wist behoort te sijn, dat de meeste verseeckerheijt ende gerustheijt vandes Compe. staet ende affairn inde moluco, ten principalen bestaet inden oorloch die tusschen Tarnate ende tidore, gestadich ende sonder Intermissie moet gevoedet ende gehanthaeft werden, Soo en hebben wij evenwel ten respecte vande Importantie deser saecke niet connen naelaten, u E ten overvloet op het serieuste te recommandeeren, dat u E achtervolgen de voetstappen van uwe voorsaeten, gestadich bij den Coninck ende andere hooffden vanden tarnataenschen staet, aenhoudet, dat den oorloge, die nu, als voors is, bij partijen aengevangen ende tot het vertreck van t' schip Buijren, uijt de moluco met tanelijcke hevicheijt vervolcht is geweest, niet alleen gecontinueert, maer oock meer ende meer mach gevoordert ende aengesteecken werden, tot welcken u E de gemoederen van partijen, soo veel mogelijk sult trachten te verbitteren spaeren noch persuatien, inductien, aenmaningen, nochte oock assistentie van Cruijt, loot, ende amunitie van Oorloge, off Iet anders dat tot bevoorderinge ende vermeerderinge vanden aengevangen oorloge, soude mogen strecken, verbindende mede aende Compe. soo veel als u E doenl sal sijn, den Sengagies van Gamma Canora ende Gnosfiaqua, beijde des Comptes wel genegene ende geaffectioneerde Vrunden, dewelcke als hebbende den Oorloge tegen den Spangiaert ende Tidoorees meest aengebonden, inde laeste generale vergaderinge, tot ons goet genoegen ende welgevallen, gepromoveert ende gevoorder sijn, te weeten den Sengage van Gamma conora ta Goegoegie, ende den Sengagie van Gnoffiaqua, als Capiteijn laut vande Croone van Tarnaten, Wij en connen ons niet genoech verwonderen, dat den Coninck Hamsia, hebbende den oorloch tegen den Tidoore soo Hevich bij der hant genoomen, sich soo schandeljk ende slechtelijck heeft laeten ontslippen, ende eschappeeren, de maccassaerse maleijtse ende Javaens Joncg: de welcke inden Jaere voorleden, omtrent het eijlant moratoij aengecomen sijnde door seeckere Tidoreesche Correcorren, na maba ende soo voorts nade straet van patientie na Tidore gebracht ende geconvoijeert sijn, ende die soo bequaemel. bij hem achtervolcht, besprongen ende aengehaelt connen werden maer noch vreemder is het ons voorgecomen, dat den gemelten Hamsia net onbewust sijnde, van het groot misnoegen, dat wij over het andeck
over het acces aende vreemdelingen, inde quartieren van Amboij no ende Ceram verleent tegen den Quimela Loutoe opgenomen hebben, ende dat wij te dier oorsaecke, alleen met hem in Oorloge vervallen sijn, noch gedissimuleert ende geexcuseert heeft te straffen ende te Corrigeeren, de Tarnataensche Hooffden van majau ende Tazane, die de twee Javaensche Joncq: aldaer voorleden Jaer geariveert, ende bij den Gouverneur lodensteijn aengehaelt, Haven ende handel toegestaen hadden, het compt ons seggen wij wat vreemt voor, ende doet ons gelooven, dat den Coninck Hamsia selffs, in Tarnaeten ende onder sijne oogen, soo stouten bestaen dissimuleerende ende verSchoonende, oock t' acces der vreemdelingen, inde quartieren van Amboijno ende Ceram ende t' geene voorders den Guimela louwe soo troulooslijck tegen ons sijne beschermheeren heeft durven bij der hant neemen, secreetelijk ende onder de hant moet voeden, laudeeren ende aprobeeren, onaengesien hij schijnt publijckelijck door verscheijde sijne Expresse gecommitteerde, ende met hard dreijgende ende ingestelde scharpe brieven, t' vervoeren der Nagelen ende den handel der macassaren, te willen beletten ende voorcomen, hebbende noch onlanghs sijnen Sadahaa ende principael bevelhebber van Tarnate, gecommitteert en naer Ceram affgesonden, met precijse last dat hij den Quinela loujoe, leliatte ende andere oproerige hooffden van Ceram lichten, den Quimela Jacquirij in sijne plaetse substitueeren ende voorts soodanige ordre stellen soude, dat de Macassaren en Vreemdelingen uijt Amboijno geweert, de nagelen aen ons alleen gelevert, de Contracten religieuselijk geobserveert, ende alle onlusten ende misverstanden, tusschen ons ende sijne maijesteijte onderdaenen, in amboijno, mochten voorgecomen werden, dan den tijt sal leeren, Ende wij beelden ons vastelijck in, dat den voors Sadaza pro forma ende om ons te abuseeren affgesouden is, ende immers soo weijnich als des Coninckx voorige brieven ende gesanten sal opereren, Waer over wij siende ons van onse rechterhant berooft ende niet na behooren geassisteert des te meer moeten vigileeren ende arbeijden, omme het vervoeren der Nagelen, bij alle mogelijcke middelen te beletten, en soo wel uijt de moluckse als amboijnse eijlanden, te weeren, alle het vreemt vaertuijch, t' welck trachtende te ontgaen, de swaere ver volginge ende groote perijculen, waer mede het selve Jaerlijckx inde quartieren van Amboijno ende Ceram gedreijcht wert, nu gaerne inde Molucos nestelen, ende haeren verboden ende voor ons onverdraechelijcken nagel handel drijven souden, alwaer onse— macht ende authoriteijt cleijnder, ende consequentelj voor haer minder perijckulen te verwachten sijn, Ingevalle den Coninck Hamsia ons soo promptelijk niet en assisteert, als onse goede meeninge
meeninge ende intentie, om het vreempt vaertuijch van daer te diverteeren, wel is vereijsschende, u E sij derhalven gerecommandeert niet alleenlijck te vervolgen, aente tasten — te ruijneeren ende te verbranden, alle het vreempt vaertuijch t' welck inde moluco, waer ende opwat plaetse, het oock soude mogen wesen, sal gevonden ende vernomen werden, maer oock straffe ende Justitie te voorderen, off na gelegentheijt van saecken, selffs te straffen, allen ende een Igelijk die eenige vreemde handelaers, macassaren, Javaenen ende Maleijers op haere stranden geadmitteert, oft eenigen handel souden mogen toegestaen hebben, onaengesien wat misnoegen den taConinck Hamsia, oft Iemant anders daer uijt soude mogen schep pen, alsoo wij inden handel der nagelen, die ons soo veele bloets ende goets hebben gecost, ende die uijt crachte van soo bundige is ende solemneele Contracten, de Compe alleen sijn competerende, geen contraminie off ondercruijpinge en connen off mogen gedoogen.