Van Ternaten onder dato 20. maij A:o 1677 dit verhaer, soo veer te verstaen geven, dat nademaal zij lieden 's comp:s Canon met groote moeijte en costen vande zee hadden opgevist en wederom zouder ijets voor te genieten, overhandight dat d' Comp. e ook daeromme gehouden was, dit Radja van manado tot Restitutie van voorsz: Canon te persuadeeken, of ten minsten datse ellnige vergoedingh voor t gout en tlijwaat, door hun achoe Caudipanders voor d' plaats aenwijsinge, hier voorse verhaalt, mogten geneten, ofte andersints datse thare vanden Radja loloda, met 8' wapelnk zouden tragten wedekom te becomen, bij aldick de saek inder minne niet conde bijgeleht werden, dacr op door ons wederom in antwoort gedikt sijnde, belangelijk het opvissch van 's comp:s canon tot meauw daer toe warek sijliede niet geauthoriseert, vermits sulx door haer buijten kennisse vande Comp: was ondernomen, waer uijt genoegsaem te besluijten is, dat hare meeninge ek jntentie en is gants niet geweest, om deselve aend' E: Comp:e wederom te overhandigen te mulk soo sijnse dochmaals onder de bescherminge vande maccassaren, onse vijanden geweest, zoo dat d' Comp:e aln gene vergoedinge belangende tcanon door haer tot meauw opgevist, gehouden was, egter om deseluijden niet ongetroost te laten doorgaen, of ballorig te maken, hebben wij onse bemiddelinge hun toegeschjt, te zoo veer als tereght of slants coluijmen mede gevelt, den conincq van manado tot restitutie van haer geschut soekel te beweegen, hoever naer dat het ons vanden tolcq alhier beright wert, datse weijnigh Reght hebben, om soodanigh Cano, of geschut van Radja coloda wedero m te Eijsscheln, aengesult die van gorontale en limbotto tegeles hem dierwegen, zonder voorgaende Eijsch van restitutie, d' wapenli hebben opgekomen, en boven dick in haer voor bij varen, vande manadossebaij heeft den h:r Gouv:r Simon cos dochmaals op manado sijnde, uijt onse bercado verscheijde zeijnschoote catck doen, om hun daer door acn lamt te mogen hebben, maer al sulx is door haer niet geaght, nogtans tot voorcominge van alle verdere verwijderinge, zullen met onse wederomcomste van Sangie met den conincq loloda dierwegen spreeken, en ons vande verdere omstandigheden des saeks grondiger jnformeeren, als wanneer geseijde gesanten haer selijdek, hier wederom te sullek latek vinden, ek van hare coningen rescriptie
onder Van Ternaten datto 20 Maij Ao 1677. recriptie op tschrijvens vande Eh:r anth:s hurt, zoo timmers doenlijk was overbrengen, vermits voorsz: gesanten van gorontale en limbotte, ons onder eelnige discoursch op d' reijse naer manado hadden verhaalt, dat omtrent zeeker negorije geh.:t dompelas zorterende onder den Radja van totolj el reviertje is, waer vande negorije hare naem voert, daer sandgout zoude tevinden sijn derhalven hebbende hier van nadere informatie soeken te becomen, ofse ook wer elliggout konden bethoonen, dat dacr uijt gehaalt was, en watter eijgentlijk van zoude mogen sijn, daer op als mekmaeck van te vooren tot antwoort bequamen dat de plaats hun wel bewust was, maer niemant is tot gedik vande jnwoonderen zoo stout bevonden geworden, die daer uijt jets heeft derven bestaen te mlinck vermits volgens haer seggen, zoo wanneer jemant elkelijk zijne handen uijtsteekt, om daer van jets te menck, ontstaat opstonts zoodanigh tempeesten met donder blixelu en watervloet, datse gedwongen werden, om op ele goede hellcomen te sult, wat van dese saek eijgentlijk is, willck wij het acn wijser oordeer, en ondervinding gerefereert laten, zoo dat wedit allenlijk hier tot speculatie invougen Woensdach 11 D:o nademaer wij op gisterek, branthout water een een nieuwe focke thee, ach scheepsboort hebben gekregen, belinck wederom op heden zijlvaerdigh geworden, en daeromme hebbende ons aen scheeps boort, tot verdere reijs vervorderinge getransporteert, stellende onse cours noortwest om besuijden out manado volgens schriftelijke zeijlaes ordre) directelijk naer sangie te stevenk, maek mits stilte en contrarie stroom hebben wij op Vrijdach 14 d:o ek resolutie van Coeks veranderinge (gelijk d' Copie daer van hier annex gaende, dicteert, moeten trecken, en tusschen teijlant talisse en d' Eijlanden daer bewesten gelegen te laten doorstaek, waer door ook des Saturdaghs 15 D:o buijten de straat en in zee geraekt zijn, maer kreegh den volgende nagt stilte en wierden door stroom, ontren teijlant baris gebragt, den volgende dagl ook stilte, zoo dat ontren teijlant eenbe quamen vervallen, tgene ons dede twijffelk van Reijs winninge tot sangie, vermits alhier d' macht november en decelbek, volgens become
Van Ternaten onder dato 20 maij A:o 1677: Vrijdagh 20 d:o een bomintange aen boort quam, sijnde vanden pader Carolus torcotj afgesonden, om te vermennk, wat volck wij waren, als ook met elne of voor den Conincq van Siauw of den captn andreas seranus gellt schrijvens hadden, dewelcke wij wederom met antwoort hebben afgevaerdight, dat wij schrijvens aenden capteijn seranos hadden, die wij ook met onse retour van sangie hem persoonelijk souden overhandigen wij hebben ook van dese afgesondene verstaek, dat d' Coninge van siauw tot tamaco was, en den padek Emanuel Espangioe tot cajouris waarmede sij ook haren weegs schepten, en wij onse Reijse naek sangie vervorderden, comende ontrent 2 mijlen, van tarochia quam ons den Coninge don martin tatandam des.