Een borger vaartuijgh nae dato van sangij over de manado geretourns ende een tagulandse Ionck hadden oock beright gebraght van de sware sieckte aldaar Reguerende, ende de dood vanden provlen vaandrigh, smit, en ondercoopman meijert, in wiens plaats den boeckhouder anthonij vanden mast nae dato voor opperhooft derwaarts gesonden is; de Redout ter selver plaatse manado was seer vervallen Ende aan't predikants huijs nogh al veel te doen; den kranckbesoecker de Haas was van daar gelight, om dat te groote gagie won, ende het werck ginder light met een geschickt soldaat te stellen soude sijn. de pagters van't Clappus bos op sangij
Ternaten sangij klaagden seer sterck datse in plaats van winste te doen, bij die paght al over de 600: Rxs hadden verloonen ende versoghten seert ootmoedigh van die pagkt penningen gereleveert te werden. van taroena bovengemte was oock in november 'tIagktje amsterdam te rugge gekeurt met kalck, En wanen daarmede overgekomen de predikanten de leeuw en vander sluijs, die wegens den aanwas van't Christendom derwaarts over als nogh geen groote getuijgen is konden geven om de woelths vandie Eijlanders; welende gemelte Iagkt sedert naar amboina gesonden, om daar wat vertimmert; in deselve maant november was de Hoecken de brantgans uijt de boght van tominij te nugh gekomen, met beright dat de Inwoonders op 't Eijlandt togia in deselve bogkt gelegen, wel genegen waren hun schildpadhoorn aan d' onse te vermuijlen, maar
Ternaten. maar datse veel te lijden hadden vande gonontalers, panigiers, mandaresen en boegijs, die hun alles afkoghten off afnamen, gelijckse dan nu oock weijnigh ofte (om Reght te spreecken) niet te leveren hadden, nae dato is gemelte brandgans over Xula naar Amboina verhouden, gelijk in die materie geleght is Ende aldaar aangehouden. de fluijt soeldijck hadt oock een toghtje inde gem: bogkt gedaan en onse polthouders van daan gelight, mitsgaders eenigh houtwerck van gorontale mede gebraght den gouverneur lobs had selfs in october 1682: met de sloepen Eendraght en malacka een sprongk togktje afgelegt nae gilola ende sawoewo, daar van de Inlanders wonderlijk wel bejegent, ende oock door die van gammaknonna en loloda met ongemeene beleeftheijt beloght ende begroet was. soeldijck had nae sijn wederkorste uijt de bogkt van domini