Naeuele, kittalane, paua, en noch 2 â 3 andere met moeren bewoont, meest om, en langs dit binnewater, en ook beworden Arockgamme, uijt de welcke voorde besettinge overvloet van levens middelen soude konnen verkregen werden, behalven dat het binnewater met overvloet van goede visch versien is, en de vaertuijgen van daer genoeghsaem connen beschooten werden. dierhalven de baaij met eenen verseeckert, Onderwijlen dat de besettinge hier lag, soude het bosch dat vande Zuythoeck langs de baey tot omtrent musquet schoot van dit Eylandt streckt, connen afgehackt werden, en dan ondervonden, off men de vastigheijt niet wat naader de Zuythoeck tot bevrydinge van: baaij en scheepen, soude connen leggen, gelyck wij gelooven van Jaa, en dat het daer aen geen verschwater met graven soude gebreecken, als sijnde een en deselve gront als in Aroeckgamme, daer geen gebreck van water is, en 't welcke de tyt dan naeder soude moeten ontdecken, alle de boven verhaelde gelegentheden werden Ud:t nevens desen in een caertjen nader vertoont, sullende tot besluijt hier maer byvoegen, dat wij geoordeelt hebben, dese plaets van besondere emportantie te syn, en al ten eersten diende beslagen te werden, eer ijemandt van buyten ons daer omtrent compt te ontrusten, en haer neder te stellen, in een landt daer de menschen seercivil, de Eetwaren seer Abundant, de aencompsten faciel de Eliphanten menichvuldigh, en voornamentlyck de canneel uyt welasse gemackelyck door de weddars te vercrijgen sin, dogh altoos ons oordeel onder wijser submitterende Soo als wy dan alles besigtight en ons midagh mael gehouden hadden quamen met uytterlyck groot genoegen, en nederigheijt voor ons de hooffder vande grootste dorper, en weddas off bosluyden, van Pouva, mede brengende de behoorlycke teeckenen van onderdanigheijt, naa datse dan beleeffdelyck ontfangen en affgevraeght waren, met welcke intentie sij harwaerts gekomen waren, — repliceerden sij, datse haer selven niet anders erkenden dan voor onderdanen van d' E: Comp:e wiens billijcke regeringe sij alom soo grootelijcx hoorden roemen, en selve daervan getuijgen conden zijn, datse daerom al 't verleden Jaar opde doortoght van d'E: de grauwe hun selven d'E: Comp:e met al hun landen hadden toege. eygent sedert wanneer sy ook geen andere voornemens tot veranderinge hadden gehadt, maer tot hun leetwesen van niemant der onse door
door de ontstaene troubelen waren besogt, datse nu verblit waren door soo aensienelijcken persoon selve in haer landen besogt te worden, en dat geluck ontfingen, om haer nauweren vaster aen d'E: Comp:e te verbinden, gelyck sy bereyt waren, met een goede genegentheyt te doen, synde daer toe eerst gedrongen, door de groote meserie die syluyden mosten bij gebreck van eenige regeringe, ofte mainctime van yemandt dewyle nu eenige Jaaren herwaerts sy volcomen vanden Con: waren verlaten, hebbende noch trdane noch dessave, noch ijemandt die met eenige carracter over haer 't gebiet voerde, waeruit niet dan alle verwarringe en menichfuldige ongelucken haer overquamen, doende een yder 'tgeene hem behaegde, ende grootste aende mindere alle gewelt en ongelyck, dat soodanigh niet langer konde bestaen, sonder de landen tot de uijtterste ruine, ende Inwoonderen tot verloop te brengen, bovendien was haer lantschap in tween gesplist, en het considerabelste te weten van waluwe tot coeboecanoije met alle de zoutpannen de E: Comp:e al eenige Jaren toegevallen, en aen de andere zyde beslooten met de gedeelte in 't midden niet conden blyven, maer veel beter, dagten insgelycx een goede verkiesinge met haer gebueren van een bescherm heer te doen, en daer door weder te geraecken tot een lichaem, en gerusterstaet, waeraen sij geensints twyffelden, soo wy haer maer wilden opnemen, en dese plaets, off een ander naerons welgevallen, met een vastigheijt verseeckeren, en over haer stellen een reckelyck hooft, met de naem van dessave van panca, om haer naa 'slandts wyse te regeren, belevende tot de opbouwinge der sterckte, en onderhouding der onse alle hulp en mogelycke middelen te contribueren, mitsgrs te leveren alle 't geene hun landen uijtgaven, volgens de oude gewoonte, en 't geene in billicheyt soude bestaen, van alle 't welcke zij presenteerde schriftelicke opdragt te doen, mits dat wij haer souden beloven tegens alle in en inlants gewelt te protegeren, te regeren nade billycke wetten des landts, en toe te laten de vrye exercitie van hun godtsdienst, sonder ijets anders te begeren, op alle welcke versoecken en considerable voorstellingen wij met de aenwesende raedt geresolveert hebben, dese vlaten Menschen niet aff te wysen, maer haer nevens haer bueren op te nemen, onder Compes vermogende protextie, Alsoo wij niet anders conden oordeelen, off daer was d'E: Comp:e voorde verseeckering
verseeckering en rust des Eylandts ten hooghsten aengelegen als zynde den Zoom van 't Eylandt, daerdoor ten merendeele bewaert, ende besetting van appretotte gefaciliteert, en versorgt van 't geene daer toe noodigh was, mitsgaders de landtwegh geopent, om van gale, off colombo altoos de advysen en ordres te lande naa battecalo te connen geven tot gerustheijt van selve, en die daer overgebieden, comende daernoch bij, dat van die landen sullen connen getrocken werden veele nuttigheden— voor dit groote en soo emportant Eylandt, als overvloet van Nely Honingh, wasch, Elichanten en beestiael, en daer tegen gesleeten werden, goede quantiteyt kleden, Amphioen en andere kleenicheden tot een goede advance, mitsgaders een deure geopent tot veel grooter omganck, traffycque en vertrouwelyckh:t met de bovenlanders, palende het landtschap van welasse tegens dit en't gebiedt van batticalo, en boven tegens oeva, dewelcke geensints de pauvase landen, om 't zout connen missen, en daerom Jaerlycx met veel duysenden van menschen en beesten affkomen, gelyck ons selve persoonelyck te vooren gebleecken is, welcke luijden dan wel bejegent, geensints verhindert, maer van al wat sy begeren versorgt werdende is het vastelyck te gelooven, dat onse goede maxime, en gestadige frequentatie haer sal overtuijgen, en daeren boven bekent zyn, dat het in onse maght staet, haer wel off qualyck te doen varen, synde de luijden van poanva van outs her ook berigt, datse de bovenlanders noeyt hebben bemint, en nimmermeer met maght hebben connen gedwongen werden, door de groote bosschen, die dese effen placke landen boven tegens 't gevergte besluyten, Inde welcke de weddas haer avantagie seer wel weten waer te nemen, ende benedenste Inwoonderen voor de cost beschermen, synde de dogters der weddas ook meerndeel aende Inwoonders gehuwt, gelyck wij nu noch ondervonden hebben, datse de hooffden van dit landt soo wel dienen voor soldaten, als landtbouwers, synde stercke fluxe en gedrongen mannen, die niemandt ontsien, maer doen 'tgeene sij aennemen voor een ander, die haer wel beloont, uyt te voeren, Insonderheyt aen die haer 't mooste goet connen doen, soo dat daer van metter tijt groot nut te verwachten is, alle welcke Insighten heel tot