thien â twaelff duijsent pont Cardemom, de helft soor tebarige, en d' andre cabesse, zonder andre daer ondergemenght, alsoo het geen voordeel oocq apparen telijk wel doen zouden, in aldien wij hier niet meer te continueeren quamen, waar door zij als dan haer ten vollen gerust souden konnen stellen, dat wij haer niet jnde weegh zoude wesen, en waer voor zij geljk oocq de persiaense Cooplieden in haar reguart aen d'andre zijde bekommert bennen, soo dat die beijde plaetsen niet wel te gel:jk te trequenteeren bennen, en dit d' eijgentlijckste oorspronck is, Waerom de volgende goederen, die Jongst p:r gaasperdam naar der w:rs gesonden zijn, niet vande handt hebben willen afschieten, en aldaar bij slodt vande boecken p:r restant zijn overgebleven, teweten 3953 lb giroffel nagelen 2262¼ lb cannoel, 25854½ lb candij suijcker, 177933¾ lb poeyjer suijcker, 9661¼ lb Chin, 6¼ lb cardomom, 542½ pr mallemollen 378¼ p:s cassen de malda, 395 p:s bengaelse roemaels, 13495 pr theecopjes, 80 ps salempoerisen, die gants verroch, en vergaan waeren behalven, dat naderhandt ons bij een miss:e van den 17:' april verstendigt is, denaergenoemde van m:r in Contant zijn verwissel, als, 3953 lb Giroffel nagelen met een advance van 1319¾4 p:r Co: 335: p:s bengaalse rhoemaels tot 34 red:s het corgie van 20 ps advanceerende 6 /¾ p:r Co zijnde volgens haar schrijvens, seer Groff, en van slegte soort geweest, 6¼ lb Cardamom tesamen tot 25½ md aen een bautiquier, en 13495: pt Theecopjes, tot 4. m:n de 21 p:r dat niet wel minder als 38 pr C:to verlies sal gegeven hebben, en bij gekomen is, om dat aldaar 't sev: eenige Jaeren aan den anderen ongemene groo te quantiteijt aengebraght, en dien volgende niet meer getrocken is, 't gene eghter nogh beter komt tot eenigh voordeel tegordijen, dan off die langer waeren aengehouden, want men togh omtrent de ongewilde selden zijn oogh wit komt te berlijcken, maer naderhandt al meer te verliesen, behalven d' jntrest, als anders, die veroorsaackt wert, e. tot voorkominge van alle 't welcke wij oocq de residenten 't elckens gerecommandeert hebben coopmans stijle te volgen, Iuniers omtrent de gemene goederen, en d'andre belangende, die wij maar eenlijk in onse macht hebben daar omtrent oocq niet alte begeerlijk te vallen, maar voor een redelijk bodt aftestaen en laten springen, want sulcx nu ter tijt, om den verthier te vergrooten, hoogh nodig vereijscht wert, ende coopluijden wat aengelockt dienen, om haer daer tot ten handel aentemoedigen, en door genietinge van een proper stuijvertje tot goetmakinge haer der onkosten, tegretiger tegewonnen, alles bij een klop aftecopen, wanneer de souratse cleden wel 't Excuseeren zoude wesen, die den h:r casembroot zalr ter somme van 20 â 25 b ropijen Inkoops gevondert hefen lies getonde d e og eotie samumel ke abier ade sin dor aet de weke emn noonme en beilen satuen dor de erindtuijn kous e onte regotianten, al eenige schade hoe het met onse derw:s geschickte coopmansz zal willen affloopen, waer aen wij het gedefereert laaten, soo mede hoe 't eijndelijk sal toegedragen zijn, omtrent hier voor gem: poeijer, en candij suijcker, waar van reets voor d'ene 10: en d' andre 27:e' mr deman van 25 lb geboden was, ende residenten hoopen hadden dat nogh weljels meer zoude gegeven werden, off sulcx niet willende lucken, die als dan maar zouden laten springen, om een plaats teruijmen voor d'andre goederen, die zij in dees tijt te verwaghten hadden, en met eene d'occagie aen te konnen treffen, van het huijs daarinwoonen te laaten repareren, en waer toehaer, nademael die door den regen, die dit Jaer alhier, en daer ongemeen sterck gevallen was, scheen te willen tstorten, veroorlost hebben, soo mede in aldien g'een ledige packhuijsen genoegh hadden als dan noch maer een heght, en bequame gelegenth:t om tesien/ en'tselve op t menagieust in hure te nemen, en verder haer omtrent, geh:t alle cooplieden te reguleeren, waerinne wij hoopen, dat uEd:es een goet genoegen zullen gelieven te scheppen, en wat nu belangt de goede apparentie die uEd:e uijt de brieff pr den ondercoopm: constantin Verdonck, op den laesten xb: 1684 gesz: gelesen hadde, om bij vervolgh van den handel dat d' E Comp: den vrijdom in de thollen wel light vergunt zoude werden, daermede is het Ed:e gr: achtb:r heeren in verrenaer sodanigh niet gelegen als door geme de bouchant dierwegen is opgegeven want de schone beloften vanden basjak gedaen schijnen soo beright zijn, om dat hij hem verseeckert hadde, dat de Ecomp: sigh aldaer zeeckerlj zoude ter nedersetten ende persiaenen in haaren handel groote hinder toebrengen, nevens rele andredingen meer, die hij hem hadde wijs gemaeckt, en het lactacmlijcker geweest zoude zijn niet te reppen, vervolgens gem:t zijn Ed:e 't abuseeren, en waeromme als oocq ten aensien van zijn aldaer zeer reuckeloos g'pleegtLeven, de Jegenwoordige residenten, al eenige staeltjes zijn voorgekomen want uijt dien hooffde, en dat zij sien, dat de goederen in gamron gelost bennen, geen verminderinge in de collen tot dato heeft konnen verkregen werden, als eenc 2600: m uijtmakende f1105——, die zij ons op 't cargasoen van gaasserdam geschoncken hebben, en dat ten principalen, om dat de regenten aldaer beducht waeren dat wij d:o bodem in aldien zij ons niet eenigsints tefavoriseeren quamen, weder te rugh zouden hebben gesonden dat oocq alles is, wat met groo te moeyten heeft konnen verkregen werden, en dierhalven ons oock niet hoeven Intebeelden, dat aldaer weel meer voordeel zullen genieten, en veelmin dat geheel, en al thol vrij aldaer zouden gedoegt werden nademael het de nature eijgen is, dat alle landen pr hare Inkomste, bestaen moeten, en voornamentl:jk d'ondervindinge dagelycks genoegsaam, hoe langer, en meerleert, dat dese ijnlandtsche natien selden Iets van haer belangh zullen affwijcken, maar wel meer betrachten hare proffijten te vergrooten, en waar op zij het eenlijk toeleggen, soo dat van die menschen in dien deele niet vel vrughts te verwaghten is, want sulcx oocq Iegens hare onversadelijcke begeeright strijden souden, en om dier hoedanight nogh guondiger 't ontwaeren eersdaegs sulcx staen wijser te werden, door t berigt, dat wij verwaghten, wat courtosie ten aensien van de fluijt walenburg gedaen zal wesen die op den 13' maij verleden onder op sight van den Coopman bullestraate naar derw:s met de volgende goederen, om aldaer verkogt te werden, geslevent is, tewesen 4000 lb Canneel 119899 lb mallabaese peper door den commandr vorburgh daer ingedaen/ 24 anassers stocken suijcker packhuijsen in voldoeningen gamween van landt uijt onse 6000  groffelnagelen aenschrijvens, en vorige gedane recommandatie daerby gevoegt 10040  malacks thin 5. packen roemaels 25 balijs camphur 22. do. sjecklassen 2000 lb rompen 2 die wel wenschelijk was, dat int geheel naar haeren 5000 haer winsten gegeven Rebb.te G7. do chercholimes 46. d:o geb: dongris met roode hoofden 4000  candemonen eijsch versonde waeren, alsoo vant eerste 7â 8: duijsent, en vant andre 6. duijsent lb g'vord: hadden 400. p:s goenies, omsacken temaeken bedragende tsamen een somme van f 91703712, dat een goet capitael is, en met de p:e: restant overgeblevene aleen schoone stuijver doet belopen, daar op den almogende geve, dat de behoorlijk voordeelen mogen behaelt werden, en welckers uijtslagh aen uEd:e gr: achtb: op zijn tijt schultplightigh zullen overbrieven, hadden de van herten oocq nogh wel gewenst, dat daer bij hadden affgeschickt mogen werden 4000 lb goede benjuijn 4 â 500 p:s cleen gebloemde tonckinse wittepelangs, van soorte als laest bekomen, en 500: lb Tjams a gulhout, goede middelbare slagh incleene stuckjes die de residenten nogh daaren boven versoght hadden maar dewijle van egene van dien versien waeren, soo hebben die oocq aen haer niet konnen stuijnen soo dat daermede geroeft dient, ter tijt en wijlen die in handen krijger gelijk oock met d' andre coopmansz: die int aenstaende uijt de Indische quartieren ons mogten toekomen, die wij alle, ten aensien onsen handel hier stillestaet, derw: henen sullen schicken, en dat accordeeren zal, met uEd:e voor dato gegeven bevelen, voor soolange de Confestatien alhier int rijcq duijken, die wij nu nogh nader vernieuwt vinden, met bekentmakinge, dat uEd:s in soodaingen geval welliever sagen, dat wij alle de goederen, der w:r lieten transporteeren, dan souratta aen legieren om aldaar verhandelt te werden, en 't gene wijoocq in dier voegen gehoorsaam:r sullen weakomen, gelijk ocq reets, om dien wegh niet meer in teslaen, hoewel wij uEd:e gr: achtb: miss:e nogh niet ontfangen hadden, den 13:e Jongstleden vande volgende Indische quartieren Jegens 't aenstaende Jaer niet anders dan de hier naer genoemde soorten versoght hebben, namentlijk — waermede, en 't gene wij hier onder van VEd: gr: a: eerbiedigh versoecke teweten 200000 lb peper, soo wanneer uEd:s die van couschin geliefden 't Excuseeren van Ceijlon 100: balen goede canneel 8 â 9000  giroffel nagelen van bengale alles wat in gereeth:t mogt wesen, soo zij aldaer geen raat geweten hebben, om goede rompen goede benjuijn 4000bequamelt quijt teraacken, dat reets nu Jongst voor dese directie is 500 p:s pelangh, en 2 van soorte, als hier dven vooren verthoont hebben versorg- geweest, en in cas van het tegendeel niemendal 500 lb siams aguilhouts een lasn et bequame medicamenten, en des gelievende naerluijt Tweehondert duijsent pont pepersen vande hier nevtens gaende catalogus, die door den chirurgijn kempher is opgestelt. als wanneer oocq ligt wel geen swarighs sigh zoude op doen, off zouden als dan aldaer alle onse goederen welkonnen verthieren, ter oorsaecke, als hier an Coutchin dan voorsz: comptoir oocq temeer recommandatie zoude geen, om te mogen aengehouden werden en dese directie van hier naer herw:e geheel, en al te transporteren vooren reets aengeroert / en boven dien, om dat in voorige oude Jaeren de turckse coopluijden hare goederen naer herw:s hebben overgebragt, dat zij nu zoude bij brengen dier den heijt den oor hebben Souratta zijn want eenige soort uijterslen gebruijck besteden anwel om daer te schade ndien met alen is, gen dig den wij Iets onden procure eene provisie gen/ 4½ mt
provisie van Europische dranck, soo voel, en sodanigh, als uEd:s gewoonelijcke goedertierentht sal gelieven j: niet verlegen zullen Vallen, maar soo verhopen gretigh verthieren konnen, en bij uijtslagh van saecken in onse commissie, niet gebreken, om 'tgene daer enboven benodight moghten hebben in tijls naar d' Indische quartieren, en ud:e gr: achtb: 'taduiseren, en waer toe den bodem, die ter rhode gamron aenhouden, ons seer wel te passe zal komen, dierhalven oockhoopen, dat uEd:s daer omtrent, een goet genoegen sullen gelieven te nemen, en dier non verstendinge des te gunstiger verschonen — den direct:r van heuvel, op wien het uijtvoeren van de commissie door taffsterven van den heer Casembroot, achtervolgens unEd:e gr: a: resp: bevelen vervallen is, heeft verstaen d' orsaecke, en redenen, waerom uEd: de verlightinge in zijn verbandt hebben gelieven uijt testellen, dat hy van herten wel anders gewenschadde, ten aansien van zijn langhduijrigh swerven in dese droevige gewesten, gedurende alle welcken tijt, die hij met verdriet, en verlies van zijn meyste gesonth:t heeft doorgebragt niet bedencken, kan, dat hij sigh in Comp: dienst onbehoorlijk gequeten heeft, en dierhalven andermael daer toe ult:r goede gunste in allenedrigh:t is smeekende want hij niet en met verdient te hebben, desmerten die hij hier door komt te gevoelen, en door een ander voor hem p: moetwilligh:t onder verwaerlosinge van Comp: eijgeluijster, en eere, zijn verweckt geworden, — dewijle uEd:e gr: a: haar reghtmatigh ongenoegen aen ons hebben gelieven te verstendigen, over de vervremdinge, en vuijle morserije, die omtrent de Jongst geleverde zijde gepleegt zoude zijn, en mogelijk den commiss:r casembroot zal:r met zijn bij gevoegde raat bij particuliere gesz: brieff anders g'informeert zal hebben, als het inderdaat daarmede gelegen is gelijk wij sulcx oocq te meer vertrouwen, om dat hij ons hier van geen de minste kennisse gedaen, maer daeren tegen (:ondervoorwendinge aen ons, dat het niet nodig was :) selfs geroijeert heeft, de materie die wij inde miss:e van den 28:e aug:o 1684: gemelt, en aengeroer t hadden, nademael die in't geheel door ons vervaerdig- is geweest, in antwoort van uEd:e ho: g'eerde letteren die ons p:r den blaeuwenhulcq waeren toegekomen zoo zullen int welnemen, deselve van woort, tot woort nu hier in laten vloeijen, teweten, nu onlangs en voor eenige imaanden geleden ons uijt spahan beright geworden zijnde, dat aldaer door mancquement vande vereijste bescheijdenth:t en toesigt, seekere quantiteijt zeijde verduijseert, en door den oppersten packer van dien draat abram gen:t verkoght zoude wesen, mitsgr d' E. comp: daer door aenthoff een insondere kreuck in haar luijster was veroorsaackt soo hebben wij niet konnen nalaten, om u Ed:e a: dit vuijlbedrijff bekent temaecken, onder verstendinge dat wij om comp: wijt geroemde naem, soo wel mogelijk meere tehouden, den 6:e maij bevorens naer spahan aende residenten gelast hebben, om devoorsz: abram wie dies draat der negotieert heeft, niet alleen met stocq slagh wegh te Jagen, en d' jntrede van comp: wooninge int geheel eeverlieden, dan wel oijt te gedogen, dat jmant der zijne daerinne kome maer oocq hem boven dien aanden derroga, ofte schout overteleveren, met versoeck, dat den selven tot herstellinge van Comp:s aengedaene quade faam geliefde testraffen, en dier bedragen in contant doen betalen, ten eijnde d' E.
Comp: wegens het Gescolene niet alleen aen 't hare moghte geraecken maar oocq alle in diergrijcke occagie affgeschrickt werden, om jets meer van die nature 't ondernemen, en om sulcks opt bequamlijckste teverkrijgen, hebben wij haer oocq veroorlost gehadt, den gem: regent met een derdepart vant procedido te mogen beschencken, want anders ter hor weijnigh, Ja niets leverrigh ten valt, en waar door wij oocq gehoopt hadden, dat tot ons oogh widt zoude geraeckt zijn Edogh daer van is wel degelijk het tegendeel gebleecken want gem:e fielt der grooten handen zodanigh heeft weten tesalven, datter niets, naer luijt der residenten schrijvens, van te volgen stont, dat noghtans welanders behoorde, en wijin wijlen sien sullen wat althans de tijden daerinne voor veranderinge ten goeden souden uijtwercken — Waar uijt uEd:e gelieven aftemeten, hoe die saacken geschaepen zijn geweest, en gel:jk uEd: vocg nogh nader, en soo klaar als de sonme kai, blijcken uijt de twee p:s dierwegen beleijde verclaringen welcke wij oocq specialijcken, hier nevens tot uEd:e speculatie oversenden, waar aen ons gants nedrigh gedragen, en wat belange de verschansinge, die wij tot voorkominge, en straffe van sodanige schendige ongeregeltheden, hadden hooren, bijder handt wwvatten, sulcx soude zodanigh tot een spiegel van alle, die ten quaden neijgen, gewissel:t geschiet zijn, indien doenmael dese directie van bescheijdene ministers was versien geweest, maar nademael niemant daer toevaerdigh hadden, dan den ondercoopm: Constant in verdonck van wien het geensints te betrouwen was, dat het beter zoude gemaackt hebben, vermits hij dagelijcks overstalligh van den dranck bevange en vorders met geen vereyste manierlijckht begaafo, maar dickwilssigh moeder naeckt verthonende was soo hebben sulcx niet mogelijk off eerder konnen int wercq stellen dan met de komste van den ondercoopman louis Craijers, wien wij oocq ten spoedigsten naer herw:t hadden op gesonden Edogh voor zijn verschijninge, zijn Confrater Ioan Iacob van merwede zalr al overleest was, en doenmaet oocq al bevonden dat de somme van 14565: m: aen Comp:s cassa ten achteren stont waer door het wel soude konnen wesen, dat d'erffg'namen, ab Intestato Iaar van die gelegenth:t bedient moghten hebben, hoewel niet te zeer vertrouwlijk dat sulcx door den adsistent daniel de Cocq wie doenmael alhier voor adjunct resideerde geschiet zal wesen, nademael bij vercoop van alle zijn goederen, die hier wanneer hem in de boeyen lieten sluijten, zijn aengeslagen, en verkoght geworden, niet meer dan 3387¼ manr: uijtmakende f1439:11:10: geprocedeert is, maer naer wij 't aensien, soo schijnt het niet buijten apparentie dat de papper, wie in zijn Leven, met hem seer familiaeren omme ganck gehadt hebben, daer van een smaacke:r brockje gekregen, ende rest de huijs dienaers verduijstert moeten hebben vermits berigt zijn, dat voorsz: ondercoopman zal:r somwijlen met de vallende sieckte bevangen, en zodanigh gesecht is, geweest, dat nauweijcks van sigh selven Jets geweten heeft, wie ontwijfeli:k hare slagen welsullen waergenomen hebben, en wij gesint waren dierhalven oocq den reghter over tegeven, Edogh dewijle daer toe geen genoegsaem stercke bewijsen jnhanden hadden, soo hebben wij om niet beschaemt uijt te vallen, end' on achtsaemheijt van Comp:s ministers niet wijder uijt tebreijden sulcx niet gevoeglijk konnen aenvangen, maer aldaer eijgentlijk g'oordeelt, om in plaats van die glib berige wegh in teslaen twee derde part op reecq: van voorsz: overleefde, en de rest op die, van hier vooren genoemde daniel Cocq, testellen, om op die wijse, soo wel mogelijk comp:e achterstal voldaen te krijgen, en met eenen daer door een Ider des tesorg vuldiger tot zijn pligh op teweeken, waar inne wij hoope, dat uEd:le vermits dit alles is, wat hier omtrent hebben verrighten een goet behagen zullen gelieven tenemen hoehet haar Hoog Ed:le de Heeren bewinthhebberen gelieft heeft zijn Edelh de Heeren Hendrik van rheede heere van mijdreght, voor Expres commissaris over geheel India uijt het vaderlant te verkiesen, en aff tesenden, hebben wij gaerne verstaen, en zullen niet gebreeken wanneer in dese directie te verschijnen komt, om zijn gem:ne hoogh Edelhs wie de vergaderinge van haer Ho: Ed:e heren seventhienen representeert, met sodanigen respect, en gehoorsaemht tontfangen als een heer van die qualiteijt, en dat aensien toekomt onderbede hier bezijden tot godt almaghtigh dat alle desselfs vrrightinge met voorspoet bekroont/ en dienvolgende oocq alhier Comp:s saecken, naer volle wensch g'eijndigt mogen rancken dat godt gunne wat aengaat het uijtstelle van uEd:le gr: achtb: haar oordeel over het trecken der wissels op dese plaetse voor soopelden vercoop der goederen, p:r Japan, int bewuste Jaar aengeb:t is komen te beloopen, sulcx hebben almede seer blijdelijk vernomer, nademael den commiss: zal:r buijten ons weten, off kennisse, UEd:e daer over gesz: heeft, en buijten twijffel almede geheel anders beright, als het inderdaat/ en warachtigh daarmede is toegegaen, en om 'twelcke te verthonen, naar alvoren eerbiedigh gedient te hebben, dat de somme van 1555 gl: die den vercoop gesuirmonteert heeft, bestaat int' gene waarmede wij de cooplieden doenmael gerieft hebben, om de vraghten van opvoeren te betalen die zij tot deselve benodigt hadden, nu in desen het antwoort laeten in Vloeijen, dat wij zijn E zal:r bij een brieff van den 13:' maart des verleden Iaars dierwegen hebben laeten toekomen, en van woort tot woort/ aldus Luijdt, teweten dat den maackelaer Coridas op uEd:e believen in rade verschenen zijnde verklaart heeft gehadt zijn onvermogenoht om eenige wissels op ons te trecken ten eijnde uEd:e van d' alhier in wesen zijnde contanten ten genoegen mogt gerieft werden en oocq uijt sigh selven niet langer eenige verstreckinge doen konde, dan bijligtinge van andere Luijden, onder betalinge van den ord:r Intrest en uEd e uit dien hooffde hadt goet gevonden, en vast gestelt, om deselve, voor soo veel het beloopen moghte ten laste van den g'eligeerden directr Justus van Heuwel te brengen, onder nadere protestatie, en vergoedinge van alle de schade die d' E Comp: bij het overmitteren ent missen van voorsz: penningen heeft, en nogh moght komen te leijden, heeft hij mes jnnerlycke droeffheijt verstaen, en dient daer op met behoorljk eerbiedigh:t 'tvolgende t zijner verschoninge, en eersteljk dat hij sigh gedraegt, tot de successive dierwegen bij hem en den raat ge trockene resolutien waar bij uEd:e plane sal blijcken, wat divoiren zijn aengewent geworden om do somme in gamron te ontfangen, Edogh de cooplieden, eijnte verklaert hebbende, dat zij ons in d' ord:r deugtsame en bij ons gewoonljk g'aenvaerde specie niet konden betalen, maar de goederen ons aen de handt wil den laten, off Immers voor soo Lange, dat zij deselve van hier ontboden, en bemaghtig hadden, ten langen lesten door ons gesamentli:jk uijt bedughtinge,/ dat sij bij verscheijninge in middels van gelijk soorten goederen, de kladt daerin brengen, en ons daermede souder laten sitten, haer versoeck in gewillight hebben, om dier bedragen alhier in cassa te fourneren, en daar toe nogh niet zoude getreden zijn geworden, in al dien de tijdinge van uEd:s komste tijdelijcker terkennisse gekregen