Houglij in Beng. desen 17:e aug:s ao 1691. (was getekent) Hk Donker Eerste Clercq. — Wol C: van Soll Clerck Accordeert te gaan
No. 41: Van d'E Heer secretaris de Roo is mij ondergeschrevene, uijt last van d' Hoog Ed:e der hoogen regering van nederlandts Jndia alhier op batav:a ter hand gestelt, seeker stuck minerael om het te ondersoecken en probeeren, waer op tot naer rechting gehoorsa mst berechte I: dat dit minerael een swaevelkies is, op bergmannis genaemt marcasita sulphurea, en ten oogenschpijn naer, niet van een aeder, maer van een geheel gebergte afcomende of gebrooken, de natur van dit minerael is, dat hoe dieper het beneeden de aerde comt, hoe rijcker het aen swaevel en arsericum, maer armerer aan silver en goud werd, uijt welke oorsaek dit minerael van verstandige berglieden niet naer gegraeven word, het zij dan, dat andre aederen van quaerts ofte spaed deese kiesberge doorsnwijden, ofte haren cours door neemen, daar door het dikmaels geschiet dat naer de eerste of tweede vaedem diepte van daeg af, massive met allen aan goud, silver of cooper gevonden werden, gelijk als het sorgij abousche en songij Capajangse gebergte op Sumatras westust, dat allegaer van diergelijk: soorte
soorte van kis of marcasit vol is. 2: belangende de inhout van dit minerael is — bevonden als volgt op swaevel dit minenael geprobeert, hout de centenaer of 100: lb: aan swaevel. . - 36 lb. op silver geprobeert, houd de Centenaer aanselver 4: loot, op goud decentenaer geprobeert hout aan ge ¼: loot, uijt welken proeve of assaij de hoog Ede heeren grootgunstig connen beoogen, dat dit minerael niet te bewercken is, wienshalven aande lands heeren, daer dit minerael valt, notificeeren of commandeeren connen, niet soo wel dit minerael, maar veel de andere soorten van gesteente ofte aederen, die haeren Cours door desen kies nemen te observeren, ende aan haer Hoog Edlen over tesenden, welken rederen of zij schoon in het dagelicht vertroest, geel, swart gelijk als een gebrandte koole of ijser slack uijt sien, soo geschied het dogh, dat wanneer men 2: à 3: vaedem diep daerin gegraven heeft, zij hare volcovementheijt erlangen, ende somweijlen deser landarth naer massiv, ende rijk met al uijtleeveren, gelijk als boven aangehaelt is, 'twelke aan haer hoog Ed:le onderdanigst te berichten van mijne schuldige pligt geacht die ik verblijve en ben haar Hoog Edelheden onderdanigen dienaer was getekent Gabriel Muller ter zijdestondt Batavia den 26: novemb: ao 1691—. accordeert C: van Swoll Elerck berichten