Behoeftich is, &n de handt wort nu int geheel voor hem niet allene geslooten, maer alle Credit affgesneeden, Invougen hem de Tollen vande nagelen, op d'oude Schulden van sijne voorsaten gecort, en tot onderhout van sijnen berooijden staet niets geaccordeert wort, wat sal dit anders als groote verwijderinge Causeeren, & consequentelijk oorsaecke geuen, om meerder wreeuel, jegens ons te onderstaen t'ware dan om de vruchten aenden vijant te doen vcoopen, ofte hem wel naerder met de selue te Emgaigeeren, waer vuijt niet als merckel Schade voor de Comp:e te vrwacht ten is, dat d'onse meede arbeijden, om de groote Corexpondentie, met den Tidores & Spaengiaer, Item het houwelijck tusschen de Croone van Tarnate, & Tidor te vhinderen houden het (als vooren) niet anders als verlooren moijte want 't' blijct om onsent wille daer van niet desisteeren noch promoueeren wil, behalven van onse genegentheijt geinformeert weesende, hare in tollegentien soo secreet aengeleijt, ende bestiert worden, dach wij nimmermeer vander Seluer gelegentheijt, met practijcque vstandt becomen, dien volgende met advancen eens toe tasten, & hun een oordel affsien moogen, waer door hare familiareteijt crachtiger (als continueele reprochien) conden weerhouden ende geprouuneert worden, vaste teijckenen dat t'selue ons mishaechde, & jegens de borstware & Oock de Tarnatanen, eerder tot expositio van hun Onder handelinge, noot saecken lijck soude doen vuijtbersten Om dan voor als noch den staet van Ternate tot nader opportumiteijt, ten beter Constitutie der Comp:e met meeste voordel der Selver te Conserveren sijn ons bedunckens geen expedienter middelen voorhouden als datmen onder vigilante opmerckinge haerder proceduren Semuleere, de reprochien aen d'een Seijde stelde, ons t'huwelijck, ofte den Treue niet aen en trocken, nochte daer van eenich voorder vmaen deden, t'aller tijt haer met den Seluen Breijdel toomden daer meede ons gedurich in Dwbanck houden namentlijck haer Sinistere onderhandlingen met den Tijdores Sunster nomen wij de selve ten aen sien Onge twijffelt moet gehouden worden, den
tarnataen, noch Tijdores noch Spaegiaert ijets goet vtrouwt, ofte van hun vhoopt, maer wel eer, als vooren geseijt) te gelijck den Spaengiaert, Tijdores & ons mede breijdelt gebruijckende d'een soo wel, als, d'ander tot een Scherm vande geene die ijts tot nadeel van sijnen staet atventeeren mochten, om welck onderling verbant aff te snijden, soude niet ongeraden weesen, ter goeder occasie, ende opt versoeck vanden Tijdores met den selue mede (als den Tarnataen doet) een stilstant van wapenen Cquansuijs buijten ordere van Sijne Eden:) (om onse obtsie te reserveeren) gemaect onderlinge vruntschap & meer als ordonare Corespondentie gehouden worde, om bij wege van dien, niet alleene den Tarnataen maer Selfs den Spaengiaert, jegens den Tijdores met Jaloursheijt te doen aen steecken, lichtelijcker door deesen middel tot de wapenen, als met ons gedurich dolleren sullen geconstringeert worden, t'eenich wbiect dat hier jegens conde ingebrach ht worden, is, dat daer door aenden Tijdoorscn voet soude gegeuen worden, om de nagelen van Macjan, ende Tarnate, des te veijliger den Spaeniaert toe te voeren, Item de Onderlinge gemeensaemheijt onder de mooren die nu Secreet als dan publicq, frecquenteeren, &nde om den meesten peninck vande vruchten te maecken niet naer laten Soude, ons te fraudeeren; Hier jegens repliceeren wij, dat onder goede opsicht t' zelue can verhindert worden, &nde dat den Tijdores om meede den goeden knecht te weesen ons aen part inde vruchten des lants accordeeren souden, twelck den Spaeniaere om miimants wille gedoogen, en noot saeckelijck door deese behendige practijcquen met den anderen intermen van hoostiliteijt vervallen Souden noopende de familiariteijt, en t'vvoeren vande Nagelen, als malitiers willen weesen, (cannis soo weijnich als in dien gevalle voorgecomen worden maer Onse opinie is vastelijck den Coninck van Tarnate meerder devoir inde leverantie vande vruchten, presteeren Soude, ende Insonderheijt als wanneer hem de tollen int geheel te genieten toe gestaen worden t'welck meede nootsaeckelk Sal
Dienen te volgen, want als Sijne Ede: wel considereeren can t'intrecken vande Tollen, niet als affkeer veoorsaken daer het teegen deel, hem daer mede gebeneficeert vindende, twelck als 4: a vijffhondert Bhaaren s' jaers gelevert omtrent twee Duijsent Realen, onbegrepen bedragen, ende in stoppinge vande oude Schulden, weijnich Soelaes geuen mach meerder ene schadelijcker gevolgen voor de Compe gesien sijn, derhaluen soo Sijne Edz: Om d'oude Schulden int geheel affte doen (sonder hem nochtans naer deesen meer te borgen resolueren conde vtrouwen vastelijck de Comp:e weijnich Intrest daer bij lijden, maer int leueren vande Nagelen, wel Dubbel aduance geuoelen Sal, want het schijm de Compe: doch een goet gedeelte, vanden Calen Tarna taenschen Staet nootsaecke voeden moet, Dit is Int Corte onse opinie om den Tarnataensen staet voor eenigen tijt in deuotie te conserveeren, ende Intrun t'meeste voordel vande Selue te Trecken (: t'welck onder beter geuoelen Submitteere) niet dat daer bij de particulariteijt getouchieert, maer eenelijck Int gros huer loopen hebben, om tot Inleijdinge vanden staet deeser quartieren te dienen, ten aensien der Selver Consistutie, meest aenden anderen dependeeren door gepretendeert gesach vande Tarnatansche Coningen onder deese Ongeluckige Mahumetisti in habitant, veel Onheijlen ende procjuditable gevolgen, Connen bearbeijt ende te weege gebracht worden, niet dat haer gesach in deese Eijlanden absolut, en souvereijn geextimeert ende verobligeert is, maer door den bandt van haer onderlinge religie soo danich de saecken weeten te bestieren, dat alle de mooren (:onder wien de meeste nagelen gemasseert worden, tot haer deuotie trecken eende van ons affkeerich maecken, Bij ons jongste hadden wij sijne Ed: geadvijseert hoe Capitn: Laoutt quitchib Alij naer Bonave ende de Corcorren op verscheijden plaetsen te lande gehaelt waren, als wij vneemen tot noch toe in gemelte eijlanden geswerft ende d' Ondedanen des Conincx dapper doen Contribueeren heeft (onder Een