bij noodt, eer dan van hier gesecundeert, een chialoup moet daer gestadich werden gehouden voor snauw van onse wacht, om de passerende vaertuijgen te doen aenleggen, ende bij noodt, d' onse te salveeren, gemelte eijlant geeft mede eenige saije, sulcx dat het d'oncosten van ons volck  bij nae op brengt, — van wat situatie ende gestalte het eijlant calpen tijn is, blijckt uE: genoegsaem inde cante, sijnde aende zuijtzijde— soo dicht aan ceijlon vast, dat men met hoog water noch al tot de knie daer door can waden, loopende oock 't ordinair padt langs de zee van ceijlon over 'teijlant heen zijnde oock tusschen palavi ende chilauw diverse zou'tpannen, die wij bij eenige quaetwillic heijt des conincx van candij, al mede meester sijn, om lichtelijck sonder moijte te destrueren; van de verdere situatie van codremale toe negombo: blijckt almede inde meergemelte consideratien, daer aan mij, om nae myn voornemen corste sin, sal gedraegen dus verre dan 't eijlant ceijlon cortelijck, ende haestelijck — rondsom geloopen synde, meine dat uE: de beste ewarentheijt noch sal geven, van 't een en 'tander oculaire inspectie te nemen, ende besonderlijck dat uE: de portugeese boecken des conings van portugael, die noch in wesen sijn, eens d'oorloopt daer uijt uE: sal connen sien, wat gebruijck de portugeesen hebben sich gehouden, ende hoeveel  den coninck van portugael aan dit eijlant heeft geleegen laten, schrijvende in seeckeren brieff, dat men liever geheel india soude laten verlooren gaan, dan ceijlon in perijckel van verlies te brengen, het is te beclagen, dat het werck niet alle compleet is, ende dat nae de verovering van dese stadt, daer voor geen meer sorge is gedraegen, sijnde meest door achteloosheijt verwaerloost, ende vande rotten op — gegeten, doch eijndelijck bij mijn aenwesen noch opgesocht, ende gevonden, die nu rE: werden overgelevert 38 E.
eer ick tot de lijste der navale macht, ende derselver employ overtreede, sal 't niet onnoodich sijn, noch eenige generale pointen voor te stellen, ende aenvangende met wichtichste generale concept over 't geheele eijlant, bestaende daer in dat de saecke met alle cracht dient aengeleijt, om 't geet op 't landt te behouden, ende om ons selfs soodanich vande vruchten des — lants te besorgen, dat wij van buijten niet behoeven, om waer toe te comen, de middelen niet gebreecken, soo se met ernst gebanthaeft werden de eerste middel om daer toe te comen, is wel den lieffelijcken ende godlijcken vreede op dit eijland ende dat wij van buijten van geen europiaen se, vijanden geturbeert werden, dienvolgens dienen alle wegen afgesneeden, die eenigsints den oorloch mochten verwecken de tweede middel is, het voor tsetten vanden lantbouw, omden sbuijten lantsen rijs te excuseeren, die nu het meeste geetder inwoonderen consumeert het aanplanten van cattoen, sal mede moeten gereeckent woorden, onder de aldernootsaeckelijckste middelen om mettertijt, soo verre te geraecken, dat men ons met met eijgen— weverije conde behelpen doch dewijl sulcx noch seer langen tijt sal vereysschen, dewyl aandesen cant van seer weijnich wevers versien sijn, ende dat jaffenapatnam pas soo veel wevers heeft, datse haer eygen lantvolck connen cleeden, en versien, soo moet men middeler wyl dencken op andere middelen namentlijck, dat men jaerlijckx den arreeck alleen aen onse burgerije tracht te vercoopen, ende die alleen admitteert, om op dese landen weder lijnwaten in retour te brengen, ontseggende alle andere vremde handelaers, besonderlijck mooren om alhier lijnwaten aan te brengen, ende onse penningen te vervoeren doch
doch dewijl soodanigen verbodt, voor ontijdich soude connen werden aangesien, hebben nu gepractiseert, dat de tol op de lijnwaten, die by mooren werden aangebracht verhoogt is, — daerenboven datse haereleeden niet bij de enckelde stuckx, maer in 't gros aan onse burgers moeten vercoopen, sonder haer — eenigsints toe te staan particuliere winckels te mogen— houden den tol vanden rijs die de mooren aanbrengen is gestelt op 5: p. r cento, die de inwoonders, ende cristenen van ceijlon, off onse burgers aenbrengen tot vrij, cleeden die de buijten of binnelantse mooren aenbrengen is thien pr censo, die ons eygen volck aan brengen niet meer dan 5: p. r cento, dat noch wel mach vermindert werden dit is dat noch, en om de cortheijt myns aenwesens noch maer op— colombo in 'twerck gestelt, ende sal op gale meer moeijten in hebben om dat die landen van seer veel mooren vervult sijn, doch is echter al in 'twerck gestelt, onse eijgen burgers, ende cristenen in landers sullen nu toe het aenbrengen der cleeden te meer geanimeert werden, dewil tegen de mooren anders niet conden bestaen, doch alsoo haer armeede sulcx noch niet wel toelaet, soo can d' E: comp. e met proffijt haer gebreck suppleren door haer eygen negotie in 't aenbrengen van cleeden, gelijck tot noch is geschiet, namentlijck: dat d'E: comp. e aande colombose syde van madure, ende aan de gaelse side van chormandel, ende bimelipadnam soodanige, ende sulcke quantiteijt cleeden doet aenbrengen als het volck slyten can Ceilon dan eenmael door godes genade soo verre gecomen sinde, dat wij uit onsen eyjgen lantbouw bestaen, ende de mooren verhindert hier cleeden aan te brengen, sal de daet, ende ervarentheyt doen blycken, dat ceylon een der gesegensse landen vande werelt is, ende daer van d'E: comp. e ende 't vaderlant groote proffen te verwachten heef Hebbende niet van nooden van buiten, maer sal een yder die der metter ren