De voorgemelte droogte vemengt met harde suijd oostelijcke winden blijft noch even stijff aenhouden, schijnende den hemel somtijts wat voogt te beloven maer sonder effect, hier door is het aerdrijck seer dor ende sijn wij genootsaect geworden, bij edict, scherpe ordre op 't gebruijck van vuir te stellen, tot voorkominge veeler ouheijlen die uijt dat element in dusdanigen tijt, ligtelijck ontstaen konnen, sijnde voorts de backen op Paij mits gestadig aenbrengen van water tegensoordig terwijl da Chiampans de specerijen van de cantoiren halen moeten, voor weijnig dagen geprovideert, de burger aldaer heeft bij dese extremiteijt, de handen wat beter als toe voren, uijt de mouw gesteken, hebbende eerstelijk, op hoop van goed succes (dog te vergeefs) met geweldigen arbeijt, nevens hulp van parteij soldaten, weder vervolgt, de groote put in 't bos, waer aff met Nieupoort mentie gemaect is, en naderhand nog uijtgegraven twee andere plaatsz. aende Negorie daer men oock wat goets verwagt maer den uijtslag is soutwater geweest, sulcx hier insgelijcks over menlijk aengermeer, plancken twee lading extremis neren ij bewas, hebben giem: heijt dese minste worden. welke thertrwaerd orsigtig ind en blinde borster in het gebleven ongevan oor wierd ande Edelhm ken geschut lijck men gesegt van etogen
geen ontset vindende sijnse nu vast besig aen het maeken eener kalckoven tot een groote Tanck binnen den pagger van des opperhoofts wooning, naest de kerck, hoedanig daer even te vooren een kleene gemaect is, nae de wijse als in aengetogen brief vertoont hebben die digt en goed bevonden wert houdende 40 leggers nat, waermede het tot beter gelegentheijt sullen moeten aensien. staende buijten twijffel nogh al eenige soodanige lancker door de voornaemste ingesetene aldaer in hunne erven particulier gemaect te werden, dewijl hun de nood nu wel aenporren sal Onse onderhandse wercken, nae het kleene getal arbeijders, nemen nogh al redelijcken voortganck, de balcken leggen op 't Noorder huijs en de kap werd over eijnd geregt, twelck in korte dagen staet geabsolveert te wesen, soo men geen hout tot ribben te cort komt de steen brekers aende over sijde leveren maendelicx goede partije steen uijt, maer 't kalckbranden op Rossingeijn valt langs hoe swaerder, om dat het hout bij de handt gestaen hebbende, uijtgekapt en nu ver en moeyelijk moet gehaelt werden, met het weggraven van bultige hoogten op den den berg Belgica, is preuve genomen, en sijn daer aengestelt 100. matroosen, soo vande vrongelucte fleuijt diemermeer, als d'andere scheeps bodems die in 30. dagen een groot werck afgeleijt hebben, latende sigh het succes nu vrij beter aensien, als voor desen, sulcx dat wij staet maken, met 200. kloecke slaven in 18. maenden een effene grond te krijgen, ongevaer 50. voeten lager, als de voet van het tegenwoordige steene hoornwerckien of Tenaille, werdende bevonden, deselve wel 8 a 10. vti, dieper te moeten wesen dan laest geadviseert was, maer wij en vernemen niet, dat ijmand vande burgers dit werck 't zij in't geheel of bij perceelen genegen is aen te nemen, sijnde selfs onlustig, het oir tot die voorslagh te leenen, sommige welcke de meeste slaven hebben meijnen dat de hoogten soodanig als nu begonnen is, voor geen twintig duijsent rx. s te slegten, en de Matriaelen boven te dragen sijn. slaven te huuren, valt oock te kostelijk, wijl men voor stercke jonges ½ rx. daags betaelen moet en dat soude alleen, voor 't effenen der berg op 1½ Jaer tijt met 200. man, gerekent, bedragen op 14 a 15. duijsent rxrs behalven de rijs kost van den arbeijd der soldaten, is mede niet veel te verwachten, hebbende wij onlangs tot preuve laten aenbieden een vereering van 200. rx. voor die geen die lust hadden vrijwillig te wercken aen't graven van een water put, agter geseijde berg Belgica, om nader hand met steen tot boven de vereffende gront opgemetselt, en van de aerde, die men afwerpt omvangen mitsgaders, alsoo op het vlacke pleijn gebragt te werden, waer toe haer 50. man lieten vinden dewelcke nae 2 a 3
nae 2. lb. 3. dagen arbeijts weder mosten doen vertrecken, off vijle Matroosen souden in haren ijver verslapt, en het sammelen vande soldaten haest geleert hebben, egter salmen hun, terwijl het graven nu op magt van volck wagt, daer aen laten voortgaen, alsoo de put oock een van de eerst noodige wercken is, om het aenbrengen van water uijt te winnen, en te sijner tijt een kostelijck waarborg voor de fortresse aldaer te vinden, wij verwagten ondertussen op de komst der vreemdelingen, in hoop, dat deselve schop en kruijwagens (die nogh dagelijcs in voorraet gemaact werden) ter handnemen en onder civile belooning van kleeden daer een lustige gang in doen sullen, mitsgaders dan voorts u wel Edelhn vermogens wesen, ons met 200. kloecke slaven ofte gevangens, twee aen een ketting geslooten, te assisteren, dewijl ons niet toe schijnt, de Matroosen ginder overvloedig sijn, staende die van diemermeer, gebruijckt te werden soo op Arou om een scheeps lading timmerhout, als op Goram partij Note boomen, te kappen, en buijten de selve hebben wij geen meer dan die op de vaertuijgen bescheijden sijn, vermits de aengekomen schepen alhier, maer proper bevolckt wesende, gants weijnig hebben konnen missen, oock stervender nu en dan al eenige in 't hospitael, 't geen ons noch bij de voorige schaersheijt hout, onder andere noodigste vereijstheden, versoecken wij te mogen bekomen 5 a 6. parren, raderen en assen tot karren, sonder de welcke het afgraven voorsz, niet soo spoedig, als gesegt, sal te verrigten sijn, dit behulp verkrijgende sal men een groot geldt versparen, want om de materialen boven te brengen, moeten wij eenig middel inventieren, 't sij met een kraen spil, off ijets anders, daer bij deselve ligtelijck konnen opgehaelt werden, soo als de tijt en noot dan wel leeren sal, wanneer de berg maer eens geslegt, mitsgaders brave ruijmte en een goed uijtsigt gemaackt sij, dat voor alle andere saken van belang dienstig en nodig is, om de gerequireerde fortificatie onbelemmert te stellen wij hebben om deselve een model ter hand doen nemen, om uw wel Edelhu de forma kaerder als op 't papier te vertoonen, gemerckt nogh ijets bij 't overgesonden ontwerp, uijtgevonden is, dat het werck seer verbeteren, oock weijnig of niets vergrooten sal nogh veel meer materialen kosten sal, dog 't selve heeft tegenwoordig niet gereet connen vallen, maer staet in april naest comende gesonden te werden ende dewijl nu met de genome preuve, aen het nederwerpen der uijtstekende hoogten, reeds ondienstig gemaect is, de de halve maen beoosten, naest de tanaille gelijck oock die mede niet lang sal mogen ier bre ers