getrocquen, & daermede geboeleert, welcke Enorme ende grouwelijcke daet, sij lieden seer haaten, gelijck gebleecken is datse 't voorleden Iaer, met bewillinge van meer geseijde Macassaren een dier Natien op Tenimber ter doot geexecuteert, ende onthooft hebben, — Beloven wijders in manieren als vooren, soo general: als int particulier, dort wie hij sij deser jnhabitanten van alle de Eijlanden, aen niemant ter werreli eenige slaaven, amber schilt pats hoorn, rochvellen, root, geel, veruw, noch te swart ebben hout, ofte eenige andere Coopmanschappen, die aldaer soude mogen vallen, sullen vercoopen, verhandelen, verruijlen, nochte veraliene, ren directelijck nochte jndirectelijck onder wat schijn ofte decsel het soude — connen geschieden, dan alleene aenden Oppercoopman, ondercooplieden ofte assistenten die Present aldaer Expres toegestelt ende gequalificeert sijn ofte naermaels vande nederlantse overicht souden mogen gesonden, ende gecommitteert worden Des en sullen de Nederlanders niemant van dese jnhabitanten geensints mogen beschadigen, alsoo tegens de selve geringh van macht achten te zijn gelijck sij oock belooven, de nederlanders niet te zullen doen noch van — iemandt met wil ofte weten te laten geschieden, dat om particuliere questien, tusschen eenich Nederlander, met ijemant vande haare, geen tumulte nochte oproer comen, veel min verbreeckinge van vreede geschieden sal, maer op t gevoechlijckste bij de voornaemste residenten, ende d'Orangkaijs, aldaer gemodereert ende — aff gehandelt sal worden, Dat de Nederlanders, gehouden sullen wesen, met haere schepen jachtes ofte Chaloepen, die aldaer jaerlijck x souden mogen verschijnen om het genegotieerde van daen te haalen, en andersints, d' inwoonderen jegen hunne ende gemelte nederlanders, vianden van alle jnvasien, overlast cracht ende gewelt te helpen beschermen, ende bevrijden insonderht de Macassaresse lorden draeijers zijnde meest verloopen bandaneesen, die sonder passe ofte vrij geleij vanden Coninck ende den Nederlantsen Coopman, aldaer comen, om reden als vooren verhaelt, uijt die quartieren te weeren, Met alsulcken verstande, dat de Nederlanders jegens des selffs— bont genoten, daer mede sij in vruntschap verbont, alliansie ende eenicheijt sijn (schoon de selve dese Eijlanders vianden waren) niet gehouden sullen wesen de sulcke te helpen bevechten, nochte — bestrijden, maer wel haer uijterste devoir te doen, omme hun met dese inwoonderen te vereenigen, vasten vreede ende een dracht te brengen soo 't mogelijck is, ende buijten Prejuditie der gemelte E: Compe geschieden can, —
Maer bij aldien ijemandt ter werrelt dese Inhabitanten, waer mede de Nederlander genoech saem in eeuwich verbondt sijn opongefondeerde glossen, sonder rechtveerdige oorsaacke, van off ensive oorloge gegeven, te hebben, ofte andersints (twelck strecken nocht tot schaade, ende nadeel van d'E: Compe) op ofte omtrent haer reeden, stranden, ofte — landen 't sij waer het oock soude mogen wesen, viantelijck quamen aan tasten soo sullen de Nederlanders, gelijckse schuldich sijn, haere — geallieerde, Iegens onbehoorlijcken overlast, moeten Protegeren Dat niemant sal geconstringeert werden, een ander gelooff, ofte religie aentenemen, maer soo d'inwoonders vant een ofte ander Eijlandt ofte Negorije genegen sijn, om Christen te werden, sal haer een— predicant, Leeraer, ofte Cranck besoucker, om hun het Christen geloove, beneffens zedige ende godt vruchtige manieren in teprenten, toe gevoecht worden, — Ende gemerct, eenige deser Eijlanderen, als d'Inwoonders van de negorij Laonte, Tavore, ende souvenanne, ofte lant streecke Maetwijck &nde Killemasse, gelegen op Timorlant, jegens alle d' Inhabitanten vant — Eijlant sera, ende de negorije Edoude aent noort eijnde van Tsenimber, veel tijts ende jegenwoordich noch in Oorloge zijn, ende leven, waerdoor e ende wt vreese van andere vianden, den lantbouw, ende visscherije ofte vanghst der rochen ende schilt paden, meest stil staet, sulcx gemelte volckeren dagelijcx meer en meer tot grooter armoede comen te vervallen ende de nederlantse Compe soo lange dese oneenicheijt in voorschreve Landen, coershout, de gewensten vruchten niet en soude connen Erlangen, Soo ist, dat de voornaemste Orangkaijs van genoemde Negrijen, ten versoecke ende overstaen vande Nederlanders, en de resteerende Orangkaijs, der respective Eijlande jnt gemeen met den anderen, jnder minne sijn geaccordeert ende over een gedragen, in manieren als volcht, — Dat van nu deser uure aen alle acten van viantschappen, over al in dese — Eijlanden sesceren, ende ophouden, nu ende 't allen tijden in overbreeckelijcke vreede, en vendracht leven, ende Negotieren sullen,— Dat jder een sijn dooden, die inden Chrugh gebleven sijn, int vergeet bouck — stellen sal, ende elck hun gequetsten op haer eijgen costen diese toecomen sal laaten cureren, ende genesen. — dat alle de gevangenen waerse sijn, weder vrij gegeven ende jder de sijnne sonder rantsoen daer voor te betalen, ofte genieten, thuijs gesonden sullen werden, — Dat alle de goederen, die gedeurende den Oorloge, soo nu als voor desen van wedersijden, sijn verovert, sullen blijven, ende behouden werden bij de gene daers Jegenwoordich zijn. eert
Dat niemandt wie hijsij, sal vermogen eenige oude koeijen uijt de gracht te haalen, het voorleden quaat wederom voorden dach te brengen veel min — Elckanderen verwutten, bespotten ofte schimpen. — Alle 'tgene voorsz: staet, hebben wij Ratos, Cappis: Lauts, ende orangkass mitsgaders Adriaen Oortsman, oppercoopman, in dienste van 8: E: Comp:e voornoempt, sampt die van sijnen raade, alhier op't Eijlant Tenimber — vergadert, goet gevonden, beslooten, ende gearresteert, om met dese— Eijlanderen ende d'inwoonderen der selver onder den anderen voortaen te houden, goede eenicheijt, ruste ende vreede jder sijn Neeringe ende beroep waer tenemen, vrij ende vranck te negotieeren, Coopen ende vercoopen, handelen ende wandelen, gelijck vrunden ende bont genoten, gewoon ende schuldich sijn sweerende ende belovende 't selve jder op sijn wijse, met eede onver breeckelijck te onderhouden, ende doen naercomen op pene dat wie desen vreede ende vast verbont, in eeniger manieren breeck ofte tracht te — breecken, als een muijtijn, oproermaacker, ende pertur bateur vande — gemene ruste, ten Exempel van andere sal gemulcteert ende gestraft worden, alles sonder argh ofte list in oirconden der waerheijt, sijn hier van gemaact vijff alleens luijdende, ende bij ons voorsz: onderteeckent int jaer onses Heeren Jesu Christij Ao 1646. den 2en dach der maent februarjo — Actum opt Eijlandt Tenimber datum ut sutra was onderteijckent Adriaen Dortsman ende lager stonden 21 mercken van de voornaemste Orangkaujs der boven gemelte respective Eijlanden met eijgen handen selfs gestelt ende namen daer bij geschreven, extrackt uijt de resoluitie noch lager stont. van dato 20en februario— Nota int jacht den Haringh gearrestee Gemerct voorsz: Orangcaijs ende groote van Tenimber naer 't teijckenen van't contract versochten dat wanneer weder met haer vaertuijgen ende goederen in Banda verschenen vanden thiende aen d' E: Compe te geven ende meer mochten vrij sijn, wil den veele eer ^ met hunne Commersien naer Banda tenderen voegende daer bij dat als dan onse residenten van't gene aldaer handelen mede geen thiende betalen souden, het welcke hun wt goede — consideratien siende op de Compste der Macassaren haer lieden voor dit Jaer bij Provisie op aprobatie van onse gebiedende Ede Heeren toegeseijt hebben, ende dat wij voor soo lange de Nederlantse logie hier staet ons best doen sullen, om van harent wege bij d' hooge overicheijt— ende was op dato voorcontinuatie tot sulcx te verwerven, — noempt bij den Ganschen raat onderteijckent