10000: stx: gesorteerde weder doen op raepen, maer dat en conden u E: evenwel ginder niet raden, en souden wij mitsdien bij contrarij successen door het in houden van ons geeijste niet weijnig hebben connen verlegen staen het is inderdaet een cleene quantiteijt cruijt daermede het Casteel victoria is versorgt niet meer bestaende als in 133: kisten, maer dat en weder spreekt mijne redenen niet waerom ik beraeden waere uijt de witte leeu van 't cargasoen voor amboina en uijt klaverekk van't bandas Cargasoen elk 6000: lb: te lichten, ten opzigte mij Juijst die soobere voorraat soo precijs niet bewust en waer, behalven dat het mij hier in't midden vande vijand aen geen kruijt moste haperen veel minder altoos als uE: daer men nogh niet wel droomen can, waer zoo ten eersten een schielijke gevaerlijke vijandt vandaen soude comen, sullende u E: ook buijten twijffel bij visite der scheepen die daer zijn aengeweest wel soo veel cruijt extraord: uijtgevonden hebben als wij van uE: gelicht hadden en 't gunt indiergelijke occasie van gepresumeerde verlegenth:t niet en behoorde te zijn versuijmt gewerden, want het en is mij niet eens vreemt als ik 1000 a 1500: en meer lb: cruijt in een schip vinde, meer als op zijn Inventaris bekent staet, om dat ik het door naeuw ondersoek als verscheijde mael soo heb ondervonden. / Jnsgelijks waren mij de gelichte off om wel te seggen t geruijlde gesonde soldaten al vrij wat noodiger alhier als u E: ginder, daer ook de provintie amboina alsoo weijnig niet is geincomodeert als banda off ternate boven dat ik daer met alhier in het gebruijk clene winste reecken, zijnde het volksken van seer sobere Calibere en teedere Complexie gevonden, en die nog daer en boven haren bestemden tijt voort meerendeel hier tot macassar schijnt geweest te zijn, gelijk misschien ook zommige vande onse de hare tot amboina is bestemt geweest, het is waer dat de guarnisoenen vande provintien, altemael seber en ver onder 't geordonneert getal bennen, macassar heeft van tuijg borgen eene nder enste minininge en dat geen doening tot nijn sulke haring niets
heeft nooijt geroemt van overschot, en heeft ook het niet hoeven te doen, om dat het daer niet is geweest wij hebbender vele op macasser begraven, maer al meest gestorvene van ziekten, die licht in amboina niet sou hebben willen off misschien connen leven: den oorlog op macasser is swaer, maer even wel minst, voor die daer meest van roepen het geene godt de heere met plag en bezoekinge wegh haelt, moet dat Juijst mede op des oorlogs reecq: staen voor een ord: post dan ist alleen veel Comps dienaren gecost hebbenden oorlogh, en soo 't al mede waer is dat zij de provintien soo ont bloot van militairen heeft gehouden voor wie is het dog geweest als voorde ruste vande provintien; wat anders was het, doe den nooijt volpresen heere de vlaming van nest tot nest nagt en dagh most zuckelen soo veele Jaren achter malcanderen om de macas saren en hare aenhangh uijt de costelijke landen te drijven en in welken tijt het inde provintien met de besettinge nog al vrij soberder somtijts is gestelt geweest, sonder datter zoo veel swarigh:t in gemaekt wierde, waer van daen condogh nu heel onverwagt inde provintien eenig onraadt opcomen, off het moste procederen uijt een reber lie vande onderworpene en bij gelegene volkeren, ik mens niet dat lieden van ervarentht daer tegen heel swaer moedigh aensien, en waer door ik geloove datter nog minder te vrughten sal wesen, wanneer naer behoude varen van dit scheepjen Comp:s vercrege zeege alhier ginder bewust sal zijn, hebbende van alle tijden aende quaed aerdige haeren eenigen troost altoos op dese monarchie gesteunt.
Belangende de tijdinge die uE: soo van sr nacke als van hr president de Jongh wegens de manilhas hadden verstaen heeft zijn E: mij mede verhaelt ik houde het voor een en: deselve en dat het vaertuijgh waer van nacke spreekt van mindanauw en niet vande manilha op gresse geco men zal wesen, de Copinjase chinesen hebben allange, het ooge op de manillas gehad ook al ijets getenteert weijnigh 't hunner vrome; ik soude mij evenwel soo hee seer niet verwonderen al wasser van dit getrught ijets