divine bescherminge des alderhooghsten bevoolen hebben verblijve, onderstondt, VE.s dienstvaerdige vrunden, wat geteekent Joannes van den Broeck, Hendrick Tilingh ter zijden stont Pawaijsangh int fort henrikus adij 28en Augs Ao 1682. /— Aan mijn neer mijn heer Joannis vanden Broeck, — Den 24:en octob:r is alhier gekomen d' signadje van addonare en heefft met hem gebraght 3: boutonders d'eene gen:t goeraij — en de 2: andere anachodan panalasser, sij sijn den 12. en deser op addonare g'arriveert, sij hebben hier oock twee schenckagies gebraght, een voor njrij, en een voor ons met een brieff voor ons en een voor njeij, 'twelck wij niet hebben kunnen lesen en de zoloresen gelooven wij niet, want sij kunnen dat lesen, soo alse willen, soo dat wij beijde brieven naar ons genomen hebben, omse na coepan te stueren, soo hebben wij oock gevraaght, offse soo lange waghten willen, sij hebben geseijt van ja, maar sij wouden Eerst na Lamakera vertrecken, en dan souden sij hier weer komen, en van hier na addonare, daar sullense waghten, tot dat ul: d' brieven weerom stiert, soo gauw alsij naar Lamakere vertrocken waeren, soo quamer een Lamakeerder met een prauw, en vraaghde om Een brieff dat signadje Dasje soude van daegh naar coepan vertrecken, doen ben ick van stonden aan naar Pamakera gegaan, en hebben daar d' prauw van Bouton gevonden, doen heb ick haar van stonden aan laete roepen ind' sanghadjes Dasjes huijs, en hebben haar daar ter deegen ondervraeght wat dat sij hier deeden, sij hebben geseijt als dat sij adonareesen op adonare gebroght hebben en om dat sij wisten datter hollanders op zolor waeren soo hebben sij dese brieff aan ons gewesen, en ons dese schenckagies gegeven, om dat sij d' compe kennen willen, dat sij— onder d' E compe staan, jck heb haar oock gevraaght off sij oock geen 's Comps siap off brieven en had, sij seijden van neen maar sij hadden een vlagh van d' compe maar hij was out, en het was oock lang geleden datse die gekregen hebben, sij seijden dat sij een brieff hadden het was goet om dan als sij hier van daan gaan en in zee komen, en haar hollantse, off france, off portugeesen, off maccassaren prauwen, off vaartuijgen, haar int gemoet komen, om te thoonen dat sij comp. s volck sijn doen heb jck haar ten antwoort gegeven, dat jck daaron schrijven soude, en dat sij soo langh waghten soude, sij seijden van ja, en dat de koninck van Boutou haar oock belast hadde om te sien offse een comps brieff bekomen kunnen, waar op jck van stonden aan een brieff gesz: heb, vorders wordt uE. s bekent gemaackt als dat hier den 6e deser een prauw van Lamahale aangekomen is en heefft ons gevraegt om een pas het welck wij haar niet hebben kunnen geven om naar biema te gaan, waer op sij den 9. en do alevewel naar biema vertrocke bennen. /— waarmede niet meer hebben te schrijven als wij bennen al t' samen nog kloeck en d' gesont daar wij dengelde godt hebbendageli.jk voor te dancken en verblijve onderstont uE dienaers— wal geteekent Sijbrant Roeloffsz: floris Iansz: lagerstont gesz: in d' Negrij Lamakera den 24. en octobr A:o 1682. aloupen sullen ijt waer ten ocken, ven aen zijn van staend schen, oock ken, nde radus jes, nde
Aan mijn Heer mijn Heer Joannes vanden Broeck Wij uE: dienaren laeten uE: weten als dat wij al tsamen (:god' loff:) gesondt bennen, daar wij god dagelijk hebben voor te dancken, vorders wort UE: bekent gemaeckt als dat den 27e septembr een Endenese prauw met padij daar op 30: man was met d' vier opperste van Ende met namen Ioean, pamerosie, ongo, en monie alhier g'arriveert sijn wij hebben haar dadeljk versoght om d' put op te graven 'twelck sij gedaan hebben, en hebbense met kalcken steen van binnen op gemetselt, dese gemelte vier opperste vand' kust van Ende sijn bij ons gekomen, en hebben ons gevraaght waar om dat d'E: compe op haar plaat niet meer en komt, en oock dat sij niet en wiste hoe off het met d' compe is, want sint dat S. r Wagenburgh dood geweest is, soo en isser geen scomp. s chialoup off vaartuijgh geweest, daarom versoecken sij aand' E: compe om haarljk comps vaartuijgen gelijk als van te vooren, en dat sij mee handelingh voor d' compe hebben, wij hebben haar tot antwoort gegeven, als — dat voorlede jaar een chialoup derwaarts soude — gekome hebben, en dat d'chialoup op zolor geweest is om derwaerts te gaan, maar dat d' soloresen geseijt hadden, als dat daar geen goede rheede en was om te anckeren, waar op sij seijden dat het niet waar en was maar datter goede ancker gront was soo wel ind' ooste mousson, als jnd'wveste mousson, ja beter als op— coepan, sij hebben 't ons gewesen d' rheede hoe dat hij leijt, soo wanneer uE: derwart een chialoup sendt soo beliefft crusaat gout en pathoolen voornamentlk te senden, want daar hebben sij om gevraaght, vorders sijn dese gemelde Indenesen den 28:en 88re weer naar ende vertrocken, vorders hebben d' soloresen een pagger rontom ons huijs gemaeckt, gelijk sij aan mijn hr beloofft hebben, verders versoecken wij aan mijn hr om d' trongh daar wij tegens mijn h. r van gesprooken hebben want soo wanneer d' Lamahaelders off die van addonaice ons slaven brengen omse daar in te verseekeren vorders soo bekomt UE: 4: sockels niet manquesen, UE: — heefft ons oock geseijt, soo wanneer der een prauw van Ende komt dat wij naar d' voorige slaeven vernemen soude die d' Lawaijangers aan d' E compe schuldigh bennen, maar daar sijn geen gekomen, die aan d'E: compe schuldigh bennen, als Zaberdijn, die heefft twee meijden gebraght, die sal selffs daar med' op Coepan komen om te betalen, waarmede verblijve uE: E:s dienaars, was geteekent Sijbrant Roeloffsz: en floris Jansz: ter zijdenstont op zolor intfort fredk hendk den 2e Novemb:r A:o 1682.
Copia, Translaat, Brieff door den Boutonse Sulthan aan't opperhoofft van Corpan gesz: Desen brieff komt uijt een oprecht gemoet van mij door de genade godts keijser van bouton, aan mijn vriendt de captn resideerende op Pawaijangh, wiens persoon de — groote god sijn zegen wilde verleenen om des Ecomps affairen in die gewesten te mogen uijtvoeren alsoo — deselve Compe regtvaardigh, milt, en rijck, zij in hunne wandelingh, mitsgaders vermaart door d'weijde werelt, Voorts maeck jck bekent aen mijn vrient d'Capt:n en sende bij desen 2: persoonen, als gesante om dat jck verstaen heb dat den captn moor anthonij hornaijmijn volck van bouton verboden heefft, niet op 'tlant van timor en solor te mogen handelen, waar tegens d' E compe mij vrij— toestaat 'tsij op malacca, china, off op 'tlant van Ceram; ambou, en andere plaetsen meer, d' vaart door d' boutonders vrijeljk magh gedaan werden. , Belangende 'tland van solor deselvige heefft voor desen wel onder den koninck van ternaten gestaen, maar nu staet ternate, en desselffs koninck nae d'jonghts verdestrueeringh nevens alle andere omleggende dorpen als addonare, Pamahale, Pamakera, trongh, alor, Barnoessa &a oock timor gelijk als in een zack gebonden onder de heer schappeije en gehoorsaemh. t vand' E: compe, dit is — 'tgeene dat jck aan mijn vrient d'capt:n laet weten voorts niet meer als sendt bij desen tot teeken van ware vriendtschap een stuckjen boutonse kleet, dogh van geender waerde versoecke deselve te wille aenvaerden, ter zijde stont in een ronde Circkel dit navolgende woorden, Isulthan saija ijldaijn adil ijlsagigh Translaat Brieff gesz: aan d' Vorstin njeij Chilij, door d' soon van d' boutonse paap Dese brieff sendt ick d' soon vand' boutonse paep, aen njeij Radja vand' Negrij Pamahale, om bekent te maeken aangaende ons geslaght, en tot een vernieuwinge vande verstorvene vriendtschap, jick die gesprooten zij uijt de assche 'tsedert d' scheppinge des werelts volgens — picophetie vand'mooren, dierhalven moeten wij soo langh d'werelt duijrt, onse trouw, hulp, en bijstant aan Elckanderen bewijsen, om alsoo onse god' te behagen, — voorts tot den Eijnde geljke tonweder heen en weder sweefft, soo moetenwe menschen tot den handel keeren tot dat ons leve Eijndige. als wanneer alles volbraght sal werden, voorts d' soon vand' paep versoeckt aan njeij radja Pamahala datse een quantiteijt bijltjens nevens Eenige zijde chindose gordels tot een teeken van haere waere meeninge soude verstieren, alsoo van dees tijt niet raers en hebt, om over te schicken, moet ten goeden duijden, Eghter soo gaet hier nevens een — kleen kisjen, dat versoecke in danck gelieve aen te vaerden. / voor dat daar namen sijn aven pperste bent plaat burgh als ompe als de— eijt was inde hij mente veer een inhr om d' bbent Donaice van