get hebben, weder verlaten hebben, met een grote buijt verspocke, ende behoude in musquette geretourneert.
Int begin der affgewele m:r 7ber, bennen 2 momsambigh vaerders vand' vooraangetogene derwaert gestrocke zijn. pasasjos binnen Goas revier aan gecomen, t eene manuel d' freitas toebehooren: heeft 348 marcken — gout, 110 guintael Eliphants tanden, parthije slaven, en eenige Cramerijen s' andere eijgen sijn: Joan lorence e 299½ marcken vant geseijde muner 36 quintael jvoor, ettelijcke lijfeijgenen, en wat clijnichede van wijnich waerde mede gebracht, d' overgecomene p. rsoonen, bedeele voor nieuws, dat alle— d' uijt Goâ vertrockene kielen daer behouden verschenen sijn en d'verdre eersdaechs te volgen — stonden, vertoevende eenlik na d' gout barcken uijt sena, die op haer vertreck noch niet afgecomen waeren, mitsgaders dat s pat uijt Bassijn, naer portugael gestevent met den gewesen gouvernr Louir d' mendonca furtado, doo wleckht was genod rickt geweest, momsambicque t' hieser waert om t' versimmeren, heeft moeten over winteren 't geen den 15e staatj sijne reijse van daer wijders stont t' bevorderen, als mede dat te voorsz: plaetsen, een clijn engels scheepje gearriveert was, met tijdinge hoe op zijn vertreck uijt engelandt portugael vrede met Hollandt en spanjen beslooten hadt, maer van de besendingh door uEdle hoochachtbaerhede derwaerts uijtgeseth. wort geen t' minste gewach gemaeckt; — Ie voorlede maij sijn op diverse tijden, van Bombajn, bassijn, en chauel mede binnen Goas revier aangecomen, zy fregats vollade met padie, waer onder voor reeqe van den koninck 10800 candies voor- d' vrouwe cloosters, 8400 dos, en voor diverse fidalgos die aldaer met eenige landerijen begunsticht zijn 4800 dos, ider Candje van 20 Croe, geweest bennen, tverdere is door particuliere om uijt t'venten wordende int eerst tegens 2 3/8 cheraphijns, d'Candi vercoght, gesonde, doch met d' compte van: voo naamgetogene Cannarase rijs caffila, is d' padie vrij in prijs gedeclineert, welcke greijnen den vieeren— op t' aancomen in s' conincx packhuijsen doen brengen heeft met ordre dat alle blancke portugesen voor d' selve aan: swarte wert opgeveijlt eerst haer competentie soude op coopen maer na sulcx volbracht was, heeft dien gebieder de resteren: voor sijn eijge reeqen aangenome en d' selve door — gansche Lant van cou zal zeet, en Bardees, doen vervoere waerse dsijnen voordeele, a 16 boeseroeke 2½ medida padie, of een do rijs, in alle dorpen, dese vergange regentijdt, uijt gevent is, tgeen hem een grote winst heeft toegebracht, — Onder den 8e en 16' der afgewele m:r Iunij adviseert ons den goasen spion, dat den vicereij eenige papieren — van spahar, ontfangen hadt, waer in herpathhout, portugael door spanjen soude vermeessert wesen. — en dat veele Lusitaanse grave, als andere voorname fidalgos doen d' rijck in een seer grote benauwthd stont, haer bij den Coninck vervouchde, seggen: geen tegen weer langer t' connen bieder mits portugael door den continuelen 23 jarigen oorloch, gans verdistrueert, en uijt gemergelt was, wes sijne maijst eenige verdelingh, of vrede dien: aan t' gaan, waer den Coninck op antwoorde, dat zij die gene waeren. door wien sijn Hr vader d' Croon ontfangen hadt, sonder nochtans eenige begeerte daer toe t' hebben. mits in sijn graefschap van Bargance stil en wel vergenoecht leefde, mitsgaders dat hij van haer oocq op den troon gestelt was, dies t' deffens nootsakelijk vereijste, en hun daer meer dan hem aangelegen — lach, nevens affvragingh alzoo voorgenomen hadt, den vijandt in prsoon slach t' leveren, off zij genegen— waeren t' blijven, of hem t' volgen, en vervouchde sich aan stonts nae d'fronsieren, alwaer hij den spanjaers soodanich aan saste, dat met groot verlies genootsaeckt was, d' grense t' verlaten, den koninck met dese bevochte victorie, weder in Lisbou gekeert zijn: stelde 80 fidalgos in hechtenis die hij alle om dat se suspect gehouden wierden, met hispanien vereenicht s' wesen. heeft doen onthoofden. waer onder— conde d' obidos out vicereij van jndia, (die ao 1653 door coas fidalgio uijt t' gouverno gestoten, en — naer eenigen tijdt op d' fortresse aguado, in detentie hadt geseten, in wiensplaets zij eenen dom Bras d'Castro, op wierpen naer portugael versonden is. ) den marquies d' nisa en louis d' silva, sampt— meer andere voorname personagien zijn geweest, tgeen d' verdre grote binnen gans portugael buijten gemeen mishaechde, en alle couragie benam, als mede hoe den spanjaart cort daer aan oan't genoemde rijck, andermael met vrij groter Crijghsmacht en meerder ernst hadt aangetast, en dat tot besettingh der Lusitaanse havens, door d' Ho:mo: Hren staten generl der vereenichde Nederlanden so wel toegeruste oorlochs schepen gestuert waeren daer den engelsman 40 cloucke bodems, tot adsistentie van den portugees, tegens hadt gesonden die t' samen, maer niet wijnich voordeel op den andere t' behalen soude slaechs geweest sijn, doch eijndelijk: was portugael van: spaense door tgewelt der wapenen t'ondr gebracht en den coninck op sijn graafschap gevlucht den vicereij heeft den — inhout dier letteren soucken secreet t' houden. maer mits d' selve in rade geopent gelesen waeren is sulcx niet wel doenlijk: geweest den vooraangetogene spion verclaert, gedachten brief gesien, en in hande— gehadt t' hebben wat eijgentlijk hier afzij is uEdle hoochachtbaerhede buijten twijffel naertelijk: bekent: — Buijten t' voorstaan: verhendicht ons, den geseijde spion onder den 20' van gedachte mt junij: dat binnen god een — pattamaer met brieve, van seeker dominicaender padre uijt daman, is aangecomen, waer in voor nwvelles — bedeelt, hoe hem den opperste paep vant collegie in Congo pr missive gepartisipeert sij, den nederlantsen staet met d' portugaelse Croon een vasde vrede besloten hadt, die op den 14e december ao passado binnen — portugael geratificeert, en: geselibereert soude wesen in deser vouge, dat alle d' veroverde plaetsen die uEdle hoochachtbaerhede in dit orientaelse gewest jegenwoordich besith. ten vollen sult behouden, en den Lusitaand zijne en hoe door d' portugaelse maijst 3 expresse lopers in vooraangetogene maent over den laat wech naer jndia met geseijde tijdingh, aan den vice reij. die hier in, soo sich verluijden— laet, groot geloof geeft, zijn affgedepacheert, gans zou was overgeseijde nieuwe mare, seer verbleijt maer tot heden bennen genoem: expresse bij onse gebuere niet vernome; — Oocq pertisipeert ons den gedachten spion, op den 12e 7ber: laestlede, den engelsen president van souratta— aan den vicereij heeft geszn d' vrede met portugael en hollant seeker gaet, en d' caspittulatien met twee engelse schepen, door den portugaelsen Coninck, om naer jndia t sture gehuert en gevracht, t' volgen— stonden mitsgaders hoe voorseijde maijss 18 portugese fidolgos waer onder eenige grave en marqinsen doen onthoofden, en dat 'tgemene grauw, van huijs tot huijs gelopen, en veel volcq dootgeslagen hadt, die met geseijde v12 hadden,
geseijde fidalgos eens waeren, om 't gemelte rijck in hande van den spanjaart over 't' leveren naer wij en connen niet bevroeden over wat wech den Engelsen president dese tijdingh dus vroech int saijsoen- soude erlanght hebbe, doch overmits hier tot hede geen vloot tot besettingh van Goas bhare aangecomen is — beginnen al eenich geloof in dit geroep van d' vrede tgeen bij den Lusitaan noch dagelijcx vermeendt t' stellen, gouvernement van d' fortresse momsambicque is in dees gepasseerde storm tijt aan d' meest biedende overmits manuel mascaren manie esenene en eenen authonio d' mello d' castro, bloet vrundt van den vitereij, aan wient oock voor 38000 Ceraphijns is opgedragen maer den gewesen gouvernr dom pedro d'alducastro, hebben: vrij groter genegenthd om dit gouverno s' becleden, als naer portrigael t' gaan, aangesien tselve buijten gemeen profitabel is heeft hier eenige exceptien tegens ingebracht, pretenderen: d' naeste t' sijn, en dat om d' steijgeringh vant bodt voor t' comen, niet gesproken hadt, aan wien 1:' nu gediffereert sal worden, moet den tijdt leeren, d' geruchte lopen sterck, geseijde Anthomo d' mello tot dien eijnde eersdaechs, met een patasje derwaerts te— navigeeren staet, den Cappn moor van: hadt Goâ (: hebben: 14 Ocheraphijns, die sijn schoon. vader manuel mascarenhar Home, aan den Coninck doen t gouverno van jndia hulp becleden was schuldich gebleve moeten betalen) is gedeporteert, in wiens plaets der gewesen gouvernr van Coutchijn, jgnatio sarmento Cravaelho gesuccedeert sij om d' op roeren en questien tegens den vicereij, en d' padres cabidos te beslechten, wort den biscop der Catmolisen nu jongst met t'overgaan van coutchijn herwaerts gecomen als middelaer geemploijeert; — int begin der voorlede mr maij become een briefje van den geseijden spion 'tgeen niet conne naerlaten, in dese t' verhalen, om uEdle hoochachtbaerhede naecter d' grote moet wil t densels en boosheden onser vijanden binnen gou, waer in zij als versoopen leggen, t' verthonen, luijdende getranslateert in maniere als volcht, jig vinde mij verplicht uE notitie te geven. vant gene satendach voorlede is geschiet, zijnde s' eerst in jndia, en is dat terwijlen den vicereij in  schuaren woont, sijnden alle de fidalgor, om hem t' congratuleeren. — mede ten woongegaan, als wanneer daer een historie tusschen een slaesie van Antonio d'mello met 2 caffeur van manuel Corte Reaal is ontstaan, welcke Caffers binnen — int huijr liepen, ( sijnde Anthonio d' mello noch sijn vrouw met thuijs) en hebben 'tslassie nevens 2 slavinnen, die tslaefje helpen wilde geslagen, daer antonio d'mello notitie van heeft gecrege, terwijle hij in Compe van dom Jenommo, en Christoffel d' sousa — was, soo sijnse gesamentlijk hijvende ten huijse van manuel Corte Reaal gegaan, om hem te affronteere, die daer van beright sijnde, bleef gewapent op hoede, tgenedom.