Coppen, waar onder 6. dooden, daar den zergt Laurens Crans — en d' oppasser van d' Luijtent (die tot ons leet zijn inde loopgraaf is— blijven leggen:) mede ondergerekent zijn, de gesamentlijcke regenten, van Timor tegens den avont op ons ontbodt met schaam en neerslagtig wesen verschijnende gevraagt zijnde hoe dat het mogelje kan zijn dat sij die haer zelven, altijt zoo manmoedig ten dienst der E: Comp: in veel voorvallen als eerlijcq en trouwe bontgenooten hadden gedragen nu soo schelms ons tegen Eed en belofften hadden verlaten, en sonder aansien de vlugt gekoosen, sonder in 't minste jtwes tot af breuk vanden vijant te ondernemen, of te doen ondernemen, daar Ambetta na Eenige tijt met de andere in de zonnebaijse tael (die wij niet verstonden:) gesprooken hebbende op antw:t, wij sijn beschaamt, en weten niet wat wij antw: sullen, ons hart was goet en genegen, onse belofften nae te Comen, maar weten niet hoedanig het op het sien van soo veel portugesen en amarasjers soo bang geworden is, wij sijn maar kinderen, en niet gewoon tegens soo veel gragten en gaten aan te vallen, daar den luijtent haar wederom opvroeg off sij die gragter en gaten niet hadden gesien, off hij haar deselve niet had aangewesen, en met eenen oocq gesegt dat de klip soo wel daar door, als door sig selfs seer stercq was, en niet moogelijck— voor onse kleijne magt, sonder haar hulx in te nemen, daar sij Jae op antwoorden, maar dat sij sulke dinger noijt meer hadde gesien en niet geloofden datter soo veel portugesen in waren dat het met haar niet was, geljk als doen haar vader Anthomananna leeffde, waar op haar den Luijtent antwr dat bij dat eer mosten bedagt, en niet geresolveert hebben, soo 'Ter geen moed toe hadden gehad, dat sij door haar laffhertigheijt oorsaek waren vande doot en wonden van soo veel hollanders, en dat dit haar Ho Edens de hoge regeringe van India al vrij vreemt soude voorkomen, 'tgeen sij bekenden, dog seijden nojt gedagt: te hebben, soodanig een tegenstand te vinden, en dat sij 4. gequeste hadde becomen, waar van er reets een int oog gewond overleden was, met eenen haar dienst aanpresenterende om ons gequesten nae de schepen en d' rivier van Landa te brengen, 'tgeen haar uijt vrees van een tweede schelmstucq op de beleeff te manier wiert afgeslagen, nae genomen affscheijt begroeven wij onse dooden, (:nae dat al ons volcq nog even moedig wederom van kruijt en kogels voorsien waren:) en deden de gequesten soo veel gemacq aan, als ons doenlijk was, missende onder haar den zoldaat Anthonij Iansz: die wij niet en wisten waar dat verbleven was, voorts de gantsche nagt goede wagt houdende den vijand hielt sig , tegens hare gewoonte seer stil, sonder eenig teijcken van vreugd te thoonen, waar uijt wij beslooten dat sij vrij son met deselve besouden tot ruw onthaelt genoeg met hare dooden en gequesten te versorgen te doen hadden, tegens middernagt overlged aan sijn ontfange wonde den soldt Jan van houten, die kont daar aan door sijn spitsbroeder Jan Backer gevolgt wiert. / vanden vijantije Donderdag mee
April 1688 In de velttogt voor d' Bergship Laijhaij April Inde valt sogt voor d' bergklip Laghaij Ao 1688. donderdagh den Eersten do lagen wij even naetslaan vande revesje hoe dat den vijant de tweede en bij geruijneerde pagger wederom had opgemaekt, en hare bassen nader bij ons Canon aande hoecq vande loopgraaf (:daar sij seer stercq begraven lagen :) geplant, van waar sij verscheijde schooten dog te vergeefs op ons deden, daar wij haar niet schuldig op bleven, maar aanstonts ten kosten van eenige hunner koppen, verscheijde Cogels in doorjogen, soo dat sij gedwongen wierden te huijgen, en aan haar selven stil te houden, latende ons op 't minste gesigt nae welbehagen telckens damp geven, onder dit woelen verschenen de Timoresen, en rottinese, regenten bij ons, met aanbieding van haar Pr soon, en leven tot et uijterste te willen wagen, Indien wij haar ten gevallen (tegen over de bergklip op seeckere hoogte leggende paralel met haar tweede — pagger, en een groote pistool schoot daar aff, ons wilde Campeeren, want sij seijden genegen te zijn onder tsaveur van ons Canon, op- morgen met den dag te willen aanvallen, en de klip in te nemen al souw'er niemant van haar 'tleven afbrengen, dit haar versoecq- door den luijtenant den Crijgs-raat in bodencken gegeven zijnde, heeft de selve bij eenparigheijt van stemmen, nae rijx overleg geresolveert dat de plaats door den luijtenant en 'treijnmr souw werden besigtigt, geljk aanstonts geschieden, die deselve oordeelde bequaam te zijn om te Campeeren, en haar versoecq uijt te voeren, waar op dan ordre tot het maken van een pagger digt bij een waterloop, die de— derde was, diew' gevonden hebben, gegeven wierd, op dat sij geen de minste reden souden hebben, om te konnen seggen, dat het Eenigsints aan ons gemanqueert had die sij op soodanig een wijs— als den Luijtenant aanwees nog voordenmiddag voltrocken en met huijsjes voor de gequesten voorsagen, soo dat wij lang voor den avont, doen 'tseer sel begon te regenen met al onse — magt en bagagie boven waren, en 't Canon geplant hadden desen nieuwen jver met een blij geestig gelaat, en groote — beloften verseld desd' ons nog Its goets hopen, en aan haar op— Instantig versoecq 1200. lb: rijs, eenige stucken specq en verscheijde cannen arracq verstreckten, ondertusschen deed den vijant die dit gewemel soo hoog en bij nae niet sien magt, eenige schooten nae ons, sonder Jmant te raken, daar wij telckens met het Canon op antwoorden, doende twee schooten nademael sij op d' eerste bukten, en dan wederom opstonden, kort op den anderen affgaan, die soo veel troffen datter somtijts 3: 4: 6: en meer geraekt wierden, die wij voor ons oogen van boven neder sager vallen, oocq ligten er d' schoolmeester Paulusv: Corpangh dien dag 5. stx: van en tusschen de boomen, soo dat sij haar ten laasten niet meer dorsten verthoonen, de Timoresen wenden ondertusschen volgens 't berigt der Tolcken, die den luijtent gelast had op haar doen te — passen, alle debvoiren aan, om een weg ten aanval op te soeken en den vijant waart mogelijcq uijt haar voordeel te locken, dog die was wel wijser, gelijcq oocq wij die bij ons selven beslooten, soo zij — haar woord hielden, en moedig aan vielen haar met onse magt en niet eer te adsisteeren, nademael haar Lashartig en trouloos — gemoet op gisteren aan ons getoont, geen goet gewelen gaf, geljk ter bij de daar van gemaekte resolutie nader kan gesien worden:/ — Jegens den avont quam sadock, Pelo, en Mene nevens d'opperregenten vand' andere dorpen uijt geseijt die van baka ons aandienen, dat haar meeste volcq weg was, en dat de rest nae haar niet wilden luijsteren, maar gerest stonden om met hare regenten daar sij onder loorden te vertrecken, daar wij antw:t dat sij haar sin konden doon, en dat wij ons niet het minste daar aan gelegen lieten, alsoo wij sufficant genoeg waren, de gantsche magt der vijanden soo die uijtviel tegen te staan daar zadocq, meno, en pelo, en d' opper regenten van Lolij op antwoorden laat gaan wie wil, wij sullen met ons volcq bij uw' blijven, al wast oocq dat wij alle doodgeslagen souden worden, gelijk sij deden en getrouwel naequamen, desen nagt deed den vijant buijten twijffel voor een tweede — aantal bedugt niet anders als sig verstercken, en den opgang met sware steenen vullen, die sij vande hoogten afrolden, 'tgeen wij haar om dat 'et heel donker en ons groff schorp bij nae verschooten was niet konde beletten oocq overleed aan haar ontfangene wonde de soldaten Everwijn Evamer en Ian Boere, middelerwijl verlangden wij met het grootste verlangen vande werelt nae den dag en der hulp troepen aanval, stellende even voor 'tslaan vande revelje in aller stilte ons volcq in order dog daar quam niet af, maar omtrent ten 7. uijren, zijnde. / — Vrijdagh 2e do verschenen de regenten bij ons, die nae d' oorsaecq waarom sij haars vrij- willige presentatie niet waren naegecomen, door den luijtent afgevraagt zijnde, Antwoorden wij hebben alles gesien, en geen plaatsen onbesogt gelaten, dog vinden nergens gelegentheijt om den vijant aan te doen off meester vande klip te worden, ten sij dat wij met de schepen nae timor varen, om meer volcq te halen, haar 3. 4. maanden belegeren, en bijgebrecq van water tot overgeven dwingen, want aan wat kanten dat wij komen is het evensteijl met gragten omgraven, en portugese Christenen in menigte beset, wij en hebben nojt soo een duijvelse klip gesien waar op den luijtent haar weder dag 5. stver: om vroeg.
A Pril Inden Afftogt Haa de Revier van Landa Sipril Inden Asstoght Na d' Revick van Landa,— om vroeg off sij dat alles te voren niet gesien en geweten hadden en waarom sij ons soo veel moeijte te vergeefs hadden aangedaan, daar zij op antw: wij hadden gedagt nog elders een opening te sullen vinden, om met dag stilletjes in te slejpen, dog sadock verseekerden ons int heijmelk dat alles geveijnst was, en dat soo wel haar volcq, als de rottinesen voor 't meeste gedeelte reets vertrocken waren, uijtgesondert 3. â 400: soo Eermaanders, Landanesen, als zolijers die hij met groote moeijte bij een gehouden had, op dit seggen gaff den luijtent haar tot antw: tis wel wij sullen met malkanderen eens overleggen, wat wij doen sullen, en uw alle dan wederom bij een doen comen, waar mede sij nae hare hutjes gongen, hier op wiert aanstonts den Crijgs raat bij een geroepen, en haar alles bekent gemaekt, dese oordeelden, nademael wij door dese trouloosen hoop 't elckens om den thuijn geleijd en bedrogen wierden, best te sijn een Extraordinaire vergadering bestaande uijt al de hooge en lage officieren, te beleggen, en haar gevoelen op het geen ons tot standhouding van Comps reputatie te doen stond af te vragen, gelijcq geschiede, bij een gecomen sijnde, wierdt haar door den luijtent al het bovenstaande gecommuniceert en met eenen gevraagt, off het billijcq en doenlijcq was, der regenten versoecq op te volgen, daar sij altesamen neen op antw:, nademael het grootste gedeelte der mattroosen hier was, sonder welke de scheepen niet souden connen nae Timor vertrecken, en soo men die gaan liet, dat als dan het blijvend' hoopje militairen, soo swack sou sijn dat sij in sufficant zouden wesen, om haar tegens den vijant soo die haar aanlasten, off besetten tot der selver wederokomst te differdeeren, te meer nademael het scherp benevens de montkost storcq begon te minderen, en bij nae verorbert was, hebbende de sadoten de laaste Cogels inde Bandeliers en geen grof scherp meer aan boort oocq stondt het te vresen dat de Timoresen het wederomkomen souden vergeten, en soo sij al woord hielden, oordeelden sij het niet mogelj voor ons te zijn, uijt oorsaek vande sware regen die dagelijx viel, zoo lang een beleg zonder van siekte en ongemacq te vergaan, uijt te harden, weshalven sij gesamenlijk nae rijx overleg (nademael oocq het fluijt schip spannouw— nae Banda agter volgens het Hoog-geeerde bevel van haar Ho Edlns tot Battavia most versonden worden, bet oordeeden te zijn, tegens den avont op te breecken, en nae raccouwt te trecken om ons vande gequesten, met d' selve in d' Chialoup Egmont te Embarcqueeren, te ontslaan, terwijl tons niet alleen aan magt maar oocq aan tijt en nodige matriale als swaarder schut, bomben &a om den vijand te dwingen manqueerden, gelijk bij de daar van gemaakte resolutie op dato deses nader kan gesien worden, dit als gesegt is, bij eenparight van stemmen goetgevonden zijnde, soo sijn de Timorese regenten wederom bij een geroegen, en versogt soo veel draagbanen en dragers te vervaardigen als 'er tot het dragen der gequesten nodig is, alsoo wij goetgevonden hadden deselve nae raccouw end' Chialoup egmont te versenden, 'tgeen haar wel aanstont, en ten eersten last deed geven, om die te vervaardigen, maar ontrent ten 6. uijren gereed sijnde, quamen sij wederom bij ons, en thoonden haar Eenigsints misnoegt, als wij haar bekent maekten dat onse mening was nevens haar met al den sleep oorlogs gereetschap en nog overige victualje nae de rivier van landa en onse schepen, te vertrecken, nadien ons berigt was, dat sekere weg tusschen tgebergte door wel een vierde part nader nae opgemte rivier was, als over raccauw gelijcq bij d' resolutie op dato deses daar van getrocken, nader kan gesien worden, soo dat wij onmogelj haar tot ijts meer als het dragen vande gequesten konde bewegen, en souden genootsaeckt sijn geweest 2. vaten specq, 2 vaten aracq een do azijn, en eenige zacken rijst hebben laten leggen, ten ware den Luijtent het eene vat specq onder de Europianen had uijtgedeelt het eene vat arracq benevens dat met azijn den bodem Ingeslagen, en den rijst aan haar ten besten gegeven, daar zij doen als Craijen op vielen, en van schaamtens halven gedwongen wierden, het overige — te dragen, de munutie van oorlog, als 't Canon, kruijt, Cogels &a droegen de rottinesen, waar onder eenige mattroosen, vermengt waren/ als oocq de hoepels van't lege vaatwercq in goede ordre met het vallen vanden avont, (Tterwijl wij niet eer konde klaar raken, sonder jts agter te laten voort marchieerden, quamen ontrent ten 10. uijren inde vlackte Palauw gent, daar wij ons als vooren Campeerden, en goede wagt hielden, bevindende het zeggen van Zadocq waaragtig, want langs de gantsche weg tot aan opgemte vlakte en verder, vonden wij de hulptroepen, der Timoresen en rottinesen, gecampeert, en op haar gemack bij groote vuijre leggen, als— off sij van geen vijand wisten; 'tgeen ons in nog grooter verwoudering en nae bedenken bragt, des anderen daags smorgens zijnde. / Saturdagh Tegens Not