Javanen te samen uijtmakende ruijm 650 Coppen, daermede den E.
Capiteyn willem Hartsink den 12. ' maart versien met een ampele schriftelyke ordre tot zyn narigt, naar Cangaran wiert opgesonden, dog isser al vrij wat wercq aen vast geweest alvorens den oever van die reviere met 't openen van een wegh, divers door het bos Heene t gewinnen waarvan wij de beschrijvinge indesen die sig alvrij wat verre extenderen zoude not uEd Agtb permissie sullen excuseren, zoodat het al tot den 5. april is aengelopen een ons tegen daar metijer wijse heeft konnen pestvatten, bevindende denoever van 's vyants zijde (als zijnde die reviere de scheijdinge van uEd, ende debantamse Jurisdictie en't gebruijk vande selve voor Jder even vrij) een streek van wel 4. mijlen, beset met over de 30 dorpen, en alle aen malkanderen met dicke borstiweren vastgepaggert, behalven de binnen wercken, tot retraicte, mitsgaders de reviere soo vol en hoog opgeswollen datse ondoorganklyk was, en hebben wij dit Legertie mede al doorgaens met recreuten moeten opvolgen, ten aensien de siekte ondert volk, voornementlijk de Europeers, niet minder als tot bantam doorbrack, 'twelk soo, selfs onder 't gesondste Clinaet soo wel in europa als hier telande, het lot des oorlogs schynt mede te brengen, hebbende de vyanden alveelmalen, haer niet ontsien, hun verreboven onse post, met haer kleene vaertuijgen op onsen bodem tebegeven, om de onse eenig voordeel door Binderlage aftesien, dog sin meest telckens seer onsagt naer huys gejaegt voornamentlyk op den 16. may , als wanneer sy hun na de geloofwaerdigste gerughten, met wel ruijm 7 asoo welgemonteerde Coppen van diverse natien Langs de soon van het bosch, besyden dewegh die onse veltontdeckers, alle dagen gebruijken seer behendig begraven, en in defencie gelegt hadden, om d'onse opt onvoorsienste te bespringen, daer in zoo fel zyn aengetast, datse incorte de moed verloren, elk naer een goet heen komen zag, haar geweeren van haar affwerpende, over malkanderen heene inde reviere sprongen, daerse op haer naakte huijt de volle chergies van onse militie moste ontfangen zoo datter weynige zyn thuijs gekomen, niet minder als ongeveer 3o0 omtleven geraekt en de rest naer 't gebergte geretireert, sulcx den 25 daer aen, alle haare wercken en dorpen Ledig bevonden, en aende vlamme opgeoffert zijn, sedert wanneer geen remarcable rencontres nog op Bantam nog hier aen dese kant syn komen voortevallen behalven dat op san tie gaen
den 16 Junij eenige van onse troupen, aende over zijde op marchierende, om de resirerende vyander verder tevervolgen, haar wat ontijdig en buijten vermoeden, geengagieert en geresisteert vonden, doordien, den ouden gewesen Co: uijt Curciassa daar hy sig onthoud, derwaerts een secours van macassaren malyers en balijers had besteld, die alle in haar defentie Laegen, inwelcke actie 7 doden van diverse soort en 40 gequetsten syn gevallen, en soomen meent aen haar zijde niet minder wesende dit soo 'tgros van't gepasseerde op Tangaran en Bantam te Lande, te water hebben zi doo hare snelle oorlogs vaertuijgen nu en dan op de weerlose clyne Coopluijties alwat voordeel gedaen mitswelke wide aende hand zynde scheepjes; gedurig levendig hebben moeten houden om 't vaerwater te beveyligen, dat daer met soo volkomen niet is Connen geschieden, off haer roven en moorden heel dat gemeene volkje seer ge-inteundeert; en inden handel alveel verlet veroorsaakt; niet tegenstaende wi geduirig Convoyers in zeehielden, want onse vlodgaenste boodems door de vlacke gronden nergens soo na konnen bijkomen, dat men haer het in en uijtlopen verhinderen can maer nu zyn wij eyndelik ook, met 28 diergelijke oorlogs praeuwen in zee geraekt, die al van goede operatie geweest, en waar door nu indry dagen 18 van haer visschers genomen sig dervende haar roofvaertuijgen tegens donse geen stand houden, wesende op elk van deselv om onse Jnlandse krygers, daer met die voors:z praeuwen gemant, en op Jder 4 bosschr. s. haar bygevoegt zyn, te meet te amineren, een premie van 100 suvr gestelt, en op elkoor 2 nE daar onse macassaren balyers, bougijs, amboinesen en Ternatanen seer op vlammen, welcke 2 laeste onder prins rotterdam al 300 rE hebben verdient, soo dat devaart van de oost naar alle apparentie, en met een den afftrek in 's Comp:s Coopmans wel haest weder toeneme en verbeteren Sal, zijnde des Coninx Ambassadeur hier vooren geciteert, wel soo seer niet gekomen tot eenige emportante off spetiale verrigtingen maar wel voornementlijk om- ons benevens de brief, van wegens sin heer te begroeten, en dan altevens om te sien, hoe t sig hier toedraegt, en off men ook van 's Comp:s wegen iets terecommanderen mogt hebben, als ook on de saaken van Lampon, ten belange des 's Conincx in Agtinge tenemen, daer wij niet min sorgvuldigh over zyn, als syn Hoogh. t selff, als een saak die hem grootelycx importeert over sulcx is den Coopman vander schure en ondercoopman Boescheren met een proper Carguasoentie in Contant en Cleden pr 't schip Japan naar bantam gesonden, om van daar met de Jaghten Odyk en Alexander, nevens syn Hoogh. ts gecommitteerdens derwaerts overtest gelyk den 26:' van de selve maent, met byvoeginge van 't Jaghje de Smith en 4 welgemon teerde oorlogs vaartuijgen geschiet is, waar en boven op onse ordre de Chialoup Cadiery, den 22 septemb: van bantam, en Egelenb: den 24 d. o van hier daer heene nog gevolgt zyn, om tijdig berigt van saaken te mogen hebben, dog is maar 5. dagen daar aen off den 2 hier verschenen de Cath nederhorst Comende van Ceijlon over de westcust, en aldaar inde begt vervalle, ons van voorsz vrunden medebrengende, een brieff vanden 17en der selver maant, van geen onaengenamen Jnhout, want het sig: daar alvy wel laat aansien dat sig in korte tot de vereyschte off nedelyke geschicktheyt wel stellen sal also wy de saaken nu alle dagen met ons vermogen weder gedencken te hervatten, en in 't herte aanterasten. schoon sy hun omtrent alle bequaemste revenuen Langs den oever vande zee ten besoen doenelijk hebben gefortificeert, verhopende met de kragtige hulpe vanden Almogende God, nog dese maent het swaerste werck te sullen konnen affleggen, waer toe tot uEd: dienaren; nog aen directie nog aen couragie sal gebreecken, nog ook aen liefde om alles toetebrengen, en aenteleggen wat haar God de heere, tot voorstand van Comp:s saaken ent Algemeene bes