Van Carwangh den 30 Iunij 1681. — Jnwoonders van batavia, die met schriftelijcke vergunning vande hooge Regeringh by gedackte vischerij alle haar cost quamen soecken, wat nu de klagten — aengaat van gedagten mardycker over het gewelt hem off de zyne doorden Tommegon nattajoeda aengedien daer van hebbe ick rock niets vernomen, maar sal daer nae behoorlijke ondersoeking doen, en sulx u— Hoog Edle in het toecomende bekent maacken Jn het besichtigen van gedackte stilstaande water- hebbe ick wel op 2 verscheyjde plaatsen eenigh Iaty houdt vinden staan dogh van geen sonderling belangh, gelyck ick het oock op meer plaatsen in het bosch hier omtrent soo voor desen, als nu tegenwoordigh hebbe bevonden zynde by het geheugenisse der Javaanen alhier voor desen verscheijde chineesen geweest, die het goede en beste hebben weg gekapt, en na batavia off elders — vervoert gehadt, ick heb oock vande Javaanen niet konnen vernemen dat hier om heen eenig aensienelijck— jatij hout soude staan, als alleen op een eenige plaatse boven op de Revier chebetk dat Ick oock willens— ben tegaan besichtigen, als oock na meerder soecken by aldien mij daar toe de nodige tyt niet zal ontbreken De klagten vanden vaendrager Bervelt tegen den Tommongon natta jouda, en wederom vandesen tegen den vaendrager voornt, bevinde Ick meest al wat verwert en onseker door malcanderen te lopen— alsoo sebeijde maar op het aenbrengen der Javanen betusten dat veeltijts sonder grondt van waarheijt bevonden wort, soo dat na mijn geringe oordeel de voornaamste oorsaacke van verwideringe en mis verstandt tusschen haarlieden hier uijt is ontstaan, dat den gedachten vaandr haar wat te streng heeft willen brengen tot die gehoorsaamheit diese behoerden te hebben om spoedich te volbrengen, het geene hy haar uyt u hoog Eds naem heeft moeten belasten daarse evenwel heel niet toe gewent waaren, als hebbende meest na haar eygen sin geleeft, door diense wijt vande — mattaram gelegen, en voor desen oock door d' E comp:e nooyt
Van Carwangh den 30 Iunij 1681— nooyt terdegen besocht zyn geweest gelyck d' E capt Jochem michielsen sulcken onderscheyt tusschen carwangse Javanen en die ontrent cheribon &a oock claarlyck— bevonden heeft. daaren boven heeft hy sigh vry wat te onvoorsichtigh met de Javanen in enige handeling van vee ingelaten gehadt verstreckende haar meergeld als haar wel mag worden aenvertrouwt hier door is het gebeurt, dat de Javanen na haar gewoonte wat te lange met de voldoeninge van dese penningen uytblyvende, hy haar wat kant daar toe heeft aengekonden gehadt het heeft sig oock by dese tydt niet wel schickken willen, na het quaade bedriff, dat den Tommongon te laste gelegt is, heel scherp te vernemen, alsoo — het vooreerst niet duydelyck genoegh bleeck om hem daar over wat hart aen te tasten, en ten anderen sijn handtreyckingh by het vervolgense wederspannige baliers nootsaackelick was, zullende de Javaanen door gedackte scherpe ondersoeking na des Commongons gedoente, het waare dan dat hy schuldich off onschuldigh bevonden wierde, inden goeden moet en gewilligheijt gestuyt worden, diese tot compes dienst betoonden voornamentlijk den Tommongon ende sijne van welcke men uytterlyck niet meer soude hebben connen vereyschen als se by desen tyt hebben getoont soo bevinden sig oock oe beschuldigingen der Javanen tegen den vaandr Bervelt vri verwert, en veel oplosse gronden te staan waant de besetting een stemmigh onder eede verklaart, dat hij goede sorge voor haar onderhoudt gedragen heeft, en de sieken van syn eygen Tafel altyt bygestaan, zynde van het opcopen der levens middelen en het weder vercopen derselve met overwinste, haarlieden niets besent, nochte— oock het versenden, van hoenders, hout, bamboesen &a naar batavia veel weijniger dat hi tienden daar van soude hebben genoten, uijt handen der Javanen die sulx voorbyde vastigheyt hebben vervoert gehadt dat oock de Jnlantse soldaten over gebreck van ryst hebben geklaagt, is waarschynelijk ontslaan te zijn — uit haar eygen kaericheijt, wantse haar costgelt— opgesteken
Van Carwang den 30 Iunij 1681 opgesteken hebben, en haar Rantsoen vleesch na— Batavia versonden, off verruijlt aende vrijlieden— dryvende met dit alle eenhandelingh van hoenders— diese dan haar wiven off vrinden op batavia hebben toegesonden, Levende voorts van haar blooten Rijst, — en eenige groenten uijt het bosck den slegten toestant van dese negerij kan men hem oock niet wel heel en al ten lasten leggen, aengesien de overwaten groote — Hongersnoot die hier voorleden Jaar geweest is — veel volx heeft doen verlopen die uijt comp:s de oorraet alhier niet heeft connen voeden en versorgen verscheyden Javanen, die ick al voordesen voorde — beste en degelyckste slag onder haeren Lantaart hebbe gekent, geven goet getuijgenisse van hem verklarende datse vande swaarste beschuldingen die tegens hem gedaan worden, niets weten,— dogh dat de vrij lieden hem verclaegen ouer het vercopen van arack en kleyn bier, Item dat hij de besettelingen verboden hadde by haar te drincken off haar te betalen, sulx verclaart hy onder Eeden gedaan te hebben, alsoo gedackte vrijlieden niet by nae als Arack hier brengende, noch te overmatige winst hadden genoten, dat het volck noch wel haar — costgelt en randsoen speck en vleesch aen verquansselden, en dan sieck worden: hen telate quamen betuijgende daar en boven dat den dranck soo veel oock niet bedraagt als hem wel te laste gelegt wordt, hebbende deselve noch daar en boven tot een seer geringen prijs laten vercopen, sodanigh — na tegenwoordige ondervinding magh het oock wel met de schelt woorden gelegen zijn, daar hem de Javaanen over beschuldigen, want hij diere verclaart daar van niets te weten, maar wel, dat hy op ontfangene quade geruckten vanden Tommongon, hen een scherpe vermaning hadde gegeven, onder anderen— hem voorhoudende, dat hij Erger als een hondt soude doen, indien hi de Hooge gunst van haar — Hoog Edlns vergat, die hem uijt syn vervallen staat soo hoogh verheven hadden, welcke woorden, oock wel vanden Tommongon soo duydelyck mischien niet begrepen