overvloet van rijs borgers hun hebben getransporteert dat graen door paducden oorlogh den jambinesen blijkende oversulx niet sulke passen heeft weijnigh Lin ende gout van siaca sps realen lanenwerpige. onse handel nadeelig voor d' Compe vervolg deses verder staat aangeroert te in riouw, werwrs onse werden; op riouw is daar en tegen uijt hoofde als aangeroert, overvloet van rijs; werwaarts onse borgers zig hebben getransporteert, om zo het mogelijk waerdaar hun gerief van rijs en nelij tevinden, dog den wt voer van maar paducca radja weijgert den uijtvoer ca radja verboden, mits van 't selve graan, onder voorgeven dat met de jambijnesen oorlog, zijn magazijnen moet verzien houden, als niet wetende wat verhindering het rijk van johoor, door dien oorlog wegens den toevoer van dat graan, duijsterl:j wat beneft zoude toe konnen gebragt werden, wijsende tie hij bij 't verleenen varuijt, de politijke voorgevinge, niet duijsterlijk aan, de benefitie, zo hij komt te genieten, bij — de vergunde passen, van d' oostcust van jara en andere plaatsen, met de seclusie, als geen passen naar malacca te willen verleenen, paducca radja heeft te lange jaren preuve gegeven, en 't is uEd. s hoog agtb: bekent, dat hij zeer wel zijn Intrest verstaat, waar uijt wij menen dat te concludeeren is, dat wanneer de rijs hoog genoeg (naar zijn begeerte) in prijs zal gesteijgert zijn, dat hij zijn magazijnen zal openen, en verder aanwijsen zal, zijn Intrest wel te verstaan, wij hebben ons largo (op hoop van uEd. s agtbare gunstig welnemen) g'extendeert, om dat wij veel sjaak, van die residentie is uEd. s hoog agtbre largo opening gedaan, bij de copieele raport van den secretaris Ian pas; wij — moeten bekennen datten wij daar op meerder quantiteijt tin, en gout van daar verwagt mits gebreek van hadden, maar als geschreven, met d' onse van 24' passado, komt het aldaar al mede aan en deoornamentlijk spaanse realen te manqueren, dog voornamentlijk lankwerpige, die door een singuliere verkiesinge den aenwas der i, swarigheijt in den aanwas der riouwse handel, voor de Comp: voorzien, zijnde de commertie of handel, een tedere juffr die gecaresseert en omzigtig wil gehandelt zijn, en bij verloop qualijk weder te brengen is, tot d'eerste bezitter, zijnde te bedugten dat tot conservatie van zijn voordelen, of zijn gedagten niet zoude zijn, meer voor d'Engelsen, dan voor de nederlandse Comp: die door een aangeboorne jalousie, in eeuwigheijt in hun Intrest niet eens konnen werden, en bij gevolge zig voegen aan die kant, die hem zijn voordele het minste konnen disputeren of beletten, door een opregte welmenentheijt, voor d' intrest van de Comp:,/ hebben wij onse geringe gedagten, voor uEd. s hoog agtb.  niet konnen verborgen houden, latende de verdere consideratie aan uEd. s hoog agtbre wijs oordeel, die wij ons met alle onderdanigheijt eerbiedig zullen onderwerpen swarigh. t van
de tin leveranciers niet tebewegen om voor haer tin Cleeden aen te nemen del aldaer na 't negen wes, versoeken om 20000: permitteren, deselve ders op te Copen sen so buijten als binin welken Cas de poorwerden geraseert 'twelk een partij malcontanten soude maken meriteert oversulx een serieuse consideratie en ontsloot van borgers en militie om een enropiaense magt te wederdese fortresse in regulier volees te groot in derselver circumvalatie van dien landaart, daar zeer nodig is schrijvende het pl opperhooft salomon Emaus dato 26e September, als dat de tinleveranciers niet te bewegen waren, om voor haar klene aanbreng van tin, kleden in betalinge aan te nemen; wij willen hopen dat den han verhopen dat na het regen mouson, den mousson sal toene andel toe zal nemen, en dat de gezegde Salomon Emaus zig zo zal evertueeren, dat hij zig onse voorschrijvinge, en uEds : Hoog agtbre gunstig avancement waardig zal maken, wensende dat wij van uEd. s hoog agtbare van genoegsame spaanse realen verzien mogten werden, of wel van ordre, om die hier prijs courant, op het arrivem. t sps realen, off ons t van de manilhasvaarders, in te mogen van de manillas voerkopen; naar calculatie zouden wij ontrent 20000 benodigen; wegens de vaste slegte stant vande uij goederen, zo der Huijsen deser fortresse, en nen dese fortresse desselfs noorder voorstat, verbeteren gants niet in hun waarden, die binnen de fortresse, zijn meest alle vervallen, die in de noorder voorstad aan de weeskamer verhipotig. t, zijn mede van kleijne waarde, hebbende een preuve genomen, hebben 13 geveijlt, en maar 3 konnen verkogt werden; die onder het fort staan, en voor desen door van meek gebouwt, hebben eenige geen gelt, of weijnig mogen gelden, de bezitter van de staes Herberg, die aan de weeskamer mede verbonden is, hebbende getenteert, om 'tselve perceel uijt ter hand te verkopen, ist niet doenlijk geweest, eensdeels door vrees dat bij oorlog de huijsen, in meergem: n: voorstad, zullen afgebroken worden, anderdeels, door manquement van vermogende lieden, om de verbondene hipoteque te kopen, die overshants, vervallen door het onvermogen der borgerije, waar door den landbouw niet doorgezet wert, en zijn de lieden met de fruijten verlegen, geven vele die tot voetsels aan de beesten zijnde de fortresse, als geschreven, in regulier veels te groot, in der selve circumvalatie, ontbloot van borgers, onmogelijk om met zo weijnig militie, een Europiaanse magt te konnen wederstaen, datten wij verhopen, god genadiglijk zal verhoeden, en zo 't zo quam te gebeuren, en stadt, nootsaekelijk moet men verobligeert was de voorstat tot defentie van de fortres te raseren, en derselver bewoonders binnen de fortres te trekken, zo zoude deselve zijn een partij malcontenten, door de schade diese zouden komen te lijden, een hoop afgunstige roomsgezinden, en andere die het uijt nieuwigheijt niet verschelen zouden, onder wat regering zij leefden, bij aanbiedinge van meerder benefitie, ten anderen: zoude lijf en provisie berginge manqueren Al 'twelke een serieuse consideratie meriteert, mede men staen
ende defensiven te maken wes de nodige verbetering bij veranderingh vrugteloos soude zijn staet van onse gem: werken &a jegenwoordig soude de fortres 5. â 600. militaire benodigen staet en slot van om de fortres beknopter en of het niet beter zoude zijn de fortresse beknopter en diffenciver te maken staande de nodige verbetering volgens uEde Hoog agtbre bevele, bij der hand genomen te werden, dat vrugteloos zoude zijn, zo uEds Hoog agtbre mogte komen te resolveren, eenige verandering te laten maken, zijnde dit lopende jaar de misericorde op een afscheijtmuur na, volbragt; de negotie en equipagie pakhuijsen gerepareer de corps de guarde van de punt victoria, in onse negotie boeken. drie delen verdeelt; een gedeelte blijft de corps de guarde, de twee andere gedeelten tot een attelerij magazijn, en berging der houtwerken &a, zijnde daar benevens veel dagelijkse reparatie gedaan, zijnde het oude hospitaal zo verre vervallen, dat de behoorlijke reparatie weijnig zoude verscheelt hebben, met opbouw van een nieuw, om welke reden ten meesten voordeel voor de Comp:, raatsaamst is g'oordeelt, de zieken en impotenten binnen de fortresse te laten logeren, en tot een hospitaal t'appropieeren, een van de Comp.:s Huijsen 't welk onder handen is, en vervolgens zonder het zoldij Comptoir, en een nieuw slavenhuijs, op de manier als dat op onrust, en een pakhuijs tot berging van rijs, dat nog eenige tijt zal vereijssen, naar 't welke de poort, en kruijtkelders, een beurt zullen krijgen, en de kostgelden, rijsd, en wijn rantsoenen, als f 69170512 volgens oud gebruijk zijn de malakse boeken wederom onder ultimo Iulij lestleden gesloten, met een montant der verblijvende effecten van f1004245 10 102/ en in tegendeel de crediteuren van d' E Comp: f 988615—, gelijk uijt het slot der selver omstandig komt te blijken, mitsgaders hoe die al wederom in plaatse van overwinste, met f 528583 8 verlies komen te sluijten, monterende d' algemeene lasten in eenen somma f167936510, bestaende in de volgende, als divers verstrekte maendgelden, daer onder te desen hooft Comptoire f 64792 13 12 in Pera. . . .  4259 4. — en per de fortuijn uijt bengale  118 8— zo vervolgens aan de fortres g'arbeijt zal werden, dat zo largo (onder 't gunstig welnemen) wert geschreven, om of de verandering van de fortres bij uEd. s Hoog agtbare in consideratie mogte genomen werden; zo als die nu is, zouden wij ten minsten vijf â ses Hondert militairen nodig hebben Transporteere f 69170512 No 2.