E comst gemaeckt te hebben nu vreese t' voorgenomen werck vanden oorloogh tegens den tijdorees byder hant te nemen als anders daer doe lichtel. mochte verhindert ende wt gestelt blijven, vermits wij haer met een schip dat inde molucq voor dees tijt maer conde blijven weinich assistentie int voorvallende doen conden, oock d'inwoonders daer door gediscouragieert bleven; wi hebben haer de redenen, waerom het niet mogelyck is geweest vEd in persoon ofte yemant wot de raden van Jndien voor deestcht inde Molucq niet conden verschynen te verstaen gegeven ende aengedient VEd: een missive om aen Coninck goujou Capn Laeut ende Raet van ternaten overgelevert te werden neven eenige schenckagie toegesonden hadden, wanneer haer geliefde de selve t'ontf:n waer op tot antwoorde gaven, dat men vermits de sieckte vanden Coninck, daer mede noch wat wachten soude, alst tit was wilden die met behoorlijcke eerbiedinge selfs comen halen ende ons d wete daer van in tyts doen, twelck 3 dagen hier naergeschiede, als wanneer met ontrent 200 gewapende mannen int fort verscheenen hae den brief met afschieten van 3 grootte stvers end 3 charges musquete ouerleverden metten welcken na des Conings baleye marcheerden alwaer den gouvou citchil alij, citchil hamsia en den ternataensen raet vergadert waren, wy syn daer mede verschenen nae compluments ende gerequireerde eere aen wedersiden gedaen, is den brief geopen ouerluijt gelesen, den selfden wettet duijts inde tarnataensche tale duijdel vertolckt, den Coninck met sijn sieckte conde niet pnt commen t' scheen den jnhoudt vanden brief redel conten tement haff, d' Excusen ten deele aennaemen, Dan hadden wel gewenst VEd: haer met een redel macht van volck, benevens 3 a 4 schepen voor eerst geassisteert haddet, doch beloofden even wel, soo haest de pouhasse wt was den oorloogh tegens den tydorees byderhant te nemen, debuoir doen om ons aen een goede party naegelen te helpen, beter ordre opt vlucken te stellen, alsser een wile tyts geweest was, ende volcomen lijck t'vervoeren derselver te beletten, Dit verstonden sy VEd: jntentie vant geheele werck was, als dat geschac gelyck lck hun Dickmaels met alle de noodige omstandicheden t' selve in geprent hebbe, soo soude alles wel gaen, D' ander differenten dieder aen wedersijden waeren, hun selven wel schicken Voorder hebben doen, als oock daer nae aen den gouvor ende citchil Relij, yder int particulier volgens t' schrijven van Gouvr
Gouvr Gorcum wt ambr clachtich geweest ouer chimelaha Leliatte des Conincks stadthouder inde quarth van ceramhoe by hem niet naer behooren achtervolcht wiert, t' gemaeckte ouer Jaerich prouisionneel accort, dat die van Boano d'onse ouervallen ende 2 neerlanders die aen Custe van Ceram, wtvisschen waren doot gesmeten hadden, sonder op de clachten door d'onse daer ouergedaen aende misdaders eenige strafte gedaen wierd, dat de nagelen volgens de beloften, ende tegen des Conings last niet aen d'onse, maer aen maccassaren gelevert wierden, wiens brieven ende gesanten met groote eere aldaer ontfingen, ter contrarie die van Coninck van tarnaten quamen weinich achtende, invoegen t' bleeck de Vrunt schap van Maccassar, die nochtans een Vijant van Croone van tarnaten is, haer aengenamer ende meer werckx daer van maeckten als die van haren Coninck dat soo Lange Peliatte in die quart als stadthouder continueerde de saecken door sijn valsche hande linge nimmer meer wel conden werden gederijeert, ende apparentelk van d'een quaet in erger te vervallen stonden, datse oversulcx in hare vergaderinge op dese saecken mede geliefden te Letten, versorgen alles naer behooren werde geredresseert, ende een vander staet houder wegen den Koninck van ternaten indie quarthj mochte werden gestelt, om alle voordere onheylen soo veel mogelyck aen wedersijden, die door sulcx souden mogen ontstaen voor tecomen beloofden met d'eerste gelegentht daer in te versien, ende op die saecken, in hare vergaderinge te letten, sy hadden nu altsamen mette sieckte vanden Coninck soo veel te doen, datter niets byderhant genomen conde werden, Jn fyn daer gebreecken nimmermeer excusen van hun saecken op d' een, oft d'ander occasie sotte stellen ende te verlengen, t' gevolch sal den tydt Leeren Op dato is den sengagies soon van Caijo, met sin corcorre ende Volck hier gecomen, die den Coninck van tijdoor gelargeert en desen ontslagen hadde, omdat hy geen tarnataen maer Chaijoer was, d'ander corcorre mette tarnatanen hielt hij daer van meininge synde, de selve niet eerder weder te geven, voor he en alleer de maccassaren met hun goederen, ende den brief hem overgelevert wierdt, Doen Ick Martijo Lestleden opt Eylandt Macgian was, versochten den Eengagie ende ouericheijt van tahame elve sche ten schae
Van tahane seer instanteb aen my dat men een steenen huijs, off cleijn fortien tot haerder bescherninge voorden tydorees, en spanjaert op hun strant, vsien met eenich geschudt 15 a 20 soldaten wilde Leggen, alsoo se nu niet meer boven maer alle om Laechwoonen (gebij wy oock selfs gesien hebben vermits soo sy seyden, als den oorlooch aenzing groot peryckel voorden vyant liepen, daer niet mochten blyven woonen, als mede t' brengen vande nagelen ende t' haelen der cleeden voor deselue, op Guefficqua hun mede periculeus ende moht lyck viele, sy wilden sulcken gevalle met alle man ijverich aent naegel plucken vallen, ende jaers goede ptye Leueren, Gaf tot antwoorde op haer voorslach Letten ende by u Ed: (die wye sed seer haest hier verwachtende waren :) hun saecken voordragen, met twyffel offt soude wel vallen, ende in haer versoeck geaccommodeert werden Ouer t' welck is den voorsz sengagie tahane po Junij passato op— maleye gecomen  syn voorgaende versoeck persisteren, seggende t'in noodich ware met de saecke byder hant name, te meer naer alle apparentien den oorloch tegens den tydorees voortjang stont te nemen wij hebbent met u Ed: tardance voor dees tyt w't gestelt sy soude maer debuoor doen een goede pty nagelen tegens toecommende monsote vergaderen (alsoo die van dit gewas nu op Guofficqua gelevert waeren) dan souden ons te beter animeren, om haer versoeck toe te staen, ende de saecken byder hant te nemen, ondertusschen soo zaest sy een goede ptye nagelen versamelt hadden ons de weete doen, Ick wilde een schip daerom senden, gelt off cleeden, dat Liefst hadden haer thuijs brengen sonder datse daerom behoefden op Guofficq te commen Ons oordeels tot meerder versekeringe vant Eylant Macqian waert niet ongeraden men hier een steenen huijs ofte Reduijte boude dat met weinich oncosten can gemaeckt ende onderhouden werden, D'inwoonderen presenteren daer toe den Calck te branden den steen byder hant te brengen, t maecken, en een schip houdt dat daer toe van noode ware, can met ons eijgen volck, gedaen werden, gelyck mettet huijs aen strant van Guofficqua geschi is, d'oncosten diemen doen soude, meynen wy haest daer by gewonnen waren vmits dit de principaelste Vogels syn, die haer nagelen meest continueelyck aen tydoresen vercoopen, en om de wel gelegen plaets voor hun vaertuijch hebben sich meest hier omtrent onthoude dit quartier vant Eylant geheel onvry gemaeckt den tahaende soude niet alleen beter in toom hier door gehouden werden, maer als hy niet wel wilde, wederom bovenging woonen, ende syn oude gangen int vercoopen vane nagelen aen tydoresen weder