Coopluijden, ende niet door 't Lantvolcq van de welcke dien correl wert genegotieert, ende dat die braminees, door der selver subtielht, cundig zijnde wat d' E: Comp:e aen den peper gelegen is, Jae selver 't concept ende staet der E: Comp:e verstaende, door alle middelen souden trachten haer proffijt te bejaegen, houdende den peper onder haer macht, ende soo dan die nae de marct wiert Jngecoft, aenstonts tot 34 Rebs 't Candijl steijgeren soude, sonder hoope van den prijs oijt te verminderen ende volgens dien, selver de vaste Coopmanschappen, in hare waer die de clineeren, 't geen wij gaerne bekennen soo mede gevoelen souden, soo de dagelijxe Ervarentht 't contrarie niet aengeweesen hadde, datt den peper, 't sij dan te lande off wel te water, door sluijckerije echter ver- voert en vertiert wert, sonder dat d'E: Comp:e daarom die heeft connen becoomen, off dat die onder de bramineese Coopluijden verblijft, en: onder die eenigen ouden peper gevonden wert, wes onder UEd: Hoogachtb: wijser gevoelen als noch van gevoelen blijven, dat Jaarlijx noijt meerder peper sal connen werden becoomen, als tot noch toe is gedaen, soomen bij de precijse ordre onveranderlijcq blijft continueeren, soo de macht off 't Capitael der bramineese Coopluijden hier te lande- soo groot waare als wel haeren wil, ontwijffelijcq souden sij alle, den peper versamelen, onder haer houden, ende tot een hoogen prijs dringen, maer naer dien geen sulcke vermoogende Luijden op dese Cust werden gevonden, soo is voor sulcx niet te duchten, met macht van wapenen soude 't voorgestelde concept bereijckt, ende den prijs des pepers en: coopmanschappen naer eijgen begeeren gestelt connen werden, Jae alwaer 't noch voordeeliger, ende evenwel 1000 ende meer Lasten Jaerlijcx becomen, maar off door 't aenhouden van soo een aental militairen als daar toe vereijsschen, den peper niet verre boven de 34 Rijcxds 't Candijl soude comen te costen, sullen wij aen u Ed: Hoog achtb: wijser oordeel bevoolen laten, soo met een vliegende macht een geheel Jaer Jn 't velt te houden alles onveranderlijcq nae 't Concept te stellen was, 't ware dienstig aengevangen, maer 't is seecker dat de macht niet soo ras sal weesen Jngetrocken, off alles sal weder als te voorens, en: erger sijn, want met de mallabaarse vorsten wel voordeelige contracten van negotie te maecken sijn, ende hoe grooter schenckagie haer werden aengebooden, hoe liberaelder Int teijckenen van: Contracten maar om die te onderhouden, ende 't effect t'erlangen, duert soo lange tot dat meerder voordeel sien te behalen, sulcx de bundight van alsulcke Contracten, en: de bestendight deswints, den anderen eijgen en: gelijcq sijn, dierhalven daar op Jn 't minte geen staet te maken is, wat uEd: Hoogachtb:, off haar Ed: achtb:r op batavia in den handel op dese Custt naerder sullen gelieven te ordonneeren, sal prom telijcq werden naergecomen, gelijcq onderwijlen sal 't gunt ons daar inne tot noch is aenbevoolen te doen, UEd: Hoogachtb: gedienstel versoeckende niet onaengenamelijcq aen tesien, dat wij ons gevoelen over 't stucq van de negotie, In Landen waer d' E: Comp:e niet t'eenemael 't hoogste gebiet, maar Ieder Ragia het over sijn onderdanen en: Landen heeft, diermaten voorstellen, om als Coopluijden met Coopluijden om tegaen, oocq Coopmans stijl behoort gevolcht te werden, weijniger, dat UEd: hoogachtbre het gelieve op te nemen, voor noodeloose cavilatien ende tegen strijdinge. met den sammorin blijven d'onlusten en: verschillen des oorlooch noch al continueeren, doch heeft zedert 't voorleden Jaer, sonderlinghs niet verricht off ondernomen, zijnde den Cochimsen Ragia, door de gedane adsistentie soo van volcq als gelt, op de grensen tot Jringalicour staende gebleven, ende waer als noch met sijne meeste macht tegen den sammorijn verblijft, ende dewijl d'E: Comp:e met den voorsz: Ragia tot bescherminge van sijn Rijcq, gereets verre Ingelaten, ende 't Rijcq tot noch onvermogens is in haer selven te bestaen, soo ten opsichte van des Ragias cleijne kennisse, sijne depotie omtrent de Heijdensche superititie, als de oneenigheden der prince, soo sijn van den Ed:e Heer Admirael ende gouverneur gequalificeert, soo lange tegens den sammorijn in oorloogh is, get betalinge van des selffs Crijgsvolcq, maentelijx met 1000 a 2000 Rebs t'assisteeren, waer Jegens de Tollen des pepers &ca: werden Jngehouden, dan
dan heeft sich diermaten gereddet, dat in twee Jaaren sijn Reeck e niet booven de 8500 guld: g'accresceert is, van sijne bontgenooten wert hem geen hulpe off adsistentie gedaen, onaengesien daar toe wel verobligeert sijn, alles hercomende uijt de voorgeseijde onbequaemhr van Ragia tot de Regeeringe, ende der princen oneenigheeden, 't welcke ht groote moeijelijckheijt veroorsaackt, ende vele onlusten toebrenght, ende de welcke naar allen oogen schijn niet sullen wegh te nemen sijn, soo lange den derden prins en Ragia van Cranganoor, in den staadt als gouvernr en: gebieder des Rijcx, bij den Ed: heer Admirael en: gouver- neur van goens gestelt, blijct continueeren ende waar jegens den paljetter, wien en niemant anders dat ampt eijgen is, noijt naar laten sal soo lange te arbeijden, tot dat in sijn voorigen staet herstelt en: den Ragia van Cranganoor daar van gedechargeert sal sijn, - latende onderwijlen hem geensints gelegen aen den Intrest des Rijcx, zijnde anders een man, van Ieder gehouden ende erkent voor de bequaamste, om de vervallen saacken te herstellen, waar bij noch comt dat den Ragia van Cochim selver doorgaans betuijcht, hem niet onaengenamer te sijn, dan soodanige schande ende oneere te moeten lijden, van nevens hem een prince te sien Regeeren, 't geen strijdigh tegen alle der vorsten Regeeringe is, ende waeromme diverse protestatie heeft gedaen, — gelijcq uEd: Hoog achtb: naerder sullen vinden g'expresseert in de - missive, den 22:' Decembr 1667:, aenden meergemelten Ed: Hr admrl: ende gouvernr gesz: waer aen ons eerbiedigh gedraagen, om ons Jn die — saacke niet te verder Intelaeten, off eenige aenstoot te geven, het waare een gewenste saacke, soo d' E: Comp:e conde blijven buijten alle de ver- werringe ende questie der mallabaarse vorsten, maar aengesien reets verre daar in is Jngelaten, bijsonderlijcq met den Cochimsen Ragia, soo is 't voor alnoodig den selven te maintineeren, ende die geensints laeten verdrucken, tot voorcominge van Cochims ruijne selver; soo met den sammo rijn de saacke conde beslicht, ende de oorlooge in een favorable vreede verwisselt, soo soude alles connen in goeden stant herstelt werden, en 'twelcq, sonder dat een aental militairen naer herwaarts wert overgebracht, bestant om den sammorijn de wel verdiende straffe toetebrengen, niet sal te bewercken sijn, off dat d' E: Compe, weijniger den Ragia van Cochim, pijt tot 't oogwit geraecken sal, des Comps scheepen die Octobr des voorleden Jaars op dese Cust vescheenen, dede den sammorijn voor den gedreijgden geessel dichten, en: soo verre gaen, dat selver aen d' E: Hr goske, bij ola een bij eencomste voor sijn Es vertrecq versocht, ende aenbieding dede, van d' E: Comp:e te geven vernoegen, ende de questie met den Ragia van Cochim, te stellen ter arbitratie van vierneutrale Ragias, daar toe wederzijts te versoecken, waar toe den dach op 8:' Januarij voorleden, en: de plaatse der bij eencomste tot Crangenoor, bij den sammorijn selver aengestelt is, waer ten voorsz: dage ende plaatse, oocq wegen d' E: Comp:e verscheenen sijn, maer vruchteloos, ten opsichte niemant wegens den sammorijn verscheen, ende dat selver den tweede — prince ende albestierder des Rijcx te landewaarts in vertrocken was, een evident teecken, dat bij verschijnen van eenige macht wel in becommeringe is, maar die vertrocken zijnde, sijn oude wegen weder Jnslaat, ende tot bedroch en list om den geessel te ontgaen, sijn toevlucht neemt, onderwijlen willen hoopen dat Comps staat eenmael toelaten sal, soo veel macht aff te steecken, om den selven toetebrengen de vereijste straffe,en soo eenmaal in ruste en: vreede geraacken, dat onder dese natie schijnt niet wel dan na vercrege slagen te becomen is. parou, Cochims spijscamer, aldaar was onlangs door de listige directie ende quaat bestier der oude vorstinne, ende haare aenhangende Creaturen, weder - eenige onruste voorgevallen, doch is ter nedergeleijt, ende in voorige staet gebracht, te duchten zijnde, dat soo lange die oude vorstinne bij 't leven is, dit Rijcq oijt in seeckere ruste gebracht sal werden, woelende den sam- -morijn onder dese onlusten door de Lantgrooten, waar door 't al soo verre is gebracht geweest, dat de sorte van paracaro, manjepare ende poediemaran, waeren Jngenoomen, ende den Ragia affhandig gemaeckt, dan sijn door die van Cochim, g'adsisteert met een goet aental Comps Toepassen weder Jngenomen, den sammorijn daar uijt verdreven, en: in verseeckeringe behouden, als een emportante passagie waar door gen deel acten eijgen is, den prom tel over ael landen egaen Ed: oiri den och Ragias ver
door den sammorijn, die besittende, alle de Landen van Cochim soude connen rumeeren, wes d'E: Comp:e genootsaackt is daar toe noch dagelijx de helpende handt te bieden — berckencour, den Ragiahoutsich t'eenemael stil, geen andere als eijgen saacken ondernemende, continueert in alle vrindtschap, latende de Coopluijden van Cochim onverhindert negotieeren, ende den peper voor een goet gedeelte naer deese stadt affcomen, doch wert uijt de wat affgelegen Landen, om de groote voordeelen die daar op werden behaelt seer veel naer de Landen van den sammorijn overgebracht, sonder dat heeft connen bewoogen werden om sulcx te verhinderen, onaengesien diverse malen aengesocht, ende met een goude ketting in name der E: Comp:e beschoncken is, de groote Tollen die dien peper geeft, en vervolgens des Ragias Jnnecomen merckelijcken vergroot, schijnen de beweegende reeden te sijn, dat 't selve van Ragie getollereert wert. — Teckencour, met den selven Ragia wert seer goede vrintschap onder- houden, die oocq in sijn gebiet, soo wel de Coopluijden van Cochim als Calicolang onverhindert laat negotieeren, ende den peper, die hier seer opalent valt, vervoeren, den selven heeft wel dit Jaar ondernomen, met sijn eijgen Coop. luijden den handel te drijven, maar heeft 't tot geen effect gebracht aenge sien die haar als Coopluijden qualificeeren, niet dan een deel Cramers, ende onvermoogende Lieden sijn, wie niet magh werden vertrouwt, ofte gecrediteert, dese onderhandelinge van den Ragia heeft veoorsaackt, dat de Coopluijden van Cochim, van haar aengebooden contract van 1500 a 2000 Candijl peper sijn affgestaen, ende niet meer hebben gecontracteert dan 1310 Candijlen, doch salevenwel dit Jaer niet min als. . .