19en maij Tot Golkconda 1686:— daer van tegeven twelk den tolk hadde verklaert niet te kunnen doen vermits hem daer van niet meer als 't reets gesegde bekent was verhalende ook tot een Exempel en om aentewijsen hoe streng de Hr Commissaris Tegen d' zoodanige die anders deden als haer belast wierd procedeerde dat de bachierdaer rangapa hem wel bekend 10 â 12 dagen geleden g'ordonneerd zijnde om bij de coetenael tegaen en licentie tot passagie van eenig goed te versoeken in plaets van bijde koetenael ten hove was gegaen om licentie van sijn maijts voor altoos t obtineren menende op die wijse sijn saken heel wel te bestellen dog zijn maijts niet konnende tespreken comen was onverrigter saken weder bij de Hr commissaris verschenen die verstaende dat hij contra sijn ordre was gegaen had hem ten eersten inde boutlaten klincken en soude hij mede niet ongestraft gelaten worden in gevalle hij tegens sijn ordre ijets quame te uijten allegerende voorts hoe dat den konink wel aende Engelste die op verre na soo veel profijten niet toebragten als de Hollanders de stad madraspatnam die wel 5.— mael soo groot als palle was voor een recognitie van 1000 plo Jaerljk in vrijen Eijgendom hadde gegeven daer sij boven dien ook ondanckbaer voorwaren gelijk bleeck dat onlangs eenige Engelse vand1 konink van Siam op masulipatnam om dat den hawaladaer wat buijte reden met haer gehandelt had 's Conings groote en klene bangzael mitsgaders een gedeelte vande stad hadde verbrand en nu warender nog 3 schepen van tanna serij op madras gecomen die daer met volk en ammonitie van oorlogh srsien wierden om haer personagie op masulipatnam d' novo te spelen vande welke ook— reets daer een schip daer ter rhede g'arriveerd was dat inde reijse naer derwaerts sij bood hadd verlooren dog de Engelsen op masulipatnam hadd, en hem van een ander versien. hier op hae rustemraeuw gevraegt waer om d' Compe palle ook niet vrgrootede daer den tolk op hadde gedient sulcx niet teconnen geschieden, om datter een rievier rontom liep voorts off het verhaelde vande Engelse de cincere waerheijt was, den tolk dat hij dat eer lange uijt de brieven wel soude vernemen waer op hij den tolk met betel en arreeck hadde gedepecheerd. — den 20e d' Hr Commissaris den 17e deser uijt het rapport vanden tolk 's Conings quade bejegeningen en misnoegen verstaen en met een aengemerckt hebbende dat tzelve eenlijk door inductie der vuijle en malitieuse braminees — voort quam die de Compe niet hogen als een particu lier coopman tacxeerden gevolgelijk sustineerden haer met kwagies en lange tardance te sullen — kunnen Intimideren en het werck moede maken gaff den koopman
20en maij tot Golkonda 1686:— koopman vanden bogaerd en ondercoopman lampe in consideratie off het niet nodig soude sijn op soo danigen onfat soenlijken bejegening den konink een tweede Insinuatie toetesenden en sijn maijst daer bij aen tewijsen dat het met diergelijke proceduuren het werk erger als beter stond te maken, en dat hij daer in niet ter goeder trouwe often minste van die geene die vande Compe en haren staet geen kennis hebben werd onderrigt soo ist selve omde g'allegeerde redenen en tot manitenu van 's Comps soo dier verworven respect seer noodsakelijk geoordeelt temeer den konink volgens gedaen rapport vanden tolck bij mondelinge aenspraak niet fies en valt de woorden te verdragen gelijk hij daer indie vande Heer Commissaris gedaen heeft voorwendende dat sijn E somwijlen seijde hier gecomen te sijn om 's Comps pretentien voldaen te krijgen en somwijlen dat hij daer over naer battavia soude schrijven welk laeste sijn E nooijt gedagt maer wanneer hij ons licentie gaff op sijn eijgen versoek wel belooft heeft dat hij beneden komende haer Hoog Edle van al 'tvoorgevallene hier ten Hove pertinent rapport soude doen. zijnde het geschrift daer op door de Hr Commissaras vervaerdigt gisteren gelesen voor wel ter materie in gestelt geoordeelt inde persiaense tale getranslateerd en heden door den tolck den koning int nederduijts en 't persiaens toegesonden van woord tot woord 'tvolgende inhoudende Aan den Groot magtigen Koning van golkonda sulthaan Aboel hassan Cotoebsja. het is 8 dagen geleden dat wij n maijs bijgeschrift hebben bekent gemaeckt wat schatten door de negotie vande Compe Jaerlijcx in uE maijts schat kist komen twelck wij om het meeste niet teseggen hebben genomen op vier lack pr en dat uE maijts wanneer hij de E Compe geen regt wil doen vrijkel loopt van dat te verliesen alsoo de Compe hare rijkdommen niet meer wil stellen in het believen van uE maijts dienaren die wanneerse quaet willen, en baatsoekende — sijn altijd gelegentheijt kunnen vinden omde koopluijden vande E Compe te bederven en op het een off het ander pretecxt kael te plucken gelijk den pandiet ackena Comps koopman Chodenda gedaen heeft eerst aen hem intragerende u maijts munt tegens de protestatiet van Comps residenten die ten eersten haer daer tegens hebben gesteld als sij meende) genoeg te wesen plaets ntie die niet weder contra laten orden allegelste 5. — van daer eck Siam buijte dog waer olk
20en Maij Tot Golkconda 1686:— wesen om niet te verliesen de gunst van soo een groot, vermogent heer betuijgende dat het streijde tegens u maijts firman en oude gewoonte dat geen coopman vande E Compe sig mag inlaten met eenige hande lingen off incomen vanden duan en alhoewel wij van u maijs verstaen hebben dat Comps Coopman selffs daerom heeft versogt soo is de Compe daer egter bij verkort om dat op het versoek van een koopman de oude ordres niet mogen verbroken worden voor soo veel die soude konnen strecken tot nadeel van 's Comp:s negotie daer den duan ook gesouden is sorge voor tedragen niet alleen om d' onderlinge vrundschap tusschen u maijt end' E Compe maer ook omde gestadige proffijten die den duan daer uijt treckt veel min magdan den duan (:gelijk den pandiet ackena dat heeft gerepresent eerd:) op het versoek ende de aen radingh van een Comps coopman die pas tweemaand en bevorens vand' Compe hadde genegotieerd en ontfangen 120 Opa aen koper en andere Coopmanschappen hem doen vastsetten en op soo een wijs van en uijt het geweld vand' Compe trecken, wetende sekerlijk dat de Compe daer bij over de 1½ lak pagoden soo doende soude moeten verliesen, het welk op de Hete daet door de kleijne capitain uijt last vande eerste den pandie ackena is vertoond, en duijdelijk voor gesonden maer dat heeft niet mogen, helpen maer daer tegen is in het werk gestelt, het verbieden van 's Comps grooten handel over alle de comptoiren benoorden palliacatta en dat soo streng dat selffs de wever verboden sijn het geen zij vande Coopluijden onder handen hadden aendeselve niet tegeven, om ook alle de koopluijden die haer geld onder de wevers moeten uijtsetten met eenen te bederven, verbiedende ook dat vande buijt en Comptoiren jets naer masulipatnammogte gevoert en van masulipatnam Eenige off scheping gedaen werden waer door veel goederen die reets affgehonden waren, onderwegen g'arresteert en ook eenige daer van bedurven geworden, zijn soo nu dese strenge ordre door de beschicking van god almagtig (:die ackena uijt de werelt heeft genomen:) niet ware gebroken en langer hadde geduiert en onder houden geworden de schade aende E Compe hadde sesmael soo groot geweest alssij nu is dit laeste is alleen gepractiseerd met intentie om d' E Compe te brengen in een soo grote benaeutheijt dat sij om te behouden hare negotie op alle de benede comptoiren te ligter soude afstaen van 'tgene zijinde Coopman Chodenda waren beledigt maer hier in heeft ackena bethoond dat hij geen kennisse heeft gesad