wenschste vled: soo daenighen berecht conden doen, alsnoodich, ende ten deele bij mij begreepen is, doch sullen ons pijnen tvoor naempste aen te roeren, met hope dat op onse retourneeren uyt atchijn onsen plichten dienst verbeteren, ende vEd:t op nader ordre, behoorlijk contentement sullen connen doen Geduirende ons aenwesen binnen malacca hebben uijt cracht mijne comisse ende sooveele mij presente aensien (als derde persoon) toe gelaten heeft, van den verleedene en tegenwoordige soecken geinformeert, ende daer uijt de toecomende eenichsints connen affmeeten, waer van vled:t 'tsommarum uijt de onderstaende regulen gelieve te verneemen, ten besten duijdende den Jnregulairen stijl, die door beroede hersenen veroorsaeckt werdt Eerstelijcken bevinde een paerl:k dat mallaccas belegh, tot een spoedich eijnde niet verstandich gederigeert, maer een corte geweldighe ende geluckighe Expeditie door stijften eijgen simnicheijt vanden Commanduer adriaen anthonissen salr verhindert is, mede int stuck vant gewenschste accoordt sijnde sijne fame van tuger &a portugeesen vijandt een aff schrick geweest die hun tot de uijttersten tegenstandt desperaet doen resolveeren heeft Den Commanduer Cooper verneeme seeckerl:jk dat confforme vEd:t wel gesondeerde meijninge versleeten was, sulcx dat sijn regeringe seer slechte hoe wel door godes segen niet ongeluckich) is geweest werdende stadich tot meenigerleij opinien beweeght, ende na hem van alderhande ongeeijste roet gevers in geblasen wiert Onder den laesten Commandeur winne willemss kaertekoe, is de saecke door aengenoomen advijsen, en neerstighe uijtvoeringh sijnner bij hebbende raden, wijsselijcker en geluckiger beleijt, doch can dese victoria naer goeden ondersoeck niemant als de goddelijcke hulpe ende segeninghe toe geschreeven werden, die d' onse met vroome onversaechde harten gesterct ende der vijant met vreese ende versaechtheijt geslagen heeft, soo de beste en meeste officieren te gelooven sijn, is den Command:r Caertekoe desen losse op sijn slaep leger toegecomen sulcx dat naer tveroveren van meeste punten eerst op de stadts gardijn gecomen is, ende den verwoonnen vijandt het leven en vrijheijt buijtenraetende tegen (crijchs wetten heeft toe geseijt ver parieren per
geseijt, waer op d'onordentelijk plunderinghe gevolcht en de alles (dat christelijk was) maer tvrouwen schenderij voorcoomen is, maer dat sijn E: de voornaempste gepangennen met 't socht cleen breedame naer negapatan heeft dorven largeeren, ordeelen tot grooten ondienst vande comp:en, alsoo bij veelen wert gerucht een grooten schat (mits ongevisiteert vertrocken mede hebben gesleept, die bij eenige wel op hondert duijsent pardouwen off crusades wert begroot, dat voor eendeel aeneemelijk is, ende intor behoorlijk parten vande buijt, onder hem ende sijnnen raden gebleeken is, welcke saecken nae vermogen discretelijck, hebbe helpen ondersoecken ende daerinne d' Ed: H:r gouv:r behulpich geweest, als vEd:t omstaende hwt onsen gemeijnen briefgeliev te verneemen sijnde te presumeeren noch merckelijcke rijckdo heijmelijk onder hem berust, Noopende de portugeesen, dese sijn binnen malacca meer als wel gelooffelijk ter dessentie geprovideert geweest, van alle ammonitie van orlooghe dobbel versien, alleen heeft hun voor meenichte vant volck, den lijff tocht onbroocken waer toe d'een pestilentiaele siecte geslagen sijnde, den onderganck van hunen staet alhier veroorsaeckt heeft de stadt is soodaenighen voortreffelijcke stercte, als achte van de Eropiaennen in orienten niet gebouwt is, van redelijk groote ende tamelijcke ordonnantie met fraije kercken, en groote huijsen seer wel gebouwt doch omtrent de wallen met veel onutte houte huijskens ende kussen belemmert, die totbequaeme desentie, en suijveren vande lucht, diennen geruijm In desselfs terito racum sijn meenichte schoone thuijne ende overvloet van fruijt boomen daer hun meenich duijsent mensch arneeren can, ende verclaeren ons de papen dat malacca ende in desselffs teritorium voort belegh over de twintich duijsent menschen, heeft gehadt waer van wel 6 a 7 duijsent binnen de muuijren gestorven, de reste gevangen, verloopen, gestorven en noch overich sijn, dat giese noch 5 a 600 omtrent de stadt ende in d'omleggende dorpen noch wel 1000 sijn, die hun present buijten de stadt onthouden ende mettertijt, hun met thuijnen geneeren en de stadt met verversinghe sullen conen dienen door 17:
Is een plaatse Voor d' Jnvectie van de Lucht sijn sComps diennaeren hier met de schadelijcke siecten van coorts en loop en vercoutheijt Etc:a ellendich besmet sulcx dat het noodich werck ongedaen blijft, onse trecementen sijn noch ongeslecht, debressen der stadt ongeRepareert, de bevonden coopmansz:, noch niet al verseeckert de scheepen op de reede sonder macht sullen ten wttersten noch wassenaer met de gereetste en de costelijckste goederen naer battavia connen affsenden ende tot becomen ontsett van volck wttrecht, breedam, steen amsterdam boodt banda, en dengelsen anna machteloos op de reede blijven, sulcx dat behoudenisse van dese stadt hooch noodich is, hier scheepen en volck om alles te helpen redden, en in staedt te brenghen, met den alder eerste gesonden werden anders is te besorghen veel verlooren gaen, en dese plaetse in groote ellende vervallen sal, maer alles eens gereft en in ordre gestelt sijnde, sal malacca een treffeljk plaetse sijn, oock door toe vladiengende negotie, voor de Comp:e proffijtelijk waervan op mijn wedercomste, nader ondersoeck hoope te doen om welck te voorderen geraden wesen sal hier Iaerlijcx 2 a 3 chineese Ioncken comen, ende desestadt met sineesche bugers, oock versien werde, ende om de buijten lieden, alsmede veel portugeesen burgeren die genegen sijn hier te blijven woonnen, in nuttelijcke devotie; s te houden waere niet ongeraden hun vrije exercitie der romsch Relegie buijten de stadt in een cappelle ofte hermitage toegelaten wiert waer door ick opinieere oock portugeesche negotianten van Elders harrewaerts geloot souden werden, ende dese plaetse door Jders toeloop en onvermijdelijke frequentatie voor de comp:e seer vordelijck sijn van dese stadt mach tegenwoordich wel werden geseijlt machtich van muragien aensienlijk van gebouwen lustich van Landdouwen aengenaem van tuijnen cael door plunderingh coortsich door besmettingh arm mits den orloogh doch is te hoopen, die door VEds ordre toesendende hulpe, goede regeringhe ectc:a mits de goede gelegentheijt, tot voor spoedighestaet, ten van nde patieren pertso leunrt 18: