Bartus : Rederborsch. en Reijnier Wouchier. / Den raad' door den Luijdent Jan Fransz: in den boekhr en pr gesaghebber Willem Hoerman bij een geroepen zijnde, stelden voor dewijle met d'aankomele van 'tIagje Cadirij en den boekhr daniel Poartius van 't Eijlant savo — op 21en augo Io leden, is comen te blijcken, in wat een troubeleuren stand gemte Bartius de Inwoonders van dat Eijlant heefft gelaten, geljk bij desselffs dagregister op die reijs gehouden, en de verclaringen dierwegens bij de twee gevange en mede overgebragte regenten van siaij en seba, als dat van: stuijrman en bootsman van gem:t Jagje onder de datoos 18:' en 21e 7ber: voor gecommitteerdens gepasseert largo te sien is, off het niet ten hoogsten nodig soude zijn, dat men eenig persoon uijt den raat naar derw: committeerde om naar de gront dier onlusten soo veel mogelk te vernemen, en met eenen die van Pimo uijt naam van d' E: Comp: aan te seggen, datse de vervolging welke sij tegen die van de negorij kiaij etc: deden, tot nader ordre soude staken, en haar met eenen te roepen om nevens de regenten der andere negorijen naars herw:ts te comen, op dat men de parthijen tegens — malkanderen soude cunnen hooren, en haar des mogelij op de beste— wijse tragten te verEenigen. / — Alle 'twelcke bij den raat rijvelijk overwogen zijnde hebben dese besending nodig geagt (te meer inde Jo brieff p:r negombo aan haar Hr Edns gesz: dierwegens is aangehaelt:) om daar door des mogelk alle verdere moeijelijckheden op dat Eijlant voor te comen, Committeerende daar toe met gemeen goetvinden den adst Harmannus Nederbosch vermits voor dees — tijt geen bequamer persoonen van 't Casteel connen gemist werden, om op 'tspoedigste p:r de Chialoup den doradus met behoorljk Instructie versien naar denw:s te vertrecken:/ Aldus geresolveert Timor Int Casteel Concordia ten Jare, Maandt en dage voorsz:, onderstont en was getekent Joan:s fransz:— Willem Moerman, d' Bartuis, HVederbosch, en Reijnier Wouchier; — Woonsdagh Instructie
Jnstructie voor den adst Harmannus Nederbosch Dewijle in rade is goetgevonden ul: p:r de Chialoup den boradus naar't Eijlant savo aff te senden, soo sult ul: soo drae aan boort gecomen sal sijn anker laten ligten, en de reijse in godes naam ondernemen, latende wanneer drifftig sijt, den pl stierman met desselffs zee verstandigen, int stellen der Cours, en vordere regering ove: 'tscheepsvolcq haar sin volgen dewijle ul. daar in on-ervaren zijt/ — Op savo gecomen sijnde sult aldaar op een bequame plaats, en opperwal 't anker laten vallen, en d' Inwoonders aan boort seijnen, en bij aldien deselve niet en Compareren, soo sult ul: haar door den zavonees Cana (die om tot ul: tolcq te dienen van hier mede gegeven wert:) uijt naam der E: Comp:e laten aan boort roepen, sonder dat wij verstaan, dat ul: off ijmant van d' onse haar aan lant off in haar negorijen sullen begeven; alsoo dat volcq altijt verdagt moet gehouden werden, en te meer in desen haren twistigen, en troubeleusen tijt /— de regenten dan aan boort gecomen sijnde, sult ul: van haar op 't seeckerste — sien te vernemen, waar uijt de onlusten tusschen de negorijen Pimo en seba ter eenre, en d' negorij liaij ter andere zijde is ontstaan, en haar met eenen uijt naam der E: Comp: op 't Ernstigste afmanen dat d' Eerstgende de — vervolginge welke sij tegens de laastgemte hebben ter hant genomen staeken, en bij aldien sij Its tegens deselve weten in te brengen, datse dan op coupang souden comen, op dat parthijen tegens malkanderen gehoort sijnde, men op de — beste manier haar soude sien te vereenigen, en bij aldien sijlieden genegen scheenen 't zij soo d' Eene als d' andere parthij om haar beklag off verontschuldiging alhier te comen doen, moogt ul: haar den overvoer met comp:s bodem, wel aanpresenteeren, en sij des begerende tot ons overbrengen. / — docq sult ul: aldaar opt naukeurigste van haar hebben te vernemen, wie dat ordre tot het opvatten en oversenden der twee regenten van siaij en seba etc: heefft gegeven, en soo deselve in Eenige saken schuldig zijn, waarom, parthijen nevens haar om deselve aan te clagen, niet mede naar herwaarts sijn gecomen, en oocq haar aff te vragen, wat last en ordre den pl twede — Sr Bartius geduijrende sijn aanwesen met het Iagt cadirij aldaar, als op sijn vertrek van daar, aan die van Pimo en zeba &a heefft gelaten./ — Dit aldus door ul: ondersogt en uijtgevoert zijnde; sult de reijse van zavo — (naar alvorens die twistende natie met goede reden, den vrede onder den anderen Ernstelijcq aangerecommandeert te hebben) direct naar herwts voort setter, sonder aldaar onnoodig tijt te versuijmen, wel lettende dat inthorw:s komen dingsdagh 10en febr: A. o 1688. — en raat door den pl gesaghebber Willem moerman bij een geroepen zijnde, zijn de brieven door haar Edelhedens de dato 10e der voorledene maant aan't opperhooft en den raat tot Coupang gesz: (on pr 'tJagt de Den raat deses Casteels door den pl gesaghebber Willem Moerman bij een geroepen sijnde stelden hun voor nademael den voorleden Iaars gewesen pagter Jan Baxe been van amsterdam tot nog inst meer dan rxs op affkortinge van sijn belooffde pagtpenningen ten bedrage van 750. elxs heefft voldaan, en weijnig apparentie schijnt dat er meer penn: tot affkortinge van dien bij hem sullen werden getelt, off et daarom niet raadsaam soude zijn dat men desselffs goederen liet Jnventariseeren, om aan d' meestbiedende te verkopen, met dien verstande dat niemant deselve sal vermogen te mijnen, als die genoegsaam op haar reecq: te goet hebben, en 't gene buijten dat dan nog mogt te kort komen, hem nevens sijne twee borgen elk voor een geregte derdepart op haar lopende reecqe te belasten:/ om door dat middel d' E: Comp:s voor schade te behoeden :/ — Aldus geresolveert en vastgestelt ten Casteele Concordia op timor datum Als boven, was getekt Willem moerman, d: bartius, Nederbosch, en Rijnier wouchier. / Vrijdagh den 2en Januarij Ao 1688. — op geen lagerwal comt te vervallen, off dese rhede voort fort te soecken, dewijl voortaan onveijl sal worden, maar 't anker te laten vallen inde bogt van babouw off anders in de slijckhoecq van posemauw alwaar verseekerde rhede te vinden is. / — Waar mede wij (alsoo ul: niet anders dan goede toeversigt, eendragt op de reijse en pertinente aentekening van 't gene ul: is aanbevoolen te houden:) ul altsamen de hoede godes toewenschen, en verblijven, onderstont vl: genegene vrunden was getekent Joan:s Fransz:, Willem Moerman, d: bartius, Nederbosch en Reijnier Wouchier. ter sijden stout, Timon Int Castel Concordia dij 49:e 9b: 1681. / waar naar sig in sijn reijse p:r de Chialoup — den doradus van hier naar 't Eijlant savo — sal hebben te reguleeren. / — op geerv.
zeijst in Comp:e van tJagje orangie en d' Chialoup Egmont op heden hier aangebragt:) in haar aller tegenwoordigheijt geopent en gelesen, waar uijt onder anderen is comen te blijcken dat haar Ho Edelhedens d'uijtvoering der Expeditie op 't Eijlant rottij aan het gewesen opperhooft d'E: verhoeve zalre en den luijtent Ian Fransz hebben gelieven toe te vertrouwen, en aanbevolen offet dierhalven niet ten dienste vand' E: Comp:s hoognodig was, dat men op het spoedigste de Chialoup Egmont naar 't Eijlant end' negorij Termane — affvaardigde, om den luijtent Joan:s fransz: hier van kennisse te doen, en naar herwts te brengen, om dan met den anderen gesamentlijk te beramen, hoemen dese Expeditie ten spoedigsten sal bij der hant nemen, en ten sijnde brongen dewijle haar Ho Edle gaarne sagen, dat de nederlantse militie p:r 'snog verwagtende fluijt schip sparwouw uijterlj ulto deser van hier naar de — provintie Banda gesonde wiert; 'twelk alle bij den raat overwogen zijnde soo is met gemeene stemme goetgevonden nog desen avont d' Chialoup meermaels gent naar derwts tesenden, tot overhaling vanden luijtent voormelt, om alsoo alhier geen tijt te versuijmen. / — Aldus geresolveert en vastgestelt ten Casteele Concordia op 't Eylant Timor datum als vooren onderstont en was getekent, Wm Moerman d'bartius, Hederbosch; en Reijnier Wouchier— tewee Maandagh 16en Febi A:o 1688. /— Den raad deses Carteels op het hoog g'Eerde bevel van haar wel Edele— hooghagtbaarhs tot battavia (vervat in haar Jo overgesondene vanden 10e Janrij om soo spoedig als doenlijk zij met de Expeditie en 'tdempen der tsaamgeswoorne tot rottij voort te vooren, op dat de naar herwts gesondene crijgsknegten met de aankomst vand' fluijt sparwoude tijdeljk naar banda werde overgebragt) geleth hebbende heefft nae rijxe overleg al vooren gesterckt zijnde met den schipper Nicolaas Nordens ten meesten dienste van d' E: maatschappij goet gedagt op — morgen de Chialoup Egmont met de Permaanse regentten nae dat alvorens Jaar schenkagie ontfangen sullen hebben:) en een getal van veertigh — crijgs knegten onder 't bevel vanden sergt Licas van huijsz: tot versterckingh vand' posthouders soo daar als tot Landa naar derwts te versenden, van waar hij — naar verrigter zalle opstonts met den sergt Hans Iacob kelder, een Corp. l en 12. — gemene Crijgsknegten nae raccouw vertrecken sal, en voor die ravier buijten triff op 66: vadem 't anker werpen en tot nader ordre blijven posthouden op dat de tsaamgeswoorne daar door werden affgeschrikt, met hare vaartuijgen de reijcq naar amarasje te nemen, geljk nader bij het last brieffje den stuijrman en sergt mede gegeven vermelt staat, en sullen d nog hier blijvende Crijgsknegten, benevens het gewoone rantsoen tweemael ter weecq van verversingh — lastbrieffje voor den onderstierman Napten Loots en den sergt Hans Jacob Celder om En sigh op Hunne Reijse van hier naar termane en Faccouw na te cunnen seguleren. /— Bij sult zoo haast aan boort gekomen zijt het anker ligten, en de reijse naar termane met hulp van godt almagtig voortsetten, daar gecomen sijnde sal den sergt lucas van huijsen met 40.