Dit Eylant Eertijts, aen het ternataansz rijck gehoorst hebbende, is door een algemeene rebellij der Ingesetene tegen Jaeren wettigen heere den Coningh mandarsaha soodanigh affgevallen met versmadinge tamulau. - . . - - - - - - - - Jaija -- 6. van
Van Amboina onder dato 18' Iunij 1678. van denselven jn sijne rijcxstenden, dat d:o hooght geen middelen siende om hun weder tot gehoorsaemheijt te reduceren, zigh genootsaakt bevonden heeft, het lant en de rebellen aen Comp:s wapenen over te geven gelijck ook geschiet is, en door dewelcke zij onder Godes genadigen zegen eijndelijck ge subjugeert zijnde geworden, is zedt nopende de heerschap pij desselven van wegen op gemt Hooght oudsten soon en successeur den Coning am sterdam end' Ho: regeringe tot Bata dispuijt gevallen en na distinck onderlinge gehouden con ferentien bevonden en erkent dat voorsz Eijlant nogh, geenige van de andere eijlanden, lantschap pen, steden, ofte dorpen onder het tegenwoordige district van Amboina getelt werdende, na den laasten oorlogh hier vooren geciteert, het ternataanse rijck oijt meer in wettigen eijgendom toegekomen hebben, maar dat van de zelve affstant gedaen, en daertegen zekere capitale somma van penningen Jaarlijcx aen het rijck ofte den Con: te betalen ge accordeert was, gelijck dan sulcx; door hoogh gemelte Conink amsterdam nevens zijne rijcx grooten bij seekere acte van ratificatie in dato 12 octob. 11676 toegestaen bevestight en versegelt zij geworden, welcke acte wij de voorsz boeroese Orangkaijen op onse wederkomste van ternaten 12 novemb daer aen volgende tot weghneminge van alle bedenck lijcke twijffelmoedigheden, getpout en voorgelesen hebben waerin ne zy, ook bysonder genoegen schep pen d'E Comp:e heeft op 't selve Eylant binnen de boght van Caijli gebouwt de redout oostburgh; welcke voor dato gecommandeert by militaire personen, en naderhant door ordre van haer Edelhn de Ho: reger op Batavia hier boven en meermalen gemelt, tot een Comptoir, aengestelt is, onderwelckers bereijk aldaer gesitueert zijn 13 negorijen alle mooren van
Van Amboina onder dato 18 Junij 1678 van rondom het Eijlant gecongregeert en vergadt als namentl: van de Zuydzijde loemaitij, WaijSamme en Maserette, vande noord en Noordwest hant Caijelij Lelialij tagalissa Lucielle Tomma hou Pallematte bara, hoccomina en Maroelat en in't oosten Plat, welcke gen. negorijs volckeren tot gemeene lants diensten water brengen, din Cor corren ernerende hun ten deele met de sagou en andere vrught bomen uijt genoemde haere Oude Landerijen werwaerts zij inde bequaeme tijden bij beurten ofte verwisselingen op een cleen pascedeltjen van den resident heen trecken en na 6 weeken off twee maanden uijt blijvens ten lang sten retourneren, maar voornementlijck behelpen zij hun binnen en buijten omtrent de voorsz boght met den padij teelt, die door den Ed:e Hr gouvr Jacob Hustaart Loff: mem, voor d'E Comp. e gecon tracteert is tot 16 Rs 't last, waar tegen zij gehouden en bij eede verplight zijn, haere nagel en note boomen zoo veel nogh elders moghten schuijlen ofte van selfs comen op te wassen ge trouwelijck te ontdecken en uijt te roeijen zulcx hier toe dan Iaerlijcx eene Expresse visite vereischt wort, die door den sergt ofte een bequaem Corpl met 4 â 6 soldaeten nevens partij Inlanders in de stille maanden van Octob:r ten novemb. ofte maart en april gewoonlijck: geschiet en geschieden moet zijnde tot nogh toe de voorsz nagel en noo te bomen bij d'onse meest gevonden geweest inde landen van Plat en loematij, als ook tot waijsam me dogh minder in getal maar op de vordere (negor rijen en plaatsen, zoo om de noord als Zuijdwest segt men dat geene specerijen oijt geplant zijn ofte gestaen hebben waer na eghter den resident successive te inquireren heeft sonder onderlatinge nogtans van de gemte visite inde dieij voorn Landstreeken.