in Julio verleden geexpireert is geweest, ende hij omme verlost te mogen werden seer hart aenhiel, doch effter om dese mortiers noch te gieten niet gemist werden mocht, maer 't sij bij wille off Onwille te blijven gedwongen werdt, met advijs van Rade ten Respecte van sine Const, ende Couragie in dat treffelijcke wercq te geven, in qualite van Constapel, ende van 14 op 24 gl. ter maent verhooget hebben, voor welcke benefitie het Geschut gieten, ende dit Jaer overdienen zal, — Weijnige daegen naer ons vertrecq uijt Jedo, Is absolute Resolutie ende sententie bij sijne Maijt (naer dat alle vraghen ende antwoorden inde vergaderinge tusschen de Raadts heeren ende ons perfectelijcq geexamineert ende wel begrepen hadde) over de Portugesen geproclameert, als bij het schriftelycke Bannissement, aende Coninghen en heeren des geheelen lants tot de heerlijckheijt firando Jncluijs gesonden, blijct, waer van ons mede de Copie door dese Regenten vergunt, ende int dagh Register gestelt is, Om welcq Bannissement te volvoeren, den Raadts hr Othaa Bitchioudr als Commissaris vande maijt naer beneden gesonden, en op ulmo augustij in Nangasacque aengecomen is, Gemelten heer zijn wij volgens 's landts wijse met een Eerlijcke schenckagie te bewillecomen gegaen, alwaer wij hebben gesien, dat den tweeden dagh naer sijn Comste, vijff der principale Portugesen, mitsgaders de twee Overjarighe Capiteijnen Majoor, jnt Recht huijs voor sich ontbooden, ende des Maijts Ordre in volgender manieren voor te lesen gelast heefft. — Voor u: ende uwe Landt werden noch tot op heden (boven dat sulcx zoo strictelijcq verbooden is ) gestadich Papen in Japan gebracht, — Welcke Papen ende haere Leerlingen, van U1: ende uwe Landt om haer voornemen te volbrengen, gesecondeert werden, — Waeruijt ontstaet den Onderdaenen haeren plicht veranderen, en veele menschen inde Doot vervallen, Om welcke Redenen ghij alle luijden des Dootszijt, ende soude de keijserlijcke Maijt u recht doende dooden, doch uijt genade geefft un het Leven, ende mandeert ghij sult vertrecken, ende niet weder in Japan Comen, Breecket ghij daerenboven dit Gebodt, zoo wert i1: geschieden 't geene nu verdient hebt, —
De portugesen met de vraenen opde wangen antwoorden, wat de keyserlijcke Maijt gebiedt, dat geschiede, doch drucket ons, de droeffheijt voor uwe Hoocht te seggen, dat wij wenschen d' Evertreders der Japanse Gebooden met de Doot strafftet, ende de onschuldige in dese saecken, evenwel de vaert in dit landt toeliedt, want Maccauw sijn voetsel van Japan heeft, — ende wij genoechsaem alle, bij missinge van dese vaert, in de uijtterste miserie te vervallen staen, — Doch dese antwoort wert met gehoordt, maer gelast, men soude haer de drie Puncten haerder misdaet, ende sententie van Bannissement, in portugele taele getranslateert, ter handt stellen, op dat sij de gelegentheijt van haeren staet, grondich sien, ende overdencken souden, gelijcq geschiede, waernaer te vertrecken geordonneert werden, scheijdende alsoo de Capiteijnen majoor ende de vijff nieuwe gecomene Portugesen vanden anderen met natte oogen, — Desselven daechs sijn oock alle de schippers ende hooffden der Chindesen, geene uijtgesondert, int Recht huijs bij gemelten Commissaris Ontboden, te comen hooren wat sijn hoocht uijt den Name vande keijserlijcke Maijt haer te gelasten hadde, welcq mede 't Naervolgende voorgelesen, ende daer naer schriftelijcq ter handt gestelt wert, te weeten, Over u: Is het Gebodt gegeven, van geen Christen Papen noch haere leerlingen in Japan te voeren, welcq Gebodt bij desen verstercket, en met dese articulen vernieuwet wert, dat ingevalle voortaen bevinden een do Paep ofte ijemant van sijnen aenhancq, Item sijne Ornamenten ofte eenige Gereetschappen, Geschriften van die materje, sonder insien van wat spraecke daerse jn beschreven zijn, met ijemant uwer vaertuijgen in Japan gebracht wert, zoo sal dat vaertuijch met alle datter in is, ende alle die daermede gecomen sijn, verdorven werden, Is dan noch ijemandt alwaere hij van desselffs vaertuijchs Volcq, den welcken de saecke aenbrenget, die sal vrij gekendt ende Rijckelijcq met silver vereert werden, doch sal dat vaertuijch, goedt, ende Resterende volcq van geen straffe vrij sijn, — Daechs daeraen werden wij bij voorsz Commissaris Int Rechthuijs Ontbooden, alwaer ons dit volgende articul mede voorgelesen wert, namentlijcq,- De Christenen Leere te verbreijden wert van sijne keijserlycke Maijt op het alder strictelijcxt verboden, welcq verbodt u wel te bevroeden staet, ende geen Papen noch Convent leecken, off persoonen die de Christenen leere verbreijden
verbreijden, met u herwaerts voeren, want Ingevalle ghij dit Gebodt breecker ende sulcke luijden met u hier brenget, soo sal dat schip ende alle dat daerin is, met de geene die daermede gecomen sijn, gesamentlijcq verdorven werden, geschiet het oocq dat sulcke een, ofte eenighe, haer secretelijcq in u scheep en versteecken, ende met u Comen, ende dat van yemandt, alwaere het van 't selve scheeps volcq aengedient wert, soo sal den aenbrenger liber gekent, ende rijckelijcq met silver beschoncken werden, doch het schip, en het resterende Volcq, ende goedt, van geen straffe vrij sijn, 'T voor verhaelde gelesen sijnde sprack den Commissaris Bitchioudonne deselve Reden andermael met den monde, ons gelastende Corchvuldelijcq naerte comen wat ons in desen belast wert, gevende ons de Copie desselffs, met Ordre die op alle schepen in Japan Comende, voor het scheeps volcq te Publiceren, Wij antwoorden Eerbiedelijcq, de Nederlanders sijn meer als 40Jaeren in Japan geweest, doch noijt isser gebleecken datter praesumptien noch gedachten, sulcx van ons te sullen oft connen geschieden, gevreest sijn, het sijn Jmmers de Hollanders die over 17: Jaeren geleden, het proces der Paepen gewonnen, ende de Papen in de Japanse Justitje handen overgeleverdt hebben, ende noch wacker blijven om in alsulcken gelegentheijt het selve te blijcken doen, het bedroefft ons te vernemen wat gevoelen de hooge overicheijt over de hollanders hadden, ons inbeeldende wij als trouwe vassalen van de Maijt waeren, bereyt blijvende lijff ende goet daer voor te waegen, met vertrouwen wij vande keyserlycke maijt daer voor gehouden en erkennet waeren, niet Connende bedencken uijt wat overtreedingen dit Gebodt mach voortgecomen sijn, want het Japanse spreeckwoordt, seijt, naer de misdaet, is het Geboth, ende naer 't Gebodt de straffe onder den menschen gecomen, doch niet tegenstaende, naedemael sijne keijserlijcke Maijt dit alsoo te gebieden behaeget heefft, connen niet anders doen, als ons daermede Confirmeren, en seggen, wat de maijt behaeget dat geschiede, Bitchioudonne Repliceerde, wie, ende wat ghij sijt, daer in kennet de Maijt 11:, niet anders van u vertrouwende, als ghij gesecht hebt, sich oocq alleene opu verlaetende, als blijct dat de Portugesen uijt sijn landt gebannen heefft, den Chinesen haeren handel is doch van Cleijne inportantie, soo dat ghij de eenighe van wien wercq gemaect wert, blijvet, Is dat met een groote saecke voor u: soo wel proffijtelijcq als jmmers eerlijcq, het Gebodt datter gegeven wert, Is tot geenen anderen eijnde, als dat de Maijt. naer gedaene ondersoecq, en herstellen van Ordonnantien, sich eenmael van alsulcken