48 Junij 1679 Maleije Int Casteel Orangie— om den Coninck van brengen wordt d'Caloup d' roode haen vervaer dight Julij 1679 Willende derhalven dat Ceram nogh niemant vande grooten bij hem souden comen, en dat omme geerne gesien hadt, dat den secretari bij sijn hooght waere verscheenen, om dat hij sijn meeninge aen denselven soude mogen te verstaen geven, ende 't geene hij weegens die saeck naer Batavia schreeff. vertreckende voorszn afgesanten tegens den avond wederom met bovengeseijde antwoordt Vrijdagh 30en d' d'Chialoep de roode haen wordt indenavo stondt met eenige benoodightheeden en een brieff voor den sergt Commandt Pieter Lijn, naer batchian afgevaerdight, om in het we der keeren zijn hooght allowadin volgens desselfs versoeck naer herwaerts te brengen alsoo sijn hooght 'tsedert d'gereesene geschil len met de tarnataenen 18 a 19 persoonen vermidt heeft, volgens jonghste schrijvens batchian herwaerts te van daer d'welcke sonder twijfffel door de macquianders gevangen off om 't leven gebraght zijn, weesende daer onder gereek de batchianders die den vrijborger Claes Bartelse tot macquian gebraght hadden en van daer door den fiscael en secrets loffzangh met een brieff aen voor Comman voortgesonden sijn, soo dat sijn hooght onvermogens is om een Corcor te bemannen, sijnde gemelte hooght op desselfs versoeck mede toegestaen om een pagger onder ons Canon te doen oprigten, tot sijn en dessel onderdaenens verseekeringh volgens, blijckende verder in't afgaende brieffds Saturdr Pmo do smorgens vroegh vaert dhr gouvernr dit eijlandt rondtom met de landtschuijt van d'expriment, ende steenbock, versel met den luijtent Cromhuijsen, comende ontrent gammalamma het spaensche Fort dhr. ron
Julij 1679 Maseije Int Casteel Orangie 481 dhr gouvernr doet een toghie rontom teylandt ternaten omtrendt fort, alwaer  16 a 18 Tidooreese prauwen vernaemen, een parthij van deselve op uit sijnde om in onse mardijckeren haere verlaetene thuijnen derselver plantagie te ooghsten, en 2 a 3 om eenige haere doodelighaemen, op te soeken, die sij seijden door de ter naetaensche alphoereesen omgebraght te zijn, dogh en derfden hun in het bosch, niet bege ven daer omme versoeckende van d' hr gouvernr om eenige hollanders met hun te hebben, vermits sij lieden volgens hun seggen soo scherpe sweerden niet en hadden, 'tgeene haer door sijn E toegestaen wierdt, dogh vonden niet meer dan een diese sijn E verthoont hebben, daerse eghter drie van haere volckeren seijde te missen, vandaer scheijdende en naer taconij ropende hebben ons volcq een prauw met drie Tidooreesen gekreegen, sonder als doen geweeten te hebben wat voor volcq deselve waeren, T welc ke, mits eenelijk met werp spiesen gewaepent sijnde, gesustineert wierden alphoereesen te zijn, en derhalven mede genomen tot dat men vande selve beeterkennisse sal gekreegen hebben: ontrent Xula taconij daer d' onse onder den luijtenant voorsze op 27en passado met de ternataenen in actie waeren geweest, en een gilalo van hun vermeestert, stapten d' hr gouvernr aen landt maer hebben daer niemant ver noomen, eeneljk een parthij nieuwe graven, met plancken van prauwen overdeckt waeronder vandaen een heevige stanck quam, ende oversulcx te gelooven is dater in voorsze actie al eenige ternatoenen moeten gesneuvelt sijn, voor van daer naer terlocco gevaeren, ende naer dat aldaer op alles d'gerequireerde ordre was gestelt te voethier ten Casteele sijn gecomen Sondagh 2en do
482 Julij 1679 maleije Int' Casteel Orangie maende seeker Xulanees on trent terlouco gevangen gekreegen — Dins dte de steen bock een logie padij — Woensdl sondagh 2edo worden de gevangen gekreegen volckeren gelargeert, mits sijnde voor Tidooreesen te sijn bekent en naer dat met wat mondt cost, ve sien waeren haeren Coningh toegesonden om aldaer van hun weder, vaeren rapport te do 3e do eenige slaeven van d' hr gouvernr en onse vrij borgeren gaende naer de thuijnen boven terlucco gelegen, verneemen aldaer 6: a 7 gen persoonen alphoereesen off ternaecanen, op welcke geseijde slaeven os settede en dreeven, de selve op vlught, krijgende een derselver gevangen die binnen Casteel en volgens in gevangenisse gestelt is, dogh na dat ghexamineert wierdt beleedt een Xula nees te zijn, ende dat nu ontrent vier jaeren hier op ternaeten gewoondt hadt, da omme mits sijnde oudt en afgeleesdt, is goe gevonden hem tot een brieff drager bij gel gentht te gebruijcken. — 4en do smorgens vroegh vaert de steenbock met eenige mardijckeren naer derselver thuijne bewesten gammalamma geleegen, om al de# padij die de mardickeren soude konnen in samelen, tot haer behoeff naer herwaert te brengen, comende inden avondtstondt de mardyckeren doenmet wederom, eghter met weijnigh padij gelijk naer gammalamma om gehoopt was, als sijnde de Thuijnen aldaer doo de Tidooreesen meest kael gemaeckt, savonts wordt geseijde steenbock naerde overcust verordonneert om aldaer langhs de wal te Cruijsen en bespieden offergeene ternataensche Corcorren hun daer langhs heenen ophielden, als mede hoedanigh het op dodingo sal mogen gestelt sijn, sijnde tot de seeckerht, om bij overval tegenstant te konnen bieden, een Corple en 6: soldate dod meede gecommandt Ende 5e do niets voorgevallen eenljk wordt de steenbo aende overwal vernomen, sonder ijets anders van eenigh belangh voorgevallen te zij met Donderdr