Octobr. 1634 Jn voegen dat haere Ed:s uijt de voorige ende alsnu gecomen advijsen claerlijcken bespeuren connen (gelijck oock overlange Jaeren hebben gedaen, de trouw loosheijt der gerebelleerde Mooren van hittoe, oorspronck nemende uijt de arch listicheijt van den Tarnataensen quimela met sijn adherenten die sijn eenichste oogmerck ende wit is hebbende, om ons een domesticquen vijan toe te brengen, ende hij ondertusschen ongemolesteert te blijven sitten, voerende alsoo buijten costen van sijn bodem tegen ons een gestadigen oorlooch, Mitsgaders alle practicable middelen aenwendende om onse onderdanen tot affvallicheijt te bewegen ende die aen hem te trecken, gelijck al reede die van Ourien ende assalalou heeft gedaen sijnde met die van laricque, waccasijva Tapij, alangh ende lilleboij daer over mede in onder handelinge, ende groote moeijte doende om die vande vliassers oock tot sulcx te bewegen, Derhalven soo is den gemelten Gouverneur anthonio van heuwel op het alder ernstichste aenden Generael ende Raden van Indieversoeckende tot bewaeringe vande Nederlantse Eere ende reputatie, tot ontsach onder de mooren, tot voorcominge van alle voordere inconvenienten, tot stuttinge vanden Ternataens quimela sijn voorgenomen desseijn, tot weeringe ende diverter ringe vande vreemde handelaers uijt die quartieren ende tot strafte van die geene die haer aenhouwen acces verleenen ende tegens ons beschermen, dat hem met het voorste van staende wester Mousson soodanigen macht van schepen jacht ende volck souden gelieven toe te seijnden, als inden Jaere 163 tot gelijcke fijne aldaer sijn geweest Ende om een Cort eijnde vanden Oorlooge te maken ende onse vijanden tot geen verhael te laten comen, soo soude mede wel noodich wesen dat het Casteel van Amboino continueel met 600: Soldaten wierde beset gehouden, om die met assistent van onse onderdanen Continueel in alle voorvallende occasien mogen gebruijcken, Van gelijcken
Octobr ao 1634 Van gelijcken soude mede wel noodich wesen naer den selven vanden henvel proponneert dat het fort luciella wierde aengetast, alwaer den quimela sijn residentie is hebben, ende groote tollen voorden Conincks van ternaten treckt, om door ruijne ofte jncorporatie vant selve het vervoeren der nagelen ende aencomen der vreemdelingen te beletten, alsoo van daer jaerlijcx groote quantiteijt nagelen naer Maccassar slepen, ende die als dan tot groot naedeel vande generaelen Comp: aende Spaenjaerden portugeesen ende andere vreemde natien leveren Eeen andere nieuwe fortificatien sijn alsnu in Amboino gemaeckt als op hittoelamma aen strandt een houte palisade van groote boomen met twee punten om redenen hier vooren aengeroert, die daer naer wederom verlaeten is De logie op Ourien is afgebroocken, ende op hittoe viel gantsch niet te doen, ons guarnisoen alleen de bloote plaets bewaerende, De kerckelijcke saecken ende schoolen in Amboino stonden noch in goeden standt ende waeren noch dagelijcx meer ende Meer accres: serende, door de getrouwe ende Iwere Dienaers in Jesu Christij Dan het hadde Godt almachtich belieft de teere gemeente aldaer haeren lieven ende getrouwen harder Do Helmichius helmichij 1. - naer een langdurige sieckte op den 5en. september voorleden uijt het tijdelijcke leven te verlossen, was Domine Justus Gurnius als noch tot bekeeringe der alephouresen sijne residentie inde vliassers hebbende, heeft ( niet tegenstaende sijnen grooten Jver die daer toe is bethoonende, noch weijnich onder de selve connen voorderen maer hadde eenige vande principale Orangkaijen haer kinderen onder sich gecregen om die te stijlenen ende inde Christelijcke Religie op te brengen, Bij verscheijden vrije luijden ende Dinaer vande Comp: sijn desen jaere aen het ComtoirAmboin gestelt de somme van Realen, van achten, waer vooren den Gouverneur vanden heuwel haer oock wissel brieven in behoorlijcke forme gepasseert heeft, om Ider int bijsonder sijn penningen alhier wederom te mogen innen ende ontfangen, Item is op dato alhier uijt de Eijlanden van Banda wel aengecomen het schip weesp, mede brengende een Bandanees Specerije Retour incoops costende met alle ongelden daer op gevallen de somme van comen erlange van anden oren inen gen sers lias heuwel Indie ende van nataens ertee tot van acht onse eel met ent ken ende divert van
Octobr. 1634 van f 36294:9:4 ende bestaende in 10925¼: Cattij Banda suijvere macis gepackt in 433: Sockels 27245: Cattij Banda nooten Muscaten te weten 10190: Cattij harde nooten 17055: Cattij Rompen ende 25: Cattij naegelen in Banda gewassen Den president Cornelis acoleij advijseert bij sijn wijdloopich schrijven van dato den 10:en september passado aenden Gouverneur Generael ende de Raden van Jndien, hoe dat jnde Eijlanden van Banda desen jaere geen vreempt vaertuijch altoos tot ondercruijpinge vanden handel en was verscheenen, niet tegenstaende wel 50: Stucx wel gemonteerde Joncken tot dien eijnde voorleden Ooster Mousson uijt maccassar geloopen waeren, ende Evenwel niemant vande selve aldaer is aengecomen sijnde Banda desen jaere gantsch ongemolesteert vande selu ofte Jemant anders gebleven waer vooren den almogenden grootelijcx hebben te dancken, Het groot gewasch is desen jaere in Banda soo wel geslaecht ende in gecomen als in menige jaeren heeft gedaen sijnde, Meest al de macis, soo die alsnu met het boven gemelte schip weesph als die met de jachten over Amboino in salvo becomen hebben, in drooch weder buijte het saijsoen des Jaers geclommen, waer door geen ofte weijnich geraete ende over t' vier gedroochde foulije van daer is ontfangen, ende sta den wederom de Boomen soo schoon int bloeijen ende geladen, dat appare was, bij aldien den almogenden sijnen segen over de selve gelieve uijt te storten ende soo danich schoon weder als vooren te laeten genieten, ten de aenstaende Maenden van December ende Januarij wederom een go cleijn gewasch soude incomen, daer ^ de effecten t' sijnder tijt hebben te verwachten, Onder andere specerije plaetsen vande Comp: in Banda, hadde he Eijlandt pulowaeij naer sijn proportie met het voorss. groot gewawel de Meeste quantiteijt Macis uijtgelevert sijnde van het selve t Eijlandt alleen 220: sockels foulije in goet droog ende bequaem weder geclommen van daer becomen, waer door de selve plaetse als nu grootelijcx was florerende, Volgens de expresse, ordre vanden Gouverneur Generael ende Raden van Jndien voor desen naer Banda gegeven, Soo hadde den gemelten, Acoleij in presentie van sijn persoon selffs uijtroeije verdestrueer