Cornelis Strict Raadt en seers: Matthias de Meester, Cornelis Casman, Joost Zegenaar ter Siden stondt Int Casteel Clombo den 13 Julij Ao 1668
seijlon Edele, hoogh-achtbare heeren. — De broederen des E: Classis van amsterdam voorleden jaer verstaen hebbende de onlusten, en disordres ontstaen door 't veranderen der oude gewoonte in het besoecken der scholen en kercken deses rijckx wel eer met groote stigtinge en aenwas des christendoms gebruijckt:,/ wijsen ons uijt de naem vande Ede heeren bewint hebberen bij provisie tot u: Edelhn om te besoecken of in desen niet eenigh redres zoude konnen uijtgevonden werden. dit aenschrijven versterckt door de versekeringe, die wij alvooren van u: Edelhn hooggaende bescheijdenheijd, en trouwe voorsorge voor den welstand van christi kerke hadden, heeft ons aenge moedigt om met alle eerbiedicheijd, en in droefheijd onses herten uEde bekent te maecken, dat het jnlands christendom 't welck te vooren zulcke goede vruchten beloofden door de nauwe bepalinge onser diensten niet weijnich vervallen is, en, zoo daer in niet tijdelijck versien werd, nogh verder vervallen zal, want daer te vooren de kerken en schoolen twee of driemael rondom in't Jaer besogt wierden, daer sijn deselve nu, dewijle de predicanten alleenlijk met, en op 't aenmanen der scholarchen mogen en konnen in 't landgaen, nauwlijkx eens in't anderhalf jaar besogt geworden, zoo datter nu tegenwoordich nog omtrent de tweeduijsent ongedoopte kinderen in dit rijck zijn: gelijck u: Edelhn breeder sullen verstaen uijt de E: d: Joan: a breijll, die door sijnen onvermoei den negenjarigen arbeid onder dese inlanders soo op manaer, als hier grondige kennisse derdingen, die tot opbouwinge van dit christendom noodigh zijn verkregen heeft. 't zijn (edele heeren) geen beuselingen daermen hier over getwist heeft: maer 't is over de behoudenisse van dit teere christendom, 't is met het slaender tambourijntjes (gelijck voorgegeven word) dat wij versoecken: alhoewel oock dat Zommige
zommige plaetsen tot bescherminge onses levens tegen de olijphanten, hoognoodigh is, 't is niet, dat wij weijgerich zijn met de scholarchen, volgens de jnstructie van u Ede geapprob de generale schoolvisiten te doen, de kinderen te largeren, acht te geven op de handelingen der schoolmeesters &a torel gemengde dingen zijn: want dat is al lange van onse voor saten, en oock vrijwillich van ons toegestaen, maer de staat des verschils is, of de predicanten om des heeren woord te predicken, de Hr sacram:t te bedienen, de catechisatien aen oude en jonge te oeffenen, niet souden mogen in't land gaen soo menigmael als de kerkenraad oordeelen zal noodigh te sijn, sonder als of wij in die hr diensten van ontrouwigheijd verdagt waeren, een politijg opsiender, die over al het hoogste moeten woordt voerd, bij ons te hebben, waerlijck de ergernisse, die hie door aende onder ons wonende heijdenen, mooren, en selfs aendese swacke christenen, die nog niet 't eenemael vanden suurdesen des paus doms gesuijvert zijn, gegeven word is onuijt spreeckelijk ende dagelijkse besluijten, die sij daer uijt maecken sullen u Ede beter uijt d:' abreijll gekomen verstaen. — Waerom wij op het alderootmoedigste u Edelhn smeecken en bidden, dat dewijle sig sulcken grooten en wijden oogst op doet, onsen arbeid, en ijver zoo nauw niet mogte bepaalt werden; En dewijle dit eerste niet en kan in't werck gestel worden, zonder dat ons gelijck voordesen uijt kragt van een ole door de E: heer commandeur tegen den tijt der visite aen alle kerken voorafgesonden, werde toegelaten te mogen ordre stellen, dat ons leeftogt, koeljes en andere noot saeklijckheden tot onse reisen mogten verschaft werden: nadien de jnlanders, die te vooren de predicanten van haeren overvloed met goede spijse versorgden, nu soo veraart zijn, dat zij haer, ten zij op het woord van schoolarchen nauwlijcx een dronck waters geven souden, soo versoecken wij op het aldereerbiedigste, dat oock dit cleijne van u Edle ons mogte werden toegestaen, daer bij u: Edlen versekerende, dat onser ijver die nu niet weijnigh uijt gebluft werd, daer door seer sal werden