captel 20: v: 11: en d'volgende, Jn welk captel ve 21: onder anderen uijt gedruckt staat: ende wanneer een man sijns broeders huijs vrouwe sal genomen hebben, het is onreijnigheijt, hij heeft d' schaemte sijns broeders ondeckt, sij sullen sonder kinderen sijn; Inde margine van desen terxst naar d'uijt legginge van sommige aangeteijkent, men salse dooden; ofte godt sal hare bij— slapinge vervloecken, datteer geen kinderen van hun zullen gwerden, ofte overblijven, soo se vande overheijt niet gestraften worden; dese misdaat wordt bij d' Reghts. r geleerden inde latinsche shoale gent Incestus, twelk is ijemant onkuijsheijt bedrijft met zijn eijgen doghter, slieff. doghher, sijns soons eghte vrouwe, net zijn eijgen moeder, suster ofte andere diergelijke die hem in bloedt ofte swagerschap soo naa sijn; dat hij deselve niet en magh ten eghter nemen Inde keijser Reghter is d'peene. van bloedtschandt en overspel, gelijk glos: in l: si adusteriundeum incestu dig: ad leg: Julie de aduet: dogh in die tijdt was over sepel niet cappitael farmac: quest 140 sit: 16: 12: 7: dogh 11: 7: seght hij dat bloedtschande aan 't leven niet gestraft werde: maar fransiscus hotomanus in Conselis q6: n: 5: en paulds grillandies in Tract: de peene omnifar: coitus 9: secundo quere 9: manken d' misdaat deser beijder de licten ook gelijk; dogh willen dat mense met de doot sal straffen, mathias Colerius in decisis 145: n: 8: seght dat de bloedtschander swarlijker sondigh dan d'over speelder, ende selh daar op d' hals straffe, vide, petr: pap: Jur milit: artik: 3: sub lit m: dam h: praix: Rerum: crimin: de Incessu, capt 96: 11: 9 alwaar hij seijdt, dat ijemands willens ende weetens met een hoere ofte onEerbare vrouwe hem in maaghscap bestaande, in hoererie leeft vervalt inde peene ofte straffe van Incestu ofte bloedtschande
't geene d' gevangens tot somme onschuldt bijbrengen, is in sigh selven genoughsaem frivol en onaanneemelijk, dienvolgens geen weder legginge van nooden, voornamentljke wanneer den gevangen domnigo seght, van wel gehoort te hebben, soodanige vleeschelijke vermengingen verboden te zijn, dogh, en heeft, naar zijn seggen, zulcx niet grondigh genough verstaan, waarmede den gevangen lightelijk meert, vande straffe dierweegen gestelt, niet wel verstaen gehadt te hebben; twelkeghter mits tot d' saake en doet, mits bekennende 'tverbodt van zulcx hem niet onbewust te zijn, 't geene voor den gevangen genough was, ten aansien denken most, dat geene geboden ofte ordonnantien ingestelt en worden, off d'straffe wordt er voor d' overtreeders bij geronght: te meer aangesien den gevangen in voorszne zijne confessie bekent gehoort ende verstaan gehadt te hebben, dat d'moorsche geestelijke tot batchian, verstaande dat dese zijne concubine met des gevangens broeder Anthonij, haar in vleeschelijke vermenginge hadde te buijten gegarn, daar overt een straffe, om met den vuure verbrant te werden, hadden g'eijscht, dit bij den gev: in opmerkinge genomen geworden zijnde, stondt hem daar uijt wel te besluijten, dat d' wetten bij den christenen vanden waren godts dienst, niet minder, maar wel suijverder ende opreghter mosten zijn: over zulcx ende mits het tegendeel van dien is blijkende, kan niet anders geseght ofte g'ordeelt werden, dan dat hij gevangen met voordaght, boose op seth ende verleijdinge van den duijvel, geljn hij selve seght, tot dese hier voor en aangehaelde grauwel is komen te vervallen, ende zulcx nogh boven dien met een moorsche vrouwe, 'twelk den gev: ook niet weijnijgh en beswaert.
d'ver ontschuldiginge van mantsjawarj, mede gev: ende gede in desen, is mede in halderminste niet genough waar door zij zoude komen verontschuldight worden, bijsonderlj ten aansien d' Even hier vooren aangehaalde redenen, wegens haare vorige concubinagie met anthonij voors eeneljk zoude ten insighte van mantsjawarij in opmerkinge komen genomen werden, dat zij van haaren Jegen wordigen boel dominge een slavinne ofte lijff eijgene geweest zij, die dien volgens over haar konde disponeren naar zijnen wel gevallen; zulx zoude eenighsints plaatse konnen vinden, ingevalle zij daar toe door dwangh ofte verleijdinge gebraght was, maar Jegenwordigh niet, ten aansien anders niet en blijkt, dan hune gevangens beijde over een koninge, derhalven ook even straffbaar, te meer d'wijle zij gevangene met onse wetten den spot schijnt gedreven en deselve als veraght te hebben, even als off zij sonder vreese onder onse Jurisdictie haare onbuijsheijt, naar believen moghte plegen, en haar met christen mans vermengen, konnende ook niet anders geseghtworden, dan datse haar natuurlijk verstaendt (naar d' gaven, maghtigh is. zijnde ook geen beest van wesen, maar den mensch gelijk formigh geschapen daar noghtans d' onvermostige beesten, d'mensch met deselve in sodomie bevonden werdende, volgens goddelijke ende wereltlijke reghten, ten vuure werden g'ordonneert Zijnde dit dan saaken van seer quaden gevolge, die in een wel gestelde regeringe, alwaar men gewoon is reght. danige