Tot observantie van't gene tot ijders districkt daar van appli cabel, is /. . over de reductie der Indis segeld specien, na den standpenningh, off neder verscheijdentlijck geordo neert gewoorden dogh de laetste wegens de pagoeden van 105: tot 120: stvers ender ro tot 30 stvers brengt een 't geene uijtterlijcken wel een indifferent point schunt te zijn / — dogh de winsten der goe deren van daar komen de op andere plaatsen 'twelck de winsten op Coromandel, suratte, en bengalen in schijn seer doet, rijsen, om de ordres daerin vervat voor zoo veel die op jder plaats applicabel zijn, bij UE ijder in't bijsonder te doen nakomen. / — Om dan voor eerst te spreken wegens de reductie der geld specien, op ijder plaa gebruijkelijk ende gangbaer zijnde, zoo it landtsen rx: is voor desen dat de zelve om bij de boeken in guldens uijtgetrocken te kunnen werden, alti zijn geschat gewoorden na den Nederlandtschen Rijxd:r ofte stant penn:e van Vijftigh sware, offoligte stuijvers, dogh van scheijdentlijk d' eene tijd nader aan de regte innerlijcke waerdije van de zelve in lantse munte ofte geld specien, d'andere tijd weder hoger, ende verder van der zelver regte waerdije affwijkende, en dat om zoodanige redenen, als in der tijd daer toe gelegen hebben, ende wij annodigh agten in desen te Expresseren zullende alleenlsjk ten reguarde van de Iongste verhogingh der pagoden op de kuste van Choroman del 105: tot 120: ligte stuijvers, ende der seer groot verschil bij / - ro/a in suratte, en bengalen van 28: ligte wel is waer dat de zake van buijten aan gemerckt werdende gemeent zoude cun nen werden, dat het d' E: Comp:e niet verscheelen Conds op wat plaatsen haer de winsten goed gedaan wierden, maar Egter stuijvers, off liever 27½ stuijvers, (: de wijle 22: sware maar 27½ ligte stuijvers dit voor af seggen, dat het zelve all een groot verschill maeckt, te weten dat van de pagoeden be dragende 14½ ende dat vande ro/a 9¼ per cento, tgeene soo als dat d' Ede Heeren — onse principalen seer wel begrijpen ende bij ons ook almeermalen in Consideratie getrocken gewoorden is op de zelve plaatsen daar die geldt specien soodanigh boven hare vorige valeur verhoogt zijn dewinsten veel groeter dan zij inderdaat en waerheijt zijn doet schijnen ende zelve wederom op andere plaatsen seer vermindert op zoodanige goederen als daar van de eerst gemelte plaatsen vermindert /. gesonden off aangebragt werden/- stuijvers wanneer
maar egter van groot belangh is om over all de prijsen mitsgaders de Effective winsten te kunnen weten / specialijk in 't formeren der Eijschen, nader aan wijsinge van wanneer 't werck in zijn binnenste door gront wert, zal men bevinden, dat in de regte regte incoops, en vercoops en Eijngentlijcke reductie der gelden een groot point voor den dienst van d' E E Compe resideert, om in 't bestier van den handel de regte ende beste mesures te cunnen nemen specialijck in het doen der Eijsschen van alle plaatsen, waar van het drijven van den handel zijn eerste begin neemt, ende in welcke Eijschen te formeren geen point meer in Consideratie Comt, dan een regte Wetenschap van de ware winsten die zoo danige goederen Comen te geven als'twelk eenige ende uijttershe oogmerck van den handel is ende waer omtrent de Hrn Mr met groot regt seggen, dat haar hoogh Eds ter oorsake van die groote verhoging der pa goden van 105 tot 120: stuijvers dickwils in groote twiffeling geweest zijn, off en: hoe veel er op de Choromandelse lijwaten in't vaderland geadvanceert wierd ende off het dien volgens wel geraden was van sommige sorteringe Eijsch te doen, en in gevalle van Iae tot wat quantiteijt gelijcken 't zelve ook in India ende in specie omtrent de winsten 't zelfd /. — op de lijwaten in Japan van de selfsde consideratie is, want bij Exempel iets op Choromandel in gekogt werdende voor een pagode ende elders weder verkogt werdende voor 180: stuijvers sal maar 50 pr Cento wint schijnen te geven, wanneer de pagode tot 120. stuijvers gereduceert werd, ende integen deel de pagode tot 105: stuijvers gelijcken voormaels gerekend werdende de ware winst 71 2/¾: ten hondert bedragen, ende soo is het weder ter contrarie dat op Choromandel de winsten na waerheijt veel kleijnder zijn, dan de zelve door die hoge reductie schijnen bij Exempel in 't Iapanse staef Coper waar van de heeren principalen te regte vermelden dat die winsten die het tot 95: pr Cento in golconda gegeven soude hebben bij verlaging der pagoden tot 105: stuijvers seer verminderen zouden, — want het is seker, dat indien de pagoede doe ter tijd maar tot 105: stuijvers uijtgerekent Jae
waar uijt dan volgt dat het nootzakelijken is de Inlantse geld specien niet hoger dan hare innerlijke Waarde te rekenen demontrantie waar omtrent 't zelve te pas comt /. en hoedanigh dier wegens aljongst ten reguarde der wisselbrieven ordre gegeven is /. rekent was gewoorden, het zelve coper in Effecte maar 66¼: ten hondert in plaats van de gemelte 95: geadvanceerd soude le in hoedaniger voegen men dan ook de advansen op het gout en silver aldaar mede soo hoogh niet zal bevinden, als die hoge reductie der pagoeden gesamentlijcken met het onderscheijt van ligt en swaer gelt de zelve wel doetschijnen, alle 't welck ook op andere comptoiren in Consideratie Compt, daer de Inlantse geld specien inde boeken hoger uijtgetrocken werden, dan hare innerlijcke waerdijs mede brengt Wijt alle 't welcke dan notoirlijcken kons te blijken, dat het een nood wendige sake is, alle de Inlantse geld specien op ijder Comptoir inde Negotie boeken niet hoopen uijt te trecken dan nader zelver innerlijk waerdije gerekent tegen den voornoemden stant pennigen, van den nederlantsen rxs en dat om dese volgende oorzaken Erste lijcken om tot des te beter narigt ende versekerheijt in 't formeren der Eijsschen bij de boecken te cunnen sien, deware incoops prijsen der goederen, ten anderen— om daar door te cunnen weten, wat ware winten Eijgentljk op ijder verkofte sortering in't bijsonder, en op ijder Comptoir in 't geheel gevallen zijn Item hoe veel de effecten op ijder Comptoir in 't bijsonder, en voorts op alle dezelve in 't gemeen waerlijcken komen te monteren, ende ten derden om in het stuck der wissels buijten schade te blijven waerover voor desen quertien ontstaen, dogh ten reguarde der malabarisse pa bij onse missive anno 1683: en 1684: derwaarts gesonden, gedecideert, geworden zijn gelijcken wij oock al verleden Iaar wegens de Choromandelse pr na dat gouvernament geordonneert hebben de zelve niet hoger in de wissel uijt te trecken, dan tegen 105, ligte stuijvers offte 1¾: rx: gelijcken dat zelve de intentie der Heeren principalen, bij haar hoog Edns generale missive van den 8en October 1685: geweest was /.