circumstantien hebben in desen geen repetitie noodich geach te meer alles wijttloopich bij seecker schriftelijk sommier Verbael den h. r Gijsels op ons affscheijden ter handt gestelt, genarreert hebben, waer van de copia hier bij gaet twelck u achtb: bij gelegentheijt gelieuen te resumeren, vertrauwen u achtb: tgene in desen mancqueert, gesuppleert zullen vinden, &n de constitutie van gemelte naachtb staet evidemt vermogen aff te meten.
Wat aengaet den Tarnataensen staet, verthoonnt sich naer t'natureel van dese inconstante natie, vrij in candabele termen, houdende, de selue meest van een humeur, als de Inhabitanten van Ceram gedreuen, & met de meeste omsichticheijtt vande Gouverneurs, oock consequent de saecken zich dienvolgende vougen, ende den meesten vrucht schaffen, uijtt d'advijsen vanden E: Gouverneur lodensteijn dato 7en april vassado verstonden den standt ende gelegenttheijt, oock onder andere In breede gededuceert, t'gepasseerde, tusschen den Coninck, ende rijcx raeden aldaer, Namentl haer ouderlinge deffidentie ende quade subspitie van des Conincx doen, waer in Conses oordeels) gemeltjen lodensteijn circumspect ende loffelijk gehandelt heeft, de particulariteijten vertrauwen u achtb: largo bij copia der seluer ende volgende missiuen Item de naerder Interpretatie vanden Ed: h r Generael grondigh vernemen, ende om u achtb: vacientie niet te misbruijcken, eenelijk ten bestuijte hier toe vougen zullen, de bevoorderinge vanden oorloch tusschen den Tidores ende spangiaeret, Iegens ons, ende den sarnataen, present aldaer in treijn ende geoeffentt wordende, u achtb: saecken derwaerts merckel verbeteren, waer van voorleden, ende dut loopende Jaer d'effecten gevoelt, eerst omtrent 500: blaer, ene nu niet minder als 600: bhaer nagelen in retour van dien candt aengebracht worden zal meer als in 40: Jaren herrewarts te samen vandaer geretourneert zijn, eenel vr. mancque van demande, ende goeden afftreck inde specerijen, u achtb: hun vande selue effecten niet connen valeeren, zulcx u achtb: affairn, ende geextendeerden ommeslach wel vereijschen zoude, echter ist verdraechlijcker de vruchten in onse als in andere handen vervallen, die de selue installich maeckenende Iegens u achtb: uijtt cladden conden./ en Banda, gedraegen sich u achtb: affairn ende staet, In florisanter constitutie, ter corsaeck dier quartieren, de Overfedieuse courssen vande vooraengeroirde estrangiers niet subject, maer alles van u achtb: onderdanen ende supposten despendeert, de selue bij loujale ordonnantien in depotie — t'onswaerts, ende de Importabele vruchten vant landt, tot sustent vande lasten connen gepreserveert blijven, waer van (des den Mildtgever allerdingen) gedanct was, ditt Jaer alle andere voorige geexedeert, ende u achtb: in retour, goede parthije specerijen van daer voor desen toegecomen, ofte noch te verwachten staen, welcke u achtb: in— beter debanck van vrijs, als de nagelen, connen houden, u achtb: eijt eren tien
u achtb: verseckerende particuliere geen aenpart Inde selve Commoditeijten genooten hebben, daer op hun wel rusten mogen, dien handel zoo in Europa als India universeel possedeert t'waer gewenscht, zoo zulcx vande nagelen mochten doen, waer toe als nu goede apparentien verthoonen, te hopen staet, Intt aenstaende d'Effecten volgen zullen. / Een principael poinct, waer van meer consequentien resultere noteeren consideratijff, In u achtb: staet derwarts ouer, Is, datt noch veel natureele bandanesen aldaer, als dienstbare, om de vruchten te amasseren, aengehouden worden, welck gansch sorchelijk, ende voor de verseckerheijtt van gemelte eijlanden dangireux exstimeeren, d'erarenttheijt verthooutt ons van tunt tott tijt, haer quaetwilligheijtt, tot progres vande selue, en laeten oock geen occasien voor bijgaen, often — trachten naer Ceram te verloopen, niet alleene de lijfeijgene, maer selffs de schoolkinderen, welcke van onderjarighs spruijten, inde christelijcke religie opgetrocken, ende aengelou zijn, daer uijtt notoir haeren quaden airt bekent, en moet affgemeten worden, nimmermeer ijts tott verbeteringhe, van onsen staedt zullen uijttwercken.