dese 3 posten namentljn cotjaer, chilauwb en calpentijn beset connen werden met 60. uijterlijck 75 coppen, ende ons soo groote voordeelen, gerustheijt ende verseeckeringe toebrengen, ae oock de lasten van Trinquenemale en battecalo sonder dese 3 bescht niet connen gedragen werden, soo behoorde het waerdige Ceijlon dat ons soo wel toevalt, de vermeerderinge van dat volck wel te connen draegen, sijnde gebleecken dat terwijl wij calpatijn beset hebben, ons van daer is toegevloeijt een voordeel ruijm 30: @ gulden, daer van de Lasten van 29: coppen seer cleijn ende onder manaer nochtans gesmolten sijn, behalven de voordeelen soo achten wij 'tbesetten van Cotjaer en chilauw, onder dese goede luijmen ende machteloosheijt van Ragia soo noodich da sonder de selve veel hooge en gants voordeelige concepten, die ons van selfs soo toevallen sullen loe en craghteloos blijven, niet dat onse intentie sij, de vaert van alle perticuliere handelaers te beletten die gepermitteert sijn, maer alleen om door die w niet verraden te werden, ende daerom wij oock noijt off om eenige insighten sullen afflaten, daer toe omtrent uEde ende haer Ede tot battavia aen te houden, den wij ons in voldoeninge van onse plicht ende trouwe tot VEds staet, daer toe verbonden achten, ende waer van wij te water vrij wat meer extentie souden doen d te lande niet geraden is. — De zijde teelt soude hier, besonder op colombo en Gale extraordinair wel voort geset connen werden, soo dese menschen van een laboreusen geest beseten waeren, selfs onse — burgers oock soo veraerdende vande natuere des vaderlants, dat sij liever een tapje opsetten, dan hen tot eerlijck gewin (:weijnich vroome uijtgesondert :) begeven: wij — houden soo veel wormen int leven en spinnen soo veel sijde met comps volck, dat wij althoos gereet connen sijn, dat werck over te geven, want het blijckt gelijck hier onder vanden Landbouw wert geseijt, dat wij als schoolmeesters een ijder moeten voorgaen, ende de — middelen aenwijsen om eerlijck de cost te krijgen, ende dat de sught tot gewin haer — eijndelijck doet sien de dingen die sij voorheen niet conden dien geloven, ofte door haer — groote luijnheijt desperaet stelden. — Dewijle den Landbouw op Ceijlon ende wel besonderlijck inde landen van Gale soo voortgeset ende eenmael soo verre is gebraght, dat nu Godloff) niemant langer aen dit goede concept, derft twijffelen, soo gelieven uEde haer oock niet qualijck tel gevallen, dat wij iit lant op de mont der revierzende best gelegene plaetsen packhuijs opstellen, ende dewijl de bhaeij van nivelle daer toe oock seer wel gelegen is, soo kan aldae mede een packhuijs met een defensive reduijt werden gemaeckt, waermede dan de braeij verseeckert is ende ons goede gelegentheijt wert gegeven, aldaer den nelij ofte rijs te verseenkent is, ende ons goede gelegentleijt scheepen, want wij sijn nu / Godloff, inde taelse landen al soo verre dat Iaerlijcx groote quantiteijt sal overschieten, soo da dese saecken niet moeten aengesien werden als lasten, maer als middelen tot grooter proffijt, ende soo grooten verseeckeringe van ons selven ende VEde staet, dat wij ond correctie derven oordeelen, die ons hier in tegenspreecken, die saecken noch niet connen begrepen hebben, want soo wij dese landen ende inwoonders sullen regeere ende daer van de wettige voordeelen trecken, soo moeten wij daer met ons eijgen volck bij en, omtrent wesen, ende dewijl meest alle Indianen ende principael dese Eijlandere boose ende verraderse menschen sijn, gelijck ons de droevige exempelen niet alleen der portugesen maer oock ons eijgen niet dan te gevoelijck geleent hebbe soo moeten wij dan consequent ons selven daer tegens verseeckeren, ende op alle plaetsen
plaetsen nae 't Exempel der Portugesen onse wachten hebben dewelcke hoe die beter versonght . x sijn, hoe wij niet alleen te geruster mogen wesen, maer oock de voordeelen seecker te verwaghten hebben. — Om nu dit werck vanden Landbouw aen perticuliere over te geven, verklaeren wij met alle onse affecten g'inclineert te wesen, maer wij moeten tot ons groot leet wesen daer bij verclaeren, dat soo wij de hant daer van trocken, ende de perticuliere sulcx overgaven, dat wij het geheele werck in corten tijt souden sien vervallen, ende als een groen Cramhout met gewelt recht gebogen, ende te vroegh losgelaten weder sien keeren tot haer eerste natuijre, want alle den arbeijt die nu tot den landbouw wert gecontribueert, geschiet soo veel de Inlanders aengaet meest tegen haer danck ende die wij door haer gierigheijt ende sught tot gewin alleen geneyght moeten maecken onse mildigheijt moet daerom niet ontijdigh werden ingetrocken noch oock den prijs daer op gestelt al te vroegh verlaeght, sijnde een seer goede saecke dat haer Ede tot battavia hebben gelieven te verstaen niet al te vroegh den prijs vande nelij in te trecken, daer bij dan— comende dat wij alle den rijs, ende nelij van buijten comende alleen voor d' E compe aenslaet, ende dat d'E: compe alleen den merckt stelt, ende die op deselve door gestelde winkeliers doet verkopen, in maniere als hier voor is aengehaelt, soo isser bij verhoop van eenige Iaeren te verhoopen dat Ceijlon niet alleen sigh selfs rijckelijck sal voeden, maer datter Iaerlijcx groote quantiteijt sal overschieten om vervoert te werden, om evenwel haer Ede ordre in behoorlijcke achtingh te nemen, ende allenghs d' E: compe ende ons selfs van die groote sorge te ontlasten sullen wij alles doen dat maer mogelijck sij dit werck door perticuliere te doen vervolgen, ende sinde hier op gehoort het advijs vanden commandeur Roothaes, dessave, sijne adjuncten ende andere lieffhebbers van dit eerlijcke concept, soo hebben deselve alle g'advijseert dat sulcx voor als noch al te ontijdich soude wesen, maer dat eerst de lavoreuste ende alderbeste inlandsche hooffden het gevoel der proffijten gesmaeckt hebbende, ende middelerwijl den arbeijt wat meer gewent sijnde het werck van selver sal overslaen, en dit advijs dunckt ons in groote redenen te bestaen, conconderende met den raedt ende advijs vanden laboreusen ende iverigen commandeur vosch ende sijn dessave tot Iaffanapatain, welcke inwoonders door het voorgaen van haere hooffden ende besonderlijck den commandeur, die voor sigh selffs groote woeste landen bequaem gemaeckt heeft, nu reets op sulcke plaetsen beginnen te bouwen, die voorheen desperaet daer toe g'oordeelt wierden, en waer door die commanderije haer nu oock treffelijck begint te erneren, ende met levens middelen te voeden.
Tot ons leetwesen moeten VEde bekent maecken dat wy tot noch toe vergeefs hebben gewacht nae de toegeseijde schepen, die uEde ons beloven in dit voorjaer van daer toe te schicken, soo dat wij grootelijcx vreesen deselve te laet sijn uijtgelopen, ende de noord ooste wint al te vroegh bewesten de cust van India sullen belopen hebben, wij hebben noch al eenige hoope dat deselve present op mallebaer sullen sijn verscheenen, ende wanneer wij vroege besendinge de retour tot uEde sullen connen doen, maer comen de gem scheepen dese maent niet op de cust van mallebaer, soo ist apparent datse een lange reijse sullen hebben ende niet voor aenstaende April meij off Junij sullen connen overcomen gevolgelijck veel te laet VEde ordre te voldoen, wij hebben reets ordre nae mallebaer gegeven, soo de scheepen quaemen die te lossen vant geene aldaer noodich sij, ende niet sal connen gemist werden, ende noch niet dat wij ond sullen regeenen ons eijgen tot grooter ofte rijs te tsen packhuij qualyck te la Gale soo dan met 60: ekeringe 3 besett soo wel gebleecken voordeel manaer Ooljaen noodich dat selfs soo van alle door die n sullen. ouden, den daer toe — en doen d rtgeset selfs onse een lapje wij — wij althoos vanden — ende de — in haer — door haer — langer aen soo kan aldaer dan de brae dloff, inde schieten, soo do cipael dese exempelen geleent hebbe op alle plaetsen