Nevens desen gaet gevoegt het affschrift van onse laeste den 2e deser met coopmans bode affgegaen; naderhant is ons op den 6:e 10:e en 21e daeraenvolgende wel toegekomen uE: seer waerde brieven vanden 9:e, en 15:e febi als 7:e deser, daer op jegenwoordigh naer vereijsch door de kortheijt des tijts (: alsoo opstont eerst gewaerschuwt werden, dat den sabandaers looper tegen den avont te retourneren staet:) niet kunnen antwoorden, maer eenel. seggen, met verwonderinge bij voorsz ud: missivens gelesen te hebben, hoe den hertogh in sijn tijrannige regeeringh nogh continueerde, en nu — komt te bemercken dat met onse klachten ten hove niet uijtgericht hebben, nader heeft onderstaen uE: met dreijgementen aen boort te komen, en sigh in korten hier over soodanigh te sullen revengieren, dat nogh lange het gevoelen daer van souden hebben; zijnde het te verwonderen dat sigh niet gerust kan ste houden, en nogh soo hooghmoedigh als stout derft spreken, sonder te gedencken wat hem te geraeken staet, en sijn saecken hier ten hove niet al te voordeeligh werden voorgedragen, daer van buijten twijffel oock kennisse moet hebben, want om inde voorbaet te wesen, en nogh aend'eer te blijven, heeft bij requeste versoght om van sijn gouvernemt' ontslaegen te mogen werden, onder pretext de onderdanen tegens hem te rebelleren, en die niet langer in rustien vreede te konnen houden, maer soo als den koninck dit geschaul verthoont, en voorgelesen wiert, soude hier op geseght hebben, wat dien nameck Karam (:meenende gem: gouvr hiermede:) sigh wel inbeelden, nu zijn lant, en zeehaven geraijneert hadde, dat men hem sonder straffe soo soude largeren, en oock geen andere gissingh behoeffde te maeken, ff soude in korte, van sijn bedieninge ontslagen werden, gelijk niet te twijffelen is, off sijn majest soude hier over oock — nader gedisponeert, en sijn bedieningh al aen een ander vergeven hebben, maer alsoo sijn gunstelinge, bij soo een occagie haer slagh mede waernamen en alles ten bester wislen voor te stellen, oock den koninck ondertusschen met eenige andere discoursen van sijn voornemen diverteerden, soo is hier op — geen nadergevolgh gekomen, en is voor dien tijt nogh vrijgeraeckt; wij hebben onderwijlen mede niet stil gestaen om onse klachten te vervolgen, en dagelljk iers bij den attumaad- douleth en diwaanbegi aentehouden om een schriftelijk antwoord tot weeringh van alle onheijlen, en gerustheijt vanden handel te mogen erlangen, maer bequamen altijt een, en tselve antw:t dat ons versoeckschrif door den koninck reets was gelesen, en patientie mosten nemen tot het sijn majest gelegen quam om over die saick te disponeren, oock niet noodigh te wesen haer altijt moeijelij liet vallen, en dagelij aen haer poort te komen, maer wanneer een diesaengaende ijts g'ordonneert, en voorgevallen was, soude den tolcq wel ontbieden, en ons van 't gepasseerde kennisse laeten geven uijt welcgantwt wel men eenighsints soude konnen besluijten als off dese saeck teenemael aenden koninck gedefereert, en voors ministers hier over niet verder te kunnen off te willen disponeren.
Evenwel om onse saeck volgens uE: ordre nogh nader te pousseren, en des gouvrs dreijgementen aen een ijder — gezet den bekent te maeken, mitsgaders waerstjouwingh van desselfs voornemen te doen, soo hebben opnieuws een request geconcipieert, en daer bij gemelte regent sijn onrechtmatige proceduren met alle omlandigheden aengehaelt, oock daernevens geprotesteert bij aldien daerin niet tijdigh wiert voorsien, wij ons van alle onheijlen, die der mochten komen voor te vallen onschuldigh kenden; maer omnu dit geschrift aenden wijcx vertrouden, off dinaan begij te presenteren, en een kort antwoort te bekomen, daer toe saghen geen apparentie om ijts ontv voorsz ministers e sullen obtineren, maer souden lichtel met een beschoemt aensight affgewesen zijn geworden, alsoo sij den tolck als vooren verhaelt nu eenige daghen naer den anderen noijt te woort gestaen, nogh toegelaten hebben, om mondelingh met jaer te konnen spreeken. wij — souden ons nu wel naerden naser hebben begeven (:die ons wel best soude konnen helpen:) en sijn gunst versoecken, als dit request op te offeren alle maer dewijle al te baetsuchtigh is, en met ledige handen ontrent hem niet te doen valt, als zijnde door des hertoghs schenckagien al te veel aen ral hem verplicht, soo hielden ons versekert ontrent dien heer mede geen troost, nogh jets te obtineren soude zijn; in somma op wat boegen het werden konden niet sien van veel te sullen verricgten sonder eerst te beurs tegaen, want bij wien wij komen werden, over al met den neck aengesien, en absolutelen zijde verweten wel diensten te willen hebben, maer geen belooningh tegeven; weshalve, om vande noot een deught te maeken, en uijt twee quaden een — het goede te kiesen, hebben goetgevonden om onsen toevlucht tot de mostaptie Chassé te nemen, als zijnde een persoon van groot vermogen, die veel ontrent den attumaad douwleth vermagh, en oock met vrij minder als den naser te contenteren is, 't geen dan onderstaen, en hem ontrequest en (:waer van het translaet hier nevens gaet:) onder toeseggingh van een recognitie hebben gepresenteert, mitsgaders versoght het aen koninck, off rijcx vertrouwde te overhandigen, en met sijn guurl als voorspraeck gelieffde te adsisteren, daer toe in't eerst niet wel gehoor wilde geven maer soo drae en quam hem het geluijt van een kleene schenckagie niet ind' ooren, off heeft het datelijk g'accepteert, en aengenomen om het den Leer koninck te sullen laten overhandigen, en oock versekeringe gedaen, om ons in dese saeck naer vermogen te sullen helpen, dat oock getrouwelijk heeft volbrecht, en dien selven dagh aenden koninck nogh laeter presenteren, maer alsoo sijn maejest 'tsedert weijnigh buijten sijn haram is in't gekomen, en sijn tijt continuel, dagh en naght met debauche heeft doorgebracht, wanneer hem niemant vande groote over eenige sake, vande regeeringe derven aenspreken, soo is daer op tot heden nogh geen het minte gevolgh gekomen, hoewel gehooft hadden dat op gisteren, zijnde den eersten dagh van't moorsche nieuwe jaer, daer over ijts gedisponeert soude zijn geworden; edogh dit is ons almede mislucht, want soo drae en is den koninck niet buijten gesetten geweest, off heeft sigh opstont met alle sijn grooten aen 't drincken begeven, daerin tot dese — tegenwoordige uur nogh continueert: niet tegenstaende soo versuijmen niet om den tolcqdagelijk aen 'thoff bij alle de groote te senden, en onse saeck wijder te ido te vervolgen, en te laten vrnemen wat daer passeert, maer alles schijnt verlooren moeijten te wesen, en krijgen van een ijder geen ander bescheijt, als dat wel sien, en hooren konden wat ontrent den koninck te obtineren was, en soo lange in sijn debauure voortgingh, het voorhaer onmogelijck was om ijets te kunnen verrichten, nogh van eenige saecken te derven spreeken, veel min hem wetten te kunnen stellen, en daerom patientie mocten nemen tot het de — gelegentheijt presenteerde, om de saeck voor te draegen; in fine uijt alle het selve kan wel besloten worden, hoedanigh het met dese regeeringe toegaet, en wat hier aen 't hoff met requesteren te obtineren is, soo dat men wel met recht met den wijsen konincksalomon magh seggen, wee het lant, daer den koninck, een kint, off een dronckaert is: wij konnen oock niet sien (: niet tegenslaende datmen uijt alhet voorverhaelde wel eenige hoop van een goet succes soude mogen hebben :) soo langh den hertogh nogh machtigh is om de grooten met de ducaten te verblinden, datter nogh eenige veranderinge inde gamrouse regeeringe sal komen, want schoon den attuuraaddouwleth, en meer andere den hertogh niet gunstigh schijnen te wesen, soo zijnder weder andere die omgekoght zijn, en dagelijk onder 't drincken het oor vanden koninck hebben, en sijn saeck soodanigh — weten te dinigeren, en schoon voor te stellen, dat noijt ten rechten daer overgedisponeert wert; gel het voorgeven vanden wesier van — destasson nu mede contrarie bevonden wert, en eenelijck maer gedivulgeert is om de beschuldigers in slaep te wiegen, en hier door eenighsints contentement te geven; naer wij oock kunnen vernemen, soo is den sabandaers gemachtighde miersa Serieff gontzje, die voor desen seer aen onse kant scheen te wesen, en wel de principaelske tegenpartije is geweest, die dese saeck ontrent den attunraad douleth bewoorderde, al mede omgekocht, want soo als wij hem uijt uEs naem zijn wesen begroeten, en zijn nader hulpe versochten, soo kregen seer flauw antwoort, met llen seggen het best te sullen zijn, dat ons met den hertogh vereenighden, want ten hove dogh niet obtineren souden, sonder dat vandese saeck ijts meet wilde spreeken, nogh hooren, 't geen ons vreemt voorquam, en veel met sijn voorige beleeftheijt, als goede genegentheijt om ons in alles naer vermogen te sullen helpen verscheelden, gel ons oock diverse maelen met raet, en daet heeft bijgewoont, en altijt ontrent den attinraaddouleth d'eenighite voorspraeck is geweest, welck radt nu t eenemael (:naer alle apparentie op het schrijven vanden Sabandaer miersa messie. , omgedraijt schijnt te zijn, hoewel niet sien en kunnen dat dese man wel bedaeht zij, en sijn voordeel hier bij sal bereijcken, want soo gem:e hertogh in sijn quade regeeringe gestijft, en hier ten hove ondersleunt wert, soo is 't oock seker dat de coopluijden affgeschrickt sullen werden om dit mousson corlij met eenigh capitael te merckt te komen, bij welck gevolgt hij dan oock merckelijcke schaade in 't ontfangen van sijn thollen staet te lijden; exenwel om niet te verslauwen, en onse saeck nogh verder te — pousseren, soo hebben in't welnemen van uE: goet gedacht om de resterende zijde penningen zijnde ontrent nogh 1500: thoman — absoluijt te weijgeren, en oock niet te betaelen voor ons eenige satisfactie geschiet, onder voorwerden het ons onmogelijk te zijn om eenige penn: te fourneren soo langh den hertogh in sijn onrechtmatige proceduren continueerden, en ons den middel benomen wiert om, onsen handel vrij, en liber als voor desen te konnen drijven; lichtelijk off hier door ijts te bewercken sal wesen, en het der koninck nevens de verdere groote sal aenporren, om een cort besluijt op ons versoeck te nemen; wij hebben dit den wesier reets laten bekent — maeken, en versoght om den attinnaaddouleth daer van kennisse te geven, want wij geen gelt meer in cassa hadden om te kunnen betalen: maer alsoo het nu eenige daghen haer feest is, soo heeft nogh geen occasie kunnen uijtvinden om sijn hoogheijt hier over te spreecken wat hier dan opvolgen sal, sullen niet manqueren uE: pr eerste occasie bekent te maeken, en sien oock geenen andere, middel als op dees manier tot ons ooghwith, en aen een favorabel antwoort te geraeken, off soo dit mede niet wilde helpen, nogh het minte — gevolgh en nam, soo isset geen andere wegh open dan den ontfangh vande zijde in aenslaende te weijgeren, en het daermede soo langh treijnerende te houden tot ons recht, en satisfactie geschiede, dogh alsoo dit een saeck van consequentie is, die al vrij hoogh soude — loopen, en vervijderingh kunnen bijbrengen, soo sullen uE: eerder ordre dien aengaende eerst blijven affwachten, en sien wat — ondertusschen komt voorte vallen Den coopman sjeeck mameth Maker heeft naer langh naerloopen 756: thaman in cassagetelt, onderbeloften van in weijnigh daghen nogh soo veel te sullen tellen, wanneer hem dan oock wissels vanden volden ontvangh sullen terhandt stellen; hagie Carbalij is nogh niet te voorschijn gekomen, nogh sijn gemachtighde heeft geen ordre om eenigh gelt aen ons te tellen, hoewel gij voorgeest die dagels uijt iheraes te gemoet siet, en dan 7: a 800: tpm: te sullen opbrengen; dogh soo — hierin Gamren dien—
hierin moght komen te manqueren, en wij ondertusschen gelt van nooden mochten hebben, soo sullen het benoodighde van andere gamronse coopln trecken, daer toe mierso Jsaph sigh nu mede wel willigh schijnt te tjoonen, maer alsoo wij ons niet geauthoriseert vinden om van hem eenigh gelt te ontfangen, soo hebben het jem voor eerl nogh affgeslagen, en sullen uEs ordre affwachten off boven het geen aenden koninck resteert te betaelen, nogh eenigh gelt op conditie om in coopmansz voldaen, te werden vande coopl die met d'ECompe handelen, sullen mogen ontfangen./ Hoewel de suijcker hier jegenwoordigh op een seer lage paijs, en bij naer niet getrocken is, soo twijffelen evenwel niet, nider met d' grave uijt bengale maer 4616: sacken is aengebracht, off sal in corten wel rijsen, en dit jaer een goede merckt behaelen,; sullen met uEs believen, pr eerste occasie de becomen sjonc oriassen te gemoet sien, die in korten met een redel, winst wel sullen heij werden, en soo uE: ons de roemaels, en sec lassen daer nevens gelieft te senden, wij gelooven vastelijk off sullen hier meerder al gamrongelden, ende ongelden van opvoeren, wel rijckelijk opbrengen. / De zijde waer van jongck hebben kennis gedaen is tsedert, bestaende in 309: cargen, inder ladt tekomen, als te weten 160: cargen van Aecl 103: van Masanderaan, en 46: van lahisjaan. 309: cargen, die naer alle apparentie suijver ingewicht niet veel vande gecontracteerde qua sal verschelen, dat voord' EComp:e gantsch niet slaegen sal, waer van het contrarie, en een cleender quantiteijt te werschen waer Op het langh aenhouden vanden koninck soo heeft den neeff van tameras chan eijndelij het moors gelooff aengenomen, en in dorte de soo staende ceremanien van het besueijden aen hem volbracht te werden, — desen hadden gemeent met sabandaers looper uE: toetesenden, maer alsoo deselve sonder kennis te geven is vertrocken, en ons onder andere occasie van een coopmans bode is voorgekomen, soo hebbe goet gedacht op dat uE: nogh tijdigh van 't gepasseerde gedient magh wesen, om dese daermede tesenden, niet twijffelende off sal wel bestelt worden, en sullen 's comps looper go alij nogh soo langh aenhouden, tot jets nader voorte vallen comt. waermede &ta onderstont mijn heer, uE: dien verplichte en getrouwe dienaren; was geteeckent, Reinier Casembroot, en Cornelis van out in marginesgalan den 22e. maert 1678.