Julij pasto gemelte Jachten medegegeven, in Nevensgaende Copije ^ breeder gesien werden, Tot welcke ons gedraegen De vreede ende Mauritius t' Voorleden Jaer met de vereijschte secoursen naer de Molncos gesonden, sijn daer inde maenden Janu. o ende febro wel geariveert, ende in Junij ende september aenvolgende met sesenveertich bhaer Naegelen wederom alhier gekeert, sijnde in quantite vrij wat beneden onse expectatie, hoewdel het aen redelijck nagel46: basar vagel, wt Natuw gewas, goet geldt, Cleeden ende Rijs, niet ontbroken heeft, als Principalijck aende goeden Wille danden Tarnataen, dat de Comp. e van hare lastige nolucos, gelijck oock let de quartieren van amboina soo weijnige vruchten becomen heeft, Des Tarnataens schaedelijcke Procedures ende affkeericheyt t' onsewaerts, sijn VEd. voor desen genouchsaem meenen wij verthoont, als noch vinden geene beterschap door sijne publique Intelligentien ende vreede handelingen met onse algemeene vijanden den spangiarde ende Tidorees, ende door verscheijden andere onbehoorlijcke licentiend heeden animeert hij de mindere (welcke doch graech genouch van haer selven sijn, ene opent haer de Wech, omme hunne Nagelen den Dijam toe te voeren, daer sij in paetse van vijfftich Reaelen bij ous t' ontfn 120. ende 130 R a & bhaer becoomen, Boven dien soo wen hij alle middelen aen, om sijne onderdanen Dant dinarsie vant Nagelplickx, nagel plucken tot den Rijsbouw en Culture van Thuijnen te divers teeren, Jae omme de Naegelen (soo d' Inloonders t' sustemt van dien derven mochten, gelijck sij onses oordeels noch niet wel connen t'eenemael (soo t'schijnt) te doen cesseren; ende omme de gemene man met Continuele onrust t'anniseren, mitsgaders om haer den Tijt ende lust tot Nagelplucken te benemen, practiseert hij verscheijden wercken als dan onnoodige versterckinge van plaetsen opbouling van Tempels, ende andere inutiee diensten, beleggende mede frequente vergaderingen, ende de lieden soo lange trainerende tot dat sij haere medegebrachte Cost opgeteert hebben, laetende haer als dan wederleedich naer huijs keeren; hem genomen sijnde gelijck d'effecten ons daer van genouchsaem verseeckeren) hij de Compe door dusdanige Middelen van hare derl achte Vruchten frustrere, Omme goet fondament, de Remedie tegen dit quaet te vinden, is alvooren noodich t'ondersoecken, Waer van daen het sijn oorspronck neemt, Tot een Inleijdinge deser Consideratie, sullen alvooren i corte (naer ons Verstandt) aenroerende motijven van Confederatie tusschen den Carnataen ende de vereenichde Compa Voor eerst ist notoir, dese alliance buijten enich Despect van Religions Cbouck vede. van
Discour aengaende bant bestaet, Naedemaellen in desen van den anderen soo derre sijn gescheijden, als den hemel d'anderhellen, ende consequentelijck in de Coin, de gemoederen van wedersijden mede, gelijck als d' oversoenelijcken haer ende d' Ingenomentheijt vani Moorsdom tegende Christelijcke Religie, genomensaem betuijgen; soo moeten dan oock de motijven daer buijten geconsidereert werden, ende dat onses oordeels, doch onder correctie, Namentlijck staedts wijse inden Tarnataen, ende staets ende coopmans Wijse, inde Compa Des Tarnataens Maxima tenderende om bij alliantie met de Compe. ende door haere assistentie niet alleen voor te coomen, den dreijgenden onder ganck van sijnen vervallen staet, maer oock om dien weder op te rechten, ende in Doorige Grootheijt te herstellen, Des Comp. s Insicht aen d'ander sijde is geweest om consederatie met den Tarnataen des te beter te becomen, ende door haer alleen te verseeckeren den Nagelhandel soo edel inde moeucos als inde quartieren van Amboina onder des Tarnataens gebier staende, soo tot haer proffijtin: bijsonder, als tot afbreuck vanden algemeenen vijant int' Generael Ende soolange ijder anders ooghmerck int' eerste aldus voorderde, heeft het redelijck wel toegegaen, 1.
Maerden Carmataen wederwat op de been ende in beter posture geraect sijn siende den lasten neverslach en vestinge vande Comp. e neffens hem inde Molucos, Is hier over (onses gevoerens) Onaengesien sijnen staet bij dien middel des te beser tegen sijne Eijanden verseeckert sij, Jalours geworden, en noch affgunstiger doenmen hem in sijn begeeren niet gestadich ingevolcht heeft, met groote sommen het te borgen, liberale geschencken te doen, ende een goede nacht tot Dordernis van sijn Particulier disceijn, continuelijck inde molucos te houden, Maer noch affkeeriger doen men hem in sijne schaedelijcke concepten en ondercruijpingen van des Compas staet inde quartieren van Amboina heeft beginnen wederstant te bieden, ende noch aldermeest misnoecht doen men des Comp. es geconquesteerde staet in amboijna bij accreu en alliance dan omleggende natien heeft bestaen te vergrooten, Van dese cant sijn eerst de principaelste Emulatien en contentien w't geborsten, ijder pretenderende van ander int' sijne grootelijcxe ondercroopen ende verongelijck te werden, Den Tarnataen om des Comp s Progres te stutten, ende haer van dien middel te frustreren, waer door hij hem (nae sijne Imagniatie) te machtich mocht werden, sich nochtans niet gedisponneert vindende, om tot publijcque rupture met haer te coomen, heeft de saecken inde Molucos voor eerst daer naer gesocht aen te leggen, omme sijns staets sustentement buijten de Comp. e te mogen vinden, ende nae dat hij het eenichsints daer toe gebracht hadde, heeft hij bij alle middelen (gelijck vooren geseijt is) getracht de Comp. e niet alleen van Naegelen inde Ternate