was, soo heeft men den vreede (voor Godes regen:) bevooghten hebbende naamiddelen gedaght om in stede vande uijtgeroeijde Nagelbomen andre op verseeckerder plaatsen aan teplanten, hiertoe wierden, die van Leijtimor, hitoe, oma, hoenimoea ende Nussalaud aengedrongen, mitsgaders ider Negrijs volck in voornoemde Landtstre ken gelegen opgeleijd en seker getall Jongesprutjen (: soo veel als men doenmaeldaght dat van derselver uijtteleveren vrughten, de geheele werelt soude connen gerieft worden :) te pooten, en op te queecken; dese plantage is wel met lust ende ijver begonnen maar het onderhouden ende op querken trager bevordert want dewijle het een gemeen werk was en bekommerde sigh niemant inbijsonder daermede, behalven dit waren de Inlandere vangevoelen dat dese plantinge voor d'E: Compe geschiede, welcke devrughten daarvan sonder betalinge soude doen plinken ende naa haar trecken, om dan dese verkeerde meijninge onder hun wegh tenemen, het voort planten ende onder houden van Jongenagelboomen tebeter en met meerder genegentht voortgangh te doen nemen, soo heeft d' E: heer gouverneur Simon Cos zalr inden Jare 1663: goetgevonden ende in Landtraede geresolveert dat ijder huijs heer op sijn Eijgenlandt, tuijn, ofte waer- het hem moghte gevallen soude aanplanten 20: Jonge Nagelboomen; ende die inwesen onderhouden; behoudens noghtans dat alreede geplante (: de negerijen aengaende:) oock mosten
mosten naa behooren besorgen ende tot volcomentheijt brengen; sullende naaverloop van 8: a 10: Jaren soo veele nagelen connen genegotieert ende overgesonden worden als d' ECompe begeeren sall; nu sijnder naa de laaste ordre inplaatse van 20: al 60: Jonge boomen bij ider huijsgesin aangeplant, dat driemael soo veel is dan de voorstellinge geweest heeft; hier aen hebbense genoegh te onderhouden inden zet na Eijsch geschieden sall, want dit teergewas van beneden gestadig gesuijvert ende rondtom schoon gehouden dient, alsoo vande minste ruijghte omvath wesende, terstondt comt teversticken; behalven dat door de histe des drogen tijts ende overvloedigen regen intratte moussum veele verdorren ende uijtgaan, welcke verstorven getall dan teleken wederom vervullen moeten, sulx van gevoelen blijve (:behoudens wijser oordeel:) dat het beter sal wesen tverder aanplanten voor 2: a 3: Jaren, off soo lange tot dat dese uijt den quaden gebraght sijn, werde opgeschoort, dan deplanters (:die dogh van nature een luij ende traagh volck sijn :) met meer over hoop te halen en altoveel tegelijck opte leggen, tot haare eerste ijverloosheijt wederom te doen vervallen. 1: offmen dese aenplantinge voor een Jaar 2: off 3: uijtstellende bij kleen gewas geen groot gebrek daarvan egen:) tsga stre gespri ier
de Ervarentheijt heeft ons genoeghsaem geleert dat schraale gewassen, Ik spreke intgemeen, de schaarsheijt veroorsaken, Ja dat oock vrughten die de nature des landts eijgen sijn, en met grooten overvloet van selfs gewoonlijk voortcomen te met bevonden werden tegebreken; alhoewel het aan getall van boomen off planten niet mancqueert.