3000. a rigt De Scheepen op cormondel van haer ouerige salpeter ontlast, syn aenstonts gereet, om de Cleede packen, van VEd:le geeijst en die dan gereet connen sijn, jn te neemen en hier comt de 400000 lb peper van Batavia nae Cormondel gesonden te pas, om tot stortinge te dienen, gelyck als in de purner gedaen is, en dese s Peper neemt, off moet geen scheepsruijmte weghnemen, van Batavia isse oock men scheepen gecomen, die in dese gewesten wesen moste, soo salse sonder vracht in nederlant comen, en behoeft van de vinst niet als de risico vander Zee getrocken Wy keeren weder naer Bengalen daer noch 2 vande negen scheepen sijn, die allmede als de andere moeten geballast worden, de Coopman, schappen voor nederlant uyt dat Rijck inneemen voor Beng t' geen vande 500000 lb peper  geeijst en van de stortinge onder de Ballast in de andere scheepen ouer is, daer tusschen in storten en salmen in dese scheepen meer peper benodigh sijn, als de geene, welcke op cormondel laeden om dat de bengaalse packen zonder vallen en meer tusschen heden, laeten, dese scheepen connen als t' de saecken vereijsschen, tot ulto Januarij in Bengale Blijven, en dan behoorde langh in gevordert te sijn, t' welck voor dat saijsoen, aenbesteet was, en op die tijt vertrecken: sullen met een ordinaris reijs vroegh in april aen de Caap wesen Soo nu wat veel goederen over Ceijlon gevordert vorde waren, en dese twee scheepen in Bengalen niet conde volraecken, daer toe sout niet quaat syn, dat VEde: ordineerde E is waer, door den grooten aenvoer van waeren uijt dese gewesten naer Europa salt vervult werden, de goederen in prijs daalen, de winsten verminderen, en dit was waart te onerwegen soo t' met dese goederen was, als met de Caneel en melinse waren die de E: Comp:e alleenigh heeft en op prijs moet souden, maer hier sin verscheijde mede Coopluijden, en onder dien d'e Engelse wel van t meeste vermogen, welcke natie Jaarlijx haaren jncoop vergrooten en al wat de Comp:e daer in menageert, is tot haer voordeel, wy dan op den ouden voet voortgaende, moeten mootsaakelijk verwonnen werden, tot groot nadeel vande Comp:e en eenwige schande vande natie, de Hollanderen hebben tot heden met recht de roem datse alle natie in negotie vercloecken, jndie landen daerse gelycke voordeelen genieten, in dit lant is t'aensien vande Comp: tot noch toe vrij meerder gaat alles niet, soo t'behoort is met haer in veel dingen noch erger haer schepen syn naer de ongelden en equipagie veel cleijnder, sy Connen Alhoewel ick noch verscheijde dingen konde in aenmerkinge brengen, soo twijffel niet, off dese sullen genoegh sijn, om VEd:t achtb:, te doen sien, dat men op die wijse, de besendinge doende, Jaerlijx 9 Bodems, uijt dese gewesten naer t' vaderlant can crijgen, buyten t' geen Batavia sent en het Capitaal kont VEd:te soo groot maken, als best geoordeelt wert, t' si 30, 35: 40, off meer tonnen Gouts in Coops, alsser maer gelt is, dat men altijdt aende hant hadde een partije Catoene gaeren, en andere grove waren daer niet veel gelt aenhanght, om tot vullinge te dienen het Capitael van dese scheepen, sal doch altijt groot genoegh wesen, in vergelyckingh vande Cormondelse dat men geen
3000. ta igt: geen peper tot stortinge krijgen, moeten die plaets jdel laten, haer scheepen doen op de uijtrijse geen voordeel, si hebben weijnigh inlantsen handel die souden de dienaars en paarticulieren meest voor haer, sy hebben geen rugh stein van Caneel en meluese waren, 't moet dan alles van dese negotie comen, en wanneer de Comp:e hier op aendringht, ende voordeelen wel gebruijcktn, hoe connen sij bestaan, te meer, in een tijt dat sij selffs alles aenleggen, om malcanderen te bederven, als nu de Engelse uijt het vaarwater genegotieert werden, gelyck seker volgen moet, soo dese wegh ingeslagen wert, soo sullen de andere natie al verstoven sijn, en dan js tijt om te denken, hoeveel goederen, met de meette voordeel Connen omgeset worden, maer naer mijn geringe kennis, dient daer in oock maet gehouden voornamentlijck die niet geheel in onse maght syn anders werden, door all te groote winste weder nieuwe tegenstrevers verweckt De scheepen die nu 26 daagen vroeger uyt Bengalen, naer cormondel connen vertrecken als de purmer gedaen heeft, hebben immerstyl alle Comptoiren aen te loopen, daer 't maer vereijst wert  en sullen genoegsaem Ul:n Jarij: off eerder gereet sijn, om de reijse naer — t' vaderlant te Connen voortsetten, dan brengen sij april aen de Caap, meest met die uijt Bengalen gelijck, en soo die van Ceijlon, eenige weerken waghten, soo Connen sij in 't Laast van april, gesamentlijck naer t' vaderlant vertrecken, en sullen men een gemeene reijs tydelyck in augusto op de geordineerde plaatsen Connen wesen, dit is de beste tijt van t' geheele Jaer Achtbare heeren, tegen consext van 9 off meer scheepen, op de aengewesen wijse naer India te senden, sal men ongetwijffelt voort brengen dat de E: Comp:, hier door van haer, soo noodige scheepsmaght, jn India sal ontbloot werden, maer dit is geen gevolgh, want den Jnlantschen handel blijft daerom in sijn geheel en daer moeten scheepen toewesen, is de scheepsmaght nodigh, om voor overval van vijanden beschut te worden, si moet oock soo swaer niet wesen datse t'vermogen te boven gaen, anders is t' bederff seker, doch met dit onderscheijt, dat wij uijt vreesvoor andere, ons selffs ruineren, en de saaken Achtbaare heeren nu hadt men noch een breet velt, soo India door wandelt wiert en all de groeve saaken aengewesen, die een nodige verbeteringe vorderen, maer ick soude mijn daar door onverdragelijcke gehaat, en lichtelijck bij veele ongeloofflijck maken, men Claaght nu van schaarsseyl van scheepen, van timmerlieden, equipagie goederen, en wat dies meer is, lichtelijck Condemen doen blijcken, datter van alles meer gesonden wert, alsser benodight sijn, doch ick Coome voor tegenwoordigh aen dese dingen niet Niemant gelieve sigh in te beelden dat dit veel ombragie soude geven, groote moeijten jn hebben, neen geensints, jndien ick gesint was de E: Comp:e weder te dienen, en VEd:e mijn net gesagh en ordres ondersteunen, soude sulx al spelende, onder Godes Zegen, connen uijtvoeren Liemant beginnen
beginnen hier niet weijnigh naer te sellen de Comp:e sal naer mijn oordeel best een scheepsmaght connen uijtsenden, en in India onderhoude soo t' Comt te vereijsschen, als de negotie wel gaat en de winsten vermeerderen, daerom moetmet hier mede den meesten oorlogh voeren, en onse partijen vercloeken, t' welck van sulcken gevaarlijcken naersleep, voor de Europische saaken niet is, als door de wapenen conquesten te doen, t' eerste is een werck voor Coopluijden t' ander voor koningen, doch ik loop te ver mijn eerste gedachten verbij, en vrees VEdle men dese mimergen te vermoeijen, sal daerom affbreken, met betuijginge dat ik nochmaels dat n oordeel verplight te sijn, VEd:le achtbaerheden (in wiens dienst ick ontrent twintigh Jaaren mijn onderhout gevonden seb) mede te deelen tgeen naer mijn begrip dienstigh is, en daerong nu soo veel pampier beslat hebbe, soo hier door geoordeelt wort, dat van mijn noch eenigh list te becomen was, UEd:le gelieven maer te gebieden en sult bevinden dat ick ben, en sal trachten te blijven men alle tekenen van onderdanigheijt E: dienstvaerdige en verplighte Dienaar Willem Hagedoorn ligt: