2290Van China den Laesten december 1687. dat hij een vrij negiant van niemant dependerende wil blijven, mitsgaders welck van beijde s' comps handel voordelight zij, die een factoor der regenten is, heeft een bescherm heer, en occagie om onder dat faveur — mede zijn eijgen negotie te drijven; heeft over al — credit, en wert meer ontsien, als de cooplieden die — geen patroon hebben, hoewel dat de commissie der grooten periculeus syn, en het gevaerlyck is, dese groote te bedienen: maar geconsidereert, dejegenwoordige constitutie deser regeringe daar de Cartarise grooter —- haare staats dienaren, mandorijns en den minste — militair geen coopman, selfs niet de Rijckste Estimeert maar deselve veele quellingen en overlast aendoen, — uijt dien hooffden schijnen de Cooplieden te tragten — om d' eer en 't ontsag te hebben van factooren— te sijn der grootste regenten, en hoogste personagien mits over al de preferentie van hun mede cooplieden genietende, op den grooten naem haarer ms— Eijgen negotie en jnterest waarnemen, en liever zulcke meesters te believen (al houden bij— ind' jn en vercoop, op een parthije voor haer — mrs Reeck: somtijts daer bij wat inschieter) als — oock het gevaer van secretesse uijtstaen, dewijle — de regenten voor malcanderen gansch niet weten— willen dat zij, off ijmant harent wegen hun met de negotie bemoeijen, en zoo imant hunnen factoors zig hier in niet voorsigtig weet te gedragen — valt Ligt in ongemack, want de regenten soo— Jalours op den anderen sijnde laten sinisterlijk door — haare dienaren geduurig na vorssen, wat andere jnt werck stellen, twelck uijt komende geraeckt den factoor alleen jnde klem: dan dese swaarigheden — schijnen de cooplieden haar te willen onderwerpen alsse maar haare winst sugt en negotierende— aart mogen voldoen, en den naem voeren van een groot negotiant - te zijn; gelijck wij bevonden hebben dat die geenen dewelcke vande Regenten gebruijckt werden doorgaans de sufficanste onder de cooplieden zijn, sulx haare rijckdommen met het drijven haaren mrs en te gelijck hun
Van China den laasten december 1687. — hin particuliere negotie accresseert, Eckter duncken wij (onses geringen oordeel) dat de E. comp:e het best zal varen bij kooplieden die sufficant zijnde— gelyck op aijmuij alles voor haar Eygen reecq: negotieeren, aengesien de groote meesters der factooren — de zaacken somtijts soodanig weten te dirigeeren dat de vreemde handelaars Hare goederen aen die factooren door een genoegsaeme dwingelandije beneden— de waarde mosten afstaan, maar 't is oock practicabel dat de aijnuijtse kooplieden jngevalle zij met den anderen converieren, om ons dus den — marct te stellen; door de afcomst der hoccierwse cooplieden off facteert gediverteert, en een jolousie — onder haar ten weder zijde verweckt werde, waar door diverse partijen en humeuren tegens den anderen — komen aen tebieden. — Hoe 't nu in soccieuw toegaat, wat maeckelaers factooren, off administrateurs vander grooten negotie — daar sijn, en hoeverre ijder coopman particulier — voor sig selffs doet, daar van connen wij thans niet oordeelen, jmmers ist seeker dat daer hooget en grooter getal bevelhebbers resideeren, de cooplieden vervolgens onder meer subjectie staen, kinderlijck sijnde voor— s' comps handel. — off de disfidentien tussen de hooft regenten ende thol commissaris voor s' comps handel beter als een goede Larmoriet te houden zij, daarop konnen wij het cargasheer volgende berigt geven tot speculatie al eer wij het cargasoen aenden thol heer op gaven, wierd onsen tolck door een vertrouweling vanden tholman secretelijk geinduceert datw: aen sijn Edle maar omtrent de 2/3 part van ijder coopmanschappen en aenden — songia (gouverneur nog een weijnigh minder souden opschrift stellen; twelck van ons nagecomen wierd en Echter de coopers van al het jngecogte — den thol compt hebben moeten betalen, sulx niet duyster blijckt dat den thol vorderaer de overige 1/n part in sijn
Van China den Laasten december 1687. — in sijn beurs steeckt, en den songia (gouverneur) aande foccieuwse hooft regenten, en die weder na — pekking, de begrooting van het cargasoen nog minder overschijvende, schijnt den kol commissaris voor de meerder opbrengende thol nog een seer fijn man te blijven. — de hooft regenten daar en tegen soecken wederom — ongetwijffeld haar voordeel bij den jncoop jnsonderkt vercoop der chinese goederen schoon wij sulx op — aijmuij vanden songia (gouvernr) niet hebben connen behoeuren. maar wanneer de thol commissarissen Ende regenten — tegens den anderen banderen, hebbende vreemde — traffiquanten veele quellingen van d' eene op malcandaen aldus te traverseeren) off wel van beijde parthijen te gelijck te verwagten, de harmonie tussen den campo — (keijserlijk thol commissaris en hooft vande negotie) en den songia (gouverneur op aijmnij) is omtrent s' comps Handel geensints nadeelick maar goet geweest, maar wanneer den siciankong (groot admirael) in dien tijt hier present had geweest off het dan oock zoo soude gegaen hebben, konnen wij niet weeten, veel min te konnen oordeelen, off de— goede harmonie tusschen de thol commissaris ende Hoccieuwse hooft regenten, voor af nadeelick zij— in allen gevallen de Thol heeren werden over al gevreest, en ontsien, mits dien de regenten bij de buitenlandsche vaart der toncken niet weijnick geinteresseert zijn. — En zoude men met goetfatzoen mogen geloven, dat de regenten meer de vruntschap des thol heers benodigen dan de thol heer, die vande regenten, endewijle d' uijtlandse natien eenlijck comen te negotieeren, soo heeft men ten principalen te doen met den thol commissaris om dat die het hooft vande commercie is, de regenten quaad willende, konnen wel wat moeijelijckheden, en vexatien toebrengen, te meer daer den Luijster der thol heeren bij de regenten gelijck in faccieuw soo groot niet is, maar het efficatieuste point daar het een coopman om tedoen is, sijn de winsten, die door een goede