den 16 Junij eenige van onse troupen, aende over zijde op marchierende, om de resirerende vyander verder tevervolgen, haar wat ontijdig en buijten vermoeden, geengagieert en geresisteert vonden, doordien, den ouden gewesen Co: uijt Curciassa daar hy sig onthoud, derwaerts een secours van macassaren malyers en balijers had besteld, die alle in haar defentie Laegen, inwelcke actie 7 doden van diverse soort en 40 gequetsten syn gevallen, en soomen meent aen haar zijde niet minder wesende dit soo 'tgros van't gepasseerde op Tangaran en Bantam te Lande, te water hebben zi doo hare snelle oorlogs vaertuijgen nu en dan op de weerlose clyne Coopluijties alwat voordeel gedaen mitswelke wide aende hand zynde scheepjes; gedurig levendig hebben moeten houden om 't vaerwater te beveyligen, dat daer met soo volkomen niet is Connen geschieden, off haer roven en moorden heel dat gemeene volkje seer ge-inteundeert; en inden handel alveel verlet veroorsaakt; niet tegenstaende wi geduirig Convoyers in zeehielden, want onse vlodgaenste boodems door de vlacke gronden nergens soo na konnen bijkomen, dat men haer het in en uijtlopen verhinderen can maer nu zyn wij eyndelik ook, met 28 diergelijke oorlogs praeuwen in zee geraekt, die al van goede operatie geweest, en waar door nu indry dagen 18 van haer visschers genomen sig dervende haar roofvaertuijgen tegens donse geen stand houden, wesende op elk van deselv om onse Jnlandse krygers, daer met die voors:z praeuwen gemant, en op Jder 4 bosschr. s. haar bygevoegt zyn, te meet te amineren, een premie van 100 suvr gestelt, en op elkoor 2 nE daar onse macassaren balyers, bougijs, amboinesen en Ternatanen seer op vlammen, welcke 2 laeste onder prins rotterdam al 300 rE hebben verdient, soo dat devaart van de oost naar alle apparentie, en met een den afftrek in 's Comp:s Coopmans wel haest weder toeneme en verbeteren Sal, zijnde des Coninx Ambassadeur hier vooren geciteert, wel soo seer niet gekomen tot eenige emportante off spetiale verrigtingen maar wel voornementlijk om- ons benevens de brief, van wegens sin heer te begroeten, en dan altevens om te sien, hoe t sig hier toedraegt, en off men ook van 's Comp:s wegen iets terecommanderen mogt hebben, als ook on de saaken van Lampon, ten belange des 's Conincx in Agtinge tenemen, daer wij niet min sorgvuldigh over zyn, als syn Hoogh. t selff, als een saak die hem grootelycx importeert over sulcx is den Coopman vander schure en ondercoopman Boescheren met een proper Carguasoentie in Contant en Cleden pr 't schip Japan naar bantam gesonden, om van daar met de Jaghten Odyk en Alexander, nevens syn Hoogh. ts gecommitteerdens derwaerts overtest gelyk den 26:' van de selve maent, met byvoeginge van 't Jaghje de Smith en 4 welgemon teerde oorlogs vaartuijgen geschiet is, waar en boven op onse ordre de Chialoup Cadiery, den 22 septemb: van bantam, en Egelenb: den 24 d. o van hier daer heene nog gevolgt zyn, om tijdig berigt van saaken te mogen hebben, dog is maar 5. dagen daar aen off den 2 hier verschenen de Cath nederhorst Comende van Ceijlon over de westcust, en aldaar inde begt vervalle, ons van voorsz vrunden medebrengende, een brieff vanden 17en der selver maant, van geen onaengenamen Jnhout, want het sig: daar alvy wel laat aansien dat sig in korte tot de vereyschte off nedelyke geschicktheyt wel stellen sal also wy de saaken nu alle dagen met ons vermogen weder gedencken te hervatten, en in 't herte aanterasten. schoon sy hun omtrent alle bequaemste revenuen Langs den oever vande zee ten besoen doenelijk hebben gefortificeert, verhopende met de kragtige hulpe vanden Almogende God, nog dese maent het swaerste werck te sullen konnen affleggen, waer toe tot uEd: dienaren; nog aen directie nog aen couragie sal gebreecken, nog ook aen liefde om alles toetebrengen, en aenteleggen wat haar God de heere, tot voorstand van Comp:s saaken ent Algemeene bes
algemene best van dese republicq: zal believen mede te deelen, hebbende den Conincq den voorsz synen eersten minister off ambassadeur expres weder herwaerts gesonden, om hier voor eenigen tyt by ons, als ordinaire gesant te resideren, en zijnen persoon in alle voorvallen ende beradinge terepresenteren, gelijk den brief ondert Coninklijke zegel aen ons mede gebragt ten dien eynde voor, een Genoegsame Credentiael verstrecken magh, sulcx den selven syn Gandsche stoet van vrouwen en dienstleden hier by hem heeft, en daermede p:r 't conincx scheepje de bombain in Comp: vant schip Temata den 28 Aug. o hier ter rheede gearriveert is, medebrengende boven de 130597 C:t peper in Junj aen de Comp: gelevert nog 114590Ch. waar voor hem voor reecq: des Co:s d'ordinaire prijs van 15 r. s de bhaar off 300 C:s voor als nog met Contant gelt, dat hij wel meest schijnt van doen te hebben betaelt is, gelijkende als off de bantamse schatten zoo groot niet zyn, als men voor heen daer van wel gehoort en gelooft heeft, off deselve mosten inde aarde verborgen zeggen, soo als sommige mede sustineren Jmmers men heeft ons voor weyjnig dagen, zeecker berigten willen, dat den gewesen ouden Cotoe Curtiassa Copere spaanse realen hadde doen munten, ende allerwegen soo verre tegenwoordig zyn ge-ursupeert gebied strekt doen affcondige datse by een ijder sonder 't minste tegen spreecken: daer voor mosten werden aengenomen, dog onder belofte als sijne saken hersteld en in ruste gebragt souden wesen, dat se alsdan weder ingewesselt en me't silvergelt voldaen stinde te werden, 'tgunt wij menen indient rapport anders waaraghtig zy; dat ondert volk niet veel Credit nog ingressie sal vinden: want die van het tegenwoordige veel houden, en op het toekomende gansch weynig staet maken, voornementlyk als het (gelyk dit) uijt de cas vande Co: deriveren moet, waar niet wi ons eghter niet veel behoeven te becommeren, en dewijl den present wettigen Co, sig vant beleg ontslagen en weder inde ruijmte siende nu naer alle apparentie hem soude gerevengieert hebben van het ongelyk dat hy sustineerde gedurende de belegeringe heert door de Europese natien, selffs mede door de portugesen met de gecontribueerde adsistentie van volcq en Amonitien aen sijn rebelle onderdanen directelijk tegens hem voornementlijk door de Heeren engels hem aengedaen tewesen: en over sulcx welligt tot eenige violentie uijtgespat tmeeten, indien niet de bevelhebbers van wegens u Ed:e aldaer zynde, syn hoogheyt daar van afgehouden en tot meerder moderatie bewogen hadde, sulcx hy sig heeft schijnen te vergenoegen, met d' een soo wel als d'ander syn landt voor altoos te ontseggen tonende soo daer in als in andere voorvallen grotelycx verwondert te wesen, dat de onse doorgaens nog in haar faveur spraeken, en alle sints de behulpsame hand booden, daarons door het berigt, soo van syn Hoogh. t selfs als van diverse andere die het met hem gesien hadden, niet konde onbekent zyn, dat sy tselfs en door de Haare met het schieten op onse scheepen, soo wel als op syn Casteel, de meeste schaaden toegebragt, hadden, want andersints met het Canon, door gebrek van goede Iavaanse Constapels niett van belangh uijttereghten waare geweest, des eghter syn wij op haar versoek, geensints in gebreeken gebleeven, haar met uEd. scheepen niet alleen te adsisteren, maar ook de hand te leenen, op datse haare effecten onbeschadigt van Land krygen en afschepen mogten, gelyk nog jegenwoordigh 'tschip N: middelb:s met een party peper &. a van haar lieden belemmert zeg, niet tegenstaende verscheyde onze andere Serieuse gedaene instantien, ten eynde sy het selve beliefden Ledig te maaken, 'tgunt sy altoos op haar onvermogen hebben getragt te excuseren, alsmede haar depart van hier, konnende selfs niet omtkennen van ons te hebben genoten, soo veel behulpsaamheden en trouwe adsistentie als zyn dergelycke ongelegentheyt van haar eyge natien, naeuwlijk souden hebben konnen verwagten, dogh naardien wij genootsaakt syn geweest op verscheyde haare ingediende memorien, eyndelyk een antwoord to expedieren, soo sullen wy uEd: Agtb: niet obruëren met een dubbelt Narre van dien ten aensien het selve geauthenoiseert, hier beneffens off indesen geslooten tot uEd: overgaet, vervattende het voornoems Vendd wes
voorneemste gepasseerde tusschen de Heeren Engelse en ons, die ons zedert nog een nader replicq door haar gecommitteerde hebben doen overgeven, waar op om reden voor als nog niet gedupliceert is, behalven dat daarop ten prinipale niet anders te seggen salvallen, als te persisteren by ons gedaene Antwoort, wan wij alvanden beginne aen, niet van meninge zin geweest met haar ten ware int geheel onvermydelyk) indispuijt te treden, niettemin wert u Ed: dit laest, soo wel als de voors: beantwoorde, beijde int duijts en engels, als zinde ten overstaen, van twee der Hare daartoe expres gecommitteert, door d' Eerw: predicant theodorus Sas, en onsen eersten Clercq frederick ab Artzact getranslateert mede eerbiedig Gecommuniceert, buijten 'twelcke wy ook nogh daar by te voegen hebben 't versrek hunner scheepen uijt dese onse rheede soo wel als de aenkomste dersel tgunt in ons geciteerde Antwoord, maar voor een geet gedeelte komt te blijcken, zijnde daar van t eerste geweest 'T scheepje formosa op den 15:e april met m:r Charles Sweeting als haren gecommitteerden aen afgesonden, om alhier overtegeven, haar eerste memorie van versoek die daarbenevens 't onser begeerte ook schriftelyke verklaringe gedaen heeft dat haren agent francois bouwijaer door swaere in dispositie niet bequaem off onvermogens was de besigheden van hare Comp: bij te wonen zynde dit schip gekomen uijt Taypan over Canton 'T Jagt de neturne den 18. e dito met eenige andere messrs en onder die mr Eduard: banwel present haren voorsitter in rade mits de opgem: indispositie van haren agent tevooren uijt Siam gearriveert T scheepjen Taypan te vooren uijt Concquin op Bantam verschenen, en waer met nu herwaerts mede gekomen was haren siecken Agent bowy aen die sig nog een Lange wijle daar na op de rheede is blijven onthouden.