E. oock belieuen reecke. te maecken, dat hier Jaerlycx ten minsten 60. a 70O ffealen In contant gesonden werde, tot betalinge vande garnisoenen alhier Inde molucos, want u.
L. wel connen considereren dat het verstercken & betalinge vande garnisoenen, meer gelts consumeert als tgene tot de negotie ende handelinge van doen Is, hier Is voor desen geen cleynne taul te begaen, ten tyde men de soldaeten met gelt behoude te betaelen, het welcke de principaele oorsaecke is, dat dese Inwoonders vande molucos, sulcke kennisse vant gelt becommen hebben, datmen qualyck van haer yets anders als voorgelt can becomen, het welck ten tyde vande portuquesen, als mede In onse tyden voor de compste vande Spainguarden, soo niet en placht te wesen, want de portuguesen haere soldaeten altyts met cleeden betaelden, mede als de Inwoonders yets van malcanderen cochten, werden oock met cleeden beth uytgesondert eenige cleynne waeren, die de waerdye van geen cleeden conden beth. verdraegen& werden, met Sagou & tinne caskens geruyht hetselue nu wederomme In treyn te brengen, seer moyelyck soude vallen, te meerouermidts de Inwoonders, nu soo gewent syn, haere lyfftochten om gelt te vrtoopen, datmense qualyck met andere waeren soude connen contenteren Dese handelinge van gelt onder de Inwoonders, is oorsaecke dat alle lyfftochten hier seer duere syn, te meer alsoo dese landen, van haer selven soo Arnisyn, datse gansch niet ofte heel weynich lyfftochten connen uytgeven wy bevinden oock en dagelycksche experientie, dat ditto Inwoonders van dese landen, met de hanselinge van gelt seer verrycken, want In plaetse dat voor desen haeren schat hadden In cleeren, bassen, gongen ende durgelycke waeren, doen nu alle neersticheyt omgelt by een te schraeffen ende te vergaeren, want u.
E: moeten considereren datse meest alle het gelt, dat aende soldaeten betaelt wort In handen trygen, het welck voorwaer een merckelycke ptye is, wy crygen ten deele wel weder ijets, uyt handen vande Inwoonders, doch soo veel niet als de betalinge, fortificatien ene andere ongelden syn bedraegende, ende souden noch veel meer In handen crygen iten waere de compste van eenige maleyse ende fauaense foncken, zulcxen verhinderden, want het voorleden Jaer, een Jauaense Joncke die hier gecomen mage anden aet te vor het anso is get tur sta