81b Discours over't getal der Macassaers Claven in Amboina — Amboina staat mede hiervooren in 't summarium uijtgedruckt, wij wenschten van herten wel datter soo veel niet waeren, en dat den toe voer tijdiger verboden was, gelijcq van hier geschiet zij, soo haest ons daer van kennisse is gedaen, zedert wanneer die eer vermindert als vermeerdert zijn, behalven dat oocq in 2. a 3. jaren herwaerts op macassar niet veel slaven te copen zijn gevallen, om voordeel — daeraen te doen; als alleen de sulcke die hier, en daer door de bougijs gestolen, en soodanigh aende handelaers vercoght werden, hoedanige consideratien, en speculatien den gouv:r en den raad op deselve bij voorval van oorlogs on lusten daer telande, hebben voorgestelt, om daerop onse ord're te ontfangen, believen vEd:e aghtb:e tesien, bij haere brieff van 28en meij veelmael geciteert, waer op beswaer lijcq ijets positive te ordonneren is, 't nutste in dien dete sullen wij haer niettemin voor schrijven, ende recommanderen, alsoo deselve niet al temael even periculeux zijn, en wanneer zij met te veel wercq, en harde bejegeningen niet beswaert werden, valt oocq voor hun te minder becommeringe, indien men ginder geinfesteert wierde van Europes vijanden, daervoor 't meeste bedencken is, dogh wij verhopen oocq dat het haer soo heel gelegen niet sal comen, om ons, soo verre van hoecq
Amboina de macassaeren, en bougis. 2:s totten arbeijt op de Westcust ofte aende Caep onbequaem. — hoicq met considerabele maghtn te ontrusten, gelijcq volgens vEd:e laetste advijsen niet seer apparent scheen te sullen geschieden, en sij souden oocq daerin dien dorren hoecq niet weijnigh haer ongemacq vinden; want de Comp:e nu soo vast gestabileert werp genoegh heeft, om daer heene Iaerlijk alle nootsaekelijcke behoeften te beschicken. — Dat de voorsz: macassaren, bougijs, en biemanesen een soorte van volcq is, die habie bennen, en waervan men wel can gedientwerden, alsse bij ijemant gewoon zijn, is wel eenighsints de waerheijd, maer om deselve te gebruijken, off tot sillida inde mijne, off aende Cabo de boa esperance daer toe zijnse ongetwijffelt onbequaem, 't eerste wercq voorhun te swaer, en d'andere plaets voor hun te cout zijnde, oocq en hebben die landen noijt veel slaven uijtgelevert, als bij onder lingh oorlogh, gelijcq oocq alleen door 't laetste oorlogh van Comp:es wegen daer gevoert, en door den hongers noot soo veel menschen in slavernije vervallen zijn, dat anders eijgentlijk geen slaven waeren, en waeromme oocq soo merckelijk veele haere selve door de vlught weder tot vrijlijk gemaekt hebben, oocq was den meesten vercoop al vervallen, doen wij ver eijse om volcq tot arbeijders in dese mijne van Slav
Zijnde tottet becomen van slaven voorde Westcust en Caap geen debvoir gespaart.