34. balen kirmanse wol uijt pensia bekomen, gaan nu over. dogh 't Costende daarvan niet ontfangen hebbende is naderwaarts versocht 'tselve over land naa rpatria te stuiren dogh excuseerd sig die kunst te openbaader. aen gewesen kandisch gevangenen soldaat dirk barentse vermeent sigh op 't breken mnden en grael beskae dren afsuek ind klebeden, ent sut is niet end il an woeren geet bij Coeende, haar'thoofft mogen bieden, en VEd: hooghachtb: dier vercrege Conquesten, maintineeren, en defendeeren, daartoe w' legen god den heere ons sal segenen en sijn genade verleenen Uijt persia hebben med het schip de groote visserij 34. balen kirmanse wol voor 't vadered bekomen, die nu med dese vertreckende scheepen tot VEd: hooghachts overgaan, doch is ons tot noch daarvan het Costende niet toegekomen, off 'tselve nogh voor 't vertrek der gemelde bodems sullen becomen, bliefft ons onbekent, soo niet hebben med gemelde visserij de vrunden aldaar versocht het Costende daar van over land VE: hooghachtb: te willen toesenden Een afstreck inde Cleeden, en 't sout is van het verleden Jaar alsoo goet, dan 't jaar bevoorens geweest, en Crijgen soo draa geen gewilde doecken aande hand, off sij sijn ten eersten aande man en verkocht, soo dat w'taanmaaken daar van gelijk geseght, op madure sullen tragten te vermeerderen, om daardoor soo veel mogelijk de winsten te vergrooten. den soldaat, off Corporaal dirck barentsen van hamburgh, voor heenen in Candia gevangen geweest sijnde, hebben w' gevraagd, off hem op het breecken van de steen, en 't graveel verstonde ende luijden daarvan Conde genesen, 't geene hij bekende van Jae, maar wanneer hem vroegen op wat wijse, en waarmede 'tselve deeden Excuseerden hij hem daarover, en wilden 'tselve niet seggen, off aan Jmand gemeen maaken, dogh was wel genegen sijne kure aan Jmand te werck te stellen, waarop den geweest gouverneur
hebben hem 2. soldaaten onder handen gegeven daaraan sijn vermeten al vrij wat heeft bevestigt. 't geene eghter nader sullen ondersoekken men steen kan kauwen. 't geen almede nader ondersocht sal werden. hij seght 'tsax vanden boom Carrangh wel drijfft, maar niet breekt. gouverneur hem twee soldaten, die seer sterck en langh med de steen of ' graven gequelt sijn geweest, heeft overgegeven, dewelcke van sijn medecijnen hebbende inge nomen daar Cort op voor d' eerstemaal veel gruijs, en steentjes bij naar sonden, off med weijnigh pijn gelost hebben, besonder den outsen die den eersten dagh als gebreijselde steen, weel goet sonder pijn is quijt geworden, dogh naar dat hij 3. dagen gemedicineert hadde, heeffth weder eenigh pijn gevoelt, en eenigh gruijs gelet seggende als nu geen pijn meer te voelen, dogh alsoo sulcks maar pas een maand geleden is, en onses bedunkens om alles quijt te wesen nogh niet genoegh gelost heefft, staan w 'tselve nogh nader te ondersoeken, soo wel med de 2. voorgemelde soldaaten, als andere persoonen antaedene peonsaen, op dat VEd: hooghahs. daarvan een nader bericht, en verseekering Connen geven, wij hebben gemelde dirck barents: gevraagt off de bast Carrangdepotte, die VEd: hoogachtb: in haare generale brief naar Jndien aanhaalen, met de rechte is, om de siekte van het graveel, en steen te genesen, soo heeft hij verclaart van neen, dogh dat het sax van de bast van den boom Carrangh wel drijfft maar niet en breekt, niet te min sullen wij 'tselve eens laaten probeeren, en ondersoeken, of daarmede die siekte niet te genesen is, ook hebben alsook dat van deen andercruijt, daarde, hier een seeker Cruijt of blat gevonden, dat wanneer men 'tselve med een kaijsteentje inde mond neemt, en med die bladeren kaut, het steentje dat sonder 'tselve te vooren niet heeft Connen aan stucken gebeten worden, daarmede stren
d'ondervindingh van 't een, en't ander sullen inder tijd overschrijven en gem: dirk barentse sien te bewigen'tscreet te openbaren. en de er verelen ovengaen rolle van de generale manschap geciteerdt bij voorangehaalde generale lijst arrivemeert van de Jachten pampus, en schilbrck uijtergale op gale seer licht med de tanden al kauwende tot gruijs vermalen word, en mits 'tselve geen schade aande mond toebrengt, en naar 't seggen van d' inlanders geen quaat in 't lichaam doet, sal het apparent ook goet voor het breeken vande steen bevonden worden, d'ondervindingh van't een, en ander sullen VEd: hooghachtb: 't sijner tijd Communiceeren, en door beloften den Corporael dirck barents: sien te bewegen, off hij het secreet ons wil bekent maaken, hebbende hij beloofft daarvan olij te trecken, waarmede sullen onderstaan ijmand die inte geven, om te ervaaren off die soo wel als het sap van de bast, off wortel de steen kan breeken, op welcke wijse 'tselve ook best naar 't vaderland soude Connen overgesonden en g'appliceert worden Uijt bengale sijnden 5' xber: verleden op gale bedoorens Ox ultimo november hebben als anno passado over al onder dit gouvernament de generale monsteringh gedaan op Colombo in presentie aangekomen, de Jachten schiebroek, en pampus mede brengende soo voor 't patria, Ceijlon, mallabaar, en persia soodanige goederen, als bij derselver lading, staan gespecificeert de hier voor genoemde lijst, sal Connen beoogt worden, sijnde die voor persia en mallabaar als hier voorgesecht med de helden, en 't sachje Coetchim versonden, die voort Ceijlon aangehouden en voor 't vaderland sullen med dese retourscheepen onder meerder parthij, die nogh te verwachten mederstoun schepen sal 3 or msterdam hebben, tot VEd: hooghanhtb: overgaan, en dat alles soo veel doenlijk in soodanigen portie, als 'tverleden aan, te weten 13 voorde Camer amsterdam, en '3 voor de Camer Zeeland. aangekomen van