passagie voor die van Jsa ende mauw nootwendigh in te houden, Op 't Eijlant Noussalauw zijn die van amet al aen strant, die van Titouaij met afcomen doende ende sullen de cleijne Negrijen alle volgen, soo dat op dit Eijlant niemant int gebergte staet te verblijven, Godt almachtigh geve, dit alles tot vermeerderinge van 's lants ruste, tot vrede ende eenicheijt onder d' Inwoonders end tot versekerden welstant van Comp. e. staet sal strecken mogen., Conincx van Ternaten Subjecten onse bontgenoten in dese quartieren soo die op 't lant van Ceram, manipa, Kelangh, Bra Bonoa, ende Amblauw toonen noch alle een goetwillige, oock die van Bouro, redelijcke gehoorsaemheijt, ende haer alle ten noodigen dienste vaerdich ende bereijt soo dat over de selve nu niet te schagen valt, en willen verhopen, dat soo wanneer de voorenverhaelde gevluchten Tarnatanen daer seer goede Oapparentie toe is, alle van 't lant ende naer Ternaten gebracht sullen wesen, wij aen dien cant goede ruste, ende niet licht weder eenige swarich te verwachten sullen hebben, daer Oodt Zijnen genadigen Zegen meer ende meer toe wille verleenen Eenichlijck hebben op desen tocht ons te volgen gerefuseert die van Jsa ende nauw mede Conincx onderdanen, recht uijt seggende dat tegen hare vrunden niet en begeerde te vechten, dat ons doch van dese die noch noijt bij eenich Gouverneurs tegen hare geloofs genooten te vechten hebben connen bewogen worden, maer in andere diensten haer neffens andere wel hebben willen laten gebruijcken, niet vreemt voor en comt ende sullen dit al met goeden oogen aensien oock haer noch al schoone woorden toegeven moeten om) maer te weghe te brengen, dat haer Nleutrael blijven houden, ende Toloucabessi, dien met de zijne wij wel weten, dese altijt grootelijcx aengehangen hebben, geen merckelijcken onderstant comen te doen, want om de selve te dwingen ende straffen, vermits hare uijtmuntende sterckten, soo wel inde situatie der Plaetse, als menichte des volck, gelijck hier vooren verhaelt, gelegen, daer betrouwen
betrouwen haer oock op vlaten, wij niet machtigh nochte geenige van onse Predecesseurs oijt geweest zijn, waerom oock simulerende in goedicheijt met alsulcke moeten sien te doen, dat co nen, ende niet dat willen, om door al te grooten p cijsheijt geenen tot alen affval ende verwijderinge te causeren, ons ondertuschen staet te besorgen dat Capahaes stranden ende andere advenuen tot de selve soodanich beset worden, dat dese en a dere weijnich gelegentheijt mogen vinden, om tot ganck tot haer te hebben, veel min grooten toeboer te connen doen, daer verhopen middel toe vind sullen, en quimelasa d'jou madjira heeft Zijn residentie (: geseijt :) genomen bij Gammasongi dichte omtrent daer zijn overleden vader Sabdin begraven leijt, voornemens, wij daer een Beduijt gebouwt hebbende, daer bij een bepaggeringe te maecken ende daer in te gaen woonen, om alsoo ander onse Vleugelen ende bescherminge te schuijlen, hij comporteert hem oock noch wel ende getrouw, soeckt ons in alle zijn doen) te behagen, ende buijten onse ordre ofte kennisse weijnich bij der hant te nemen, uijt vreese dat soude mogen qualyck doen ofte van ons niett wel genomen worden, heeft noch weijnich authoriteijt onder zijn volck ende can dienvolgende over al niet te wege brengen, dat anders wel soude doen, doch dit bedert dagelijcx meer ende meer, ende animeren oock onderrechten hem in alles, daer ende soo de gelegentheijt eeni sints presenteert, soo dat niet) willen dubiter ofte sal Zijnen Coninck, des selffs landen als ende d' E: Comp:e naer zijn vermogen noch goeden getrouwen dienst comen te doen, daer toe hem oock in allen waer connen behulpich zijn. / Den Jman Nossauwe was wreede, soo als hier vooren aengeroert, voor VEd:e becomen bevel van omtrent hedt Casteel verhuijst, ende hem op zijn inst versoeck aen d'overzijde binnen Amboijnas baeij tuschen den hoeck vande laha ende de gewesen d grie haton den plaetsjen alleen t' zijner resident vergunt) alwaer jegenwoirdigh sterck 14 huijss gesi nen sich in alle stillicheijt ende seer obedient onthout,
onthout, blijvende het nu omtrent 't Casteel besonder van die secte heel ende al gesuijvert, ende oock andere daer (weder in te comen geweijrt: n Conformite van UEd:e ons toegesonden Ordre hebben terstont naer dat de Jachten Westhoven, Coninck davidt ende cleijn Enckhuijsen in Comp. e van't fluijtschip Petten naer Banda gedestineert den 9:en Januarij 's avonts voor't Casteel ten ancker gecomen, van haer aenbrengen ontladen, ende weder niet water ende branthout versien warden, den 14. en dito geseijde petten, die om te meerder ontsach ende aensien ter Reede soo lange gehouden hadden, met zijn volle aengebrachte cargasoen sonder verminderinge naer Banda ende voorn Jachten na hare geordonneerde beset Plaetsen, te weten, den Coninck davit ende Westhoven met de Chaloup den Bosch naer besuijden ende leeck met cleijn Enckhuijsen naert benoorden Bouro, als wel de prindipaelste advenuen ene schuijlhoecken der aencomende vreemde handelaers, (:ons van geene andere plaetsen besonder differerende:) met behoorlijk:e Instituctie affgevaerdicht, en belast, volgens den inhoude der selver, haer altijt wel dichte onder de wal te houden ofte wel op bequame plaetsen ten ancker gaen leggen, ende met hare schuijten ende cleijn vaertuijch soo wel bij dage als bij nachte onder ende buijten de wal hoede uijtsicht te nemen, op dat noch cleijn noch groot vaertuijch bij donckere nacht, als anders onder de wal nae hare gewoonte opscheppende quame t'eschapperen, aenslaende alles wat sonder behoorlijcke Pas haer te vooren souden mogen comen; T Jacht cleijn Enckhuijsen, dattet pas hoven water hier hadde connen brengen scheen in 't repareren wat huestich overgeloopen ende van binnen geheel vergeten was geweest, waer aen alle onse Timmerluijden terstont te werck stellende, liep het echter noch al 8 a 10 dagen aen, eer het selve afgedaen, ende de leeck volgen conden, 't Jacht de Jonge Prins in Compe. van schepen ende Jachten Harderwijck, Oudewater ende Romerswael den 13en februarij daer aen mede door 't Casteel arriverende, setten oock tot versterckinge