Op de Ioncken se retour uijt Manilha, Quinam, ambodia siam, ende de Cust van Maleije naer China keerende, hebben d' onse om het gemelte rijck te spoediger onse macht en hostiliteijten aen alle canten te doen gevoelen, mede gepast, van welcke wel eenige in handen gevallen, ende naer het schrijven van daer becomen om rem twee tonnen goudt Capitael verovert, doch door den bovengeroerden, starm mede vergaen, niets ofte seer weijnich, tot verzet, van des Compe geleden Interesten gevaleert heeft Wij sijn van gevoelen, dese violente remedien (hijna eijntlijk tot verdrach, ende om ons den onbedwongen handel in te willigen, dwingen, doch vertrouwt mijne heeren, niet, als de uijtterste extremiteijt hun in desen de wet stellen, sal, ende off den selve alsdan, naer wensch te volgen staet, houden disputabel, om redenen dat (niet alleene) met gewelt tot desen geconstringeert maer de Portugiesen uijt Maccao, ende die in Chijna voet vercregen hebben, dese saecke crachtelijck tegenslaen, onse natie odieur maecken, ende waert mogelijck int geheel wederhouden sullen, echter vertrouwen den handel geopent, ende in deser voegen vercregen sal werden, doch ofte het selue, soo spoedich als wel wenschten, volgen sal, moet den tijt openbaren, ende sien soodaenigen gelegenthit, inden selven noch vele difficulteijten gemoet, als dese, dat soo wanneer de saecke ten besten succedeerende, ende den handel in Taijohan, met soo excessive oncost vercregen, ende gestabileert, Zijnde, de Jap anders niet onderlat sullen, met eijgen vaertuijch, ende mactige capitaelen van gelyjcken den selven voor haer particulier mede te vervolgen, ende soo men onderleijt hun t'selve te beletten, off met eenigen toll te beswaren, tst ongetwijffelt andermael clachten in Japan, pr consequent het acces aen d' Onse lichtelijck ontzeyt werden sal, waer door van d'een extremiteyt tot d'ander te vervallen stonden, want ingevalle wij den liberen handel, In Japan niet genieten, ende eennelijck op consideratien om Ao urope den eijssch te fournieren, en vereijsschen (naer ons oordeel) soo gedaen. excessiven costen, nochte moeijten, net gedogen t' zijn de correspondentien tusschen Chijna ende Japan, dewelcke de soden aenden dijck brengen moeten, uijt welcker overwinsten de retouren voor t' Vaderslandt metter tijt sullen vervallen, sonder dat
AMVEIER. sonder dat wij nochtans bij desen sustineeren willen, geen meerder proffijten uijt den gemelten handel connen getrocken worden, de navigatien wel de Chineesen op meest alle de zuijder quartieren van India, met voor tiden hare toncken  gedaen hebben, leeren ons de saecke anders begrijpen, ende hebben daer van sultis lante preuve, de selve met notable voordeelen, (niet alleene) int beneficeeren van hare aengebrachte cargezoenen, maer int procureeren van retouren, bestaende het gros, uijt goede partijen peper, sandelhoudt, noch daeren boven merckelijk somme, ende ongelooftelijck capitael, ordinaire aen vele minudentien geemploijeert hebben, In voegen dat uijt die respective plaetsen weijnich ofte gansch geene comptanten anders, als van ons, offte d'Engelsche (zijnde realen in spetie,) wech voerden, maer waeren tegens waeren, trocqueerden, en hun reijse daer op meest goet maecken, moesten, den tijt onser residemtie in Patana swaren seer desireur, om op het stuck vanden Chineesschen handel, fundamentele Jnformatien te becomen, sulcx ontrent deslincte ervaeren persoonen ons addresseerden, ende op der selver gelegentheden discoureerende, verclaerden voor de waerheijt, ende t' hadde oock goed apparentien, dat geen ofte seer weynich vande Cooplieden met de Joncken varende, haer eygen capitalen, maer meest de Groote van Kijna haer vertrouwde middelen waren, de welcke vande selve (naer constitutie van hare reijsen voor gaen, ende connen op bodemerye lichten, ende oock voortreffelicke premien trocken als naementlijck naer Couchijn-kijna, Cambodia, 'T Champa. . . . 40: a 45: pr Cto Patana, Sangora, ligor, Siam. . . . . . . . 60: 65: a 70: pr Cto Borneo, Panlang, Thon Malacca, Jambi Palimb:n 80: 85: a 90: pr Co Bantam, Tacatra, Japara Jorthan &. . 120: 125 a 130: pr Cto alle welcke Interesten, except prachten, tollen, ende andere ongelden, al vooren uijt de cargesoenen, ende retouren geprofliteert, ende dan noch voor de facteurs  ijets behoorde over te schieten, waer uijt lichtelijck can affgenieten worden, van hoe grooten consideratie desen handel geweest zij, voor wat geringen prijs vele commoditeyten in Chijna becomen, ende hoe schandelijck d' Onse hun insaijohan, (eenige Jaren herwaerts hebben laten abuijseeren, t'welk eenwelijck in desen geinsereert wert, op dat u E verstaen mogen, hoe veel aen ervaeren Dienaren gelegen zij, ende den meergemelten handel geopent wesende, niet min vereijsschte met groote omsichtichz ende derteriteijt gederigeert, en vervolgt te worden, bezonder vereyscht gelet, dat met Iapan in geen verwyderinge ofte contentie en vervallen, al soude de Compe ijets van hare preeminentien cedeeren moeten, doch voorderlijcker houden, soo de J avanssche frequentatie op Tayohan by zijne Magt de rycxraden, ofte andere subalterne Gouverneurs in Iapan conde geprevenieert ende affgeschaft
6ende aftgeschaft worden, circumspect dan (seggen wij) sal desen handel vereyjsschen waergenomen, om niet alleene Japan ende Auropa, maer gezaementlijk de quartieren van India, namentlijk Kormandel Guzeratte, Parsia, Arabia, Mocha, naer eyssch van hare Haerlyssz consumptien te provideeren welck alle voor reeckeninge vande Compe universeel gepreserveert, ende door hare schepen op de respective plaetsen moet gevoert werden, om t' welck niet meerder fundament te vervolgen, ende de benefitien voor de Compe te gandeeren, Ist noodich, naer alle plaetsen speciale ordre uijtgezonden, ende vande respective Directeurs reciprocque gevoorden worde, dat van tijt, tot tijt, niet en verzuijmen, partinente lijste, van t'gem tot vervolch vanden handel, ende eenige proffijten rendeeren can, over te zeijnden, om alle spetien op den behoorlijcken tijt uijt die landschap: te doen procureeren, ende De Comptoiren daer van te dienen, want bij mancque van Coopmanschappen echter de capitalen met comptan: suppleeren, ende d'Ongelden van hare respective residentien doch gedragen worden, geen minder diligentie ende zorge vereyscht by den Directeur Generael in Batavia betracht, is dat op d' advijsen van alle plaetsen behoorlijk gelet, de missiven geminuteert, den eijsch geextraheert, ende in een memoriael geregistreert werde, sulcx eenichsints tot verbetering vanden handel, ofte andere materien considerabel mochte wesen, om ter eerster gelegenthz ter plaetse waer de procure geschieden, moet, derw. ts over te schrijven, t' geeijsschte bevoorderen, en van de selve antwoorde en satisfactie, in debita forma procureeren, colla tionneerende de voorgegeven ordren, tegen de andtwoorde van hare advusen, ende Indien der ijets aen mancqueeren mochte, Item ofte oock, net goet beleijt de ordre, ende dienst beijven, oft anders sints door minchelance verzuijmt ware, de ijverloose dienaers, naer exegentie van saecken, te doen corrigeeren, ende andere vigilants, meer, ende meer, tot verplieht devoir op te wecken, de affairn vande Compe in deser voegen op de respective Comptoiren gemanieert wordende, is buijten eenich naer beduncken, oft sal Jaerlijcx inde generale advancen merckelijk gevoelt worden, oock beter gereguleerde, ende vlutiger facteurs aenqueecken, die voortijden vermidts op haer doen weijnich toesicht genomen wer, In de ligtien ende onnachtsaemht vervoert zijn, vertrouwt mijne Heeren in India geen goede gelegenthit, om groote conquesten ende advancen te procureeren, manqueeren, wanneer de saecken daer naer aengeleijt werden, doch het heeft de Compe (als vooren) veel tijt aen geexperiminteerde ende getrouwe dienaren gebroocken, ende wert Jaerlijcx India met meerder nomber onnutte Officieren