Van Souratta onder dato 20' maij 1684. van Souratta onder dato 20' may 1684 niet, egter alle deselve ontset hunne jaarlijcxe belangen derwaarts te beschicken, en waeromme sij gesamentlijk gestadig daerop fulmineren, egter d'jnlanderen met modestie, en vreese, en het baort voor ons in dese suberbe moorse landen, een groot ontsagh, en estime, dimportantie van sulcke noodige saaken connen uEdle Ho: a: dieper als wij penetieren, en dienthalven sullen wij 'tselve, onder een ootmoedige submissie aander selver wys oordeel g'jmploreert laten, die wy nog maals wenschen naer onse schuldige gehoudenisse noijt door dreijgen van haere vyanden, te mogen afgeschrickt werden omme over hunne regtvaordige progressen te verheugen, believende uEdle Ho: a: uijt de nu overgaande documenten, te bespeuren hoe dat die verbont brekende Engelse, die eer en alle betourelijke pligten, om saaken van gewin doorgaans en in dese landen, voornamentlijk aan een zijde stellende, hun niet ontsien hebbende jegens haere schriftelijke promessen, aande hooge regeering gedaen, ten tijde wanneer haer gemelte Edle 'scomps hooft staat battavia soo goetdadig tot een schuijl plaats voor haer, en hunne goederen vergunde, en de rheede aan haere schepen open, en veijlig stelde, en hunne gantse omslagh met onse kielen naer derwaarts transporteerde, mitsgrs geduurende haer verblif overvloedige en voor haer niet waerdige beleeftheden, en minnelijke onthaelingen toebragten, egter ulEdle Ho: a: dienaeren door corruptible middelen soo verre te verleijen dat den schipper van 't jachje de zijp cher, en eet, latende vaeren, door dese bedriegers soo verre is om den thuijn geleijt, omme uijt syn gem:te scheeps, en ambonias aangebragte carg. aan haer 4880: lb: nagelen tot prejuditie van sijne betaals heeren, en ondercruijpinge van 'scomps hartader, en wel wesen, jegens 120. ras de 122 lb, op een onbetamelijke wijse, aan die nijdige mineurs te vercoopen, en waer over verscheijde contestatien behalven het gevangen nemen vanden dief, en syne adherenten, met d'Engelse natie gevallen, en diverse jnsinuatien en protestatien, opgevolgt sin, tot dat eijndelijk voor alle genotene weldaden d' ondanckbare de gestole goederen, niet jegenstaande deselve wierden gereclameert, aan haer wettigen heer hebben willen overgeven, maer met het delogeeren van batavia nevens haeren gantschen staet per de jachten Haijoan, en formosa den 12. en 9ber, en 10. ' xber des verleden jaars herwaarts aangebragt, en waer van onse gebiedende heeren tot batavia ons bevoolen hebben, uEdle Ho: a: p. r desen wegh kennisse te geven, 'twelck wij — oordeelen niet beter te connen geschieden, als dat wij uEdle Ho: a: de wedersijtse gewisselde schriftuueren, soo als die tot ons narigt herwaarts sijn
van Souratta onder dato 20' maij 1684 van Souratta onder dato 20' may 1684 sin gestuurt, in copia toe te schicken gelijk 'tselve tot naercominge van dien last nevens desen geschiet en of sij wel op battavia sinde voor gaven, de g'entrepreneerde nagelen, alle naer Europa te willen verhopen voeren, soo hebben van egter ondervonden, datse om dubbelde quaden te veroorsaaken, de helft hier tot merckelijke prejuditie van onsen aanbreng, die Edele wharen aan jan alleman bij cleene partijen, jegens 122123 á 24. ras de man per basarij hebben uijtgecraamt, en nog daerenboven breet voorgevende, dat een coopman alle wharen die hij voor sijn gelt tsijnen proffijcte can jncoopen vrijelijk mag aanslaan, en dienvolgende dat haer mede vrijgestaan hadde, de nogelen soodanig jn te coopen, des sy dese jnlanderen nog daer door tragten in dat verstant te brengen, dat syj op een betamelijke wijse, daervan possesseurs geworden sijn, en wel ter degen den spot drijven datse ons daermede vercloeckt hadden, als niet anderes by haer, dan voor een coopmans finesse te boekstaande, maer alsmen haer eens quam voor te houden, ende snorckerijen tegen te gaan, met het seggen of vragen, dat door de geheele werelt g'observeert wierde, als ijmant its was ontstallen, en 'tselve naderhant bekent sijnde, de handen daer op niet vermogte te leggen, en dat teijgenen, soo is haer wint brekenden mont, daer door gesnoert, en dese jnlanderen hebben hem niet alleen voor heelders van dieverije gehouden, maer dae een boven versoeijt datse om een cleen gewin, soo veel onhebbelijke frivoole proceduren aangeregt, en diverse tot schande doen vervallen hadden en gelijk uEdle Ho: a: uijt onse successive advijsen gebleken sal wesen, dat wij ons met die, ende francenatie wegens de sollicitatien ten hove, over de bewuste ougmentatie over de 1½ pr cto, waermede den thol der jncomende, als uytgaande goederen, door last des mogols beswaart is, g'engagieert hebben, soo sal uEdlen Ho: a: dan mede uijt de voorgen: e advijsen en die nu in copia tot uEdle H. a. overgaan, omstandig voorgestelt sijn, hoeweijnig wy daer ontrent, met een gewenste vorderinge, en uijtslag uEdle ho: a: hebben connen vergenoegen, maer dat tot ons groot leetwesen, de gelt gierige solliciteurs en de naer gout en silver dorstende hovelingen met geen cleene hantsalvinge voor afdienden te bestrijcken, en dan nog op hope leven naer een goet succes vandien, of dat wij wilden promitteren, een jaarlijx bedragen der thol, sijnde voor onse quota 45000. d'Engelse 70 â 80000. ende francen 25. â 30000 ras wanneer de saake ten gedestineerden eijnde quam uijt te vallen te voldoen, en jndien wij daertoe niet jnclineerden soude ook geen cans sijn, ons oogmerck daer ontrent te bereijken, en alhoewel de engelse daermede wel het grootste stinden benadeelt te hebben werden
van Souratta onder dato 20' may 1684 van Souratta onder dato 20' maij 1684 werden, soo en is dat geen conditie voor ons aannemelijk gemerckt, dan wel ligt soo lange daer van maar daer van gelibreert souden wesen, als d'augmentatie quam te beloopen, en dienvoolgende maer 3. jaeren, als dan souden stant grijpen, gerekent jegens — 15000. rlas die nu jaarlijx meerder dan als den thol jegens 2. percento naer d' oude gewoonte wierde gevordert, en waerbij dan niet uijt te winnen soude wesen, behalven dat den mogol al hoog van jaaren sijnde, middelerwijle comen 't overlijden, de verleende perwanna of quijtscheldinge des g'augmenteerdenthols door den nieuwen Coninck synen successeur geen het alderminste respect stinde gedefereert te werden, bovendien is wel het sekerste van allen te presumeeren jngevalle wi het gelt voor af quamen te fourneren, datse met een idele hoope, ons souden dralende houden, en 'tvoor af betaelde door den tijt tragten jn te swelgen, jmmers het is genoeg bekent hoe beswaerlijk 'tgout en silver uijt de handen der mooren sonder dat het 't eenemaal versmelt te crijgen is, gelijk de g'jntercipieerde 196000: ras tot bengale, voor desen de Comp. afgedrongen, en door chaestechan jnde mogols schatkiste— voor eenwig geconsigneert (:jndien uEdle Ho: a: doort dreunen vant canon die kisten met belieft te laten opensporingen, en daer over alsmede d'onregtmattige afpersinge des g'augmenteerde thols pretentie, en alle andere affronten eens comen te — resenteren:) blijven hal, sijnde ook bij experientie— bevonden schoon ons favorabile presentatien wierden aangeboden, omme de saake voor een geringe somme van 3. â 4000 ras te willen uijtwercken, als wi dat amplecteerden, de grage solliciteurs, niet nagelaten hebben, onder de sollicitatien, met frivole voorwendingen omme dese en gene amerauwen, of hof grooten aande hant te crijgen, en sonder dat'er ijets uijtgeregt wierde, met brieven gestadige versouken van gelt adsistentie quamen voor te brengen, en jndien haer dat wierde onthouden, gants geen cans sagen, omme eenig vrugt daertoe te contribueren, sulx ons dan 'telckens tastelijk is gebleken, dat sy maer ijverden, in plaats van tot de perwanna alle diligentie aan te wenden het gelt uijt 'scomps beurse inde haere te trecken, en soo doende den thol ons nogal Costelijker souden vallen, sulx de francen, en Engelse dit soo wel als wij begrijpende, haere generale en particuliere tentamen, ook hebben g'abandonneert, en die— sollicitatien jnsiende, deselve volsinisterheden en met bedriegerijen vermengt waers, laeten steeken, en of wel naderhant eenen Roebsie- Sieuweras en out, en voornaem solliciteur ten hove die wel 'tmeeste daer ontrent, jngevalle eenige hope van goet succes voor handen was, souden connen contribueren, ons particulier heeft met bewogen