Clas harts Woensdagh 22en do kreegen door den sabander bereeght uijt terna dat sijn majt den konink amsterdam, hadde den quimela tamboere Capptn. van Xula, op gisteren avondt inden boijen doen, sluijten, vermits den selven in Preesentie van alle d'babatos tegens sijn majt beijde hre konink ik sal uw't leeven benemen; waar op zijn majt met een sweerdt inde handt op de pleijn was gegaan, enden booven genoemden quismelaha met dusdanige woorden uijtdaagende kompt nu en slaa mij doot; soo ghij een man van uw woorden bent; daar op was den quimelaha bij zijn majt gegaan, ende voor des zelffs voeten geknielt, seggende die gesprooken woorden uijt geen quade intentie geseijt te zijn dogh eghter bekende de doot daar voor verdient te hebben, en daar omme ook gerne wilde sterven Jtem naar dat den quimelaha in't gevangenisse gebraght was heeft den konink amsterdam, deszelffs twee vrouwen geweesene concubijnen, vanden konink mandabaha; den eenen voor enden ander naar om't leeven gebraght en op lijffs straffe verbooden, dat niemand hem quimelaha hier van kennisse doen souden Donderdagh
Jarnuarij Maleijo Int Casteel orangie Ao 1676 706 Sondagh vrijdagh 24en do vertrek de Chialoup terlucco, naa basthian en oubij, omde voorne Comptoiren met goede manden en anderen vereijste benoodigheeden, te versorgen, en provideeren; insgelijks overbrengende Zergt Jan baniers:), om den Commendant Ian Schouten op zijn gedaane versouk van daar te verlossen Saturdagh 25en do niet voor gevallen 26en do inden morgenstondt, ariveerde den tolcq met de babatos, van ternaten wederom van tidoor zijnde derwaarts vertrocken geweest op 20en deses, omme gelijk int Jongste Vreede handelinge / was versprooken, om vergiffenisse voorde tuoreese babatos te versouken, d'welke ons dan rapporteerde, dat zijn majt saijfoedin seer aan genaem was, d'aankompste der ternatanse babatos, op welke versouk uijt duaem van den konink van ternaten en ons, hy sijne babatos, alles vergeeven hadden; en syn naem / gelijk haar usantie ook is / sinden tempel laaten verkondigen, belastende daar naa de ternatanen; datse in sijn negorie souden gaan wandelen; en haare vrinde en mede broeders; besouken, onderwijlen seijde sijn majt op haare dorcore te willen aghtnemen; datse voor haar geschut off ander / goet niet en behoeffden bevreest te sijn, maar vermits zijn majt sijn volcq wederom naa ternaten wilden senden, en sij lieden niet wel van vitalies versien en waren soo soude hij voor eerst, twee corcorren uijt senden, om eenigh sagu te haalen, onderwijlen dat de Corcorren al klaar bennen geraakt, was tidoor seekere kleijne visser Prauw gekomen, d'welke verhalde, dat sij, tussen batachina en tidoor onverdaght, donderdagh 23en do niet voor gevallen vande dre
Jannuarij Maleijo Int casteel orangie ao 1676 vande alphoereesen wierden aangrandt en d'eene van dese visser, met een sagu sagu in sijn bille seerdeerlijk gequest, 'tgeene sijn majt was aan gedient; hebbende sijn majt daar op g'antwoordt, daar was niet aangeleegen belastende een ider stil te sweigen, enden konink, van ternaten, zulcx niet eens te laaten weeten, vermits soodanigen daat, ligtelijk door d' alphoereesen gedaan was d'welke nogh onbewust waaren, dat tussghen de ternatant en tidoreesen, d'vreede was beslooten, maar ontrent middel naght daar naa quam nogh een anderen Prauw vande over cust, op tidoor te landen, d'welke rapporteerden; dat hij op hackie k lamma alwaar den konink van tide een sage bos heeft / aan landt meenden te gaan, soo alse in't waater vande prauw getreeden zijn, bennen der eenige alphoreesen vant bos uijtgesprongen, en een m van d' haare met een sagu bagu, doot gesmeeten, wanner een van de tidoreesen den doodt uijt waater inde prauw willende helpen, maar kreegh 4 a 5 wonden, en moeste alsoo dood lighaen laaten vaaren, en met d' prauw haare vlught soeken, zijnde voorgemte doot getroffeneman, een swaager vanden konink saijfoedin, waar omme ook op stonds twee corcorren wierden affgesonden, om geseijde doode lighaem te soecken, 'tgeene zijlieden/ naa een wijle soeken hebben gevonden, en op tidoor gebraght, d'welke naader rapporteerden; dat de alxhoereesen den koninks van tidoors sagu bos, gants bedorven hadden, en d'boomen alle ter needer gevelt, uijt genomen eenige diese tot haar onderhoudt hadden bespaart, insgelijks haddense aldaar groote huijsen opgereght, en als een velt leeger geslaagen, boovendien tot onse verwonderinge datse groote vuuren s overal hadden gemaakt, dat noghtans als een secreet teeken