Hoe eenen Francisco Cottinho Cavana in Maart passato van Goa met 15 Fregats & 3 pattasgies gemant met 400 soldaten, als admiraal over d'selvige naar Malacca som daar met d' straat ende t' vaarwaater van malacca veijl te houden) genavigeert was Item hoe onse 7 scheepen comende van Gamron den 7 Maij haar voor goa vertoont &nde aldaar een dach ten ancker gelegen hebben: in goa was over d'Compste onser schepen (alsoo al hun soldaten op d'galioens voor bombaij, Bassijn, als oock naar Malacca vertrocken waren) groote alteratie ende verslagentheijt, dan d'onse sijn naar datse aldaar een dach geanckert gelegen hadden, sonder iets te attenteeren wederomme vertrocken: hoe gewenst soude het gecomen hebben soo onse scheepen van Gamron in herwaarts navigeeren (gelijk alsser bij d Jongste resolutie in dato 3en feb: gearrest was) dieuw aangedaan ende van daar haar Course langst# d' custe gestelt hadden, soo sulcx ware geschiet, (waaromme sijt naargelaten hebben, staat, haar te vantwoor den) sij souden immers ongetwijffelt 8. galioens voor daman, de nauw, of bombaij gerescontreert & door Godes genade verdistrueert hebben; soo hun godt Almachtich daarover fictorie verleent hadde, wat grooter eer soude het den Commandr patacke wat een grooten afbreuck den vijandt, wat een grooten voordeel d'E: Compe in toecomende in haar Equipagie herwaarts over, mitsgaders in wat een groot aansien ende renomee soude onse natie daar door bij dees moorsz ende heijdens inboorlingen gecomen hebben: & wat een groot disrespect & Cleenachtinge soude het voor de portugees bijde selve geweest sijn, t' schijnt Godt Almachtich voor die tijt t niet belieft heeft haar derwaarts te leijden: mogen hoope sijne almogentht des E: Comps affairen desen jare tot afbreuck vanden vijandt (meerder alst voorgangen jaare geschiet is) favoriseeren ende begenadigen sal In goa was sonderlinge geen macht ofte vaartuijcht als onse scheepen daar voor waaren) als inde revier lagen z oude ongeprepareerde galioens, die desen jare niet connen t' zee gebracht werden, onder t' Casteel bardes lagen 2 cleene galioens of gemene scheepen Ider met ontrent 20: stucken geschuts garmeert dan en hadden geen volck om die behoorl te mannen: t' volck was in Goa soo schaars datter (soo dees Engels seggen / in alles geen 100: soldaten op haar forten waaren, alle die hij bijeen hadden connen rapen, waaren op d' galioens naar chiaul, Bassijn, Bombaij ene naar malacca afgeprest vande custe van malabaar waren int Jongste van April ende int voorste van Maij over d' 300 vaartuigen soo fregatten als cleender vaartuijch alle volladen met peper end mantimentos in goa aangecoomen soo dat d'portugees apparentel met d'mallabaren bevredicht sijn, d'Engels presidt heeft ons gesegt dat den vijcn xoij ges heeft alsoo sij namentl d'Engels t'voorleden jaar haar contingent peper niet gehadt hebben, dat hij t haar desen jare dubbelt geven soude, of dit soo breet als d'Engels presidt uijt vallen sal leere den tijt, naar ons volck uijt d'gecomen Engels van daar verstaan, soo en ist met d' portugees, ende d' Engels soo breet niet als den president wel opgeef Over
Over d' saacke van dieuw wegen d'17 Oren van 8en die d'Engelsz uijt schip daar thuijs hoorende, comende van Aden gerooft hebben, daarinne of daarover hadde de viceroij noch niet gebesoingeert ditto was t' antwoordt op sijn schrijven aande presidt over d'Clachten vande geintresseerden deesen aangaande van ges: president verwachtende wat daarinne sal gedaan werden, of hoe d'portugees deese factie verstaen sullen leere de tijt: dittos hebben voor eerst bij provisie (als in ons jongste schrijven vhaalt soose dat daar op aanhouden willen, omtrent d. 500 ra van 8ten van d' Engels tot een onderpandt, 'twelck dese gecomen Engels (alsoo dat niet en conden herwaarts brengen) onder den viador d' fasenda gelaten hebben — desen nieuwen viceroij soo uijt meer gem: Engels verstaan is een oudt suffich man, nieuwers na soo laborieus noch te couragieus, als den voorigen viceroij geweest sij ditto is d'gemeente noch d' grooten gants niet aangenaam ende dienvolgende oock niet vande selvige bemindt Int harwaarts comen van Goa sijn, d' meer gereputeerde Engelsz in Bombaij aangeweest, seggen d'6 galioens daar binnen laagen, Item datter 800 soldaten van ditto galioens op d'forten in Bassijn, Chaul ende op d'dorpen daar omtrent gelegen verdeelt sijn, maar dat men daar nu soo sonderlinge van des Mogolsleeger, t'selve hun naardert niet en hoordt, d'Matroosen worden op d'scheepen gehouden d' portugees ruchten ene Roncqueeren (soo d'Engels seggen/ datso met d'Egalioens (om onse scheepen van Batavia Comende waar te nemen) seer vrouch int saijsoen sal voor onse scheepen) voor d' Comcomen sullen, Godtgeve het waar werdt ene dat onse vloote gecombineert haar aldaar vinden mach, want niet en twijffel of VEdt sal d'selvige soo machtich uijtgeset hebben, dat men daar met d'portugees niet en behoeven te wijcken: dit Ed: heeren is t geene VEdt voor dees tijt vande portugees & d'Engels haar gelegentheijt aangaande, te advijseeren hebben Eenel. connen oock niet voorbij gaan, hoe t' Engels schip d' blessingh dat om den roover te soecken van hier t' seijl gegaan is, met een hunder Jachten in dabul en passant aangeweest sij, ee hoe sij aldaar haar fregat gelaaten &e eenich volck om de negotie aldaar t onderstaan landtwaarts inne gesonden hebben mitsgaders hoe d' Engels presidt meijnt datso jaarlijk groote partije peter ind'abul becomen sullen, tgeene wij daarvan vernemen werdt UEds naar desen geadviseerdt en Coninck of den Mogol soo adato noch niet anders en vernemen onthout sich noch in doltabath, & sal aldaar den regentijt overblijven, eenige seggen naar Berhampoer comt, dan tis niet seecker: aangaande dittos oorlooge jegens den visiapoerder, daarvan werden hier soo veel divers Noves uijtgestroijt dat mender niet seeckers van schrijven Can, over eenige dagen werdt gesegt dat den visiapoerdr met den Mogol verdragen was, dat aan hem soo in fuweelen goudt & anders 5o lack ofte 5000000 ra soude opbrengen dat den Mogol den visiapoerder dan in sijn rijck laaten ende naar Agra vertrecken soude, Item dat Mirmosa om desen schat of te juwelen t'ontfangen door den Coninck naar visiapoer gesonden was, naarder wert weder geseijt t' niet soo is, &e dat d' saacken tusschen den visiapoerder & deesen Coninck noch niet gedecideert sijn Airmosa onthoudt hem Jegenwoordich bijden Coninck sijn Majt heeft hem sijn sjagier ofte incoomen ontrocken, soo dat ditto nu geen sjagier ofte incomen maar anders niet als t' gouverno van Cambaija in pachtinge heeft, over weijnich dagen sijn hier menichte sijner dienaaren (die hem voor desen hier gedient hebben welcke hij afgedanckt heeft) aangelangt, soo dat sijn staat grootel veldent is, hier sijn eenige daagen geleeden twee gecommitteerden van Coninck omde Mocadons of d' decaijs (welcke sijn d'opperhoofden vande dorpen, met den gouvr hackiem te bevreedigen, als naar mirinosas particulariteijten (wat hij d' lieden afgenoomen ofte afgeschrobt heeft) als om t' loodt dat hier noch resteerde twelck hij (voor deesen van ons ende d'Engels gecocht heeft) d' magt in betalinge van sijn pacht beweesen heeft, naar te weegen, geweest, dittos sijn naar verrichter saacke wederomme naar den Coninck gereijst, wert geseijt sij wel ba Jlock Ata tot Mirmosas laste hebben, die hij opt loodt te cort te comt, als die hij deen en dander afgeschrobt heeft, hoe ditto dit Jegens den Coninck sal verantwoorden, of hoe den Coninck hier over met hem handelen sal, staat ons t' sijner tijt to vernemen: veele Jugeeren datter Mirmosa hem wel door redden, ende oock dat hij binnen corten hier wel wederom int gouvernocomen sal, sijn grootste parthijn die hij heeft is den Hartoch Assoffchan, die is oock soose seggen d'oorsaacke dat mirmosa uijt t' sourats gouverno gelicht & hackiem daarin geplant is, den Coninck heeft mirmosa wel gesint, soo dat het als boven verhale wel soude moogen gebeuren hij wel weederom hier quame, t'guvolge leere den tijt Belangende den gouvr hackiem den selvigen soo hier voor warachtich gesect wert, is dit jaarwel 500 OAta ofte slack opt gouverno ten achteren gecomen & t' staat te duchten het desen jaare niet minder weesen sal, ditto weet hem soo wel als mirmosa in gouverneeren niet te reguleeren, weet niet te geven noch te nemen (e inwoonders noemen hem den Cameel ende seggen dat wat die bijt ofte
In sijn mont vast heeft t selvige niet los laat, alwaart datmen sijn backhuijs stucken smijs soo oock doet desen gouvr tgeene hij voorneemt daar af en dissisteert sij niet &e dat hij vast heeft en laat hij niet los, nochte en is oock niet licht te beweegen, hem van sijn voornemen te doen dissisteeren, de Moccadons ofte de decais clagen geweldich over ditto, oock soo stelt hij hem Jegens d'selve seer onvrindelk aen, &de schadt d'selve veel meerder als Mirmosa gedaan heeft, waar door van hun niet wel bemint & veele verloopen sijn, oversulcx alsoo hij met d'selve noch niet bevreedicht ofte veraccordeert is (want het nu den tijt is dat hij al gelt opt nieuwe gewas om dat te saijen behoordt uijt te geven) soo staat het te duchten de landen onder dittos gouverno niet geploecht &e besaijt, &de dat daar door de mantimentos hier ontrent niet als te dierder worden sullen, waar over (alsoo hij veele daar door opt gouverno aan sijn pacht sal te cort comen) de het dan op een schatten & scheeren d'gemeente, ons, & andre meer ende meer te plagen aanleggen sal, soo ick duchte alsoo wij sien dat desen gouvr soo deun ende soo vreck is, het in toecomende met hem niet beeter maar noch slimmer als t' met Mirmosa gehadt, hebben sullen den gouvernr saijschan die amadt naast een tijt gegouvernr heeft ende hem jegens ons seer onvriendelijk aangestelt heeft: d' welcke oock d'E: Compe 500 ra contras.