Vlds do Onse reijs nae de zuijt vervordert, den vrijburger uijt Banda abraham Buffel is met sijn Ioncq vande vloote affgeloopen, en nae queij overgesteecken, abuserende de vrunden, en ten principale sr dortsman, soude wiens verloff, en weten door gegaen is, doch boven al d' Heer Gouvern Cornelis Witsz: van wien Expres gesonden was, om met een missive van Sr dortsman, en schriftel:jk bescheijt van ons verrichte desseijn, nae Banda te retourneren, 't welck niet besocht, noch in acht genomen heeft. genaackende de Zuijthoeck van Quamar, saegen onder de wal een sabier met roovers vande Oost, die een tarre met 3man van do Eijlandt vervolghden, waer op sr dortsma met cleen vaertuijer Jacht maacte, dan is gescapeert, quamen 't savonts aende N: O. sijde van een onbewoont Eijlant Congeer, twee groote mijlen van quamar gelegen, ten ancker op 't 3 vadem, vernamen aen landt wil verckens, daer van een geschooten hebben.
Pr ditto, de wint suijdel:jk uijt de wal, maer op den dach variabel met slappe coes hadden Congeer 't savonts stijff twee mijlen N: O: van ons. 2: do Snachts door stilte en suijel:e wint, de cleene vaertuijgen en schepen, wijt van een verspreijt, sagen de hoeck Caco majcoor O: N: O. vier mijlen van ons, de wint O. en z: O: en O: z: O. met cleene travaden, konden bij dage de schepen niet in haelen, de schraale wint en stercke stroomen leijden ons soo verre in zee, dat het lant niet meer en sagen. 3:' do Wenden met den dach nae de wal, tot op 6 vadem, als wanneer door sche pe wint, en vlacke drooghte weder in zee staacken, z: en Z: Z: W. aen smiddaghs besloot den raat voor de wint affteloopen nae Tenimber— door dien de wint van daegh tot dagh uijten zuijen en Oosted:k handt sterck begon door te coelen, jngevolge van dien niet mogel:k aen d' Oost sijde van Arouw met een lager wal jets seeckers vande peerelbanck te vorschen, en op te doen, en om geen tijt vruchteloos, maer tot het geprojecteerde werck van damma, daer meer aengelegen is, te besteeden, in aller ijl, ter wijle het volck gesont, en hantsaem weder aenstaende sij (de Logie op Tenimber in passant gelicht hebbende) naer damma over te steecken, daer in't uijtloopen van Banda door storm en onweder, tegen wil en voornemen van versteecken sijn, sulx mij nae den tijt voegende, en d' ongelegentht van eenige vrucht op strouw met mijn verblijven te doen jnsiende, soo lange de Bandanesen en mooren, bij d' Inwoonders gehoor hebb oock dat geen volck noch cleen vaertuijch om mij te convoieeren uijt de vloote conde gemist werden, van Arouw gescheijden, en- de vloote gevolg bij. coers Z: W: ten z: een Oostel:e topseijls ceelte. 4:' do d'admirael smorgens wt het gesihte, op den dach schoot de wint Z: O: met rolle dieningen uijt den Z: O. coers als vooren. 5: do Saegen smorgens het Oosteijnde van Tenimber N: W. van ons, de wint O. met gemene coelte, 't savonts voor de Negorije Eveneur aen 't N: W. eijnde van Tenimber, daer de logie gesticht is, ten ancker gekomen, neven den admirael (die in passant op de Negorij Cimabesser aen geloopen was) de bootsboot en twee fijnanghs verstonden dat in de Logie nae ons vertreck, alles sonder swaricht toegegaen was, 's nachts d' ander schepen op de reede bij ons gearriveert, behalven een Chaloep die wij gisten alte suijdeb:e vervallen te sijn. 6.: do ditto, Chaloep tot onser beijscharp te voorschijn gekommen, de wint Oosteb:e moij weder, de schepen van water voorsien, tot de voijagie na damma. 7: ditto
7:' do den gulden Haringh sijn swaerste goet jnde lootsboot overgeseth om opgehaelt, gedreven, en gecalfaet, te werden. wint en weder als vooren d' onder Coopman Evert de Lieffde, provisionneel Opperhooft inde Logie op Tenimber, schept met een groote Oranbaij voor uijt nae Sera, om te vernemen off daer ten dienste van de Compe noch ijets te handelen sij. 8: do aen lant voor de Logie den godts dienst gepleecht, daer eenige Inwoonders ten aen schouw quamen, na den dienst sijn de voornaemste Orancaijs van Tenimber, met Capteijn Timorlaut op mijn versoeck bij een geroepen, der welcker gemoederen door minnel:k aenspraacke, in't bij wesen van alle d'officieren getoets hebbe, haer vermanende de heijdense dwaelinge te verlaaten, om met ons den waren Godt schepper van Hemel en aerde te dienen, en haare kinders inde Christel:ke religie te laten onderwijsen tot welcken eijnde mijnen dienst en genegentht aengeboden hebbe, om op 't goetvinden vanden raat, bij haer residentie te nemen, en met een assist en 2 a 3 man, inde Logie te woonen, scheenen met den eersten wat te luijsteren, en toe te staen, dat ick daer soude blijven, maer een van haer Baals priesters, die uijt den naem van d' andere t'woort voerde, wierp twee swaricheden voor, d' eerste dat ick haer taale onervaren was, de tweede datse traegh van begrijp waren, en misschien in lange de religie niet souden konnen aennemen, vreesende ten laetsten de schult te moeten dragen, en 't verwijt te hooren, dat het haer geen Ernst sij, maer slechts; geveijnst om Christenen te worden, waer bij Capteijn Timorlant voechde spreeckende op 't maleijts. sjappa pounja hatij adda trangh, bigitou, kita orang tida adda hatj trang, dat is, jndien jemandt soo cloeck van begrijp mochte sijn, dat sij het begrijp niet en hadden, diende op het eerste, datter niet weijnige onder haer de Maleijtse tale verstaen en spreecken konden en selffs moet hadde haer spraecke inder haest aen tenemen. op het tweede datse voor eerst haer kinderen, dagelijcx bij mij souden senden om te leeren soo veel de bejaerde aenginck, dat niemant gedwongen wier, van Godtsdienst off religie te veranderen, dan die het selffs vrijwillich souden versoecken hier begonnen sij te aerselen, weijgeren haere kinderen te senden, om dieswille datse overdach in't bosch de cost beschaten moesten, en haeren dienst niet derven konden. waer op van mij en d' officieren geseijt wier, datse die den geheelen dach niet souden missen, maer slechts een ure off anderhalff gelijckse anders wel halve dagen inde Negorij loopen spelen sonder jets te doen, dan daer was geen gehoor, sij bleven gelijck de Coeckoeck bij haeren ouden sangh, jae mij is verhaelt dat desen quidam naederhandt soude geseijt hebben, jndien ick op Tenimber quam te blijven, sij met alleman boschwaert in souden loopen.