Sullende de saken; naar alle apparentie aldaar, met de afkomste der Gesanten ende gecommitteerde vande Salappan en sambilang cotas van 't gebergte, ende vandie van betijpou mitsgaders vandie van Soungi Trabuit Maningkabou, die reets met panglima radja door voorafgesondene — in besprek sijngekomen, wel een andren keer neemen als zijnde deser Oogmerk de vrundschap en 't bondge— noodschap met d' E: Comp:e te bevestigen, den koophandel voorttesetten, ende prinmandaardoor, of tendien einde— te doen welvaren. hebbende de agammers hun ook zodanig wel verklaart, ende dat hun in actie van Oorlog, geensijdig endaar buiten willen houden, maar onder de hand soo schijnense egter Orangkaij Bassaar ende Radja — Makotta tegens padang en priaman te adsisteren dat liever anders sagen, maar moeten ons nu egter naar — den Tijd voegen, sijnde 't waarlijk ons van herten leet, — VEed: Ho: agtb:) niet vermogens sijn geweest ons met eenige bekwame Chialoupen, tot 'et in toomen vandien troisen orangkaij Bessaar van Tijcou en 't weeren sijner Sluikvaart ende Correspondentie op aatchin, te versorgen. bewenschen zijnde, sulx nog metten eersten kongeschieden; en dit kwand kruid, eer 't dieper wortel schiet, uitgenooit werde: Seker genoem zijnde, dat dit alleen, of immers de voornaamste Remedie teegen dat kwaad zij, waar in ook veel goeds sowde doen, bij aldien hare Ho: Eed:s geliefden te resolveren een residentie, of pagger van weinig Omslag, als hier voor onder de Materive van
Van Sumatras Westkust de dato 26. ' decemb 1682. van priaman sij vermelt, aldaar te begrijven, als was 't ook niet veel grooter, nog van veel meerder Omslag als wij ten bijde 't bajangs Oorlog, tusschen Sillida — ende de gordmijne hebben moeten opmaken. waar toe den Command:r dan ook selver in persoon voor een Tijd derwaarts zeede vertrekken, ende waardoor niet alleen die van priaman aangemoedigt ende versterkt, mitsgaders veele kwaadwillige ingetoomt, maar ook den goudhandel ende den vertier van ons zout, en andre koopmanschappen — daardoor geveiligt ende voortgeset, ende d'E: Comp: alsoo — bevrijd soude werden van veele Moeiten, Onlusten, en onkosten, die meerder als zodanigen residentie komen te bedragen, ende ter contrarie nog grooter voordeelen uit den handel genieten: welke reeden, behalvend' andre dat priaman, padangs spijskamer is, daar toe dan ook genoeg kan sijn. want affwij al voor's E: Comp:s dienaren, ende Besettelingen met rijs van Batavia sonoden konnen werden voorsien, dat al meede ongeleegen, ende niet ten voordeele zoude komen, soo saod nogtans den Jnwoonder bij duisenden daarom hier geen minder gebrek— lijden, ende nog verscheide plaatsen hier om het geleegen, daardoor ingroote ongelegentheid, ende priaman ons afgekneeden werdende, Orangkaij Bastaal sig wel leginnen in te beelden, nu meester ter zee, jmmers teegen d'inlanderen te zijn, 't welk dan met onse bekruising teegens den selven, ende een residenie als voormelt tot priaman te begrijpen, mitsgaders die zeeplaats ende eenige harer goedwillige nabuuren, door panglima radja van padang ende andre onse bondgenoten te adsisteren, ende te doen te seconderen, kan werden voorgekomen ende afgeweest, want ons weegens d' E: Comp: daar in anders of selfs, te engageren niet raadsaam zij: Latende liever den land-aard onder malkanderen, 't werk afhaspelen, mits 't selve ten intereste der E: Comp:e dirigerende, ende dat niet eens nadelig voorde selve daardoor werde uitgewerkt: hebbende wij — voornoemde Sultan mans op 19. deser, benevens ons schrijven; waar van als meede vanden 8. e d:o copie hier neevens gaan, met de geeischte 112 Rds: aan kleeden uitkoops, eenig kruiden loot
Van Sumatras Westkust, de dato 26. decemb:r 1682. loot, weeder aan panglima radja na priaman afgesouden, van waarden verdren uitslag der zaken dan moeten blijven afwagten, ende sullen van bajang nog seggen, dat ons int het schrijven vinden resident s:r frans bakker op Trouwang ende andersints ook zij gebleken, dat twee voorname krijghhoofden vanden verdreven bajangsen Radja Touakkel, met eenig opgeraapt volk in 't gebergte, een aanslag op poulut poulut hebben voor gehad, ende daar toe ook op weg in 't afkomen zijn geweest, maar door de regentendier plaats de weegen gestopt ende hun teegerijstaan vindende, sijn onversugter zake needergekeert, ende hun voorneemen in hook verdweenen. tijdende alle de verdrevene bajangers t'hans — groote armoede, wairde berg volkeren, hun geene Zaaij— landen, die inde geheele Tigablascotus ende over al in 't — gebergte zeerduur sijn, hebbende willen overdoen, nog — verkoopen, hebben die verdrevelingen hunne Mond kost, van 't geene in 't vlugten hebben konnen meede neemen, moeten kopen, ende t'hans alles verteert zijnde, konnen nu niet meer aande kost komen, en sterven bij na vanhonger, waardoor dangenoodsaakt werden 't een of 't ander middel ter uitkomst bij der land te neemen, Ende wij daar in 't Intest der E Comp:e na vermogen sullen betragten, sijnde reets op ons gedragen Consem van 40 geringe huisgesinnen deser verstrooide bajangers, die hun in een plaatsje gen:t Sjalou, boven poulut poulut hadden ter neer gestelt, op hunne gedane aansoeking ter verdemoediging aand' E: Comp:e bij onsen panglima tot bajang in genade aangenomen, ende staande resterende ook te volgen, hebbende den arden Sulthan bajang, beneevens de 16. geweesene — onderregenten, hun vand' andre gescheiden en uit Eenari — naar gougou, bij onse bondgenooten begeven, om, door voorspraak vande selve, bij ons meede in Genade te werden aangenomen, gelijk ook reets tendien einde— hare gecommitteerde in Trouwsan en bajang hebben afgesonden, maar zijnde ordie regenten, ende den resident S:r bakker aan ons geweesen; Ende hebben daar op aan datou Bandhara