waar aen een arbeijds man volle vijf weken van 's morgens tot des avonts werkende, besijt is geweest, zij kosten van arbeijd den een doorden anderen een — pagood, en het lijwaat dat daar toe expres hoeb doen weven f646:9:12 en bij geree ijder rock famums 31 3/8 of f 7: 16: 10: nu hoop ik die uE: hoog agtb:r sullen voordeel toebrengen, op — welck vertrouwen van dier gelijke tegen aenstaat Jaer 1688. van hier nog te verwagten zijn duijsen rocken, en soo voor 1689. mede 1000. stux, want dan sal men hier uEe hoog agtb:re ordre hebben, of daer van meerder begeerd werd, en daar ontrent eenige verandering nodig was, het welck soo wel ten aensien van 't een, als 't ander maar— raedsel, en gissing is. bo hoel dit werck, binnen mijn woning laten verrigten, op dat onse nabue ren, die ongetwijfeld ons over al observeren, daar niet en souden agter komen, en de loef afsteken- ende dewijle uE: hoog agtb:e onder dese rocken verscheijde verwen, en couleuren sullen sien, die- niet onaengenaem sijn, en alle met de mannaer saja wortelen afgekookt, en bij gevolg vast zijn, wasschen konnende verdragen, ja nog schoonder werden, soo sal ik laten onderstaan, of men het Catoene garen soodanig niet en soude konnen verwen, het welck gelucken willende, daer uijt verscheijde geweven Catoenen doecken sullen— konnen werden te samen gesteld. aengesien door de ongelegentheijt deser landen geen Caliatoers hout heevd konnen versameld werden in genoegsame quantiteijt tot onder lage, en guarniring der retour scheepen, soo van hier, als Ceijlon, daar toe men het gemeijne brandhout soude moeten gebruijken, heb ik gedagt, eens te laten onderstaen, of het Iagerhout in 't vaderland geen meer voordeel soude doen, dan brand hout, dewijle dat om de aardige 'tsamen weving van deelen, tot veel cieraet kan werden te pas gebragt, voornamen tot het inleggen van Cabinetten, tafels, en veel ander gebruijck, waar van tot een monster overgaen verscheijde gedraeijde dooskens, nevens een ingeleijd berdeken, bij welck tesien is, tot hoe veel dingen, dat slag van hout te appliceren is, of daar bij almede eenig voordeel konde werden gedaen Over de munt, en de genen daar toe gebruijkt werdende werden.
en is die toesigt niet geweest, soo als wel kad. behoore, want de tolken, en voornamen den- laetsten armoeta wist daar onder te spelen, en zijn voordeel te doen, favoriserende den eer tot nadeel vanden anderen, mosten de luijden— langen tijd vrugteloos na haar geld wagten, in gen den landheer occasie had, een andere munt niet verre van dese stad op te regten, de luijder derwaart te trecken, en soude ongevoelijk d'E Comp:e van dat negt hebben gepriveerd, want aldaar ontfong den selven de volle, en inde stad- de halve geregtigheijd, oock bevondmen, dat de penningen, aldaar geslagen, niet en waren van behoorlijck aloij, oversulx te vresen veel ongemon inden cours van 'tgeld, ende de wisselaers gelegentheijt souden hebben, 'tselve minder te waarde en alle dingen dierder maken, waar tegen dan de nodige ordres gesteld, soodanigen veranderinge voortgekomen in den tijd van vier maenden, 1180e rxns aen fanums sijn geslagen, en meergemelte munterije daar door geheel hersteld, d' andere genoegsaam te niet, en neringloos geraekt is, want aen die van dese stad, is van wegen de generale Comp:e een sauveguarde verleend voor alle goude, en zilvere specien, die een jder, sonder onderscheijd van persoonen, genegen mogt zijn te vermunten, waar op niemand pretensen soude vermogen te maecken, uijt wat regt sulx mogt wesen, maar deselve onverhindert in en uijt te laeten voeren, oock altije de genen, die hare specien eerst hadden ingeleverd, eerst souden werden gerieft, gelijck zulx bij die declaratie in Copia hier nevens gaende kan werden gesien. defamims, die hier werden gemunt sijn van gehalt 3:1½ mat, fijn, staande 10. mat tegen 24. caraat, om waar van de proef te nemen, ik hondere soodanige famims in mijn kamer heb doen assaijeren, en bevonden, niet meer te wegen, dan 33 7/16 gemeijne famims, gelijk die beijde tot uE: hoog agtb:re speculatie hier nevens gaan, verliesende op ijder 10. fanums die geslagen sijn 6½ fanums ingewigt, na dat die zijn geassaijeerd, over een komende met het mat, invoegen 10. marken troij. van 3 2/2 mat inhouden 3 1/32 marken fijn. let assaijeren geschied in volgender wijse. daar werd gemaeckt as van koemest, generale
en boester van rijs, gemeen sout gebraden, en heel fijn gestoten, of gevreven, vande as tweede en zout een deel te samen vermengt, van der materie werd in een pot scherf een matrase maeckt, een halven vinger over dwars dik, de op werden de fanums, of anders de plat geslage goud plaeten naest den anderen gelegt, sonderd anderen te raecken, en weder met het voorsz: stof ter selfden dikse bedekt, en daar over een weer gade pot scherf gestulpt, leijt dat gouetusschen twee holle platte schotelkens beslote zij nemen een gemeene aarde pot, niet vergae sijnde, en keren den selven met den hals, en opening na de aerde, sijnde aende onder ka die als dan boven staat, open gebroken. daar in werden gelegt platte koeken, gemaeckt van koemest, en rijs bolster, tot op twee darde dep vullende, en op die bedding werd het goue i voegen voormeld geplaetst, en met gemelte koeken bedekt tot boven aende opening vand pot, waar in dan het vuier gesteken, die maten van langsamerhand in brandraeckt, welck vuier zij van sigh selfs laeten uijtdooven, en kout geworden, vervansen zij de assche, het gout met schoon water afwassende, en met limoen sax leggen natmakende  alles op de selfde wijse weder in ordre, niet nieuwe lissche, en vier, dat selfde werck hierhalende, tot 10 â 12. malen toe, tot dat zij geen meer verandering in het gewigt vernemen, want zuijver gout sal noijt verminderen, men kan aen slegt gout, ogenschijnelijk sien, hetselve van tijd tot tijd in couleur schoon, en suijver wierd. het silver onder het goud gemengt geweest sijnde, treckt, en het sig inde— materie van aseh, en sout, sonder dat het goud van superficie veranderd, maar de munt behoud, treckende het silver daar na, met loot daar weder uijt dese luijden en muntmeesters sijn seer loos, en bedriegelijk, als zij jmand voor hebben ligt gelovig, of sig de metalen van gout, en zilver niet verstaende, want soo bevinde ik, men alhier de Japanse Coepans op den toets van dat volck verkogt heevd voor 117½ fanums, daar deselve geassaijeerd sijnde, bevonden soude sijn geweest in te houden goud vuer van