En Erntfeste, Hoogh aghtbare, manhafte, welwijse, voorsienige discrete, en seer genereuse — hren en vrunden. — alhier heeft het 't zedert de compste van spanbroeck d' fluijt en het affgaen van onse Jongste van den 8en des voorlede maendts, soo geweldigh aenhoudende ende geduurigh geregent als oijt bij menschen geheugh; waer door in't lossen schoon onze twee nieuwe schouwen ruijm dertigh lasten wegh sleepen vrij verhindert, ende meerder nogh buijten onze meijninge sijn geraeckt, van voorsz: fluijt en sloepen uijtterlijk 23en te connen versenden dat nu eerst aenstaende maendagh zal willen lucken naer 't schijnt. op den 16en febi quam hier eerst op — donderen den Ternataensche sabandhaer en affgezandt Celebes, met het jagie den konink van Ternaten, brengende sijnen heer seer sleghte winsten thuijs, en weder geen cleijne lasten dat ons al te meerder moeijeten veroorsaeken sal, tot heden blijfft hij nogh leggen met sijne rijs ladinge, alzoo het weer niet toe en laet het Gagie nogh te lossen. — met voorsz: Gagie den konink amsterdam ontfingen wij van d' E. hre admirael Speelman soo een stapel papieren, met aenbeveelinge soo van
van die vEhs toe te schicken, als hier nevens gaen, ende het Register aenwijst. — den Batchianschen Conink blijff nogh al voornemens een keer naer Cerams noordt cust in eijgener persoon te doen gelijk t2 hs zal blijken uijt 'taffschrifft des brieffs van daer ende den sergiant ontfangen, wij hebben ten overvloede en nochmaels zijn hooght zulx op 't minnelijkste affgeraden, ende aenden sergt soodanigh last gegeven als VEEs hier benevens gelieven te sien; niet willende vertrouwen sijn hooght soo heel buijten bandt en spoor zal springen, dat vrij onbedaght zoude zijn, ende hem wel weder in boete soude doen vervallen, soo niet erger ten insighte dit wij swaerder soude moeten werden genomen dan voor heenen; onderwijlen verhoopen wij dat UEhs op deszelfs verschijninge — omtrent die gewesten tijdt zullen hebben daer op te laten passen, en aldaer verschijnen: beweegen connen om weder terugge te keeren, — sonder aenlandt te laten comen, dat als dan noch wenschelijk waer. soo Even ende onder tschrijven dezer verseijndt den Eenens konink van gorontale met eenige soo gorontaesche als limbotsche rijx grooten en seer swaere klaghte over den ouden majuda, als die onaengesient sij luijden d'E Compe door den koninck en zijne rijx grooten sijn overgelaten, ende op gedraegen, aen wel sigh heeft derven— verstouten in't voor bij scheppen van gorontale, toen van Xula naer de manado vertrock, een hunner vaertuijgen aenransen, eenige te vermoorden ende d'andere swaerlijk te quetsen, zijnde soo dooden als gequetsen thien man, soo als den sergt van Batchian ons schrijfft, ende den Coningh ons op gisteren mondelinge zeijde, zijnde deszelfs om redenen uijtgesteldt tot der tijdt dat zijn hooght amsterdam ende deszelfs grooten d'opdraght in hunne Eijgene handen sal gedaen ende d'aete daer aff overgeleverdt hebben, dat dese middagh te geschieden staet; zij zijn hier gekomen bewegen van A A
van manado met vier veel gemande groote— corcerren, alwaer noch alles noch wel stondt, ende eenige onzer bondt genooten naer den gouver hadden gewaght, om eenige cleijne verschillen te mogen bij leggen, de welke van Dangesare naer Ternaten verdreeven, ende zulcx hun ter ooren comende, waeren zij Eghter wel vernoeght gescheijden, ende Ellx sijns weegs vertrocken— alhier staet het godt loff mede in een gewenschte standt, en is 'er goede hoope dat 'er beter vertrouwen tusschen den konink ende sijne rijx grooten sal komen, te meer den gouver gesterckt met eenige uijt den Raedt onlangs in hun vergaderinge haer eens rustigh de waerht gezeijdt heeft, ende waer het op stondt; soo dat den Prins Rotterdam, die zij alsints tot een quaet wercktuijgh gebruijken, ende die 's Compes Beesten, verleden jaer — van den konink gecoght ende betaeldt, van kant om onder de voet te laten schieten, onder voorgeven dat de konink niet gereghtight was geweest die beesten te verkoopen; over deze en andere zaeken nu naet d'oost van java ende de hre speelman zal vertrecken, om aldaer sijn Calfs clauwen aff te stooten ende een wijl nogh school te gaen, majurda is mede — geschickt naer Batavia te zullen vertrecken, om te sien wat haer Edens den konink voor— 't overlaten van Chiauw, Taboeccan, en andere nogh die zoude willen Christenen werden zullen gelieven in affkortinge van sijn swaeren aghter stal toe te voegen; ten ware de compste en Claghte des gorontaelsche koningh daer jnne eenige hinder braghte: de schenkagie zijn ook door alle de koningen pleghtelijk affgehaeldt, naer dat de Tidooreesche rijx grooten bevoorens belofften deeden, van in het toecomen: d' E Compe naer Billight en voorwaerden te zullen erkennen, en alles weder herstellen gelijk het bevoorens was, daer op hun aenstondts de 4000 Rics dat zij, hebben mosten in gereede gelde sijn geteldt, waermede ook wel vernoeghdt vertrocken, zijnde naer ons verhaeldt geweest werdt