52: van meeninge t'selvige derwaertts te stienen, sulcx Ditto d'smaecke ende d'advanc vandien proffijtgevenden handel eenmael gevoelende, sal t' gaen animeren d'selv tott groot naedeel van d' E: compa )te vergrooten en ten continueren hebbende hier vooren den eijsch in quantiti ende qualite vande nemarcabelste ende proffijt gevende coopman schappen int largo, watt inden quartieren tegens toecomende Jaer sall connen werden vertiert, verthoon sonder in den eenig-ander geringe goederen aan weijnigh ofte geen advance daer in te trecken resteert nu alleenede consideratien, die wij conientureren over t' stuck vande specenuen, d'wel sin als volght Eerstel soo hebben ondervonden datt hier in Suratte sonderlinge geen vraegen, naer de selven is, ende datter oock geenige coorluijden om Dittos, veel min eenige ander coopmanschappen te coopen, sich geprasenteert hebben, als alleenlijk naer parck Gevaff ofte des compas wisselaer, die sijn cassa rijcken van comptanten versien wesende, d'selve alle niet wel op Interest can uijtsetten, die tot coopen va specerijen ende andere coopmanschapppen (soo wanneer d'selvige op den laeghsten marckt,ende d compe om comptanten benoodight is )mploijeert d'coopmanschappen coopt, ende Ditto opl dijdt mett soodaenige insichten, datt metter tijdt rijsen, ende daer aenrujckelijk den Interest geadvanceert sall werden, sulc soo dat desen naen hem niett gepreosenteert hadde om d'selve te cooppen, niet connen bedencken wanneer, off op watt tijdt datse noch soude mogen gesochit, ofte van anderen gecocht werden, off sonder die selffs naer agra (daer geen seeckere marckt connen treffen, want t' overbrengen vandie van Chormandel den marckt in agra doet dallen, hebben moeten. vervoeren, datt (onses oordeels) niet seer geraden is, war de caffilas onderwegen groote verrijckelen vande Dieven berooft te werden, boven als groote sware oncos ten, ende veel — Imrogens onderworpen sijn, ende alsie nu all mett groot e verijckelen, oncos ten tuschen wegen, ende door d'overvloedig yetten seer veel ingedrooght, soo veele int gewicht verlooren hebbende, in Agra aengebrachtt oit, hebben daer geen seeckeren marckt, ende can een cleene partije die daer over Coormandel aengebrocht wordt, haer den marcktt ofte den prijs stellen, soodatt desen hawel op twee plaettsen, dat is, op Chormandel ende hier verdeelt wesende, mett geen oprechtt voordeel can betrachtt werden, overmits datse van beijde de plaets dat is van Suratte ende Masilipatan eenen wegh over naer beramphoen, Agra, ende ander quartieren vervoerdt werden, daer aenlangende, den eenen den anderen dan de marcktt bederft De zaecke dan in consideratie nemenen, welcke plaettse men mett specerijen behoorde te provideren ofte op welcke men geene behoorde te stieven op datten altemael door d' coopluiden van een cantt mochten gesocht werden, soo hebben bij ervaerenthij ondervonden, datter tuschen Masilipotam, ende dees 4laetsz noch een groot verscheel is; Ick souden ingeren datt met Masilipatan rijckelicken Benoorde
behoorde met speceruen te provideren, ende hier geene te senden, de Reeden sijn dese, dat mijn in manlipatair geenige comptanten, t sij silver ofte Goutt, brengen com, off men moett Ceermen in dees landts minte ofte pagoden d'selve versetten can 20, 25, ende meer pr. cento daer op verliesen, ende sonder alvoorens comptante pagoden in handen te hebben t connen g eenige negotie beginnen, bevorderen, ofte ter handt trecken, soo dan willenn daer negotieren, ende anders niett als Reaelen van achten, silver ofte goutt hebbende) haer ditt groot verlies moeten getroosten, daeren tegen cannen in Suratte opde Reaelen van achten ende Rijcxdaelders, mett d'selve tott ropias te doen munten, noch advanceren, den meesten tijdt sonder schaede daer van afffcomen, ende ninmermeer ismen zoo (wanneer men soodaenige specie becomt) om geltt om te negotier en verleggen, soo datt ick oordele om t' groot verlies in Masilipatan opt Gout, ende de Ra voorte comen, datt men in plaetse van speceruen, dees vlaetten mett silver, Ra van 8en, Rijcxdaelders, ende anders provideert, ende masilipatan in plaets van't Gout, met des te meer speceruen, die als dan daer (gelijk voor desen ten geschieden vlagh) dies te beter vande Coopluijden sullen gesocht, ende tott hooger prijs, als eenigen tijdt herwaerts geschiedt is, vercocht werden, want tis onmogelij in Masilipatan te negotieeren, eenige lijwaeten, off anders op te coopen, off men moett van comptantie pagoden gepro videert sijn, t' silver ende Gout connen soodrae ende soo willigh niett vercoopen, als die nootwendicheijt Com de negotie te beginnen vereijscht, ende geenige coopmanschappen connensi daer gewilliger, ende conranter in pagoden versetten, als d' specerien, sulcx dat het haer aldaer, sonder datter toevoer van specerijen geschiedt, bucans onmogelijk is om te negotieren, al ist datmender (als vooren verhaelttt silver ende Goutbrenght, men cant niett wel vercoopen, ende om t' selve in dees landts penningen te doen munten (overmits daer geen munt is 7 is geen remedie, soo datt (als vooren verhaeldt) de specerijen ende andere coopmanschappen in comptante pagoden moeten getransformeert werden. belangende de difficulteijt, diemen soude mogen maecken in die diffferentie vander vrijs, van Masilipatan ende Suratte, tis ons genough bewust, datt d'Nagel en, foelij, ende nooten muscaeten eenigen tijdt voor desen tot een ongel hooger prijs in Agra, als in masilipatamt vercochtt sijn, hieren tegen staen te considereren, zou veel e men int gewichtte door din groote overvloedige hetten in den wegh (eerst in Agra comt) verliest, wat groote oncosten om die daer te brengen daer op supporteren, ende boven al soo sijnde perijckelen is moeijten, d'travcrillin, ende de Risico tuschen Agra en E hier (diemen onderworpen is7 soo groott, dant het een soude afschrickich maecken, om die daer nae ton te vervoeren, datt in comparatie van Masilipatan (daeren ter eerster instantie uijt des compes logie gecocht worden niett can vergeleecken werden, belangende de vente van d'selve alhier in Suratte, die is cleijn, en sijn de coopluijden noch niet seen gewoon Dittos hier toe Soecken 53:
54: soecken, anders (als vooren verhaeltt naen, ende andere din die (omdat d' E: comp:a veel tijdts om Gelt benoodight is) op haer voordeel coopen, ende d'selve wanneerse vernemen, dat s'op d‛een off d'ander plaetts op een goeden marcktt sijn, aldaer daer vervoeren oock en candesen sleet van 5 a 600 man van ijder soorte bijde vertieringe van Masilipatan in geen comparentin vande groote quantiteijt, diemen daer vertieren am (ende noch meerderen zall als hier geen gebracht werden) vergeleecken werden; den prijs daer voor da naest een a 2 laeren herwaertts, ende ditt Jaer zi vercochtt sijn differeert sooveele niet met mahilipata als voor desen.. .. . . . . off d'meeninge van sommin wel geweest is, wam De Nagel en hebben hier vercocht voor 135 Mamoueijs d' ma van 32 lb, ofte 42 ceer (soo men die reecq, datt comt te wesen 12½ pagode d' Majilipatanschhe man van 24 lb, ende in Masilipatan, naer ons Srs van melder ende Jan de Meere schrijven, soo hebbensi daer d'i met t' cladden tegens de Deenen tott 9¼ vagod verhandelt, soodan hen 3¼ pagoden op d' man verscheelt dat wij d'onse hooger als in Masilipatan vercocht hebb 50ls — nu niet tegens den Deen hadden hadden te cladden souden aparentel daer tott 2½ vagoden ende meerd' man comen te steijgeren, wantt in mijn tudt die al eens tot de 20 pagoden gebracht hadde; waert D' E: compe di nagel en handel alleen meester was, ende datter door de Deenen geene gebrachtt werden, souden wel wederom metter tijdt aparentelijk tott de 20 pagoden d' man clinn dant heeft grootel eijn bedenkinge, soo wij hier g een Naegel en brengen, dat D'engelsen tsulcx sienn trachtten sullen quantiteijt, om daer door groot voordel te trecken, herwaerts over te brengen, dan sulcxca met cleen partije (om tegens haer te cladden ende door d' overvloedicheijt van costijn voorgecomen ende estum werden En Nooter in soorte daer ons niemandt mede den marckt beverven, off onderstalligh maecken can, sijn hier vercocht tot 50 mamondijs d'man van 3v lb, datt comt te wesen omtrent 4½ pagode de man masilipatans a 24 lb, voor welcken vrijs ende meer plegens, ende connense daer gewilligh vercochtt werden De kompen connen hier niet veel meer als 35 Mann d'man van 32 lb hael en datt comt te wesen 62 pag in asilipatans d'baer van 480 lb, ende sijn de selve noch al6, a: 8 Jaeren vervolgens in masilipatan tot 70:6 ende t' minst - 60 pagoden d' baer vercocht Macis, ofte foelij connen hier in Suran niet me als 150 mamondijs d'man) van 32 lb renderen, dat comt te wesen 13½ a 13¾ pagode d' man masilipatans van 24 lb hollandts, ende werdt de foeli tot 16, 18. ende 20 pagoden nu noch C500 pr d'iongste advijsen vandaer becomen geadviseert werdt) vercocht: in agra geltt d'foelij omtrent de 250 Ropias d' man van 67 lb datt comt te wesen 24. pagoden d' man masilipatans als deen nu niet t'onderwicht, ende d'ongelden om de daer te brengen begroot werden, soo salt niett veel verscheel en, off sullen eeen voor dien prijs, daer voor dat si in Masilipatan veroopen connen in agra verhan werden In andere