Tot keffingh sullen wij door een minister bij ons aff te senden den Orangcaye doeko laten aenseggen, dat hij den Orangcaij sakela met vreeden sal hebben telaten om dat hy hem bestraft heeft over het aenhouden vande papoese Rovers daar van hij sick in aanstaande sal hebben te onthouden, soo sal oock u E do Ho: a: intentie voldaan werden met imandt uijt den onsen derrewaarts te senden, ende in hun vergaderinge aff te vragen wat vande waarheijt zij dewijle 't onser kennisse gecomen is dat zij lieden onse borgeren die nae Nova gumea varen, en comen te Rescontreeren van meeninge waren te massackreeren, jngevalle zij met geene passe van keffing versien waren, ende jndien van ja— hoeverre sij dese Resolutie gesint waren nae te komen, dewijle u Ede ho: a: onse perckeniers — en borgers gelicentieert hadden nae nova— guinea &a tevaren, om hunne percken en familien van slaven versien, en off het geviel dat eenige boutonse vaartuygen op onse affgelegene plaatsen gevonden wierden om te negotieren sonder alvoorens aen ons groot casteel aengeweest te zijn soo sullen wij achtervolgens d' ordre ende bevelen die u Eds Ho: a: op dat subject ons nu hebben believen te verleenen.— De ordre die u Ed:e Ho: a: ons hebben believen aen te schrijven vandat geene jngesetenen van banda, Amboina ofte Ternatenen sullen— vermogen te vaaren nae Bima. heeft hier onder dese borgerije gebracat, een groote verslagen en droeffheyt, juyst als derselver chialoepiens wel tot 10 a 12 geequipeert en ten handel nae Bima veerdick lagen eenige bereyts vertrocken hebbende daertoe cleeden uyt s' comps winckel gecogt
Van Banda den 15 September 1682. gecogt, andere hadden gelt opgenomen tot de Equipagie nodich, sommige hadden alles versett wat bij te brengen was, verclarende soo hun dese Reijse geweijgert wierdt, datse Inde uyterste armoede stonden te vervallen, en met vrouwen kinderen — van gebreck mosten vergaan, dewijle haare— vaartuijgen niet sufficant genoegh waaren, om van maccassar de Reyse na Bima te gewinnen, van welcke Jaarlijk, vaart sij hunne familien properb: hadden onderhouden, ende met het simpele kosjen te vreden waaren, welcke— klagten door de voornaemste borgeren met tranende oogen wierd geconfirmeert, invoegen den Raadt steunende op u Ede ho: a: goedertierentheijt, bewogen is geworden, voor dese mael de reijse nae bima voortganck telaten nemen, om redenen voorgemelt, het welck wij ootmoedeljk versoecken niet ten quatsten geduijt mack — werden, sullende alle devoiren aenwenden tot weeringe van sluyckerijen en: gaet op dat subject hier nevens een Request der bandase borgere onder No 14 daar op sij u Ede ho: a: favorabele dispositie verwachten. — Onse borgers die met derselver chialoepen — gemunt hebben nae batavia tevaren werden verboden op de Reise, ergens aen te vaaren op de Peene daat toegestelt, gelijck bij de passen daar van — verleent gesien can werden 't ware te wenschen dat de contraventeurs daar over aengesproocken ende tot de gestelde poene gecondemneert ende geconstringeert wierden. het en sal mede aen onse goede devoiren niet manqueeren om de aenplantinge der jonge noote boomen alomme te bekertigen, doch tot Poelo— aij sal de aenplantinge der nooten van geen goet eeffect wesen soo lange een eenigh koebeest daar te vinden sy, wes wij vigileeren sullen om alle
Van Banda den 15en September 1682. de soebeester van daar te dimoveren nae Poelo Run ofte Rosingijn op dat d' E. comp: eenmael tot haar oogkwitt magh geraken, blickende immers nu notoir wat schade het groot vee op't Hooglandt voormaels toegebracht heeft, wanneer— alle de jonge noote boomen opgegeten, vertreden— ende vermelt wierden, daar het jegenwoordigh in soo een treffel: standt gebracht is, dat het niet anders te wenschen ware, — wij en sullen in geen gebrecke blijven om parthije kloecke slaven vande bandase borgerije op te kopen, wanneer sij hun gerieff eerst daer van sullen hebben genomen, ende sal de Reparatie die vereijst werd aen de waterbalcken tot poelo— aij bekertigt werden, waer toe de maanden october ende november der besten tit, ende het droogste vant Jaar is, om het gebreck van water voor te comen sijn wij ophoede, en hebben wij tot dien einde altijt inde dertigh Ledige watervaaten— silaar, gemaackt successive vande ledige vlees en speck vaten, die in tyt van noot met vers- kommer water gevult, en pr Chialoepe nae — poeloaij gesonden werden. — De Reparatie die gedaan is tot Poelo: Run aant reduijten, logie &a is noodich geweest, gelijck mede in de Laoetangk niet verre van waijer, — achter t' landt van Banda, aan het kruytkeldertje dat soo getiigh en oncostelick geweest is, dat het niet noemen waardick was, de nootepackhuijsen sijn alomme met pannen gedeckt, ende werden alle seer dickt bevonden, het wilt vee als verckers, koebeesten, en harlen dat tot Plo Run in— kleen getal nogh is, bevindt men mede seer widt, ende vluckt Ilens voorde menschen als die gesien werden, sulx tselve weijnick off selden— bij d' putjens ontrent de logie kompt, wegens de schult vande Orangkcaij Laco tot keffingh