vanden Coopman hambuangh, ende voor vhaelde drie geaposteerde Coopluijden soodanich gevolcht mocht zijn dat ons Capijtael door middel vanden tellen, quellen Chinesen handel besteedt ende overgeset soude connen werden, — En dat ter andere zijde tot de gestadige continuatie van commercie geen suffijcant retour byden roover te becoomen soude sijn, In sulcken gevallen hebben haere Ed: den Vice Gouvernr aenges, dat hij alle feijtelijkheden excuserende sich desen hare stil houden met het rijck van Chijna tot beter opertuniteijt dissimulleeren, ende den Rover sanglauw, ingevallen noch inde piscadoris remoreren mochte afwijsen ende sonder eenige simullatie sal te kennen geven Dat wij in dese consunctuere van tijt staende met het Rijck van chijna over het consenteeren vanden Lijberen ende vrijen Chineeschen handel in onderhandeling ende terme van vreede niet en soude connen resolveren met hem aen te spannen, off het voorn Rijck eenige schade aen te doen wij laten staen dat wij het selve souden beoorlogen, soo den vreede getroffen ende den gepretendeerde vaert ende handel op taijowan, ingewillicht werde Dat wij hem inde Viscadoris staende ende duerende dese onderhandelinge niet gedoogen veel min naer getroffen accoort attmitteeren connen, en dat hij dies halven met sijne macht vandaer elders retireeren &e soo lange onse vreede niet chijna continueert sich sal moeten wachten de voors Eijlanden van peln mitsgaders het vaerwater tusschen taijowan ende de Reviere van chincheuw te intesteeren, oft het vaertuijch onder onse paire varende op eeniger leij maniere te beschadigen, off dat wij bij faulte van dien genootsaect soude soude sijn hem niet alleen onse vruntschap te ontseggen maer oock net het Rijck van Chijna aen te spannen ende hem met sijne gantsche macht om te brengen &nde te devaliseren Dat hij buijten dat sal blijven onsen goeden ende wel geaffectioumeerden vrund, die wij genegen sijn niet alleen te favoriseeren maer oock bij refuijs van chijneesen handel tegen de macht van Iquan ende het Rijck van China te beschermen, ende in Jquans plaetse ende digniteijt te substitueeren. — Omme in cas van oorloge des te beeter onse maximo te bevoirderen en sonder eenige intermissie continuelijck op de custe van chijna te mogen grassere hebben haere Ed: den vice Gouvernr Hans Putmrs toegestaen ende geauthoryseert, omme vande scheeps macht die haere Ed: voornemen desen Jare naede custe van china uijt te setten vier handige Jacht als Bleijswijck, Venlo ende de Salm. te mogen overhouden & die neffens de macht vanden Rover Janglauw om de Noord off zuijd van Chijna ten meesten afbreuck van onsen vijandt te gebruijcken met dien vstaende nochtans dat niet anders als vliegende tochten bij der handt nemen ende onse gemelte Jachten alle considerabele & capitale zee machten van China wijcken ende uijt de wech lopen sullen omme soodanigen fuerie & Resolutie als de chijneeren inden Jare voorleden inde Erasmus Baij tegen ons gebruyckt hebben, niet wederomme - subject ende andeling : geapos 2: geladen neur authorihadden happen mitteerde linge ijberen omen van gemelte den to ofte dio voorleden aer sal inde duijdelijk deringe china rlogen egen al wij e becom mans delinge was teerde aengecleijne aen mine maer orvan acht valteren rijck door niet eede iich inden ere coophandel op de tie vanden Meij
Meij subsect meer te sijn gemerckt de generale Oostindische Compe. op het hoochste schadelijck ende praeIndicabel is de aencomste ende gedoochde Negotiatie der Japanse Joncken ende Japanse chijneesche in taijowan ende datter voorleden Noorder Mousson tot een merckelijck voordeel vande gemelte Compe: bij den keijser ende Rijcxraden van Japan geene passen op taijowan uijtgegeven waren, daer beneffens geconsidereert sijnde, dat wij achtervolgens het advijs van vscheijde Jappanders ende selfs vanden heere van Fijrando vrijelijck ende sonder eenige schrupule souden mogen aentasten ende aenslaen alle die des keijsers passen naebotsen, off sonder Behoorlijcke permissie uijt Japan vtrecken, gemerckt soodanige — Lorrendraijers selfs in Jappan als contraventeurs vandes Coninckx passen wetten ende ordonnantien sonder eenige genade met ter doot gestraft ende gemulcteert souden werden soo is het selven bij den Gouvernr Generl ende Raden van India soo verre in consequentie getrocken dat sij daer over gesolveert ende den Vice Gouvernr Putmrs p:r het voors Jonckgen aengeschreven hebben dat hij alle Jappanse chijneesche Joncke dewelcke desen Jare oft naer desen sonder behoorl Bescheijt in Taijovvan vschijnen ende aldaer handel souden mogen soucken sonder eenige conniventie ofte discumillatie met volck & ingeladen goederen aenslaen, vebeurt maecken, ende aengeslagen Chijneesen nae Batta alwaer sij vande straffe des doots ende de Compe: vanden haet van haere mede geinterisceerde geexcuseert sal blijven vsenden sal, maer dat hy soodanichge Japanse Correndraijers in Taijo wan vschijnende, om te minder subject van offentie aen Japan te geven alleenel afwijsen, alle acces ontseggen, ende geen handel altoos verleenen soude, connverende alleenelijck met de Japanse Joncken die met des Ceijsers onthentijcque passen soude mogen vsien ende gewapent sijn, de welcke wij in sulcken gelegenthij voor eerst noch sullen dienen t'admitteeren haven en negotie te vleenen alsoo haere gemelte Ed: niet en sien hoe sij de selve sonder nieuwe irritatie ende minnougen uijt Taijowan sullen connen houden ende diverteeren, als alleen door den middel die den heere van fierando, als de eenige remedie tegen dese quale voorwerpt te weeten, dat wij vande heeren ende Coopluijden die gewent syn op Tayowan te handelen ende passen te vsoucken een seeckere somma van penningen op Bodemerie soude Lichten, onder conditie, dat de selve van haere gewoonelijcke commercie ende traffijcque op tayo wan souden desisteeren dan het selve en hebben haere Ed: om verscheijden reedenen niet ende quade schadelijcke consequentien die daer uijt ontstaen souden den presijdent Nicolaes koeckeback vbooden en geinterdiceert hebbende Liever de saecke op sijn beloop te laten ende noch een wijle in te sien als de Compe: met soodanigen praejuditie te Beswaeren, Gelijck den Vice gouvernr hans Putmans met syn resterende macht ende behulp der ingesetenen van Soulang Sincan & Taijowan een tocht op het gouden Leeuws Eijlant gedaen ende een wel verdien straff is genomen hebbe over de moordadicheijt voor desen aen ons Scheepsvolck begaen en geperpetresoo hadden
Meij soo hadden haere Ed: mede wel gewenst dat sijn Ed: van gelijck ernstelijck gestraft hadde het enorme faict & manacre van die van mattauw te meer de selve vilipendeerende ons gesach & Respect in Taijo wan haer op onse gedane insinuatie inde voornomde expeditie van het gouden Leeuws eijlt met die van Cincan ende Soulang niet en hebben gepresentt ofte daer toe eenige hulpe ende assistentie gepresteert dan aengesien haere Ed: desen dare geen consyderable macht ende geen chrijchtvolck altoos naer Taijowan sullen connen uijt setten en dese saecke om geen schadelijcker consiquentie te causeeren mede met reputatie dient uijtgevoert soo hebben haere gemelte Ed: mede geordonneert de voorgenomen wraeck op mattauw tot beter opertuniteijt uijttestellen hoewel de saecke noijt beter in t'werck gestelt ende ten effecten soude connen gebracht werden, als in dese conjuncture van tijt dat de Sincanders ende soulang te samen aengespannen sijn die van Mattauw den oorloch aengedaen & groote weete aengezaecht hebben 1 Ditto vtrect naer Bantam het Schip t'wapen van hoorn met lant omme aldaer de wacht ende besettinge waerr te nemen in plaetse van het Jacht Zeeburch twelck den Gener: ende Raden van India geordonneert hebben naer de straete Sunda te vtrecken, het fluijtschip schagen te velossen ende in des selfs plaetse te Cruijsen op de Vaderlantsche ende suratse Scheepen als ander vaertuijch twelck vande west cust van sumatra vewachte wort en weegen den oorloch ende aengevangen hostilijteijten met Bantam dient gewaerschout Met gemelte Schip het wapen van hoorn is mede naerBantam vertrocken den eersamen Sijmon Bollentijn Capijt vande Burgerlijcke wacht mede nemende voor sijn particuliere Reeckeninge vscheyden goederen ende Coopmanschappen, op hoope dat hij de selve aende gecommitteerde vande Engelsche Compe: vcopen & tegens een goede partije suijcker soude connen oversetten gemerckt die van Bantam naer het schrijven vanden Coopman pieter franssen den oorloge moede sijn, en wij de besettinge aldaer niet veel langer sullen connen continueeren door dien de Scheepen aldaer op de wacht legge elders gebruijct sullen moeten werden, hebben den Gener: ende Raden van India den voorsz Hollentijn gelast ende geauthorijseert omme geduerende syne aenweesen aldaer met eenige gecommitteerde van Bantam nopen die het schorsen ende afleggen der wapenen t' sij aen boort van onse of d'Engelsche scheepen te mogen confereren ende uijt de selve tot een actie praeparatoir tot vreede te vstaen hoe ende op wat maniere de onlusten tusschen ons & haer ontstaen geassopieert ende geaccommodeert soude connen worden. 19 ditto comt tijdinge van het Schip medenblick leggende tot Bevrijdinge vande chijneesche steenhaelders ende andere Battavisch vaertuijch onder Vader Smidts Eijlant op de wacht hoe dat op den 17: deses elff Javaens tingans comende vande oost onder het vaste lant oost waerts van de Eijlant wederomme uijt het gesicht vlooren hadden ende alsoo den Gener:l ende raden van India beducht waren dat de voors tingans haer omtrent het Vader Smidts Eijlant in d'een of dander creeck wel mochten onthouden omme op onse praeatie owan kelijck Rijcx even achter selfs schrudes pervan eenige souden ende ken Putmr hij alle van sonder ende ende van iven Corren leenel del lijck outhenent oor eerst gotie hoe enuijt als do,als den assen te ende het niet uijt keback wijle Juditie Hans der een tocht verdien per petre. soo hadden