wachters samen, doch naar het dissiperen vande bongijse troepes hier ontrent, en sullen de laaste niet meer behoeven wanneer den Commandr daar in verder nader billikheijt sal disponneren, soo als hem goetdunckt, tot noch toe, byj vertreck van vaartuygen, hebbende de Annachodas eerst moeten aengeven hoe veel slaaven en slavinnen sy ingecocht hadden, en meenden te vervoeren, dat tegens de transporten geconfronteert, en op haere pascedullen in dorso aengetekent is gewerden, waar naar dan de monsteringe is geschiet (dewelcke voort aan den fiscaal moet waernemen) en mosten alle de slaven daar op te voorschyn comen, Zynde de geene die van syn volck ontstoolen waar, altyt gelicentieert met den monsteraar te mogen mede vaaren, en sien off hyse alsoo vinden conde, moetende ygelyck naar de gedaane monsteringe aanstonts onder Zeylgaan, daar het oock soo voort, wel by magh werden gehouden, zynde wel doorgaens een ruime licentie gedragen, ofte sonder expresse licentie geconuiveert, datmede de affgaende Scheepen al vrij wat slaven wierden affgevoert, niettemin met aantekeninge op de monsterrollen, dan naar desen, en sal dat soo niet mogen continueren, zullende de vertreckende Compe dienaren op Comps scheepen geen meerder mogen mede nemen, als diese bij ordonnantie doen blijcken, dat haar door den Commandr werde vergont en toegestaen, op verbeurte, en verder poenaliteijt, van alle die daeren boven werden, bevonden doch de slaven die de Bougijs, d'eene aan d'ander vercoopen, en onder elkander, dat blijft buijten uE: benwegenis, den galeran Tonsawa passeert daar brieffjens aff, off lontors van, en treckt die die voordeelen selve; Evenwel naar dese, alsser maar de particuliere residentie is, moetense almede, als staande  onser volle dispositie, hollandse transporten maken laaten, de maccassaren die slaaven te coop brengen willen, sullen hun gelyckse nu doen haar die ordre seer geerne onderwerpen, wat onder hun selve dien aangaende, geschiet, dat raackt ons niet, maar het is geloovelijck dat het vercooper van slaven in quantiteijt haast ophouden, en dat het selve dan daar naar niet veel beschieten sal de Bougys zyn vande ordre in desen bewust, en versochten selve ter geseyde vergaderinge, dat deselve nader geconfirmeert, en onder hun de novo, gedenunchieert mochte werden, gelyck oock onder gommeslagh is geschiet, mitsgaders tevens bekent gedaan, de verplaatsinge vande passer De maasen is een lompe spetie, en zyn noch daar en boven seer veelerhande, want de koningh van Maccassar, Radja Soping radja palacca, en andere meer, slaan elck op haar selve, daar wij noijt het alderbeste behagen ingenomen hebben, voorsakende
veroorsakende veel crackeel en monopolie opde bazaar, connen de beste niet boven 3 ½, 3 5/7, 3¾ matin alloy uytbrengen, Soodatse naar ordonnaire cours van onse gelden miet boven 15 stuyvers off weynich meer waardigh bennen, hoewelse hier tegens een halve rxs courant sijn, 't gund men voor alsnoch niet wel 't eenemael oonder Bougijsen wille, heeft konnen affschaffen, weesende niettemin het hollandse silvergelt, soo wel Ex:s:, als paijement, mede gangbaer, en gestelt met de maazen op evergelycke cours, volgens de ordre in dato 15en april 1669. onder andere bevelens bij publijck Edict affgecondigt, 'tgund dan oock noch in vigeur is, bestaande inde renovatie van 't selve, de opgemelde gedaane denunchiatie, over 't vercopen vande slaven, gelyck uE: onder voors dato het translant, int translaat boeck connen vinden, en besien wat: er al meer in is begreepen, bestaande in 5 poincten, te weeten dat al wie slaven, menschen-kinderen, buffels-paarden, gout off andere goederen, steelen en vercoopen, tot slaven vande Compe vervallen, en in de ketting naar batavia vervoert sullen: werden— Dat alle Bougys welcke by nachtgevonden werden, int portugees, chinees, off Tarnataens quartier, ten eersten aangepact & als vooren tot slaaff vervallen, en versonden sullen werden, mitsgaders in cas van oppositie, datelijck maar onder de voet gestooten Dat geene slaven buyten de geordonneerde plaatse vercocht moge werden, oock niet sonder transport, op poene van confiscatie van gelten slaaff, als vooren geschreven dat 80: loode pitjens met Comp:s merck gemunt, sullen valideren een dobbelde stuyver, 3 dobbele stuyvers een schelling ofte maccassarse coepan, 4 koepans een maas, 2 maasen een rxm, met confiscatie van alle masen en coepans die door de marinjes valschgekeurt, en by vertooninge aan ons, soodanigh bevonden werden, Dat alle die geene welke insolentie en onbillickheijt op de bazaar bedrijven, het zij hollanders off andere, sonder onderscheyt, datse door de bazaar wachters gevonden voor mij gebracht zullen werden, om naar verdienste gestraft te worden Onderwylen zyn wij niet verbonden geweest, by vercoop van eenige goederen, maasen aan te nemen, gelyck oock al onderleyt is, deselve aff tewysen, begeerende alleen te accepteren, off gout naarwaarde, off hollandts gelt, dat zoo wel volgen soude, soo lang der hollandts gelt is, maar 't selve wort, onder de man comende. telckens in gewisselt, en door de handelaars vervoert naar bata: soose het tot geen voordeel weten te besteden, nu zal het echter aan hun Ede welgevallen dependeren, de cours der Maasen, en coupars
gedecideert coupans gants aff te keuren, off altoos op een sulkken alvoij te doen slaan, als hun Ed:e oordeelen te behooren, want de Compe behalve datse by het contract eeniger mate, inde eerste vreede bevoegt is, heeft nu over haare merct en Jurisdictie, een volle Authoriteijt sonder indien deele aan eenige limitatie meer verbonden te wesen, doch in sulcken cas, en bij affschaffinge van die leelijke maasen salder dienen sorge gedragen, dat Comps Cassa met heel sterck is, alvoorens men die jntentie bekent doe, de pitjens met Comps merck &nde 80: voor een dobbele stuyver, sullen tot gerief van de geringe lieden, echter op de bazaar dienen courant te blijven Op dit Eyjland, onder de Maccassaren en Bongijs, is van onts gebruijckelijk dat de schulden welcke over en weder onder malkanderen werden gemaeckt, en die by eenich opcomende oorlogh blyven uytstaan niet betaelt werden vande winnende zide, verliesende ingevolge de succomberende partije haaren Credit, diese hadde ten laste vande overwinnaars, niettemin betalende moetende 't geene zyluyden ten achteren stinden, welcke gewoonte sich soo verre extendeerde dat oock in gevalle by exempel een bougijs aan een maccassaer ofte een maccassaar aen een bougijs eenich goet te bewaren gegeven hadde, staande een tyt van vreede, ofte dat eenige goederen te pand gestelt en partye gelt daer op gelicht waare, in cas het tusschen beyde Oorlogh wierd, de winnende partye sulke goederen quame te profiteren, daeren boven noch bevoegt blyvende het gelt voor het verpande uytgeschooten, te mogen invorderen, de Bougis nu naar de vreede, van eenige haare voorgaende crediteuren aangesprooken, ingemaant werdende, van 't geene zy voor den oorlogh waren schuldigh, en ten achteren gebleven, pretenderende ingevolge van die oude gewoonte, daar aen gehoude te zijn, en haare parthije weder 't contrarie, om dat de Comp:e, als 't hooft vant Oorlogh, voor de overwinnaer geconsidereert wesende, niet en was van een sulck gebruyck, zynde mij dieswegen al verscheyde questien voorgebracht gewerden, die ick naar de meeste billickheijt beslichte, en onder andere eene tusschen Carre Mouwe, en jutchie Aldul, hebbende den eerste aenden laasten, weynich dagen voor 't Oorlogh een goude crits te vercoope gegeven, die onder hem was verbleven, en die den eersten nu weder reclameerde, de selve conde, naar het voorschreven gebruyck, voor verlooren geacht syn gewerden, doch daer in oock t Restitueere mees residerende eenich different opzicht, oock eenichsints ter consideratie op dese wijse is oock van voors: manoe, sig seer schickende tot genegentheijt aen onse zyde, deed ick deselve tot zijne groote blydschap tot beyder genoegen en reciproque pretentie tusschen genoemde abdul en bontezonge van ontrent gelycke nature, en naadien ick nu op miyn vertreck stint, versochten, gelyck UE: bewustes, ter laaster by een comste, de bongijs