want de groote zee en breede landen konnen met geen muer omtrocken en beslooten worden, veel minder met schepen vaertuijgen en wachten soo nauw beseth dat daer geen gate, off wegen open bleven deselve ter sluijck door te brengen. bij dese bovenstaende waren kan werden gesien wat malabaer waerdigh is uijt sijn eijgen vruchten die nae buijten gaen. den rijs bij lijden en wijlen, als d' E: Comp. die op Ceijlon of elders van nooden heeft, is van groot belangh, en valt in het gebiet van Canara hebbende haer Ed:le achtb:r d' Ed.:e heeren der hooge regeringh onder dato 12:e 7b. r nae Ceijlon gesz: en ons bij Extract: den 13:' Julij staij oegekomen gelieven te bevelen aldaer voor batavia te doen inkoopen 800. lasen versoeckende den E: h. r gouverneur van goens an mede 1200. lasten voor Ceijlon te besorgen gelijck mede toe dien selfden eijnde bij haer gem:.
Ed. s den Coopman S.r Rombout lefer afgesonden is, op wiens verschijningh noch geen verdingh was gemaeckt aengesien den nieuwen monopoliant parmanessera seer onredelijcke Conditien den resident lindzaij, rakende den Rijs wilden op dringen Jae soodanigh dat gemelten lindraij en willckls hadden goet gevonden het jaer malabaer( met Coopmansz: tot voldoeningh vanden Eijsch der Coopluijden en oock tot betalingh der Rijs voor barsseloor aengekomen) weder naer Cananon te rugge te senden wat nu noch eijndelijck daer van sal worden, sal uE. e h. achtb: door den Coopman S. r Rombout lefer ongetwijffelt te lande off over batavia bekent worden. den handel in Canara voormael voorseer goede hoope, zijnde geworden door 'tstilsiten ende de dwingelandije ontrent en tot wingurla, is vrij vermindert en het welck uEd.:l h: achtb.: omstandigh gelieven te lesen uijt drije brieven van daer aen ons gesz: en als nu in Copia hier nevens gaende alwaer genoegsaem blijckt het quade voornemen dat dien nieuweling met 's Comp:s handel aldaer ii't sin gehad heeft trachtende de betalingh der Coopmansz: die aen andere inlantse Coopl: houden werden gegeven in sijn handen te krijgen en soo ons nae sijn welgevallen te plagen en schatten doch hoe die saecken die verwarde regeringh noch sullen werden over een gebracht sal den E: Leter moeten bekent maken aen wien dat geheele beleijt is aenbevolen Edoch soude voor malabaer heel qualijck komen soo dien handel met voortgingh soo ten aensien der winst daer van verwacht, als den Contanten diemen bij goeden verkoop te gemoet sagh. zullende bij den laest gedanen Canarasen Eijsch nae Ruijgen overslagh volgens den souratsen prijs ontrent hondert vijftigh duijsent gulden werden overgewonnen, sooder op wingurla niet en wert gelegoieert aengesien die beijde Comptoir malkanderien te nae bij gelegen, en tot den handeli even bequaem zijn soo hun dat de Jnlantse beroerten en burger krijg niet en komen te beletten, ofde dwingelandij der regenten de negotie verkinderen. wat nu belangt de Coopmansz: die van buijten inde landen van malabaer werden gebracht en gesleeten die bestaen voornamen in gout zilver gemunt off ongenum, amphioen, sijde, Cattoen, kooper, specerije, en verscheijde van minder belangh— her gelt is de beste waer onder de malabaeren want die landen hebben noch gout noch silver meijnen en niet anders dan vruhten die sij voor Contant gelt verkoopen zijnde hun dracht en maniere van kleedingh den wijven gelijck aengesien geen man ope de gehele Cust gevonden wert die geen geslagh off gewerckt gout aen sijn lich aemdraecht, 't zij aen ooren vingers armen, of de middel, behalven het vrouw volck die mede niet minder behangen en geboeijt zijn en dit verweckt ( behalven hun gangbare munt en tempels) een groote sleet in die mineralen. amphioen is naest het gelt de voornaemste Coopmansz: en moet werden aengesien gelijck bijt off broot onderons en daerom wert het met soo grooten overvloet van alle quartieren te water en te lande in gebracht uijt souratta, Cambaja, visiapour en madure door de inlaatse Coopl. n noortse mooren en benhanen mitsgaders Engelsen en door d' E: Comp. uijt den gale veroorsakende een seer lage marckt door de menigte. zijde bengale wert tot Cochim en Coijlan in kleijne quantiteijt gesleeten.
Cattoen wert bij de mooren en benjanen uijt souratta en doorde inlanders uijt madure aengebraen is bij d'E: Comp: in geen gebruijck als volimieus en kleijn profijt Cooper Iapans wer weijnigh in malabaer selver gesleten maer wert door de Coopluijden nae de boven landen vertiert, en heeft cedelijcke aftreck. — specerije werden in het lantselver weijnigh getrocken maer gaen almede nae de boven landen en soo veel te meer als'er tot wingurla Canara, en Cananoor minder wert verkocht met de rest is het even eens gestelt en soo sal uijt dit malabaers gebreck, i't eene enden, over vloet in't andere dienen getrocken te worden. comp. het profijt dat d' E: daer bij heeft weten te vinden ende voordeelen die met fondamentele Cledenen nae desen noch sullen konnen werden verkregen 'tsijsulx wert gedaen op de negorie Comptoiren, sonder aensien der militaire macht, off de zaeck soo die present is, met de forten en noodige besettingen meer genoemt. de winsten inden tijt van 12. jaren behaelt op de geheele Cust, en met enckelde Coopmansz: en lantsinkomsten gewoonen gelijck hier voor is aengewesen hebben bedragen een somma van weerthien tonnen ses en sestigh duijsent twee hondert en vier guldens en niet konnen betalen de helft der soldijen rantsoenen en kostgelden van de dienaren die de vierde part niet mogen uijtmaken vande beseetingh ende den onslagh die aend Cust vast is soo uEd: e h: achtb: ontrent deselfde welden gerust wesen. behalven de winsten hier vooren aengewesen sal d' E: Comp:e het geheele noch te goede komende de plantagie va Cocos boomen die hier binnen de mueren vande stad sijn geplant nevens de inkomstin van 's Comp.:s thuijn buijten de stad die rijckelijck de onkosten daer aen besteet sullen op haelen aengesien men hier ontrent voor een gemene vreeg boom in een Jaer stelt en Reeckent een fanum off 19 Rxms en dewijl in gemelte