toe doen Connen, genoech geprovideert, blijven, ende het ha aen die specie niet come te Mancqueren, gelijck oock all halve Jaren de selve gerevideert, ende t' Mancquerende als dan weder gesuppleert wort, soo mede met alderhand vendibile waeren ende Coopmanschappen, daer wel op gel ende ijder t' sijner Respective Plaetse altijt ten hoogsten ge recommandeert ende Belast blijft, wel t'ondersoecken goet regart te nemen, wat waaren ofte Goederen dat best sijn getrocken, ende niet te versuijmen, de selve bij alle gelegentht t' eijschen, op dat d' jnwoonders t' haren Contentemente gerieft, de vertieringe der Cleeden, ende wat het anders soude mogen wesen, vermeerdert wel ende d' E: Compe d'Emolumenten daer van geniet moogen Goddes dienst belangende wort onder Onse Den Christen Onderdanen soo omtrent t' Casteel, in t' leijtimoerse geberchte, als d' Eijlanden BoanbessjUliasser ende Noussalauw naer vermogen, ende soo veel Godt sijnen legen daertoe gelieft te verleenen, beijven kercken ende Scholen over al wel onderhouden Godes woort van onse ministers den Eenigen Praedicant jegenwoordich hier aen t' Casteel ende de Schoolmeesters op hare Respective Plaetsen, met goeden Iver geleert de toehoorders in redelijcke quantiteijt vermeerdert ende aen t' Casteel soodanich, docn onder onse gestadige aen maninghen Toegenomen, dat genootsaeck worden, der Inwoonders gewoone Bancken inde kerck verder uijt te setten ende meerder te maecken, de visiten der geseijde kercken ende schoolen door een Praedicant, Ouder lingh off diacon neffens onse Gecommitteerdens op d' afgelegen Plaetsen ten hoogsten Nodich worden oock niet versuijmt, sijn sedert onsen voor Jarigen twemael in Novemb. ende februarijo laestleeden gen ralijcken overal gedaen, ende nu in dese Praesente maeht door t'achterblijven van den Praedicant Hendrick Pontcasen in Banda, dat de derdemael soude gewes Hetben
Hebben, verhindert gebleven, goede toeneminge in leere ende de diciplitte hebbense t' elckens bij de selve Bevonden, d' ouden selfs tot de Oeffeningen der selver meer als oijt voor desen genegen, ende soo verre door aenmaningen gebracht, dat daer te vooren altijt genoechsaem voor schandek gerekent hebben, eenige meijsjens ter Schoolen te senden, oock sulckx noijt geschiet sij, ijder nu sijne kinders ende de selve in different, soo wel Meijsjens als Jongers ter Scholen laten comen, soo dat in de Iongst gedane visite in d'Eijlanden alleen alreede omtrent de 120 Meijsjens in de Schoolen, ende t' generale getal der Schoolkinderen in t' gemeen soo in die als dese omtrent gelegen Plaetsen in 25 Schoolen over d'Elff hondert Bevonden sijn geworden, ruijm de vier vijfde parten binnen minder als den tijt van twe Jaren, ende wel een derde sedert onsen jongsten van @o Passto vermeerdert, bij aengeroerde beijde Jongst gedane visiten sijn in d' Eijlanden alleen, behalven aen t' Casteel gedoopt 680 kinderen ende 240 Paeren in den Huwelijcken staet Bevesticht, omtrent t' Casteel sijnder meede een goet getal ende veel volwassen soo vreemden als jnlantse Natier geweest, die t' Christen gelove aengenomen ende den H: doop Ontfangen hebben, Godt geve, den selven maer wel Betrachten ende haer leven daer nae aenstellen moogen Die van Alangh ende hilleboij sijn oock doende met een schoone kerck ende School te Cimmeren, ende de selve volmaeckt hebbende, voornemens, ons weeder om Schoolmr te versoecken, die alsdan, off Godt noch eenighe daer onder hadde, almede accomoderen, ende het verdoolde Schaep weder te rechte sullen helpen moeten, op hoope haer voortaen beter comporteren, ende tot haren bequamen Grouwel niet meer vervallen sullen gelijk daer van oock trouwe Beloften doen Op Caijbobo hebben desen aengaende ende om eenige schoole meesters te stellen tot noch niet ondernomen, uijt oirsaeck den Quimelaga, die van louhoe ende e Coninckx gesanten daer vrij wat tegen sijn, voorwendende dat Sulckx
Sulcx doende, directelijck strijden soude tegens het jong gerenoveerde contrackt artic: 14. ende den Colck Alonso oock groote swaricht inne maeckt, sustinerende de Coninck sulckx seer Qualijck nemen ende seer t'onvrede om wesen soude, hebben Goetgedacht tot nae der selver vertreck, om ons in den Beginne desselver niet hinderl.k te wesen, noch die Lieden daer van aff te schricken daermeede te wachten, ende alles in stilgt laten Berusten, gaende alsdan niette min met desen saecke voort, ende den Cooninck hier nae daer over dolerende, excuseeren t' selve, mits dat t' Contract ofte voorsz. artic:l vermaent, van geene Christen no Mooren van wedersijden te vermoogen van haer aengenomen gelove te Brengen, sonder datter men tie gemaeckt wordt, van heijdenen, gelijck deese, die haer noch tot geen van beijden voorzz. religien begeven hebben; het verrichten ende gevolch van dien wort U Ee naer desen aengecundicht T geene UEs ons nopende de f 4161:1:5 voor deesen d'armen alhier gecomporteert ende @o 1637 als de gener le Compe, om in Nederlant aen de Behoeften uijt te keeren, goet gedaen, hebben gelieven aen te schrijven hebben aen de Broederen des kerckenraets alhier beke gemaeckt, die haer dienaengaende, ten hoogsten danck baer betoonen, singulierlijk, over U E liberale Praesentatie, van bij dringende Noot aen haer tot becomen Antwoorde von onse Hre Principalen ter behoeve der Armen uijt te moogen keeren duijsent Guldens, daer hun des noot van sullen dienen ende seggen, dat mits t' volck nu soo Rijckelijk tot Godes woort compt, het haer t' gehoor van ^door de meenicshten oock ^ merckelijcken t' jncoomen voor d'armen stijft soo dat nu redelk ende wel daermede toecomen com doch haer uijterste toevlucht hiertoe nemen sullen dat doende, sullen haer daermede te hulpe comen ende ons wederom op t' Generl valeren—