En soe wannr hij soding bij sijn aan komste tot Bnta meer saver die hij bij komt toe te eijgen en van sil soude vervoert hebben mogte Comen te vertoonen 't selve met de waarht niet sal Connen bekragtigen maar soo als den selven van hier vertrok hebbe volgens VE: agtbe schrijvens op sijne medegenomene volkeren van deegs gelet, dat hij sodjing niet meer van hier heeft konnen vervoeren als degene die op des selffsn passe aangehaalt stonden, en geljk ik mede bij sijn aan wesen alhr hem voorgehouden hebbe waern eedene op bata gesijt heeft dat sijn vrou kinderen en 20 stver slaven dat hij tegens haar wel Eas alhr bij sijn verstrek in den Jare heeft gelaaten soo wierde mij van harre Todjing daerop gedient) dat hij sulx tegen s, haar wel Edns niet soude geseidt hebben maar den hoerebussia daer sij Toding op buta in presentie van sijn Edn heeft toegesprooken, 'tselve qualt aan sijn Edelht heeft over gedragen, en waar bij VE: agtbs konnen bemerken dat voorz: Toding op wat gewesten) hij aankaant de huijk na de wint doet stellen; op 9e deser mt komt alhr binnen dese brij van haren toeka met sijn Chialoup 't arriveren den portugees Manuel Lopis Simenis door door Jmpotentht halven en door gebrek van water den brantszt alhr is Comnen aam te loopen en soo dra sig hadde versien en aan de beter hant wisf, is den selven van hier wederop 17en deses na brta komen te vertrekken en waar mede sondr mijn weten, dewijl ik des eijgen avonts van papesiat om d'overgelopene papl volkeren van Tuimbe naderwts te brengen alhr in s Comps wooninge ben aangelant, van d' alhr zijnde Europianen verstaan hem dat den portugees gent Meloe die sig alhr eenige jaren herwts ter woon met sijn familie heeft, nedergestelt, met voorgen: portugeese chialoup van hier na bata wal vertrokken en welke portugees Meloe al mede groote Confersatie met de rijx-grooten van Bina en domsoo doet houden, en volgens mijn gevoesen beter soude sijn dat denselven soo dra van bxta in dese gewesten sil aengekomen zijn en een portugees vaartuijg alho is sig van hier pr eersten met sijn familie quam te begeven :) want desselffs gedoente gelijk niet anders kun bemerken is als quaet stooken, omtrent dese Jnlantse grooten, en soo wannr VE: agtbe dit aanges: in 't welnemen voorgoet houden, soo — versoeke dat daar van VE: agtbs mij mogen berigten; om bij den portugees sijn weder komte van bata na herwts sijn vertrek van hier te konnen aandienen endewijl 't seder het aenwesen van den ambonsen vrijborger fredrik steeling en meer andere vrijborgers Cchialoupen alhr dae voorgen: portugees Meloe op verschijdene reijse aan hunljk steiken drank of aracq Casib vor sijlijk beslhonken wierden en niet anders alse delle wenschen scheenen te sijn) is verkogt geworden en waarvan op diverse tijden voorgeseide portugees hebbelaten waarschrouwen dat sulx door hem niet meer mogte komen te geschieden, gelijk ook 't selve voor dese Jnlanders een groot afheer al mede is, Egter bij den portugees voornt het vercoopen van sterken drinck in genen deel wert agtergelaten, en ontverdere onheijlen te mijden, desto beter is, dat van VE: agtb g'ordonneert wierden sulke gelagh houdere van hier te vertrekken; wegens d' Jnlantse vaartuijgen dewelke sonder passen alhr binnen korten sijn aangecomen is een getal van 93 bougiese vaartuijgen die sodanig alhr op 3 plaatsen hebbe g'arresteert als voor de negorij Rub62 23 strk vaertuijgen, in derivier van bntemarano 13 dos en op sapij 7dos welke voorgeseide vaartuijgen van meninge sijn / alho in te laden en na macasss te vervoeren paarden en buffelbeerten, dog verneem als dat voorgeseide bougiese vaartuijgen alhr niet andere aengebragt hebben als bongiese cleden, seijde vrouwe broeken en rotting masten om hun negotie daer mede tegens voors: bestiaal alhr te voeren. varts sijn op 20en deses mede 3 stver boutonse vaartuijgen van Barton alle nere komen, die anders niet na herwts hebben aangebragt als boutonse cleden, oebijs en Crnarijs omdaer voor padij alhr in te ruijlen, en welke voorgen: bongiesen en dese vaartuijgen soo lang alhr sal g'arresteert houden, tot dat VE: agtb mij van deselve hebben aanges:k en waar na mij sal hebben te regilderen wat Radja dompo belangt hebbe soo veel doenltk is geweest tot sijn opkomste na macassr aengemaent, mae tot des selfs rijse na Coosij hebbe niet konnen toebewegen, Egter naderhant soo als ik bij sijn hoog ht. op do ben geweest wierde mij een brief benevens eenen aan VE: agtb van sijn hooghts soerouang alhr toegebragt waar in sijn hooght mij dede berigten met veel Excusie dewijl vooreerst desselffs koninginne nog niet van regten wegens hare siekten van lammight genesen was, en daarom hij sig bij VE: agtb voor dit mael wederom doet verexcuseeren dog soude sijn hooght desselffs soon dain majmke in plaatse van hem omde verschillen die tussen sijn hooght en sijnen broeder boumij Sorowo met VE: agtbr op Macassr gaan vereffenen, te meer soo sijn hooght seijt miet van meninge is Bonmij Sorovo te refontreeren
of hem in sijn aangesigt sien te becomen, Egter soo wrnmr desselffs vrou de koninge van dompoowat beter van hare siekte mogte werden sijn hooght sien sal dat hij bij VE agtbs komt te verschijnen endewijl ik tot diverse malen sijn hoogjht om na VE: agtbs over te komen hebbe aangemaandt en waar toe hem tot nog toe niet hebbe konnen bewegen, soo is dit mijn gevoelen wanne sijn hoogss die hij sijnen broeder boumij Sorowo voor jegenwoordig is comen op te leggen en dewijl hijseijt dat boumij Forovo hem gesogt heeft met eenige schijn om 't leven te brengen, en reginatig versweun, soo en soude sijn hooght wel beder genegen sijn, om na macassr te gaan vertrekken, om sijn saken desto beter bij de hant te vatten, maar dit werk andere niet en Is als het toveren en Waarseggen van den tovenaar Ponnotantang die het selve met sijn listige treken den hos van dompo is Comen in te beelden, en welken sijn hooght geljk het blijkelijk is geloof heeft gegeven, op 5 deser hebbe mij van hier na Tamba vervoegt egter onderwegen tussen dompo en Corre op zoehoe knnnghn alwr in sijn hooght van dompo en desselfs koninginne hebbe tbevonden besij te sijn om den pagger te verveerdigen alwr sijn hooght kort daar na dat bij hem op 6en deses ben geweest een groot gesal van harte beesten met desselfs rijx grootent daarin heeft gevangen, Egter ik by sijn hooght nietlanger als een nagt dede verblijven, en in die tijt paarden soo veel tot mijne kanm boreese reise van droden hadde, verruijlde, tot den 7e do winmr ik sijn hooght wederom ben vertrokken en den 8 de bij sijn hooght smbr aangelunt, alwr tot 9e do hebbe moeten wagten, dat mij van Radja Tumbs d' overgelotene volkenen van Papekat dewelke eenige tijt geleden in sijn hooghts rijk sig hadden op gehouden, m eengetal van 190 koppen waaronder 5 dompondesen waren, wierde ter stant gestelt en wanmr deselve erlangde aantonts daar mede na papelant ben vertrokken, en daar af aan zenellij poupesent 137 menschen hebbe — overhandigt en de resteerende 3 stul mensen sijn door mij bij mijt wederom komste tot Cambora aen den soeronang van den hon van Dompo sijnen Terelio ter presentie van Rndja Tambr overgelevert geworden, so dat tot nu toe d' overgeloopene volkenen uijt het rijk van Trmbr vanr deegs door mij — aan Jenellij papekot bennen overgebragt geworden voorts soo als van papelt na tammbr vertrek en bij sijn hooght aldr ben aangelant is mij den hon van tamibs wederom wegens het volk ontop— Mawoetoe in't Rijk van papelat van hem woont sterk aangeweest, en tegene mij serde alheit Eenellij papekat en mnder andere dat sijn hooghts volkeren die op marbatoe wonen een geslagh van domponeesen egter 't selve van wie sul de geseijt wierde valschelt soude liegen, en om die swille van dese verschullen een eijnde sien te bevonden, VE: agtb bij desen versoeken dat den hdr van dompo daer van een kerkie recommandatie die sijn hooght wederom aan Eenellij prpekat kandoen moge gedaan worden, maar anders de saak onmogelijk is en dewijl den kon van dompo hier in niet een middelaar is en dewijl den kon van dompo voor jegen woordig om bij VE agtb te verschijnen geen genegentht schijnt toe te hebben, hem van gelik wegens de geregte helfft van het lant van Jndinding sodning in den Jare 1675 den tamboreesen vorst is toegewesen en Jenellij papelt nog voor jegenwoordig in 't geheel doet besitten, en de lants winsten nasiqueemt den kor van dompoonder wier Jenellij sontesint sorteert door VE: agtb moge aanges: worden dewijl radja domp voor desen tegens huij geseit heeft dat wannr sijn hooght op macasss komt de saal van Indinding met VE agtbe selffs soude soeken te slegten, en als nu dewijl sijn Hooght vin dompo soo het schijnt geen genegentht heeft om op macassr te comen, dierweijen nodig oordeelde dat van voorz landt een sijnde pr eerten mogte gemaakt werden, en waar af ik pr gelegentht van UE: agtbr sal ordre verwagten. den 9e deser mt wannr ik bij sijn hooght radja ammbe was vierde mij van sijn hooght berijt dat van meeninge is eers drags uijt sijn hooghts savenen na bata met 9ste van sijn vaartuijgen en desselffs rijx grooten met een suite van 200 koppen te vertrekken, en waarom mij sijn hooght versogt heeft dat ik voor de voorengen: vaartuijgen passen aan hem mogte verleenen 't welk dan in 't welnemen van VE agtb sijn hooght niet hebbe konnen wijgeren, maar volgens sijn versoek soo veel als van noden hadde sijn hooght hebbe ter hantgestelt op 20' deser quamen sijn hooght van tamba soeronangs alher overschijnen, overkundigende mij een missive dewelke sijn hooght bij desen VE: agtbn komt toe te senden, als mede soo wiert mij van sijn hooghts soevouangs aan gedient dat sijn hooght mij met hunljk liet weten dat den 20 deser mr uijt de negorij rambe na sijn hooghts vaartuijgen soude gaan vertrekken en pr eersten goeden wint uijt desselffs kavenen na bata van meninge is te versijlen. voorts soo sijn 3 sul vaartuijgen te weten malijere die onder den opgeworpen kon van mandnkabo staan die alhr uijt de rivier hunne vaartuijgen of en aa 's Comps wooninge voor eenige dagen geledent eer
geleeden hebben gebragt om daar mede vansmoeninge sijn soo ijseden vel sappanht geladen sijn na bata van hier te gaan vertrekken, die din versogten dat aan haar passon amtra brta te vereijlen door mij mogten verleent worden, waarover om sulx te doen den rijl bestde Jenellij Jupij mij ne sijnen sodronange heeft laten weten dat voorzijde malen luijden sijn die sij aar d'op ontbledinge van Radji Maninkabo met en soorden, en dat den rijx best geloofde dit te anders geen koers en sillen stellen als diergelijk van hier na bita alwr ik tot antwt aan den rijl bestd sijn soerouang hebbe gedient dat den rijx bert wel viso dat d' E: Compe aan soodanige luijden geen passen doet verleenen en ook volgens het Contract dat de bimaneese rijx- groote met d' E: Compe opgeregt hebben de volken in hunne havenen niet mogen verbergen, of plaats geven, maar desso beter wons dat se van hieralger lang wrren vertrokken, en van welkie manisia bose malijers, soo wel hier als op en pij sig als nog een goet getal, dien op houden, en soo het schijnt bennen de bimanese groeten tot het aan houden der voort volke gelt den rijxbet Tenellij sapij seit het landt van biema sijn winten of doet hebben, al vrijtoegenen als mede den rijx gess teijens wij geseit heeft VE: agtbe pr schrijvens van haar sullen erwitige de tun boreese volkeren die als nog door de bimaneese rijx grooten maar ten principalen van den rije bo werden; Jenellij supij op sommij werden aangehouden, waer ove bij mijn aanwesen tot tot mbe van den tamborde Conta ben versogt geworden dat mij aan UE: agtb daar af mogte jndagtig gemaakt worden, om den bimast Rijx-bete Jenellij supij tot desselfs overgifte van voorgesede sijn hoogshts volkeren soo vel mogel daar toe mogte gecommandeert werden als ook voor eenigen tijt geleden sijn hooght van donpoteies mij daer af heeft gesprooken, en sijn hooght voornt seide het selve niet behoorlt is, dat den kon van — tambr sijne onderdunen door de bimanesen werden anngehtouden maar den rijx bests Jenellij supijalhr seit en tot sijn verschooninge doet Jnbrengen wegens de 6: manesen hunne Comsumitie van buij loot rijst &a voor de belegeringe van Jnlonconko verconsumeert wederom van hem gepretende en welke den kon van timb niet behoeft aan die van bima uijt te keren en dewijl deselants vorsten soo als bonnij soro binnen Calomko door hun belegert, wils door d' E: Compe daer toe — bennen gecommandt geworden praas met door den overleden kdn van tamba dier wegen den rijsbert: gehouden moet wesen, soo veel van den hor van tambas volkeren in 't district van Bimasijn en door den overleden Toerelia Gampo tot bima van Jnlonko met sijn vaartuijg na herwt benen) vervoert geworden, behoorl moeten en dienen door Jenellij supij uijtgekeert te worden. op 21e deser komt alhr binnen dese brij van boetongstx boetoen se vaartuijgen sondr passe 't aranut den hor van bonton sijnen soerouang gent Lakaeije die met sijn hooghts 7 stux vaartuijgen waer op 20 deser 3 tux alhr sijn aangekomen van sijn hr en mr met een brief aan henellij supij alhr is gesonden ter oorsake dewijl de negorij van Bouton dat niet lang is geleden een seer fellen braste is geweest en over de 300 tux luijsen in do vurie sijn afgebrant en daerom derijl den kon van Bouter voor hem en sijn onderdinnen groote gebrek van montkost hadde desselffs vaartuijgen van hier van menuing is met rijst af te laden en naderwts te vervoeren en waar voor sij st allir staan rijt in te ruijlen hebben daer toe mede gest bontonse kleeden, matten en oebije, da dog welke vaart: soo lange als sal aanhouden tot ter tijt dat van VE: agtbr ardre verwagte waa ena mij sal hebben te gedragen wegens Clappusolij om judelampen te branden te branden en wat jucq waarom seer grootelt alse verleg ben des versoeke dat winnr het d'occagie bij VE: agtb sig komt te bevinden voorz mij moge toegesonden werden, hiermede met dese binase prun gaat tot VE: agtbr over 3 stux missiven te weten, van haar hoghdens bima dompo en tambe als mede een missive die soodanig op 29en der verleden mt augo aen haer wel Edns op bata van hier hebbe afgesonden 't welk wil hoopen met behoude vardn van dit vaartuijgh VE: agtb pr brenger deses den bougies ange nassa na behooren sal werden ter — hant gestelt en waarmede desen Eijndigende bedeelen VE: agtbs met des E: Comps Costel ommeslagh in de hoede de sal mogenden en verblijve na mijne nedrige groete onderstant Eher VE: agtbaarheedens diensten dank schuldigen dienaar was geteekent Hendrik steenkop ter zijde Bimn Jn 's Comps wooninge desen 22en 7br 1687 Edle Erntfeste agtb manhalte wel wijse voorsinige en seer Genereusen hr d' Ehr Willem Aartschein presidten opp gesagh, ebb open om her Macassr J maak sijn E bekent als dat over twee dagen passado savonts een schuldenaar van mij aen de gegrij Boelesompon gent Carre brnge is doot gestooken het wort gesustineert ten oorsake van de plaij Es gebiedende Heeren die