Stroeijt uijt dat na Batavia soude gaen, en vordertsijn Vreemde speculatie over quaade novelles toe, dat wij UEdle Ho: a: zouden verveelen, die hter alle aente haelen, sommige seggen, dat Ragia ondert brengen vant geschenck wel Iets anders soude voor hebben, en seeker sijn, hij de Ecomp:e den oorlogh sal aendoen, het welcke ons over al wel op hoeden doet sijn, om off hij sijn dreijgement van verleeden jaer vand' E Comp:s een grooten oorlogh te sullen aendoen, soo de havens van calpentijn, — coljaer, trincq: Etca niet werden open gestelt, zoude willen int'werck stellen, daer en boven souden dewegen naer gale, en Batticalo mede sijn schoon gemaeckt, soo dat niet weten wat daer van sullen dencken, echter hoortmen tot nogh niet datter boven eenigh volck wert vergaedert, onder dese gerlichten loopen mede dat den koninck tinnecon, sijn verloopen dessave, en ambambiele, off don Rijckhoff voorheenen door zijn maijs:s affgesonden, nevens pontsie appoh: vande E Comp:e soude komen te— Verschijninge van timecoy vorderen, op dewelcke tinnecon bij den Commandeur pijl komende zeijde 'tselve hem mede ter ooren was gecomen, en afvroegh, off d' E Comp:e hem, en dandere bij soodanigen voorval den Coninck soude intrageeren, en zulcx eer als bij de nevensgaende copia brieffies naer gale, en 'tp:l hoofft der — Colombosz Landen gesz: uEdles Ho: a: sal connen blijcken, den Command:r pijl, voornoemde tinnecon dan verzeekert hebbende, dat zulcx te doen nooijt 's comp:s macxine was, en dat daer voor niet behoeffden te vreesen, doch naadien hij in sijn woorden, seer vaneerde, gaf het den command:r pijl een vreemde naadacht die over sulcx dierwege den vaet kennisse deede, weijnigh, off te— Raade conferentie met omtrent 8: dagen naer dese conferentie verzocht gem: tinnecon den H:r pijl weder te spreeken, dat hem zijnde toegestaen, quam al weder op den ouden sangh, en dat verseekert was den koninck hem eijsschen, en bij w eijgeringh van sijn persoon d' E Comp:e den oorlogh aendoen soude, en dat hij niet begeerde d' E Comp:e een oorlogh, off moeijten om sijn persoon erlangde, maer veel liever— wilde vertrecken, daerin den Command:r hem seer weijgerigh hielt, om te sien, off niets meer konde ontdecken, alsoo de tael die hij voerde weder seer vanieerder en 't eerste met het laeste niet wel over een te brengen was, want d'eene tijt seijde hij dat d' Ecomp:e nut bevlicht met Ragia tot vreede, soude geraaken, dan weder dat wij nooijt vreede met hem soude bekomen, en meer andere dingen, ten laesten verzocht hij seer instantigh, dat naer tutucorijn, off wel naer palliacatte mocht vertrecken, sijn goederen verkoopen, en schulden met den eersten jnnen, 'twelcke hem ter oorsaake dese geheele actie den Commandeur pijl seer suspect toescheen, toegestaentiert, waermede dan vertrock, en daags daer aen divulgeerde, dat geordonneert was naer batavia te vertrecken, waerop — van alle kanten sijn goederen vergaederde, vercoght, en schuldenaren aenmaanende tot betaelingh, alsoo binnen 14: dagen moest vertrecken, alle het welcke ons tev ooren comende, seer vreemde speculatien gaff, en nogh meer doen d' gerichten. en andere gerichten hept, dat hij met pontsie appoh: weder soude sijn vereenight, end' weduwe van Coehoupe — moddeljaer daer voor desen uEdle Ho: a: van hebben gesz: hij tot sijn vrouw- wilde neemen, om daer door een grooten aenhangh vande setbagam corles 13— krijgen, hadt verslooten, waer over de vrunden van gem: weduwe haer seer misnoeght scheenen te houden, dogh wij meenen dat het selve maer een stratagema is, om ons te verblinden, en zij een schelmstuck voor hebben, 'tw elcke sich apparent niet eer dan met deslach tot onse schaade, en als ragia — met sijn macht sal gereet sijn, soude ontdecken, gem: tinnecon heefft ook eensg al voorigen lijt veel gout opgewisselt, twelcke sommige niet veel goets doet dencken, dogh op dat wij niet mochten bedroogen werden, en sij met onse principaelste Inlantse hooffden, end' conincxe tegens d' EComp:e soude — komen met denselven. — lcx ijn Zijn versoeck om te verstecken schulden in. les ede
Lituatie van quaade weegen. tot Zitapake heefft gebracht. — Resoluijtie om sumeroy na komen aen tespanken, hebben in godes name geresolveert, en vastgestelt, — batavia tesenden. — gem: tinnecon te verzeekeren, een ons komt te ontsnappen, en met dit schip — UEdle Ho: a: toetesenden dat wij hoopen uEdle ho: a.: voorwelgedaen sullen aensien, te meer nooijt van hem ijts goets souden derven verhoopen, dog hij nu al onschuldigh van dese Comploterije wesende, soo weten niet met sijn versendingh ons verder te hebben misgreepen, dan dat in plaets van op sijn versoeck naer tutucorijn, off palliacatta te gaen, hem uEdle Ho: a: — toesenden, alsoo gldaer d'Ecomp:s minder quaat met Ragias overlijden, als vande overkust sal konnen doen, doch met sijn verseekeringh sigh Iets openbaerende, staet tselve int vervolgh deser, off wel met het naeste schip— uEdle Ho: a bekent gemaeckt te werden; Wij oordeelen met d' Hoogh Dingalesen niet te vertrouw Edles Heeren majores gelijk bij haer Edle letteren vanden 20:en Junij 1680 seggen, dat soodanige luijden altijt suspect dienen gehouden, en niet veel vertrouwt, maer een geduerigh ooge op haer doen gehouden, hebbende waereljk de portugees in voorgaende tijden, tot haer groote smarte, daer vand' smaeck en ondervindingh gehadt, en is seeker dat weijnige Zingalesen, voornamentlijk de grooten, off hooffden ons genegen sijn, maer altijt hoe 't breet Ragia wert uijtgebeelt, noch liever bij hem, dan ons willen sijn, als hij haer maer eenige verzeekeringh van tleven wil belooven. — Den Commandeur pijl heefft bij affkomst van boverlantse macht geen grooter becommeringh dan voor sitavaka, 'twelcke 't eenemael schijnt 13— vervallen, en naer de rapporten van alld officieren van 2: plaetsen, de eene onder musquet schoot vande pagoot, end'ander onder pistool schoot vande Bergh— (:daer het tegen achtlecht:) kan werden gecommandeert en 't volck de soolen vande schoenen wegh geschooten, tusschen Citavake en hanghwells lecht een seer groot bosch, en op verscheijde plaeten veele klippen; die men met geen geleederen, maer achter den anderen moet passeeren, alwaer gesecht wert de Coninckx met een tangelijk aensienelijcke macht de passagien souden connen affsnijden, en andere wegen om citavasla te ontsetten sijn inden reegen tijt met soo cleenen macht als tbij mi hebben, tegens Ragias macht niet te gebruijcken. — Rijs tschrijvens telande naer't vaaderlant affgegaen, sullen uEdle Hho: sien dat den Commandeur pijl van meeningh was geweest, met het Uijt wat oorstecke d' Hr laeste geschenck tot citavaka op te gaen, ommet eenen dan de buijten posten pijl het geschenck niet te besightigen, doch ondervindende met de visite vanden E:t dessave Adam slecht dat alle het buspoeder 'teenemael was bedorven, en bij naer geheel onbruijckbaer, gelijk sulcx denevens gaende attestatien uEdle Ho: a: sullen connen verthoonen, de copia brieven der officiers vandaer ons toegesonden mede aenwijsende dat 'tselve den dessave wanderpoel is bekent gemaeckt, hoewel den Commandeur pijl nooijt de minste openingh off kennisse dier wegen is— gedaen, Indien nn den Commandeur pijl indien tijt met het voeck eens — was opgetrocken, en ragia met eenige macht onderschijn van vruntschap ons aldaer hadde komen bespringen, soude hij met al dat volck daer toe niet el hebben sitten kijcken, en wel licht tot groote schaade en schande vande E: Comp:e in een groote Exkemiteijt vervallen sijn, door dit toeval, en schendigh versuijm, most die plaats dan met ander buskruijt, misquet coegels, en andere materialen meer voort werden versien, het welcke soo— stil niet konde toegaen, off de gerughten liepen te lande, dat men die post meer, als ordinaire van Cruijt, en andere dingen verzach, enden Command:r Iets anders voorhadde, dan met het geschenck op te gaen, zulcx om Ragia
Nieuwe beschrijvingh der lasc:s buijten weeten vand' H:r pijl gedaen Waer voor d' H:r pijl bedanct en versoeck doet. — sh dit hem ontfeijt. — tot dessave gebruijckt Adam slecht bij provise in absoluijtmoghten facante plaatsen de in geen wanthouwen te brengen den Commandeur pijl die reijse genootsaekt was testaaken, en d'oorsaeck hier van de hoff egrooten bekent, te maaken, gem: dessave wanderpoel heefft ook even naer den ontfangh van UEdle Ho: a: letteren van 2:en 8ber: in novemb: en xdr passado sonder weten vanden Commandeur pijl een nieuwe beschrijvingh der Pasce laeten doen, het welcke een geheele commotie int lant verteckte, en geruichte deede loopen— dat d' E Comp:s nieuwe lascs maeckte om te oorloogen off wel naer andere— plaetsen te versenden; 'twelcke sijn E: tevooren komende Instonts gelaste, dat werck te staaken, om dat soodanigen gedoente, Ragia in desen tijt dat wij sijn vruntschap soecken in geen quaet gevoelen brengen. en sijn haat in plaats van goust erlangen souden, gem: wanderpoel schijnt alles wel naer zijn eijgen fantasie te willen regeeren, sonder den Command:r pijl van 't een off 't ander rapport te doen, veel min ordre offte wachten wat hem te doen staet, verscheijde reijse is hij daer over particulier, en in presentie van eenige, en ook in vollen raade daer over gereprocheert, maer dat heefft almeede niet mogen helpen, zulcx eijndelijk goet gevonden hebben ten dienste vande EComp:e en dat die hoogste sorge aenbevoolen is, van alles kennisse mach en ook moet hebben Een Dessave wanderpoel en het werck door soodanige stijff koppige menschen, ontrent Ragia niet magh te rugh werden geseth, denselven van het dessaves ampt te dechargeeren, gelijck de resoluijtie hier nevens gevoecht UEEle Ho: a: sal connen verthoonen. vertrouwende en hoopende dit ons gedoente UEdle Ho: a: voorwel gedaen— sullen aensien, want anders wast onmogelijk voor die hier het opperste gesacht toevertrouwt is, daar voor te connen verantwoorden, voorm: wanderpoel nadat transport gedaen hadde, heefft den Commandeur pijl voorde ontslagingh van sijn dessaves ampt bedanckt, alsoo al lange gewenst hadde daer van ontslaagen te zijn, met versoeck alhier inde stadt off 't Casteel sijn dienst als Capitain te mogen presseeren, twelcke hem tot uEdle Ho: a: naader ordre is ontseijt, en die dan ten naesten mede te gemoet sien, wij souden hier nogh al eenige dingen ten laste van voorm: wanderpoel, 'tsedert het voorsz: besluijt ons voorgecomen, konnen aenhaelen, maer om uEdle ho: a: daermede niet te verveelen, sullen het hier bij laeten berusten, en seggen dat den luijt dessave, adam slecht bij provisie tot het dessaves ampt wert gebruijckt, maer de provisioneele bedieninghs gaen niemant soodanigh terheiten als off daerin absoluijt waeren bevestight, doordien indien corten tijt, om dat geen verzeekeringh vande bevestingh hebben, de quaade man niet willen wesen, waer bij niemant waerl:jk meer dan d' E Comp:e schaade lijt, dierhalve gantsch eerbiedigh Versoeck dat d' p:lo bedieninge versoeckende, en voornaementlijck den Commandeur pijl dat het UEdle ho: a: goede gelieffte magh zijn, schoon sijn E: noch niet mocht comen bevestight te werden, d' andere vacante plaatsen met den eersten absoluijt mogen vergeven werden, twelcke sijn E: een groote geristht sal geven, en soo tbij meenen UEdle Ho: a: veel wijser oordeel submitterende, d' EComp:e d' beste dienst toebrengen, welcke persoonen met uEdle Ho: a: believen, en ginst tot de vacante plaatsen naer haer qualiteijt, en Capaciteijt wel de naeste zijn. hebben noodigh geacht, alhier vervolgens te stellen als. — Opersoonen die tot de D' Heer commandeur van vorsten tot Iaffanap: omd' Emportantie van dat Commandament. — D' Heer commandeur te sagie op gale, vermits daer wel een man vereijst, die hem buijten de lantsaaken (:geli:jk den Commandeur Roothaes zalig:r:) mede wat op de zeevaert, en scheeps regeringh verstaet. — Naer dese twee heeren Command:r volgen inrangh d' oppercoopl:k en Commandanten d' E: d' heijde present op Iaffanapatnam, en d' E: thomas van Rhee op madure die beijde op tutucchijn geperseert, en tot de hooffs Administratie stelt, chip affgeset. — lecht en— ede bel ons daeste sijn. verandert werden. —