parthije Laeckenen opgegeven en versocht hadde vandaer over batavia herwaerts tevoeren, In'tlaast vande negotie sijnder bij geval 8. stx cleck amaeveel dimaent niet meer als Prto vande coopluijden bij de compe ingecocht en nae bassura vervoert met goede advance aldaer omgeseth sijn, dan soo wij sijn bericht is dese opun voortgecomen uijt puire jnvidie vande ministers alhier, over dat d' geseijd besendinge eerst uijt souratta als daernae van ceijlon is is geschiet en dese directie hebben voor bij gegaan, het soude onder submissie van wijser oordeel inder daat eijgender aen persia passen als de twee vooraen getoogen comptoiren off wel oock eenige andere plaatsen, want niet alleen van hier op de seeckere advertentie der marct en wat coopmanbest in bassura getrocken sijn met vaster seeckerheijt aenteleggen maer oock In't reguard van t schip met veel minder oncosten aff tesien wesen sijnde daertoe geen apparte Bodem tesenden noodigh, maer sonder verle teverrichten met het schip dat 's Iaerlijcx tot den vervoer vande zijd den heeten tijt doch moet overblijven leggen, hierdoor soude dan oock occasie sijn de coopmanschappen welcke geducht werden aende hant mochten blijven gelijcq meest alle Iaeren geschiet nae bassura te vertieren behalven dat daer en boven de spahanse en Gamranse coopluijden mitsdien oocq greetigen gemaackt souden werden ter marct te comen en verbrooc haar collugien off tsamen spanningen daermede sij anders d' Compe al veel ma als genoegh tot schade dwingen de goederen aff te staan, voorde prijsen onder ha vast gestelt, off wel met opset aende hant laten als zijnde verseeckert dat hen deselve van niemant can werden ondercocht, maer voor haer altijt op en blijven, oversulcx hebben wij gemeent niet ongerijmt tewesen de voorsz reedenen (ter quader trouwe aengewent omden bassurasen handel te doen staac off ten minsten diverteren) haer voorgemelte Edle bekent gemaeckt te hebben met bijvoeginge van onse nader consideratien tot d' hervattinge, — wat dien aengaende sal werden goet gevonden staat ons ter gelegenen tijt tevernemen, sijnde nu voor eerst de stadt in verseeckeringh van een stercken arm, en niet apparent van licht g'invadeert off d'omleggende — Landen bedorven en den coopman berooft tewerden, gelijck voor desen door de turckse troupen veel gedaen en nits welcken niet vreemt is datten doenmaels Iaeren sijn gevonden die inden vertier der coopmanschappen prijs op gamron niet veel hebben gesurmonteert Evenwel isser doorgaans advance gedaen en noijt verlies, 't geen ons vast doet vertrouwen dewijl de— turckse coopluijden nu een veijligen wegh open hebben nae soowel gelegen coop stadt, van tijt tot tijt meer derw.ts sullen affcoomen ende negotie doen toe nemen sal, — de carmelitanen voorden oorlogh in bassura geremoreert en haar laten gebruijcken hebbende tot de adresse van 's Comp s passerende missiven soo uij het vaderlant ^ herwts en van hier derwaerts, sijn weder op gereijst, om haar convent Inbesit tenemen, hebbende onder seer beleeffde ter mien door een advis brieff ken eenigen tijt daer bevoorens hun bereijtwillight totd voortportinge van opgemelte u Edles letteren ons opgedragen ende wij de selve ingelijcker voegen g'accepteert, gaande derhalven bij dat voor vala voorseijt een den twee packetten van een teneur geteeckt met de Letter B de eerste reijs over desen wegh, en het tweede over spahan, op dat door quade be richtinge van veijlige passagie verleijt zijnde en 't packet te soecken raecken uEdle niettemin van het ander soude connen gedient wesen, doch d'eerst behoorlijck voortganck nemende sal hier nae de passagie van spahan 't een mael g'excuseert werden, want niet alleen veel langer maer oocq geensints soo veijligh is, daer de eerste het tegendeel beijde heeft, de goede over comste van deselve sal ons bij tijt en wijle aengenaem te vernemen wesen; Aengaende het concept om tot Masquette op de cust van Arabia alwaer den Iman d' E: Comp. e genoodight heeft Residentie te comen nemen staat haer
Patria aand' Edle heeren Bewinthebberen vande generale vereenighde Nederlandse Oost Indische Compe ter vergaderinge van xvij tot amsterdam staat haer Edle tot Batavia minder aen als voordesen om dat den coopman Roothals en raat bij missive van 9.:' april des verleden Iaers geadviseert hebben hoe gemelten Iman uijt vreese van andere potentaten die haar oogh op dees handel Rijcke plaatse scheenen geworpen te hebben alle verdere negotiatie aldaer affgeschaft hadde ende gevolghlijcq alle de coopluijden van daer nae herwaarts, en congo waren verhuijst, 't geen inderdaat noijt soo breet is geweest en sooden directeur sigh — heeft g'informeert is dit schrijvens gedaan alleen op de berichtinge van een nijdigen benjaan, die sijn Intrest voor sagh soo d' E: Compe aldaer quam plaats tenemen, hebbende den Iman wel bevoolen den handel voor eenigen tijt, te schorten, maer geen coopluijden Ingesetenen zijnde ontseijt, zijnde geschiet op de tijdinge den apparente comste van een groote portugese macht, om sigh alsoo tegen derselver listen te verseeckeren e: door de portugese creaturen nogh daer telande schuijlende, met verraden off verrast tewerden dogh niet soo haast waren dese geruchten verdweenen, off den handel nam weder ganck als bevoorens, en is sedert in goede fhorisance blijven continueeren, 't is wel des Comps oude maxime breet beslagh t'excuseeren omdat veelmael meer schade als voordeel toebrenght maer g'considereert hoe masquette van voor langs Jaren bekent staat tewesen een plaats van groote negotie, soo heeft ons gedacht noodigh tewesen haar Edle tot Batavia van 't voorsz: quade advis te doen behoorlijcke kennisse ten eijnde hen des gevallende dese saacke in nader beraat te connen nemen, ons bedunckens submitterende wijser oordeel soude niet vreemt wesen dewijl wij vanden Lantheer selffs genoodight zijn dat men buijten eenigh Engagiement ofte coopmanschappen derwaarts brengen, en alleen, onder den naem van paerden ttecoopen gelijck sij weten dat bij d' E: Compe Iaerlijx geschiet, door een habil borst bij gevoeght twee Inlantse dienaers een Jaer deede ondertasten en doorsien wat aldaer ten voordeele van d' E Compe soude te doen mogen wesen, als wanneer met beter fondament daeraff sal te spreecken zijn, en best t'oordelen wat gedaen off gelaten dient, dan dewijl haar Edle op Batavia de verdere frequentatie hebben affgeschreven soo wert dierwegen niets gedaan voor en al eer anders mochte comen g'ordonneert te werden, Bij de brieven van souratten sullen u Edle vernemen hoe over catchin en Goa vande eerste Equipagie der nieuwe france Oost Indische compe aldaer aengelant is d' heer francois caron met het schip genaemt St baptista en oocq een toegetaekelden hoecker met drijmasten, mitsgaders hoe dat het selve schip oocq weder van daer volladen van diverse coopmanschappen bij sijn E: is naer vraurijck gedepescheert en wesmeer wat daar omtrent van belangh voorgevallen is, waertoe ons om dubbel verhael t'excuseeren w Eerbiedigh gedragen, hebbende dit Iaer niet verder connen reijcken, ende is de besendinge herwaarts uijtgestelt tot het verwachte ontset met de tweede vloot, waervan d' heer caron meent eenige scheepen die doorden vice-roij stonden naegesonden te werden haast te voorschijn behoorden tecomen, hebbende onderwijle den francen Resident off gecommitteerde des conincx — monsr d'mariagie sonder eenige assistentie laten sitten, jae sooveel niet gesonden om tevoldoen d' g'adepositeerde penningen tot noodigh — onderhout genegotieert en geconsumeert tgeen desen geseijde mariagie — niet alleen vrij verlegen maact, maar oock de france name soo ten hoove als onder de voornaamste coopluijden in een seer slechte reputatie heeft gebracht Insonderheijt mede omtrent den coninck ten opsicht van de belooffde groote schenckagie, vermits daeraff niet voortcomt, duijdende sulcx te geschieden tot sijne Maijts cleenachtinge, dan sal dese gestoortht wel overgaan en d' quaade name verdwijnen als maer in septemb:r off octob: de scheepen van haer tevoorschijn comen Invoegen als monsr d' mariagie voorgeeft deselve seecker verwacht van aen desen verlet zijd ant verlienen itsdien brooc veeli nder ha kert dat open voorsz staack tijt een nde door ten pen gaans n coop laten soo uij , om totd wij de val al aecken d'eenst an't een geensints wesen; abia emen haer ge,
Parthije Laeckenen opgegeven en versocht hadde vandaer over batavia herwaerts tevoeren, In'tlaast vande negotie sijnder bijgeval 8. stx: anaeseth, en nae veel dinaens niet meer als Rerto van onse naast buijrluijden de Engelsen sijn 't verleden Iaer geene scheepen vernomen, hebbende haar saacken van negotie hoewel van weijnigh belangh evenwel laten voortgaan en sonder becommeringe weten te bestellen op de naem van Armenische coopluijden aen wien sij oock met het begin van den oorlogh, haar twee Inlantse scheepen, d' hoopwel, en Ormus marchant quansuijs vercocht en op deselve wijse laten varen hebben sullende Eerlange haast weder Engels sijn en haar vlaggen daeraffstreven, sonder dat daertegen jets te doen is geweest, off oijt sal connen gedaen werden, want haer goederen met armenische off Moorse caracters geteeckent zijnde uijt d'andere niet connen onder scheijden werden. hebbende Iongst niet ontsien staande noch het oorlogh 52 packen cleeden met 'tschip Brederoode onder meerder op vracht uijt souratt herwaarts te senden dat wel moeijlijck om hooren en sien is maer gelijk voorseijt met geen bedenckelijcke middelen te Remedieeren, verwachten den agent meester steven Flour nae sijn voorgeven octob. aensta seeckerlijck eenige scheepen uijt Engelant 't gevolgh leere den tijt, — met de vroege verschijninge vande drij beseijlde Jachten Nuijsenburg cogge en d' Beurs van Amsterdam hadden wij niet getwijffelt off souden een goeden stuijver, op vracht verdient hebben, maar leggen de twee Engelse armenische scheepen ter Rheede en de volumeuse vracht goederen der coopluijden voor min dan de helft aennemende vonden wij ons hierdoor eerst met Nuijsenburgh in onse goede hope verseth het welck op vracht nae souratte aengeleijt zijnde om de voorseijde mindere aenneminge bij opgemelte scheepen, maer halff laden hebben moeten laten affgaan uijtmaackende de vracht @ 7974:—: 5 sijnde daerneven voorde E: Compe overgegaan de g'eijste paerden en verdere nootwendigheden als hier vooren aengewesen is, de coggo hielden wij daer nae mede op vracht gereet, en quamen wel eenige goederen aende hant maer op verre niet tot d' halve ladinge, des daerom niet, conden goetvinden desen kloecken Bodem aff testeecken, sulcx de particulier met die goederen door gingen naderhant bequamen wij noch gelegentheijt door armenische coopluijden welcke nootsaeckelijck in souratte mosten sijn, dan gemerct reets die in april waren gecomen vonden wij niet geraden een der diep gaande Iachten derwaarts te vertrouwen, maer beter tJachtje Lansmeer te gebruijcken dat even daertoe juijst uijt souratte aende hant gecomen was nilts Int geheel affgehuijrt werdende sonder op het stuck tevaren gelijck hier de gewoonten is ende hebben wij op de geseijde conditie bedongen f 148716:—:- twelck ten aensien van het ruijm een ongemeene vracht is hierbij gedaen f 3353: 5:— voor vracht van 18 persoonen en weijnige goederen met de cogge naede cust gegaan bedragen alsoo d' vrachtgelden van hier verdient tsamen f 26603:5:5 het welck naeden slechten tijt noch al passeren can en onse slechtgestelde cassa tot de dagelijckse gastos vrij gesecondeert heeft staand tevreesen dat met de vreede tussen ons en Engelant ene nu de francen med.