Compe op soo een manie gelijck men nu doet handelt; oock waeren sommige dier goederen uijt het gebruijcq van't maeken geraekt, en andere die nogh souden connen aengebraght worden waeren voor 5: a 6: Jaeren verboden in Japan te brengen; en soo was 't met den barnsteen gelegen, die de Compe hier tot groote schade hadt verkoght, die dagelijcx op batavia met voirdeel kon omgeset worden; om wat reden den gouverneur ons dit heeft laten vragen, en hebben niet konnen beseffen; dewijl hij weet, ons veele goederen verboden sijn geweesthier te brengen, off ten waere men hier uijt souw willen besluijten, vraaghs gewijse deselve (om nogh altijts aan de eene te blijven) souw werden toegestaan te brengen; oocq is ons van seecker tolcq voorgekomen hoe
hoe de kust taffachelas jegenwoordigh hier wel gewilt sijn, meenende de Compe die nu met voirdeel souw cunnen verkopen, te meer sij deselve op de kust beter Coop als voordesen souden hebben Ingekoght, en de Coopluijden gins daer mede verlegen souden sijn geweest, schijnende dit soo een inbeeldinge van hem te wesen, om dat de taffachelas hier soo goet koop sijn geprijseert, die daerom oocq beter — koop op de Cust behoorden te sijn, dat niet qualijcq met het seggen van den Gouverneur Ao 70: dat wij ons goet, om nogh voirdeel te doen, te duir inkoghten souw over een comen, bij aldien hij hem niet verder en hadde uijtgelaten, in te seggen, dat de Compede naegelen, Noten, en peper nergens Elders en wiste te vertieren dan in Iapan, waerom oocq genootsaeckt waeren, die hier te moeten brengen bij soo verre deselve begeerden quijt te sijn; wij merckende dit soo een opinie te wesen (niet wetende off sulcx uijt hem, dan off daer toe (om ons uijt te hooren) opgemaeckt was) voort quam; leijden het heel anders nae waerheijt uijt; dat hij hem dat in't minste niet behoefden in te beelden, de specerijen wierden voor 't grootste gedeelte naer het patria, en de rest deur gans jndia vertiert. soo dat Iapan niet anders als om daer van gedient te sijn, en wiert versien; off dit discours uijt een tolcq voorgekomen daermen weijnigh reflextie op souw behoeven te nemen
nemen. waer sij; soo hebben wij eghter ons verplight gevonden uw' Ho: Ed:e daer van kennisse te geven, om offer ijets onder moghte sijn, dat sijn speculatie meriteerde Op 22:en deser hebben ons de tolcken beright, datter, in Miaco eenige vermogende Coopluijden door den groot reghter en de Gouverneurs aldaer, bij den kop waeren gevadt, die haere coopmanschappen traghtel aghter de hant te houden, gelijcq sij alreets eenige daer van gedaen hadden, hebbende die bij andere luijden, in hunne packhuijsen verburgen, in hoope door dat middel de goederen minder lijckende, de prijs daer van te doen verhogen, en alsoo genoughsaem een monopolium op te reghten, waer in de verbergers dier goederen sijn aghterhaelt, en 2: van de voornaemste Coopluijden benevens haer in heghtenis gestelt, en soo vertrouwt wert moghten die goederen wel gecom fiskeert, ende de verbergers onthooft werden, dogh wat hier van seeckers wert, leere den tijt, Immers is daer door een generaele stilstant in de negotie veroorsaekt en blijven de goederen met de leste Joncq aangekomen voor als nogh onverkoght vande 21: Jonken en 2. wankantjes desen Jaere 1674: hier in Japan gearriveert, sijn tot dato niet meer als een wanckantje van Nancquin, en 7: Jonken die alle in Taijouan thuijshoorden vertrocken