In onse taal schrijven en leesen, hebben wij u zoo daenigh bevonden, dat niet en twijffelen, off suldt inde maleijssche en onse Godtsdienst jmmers soo ervaeren weesen. dogh naedemaal jck onder 't vertolcken gemenckt hebbe dat VL: al vrij veel van de taal deser Luijden verstaat, sal het een hooghnoodige, en gantsch dienstige saacke voor Godts kercke, vL: en d' Ecomp:e sijn, dat VE: sigh verders in die luijden haar taal oeffendt, waar jnne hun best door gemeijnsaame redenen, de gronden onser waardige Godtsdienst sult konnen Jnscherpen, maekend met eenen een woorden boeckje, op dat het moghte dienen tot een jnleijdinge, van zoodaenigen predikant off proponent, die hun beroep off plaatse aldaar moghten bekoomen Tot de komste van eenigh Leenaar, blijft VL: als bij gebreck de plaats bekleeden, ter tijdt, en wijle wij van VL: bequaamheijdt in onse Godtsdienst, door d' Eerwaarde broederen werden onderright, als wanneer VL: een acte daar aff verleenen sullen, Zullende onderwijlen VL: gagie, als andere schoolmeesters tot vier Rrs ter maandt loopen, sonder meer, nogh te eenige rijs ofte padij te genieten werdende onder VL: op sight gesteldt, seecker vrije boght jongetje, zede genaamdt, ende van Cassiaei, door ons tot maleijen, onder andere aangeslaagen, zullende door de arm besorgers, ofte die vande diaconije VL: daar voor maandelijcx een rxr genieten voor sijn onderhoudt en kundt VL: vlijdt tot het kindt wat doen, dat daar aff,
aff 't zijner tijdt moghten gediendt werden, om hem als schoolm:r als dan te mogen gebruijcken. van hier nu vertreckende, zult tot Pogijamme de boghtluijden van Tidoa, in neemen, tot welckers vervoer, nu nogh met VL: gaan, drie gilaloos, twee van Gorontaele en een van Limbotte, die wij schatten genoegh te zijn, met die weijnige, die zij aldaar nogh hebben, om bequaamelijck voort te connen geraacken Zorghdraagende dat de selve vaartuijgen, ten eersten de Gorontaelders, en Limbotters weder besteldt werden, t op dat zij hier uijt geen nieuwe oorsaack en moghten neemen, dese arme boght lieden wederomme te comen plaagen, en bestoocken, zoo sullense oock geduurigh moeten aangemaandt werden, hoe eer, hoe lieven, hunne gemaackte schulden alhier te vereffenen, want schoon hun een Jaar tijdt hebben gegeven, zoo saage noghtans lieven, dat zij sulcx maghtigh moghten weesen, affteleggen en te doen, zoo wanneer alhier gesondene onsentweegen verschijnen Om evenwel onvoorsien geweldt te mogen weeren, ende naar vermoogen teegen te staan, werdt VL: ter handt gesteldt, een vaatjen, off 100 lb buskruijdt, en 200 musquet koogels, kunnende hun springhaanen, zoo wanneer zulcx den noodt vereijschen moght, met schrootlant eerne van Cingel-keijen gelaeden werden Ende naar dien zij Boghtluijden wel gesindt zijn dees
alle op een plaats zigh bij den anderen ter needer te slaan, soo soude sulcx in alle gelegentheijt zeer geweuscht zijn zoo voor hun selffs, als voor d' Ecomp:e, voor hun om bestendiger te moogen zijn, alle geweldt van sigh te weeren, voor d' Ecomp:e om het net te minder kosten ende een meester te mogen affsien, het kruijdt en Loot, kan in sulck een geval dan wel onder VL: bewaaringe blijven, dat anders onder alle de dorplieden soude moeten naar Eijsch van noodt en saacken verdeeldt werden want VL: niet alleen tegenwoordigh derwaarts en gaat, om de teught te onderwijsen, (zijnde versproocken d'oude luijden en hun rust te laaten) als om met eenen dese vreesaghtige boghtluijden, voor zoo veel tot een heul, scherm, en schildt te verstrecken dogh wel voornaementlijck, om hun hendt wat onder de riem te steecken, alsoo selffs den coningh van Lamboene, alleen genoeghzaam maghtigh soude sijn, het Sorontaalsch geweldt, en Limbotsche maght te weeren, en stuijten, connende nae dat mij beright heeft, wel omtrent 10000: man, soo wanneer in sijn Landt is, jnde waepenen brengen, dat waarlijck 8e Gorontaalders, en Limbotters overtreft, zoo dat het blijckt, dat het hun maar aan beleijdt, en moedt ontbreeckt, en vergaepen sigh te seer aan t gekletz der Gorontaalsche musquetten, die onuut zijn, om dat door onweetende werden gehandeldt, zoodaenigh als dese boghtluijden haar Jeugdt begeeren te laaten onderwijsen, in onse godtsdienst, omme teegens alle geweldt, en overlast te mogen bestendigh zijn