Gijsels seijt haere wel te sijn, dat een man maer een vrouw behoort te hebben, Item datse alle spijse nuttigen Neffens ons die Cristenen sijn, en hun daer door inbeelden gemeenschap met Christenen te hebben de Den dienst der altouresen is ons in sonderh. t nuttieh en dienstich ten respecte, datse geen Nagelen aen en queeken en datse dagen, weken, end maen hun connen inde boschagien en wildernissen onthouden, om hooffden van vijanden te haelen tot bewijs harer vaillantise, ende alsoo ons de destructie, ende schellinge der Nagelboomen dienstiger is, als de bloet stortinge der menschen so salmense tot grooter affbreuck der vijanden langen tijt connen gebruijcken om gestadich de oude en Nieuwe nagel plantagien te ruijneren, en sulcx niet een Jaer ofte twee maer successivelijk veele Jaeren dewijl onse trouwe Amboiise onderdanen en de moren die het met ons houden sullen ons den Jaerlicxen nagel eijsch sullen connen voldoen, dat is duijsent ofte omtp twaelff hondert bharen Iaerlicx, doch al en bequamen wij in thien Jaeren achter den anderen maer halff soo veel, soo souden echter meer als genoch hebben maer de Comp. e is ten alderhoochsten daer aen gelegen datter egene ofte jmmers seer weijnige in handen van andere comen te vervallen dit is dan jmmers den verstandigen genouchn geseijt, en de menichvuldige redenen die in discoursen en comunicatien hier over in u E presentie sijn gevallen verhoopen wij dat u gestadich rememoreren sullen als dese Jnstructie leest ofte over dese saecken discoureren delibereren ende resolveeren sult Het is sonderlinge considerabel en dient inde hoochste achtinge genomen te werden dat men sesfens niet te veel over hoop en hale maer soo als onse machten groijen, en die van vijanden souden mogen declineren sal men sich alleenskens voorder ende meerder dienen te Openb, ende naer dat onse saecken wel connen te succederen ende uijt te vallen, en alsoo de moijelijckheden van amboinse oorloge groot sijn, onse amboinse onderdanen op haer eijgen Costen met ons op trecken, somen segt de alfouresen mede presenteren te doen &a soo dientmen inde verdelinge van geringe conquesten die daer l'allen mede discretelijk te handelen, om de selve te Coucagieren, ene niet te thoonen dat wij alles tot ons selffs soucken te appliceren ende extimeren wij soo hooch de destructien door de alfouresen te doen inde oude en Nieuwe Nagel plantagien der Cerammeren, dat u E mits desen authoriseeren om aen selve alfoeresen, ende onse amboiise onderdanen te mogen alleenskens vereeren nae de gelegenth. t van Effecten der verhoopte diensten Voor eerst
Voor eerst Jaerlicx een somma van twee, drie, vier tot vijff off ses duijsent Reaelen van achten in rijs cleeden ofte andere waeren, om het engagement groot te maecken de selve luijden te meer aen ons te verbinden haer te amimeeren ende oock daer door te beter, meerder en gestadiger tot des viants affbreuck te gebruijcken D recommandeeren vE ten alderhoochsten dese ( saecke ernstelij. te behartigen alsoo den dienst van Comp. e daer aen soo veele is gelegen, als aen eenige andere groote Capitale ende principale saaken hares stants, ende welvaeren in Indien Daer het uijtvallen van ons voornemen ende na d' apparentie vande hulpe der alfouresen sal men met den Tarnaetsen Coninck handelen moeten, doch alles met beleeftheijt om in geen rupture te comen, en insonderh.t met het ernstich continueren van groote clachten te doen over de Trouloosh. t. der Naegelen vervoerderen, waer door wij Jaerlicx in soo onverdraechelijcke costen ende lasten vervallen moeten, hem ernstlijck aenmanende daerinne te versien naer de Redenen en verbant der solemneele contracten De Mooren inwoonderen van Amboijnas Noorderland sijn int minste niet te vertrouwen te meer dewijlse mooren en met huwelicxse verbanden aen Ceramse Nagel vervoederen sijn geallieert, maer soo als d'andere uijt dese soecken voordeel te trecken, door het verstaen onses voornemens en andersints soo souden uijt' selve, alsoo oock mogen doen, en daer mede als geseijt is, voor eerst een machtich vijand op amboins vaste gromt excuseren soo men met de selve weder in eenich verdrach conde comen en gelijck u E ons successivelijk sullen connen laeten weten hoe sub de saecken aldaer aen stellen, soo sullen wij u E oock van hier met Naerder ordre ene macht naer eijsch van saecken ende ons vermogen connen secunderen Om die van Coram onder Banda te brengen sijn wij mede wel genegen als oock om die van Ceram laut te doen betaelen haere belooffde erkentenisse ene de selve naerder te subjugeren maer alsoo wij achten onsaen het wel uijtvoeren exploict meer gelegen te sijn, ende de soodanige tocht vereijscht meerder Tijt als daer toe desen Jaere overschieten sal, dewijle men doch int Regen mouson niets verrichten can soo hebben goet gevonden t'selve desen Jaere uijt te setten een uttigen beeldiensen ene hagien den soo ons stiger het sullen elff int soo ofte ente enouch ende llen als dese eren ste te veel ende r., ende ene uijt oinse Op haer alfourede vermede n en nte tien Nagel desen sten met
Den gevangenen Cackealij sullen u E noch in vaste ende goede verseeckeringe houden lucielas exploit wel succedeert en dat u E die van hitoe connen brengen tot beter verstandt en bevredinge gelijck op dees booswichts apparentie de saecken scheenen volbracht te wesen ende wij vermoeden dat door de Relaxatie van Barus de revolten sijn veroorsaeckt, soo sullen u E door des staets Camere van Amboijna daer wij wenschen dat de hitoese hooffden mede bij Compareerden hem sijn proces laeten maecken daer onsen fiscael sal aenclager wesen ene alsoo wij sijn veradersche treecken uijt se bewijsen soo ons sijn toegesonden gesien hebben, geloven wij vastelijk dat hem ter doot condemneeren sullen, soo sulcx geschiet sullen uE dan op nieus alles examineren, op sijne verweeringe aendachtelijk letten en daer op Justitie administreren naer gelenheijt van saecken ten waere uE dienstich vonden de geheele proceduijre ons toe te seijnden om dat wij t'selve mede mochten visiteren als nae behooren ende u E daer op ons approbatie toeseijnden Aengaen de trafficque, en Negotie op ambr u E sullen die continueeren, soo als nu eenige Jaeren achter een is geschiet en hebben wij sonder verdriet vernomen dat die van Ourien ene larijcque hun mede als vianden tegens ons hebben opgeworpen, alsoo het onderhouden van soo veel Comptoirende Comp. e te lastich valt t' is oock ongelegen residentien te houden te houden op alle principaele plaetsen daer Nagelen vallen: In voorsijden als men meest alle de Nagelen van ambr en Ceram alleen bequam hadde men maer Comptoiren aen het Casteel, Item tot hito tot loelve ende tot Combello daer alle de Nagel teelderen hare Nagelen brachten Soo die van louhoe den Oorloch vigoreuselijk met ons tegen den quinelaha aen vangen souden wij niet ongeraeden vinden, om haer te meer aen ons te verbinden dat provisionelijk wederom een Comptoir op louhoe velden, want alsoo wij doch alle de Nagel bosschen onder vijanden ene geveijnlde vrunden niet tefffens sullen connen ruijneren ende inde bocht van bobbet ofte Caijbobo veele Naegelen valle soo dienen daer voor eerst gelegenth:t te hebben om die te ontfangen ene het vervoeren te beletten ofte soo luciela wel gelegen is mochten daer een Redouwt stellen om voorseeckert te wesen, ende daer naer hier op beter te mogen letten