Aangaande het verrigten vanden Capn Jan Frans met zijn vloot naar bima gedestineert, is ons bedenkens slegt en schandelijk uijt gevallen, dat anders niet konnen oordeelen of deze zaak zal bij haar Ed: op bat:a zeer euvel werden opgenomen, nademaet die plaats inde ooste mousson van batavia komen zeer gemakkelijk, en zonder het minste gevaar, is aan te doen, gelijk dan gebleken is, aande schepen pegu, de parel, en de sloep daradus, die zonder de min ste moeijlijkheijd zijn binnen geloopen, en ruijm 3: etmalen na haar makkers hebben leggen wag ten, dog niemand van haar te voorschijn komend zijn weder onder zeijl gegaan, om hare gedestineerd voijagie
voijagie te bevorderen, buijten twijffel zal dit schandelijk verdrijven almede geen kleene oorzake zijn geweest van het verongelukken vande fluijt de goude leeuw, ten aanzien hij van zijn ordinairij cours is afgeraakt, ende beneden saleijer heeft moeten om loopen, dat hem dan inde tijgers eijlanden heeft doen vervallen. uE: a: bedenkingen nopende gezeijde togt, te weten of de zelve van hier met de retournerende schepen uijt deze provintie, niet gevoegelijk zoude konnen werden hervat; waar over wij onse gedagten hebben laten gaan, maar kunnen niet oordelen deze zaak van zoo grooten importantie te zijn, dat daarom deze dierbare provintien van zoo een aantal soldaten als daar toe wel zouden vereijsschen, om zulx uijt te voeren, te ontblooten, nademaal wij reeds soo sober van krijgers verzien zijn, dat qualijk de posten kunnen bezetten, behalven dat de schepen met specerijen geladen costelijk zijn, en om geen kleene reden behoorden in perijkel gestelt te werden, zoo dat 't eenemaal van gevoelen zijn, zulx van hier niet practicabel te zijn, te meer alsoo dien gevlugten hoop der macassaren haar wijd en zijd onthouden, en geduirig van d'eene op d'andere plaats omswerven, daarse met sulke kostelijke schepen niet wel zonder perijkel na te Jagen zouden zijn, oordeelen dierhalven veel beter, dat die bezendinge van batavia met kleen vaartuijg als galjoots en sloepen, die inde ooste mousson die plaats genoegsaam konnen bezeijlen, ondernomen wierd, waar aan ook niet willen twijffelen of haar Edle zullen sulx bij aldien daar toe vermogens zijn, al hebben in 't werk gesteld, te meer haar wel Edele niet onbekent zij, dezen 't zaam gerotten hoop, de gantsche kust van Java onveijlig maakt. bij aldien wij vermogens waren eenige magt uijt
uijt te zetten soo soude dezelve zeer nootsakelijk dienen bruijkt te werden om de Z: oost, daar de eijlanders op scheijde plaatsen dapper over hoop leggen, voornamentlijk op let hij, moa en lakker inde negorijen Toutekaij ka &a hebbende die vande negorij toutekaij op letthijka voor d'engels verklaard, en haar vande negorij bat meal, die het met d' E: Comp:e hielden, vinnig beoor zoo dat reeds veele zijn gesneuvelt: nu ware het soo het ons aan volk niet ontbrak, dien wispeltui gen hoop eens onvoorsiens op 't lijf te vallen en m hulp der trouw geblevene bontgenoten, een goet getal van die trouwlose natie te bemagtigen, end als slaven (waarom wij zeer benodigt zijn) hier d' E: Comp:e te laten arbeijden. wij houden met uE: agtb: gantsch nodig, dat de va op Java omtrent de oost cerammers, hoe eer, ho liever werde gestuijt, dog op wat wijse men sul behoorde in't werk te stellen heeft zijn beden ken, het cruijsen met eenige sloepen in zee op die vaartuijgen alsse na Java oversteken, is vrijon zeker, alsoo dezelve ligtelijk bij nagt ofte andersins zoude konnen door snappen, maar is ons gevoelen, dat men op de zelve most laten passen, alsse gereet leggen, om van keffing af te steken, waar toe w een vertrouwt burger zoude te vinden zijn, welke met zijn vaartuijg daar geduirig af en aan voerom te vernemen, oe veel, op wat tijd en van waar hare vaartuijgen stonden te vertrecken, als wanneer wij ons moesten gereet houden, om dezelve met force en onversiens van hare stranden af te halen om haar door dat middel van die vaart; welk directelijk strijt tegens het jongs gemaakt contract, geheelijk te frustreren, on bedenkens zouden dit de sekerste middelen zijn dog bij aldien uE: agtb: bequamen en zekerder mogt weten aan te wijsen, willen ons gaarn 't selve