Ende aldus sien vrij, dat de Vliet-beecke van Coopmanschap, die haeren Schat wegh-draeght wordt eenen vloijenden stroom, omme hun wederom in een grooter Maett met Geldt te vervullen Het Exempel van dese groeijende grootheijt, heeft jonghst den Hertogh van Savoijen gemoveert sijne Princelijcke Resolutie opentlijck te verklaeren aen alle Natien, presenterende vele Privilegien ende Jmmuniteijten dengenen die souden komen om te handelen in sijne vrije havene van Pilla Franca, ende insonderheijt eenen vrijdom, van gereetgeldt wegh te dragen voor alle de waeren ende goederen, die sij souden inbrengen oft andere Occasien: ende echter weten wij dat noch in Joseanen noch in Lavoijen eenige mijnen oft Gelder meer en sijn, dan die sij hebben ende dagelijcx verkrijgen door handelinge; Maer sij weten van gelijcken, Indien vrij hun Jaerlijcx waeren brenghen Salhoewel voor een seer groote waerde, dat sal volgen, want niemand. het geldt immediatelijck Geldt moet alsijd op Coopmarschap en moet twijfffelen, off
wachten ende passen, want sij gaen te samen: ende het is Noterens waere, dat dese Princen te vreden sijn, haeren Schat mede te deelen, alleenlijck om te genieten den handel vande waeren die hun aengebracht werden, waervoor sij Com den Coopman t'enconrageren) geenen Noe en namen daerij bij het uijtsenden van ons geldt winnen den Emploij van onse Schepen, den handel vande waeren, ende de proffijten vande Costuijmen off Tollen, t' welck is een drijvondige beneficie Daer is noch een objectie off twee soo swack als al de rest die eerste is, dat indien wij handelen met Geldt soo sullen wij te minder waeren ons Coninghrijck lossen; als off ijemand uijttet die Landen die hier tevoren soude seggen occasie hadden, om ons laecken, Loot, Tin, ijser, visch ende diergelijcke waeren te consumeren gebruijcken, off dienen haer nu ons' geldt inde plaets van dusdanighe van Nootsaeckelijckheden, T'welck te affirmeren seer absurd soude wesen Off dat den Coopman niet liever hadde waeren uijttevoeren (waerbij altijt eenige winsten verwacht werden) als geldt te transporteren, 't welck altijd sonder eenigen Pasdom maer is het selvige oft vermeerderinghe aer ter contrarien daer sijn vele Landen die ons seer breede ende profficable Traffijke
mogen aenbrengen voor ons geldt dat anderssins ons ganschlijck geen handelinge en geeft, uijt saecken datse onse waeren niet en gebruijcken, als namelijcken voor eerst d'Oost Indien, int eerste begin van dien, alhoewel wij naderhand door industrie in onse Commercie met die Natien, hun gebraacht, hebben in't gebruijck van ons Laecken, Loot rin, ende andere dingentwelck is een goede Casditie tot de voorgaende vente van onse Coopmanschappen Wederom eenige Luijden hebben geallegeert dat die Landen dijt permitteren geldt uijttevoeren, sulcx doen, om datse weijnigh off geen waeren ende hebben, om mede te handelen, Maer dat wij hebben groote quantiteijt van Coopman: schappen, ende daerom haer doen niet en behoorde te wesen ons Exempel — Hierop is d'Antwoord kort; dat indien wij soodanige quantiteijt van waeren hebben, als ons volko:— melijck provideert van alle dingen, die wij van over zee noodich hebben, hoe souden wij dan twijffelen, dat ons Geldt in handelinge uijtgesonden, niet Noodwendichlijck wederom te rugghe in schat moeten comen, t'samen met de groote winsten, die t'selve magh procureren ende te wege brengen, in dijer voegen, als hiervoren is aengewesen, ende aen d'ander sijde, Indien de Natien die haere contanten inh