adresseert, dunckt ons mede een groote stoutigh te wesen, schijnende ten principalen beroekkent door zekeren Latsje present hooft Pagter van t. o Arack branden-, wien met dat offitie zelfs gaern ware versien geweest, dog den welken als voor Vrij Superbe aangesien zijnde, voorbij gegaan is, wesende daar en tegen den voorn Penko, een Man onder die Natie van bijzonder stil humeur oprecht in Ommegang en redelijck bemiddelt, hebbende den Gouern oock ondersoeck gedaan of hij door giften of gaver eenige Leden des Raads tot het geven van hare stemmer hadde gedisponeert, dog geene onwettelijckh bevonden; gelijck hier van te zien zij, bij dato resolutie van  23 October Ao passato. — het Sabandarschap hebben wij gevoegt bij t' ontfangerschap, en die beijde bedieningen der Opper Coopman (nu provisionel der Coopman Van zijl) op gedragen, agtervolgens d'ordre door den heere (doermaals super inter dent) Cornelis Speelman, in den Jare 1667 hier gelaten, en bij uw Edelhe g'approbeert Op het invoeren van Copere Munt alhier hebben wij niet anders te seggen, dan zulx op het fondament van schuldige gehoorsaamheijd der Onderdanen aan haare wettige overheijd, bij uw Edelhds geciteert, ende als het de selve soo believen te verstaan, kan deur geset werden, want wij darom voor geen rebellij bedugt zijn geweest, wel wetende het groot onderscheijd der tijder Voormaals en nu, maar onse insigten bij schrijvens Verleden Jaar onder dato 8.
Maij zijn twee sins geweest. eerstelijck op den aard deser inlanderen, die dog zoo danig is, datse tegen alle Nieuwigheden zeer weer borstrij zijn ende dat de schatten die wij uijt hare handen koopen of ontfangen wel zoo veel respects meriteren, schoon zij schuldig sijn de selve aan d: E: Compage te leveren, op peene van hooge straffe, dat men haar met dese Nieuweijhd niet behoefde Onlustig te maken, ten anderen is bij ons doenmaals gesien geweest op het paijement tot de goude Koebangs requirerende, 't: welck wij Oordeelden en nog meijnen dat in geen Coper gelt kan ofte Immers behoorde te bestaan, want soo doende zoud, er bij na een half Capitaal van Koper toe gerequireert hebben werden
werden, na dien den Jnlander, gelijck doenmaals geseijdt is, zelden zoo veel seffens ter schaal brengt dat een koebang monteert, wij Ontkennen niet dat de kopere Munt onder een arme gemeente meer streckt, ten voordele van de zelve als nadeel, te weten voor soo veel het dienen Can, om de kleijne zilvere munt in mindere deelen te wisselen, en tot passar- ofte-Marct gelt te dienen, maar sustineren (onder Correctie) dat het niet behoord te strekken tot betalinge van Nagelen, ter eijnde den Amboinees die reeds traag genoeg valt in't cultiveren van zijn Nagel plantagie en die zulcx voor een gedwongen werck rekent, daar door niet meer afkeerig en Walgelijk gemaackt werde:, Jn Banda is mede een Arme gemeente, maar den Gouern hurdt heeft Jongst aldaar gesien en gehoord, dat men de pitjes, uijt Oorsaak al te zeer tegen de selve gesteken wierd, aan een kant geworpen heeft, wat uw Edelhen ons hierop nu verder believen te Ordonneren dat sal prompt na gekomen en agter volgt werden, Wij hopen innen Niet dat ^ decisie op t' stuck van den Indischen handel, tuschen ons en d' Engelsz, eenigsints in faveur van de zelve, om binnen dese drij Oosterse gouvernementen ofte eene derselve, ^slaan aan part te hebben, Haar zal, andersints zullen uEdelhdes apparent voor eerst om geen koper geld willen denken, wesende onse Cassa tegenwoordig met het secours van gelden dit Jaar pr de schepen aengebragt zoo wel van zilver paijement voorsien dat de Koebans nu glad door gaan en getrokken sijn, egter en sal niet dienen boven een derde van t: Capitaal in onse nu overgaande principale petitie uijtgedruckt, van dr goude munt gesonden, ten ware ginds genoegsame quart koebang aan de hand mogten sijn, wanneer daar van wel de helft mag werden voldaan en de rest aan zilver geld /. het gewasch voor aenstaande Jaar, zal buijten twijffel groot wesen, Immers niet minder zoo wij koper dan 1260 en Misschien wel 1600. bharen; Waar toe behalven de Soudijen, kostgelden @. dan al een goede somma gelds zal requireren, egter hebben op den Eijsch niet meer dan 80 duijsent Rijxds gestelt, om dat met het geen bij de Cas present in voorraat is, Niet