Van Ternate onder dato 21 mai 1681.— hy volgens eygen seggen sigh daar aen weynick stoorde waar van sin hoogt dan oock naar Cranck kennisse het tegendeel gethoondt is, van dat s' Comps gewoonte nooyt geweest noch nimmermeer weesen sal, omderselver bontgenooten hoe grooted: desselve oock misdaen mogten hebben, verradelings — en ongewaarschout op t Liff te vallen twelck syn hooght oock niet en conde onbekent zin, behalven dien soude syn hoogt wel mogelick langer ofte— met wedercomste van onsen hr gouverneur ontwaar werden, hoedanigh d' E. compe tot syn Hoogt als noch genegen is.— 'T is waar antwoorden den Coningh mij en is s' comp:s gewoonten soo heel niet onbekent, en daeromme en konnen de Ternatanen arghlistigeden op mi geen vat hebben, want Ingevallen naar haare— beraadingen had willen zuysteren si waare allange— ten grave gedaalt dogh Jngevalle in en my het werck hadt willen toe vertrouwen, daar en soude jegenwoordigh niet eenen Ternataan meer overschieten Jck soudese voor mine onderdanen aende ander seide van Halmakera over al vervolgt en geruineert gehadt hebben, maar omdat men bevreest is geweest, dat Icker groote voordeelen van hebbe, willen Trecken, bengenootsaackt geworden tot noch stil te sitten, en s' comps gelieften — aftewagten Het dagt ons dat dit sonder antwoordt door den beugel niet en mocht, daaromme soo is eenlick gedient dat syn hoogt wel bewust was, dat gelyck de E: comp. e de Tidoreesen croon door magt vande Ternat en noyt en hadt soecken te onderdrucken soo isset Jmmers tot noch tee aensien van s' comp:s goedertierentheyt ende lanckmoedicheyt niet billick geoordeelt dat men sulx omtrent de Ternataanen door de Tidoreesen voltrecken soude jnsonderheyt vermits dedeur van genaden nock open stondt, ende om voorts van dese redenen aff tewyjcken hebben sin— hoogheyt
Van Ternaten onder dato 21 maart 1688 hoogheyt noch maelen gevraagt hoedanigh en door welcke middelen geseyde brieff jn syns hooghts handen was comen te vervallen, daar op cryjgende het volgende berigt dat sin ordinaire visscher Callasij verleden— saturdagh omtrent Eylandt hierij naar gewoonte— met vier andere kleyne Tidoreesen Rauwen ijder met Twee man varende, vischte, hebbende — twee vande kleyne prauwen t zeewaart gesonden om groote vischen ende twee andere naedewal, om wat visch te braden, terwylen sy selver sigh digt onder de wal hielt, en syn best deede om kleyne vischen op te doen, verschijnt seer onverwagt een Ternataans corcor om de hoeck van't Landt classlassij — sulx sienden setten het ten eersten met sin prauw op de wal, en stelden sich met d' sine op 't landt ter weer, dog de Ternataanen genadert synde versogten dat calassy by haer aen boort komen weden, onder versekeringhe dat hem geen leet weder vaaren en soude, doch Calassij sulx weigerende — syn vyff vande Ternataanen op Parol aan Lant geswommen, waar onder den quimelaka marsaoli — tegenwoordigh was, desen dan met den anderen Jnspraack sinde, hadden de Ternataanen verklaart datse door eenige gevangens gehoort ende verstaan hadden dat den onder Tidoreeschen Coninck doot was, voorts vragende wat vande waarheyt sy, ende naar dat van Calassi volgens — de waarheijt sy onderrigtinge hadden Erlandt syn wederom gekeert, van waar gecomen waaren laatende aan handen van Callassy den hier voorn gemelten brieff om aenden jongen Coningh bekandigt te werden, gemelte Ternataanen hadden oock— bevoorens de Tidooreesen die aen't visch braaden gestelt waaren, sonder weten van Calassy gevangen genomen, Egter wederom gelargeert, op dit verhaal cregen affscheyt dock met versoeck van tot morgen vroegh te willen wagten, op dat syn Hooght sigh soude mogen bedencken off noch 't een— oft
Van TTernaten onder dato 21 maij 1681. off 'tander vergeten was, welck versoeck, hoe wel ongaarne toestemde, ende van syn hoogt gescheyde synde, namen onse nagt Ruste als vooren Den 30en vanden morgen tot den avond was het wagten eenlijck naarder himain samadje, die ons volgen soude om geseijde brieff te helpen oversetten— dogh te vergeeffs, krijgende omtrent 6 uuren jnden avondt een boden van den coninck om nochmalen by syn hoogt te comen, alsoo 'er noch Iets vergeeten was, waar heen wy ons ten eersten spoedige om cort gedaan te hebben, naar nu een wile gecomplimenteert was, gaff ons syn hoogt te kennen van een der Ternataanen, door onsen vaandrick der maardyckeren naar gejaagt, heden In handen gekregen te hebben, sijnde door den serghadja van marieko jn zeecker Thuijn gevangen, sijn hooght was dan voornemens den selven te voorschijn te doen brengen, en eenige poincten jn onse tegenwoordigt aff tevragen twelck gedaan zijnde versogten den— selven ons overgeleven, naar maleijen gebragt en om aldaar naar ons wel gevallen verhoort te werden, twelck zin hoogt bereytwilligh toestondt als oordeelende dat dese ons van alles goede openinge soude connen doen, mits zijnde van qualiteyt een Luitenant en afcomste sekradja, van groffagieta op macquian genaamt massihour, — broeder vander Senghadja manilha een vande wibvel moedigste Belkamels Opt versoeck van affschrift, versogt sin hoogt van noch een nackt te willen verblijven, om te zien off geen van dese syn medemackters mogte te becomen zijn, die sin hoogt ons geerne soude willen overhandigen dock kregen op hard aenhouden verlosf wensckende den coninck het wel vaaren en vertrocken verkeugt met onsen buijt, werdende door een corcor en Rohee geconvoyjeert, ooch— d' corcor was ten principaalen mede gesonden