Van sumatras westc:t ond:r dato 2 Jann 1678 stoockebranden, en Scheurmakers deser westcust commanderije d'volckeren van Delaccan, Cottatenga en te landewaart van geseijde Cottatenga tot achter padangh langs den voet van't geberghte d'pauwers, ende naar dien 't gene, twelcq tot bevestinge van dese trouwloose meijn eediger haar natuijr, eijgenschap en comportement te zeggen valt, genoegsaam bij onse voorgedachte instructie corte beschrijvinge, als resolutie en brieffboecken te lesen stant, zoo en zall 't niet nodigh wesen, dien aangaande in desen eenigh nader verhaal te doen, maar eenelijck te noteren, als dat geene van dese drije plaatsen ijets anders meriteeren waerom wij genootsaackt zijn deselve en voornamentlijck pauw met die van padangh off in een goede harmonie te conserveeren, off ook well, om haar, gelijck voorheenen zoo veel Iaeren gedaan is, wederomt eenemaal te verjagen, en hare plaatsen desert en onbewoont te houden leggen, dan alleen om daar door een veijlige en onbecommerde passagie voorden gouthandel te mogen genieten, dogh gemerckt, dat dese pauwers en haere complicen van een twistgierig en bijsonder wrevelmoedigh humeur geregeert worden, ende dat men ingevolge van dien de Eenigheijt niet langer met haar en padangh machtig zall wesen te beschermen, als 't haar eijgen quaat aardigheijt maar zal comen te gelieven; zoo zoude Ick van advijs en gevoelen blijven, dat men deselve daerom ook, soo haaft het sComp:s gelegentheijt maar eenigsints quam toe te — laten, op 't lijff behoorde te vallen, en haar geheel weder te verdrijven, zonder na dat om geene reden ter werelt te gedoogen dat daar ijemandt andermaal besitt op de boven plaatsen als Songij Laras, secaboe, Limboe, bocqueth en Loeboe prrauw in possessie genomen wierden, alwaar 't zake, dat men om de veijlheijt der wegen, en om den bergs man noch all te beter te protegeren, en onbekommerder tot ons te doen affcomen, op de voornaamste passagie bij Limboe boucqueth een wacht huijsien voorsien met vier cleene stuckjens canon, ende beseth van een nugteren vigilant sergiant nevens 10 a 12 gemeene
Van Sumatras Westc: ond:r dato 2' Janu 1678 gemene soldaten zoude moeten opwerpen, zullende dese lasten en d'uijtsettingh voor 4 â 5 maanden van een troup van 350 a 400 zoo blancke als swarte soldatesque dE: Comp:e het vierendeel soo veel niet costen, als haar nu dese hinder paelen in Een Iaar wel comen te doen want in plaatse dat men pro dato van dese laaste troublen hier Iaarlijx ongeveer d' 4000 e gout alleen plagh te negotieren, soo komt t nu pas op 14 15 â 1600 theijlen aante loopen en dat eenelijk ter oorsaeck, om dat dese voorsz: moeijtemakers als thaar maar gelieft off inden Zinne Schiet, deswegen datelijck sluijten, en met schatten en scheeren vanden — bergs man aanvangen, en alsoo als door andere quaade tractementen die gout handelaars van ons verjavjen, sonder dat wij off padangh magtigh zijn, daar in anders te voor sien, als door de starcke hand, en een vereijsschende en daar toe benoodigt zijnde secoers en ontsett uijt batavia; want hoe schadelijck het anders voor het oppergesach deser Commanderije is, ijets buijten dien te willen, beginnen, en onder dese trouwloose mahumetaanse bontgenooten en onderdanen aante vangen, daar van hebben wij tot leetwesen in dese cottatengers en pauwers all wederom een levendig Exempel en nieuwe spiegel, naardemaal dese quanten haar reets niet comen te ontsien, de soo onlangs niet ons gemaackte vreede, te turberen, ende door het verjagen en berooren van haeren Gouv:r poetij van all zijn tijdelijcke middelen op den 20:' novemb: des nachts in't werck gestelt en volvoert, als door het terugh houden en weghsteecken van onse bougijse en amboinese overloopers zoo veel als met voeten te treeden, En overzulx soo segge ik hier noch andermaal dat het voor dE: Comp:e en haeren commandeur soo lang ondoenelijck zall wesen, om dese landen en hare regenten tot een goet verstant onder den anderen te brengen, als het de winsten deser cust niet en zullen connen opwerpen, noch de gelegentheijt toe laten, om de voornaamste autheurs en Scheurmakers van hier te verdrijven, en door de starcke hant noch wederom eens exemplaar te straffen, mitsgaders dese cust dan voortaan in dier voegen beset te houden, dat men bij de minste quaade geruchten en vreesende opstanden sich altijd bestant
Van Sumatras WestC: ond:r dato 2:' Jann 1678 bestant vint, om met een troupe van ten minsten 100 coppen daar bij te springen, ende questieuse parthijen alsoo met authoriteijt tot verdraghen eenigheijt te constringeren, zullende ook soo lange, als dit niet geschieden kan, niet raatsaam wesen, dat men sig heel veel op den blooten naam van Steedehouder des minanghcabousen Conings verlaat ofte verheft, maar datmen deselve eenelijk gebruijckt en in vigeur tracht te houden, daar men selfs magtigh is, die te moincteneren, gelijck als dat hier tot padang en op — Sillida door onse presentie geschieden kan, aangesien het togh maar een opgesochten deckmantel is, gepractiseert om daer door ook onse regeeringh onder desen twistgierigen en uijt dat gebergt affcomstigen hoop wat smaekel: te maken, maar niet, om daar door van dien priesterlijcken vorst eenige hulpe off assistentie te verwachten off te genieten, gelijck ik mij zulx in 't eerste jmagineerde, en daerom daar aff preuve hebbe doen nemen, doch zonder eenig effect en zulcken slechten beschaepenheijt dattet sig selfs schaamt en waar bij dat nu noch comt, dat men 't zed:t 't overlijden van gedagten ouden priesterlijcken vorst ook noch qualijck te weten heeft cunnen comen wien dat gereghtelijck gesuccedeert, en in zijne plaatse gehooren is, als zijnde daar van hier zeer divers gesprooken, en verhaalt dat in't eerste d'vierhooftbhandares, met namen bhandara poetij van songeij Trap, bandara panjang van betipoeserrephada vand 12 cotas in't gebergte, ende bhandara van priangen d'verkiesinge van een successeur gedilaij:t en opgeschort hadden om datse hier in niet eens hadden — cunnen worden alsoo den eenen d' geadopteerde soon — Iangh de pertuan inderma, en den anderen wederom d' susters soon vanden overledenen keijser Iangh de pertuan maradja de raadja, als rechte Erffgenaam en uijt de vrouwelijcke Linie, die hier de successie toecomt affcomstig zijnde, begeerde gecroont te hebben, en dan noch wederom, dat de gedagte vier hooftstenden dus in questie zijnde, en de zaack niet eens wesende d'opperheerschappije in tween gescheurt, en daar aff de binnen landen, die meestnade oostcust van dit Eijlant