Enden Resident willem eyckmans schrift ons meede in 't breede over het gedoente en roverijen van crain pomelican, en dat eenen takama met 10 stx: vaartuijgen van bantam op sohon was aengecomen, en onderweegh een portugees— en een chinees vaartuijgh hadden aengedaen overmeestert en alles doot geslagen, en dat daar in t corte nog eenige vaartuijgen van bantam wierden verwagt om te samen te conjungeren Bomisoro was uijt bonij weder op Hampan aan gecomen, daar hij veel overloopers van bima— en dompo, bi een vergaderden, over allen welcken de koningen genegen waaren met een magt naa Hampan op te trecken, en hadden hem Eyckmans versogt meede te gaan om onkeijlen die tusschen hun door oneenigt mogten comente ontslaan te beletten, en waar op onse ordre was— verwagtende, gelijck alles bij gedackten brieff en die vande koningen in 't breede te b'oogen sij, daar wij ons vorder Eerbiedigh aengedragen. wy hebben daar op bi onse brieff van dato 2 Junij geantwoordt dat wij de versoecken van vooren genoemde koningen met de Hr commissaris solemans, en nieuwen Piest Francois Tack— op hunne comste alhier souden overleggen, en — daarom die brieven voor als nogh niet konde beantwoorden
Van macassar den 30' Iunij 1682. — beantwoorden, en aangaende de versoecken om met de koningen op te trecken, dat hij die soude Excuseeren, en seggen daar toe van ons geen Ordre te hebben, dan dat de koningen den anderen niet vertrouwen veroorsaackt hun eygen ruine, en soo sij malcanderen wilden verstaan datse huijr vijanden wel haast souden kunnen dempen, daar die nu ter contrarie door hun geduurick wantrouwen en on-eenigheeden deselve sterck maackten. — wij sijn over de tsamen rottinge vande maccassaren op sokon met Radja Bonij in discours geweest en syn hooght segde soo daar in niet in tyts versien wierdt dat bedryff wel soo slegt mogten werden als te vooren tot cacapper daar het doe soo — bi verbleeff, en het staat te overwegen, off het niet best was datmen dat werck buijten sijn hooght handt haafden, om dat soo menighmaal als de Roofgierige boegis inden oorlogh— gebruijckt werden sijn ontsagh (dat groot genogh is) meer en meer toeneemt, en daar en tegen oock soo men het op Radja biema, radja dompo Radja Tambora; en de vordere koningen van cumbawa, laat aankomen, (die anders magtigh genoegh zijn) daar weynick van te werden staat, dan boven hun oneenigheeden en wantrouwen soo isser in hun een aengebooten vreesachticheyt voor de maccassaarsen grooten, en sal het met hulpe van d' E. compe geschieden soo is — daar toe een man van nooden die de coningen aenmoedigen en leijden kan, dog wij meijnen voor soo veele ons tot nog toe is voorkomen dat die — saacken ten principalen wel soo langh mogen werden uijtgestelt tot dat u Ede daar over — sullen believen te delibeeren en ondertusschen te sien wat die koningen (tot haare leddinge — selve sullen doen. — Radja bonij heeft aen den E cap ploen discouts gewijse bekent gemaackt dat tusschen crain Panneragon
Van Macassar den 30 Iunij 1682. panneragan en radja dompo onlusten sijn ontslaan en dat Radja dompo albereets een Pagger tegen die van biema hadde doen opwerpen, en dan Telille heeft nu drie dagen geleden den Presid:t berigt dat dese questie soude wesen ontstaan over een Huwelijck dat crain pannetagan geerne met de dogter van Crain ballo heeft willen aengaan dog hier van, en hebben wij van daar nog geen tidinge ondertusschen hebben met onsen brieff van den 22 deser aen willem Eyckmans gesz dat soo sulx waar is, uijt onsen naame de koningen moet aenseggen, datse haar voor feytelyckheyt moeten wachten, en dat wij bij verwijderinge te gemoet sien dat dese off geene onvernoegden hun daar zullen soecken by te voegen, en den brandt van on- eenigheijt grooter te maacken En belangende het sappankondt dat codia derwits— aan d' E. compe nog schuldich is daar over — hebben wij aan voornoemden Willem Eyckmans gesz:— Dat codia serwits ons gaarne soude bewegen een nieuw verschot van penningen te doen maar dat wij daar toe van u Ed' geen ordre en hebben, daar naa versoght een chialoup om hem daar te brengen onder voorgeven dat voor crain pomenikan-bangh was, dat wij hem meede hebben gewijgert, omdat wij daar van hier soo weynich versien zijn— daar naa segde hij sonder daats niet konde vertrecken om dat sonder deselve niet konde weten hoe veel sappanhout van daar aff leverde daar wij hem een op hebben toegesegt ende selve hier van Ebbenhout doen maacken kostende f 24:— en eyndelyck komt het daar op uijt dat hij om crain pomelikans wille gelijck bovengesegt daar niet en durft komen, dog sr castel die laast met hem op sumbawa geweest is meent