em ao 1671 Van Sumatras wt Cust onder dato 9 decemb amno 1679 Behelsende de Morotambanghe goudt mijn beoosten de mijns bepaggering gedaen aen den dao Edle wel Achtbaaren heer Melchior hurdt, Commandeur en opperdivigeerder deser Sumatras wt Cust strant met den Aankleven van dien Deese maleijtse mijne bestaat in geenen gang of vaste en wort dit melijff cours gelijck bij de voorgaande geopserveert is waar het mae cijffe gout dat in vraaij groote stockjes, waar onder sommige bijcans eenen schelling Jaa oock wel een quart onser rekqn: / aanwaardije bedraagen, sommighe oock wel cleijn gelijck sant int rivierken, alleeningh dat van Boven uijt het hooge Geberchte afdaalt, dogh seer schaars gevonden onstaande uijt een sulpher als mercuriaal, en arsenicaalse mateerie uijt welcke 3 principien ofte moeder des — gout macijsess, sondelijk het en sulvers voortgebraght, en door eenen Ceeten Influentie des hemels voorn der sonnen sonderlijcke eijgenschapr des mercurij tot verder generaatie bequaam gemaackt werde, zulck schijnt geineenelijk in warme en getemperde landerijen gemeenelijk inde rivieren en spruijten daar veel sulpher, die insgelijk arcemcaalse besmettinge met zig heeft te geschieden want den mercurius heenen en weeder loopende sulcke Jnfluentie gedt den magneet het Iser, naar sig nemt en door langheeden van tijt, gelijk sulckx uijt chinca: bekent is, beswangert zijnde, het gout voortbrenght, het is sigh niet te verworderen waar om het gout nieum alle spruijtten gevonden wert, wijlen den swavel en arcennicum sigh niet over al vinden raat, maar het is voor seecker bevonden en leert ons de experjensie verder dat in sulxevagtige rivieren efte spruijten gemeenlijk is, het niet veel dogh weijnig gout gevonden van werden hoe wel eenige der spruijten die soo danig genatureert zyn groote rijckdommen uijt leeveren, sommige daar tegen weijnig gelijcke nit een met tijgerden art werden hadde vaariers hoe wel dictils langst ghet Flincker voorss. viertken teeren ten el. gout stellen sal ongever get
Van Sumatras wt Cust Onder dato 9 deseche ao 1679 gelijck in hungaria daar men sulcke spruijtten meede vint oock dicwijls bevonden wert wat voor schatten uijt de rivier van ganges doort bevel des wijsen koningh Salomonis en Josaphat uijt gewassen zijn, blijckt uijt de boecken des ouden testaments, sonder twijffel zijn sulcke schatten door afvloeinge des spruijten en waateren vande bergen inde revier des ganges gespoelt sig in deesen midde inden sant settende, door een of ander, als de vloet gevallen— ontdeckt, en alsoo het afloopen der vloet, waar. neemende het was werck des selven zants in traijn gebracht is dat Jaarlijckx een groote quantiteijt gouts conde bedraagen en uijt leeveren Jnde touauw die door hungarija naart Oosten, loopt vinden men op sommighe plaatsen eenigen zant,( die het waater alst hoog is, ant over spoelt / waar in men reedelijck gout dat des Jaars een merkelijcke quantit bedraagen can vinde den nelus door africam loopende leevert Insgelk op sommighe plaatsen gout, en is bij cans geen — groot revier, die niet gout leevert, hoe wel sulck inde groot schaal hoopende revieren niet gegenereert blijft, en zijn eenigie van opinje daar jck meede nut incleneere, dat zulck gout uijt de kleijne spruyten, die eens deels over sulcke gout gangeh loopen als waar in gebk boven gesecht het gout— gegenereert wert, inde groote revieren door eenige harde afwateringe gebracht, hoe wel sommighe — souden voor wenden (dat sulcx van weegen den swaaren corpus niet wel geschieden can, soo siet men eghter daagls hoe de grooten reegen waater, en groot clippen en steenen, en den somt van een ande cant gespoelt blyft om dan voorder
Van Sumatras w:t Cust onder dato 9 decemb ao 1679 Om dan voorder te stappen is ons genoegsaamelyck bekent dat sulcke macijsfe gout graaven indr spruijt te vinden zijn maar onbekent off zij groote quantiteijtten sullen leeveren hoe wel op den fondament des Coops groot dinghen in — effective gebracht, en uijt gerecht blyven, soo is egter noch booven dien considerabele dat met bewerking, van dien misschien een of meer ander reght genatuerde gangen, gelijck den silledaassen ontbloost cond' werden gemerckt soo men de bewerkinge naar de vermaarde hongarsle maniere, ontrent sulcken spruijt voorhanden wierde nemen moste men op de vaet des berghe van welcke de voorsz sprutten affgedaelt reght int midden derselver eerst een gadt ontrent ¾ vaadem int viercant en ontrent ½ do diep moste wesen, ingraven het selve met plancken gelijck een caste rondom bekleeden / van welcke caste een vadem in wijde gelijck gernisse wijs/ op climment ende voor spruijt vervolgende moet uijt gegraaven woorden, soo danigh dat al het geene uijt geharbeijt blijft, en een kleen stoffe al raat bestaat door het water inden kast comt te loopen, en sigh door en daar toe gemaeckt sijn selff, dat over en daar toe van plancken gemaeckt/ greyn gespannen sal blijven inden back ofte kasten comt te sette)n Blijvende de groote steenen die door rieff ofte zeef niet connen passeeren buijten leggen / soo eenighe groote stuecken gouts onderwaaren, die meede doort voorgeseghte rieffe niet conde passeeren, sal bestens uijt gesoght en bewaart blijven dat alsoo opwaarts avanceerende binnen 20 vadere van dier gelijcke gedaan moet werden, wanneer insgelijcx een snlake cast al weer vereyst woort, maar inden eersten sal niet meer soo goeden goat gelijck inden tweeden te vinden zijn, uijt oorsaake dat zulck ao1 traijn gouts opt geb sulck reert ange een