der selver Scheepen, is noot quaeme, 't zij van lecte, droeghte, Clippen, brandt, ofte andersints, sal den soodanige bij daege, een rolle doeck uijt de marsz laeten wasijen, ende een schoot schieten, bij nacht sulcken ongeluck voorvallende, sal men twee vuijren boven den anderen op steecken, ende oock een, schoot doen, om d' andere mede te waerschouwen, waer op het naeste daer bij zijnde debroir sal aenwenden, om een begin, ist Schip moogelijck van hulpe te doen, gelijck oock alle de andre daer bij comende, volgens het ende plicht gehouden sullen zijn, van gelijcken haer vermoogen, tot salvoeringe van het in noot zijnde Schip, te Contribueeren roos ptortiagen Wijders wert een Jder wel expresselijck gerecommandeeert, wel op den vuijrman te passen, ende bij daege ofte bij nachte, den selven niet verbij te seijlen, sonder eenige speciaele last, daer toe hebbende, op verbeurte van Arbitrale Correctie, van de geene— in wiens wacht sulcx geschiet sal zijn, siende dit artieckel meest op het bij een blijven deser scheepen, ende 't onderhouden van d' goede ordre in 't zeijlen der selver Vorders werden de respective Opperhooffden, deser vloote mede ten hooghsten, gerecommandeert, soodani ge ordre Een Ider op sijn Schip te doen onderhouden, dat de lichten, ende 't vier in dier voegen bewaert wert, verte nderen ger 2 116
dat d' E Compe, ende 't scheeps volcq door onachsaem van dien, in geen deerlijck ongeluck (waer voor ons Godt de Heere, behoeden wil en coomen te vervallen Cert vergelijcx, dient mede op de scheepen deser vlootse, sea nauw regardt genoomen, datter in geender hande manieren, eenige bij een compste, ofte 't samen rottin ge en geschieden, waer door som wijlen veel onheijl ende dangereuse ongelucken, comen te gebeuren, die op 't alder voorsichtighste dienen waer genoomen te wer doch eenigh soodanigh ongemack (t welck niet soope willen) sich openbaerende, sal men het selvige, daer lijck soo veel eenighsints geschieden mach, trachte zijnde, den Commandeur te stutten, ende des doenlijck sonder Dilay, daer van kennisse geven, op dat bi tijts soodanige periculeure Mineur, naer vereijsch van saecken ten rigolereusten geprocedeert, magh werde Sij aldien 't nu saecke waere d' mootwille, muijterije of 't samen rottinge van 't scheeps volcq, op eenige schep deser vloothe, soo hoogh quaeme te rijsen, dat oock self d'Opperhooffden, van sulcken Schip, werde beleth, on oorden Commandeur daer van behoorlijck advijs, ende onderr tinge te connen doen, soo sullen sij in soodanigen geval een Taefellaecken bij een stock, achter de galdereij uijtsteecken, wanneer alsulcken Schip die dit zeijn Eerst 166 411
Eerst compt te sien, promptelr den Commandeur daer van sal waer schouwen, op dat door den Raet tegens sulcx Enorm quaet, bij tijts daer ordre ingestelt mach werden— Danneer den vuijrman sijn cours die men beraempt soude moogen hebben, ofte andersints, wilde veranderen, sal den top stander uijt de groote marsz laeten waeijen, des gelijcx willende oock 't fluijten d' zee- ridder verpraeen, een topstander uijt de Besaens marsz uijtwerpen, wanneer 't geseijde fleuijtjen, stracx sijn best sal doen om hem omtrent den Admirael te vervoegen, ende sijn ordre aldaer 't ontfangen, ofte wel 't Iacht de Cogge, die van beijde d'gauste connen wesen Ofte het gebeurde dat Imandt genootsaeckt was zeijl te minderen, sal bij daege met een schoot waerschouwen. tot dat van de naeste, ende soo voorts van alle d'anderen met een diergelijcken geantwoort wert, wachtende als dan gesamentlijck den anderen in, om te vernemen wat gebreck is hebbende, bij nacht sulcx geschiedende, sal de geene die noot heeft, een vier opsteecken, daer het de nacste man gevoeglijcx 't can sien, ende met veelderhande blick vieren seijnen, mitsgaders schoot op schoot doen, tot dat van den anderen met een vuijr van achteren teijcken gedaen wert, als dan sal verte ses wed reijsch werden rij