12: September 1683: Ternaten int Casteel Orangie veroorsaakt door 't lossen van enige grove bursen in 't verwellekomen van den Ciauwsen Coning— verder schrijvens van Caudipan met d:o Constapel bekomen, dog van geen belang— de grond toe verteert en in assige gelegt waren, zodanig dat 'er van 't gene inde Logie, zoo wel van 's Comps wegen als van sr vander Mart en den sergiant david Haak in wesen was, niets als de negotie en guarnisoen papieren geborgen geworden zijn. door welk beklaaglijk ongeval, veroirsaakt door 't lossen van drij grove bussen, ter welkomst van den Ciausen Coning naar gewoonte gedaan, vliegende een vonck op 't Logiedak, waren die woeste bergboeren zodanig getregt, en tot hooren vergit, datse als wilde beesten langs de wegen liepen, schreeuwende, en tierende, als ofse het alles wat nog overig was, 't vuur wilden opofren, dat ook niet sonder groot gevaar tot die tijd wederhouden was geworden; invoegen dat de saken daar gants over hoop en in een sobre gestalte stonden; gelijk zulx bij 't aankomende brievboek omstandig werd aangehaald. wat schaden of verliesen d' E: Compe daar bij is lijdende, leerd ons den Eijd. met den gemelten Constapel, werden alhier ook aangebragt en brievken van onsen resident tot Candipan, benevens een ander van Gorontale en Limbotto; behelsende d' eerste van enige swarigheden van derwaards; dog van klijn belang, gelijk ook nog een derde van Batchian p:r schep praauw herwaarts komende niets anders vermeld als dat aldaar enige jpe balcken gehakt en vaartig lagen om hier gebragt te werden. tegens van voor seegt
13:- September Ao 1683: Ternaten in't Casteel Orangie de Tidorese gesanten komen bij den hr goevern: voorstellinge van den hr goevern:r in raden over den jegenwoordigen slegten stand der manado, tegens den avond verschijnen alhier insgelijks van Tidoor den jman Samadje en boodschapper salemmna, doende wegens hunnen Coning versoek aan den Hr Goevern:r, om de herstellinge van zeker mijsken van zekere vrouws persoon zijnde de dogter van een zijns Hooghijds onderdaenen, tegenwoordig onder de vrije Maccassaren als een slaavinne verblijv houdende, 't welke zijn Hoogh:t den vader weder wilde ter hand stellen; daar bij voegende dat den maccassar m: van't gemelte mijsken, zijn schade zoude konnen vergoeden met 60: rxs die zijn Hoogh:t van de Ternatanen voort los laten van hunner onderdaenen nog hebben most, en die uijt zijnen name vrijelijk van deselve vermogte te ijschen: hebbende zijn Agtbaarh:t hier op den rigter Colabo ontboden en aangesegt het verhaal en den ijsch des Tidoresen Conings, zoo verklaarden den selven dat de Ternatanen nu 't enemaal onmagtig waren om dat g'eijnste penningen te konnen voldoen, maar zoude zig op 't spoedigste bevlijtigen de gemelde slavinne tegens een ander wierd verwisseld en zijn Hoogh:t alsoo in zijne begeerten mogt vernoegd werden; vertrekkende hier mede de Gesanten weder naar hunnen Coning, en den Rigter naar buijten. versoekende om de Eerstellinge Woensdag 15 do zijnde bij het brievken op gisteren vande manado herwaarts gebragt genoegsaam gebleken, in goedanigen slegten toestant het met het ongelukkig verbranden
14: September Ao 1683: Ternaten in 't Casteel Orangie werd besloten gecommitt:s derwaarts te schikken en tot wat ijnde Dondag 16: do vier stx: gevangene bergboeren aan de moord van een Tidorees tot gita schuldig zijnde, werden in de ketting geklonken om soo doende den Tidoresen Coning, mede te verpligten tot straffe omtrent de zijne in dier gelijk geval verbranden van 's Comp:s logie &:a aldaar gesteld zij: zoo werd op heden, naar't gewoonlijk avond gebed, in rade vast besluijt genomen, binnen wijnige dagen gintswaard af te schicken den Manhasten Cap:t du Moulin, en den fiscaal Lofsang, ten ijnde om aldaar alles weder tot woedende stilstand te brengen, en de  bergboeren met kragtige redenen ter minne te verpligten en bewegen d'afgebrande Logie in plaatse van Hout met metselwerk weder op te rigten, breder bij de genomene resolutie te vinden zijnde. de vier voor dese hier aangebragte en nu gevangen zittende Mandolise bergboeren, gehoord en schuldig aan de moort van den Tidorees op gita bevonden zijnde, werden heden inde ketting gekloncken, en gedoemt om zodanig aan s' Comps gemene wercken 't arbijden; op dat alsoo den Tidoresen Coning, siende hoe wij strafve over zulke misdaden waren orffmande, ook zoude verpligt zijn, aan zijn misdadige onderdaenen 't selve te doen; en aan d'ander zijde onse bergboeren die Woest, stout, en vermedel zijn den Coom wat inte korten, en door zulk een voorbeeld van hunne wreedhijd af te schrikken.