D Ed: Hr Gouvernr geueranthonio van diemen en: Ed: Erentseste, manhafte, wijse, voorsienige Ende seer discreete Ed: heeren Den 8en passato pr do scheepen Middelburch ende harderwijck, d'welcke dienseluen dach met een Retour ofte Cargasoen Godt almachtigh gelieve het bij UEds In salvo te geleijden) monteerende ter somma van f 427437:19:14: uijt d' Com van sualij naar ova (om t' gemelte Cargasoen Inde vloote van deffentie over te scheepen vertrocken, hebben UEds gesz. hoe wij doenmaals door thaastich vertreck der gem. te scheepen, onse missive aan UEdls niet ten vollen extendeeren nochte UEdts missiven dato 21en Julij ende 25en augustij volcomen beantwoorden conden Item dat t' mancqueerende over chormandel met d' alldereerste gelegentheijt suppleeren mitsgaders, over d' via met d' Engels fregatto Sr francisco VEdls onse negotie Boucken, ende d' dependentien van dien seijnden souden, ende alsoo d' gem. e fregatto hier den 26en passato van gamron geretourneert is, ende dat geen gebreecken hebben willen sijn dese vr de hormandel vertreckt, soo ist dat En fregatto over dien selven wech aen U Eds te schrijven ende voorders UEds pr d'selve onse negotie Boucken t seijnden comende dan ter materie soo sullen eerst, ende alvoorens t' mancqueeren daarvan wij p. r do scheepen In gebreecke sijn gebleeven, beantwoorden t'geene datter noch meerder op UEde missive dato 21en Julij ende 25en augusti te beantwoorden sij Een VEdlts schrijven In hare missive dato 21en Iulij passato als dat VEds met verlangen verwachten te verstaan, watt, wij In't stuck vanden malabaarsz pepr handel met den besaamden Coopman Viergie wara sullen genegotieert hebben, ende wel wensten dat wij goede partije, hadden becomen om tot affladinge der Retourscheepen te dienen, met gemelte viergiewara hebben desen aangaande verscheijde malen In discours geweest, ende getracht off men met do geen contract soude connen aangaan, sijne factoors op de custe mallabaar voor d' E: Compe goede partije peper versamelden, om als onse scheepen van hier naar Battavia quamen te vertrecken, en passant gem:e custe aante doen, d' peper Inteneemen end soo voorts d'selvige van daar naar Battavia te voeren, geseijde virgewaren heeft verleeden Jaar over dese saacke, met d'malabaarsz scheepen van hier naar malabaar aan sijne factoors gesz, dat sijlijk souden onderstaan, wats In desen verrechten conden, waarover geme Virgiewara van sijne factoors antwoort heeft becomen, hoe 't peper gewas desen Iare seer qualij was geslaacht, Item datter op d' 70: p. r cto naar soo veel peper niet en was gevallen, als op andere Jaren te geschieden plach, mitsgaders dat d' peper daar door seer dier ende weijnich quantiteijt te becomen was, voorders adviseert schoon genomen t' peper gewas op do custe, naar wensch slaachde, het hem niet wel mogelijk en was, groote partije peper voor onse Compe te versamelen, door dien d' portugees daar alderwegen haar factoors hebben, ende d' peper soo veel doenelijk naar haar trecken; Invougen met Virgie wara, om voor d' E: Comp. e goede partije peper op mallabaar te versamelen geen apparentie sij ende t'schijnt oock, soo veel wij vermercken conden hij eeniger maten voor d' portugeesz (mits sijn factoors op alle d'portugees plaatsz heeft) bevreest is Soo VEdle als noch bij voorgaan resolutie persisteert, om met onse eijgen, scheepen op mallabaar quantiteijt peper te negotieeren, soude onses oordeels (onder Cerrectie) niet ongeraden sijn, sulcken schip als UEdes daartoe projecteert nevens d' Retour ende Cargasoen scheepen, directelijk souratta eerst aandede, om alhier dos Cargasoen, t'welck VEdls op Battavia daar Inne sondt mogen hebben gescheept, met goede partie cattoen ende amphioen als andere courante coopmansz, d'welcke op d' Cust mallabaar, wel getrocken sijn, t' supleeren ende 't geseijde schip dan daarmede van hier en passant goa aandoende Com d'advijsen aan vloote van deffentie te brengen, halff decemb ofte pmo Januarij, naar meer gemelte Custe te seijnden, wat VEdts Intoecomen: desen aangaande, sult gelieven te ordonneeren, sal door ons prompt naar gecomen werden Voorleeden Iaar hebben VEdes geadviseert, hoe d' Engels In dabul ende rasurpn sijnde plaats staande onder t' gebiet vanden Coninck van Visiapour, Volcq hadden gelegt om goede partije oft quantitijt peper voor d' Engelsz Compe te negotieeren, wij hebben oock met Virgiewara getracht, off men met d o mede niet soude contracteeren, voor d' E: Comp. e In die quartieren goede partije peper In voorraat te versamelen, om als onse scheepen van Battavia quamen d'selvige dan van daar tehalen ende te vervoeren, waer van Int eerste gem:t de E: Hr Raden van India Viergieweer
Viergiewara, ons soodanige toesegginge deede, dat niet en twijffelde, off 't'selve soude effect gesorteert hebben, naarder heeft sich geexcuseert, hoe d' portugees In voorsz. plaatsz, door haar factoors d' peper als vooren deeden, opcoopen, ende dat o sijne wegen becommeringen die d' portugeesz haar souden mogen aendoen, niet wel gevenchelijk d'selve, conden procureeren, En fijn daarmede gelijk op d' custe, van malabaar van onse goede hoope waren versteecken, wij t'wijffelen al grootelijk, off d'Engels Viergiewara niet hebben omgeseth, ende van Resolutie doen veranderen, t' is altijts seecker datter In Ragiebach groote quantiteijt peper valt, ende over Ragiepour soo door d' mooren naar gamron ende door d' portugees naar goa uijtgevoert werdt, wat van desen is mitsgaders wat apparentie datter sij, om voor d' E: Compe In gemelte plaatsz groote partije peper te negotieeren, daavan sal UEdts sr Ioan van twist d'welcke sich (soo ditto aan ons schrijft/ volcomen van dien handel costij geInfermeert heeft, grondich bericht connen geven D'Engels hebben desen Jare goede quantiteijt peper van dabul ende Ragiepour becomen. ende d'selve, (tus d'fouten van haer Indigo ende Cleeden packen Ingestort) met haar schipper d'Willem naar Engelandt gesonden — Aan tvarent volck die desen Jare hier geweest sijn, niet Iegenstaan sijlijk d' E:— hebbe Int minste geen Commissaris ende ons, daaromme lastich genouch hebben gevallen comptant tot subsidie vrstreckt, eeneli sijn aan dittos, die met d' scheepen amisia ende swol naart' patria vertrocken 50: stx: gecattoeneerde deeckens, om haar daarmede Inde konde te decken door Ordre van E: Commissaris gedaan; aen des E: Comp: s dienaren die alhier, (:onder ons gelach:) Resideeren, is oock geen meer (als VEdts uijt d'negotie ende logie Boucken gelieve te doen beoogen) verstreckt, als sijl. tot haarlijffs cleedinge behouftigh sijn geweest Gillis venant, naar dat sijn huijsvrouwe, alhier den 24en Januarij passato, over leeden is, heeft eijndelingen door hart Intercedeeren, ende voorspreecken van goede vrunden bij d'Engels President soo veel verworven, dat hem passagie met t' schip d'willem naar Engelant Is vergunt, dien volgende Is do den 11en april met gemelte schip naar Europa vertrocken, blijvende aan Engels president ende andere als aan de is amadabats maackel. r Wissendas, soodanige somma van penningen schuldigh als VEds a. o passato p. r t' Jacht oudewater geadviseert sij, geene VEdts over t' schip Amboijna schrijven het een sware ende bedenckelijk saacke is, wij nevens den Raat hebben dorven resolveeren t' gem. e schip den 9en februarij, van hier naart' patria te seijnden, hebbe wel verstaan, wij sullen naar desen In sulcke occurrentie van saacken, watt omsichtiger ende watt precijser, op d' Ed: Hre Majoorls ende Vedts ordre letten, willen niet hoopen t' voorsz schip, eenigh disaister heeft getroffen, ende dat d' verantwoordinge, t onsen laste comen sal, maar wel dat godt almachtigh t'selvige Inot' patria behouden geleijt heeft, ende dat sijn goddelijcke goedertierentheijt door sijn grondeloose Barmhertigheijt d' scheepen Amilia ende Swol, die den 26en Januarij passato van gamrons Reede, naart' patria sijn geseijlt oock behouden In salvo Int Vaderlant Brengen sal De geene die ons bij UEdts hebben beclaecht dat wij om den Command. r Claas Bruijn, eurecten weschreldigt, want t' sal wit geenige Resolutiens blijcken ofte bewesen werden desselfs vertreck op hen sten gen dde veelan tot sijnen Raat, soo als geseijde Bruijn den 24en Januarij met d'scheepen Wtrecht t' We van Rotterdam ende Bredam uijt d' Chom van sualij vertrock ende hem ontrent daman Rescontreerden, hebben do uijt Utrecht overgenomen ende sijn versouck om naar t' patria te mogen vertrecken geadvoijeert, wij wensten wel daaer bij den Commandr Pattacca ende sijnen Raadt meerder, overlegh van saacken ware geweest, dats amboijna naarde 420: Balen zijde daarmede d' E: overschie affquam te wachten, (om daarmede van gamron recht door naart' patria te navigeeren, gelaten ende haar vertreck met d'andere vier scheepen herwaarts aan wat eerder bevoordert hadden, belangende t' voordere abuijs datter begaan is, d' scheepen Amboijna, thoff van Hollandt, Vlissingen, sgravenhage ende Leeuwaarden, niet naar Goa om ditto Bahre, te besetten gesonden sijn, daarover sullen Indesen, alsoo t' gedane niet te herdoen is, maar dat d' begane faulten, tot opmerckinge om d'selvege In toecomende te meijden ende te verbeteren strecken, niet antwoorden, vertrouwende voorders dat UEds d'faulten die daar Inne begaan sijn, ons niet Imputeeren sal Wij sien voorders uijt wede missive, hoe dat mede onse wangunstige ons bij UEds hebben genelsz president Metholt sijn houdende; Item dat d'selve bij veelen suspect is, wijders gesustineert werdt, d'selve meerder voordeel uijt ons als wij van hem trecken, dienvolgende ons recommandeert, om buijten opspraacke te blijven onsen gemeensamen ommeganck met do wat sullen matigen, Ed: Hre Ick verclare In couscientie dat noijt onses levens geen anderen familiaren ommeganck ofte corresocken uut d'uniewen 11a alle tot oder terre unti 110ters wit sese
correspondentie, met d'Engels president hebben gehouden, dan soodanige als U Ede ons selfs bij haar Edts Instructie ende divers missiven gerecommard t hebt, sal dat wij wisten het UEdts wel soude gevallen (alsoo wij noijt onder de Engels niet hebben gesaeijt, ende onder dittos oock niet maeijen sullen) wij souden ons leven onse voeten niet Int' Engels huijs setten, ofte over haar drumpel comen, maar alsoo wel weeten UEds t' selvige niet en begeert, soo ist dat wij onsen ommegans discretelijk met den president matigen ende ons oock door den dronck na ditto net laten verleijden, waar door denselvigen meerder voordeel uijt ons als wij uijthem souden connen trecken, Gelooft Ed: Heeren dat het ons opt' hoochste bedroeft ende Int herte wee doet, daar wij voor deesen van Ider een bemunt sijn geweest ende datter over diergelijk saacken noijt over ons geclaacht is, Incontra terwijl In souratta hebben geresideert veel Vianden Conswarts hebben verweckt d' motijven waeromme deselvige, ons soo hatich geworden sijn, presumeere dat d'volgende sijn; Eerstel. noopen d'Opperhooffden van den Commandeur Bruijns Vloote te weeten, die van scheepen Rotterdam, Wtrecht ende Bredan om dat wij niet en wilden dulden, haar ontijdich bij nacht aan landt varen Inde tenten ende In sualij droncken drincken, als andere Insolentie plegende, haar daarover Reprocheerden, Ick presumeere oock d'selvige sijn, die ons ontrent d' E: Overschie In veelen hebben suspect ende hatich gemaackt Aaangaande d' Opperhooffden van Commandr Pattaccas Vloote bij dos sijn wij oock d'quade myn geweest, om dat haar Reprocheerden, wanneer sij den 4en ende 5en novemb: 18 a 20: Mijlen buijten d' Basre van souratta waren, souratta niet eerst aandeden, wijders waeromme sij ontrent een maant In gamron t'souck brachten ende niet eerder naar souratta quamen, als oock waerom sij t' schip Amboijna daar niet gelaten ende van Persia t'selvige naar 't' patria hadden laten navigeeren, d' wijle wel presumeeren conden t' schip Fredrick Hendrick lange voor haar aancompste, alhier derwaart soude gedepecheert sijn, Item dat Inden Raat sr Silvius, alsoo hij d'seconde persoon vande sourats negotie, ende arent Barentsz om dat hij t'amadabatz Comptoir ende d' dependentien van dien becleeden, waren voor d' oppercooplk ende d' schippers vande scheepen lieten sitten, ende haar stem geven, wijders d' Coopl ende d' schippers (:doen geresolveert was, d' 4: scheepen naar goa om op den ouden Viceroij die met d' twee Caraacquen naar Portugal souden vertrecken, te passen, claachden sij sonder Ballast Intenemen derwaarts niet navigeeren conden, ende dat soo sij sant tot Ballast Innaamen, daarmet ettelijk dagen moeten t'souck brengen, boven dien met d' scheepen groot perusen liepen wanneer sij tegens d' portugees slaachs raackten, ende een schoott onder water creegen, haar pomp dan daar door onclaar ende d' scheepen In onmacht comen souden :) berispten, waeromme sij In gamron geen steen tot Ballast, hadden Ingenomen, daars nochtans daertoe tijts genouch gehadt hebben ende wel wisten als d' cargasoenen vaarsouratta geprojecteert uijt do scheepen gelost waren, hier niet anders als sant tot ballast te becomen was, dese clachte is oock groote oorsaacke, waaromme d' scheepen niet naar goa genavigeert, ende In plaatsz van dien met vracht goederen naar persia gedepecheert sijn E: Commandr Pattacca ende d' Opperhooffden van gemelte scheepen alsoo sij om rijs spraacken, seggende haar provisie die sij van Battavier mede genomen, hadden, bij naast geconsumeert was, wij doenmaals niet al te gereet stonden om haar ander te geven, ende dat eer wij rijs voor d' scheepen wilden coopen, haar Inventaris eerst begeerde te sien, meijnden niet gehouden waren, ons d'selvige te thoonen, eijndelinge met horten &e stooten Voorden dagh quam, waerop gevolcht is, d' wijle t' meerendeel vanden scheeps rijs geconsumeert was gevolcht is, ende dat d' scheepen, sonder d' matroosn haar voetsel van Rijs te geven ende daarvan geprovideert te sijn, niet conden na vigeeren, soodanigen quantiteijt Rijs, voor do scheepen hebben gecocht als UEdts a. o passato p. r d' Vloote van E: Command. r Ottens, Is geadviseert soo als wij do Rijs van souratta naarde scheepen In nieuwe goenijende dotij sacken souden, schreeven daerover aanden Command. r Pattacca ende de Opperhooffden vande scheepen dat als wanneer den rijs aan boort quam dats souden gelieven ordre te stellen, dat d' mont van sacken behoorlijk los getorrent, d' Rijs In haar Camers gestortt ende d' nieuwe sacken ons wederom ledich souden toeseijnden, dese alle niet Iegenstaande, werden d' sacken Inde scheepen niet soodanich als wij schreven los getorrent, maar met een mes divers ende cruijs wijs, soo als d'selvige haar voorquamen opgesneeden, waarover wij seer moeijelijk waren vermits d' sacken niet meer gebruijcken conden, seer hevich aande gemelte Opperhooffden hebben gesz welck schrijven soo t' schijnt ons Iegens d' scheenen gesprongen is haar ten besten niet heeft bevallen Een opper62.