wierd ons zoo even desen morgen van colombo telande toegebracht een packettje papieren, waar onder wij gevonden hebben, een briefie doorden commandeur en raad tot gale aande heeren gouverneurs en raad tot colombo voorm: op den 3:' desen geschreven, het welck vervattende veel nieuws en van groote importantie aldaar tot gale aande onse door een Engelsch capiteijn gerelateert, die met zijn scheepje deparel van madagascar ter gemelte plaatse was aangekomen, en vindende hetselve in verscheijde dingen accordeert net sommige zaeken, die ons, en uE: reets bekent zijn, zoo gelooven wij geen reeden tehebben, aan dit rapport te twijffelen, maar blijde te zijn, soo goede maren uijt het vaderland, en wegens den staat aldaar temogen ontfangen, soodanig uE: gemelte briefie omstandig zal verthoonen, het welk wij ten spoedigste hebben doen copiëren, om nevens desen aan uE. soo het mogelijk is voor desselvs vertrek tecommuniceeren, ten Eijnde uE: misschien nog occasie vinden mogt, hier van ook kennisse tegeven aan haar Edele achtbare tot batavia, soo westbroek nog niet vertrocken is, van gelijcken aanden heer Engelschen gouverneur tot madraspatnam, waar mede wij dus cortelijk besluijtende uE: een behouden reijs, en godes zegen toewenschen, blijvende. onderstont uE: goeden vrund, was getekent, hendrik adriaan van reede, ter zeijde stont in 'scomps thuijn tot nallaer buijten Jaffanapatnam den dertienden october anno 1690.- Cormandel
Aan den Heer gouverneur Laurens pit, mitsgaders den Raad, Tot nagapatnam. wanneer wij uE: hebben geordonneerd, den mallabaarsen peper voor niet minder, dan 23: p/s suijver gelt, boven op de marcten te vercoopen, is zulx geschied, om twee oorsaken, eerstelijk, om dat men ons adviseerde, de particuliere inlandse coopluijden met haren peper niet meer overquamen, off ten minsten met seer kleijne quantiteijt, ende tweede, op dat door het vercoopen van meer gem: peper tegens soo hoogeprijsen deselve niet en soude vallen in handen van andere Europeen, ter custe cormandel negotieerende, ende dewijle ons door den raad van nagapatnam sonder Eenige redenen tegeven, off particulariteijten, seer abruptelijk wierd geadviseert, den vertier der coopmanschappen stil stond, oversulx de negotie gestremd was, soo hebben wij bij onsen laasten brief, gedateerd 23:' september, betoond, verlangen tehebben, den gouverneur op nagapatnam mogt wesen gearriveerd, om redenen te ontfangen, waarom gem: negotie soo verre had stil gestaan, en of zulx was de schuld vande methode vande negotie selver, dan wel de trouwloosheijt vande makelaars, van welcke twijffelingen wij ons vinden ontslagen door de mondelinge informatie, die wij door gem: heer gouverneur Laurens pit op zijn E: verschijning alhier hebben ontvangen, namentlijk dat door den gestelden hoogen prijs op den peper de inlandse handelaars soo wel van mallabaar als maijsoer en canara gelegentheijt hadden gevonden, haren peper over tebrengen, ende de marct vand' Ecomp: te bederven gelijk wij bij onse successive brieven altijt wel hadden gevreest, dat geschieden soude, aangesien ons geheele concept, om d' Ecomp: meester te maken vanden peper handel alleen, daar over gefondeert was, dat d' Ecomp: net veel minder oncosten haren peper op cormandel te water konde overbrengen, dan de coopluijden telande, 'twelk door al tehoogen prijs die wij in den vercoop mogten komen te begeeren noodsaackelijk vervallen, en veranderen moet Zijn E: den heer gouverneur heeft ons ook verseeckerd, alle Europeen, op cormandel bescheijden, door dien weg den peper hebben weten in handen te krijgen, en ook altijt zullen weten in handen tecrijgen, ons aanwijsende een Exempel in de deenen, francen, en Engelsen, die door behulp van haere coopluijden reets considerabele partijen peper in handen hadden, die noijt, in 's comp:s packhuijsen geweest, ende ook noijt uijt deselve gekomen waren, waar uijt dan onfeijlbaar moet volgen, wij den gehelen peper handel moeten Erntfeste, manhaffte, wijse voorsz: seer discrete. staken,
staken, en verlooren laten gaan, off eenmaal een vaste prijs stellen, waar door wij versekerd zijn, andere coopluijden bedorven moeten werden, en wij bestaan konnen, ook nooijt gedagten tehebben het oijt in onse magt vallen zal, Eenige europ een off inlandsche coopluijden tebeletten, peper te bemagtigen, en in handen te krijgen, maar wel, dat zij deselve op decusten van india, met geen winst zullen konnen vercoopen, voor zoo verre de inlandse handelaars aangaat, die dog telande moeten komen en sware tollen betalen. — Naar aangemerckt wij vande cust absent zijnde, omveelerhande reedenen ons niet bequaam vinden, kennisse te hebben van alle veranderingen, die dagelijx aldaar konnen voorvallen, Ja selfs soodanig wesen souden konnen, deselve noijt ijmand in gedagten souden konnen vallen, dat het ook noijt een prijselijke saak is geweest, coopmanschappen door een vasten prijs te— bepalen, die zoo veel veranderingen onderworpen zijn, soo — hebben wij gemeend, dat men aande geene aanwie men soo — grooten gebied, en administratie heeft vertrouwd, gelijk soodanig is het geheele gouvernemend van chormandel, van gelijken wel mag toevertrouwen het stellen van prijsen, van soo — veranderlijcke coopmanschappen, ende dat de trouw, en Ervarendheijd, en beleijd vanden gouverneur pit niet anders kan beloven, dan dat den selven daar omtrent handelen en ageeren, zal, als een vroom, en Eerlijk gouverneur, ten voordeele van zijne heeren en meesters, zoo vinden wij in desen geen swarigheijt sijn E: ten opsigte vanden peper negotie te qualificeeren, de prijsen vanden vercoop telaten clunmen of dalen, nadat hij bevinden zal, de tijden tot interesse vande generale comp: komen te vereijsschen, Egter hier omt:t meenende temogen bij doen, wij van gevoelen zijn men binnen in het land den prijs beneden de 20: pao d' bhaar— niet behoorde telaten sacken, dog door dese consideratie— begeeren wij den gouverneur niet tebepalen, maar laten sulx bij tijden en gelegentheijt aan desselfs oordeel, en goedvinden over, soo het notoirlijk teblijcken quam, nodig te zijn, men dese taxatie aldaar tercuste overstapte, ende marct nog lager liet dalen.