gecomen, doch de poapen connen wij beswaarlijk uijt het landt houden, comende nochtans geensints inde gemelte teehavens, maar schuijlen onder heijmelijcke bescherminge des landtregents die ons veel maalen belooft heeft die uijttesetten, maar sulcx noijt gehouden, een goet succes op mallabaar sal alles tot een goet Eijnde op Coutchijn geliefde te laaten gelucken het soude een heerlijcke saacke wesen, den tijt sal 't een en 't ander openbaren; Comende tot rescribtie van't extract door uEd. e wegens de materie van Ceijlon overgesonden soo was ons aangenaem te leesen, UEd. e soo wel gefondeerde opinie om liever voor eerst noch de lasten der guarnisoenen getroost te sijn, dan deselve ontijdich inte teecken, uijt soo costelijcken conquest 'twelck uEd. e en selfs den staat van't vaderlandt soo veel goets schijnt te belooven en behoortmen mijns gevoelens onder uEd. e correctie desaacke daar toe te disponeren om metter tijt door eijgen burgerije de steeden te bewaaren, ende dat de soldaaten nae't exempel der portugesen alleen welt inhouden waar toe dan veel soude helpen soonen deselve burgerije door eerlijcke en gepermitteerde middelen de handt boot, niet alleen inden landwouw ( gelijck nu geschiet) maar jnsonderheijt in zeevaart en alle andere neringe, die tot noch niemant der mooren ofte heidenen geweijgert is, ofte oock soude connen geweijgert werden, want voorwaar het schijnt onredelijck dat ons eijgen burgers min voordeel souden trecken dan vreemdelingen, soo dat wij niet willen twijffelen off uEd. sullen (jmmers die aan jnlantse vrouwen gekout, en dienvolgens als genaturaliseert sijn) gracelijck toestaen de heele jndise cust te bevaaren, tot noch heeft de burgerije godt betert meest bestaen uijt tappers op snappers dronckaerts ende weijnich goede, maar het is gewisselijck dat bij meerder vrijheijt hen beter volck souden openbaaren, ende die dan oock metter tijt haar vaderlant occasie hadden te vergeeten, de hoovaerdije ende pracht in clederen is alhier gans nodich uijtgeroeijt waar door der minsten den meesten dickmaal naevolgende oorsaack neemt tot quaade ofte ongeoorlofde jnventien, alle gedachten der portugesen prodigaliteiten behoorde nae uijtterste vermogen mede te werden afgeschaft, ende dienvolgens het overschot van die verwaende natie vanden lande gevoert om te eer tot de maniere van ons vaderlant te comen, gelijck wij met den raat van Ceijlon nu lange gepractiseert hebben, op alle 't welcke uEd. nae haar hoge wijsheijt sodanige ordre souden connen stellen als nodich gedaen off gelaaten was, en sulcx meer als een goede regeringe van nooden hadde om lange te dueren en goode aangenaem te sijn; het concept der lijnwaaten niet alleen op jaffenapatnam maar oock aen dees sijde des eijlandts moet geensints dispecaat gestelt werden, sijnde mijn opinie dat door tijt en jndustrie de saacken nae wensch sal te bereycken wesen, het gene ons ten principalen obsteert is de luijheijt des volcks ende verscheijdentheijt der geslachten dat door tijt en wijsheijt moet verwonnen werden, haar Ed. e op batavia schrijven in haar jonghsten brieff van 4. e novemb. r passado onder anderen wij connen niet sien waerom deselve hantwercken (als schilderen en weven) op het eijlant Ceijlon niet immer soo wel int weeck gestelt, ende in treijn gebracht soude connen werden als inde landen vande vaste cust &a ende dit comt met de redenen seer wel overeen, sijnde de seven Corles die nu woes leggen ende alles wel 300000 zielen connen voeden met schoone revieren nae we giev en eijgenschap — versien, ontrent 1600 huijs gesinnen sijn present op jaffenapatnam al inden arbei een cloecke en wijs regeringe is naast goot de beste middel om meer ten meer te avancien, en om het eijlant dat met soo veel bloet en gedraagen lasten gewonnen sij voor alle ongevalle voortaen te preserveren en te behou hoedanick wij de successive ordres vande Ed. e h. r gouverneur generaal ende Raaden van jndia hebben beherticht sullen de antwoorden aan haar Ed. e ende oock de daat selffs getuijgen, wat opinie wij vande Ceijlonse proffijten hebben blijckt in onse vorige hier in copije bijgaende, sijnde oock op den Canneel sodanigen prijs — gestelt ende gehouden, dat wij uEd. e ordre volcomen hebben gehoorsaamt, vier en sestich duijsent ponden, hadden wij effen voorde ontfangh van uEd. e missive met den oijevaar versonden, in 800 packen van 80 lb teweeten 100 packen off 8000 lb voor eingurla 600 packen ofte 48000 lb voor suratte ende 100 packen ofte 8000 lb voor persia. hebbende nu noch tijt haar Ed. e ordre bekent te maacken, soo deselve op die plaatsen noch niet mogen wesen aangebracht en gelieve uEd. e vrijelijck alle sorge afteleggen die haar Ed. e mochten hebben wegens 't vervreemden deser specerije, ende datse nergens dan nae batavia ende de geordonneerde plaatsen van jndia sal vervoert werden, dan voor reeck. e vande lofselijcke Comp. e te wenschen sijnde dat de nagelen sodanick in Comps macht verseeckert conden werden, de consideratien die uE hebben wegens de Cassia linqua die wij hier wilde canneel noemen, sijn van sodanigen jmportantie dat het seecker sy deselve de goede Ceijlonse canneel sal beletten inde consumptie, gelijck in onse vorige brieven uEd. daar van mede geschreven hebben, deselve groeijt seer abondant opde mallabaarse Cust ende jnsonderheijt tusschen Coijlan en Coutchijn, daarse oock in quantiteijt sal te versamelen wesen, sulcx om uEd. jntentie dienaangaende te bewercken, de overwinningh van Coutchijn seer veel en aldermeest daar toe doen soude, en waerom voor heen te meer genegen geweest sijn die plaatse met propere goede vasticheden naede overwinninge te possideren alsoo de contracten der mallebaren. 't buijten dien datangh gans niet te achten sijn, sinde een vrouweloos volck uijt der natuere, d' h. r vander meijde wert benevens desen uEd. ordre toegesond die nae sijn expecientie daar op wel letten sal, dese Cassia augua groeijt oock opde eijlanden van soloor, 't cant van flores off E L en Combava, waar op haar Ed. e op batavia ongetwijffelt wel sullen doen letten, wij meijnen dat uEde de beste middel ons al hebben aangewesen, om dese negotie ten besten te dirigeren, namentlijck dat wij om die specerije te bemachtigen alom met de engelijk opcoop doen en haar deselve dier te doen staen, en dat men anders daar nae niet behoort te taalen daarse van geen andere getrocken wert, verbrandende deselve jaarlijcx op dit eijlandt ten overstaen van gecommitteerde op dat uEd. e te beter mogen gerust sijn, alle onse Canneel van dit ende 'tverleden jaar, is niet anders gepackt dan in packen van 80 lb met 5 lb uijtslach op ijder bij expretse gecommitteerde gewoogen, sijnde 2 lb mee als de vorige soo dat wij vast stellen datter nu geen onderwicht behoort tewesen; van batavia hebben ons haar Ed. s aangeschreven, geen meer Canneel olij te distileren 'twelck vande stucken en broeken die int packen ofbreeckt ende anders soude vertreeden werden placht te geschieden welcke ordre wij nu — prompt nancomen, gelijck oock om dese stucken ten overstaen van gecommitteerde tot asch te verbranden Cauris hebben ons de maldivers noch maar een cleijne quantiteit toegebracht soo dat wij zullen genootsaet weten, daarom expresse belensinge te doen, sijnde nnu van voartuijck met de expenitie nae ma seer ontrieft, doch sullen wij met alle ons vermoogen trachten eenige te becomen; de materie van die mede ondert extract van Ceijlon hebben gelieven te voegen, sal op dit eijlant soo veel 'tselve e ptoiren aangaan prompt gehoorsaamt werden namentlijck dat alle specien ende gelden 5000 lb te voldoen, maar datter noch quantiteijt tot vaderlandts retour sal overschieten, waar van 'tsucces uEd. e bij den gouverneur vander meijde apparent sal connen werden overgesz: ende, soo godt de heere 't concept brengen; hoedanich de tutucorijnse peerlen sullen gerendeert hebben, sullen tsijner tijt vernemen niet dervende onderstaen eenige nader jncoop dan die onder vermelt wert te doen voor dat daar toe bij uEd ofte haar Ed. op batavia nader last sal gegeven sijn malabaar verhoopen wij niet alleen den eijsdh van peper ofte volck desen oor 27n gebleven Coetchijn want gewonnen onser ennu hebben de vloot ken daar ueto. lyck connen ertreck venwel daerom gaerne achten mijn heeren gegeven bewercken sij Cormandel neur present ond Ragias van woorden creet ende winnen gentesper erti van acht titutie zegen ten bestellen. stich net ten aanges Een los maar onderhorige Co nge
gelden werden geaccomodeert, naede vaderlantse wijse en waar nae brieven en factueren sullen werden gereguleert ten particulieren handel sal oock met alle vermogen tegengestaen) ende verhindert werden dat hier niemant niet giften off gaven besoetelt, ofte laat besoetelen, de peruse R. a sullen bij openbare placcaat billion doen verclaaren, ende verhoopen wij uEd. e met de aanstaende retour vloot niet min dan 40 lb stamp peerlen te laaten toecomen, costen op tutucorijn ontrent 25 a 38 gl 't ll, ende wert int verstrecken den soldijen prompt gelet op d'ordre die van uEd. e nu ende voor heen van mijn heere de gouvern. r gener. l ende Raaden van jndia gegeven is; Wij hadden gedacht dat de portugese retractatie met haar h: m: meer voortganck soude hebben gehadt, sulcx het waarlijk te bevlaagen is, dat wij die ademloose vijanden, niet met wat meer vigeur en cracht mogen vervoegen, 't welck de besendingh nae taijouan desen jaare niet heeft toegelaaten, soo het naaste saysoen noch geen vreede is, schijnen sich alle apparentien te verthoonen datter vrij wat goets sal uijtterechten wesen, binnen goa sitten deselve t mits onse besluijtingh des haavens) bij nae buijten alle Raat, slaande malcanderen door soo wel inde kercken als op de straaten, sonder justitie in Coutchijn leggen de soldaaten tegen de burgers mede niet weijnich overkoop, godt geve dat den gouverneur vander meijde occasie becomt dese tweedracht tonsen voordeel te gebruijcken, een der beste galjoenen is bij den Commandeur roothaes op sijn eerste aancomen vernielt, soo 'tselve vande een haaven tot de andere, ofte van marmagon naede aquade meende overtesteecken, doch was noch niet ten oorlogh geprepareert, noch twee oorloghs roey tergatten ende goet getal gevangens sijn oock dien selven dach in onse handen vervallen, soo hebben wij oock nu hoope dat den neijck van Canara ons den rijs voor Ceijlon met eijgen vaartuijgen onder ons convooij sal laaten toecomen, waar mede goa niet weijnich in noot soude vervallen, sijnde naede jonghste advijsen alle eetwaaren ende jnsonderheijt den rijs al tot excessiven prijs opgeslaagen, soo dat die natie aan alle sijden van godt de heere swaerlijck besocht wert; bij missive dato 21. ' aug. o pass. o van mijn heeren de gouverneur generaal ende Raaden van jndia is mij aangeschreven, hoe het uEd.e gelieft heeft mijn persoon met de qualiteijt van ordinaris staat van jndia te honoreren, ende daar nevens toegesonden extract uijt de missive dato 5. e septemb a. o 59 uijt uEd. e hooge vergaderinge aan haar gemelte Ed. e gesz, sijnde in't selve voor mij geen cleijne vreuchde geweest tesien dat uEd. e van mijnen dienst eenich genoegen hebben gelieven te wonen, en 't vertrouwen op de Continuatie, welck veltrouwen in uEd. t met godes hulpe door neerstich. t oprechtich. t ende getrouwich. t wel hoope te doen continueren; op batavia schijn ick haar Ed. s in dese en gene saacken sodanigen vergenoegingh niet gegeven te hebben, als wel hadde verhoopt ende verwacht, doch heb mij godt loff lichtelijk te vertroosten dewijl mij selven met goeder consientie onschuldich can vinden, ende oock verseeckeren dat haer Ed. e een oor voor mij sullen hebben opengelaaten, het is waarbj (onder uEd. correctie) geen cleijne commissie diemen mij opgeleijt heeft, soo hebbe oock den wech waar door ick te wandelen hadt al vrij rouw doornich en slibberick bevonden, en in veelen van het rechte ooghwit afgeleijt — dien volgens niet vreemt soo ick ergens als een mensch gestruijckelt hadt, soo datse al over geluckich souder sijn alles soo net te passen datter niet te seggen was, jnsonderheijt voor een Commissaris die sijn offitie nae uEd. e ooghwit wel betrachten sal gelijck ick in oprechter concientie meijne en mits desen verclaare gedaen te hebben doch mij dunckt eer redenen te hebben, daar over verblijt dan bedroeft tesijn, want het misnoegen dat haar Ed. e gelieven te nemen is veel met om dat ick te strengh, dan te slap geweest, en dit heeft de tijt soo vereijst, en is gans nootsaacklijk ende anders onmogelijck geweest, sijnde godt mijn getuijge dat ick in alles nae mijn en des Raats alderbeste verstant oprechtelijck gehandelt hebbe, connende wel wesen, dat wij elders inde practick der rechtsgeleerth. t mochten gemist, maar nochtans de justitie wel bedient en nae Onse concientien nae uE ordre voldaen hebben van hier is mij van haar Ed. e nu gelast over — Cormandel en malacka nae batavia te keeren, hebbende mij goedichlijk vande visite der comptoiren suratte en bengale ontslagen, godt geve dat op Cormandel en malacka alles sodanich mach gestelt vinden als ick verhoope om voor decemb. r aanstaende haar Ed. e op batavia raport te doen ende de Cessie te nemen die uEd. mij hebben gelieven tegeven, ende waar voor ick soo lange mij godt de heere belieft crachten en verstant te geven met getrouwe diensten sal danckdaer sijn, gelijck mij betaemt als mijn heeren UE onderdanigen en gehoorsamen dienaer en was — geteeckent Rijckloff van goene, jnt Casteel colombo desen 3. en februarij a. o 1661. — Appendia mijn heeren. 't voorstaende is Copije vanden brieff uEd. e nae persia met der phener 3en deser toegesonden tsedert sijn gisteren godt hoff uijt taijouand over malacka voor Colombo wel aangecomen 'tschip d'achilles ende fluijt leerdam beijde volladen met suijcker voor persia, die dan terstont voorts met water en behoefte hebben laaten versien, ende bevolen reijs te spoedigen, de tijdinge uijt taijouan is dat het verraat van Cocksinja aanden dach gecomen Eijnde de saacken aldaar in nust warren geraackt ende den vrijen handel weder voortginck maar waaren veel soldaaten overleden ende conde Caijouan weijnich volck uijt sijn quarnisoen missen soo dat het al beer hacklick schijnt offer op maccauw sal geattenteert werden, op dit eijlant is goet loff alles noch in gewenste termines — vermeerderende dagelijcx de geruchten dat Raja singa sijn gesanten met ons volck afsent gelijck oock de frequentatie van ons volck met de Coninckse meer en meer toeneemt, hebbende nu seeckere tijdinge van ons volck op Calpetijn dat de vaartuijgen vande overcust van madure daar nae ons ooghet is t gedogende behoorlijcke visite) den handel drijven, godt de heere stiere alles ten besten van uEd. e staet amenuE trouwe schuldigen ende gans onderdanigen dr Jn casteel Colombo adij 8. feb. 1661 Uyckeoffvan goets .
Ontfangen ovir Engelant den 7 februry No 1. onder Surathe Register der papieren gaende gesloten aen d' Ed. heren bewint hebberen van de oostindische Compe. ter vergadering van 17en binnen am steldam, per 't Engels fregat Nieu Casteel, den 29en Julij 1661. originele missive gesz: door den Ed. hr gouvr generael ende raden van Jndia, aen de Ed. heren bewinthebberen van de oostindische Compe ter vergadering van 17e hiij binnen amsteldam, den 29en Julij.