Van Straat Sunda den 16 decemb: 1681 dat wij niet genegen zyn, de Ternataanen uijt te Roeyen, ofte onse beloften ontrent het moorsdom gegeven, te bieken, nog oock om hem, off sine Landen, eenigsints te willen declineren: maar dat wi niet anders dan de vreede betragten, om alles tot de vorige Luyster wederom op te rechten gelyck oock mede de macquianders wel dienen tot rust ende beter vertrouwen gebragt,— Insgelyx den coninck van Balchian gecaresseert en wat Liberaal gehandelt, om haar geen— indinck te geven, dat ons voornemen ware ( gelyck anders ongetwyffelt inde moorse gemoederen soude penetreeren) haar en haar gelooff te willen uytroeyen, off ten minsten onderdruckken om welcke gedagten ter regter tyt wegh te nemen, soude Ick van sertiment wesen, dat d' E. padbrugge dan oock niet Langer als tot toekomende septembr aanstaande in Ternaten bekoorden te blyven, en dan met respect verlost werden, om de groote ongenegentheyt die de meeste Ternataanen tegens hem hebben opgenomen— en besonderlijck sal dit plaats hebben, soo haast den coninck Amsterdam onder vernieuwingh van een bondigh contract, mogt goet gevonden werden, weder derwaarts te senden; gelijck jck van Expres, verstant soude zyn, dat Inder tyt behoort te geschieden, wast niet den coninck amsterdam selfs, ten minsten een syner broeders uyt de kinderen van mandarsaha daar onder jck nogtans den prins Rotterdam, om syn boosen en moeyte— makenden aardt niet Rekenen, ende daarom na een ander sal moeten omgesien werden, die— sigh best tot syn eygen en s' comps jntrest sal willen schicken, dewil dogh het gemene belangh soo vast aan malcanderen gebonden is — dat het sonder groote alleratie, ofte schade van beijde, niet soude connen gesepareert werden,— ten
Van Straat sunda 16 december 1681 ten ware Imand meynde, dat de Ternataanen nu al soo ver van haer oude ende vorige grootheijt en uijtgebreyt gebied vervallen waren, dat men soo veel werck van haar niet meer behoeffde te maken, maar liever haar voort van selfs te laten consumeeren, en in haar eijgen mackleloosheyt vernietigt werden, en d' E: compe alsoo te sonvereijnder gebiet te doen hebben, om Tidoor en de rest, van alle de molucce eijlanden tot bouton incluijs, allengs mede met te minder moeyte te doen declineeren, en het geheele over— oude gebiedt der Ternataanen d' E. compe onderdanigh te maken, die hier by voordeel ende daar neffens 't recht daar toe konnen sien; laat jck gaarne in haar gevoelen blyven maar Jck ben van die gedachten niet, om redenen alhier nodeloos te expliceren.— maar dewijl d' E. compe door dese Laatste— onlusten groote lasten ende oncosten heeft moeten dragen eer de zaacken derwaarts over, - weder in staat daarse present in zijn, hebben konnen gebrackt werden, en dienvolgens het Recognitie gelt met reckt gedurende dese troebelen niet en is betaalt, soo sal het syn overlegh metiteren, off tselve oock al kan betaalt, maar niet veel beter als van haar recht vervallen, niet behoorde geconfisqueert te werden: daar en boven de Ternataanen noch voor alle dese oncosten belastende, om des comps wettige pretentien voor de werelt te doen blijcken, voornamentlijk ontrent die gene welcke in toecomende tiden— tegen d' E. compe souden willen malingne, en ende hen met de zaken, tusschen ons en ternaten— bemoeyen ofte jnte laten, want off wel vast staat, dat dit een doode Reeck sal bliven, daar — nooyt jets van betaalt, maar wel eer en zeker
Vande straat Sunda 16 decemb: 1681. de schult vermeerdert te werden, so meyne egter datter sufficiente redenen overvloedick zin dit werck sodanick te begrijpen, — Off men nu met eenen de Recognitie Penningen bide nieuwe contractatie niet behoorde te verminderen, ende den prijs te verlagen die Jaarlix volgens 't vorige bedingh plagh betaalt te werden, heeft al mede syn secieux overlegh van noden, dewijl dog genoegsaam operbaar zy, hoe het ontrent dat volck en andere int verdeelen deser penn: toegegaan is, Evenwel dient soo veel sorge gedragen, dat den Coninck, en sin voornaemste babatos en singhadjes, middel behouden om televen, 'twelck Ick meine met de helft vande voorige Recognitie seer wel sal konnen bestaan Om voorde wettige Possessie en eygendom van het Eilant Oubij een Iaarlijxe Recognitie te betalen, hebbe Jck geheel geen behagen, om diverse Redenen die daartoe specteren: maar veel eer soude ick van advijs wesen dat het beter, ende d' E. compe voordeeliger was, het Eylant absolut te koopen voor soodanigen somme, alsmen dan soude konnen bedingen, ende dan alvoort wettige opdragt Jn forma aand' E: compe laten geschieden, daar bij den coninck van batchian affstandt voor hem, en sin successeurs verklaarde te doen sonder oyt eenige pretentie daarop te maacken het siloppen vande sago soude haar, en andere konnen toegelaten werden, mits telckens daarom te moeten versoecken, en dat dan noch in s' comp. s behagen soude blyven, 't selve haar toe testaan off oock wel te weygeren, na dat de tiden gestelt waren.