Sondagh, 29en do smorgens omtrent thien uren komt den secrets den fiscael vlotsz: komt p. r ge Andries Oloffz weder van Jelolo Pr t Jaght d'Appriment ingeselschap hebbende. d'Chialoup de roodehaeh en steenbocq leverende over rapport van desselfs wedervaeren aldaer bestaende int volgende Rapport gedaen ende overgelevert aende E Heer Robbertus Padt Brugge Gouvernr en directr der molouccos door den secrets en fiscael andries Oloffz wegens desselfs verrigte en wedervaeren op Jelolo E Aghtbare Heere 't Was den 27en deser
October 1679 Maleyje Int Casteel: Orangie 't was den 27en deser wanneer ick UE Aghtbe mondelinge order ontsingh, om mij pr t Jaght dexperiment naer de boght van Jelolo te begeven ende aldaer nogh maelen onder de melde vlagh, den Coningh off ijemandt sijner ver trouwde rijcxgrooten met minsaeme en vriendelycke reedenen traghten te spraeck te komen, omme hun als dan derselver elendigen staet te doen verstaen, waer toe soo ons vermoeden was, meer door misleydinge en quaede raetsluijden, als wel door hun quaede genegentht te onswaerts zijn komen te vervallen, en indien niet teenemael verblindt waeren, soo konde nu genough saem sien en ervaeren, dat alles tot ondergangh van de Ternataensche Croone, aengeleijdt was, waer over dan d ECompe als haeren vaeder bedroeft was, mits — siende niemandt die sigh nevens ons aen t welvaeren van Ternaten geleegen laet, om welcke Reedenen mij dan oock mede aenbevoolen wierdt d' witte vlagh geduijrende mijn verblijff aldaer, off tot dat met de selve gesproocken hadt, te laeten, waijen ende ijmandt aenboordt krijgende, behalve voor verhaelde reedenen, hun met ernst voor te draegen, wat schaede de Ternataenen en wat voordeel den Tidoorees bij dese revolte hadt, vorders dat men niet hun maer de macquianders en Jelolees, als qualr genegene door aenhitsinge vanden Tidoorees, dit ten laste seijde gelijck bij resolutie naeder blijckt, met d' reedenen waeromme uE Aghtbe te raede — geworden sijn de Ternataenen dusdanigh te ondertasten. wesende Saturdagh den 28en do des naermiddag wanneer ons ancker voor 's vijandts vastigheeden, aentwaermne waeter in de Boght voorsze lieten vallen, hebben ondertusschen de drie op gisteren erns Secret desselfs 27e Dece
Octo October 1679  Maleije Int Casteel Orangie gisteren, door de mardijckers gevangen gekreegene en mij ter handt gestelde lijff eijgenen vanden Coning Amsterdam g'Examineert welckers verklaeringen hier onder Volgens tee Compareerde voor mij Andries Oloffsz Secretaris vand' E hr Robbertus Padt Brugge Gouverneur en directeur der Molouccos present de getuijgen ondergenoemt Lasongal geboortigh van Colonght sjoutsjou de welcke sonder dwangh ende misleijdinge, heeft verklaert ende bekent tvolgende de suijvere waerheijt te zijn. — dat hij Confessant voort vertreck van den overleeden Coninck Mandarsasa, naer macasser, door den Gro famaniera Totolij herwaerts en op Ternaten is gebraght geworden, doen maels nogh een kleijn jongen geweest zijnde, tzedert twelcken hij als een speel en huijs jongen van wel geme Hooght mandansaha, en den Jegenwoordigen Coningh der Ternataenen syn Hooght amsterdam is gebruijckt en alsoo een volkomen lijff eijgen van zijn hooght te zijn, verclaerende vorders, dat naer de Comste vanden Coningh van sijn jonghste visite tot Xula en bangaij gedaen, de gerughten wierdt uytgestrayt dat de Compe de Ternataenen gesamen lyck wilden Christenen maecken, waer op er bij sommige der rijcxgrooten wierdt verstaen dat se haer negorije en landt daerom niet en souden verlaeten, en andere verstonden datse met haer vrouwen en kinderen mosten vlughten, naer salmahera, tgeene oock naergekomen wierdt beginnende alsoo den eenen voor en den anderen naer, haer goedtje wegh te brengen gelyck den Coningh