November anno 1661, Int Casteel Zeelandia. eerste. 2:3: dagen eenige beschontje den Commandr. maer dede 't geen daar op eenige chineen wij aan 't jagen bequamen een goedt gedeelte soo runder als ander bestiael. de levendige sijn na de doode onder de 22: do haer aen dat daer gecomen waren om te ververschen, en soo uijtgesondert eenige zij genegen waren met goetheijt, mits betalende, soo veel Beestiael te verschaffen, als de vloot noodich hadde, dat haer geen leet en soude aengedaen worden, en soo niet, dat het anders met gewelt halen souden, den eersten dach, en twee, drie, volgende, bequamen ses a acht koebeesten, waer door d'onsr de en oock soo veel varckens: waer voor het hooft vande negrie eresting bequamen omse gewilliger te maken, met 50: spaense realen beschonk doch alles te vergeeffs, de vrees van Copinjas gebodt, enomp te amimneren twelck was ons niets te geven, te overtreden, hadde op die met corp: tijt meer vermogen bij haer, als de aensienelijckheijt onser Crijgs-macht, of wel de neutraliteijt die haer aengecoperatie presenteert wierdt: waerom dan oock genootsaeckt was geden voor Corinja om mijn niet langer door schoone woorden van ons doel wit te laten afleijden, de noch aenwesende chinesen met wijff en kinderen in apprehensie te nemen, en door soldaten in een bij de cop gevat haer duijvelhuijs, als borgen voor den eenen of anderen, van d'onse, die door dronckenschap, of anders, van hun troup — quam af te dialen, in alle seeckerheijt te laten bewaren, en doen wierd het onse tijt om met gewelt te gaen halen. — dat door goetheijt ene effectuele Betaling van haer niet te crijgen en was: waer mede oock soo sterck voort voe ren, dat binnen voorgemelte tijt omtrent 160: stuckx — kinderbeesten, 200: Bocken en geijten, en 4 a 65: ver kens soo levend als doot Bequamen, van welke verhaelde quantiteijt 99: stuckx runder beesten, 150: bocken en geijten, en 34: verckens levendich op Jaipan aen landt tot verversingh hebbe doen Brengen, dat geen Cleene Blijschap, soo wel onder siecke, als gesonde veroorsaeckte, de rest meest al doot zijnde, sijn dagelijckx rijckelijck over de vloot verdeelt, en op geschaft getaijonan versonden. worden. voor ons scheijden van daer Belaste eerst op alle deschepen de monsteringh te doen, twelck gedaen sijnde wierdt niemandt vande vloot absent bevonden: soo de E: vloot verdeijlt davidt Harthouwer, die gedestineert was met drie scheepen
November anno 1661; Int Casteel Zeelandia ordere van hanthouwer pehouw. de vloot komt voor 't Casteel Zeland ten anker. vindt domburgh aldaer. nalandt bevindingh van 's viandts leger. rdere die der was op aenkomste vanden Viandt op formoja, en soo voorts in't quartier 22: do schepen quelang en Tamsuij te lichten, soodanige ordre int aangaende de slechte en landen op pehouw, onder sijn volck hadde doen souden, gegeven op 't landen op eenige weijnige chinesen omtrent 30: a 35: en souden geen 80: van zijn volck doen loopen, en 36: daer van doot geslagen, hebben, twelck alhier voor geen sloffich heijt, maer voor een puir ongeluck, en quade toeval gereeckent wordt: den 9: september op de middach qua men weder met de heele vloot, excepto urck, op de Zuijder Ehede voort Casteel Zeelandia; alwaert jacht domburgh gesethvonden, ten ancker, de lichste schepen, gelaste aenstonts voorgaals te loopen, om de joncquen eerst van daer gejaecht hebbende, met de boots en cha loupen soo veel soldaten, en beestiael aen landt te voeren, als mogelijck was: aenstonts vervoegde mij mede opt verhoeck vande gouverneur met een schep Praeuw aen den commandr Camb landt, alwaer gecomen zijnde bevondt de chinesen int stadthuijs, en soo langs heen, wel vast begraven te leggen, de straaten naat Casteel getrencheet, en ijder met twee stucken voorsien, de grootehuijsen int quartier, en Insonderheijt het stadthuijs, ende waegh, dienden den vyandt voor bequame sterckten tegen dit Casteel: het is verwonderens waerdich, dewijlmen geresolveert was, tquartier te verlaten, dat niet alle de huijsen inde Brandt gesteken, en afgebroocken wierden, waerdoor de vijandt dan altijt niet gesterckt noch gespijst en— zoude geworden hebben, met 200000: sacken spaedje, — over de 1000: verckens, en ander Beestiael meer: neen, maer men was eenelijck te vreden, met eenige weijnige geringe huijskens, benevens 'sComp:s timmer angaende de slecht werff, en velle packhuijs, door de brandt te vernielen ons # de ervarentheijt heeft het claerlijck betoont, dat Copin Ja, door gebreck van levens middelen, allange met alle de sijne van jonger soude vergaen geweest zijn, of hebben moeten vertrecken, bij soo veer hij soo grooten
November anno 1661; Int Casteel Zeelandia d bekoomene bewen doen in Jaijouan sblijven. gebrek moeten te des gouverneur bloovalentijn bij Coijett aengaende de gevangene nederlanders persoonen. valentijn heeft aan et, item na quege 22: do grooten quantiteijt van dat grain hier niet van d' onse becomen im en it uan en hadden, noch is ten naesten by de helft van sijn volck door gebreck van eetwaren, en sieckte hier comen te sneuvelen, verscheijden Joncquen vol gewapent volckx sijn door gebreck van hier naer china bijde arlar gevlucht, meer als twee geheele etmalen, in welcke tijt men noch vrij veel had connen bergen, of ten minsten ruijme rige deijsen. ren, is tquartier vande onse verlaten geweest, eer de Chinesen noch hebben derven bestaen, daer in te trecken, en soo Copinja doen ter tijt volgens de Bekentenis, en— tseggen, vande H:r gouv:r selve, in presentie van mij, de herticheijt ekc Sr Casembroot, van ijperen, en Nobel 't Casteel Zeelandia hadde laten opeijsschen, het selve soude hem, — sonder quaelijck jels te bedingen, overgegeven sijn geweest: op wat voorwaerden den landdrost Jacobus valentijn van wien de Heer Coijett noch gants geen quaet en ingeboesemt. mach hooren, 't Casteel provintia op saccain, sonder daer eens geschutt voorgesien of gehoort te hebben, in handen van Copin Ja, met meenichte cloecke soldaten, die aenstonts gedisarmeert, en vast gestelt wierden, overgegeven heeft, is mij noch onbekent, dit is altijt geattens ontron seker, dat meest alle die soldaten, benevens de meeste reijt be driff Polijtijcquen, en predicanten, excepto domine leonardsz:e en andere die te lande waren, opt ernstich aenschrijven, van voorgem: drost, haer aen Copin Ja op Saccam overgegeven hebbende, sijn gedecapiteert, en op andere manieren omt leven gebracht geworden, de duijtsevrouwen soo mans als vroud swerven noch hier en daer bij zijn volck, de moeijste worden van sijn officieren tot bijsitten gebruijckt: een jonge dochter van dominus Hambroeck is int vrouwen huijs van Copin Ja, de meergemelte drost heeft uijt de naem van Copinja verscheijde brieven soo aende E: Heer Coijett en raadt, als mede na quelang en Tamsuij gesz: en afgechoijet uijt de noem souden; zijnde meest van Inhout, niet tegenstaende hij lang en Jan suijgel protesteert