korrekorren, Jonken, Ja chaloupes maken konden, doe raekte met hun weder in discoursen, en vraegde hun hoe de hollantse fortressen, die te vooren daer gestaen, hadden geruineert wierden, sij antwoorden dat ten tijden, dat d' hr Admirael de vlaming, in dese — contreije was, de macassaren aen Bouton geland waren, en hadden do fortresse bestormt, maer naer dat de guarnisoen houders vandien, de meeste parte, in resterende do storm gebleven waren, eenige ^ soldaten onmagtigh om langer te resisteren, inde kruijtkelder geretereert waren, en doen sij merkten datter een groot getal van vijand in do fortresse geraekt waren, staken den brand— daer aen, en lieten den eenen met den anderen opspringen, ik vraegde wat de oorsake geweest was van do oorlogh sij antwoorden, dat de macassaren hun pretenderen tot hun slaven te maken, en dat sonder eenigh fondament vas hun pretentie, alleenlijk door moetwilligheijt, ik — vraegde hun of sij dier tijt veel bottonders tot slaven— gemaect hadden, in dien strijt, sij antwoorden dat de macassaren, de hollantsche fortressen alleen aengetast hadden, maer de bottonsche Eo niet, en dat den paducca den officier van voorsz hollantsche fortresse genoechsaem gewaerschout hadden, dat sij daer niet en soude konnen tegenhouden, en zelfs hem de botonsche fortressen tot retereer plaetse gepresenteert, maer dat do officier dat niet en begeert hadde t'accepteren, seggende dat — hij de fortresse, die hem vande E: Compe toebetrout was, soo lange als hij leven soude, niet en wilde abandonneren, en dat hij dan gevaren was, gelijk als hem gewaerschout was, eijndelijk van die discoursen liet mij in een ander vallen, en vraegde hem of de bottonse fortresse, ook soo sterk was, als men seijde, en ofse wel versien was van artelerie, dat ik t'qualijk konde gelooven, door dien de stukken in dese eijlanden niet en conde gemaekt worden, hij antwoorde mij dat den padukka wel 100 stukken, soo kleijne als groote rijk was, jk seijde weder hoe dat dat mogelijk was, dat sij aen soo veel stukken konden komen, hij antwoorde weder een partije gekoft, een partije gevonden, en een partije geschonken, namentlijk doe dat groot engels schip — die naer banda meijnde te seijlen, aen Johana verongelukt was, kregen sij 4. stukken, en meer als 100 musquetten, die de engelsche niet en hadde kunnen vischen, daeren boven verhaelden sij mij dat den vader vanden tegenwoordigen regerende paducca sekere stukken gekocht hadden, van een hollansche capn genaemt vogel, die aende caroeni ten anker gecomen was
verhael van een vervloekt eijlant dat periculeus is Jurabassa pittaraa gaet naer lant was, en dat meer andere schepen, hier voorn inde Caroens, en agter aent lant van Macassar verongelukt waren, en dat sij van do Ruine hier en daer een weijnich bij een geschrapt hadden, do ontrent half zes uijren, naer de middag connen wij van boven bij d'vlag t' eijland saute Mathijs pas kernen, en savonts sagen wij bij tijts eenig licht als weerligt, van blixem inde lugt, en verhaelde ons den Capn Lacamauca, dat do ligt geen blixem was, maer dat hier ontrent seker — eijland lagh genaemt Roudouman, die vervloekt en onbewoont sijnde van menschen, int gemeen bij nagt sulken licht gaf, sijnde daer ontrent t'vaerwater seer periculeus, voor de zevarende luijden. den 17en sijnde sondag kregen wij t' eijland Togobessi — int gesicht, verhaelde mij den Captn voornt, dat den Raedia van Colinsousson op boetom, bij den paducca was, dat hier voorn goet macassaers geweest was, maer dat hij nu al weder vereenigt was, met den boetonder, dat sijn volk hier voorn bij de 3000: mannen sterk was geweest, maer dat de bottouders, nevens een Ternataenschen capn genaemt Tulluccou, tegens hun - geoorloogt hadde, alwaer behalven de dooden den- Raedia Colinsoussou, wel 700 mannen ontnomen waren geweest, en door do Capn op ternaten gebragt, so dat sij nu maer ontrent 2000 Coppen sterk waren, do een hooft naerde noort, en naer den regen woen de wint uijt den 10: onse cours was als voren, dat de colomsonsonesen, dien nederlag gekregen hebben, naer dat sr Comprides in sijn chaloep doot gesteken was. den 18en z: wind, redelijke koelten, en met den dagh noch- een hooft, naer de noord, d'boetonders begonden al sterk naer t' land te verlangen, also sij sigh weijnig met cost versien hadden. heden sagen wij eerst t' eijland hoeton, o: wint zeer groote travaden, blixem, regen en donderslagen den 19en do seijlden met alle zeijlen, en riemden langs t'land van boeton, latende s'jonko, 'teijland Cadatoua, en lievetonkieli op onse rechter zijde. den 20en, niet tegenstaende de stilte, deden ons best met alle zeijlen en riemen om voort te komen. ontrent 10 uijren voorde middag, sijnde ongeveer 2 mijlen vande Rhee van bouton, gaet Jurebasse pitteraa, pr vischers prau, die ons aen boort quam aen land, om den - paducca van alles te informeren, do al eer wij op de Rhee van bouton conde comen, hebbende t' vernomen van novos
de macassaerse honje sou met de nieuwe maen uijt das op bouton prins gaet met de gesant aen lant van eenige vischers, die hij aenriep, verhaelde ons den capn lacamanga, dat den Luijtent Bacaharie van Ternaten op Toubounko gecomen was, vergeselschapt met a tarnataensche corcorren, en had de Toubouconesen belast, dat sij sonder uijtstel eenig volk soude uijtmaken, om met alle neersticheijt den paducca van hoeton te gaen waerschouwen, van wegen Radia mandarsaha, dat hij wel oppassen — most, en dat met dese aenstaende nieuwe maen de macassaerse honje te seijl gaen soude, verhaelde ons ook den Capn Laccamanga, dat de Toubouconesen — nu over 4 dagen tot dien effecte gearriveert waren, en dat den Luijt Bacharie voornt, weder naer xula sigh geretereert hadde. verhaelde mede de vischers, volgens t'overseggen van Capn voornt, dat seker anak Raedia, genaemt Lacapita, sijnde hooft van een kleijne negrie, op bantjana nu jongst met 200 mannen bij de macassaren overgelopen was, en dat togobesie, en wantie tegen malkanderen opstonden, de reden warom, en konde jk niet te weten komen, maer (naer ik bespeuren kon) d'oorspronk erthij was, dat sij met malkander verscheijde kere volgen wilden, do naer groote travade niet sonder perijkel ontrent 4 uijren naer den middag, lieten wij voor bouton ons anker vallen. do ontrent 7 uijren quam den Iurebassa pitteraa — weder aen boort, en bevestigde ons de tijdinge, dat de toubonconesis tot effecte (als voorn gesegt) over — 4 dagen bij den paducca gearriveert waren, dat op heden 2 bottonsche capnen gecasseert waren geweest, om — dat hun genegentheijt tot parthije suspect was, — 2 ceramse annaco dat 2 ceramse Annacotas inde Rivier vas bouton gecomen waren, om cleden te verhandelen, vas welke d'eene al weder vertrokken was, maer ik en conde niet merken, dat sij eenige waren in hadden, of dat sij eenigen handel padden deden den 21en do was ontrent 10 uijren voordemiddag, doen de gesanten eerst goed vonden, dat wij met malkander bij den paducca soude gaen, tgene wij deden, en sijnde inde boot getreden, de schipper gaf 3 eerschoten, en liet ons vaeren, aen land comende sagen wij daer op brand de Compe van des Capn Pacamanga, sijn Luijt voerdese, de geleden waren vas vier, en ijder thee van 29 musquetiers, sonder sijd geweer, hollandse trommel en vaendel gaen