vremdelingen, ende beter retoer sal de Compe in dese Conjuncture daer aen geschieden als aen nagelen, wannee maer soo veel nagelen bequamen als tot den Inlantsen handel van nooden hebben, dat op 200 bhaar siaers ontrent schatten, sullen ons daermede contenteeren, als het voor eerst niet anders vallenconde, mits dat men belet van andere natien geene nagelen vervoert werde, doch begeeren wel soo veele nagelen meer alsmen voorcleden ende rys becomen can, maer om reaelen daerom uijt te werven, connen in geen derlen manieren daer toe verstaen, met dit schip Amsterdam werden UE 24000 Hollantse daelders, ende f 100 aen hollantse dubbele stuijvers toegesonden siet dese munte daer in cours te brengen, gelyck wy hier op batavia gedaen hebben, tot ranchoen ende andere dagelijcxse dispencen wert hier anders geen gelt uijtgegeven, ende is tseluw soo in train dat by de Ingeletene ende vremde handelaers niet eens geweijgert wort, want ider een syn geriet in coopmanss als andersints daer voor becomen can, desw daelders costen de mr Ontrent 42 stver In nederlandt ende werden hier weder tegen /8 van een reael van achten uijtgegeven, ende als daer noch 6 enckelde ofte drie dubbelde stuyvers by ider daelder gevoecht wort, streckt soo veel als een reael van achten.
Wy geloonen weldatter voor eerst wat tegensportelingh e vallen sal eer men d' Inwoonders daer aen gewent, Int begin wast hier mede soo, maer om de seluw willich te maecken belooffden wij die tegen reaelen op te sullen wisselen soo daer mede niet terecht conde comen, sulcx moet gijlieden daermede doen, tot dat het eens Ingewoonte gebracht sy, tsachem selven dan wel setten, niemant saeder voor eerst nooder aenwillen achten wij als de vremdelingen, men sal haer met goede redenen en de soetigeyt daer toesien t' induceeren. ende verseeckeren dat In Batavia soo wel als met reaele van achten daermede te recht sullen comen, ende wanneer eens de waerheijt daer van Ervaren hebben, sullen deselve emmer soo willich als reaelen van achten ontfangen, die gewoon syn op mallacca ende andere quartieren te handelen, sal het vrij wat tegen de borst stooten, maer hier machanders niet in gehandelt worden, sy mogen haeren handel van mallacca na batavia wenden, off t' eenemael van amboina blijven dat noch verdraecht lijcker wesen sal, dan off men haer in reaeles betaelde ende onse vyanden daer medestijffden, door de middel van dit nederlantsgelt, wanneer de ruijm te becomen, hopen wij dat den stapel van negotie te eer aent Casteel op Amb ende hier in batavia getrocken sal worden Vochom voor eerst de vremdelingen met dese nieuwe munte niet voort hooft te stooten, Insonderheijt soo daer tamelijcke quantite rijs aengebracht hadde ende d' Ingesetenen die niet wel tot Contentement van de negotiante, by gebreck van reaelen van achten Opcoopen conden, sal uE Insulcken gevalletter eenige reaelen aen rijs mogen besteden, (soo sulcx met geen Cleeden geschieden son) tot soo redelijcken vrijs, dat geamineert blyven om in toecomende daer weder te keeren, ondertussen u best doende soo veel vandese nieuwe daelders aen haer uijt te geven als met soeticheyt daer toe bewillige condt dier nevens gaen copie van onse missive nade molluncos ende banda gesz: daer inne wij verscheijde voincten aengeroert hebben: aengaende den oorloge aldr dehandelingen der Tarnatanen Inde molluccos, t'redres vanden vervallen handel, mesnagie vande Generaele dispencen, Itemraeckende de Clachten van d'officieren ouer t' gesette ranchoen, hoe met d'Engelssen alhier staen mitsgaders verscheyjde Novos tot opt vertreck vande trouw alhier voor gevallen daeraen wy ons gedragen, om in desen therhael t Excuseren, uE gelieue deselve na telesen, ende onse motiuen daerinne, gelyck mede
Mede in desen wel t' ouerwegen, ende ons uE aduijs daeromr te laten horen mitsgaders ons met uwen goeden raedt tot bevoerderinge van Compes weestande t'assisteeren Noch gaet heer nevens een missiue van d' Ed heer Generael Coen vande Cabo aen ons geschreven, mitsgaders verscheyde missiue met Leyden, middelburch, twapen van Enckhuijsen, defluijte de maccareel ende t' Jacht de Haese vant patria becomen, doorleest deselue met goeden aendocht, ende comt de goede meeninge vande mayores voor soo veel u E aldaer is raeckende, ende haeren vereijst welstandt ^ in allen deelen na Onder anderen sullen u E daer bij sien hoe onse mrs op die tijt met nagelen omraest waeren, ende tsedert sijn van hier noch toegesonden met verscheijde schepen aende kant van 450Olb, u E can hier by reeckeninge maecken dat in lange Jaeren gants geen soulaes bij retour van nagelen trecken connen, derhalven moeten nootsaeckelijck de saecken bij uE aldaer soo aengeleijtworden dat geene Contanten meer om nagelen uijtgevet, maer die met cleden ende andere waeren Jntrecket, UE sal medesien hoev eenstelijck de mayores recommanderen datmen alle de nagel boomen die de Compe niet dienstich sijn souden trachten uyt te roeijen op dat de vijanden ende andere daer geen genot van becomen, en de haere des ter langer in nederlandt niet Installich gehouden worden, wvat bij uE tot bevoirderinge van dese haere ordre inde quartieren daer ontrent can teweghe gebracht worden laet dat geschieden, als maer d'aenvlantinge op Amboina ende hittoe geconserveert wort salt genochwesen — Bij desen gaet copie van t accoordt tussen onse ende d' Engelse Compe over alle differentiaele ponicten getroffen, waervan de restitutie Jn Europa aen genomen hadde te voldoen, soo dat wij hier van alle oude Crachelen t' eenemael ontlast sijn, doch nieuwe questiw onbreeckter niet, alsoo in alle Cappitaelle poincten alhier weder ouer hoop leggen, Namentlijck inde gemeene deffentie Inden gemeenen handel vande mohenaos, amboina, banda ende Palliacatt mitsgaders inde besettinge van bantam, van allen desen hebben sij haer ontlast ende van ons ov vuere snoode gepractiseerde actien ende pretentien gesepareert Op 3 deser hebben wij t' Jacht de haese met aduijsen expres voor aff naert vader landt gedespecheert, tegenwoordich leggen hier op 100 lasten na volladen om met den eersten te volgen Leijden ende Twapen van delft, soo de last van Jamby ende atchin tijtlijck becomen hopen noch het derde schip daer oy te Weijnich ontset hebben dit Jaer van t vaderslandt becomen, ende is avarent dat noch minder t' aenstaende jaer volgen sal, waerouer wij dit Jaer geen vleijs speck noch olie naer Amboyna ende banda sullen vermogen te senden Naer desen sullen wij sien off Iets voor de cruijssende Jachten aldaer sullen connen missen doch vresen dachet weynich genoech wesen sall, wij hadden gehoort eenige levendige hoornbeesten met dit schip te seinden, doch heeft niet Willen vallen noch een schip hoven nadesen volgen sael, soot mogelyck is sullen uE daer mede gedachtichwesen Om d'aenteelinge vant beestiael op amboina te voorderen, souden goet vinden dat men thoorn gelt van 2 reaelen van achten siaers, offt modereerden off liever t'eenemael affschaften, mits datmen gelyck wy hier doen, t' wee slachten vervachten ende den thienden pennick voor accys daer van heff te wij achten dit de burgers veel verdraechelijcker wesen sall, aen thoornh eer voegen