dewijle aldaer somtijts 6. 7. 8. 900. a 1000 lb gemaeckt polver gelegen haeft voor en al eer het aenden constapel wiert overgegeven de voorsz: zaecken dan na mijn schuldigen plicht, met noch meerd omstandigheden den Commandeur voorgedragen hebbende, wiert zulcks bij zijn E: zoo duvel opgenomen, dat daer door een groot geschil ontstont, zeggende zijn E. rondt uijt dat ick mijn met zodanige zaecken niet hadde te bemodijen en hem alleen de pan daer van woordinge toequam onder den dreijgement mijn na batavia te will zenden, en zucx 't zijner tijt betaelt te zetten, met veele ander misnoegende redenen meer, die in dese te langh zoude vallen alle hier bij te voegen, dit zijn Edle achtb. heeren de eerste oorsaecken van geschil tusschen den gemte Commandr van redde en mijn geweest, hoe ovel mijn van ter zijde ter kennisse gecomdn is, zulcx zoude veroorsaeckt zijn, om dat zijn d, in maert 1673. op het afscheijt mnael van den Hr Commandr quaelbergh die doen ter tijt met Comps oorloghs vloot ter rheede Cochim geanckert lack, desselfs genaemde geadopteerde dochter, zijnde een mistice, voor mijn ende mijn huijsvrouw, doen oproepen ende ter tafel geset heeft, twelck geheel vande waerheyt is afwijckende want dit soude te slegten zaack wesen, daerom ondenich te blijven, dit wert hier maer alleen bijgevoeght om uEdle achtbare te doen zien ons verschil niet om particuliere oorsaecken, maer andere hoogwigtige zaecken, Comps waren dienst betreffende, gesproten is hebbende den geseijden Commandeur van Reede kort na zijn komste op mallebaer al genouchsaem laten blijcken zijn ongenoegen ontrent mijn persoon, en wat hooghmoedigen geeft hij ge dreven wiert, gelijck blijckt bij zeeckeren particulieren brieff dato 13en xbr 1670 in Crangganoor na Cochim aen mijn gesz:, welc kers Extract, voor zoo veel die materie aengaet gants noodich hebbe geacht, tot uEdle Achtb. speculatie hier van woorde te woorde, te doen in vloejen Luijdende als volght Den raet op Cochim onderschrijven haer te wesen vanden commandeur van mallebaer dienstschuldighe dienaren daer jck altijt hebbe zien gebruijcken van supposten de woorden
woorden off onderdanige off gehoorsame, twelck u:E: als schrijvende de brieven, dens geliefft na te dencken, op dat jemant anders zulcx tegen uE: meijningh niet komen uijt te leggen en den reden te zoecken dieder na mijn gevoelen niet en zijn, en zulcx om dat dese wijse die u: d: nu gebruijcken tegen de gemene sleur van jndia strijt, maekende uE egter zodanigen onderscheijt van persoonen dat uE: aen den Ede Hr admirael schrijvende daer op wel perfect hebben gelet, en zo jck gelooff uE: noch wel voorstaet, dat wij willende thoonen niet meer onder ceijlon te staen expres inde brieven hebben nagelaten die woor^gaven den te gebruijcken die het zelve te kennen ^ gaff, dn dewijl jck mijn laet voorstaen in Cochim niemandt die gedagten kanhebben, zoo vindt egter noodich uE daer van int partijculier te schrijven, om alle aenstoot te mijden, op dat den Commandeur niet werde beschuldight van door den raet en sijn supoosten niet te hebben ontfanggen behoorlijck respect noch dat den radt 'tzelve om eenige redenen hebben nagelaten off door kleijnachtinge verwaerloost, en zoo zullen wij te zamen en oock die buijten ons zijn vergenoeght en buijten bespottingh blijven uijt de voornoemde manieren van schrijven is openbaer in wat achtinghge den raet tot Cochim bij den Commandeur gehouden is, want als de leden in cas van beramen, niet hooger als supoosten zouden aengesien werden, zullense bij gevolge hare advijsen en besluijten moeten righten na het wel behagen vanden presir, off sij loopen groot gevaer van te misdoen, en in ongunst bij hunnen gebiederde te vervallen, zoo der nu jemandt vande raden onder loopt, die somtijts genootsaeckt wert, eenige voortgebragte consideratien, na zijn plight met gevoeglijcke redenen, te wederleggen wert veeltijts noch voor twist maecker uijtgekreten
en door den gebieder met zijn aenhangh in hadt gebraght, want luijden die hun heeren en meesters zaecken ten nutte niet helpen, off derven voorstaen en den vleeselijcken arm tot hun voordeel zoecken en betraghten sullen seer light Ia zeggen, als haer maer wat gevraeght wert, jn dier voegen heeft het Een tijt langh tot Cochim toegegaen, daerom ben jck genootsaeckt geworden, mij uijt den politiquen raet te absenteren en niet te compareren voor dn al der jck vanden presis wierde ontboden gelijck oock geschiet js, te meer na dien den Commandr van rheede al van langsamer hart het geheele bestier van Mallebaer genouch saam, als houwereijt aen hem zelve getrocken hadde, en den radt maer zogt te wickelen in zaecken daer verantwoordinge aen vast was, den Commandeur ziende dat hij den raet genouchsaem op zijn hant hadde om alles na zijn zin te crijgen, hielt mij als zijn partij, om dat jck hem niet en ontsach, int voorstae van comps waren dienst, en hare wel gestelde ordres, maer dit wiert als voor den crimen opgenomen, dien volgens moest ick daer voor lijden, want zijn E: Zondt den 28en novembr 1672, des morgens met den dach 't mijnen huijse den fiscael pieter van ommen, nevens den Coopman Cornelis van woenssel, en ondercoopman marcelis boevius met schriftelijck bevel, dat jck administrateur haer E: zoude vertoonen de restanten van Comp:s Cassa, en hun daer in behulpsaem wesen (want Comps groote cassa is doorgaens tot Cochim, int woonhuijs bewaert geworden daer den administrateur resideerden, en tot meerder verseeckeringh, van Comps penningen, altijt een wacht gehouden) en alhoewel mijn desen last vrij vromt voorquam dewijle ick noijt jemandt redenen tot suspitie raeken de mijne aen vertrouwde administratie hadde gegeven vertoondde ick aengemelte gecommitteerden inden tijt van ongevaer drie uijren, ruijm 2½ tonnen capitael, twelck met de negotie boecken geconfrontt zijnde, wiert alles d'accorde bevonden, zoo dat dese messieurs, en den Commandeur naderhant net weijnick bij haer neus neer zagen, want zij indereden den