vant' geboodene tegens den anderen gefronteert, waer gesien den makelaer bhaa, de radich chijna 2. endenthin ½ ropia ijder man hooger hadt ingestelt, beslooten Hagie. wel ernstelijk aen te manen de prijsen noch ijets te verhoogen, off anders geen cooper te sullen connen wesen, daer op repliceerde niet het minste daer te willen toedoen, hij waere cooper off geene, op welcke matterie, naer verscheijden discoursen goetgevonden, om te ondernemen hoet met het uijten van een anders geboodene sich wilde toedragen, dien ouden patroon aente dienen den thin (al soo die in goede quantiteijt bestont,) moste affstaen, al soo door andere daer voor meer gebooden was, dienende ons daer op, en dat wel onverwacht toe, hij dan alles wilde verlaten; waer op pasten Conform ons aengeslagene biljetten de goederen, aende meest biedende moste gaen, replicerende hij Hagie, dat mede wel conde begrijpen, maer niet anders dan alle soorten daer te saemen door een cooper voorgebooden was, en wij vrijelijck gelieffden vast te stellen indien hem eene zijner genoteerde sorteringen ontseijde, hij ons alle de andere souw laten aende handt houden, stellende ons voor, off niet considereerden den swaeren thoe van 5. pCto die ijder negotiant gehouden was te betaelen, daer wij (al schoon daer Excempt van waeren) echter eenige reflectie op — denden te nemen, waer op weder uijt den raedt scheijdende, bedebatteerden alle de voorverhaelde poincten wel grondigh en naer vereijsch siende het voor een seer eer vee beswaerlijk saecke inde Coopmanschappen aende handt te houden, gemerckt, niet alleen geen intrestpenningen soude connen affleggen, maer 's Compes credit daer door te declineeren staet, daer ten reguarde haer Edles tot batavia met hunne laeste missive de dato 13. 2br ons gelieven te ordonneeren 3. a 4. tonnen te gouts naer Choromandel pr wissel over te remitteeren, ofte wel deselve tot een pCto a deposito te lichten, en pr Commoditeijt met 's Comps scheepen naer Cheijlon om van daer derwaerts versonden te werden, aff te steecken d' E: Compe grootelijk soo in credit als reputatie soude comen te verachteren, comende echter tot desen laegen vercoop mede niet wel verstaen, ondertusschen den tijt tot over 4: uijren inden namiddagh vast door schietende, en alles bedebatteert wat te ponderen was wesende, wiert ingesien alle de goederen d' E: Compe excepto den Cheijlonsen Canneel, (daer hij Hagie sials blecq wat debvoiren men oock contribueerde, niet nae wilde luijsteren ofte geltbieden) en schilt patshoorn stont te loosen, en in contra den thin daer uijt treckende, aende handt te houden, oock geconsidereert Hagie, een sufficent betaelder, en moondas bhaa een bancqueroetier daer d' E: Comps voor heenen met groote travalje noch sonder schaede heeft affgeraeckt, is dies op hoope en vertrouwen d' Ede heeren onse reputable meesters int' leve vaderlant, als onse hooge gebederen tot batavia, in dit ons gedoente aengewende debvoiren en schuldigen ijver genoegen sullen gelieven te scheppen, om alle de voorverhaelde gewichtige consideratien met een samiger stemme ten meesten voordeele der generale Comps wiert goet gevonden en beslooten, al schoon den thin een halve ropia hooger conde reijcken, om de andere mede aff te setten den vermogenden Coopmn Hagiesjals- beecq. met alle de genoteerde goederen geluck te wenschen, gelijck naet besluijt oock gevolchlijck door den EE: Hr Commissaris, den E: president en den gantschen raedt geschiede, en dat informa als de aengeslagene biljetten op 2½ maenden stil swijgens hebben gemelt, off dat voor de contante betalinge 2. pCto rabath genieten sal Aldus gedaen geresolveert, ende g'arresteert int 't Nederlants Comptoir Otrent met den teren tie aen sen fe4 woor nich fol 4 ender po: 6 inden wecten — 100 k Ea
Comptoir Souratta ten daege maent en Jare als vooren, was ondertekent, Huijbert de Lairessen, Haetman, Joost Clant Herbert de Iager, T: I: Groenevelt, secrets Dese goederen dan op sulcker wijsr als boven staet, vercocht hebbende conden gantsch niet anders sien ofte d' E: Compe dienst is daer mede vrij beeter, bevoordert, dan alsmen met nochlanger te wachten, soude connen uijtwinnen hebben, want het waere al schoon, datter over 2. a 3. maenden ijetwes meer voor gebooden hadde geworden (daer toe togh in geenen deelen eenige apparentie sich verthoonden) soo waere het dan noch niet alleen te vergeeffs, maer oock tot schaede geschiet, want geconsidereert werdende, dat Jegenwoordigh d'intrest penningen diemen uijtkeeren moet, over d' Elff hondert ropas 's maents beloopt 't welck Jmmers tot een groote cancker voor d' E: Compe ende haer reputatie is streckende waer bij gevoeght, deesen Jntrest in genen deele, en stonde vermindert, maer met d' nieuwe procure merckelijk (al soo daer dagelijcx gelt toe van nooden hadden) vermeerdert soude hebben, dat dan seer qualijck met het remitteren van gelde, uijt dese plaets soude comen, want sonder twijffel met weijnigh aensiens ons meerder Jntrest soude affgevordert werden, daer nu met het dagelijcx affleggen vanden cooper, noch steets geprovideert, sullen connen wesen, tot dat wat nader secours met d' noorts scheepen, sullen comen op te donderen, booven dit alle, soo beneempt, d' negotianten alhier den moet d' noijt gehoorde Jmpost van vijff pCto, over der vercoop der goederen wanneer die weder vercocht werden, ende: dat van handt tot handt, al geschiede het, tot 5: mael in een Jaer, wat meer is, als t' selvige een Jaer stilleijt verbeurt weder den thol, tot darmen bewijsen can, 't selvige goedt veralljenneert te wesen, T translaet uijtschrifft door den Coninck ten dien fijne, in mandato gegeven, wert hier mede onder lettera C: nevens gevoeght, waer bij dan claerlijckt blijckt, wat ten principalen door saecke sij, soo weinigh coopluijden haer gepresenteert hebben, want d' benzaenen als timide menschen, connen tegens die vechatien niet bestaen, d' mooren schijnen tegens de heijdenen in dat Cas wat gepreviliseerder te wesen, want haer niet meerder als 2½ pCto in plaetse van 5: affgevordert wert, waer op den Cooper Hasjas belcq. 't eenemael sijn reecq schijnt naergemaeckt te hebben, al soo het daerontrent, met het verschil, vande verledene Jaers vercoop, over een compt waeromme hij dan wel wat meerder, als d' benjaenen, heeft connen, ende oock durven bieden, ter oorsaecken d'mooren in cas van travaellije, haer wat beter daer door connen redderen Desen cooper, is den selffden Hasjeas beecq daer den accusateur sich op beroept men hem weijgerigh gethoont hadde, om aenden selven 's Comps goederen te willen venten, 't selvige blijckt nu anders, ende is het ons evenveel, aen wien het toevalt alse maer slechts sufficant sijn, om ons naer eijsch te betaelen, — Op 't vierde poinct t' welck tracteert, of het d'meeste Dienste van d' E: Comp al is, dat men op Publijcque venditien d' prysen die een ander biet, verborg hout, ets: met d' reedenen welcken door den souratsraedt daer op gegeven werden, accordeere wij ons gaerne want d'achtercausigheijt deser natie is soo groot, dat niet om seggen is, alsoo sij gants een afkeer hebben, van een ander oversnuijfft te sijn, t' welck tussen mooren, ende benjaenen, in geenen 80 1a
geenen deelen stallen wil, want als t' geviel dat men int' openbaer, d' geboodene prijsen ten thoon stelden, soo soude het seecker wesen, dat d' meeste aensenlijckste coopluijden, niet compareeren en souden, uijt oorsaecken dese luijden soo veel travaeillje, soo vande gouverneur, als andersints aent hoff souden onderworpen wesen, want hoorende dus van soo veel duijsende spreecken, ende dat van particuliere coopluijden, 't selvige en kan niet minder als groote Jalousie baeren, ende d' subalterie, om daer oock wat smaeck van te Crijgen, alder-leij gewelden doet practiseeren, om haer hebt lust oock wat te boeten, voor al doet het niet weeten der prijsen ten desen tijden haer een groot voor3 deel, namentlijk nu met die swaere Jmpost, van 5. pCto getravaeiljeert — werden, want het verhoolen houden haer al in veel te baete Compt, om met den geseijden Jmpost haer personnagie te speulen, Vijffde poincqt, spreeckende vande Maeghschap der Maeckelaers soo fl4 wegens van Souratta, Agea, Amadabath, Broodra, Brootchia, ofte die  onder30 linge Collusie niet suspect zij ets:r wat antwoorde den suratsen raedt opt ede selvige is gevende, daer accordeert ons gevoelen, oock t' eenemael mede, want seer het een groot credit voor d' E: Compe baert, dus voornemende dienaers, die soo vermaeghschap zijn, in dienst te hebben, waer door dan oock, bij een jder, alle onse clachten steets voor andere aenhoort, ende aengenoomen worden, daer anders het acces ten hoove, veel verachteringe is onderworpen, en voor waer de lange Jarige denste, welcke deselve aen d' E: Compe hebben getoont, sijn vervolgens al met groote onrustigheden verselt geweest, waer omme dan het inder daet waer is, dat kissendas sijn ontslagingh heeft versocht, ende: dat seer ernstelijk oock aen mijn, t' welck in dese dangereuse tijden seer qualijck soude comen, niet pr faulte van andere, maer bij gebreck van sulcke bequaeme, stoffe, die dusdanigh aen d' E: Comps verplicht sijn, waer op men als menichmael gebleecken is, in swaerwichtige, ende: dangereuse occasien, sich ten vollen wel vertrouwen mach, d' Exempelen van dien sijn voor handen, want doen den gewesenen Hr van Teijlingen, noch t' mijnen tijden, uijt soura gevlucht, ende in zee was gesteecken om d' mooren volgens ordre te plaegen, doen heeft het openbaer gebleecken, hoe vigilant dese geslachte haer hebben vinden laeten, om d'verschilln van d' E: Compe met den grooten Mogoll. te vereeningen, Jtem nu een a. twee Jaeren geleden met d' invagie, vanden roover suwagie. en heeft den selvensijn eijgen huijs niet laten plunderen, ende meest in coolen leggen, om d' Hr van Adrichem zalr. niet ongehoorsaem te zijn van steets ontrent sijn E: te blijven, ende tot vertalinge vant' gene mochte voorvallen, te dienen etljkede daer sijn deurgaens veel laegen geleijt, om dese maeghschap in disgratie van van d' E: Compe te brengen, Edogh t' werden steets maer winderige— concepten bevonden, t' welck dan niet als te meer haet en uijt  voor haerlieder te causeeren, in voegen d'ongerustheden haer Jaerlijcx overcomende, beginnen haerluijder al wat te verdrieten, evenwel laeten haer noch steets annimeeren, t' welck met waerheijt moeten seggen, d' E: Compe wel te slaegen compt, sesde poincgt 't welck de stoffe van Emballagie raeckt, daer van in desen noch eensmentie gemaeckt is, ende alsoo daer niet tegens en hebben connen vinden, dat annoterens waerdigh geacht, soude mogen werden, soo dit ritijckel winnen meer rentie oock d'intrest beloopt utatie gelt het ullen men op van neer tot weder sen, wert lijckt. senteert hatien revivan 5: reecqe wat orsaecken llen Compe verborg wee rie vee f83 on4