alwaer wedergekeert synde, de heeren Gouverneur Generael ende raaden van India, my gelieffden te apprehendeeren, om in qualiteyt van tweede persoon &n overhooft des Eijlands Macquian wederom na Ternate te verseijlen op welck Madquian ick onder 't beleyt vanden heere vanden Boogaerde Gouverneur 't resterende van myn verplighten tyt hebbe uytgedient, ende verscheijde nieuwe voorvallen ten dienste van d' E: Comp:e helpen bestieren, want al in den Iaare negenenveertigh, onder de macquianders was ontstaen een beginsel van dat misnoegen tegen den Coninck Mandarsaha, twelck naderhant met soo groote verementie is uytgeborsten. invoegen al doe ter tit de overigheden des selven Eijlands uijt eene kribbelige wederhoorigheijt, te lang van verhael om hier in te klampen, geseijde Mandersaha verwierpen versoeckende met meer turbulente als waare genegentheyt, onder de vleugelen van d' E: Comp:e gelick onderdanen te schuijlen. maer uijt sulcke verwijderingen ten dienste van UE: niet als quaet voorsiende, hebbe ick het daer toe met alle vlyt gebraght, dat parthijen haare bitsigheyt lieten vaaren, ende voor datmael niet sonder veele tegensporrelingen versoent @ vierden dogh het vier van die onlusten, als doen eenigsints gesmoort sijnde, is naderhant inden Jaare 1650 met volcomen vlamme ende groove beweegenis uit geborsten, als niet alleene de macquianders, maer meest alle manderSahas onderdanen, hem haeren Coninck verlieten, ende door instigatie vanden Capitain Laud saidj, ende andere belhamers den innocenten Manilha voor nieuwen Coninck aennamen. waerop volghde dat de meesten hoop Tarnatanen 'tsy uyt eygen vreese, t sy door dreijgementen aengedreven, Maleijen ende voorts uE: suppoosten verlieten, eerst na de Negerye Xula maar naderhant tot meerder verseeckering, na de overcust van Tilolo weghvlughtende, ende bezegenden my doenmaels, op Macquia sorge dragende, onder d' inwoonders veele onlusten van dien selven aert want over al begostmen toe te leggen, om sigh van onder 's Comp:s vastigheden te refireeren, defen elve plaatsen in 't hooge geberghte tot retraicte te prepareeren ende alles te beginnen, 't geen by soo misnoeghde menschen tot haare verseeckeringh voor 's Comp:s wapenen geoordeelt wiert te sullen cunnen dienen maer in allen gevalle was niet goets uyt soodanige ontydige verwijderingh te hoopen, want aengemerckt wesende dat wellight d' E: Comp:e met maght van wapenen Mandarsaha stont te maintineeren, viel wijders te considereeren, dat sulcx op macquian facielder con geschieden, als m d' inwoonders in haare ordinaire negerijen sonder voorigh werck van defentie, ter aencomste van onse oorloghsmaght gevonden wierden dieswegen
dieswegen ick my bevordert hebbe de vreese haer uyt het hooft se praeten, ende met alle doenlycke persuasien in goede devotie tot de nederlanders te houden, 't welck na veele moeijten geluckten, sulcx de vlughtelingen weder thuijs gekeert, ende alles in voorigen staet ende minnelycken ommegangh gebraght synde, naderhant an:o 1651 geseyde macquianders ter comste vanden Heere Superintendent Arnold de Vlamingh Outshoorn, sigh aen haaren ouden heere ende Coninck hebben moeten rendeeren, vermits tegen den aenval van u E: wapenen nergens na behooren waaren versien, dogh alsoo de Molucxse onsteltenissen den oproer in amboijna naar sigh gesleept hadden, is voorseijden heere daer door genootsaackt geworden het werck der forcelycke recomciliatie in Molucco tot daer toe, te laaten steecken, invoegen Macquian bevredight synde, de gevlughte Tarnatanen op cilolo even halssterck bleven. 't was dat jaer een opulent Nagel gewas in Molucco, sulcx indien der macquianders reconciliatie al voorn niet geschiet waere, een geweldige quantiteyt dier specerijen in handen der Tidoreesen ende gevolgelyck der Maccassaren hadde moeten vervallen, voor welcke schade U E: dan pas bevryt syn gebleven. sijnde inmiddels goede sorge aen — gewent, dat, mits de onderlinge vrede tusschen d' onderdanen van Ternaten ende Tidoor, onvermydelyck uyt ons verbont met de Castilianen gederiveert, geene nagelen inde mutuele conversatie bij sluyckerye van de Comp:e vervreemt wierden, 't welck oock mijns weetens (na scherp ondersoeck op allees gedaen, niet bevonden is geschiet te sijn.
Theeft sigh voorts toegedragen, dat den Heere Gouverneur Pasper vanden Boogaerde, sijne dimissie ende verloesinge uijt Molucco versoght waarop de heeren van Batavia 't volgende jaer disponeerende, sijn E: mits nieuw verbant de qualiteyt van Extraordinaris raad van India presenteerden, ende by non acceptatie sijn vertreck toestonden, eligerende in sulcken gevalle my om als Gouverneur deser gewesten te succedeeren, twelck my dan goede getuijgenis gaff, van dat ick haare E: tot genoegen hadde gedient, E dogh vermits geseyden heere Boogaerdt, de gepresenteerde gelegentheyt, ende avancement aenvaerde, was 't niet langer raadsaem voor mij in desen Cibralen Hoeck warelts met een swaare familie van 4 cleene kinders te verblyven, ende vermitsen mijne gebiedende heeren, gunstelyjck gelieffden te gevoelen, dat ick haar E: in importanter plaatse als macquian, soude cunnen dienen, dierhalven.