telichten A2 15 ARCARRE Molucos Recour aen Hamsa van vreemden inhout Capitaelen derwaerts te seijnden, te rescontreren, het welcken pr sonder eenich versuijm altoos, ende tot apparentie van des Oijantsn merckelijcke krenckinge sal connen geschieden, ende soo daer i noch eenige Jachten bij voegen connen sullen niet laeten — Masambique, Soffala, Pate, Brava efte Moubasa in passant aen te doen, laetende den Portugijsen haer forten behouden, end om van het platte lant partije slaven te becomen, tot beter penpelatie van ons waerde Banda waertoe mitsgaders voor Batavia mede eenich goet volck door onse manilase tocht meenen te becomen.
Wij souden oock vant eijlant Engano voorde Straet van Sunda gelegen omtrent 27 mijlen west ten noorden vanden Vlacken Volck van Engano hoeck een deel volck hebben laeten haelen dat bij faute van Jachten, doch aldermeest om dat die naer t' vertimmeren door gebreck van timmerluijden hebben moeten wachten, niet heeft connen geschieden, gemelte Engano is bewoont van omtrent duijsent sielen, aldaer van vervallen volck aengegroeijt die seer armelijck aldaer leven, geen besundere sterckte noch geweer hebben, meest naeckt gaende, ende niet kennende rijs nochte Cleeden, maer decken haer schamelheijt met matjens, ende eeten Cocos, andere aert wortelen en Visch, soo daer veel gevangen wert, sijnde, oock soo angh voor t' schieten dat ter aerden vallen als een musquet gelost wert, den 30en augusto lestleden is hier van Tarnata wel aengecom het schip Tesfel met een retour bestaen in 96@ 281 lb. giroffel naegelen, monterende neffens eenige geringheijden die ons vandaer te rugge werden gesonden . gl 23994/3/6/ den President Jan Ottens adviseert daer nevens bij sijn schrijven vanden 15en Julij, dat den spaenschen Gouverneur Pedro de Heredia uijt Gammalamma in augusto 1633 seer Spaensen brieff keren brieff aenden Coninck van Tarnaten heeft ges. daerbij denselven aen sijne Maijesteijt was vermaenende de hooge beloften inde Manilza gedaen doch nu eenmael wilde gedencken ende eens letten op het cleijn vermogen, slechte gestaltenisse ende gestadigen last der Nederlanders die het rijck van Tarnaten oock niet langer souden beschermen, als voordeel daer uijt conden trecken, dat sijne maijt daeromme gelieffden te resolveeren, de Nederlanders te verlaeten ende gelijck de Tidoreesen hem onder de protextie des Coninckx van Hispangien begeeven, waer door niet alleenlijck sijne Maijts. onderdaenen meerderwaerdije voor hunne nagelvruchten becomen, ene van abundanter lijffochten versien. maer selffs
niceert die daer op haer advys geven Tydoorse Comunicatien met Hamsla te verhinderen Veynsingevan Hamsa der ridoresen door donse met macht geweert Dat Hamsia seer quaelyck neempt maer selffs t' rijck van Tarnaten in een beter ende vreediger stant gebracht soude werden & Welcke missive d'onse door den Coninck Hamsia was vrtoont die daer Aen donse gecomen op hun advijs hadde versocht, ende naer dat hem daertegens d Spanjaerts oude bedriechelijcke valscheden int breet waeren voorgestelt en sijne Maij. t. gerecommandeert hadden denselven brieff niet bij geschrifte maer door eenige vailjante mannen met geswind vaertuijch in hostiliteijt te beantwoorden, soo hadde echter sijn Maij.t naer sijn seggen) t' selve door een Paep van Tacomij soodanich verricht dat voorseeckert was vanden voorsz.