Septembr 1634 oppercoopman michiel vanden trille omtrent een half ure naer het affscheijt van den Generael brouwer met het Schip wassenaer van pulo Bessij inden heere gerust was den 21en der voorledener maent Hugusto des smorgens met sonnen opganck ende is op het Eijlant aende west zijde begraven geworden, De surattse vloote hadde ten selven dage des avonts mede haer brandthout becomen, ende hebben des anderen daechs haere reijse bevoordert, 5en dito is alhier van voormaccasser ter Reede gecomen den Commandeur Gijsbert van lodensteijn met de jachten der Goes, de Bon, Macao ende cleijn wesel, daer van het volck en insonderht den Commandeur selfs doormancquement van verversinge soodanich met Bereberij ende waeter sucht gequelt zijn geweest dat genootsaeckt sijn geworden te eerder met de voorsz Jachten alhier ter Reede te comen, ende van voor japara te scheijden, van Gemelten Commandeur lodensteijn hadde de Reede ^ Maccashar ende stadt van Sambuppo tot op den 16en Augusto passado, soo danich besett gehouden, dat aldaer naer het rapport van twee portugeesche slaven bij d'onse voor maccasser comen overloopen, noch geen nagelen altoos van dit tegenwoordige ooster mousson uijt de quartieren van Amboina waeren aengecomen, ende dat noch wel 44: stucx soo maleijtse als javaense joncken binnen de Reviere van maccasser waeren leggende, die uijt vreese van onse Jachten niet en hadden derven uijtlopen, De selve overloopers rapporteerden mede dat de portugeesen in Maccasser sijnde wel 100: sterck hunne jachten ende vaertuijgen, daermede aldaer om nagelen op te coopen verscheenen waeren aenden Coninck tegens twee Maccassaerse Galeijen hadden verruijlt, ende alsoo geen apparentie en sagen, door onse voorsz nauwe besettinge om eenige nagelen uijt de Amboinse quartieren te becomen, hebben hunne nagelen ende Coopmanschatpen, t' voorleden jaer geprocureert in dito Galeijen geladen, ende t'geen niet en connen bergen hadden aende Engelse vercocht, met welcke Galeijen (alsoo snel beroeijt ende beseijlt zijn) eerstdaechs meende van daer te vertrecken, Den Commandr ens saen ing Coopman
Septembr. 1634 Den Commandeur Gijsbert van lodensteijn is bij sijne schrifte lijcke remonstrantie aen den Gouvernr Generael en de Raden van Jndien verthoonende, Dat ingevalle haere Ed:e mochte resolveeren om de maccassarse besettinge te continueeren het vaertuijch binnen maccassar te houden ende de vreemde handelaers uijt de quartieren van amboina te diverteeren, t'selve vroeger mosten bij den hant nemen als tegenwoordich is geschiet, alsoo ongetwijffelt inde maent van october ende november derwaerts al Equiperen, ende hun soo lange in Saleijer, Camboino off pangasana (al waerde Maccassaren een fortresse sijn hebbende) onthouden Sullen, tot dat het tijt sal wesen om hun naer amboino ende Ceram te begeven, Dat gelijcke macht van jachten als desen Jaere daer sijn geweest bastan souden zijn om de besettinge te doen, mits dat deselve met acht ofte thien lichte sloupen per met een prince stuckjen ende vier donderbussen gemonteert, wierden versterckt die daer bij zeer noodich soude wesen om op het cleijn vaertuijch te passen ende die dicht onder de wal te comen vervolgen, Dat dese jachten ende saloupen voor maccasser behoorlijk verdeelt Zijnde niemant aldaer t' zij bij nacht ofte dage soude connen aencomen, sonder van onse jachten gesien te werden, die dan de selve de wal afsnijden ende noot saeckelijcken in onse handen souden moeten vervallen, Dat de gemelte vloote tot halff ofte ultimo febre. buijten de Reede ende omtrent de Eijlanden van Maccasser souden dienen te blijven leggen, om het quaet weder en hardewinden die daer een leger wal zijn makende niet subject te wesen, ende gemelten tijt verstreecken zijnde, hun te begeuen naer Maccassars Reede ende de Stadt van Sambuppo, om die tot int eerste van april soo danich besett te houden datter niets uijt nochte in mochte comen waer toe vier diffencible jachten ende eenige vande voorss Sloupen bastant genoech souden wesen, om alle de schepen ende Joncken naer Mindanao, Manila, Macao, Malacco, patanij, Java, etca tenderende binnen te houden, mits de resteerende jachten ende Saloupen gebruijckende omtrent den hoeck van Tanakeka ende Inde straet van Bouton, om me op alle het aencomende paertuijch te passen, Dat voorsz Bouton selfs mede wel noodich soude wesen een vande voorss jachten ende sloupen wierde gehouden, om alle der Maccassaren frequentatie
23 eptembr. 1634 frequentatie met den boutonderen, soo veel mogelijck te weeren ende te prevenieren, Ende Is sijne E: van gevoelen dat dese besettinge het geheele jaer door soude dienen gedaen te werden, om dat de Maccassaren ende andere vreemde handelaers uijt de quartieren van Amboino comende, soo lange alls onse schepen voor maccassar waeren leggende in Bouro souden blijven remoreren, ende bij't vertreck der selver hun dan wederom naer maccasser begeven, 6en Ditto vertreckt van hier naer Bantam het jacht de sonne, omme aen de Engelsen over te leueren seecker twee brieven, die haere Ed:s pr het schip uijtrecht vande Custe Coromondel toegecomen sijn, ende met de Suratse vloote (welcke bantam rede heeft aengedaen) om datter geen Engelsen aen boort quamen niet en sijn bestelt geworden, En ditto arrineert gemelte Jacht de sonne wederom van Bantam, hebbende zijne Mede gegeven missiven aen de Engelsche opde rede voor Bantam bestelt, ende wederom van de selve becomen seeckeren brieff vanden gedetineerden Coopman pieter fransen tot Bantam geschreven den 10en Aug: passado, die mede bij haer was versuijmt aen onse schepen te bestellen, waer bij den selven is versoeckende, dat hem met eenige provisie van wijn, broot, boter eta tot nootdrust, ten aensien van sijn ellendige dispositie ende gevanckenisse souden willen versorgen, Ende adviseert dat die van Bantam voornemens waeren geweest een var onse cleijn jacktjens aldaer cruijsende bij nacht te overrompelen ende te vernielen met meenichte haerer vaertuijch, 8en Dito vertreckt voorss Jacht de Bon naer de Eijlanden bij het schip medenblick, om den ondercoopman daniel vier en deel aen te seggen dat sich met boucken ende Bagagie herwaerts begeve, om hem opde schepen naer aracan gedestineert te gebruijcken, 9en dito is alhier uijt het Malackse vaerwater wel aengecomen het jacht Coutchijn, sijnde op den 28en Julij passado door den Commandeur Jacob Coper / met de onderstaende prijs goederen alhier gewaerdeert herwaerts aen gelargeert ter somma van f ende sijn als volcht, 186 packen wortel Jrios 28 vaetjens iste ende ren tatie