De Chineesen in Amboina removeerende, als zijnde luijden welckers
welckers handel nergens anders toe en dient als om met haere schaggerije en woeckersz d:r Ingesetenen ende soldaten te plucken, hadde den heer de vlamingh keur gegeven, dat sij off christenen souden werden, off alte samen naer Batta vertrecken, Onses Oordeels is van haer verblijff niet quaets te verwachten bij aldien sij sig hal te samen, met de vaert, nae de custe van Java, tot procure van rijs Etch erneeren willen sonder hier sixum domicilum te neemen, ten welck en op sighte wij oock verlanght hebben naer vaste tijdinge vande spaense saecken in Manihla, om daeruijt den goeden voortgangh van den Rijs handel op Mindanauw te apprehenteeren, en: naderht de randtschap oock hier uijt Amboina te laten Trequenteeren, de wijle wij bemercken dat de inwoonders deser provintie veel meer gebreck van rijs hebben als wel die van Molucco, tot welcke vaart dan de aenwesen: chineesen souden cunnen toerden gebruijckt. maar uijt Copije van Missive door den Hres Gouvernr Cos dato 28en Julij gesz: ende ons p:r d'e Fluijt sandijck toe gevaerdight in Copie hier nevens gaende sullen 11: E: gelieven t3 verstaen hoe dat alle die quaede gerughten van den Chineesen Oorloghin Manihla, door soo weel veelse oogh getuijgen, bevestight, ender door 't aster blijven van 't spaens succoere gelooft niet dan enckele vercierselen zijn alsoo gemelte succoers hoewel maer ter quantiteijt van 3 Foncquen in 't laetstv: Maij Voor gammalamma zijn gecomen, hebben: Manihla vanwaer in Maert vertrocken waaren in vreede gelaaten met gemelte Jonquen was den gewesen gouvern:r Francisco d' Esteibeer wegh geseijlt hoopen: nogh ander 5 dos Aen dambuanga te vinden ende met soodanige karnemelcx maght imindanamo te infesteeren wij gelooven evenwel dat dit alwat hindernis in de geprojecteerde Mindanauwse Rrijs handelingh sal geven. pr gemelte Fluijt Zandijck gewerden ons 40 ersten drijs uijt Molucco, ende 2000 Rs in Comptr beijde seer wel te pass: sullende comen, zijnde de comptanten merder in quantiteijt als wij aldaar hebben gelaeten 't welcq ons vertrouwen doet dat in ternaten den cleeden handel beter succes gehadt heeft als hier ter plaetse, daer seecker niet met allen vercoft i onse Cassa blijft nu door voorsz Aenwas van penningen merckel:
merckelijk versterckt moogen: in alles haalen een sma van 40 duijsent Realen zijnde daeronder begrepen b duijsent do voor deesen bij d'een en d'ander a ½ ra pr cento smaens op Intrest genoomen, die wij nu dencken aff te leggen, maer van wel gewilde sijnwaten blijft het packhuijs schaars gestoffeert, in sonder ho van sulck cleeden, die dienenconnen, om de beroijde soldaten in de vodden te stecken waer van wij heelen al ontbloot zijn, waeromme dan oock vruchtigh versoecken, dat u Es gelieve het eerste schip tot ons succours gedestineert wat vroegjes aff te senden, ende ambr alsoo voor aff te gerieven met 't geene meest van nooden hebben, van 't welcke wij aenstaen:e besendingh p:r 't schip Zeelandia bij aldien 't selve uijt banda hier comt aente loopen ofte defluijte Sandijck U1: E:d breeder beright sullen doen, senden:e efter tegenwoordigh een provisioneelen Eijsche, van alle coopmanschappen victualien contanten etcf die nae goede calculatie soo tot de negotie, als Noodrustight der praesidie voor den Jaere 1657 gerequireert werden, Desen dan gaat p:r 't fluijtschip de salm zijn: g'ordinneert at accasJaer aente loopen, om van daer den Coopm wesenhargen en: 'tghene ter selver cantoire tot voordeel van d: E: Compe genegotieert is in te nemen,gemelte salm heeft ons heel weijnigh dienst gedaen, ende eenelijck een ladingh brant hout op hoehoe aen 't eijlandt manipa geprocureert, dogh met soodanigen last herwarts aen tenderende rescontreerde in zee voor larique soo harden stormweeren holwater dat de steeven geheelijck soude zijn gedisolveert geworden ende de sluijte gesoncken in dien de zeeluijden daer op vaarende niet voorsightelijk een goeden haven hadden gecoosen, ten ancker loopende onder de reduijt hila aen de custe van hitoe alwaer wij deselve door onsen baas Timmerman ende den schipper van 't verongeluckte daght den haringh hebben doen visiteeren, de welcke rapport de den dat gants niet geraden was in dit fell e ongestuijmige regen Mouson d:o sluijte met desselffs ladinge na 't gat van Amboina te laaten laveeren, sijnde de voorsz:e steeven soo sleght gesteldt aen