Transport egot te het
bereijcken eijsch te doen, waar in dan niet sullen versuijmen, maar allesints betrachten wat tot vergrootinge der negotie — sal connen dienen vanden Caneel verleden saijsoen vercocht is door onvermogen vanden Coper noch 7550 lb bij de packhuijsen — berustende, waarop noch 296 thoman of f 12580:—:- resteeren te betalen, die apparent in corten wel ons aande hant sal blijven wij hebben noch niet connen wijs werden, hoe de Armeners haer Lakenen, soo goet coop te Lande connen brengen, schijnende om de groote costen die sij moeten dragen ongeloofelijck, wij sullen na Spahan gelasten, na de — soorten harer Lakenen te vernemen, en jngeval die andere, lichter, en dunder bevinden als d'E: Comp:e gewoon is te senden, ons daar van eenige monsters te bestellen, om VEd: hooch Achtb: des noodich sijnde, daar— van te connen dienen. den eijsch van Japanse porcelijnen is soo spade in Japan gecomen, dat die het verleden jaar eerst heeft connen hier bestelt werden, de vrage daar na schijnt veel grooter geweest te sijn, als de begeerte om te coopen, — ende waarom die 't verleden saijsoen alle na bassora hebben moeten gesonden werden, alwaar noch een groot gedeelte onvercocht, lecht, In Japan werden die hoe langer hoe slechten gemaeckt, en door het veelmalen verhandelen jnt lossen ende laden van 't schip op Malacca, Chormandel, Ceijlon en malabaer wert seer veel gebroken jnde packen bevonden, Wij wenschen van herten VEd: hooch Achtb: in den ontfang van de sijde wat beeter genoegen conde geschieden, soo lange ons geen slechter sijde wert gelevert als de monster strenge daar op die gecontracteert is, connen— wij met geen redenen ons tegens de slechte sorteeringe te seer opposeren, sijnde waarlijck de advance van maar 9½ pr Cento seer sober, en oversulx dat contract voor d'E: Compe een grooten last; de incomende en uijtgaande thollen onser Coopmanschappen alhier op verre soo veel niet importerende, als de voordeelen die men met de — Contanten welcke daar voor uijtgeschoten moeten werden, op andere plaatsen soude connen gaudeeren, tware te wenschen dat die met beter avance in Japan conde werden gebracht, daar van d'ondervindingh door een nader preuve apparent haest sullen ontwaren, de sijde die hier gelevert wert bestaande volgens de monsters hier— berustende, in drie sorteeringen is de slechte genaamt Charwaij soodanige als bij het beschreven contract — speciael staet uijtgedruct, dat ons moet gelevert werden, ende soo lange, daar onder beeter soorte wert gelevert schijnt ons noch groot faveur te geschieden, den Attama dauwleth continueert in sijnen ijver om d' E: Comp:e de volle 300 Cargos te doen leveren, dat hem verleden jaar ontschoten is, werdende gevreest het dit jaar daar toe wel mochte gebracht werden, sijnde soo gesecht wert volck na de sijde Landen gesonden, om wegens den Coninck boven sijn gerechticheijt daar van jncoop te doen, dan dewijle jaarlijx diergelijcke geruchten hebben gegaan, — en nu noch met geen groote sekerheijt daar van can gesproocken werden, voeden ons al weder met een hope schenckagie souden te disponeren wesen, om ons vanden ontfang van eenige groove zijde te excuseren ende de quantiteijt die gelevert wert te verminderen, sulx ons sullen moeten getroosten soo veel te ontfangen als ons aangebooden wert, zijnde den nasir na Mecca mahomets graf gaan, besoecken, of sijn hulpe inde leverantie der sijde bewesen bij tijden van desen Atthema dauwleth off rijx bestierder, heelveel beschooten heeft, hebben wij redenen om aan te wijten twijfelen, om sijn cleen vermogen bij desen Coninck, en den nauwen toesicht vanden rijx bestierder, geen beeter middel heeft tot noch connen uijtgevonden werden, om soo cleenen quantiteijt, als — mogelijck, te ontfangen, als sterck te dringen op een vroege leverantie, en die dan soo haest doenlijck afte senden, wanneer 't geene nacomt als voor desen, met reeden can geexcuseert werden te ontfangen, niet uijt crachte van contract, daar bij den tijt vande leverantie niet gelimitteert staet, maar om dat het van — lange tot een gewoonte gecomen, en daarop voor desen meermalen geexcuseert is, wij sullen niet ophouden de residenten in spahan sulx ernstich te recommanderen, ende op de deugt der sijde inden ontfang naeuwe en goede opmerckinge te nemen, gelijck wij oock aanden goeden ijver en devoiren vanden coopman Bent geen reeden hebben te twijfelen, den directeur de haese met de schepen pouleron en ijselsteijn van Batavia — comende, heeft in passant tot Couschijn water gehaelt, ende bij die gelegentheijt verstaan t Jacht nieuw noortwijck den 19e augo met de sijde bestaande in 419 balen van hier vertrocken, den 25. e sept: aldaar aangeweest, ende int eerste van October directelijck na Batavia weder versonden was, sulx wij verhoopen de sijde tijdich en voor 'tvertreck van d'eerste retour Vlote op Batavia sal wesen — ontfangen, Godt de heere geve UEd: hooch Achtb: deselve behouden mach toecomen, en beeter voordeelen als die van A:o 1669 mach behalen Bassora, hoedanich de negotie aldaar sich begon in te stellen, is VEd:e hooch Achtb: bij ons jongste schrijvens vanden 28e october geadviseert, sedert isser niets van belang bij het aanwesen vanden onder coopman wilmson vercocht, gelijck VEd: hooch Achtb: bij desselfs raport ons op sijn wedercomste overhandigt ende hier nevens in copia gevoegt, gelieven te vernemen, waar aan ons, om prolixiteijt te vermijden, eerbiedich gedragen, met de Coopmanschappen den resident Adriaan Repelaar getransporteert, om daarmede een — preuve te nemen, of na het vertreck der schepen hooger souden connen vercocht werden, en is het succes geensints soo goet, als daar van wierde verwacht, sijnde volgens het jongst advijs vanden 6e Januarij niet anders verhandelt als 9 packen of 720 lb canneel tot 32 rxrs en weijnich nagelen tot 55 rxms de 25 lb: den peper wierdeb sullen voldaan werden; maar het mocht wel oorsaeck wesen, dat die op onsen eijsch van Ceijlon verwachten, besten te vercopen, waar van mogelijck eenige wel soo goede voordeelen sullen geven, dat het meriteren sal daar van vande Bangaalse monsterkleeden verleeden jaar hier aangebracht, en jn 38 sorteeringen bestaande, sullen soo haest de coopluijden afgecomen sijn, ons werck maken om die onderscheijdentlijck en met goede opmerckinge, ten Den radix china nu overgecomen wort redelijck goet bevonden, en sal na alle apparentie een hoogen prijs cleene partijkens van 250 a 300 lb nu en dan tot gabasijs de 25 lb of 6 ¼ st:r tlb door de boutiquiers— afgehaelt, dat weijnich beschieten can, dan dewijle dit overhouden alleen is geschiet tot een preuve, soo sijn wij hier door geleert dat den tijt van negotie bij het aanwesen der coopluijden moet werden gecapteert, gelijck oock met de natuijrlijcke redenen best over een stemt, op alle plaatsen daar de Coopluijden uijt andere Landen moeten afcomen, gelijck in Bassara uijt Bagdeth, moussel en andere quartieren meer alle jaren geschiet, die in alle soorten van waren wat besteeden, om hare winckels te versien, en daarmede weder naar haer Landt schijnen te meriteeren, ins sio besenoomge ons charnmeeren, soo hebben wij niet winsten doote hoe dee, niet en van grooter consideratie sal worden, want dewijl den vercoop aldaar geen de minste prejuditie jnden vertier alhier can causeren, en de Coopmanschappen daar doorgaans soo hooch of hooger als hier werden vercogt, sijnder geen redenen om daar aan te twijfelen, goede partije peper en een matich cargasoen van specerijen, suijcker, thin, gunees Lijwaet ene andere waren, sullen jaarlijx daar connen gedebiteert werden, wanneer wij met de soodanige die andere nevens ons aanbrengen den merct volgen, veeltijts daar aan haperende dat wij meer willen bedingen, onderwijlen besteeden de Coopluijden haer gelt bij andere, en blijven wij dan eijndelijck met onse coopmanschappen sitten, gelijck de ondervindinge ons meermalen geleert heeft, sonder te considereeren dat een losse hoope vant naeste jaar hooger marct te treffen, ten meerendeel dependeert aan 't aanbrengen van andere, tegens de francen en Engelsen die daar jaarlijx varen, behoorden wij te connen bestaan, en ons van haar niet te laten verkloecken, gelijck wij oock meenen jnden peper met die van musquetta wel merct can gehouden werden, van waar doorgaans groote — quantiteijt in Bassora wert aangebracht, uijt den overvloet die van Canara en malabaar in musquette aancomt, ende gevolglijck hoog moet comen te staan eerse in Bastara is; den ondercoopman Adriaen repelaer adviseert van daar, dat jnde maant december noch 3 barcquen met peper, arabische brootsuijcker en andere — coopmanschappen daar verscheenen sijn, die haren peper tot 8½ abacijs of 17 mamoedis de 25 lb hebben vercocht de specerijen connen wij na ons welgevallen aldaar op soodanigen merct houden datse den Europischen handel niet can hinderen, sijnde ultimo december derwaarts geordonneert de nagelen niet hooger als op 53 rxrs de 25 lb te houden, om te besoecken of den vertier daar door vergroot sal connen werden de Tutuconijnse Caatjes sijn soo ijel en slecht dat niet meer als het costende daar voor gebooden wert, d'aanstaande negotie tijt sullen die laten vercoopen voor 't geene gelden mogen, soo middelerwijle daar toe geen coopers presenteeren, om het gelt weder te connen emploijeren— den Langen peeper die voorleden jaar uijt Bengale tot een preuve hier gesonden, end niet vercocht heeft connen werden, is daar ook niet begeert, nu wij jnt betalen vanden tol sijn vervallen, sal men daar mede een beeter marct moeten afwachten, dewijle doch met geen voordeel can versonden werden; met d'andre coopmanschappen daar over gebleven, sullen niet pleegen vallen de jaarlijxe besendinge derwaarts eens vast gestelt sijnde, sullen naar d'ondervindinge onse Eijsschen connen reguleren, doch altijt bij een goede negotie en aftreck den vercoop alhier prefeneeren, om dat die winst dan - te connen adsisteeren, de besendinge eerst geschiedende in maij of Junij na het eijndigen van die nardere plaatsen dan noch tot betalinge vande sijde soude connen laten dienen, ende evenwel dienvolgende int subsidieeren van andere comptoiren daar op staat connen maken, ene oversulx geen jntrest verlegen werden, wij sijn van opinie dat de winsten op sommige soorteeringen souratse cleeden in Bassora sullen meriteeren, om in dien handel met de mooren, francen en Engels te participeeren, sijnde ao 1665. voor d' E: Compe daar op noch van 30 tot 45 pr cento geavanceert, dat, ten aansien groot capitaal jaarlijx uijt souratte in contant moet versonden werden, gevoeglijck soude connen waargenomen; ende daar voor van hier weer soo veel grooten — ontset van contanten na d'andere quartieren bestelt werden, dit jaar schijnt het ons toe dat wij onvermogens, sullen wesen besendinge na Bassora te doen, niet alleen door gebreck van peper, maar om dat naar haar Eds ordre van Batavia bij missive vanden 1e september geen schip tot het overbrengen vande sijde sal werden — aangehouden, sijnde haar Eds geresolveert in Junij van Batavia een bodem daar toe expres af te senden, dat jnt eerst van augo tegens dat de sijde in Gamron comt, te verwachten hebben, waar door geexcuseert wert het overhouden van costelijcke schepen in dese vehemente hitte, gelijck voor desen heeft moeten geschieden, soo wij tot de Bassorase negotie een cleijn fluijtje of jachtje van 70 of 80 lasten mochten gebruijcken, soude daarmede gevoeglijck tusschen maij ene november, des nodich sijnde, van hier twee reijten derwaarts connen gedaan werden, en dan met de contanten uijt de vercogte coopmanschappen geprocedeert tot ons retourneeren, om voorts met vrachtgoederen, soo van Bassoroo als hier na souratte te varen, waarmede dan den eijsch voor coutchijn soo van hier als souratta conde derwaarts bestelt, ende dat scheepje tot deselve vojagie in maert ons weder met peper toegeschickt werden Vanden Bassial heeft geen thols vrijheijt noch voor 't geheel noch ten deele connen geobtineert werden, — sich excuserende op onvermogen om des sulthans incomen te vminderen, gelijck sulx & wat op de vsochte poincten vanden ondercoopman wilmson toegestaan heeft, VEde hooch achtb: bij voorsz: copia rapport omstandich sal blijcken Tot noch sijn VEde hooch Achtb: brieven ons door handen vanden roomsen pater in Bassora toegecomen, dan dewijle de Srs fauquiers en kalckberner in aleppo nu al bekent moet wesen, jn Bassora door d' E: Compe een vaste residentie is begrepen, sullen die in't aanstaande buijten twijfel aanden resident aldaar addresseeren, die wij gerecommandeert hebben op de gaande en comende brieven wel te passen, datse met in andere Europianen of haar geestelijckheijts handen geraken, die in dese tijden daar op wel mochten toeleggen, ende want doorgaans eenige pacquetten gemist werden, sijn wij daar voor al eenigsints — becommert, de vaderlantse brieven werden ons nu door sr Coenraet, Calckberner uijt aleppo toegesonden, die ons adviseert sr heusch tot marseille dierwegen met hem geen rekeninge wil houden, versoeckende tcho negoti squetta op reer ant om oft sijn E. soo goeden dienst daer in als wij doen, met en beoogden en oock offer dan off oock in middens andere advanre voorbieden) om gefondeerde redenen, de comst van dickmael genoemde hr.
Commissaris willem volger afwach cleen dat sufficay