kleijne schade en hinden soude hebben veroorsaeckt; het was dan doen hij van Cochim verlof versocht om nae den samorijn te gaen, ten eijnde door sijn bemiddelingh een vreede mocht werden verkregen, en dat hen (om hem sulx af te raden) veelmael wiert te gewoet gevoert der samorijn niet nae hem soude hooren, en alsoo wel als de rest tot spot wederkeeren, daer op met een ijverigen ernst antwoorde, soose mijn versmoeden, en de vrede, met d' E Comp:, die iek haer sal aenbieden; soo sal ick maecken, dat sij te samen godt, ende de menschen, tot vijanden vercrijgen, dit, seijde trij, heb ick volbracht, want doen ick met die — boodschap van vreede bij haer quam soo vondt ick kleijn gehoor, en soo grooten hooghmoet niet alleen in alle de meeste grooten maer oock inden gemeenen man, dat het voor mijn niet mogelijk was ijets uijt te rechten, want het haer toescheen als of sij, bequaem waren niet alleen den oorlogh te verwachten, maer oock die selver eerst te beginnen, en die noch al wel vreede souden hebben begeert, eijsten die onder soo veel voorwaerden dat het genoegh bleeck de verwachtheijt meer dan de macht en reden, meester was, daerom docht mijn goet haer niet alleen te laten begaen, maer oock te voeden, en haren ijver aen te blaesen met soo veel behendigheijt dat ick mijn inbeelden sij, sulx voor oprechte meeningh wel conden gelooven, tot dat d' E Comp. e beginnende der oorlogh al verder aen te voeren eenige aen het twijffelen raeckten, of sij wel mans genoegh souden wesen die te — wederstaen, 't welck ick siende noch al veel meer haer aendreef en bijsonder vermaenden, doch waerier Cotta wel te bewaren, dewijl ick vernam dat sij daer soo gedwee wierden en al seer groot berouw hadden tot soo verre gecomen te wesen, en doer sy mijn te niet wilden gebruijcken om tot eenigh verdragh te komen, voerden ick haer altijt te gemoet dat ick vreesden d' E Comp.: nu niet soude willen luijsteren, en voor al dat ick mijn geloove bij haer verlooren hadt met mijn indier oorlogh tegen d' E Comp. e te hebben laten gebruijcken, maer dat men daerom de moet niet most laten sacken; onderwijl verkreegh ick onder het volck langs hoe meer gehoor en geloove, en wel bijsonder bij den derden prins, en door hem bij den Coningh, tot dat Eijndeli.jk door de landuijrigheijt des belegs en de groote menigten naijros om den oorlogh uijt te houden, de lasten soo swaer wierden dat als diete seulde B: uijt dienen ien inde dach gesla blijde als vijant omen
HIEE. dat men geen anderen raet wist dan gotstempel te berooven, van kooper daer deselve mede was gedeckt, nae welck hun saker hoe lanhoe meer verargerden men klaerl. k konde mercken dat hun godt (die sij gehoont en sijnen tempel geschonden hadden) begon te straffen, tot sij endelijk tot loon van haren Hoogmoet, met schanden mosten vluchten, om waer toe soo veel eerder te komen, ick haer den weg wees, ende de eerste was; maer evenwel soo deedt ick haer tot op papenawatettoe stal houden, nae welck men deselve soo handsaem vont (dat sijnde ick door de eijgen. list als opperste Rraet verkoren/ sk nu selver den vreede begeeren; en al hoewel ick groot gevaer heb geloopen mijn meeningh te openbaren, en daerom bij d' E Comp:e, en Coningh van Cochim, als haren vijant soude gehouden werden, soo heb echter altijt die hoop gehadt, dat komende tot verantwoordingh, ick door het vervolgh van mijn doen, al de werelt sal doen bekennen, dat ick niets heb ondernomen dan de vreede van de drie parthijen te bevorderen, dit verhael beedt hij soo vrij bonstige, dat hij sich niet schroomde, sulx van verscheijde samorijnse dienaren (die daer bijstonden) gehoort wiert, maer de eere die dat Cooltje vuijr, van sijn dader kan verkrijgen, is niet anders, dan dat hij bequaem die, het meeste te bedriegen, die hem het meeste, betrouwt dn dewijl ons niet kan stooten, door wat middelen den vreede wert vercregen, soo se maer goet is, soo was ons oock aen de oprechtigheij van desen man, soo veel niet gelegen, als wij ons van sijn credijt mochten dienen; sonder al te nauw te ondersoecken, hoe hij met recht of onrecht, verkregen hadt; genoegh sijnde wij ons konden voorsien, aen hem te hebben een man, die nu sijn best vrunt, en eijgen heer, soo vuijl bechaddede, ende het meest met lasten vuijl maeckte nae veel omstandigheden, rakende 't gene van wedersijden wiert ingebracht, om tot articulen van vrede te deenen, soo quamen in alles over een, uijtgenomen in't reguart van de Coninge van Corkieler of sulx soude werden een vreede, dan wel treves, waer over ter naesten soude werden gesproken, aennemende van het verhandelde aen den Samorije raport te doen, van wid hij ons overlevenden, een kredentie brief, gelijck die in Copia hier besijden gaet; echter toonden hij door veel dingredenen, dat den tijt, die ner over was, tot het feest van mamanga, geheel niet toeliet, daer toe tot genoegen XVIS
S AERS AcNies. genoegen te sullen konnen komen, want daer ontrent soo veel geinteresseerde vast waren, dat men om alle, bij hun eere en genoegen te bewaren, al veel langer tijt van nooden hadt, dan nu konde werden uijtgevonden; niet te min soude hij van desen voorslag ten besten openingh doen. waer mede den geheelen nacht door gebracht sijnde hij met de gecommitteerde met het aenbreken van den daer vertrock nae de plaetse van waer hij te water gehaelt was onderwijlen wiert met die van den Coningh van Cochier gehandelt, en door veel bewijsen getoont dat wij de gelegentheijt van vrede die ons nu onder eerlijcke voorwaerden wierde aengeboden, niet roeckeloos noch moetwilligh mosten verwerpen, dat de tijden wel eens konden, soo veranderen wij die soo gemackelijck niet souden vinden, als wij die mogeli.k noch al veel noodiger souden hebben sij brachter veel redenen bij om met dat werck doeh soo haest niet te wesen, dat sulx van buijten soude schijnen en oock bij den samorijn gemerckt worden, als had d' E Comp. e deselve door swackheijt gebreck, dat ongetwijffelt veele soude doen omsien. dat 't gene d' E Comp. e aengingh sij, wel konden vatten, niet langh tijt behoefden om van vijandt een vrunt te maken, maer dat haer saecken en belangen van veel grooter naesleep waren, als waer in voor al souden moeten bewilligen alle de gene die sulx aengingen, waer onder waren alle die noorder landvorsten die ijder voor sieh geheele onderhandelingen behoefden om haer verschillen rakende den Samorijn te beslechten, of anders dat men gevaer liep die bondgenooten oorsaeck te geven van dat men haer verliet en aen den vijandt over gaf; dat hebbende sy met hun bloet nu soo veel Iaren de greneser van Getblijck beschermt en daer door groote schade geleden, jae geheele landschappen verlooren, men nu inde onderhandelingh van den samorijn die als den gemeenen vijant wiert aengesien, niet behoort uijt te sluijten, of sonder haer kennisse tot haren nadeel iets vast te stellen; dat tot deselve te beroepen immers noodsakelijck tijt vereijste, aengesien deselve seven en acht dagen reijsens van hier gelegen waren; dat men de noodt op een simpel gerucht soo hoogh niet most opnemen daer door openbare alduijsen te begaen die naderhant niet en waren te beteren; dat sij sulx voortbrachten, was van 8