ende andere Cleene Jncidenten, gebruijckt als geseijt is alle goede— voorichtigheijdt ende circumspectie mijdende alle quade occasien naer wtterste vermogen, den Coophandel ende Negotie Waer door de Meeste Communcatie met de Inwoonderen, wert gehouden, ver trouldende aen dischree sachtsinighe ende Capable persoonen vreemde Hooffden ende humeuren daer van Excuseerende, &n Voirders van onser zijden, ten hollen Voldoende: zonder Cleene zaecken te Hooch op te neemen, Der Ternatanen moetmen met alle dischretie tot haere vlucht ende devoir vermaenen zonder haer meer te vertrouwen, als onse goede verseeckernigse zij verheysschende, om Alsoo het werck op dien voetsaende, te houden Sij connen oock niet begrijpen wat de Ternatanen, Aldaer Jegens ons zouden mogen dencken voor te neemen om t zelve vuijt t voeren. , als all uijt bersten mochten wat naerdeel aen ons daer vuijt zoude mogen comen te ontstoren, ende wat voordeel zij daer door zouden connen gemeten, hier op zullen metten naesten van be verwachten, een substantiael ende wel geraijsonneert verhaell om daer van rondelijcker geinformeert te zijn, Hieromme vanden Wy geraaden UE te ordineeren dat bij forme— van secrete ende confidente Communicatie in Vrundtlycke conferente confidente in vrundelycke conferentie tusschen u ende den Coninck als off wbij daer van Geen kennisse en hadden hem Ernstlk aenraade dat zij tracht die van Ceram, te diverteren vande aenplantinge der Nagelen ende datse haare slaaven tot teelinge van vruchten ende planting Van Ris zoucken te Appliceren, waermeede hij hem van haer zoude verzeeckeren ende weeren dat met den Maccassar niet quamen aen te spannen tis te gelooven, dat zijdt niet doen en zullen, doch om den Commiss te doen begrijpen dat het ons zoo zeer om de Nagelen niet is te doen Contrarye het geene hij ende zine Groote haer vastelvinbeelden dat ons Merckelicke schaade doen, als ons de Nagelen onthouden het zy datse verlooren gaen bij gelesentheydt datse ongepluckt blyven ofte datse die gepluckt hebbende onder haer behouden, het Jongste is ons het naadeeligste om datse die hebbende ons ontvoert Connen werden maer datse verlooren gaen is 't ons minst schadelijk soo geleyjt hebben ten Densijen, in Neerlandt oovervloedich Zin voorsien, ende noch alle Iaaren (niet tegenstaende alle sport elnigen) eens zoo veel becomen, Als vertieren connen / Alleen vermindert onse Winste door minden vertieringhe, van Cleeder daer tegen wederom moogen reeckenen ons voorderlyck te Zyn dat haere wangunsticheyt gedye t' haerder verarminghe ende dient deese onse Macximes, zoo incommunicabel voor haer te zin, als zij pooger heswith van haere Desseyner voor ons secreette houden, ende is dat de rheeden waerom dese zaecke voor de t'weede mael repeteeren.
uit de Opperende Onder Coopluijde als assistenten die uE met het zeepaert ende noch met een Onder Schip ofte Iacht naer desen zullen toesenden zall EE alda mogen gebruijcken, tot becleedinge van vaceerende plaetsen, door versterven ofte andersindts de zoo danighe die uE achter zall de bequaemste tot des Compangnies dienst, te weesen, laetende dan dese wederomme te rugge comen, om aldaer te minder costen te draghen, Op de Missijve aenden Coninck van ternate zijn hem beleefdel maenende tot betaalinghe van een gedeelte der Conijnckl schulden— wij meenen sulcx dienstich ende voorderlijcken te zijn, Als Comende met den Meiuagierenden zuw, ende de discoursen van onse Messive onw door u E: hem voor te houden, wel oover een, Echter soo uE meent dattet groote otfentie zoude geven, zoo bij eenigse hier ghe mesnagieert wert, ende wij nochtans niet aenneemen connen naedemael zij aende Generaele Compe daer vooren ten hoochsten danck, schuldich is, zoo Authoriseeren V E byj deesen om het zelve poinct totte aenneemingghe van betaalinghe door den Tolck te laaten onghe translateert blijven, t' zelve tot beeter Gelesentheid vuijtstellek Wij hebben oock Geexcuseert daer Bij presenten te Zenden, om dat het buijtten voorgaende oude, — Gebruijck tzeedert Eenigen tijdt herrewaerts ingevoekt is, zonder voirderinge van dienst Advys zullen daer op meede Gaerne verneemen avil int Custeel ctum Desen 1en Novembr ao 1632 Was onderteeckendt Hendrick Brouwer- Jouvr Gendrll ende Raden van India pieter Vlack: Manten Issebrantssen, ende Johan vander Burch Aenden Coninck van Ternaten p. r 't schip t' Gulden zeepaert geschreven, Henrick Brouwer Gouw generss wegenden staet der vereenichde Nedere in India sende den Coninck van Tarnaten syne vrundtlk groete, nevens toewenschinge van een voorspoedich lanck leven op der Aerden Vede Maijts Missijve hebben wij met ons Echip C: zeevaert wel ontfangen ende daer bij gelijen, hoe uwe Majt aengenaem zoude Wesen, dat bij selffs ofte een ander van onse Groote Officieren met een stercke macht aldaer verscheenen vrouwe ende onse vranden te dempen, zeer Geerne zouden wij het zelve bij derhandt Neemen, maer zoo als voordelen werden wij Als noch gedrongh om het meeste deel van onse gereetste ende als nu bij ons Hebbende Copia der daer daer Van be haell ente ereu eren spanne Connick te doen beelden onthouden blyven ontvoert schadel dich 1 porAlleen leeden minthe voor ons eck haer
hebbende Macht naer de Quantieren van Amboyna te gebruijcken, om het groote progres vanden Conijnck van Maccassr te slutten, gelick tot onse Groote Excelsijve lasten, ende Costen vier achter een volgende Jaaren, hebben gecontinueert alsoo anders den zelven Coninck voor ule Mant ende voor ons te Crooel zoude werden wandt hij ontreckt ons een Groot deel van het voordeel dat ons toecompt, vuijt Crachter vande Contracten, die door ulde Maijt met onser Prince zijn gemaeckt, zijne onder daenen brengen daer met haer licht waerdich ende omcosteljk vaertuijch haaren Eijs ende eenighe Cleeden, vande portugiesen Conse Vyanden op Cerau, Ruijlende aen Nagelen, ende leeveren, die aende zelve Portugielen:, ende dat het eene Jaer Voor ende het andere Jaer naer, tot onser onverdraechlijcker Schaade ende oover Groot Misnoegen van onser Prince ende Heere, die alle tydts heeft vertrouwt dat uwe Majts / authoriteyt: gevoecht bij onse waapenen — ende Soldater 't' zelve zoo zonder weeren ende voorcomen, dat de zelve onse Vyanden, geene vande Molucxee Vruchter zonden Connen trecken/ Het is onsen Prince niet om de Nagelen te doen, want in Veerl meer Nagelen zin vanmer daer van doen heeft maer de Edre vanden Oorlooch wert daer bij Grootelycx vercont ulde ende onse vyanden, zoo versterckt datse metter tijdt zullen trachten met alleen de Nagelen te vervoeren, maer zelver, de Landen t vermeesteren de Portugielen hebben wij door de hulpe des Heer zoo cleer gemaeck op oock noch doende zijn, omme de zelve cleijne te Maecken, hebbende deesen Jaere naer de Quartieren pan Goo een machtighe Vloote van 8: Scheepen gesonden die daer bij haer zelven niet derper nochte connen hets nieuws inde Molux ende Amboinse Quartieren bij der handt neemen, Maer Loucken t' zelve door den Coninck van Maccassar te doen de welcke zi door haaren handel zoncken Rijck te maecken Sij begindt zijn werck. daer naer aen te leggen, hij dreycht den Coninck van Boutton zijn landt, Aff te neemen, zoo all een gedeelte op pagasana heeft gedaen, ende meert het landt van Bur meede te incorporeeren, zoeckende de Cerammers zoo verre in Vrundt schap met hem te verbinden, dat zy het schuldich respect, aen ulde Maijt wel zouden ter zijden stellen ulde Maij wee, dat de spanjaerde ende Portugiesen vrunden zijn met den Thidorees om dat haer niet machtich kennen ulde Man, ende ons Groote schaade aent doen, zoo zoucken deesen Coninck van Maccassar meede tot haere hulpe te neemen, om hem metter tijdt tegens ulde Maijt Ina op te maecken, ulde Majt is hier zoo veel ende Meer, als ons aen geleegen, eenighe Nageen mach ons den Maccassar ontvoeren, maer Bij zullen edel voorcomen dat hij ons noch volck noch landt Oome