Sullende bij provisie als 'er geen andergelegentheijt is, een gedeelte verwachten pr vrijmans vaartuijgh, om ons tot nader commoditeijt te behelven; Het Iongste gesondene is bij den dispecier te deser plaatse bevonden ongemeen met vuijlight te sijn vermengt geweest, en waer op— gevolgelijke grote leckagie is gevallen wij versoecken soo veel mogelijk, met goet geel wax te werden gedient; En: dewijl wij voor Iegenwoordig niet anders hebben, sullen wij desen sluijten en uE; niet de effecten en belangens van de E: Compe in de bescherminge des alderhoogsten beveelen, en blyven (Onderstondt) Erntfeste, wijse, voorsienige, seer Discreete, uEs Vrundt en Dienst willigen Dienaren, (was getekent) Ns Schagen Pieter Schaffer, Rumphius, Pieter de Bocq, en Js Snaats, (terzyden) Amboina aan 't Casteel Victoria den 22e Iunij 1691: — (leegenstont) P: S Na gedane ondersoeck hebben wij nog uijtgevonden dat den voorn: soldt aldaer over begane faut tot matroos met wo 9 is gedeporteert, sijnde in sin reeqte daer hi mee aan landt gecomen is, sulx niet gemelt, maer wel in die geene daer hy meede van maccassr is versonden, en die hij soo lange hadde verduijstert, wij sullen echter eens dienen te weeten wat eygentlke zyn misdryff is geweest (nog leegerslont) Amboina, Victoria, Datum als voren; D'Ernfeste Manhafte, Wel:wijse, Dappere, voorsienige, en seer genereur Heer. d'E: Heer Francois Prins Presidt en opper gesaghebte mitsgads den Raadt op maccasr E: Heer, uE: Schrijvens van den 10 passo is mijn op den 18e dito wel terhandt gecomen, door den Zalegerees. waer uijt verstaan als dat ick door 's Comps onderdanen soude 400: sparre laten kappen, de welcke nu claer leggen, maer den Chiale den Arent tot nog toe niet vernomen, wenschte wel soo uE: gelieft mij daer van te ontlasten, door dien alhier de Ooste windt noch niet door en waaijt, wandt dezelve opstrandt leggen onder de Clapper boomen;— overmits onse tijdt pmo Iulij van 't Costgeld verscheenen is, soo ben ootmoedig versoeckende om ons weeder te versien; — Sende uE:, met den brenger deeses de 10: achterstallige Cleeden van den galarang arang; Meede maecke ik uE: bekent van de drie huijs gesinde bestaende in 12: persoonen van Crain Pelgu. de welcke weg geloopen sijnde, daer ick uE: afgesproken hebbe, en haer syn ophoudende inde Negorij Jampage, staande onder Cramn Cinding. waer op ick mijn Corpl, met den galar; van Pelyn naer toe gesonde hebbe, ende hem late vrage waerom hij het 's Compse volk ophoudt en hi tot antwoort gegeeven heeft, dat hij deselve niet ood enhondt, maer dat Crain Boelecomba gesegt heeft dat hy dezelve niet los soude laten, voor en al eer dat hy voornde Crain Boelecomba. soude waarschouwen, die nu tegenwoordig nog in Boegis is; — Meede maake uE; bekendt als dat Crain Tiro bij mijn gecomen is, en min gesegt als dat den afgesetten Crain tiro eenig volck meede genomen heeft, dewelcke hem met toe en comen, door dien en hoff dienaers syn, dewelcke niet en mogen verkogt, ofte van het ryk genoomen worden, het zij dat een Coninck in, ofte afgeset werden, soo moeten dezelve altijd vast staan, waer op ik hem geantwoort hebbe, waerom mi het niet eerder bekent gemt en heeft, waer op hy seyde, als dat
dat hy meende dat sij luijden de afgesette Crain syn goederen maer meede zelve wegbrengen, maer tot noch toe dezelve is ophoudende, zoude deselve daer wel weeder van daen gehaelt hebben, maar zal hier op uE: ordere verwagten; den brenger deses gent Abram Arentz van Cotendijk soldt is ootmoedig versoeckende om syn verlossinge, door dien sijn tijdt volcomen uijt is, derhalve versoecke off uE: een ander in sijn plaats gelieft te zenden, door dien ick een Ionge meede ben afsendende, dewelcke de weegen wel bekent zin, hiermeede afbreekende beveele uE: inde bescherminge des alderhoogsten en ick sal blijven (onderstt) uE: ootmoedige Dienaar (was getekent) Wijnandt Muller; ter zijden) Caliconken den 27e Iunij. 1691; leegerstondt) P: S; meede maken uE: bekent als dat Catojing, en Toanke, opperhoofde van de Boegis alhier op den 19e 's nagts eenig volck uijt de Negorij toenejange genomen heeft met alles wat si luijden gehadt hebben 't welck onderdanen syn van Ari Cajo waar onder meede 3: 's Comps onderdanen syn, 'tweeten twee van Crain Bontebange van Zaleijer, en een van Crain Limo Limo. waer over de boven gemelden opperhooft gevraegt heb wat voor een sourowang haer sulx geraporteert heeft, de welcke naem syluijden niet en kanne noemen soo dat ick presumeer dat het geen regte Surowangh en is van zyn Hooght want by my de sourowangs van zijn Hooght wel bekent zin; Maccasr Aan den E: Heer Presidt Francois Prins, mitsgaders den Raadt. — D'Erntfeste, Manhafie, Wijse, voorsienige, en seer Discreete, Heer, en Heeren Op: uEs wel gegeven order ben ik nevens den supoost van zijn Hooght Bonij. den 2e Iulij aen den berg Lamolo aengecomen daer ick over de 500: coppen inden arbeidt gevonden hebbe, daer van wel 200: zijn hooght toebehoorden; hebben haer allemael bij een doen vergaderen, en haer aengesecht, wat bij den Edlen Hr Commissaris, en sin Es aghtbaerht, en sijn Hooghts Bonij: advijs goed gevonden was, volgens inhoudt der placcaten, en dat se alhet gond, 't geen sy reede. uijtgegraven hadde aanstonds by mijn souden brengen, en haer behoorlje arbeids toon daer voor te ontvangen, daer op ik ten antwoordt kreeg. dat 'se inden tijdt van 14: dagen de waardij van een rx. niet gevonden hadden, daer ick de minste gelooff ter weerelt aanslong; dog hebbe ick de drie dagen die ick hier geweest heb, soo neerstig agt op haer geslagen als mijn doenlke is geweest, nogtans en hebbe ick niet konnen sien datter de waardij van twee Maasen by haar gevonden is, behalven de slaven van zijn Hooght, die hebben gisteren een Teijl en twee koepans aengoudt gevonden in een kuijl die wel 6: â 7. vadem diep is gegraven, dat de anderen anport om diergelke diepte te graven, en by aldien dat se dan uijtvinden vertrouw ick dat hier niet een man zal blyven; doch het sal sig selven in den tijt van 10: â 12: dagen uijt wijsen, als wanneer ik sijn agtbre op het spoedigst den toestandt sal bekent maken; hier werdt op verscheyden plaatsen goudt gevonden dog soo kleijn dat 'se het niet connen van zijn vuijlight suijveren, soo datse daer geen moeijten tico
moeijten om willen doen, die plaats daer het goudt voordeesen is gevonden, die zijn heel ondergraven, en omgekeert; Het goudt dat bi zin Hooghts volck — gevonden werdt, door mijn gewoogen, om aen zijn agtbre raport van te doen; dog het blyft onder haer berusten, Myn Heer ick versoeck om een cleyn stuckje zeijlsteen alsoo min die seer testade souw comen, bij aldien dat hier wat goudt gevonden wierd; — Hebbende sijn agtbe anders niet te adverteeren soo zal ik onder het welneemen van syn E; sluijte naer dat syn E; en desselfs raad inde bescherminge gods bevolen zijn, en verhoope te blyve uE: onderdanigen en trouwschuldigen Dienaer (was getekent) Pieter Pietersz; ter zijden, in 's Comps landt op den Berg van Lamolo, 1691: — Rapportje bi mij ondergesz: Iacob Steenbergen Sergiant in 's Comps dienst schriftelijk opgesteld en overgelevert aan den Edlen Heer Dirck de Haas Extraordinaris Raadt van India mitsgaders — Commissaris over alle 's Compses oosterse Conquesten weegens het geene mij in en omtrent het oproupen van Radja Soping is weedervaren; Edle en wel gebiedende heer Na dat ik den 28en van de verleede mr Iunij afscheyt van zyn Edle hadde erlangt, ben ik den 2e deeses in de Negorij Lompinge, omtrent 4: muijlen van de hooft plaats Soping geleegen aangecoomen, daer ick den afgesetten Coning vrij sobertjes gehuijsvest, vondt, die ick dan ook al ten eersten de oorsaak van mijn comst voordroeg, en uijt syn Edls naem versoek deede, dat hy soo dra mogelne eens aan het Casteel geliefde te comen, also syn Edle iets noodigh met hem te spreeken hadde, daer toe hy sig ook al datelyk gereet toonde mits dat syn oproepen geschiet was met voorkennisse en toestaan van radja Boni want hy by contrarie vaststelde, dat hem nog grooter ongeluk stindt over te comen, als hem reets bejegent was, waar op ik hem niets anders in antwoordt conde dienenen, dan deese is genaemt touanga. die alles heeft bij gewoont, en dat sin Hooght Boni. mij selfs een sleijdeman hadde mede ook verclaerd, dat sij gegeeven, en over sulx van deese besendinge ongetwijffelt moeste geene andre last had als mij maer alleen cennisz, hebben, met welck bescheydt dien vorst sich vergenoeght deweg te wijzen zonder sig meriers sieldt, versoeckende dat ik nog een dag â twee wilde wagten op meer te mogen bemoen:) dat hij tot zijn gerustht nevens mij in geselschap mogte gaen hebbende in alle dese. voorvallen denlijcken twelck hem niet connende wijgeren, sondt ik opstondts een toehoorder geweest van mijne dienaeren voor aff na 't Casteel om de oorsaak van en niet een woordt willen gebruijken in mijn lang vertoeff zijn Edle te berigten, dog die verneeme ick alle het geene mij dat tot nog toe niet is opgedaagt; wij geraeckten dan 4e off radja Copingh daer aan op weg te weeten den afgesetten Conink met zyn vrouw, (sijnde de suster van radja goa) en ontrent sestigh sopingz. ingeseetenen, die meest gedestineert waaren, om de bagage te dragen, comende nog dien avond tot inde Negorij Iappan. op het gebergd geleegen daer wij weegens de groote vermoeijtht onse ruste namen, die niet lange nade middernaght wel dapper gesteurt wierdt, wandt ick seer schielik door mijn leydsman (de souro van radja Boni) wacker gemaekt en aangesegt wierdt, dat de geheele Negorij in is ontmoedt: van allarin