Van Sumatras westcust onder dato 30 e sepb 1680— g'oordeelt wordt die verders op die streeck off elders tevervolgen, soo oock wat geberghte daaronder schuijlt, oock soo — kom op de zuydelycken cours vooruyt gearbeyt werden, om te sien wat daer— schuijlt en vijffden, soo kan men sonder schroom — het leggende laten bewercken, en konnen mede alle de bovenste wercken, aengetast werden, en alle de molemen gout en silver— ertren, die daar zijn uijtgebracht, worden gestampt tot slicken getrocken en gesmolten en alsoo sullen de oncosten gemindert werden; boven dien hebben wij alle daegen te verwachten, dat deselve stolle goede Ersz untleveren sal; als gevende al Reede goede blicken en dit is het geene ick voor dese reise— heb nodich g'acht dese saack aegaende te seggen vande spruijt tambangh more, digt by onse mijne leggende als oock de songi Capajangh en meer andere plaatsen Dese spruijt komt van boven van het Tambangse gebergte nedervallen inde— welcke de maleijers 't goudt vinden en door wasschen bekomen, gelick hetselve in myn presentie geschiet is, sy verkrygen het selve op dese manier; de keysteenen die 726 1680 Cap: 5:
Van Sumatras West cust onder dato 307 lbr 1680. die sy machtigh sijn te heffen werpen sij ter ziden op de grooten laeten sij leggen, graven ter ziden 't sandt en d'aerde los, tappen die met de voeten in stucken, een ander— werpt deselve in een houte bangh werpiegeback, giet water daar op, werpt eerst het grove gesteente daar van, en allengskens meer water daar bij, wast hy al het gruys sant en kleywegh, tot dat hy op 't laaste een weijnigh swart sant behoudt, waar — bij het goutleijt, en op dese manieren — versamelen zij, soo nu en dan al Reedelijck— veel maer met groote Patientie Diergelijcke spruyjt soopt dickt voor by onse beneden pagger, alwaar van ons eygen volck alteniets goudt uijtgewassen wordt wesende— hier Nauwelycx een spruyt off levert goudt; gelijck mede de songhi Capajangh die Ick oock heb gevisiteert, en gout daar uijt laten wasschen, op deselffde manier; hier ter sijden des spruijts staat een blauw, geel, en rootachtige sandiege kleij, en langs ter ziden heel naar boven is het een wit schiever gebergte, dat met een lasuirachtige gesteente tusschen beijden ingesprengt is, onder dese legt een zantachtige kleij waar uit 't gout, op voorgesz manier uijtgewasschen wort, maar in ba 7 backen pas de swaarte van 2 asen hier heb Ick noch dieper laten graven en bevonden een swarte vaste aerde te wesen, en onder deselve een swart en hart gesteente, wesende dese aerde niet anders, als dese vergane steen; op dese manier wort het meeste en grootste— gedeelte
Van Sumatras west cust onder dato 30 7lb 1680— gedeelte gout vergaedert dat de maleijers te coop brengen, konnende bescheydelick den onderscheyt bespeurt worden in het geene dat langh hier en daer door t sant en d'aerde is voorgedreven, en het geene versch uijt sijn gangen is gecomen, wesende het eene gladt, als gesleepen en het ander noch in die vorm soo — als het vande Natuur tusschen het gesteente gelegen heeft eenige die — seer neuswijs en letter kundigh sin willen stellen voor dat dit goudt uijt vlughtige merculiaelsche dampen in het sant en kleij gegenereert wort, van welck gevoelen doctr ten Rhyne als oock den Berghmeester is, wesende een slegt en ongefundeert seggen; niet consiedererende dat een— sulck massieff swaet metael nootsaackelyck een vaste camer tot sijn herbergh van nooden heeft; daar toe niet op een sprongh van sulcke vlughtiege dampen in een plaats— daar het Nooijt rust heeft om tot eenige — generatie en volgkomentheyt te getaecken te konnen voortgebragt werden — Dat dit gout met soodanigh groeijt, maar — waarlijck uijt gangen voort gebrackt wert, bewyst dit alleen, dat men de keijen en quartien onder het ander goudt vindt daar het gout noch aen vast sit; tae sommige daer men — heele aderen siet doorlooper oock aen 't gout selver oogenschinelijk sien kan, dat het met syn uytsteekende stacken en punten noch — in 't geheel is, soo als het busschen het gesteerte geleegen heeft. noch sal dit de — waarheyt