hier wert veel gesproocken gelijck wij oock uijt de Brieuen bant vaderlandt verstaen datter gewrocht is geweest somme u. d. e. mette engelsche Compe te vereenigen, is dat het selue om redenen tot nich toe niet en was getreffen, de redenen vandt doen ene laeten, hebben uwe E.
E. bij haer vluis soo dat ick hier op niet diep sal Speculeren, Doch en kan evenwel uijt haedt dien ick onsen gemeenen vijandt toedrage, niet naar laaten te wenschen dat wij soo treffelijcken werck een smael verricht moogen sien, het welcke van alle de weirelt geachter werdt de Eenige middel te sijn om de Spangnaerden ende portugen in dese quartier geheel te ruijmens De maleijen, tauanen, maccassaren, ende Chinesen zijn die gene die ons der Inlandtsche handel over al bederven, daer tegen verscheyden middelen sijn voorgeslagen, is voorgewent, Sommige hebben gemeijnt datms met alle de Cleden op de Custe van Cormandel opte Coppen. de engelschen, portugesen ende anderen behoorden, voor te commen, Daer uijt dat volgen zouwde dat de handel der Javanen macasseren en souw de commerste verallen, alsole gewoon sijn hare Cleden daerse den handel alhier mede drijven van die twe natien tet Coltis ene te becomen Kinderen hebben voorgeslagen datmen met het Sluijten vande Straten Sincapoura, Palimban op Sabon, de portugesen haren handel diese (alsnu noch dagelijcx drijven. op macasser is Gresij souden connente niete doen; in also de voorn natien (geen cleden meer en souwden becoomen. daer mede sij gewoon sijn de handel te drijven, souden daar genootsaeckt werden thuijs te blijven, ende ons den handel alhier niet Infructueus meer maecken Sommige meenen dat men met Cleeden) Thijs Sagou en andere waeren: tegens de vremdedk behoort te Cladden, ende alsoo haer den Smaeck vanden handel alhier benemen Daer wert oock voorgeslagen. dm van Ciams houdt te patann ofte thdoor, een seeckere munte van masen te formeren daer van een Idersmaes aende SCompangnie nae haer calcalate soude comsente bedragen 29 Cuijs 12 penning, diemen (alhier inde moluques in treijn soude moeten brengen, om te besteden tot een reael van 8 het stuck, Daeruijt datse meenen dat behalven de avance die de Compangnie op het goudtfouwde genieten (oock dit soude volgen dat de brendelinge wt (de moluques souden blijven, moetende haer retour in masen wederomme nemen daer aen sij grootelijcx op de custe van Java ende Elders souden moeten verliesen Oock werten somtijts gediscoreert dat men de vreemdelingen niet alleen verbieden soude van hier te blijven, maer datmes oock metter daet die gene die alhier quamen hare goederen Soude aenhalen is verbeurt maecken, daer voorse eenmael soo getracteert sijnde ons den handel andermael niet en houwden comen incommoseren Soo veel het Eerste belanght: het ware te wenschen dat de saecke noch in sijn Geheel stond is de Compangnie de schade ende inconvenienten niet alrede en hadde gevroeft, diese door het alte vierich opcoopen vande Cormandelsche cleden heeft geleden, tebant op dat ick Swijghe vande custe van Java ende andere comptoiren, Daer anderesn beter als ick van connen Spreecken wij sien onse pachuijsen alhier, als mede in Amboina ende Banda verbult met verscheijden. sorteringen daer van men den meesten hoop in geen 6. 7.
Jaren daesommige nimmermeer en sullen connen vertieren, Daer door soo groten capitael aller op de Custe in dese cleden besteet is, een langen tijt bruchteloos, ensonder retouren sal moeten blijven liggen tot groot nadeel ene Intrest vande Compe— Soovele het sluijten bande strate Simapoura, palimban, It aengaet, met sal daer mede de portugesen den handel in dese oosterse quartieren van Indies wel beletten maer de engelsen Javamis, Gouseratten atchiners onse gewaende brinden, Doch ons veel schadelijcker als openbare vijanden, menende het gene wij voor de portugesen souden hebben geslooten. voor haer geopent te hebben, sullen de vruchten van onsen arbeijt genieten, ende onder onse wapenen haren handel Coopmansscher wijse drijben, berbullende de Custe van Java o Macasser immers soo zeer met cleden als soijt voor desen is gedaen ar vijan rden liams es vresen gesterct in de el een derstaen.