Jurisdictie Tuijnen Zuijder voorsteden, en tot verval van eenige kleene ongelden, brencht ijder huijs gesin 3 stuijvs ende de moren te samen 20 rxs 's maents op, 't eerste bij de burger officieren en 't ander bij d E adriaen Luijcasen voornt gecollecteert, en reeckeningh van gedaen werdende; hebbende de burger officieren onlangs van ons een nader ordre becomen tot hun na richting in 't briefboeck geregistreert onder dato 19 augusti 1677, ende comen sij tegen den avont de klocke 5 a 6 uijren, gelijck oock den Commandant van 'tfortje delft het wachtwoort van den gouvr dagelijx ontfangen — doen sullende uE nu jaerlijx, cunnen vernemen of 't getal vermeerdert of vermindert. de Christen ingeseten of hare slaven werden ordinarij twee mael des Iaers in den drogen tijt tot het boscappen ontrent dese stad en fortresse gebruijkt, om des te beter uijt sicht te hebben Wat malaccas Iurisdutie aengaet die strekt aen de noortcant verbij de rivur pannagie en Cabo Rochado tot aen calangh ontrent 18 mijlen, en aen de zuijt syde tot moar toe, ongeveer 6 mijlen en te landewaerd vr tot aen 't dorp Rombou alle drie plaetsen onder Iohor gesorteert hebbende en noch eenigsints daer onder gehorende /. om de noort tot aen voorsz: rivier pannagie en om de zuijt tot aen een plaetse genaemt Cassangh bij moar voorn gelegen, en voorts 6 mijlen de rivier opwaerts, aen weer syde sin eenige Boomgaerden en boomgaerden en Tuijnen, versien met verscheijde goede boomvruchten, voornamente mangestanges drivens en Carstanje, die d' jngesetenen nu meest in eijgendom besitten, en eenige die verre van de kant gelegen sijn, en d E compe noch toebehoren welke in de fruijt tijt aende gene die daer omme versoecken te leen gegeven werden mits de helft vande vruchten ten profijte van d E Compe moeten comen, d' andere sijn subject van
5642van de hondert tien te goden de Zuijtzijde Battantiga Lantbouw en rijsgewasch Luijcasen Landerijen aen elanderijen genaemt Marlimon, Ringie, en Cassan aen de Zuijtsijde hebben elck een riviertje 't zeewaert uijtlopende, en vlacke velden daer swarte roomse christenen, doch meest maleijers en bougijs wonen, hun voornamentl met rijs plantagie ernerende, en battantiga aen de noortcant gelegen, jonghst door de maleijers, die daer remoreerden, op 't aencomen vande manicaberse vianden, verlaten, en aen haer ten besten gegeven sijnde, soo is het rijs gewas aldaer en elders meer vermelt geworden, en zedert geen sonderlinge aenplantingh gedaen oock zijnde Ingesetenen, voornamend de swarte Christenen, moren, en gentiven daer toe niet seer genegen, en laboureus, met tegenstaende sij: deurgaens tot die nodige lantbouw aengemaent sijn, en in gebruijck gebracht is, hunne landerijen, diese van d E Compe voor niet in eijgendom becomen hadden, weder af te nemen, en aen andere die lust hadden deselve te besaijen, te geven, en oock eens 1200 rxs door d' E Comp:e sonder eenige Renten daer van te trecken, aen eenige sijn geleent geweest, die tot de culture wel schenen lust, ende bequaemheijt doch 't vermogen niet te hebben om te doen de oncosten, daer toe in den beginne nodich, en vermochten sij met hun padij of rijs aen d E Compe thoevrij te leveren, deselve penningen afte leggen, ende te voldoen om dese en andere te ammeren, kun — vlijtich tot het Cultiveren van landerijen te begeven, die hier niet manqueren en daer toe bequaem en vruchtbaer zijn om door dat middel eenmael uijt eijgen gewas leene de de bij daen langs dato dam
maer 76 lasten rijs in een jaer binnen d E Comp:e heeft voor haer dienaers alleen jaerlijx 200 lasten van nooden — 600 Latten dienen deurgaen, in voorraet gehouden jegenwoordich met 1430 lasten versien gewasch te kunnen bestaen, want ao 1668 ondervonden heb door het laten aenteij kenen van alle de rijs-plantagien met de namen van de Eijgenaers, waerse — gelegen waren, en hoe veel elik gaff— deselve in een Iaer niet meer uijtleverden dan 38010 gantangs makende a 6 lb yder 76 lasten, elck van 3000 lb, daer nochtans malaua Gewossen d E Compe tot eijgen behoefte voor kun soldaten, matrosen, en ambaghts luijden soo aen lant, als op de hier in 't vaerwater sijnde Jachten en chaloepen bescheijden, als mede voor hare lijfeijgenen, en gecondem neerdens, aen de gemeene werken arbeij dende, bij de 200 lasten jaerlijcx benodicht en tot noch 't sij uijt bengale of siam, sijn versien geworden, maer de fortresse siem doorgaens met 600 lasten geprovideert gehouden, wanneer den toevoer van de Javanen comt te gebreken, alsoo die van de hier bij gelege plaetsen seer kleen is— sulx de Ingesetenen op verre na net soude cunnen gevoet werden, die dan datelijck hun toevlucht tot d' E Comp nemen En voor hun gelt gerieft werden, jnvoegen uE gelieven verdacht te sijn de magazijnen van d' E compe altoos met voorrhael van goeden durabelen Rijs geprovideert blijven om bij onverwachte toevallen geen gebreck subject te werden, daer inne berusten jegenwoordich 470 — lasten —