199Sulckx can al mede niet blijcken als bij de singuliere verclaringe en 't simpel seggen van hem leijdecker, behalven dat sijn E: niet poseert off dese penn: aen gemelten leijdecker bij den Hr souden sijn verstreckt op bodemarij (:t welck Jmmers vrij is) off wel op Intress off assurantie dat alle geoorlooffde behulp middelen tot den gepermitteerden en soo nootsaeckelijcke handel als daer is rijs en levens behoefte van Java te halen sijn getelt, Tot destructie van 't 119: 120: 121: 122: En 123:en artl van meergemelten Eijsch secht den H:r verwdr dat dit Jacht de phenix wel twee maenden naer des h:r verwdrs vertreck uijt amboina aldaer uijt gerust en herwaerts aengesonden is, sonder dat den hr verwd:r een eenige — stverrs aen gelt daer aen off in gehadt heeft, 201welck Jacht oock alhier door den gemagtigde van hendrick dame d' E comp:e te vercopen geveijlt en— aengepresenteert is, Edoch alsoo parthijen contrahenten inden prijs niet eens conde worde is 't selve wedernaer amboina geretourneert, sonder dat den Hr verswde int minste dierwege oijt is gemoeijt, wat nu daer Jnne afgescheept off geladen is geworden sulcx is den Hr verweerder onbekent, waeromme dan den Hr Eijssr den hr verweerder Inpudenter ten onrechten ende verkeerdelijck accuseert, dat sijn E: sich soude hebben vergrepen en directelijck overtreden d'ordonnantien en placcaten van — dE comp:e 203Behalven dat de placcaten die den Hr Eijssr ten desen adstrueert ter materie in questie ten meerendeele geheel met passen noch applicabel sijn, als spreeckende van verboden handel en waer bij d' E compe prejuditie in haren coophandel en Trafijque soude mogen comen te leijden 't welck 't eenichste doel is, van 't Instellen en Emaneren derselver, 200verte
hoe oudt absoleet en abrogaet deselve sijn, sal een ijder uijt den inhoudt des selfs ogenschijnelijck comen te blijcken en hoe verre die nu distituijt sijn is de minste suppoost vande E comp:e niet als al te wel bekent, waer werdt nu gepractiseert dat men comp:s dienaers met hare betightinge na huijs sent als 't 3de artl van den Eed mede inhoudt, isser nu niet Expresse last van alle saecken van Justitie alhier te beslechten, en werden ten dien eijnde selfs niet Jaerlijcx op 't vaderlandts retour publijcke biljetten geaffigeert, wie neemt nu niet meer als drie maenden gagie na huijs, in wat plaetse is off werdt geuseert dat Enige vrije luijden met haer schepen ten handel vertreckende bevorens onder Eede verclaren dat alle 't gunt bij haer verhandelt werdt haer eijgen en andere vrije coopluijden maer geen comp:s dienaers aengaet, Cslijpen van diamanten en 't opsetten van molens is meermalen mettet verhandelen van diamanten scherpelijck verboden, en siet men nu niet daer toe verscheijdene vaceren die Eenlijck hun werck daer van maecken, Ja werdender niet formele processen om 't misslijpen off ontrouwelijck toe Eijgenen van die, voor de collegien van Justitie aengerecht, 208welcke alle den Hr vernad:r niet allegeert tot approbatie off applausie vande selve mesulen maer alleen tot beweringe dattet oogh wit van d'E compe int Extirperen van verboden particuliere handel doelt, voor soo veel deselve comt te strecken tot schade en verachteringe van haer eijgen negotie, en op dat daer door niet soude werden veroorsaeckt dat den handel vande E comp:e niet alleen ten profijte van particuliere soude comen te vervallen en d' E compe in groote last— blijven steecken, verte uliere beenget op Intresste iddelen handel te halen artt dit verwod: waerts enige van trahenweder vers10 do daer useert. telijck dese ckende juditie comen ellen en eele
209maer in desen is bij den h:r verwd:r in genen deele over treden noch gepecceert, en soo der al bij sijn E: volgens 't voorgeven vanden h:r Eijssr ijets mochte sijn gedaen (t welck nochtans in geenen deele te en stemmen :) soo soude 't sijn geweest tot mainctementos en versorgingen van levens middelen daer de provintie van amboina seer schaers van versien is, en nootsaeckelijck hier mede vande cust van Java moet gestijft werden, die niet geeft als rijs, hoenderen capoenen gansen Eenden, loock aJuijn, gehoute Oijers, garnalen potten en andere snijsterijen, waer henen en Tot bevorderinge van welcken Nootsaecke lijcken handel de gemoederen van haer Ed:e selfs van Tijt tot tijt gestreckt hebben, als sijnde den H:r verwd:r bij haer Ed:e Jnstructie en Iterative missiven gerecommandeert eee desen gepermitteerden handel vande welcke d'Ecomp: selfs haer tsiende Trecht te favoriseren, oock is die schrale provintie in verscheijde tijden en selfs bij het aenwesen vanden H:r verwd:r aldaer sodanich van levens middelen ontbloot geweest, dat onder anderen niet meer als 2½ lasten Rijs bij d' E comp:e in voor Raet is geweest, blijckende bij Extract missive bij den Raedt van amboina aen haer Ed:e geschreven van dato 9:e maij A:o 1670: geq:t letter xwie sal nu den Hr verwd:r voor cunnen Imputeren soo bij sijn sal moghte besorgt sijn door verstreckinge van penn: op Intrest aen vrije luijden, dat Jegens dese schael heijt van levens middelen wierde versien, voorwaer niemant ten Rechten, 212hebben niet (Een tijde dat d' H:r pitt en speelman Respecter op de cust gouverneurs geweest sijn, soo wel d'opperhoofde van masule patanam en mindere dienaren tot paliacat verte