woorden off onderdanige off gehoorsame, twelck u:E: als schrijvende de brieven, dens geliefft na te dencken, op dat jemant anders zulcx tegen uE: meijningh niet komen uijt te leggen en den reden te zoecken dieder na mijn gevoelen niet en zijn, en zulcx om dat dese wijse die u: d: nu gebruijcken tegen de gemene sleur van jndia strijt, maekende uE egter zodanigen onderscheijt van persoonen dat uE: aen den Ede Hr admirael schrijvende daer op wel perfect hebben gelet, en zo jck gelooff uE: noch wel voorstaet, dat wij willende thoonen niet meer onder ceijlon te staen expres inde brieven hebben nagelaten die woor^gaven den te gebruijcken die het zelve te kennen ^ gaff, dn dewijl jck mijn laet voorstaen in Cochim niemandt die gedagten kanhebben, zoo vindt egter noodich uE daer van int partijculier te schrijven, om alle aenstoot te mijden, op dat den Commandeur niet werde beschuldight van door den raet en sijn supoosten niet te hebben ontfanggen behoorlijck respect noch dat den radt 'tzelve om eenige redenen hebben nagelaten off door kleijnachtinge verwaerloost, en zoo zullen wij te zamen en oock die buijten ons zijn vergenoeght en buijten bespottingh blijven uijt de voornoemde manieren van schrijven is openbaer in wat achtinghge den raet tot Cochim bij den Commandeur gehouden is, want als de leden in cas van beramen, niet hooger als supoosten zouden aengesien werden, zullense bij gevolge hare advijsen en besluijten moeten righten na het wel behagen vanden presir, off sij loopen groot gevaer van te misdoen, en in ongunst bij hunnen gebiederde te vervallen, zoo der nu jemandt vande raden onder loopt, die somtijts genootsaeckt wert, eenige voortgebragte consideratien, na zijn plight met gevoeglijcke redenen, te wederleggen wert veeltijts noch voor twist maecker uijtgekreten
en door den gebieder met zijn aenhangh in hadt gebraght, want luijden die hun heeren en meesters zaecken ten nutte niet helpen, off derven voorstaen en den vleeselijcken arm tot hun voordeel zoecken en betraghten sullen seer light Ia zeggen, als haer maer wat gevraeght wert, jn dier voegen heeft het Een tijt langh tot Cochim toegegaen, daerom ben jck genootsaeckt geworden, mij uijt den politiquen raet te absenteren en niet te compareren voor dn al der jck vanden presis wierde ontboden gelijck oock geschiet js, te meer na dien den Commandr van rheede al van langsamer hart het geheele bestier van Mallebaer genouch saam, als houwereijt aen hem zelve getrocken hadde, en den radt maer zogt te wickelen in zaecken daer verantwoordinge aen vast was, den Commandeur ziende dat hij den raet genouchsaem op zijn hant hadde om alles na zijn zin te crijgen, hielt mij als zijn partij, om dat jck hem niet en ontsach, int voorstae van comps waren dienst, en hare wel gestelde ordres, maer dit wiert als voor den crimen opgenomen, dien volgens moest ick daer voor lijden, want zijn E: Zondt den 28en novembr 1672, des morgens met den dach 't mijnen huijse den fiscael pieter van ommen, nevens den Coopman Cornelis van woenssel, en ondercoopman marcelis boevius met schriftelijck bevel, dat jck administrateur haer E: zoude vertoonen de restanten van Comp:s Cassa, en hun daer in behulpsaem wesen (want Comps groote cassa is doorgaens tot Cochim, int woonhuijs bewaert geworden daer den administrateur resideerden, en tot meerder verseeckeringh, van Comps penningen, altijt een wacht gehouden) en alhoewel mijn desen last vrij vromt voorquam dewijle ick noijt jemandt redenen tot suspitie raeken de mijne aen vertrouwde administratie hadde gegeven vertoondde ick aengemelte gecommitteerden inden tijt van ongevaer drie uijren, ruijm 2½ tonnen capitael, twelck met de negotie boecken geconfrontt zijnde, wiert alles d'accorde bevonden, zoo dat dese messieurs, en den Commandeur naderhant net weijnick bij haer neus neer zagen, want zij indereden den
een vos in haer net te vongen, maer juijst was het mis hier mede was het noch niet genoegh, want de waght onder mijn woorhuijs moester mede van daen, om 't gemeen in gedagten te brengen, off wel licht door dees off geene te divulgelen, dat vosburch schuldigh moest bevonden zijn, welck geroep oock door de geheele stadt in swangh gingh, om nu 'tzelve de luijden met noch meerder schijn van waerheijt in te drucken ziet den Commandeur de negotieboecken van verscheijde jaren tzijnen huijze halen, om daer in jets tot nadeel vanden administrateur uijt te zoecken, datter niet te vinden was, hier wilde den gemelten Commandeur thoonen, eenen Coopman en negotie boeckhouder te wesen, maer het was alzo veel offer den os inde bijbel keeck, hier mede was het evenwel noch niet genouch, maer men gaff den fiscael last, om tegens mijn inquesten te doen over het vervoeren van drie Leggers met kokus off clappus olij, die jck mettet jaght mallebaer nae cannerae hadt gesonden, om van daer wederom voor mijn swaer huijshouden, tegens den dreijgende oorloch van francen dn engelszr: zoo veel rijs te verkrijgen als het procedido van dien toerwijken konde, costende gemelten olij niet meer dan vijfftigh Rvers, geen ander voornemen hebbende als in tijt van noot, niet meer uijt comps maguasijn te trecken als het gemeen off de mindere dienaren, niet te min hadt men 't wonder druck, in het doen beleggen van verscheijde verklaringe 't mijnen lasten, zoo zij meenden, ende den fiscael kreegh onderwijlen veele vrijwillige hulpers om den Commandeur te behagen, da daerbij hun particulier voordeel te doen off andere redenen die haer best bekent zijn, dit moest oock zoo eenige dagen voortgaan, want men haddet onder dato 27en novembr ao 1672, in drie zeeckeren p: s: al na 't vaderlant aen de heeren 17en gesz: ondertusschen wierden alle natien door den officier en gecommitteerden verhoort, soo wel nederlanders als joden moren heijdench en canarijns, maer wat men zoght en door zoght, daer wiert niet hun