Voor Teljabo waeren deselve mede met 130 Praeuwen verschenen, de principale negerijen aldaer affgeloopen ende wel 200 Stucx gevangen tarnataten in handen becomen.
Maquian wercken om Redenen in Slate te houden Op mackjan was alles in redelijcke ordre, d'inwoonderen waeren d'onse wel toegedaen, doch daer valt soo veele negotie niet, dat de lasten costen gewonnen connen werden, sij weten secretelijcken veele cleden van Tidere en van Zula te crijgen, selver plantense soo veele rijs en boortiens als tot onderhout behoeven, ende door de betaelinge soo aen u E garnisoen wert gedaen met Cleeden, becomen den Mackjanen bij naer van sobda Soberenegotie ten haer volcomen gerijff soo dat den Cleeden handel door heel Moluco naer Ottens schrijven soo vervallen is, dat buijten nagel handel geen duijsent realen aen Cleden en Coopmanschappen uijt Compies winckelen off magasijns in een Jaer vertiert werden, dat Immers een sobere saecke is, en valt de nagel leveringh soo cleijn ende geringh als blijckt aen dit retour van 96@ 281 lb naegelen voor een geheel Jaer uijt gansch moluco waer uijt concludeeren moeten soo vooren noch eens is gedaen en dat die elders werden vervoert ende ontvoert, Voorleden Jaere hadden ons de rapporten van vanden heuvel en Lodensteijn doen inclineeren om mackquian te meerder voor u E te verseecProjecten van nieulbakeren dat men soude met de hulpe der Macquianen veranderen de twee bollewercken van Tabelolo in een gelegener redout op een hoochte naerder aen Zee domineren over de putten van soet waeter en het Canael vander Tabellesen vaertuijch, Item dat men om den spanjaerden te prevenieeren soude opnieus maecken drie redonten eene op Pouattij, eene op Bobava en eene op tajane, ende datmen tot meerder verseeckeringe vant noffaquiase huijs op strant staende in plaetse van een houte Palissade daermede t' selve omcingelt is, een steene muijr soude trecken waer toemen ons wijs maeckte dat de Noffiaquaemen sonderlinge souden genegen Wesen, het welcke alsoo met ottens aen geschreven sijnde, soo verstaen uijt sijn rescriptie, bij aldien wij dees wercken gemaeckt wilden hebben, dat sulckx met ons Neerlantse macht ende meest tot ons eijgen costen souden moeten doen want daer toe niet alleen geen hulpe der mack jaenen becomen souden, maer dat apparent was t' selve aen die ende den Tarnatanen veel ombragien veroorsaecken soude, daeromme oock daer in niets begonnen hadde, het comt ons niet vreemt vooren sulckx te hooren, alsoo daer voor desen al voor beducht sijn geweest, en die ordre gaven om dat toonen souden dat niet te seer op ons particulier oordeel stonden, maer dewijle egeene derselver wercken begonnen sijn soo sullen nu lost gegen, dat daer met niet voort en vaaren, tot ons naerder ordre, die wij verstaen uijt te stellen, tot dat van u E ontfangen de rescriptie op desen wal want ^ connen doch redouwten ofte forten doen buijten het toereijcken ven
Bachiam foppe van Gent overleden Anto. van leuwen ongeregelt Claes Hasselaer Overleden. toereijcken van haer Canon, als men niet en heeft de trouwe lieffde der geener diemen tracht te protegeeren, ende wie sal immermeer met goet fondament derren sustineeren, datmen met vermeerderinge van besettinge Macquian voor u E sal connen verseeckeren, als de herten der inwoonderen tot vervreemden sijn genegen, Want macquian een Eijlant is, omcingelt vande Zee, ende hebbende voort Macquians vaertuijch ongelijck meerder acces als u E gelegen is te besetten ende sulcx noch op een onmogelijck pretext vant vervoeren der Nagelen te beletten, en als het al beletten conden dan de selve Nagelen niet dan tot meerder vruchteloos en Costel effect, de Comp e gedijen soude, ten aensien vande lastige be settinge, de trouloosheijt der Vervoerderen, ende de onseeckerheijt vande genegentheijt der inwoonderen, die haer inbeelden dat om haere Nagelen gevrijt werden, — De saecken van Bachan blijven noch in ouden doen, ende dewijl ons Moluckse besettinge schijnt materie van staet te werden soo is verdrachlijcken de last diemen daer van draecht, alsoo t maer Jaerlijckx ten achteren teert wat meer als ses duijsent guldens niclaes bloet et de verlossinge in Moluco gevallen is Nicolaes Cloet op Noffaquia als Opperhooft van Macquian gebleven, sijnde den ouden verlosten foppo van Geut, alhier gearriveert en gansch versleeten overleden, Antonij van Leeuwen is tot Oppercoopman van Malaijo gevoordert Gilles de ClargesJilles de Glarges hadde vanden heuvel tot ondercoopman ao. 1633. (doch te vroech op Tabelolo gestelt, die om dat door spillingen ende faciliteijt 374 realen van achten in min als een Jaers administratie ten achteren quam, soo is ons weder herwaerts toegesonden, denselven hadden wij geordineert op t' Jacht der Goes om de scheeps boecken te houden, maer heeft in dien dienst mede al erreuren gecommitteert, Tot het gebruijck vande penne om te Copijeeren is mede te swach wij houden hem op hoope, maer dencken soo t' niet beter aen en stelt, dat het toecomende Jaer weder naer t' Vaderlant sal dienen te keeren, om u E te ontlasten van langer onnut maentgelt te dragen, Van dees Jongmans ongeregelt leven is den Eottens schrijve bij sijn particuliere missive int begin sijns brieffs aen vande Heuvel, daer van hier nevens copije gaet, Claes Hasselaer hadden ter preuve als ondercoopman en opperhooft op Bachan gestelt, die in min als thien maenden sijn maentgelt affgetrocken gl 948 812 ten achteren is gecomen hebbende soo slordigen leven geleijt door t veele gebruijck ofte misbruijck des stercken con