Eijland, bij haer mocxo gent, daer comende wierden op een velt recht voor 't lants ofte stadt huijs bij malcanderen gebrocht, gaven ons ijder een ooppie canje water te druncken, wij dachten dit onse laetsten dranck soude geweest sijn, ende met malcanderen eenen doot daar soude gestorven hebben, alsoo 't schrickelijk om sien — was, soo van 't geweer, oorloghs gereetschap als fatsoen, van alderhande cleederen die wijsagen. ende wel 3000 gewapende, mannen daer stonden, alsoo van sulcken fatsoen van Chireesen offe Japanders bij ons noijt gesien, oft daer van gehoort was terstont wiert den bouckhouder met de drie voorn pr soonen op de voorverhaelde — wijse voorden gouvernr gebracht, ende neer gesmeten, een weijnig gelegen — hebbende, riep ende wees dat sij boven op een groote planckiring in't gemn huijs daer hij sat gede een Co: ende aan sijn sijde geleten sijnde, vraeghden ende — wees waer wij van daen quamen, ende waer nae toe wilde, gaven en beduijden soo veel wij conden 't oude antwt na nongasackij In Japan, waer op hij metter hooft knicte, ende soo 't bleec wel jets daer uijt begrijpen conde, terwijle worde het vordere volc (die gaen conde vervolgens met haer 4en teffens op deselve wijse — voor zijn E: gebracht, ende gevraeght, alles wel ondervraeght ofte gewelen hebbende ende wij ons beste met beduijden daer op geantwt hadden, als malcanderen als vooren niet conde verstaen, liet ons te samen In een huijs brengen, sijnde een — wooning daer den Conincx Oom zijn leven lanc in gebannen en overleden was, uijt oorsaeke dat hij den Eo: uijt 't slijc socht te stooten, liet het huijs met stercke wacht rontom besetten, gaf ons ijder tot onderhout ontrent ¾ lb Rijs, ende zoo veel taruwe meel des daeghs, dog de toe spijs was seer weijnig, ende oocq niet eeten conde, mosten daerom ons mael met sout (iplaers van toespijs) ende een dronck water daer toe doen, desen gouvernr was een goet verstandigh man, soo ons namaels wel gebleeken Is, out ontrent 70: jaren, uijt des Co: stadt, ende van grooten aansien, Int hoff, wees ons dat hij na den Vo: soude schrijven, ende ordre verwachten, wat hem te doen stont, geduijrende 't verwachten van 't bescheijt des Co: 't welcq niet radt stont te comen, door dient wel 12 a 13 wijl over hee, en dan nog wel 70 mijl over land most gaen, versochten — derhalven aanden gouvernr dat ons somwijlen wat kijs ende andere soespijs vleijs mochte toegebracht worden, door dien 't met rijs en sout niet langer konde gaende houden, als mede om ons wat te vertreeden 't lichaem, ende cleederen, die seer weijnig waren, sontijts te reijnigen, dagelijcx bij buerte ses man— mochte uijt gelagen worden twelc ons toestont, ende belaste dat van toe spijs soude besorght worden, liet ons dickmaels voor hem comen, om 't een en 't ander soo op onse als hare spraeck te vragen. en op te schrijven waar door ten laetsten al orom eenige woorden met malcanderen conde spreeken, liet ooc somtijts feesten aanregten ende andere vermaeckelijckhed op dat wij de droeffgt uijt den sin soude sellen, ons dageljk moet geven
van weder na Japan gesonden te sullen worden, alsser bescheijt vanden Co:s Co: quam, liet mede de gequetste wederom genelen, soo dat ons van een heijdens Vert menschs wiert gedaen dat weijnigh Christen beschamen soude Den 29en october naer den middag. wiert den boucksouder, opperstuijrman, ende den — onder barbier bijden gouvernr geroepen, bij hem comende vonden daer sitten een man met een langen rooden baert, vraegden haer den gouvernr wat het voor een man was, waer op sij tot antwoort geven. een hollander, als wij daer op den gouvernr begon te lachen, ende wees. ofte sijde dat het een tot Coorees man was, na veel praetens ende wijsens, aan weder syde, vraeghden desen man die tot nog toe stil geswegen hadde, seer crom op onse spraeck wat voor volcq ende waer wij van doen waren, sij gaven hem tot antwoort hollanders van amsterdam, hij vorder vragende, waer wij van daen quamen. — ende naer toe wilde, antwoorde daer op, dat van taijouan quamen, ende— naer Japan mneijnde te gaen, dat ons sulcx door den almogende belet was, — zijnde door een storm die vijff dagen geduijrt hadde. op 't eijland vervallen — nu een genadige verlossinge uijtcomste verwaghtende waren, de onse vraeghden hem na sijn naem, wat hij voor een lantsman, ende hoe aldaer gecomen was, — gaff tot antwoort, mijn naem Is Jan Janse weltevree uijt de rijx Ao 1636 met 't schip hollandia uijt 't' vaderlant gecomen, ende dat hij Ao 1627 mettet Jacht ouwerkerck naer Japan gaende, door contrarie wint op de cust van Coree vervallen waren, om water verlegen sijnde, met de boot na 't vaste lant gevoren, van d' Inwoonders met haer drien gehouden zijn, de boot met de resterende moets het ontcomen was, ende het schip terstont door gingh dat sijn twee maets over in a 28 jaren vanden tarter /(doen hij t' land Innam Jnden oorlogh waren doot geslagen, te weten dirck gijsbersz uijt de hijp ende Jan pieterse verbaest van amsterdam, met den voornoemden weltevreee gelijck in't land gecomen, vraeghden hem mede waer hij woonde, waer van leeffde, ende waerom op 't eijland gecomen was, seijde dat hem onthielt inde Connincx stadt, dat hem vande Co: behoorlijk onderhout van Cost — ende cleeden wiert gegeven, dat daer was gesonden om te sien, wat voor volcq wij, ende hoe aldaar gecomen waren, verhaelde ons mede dat sij verscheijde malen aanden Co, ende andere grooten vrsocht hadden, om naer — Japan gesonden te worden, dog haer sulcx altijt wiert afgeslagen, zeggende waert gij vogels soo mocht gij daer nae toe vliegen, wij senden —n geen vremt volcq uijt ons land, zullen ul van cost en cleeden, versorgen— ende moet soo u leven in dit lant eijndigen, met welcke trofft. hij ons mede troosten, ende seijde Indien bijden Co: quamen, niet anders voor ons te verwachten stont, soo dat onse blijschap, van een folcq gecregen te hebben haeft in droeffheijt veranderde, het was te verwonderen, desen man out omtrent de 57 a 50 Jaren, syn moeders tael soo nae vergeten hadde, alsoo nu eerste sooh ende
als vooren geseght, hem qualij verstaen conde, binnen een maent ommegaens met ons al weder leerde, alt voorverhaelde, ende t blijven van 't schip en volcq wiert door last des gouvernr pertinent op gesz: ons voorgelesen ende door den voorn: Jan Jansz: vertolckt, om met den eersten goeden wint naer 't hoff gesonden te worden, den gouvernr gaff ons dageljk al goede moet seggende 't bescheijt daer op met den eersten te verwagten stont, verhoopende datter tijdinge soude comen, om ons na Japan te mogen senden, daer mede wij ons mosten troosten, ende ons niet dan alle vruntschap bewijsende, sijn tijt geduijrende, liet den meergemelten wel te vree met een van syjn officiers ofte opper Benoesen ons dagelijk comen besoecken, om 't geen van doen hadden, hem bekent te maken— Jnt begin van decemb: quammer een nieuwen gouvernr alsoo den ouden sijn tijt van drie Jaren gexpireert was, daer over wij ten hoogsten bedroeft waren, sorgende dat nieuwe heeren nieuwe wetten mochten In brengen, gedk sulcx ooc geschiede den ouden gouvernr liet ons voor sijn vertrecq (alsoo 't kout wiert, ende van cleeden weijnigh versien waren/ jder een lange gevoerde rock een paer — leere kouse een do schoenen maecken, om ons voorde konde daer mede te behelpen, liet ons de geberghde boecken, weder te hand stellen, gaf ons mede een groote pul traen, om den tijt geduijrende den winter daer mede door te brengen, op sijn scheij mael tracteerden ons wel, liet door den voorn welte vree ons seggen dat hij seer bedroeft was, dat ons niet naer Japan had mogen senden, ofte met hem naer 't vaste land mochte nemen, dat wij niet bedroeft over sijn vertrecq zouden wesen, ten hove comende alle debvoir tot onse verlossinge, ofte metter haelt vant eijland naer 't hoff te gaen, soude aanwenden, voor alle de verhaerde courtoisije, wij sijn E: ten hooghste bedanckte den nieuwen gouvernr in zijnen dienst getreden zijnde, benam ons terstont alle toe pijs, soo dat ons meeste mael Rijs en sout, met een dronck water— daer toe was, waer over wij aenden ouden die door conrarie wint nog op't eijland was, claeghde, gaf ons tot antwoort, dat sijn tijt gexpireert was, — ende daer in niet doen conde, dog zoude den gouvernr daer over schrijven, soo dat geduijrende zijn aanwesen, den nieuwen gouvernr nog altemet ons met toe spijs op 't soberste versag, om vordere clachten te mijden Jnt begin van Januarij vertrock den ouden gouvernr, doen gingh 't veel slimmer als te vooren gaff ons in plaets van Rijs, geerft, ende van taruwe, garste meel, sonder eenige toe spijs, soo dat Jndien wat toe spijs wilde hebben — onse geerft vercochten met ¾ lb garste meel des daeghs mosten te vrede sijn, dog ons uijtgaen van les mandaegs, continueerde, dus in droeffheijt sijnde sochten derhalven alle middelen (alsoo den soeten tijf ende mousson op handen quam, de tijdingh vanden Co: seer langhsaem comende waren derhalven seer beducht