daar toe oock noodwendig vereijscht: ten welcken eijnde uEdle hoog agtb: voor eerst gelieve te considereren, dat alle lijwaten die voor d' E compe op beijde Comptoiren werden versamelt, aldaar selfs niet gemaekt, maar inde omgelege dorpen in 'tland, door factoors of andere persoonen, en die elk hunne belooninge daar voor trecken, na dat een ijder geselschap best oordeeld, aenbesteed, of in gekogt werden, in een en deselve plaetsen, en bij d' eijge wevers en schilders, gelijk aldaar nie hun gerijv vinden, de Engelsen van Conjemere, Coereloer, en porto Novo, mitsgaders de fransen van poedecherij, voor voor veele als vande sortementen die haar aan staan, aldaar vallen, dog de particuliere Portonovose handelaars, die meest een deel voedig goed, als daar is het deense geschiederde de boelongs grove slegie salempoeris, en guinees, dat te kort, te smal, gegaat, en gestopt is, vervoeren konnen haar geriev' ten principalen op porto novo krijgen, vermits die slag doecken door de wevens— en schilders, als zij geen ander werck hebben, veel tijts op de Coop, om dat het haar gemackelijk valt, en zij altoos daar weg mee weren, werden gemaekt maar weijnigh van 's EComps deugtsame sorteringe van volcome lengte en breete, of daar is — gemeenelijke al eenig defect aen, want in dien Is een vr oor d' E Compe na haar behagen, gel: de particuliere, aldaar hun gerijv bekomen konnen, soo weet ik niet hoe liet met de reden kan werden over een gebragt, datse ginder nog net sulcken grooten voor uijt verstrecking handelen, ende Coopln geen minder aende wevers en schilders doen moeten, als de Tegenepatnamse, en sonder 'twelcke het oock onmogelijk is, op eene van beijde plaetsen of ergens in zuijder Cormandel, eenige naamwaardige procure voor d' E Compe te doen, maar wel in soodaniger voegen, als den handel nu werd gedreven, met eene tamelj voor uijt verstreckinge gereguleerd na de respecte eijsschen, gelijck dat soo overvloedig inde successive t'eerne geschriften vande heeren gouverneurs respective, en d' opperhoofden van Tegenepatnam indien tijd blijkt, dat daar toe geen meer bevesting nog exempelen vereijsschen, behalven dien is het Comptoir Tegenep:e ongeveer 5. mijlen van portonovo, gelegen inde beste Contrijen en omringd vande voornaamste schilders en wevers dorpen, in het zuijder Cormandel staende onder de heerschappije vanden vorst sambogie nagie, daar de portonovose en andere Coopl, gelijk hier voor hebbe gesegt ook handelen, sonder dat 'er eenige onreijsbare wegen, bosschen rivieren, nog andere ongelegenheden d'E zijn, Hoog eld Copia missive
50: 3 81 zijn, die den aenbreng verhinderen of beletten konnen: invoegen ik niet kan sien, waarom de respective eijsschen aldaar niet souden konnen werden voldaan, wanneer de soeke, gelijck ik in 't vervolg, na de mate van mijne kennisse in pligtigen eerbied, sal aenwijsen, daar na werde gereguleerd en het aen geen Capitael of eenigh inlandse beroerten kaperd: ook kan ik niet bedenken, nog met de reden over een brengen op wat fondament men heeft voor gegeven, dat twee Comptoiren, soo na bij een gelegen, den ander in negotie niet prejudicabel sijn souden, gelijck haere hoog Edele den wel Edelen heer gouvern:r generael Cornelis Speelman, end' E: heeren raden van India, in hunne hoog Edele estimabele van ultmo Julij des vergangen Iaars aen uEl hoog agtb: gesz: me seer bescheijdelijk hebben aengemerkt op het subject van stablissememt van een Comptoir ontrent daatseron luijdende aldus: zijnde ook in het raport met aandagt opgemerkt de consideratien ten reguarde vande dorpen kottepatnam, Ponara, en Oepere, ongeveer 12. mijlen van daat serom gelegen aende zee oever, versien met een bequame rhee over de scheepen, schuijnende sommige vande ministers te sustineren dat het voorden dienst vand' E Comp:e wel meriteren soude, in een van deselve, een Logie te stabileren, soo ten opsigte van de groote quantiteijt kleeden, die daar om her vallen en diewabele rijs die aldaar bij redelijk gewasch tot 800. tot 1000: Lasten toe te procureren— zoude wezen, jtem den vertier van Redelijke quantit: koopmansz: tot favorable prijsen, ten aansien, om de volkrijkheijd, den sleet groot is, voorts om de Engelschen in haaren handel enigsins te stutten, als ook tot bemagting van kloecke partije salpeter: alle het welke recommandabele Poincten schijnen te wesen, maar d' ervarentheijd heeft geleerd meer als een mael, wanneer men vast geseten is dat veele van zulke moije dingen dikwils comen te vervallen, en het werk in sig selve niet wel te beschieten, onder tusschen blijft in dan met de seekere ongelden van een permanente residentie, die veel na sleeps hebben, beswaard: en dewijle d' Engelsen al sedert eenigen tijd, door hare inlantse Factooren, en bij wijsen ook door ijmand uijt den haaren, in dat district genegotieerd hebben, soo is het te gelooven, datse tot visiagapatnam of ergens daar ontrent geen residentie souden hebben, ingevalle die inde voorsz: dorpen met Considerabele voordeelen te vinden was, behalven datse maar 12. mijlen van daasserom gelegen sijnde, de procure die wij daar met het formeren van een Logie quamen aen te regten, de versamelinge tot daascherom wel ligt nadeelig zijn soude enz: zijnde vande int
502 382 in 't bijsonder Insgelk daar toe afplicabel 't gunt d' EE heer oud gouverneur Intonio Savilioen in zijn EE— missive gedagtekent 2:e feb:r 1666. aend' Edele Heeren majores gesz: heeft, belangende het bouwen van een Logie op St thome namentlijck.