aanwesen verschijnen mogt, de loofden van de selve minnelijk te insuineren, tegens de volkeren van dillij geen wapenen te gebruijken, maar weder te rugh nae aatch in te keren, doch sij daer toe niet wesende te bewegen. eenelijk tegens haar te protesteren, en betuijgen datse ons alsdan nootsaken sullen om de dilliers tegens haar te protegeren, om hun ruine te prevenieren de wijle wij van haar daar toe versogt geworden en ook bij geinteresseert zijn, ende ingevalle dan daar over met aatchin in oorlog comen te vallen, niet wij, maer zij daar van en voorts van alle tquaat daar uijt staande te resulteren. de motiven en oorsaken sullen zijn, doch zij hier nae niet comende te luijsteren, der noch horende goet af lijk nen toe een Edle
noch te desisteren van feijctelijkheden tegens de dilliers te plegen, hun echter te laten geworden, ende sig neutraal te houden, sulx alsdan tegens die van dillij — excuserende om dat tegenwoordich geen magt tot resistentie is hebbende, en evenwel haar couragerende om het tegens de aatclinders uijt te landen onder toeseggingh datse alsdan onse hulpe sekerlijk te verwachten hebben, sijnde hem ook aanbevolen sig sal hebben te wachten van d'antchinders tegeten eenige redenen of oorsake om tegens d' onse aldaar d'eerste hostiliteijt te gebruijken, maar zij des niet te min, sulx comende te doen, als dan vermogen sal na den regel der nature en trecht der volkeren, gewelt met gewelt te propulseren, en af te keren, mits alsdan d'onse voor pera op 't spoedigste daar van cundschap doende, hebben ten eijnde zij daar op hun hoeden wesen en wel toesien mogen, die van pera hun geen quaaden treck comen te spelen, doort beleijt en toedoen vande aatchinders als dewelke pera onder hun leerschappije hebben, nu pretexeren souden cunnen, wij tot dillij in vijandschap sijnde geraakt, daar door den vrede met haar gebroke en oversulx het haar g'oorlooft was, ons allerwegen te beschadigen, hem voorts serjeuseljk gerecommandeert sijnde voor pera (als wesende tegenwoordich een goede melk koeij voor d' ECompe meer dan dillij sorge te dragen, ende gelegen te laten sijn, welke onse gegeve ordre, wij vertrouwen met uEd: goede maxime in dese tegenwoordigen tijt tegens die van van dillij, aatchin, en pera, voormelt overeencomende is, en waer op wij dan ook uEd: antwoord verwachten sullen, om in dese en andere gelijke occagie, ons daar nae voorts te cunnen reguleren — E E Compe met dese voor verhaalde besendingh nae dillij genootsaakt geworden sijnde, eenige ongelden te doen en oversulx om de selve goet te maeken en eens preuve te nemen wat voor ons gins in 't stuk van negotie soo nu als in toekomende te doen mogt wesen, bij ons in rade na voorgaande deliberatie goet gevonden zijnde, een cleen cargasoentje derwaarts te senden so hebben genoemden ondercoopman oliviers mede gegeven 200: spaanse realen 10: packen guinees lijwaat 6: packen witte bethillesen 1: pack rode ditos 20: ps blauwe basta brootchia 100: ps sarassa maleije 200: ps cangans 20: ps rode salempoeresen 10: ellen rood laken bedragende f 6711:7:—: om aldaar tegens rijs, padij, dog in sonderht wasch, spaance realen en goude masen te verhandelen, gelijk gem oliviers gelast is, ende ook ten dien eijnde soo — wanneer op sijne comste tot dillij alles in rust en vrede vindt, ten eersten tot de negotie te treden, sonder nochtans daar een logie te stabileren of teffens veel goederen aan land te resigneren, maar den meesten handel binnen scheepsboort te drijven, doch d'aatchinders en dilliers tegens malcanderen in de wapenen en oorlog en gevolglijk daar niet veijligh te negotieren sijnde, dan sijn verblijf ginscort te maeken, ende bij aldien die van dillij,— mette aatchinders mogten gereconcilieert sijn (waar van al eenigsints gerugt i:) soo is hem aanbevolen sig uijterlijk te thoonen of daar aan een wel gevallen had, en gins eenelijk gesonden was om de gesanten uijt cortosie tluijs te geleijden, en met een weijnig mede genome cleden te verhandelen, waar inne verhopen uEd: ook geen mislagen sullen scheppen. aande 397: realen soo veel monteerden de 2 ijsere stukjens geschut met hun toebehoren aan gesanten van dillij voorm laten volgen, uEd: voor dese van g'adviseert, resteerenden op hun vertrek noch te betalen r:a 165: diese aangenomen hebben gins aan voorsz sr oliviers te voldoen, ende hem is ook gelast tselve aldaar te bevorderen, De besettinge voor pera en queda sijn Iongst gelijk uEd: geadviseert is, gerevictualeert geworden doch aande provisie voor queda 4 vaten vlees en 2 vaten spek, doenmaals door schaarsht onses magasijns gemancqueert hebbende, ende wij met silversum daar van redelijk sijnde voorsien geworden, so sijn die nu mede voldaan, en voorts ook nae pera nog 5 maanden victualie gesonden waar