October 1681: TTernaten Int Casteel Orangil onder t' groot v Land Borneo op te halen, of ook wel daar tussen door, alsoo 'er diepe genoeg tussen beijden is, zijnde gelegen ZO: en N w: een mijl van den anderen. tussen de Noorder wagters en de zuijder wagters, ist ongevaer zeven mijlen wijd, en is daar omtrent mede niet te schrom of t' werd gesien, zijnde een klip dat zig als een Ionk vertoond, en aan de Land zijde van de Zuijder wagter boven water leijd; het welk hier enelijk aanhale om of de stroom of winden ull: s noodsaekten, daar langs te moeten stereven, leggende de zuijder wagter op I: minuten Maar wij willen verhoopen dat met d'aenstaande nieuwe maen, waar mede men nog naar Magindanauw en Simoaij kan geroken uEh:s mede over enen boeg en de selvige gang tot onder Borneo zult komen; als wanneer met Godt nog een spoedige rijse zoud kunnen hebben, voornamentlijk zoo bij aldus wat voor spoedig; en voort ijnde deser maand octobr in 't Maccassers vaarwater naar Batavia geraekt: maar zoo bij aldien int tegendeel, aldaar niets kondet vorderen, nogte kans zaegt met dese maand in't vaarwater te geraken of met het over steken van Borneo bij westen Pl Land gerakt zijnde en waar t' mogelijk tot Penjermassi toe Madure, uijterste hoek van Iava of Balij te bezeijlen, door harde zuijdelijke winden die het mogten komen te beletten; zoo zult al in tijts de steven wenden, en laten het voor de wind af lopen langs of door de Boqueirao: en d' ij Landen van S:t Michiel, en begeven ult:o aldus tussen 't Noord ijnde van Borneo en t ij- Land Paragoâ. int Iapansch vaarwater; wel verstaande dat door 't nauw van Paragoa: in ruijm sop geraakt, het zoo lange met de noorder beurd winden weest over zult laaten staan, tot dat Pl Candoor of Pr Oubij onder de Custe van Cambodja komt te zien, en aldus langs d' I landen Timaon, Anraenz de straet Banca kisen ende de Rijse naar Batavia met godes hulpe voltrekken dog 118: Rds bod
Ternaten Int Casteel Orangie. des Conings Zaijfoedin gewonelijke bode comt alhier van Tidoor desselfs boodschap dog het eerste, en 't kortste en dien volgens het wenschelijkste God de voorste, gelukende, en omtrent Passijr stoppende, zult wanneer Jemand van daar aan boort verschijnt, nauw onderzoek hebben te doen naar t' aflopen, van zekere Chaloup, door voors: Inwonderen, zoo als aan de grond aldaar geraakt was, de welke gesegt wierd van mattasser naar Batavia de wil gehad te hebben, en wij vertrouwen den windhond geweest zal zijn, de welke van Batavia naar Malacca zullende, door enige Ceijlote boeven is of gelopen geworden, het welk bij aldien aldaar ter plaatse het wrak nog mogte leggen, ull:r best blijken zal; dog waar henen niet dan een wel gemande en gewaepende boot zult zenden, en die moordadige schelmen niets met allen vertrouwen, geschiedende dit enelijk tot dien ijnde om haar Edle Hoog Agtbe tot Batavia enig nader berigt daar van te konnen doen de Cust van Iava aan boort gekregen hebbende, zult verders wel weten hoedanig de Rijse te gewinnen; waar mede ull: dan God almagtig bevelende, zullen ull:o een gelukkige en voorspoedige rijse toe wenssen, en blijven, onder stond ulE goede vrind, en was get: R: Padt-Brugge, ter zijde, in't casteel orangie op t' ij Land Ternaten den 7: octob:r 1681: Woens-dag 8: do snaar middags komt den gewonelijken Bodschapper zalemma van Tidoor alhier binnen t' Casteel en voorts bij den here gouvern:r berigt doende naar de groetenisse zijns Conings af gelegt te hebben, dat de weg gelopen slave van onsen vrijburger Iohannes Marcelis door t' bevel van zijn meester nu op Tidoor was gebragt en van daar wanneer begeerde door de selven kost af gehalt werden Seggende hij salemma verders dat zig zijn Hoogh:t grotelijcx verwonderde over mits hem sijn Iaarelykse Nagel erkentenissen nog niet en was toe gevoegd, vragende aan sijn agtbaarhijd uijt dien hoofde en name de Conings of sijn Hoogh:t iets aan de Compe schuldig was om dat gemelte penningen Cre zoo lang wierden binnen gehouden, den hr Gouvernr andwoorden
October 1681: Ternaten Int Casteel Orangie de groote Cassa werd geligt en naar gesien. hoedanig bevonden andwoorden hier op dat den Coning verschijde maal had lat aandienen de erkentenis, gelden waar van hij salemma in sprak al op de komste der schepen van Batavia, hadden claar gelegen en dat zijn Hoogh:t deselve, zoo dra maar jmand daar om af zond opstonds zoude overhandigd wer En dewijle den administrateur S:r Gerbrand Proost door de almagtige hand des Heren zodanig met een sware krankhis besogt geworden, dat aan zijn weder opcomste seer getwijffelt werd, zoo wierden de Srs den fiscaal Andries Pofsang, en Dirk de Gheijn door sijn agtbaarhijd aangelast de groote Cassa uijt desselfs huijs te doen ligten en hoedanig het daar mede gesteld is naar te sien, ten ijnde op d'ene of d'andre maniere d'E: Compe daar bij geen schade nogte verlies zoude comen te lijden, t' welke dan in dier voegen bij haar E: agter volgd zijnde, zoo wird bevonden dat op gemelte Cassa een somma van 300 rv:s te kort quam, dog hoe en waar door bij gekomen cost voor als nog niet naauw keurig uijt gevonden werden, blijvende in middens de grote Cassa in een Camer van den h: Gouvernr op geslooten waar van sijn agtbaarhijd de sleutel, en den fiscaal s: Lofsang de sleutel van de geld kist in bewaringe is houdende Donder-dag 9:' d: smorgens vroeg begaf zig den here Gouvernr nevens de voornaamste beampten deses Casteels naar de oude en vervallen stad der Castiljanen genaamt Gammalamma, ten ijnde om t' onder vinden of zig aldaar gen gelegenthijd ontdekte en bequame coraalsteen te vinden was om een kalk over daar van op te stellen dog wierd het een en t'ander tot dat oogmerk ondoenelijk bevonden, komende zijn Agtbaarh:s met zijn geselschap tegens den avond weder binnen t' Casteel comende) 120: