No 42 Kort vertoogh en Consideraties over eenige soorten van minerael steenen benevens sekere missive geschreven aan haer hoog Ed: den Ed: heer — Joannes Camphuijs gouverneur generael ende d' E: Ed: heeren raden van nederlants Jndia door den E: Hr Secretaris de Roo mij int Eijnde genoemt te proberen, ende mij relaas daerover te gepen overgelevert No 1: is een spart sonder gout nogh silver in 2: is mede een spart met eenigh geelte daer aen hout in Centenaer ofte hondert lb: trooijs gewigt 2 loot gout en 1. loot silver 3: Een gemeen bergsteen houdt in sigh selfs niets maer 't geele daeraan sittende hond decentenaer 2½ loot gout dat 16 karat van tulj: is 4: Een stuckje Coper als van een plaat houd geen gout nogh zilver Aangaende de missive dat op zeeker land en plaats twee â drie voet onder d'aarde inde Circumfrentie van 12: â 14: vademen een miners off om Eygentlycker te spreken massief metael dat Coper met No 4: hier boven aangehaelt gevonden wert soo moet ik na 'tselve wel overvogen hebbende, bekennen mij diergelijke nooijt
nooijt te vooren gecomen sij dierhalven men sigh Jmagiieren zoude, 'tselve een stuckje van een oud gebroken harnas was, ofte wel dat op de — plaats een geschuerij gestaen of dat dit mete voor vijanden te concerveren gesmolten en ind' aerde mogt gegaten zijn, doordien dit minerael gemisseert koper is, ende na alle oogenschijn 'tmetgel daer van men Canon giet gelijcket maar in't vervolgh van gem:e brieff bespeurt hebbende, dat het schilbers wijse op malcander, legt, en in't midden een soort van minerael daar in Edel metael bevonden en bij de No 2 ende 3: aangehaelt, soo komt het eerst g'ale geerde hier door te vervallen, en moet ik sekerljk 'tselpe voor een gaver gods en natuurlijk mijn werck, aansien, te meer mij in gedagten is— gekomen diergelijke, maar niet soo massief- voordesen in Ongarien op een plaets heeren gront genaemt gesien en tot rariteijt op heden bewaert te hebben, daar van tot uEde hoog agtbare speculatie een stuckje hier nevens voege.
Dit voorsz: minerael valt aldaer ook schilfenig met tusschen doorlopende swarte aarde daeruijt gout gewasschen werd, sackt schuijns af inde diepte, en worden de schilsers hoe dieper men komt, hoedicker wanneerse haer ook verbeteren aan faleur soo dat inde tiende vadem diepte tentenaer off hondert ponden trooijs van agt tot tien marcken gout en silver houdt en wat aangaet de glas agtige specie sub No 1: is mede niet verwerpelijk alsoo het de moeder is daer inde sijne methale groeijen Dat dit werck met goede opmerckinge door een persoon die 'tbergwerk proberen, en de geomelrije grondigh verstonde nauwkeurigh in aller stilte ondersogt wierde 'tzoude ongetwijffelt aande Heeren en mrs van 'tselve hooglijck te raden zijn, indien het incorte dagen konde geschieden met.