October ao 1644 Becomen de resterende 1000 r l maer met verlies opt gelt van 400 Rdalen. hebben, soo bij aldien jet daarten te verwerven, ons niet en moesten onterien, hondert Realen a: twee te spenderen, nademael, wel saegen hoe beswarelijck hier uijttet hof gelt te crijgen was, daer toe nu al reedts grote en costel. preparatien gemaekt, hadden, die, soo bij aldien ick te vertrecken quam, tenemael vructeloos sijn, ende tverblijvent Overhooft, 'tavont of mergen, in sijn versoek, gansch niet te stade en souden comen: waerbij ons op 't gantwoort wierde, reedts al sulcke Schenckagien gedaen hadden, daer in seer beducht waren, hoe die voor den gouverneur generael souden verantwoorden, dienvolgens gansch gedienstelijk versochten, ons emmers mette minste gastos daer aen geliefde te helpen, ende waer het nogh om 50: a: 60 Realen te doen, wilden ons daer aen niet binden, waermede (gelijck geseijt) voor henen wegh vorderden: maer soo binnen de tweede poort, voor de grote wacht quamen, wierden van laximana, daer met eenige groten sittende, aengeroepen en gevraecht waer heenen wilden, dien seghde naer binnen dachten te gaen, hare hoocheede noch — andermael om de resterende 1000 Taijlen te bidden, alsoo mijn hooft van 's Comp. s Crediteuren, ons aenstaent vertreck verstaende, niet en conde heel houden, besijden da mijn volck hun niet en begonnen tontsien, uijt hongers noot; door gebreck van gelt, te rebelleren, en tegens mij te kanten, waerjnne, soo niet tijt en billicke. wierde versien, geen clene periculen en jmminente swarieheden gelegen, over sulcx seer verheught waren, sijn Ed. e met sijn vermogent geselschap hier present vonden, om ons in ons versoek, bij den vorstinne, met hun favorabel woort wat to helpen, want waren (gelijck verhaelt) jegenwoordich in d'uijterste noot, sonder ons elders, als aen Coninginne wisten t' addresseren, op 't' welcke gesamenteijck— ontstonden te laeken, en laximana ons accordeerde, voort binnen te treden, soude sien, of ons daer naer volghde, welcken volgende dan op den grote baleije gecomen sijnde, souden tot adonnelilla, die mede al binnen gecomen was, te vernemen, hoe ons nu hadden te gedragen, die ons bij antwoorde liet aenseggen, aenden laxcimana, alsoo (gelijck verhaelt) binnen 'thof: was, souden laten versoeken mede op de grote baleije geliefde te compareren, en ons wat behulpsaem te sijn, doch liet ons, met een ongenegen sin wederom weten, Adonneliera binnen was ende dan de groten niet en benodighden, hij conde ons alleenigh wel helpen: doch quam weijnieh tijts daer naer, al eehter bij ons, als wanneer hem, om sijn ongestelt gemoet, was ter neder te setten, met desen en gene discoursjens al weljens sochte t'onderhouden, tot eijntelijck Adonnelilla selfs mede bij ons op den baleije verscheen, daer, tot mijn verwonderingh, dese twee straters, malcanderen de grootste eere, vrintschap en courtoisien bewesen, of, de beste vrinden vande weerelt ende altoos al van oudts geweest waren, daer 't mij nochtans wel en seker kennelijck is den anderen niet en mogen mucrten, horen noch sien, ja soo 'tvermoogens waren, elck ander in een lepel, waters (gelijck men seijt) wel, souden verdrincken. naer dat met malcanderen wijle tijts in 'taetehiens hadden gesproken, deden ons versoek aen. vors tinne sombaijen of bekent maeken, daer op bequamen een somma van 500 Taijlen of 2000 Regen van achten in spaense munte sonder meer: E doeh voor en aleer die aenvaerden, vroeghden weel expresselijck, tot roe veel in prijs, die souden ontfangen, nademael wel wiste, die in voortijden niet minder als vijf masen, of soo veel quart Realen 'tstuck uijtgetelt, ende hier jegenwoordighd niet meerder dan toft 4½ dos Courant waren, dat op voor s: somma Octob
october ao 1644 somma van 2000 Realen 200 dos effen den thienden peninck soude schorten, doch wierde ons van hun Ed. e misnoegente. g'antwoort, die maer bij provisie souden ontfangen sij en conden 'tgelt niet, soo bij aldien derwegens jet radden te segtgen, souden mette Sabandare of Naleers, diens plicht sulcx was naermaels daer over cavilleren, dat dan genootsaekt waren te dpen, of 'twas niet buijten pericul, 't gelt wel weder binnen d'oude verschimmelde potten hapden geberght en laten wegh draegen, want 'tjs hier cruijtje en roert mij niet. voor en alleer voors.z. penningen noep gesteet hadden, daer mede door de spade verswijningh der voors:r Sabandaers en naleers, den gantschen dacr meest desurpasseerde, wierde mij, door onsen Tolck uijtten naeme van Radja Adonnelilla in d'oiren genepen, of mij om de becominge van noch gelijcke 500 Taijlen wel waerdich achte, 310 Taijlen te gasteren, des ja verhoopte, sijn gemelte Ed. e met hare hooheedens thesaurire, en van— voorgemelte grote vrouwen, ter wijle 't erarcum noch open was, den saeke daer toe te bringen die bequamen, daer op mij metten oppercoopman Harmansen, onder den hoet, weijnigh betraet hebbende, 'th eg gerade ja, haer de g'eijsste 30 r. o souden schincken, soo tselve bewercken en daer en boven koste voor comen, de Realen niet hoger als 4½ masen t'ontfangen quamen, waer op dan dat el. k de reste mede erlanghden, maer ben ick van gevoelen, d' eerste gifte vanden Coninginne, al soo hoogh geweest sal sijn, en door dit volckje metten anderen, om door verbetert, te werden, soo maer is verdeelt 't Een en ander nu getelt sijnde ende dat te rekenen souden comen, wilden de Sabandaers en naleers de Realen niet minder, als om vijf maesen largeren, sonder, met al wat daer tegens spraeken, een peninck wilden afslaen. waer over lange in bedencken vleef, die al dorsten accepsteren, doch einsel. hebbende bevorens den porstinne twee maelen om den asscaeh tlaten versoeken, sonder jet t'obtineren die op't aenraeden van een igel. noch aenwaerden, met voornemen en hope Saterdach aenstaende, daer voor den sChroon noch jiet in te verwerven, al souden al hetbedragen, aen de genen, ons daer in belulpsaem sijn geweest gasteren: want buijten dat, al echser doch in deselven, gelijck daer is eerstel.k voors. grote vrouwe, die alreets 30 Taijlen hebben behooft; laseimana en adonnelilla voor hun getrouw behulp in desen bewesen, den Coedjeron en Radja Oudana met noch verscheijde mindere bedelaeren, sijn gehouden, ende daeraen sullen moeten verschincken. soo (gelijck verhaelt) op den baleije saeten, quam daer oock present, den Bintare met ons gecommitteert, naer Batavia te vertrecken, die daer sijn behoefticheden, en Equipagie, alsoo een groot personagie, ja sijns gelijcken (soo selfs seijde) noch noijt elders uijt Aetchien in Commissie was versonden, soo wijt en sijt extendeerde, noer wel in een maent niet en soude cunnen gereet sijn, ende wij daer naer nootsaekelijk moesten vertoeven: maer wij voeren daer tegens, onder voorgaende andere brede gemoveerde proposten, in mij (in maniere van spreken) eerder, niet en soude ontsien, sonder Brieven of bescheijt door te gaen, als noch maer acht dagen, laete staen een maent te wachten, alsoo de Comp. e aen voors. . dilaij ende te spade tot mallacca aen te landen quam, om aldaer tonsen Tin over te geven, en t p. r de Schepen, die daeruijt Taijoman en Jappan dagel. te verschijnen staen, naer Suratta en persen aen marckt vervoert te werden, mitsgaders op Batavia, naer 't vertreck der vaderlantse schepen poresseerden, welcke gemeinel.k int begin van december verseijlen, te veel, ja meerder als 't bedragen van alle de juwelen soude comen te verliesen, dat emmers verhoopten, hare Ed. e niet en souden verstaen, billick te sijn, mits 'twelcke gerepeteerden gevant dan gelast wierde, hem soude haesten en maeken voor den Brieff  geschreven, gereet was, doch vrese daer mede nu soo lancksaem sal werden geprocedeert, desen op geblasen legaet, eerter tijts genoue, tot sijn toerusten sal gegeven werden: 'Ijs emmers te verdrieticn hier dusdanigh gehoetelt werden, daer al voor twee maentden ons afscheijt gesoliciteert, en voort van dage te dage, sonder jntermissje, daer op hebben aengehouden.
Aen d' E dle H:r Anthonio van Diemen Januarius Ao 1641.