die alle behoorljk met engelsz blancke coppen sullen connen mannen, sonder haer op bambain onineen te verswacken, dewijl het andere maer Inlantsz bodems connen sijn, die met weijnich volcq van haer gewoon sijn tevaren, en d' voorgen. t 4 stx dittos uijt Engelant nieuwelijcx aengecomen seer swack van volck g'iant sijn geweest.
Op d'aencomste van voorsz 4 bodems alhier, hebben wij naer nakeurich gedaen ondersouck oog niet connen uijtvinden, dat den oorlogh tussen onsen staat en croone van vranckrijck of Engelant op haer vertrecq uijt Europa noch gepubliceert was, maer wel dat den Coninck van Engelant getwestegens onsen staet had in 't werck gestelt, sonder reden en buijtenweten van het parsament, oocq den admiraalvangent met enige Engelsz schepen int canaelslaegs was geweest, twelcq sij voorgaven oude om d' vlagge g'schiet te sijn, doch wij conden daer van als doen niet anders gelooven als datse dien taerder enige smiras schapen hebben willen ontroven, geljk sij oock ( naer d' geruchten alhier) effectivelijk enige smirnisch vaerders soo genomen als verbrant souden hebbenden ambassadeur douningh was volgens haer voorgeven uijt den haeg sonder ordre naer Engelant geretourneert, en darom aldaer inden thour geset, doch waren der twee ambassadeurs van ons, en een do van spangien als doen in Engelant, die sij meenden, dat met het parlement wel soo veel tewege souden brengen, dat den Coninck van Engelant van sijn quaet voornemen soude desisteren. — voorsz rescontre tusschenonsz en hare schepen in't canaal soude even voor haer vertrecq uijt Engelvoor gevallen sijn, en waerom op gein 4 bodems oocq seer haestich haer depesche was gegeven, uijt vrese dat haer volck anders geprest soude sijn gworden ten oorloch, die sij echten, als doen niet seijden te weeten, dat sijn voortganck genomen hadt, en dat hebben wij noch al taliter, qualiter connen g'looven. — maer naderhant hebben sij noch voorgegeven hoe sij tijdinge van cust chormandel hadden erlangt van datter een bodem op madraspatnam soude g'earresseert sijn, die 4 â 5. dagen naer haer uijt geloopen was, en mede geen nader tijdinge van oorloch medegebracht souden hebben, waerinne wij geloofden dat ons wilden abuseren, niet alleen om dat het buijten haer gewoonte is, soo laet een schip naer d' custsenden, maer oock om datter op den 2e 9ber alhier een geestelijk persoon mach d' kari genaemt over congoende dieuw aengecomen is, die in't laeste van maij uijt vrans kryck souzij vertrocken, en expres vandien maijes.t afgesonden sijn, met brieven aen viceroij monsr loehaije en de directeurs generaels der roijale frans Comp. e wanneer wij uijt 2 frans gequalificeerde persoonen vernomen hebben, hoe voorsz geestelk pater tijdinge mede gebracht hadt dat vranckri en Engelant den oorlogh tusschen onsen staadt den 25e maert Jongstleden alsouden gepubliceert hebben, sweeden en denemarcken mede aende zijde van vranikrijck waren dat d' twee eerst gen. croonen 110 oorlogs scheepen met den anderen claer hadden, als vranck 70. en Engelant 40 stucx dos, en dat over d'selve commanderen soude den hertogh van sarck, die met d'dochter van coninck van sweede getrouwt soude wesen, dat vranckwijck 200 Emanne verdeelt in 5. troupen tegens ons te velthadt, over dewelcke commandeerden d'uuervolgende, als de prince van conde den hiertoch van Orleans, den hiertochduloreijne den marschal do longeville enden hertoch van krikij. soo mede datter 20 C man uijt Engelant naer vrand rijck g'sonden waren onder Commando van suc d'momet alsmede noch verscheijde groote officieren omme op d' gem. 110 schepen gebruijckt te werden, sulcx het ons apparent scheendat d' voorsz. 20 Eman varentvolck most sijn g'weest, hoewel sij voorgaven dat het voetvolcq soude wesen, voorsz geestelk persoon soude oock noch tijdinge gebracht hebben, datter oorlogh schepen in vranckrijck claerlagen, om in jnlio nu verleden nair dese Indien te comen. — Ten selven tijde sijn wij oocq van gequalificeerde Engels onderricht dat sij op 4 der verlede med maant brieven van Cust hadden gecregen, die  melden dat den oorlochtussen onsen staat ende croonen van vranckrijck en Engelant gepubliceert was, confirmerende, die luijden mede dat die d'Borcq d' fransz en Engelsz vlooten commanderen soude, alsmede dat den coninck van sweden, aen haer beijder zeijde was, sulcx wij genougsaem vaststelden, dat den oorloch tussen onsen staet en croonen van vranckrijck en Engelant g'publiceert was, En sijn voortganck genomen hadt, en 't welck wij uijt d'advijsen van persia van dato 19 7er den 11e 9ber alhier aengebracht oock sien, dat den E. heer directeur d' haes aldaer mede vaststelde, niet tegenstaande geen nader Tijdinge uijt 't vaderlant (:als van 15e Januari passo:) daer van becomen hadt en 's comp. s residenten in bassura op den 6en Iulij passo mede noch geen tijdinge hadden, dat den oorlogh was doorgebroocken, dewijl het wel soude connen wesen, dat onse brieven te lande afgjsonden sijn en die tijdinge in hielden in andere handen vervallen waren, omdat daer op scherpschijnt toegelegt te werden, en soo wij bij dit alles nochvougen hoe dat ons d' missive van pmo october passado, en der selver bijlagen, uijt bengala alhier aengebracht, waer van boven mentie gemaeckt hebben, gebleken is, dat
d' france 's Comps Iacht d meerman hadden aengerant, en datter een Engelsz bodem (die 5. maenden uijt engelk en Twee onderwege was geweest) in bellesoor was aengecomen, die niet alleen tijdinge bracht dat voorsz ^ rood met ons in oorloch waren, maer datter oock ter zee al een notable attacque was voorgevallen, waer ime wij een groote victorie souden b'vochten hebben, en hier bij noch eens stellen, d' geruchten die hierlopen, en voorseecker gelooven waer te sijn namentlijk dat d' Engelsz met haer 4 bodems van hier over bombain, nae malabaer gegaen, en die sij van bombain noch medeq'uomen hebben; 'E Jacht d' maij boom ontrent wingi god betert, g'attraweert en wegh g'nomen souden hebben, soo cmmen wij immers aen Oorloghtusschen ons en haer niet langer twijffelen, te vreesen sijnde,( niet tegenstaende de zijde uijt persia daermede niet versondent dat het niet ledicl sal sijn geweest, d'wijl 's Comps resident op wingurla wellicht met 's comps coopman sz aen lant sich oocq verlegen gevonden sal hebben off wij het nu aengaende de publicatie en voortganck van dien oorloch al wel of qualijck geraden sullen hebben. sullen uEdle handvijsen ( die wij nu alle dagen, met de reto nerende bassourasz schepen van persia of een ander oirt met een vierich verlangen te gemoet sien) ons wel aenwijsen dit voorige verhaal eenelijk gedient hebbende, op dat uEdle h: a: daer bij tot desselfs speculatie soude connen sien, wat tijdinge wij van diesaacke alhier van tijt tot tijt hebben g'hadt, en naer andere 's comps residentien hebben connen versenden. — met d'retournerende bassurasche schepen verwachten d' fransz natie vandaer oock haer schip vrs t Francisco gen. t en misschien oocq wel haren houcker d' St Talco. 22' octob. van hier naer persia gersonden weder ruch haer 6. bodems die sij hier hebben met namen d' Jachten d' S. t Joan bajona en d' S t Paulo d' groo fluijt desperance en de drije, cleene dos d' gilot d' Robbert en S. t denijs. leggen hier allecker en zeijl red uijt genomen den eerstgenommde, daer vrij noch wat aen te stellen valdt, men geeft hier voor datse oocq haer tzeijl sullen gaen, eerst om haer schip Sr francisco voornoemt waer te nemen, en dan haer met d'Engel in bembain of op mallabaer te conjungeren, welcke laeste natie hier oocq noch een nieuw fergat dat ont 22 â 24 stucken can voerenclaer gecregen en 4e deser naer bombain gesonden hebben. wij connen niet sien de enige coopmansz van hier met alle dese bodems willen vervoeren, maer eenelijk niet anders als prove en ammunitie van oorloch. het soude wel connen wesen, dat sij op onse herwaerts comende schepen toelegh maeckten en gesamentlk op bombain in haer voordeel gingen leggen, om uijt te comen so canse op d'selve sagen, en anders binnen te blijven, doch soo sij het laetste moeten doen, of uijtcomende nederlage crijgen, soo connen wij niet sien hoe sij dit haer naer Engelant raken veel min haer retouren hier noch wegslepen sullen connen, daer toe sij wel licht noch tijts genough souden hebben, soo sij het dae aenleggen wilden, en het voorige niet in 'T werck stelden. — Hoe het met beijde desenatie op d' cust chormandel en bengala Iegenwoordich is staande weeten wij m 't geen ons daer van als  van fransz vloote den 9e Januarij passo van hier 't zeijl gegaen, en haer verricht tot nu toe ter kennisse gcomen is bestaat in 't volgende namentljk, hoe dat voorsz vloote naer dats haer voor mature, gale, en galjettes verthoont hadt, en genougsaem als met givelt van battecaverdreven was) d' steven naertrincquenemale gewendt, en die baij niet alleen den 23e maert geweldeli in geloopen was, maer hadden dienatie oocqenige baterijen aen weder zijden derselver op gerecht om d'onse tincomen derselver te beletten, waerop gevolgt is, dat d' Inwoonders van plaets tanck gamme en Cotjaer (hun trouwe vergeeten hebbende) sich tegens d' E. comp. e aenstelden, waertegens oocq van franschen uijt armoede tot ons quam en overlopen, en onse op den 9e maij passo een uijtva haer deden, waerinne 't luijtenant, 't vaendraeger, en 9 soldaeten gevangen kregen, middelwijs stierven veele van d' haere, om nu dese onaengename en onhebbelijcke gasten onse baij, en wettig possessie te doen ruijmen, is den Edle hr ordinaris naat, en superintendent rijcklof van goed den 7e maij met een vloot van 12 schepen ( die naderhant van noch 4. wiert versterckt uijt gale baij naer derwaerts vertrocken, met welcke voor Trincquenemale verschijnende en voor 't eylant (va fransz beset sijnde, comende, hebben d' onse bij Ente prince eerst haer schip St Ioan baptista sprongen, en verovert, en waer door des anderen daegs het gemelde Eijlant bij ons dwars in den we genaemt) onder articulen van verdrach is overgegaen, en waermede (sonder datter ijmant van onse en maer 2 francoisen, en een  der swarten door onse wapenen gedoot sijn, die onhebbelijck gasten weder van 'T eijlant Ceijlon en uijt die schoone binne baij sijn geset, naerlatende hunne sterckten aldaer opgerecht 350. gevangenin buijten d' overloopers, 150. trouwlosesingali welcke laetste twee en twee ind' kettingh dienst doen, 4. schepen ( waeronder apparent 2. sulle wesen, die bevoorens om provisie naer d'cust gesonden waren, en aengehouden sijn, met na d' s. t Ioan baptista bovengenoumpt d' phenicx, d'europa, en d'jndiaen, mitsgaders tgeene op voorsz Eijlant, en inde schepen gevonden is. b'staande in 112 ijsere stucken verscheij. victualje, en admonitie van oorloch uijtmakende, om dien oirt alsdoen noch met hare macht 5. capitale, en 3 mindere schepen, waermede sij voord' aencomste van d'onse nen Chormandel vertrocken waaren, daerse niet alleen alle zeijlen blanck ageerde maer oock d'moorse stadt st thome den 23e Iulij verleden in 1½ uijr Tijts met gewelt haer verversinge souden hebben gweijgert hoedanig dese afrigce proceduiren d' moren hadden ingenomen en bset om reden dat d' mooren bhagen, en d' franscht bi comen sullen moet den TijtLeeren, wattet nu verder tusschen die natie Ende