Staet nu voor t'laeste te ouerwegen of geraden is d'E compe met dese tocht haer sal laten genoegen, alle vordere besendingen ende ontdeckingen staecken, ofte op hoope van gelueckige vooruallen inde saecken continueren sal, wat myn belangt, ick soude oordeelen dat men om eenige ongemackelij toevallen niet behoort achter wegen te laten en stemme U Eds goede meeninge dat het ongelooffelick is dat op sulcke groote landen leggende onder verscheyden gemachtichde climaten voor d' E Comp e gansch geene considerabele voordeelen souden op te doen syn, ende ick achte dat U Ede: genoelen op geen losse waen, maer op seer goede aenmerckin gen gegront syn, hadden onse genereuse voorouders met veele súckelingen, perijckel ende swaricheden, den wech tot een meerder
meerder gerustheyt niet gebaent t'gebouw vanden Nederlantschen staet inde orientalis soude op sulcken treffelicken fondament niet gevest, noch wij in soodanige verseeckerheyt syn, men moet oock niet meenen dat de rijckdommen van Peru ende Schatten van Mexico de spangiaerd inde mont gewayt ofte inden schoot gevallen sijn, ten heefter geen gout geregent, noch de gebraden gansen, als int Luije-leckerlant hebben met het mes op den rugge niet geloopen, sij hebben de cysten van fcatan inden slaep niet vermeestert, noch de grensen van Cusco al sluijmerende verouert, Schoone heerlijcke dingen sijn swaer, en alle beginselen van treffelicke saecken syn moyelick Hebben de Castilianen de Antillas sonder geuaer gepasseert, ende heeft Pisarro, ende Almagro sonder iemant vande haren te verliesen Cusco ende Cassia-Malca ingenomen, wat al moeyten, swaricheyt, tegenspoet, ia welcke overgroote oncosten hebben sij versorgt, om hare ingebeelde concepten uyt te voeren, den eenen verloor sin ooge, ende den anderen storff Schier van honger, t' verliep meer dan drie iaren eer haer voornemen geluckede, ende als alle haere middelen gespendeert waren, wat apparentien hebben sij meer gehadt, dan wij tegenwoordich hebben, aende stranden vondense gemeenelick wilde robuste en belliceuse menschen, maer inde binnen landen luyden die redelick goet aerdich, ende burgerlijck geregeert worden.
Door de voijage vanden Commandeur Tasman is het Noua guineesche Zuytlant bevonden wel twee duijsent mijlen groot te sijn, dat in sijnen omganck niet veel minder lants besluyt als het Noort en Zuijste America, datmen soodanigen groote streecke lants soude onbesocht laten en om eenige verdrietige voorvallen int vergeet boeck stellen is mijn erachtens een schadelicke Maxime strydende tegen den aert van een oprecht Liefhebber, welckers oogmerck altyt behoort te strecken (als vooren aengeroert