Stact & gelegentheyt vanden Mataram.
Griseij Bantam genegp tot wel. 3oudt Ichstil. ox wij melle, alles hondt 2: schepp voor Bentani genegentht. toet vreee. om rederen. hoopen wij wel toe te sien dat hij Batavia niet en treft, want hij dese Bruijt emmer soo lief heeft als bantam Dat de bovengemelte gesam bij den mattaram voorder verhandelt, ende aengaende des Mattarams Statie en gelegentheyt geobserveert heeft, Refereren ons acht Nevensgaende Extract van Journael bijden gesant gehouden Desen voorleeden soomer heeft den Mattaram surbaija te lande belegert, maer is sonder ijets notabels te verrichten, weder affgetrocken, Eriscij heeft hij daernae met eenige Prauwen te water verrast, affgeloopen, ende verbrant Bantam hout hem noch geslooten, doch met grootenschijn van genegentheijt tot openinge, den ouden Pangaram gouv peper heeft het Gouvernement affgeleijt, ende aenden Jongen Coningh, beneffens alle de schatten overgelevert, die van bantm hebben haer volck dese soomer off uijt ontsach off met voordacht van onsen bodem gehouden, also geen sonderlinge onraet nu vell vernomen hebben, Van exto gelijcken soo en hebben wij geen hostile water tochten met Grauwen onderleijt, Alleene houden twee schepen voor Bantam, om de reede te bewaeren datter geene peper met Joncken off Grootvaertuijch vervoert werde, alle overcomende van Bantam seggen ende affirmeren dat den Iongen Coningh, de groote, ende insonderheijt de en Bar Gemeente seer tot vreede genegen zijn, Waer dat den ouden Pangaram, noch onse Vijant ende even obstinael bleeff, doch hij soude haest in' Lant vertrecken, ende dan meenen sij dat de Vreede met bantm wel sal ghetroffen worden, men heeft ons oock seer aengeraden dat eenige gesanten nae Bantham Wildenzeinden, om verscheijden Redenen hebben niet goet connen vinden, indese zaecke te verhaesten, eensdeels omdat wij het maer voor een loosen treck van Bantam hielden, dienend maeromons met hoope van goet, succes te voeden, ende ondertusschen weer te houden, dat met den Mattaram tegen hem niet aen en sepannen, Gelijck mede om onse graecheijt nae zijne Peper, t'ondertasten, ende te vermmen off wij deselve oock tet hogen Prijse welsouden willen Jncoopen, soo die maer becomen conden, die houd wij Javan gebr netren com
ouv Peper tt Bantam byde Javanch tot Batunia gebrach an extoivoe hout ex. ny elschen. ren inetren niet wel dat el peper de m Bartam in Batamia wij wel eenige van zijn ooghmercken te wesen, hoewel datter noch emportanter sijn, als namentlijck. de heerschappije van Jaccatra, ende t'meesterschap vand handel daer Bantm seer nae getracht heeft, van welcke twee hij genoechsaem soo wij meenen als nu despereert, Ten waere hem d'Engelsen, Istniet tot beijden ten minsten tot het laeste noch eenige moet en hoope gaven, Gelijck wij sonder eenich twijffel gelooven, dat sij secreetelijck sijn doende, sijnde door Swangunst ende saloursheijt, van batavias Progres soo misleijt, dat oock onwetende met haer eijgen nadeel t'zelve soecken te weerhouden, sedert dat den jongen Coningh t' gouvernement van Bant:a overgenomen heeft, hebbende Javanen hier op verscheyden tijden met cleene Brankens aengebracht, omtrent 1204 sacken peper, meest van Angiar bij westenbantam gelegen, ende eenige oock van Bantm selffs, welcke Peper wij ende d'engelsen t'samen gecocht. ende betaelt hebben, eenigen tijt herwaerts is den toevoer nagebleven, om wat redenen connen noch niet wel bevroeden; Ten ware d'Engelsen gelijck wij hier vooren geseijt hebben, den Pangeram hoope gegeven hadden, dat sij selffs eerlangh tot van tn sullen comen, t' heeft haer niet welgevallen soo men genoechsaem bespeuren conde, dat de Peper van Bantam tot batavia gebracht wiert, Want niet tegen staende dat tot Jambij, ende op andere Plaetsen, Vier Realen ende oock meer voor de sack geven, soo en condemen haer qualijck daer toebrengen, om de Bantamse alhier Peper  vor eerst tegen drie Realende sack in te Coopen, Jae het dochte haer veel te diere, ende souden die wel tot op twee Realen desack hebben willen drijven, soo wij sulcx niet met Redenen weerhouden hadden, wij bekenden mede dat het eenen hoogen Prijs was, ten aensien men die in voortijden plachten te Coopen, tegen 12. 15. ende 20 Realende 10. sacken, dat oock onse meeninge niet en was, die doorgaens a 3.