boeckhouder Joost van Costenobel die 'tseedert het affstellen van den geweesen winckelier, en Cassier Hendk Bardet die laatste twee bedieningen ook heeft waargenomen deselve met de daar by gehoorende 's Comp:s effecten, weer heeft overgenomen, en hy dan ook als nu indierwyse bekleet; Op voors: steenkop sijn depart van Bima 'twelck is geweest den 22en 9ber; was het indat ryck in een gerusten toestant eenljk wierden door dien Coninck eenige vaartuijgen geEquipeert om 't Eylant, Saloera onderhoorig aen Somba, daer die Natie Ao passo in plaats van tribuijt, slagen hebben gekreegen te gaen bestooken, en dienhoon te revengeeren, van wat uijtslag 't selve sal weesen moet ons den alleerenden tijdt ontdecken wanneer wij volgens onsen peligt ook niet sullen naerlaeten uEdle Ho: agtbs daer van kennis te geven, van de Coninxkens van Dompo, en Tambora, digt aen voorsz: Bima gelegen is ons ook een briefjen toegecomen, behelsende niet anders dan een renovatie van clagten over Demoncroij hooft gebieder der Negorij Hampan op Zumbauwa, die een considerabel getal van haere onderdanen die daer gevlugt zijn bleeff aanhouden, sonder deselve op haer versoeck te willen relaxeeren, waerom versogten door ons in haer regtvaardige pretentie gemainctineert te werden daer wij aen die vorsten bij een briefjen in antwoort ophebben gedient dat wij over die materie reets aen u Ho: Edlns hadden ges;, en dat wij niet en twijffelden off wij souden eerstdaags daer op antwoort en positijve ordre erlangen mitsgaders ook dat wij dierwegen op 't ernstigst aen radja Zumbauwa onder wien voors: Demoncroij sijnsbaer is, souden schrijven, en den selven aanmanen ten eynde hy voors: Demoncroij souw verpligten, om haere fugatijve Onderdanen te restitueeren, wij meenen dattet van weynig operatie sal syn, en dattet daerom ten hoogsten noodig zal weesen geltke wij in den onsen van den 20e 8ber, Iongstlne daer van ook hebben gementioneert, dat voorsz: Demoncroij door de wapenen tot syne vligt wierde gebraght, en dan ook met eenen een compatible straff over dese sijne misdaat, als de verdre affronten door hem aan onsen Bimasen residt en by gevolge d'ECompe aangedaen, en in onse voorsz, nader g'expresseert erlange, 'twelck wij meenen licht om doen sal syn, vermits wij vastelijke vertrouwen dat den zumbauwsen vorst in soodanige occagie hem niet en sal secunderen als weesende reets eenigs ins Ialoers over 't groot gesag t geen voornoemden Demoncroij hem aanmatigt en 't weynig respect dat hij voor syn beveele, en ordres bewijst, nu eenige wynige dagen geleeden met syn Hooght Boni wegens het gedoente van voors:e Demoncroij in discours geraekt synde segde syn Excellte dat radja Sumbauwa seer weynig gesagh over syne rijxstenden, die alle als suvrijne in haer district hadde en dattet weynig respect 't geen sehem nogh toe droegen ten principaale sproot uijt het ontsag 't geen deselve voor d' ECompe, en hem radja Boni (van wien zij merckten haren Coninck een vrundt te sin) hadden, seggende meede absoluijt uijt, dat voors: slampan als weesende een schuijlplaats en toevlugt voor alle rebelle, en vagabonden, most werden geruijneert, en tot een exempel van anderen gestraft, waer toe hy gaarne sijn hulp soo wij sulx op hem begeerde off met voors sourowangs
sourowangs off door volck van wapenen wilde contribueren onser Erachtens 't geene wij evenwel eerbiedelijck u ho: Edls wijser Oirdeel onderwerpen behoorende 'tselve door 's Comps bontgenooten op dat Eylandt als die van Bima, Dompo, en Tambora, ter Executie gestelt te werden endewijl de ondervindinge ons leert dat die landt aardt wanneer met den anderen iets zullen uijtvoeren veelmael door particulier querellen en intresten het algemeene versuijmen, soo sondemen om haer aentevorren en een ider sijnen pelight aen te wijsen, van hier een gequalificeert 's Compe minister met een wel bemande Chialr daer by cunnen vougen wanneer wij meenen ons oogwit daer door wel te sullen beryken insonderht soo u Edls conde goet vinden datter ten selven eijnde ook een gesandt van radja Boni. mocht meede gaan, alsoo 't respect van dien vorst onder d' Zumbauwers in een bijsondere groote agtingh is, en haer ongetwiffelt geciteerde Demoncroij, en sijnen aanhangh 't eenemael souw doen abandoneren, en daer door een ongetwijffelde goede uijtslag aen die expeditie toebrengen Bij onse voorn geciteerde missive van den 14e November Jongstljk aen uE: Ho: Edls staat aangehaelt hoe dat alle 's Comps Dienaeren (segge/ bontgenoten op dit Eylandt aen het Casteel waren verscheenen ten principale om den pl gesaghebber indese sine functie te feliciteren, en dat de coningen van Tello, en Soping eenlk die plegtigheden doen ter tijdt nog niet en hadden afgelegt, 't welck den eerstgenoemden egter twee dagen daer aen, off over den 16e der selver mt als d'andere heeft volbragt bij welke geleegentht voors: vl gesaghebe sin Excellentie onder een beleeft onthael, tot een sagtsinniger, en vreedsamer regeringh als hy tot nog toe gehouden had, aanmaende met bijvoeginge dat hij by continuatie van sulk een vreed, en ongemanierden leven niet alleen van alle syn onderdanen stondt verlaten tewerden maer dat hi ook daer en boven, d' Extime die u: Ho Edls tot nog toe van syn persoon hadden gehadt stont te verliesen, en alsoo in een deselaten staat te vervallen, waer opr hy ons herteljke voor dat vermaan, ('twelck hn segde tezien uijt een geneegen hert voort tecoomen) bedanckte, met toesegging daer beneven, dat hij 'tselve in agt souw neemen, en trachten naer te comen, daer wij echter meenen vermits syn gedebocheert leeven, en weynig achtrdogt, geen staat op te maken is, wesende ons nogh Iongst op den 5e Febru; van hem een staaltje van onbetamelijcke arrogantie en stouthertight voorgecoomen, alsoo hij doen over eijgen authoriteijt, en sonder onse kennisz; door 2: syner soldaten digt onder 't Casteel uijt het Campon der Ternatanen tegens danck van den Ternaetsen galarang heeft doen weghaelen seker Slavinne die aldaer over schult van die van Tello. aende Doghter van Callematte en nicht van den overleeden Ternataensen Coninck in arrest was, en waerom wy ook vermits voors: galarang ons versogt in syn goet regt gemainctineert tewerden des anderen daags 's Compse Colcq Ian Ferdinandus naer Tello. affsonden, om daer over aengeciteerde Coninck te protesteeren en met eenen voors; weg gehaelde slavin weeder te eijssen 't welck soo veel overeerde dat hij de voorsz: Slavinne met syne gecommitteerde galarangh op stonds weeder te rugh sondt met een boodschap dat deselve niet tegens danck van de Ternataense Galarang maer met syn toestemming was geseckier weg gehaelt altoos hij en hadt geen andre ordre gegeven, en versoght seer ootmoedig om pardon over 't geen daer in tegens regeringh ons
ons g'pexeert was, Endewijl wij door voors: pardon versoecken als meede door 't restitueeren van voors: Slavinne aen de Ternatanen d'E: Compe in haer geledeerde respect weder herstelt achteden, soo hebben daer op onder conditie dat sulx niet meer most geschieden, geen vordere instantien gedaen schijnende Tello, en soping present de twee eenigste rycken onder onse bondgenoten op dit Eylant te wesen daer het in onrust is, als werdende den laast genoemden van sijne onderdanen heel niet bemint, niet alleen wegens 't werck van Lemboko waer van wij in onse voorige van den 20en 8ber, hebben mentie gemaekt maer ook wegens de dertelht en heersucht van syn vrouw Crain Langelo, suster van den Coninck van Goa dewelcke als— weesende een Dame gesproten uyt een der doorlughtigste Maccassaerse huijsen, vrij wat meer servituten van de Sopingse ingesetenen pretendeert dan dien landt aard voor deesen gewoon is aan haere princesse te contribueeren, en dewijl se daer in ook door haaren Man die sy 't eenemael beheeret wert gesecondeert soo verweckt 'tselve onder d' ingeseetenen een affkeer dog 'tseedert het voorval van Lemboko voornt heeft sy sig wat matiger gedragen waer naer alle apparentie ter oirsake van haer mans onvermogen, die soo wij van terzijden berigt syn door sijne galarangs, en rijxstenden mitsgaders syn suster de verworpe vrouw van syn Hooght Boni in sijn regering soo stixt gelimiteert en ingebonden werdt, datter maar weynig meer dan de naem overschiet, hy heeft sig tot nog toe by ons niet verthoont, maer blijft sig in syn landt ophouden, daer wij ons weijnigh aen behouven gelegen te laten te meer daer door g'eviteert blijven de moeijlikheden die alhier uijt sijn presentie, en insonderheijt uijt d' heersucht van zin voors: vrouw syn te dugten; onder alle andere 's Compse bontgenoten op dit Eylant is het in een gerusten standt, sonder dat ons ieuwers van daan eenige clagten, off swarigheden syn voorgecoomen, off ook eenig verandering is voorgevallen, Eenlke was over Mandhaer het Coninxken van majenne overleeden, van syn Hooght radja Boni en cunnen wy present niet anders getuijgen dan dat hy sig in alles ten uittersten tot d' E.