soude wesen, soo conmen voor eerst dit int werck stellen, dat men noch een groote menighte van Jonge aenwassende noten-bomen, die binnen 4: 5: a 6: Jaren, sullen vruchten geven, liet staen- om alsoo in te wachten, hoe de saecken haer in't patria sullen toedragen, waer na wy ons dan hier souden connen reguleren, want van die volwassen bomen, salmen dan bequamelijk wederom 100: a 150: socquels, macis. int Jaer connen plucken, en insamelen, maer tselve niet nodigh zijnde, connen al mede int cort omgevelt en uijtgeroeijt werden; 't zal aan bandas staat mede groote gerustheyt geven, als ple ay van syne speceryen ontbloot sal wesen, jndien d' Engelse R'hun quamen besitten want buyten allen twyffel, an niet meer als een miltjen van rhun afgelegen, en in sijn Jegenwoordigen stant blijvende, soude door die baetsuchtige natie veel aanstoots lyden, om d' Inwoonderen mits betalende meerder als d' E: Compe tot incoop van eenige speceryen te verleijden. daer toe gemeenlijk sulcke menschen, die van een gierigen aart gedreven werden, niet jegenstaande tegens deselve sware penaliteijten wierden g'emaneert, ende aen de overtreders g'executeert, te vinden zin de voorsz: Inhabitanten dan hunne domicilie op groot banda en Neira genomen hebbende, so en behoeven voortaan geen Inwoonderen van batavia om dese colonie van Jngesetenen te vergrooten, meer gesonden te werden; dese staet en heeft
in de tyt van 30: Jaren, noyt eenig voordeel uijt de batavische overgecomen burgers getrocken, veel min door haer eenige vastight van aen was tot populatie vercregen maar wel int gemeen schade geleden want kael en beroyt hier comende practiseerden zy niet anders als de geringe luijtjens van't hare te beroven, by hun was geen yver int cultiveeren van s' comps lander en 't havenen van de noote-percken, noch 't jnsamelen der specerijen; daer van hebben wy exempel personelijk gesien, aende burgers Jeuriaen Courten, Jan baptista, Jan Westhoff Jan Hendricksz: d'moff, Christoffel bos, en noch meer andere, dese quanten domineerden dagelycx, en maeckten goet cier, en wanneer sy haer eenvoudige medemackers, door't een off ander middel van bedrogh conden bedriegen dat was by haer een gauwight, Jae door hunne sinistre practycken, syn de percken in sulcken dierte gecomen, dat de jegenwoordige besitters de smerte daer van noch gevoelen, zij hadden dese maniere, datse 't een off 't ander besit maeckten redelycx coops te crygen, gelyck als Commer, kan tortorre, Rane, walingh en meer anderen deselve a comptant voor 2:3: 4: a 5000: realen copende; alsse nu die eenigen tijt beseten hadden, vercochten doen d'selve appaijen in tyt van Jaren wederom voor 6:7:8: Ja 9000 r Ra in somma d'eerste tweede, en derde paye vervallen zijnde, dan en wasser dickwils geen gelt, d'naeste remedie om
te betalen was penningen op Intrest te lichten, daar door raeckten de luyden uyttermaten ten achteren gelick als present noch zin, — Rane besit Jacob de boevere onder een capl. van 5000: rlan a ¾ pr cento s'maants.