Van macassar den 30' Iunij 1682. — beantwoorden, en aangaende de versoecken om met de koningen op te trecken, dat hij die soude Excuseeren, en seggen daar toe van ons geen Ordre te hebben, dan dat de koningen den anderen niet vertrouwen veroorsaackt hun eygen ruine, en soo sij malcanderen wilden verstaan datse huijr vijanden wel haast souden kunnen dempen, daar die nu ter contrarie door hun geduurick wantrouwen en on-eenigheeden deselve sterck maackten. — wij sijn over de tsamen rottinge vande maccassaren op sokon met Radja Bonij in discours geweest en syn hooght segde soo daar in niet in tyts versien wierdt dat bedryff wel soo slegt mogten werden als te vooren tot cacapper daar het doe soo — bi verbleeff, en het staat te overwegen, off het niet best was datmen dat werck buijten sijn hooght handt haafden, om dat soo menighmaal als de Roofgierige boegis inden oorlogh— gebruijckt werden sijn ontsagh (dat groot genogh is) meer en meer toeneemt, en daar en tegen oock soo men het op Radja biema, radja dompo Radja Tambora; en de vordere koningen van cumbawa, laat aankomen, (die anders magtigh genoegh zijn) daar weynick van te werden staat, dan boven hun oneenigheeden en wantrouwen soo isser in hun een aengebooten vreesachticheyt voor de maccassaarsen grooten, en sal het met hulpe van d' E. compe geschieden soo is — daar toe een man van nooden die de coningen aenmoedigen en leijden kan, dog wij meijnen voor soo veele ons tot nog toe is voorkomen dat die — saacken ten principalen wel soo langh mogen werden uijtgestelt tot dat u Ede daar over — sullen believen te delibeeren en ondertusschen te sien wat die koningen (tot haare leddinge — selve sullen doen. — Radja bonij heeft aen den E cap ploen discouts gewijse bekent gemaackt dat tusschen crain Panneragon
Van Macassar den 30 Iunij 1682. panneragan en radja dompo onlusten sijn ontslaan en dat Radja dompo albereets een Pagger tegen die van biema hadde doen opwerpen, en dan Telille heeft nu drie dagen geleden den Presid:t berigt dat dese questie soude wesen ontstaan over een Huwelijck dat crain pannetagan geerne met de dogter van Crain ballo heeft willen aengaan dog hier van, en hebben wij van daar nog geen tidinge ondertusschen hebben met onsen brieff van den 22 deser aen willem Eyckmans gesz dat soo sulx waar is, uijt onsen naame de koningen moet aenseggen, datse haar voor feytelyckheyt moeten wachten, en dat wij bij verwijderinge te gemoet sien dat dese off geene onvernoegden hun daar zullen soecken by te voegen, en den brandt van on- eenigheijt grooter te maacken En belangende het sappankondt dat codia derwits— aan d' E. compe nog schuldich is daar over — hebben wij aan voornoemden Willem Eyckmans gesz:— Dat codia serwits ons gaarne soude bewegen een nieuw verschot van penningen te doen maar dat wij daar toe van u Ed' geen ordre en hebben, daar naa versoght een chialoup om hem daar te brengen onder voorgeven dat voor crain pomenikan-bangh was, dat wij hem meede hebben gewijgert, omdat wij daar van hier soo weynich versien zijn— daar naa segde hij sonder daats niet konde vertrecken om dat sonder deselve niet konde weten hoe veel sappanhout van daar aff leverde daar wij hem een op hebben toegesegt ende selve hier van Ebbenhout doen maacken kostende f 24:— en eyndelyck komt het daar op uijt dat hij om crain pomelikans wille gelijck bovengesegt daar niet en durft komen, dog sr castel die laast met hem op sumbawa geweest is meent
Van Maccassar den 30 Iunij Ao 1682. — meert dat hij hem door sijn geduurige bedriegerije — by de sumbauwers selve soo stinckende gemaackt heeft dat hij daar niet durff comen, en — dat daar aan voor d' E. compe weijnick — gelegen sij om dat de sumbauwers de leverantie — alsoo lieff aen d' E. compe als aan hem sp sullen doen, waaromme wij hem Eyckmans oock hebben geordonneert de schepen door — u Edles bestelt uyt de oost komende sumbauwa aen te doen selve off door jemandt anders— aff te laden daar castel voorn meijndt sappanhout genoeg toe, aen strant gereet legh.— wat u Edle vande chialoup den arent believen te seggen hebben wij gesien en hadden gemeent deselve alhier te doen verdubbelen en naa Caijelij te senden om den uijtstaande olij van daar aff te haalen, — maar dewile ons tot het verdubbelen genoegsame scheeps timmerlieden mancqueerden soo hebben goet gevonden deselve na tambanga te senden — en de vrunden tot Japara te versoecken die aldaar te doen verdubbelen en ons voort met hout wercken weder te laten toecomen gelick die oock al den 17 febi Jongst hier weder aengelandt is, en hebben de Oncosten en Reparatie van verdubbelinge gekost f 605:12:13: en de ladinge — f 156: 15: daar 't comptoir generael voor hebben gecrediteert. — De caijeliers hebben aengenomen hun overige schult bedragende 5400: kannen off bamboesen clappus orij hier selve aent casteel te brengen dat soo veel te gemackelijcker comt dan dat vaarwater en kan bij ons niet tallen tiden— bevaaren werden ende oly en kan de oncosten daar toe nodich niet opbrengen. — de ses stuckjens geschut hebben wij van die chialoup volgens u Edles ordre afgenomen en bekomen u Edle