Spangardt geschiedt, abuseren, ende namaels weer sijn oudengrrock volgen zoude, gelijck die welcke der Mooren troulos, aert bekent is, niet dan al teveel Ervaren hebben Opt 4e. die onse forten ontvrijen willen, moeten haer Lerijckel mede soo wel als wij loopen, Ende wat het gerieff vant' Landt aengaet als de Ternataen, dus Continueert met ons te handelen (gelijck hij alreede doet, zal daer weijnich aen verloren wesen, Insonderl. als men de forten van alle Nooten onderhoudt provideeret, gel wij voornemen, ende verhoopen te doen Opt 5e:.
Wat de Nagelen belanght, t'vervoeren vandien connennij haert gelijck uE: selffs seggen, nu niet beletten, als sij maer willen, Ende niemant vercoopt Nagelen aen ons, dan die Enckel bij ons wesen wil, Op Ternaten werden tegenwoorde gants weijnich, Ja schier geen Nagelen gepluckt, d' Inwoonder van Macquian staen, soo slavisch onder de Ternatanen niet dat sij haer ontsien souden, Nagelen aen ons te verhandelen, Ende soo den Ternataen, zulcx met auctoriteijt socht te beletten, moeten wij van onser sijde met goeden CoopCleden, Nederlantse Contanten en andere waren, Ja al waert oock voor Eerst met realen van 8en daer tegen arbeijden, en de Macquianders alsoo door proffijtelijcke vruntlijcke, en civile bejegeningen, t'onswaerts sien te trecken daer sij ongetwijffelt vrij wat na Luijsteren zullen, want ijder tott proffijt seer genegen is, ende in deser voegen, sondemen lichtelijck twist, Jalousie, en simulatie tussen de Macquianders, ende Ternataen berockenen connen, dat wel t' wenschelijckste, en seecke voor de Compe. waer Opt: 6. e t' schadelijk gevolch welcke door der Temnatanen alteratie op Macquian te vreesen staet, moet door soete, Civile, proffijten ende vruntlijcke bejegeningen, (gelijck hier vooren verhaelt is / ge appaiseert, ofte soo dit niet helpen can, een weijnich tijts met patie aengesien worden, tot dat d'alteratie haer van zelffs sette, off tot dat wij met andere middelen, daer in vermogen te versien pt' j. e t' js gants ongesien, dat den Ternataen ons t' Eenmael affen den Spangiardt, Mitsgaders den Tidorees (die doch Competitee van zijnen staet altoos geweest zijn) toevallen sal, maer t'apparen is, dat hij onder ons beschut, zijnen staet tegens haer soeckt te verset boven den onsen te vergrooten, Ons onder te houden, en ons langhe te gebruijcken, tot dat hij op sijn selven bestaen can, ten oock niet gesien, dat hij om t' simpel opbreecken van Calliamatte een Generalen Oorloghe tegens ons aennemen zal, want hij d bij in meerder last vervallen soude, als off hij onse vrundt blive Ende Calliamatte zelffs behieldt, en soo hij geen moet heeft salme te besetten, veel minder reden, en Couragie zal hij hebben, heme een openbare Oorloghe tegens ons op tewerpen, ende vermach Calliamatte te besetten, ende wil hij het niet doen, maer ons op dees t'zelve te behouden, ende soo wij het weijgeren, dreijcht hij daromme van ons te scheijden, onsen vijandt toetevallen, ende tegen ons de wapenen aen te nemen, Ende soo hij zulcx, dede, wat can hiero uytgeoorde
330 -143 vuijt geoordeelt werden, als dat het maer een gesocht pretext zij want d'oorsaecke is met suffisant genoch, om zulcken scheuringh te connen Causeren, soo dat men hier wt besluijten mach bij aldien hij over t' lichten van Calliamatte onsen Openbaren vijandt werdt dat hij zulcx over langre indesin moet gehadt hebben, ende dat met het lichten van Calliamatte, zijn voornemen wat eerder geopenbaert zall werden, als hij zelffs wel gemeijnt hadde, en genomen alles ten Erchsten vuijtviel, soo is het beter dat wij t' Complont bij tijts ontdecken, dan dat ons den Ternataen, op sijn beter advantagie onversiens d' Eerste slach boode.