hebben gebroocken, sonder eenige de alderminste scheijn van reedenen, want soo ooijt op mallabaer, vrijwilligh met eenigh vorst een verbont is gemaeckt, soo is het met den samorijn geweest want sij niet konnen voorgeven, daer toe te sijn gedwongen noch oock eenich onschult van 't selvige soo moetwilligh te hebben met voeten gevreeden; door dese laeste bejegeningh met den vijant hebben wij niet wel connen te weten comen hoe het stont met de Engelsche, Fransen, en Portugeesen, alsoo op de boode seer par wiert geleth, sonder acht te nemen selfs op Braminees, die sij op vermoeden van Spiens, aen verscheijde plaatsen hadden aengehouden en mishandelt waerom niemant sich daer toe wilde laeten gebruijcken en die om het gewin sulcx ondernemen, quamen met sulcke tijdinghen wederdat het lastelijck geloogen en versonnen was, al wat sij zeijde, en openbaer niet en waeren geweest, daer sij aangenomen hadden te gaen, ongetwijffelt uijt booven genoemde vreese, soo dat wij niet anders weten of de Engelse en Francen, woonen en handelen in Calicotta, ende portugeesen tot Pananie, maer hoedanich, of wat scheepen aldaer sijn af en aengecoomen, is onbekent; het soude dese drie vrunden al vrij wat spijten, soo sij vanden samorijn wierden uijt geseth, ter saecke van d' E: Compe, doch dewijl sulcx meer den samorijn dan ons raect is 't selve van cleijn belangh aengesien sij oock van dat gevoelen sijn dat d' E: Compe uijt krachte van exclusive Contracten, gemaect met eenige vorsten, geen recht becomt daer van der selver landen en havenen te weeren, off inden handel te beletten, maer dat d' E: Compe haer verhael mocht vinden ontrent de vorsten, die soodanige Contracten gemaeckt, en weder gebroocken hadden, blijckende uijt de Contra protesten, derwegen gedaen, Echter staet ons met alle omsicht daer in te handelen, om nae ons vermogen alle aenstoot te meijden den Ragia van Cochin. hebben wij volgens ons schrijven nae't patricbij gestelt een hulpe, daer toe nemende den E: Capt Burghard Uijter, om niet alle de saecken des Conincx met raet en daet te herstellen, maer wel bijsonder scompe saecken, daer deselve met het lant sijn vermengt, nae sijn vermogen voor te staen en uijt te wercken, 't welck ons bevoorens veel moeijte bijbracht, en gedurich met versoecken aenden Coninck aenhoudende, met belofte en goede woorden sonder gevolch, wierden op gehouden, dewijl de geene die over die dingen waeren gestelt off weijnich luijsterde naedes Conincx woort, of anders selver daer toe ongenegen waeren het eerste werck is geweest, een staet te maeken van des Conincx Incomsten en gerechtigheeden, en daer door te ontdecken van wat macht en vermoogen deselve sijn, om te connen dragen tijt de te ringe bracht ken het desen vergaen maan deese van dat werde
dangen de lasten soo vanden oorlogh als het verder onderhout aen het hoff vereijscht, maer daer in is den Capiteijn, en wij in hem de hant te bieden, soodanich beleth en verhindert geweest, dat met listen en grooten arbeijt, alleen maer weijnige sijn in't licht gecoomen, ende meeste noch bedert, dewijle die als eijgen goet in handen ende macht der roovelingen beseeten, en verduijstert worden, die merckende daer van te sullen werden berooft, alles hebben aangewent dat werck te verstooren, twelck dan oock van soo veel grooter belangh is geweest, als daer aan vast waeren persoonen van groot vermogen en macht, selfs inde Regeringh derlanden, die omden Coninck te helpen in tijden van noot, hem hebben penningen vstreckt, seer tot haer voordeel, daertoenemende als ripoteeck, verpachtinge, die Jaerlijcx meerder opbrachten dan de verstrecte penningen believen, alle welcken wij weder hebben doen op hangen en openbaer vervachten, om uijt der selver in comsten de lasten daer op leggende, af te doen, en bij het welck noch al een goede somme sal sijn uijtgewonnen, maer dewijl daer veel werck aen vast is, sal sulcx soo schielijck niet weesen te vereffenen, of daer sullen noch veel incomsten verswegen blijven, die echter van soo grooten hoope sijn, dat wij van nu af aan, wel derven gelooven datter weijnich aan sal gebreecken, of de incomste sullen de lasten connen stoppen alsoe wel bevonden wert dat den Coningh veel schulden gemaeckt, en met den Intrest daer van beswaert is waer mede nae allen scheijn, seer ontrouwelijck is gehandelt, en sulcx bij sijn naesten prinsen en Raeden, die behalven een swaeren Intrest, noch van hem derven in pant neemen, sijn voornaemste juwelen, Jae de Croone selver, soo hebben sij hem aen alle zijden geroeft en in armoede gebracht, dat wijal hebben uijtgevonden een somma van ontrent 12000: Rx: behalven verscheijde landerijen, die hij uijt armeede heeft moeten vercoopen, welcke somme wij echter hoopen, door een goede opsicht over sijn saecken, in 3 a 4: Jaeren, sonder dat het sal werden gevoelt, afte leggen, om hem vanden In eetende kancker der Intresten te verlossen, en alsoo sijn Hoflasten te verminderen, die soo onredelijck hoogh liepen deselve genouch waeren hem te doen onderhouden, alleen om nae te volgen de gewoonte vande voorige Coningen, doen het Rijck in goede voorspoet was, drijvende de hoovelingen soo sterck op dat tractement (:waer onder oock de princen zijn :) dat zij met goeden oogen souden aansien het geheele lant verlooren gingh, eer dat sij daer van Iets souden verliesen en omt welck den Coningh te doen betaelen, sij selver daer toe aen hem gelt op woecker geven, met geduijrich verwijt, hij aen haer soo veel ten achteren is, inderdaet groote blijcken van een verwerden staet, waer aen geen cleijn werck vast is, alles weder ten rechten te brengen de Oorlogs lasten
Oorlogslasten. sijn nu mede soo besnoeijt en bepaalt dat wij connen gelooven dezelve niet dan tot dien eijnde en werden besteet, om dat wij doen bestellen drie persoonen een nederlander, een Trepas, en een malabaer des Conincx schrijver, door wie de besettingh der buijten wachten op de fronture, bij monsteringh werden betaelt, en waer mede deselve altijt blijven op het gesetten getal, en oock gewilligh, sonder nae hun soldt te wachten, soo dat de verstreckingh der E: Compe van 800: a 1000: Rxs pr maant de lasten vanden oorlogh, noval reedelijck connen goet maecken. weij hebben hier nevens gevoucht een Corten staet vanden Conincx in coomen, lasten, en schulden voor zeo veel wij sijn te weten gecoomen, op dat uEdle achtb souden mogen sien, hoeweijnich den Rijckdom van soo grooten vorst is, soo mede de reeckeninge der Schulden aan d' E: Compe die tot op vlto feb. 1670: gesloten te quaet staat een somma van f 89501/18:5/- seedert het Jaere 1663: daer onder oock begrepen sijn de schulden aanden prins virola voorde veroveringh der stadt Cochien, nevens verscheijde posten op die reeckeningh gebracht, die deselve alseer beswaeren, gelijck de wachten tegen den sammorijn van 's Comps dienaeren, retuijtsetten van troupen, tot beslechtinge van Inlantse ter Oorlogen soo mede die tegen het uijtvoeren vanden peper bij d' E Compe sijn geleijdt, kruijt, loot, en Amonitie van Oorlogh, ten hoogsten getaxeert, soo dat over eenige der selver lasten, soude mogen werden ingebracht, dat sijnde d' E: Compe geworden sijn schutsheer, hem niet en behoorde die hulpe te doen betaelen, deweijle d' E: Compe oock daer onder haer eijgen voordeel vont, en wel voornamen het volck tegen den Samorijn, als een vijant aen bijde gemeen, alwaer jder sijn lasten heeft te dragen, en door het verbont gelijckerhant ider verplicht is, nae vermogen den selven tegen te staen, dah off uEdle achtb haer behagen vinden, die reeckeningh soodanich te doen houden, om altijt te connen thoonen, de costen die d' E: Compe heeft gedaen ter hulpe vanden Cochiensen Coningh, twelck bij tijd en wijlen soude mogen te pas coomen, staet ons door uEdle achtbe ordres en beveelen bekent te worden. de Cochemse Munte. eijgen aenden Coninck, is inde stadt gebrachtonder voorgeven van soo veel te beter opsicht te mogen hebb over de valscheijt die in het slaen der fanums wiert gepleegt, als mede tot gerustheijt der E: Compe, die Jaerlijcx groote somma fanums van nooden hadt, te laeten hout wij in ger dert, velinge van te ercktot tverden ningen dande hebben selver en bij schieComsten dat wij pen ebben , dat 2000: heeft ^ door sonder soo sijn selnae het seo zijn:) lelant sen en wijt, blijcken rck hebben