Van Japara Den 9e Iulij Anno 1676 — (Alsoo het van dit /Iaar te laer was:) soude konnen resolveeren Iava te verlaaten en naer maccassar te vertrecken zonder van resteerende poincten mentie te maken, waaromme haer aangeseght is, dewijl sij de voorsz: Articulen niet en wilde naecoomen, gehouden waren Alle verdere handelinge af tesnijder, en haar voor vijanden te moeten verclaren en daer op oock aanstonts het Caao Commonneeren begonnen En oock dagelijck tot schade vande vaartuijgen en negerije daermede gecontinueert hebben, gelijck sij dan oock alle haere vaertuijgen op vijff verscheijde plaetse inde revieren en spruijten tot binnen 's lants gehaelt en niet op 'edorpen: paggers en borstwieringe tegens onse Compte hebben versekert sulx wij niet anders hebben kunnen doen dan onse veloot in vijf parthije te verdeelen en haer beset en beslooten te souden tot de Comste vande Iavaanse lant en zee maght, gelijck dan oock op den 17e meij de eerste vaartuijgen met radin nabeija wiratroeha en keaij ranga sedaija alhier sijn verscheenen waarmede beslooten is naer het lantleger te laten uijtsien, en daer beright van hebbende op de houck van katta daar der Admirael geposteert is, te sullen landen en onder tusschen haer te versien van eenige schans korven Om deselve int landen te gebruijcken en sijn des selven naghts in Compe met de Correcor naer peijton, zijnde omtrent 3: a 4: mijlen van hier verseijlt, om aldaer bamboesen tot de gemelte schanskorven te kappen En haer van water te versien, waarmede besigh, sijnde, zijn de — maccassars op haer aangecoomen, op welcke geruchten de Javanen ten Eersten door bloothartigheijt in haare vaartuijgen geweken En daermede vande wal gestooken zijn latende onse Inlants: soldaten, tegens den Vuant alleen geworden, die naer lange schenmutselingh den vijant verdreeven en drie hoofden met verlies van een man becoomen hebben waer naer sij afgeweken en weder bij de vloot sijn Coomen te verschijnen, doende gemelte radin nabehij wira troeha, den Commandant door een ola ofte briefie wesen, dat sij aande revier tampora, gelegen inde boght van loebauan gesint was te landen 'tselve rediertie te vermeesteren en bevrijt te zijn 't water soo verre te haelen, versouckende tot dien Eijnde dat sij moghte werden geadsisteert met een Chialoup ende korrekon om onder het saveur van desselfs Canon aan lant te treeden 't geene Iaer door den Commandant afgeraden is en versoght te willen waghten nae de tijdinge van het leger, om als dan oer ons voorgenoome desseijn op de houck van kitta gesamentlijk bij de hant te neemen, dogh meergenoemde wiera troena, bij sijn voorneemen blijvende persisteeren, is sijn E: behalven de geeijste Correcor en Chialoup, nogh toe tgevoeght het Iaght desnaauw daer op den meergenoemden radin den 24e meij volgens jegens de middagh met Eenige vaartuijgen de wal genadert, en met ontrent de 2000: man aan lant gesprongen is, op welck gesight eenige weijnige maccassaren, die de plaatsz: bewaarden gevlught sijn en door de Javanen seer Iverigh naer geseth en aghtervolght wierden (:sonder Iaar door het planten, en vullen vande schanskorven, een veijligh retret te besorgen:) maer de — maccassaren Onderwijlen door 25: â 30: man geadsisteert wordende setten het weder op de Javanen aan, waer van Eenige neder geschooten zijnde, de restierende tot in het water de vlught hebben genomen, alwaer deselve door de maccassaren Achtervolght, en veele in't water doorsteken zijn, en onder anderen de genoemte radin wira troena, wesende de schrick selfs Onder die Dande vaartuijgen soo groot, dat sij saeke Zeijlen
Van Japara Den 9e Iunij Ao 1676: zeijlen bij maeckende vande wal af gesteken zijn, verlatende alsoo — haar meede broederen, die meest van het Correcors volck gevist en gesalveert zijn geworden, de Javanen zijn malkanderen, selfs Ontrouw geweest, blijvende keaij nabesu singa wanghsa, met sijn Esquadre Omtrent sondert sterck verw: 't zeewaerts leggen sonder tot adsistentie af te Coomen, gelijck mede ingebreecken bleeven het meer dendeel vande vaartuijgen, staende Onder't gesagh van keaij tanga sedaija bestaende haer zeemaght tesamen naer haar Eijgen seggen in ruijm 1000: maen daarmede sij wel wat soude hebben kunnen uijtreghten 't indien het haar aangeen Couragie en goet beleijt hadde ontbroeken het doode ligbaam is des agonts: nogh door het Correcors Volck opgesoght En sonder hooff aan sijn Vrienden overgegeven, waermede sij aanstints met veele vaartuijgen; sonder de minste kennisse, te geeven, om de — west vertrocken zijn, uijt de twee voornoemde doore allen op painten en tanpora sal uE: genoeghsaem konnen Oordeelen wat staen op de hulpe der Javachise zeemaght te maecken zij, nu sullen wij in — korten eens aannocren hoe dapper zij daer te lande gequeten hebben den Commandant Eijndelijck vernoomen hebbende dat den veltheer keaijpangie wiera boemie met het matarams leger tot Omtrent pannaroekan genadert was, heeft goetgevonden een keer derwaerts te doen mede neemende de Chialoupen, Eghmont nachtegael, ende korrekor alwaer door verwisselingh van Brieven en monderinge bootschappen tesamen beraemt en vast gestelt hebben op den 30e des verlede maehits, dat zij met haer leger naderen, en een aanval op des vijants wercken doen soude, dat kinne den Commandant, soo veel als mogel:k wals haar beloofde te adsisteeren gelijck sij n E: oock ten selven Eijnde net bij hebbende melitie sonder verhinderinge gelant is en haer aldaer aanstrant ten besten neergeslagen en begraven hebben sonder dat eenige Iavanen zijn gewaer geworden dan EEenelijk Jegens den Avont 80: Iavaensz: ruijters, houdende salte omtrent een pistool schoot van ons, daar op g of 5: maccassaersz: waaghsalsen uijtvallende zijn door deselve inde vlught gedreven, en ten eenemael verstrooijt geworden, gelijck oock de opperhoofden vant sluijt schip Grootenbrouck aangeteijckent en verclaart zij, dat 100: maccassaren het gehele Javaance leger bestaande in 100000: man opgeslagen en haer leger plaats in brant gesteken hebben 't geen zij selfs doek niet ontkent maar met een Iavaansz brief hebben laten weeten, dat sij tegens de maccassaren niet bestaen konde; Alsoo haar Volck niet en wilde vegsten dier halven de geheele saek te water en telande aanden Commandant Ian Fransz: holsteijn opdroegen dewelcke niet sufficant zijnde, sonder goede Iavaanse sulpe, Iets van Consideratie op den vijant te attenteeren (:wesende de situatie van het lant daer alomme bos en moeras aghtigh, en des vijants wercken midden in de selve gelegen, heeft sigh met sijn presente maght naer het verbranden van ontrent de dartigh afgesonderde vaartuijgen weder sonder schade geinbarqueert en aan het boort vande fluijt grootenb: (:aldaer inde beschtingh leggende:) begeven van waer hij weder op den Eersten deser alhier aan't Iaght laeren is Coomen te retourneeren 'tzedert is alhier niets van Consideratie— voorgevallen, zijnde de geheele Iavaanse teloot onder presecxt van wader salen en haer te ververschen om de west geweeken sulcx
Van Japara den 9e Iunij Ao 1676: sulx wij gelooven niet wijders van Iaer tegens de maccassaren ondernoomen sal werden en wij souden de vijanden nogh met de vloot beseth, die als geseght in vijf parthijen verdeelt en Eenige mijlen waters vanden anderen verspreijt leggen, en daer op wij tot Eeden reers 40: dooden hebben gehadt, sijnde de sieken soo menigh vuldigh dat eenige scheepen naauwelijcx haar vaartuijgen behoorl:jk kunnen bemannen, en schijnen deselve door gebreck Dan noodige verversinge dagelijcx meer en meer sullen toeheeren, 't geene ons seer doet verlangen nae de ordere en adsistentie van haar Ens souden dewelcke niet konnen sien, dat hier verder Iets uijtgeright en Een Eijnde van dese Oorlogh, sal kunnen gemaackt werden, dewijle de Iavanen daer toe geheel onvermogens zijn Onse tijt van provisie staen, met dese maant oock een Eijnde te neemen, en alsoo het lange staer Aan te loopen, een wij van Batta kunnen werden gerefictualieert, sal eer noodigh wesen dat uE: Ondertusschen met eenige lasten rijst, boontiens, en Cadiangh, drooge vis, ajuijn hoock, suijcker, en tambereijn &a het volck vande vloot gelieve te spijsigen, en vonders ordre te stellen dat ons eenige koebeesten En aartverughten van zourobaija en grisseck moghte werden toegesonden, binnen 2: a: 3: dagen staet de missive van haer Ens te volgen, waer in uE: als dan sullen kunne sien, wat in deese versuijmt en overgeslagen zij om alsoo met uE: volgens de ordre en Intentie van haer Ens Communicative te gaan, 'tgeen wij oock seer noodigh Oordeelen, maer sustineeren dat het selve reciproque of wedersijts behoorde te geschieden En ons diende mede te deelen het geene uE: belangende, dese expeditie Aan haer Eens Coomen te schrijven omme te vermijden dat haer Emns door strijdige brieven niet geabuseert of in een zee, van onseeckerheijt gestelt werden, E waermede &a. onderstont uE: dienst genege vrunden was getekent I: Fransz: holsteijn, heendert Iaringhman, Pk vander schuur, Sacharias de groot, Ieremias van Vliet, P: wolf, en fw00 115: tersijden stont Int oorloghs Iaght laaren den 9e Junij geanckert leggende in besettingh voor dommongh— Dewijle volgens Ordre vande hooge regeeringe op battavia onse last is dat bij aldien de uijtgeweekene en Rebellige maccassaren soo verre konden werden gebracht dat sij sich wilden verootmoedigen en wederom naer haer lant te retourneeren, als dan zullen gehouden zijnde naervolgende articulen zonder eenige Contradicatie In te willigen Eerstelijck alle het grof Canon basschi En saacks over te leveren— Alle Javanch soo mans vrouwen Als kinderen die sij gekoomen hebben als onderdanen vanden sou sou sounam mataram zullen deselve op haer lant laten blijven zonder Eenige van deselve mede te neemen ofte Elders naar andere plaetsen te vervoeren Saturdagh den 2e Meij Anno 1676: den raadt door den Commandant beroepen zijnde is hun dese naervolgende poincten voorgedragen 3. sullen