van Bongale den 16:n februarij 1685. was geweekent M: huijsman, Ian Sib, S:k van dijchoecq, Pieter mesdag, Quirijn van Rhijn, I:s hiilopen, J: V: Golddingen, en Dirck van Groenefleijn aorts: in Margine In bengale ten Comptoire Casfimabasaar, den 16:n Februarij 1685 Den stuurman Isacq Roet die met seencheljk condent vande heer directeur wagtendoncq zal:r a:o 77 aan den Coning van siam geleend is geworden, en sedert dien tijd op de moorde scheepen gevaren hebbende, verklaard in secrenbse op het ondervragen van den direct:r Marten Huijsman dat hij verleden Jaar met het sux van den Heer boeseroeck omeet ckan nabab tot pattera, in de maldivers Eijlanden is geweest, ende dat aldaar aan't Conincx Eijland (genaamd maletioe leggende op 4: graden, 10 minuten, N: br:) gelegen hebben 18 Jnlandse scheepjens van Zouratta Bengale, Porto novo, aatchijn &:a, gekomen en dat in draaij, en Junij a:o 83 op die tijd aldaar mede drie Engelsz: scheepen aangeweest zijn, dewelcke niet als met groote moerten eenigen handel, ofte caurijs bekomen konden, dewijl den Coning deer salours, en wantrouwende is, van alle Europese natien, aldaar is haar meede bekend gewoorden, dat de stad bantam onder 's Comp:s magt gebragt, was, waar over den Coning en eenige verstandige aldaar klaat genoeg betoonden, seer bekommert te zijn, dewijl hem was berigt dat de bantammers een magtig volk, en een sterk gecortificeerde Had zijnde, sijn slegt gestelde Eijlanden voor 's Comp:s gedugte wapenen genoegsaam open lagen &:a wijders waren op d:o Connncx Eijland niet minder als 250: ankken schoon metaal, en ijser gesteut dat se van lange Jaren uijt de verongelukne schepen aan E: Eijland hadden weten te bergen, en in twee pakhuijsen wierden bewaart en ontrent 40 stx: die in een van steen opgeworpen muer oft forme van vastigheijt tot defentie stonden, dog konden d:o Eijlanders deselve Junkekren tot tegenweer niet wel gebruijken off betueren, Einde dat fortje gelegen aan de binnen Cant ofte de noord zijde van het Eijland
Van Bengale den 16:e februarij 1685: Eijland daar voor, en meest rondom eenige andre kleijne Eijlondekens, en reven leggen, waar binnen de scheepen door de visbers als lootsen tot te beter verdekening en om goede ancker grond te hebben, binnen gelootst werden, maar aan de agter Camt van d:o Eijland (dat niet meer als een mijl in vond groot is) was een bekwonne plaats om met chialoepen aan te komen, soo men ongeraden vond van voren 't fort te genaken, en 't selve te vermeesteren, wamt hem was sulcx aangeboden van de geene die een vertrouwde des Coninx was, zijnde een moor, genaamd Nachoda Gabij: anders Gabij calo, den welcken seijde groote redenen te hebben om sulcx de EComp:e aante bieden, tekende tot dien eijnde occa sie om maar van d:o Eijland na Ceijlon te gevaken, en 't selve aan den heer gouverneur te presenteren; welcken moor aanc:e stierman Rott verklaarde datter grooten Rijkdom op d:o Eijland verborgen lag, wel tot het bedragen van twintig duijsent sak ropijen, zijnde jder lak een hondert duijdent, 'twelk een ongelooflijken schat ten eersten opslag pduijm te wesen, maar als men confidereert dat dien vijkdom van seer lange, wie weet misseuen wel van drie â vierhondert off meer Iaren, aldaar is vergadert, en dat alles watter aan komt eenelijk met courijs, Cocos Commelemaas oft amber betaalt werd, ende dat een schip geladen met rijs bij verkoop geen quart scheepslading sa nauwlicx de ballast in caurijs kan uijtmaken, soo werd daar toe om te meer caurijs magtig te werden, al veel peld jaarlicx in contante specien derwaarts gebragt, toe wel uijt zouratta, Porto novo, als bengale gelijk hier in bengale bekend is, datter eenige contanten derwaarts gevoerd werden en datse in de maldives geen andere als zouvatse ropijen beheeren uijt mocha bragtense mede veel ducaten, en staan te matten over, twelk nevens een goede parthij aatchijnt goud, dat Jaarlijcx meest alles in 'sConnincx magt, en schat kistkomt, metter tijd een groten Rijkdom kan bij brengen, want off wel eenige personen mede toegelaten werden te handelen; soo weel den Coning egter de magt vande negotie onder hem te behouden, moetende alles wat in vervoeren of aanbrengen eerst
van Bengale den 16:e Februarij 1681 eerst aan den Coning gepresenteert werden, om off hij 'tselve voor sijn reekt. versonden off 't aangebragte voor hem aangenomen wilde hebben, ende om altgeld in ten Eijlanden tehouden, soo mag men nergens als op 'tc onincx Eijland eenigen handel scrijven, nog scheepen admitteren, off afvaren laten, dat egter door eenige vermogende hoofden vande afgelegen Eijlanden missehien wel maar soo men meene seer selden geschied, boven dien mag niemand aldaar eenig kleden, gordels off uitbanden (die ij deer klein dragen, off gebruijken, ) dan die op de Eijlanden selfs werden gemaakt, daar toe ook wel eenig cattoen uijt Zousatta derwaars werd gebragt, end' weninge kleden, off toocken die met dinne zijde streepen werden gemaakt, die mogen eenelijk door de grooten werden gebruijkt, de grove dongrijs die uijt bengale, Porto nove en suratta aldaar werden aangebragt, de mogten aldaar eenelijk gebruijckt werden, omhaare doden daar in te begraven, als zijnde mees mahometanen van secte, ofte geloof, de gemeene lands munt, aldaar is ook soo segt van aloij dat se niet als met grote schade can vervoerd werden, soo dat het op die wijse seer wel can wesen datter een grooren scat van langerhand bij een vergadert is voornomelijk mede van amber, en cauris, van welke eerste soort gebeijt werd dat den Coning geheele martavanen vel onder de aarde verborgen heeft, ende den voorsz: moor van't selve verdeerkening dede die te sullen aanwijsen, als mede dat hij de E Comp:e soude bestellen, niet minder als 16 â 17. kloeke scheepsladingen met cauris, eenelijk soude hij voor hem bodingen, dat hij 't gebas onder 's Comp:s boveherming over d:o Eijlanden soudemigen hebben, om verder meer soodanige Rijkdommen te vergaderen en daar van de E Comp:e soo veel mede te deelen als dan samen souden konnen accorderen, en soo voores, den gem:e moor Jabij Calo was nu van dit Jaar op belleboor gekomen, om een scheepje te koopen daar stuurman Erof hem gesien, en gesprokenhad, des devoir werd gedaan om den selven voor den directeur te brengen, en nader te horen wat van alle 't voorE: Eugentli:j uwen man, en van hem tot spoculatie nader te ontdekken, met wat regt woorE: te doen salde zijn, 'twelke dan