Van Ternaten dato 30:' Augustij A:o 1676. hebbende, dat den Stierman Stippert een bequaem nugter en vigulant was, zoo willen loopen d:o schip (door Godes geleijde) voor den ontfangh deses, aldaer gearriveert zijn zal, den Con: van Batchian heeft op sijn eerste alhier aancomste zeer ernstigh persisteert bij sijn voorige versoek, om nogh een pascedulle te mogen hebben, op dat hij sijne affgesanten naar Amboina conde committeren, zeggende wel expresselijcken te weten, dat ontrent sijne gepretendeerde volckeren van Lissabetta door den vaandrigh pavoort, niet opregted:jk gehandelt was, vermits sijne gecommitteerdens niet toegelaten zij, met d:o volckeren eenigh conversatie te houden, maer door voorn: Cavoort alleenlijcken geseijt, en gevraegt simpliciter off se genegen waeren hun den Conink van Batchian te onderwerpen, en hem voor haeren wettigen hre te erkennen, waar op door hooffden vande Negorien wel geantwoort was van Neen, maar indiense men met minsame reeden daar toe hadden soeken te beweegen, zoo zoudense daar toe wel en gemackeljk genoegh te brengen wesen, over zulx sustineert hem daar aan ongelt geschiet te zijn, daer op is door den plen Gesaghebber geantwoort, dat sijn Maj:t daar door in't minste geen ongedt aangedaen zij, gemerkt UE: h: a: wel gegevene ordre niet verder verstrekt, als geseijde volckeren zulx aan haar Eijgen vrije en onbedwonge wille te laten, offse verhuijsen wilden, off niet, boven dien hebbenwe dienwegen den Hre Gouv:r van amboina gesz: om in de generale hongie van Ceram daer nae nogh nader te ondersoecken, gede sijn Maj:t versoght heeft, daer op door gedte hr Gouv:r beloften gedaen zij, sijn Majt zaeken zoo veel doenlk zij voordeeligh te wesen, soo dat sijn Majts versoek om jemant derwaarts te senden, gants onnoodigh was, sijne Maj:t: siende van dese sijne gedane versoek ontseijt te wesen, heeft zoo jteralijff aangehouden, om een â 2. persoonen p:r dese onse bodem nevens sijn schrijvens tot UEdle H: a: te mogen oversenden waar toe wij zeer noode hebben willen off konnen resolveren
Van Ternaten dato 30:' Augustij A:o 1676. resolveeren, maar vermits sijn hoogh:t daar bij zonder affstant bleef volhardende, met verdere tegen beweeringen, als hem zulx hebben affgeslagen, dat den Con: van Ternaten en den Con: van Bouton alle— Jaere wel haer gesanten derwaarts tot Batavia senden, waaromme hem dan ook niet eens toegestaan, ende vermits sijn persoonljke komste tot Batavia was affgeseijt, waaromme dan ten minsten niet toegestaen, dat jemant uijt sijnen naam moghte senden, over zulx hebben sijn maj: zoodanigh versoek moeten inwilligen, om hem niet 't eenemael in wanhoope te laten vervallen gemerkt d:o hoogh:t van Jaer tot Jaer ooghscheijndr in armoet raakt, Jae, zonder merckelijcke veranderingh eer langh een Conink zonder volck zal wesen, gedte UE: H: a: in de  rolle ofte opneminge der Zielen van Moluccos, die mede hiernevens, overcomt, zullen gelieven te beoogen, dat sijn Maj. t zond:r de slaven van sijne onderdaenen off babatos, niet, langer maghtigh is om een Corcorre in zee te— brengen, zoo dat d' E: Comp:e indien sijn staet door d'een off d'ander middel niet verbetert kan worden van d:o: Maj:t geen d'minste diensten off adsistentie heeft te verwaghten, waaromme willen verhoopen, UE: h: a: vermits bovengem: sijn hooghts versoek hebben toegestaan, ons daarinne zullen gelieven verexcuseert te houden, want sijn maj:t naer dat wij konnen bemercken, een getrouw bontgenoot van d' E: Comp:e is, zijnde dan van hier op 5:' stantij wederom (naar dat UE: h: a: brief en schenckagiegoederen met behoorlijcke en gewoonlijcke respect is overhandigt geworden) vertrocken, wij hebben sijn Maj:t ook vermaningh gedaen vanden Boutonder onderdaen van gemte kon: die met een Christen vrouwe op Batchian Huijs hielt, ende sijn Maj:t: zoo veel doenljk was, tot affstant van denselven soeken te bewegen, sijn Maj:t schijnt daer tegens niet heel veel te willen inbrengen, indien die luijden zelfs zulx bijverden, en hem met een kleen presentje tot pinangh, gelte onder haar gebruijckelk is, wederom te gemoet quamen, zoo dat daer over hem
Van Ternaten dato 30:' Aug:s A:o 1676. hem niet konnen misprijsen, maar moeten haar eijgen onagtsaemheijt verwijten Vande vlugtelingen haar op Oubij onthoudende, hebbenwe nu van dit gantsche Jaar door niet vernoomen; datse aldaer meer ten voorschijn zijn gecomen, ook buijten twijffel van Jacobus Corput zulx gefungeert, datse bij onse baricado oit vernomen zijn, maar dat hier all voor eenige Jaeren sterck gerugt zij, dat zoodanige wegh en overloopers haar op 't Lant van Oubij onthouden, is waer, dogh tot heden de plaats onbekent, zoo dat # sront wtgede Corput mogeln (gedte 'tspreekwoort seijt) als een blinde naar't eij geslagen heeft indien zulx al waer zouden mogen wesen, geljk zommige vastele sustineren, van Jae, zoo konnen echter zoodanige Luijden ten insigte van 's Lants groote, niet op off nae gespeurt werden, voor en alleer 't Lant rijckeljk bevolkt wort, en deurgekruijst, dat tot heden nogh niet heeft konnen geschieden, uijt schrijvens van d' Edle hr anth:o hurt vernemen wij, dat den aldaer com manderende Sorgeant Jan baniersz: 2. soldaten Pr de Chialoup Terlucco derwaarts hadden gesonden met klaghten over deselve van rebellie en moetwilligheijt, waar door nader ondersoek van wel gedes heere bevonden, de schult vanden bergeant te wesen, als zijnde denselven een debouchiant over welcke zaek sijn E: in passant op sijn herwaarts overcomste belooft heeft te zullen aangieren, omme zigh daerinne nader te informeren, en als dan naer behooren te werk gaen, waar aan ons voor dees tijt zullen moeten gedraegen Belangende 't gunstelijcke toestaan, on de 4. particuliere wooningen binnen 't Casteel staande, voor d' E: Comp:e in te koopen, vervolgens afftebreeken, en wederom andere van steen op te maeken, daar toe heeft heeft ons den tijt nogh