e 800 dat nu aenden steen tot de lant punten gebreeckt genoechsaem uijt China voldaen en aengevoert werden wanneer een heeft ende eeuwich verduerende werck hebben sullen dat vE: ten besluijte serieuselijck willen bevelen te versergen zij sullen nu ten derden comen tot den geestelijcken Acker die die met het bekeeren der formosanen volgens do Juni berichttinge soo wij oock niet anders daer van connen bespeuren vruchtbaer en gesegent toe neempt en staet te verhoopen wanneer slecht tis oock nodich die met Iverige arbeijders versien blijft daer van een gewenschte uijteijnde erlangen sullen den predicant Bavius die tsedert den tijt sijns aenwesens sich benevens sijnen dienst alhier nu en dan in het leeren der formoiansche taele wel heeft geoeffent doch soo tamelijck gevordert sult met den naesten omme vast inde spraecke te sijn volgens de broederen haere voorstellinge nae xincan vertrecken sulcx dat echter weechelijk de gemeente jn taijouan met sijn Ampt genoech doe opdat bij vertreck van Junius meergen de saecken geen versuijm en nadeel lijden en dewijle do Junius seer erntstich tegen aenstaende noorder zaijsoen naer Battavia ene vorders naer nederlant te vertrecken g'inclijneert blijft de saecken soo politijcke als geestelijk daer baergenomen ende Baevins tot derselver administratie door oncundtschap der taele met bequaem oordeelen oock jngesien en acht geslagen hebben opde voordesen veel voudige gedaene versoecken door Junio en candidie omme van het politicque strijdende tegen het beroep ingevolge verachterlijk ontslagen te mogen sijn soo heeft gem Junius aen ons versocht om in toecomende tijdelijk te ontlasten derwaerts een bequaem persoon uijt ons collegie souden afsenden te resideeren opdat den tijt sijns aenwesens van alle gelegentheijt g'jnformeert sijnde cortij onder do jnhabitanten tot naerder goetduncken van haer verde jn Battavia politelijk de voorvallende cleene saecken omme 't Casteel daer tegens niet mede te bemoijelijk afte handelen ende te beslechten dat hem bij provisie en voor eerst hebben toegestaen en goet gevonden ter eerster opportinuteijt den Coopman Pels en sijn gesinne naer sonlang af te schicken ende een proper huijsken t sijner wooninge te doen timmeres waer mede voort varen ende soo veel doenlijk iosten excuseeren sult van desen allen sullen bij behouden overcomste d' heer Goursr Generael niet breder advijs en Mondelinge rapport dienen om dat in aenstaende daer inne naerder ordineere naer sijn Es wel gevalle en sulcx als den dienst vande Compe op formosa vereijscht dat den tijt leert fdes 798 broos
Soo sullen vE: mede de broederen jn hun geerteljk werck ende soo verre het recht der predickers is streckende trouwelijk de hulpende handtbieder en voor onrustighe mainteneeren doen sulcx dat den waen buijten de palen van haer vocatie niet excedeere ende de peleticke overheijt van dien cant ongequest blijve gelijk soo danige onguerheeden door de staet sucht en wereltse ambitue kerckelijk dienaeres onbetamelijk omwijlen werden bewerckt ende veroorsaeckt maer in allen willen wij sien dat redelyckheijt ende recht gebruijckt en gexerceert wert Belangende ten vierden de Cultwatuo en aenwasch op formosa van rijs suijcker fruijtboomen etc neempt heerl., toe ende hebben de Chineesen dit gewas groote quantite rijs die tot hun selfs onderhoudt geconsumeert ene nodich gehadt hebben) daer van getrocken de suijckeren sijn met soo veel dit als voorleden zaisoen geweest ter oorsaecke veel lants te braeck ende met rijs besaijt gelegen heeft aenstaende zaisoen jn tegendeel bij geen goet gewas dat Godt geve staets de Compe 8: a 10 O picol daer van te trecken sijnde de landen soo dicht beploecht dat de paden nauw te gebruijcken ende qualijck lant genoech schijnt te sijn de vruchtbaerheijt van dit formosa heeft een menichte Chineesen (gelijk de Collectie van omtrent de 7 O aengeeft uijt China hier toe getrocken en aen geprickelt bij willen u E: als een principaele saecke sijnde dit werckte vorderen op het ernstich te recommandeeren alsouden daer toe de Bouwlieden eenige penningen wegen de Comp verstreckt werden gelijck bij ons al met een gedeelte geschiet sij aende sulcke die hier huijs en stoff hebben ende daert 't allen tijden de generaliteijt bij quaden toeval haer aen te guarandeeren heeft met den Indigo is het dit zaisoen insgelijcke wel gegaen en souden soo den toebereijden Bocatius Pontanus over siam herwaerts geordonneert ende in dato rijcke aengehouden geparesseert ware t reffelijk preuve gedaen hebben dat nu tot aenstaende Jaer is gedeffereert ter geleger tijt sullen u E: dit mede proucheren ende den Chinees animeerende in alles de behulpsame handt bieden opdat hunne saecken met fundament mogen aengrijpen ende volvoeren goede emolumenten sal de Compe bij gewenschten toevalle uijt dit vrucht baer Eijlant trecken dat Godt geve VE: sullen van gelijcken de gerechticheijt die d' inhabitanten vande omde zuijtgelegen dorpen desen Jare op ons verleden aenseggen aen Comp: gewillichlijk namentlijck jder gesinne 10 bossen padie hebben gecontribueert in gewoonte houden en gelijck bij ons geschiet sij door gaens aenmanen hunne landen ruijmer als tharen propren behoeve beplanten doorde
Cde 798 Doorde geresene ongehoorsaemheijt der dorpen omde Noort als favorolang etc. daer de wapenen opgevolcht sulcx alle verdestrueert sijn is van dese Erkentenisse niets gecomen dat hervadt dient en opdat geen tweespalt onder de formosaen resultere geseten buijten onse nieuw genaemde Christenen ende geene met appelleeren waeromme meer vandes heeren gonste verbastert sijn als dese soo achter geraden t saloock dienstich wesen met Jegenstaende den predicant Junius ende sijnen geestelijcken na sleep gevoelen de saecke t' minatuijr om haere tederheijt t sij dat gecommitteerde of persoonelijk VE met communicat vant collegie djnboorlingen van xincan Bacolangh tavacan Mattonwe sonlanghsien dat heenen doet aenmaenen of selfs jnjungeert hunne landen wat ruijmer als voordesen thaeren noodtdruft gedaen hebben met rijs etc: besaeijen mitsgaders Jaerlijcks erkentenisse jn conformité als de zuijdelijk gelegen vlecken dat een Cleentien doch de gemackelijcke luijicheijt raeckende is, aenden heer Contribueren tegen gem Juni en dies over een comende gevoelen hebben, dit staende zaijsoen aende E: heer Generael geschreven d'ordre hebt pr eerste gelegentheijt ontwijffelijck te gemoeten en daer jn UE: nader te reguleeren echter t voorstaende en onse meenige te beginnen schoon dat gelijk qualijck connen sien haer E:s in Battavia hier jnne met Junio congineerden alsoo de saecken van soo grooten emporte niet en dat wel te redresseeren sijn aende oostcant van formosa sal dit weijnich beschieten als alleene omtrent piemaba die doch almede, Com schaers van rijs sijn hun meest behelpende met Milie paddadesen Oebesz en andere aerdts vruchter des niet te min sal v E: wanneer inde maent, van April onse Joncquen net behouvende Cramerien ten gerieve vande jnhabitanten derwaerts demitteert dese saecke alsachkens bevorderen en daermede opsiende hooft instrueeren den Piemaer hiertoe op de gevoechelijke Maniere adputeert en aen maent bij willem verhoopen niet alleen pima maer bij gelegentheijt andere daer door sullen aen geport werden ene hunne velden vlijtich omcappes uijtbreijden en besaeijen sullen tucces verhoopen 't sijner tijt gewenscht sult erlangen Tot onderhoudinge van vrundtschap (hoe wel te lande van dien cant hebben gelijck persoonelijk bij laeste gedaene tochte ondervonden werden tot de geruchte gout mijnnes niet geraecken connen sal echter nodich sijn nevens den schrijver smalbach 3: a 4: bequame soldaten van goeden jnborst te resideeren gelecht werden opdat den jnwoonder nu ondertucht en gehoorsaemheijt van Comp gereduceert bij afwesen van dienaeren met en verwedere enden ouden fleur volge dat noch bij wijllen qualijck genoech is jnte houden daer op uE: dan te letten hebbe— allen ten