inden handel, als ten tijden van mochom macotta alam genoot hebben, & om wat reeden staet meede bij gemelte register dato 19e martius omstantelijck verhaelt:: Ten 4. e wat jnstantie soo om de nieuw aengelande 's Conincks peeper, op affcortinge van juwveelen hebben aengewent, wat apparentie van, effect te sull sorteeren, sich hier int' eerste wel toe verthoonde, eijntlijck ho leelick wij ons bedroogen vonden, staet bij den 30:e Martius geregistreert etc:t 1:— Belangende de gaen en coomende handelaers, 'tseedert ons meer gemelte jongste, daer van hebben bij dees ons tdaegelijcx gepasseerde, van tijt, tot tijt, met den aen cleevingh vandien, mentie gemaeckt, gelijck oock gedaen hebb vande 4 stx thin praeuwen wtt perab, te gelijcke van hun laeding naermen rucht, wel van 250 a 300 Bhaer thin, Bij aldien dat minerael tot een verdragheycke prijs te weeten 12 &n 2½ ab 13 ta pr schaev te becoomen is, soo ja, sullen onse goude maesen bestaen in 14b0 taijl daer aen besteeden, vertrouwde indier voegen d: Comp daer aen beeteren dienst (als wel aenden peeper van 7¾ tagl pr schaev, te meer laccagie subject) geschieden sal, van on noch resteerende 1184 stx spaense reaelen, en cunnen daer van altans jeegens 4½ maes off quart/ Ra voor peeper off thin niet ontslaegen raecken, en sullen ons naer alle apparentie aende hant blijven/: Des Comps negocie alhier staet noch als jn voorig wweesen vrij soobev, en hebbe 't seedert onse jongstslecht eenlijck vercocht, 11 ps armosijne, 60 pampieren gout en 20 bhaer vande ongesuijverde cattoen, met 3¾ Ra pr Bhaer volgens factuire, verlies: Tegun alhier voor naemtlijck van thin en peeper aende marckt gebracht weert, dat wert bij maniere van spreecken, jeegens gelt op gewoogen, behalven dat/ soo moet men sneedigh om g'alligeede waeren wanneer het hier aen compt wit sien, off men geraect eerment weet van ontsteecken, doch van dit rappich, en verre buijten coopmans stijl woelen, daer van sijn principaelijck onse voor schaedelijcke competiteurs d'engelse vande ouwde Compe cause moves:— Hieren teegen de van buijtene jncoomende waeren, werden gemeenlijck tot soo een schand prijs vercocht, dat Cocharm) de vremde man, soo om het een als het ander, niet wel en can bestaen,: Ick en can oock geen aen was, maer wel verminderingh van negocie in atchin bespeuren, Men rucht alhier, gelijck allangh voor deesen, met verscheijde vaertuijgen gerucht is, als dat op malacca seecker moorsch schip (coomende met een goet cargasoen cleeden directelijck van souratte) was aengelant Item mert de Live lan
Ersuore vande Naerbolaende Rijs slauen Item dat desselffs goederen voor een seer geringen prijs, ja incoopgs, daer van niet ontslaegen en soude cunde werden, sulcx dat de mooren genootsaeckt waeren, naer dillen, en andere aldaer omtrent geleegene plaetsen te vertrecken, om hun goederen te venten,:— Deese novas den voor aengetoogen Bengaelder use tevooren coomende, ende wiens voor neemen was (op het aen raeden van 's Comps residenten van pieblij) naer Malacca van te navigeeren, achtsich altans seer geluckigh van dat derwarts niet gegaen is,: gemelte nachoda hadde een brieff van geduchte Comps residenten, houdende aenden — Hr gouverneur Jeremias van vliedt, tot Malacca, welcke ont hier benevens aen sijn E: ben sendende, deese schaedelijcke — geruchte sijn met de jongst van hier vertrockene moorsche jachten alhier seer verbreijt, en het wierdt bij haer voor Evangelium aengenoomen ( door toe doen en in scherpen van pluijd s'Comps wangunstige, ) van die daer aen geleegen sijn, aengenomen geruchte. wat hier nu van is, sal sich den tijt naerder openbaeren, — anders, onderentusschen gemelte novas, streckt mijns bedunckens, ten doch onder 't wijser ooirdeel van v: Edle, grootelijcx tot naedeele van van 's Comps aenqueeckende negocie op malacca, en can — mijn daeromme oock niet anders in beelden, soo bij aldien sustunich schip tot Malacca waere aengelant, off de heer van vliet, soude getracht hebben, dien negociant wel te— accomodeeren, waer het moogelijck, want 't js notoir malccas wel vaeren, en prospiritee bij deese frequentatie, ten principaele gevonden moet werden/: Meer geduchte Bangaelder, wert altans vande atchinse Begenten, en andere hoovelingen, vrij discreeter, als wel hun ouwde gewoonte is, bejeegent: Den deesen en welt soo niet getenteert, en qualick toe gesproocken, van dit, en dat te moeten geven, gelijck noch jongst aenden Hangaelse — ambassadeur, en andere gepleecht hebben, Interum meer — geduchte nachode neempt, deese goede geleegentheijt waer, lecht jnt' werck om 't schips tholl vrij te hebben: Ongevees 8 daegen verleeden, dat jck bijden vierden Rijcx kaet sierw paducca tuan was sittende, alwaer deese nachodoo bij gevall meede verscheen, en hij wiert voor waer soo mindelijck — van siere paducca bejeegent, en toe gesproocken, dat het te verwonderen waer, Interum seijde sijn E: op den nachoda — sijn versoeck, van dat schips tholl vrij, vrij soude versoecken, ende hej jnstriueerden den nachoda met wat reeden 'tselffde soude 'sjombae, en ginck aldus, van dat sijn Commissie — expres naer Malacca melde, maer vermits d'affectie dat d'ons. aldaer met bijde elm baar fra leg ^or Jans aet halve ven haer noch elan
alles ganoteert, ende 'tgun ter materie noch tot atchin was hebbende, en altoos voor deesen op atchin geluickich gevaeren heefft: Waeromme dan atchin voor Malasen gecoosen hadde, welcke reeden aldus g'alligeerd sijnde, en twaffeld sijn E: niet, off sijn versoeck soude hem toe gestaen werden, om anderen seijde meer geduchte sijn E: tvetleedene jaer heeft radan adonna lilla, en andere Capados aen vls hun vergreepen, 'twe de magt seer qualick hadde genoomen, de magt Coudet ni ongetwijffelt wel versoeten, Item de maijt weet seer wel dat Bangaela aen atchit veel goets, jn veel deelen doeten 1: Teschijnt sij werden dien aengaende omsichtich, wel weetende hun dien handel ontgingh) souden indiervoegen groote proffijten te gelijcke aen voer van rijs etc: coomen missen, den atchinder is dienaengaende reets seer jal ous van malacca, daer om sal hij oock ten ontwijffel, bij ijder een trachten 't selve wars te maecken, en soo hun tot sulc noch ijts dunct te manckeeren, en sullen hun niet ontsien m leugens en valsche wit strogsels om meer schijn van waerhe te geeven, haer te behelpen;:— d'engelse hebben van— deesen nieuw aengelande peeper, ongeveer 120 Bhaer, se greetich tot 8 tagl min 3, en 4 maes pr Bhaer seer greet deesen duircoop peeper aengeslaegen, daer van nu reets— brouw hebben/: geduchte vrunden blijven met hun fijne sorteeringh, en casamba, als noch sitten, sij wenschten wel daer van door een slecht met 10 pr cento, ontslaegen waer Meer geduchte engelse, meenende die vande ouode Compe, seggen met hoogewoorden, van dat met het eerste hun verwachtende schip van hier met alle min sullen op breecken, repiteerende dienaengaende ordere al voor deesen, met de suppli becoomen hebben, en op hun eijgen houtsen dit jaer over gebleeven sijn, en dat vermits hun Coopmanschappen niet tijdelijck genouch aende man en wilde: Sr kennep stondt, sijnde het opperhoofft vande nieuw Compe, affirmeert het selffde vertreck, ende hij wil wel thien jeegens een wedden van dat van hier in october a November sullen op breecken, maer hoe fariabel en wis peltuiriche d'engelse sijn, van dat hun aen geen ja hooge woorden, en binden, heb ick nu wel ten rechten doch weynich tot haeren voor deel, vernoomen, en moogen op hun woorden geen kercke bouwen — gelijck v:Edle ten over vloet bijtnev gaende dachregisteraden 12 13:e Martius aengeweesen wert Ende alsoo bij dees ons nevens gaende dachregister 't seedert onsen jongste alhier gepasseert naer ons best kennisse  diende reets brieffs gewijs bij desselffs gextende waer omme dan eijndigen ende hier meede ende was onderteeckent V: Edle onderdaenigen dienaer Jan harmansz mestaende Lie1444