lant bevinden te behooren Acte van seeckere reglement beslooten inden kerckenraet over de misbruijcken van d' amboijnesen Approbatie vand'heer Gouverneur dissimulatie alsoo t'selve tot dienste vanden Staet vant Aldus Gedaen ende Gearresteert Int Casteel Amboijna datum bt supra— was Onderteeckent Jan van Gorcum, Op Woensdach xjen Martio ao 1676 Op 26 passado alhier aengecomen sijnde t' Jacht vande vrijeliede dat genaempt den haringh comende van Balimboan mede brergerde abuijse een quantiteijtt van t' achtentich lasten nieuwen schoo aen witten rijs  nmet meijninge om de selve t' sij aende comp e borgere off ingesetene deser plaetsen, voor comptanten te vercoopen Maer bij d'onericheijt vand. o Jacht bespeurt wordende, hoe traech voor de selve vander hant wil, ende om den tijt tot vercoopinge, t' Emhaer vloijeeren, met swaren can te meer in meijninge met d' Jacht, naar ond Banda te verseijlen, ende t' mouson bijcans verstreecken is, heeft vorm den schipper Ian Iansen ball, ons aengeborden, om de gantsche partije tot de quantiteijt van tachtentich lasten, onder een redelijcken vrijs aende compe te vercoopen, ende leveren Bij d' heer Gouverneur den raat voorgedragen sijnde, off het geraader waar desen rijs van haar aff te coopen, ofte niet, Is daer op resolveertt ende beslooten men aende reeders vand. o Jachtt voor de raet gantsche parthie sal bieden t'achtentich realen van achten ijder eij lastt, soo om onsen gecoomen rijs, met de fluijt edam ende de getre uijt die noch te verwachten hebben, jn reputatie ende op prijs te houden dese als desen voorn rijs weder aende borgerije met eenige avance uijt voord te venten, die sonder twijffel de selve wel tot hooger prijs aengenaam is, soo door de schaarheijt der comptanten niet verhindert waren, bij uijtstel van tijn, met cleijne parthijen ende advance daer wel aff coomen sullen, Maar voornamentlijck tot eenich contenten Een ment ende om de vrije borgeren die hier coomen handelen, geen t'sij afkeer te geven, als s'lants Incompsten daerbij te doen augumenteer andere Aldus Gedaen en gearresteert Jnt Casteel amboijna, datum ut supre weesen was Onderteeckent Jan van Gorcom, phieips euijcassen, totter hebb Jan van Oorcom over jegenstaende acte uijt den kerckenraett matinne gee hoe met malc Jorgman tot sijn welcke. converse ond proceeren ijsen swari scheij Alsoo van oock eers aende rden alles t richeder tebo dominicus van Castupijn, inde matrimoniele saecken
Alsoo het gebruijck onder d'amboijnesen inde Bij die van kerckenraest deser plaatse ons vortchoont, ende voorgedragen sijnde, hoe matiimoniele saecken, soodanich is, dat de geene de welcke net seecker dochter soeckt bij onse onderdanen de naturellen van amboij na te trouwen, accorderen moet met haar vrienden groote ongeregelheden ende misbruijcken, Int hoe veel goets sij daer voor geven sal, waer van stuck dir matrimoniele saecken, ende huwelijk met malcanderen over een gecoomen sijnde, den voorwaarden werden gecommitteert, waer uijt Jorgman de dochter overgegeven wortt, ende (ten sij daer tijdelijck in voorsien werde) sware Inconvenienten stonden ter rijsen, hadden om tot sijn vrienden in huijs gebrachtt, met de welcke, indien sij tot haer Jaren gecoomen is, hij diergelijcke schandale ontreninge vande converseert sonder nochtans dat eljk te trouwen christelijcke relegie, ende andere misbruijcken ende dat om te sien off sij oock kinderen bij haar te weeren goet gevonden, dat den kerckenraedt proceeren sullen, waar uijt dat verschoijden voornt Een acte dien aengaende soude ramen reijsen swaere jnconvenienten spruijten, geene die onse degenst aende articulen overgelevert swarichen maeckende, van naer haar beliefte te zeude geexhibeert hebben, versoeckende approscheijden, ende datelijck eene andere nemende  batie der selver, mitsgaders eenige amender de selffde Indien sij hem oock niet aenstaen ende straffen, soo veel als de tedere gemoeop de voorgaende Maniere verlatende, ende deren deser plaetse souden mogen lijden, daar vrijeende dat tot drie ofte vier toe, aengemerct dat dese bij te voegen, op dat de overtreders der selver brengende abuijse het meestendeel haren oorspronck daar door gecorrigeert ende de quaetwillige tot hebben, soo uijt de man, de welcke altemets een Exempel mochte dienen, Soo ist dat d'heer wrger affsinnicheijt vande vrouwen crijgende Gouverneur ende die vanden rade op gemelte tracch door geschiet dat sij sulcx siende ende proepende selve gefondeert, ende voor desen tijt onder de haer op den loop begeeft, als mede uijt den noot samboij neese gemeente practisabel te weesen ende giericheijt van haar vrienden, de welcke  daer over de selve voorgoet aen nemen, ende apEEm naar vernemende dat een ander meer goets voorde proberen gelijck sij die aennemenende approberer is, heeft. selffde is presenterende haer sinne vanden mits desen, ende op dat de selve in alle poincten de partigje eersten soecken aff te keeren, niet tegen geobserveert ende onderhouden worden, hebben xrijs staende datse vanden voorigen alreets bekent tot meerder confiscatie hier bij willen geraade is geweest Jae selver bij malcanderen kinderen voegen, de penen ende amende op de gemelte hebben gegenereert, Soorst dat den kercken, articulen geraeuwt, zijnde eerstelijk rop e raet om soo veelderhande twisten, difficulde ider feijten divortien enerspel, ende orcuijsheijt de getre te honde uijt te weeren, die daar uijt rijsende sijn dese Naarvoegende artickelen zijnne Ed uijt voordraacht prijs verhindert contente Ten eersten dat niemant onder haar natie Soo wie bevonden worst, comptrarie ance daer t'sij coninck t' sij Orangkaij, off eenige desen gedaen te hebben, sal t'selve gegeuen andere particulieren, wie sij oock souden mogen goeff aende heere vervallen, Daer en boven ,geen egumenteer weesen vermogen sullen met malcanderen sulcke gemulteert werden in een kmende van Ut supre van haer kinderen t' sij oudt sij jongh noch van achten, ten proffijte vanden geenen eerst sullen gehouden sijn het selffde aen te dienen aenden kerckenraet hier aent casteel off aende schoolmeester op de Negrijen aende welcken oock sulcke last sal gegeven worden, opdat de belofte ende naemen der geener diese aengaen, met een haer artha te boeck gestelt mogen worden, ten eijnde sij kennisse daer van hebben, mach om in alles te versien, jndien daer eenige swaeluijcassen totterijen ofte contracte te maecken hondert petoolen, ofte vijftich reaelen oock eenige goederen daer over ontfangen, ofte die bevonden wort daer toe gerechticht te sijn richeden overquaemen Artijckel 1 ant oor verreur enstaende Artijckel 1
Antijckel in de voorn aendieninge, haer bolofte te bitraeijck gecorrigeert worden bevestigen, inden kerckenraadt, ende met malcanderen ondertrouw doen, om voorts daer naer als de gebooden sullen gegaen sijn te houwelijcken, omdat sulcke scheijdinge onder het roeck godes niet meer en geschiede, sullen sij gehouden weesen acht dagen naer sullen naar Exigentie vande saacke arhaer Jaeren ende verstandt gecoomen sijn ende voorweeten vanden kercken dienaar Ten tweeden, Indien de parthijen omde Yjemandt dese christelijcke ordonnantie welcke dese forterijen gedaen wortt, tot passerende, ten sij om suffisantie occasie sijnde (gelijck het wel erschiet, van kinderen dor kinderene woondsondderen agte veerwaere die maer een Jaer out sijn,) metter tijt tot vanden kerckenraet doet, ofte eenige onderhou delinge van belofte hout sal verbeuren de haer Jaren gecoomen, geene sinne op malcanderen en souden hebben, sullen sijner, Somma van vijftich petoolen, off vijffenmogen mits de goederen wedergevende scheijden, doch niet sonder ordre vanden kerckenraest aende welcke sij de saecke sullen versoecken, ende haar redene verclaren, de welcke Indien zij suffisant ende gewillich sijn, sal sulcx mogen gebeuren, maer noch niet oock, sonder haer tot opt hoochste te vermanen om haer schuldige plicht te betrachten twintich realen ten proffijte als vooren Ten vierden overmits haar gebruijckjs, de Maar sullen de Ondertroude ofte dochter soo haest dese tortoria gedaen is, den belooffde persoonen, van malcanderen gehouden Jonghman, ende sijne vrienden ouer te geven worden, ter tijt sij voorde gemeente openbaar sal niemant vermogende dochter tot sijnent bevesticht sijn op p eene van Hondert vijftih ontfangen ter sij dat hij borch wil wesen, ende peetoolen, ofte vijffenseventich reaelen sol emmelijck belonen, dat sij Malcanderen van achten, te verbeuren, dengeenen die bevolde niet en sullen bekennen, totter tijt toe, dat wort, comptrarie desen gedaen te hebben sij sullen getrouwt sijn, het welcke bij soo verde niet geschiede, soo sal den Jongman, tot sijn vrienden in huijs, ende de dochter tot haar vrienden blijnen, ende bij malcanderen, niet coomen, tot dat sij tot haar Jaeren sullen sijn gecoomen Artijckel v.