No 1 in dier voegen sochten tebinden, en naar scherp ondersoek oo vernomen hebbende dat vele Cooplieden (als soot tot haer voordeel strekte de oore daar naar leende, mitsgaders eenige tegens d' Ernstige aen maeninge maar passelijk goede zijde vervaerdigde, wiert jk terade noch gelden op 20 packen Tanij zijde uijt te setten, om in 1½ maent televeren aan Coopln die bevoorens aand' E Compe geen Leverantie hebben gedaen, maar haar met zijde voor de Engelse en agerase handelaers te perhaspelen generen mitsgaders 't oor minst naar dekant van sjaij wiswas sullen hellen, 'tschijnt dat desen loosen fielt hier in welt meest belangh hat, jmmers hij was 't jnstrument om dit uijt tewercken, want buijten dit Jaar heeft hij tro jaeren de Leverantie van dat gespin alleen gehadt, des hij wel vreesde dat desen soeten smaak hem wel huur mog opbreeken, soo daar niet quam in te versien, om dit nest te rooijen en 'tselven te vereijdelen, dat hat al wat roete inde aart mitser geen bewijs van die schelmerij kon bi gebragt werden, Egter spoede mij ouglij waerts, daar de 9. ' october aan quam, en 'sanderen daags den p:l gesaghebb Joanpit voor ooge stelde, dat soo wanneer dit werck voor't ganck nam, en niet wiert verhindert dat onse heeren Majores anders niet sullen konnen vermoeden of sijn E. ende verdre hebben belang int zelve, en moeten aan voerders vande saack geweest zijn, tgunt hij betuijgde anders te sullen bethoonen, met hem daar over te bestraffen, en verders inne te voorsien, dock js drongh hart aan dat hij ende zijne buijten den dienst behoorde geset te werden, alsoo d' Ecomp: door haar vermogen en fielterijen lange Iaeren groote schade hadde geleden, mitsgaders buijten reden wesende, dat maakelaar of dienaars tegelijk Cooplieden waeren, twelck sijn E. oock soo wel met mijn begreep, en alles mede niet onbekent was, doch wenste wel en sagh liefst dat dit werck tot de komst van een Nieuwen directeur mocht tarderen, om dat hij sigh des wegen in saaken quam te wickelen waar bij den haat vanden selven en andre soude behaelen, daar jk hem 'tmijne weder op toevoeghde dat thans sulcx niet behoorde te ontsien) maar veel meer op sijn plight, en de gunste van onse Heeren Majores behoorde reguart tenemen, met die betuijginge van dat jck hier inne niet wilde afwijken mitsgaders dat mijn geen stoffe soude manqueeren, om tot het nootsaakelijk oogh merk ten dienste van de Ecomp: tegeraeken, ten welcken Eijnde jk mijn Notie en 's Comp:s boeken bijderhant nam, omme mede grove winsten en dieverijen &:a bij hem genooten ende gepleegt op 't papier tebrengen, gebruijkende oock tot meerder seeckerheijt, om alles pertinenter te vernemen ent bewijs met Excempelen bondig te betoogen eenen bramine gen:t sattol die wel eer in d:o sjaij sijn dienst geweest was, wien mij in veel dingen naauw keurig sijn fielterije hier ter comptorie naakt ontlede, dit verkeren deser bramine ten meijnen drongh huijsen
No. 1 door beter verhoopte tot huijsen gaf sjaij geen kleen achterdencken, te meer jk aan hem mijn huijs, om dagelijcx de groetenisse te doen verboden hat, des hij mij weder liet aansoeken om de gunste met goede belofte van in alles naar mijn sij te handelen, en sorge tedragen van geen misnoegen meer tegeven, daar onder hij bij schrifte en seekere gelt beten sig wilde verbinden, en boven dit een aen presentatie van 3000 Ropeijen (dit was het bot twelk hij mij door niemoeraij, alhier hadt laten aan bieden om den zelven inde Negotie te gebruijcken een duijsent ro/a verbetert, en quam mij wel ter passe 't zelve tevooren, soo als schipper hagedoorn en den boekhouder Marmer even met mij het middach mael hadden gehouden, waar op dan weder bescheijt liet geven, dat jk hem wel wilde hooren spreeken, doch hij verscheen selfs niet, maar sont sijn gemachtigde off dienaar met opgemelte Contante voor aff, dies opgemelte vrunden in die kamer liet, en in een andre daar nevens gouk, ende met de komste vanden selven vreegh waar sijn meester sjaij was, daar op hij antwro de thuijs, en omde hitte op een ander tijt soude komen verder gevraegt hebbende wat hij bragt, opende een der 2 bundels en verthoonde 2. sackies ropijen, en nade inde portugeese tael hem aansprekende, waarom sulxt geschiede kreegh eerst niet veel antwoort maar kelk mijn oogh merck ernstiger doende, gaf eijndelijk behalven de moorse te komen, gelijck - taal soo veel bescheijt als de hier bij gaande cojia 15 . . - 615 verklaringe bekrachtight, waer uijt uEdle achtbare klaerlijck sak konnen beoogen wat voor een man dese makelaer is en hoedanigh het hier in den dienst van eenige toegaat dienende voorts tot Justificatie van tgeene jk reets geseght en verder seggen sal, 't soude mij niet hebben gemanqueert als jk die somma hat willen laate vergrooten en opgelijke wijse meerder begeerigh was geweest te trecken, doch jk sal in alles betoonen dat dit gemeen gebreck in alle menschen niet even groot is, hoe wel jk van gevoele ben dat vele sigh door soodanige off diergelijke grooter gave hebben late mislijden, twelck naar mijn vertrouwe d' meeste oorsaaken zijn, dat uEdle Hoogh achtbare seer Zelden of weijnigh 'treghte bescheijt ijt ende openinge van zaaken krijgt, jk sout dan aenstonts d'Schipper en boeckhouder met die gelden nevens den Dienaer aen den p:l gesaghebber den E Joan Pit met bekent makinge hoe sigh de saeken om mij te conrumpere hadden toegedragen een dagh â 2. daer naer gaf jk in raden een versoeck schrift over, daar het begeerde antwoordt op volghde, wanneer oock van dese 3000 ra gesprooken wiert en den meergenoemde sjaeij des wegen gehoort, bekende dat die penningen door hem gesonden waeren maar gaf voor dat jk die door mijn dienaer ter leen versogt hadt, hier op volghde dan een vertoogh waer bij jck eenelijk en ten principaele van desen Sjaij sijn dienst en handel aen wijsinge Deet, en maer weijnige staelties aenhaelde om redenen alsoo hier oock geschien, en hij met de sijne buijten den dienst vande E Comp: gestelt is, gaande de Copijen van do versoeck schrift vertoogh en resolutie tot uEdle achtbare speculatie hier bij gevoegt, en waer bij light sal te verklaringe ontwaeren
ontwaeren wesen, hoe slappelijck niet alleen dese aen wijsinge is in reguart genomen maer noch boven die van veele raats persoonen, welcken meer naarde ooger van een aenstaende Direckteur dan op haer Eet en plight sien, verworpen is om geen ondersoek onderhavigh tewesen want 't is wel seeker dat zijt soo bevonde souden hebben, en of schoon sij vande wegh hadde willen wijken, of met andre pratijke sulcx trachten tegen tegaen, jk soude daer op gewapent zijnde haer wel anders geslingert en ten laasten pal gezet hebben sulcx dit weijnigh twelck zijlr niet hebben konnen loogenen genoegh acht, om tot een staeltie te dienen want mijn vermogen en qualiteijt liet niet toe om dingen van meer gevolgh en aan mercklijken stucken voor den dagh Ende te reghten tebrengen, dies halven oock niet Quam te Roeren vande goederen, die aldaer tot een merckelijker prijs minder heb genegotieert gelijck doen met de balgerriese Doeriassen, en Niquaniasse algedaen werck hadt, sullende tzelve verschil mede wel voor staelies mogen verstrecken, mij leet zijnde dat jk inde Negotie aldaer niet verder konde klaer raeken, haddende gehoopt het Cattoene gaeren oock in gereetheijt tekrijgen om mede te packen en scheepen, doch mitsdient in de wegh ontrent bardewaen wiert aengehouden op pretentie val thol, soo was daer geen wachten naer gelijk ook naer de Neusdoeken of roemaels welcken doen noch niet tenhalven vaerdigh waeren, ende de fotassen en kleden die wel meerendeel geijnt doch met bleeken noch een geruijmen tijt soude vereijssen om daer mede te konnen vorderen, soo liet ik 'tzelve aldaar soo berusten, met die sorge van goede ordre op alles gestelt te hebben om die goederen voorts te jnnen, en in gereetheijt tebrengen, op dat die op mijn weder komst moght vaerdigh vinden, om teprijseren, packen en scheepen, wes jk pmo deser van daer vertrock, naer herwaerts, alsoo twerck hier van te groosten belangls. alsoo twerck hier van 't grooste belangh was, om de zeijde armozijnen mochta &:a te jnnen, achtende dat de grooste hinderpael, (om 'tzelve marckts gangh te bemachtigen, un met sjaij, en de sijne haer Casatie buijten den dienst vande E Comp:e ter zijden is geset, ent zelve dese toght wel waerdigh is geweest, want soo il met desen Hoogen marckt bovende waerde het moet gaen, uijt dan souden zijn naer haer zin verkregen, en jk weijnigh ijs off geen verschil hebben konnen aen wijsen a:o 1682. beklaaghde den E. heer Directeur en Commissaris Baukes zalr. sigh ongelucktigh te wesen, dat hij soo een hoogen stijgeringh, en marckt der Zijde op sijn aenkomst en met de eerste Negotie die selfs bij woonde Quam aen te treffen, maar wat sal jk seggen t die de marckt nuw alsoo hoogh bevinde te wesen, als deselve doen was en in geen 9. a 10.