Realen van achten, ende trachten daer beneffens, de Nagelen om Nederlants Gelt, Cleeden, Dijs, ende andere Coopmansz in te trecqn, ende de Realen t'eenemael aff te schaffen, dit inhouden vande Realen, steect d' Inwoonders Vrij wat tegen de borst, sij stooten haer mede aent:' Nederlants gelasijnde na haer seggen soo goeden silver niet gelijck de realen, sulcx niemant bij ons sijne Nagelen te coop brengt, als die enckel bij ons wesen wil, Hier tegen weten d' onse geen ander Demedie, als den Coning ende den Tarnataensen Raet clachtich te allen, die wel schoonebeloften gelen, maer daer Volgt int' minste geen Gedres op, Jae den Coningh. kitchil alij, ende de grooten selffs, sijn de voorgangers van alle dese schadelijcke alteratien ende gepleechde moetwille, omdat d'onse een praeuw met Vier Tidoresen, halff Wegen Tidore ende Ternaten aengehaelt hadden, ende de selve op t' ontbieden van Alij niet dadelijck relascheerden, dreugde hij die met Dewelt te haelen, Item ons Mardijquersquartier in t' brant te steec ea , ende selff oock de Nederlanders aen te tasten, die loop soo hoogh, dat sij alwijff ende kinderen begonden vander hant te schicken, maer d' onse haer stil houdende, ende de saecke niet eens aentreckene. sette hem desen oploop van selffs wat ter neder, ondertusschen gingh daer een verbotheet, dat nemant op lijffcoopen straff eenigelijff tochten aen d' onse lerbode mocht ende na daet dit alsoo 15. a 16. dagen geduert hadde, wird het weder affgeschaft, met excuse dat sulcx Alis, en niet des Coningx bedrijft geweest was, Een van onse Mardijquers gedurende dese sportelinge gedoogden de Tarnatanen, dat op de strant in haer presentie vande Tidoresen de Cop affgeslagen Wiert, seecker sergiants Vrouw op Mothier, W eecke drie haeren getrouw,
5 EXIES ARCHEET. getrouwt, ende gecristent was, is door een Tarnataen verleijt, ende op sabouw vervoert, alwaer sij publijckelijck bij de Mooren hout, wat vervolgh ene clachten d'onse daeromdoen, daer volgt niet op, de Christen Mardijquers, Welcke vande spaengsarden tot ons willen overcomen, werden vande Sernataenen opgehouden, ende gedwongen tegen haer Eemoet Moorsch te werden, Dese, ende diergelijcke mindere exatien, die nochtans voorboden van grooter gevolgh sijn, ) souden noch eenichsins verleggelijck wesen, maer de Vreede met den Tidorees sleept een prejudiciabele consequentie naer haer, T' Is derhall en hoogh tijdt, dat hier Innel oorsien werde, ende ten sij den Tarnataen wederom tot soo nederigen staet gereduceert werde, als hij was, doen hij ons de meeste Trouwebewees, sal men nemmerm. r deech met hem hebben, maer van quaet tot enger vervallen.
Considereert wel, dat hem de Vreede met den Tidorees advantagieuser sij. als den oorlogh, om synen staet te vergrooten, want behall en de prosij ts welcke hij van bidore trect, soo behout hij de vaert overal open, om van alle Canten volcg t'amasseeren, de Tidorees gevoelt ende geniet mede bij de Vrede evende selve beneficien. als den Tarnataen, Wij daeren tegen in plaetse van twee vijanden voor desen te hebben, werden nu soo goet als van drie bestreeden, ene dat in slimmer sJaer als te vooren, Nu verraden ons de Sarnataenen selffs, waer sij vernemen dat d'onse ergens eenigh Volck off een praeull vander handt seniden, gevent de Tidoresen, die dagelijcx op Tarnaten sijn, te kennen, Gelijck sij, t' voorleden Jaer, onse Calckboodt van Macquian Verrieden, Bij soodanige Voorloopende Effects inde Molucos, mitsgaders inde quartieren van Amboijna, is wel aff, te meten.