Louis de keijser, is ons op gisteren wel toegebragt uw Hoog Ed: g'eerde brieff, van den 2. deser, op welke, zoo wel als de voorgaende twee, wij gaerne gewenscht hadden Spoediger te kunnen, antw. maer verscheijde Incovenienten, en voornamentlijk de beletselen den pangeran aria dipa Ringrat, mits het overlijden van den sulthan in het redden der zaken, gemoethebben zulx belet, welke heer op De Instantelijk aenhouden van den E: Leeuwenzon met het stollen kanden avont heden binnen Speelwijk verschijnende, ons materie negen daer kle getrock roc Nader translaatbriefje door voorn: Pangeranania diepa Ningrat aan d' Ed: Heer van hoor gesz:— tot van tot Ind dat Eig den als niet belee ten Rig Heden
204 1946 Van bantam den 14. en october 1607. tot voldoeninge uwer ho:Ed: bevelen gefourneert. en ontrent de Conduncte vanden pangeran Ratoe endste zoon, en successeur van den sulthan mede gedeelt heeft dat dien vorst na het overlijden van zijn Rader, opstonts betroegt hadde, de zilver en goudkisten te openen, en zig alzoo meester, vande gereedste penningen en klenodien te maken, waer tegens opositie vindende, hadde hij zig tot op heden laten gezeggen, als wanneer alle de Contanten, benevens 't gout en de meeste Juwelen agtervolgens des sul thans begeerte onder de vrouwen en kinderen ten overstaen van diepa Ningrat verdeelt zijn, waerbij het te wenschen ware, dat het verbleeff. maer de quade Raadsluijden, die dien Iongen vorst op roijen, doen ons het Contrarie vresen, zijnde den pangeran door instigatie derselve reets zoo verre gebragt, dat hij zig niet ontzien heeft, uijt de overleden huijsvrouwen van zin vader te vorderen, zoodanigen als hem mogten welgevallen, dat ernstig giceert is, om bloetschande voor te comen. dat op 't gedoente van pangeran Ratoe nauw agt dient genomen, bewijsen zijne buijtensporige Conduiten, die niet als op de quade inductien van de pangerangs Joegia, tajoudin, en den verderen malkontenten aanhang gegrontvest zijn, als hebbende getragt, een gedeelte van dat gespuijs — 't casvel bij nagt te doen binnen  komen, waer tegens den Cap. n feijtl niet alleen gestelt, maer na gedaan rapport, Last bekomen heeft, omme niemant, der genen, die den overleden sulthan 't Incomen van der sult dan 't Casteel verboden heeft, — daer toe te admitteren, en de poor Niet later als tot negen uren open te houden, zonder deselve als bij d'uijterste noodsakelikheijt te ontsluijten, met beleefde aanwijsinge, aen den pangeran Ratoe dat sulx ten tijde van zijn Heer vader althoos in gebruijk geweest is, daerhij belooft zig na te zullen Rigter Heden hebbe dese quade Instrumenten de zaken daer toe Getragt
Van bantam den 14. e October 1607. getragt te brengen, om de bantamse landen en Volkeren, Onder de drie pangerangs te verdelen, en alzoo het gordijn tot een binnelandsen oorlog te openen: de meninge leggende om pangeran Ratoe, de helft van't gehele Rijk toe te voegen, en 't overige onder de pangerans de pattij en mahomerzalin te verdelen, waer over als Regente Ratoe ijsaij, zoude heerschen, welk voornemen Ons ter kennisse gekomen wesende, hebben wij sulx grstut, en aangewesen direct tegens des sulthans laeste begeerte te strijden, ook den pangeran dipa Ningrat de recommand. r daerop het oog te houden, en niets inte willigen, als naer gehoude Communicatie met den E: Leeuwenzon, onder belofte van hem dipa Ninegrat daer tegens, en tegen alle verdere onredelikheden, die hem mogten te voren Comen, door Comp. n magt te zullen Maintineren, en protegeren, met welke ernstige verklaringe, verselt met zoodanige Redenen, als ten dienste vande EComp.  bij ons nodig veoordeelt wierden, heeft zijn Excell: zig volcomentlijk versekert te houden en betuijgt niets te zullen bewilligen, dat eenigsints tegens het Interest van de EComp. e off tot ontrusting der bantamse Landen, zoude mogen strecken, en zoo hem door die opositie zijne vijanden te sterk mogten werden, zoude hij sijn toevlugt, tot de EComp binnen speelwijk, off wel bij uw Hoog Ed: tot batavia zaeken, alwaer wij hem versekert hebben, dat hij bescherminge vinden zal. niet bij den overleden sulthan in persoon, is zijne uijtterste wille beschreven, maer op desselfs ordre door pangeran tajondin, welke als opperpriester, daerin volgens haer wet geloof Meriteert, en die ook, niet nagelaten heeft de successie van tangeran ratoe in't rijk en de regeringe van Pangeran dipa simngrat gedurende desselfs Minoriteijt