Item op 't Eijland Tenimber. / om laegh verbrand, ende diversz: klappus, en pienang Bomen omgekape twelk bij den Orangkaij Singa uijt ontsagh tot d E: Comp:s niet is gewroken maer. gedoogt, dat de oorspronk van dese questie is geweest om dat Neijneij saijmina beschuldigde van toverie en door den Orangkaij linga, als getrout met een Broeders dogter, daer in is voorgestaen dat onpartijdige verclaerden staande te houden het omkappen der bomen ten getale van 66: stx is waer bevonden na visitatie, nogh was door oulpartijdige verclaert dat boven de seven dootgeslagene menschen, nogh 2 persoonen bij neij neij zijn aangehouden, die haer lijff om agt Tail out gout hebben moeten lossen, wes genoegsaem Consteert Orangkaij NeijNeij schuldigh ende den aenvanger van dese questie op dit Eijland was, Jnvoegen den fiscael ordre stelde parthijen wedersijts hun zouden onthouden van alle extorsien, gewestpleginge &a ter tijd hij vande Eijlanden daer weder aenquam 'twelk aengenomen wiert / tot Tenimber, heeft den fiscael verstaan van onsen schoolmeester dat de Jnstitutie aan de kinderen dier Lantslieden stil stond, als ook de oude, als geen inclinatie hebbende om onderwesen tewerden, Cornelis Falksoor alias speelman, hadde van zigh zelfs geen magt, maer was met zijn vader in 'twist, en tweedragt die met zijn soon niet wilde versoenen, ernstelijk wiert versogt dat de twee soldaten daer mogten continueren, dat affgeslagen wiert, als ongelegen komende om twee persoonen soo verre tevaren, de principaelste versogten d'E Comp:s haer niet wilden verlaten, dat hun versekert wiert, meer gemten Cornelis Talckzoor
soo mede tot Babber, als mede op kisser. / — bemoeijde hem met questie van andre, en liet zigh ook ten hoof gebruijken, en op andre Eijlanden gewelt plegen / Tot Babber aende Corpsduguarde om redenen waren de voornaemste Orangkaijen van wetangh bij den fiscael verschenen, klagende nogh al over de babberjens datse daer voor bekommert waren, ende wel wensten dat dE Comp:e deselve tot gehoorsaamheijt bragt, zonder dat daer jets van belangh was voorgevallen; — Tot Etter hadde Radja Salomon de onse berigt dat de Jngesetenen tot manetoete. de vecxatie der portugesen niet langer konnen verdragen, en dagelx: quamen insgelijcx tot Etter. /.- overlopen met 8: â 10: â minder persoonen teffens, ende dat nogh veele meenden tevolgen, gemelten Radja dede verders berigt dat hij nogh geen wax voor 't laest ontfangene goet bekomen, en wel uijtgeset had alsoo de leverantie tijd nogh niet verschenen was, en bleeff van meninge in korten wacx overtesenden, versoekende verders voor den Jare 1686: versien tewerden, met een last rijs, en hondert lb: vlees, dat hem verstrekt is/ — Toc kisser is door onse affgesordene den Corpl Joost fredricx van Anna in Brandenburgh voorgesteld, als Commanderent sergt overmits hij die plaetse, bij provisie hadde bekleet met 't overlijden vanden serg:t Joost de proost; Een schoolmeester Nicolaes Blankaert wiert bevonden heel onbequaem te sijn tot oeffeninge vanden Gots dienst door een ergerlijk leven, hebbende d' Jnwoonders veele terugge geleert, en om dat goede werck niet tenemael te laten vervallen, hadde den Radja des ogtens, en 's avonts de gebeden laten doen, opgemelten meester, en hadde geen Commando willen obedieren, en op eijgen gnserr authorit: zonder Consent naer de affgelegene Eijlanden gevaren, den:/
Den Radja gaff klagende te kennen het ergerlijk seven van denselver schoolmeester, en dat hij de Jnlanders haer verkens dootstack op presext van een verloren, hoen, zonder het minste bewijs dat hij de Jnlanders ten laste seijde, die hij soo bangh hadde gemaekt en soodanigen vreese aangejaegt, datse hem thien schapen ende een buffell hadden gegeven, tot welkers restitutie onsen affgesondenen fiscael hem hadde geconstringeert mitsgaders ordre gesteld, wanneer hij tot gesondheijt gekomen zoude wesen, dan met het eerste vaertuijg naer Banda tesenden, het is teverwonderen dat desen meester wanneer eenige borgers met behoorlijk passe daer verschenen zij die wilde verbieden met geen Jnlanders maer met hem te moeten negotieren tot nadeel van d' E Comp:e het wax dat hij toe Etter ingekogt hadde is door den fiscael prijs gemaekt, ende in Banda gebragt, monterende 5: â 6: picols Voorts bandeerden zigh geheel tegens den sergt stoutelijk uijtseggende met niemand te doen te hebben dan met den Eerwaerden predikand Carolus manteauw, ende dat hij naer hem alleenlijk moeste luijsteren, Om den Gotsdienst niet telaten veragteren was hier voorgesteld als Schoolmr Lourens paijs die van Temmber geligt is, ende daer geen vrugt konde doen / — De Orangkajen tot kisser hadden instantelijk versogt, om met een gecombineerde magt vande orangkaijen letij, en Coeterakawera residerende op Lethij, en Moa te mogen varen naar groot Timor om aldaer vande portugesen revengie te nemen, wegens het dootslaen van eenige hunner onderhorige Lantslieden dat affgeslagen wiert, om dat onsen staat met de