geopent, en van dese sorgheloose Regeringe afgetrocken werden, Ingevalle hij de behoudenisse en welvaert van sijn rijck wilde betraghten, want hij niet alleen met de gorgistanders te doen soude hebben, maer oock de mascoviter tot vijandt becomen, alsoo denselve niet soude in gebreeke blijven, om bij dees gelegentheijt den Reghten Erfgenaem en zoon vanden laest gewesene gorgistanse vorst, die met het veroveren van gemelte landtschap in moscovien gevlught, en 't sedert met een doghter vanden groot vorst getrouwt is, in sijn landt tot de Regeringe te verhelpen — delightinge van 't Comptoir masquetta hebben wij uEdle hoogh- achtb: bij onse Jongsten bekent gemaekt, soo dat daer van in desen wijders geen aenhalinge sullen doen: Wegens 't Comptoir bassora hadden haer Edle achtb: van batavia bij missive van den laesten aug:o des verleden Jaers aen ons mede het selve gedefereert maer alsoo gedurende den Oorlogh met den Coninck van vranckrijck, het bestellen van uEdle Hoogh-achtb brieven, aende Carmilitaense paters aldaer Residerende niet magh werden vertrouwt, en daer toe een van uEde Hoogh achtb soude moeten aengehouden werden, soo sijn wij, alhoewel de voordeelen aengewesen bij een aparte lijste, nevens desen gevoeght, van geen belangh sijn, Eghter tot de lightinge van dat Comptoir niet getreden; maer hebben ten meesten diensten van uEdle Hoogh-achtb:, goet gevonden de Residentie aldaer voor eerst, nogh te continueeren, en tegens dees Jaers negotie weder de gevorderde goederen tot goet makinge vande guastus naer darwaerts te senden, gelijck oock vervolgens den 11en Junij met de hoecker de vlieger gesonden hebben soodanige coopmanschappen ebei als hier onder gespecificeert staen, Namentlijck — 2000: lb: garioffel nagelen costen f 1233//10/- 56 8 rompen - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - 630 4-1 600: lb. rompen 527168obrent 26654128009: lb: malacx thin. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Voor 896 m:r onganckbaer gelt onder de Jonghstgesondene contanten van daer becomen, midtsgaders eenigen 828118- - - - - - - - - - -- cleenigheden, provisie &a en d'ongelden op voorsz: goederen. . . . . . . tdeser v somma f 1053411122 alhoewel tot het verhandelen van dese weijnige goederen geen ondercoopman en asst vereijscht, en sulcx door een alleen wel soude connen verright werden, soo hebben wij eghter niet connen Resolveeren om een van daer te lighten, maer best geoordeelt, om uEdle Hoogh-achtb: goederen, of het capitael dat daer van bij vercoop geprocedeert wert, in geen perijckel te stellen, daerinne geen veranderinge te doen, want een persoon aldaer Residerende, en eenige menschelijckheijt overcomende, soo is grootelijcx te beduchten, datter niet veel, van 'tgene, datter op desselfs overlijden in wesen was, aen den Reghten Eijgenaer soude geraken, want de turckse Regenten haer niet lange soude bedencken, om onder pretext van deselve op te schrijven, en in bewaringe te nemen, tot dat een ander persoon, om die af te halen, door ons gesonden wiert, daer van veel te verduijsteren en naderhandt te seggen datter niet meer gevonden was — gelijck wij beducht sijn geweest, en uEdle hoogh achtb: bij ons laeste schrijven bekt hebben gemaekt, dat niet veel goets vande aenstaende handel te hoopen, en niet anders als een spade en becommerlijcke negotie te verwaghten was, soo ist oock uijtgevallen; sullende uEdle Hoogh achtb: uijt bij gevoegde twee copije missiven den 9en maij pr defluijt den Hazenbergh, en 6en Junij met 'tjackt den hamibal over Ceijlon naer batavia aen haer Ede achtb: gesz:, ten vollen comen te blijcken, hoe dat wij genootsaekt, sijn geworden de meeste waren op Extraordinare lage prijsen af te staen, of aen de handt te houden, welck laeste in't geheel niet soude hebbe connen geschieden, alsoo ons capitael vereijste tot betalinge der zijde, oock soo soude Cormandel en Ceijlon versteeken hebben moeten blijven, van ruijm 250000: gul: die wij niet de fluijt wimmenum en 'tjacht den Hambal naer darwaerts gesonden; of wij soude soo veel penningen adeposito hebben moeten lighten, als tot het voorsz: benoodight waren; dogh het aende handthouden vande Coopmanschappen, en het lighten van penn: adeposito, conden wij niet sien dat voor uEdle Hoogh- achtb soude voordeeligh, maer wel schadelijck wesen, want het onseeker soude sijn, of wij 'tvolgende jaer soo veel meerder voor de Coopmanschappen die wij aende handt hielden, souden bedingen, als de 1: pr Cto s'maants Intresten van soo grooten capitael quam te bedragen, door dien geen beterschap, maer niet anders als een verslappinge inde negotie voorsien wert, soo lange den Coninck sigh buijten spahan onthout, werdende als nogh geen de minste apparentie tot desselfs Retour vernomen, maer wel dat sigh in Casbijn nogh eenige tijt vermeent te onthouden, en daer omtrent In een lustige waleije een stadt te laten bouwen: En genomen het slaegde al ten besten dat wij het volgende jaer soo veel meerder voor de goederen procedeerden, als gemelte Intresten quamen te monteren, soo soude uEdle hoogh achtb: eghter comen te missen de voordeelen van een geheel jaer, want de advansen die nu op de Coopmanschappen sijn behaelt, soude uEdle Hoogh achtb: als dan eerst genieten, en versteeken blijven vande proffijten die wij met godes hulpe hoopen te behalen, op de goederen tegens dien tijt van diverse plaetsen gevordert, alsoo bij 't aenhouden vande Coopmanschappen, dese nieuwen Eijsch, waer van de copije mede hierinne gesloten gaet, niet soude hebben gedaen connen werden — de trage en late negotie heeft veroorsaeckt dat wij geen grooter capitael naer voorsz: plaatse hebben connen afsteeken, alsoo 't laet inde tijt wiert, en wij beschroomt waren, de schepen langer hier te houden, dogh Ingevalle ons een schip tot het afhalen der zijde toecomt, en d'gelegentheijt presenteert om Ceijlon te connen laten aengieren, soo hoopen wij nogh een tamelijcke somme naer darwaerts te senden, om aldaer te connen gebruijcken, of soo niet benoodight sijnde, naer Cormandel en andere benoodighde plaetsen de b e ee de te stieren — Naer 't afgaen van gemelte onse Ionghste bataviase missive, soo hebben wij Eijndelijk aende coopluijden vercocht 31640: ps Cormandelse lijwaten tot soodanige prijsen als wij den eersten Junij geresolveert, en vast gestelt hadden, omse te vercoopen, Excepto 4000: ps salempoerissen die wij den principaelsten coopman ¼ mr 't ps minder als d'andere hebben moeten afstaen, alsoo door de ongenegentheijt die de vordere handelaers tot die doecken, om haer sleghtigheijt, hadden, anders geen kans sagen, om dese coop geslooten, en soo een costelj somme van ruijm 3300: thoman of 140250: gul: in handen te krijgen; gelijck oock mede naderhandt sijn te gelde gemaekt, 4674: ps bengaelse doecken, en cleeden, midtsgaders 200000: lb: malabaerse peper en 4822: lb: Japance Camphur, al tesamen tot soodanige prijsen, als hier vervolgens sullen ter neder stellen, Namentlijck 214: ps eerste soort tot 28- me jder) 18320: ps salempoeris als 360: ps tweede soort  1ot. m. . advancerende 14320: ps tot 8 md stvs advancerende 1/16 240: ps 4o soort - - - -  41 mo - . oor e / pa C 4000: ps tot 7¾ ma 11700: ps alegias bethilles. a 15. m tps. . . . . . . . .  16 1/ pr cto 800. ps cassa demalda als — 640: ps dongrijs met rode hoofden â 3½ md jder. . . . . . .  59 1/3 - 400: ps 2e soort. . â 9½ ma (als voren - - - -  48 13/60 700: ps sicklas â 44: me ijder  67 200: ps 3e soort. . . . â 6. mo 1294: ps mallemollen de malda als — en vroi renels all 122: ps 214: ps der noment werven
d' malabaerse peper tot 11: La d: 30 lb: of 3 1/4 8tvers tb: advanc:r. . . .. 165 e tomasen n a 27 meijder advanende 34 /8 50: sch 6 Japanse camphur tot 160 lo 830: lb: of 56 1/ stvers tlb: 493 1/1 prCto 103: ps mandiels. . . â 41: mr ijder. -. d' malabaerse op de Coopmanschappen bevorens vercocht, sijn naer de uijtleveringe bevonden de volgende advansen behaelt te wesen, Namentlijck — 659843: lb: bengaelse suijcker vercocht tot 9: la d' 30: lb: of 3 3/8 stuijvs 't lb: boven de onderwighten van 3 /8 pr Cto geadvanc:t  85. p:r Cto 421929: lb: sumatrase of grote gecorlde peper tot 12: l d' 30: lb: of 4 ½ stvers t lb: bovenruijm 5: pr C to stof en vuijligh:t daeruijt gesist. 56 /- 83525: lb: malacx thin tot 33: L:d d' 30: lb: of 11 1/16 stuijvs 't lb: .. 85-- 69135: lb: batavise candij suijcker tot 20: la d' 30. lb: of 71½ stuijv:s 't lb: boven d'onderwighten van 5 1/6 pr Cto 58-- 46414: lb: Eliphants tanden tot 45: La d: 30: lb: of 15 1/16 stuijvs 'tlb: - - - - - - - - --- 68/alsoo wij bereijts over de 400000: lb: sumatrase peper vercocht hadden, soo waren onse gedaghten om de malabaerse tot het volgende jaer te bewaren, maer dewijle gemeenlijck de prijs tusschen de grote en kleene corl 1¼. 2 â 2¼ La d' 30: lb: verscheelt, ende coopluijden met haer bodt tot een larijn aen de prijs vande groote korl naderden, soo Resolveren wij die te laten springen, en dat te meer door dien wij gelegentheijt hebben, onsen Eijsch van 100000: lb: tot op 300: á 350000: lb: te vergrooten, en met de hoecker de vlieger (die met godes hulpe, int begin hier of half augustij van bassora staet te Retourneren) tijdigh genoegh op Coutchin connen doen brengen, want aldaer van dese korl nogh een goede quantiteijt in voorraet leght, alsoo het verleden Jaer volgens schrijven van d'heer Commandeur Hendrick van Reede Ruijm 500000: lb: voor dese directie versorght was, waer van de helft hebben gecregen, sulcx niet twijffelen of sullen van daer met gemelte quantiteijt versien connen werden uijt bovenstaende aanwijsinge der vercoop en overwinsten mitsgaders het vordere gementioneerde, soo sullen uEde Hoogh achtb: connen sien, dat de groot gekorlde peper, wanneerse 15: gul: depe: of 122: lb: gelijck de Jonghst becomene comt te costen, alhier voor deeliger is te vercoopen, als de malabaerse of cleen gecorlde, schoon datter ordinarij soo veel stof en bast ondergemenght is, dat de coopluijden deselve niet ongesist, be gelijck laest genoemde, willen aenvaerden, dogh indien wij met het verhandelen van eerstegenoemde quamen te continueeren, soo soude alhier wel van nooden wesen. 2 â 3: koorn harpen, want onder dese natie geen bequame gereetschappen, en niet anders als cleene handtseven sijn, omse te suijveren, waermede soo veel tijt besteet wert, dat het de coopers verdriet om in dese hete en ongesonde luckt daer naer te waghten, sijnde dit Jaer omtrent 1½ maant gepasseert met het siften van Ruijm 400000: lb: — nu hebben wij nogh de specerijen onvercocht leggen, sijnde tot dato door de coopln daer naer geen vragen of bodt net genegentheijt om te coopen gedaen, dogh hoopen dat wij uEde hoogh achtb: voor 't sluijten deses den uijtslagh vandien sullen bekent maken, want indiense binnen weijnigh dagen niet comen om de coop te sluijten, soo vertrouwe datse voorhebben, nogh 1½ â 2: maenden te waghten, om te sien offergeen schip tot afhalinge der zijde, met nogh andere specerijen te voorschijn komt, het welck wij niet verhoopen, dat door hun sal ondernomen werden, want het UEdle Hoogh achtb: inde vercoop van deselve, en principalijck op de Rompen die tegenswoordigh wel begeert sijn, te merckelijck soude verscheelen, alsoo de coopluijden ons in soodanigen geval, wanneer met specerijen voor twee Jaren versien waren, niet weijnigh 't mes op de keel souden stellen, en daer van niets koopen willen als tot Civile prijsen nae hun contentement Naerdemaal haer meergemelte Edle achtb: ons bij voor aengetogene missive vanden laesten augustij ten hooghsten Recommanderen, In dese tijt dat de capitale soo becrompen om comen, onse eijschen naer Cormandel en bengale soo veele mogelijck te mesuageren, en van daer geen andere goederen te vorderen, als de geene die de behoorlijck voordeelen connen op werpen, soo hebben wij tegens aenstaende Jaer van Cormandel geen grove salempoeris, ginees lijwaet, en alegias bethilles gevordert, om dat deselve op het vertreck vande Fluijt wimmemum nogh niet vercocht waren, en naderhandt vercocht werdende niet genoeghsame voordeelen stonden te geven — van bengale hebben wij oock met fondament geen nieuwen Eijsch konnen doen om dat met de aengecregene partije, op het vertreck van 't jacht den Hambal, oock nogh aende handt saten, en niet wisten hoedanigh 't daermede soude afloopen, maer nu bevinde dat deselve Jaerlijcx meerder advanse op werpen, soo sullen soo haest gelegentheijt naer Souratta voorvalt, overdien wegh onse advijsen naer bengalen afvaerdigen, en daer nevens Eijsch doen, midtsgaders deselve vrij wat boven de voorige Jaren vergrooten, om alsoo meer en meer te ondersoecken, en te bewercken dat dese cleden handel van belangh magh werden, het welck den gever alles goets, gelieve te verleenen, sullende bij ons daer toe geen vlijt gespaert, maer alles bijgebraght werden, Wat tot dien Eijnde sal vereijschen, gelijck wij oock om daer van meerder Ervarentheijt te becomen, niet ondienstigh geoordeelt hebben, van ijder soort een weijnigh naer Spahan te senden, en te ondersoecken watse aldaer gelden mogen, waer uijt dan sullen gewaer werden tot wat plaetse deselve de meeste voordeelen behalen, en dienstigh wesen sullen te verhandelen, gelijck wij oock de becomene 3165: ps zijde sjoucorias om datse aldaer voor 2: Jaren met een overwinste van Ruijm 100: pr Cto, sijn te gelde gemaekt, en alhier op verre na soo veel niet halen connen, ongeopent hebben gelaten, omse over eenige dagen, met nogh 1200: halve Romaels, naer darwaerts te senden, sijnde dese Romaels nevens d'andere alhier niet vercocht, om datse ruijm 1¾ me ijder meerder comen te costen, ende Coopluijden deselve naer advenant soo veel hoger niet wilden betalen— Wij hebben oock goet gedacht naer spahan te gelasten, om nauwkeurigh te ondernemen, naer de sorteringe, lanckte, breete, en prijsen vande bengaelse lijwaten, en cleden, die boven de hier vorengenoemde aldaer verhandelt werden, om te sien offer nogh geen andere soorten gevonden werden, waer op bij vercoop voor uEdle Hoogh achtb: een overwinste van merite sal te vinden wesen — Naer een viermaandige voijagie soo sijn van masulipatnam alhier komen te arriveeren op den 22e Junij een Engelsehoecker beladen met 600 sacken eijgen bengaelse suijcker, en voorts moorse coopln goederen op vraght, en 3e dagen daer aen volgende een schip vanden Coninck van golconda, niet anders in hebbende als weijnige goederen van sijn maijt, om door desselfs factoor, Naerboven gevoert, mitsgaders verhandelt, en voort procedido weder andere goederen, en Rariteijten op gecocht te werden, boven dien soo Isser met dese bodem, nogh eenige gommelack op de stockjes ter monture van omtrent 10: á 12000: lb: en 600: sacken suijcker aengebraght, toebehorende d'Engelse capiteijn daerop varende die alhier sijn vercocht, te weten 't lack tot 32: La en de suijcker tot 7½ La. d' 30: lb: voor aengetogen Coninck is int begin van dit Jaer persoonelijck in masulipatnam geweest, wat aldaer bij sijn maijt aenwesen gepasseert is, en hoe dat hij uEde Hoogh- achtb: grooter eer bewesen heeft, als d'Engelse of andere Europiaense natie, sullen wij om cort te gaen, alhier niet aenhalen, maer ons seer nedrigh gedragen, aen 't bijgaende Extract uijt de missive door d'opperhoofden van masulipatnam den eersten feb.