Anthonio Hurel, Jeande Vogel, E Buleq, Rumphius, w: van Zijl P: de Cocq, I de Jongh Johs. moris en Anthonio Echard, In mergine, Amboina aant Casteel Vectoria den 18 septb. 1674
Van Amboina ort verhaal van schricker lijcke aartbevingen eenigen tijt herwaarts en voornae mentlijck op den 19 feb. deses Jaars 1674 met d' ongehoorde watervloedt mitsgaders droeve ongelucken ende wonderd bijsonderheden ontrent deselve tendien dagen ind' Eijlanden van Amboina voorgevallen, geljk sulcx in het dagregister neerstig en omstandig aange teeckent en daaruijt getrock kenis, Tusschen den 17 ende 18 Octob. des Jaers 1671 gedurende d'uijttocht vand' Ambonse e Corcormacht rondom Ceram overviel t eijlandt Uliasser anders Honimoa genaemt een geweldige stercke aerdbevinge, waerdoor niet alleen de redout veesen op Hatuane, om vergesmeten endt fortres Hollandia tot sorrihorrij, weerloos gemaect, maer selffs t landt ende geberchte doorgaens seer beschadicht sijn gewor den met het vervallen van diverse ongelooffelycke groote stucken derselve, ende opscheuringe vand aerde op sommige plaatsen, wel tade diepte van een Clappus boom, welcke eenige daerin sinckende, maer even met de Cruijn boven uijt staacken, de strand van Hatuane was hier door ruijm een voed, mitsgaders het rif voord Negorij Paperoe vrij meer gesackt ende over all seer gescheurt, Jae onbequaem tot bessen voorden Inlander geworden, ende sijn bij dese hoewell schrickelijcke aardbevingen, maer eenige weijnige menschen (waeraff het getall doenmaels t zij door versuijm, t sij door oncunde niet opgenomen is, omgecomen Dedert dien dach, heeft deselve op Honimoa well overeen Maendt geduurt, dat het aerdtrijcq niet een etmael still stont, ende voorts bij poosen over het Jaer, op deselffde uijr als de harde stooten voorbielen, syn die mede opt eylandt Oma de pas Baguale ende aent Casteel Victoria hoewel soo
Van Amboina soo hart niet) gevoelt, het eerste naem weerdige, heeft men aent Casteel gehadt, op den 12 Junij 1673 savonts ontrent 6 uijren, wanneer divers stercke stooten met ontsettingh eeniger binnen muragien int Casteel ende andere steene gebouwen vernomen sijn, op welcken dach smorgens men oocq ongemene en seer schrickelijk donder slagen neffens penetrerende en t sissende blixem straalen, die als maer vande Huysdaacken scheenen uytgeschooten te werden deur gestaen hadt, waer van oock diversn menschen gevoelige teeckenen ontfangen, behalven andere aenmercken lyckheden, want onder dies, sloechden donder in eenige boomen dicht bij oosten het Casteel, Item twater uijt de Compedaal vant Jachtie damacq, terwijl de maets met pompen besich waeren, en wierdt opde fluijt Wimmeum beyde hier ter rheede leggende een gedaente van Suur, dat van selffs wederover boordsprongh, veele vuurstraelen, ende onder andere sulcke die 30 en meer wijlen vergesien sijn, behalven noch divers andere teeckenen sijn mede van tijt tot tyt inde lucht opge merct, nevens dat de winden bij nae de presente gansche 10: mousson, door soo veel voriable gewaijt hebben, dat men nau welijcx staet op de ordinarij passaet wint maecken Conde gel. veele Zeevaerende toe schade ervaren hebben Alle 't welcke hoewel verschrickelijk echter niet te vergelycken is bijt geene hier achtervolcht, want d aerd bevinge ende onder aendse Rommelingen (nu en dan sedert voorn tijt noch all gecontinueert hebbende, overviel op den 17 feb. 1674 des Saturdachs avonts, tusschen half en acht uijren bij schoon maerlicht ende still weder sonder eenich voorgaende gedruijs, dese gamtsche Provincie, naemel de landen Leijt; mor Hitoe, nussatello, Ceram, Boero, manipa, Amblauw kelangh Bouoa, Honimon Nussalaut, Oma ende andere omleggende plaatsen, doch principael. de twee eerst ge noemde met soodanigen schuddinge dat veele niet anders dachten of den grooten dach des Heeren was op handen, de Clocken in en aent hooft Casteel Victoria op Leijtimor luijden van selfs, &n de lieden bij een te praaten staande, vielen tegen malcanderen aen, en om ver, soo geweldich gingh het landt als niet Zeevaeren op en neder 75 Chinese steene Pedacken off woningtjens, ende noch een groot Huijs mede van steen, plotsen all met den eersten stoot die de geweldichste was, terneder, en wierder tot puijen hoopen, waermede 79 Meuschen, ende daer onder de Huysvrouw vanden Coopman D: Eumphius, nevens haer Jongste dochter ken met de G: E weduwe vanden Secretaris Joannis Bostinck ende 4 Europianen om quamen, en 35 aenhooft Lenden, armen