ten tweeden over 'textirperen der nagelboomen linge over in questie magten vrugtdragende boomen. de minste schade, en aanstoot geoordeelt worden dienstig te sijn, tot bereijkinge van ons, ende der heeren meesters oogmerck.
Het tweede middel om de nagelboomen neder te vellen, daar sij onderling over in questie daar de naturellen onder mogten geraaken, is van meerder faliliteijt, sonder apparentie van quade gevolgen, — want soo zij (siende dat die maxime haar nadeelig is/ haare geschillen onder den anderen vereffenen, dat soude den landraat van veele moeijelijcheden ontheffen, en een werck zijn, dat in sig selven goet is, jnvoegen wij dat. ten derden over't aanque En ook de derde voorslag wel konnen, ken der aardvrugtenen approberen, namentlijck om de naturellen te animeren tot het aanqueeken van moeskruijden, en vrugtdragende boomen, daar de zagou niet van uijtgeslooten diende te zijn, die, zoo wij verstaan, van tijt tet tijt in meerder veragtinge geraackt, en verwaarloost wort, om dat de meeste part der amboinesen hare saken daar na komen aan te stellen om rijs te mogen eeten, dat haar met er tijt soude konnen komen te ontstaan, als den aanteelt der boomen, successive sal comen te vervallen, ende sij daar door versteken sullen zijn van de revenuen der nagelen, en dan sullen haar de oubis, moeskruijden sagou, en andere vrugtdragende boomen, seer wel te passe komen, des het niet alleen noodsakelijk sal zijn haar daar toe te animeren, maar ook in alle redelijcheijt de hant te breden; dog niet tot het bequaam maaken van velden, en voortbrenginge van padij, want om verscheijde uijt aar comen.
't gewigt tot amboinate de 100 lb dat de scheeps overtrecken. verscheijde speculatie dienaangaande. te kort gelevert heeft. is, soo dat daar niets nadeeligh in schijnt te resideren. dat de gewigten daar de nagelen mede uijt en ligt bevonden 11½ oncek ingewogen zijn, bij naaweginge tegen het heden tot haar voordeel vijl gewigt 11½ ence op de 100. lb. te ligt bevonden zijn, is ons al wat vreemt voorgekomen, men behoorde voor een permanent ordre te houden, de gewigten soo wel mamber als in banda op alle de Comptoiren om de thien jaren eens correct na te wegen, ende te verbeteren gelijck nu geschiet is, op dat de scheeps vrunden geen reden hebben tot clagen ende om te pretenderen dat haar in het uijtleveren hunner ladingen soo veel behoord te goede te komen, als 'tgewigt op batavia swaarder is, als in amboina, dat wel soo bijster vreemt niet gesustineert is, maar dewijl wij hebben bevonden dat de schepen die overz. en 3. ja ook over 6: â 7. jaren hier aangekomen zijn, hare nagel ladinge hebben uijtgelevert, de meeste part met over en sommige ook niet onderwigt, als wanneer de gewigten in amboina bij na deselfde geweest zijn, datse over een jaar waren dewijl de minderheijt ende de slijtagie van dien aanvang genomen heeft van 't Jaar 1650. soo weten wij niet wat te doncken van soo merckelijcken onderscheijt als wij successive dog bijsonderlijck in dese laatste Jaren daar omtrent hebben bevonden, selfs / Een hoe veel 't Jagt 't casteel in de Iagten 'tcasteel Batavia en pijlswaar batavia over, en pijlswt waar van den eersten op 507468 lb. heeft overgelevert 1034 lb. ende den anderen op open vorsc te doe 399661 lb wort niet self