Jaren zoo veel ertz ende in waerdij van sulcken somma hebbe gelevert, als 'er van den beginne toen de — mijn eerst is gestabuleert, tot aen die tijd dat ick aldaer ben aengekomen, daer uijt is voortgebragt, niet dat ick mijn hier in wil roemen, maer allenig mijn naerstigheijdt thonen, wel willende bekennen dat het mijnen schuldige pligt is geweest, en wensche dat ick meer hadde konnen doen, hier nu met zorg en kommer mijn ampt waer nemende — stelt men sulcke diffame jnquisitie aen en wil mijn tot een ongehoorsamen ja geheel tot een dieff maken Edog eens voor al mijn is tegen dit suij verren der grave ofte seijffen werck noijt eenig verbod bekent geweest, verwagtende met groot verlangen het zelve eens tesien, wat nu de — jnquisitie in pinto in obedientie voor een fondamt heeft, is genoegsaem gedemonstreert, volgt nu dat ingevalle de heeren jnquisiteurs in puncto furti — ofte diefstal wilden ageren, uEd:e groot agtb: dienden te werden onderregt vanden geheelen verloop deser zaeck, waer in namentlijk hoe en wanneer dit door de naem van goud groot gemaekte wasch— werck, en dien door de graeff zijn gedoente zoo — hartelijck geworden arbeijd, dat segter in dese een
Van Sumatras West Cust onder dato 30:en Aug:o 1689. een geheel andere saeck is) eerst door mijn is begonnen ende in het werck gestelt, beginnende — Eerstelijck met wat het in sig selfs ofte eijgentlijk 1. het gelele bergh werck in en aen sig selfs bestaed in twedenleij aert, d'Eerste alwaer men d'aderen en griften met den sleeghel ende het ijser, booren, schieten en de vedelhande andere Jnstrumenten door jngraven van putten inbreecking van galderijen in dit harde gesteent opsoekt, deselve agtervolgt ende dus het Erff comt te winnen 2, de twede aard is wanneermen indebergen ende valeijen hier en daer graeft om het ten tijde der zundvloedt daer van afgescheurde ende tot stoff en stucken verbrijselde Erts ofte metael comt op te soecken, het selve met water door graven seijff en gabel, keijl kauw ende schoppe bij malkanderen brengt, ende vande doorde aerde scheijd ende dooff de waffeclgbarck ten goedebrengt, en dese aerd is de ligste ende kost het minste daer en tegen is d' Eerste seer Coltbaen, en werd door d'andere gevonden dese aend vant bergwercken, die aldien op Sumatra gebruijckelijck hebbe ick omme bij 's comp:s mijn te vougen nagt en dag gepractiseert hebbende mijn buijten mijn ampt en pligt nog daer toe bewogen, d'onstaende reden als — 1. de costbaerheijt van dese mijn het vaste gesteen de grote slijtagie van ijser en stael, omme daer door
Van Sumatras West Cust onder dato 30e Aug:o 1689 door alsoo dese oncosten wat te verligten 2. het continueel mancquement van materialen ende dat met zijn eijs zoo net niet kan maecken dat 'er op het laeste niet te kort komt te schieten — gelijck men nu twee Iaren agter den anderen is — alsoo wedervaren, op dat men in aersulcken gevalle de — mijn niet inte grootste ten agterheijt soude zetten maer te minsten hier mede debalanco houden, off nu dese mijne consideratien niet ten voordele van d' EComp:e sijn laedt verstandiger oordeelen — 3. kan oock dese maxime bij 't lange agterblijven — den scheepen de mijn secunderen, gelijck als het oock in dit en veel mancquerende dingen wel van noden ende van mijn ten dien eijnde zodanig is — aengestelt geweest, ende omme hier toe te — comen heb ick reets voor twee Iaren bij 't aenwesen vande heer Commisss een proces geformeert uijt het maleijts en Europiaens onder een gemengt mits 'twelcke men in groote quantiteijt, allenig doon water de wilde aende vande sware en het zand zoude konnen scheijden maer door veelderhande andere besoiigies, is dit doen ter tijd moeten agterblijven Naderhand sijnde nae nieuw Iaer ende het vertreck van 't schip Sumatra, van seeckere vrund p:r discours op plo chinco horende dat 'er aldaer niet meer als — 40. vaetties buspoeder in wesen waren, wierd ick — daer