ende den 27en september alhier aengecomen is, hij wert in gelijcke forme als den meergemelten Bitchioudr, met groot Respect Onthaelt, deede ons de Eere, van nevens sijn persoon te doen Eeten, besichtichde de schepen ende logie, in alle 't welcke een goet Contentement te hebben scheen, naer wij secretelijcq gejnformeert werden, soude sijnen last geweest sijn, te vernemen hoe sich de Portugesen opt ontseggen ende verbannen van 't landt gedragen hadden, off sij haer ootmoedelijcq met des maijts wille Confirmeerden, ende off oocq haer woordt, wat de maijts behaget dat geschiede, geweest was, des Nneen, maer met veele lamenterende Clachten ende Beeden, desen last ende Gebodt van haere halsen te weeren sochten, alsdan gemelten Jan goseijmondr sijn Ordre zoude hebben volbracht, ende haer 's keysers naerder mandement hebben laeten gevolen, welcq was de Portugesen datelijk te doen inbarckeren, ende zoo den Brandt in de Galjotten te steecken laeten, alsoo sij haer des maijts genade, die hier genade genoemt wert, ontwaerdicht hadden, — Dese Portugesen met 2: Galliotten op 17.e en 26en augustij (soomen secht seer rijckelijcq gelaeden) in Nanga sacque aengelangt, zijn desen Jaere noch voor haer laeste, stricter en naeuwer als oijt voordesen, bewaert ende getravaljeert geweest, hun voorgeven was, dat met 4: Galjotten uijt maccauw in Comp e verseijlt, doch door eenen storm omtrent Lamo vanden anderen geraect, ende de resterende twee in zee vergaen, off weder in maccauw geraect sijn, welcq hier niet geloofft, maer voor gewoonelijcke Portugesche Ronckerije gehouden wert, van haere Cargasoenen hebben niet een stucq vercoopen mogen, maer deselve soo als se gecomen sijn, weder wech te voeren gelast, excepto de schenckagie door den Capiteijn Majoor den verleden Jaere voorde maijt gebracht, Is hen tot betalinge van gespendeerde Costgelt en huijshuyr te vercoopen toegestaen, ende meer niet, Jae de Memorie haerer goederen hebben de Regenten niet willen aenvaerden, noch toelaeten dat Iemandt zoude weeten waerjnne bestondt, ende wat sorteringe was, sij hebben oock noijt tegen Japanders eenich gesprecq mogen houden, anders als met haere huijswaerden wegens de dagelijcxe nootwendicheijt, ende dat volgens 't Gebodt, noch al seer weijnich, ende in presentie vande wachters ende verclickers, die daer bij geordonneert geweest sijn, — Het gelt welcq dito Portugesen, in dese Jongste vier Jaeren herwaerts van verscheyden Japanse Coopluijden, op Interest hebben genomen, monterende ongevaerl 700: duijsent taijlen, Is henlieden te restitueren niet eens gevercht, ende hoewel
hoewel de Crediteurs vandien, om haer Capitael ende Bodemerij geldt, mondelingh en door Requesten aende Regenten van Nangasacqu, verschenen Commissarissen, en oocq aent keijserlijcke hoft, wel instantelijcq hebben, versocht, soo is haer effter 'tselve om volgende Redenen wille afgeslagen namentlijk Als gesecht over vier Jaeren geleden, werden de Portugesen opde veelvoudigh Clachten ende Requesten der Japansche Crediteurs, gelast, Jae genoechsaem gedwongen 280: duijsent taijlen uijt te keeren, wesende alle schulden v 15: 10: 7: a 5: Jaeren Oudt, daer van de Debiteurs eenige gestorven, somme naer spangien, Portugael, en de Custe van Jndia vertrocken, zonder seeckerlijcq te weeten waer dat deselve belanght off vervaeren zijn, andere haddent verspeelt, wes door armoede niet connende betaelen, Japan genootsaect werden te verlaeten, Niet tegenstaende moesten de portugesen, den Jaxander voldoen, Crijgende voor haer Geldt, Obligatien en handtschriftten, met dese woorden, daer sijn uwe medegesellen schultbrieven, gaedt en doet u betaelt gelijcq wij n doen, nevens dese Ordre uijt 't hoff, van dat de Portugesen den Japander soude voldoen, was daer noch een ander nevens gegeven, welcqluijd dat een ijegelijcq van die tijt aff gewaerschouwt werdt, voortaen geen gelt meer aen eenige vreemdelingen op Bodemerije, Interest, off ter leen te doe Oppeene dat wanneer daer door in schade vervallen, dier wegen geen Recht sal werden gedaen, Bovendien hebben evenwel de soete proffijten, van 35 a 40: ten hondert de Japanders (op hoope dat het eijnde geen last soude draegen) andermael verleydt, als blijct dat hun daer naer meer als te voore vertrouwet geworden is, doch tot der Japanders groote schaede, want het woort en mandament des keijsers, eens gegeven in soodanige gelegentheden (al soude sulcx landen en steden Costen) niet gecrenct off verandert werden mach, welcken volgende de portugesen, met de Goederen daermede de Japanders te betaelen meenden, op 17en deser, vollaeden, onder voorverhaelde Bannissement, uijt Nangasacque vertrocken sijn, dese schade der Japanders, monterende met Bodemerij geldt, dat reede in behouden haeven geparresseert was, over de 30:e tonnen Gouts, heeft veel bedroeffde end beroijde luijden gemaect, hebbende moeten sien, haere welvaert ende middellen, door vreemdelingen sijn ontvoert geworden, dat een harde saecke is, daer den Japander sijne glorieuse iergiericheijt mede bewijset ende doet blijcken dat omschade noch proffijt, aen sijne off uijtlandtsch Natje, sonder insien van persoonen, haere mandaten niet veranderen, Jae des nde wel
Jae des Maijts silver jncluijs, dat hier Immers soo grooten Naem heefft, daer een ijgelijcq Reverentie voor doet, welcq tot Coopen van groote alcatijven (voor desen aen de Compe besteedt, doch niet becomen) den Portugees mede gegeven was, is van gelijcken 't eene bij 't ander gebleven, Een ygelijcken huijswaerdt heeft oocq moeten verliesen 1. 2. a 300: taijlen, d' een meer als d'ander welcq in Cost ende noodtwendicheden voorden Portugees verschooten hadde, ende op dat het keysers Gebodt (van dat niet eenen stuijver waerdije om te vercoopen uijt de Galliotten soude werden gelost) in sijn geheel bleve, en evenwel sonder provisie de reijse niet wel doen conden, Is haer door des Maijts last bedroeffde Cost (soo die genaempt wert) als daermen Gevangenen en misdadigen mede voedet, welcq is Rijs, water en soudt, naer 't Getall der levendige zielen, beschafft en mede gegeven, — De materje der alcatijven geraect hebbende, Compt ons in gedachten dat dese alcatijven 2: stucx lancq twaelff en breedt 6: ellen, door de Gouverneurs van Nangasacque inden Jaere ao 1637 voorde maijt geeijscht, doch niet becomen sijn, welcq haer gemoveert heefft, de selve aen de portugesen te besteeden, en 't silver daer nevens te beschaffen, om niet met den portugees als met ons te vaeren, esamentlijcq, Jets voorde maijt te eysschen en niet te vercrijgen, want haere Crijgelige Conditie, en superbo gemoet, doch om geenige Redenen toelaet, een saecke tweemael te vragen, noch een dingh tweemael te eijsschen, uijt alle welcke redenen willen v: Edht andermael, Onder Reverentie, ernstelijcq Recommanderen, dat dese geeijste alcatijven, doch sijn, goet, en perfect, naer de maete werden gemaect, ende hoe wel reede lange geduert heefft, soo ist noch beeter laet, als nimmermeer, want soodanige Cleijnicheden Eritatie Causeren, welcq sij ons wel laeten gevoelen, sonder wij nochtans weeten waer van offtom wat reden ons zomwijlen ijets tot naedeel vooren Compt, — Onlangs geleden werden noch drie papen inde provintie Ochio gegrepen waer Onder twee natureele Japanders die beijde affgevallen sijn, den derden wesende een Italiaender, is doot gepijnicht, In september verleden sijn mede door een cleijn Chinees vaertuijch twee Castiliaensche Paepen uijt de Manilhas opde lequeas aengebracht, de Chinesen sijn met haer vaertuijch ontcomen, doch de Papen datelijcq Gevadt, die inde lequeas het goedtweder en eenen bequaemen tijt om op tecomen Jnwachten, 't welcq met dese doorwaeijende Noorde winden, niet wel geschieden Can, ondertusschen