Comp:e te meer voordeelen toe brengt, soo Ist nochtons inder daet een schijn, en een nietige winst, want onwederspreeckelijk Ist dat de coopln de doecken, goenij &a op verre naer niet soo deughdelk noch tot soo civielen prijs leveren, als geschieden soude, soo die voor comptant wierden Jngecocht, bij eijgen ervaringe heb ick ondervonden de coopln voor Compe areecq geen 50 fans of 5.
Rdrs d'amm: in Comptant te betaelen wilden geven, maer tot 52 p Cs ende wel licht tot meerder souden sijn gebracht geweest, soo met cleeden. hadden mogen voldoen, den langen peper tot 105 h:r de bhaer met cleeden te voldoen vercost Is byde coopluyden aenstont weder voor 90 rdrs de bhaer comptant vercocht, waer uijt sonnen claer blijct, sij de cleeden met dat verlies cangeeren, ende behoudende haer advance d' E: Compe aenreeckenen ende haar verlies doen betaelen, waer door dan 't geen op den peper schijnt gewonnen te sijn. geen winst Is, ja meijne niet buijten reden te vertrouwen ende vast te stellen, dat soo den peper tegens 90 rdrs de bhaer Comptoir was vercocht ende de penningen tot Jncoop van cleeden g'emploijeert, dat daar vooren meerder quantiteijt ende van beete deught souden worden Jngecocht, dan nu de Compe jegens 105 Rdrs de bhaer gereeckent. sal genieten, hoe merckelijcken voordeel het d' E: Compe sal toebrengen wanneer alles met comptant ingecocht ende vercocht wort, sal eerst bevonden worden wanneer het daer toe sal sijn gebracht, den Arreecq alhier van d' E: Compe alleen wordende aengebracht, vertrouwe het seer lichtelijk daer toe sal te bestieren sijn, maer anders seer beswaerlijk, egter sal 't daar toe moeten worden gedirigeert; off 't sal onmogee sijn comps oogmerck ende gehoopte voordeelen te bereijcken, sijnde dese menschen seer beswaerlijk afte brengen 't geen sij eens voor gewoonte hebben aengenomen, ende 't gunt deselve maar een off tweemael jngewillicht Is, voornamentlijk met voordeel vermenght, wort als voor een staele wet van haer erkent, 't soude connen sijn, dat met het begin de negotie geljk als wat stil stonde, maer wanneer de coopl merckeno: dat Compe specerije, coper en andere coopmansz: niet anders, als om comptant te becomen sijn, ende dat dienvolgende ooc hare cleeden niet worden Ingehoght; soo vertrouwen, dat haestelijk veranderen, ende van hare gewoonte niet alleen aftreden sullen, maer selven de coopmansz: tot soo hoogen prijs, als nu worden vercost aennemen, wanneer 't Incoopen der cleeden voor compe haest aenwijsen sal het groot verschil, ende wat voordeelen d'E: Comp tot noch heeft moeten mitsen. 't principaelste waeromme van u Ede naer herwaerts schijne geschickt te sijn, Is geweest om door dien gerught wiert, den lant regent barmiliappa pulle overleden was, wie, altoos Compe voornemen heeft tegen gestaen, waert mogelijk te onderstaen, of bij die occasie ende door middel van een goede schenckagie Inder minne soude connen worden vercregen toestemmingh tot het opmaecken van een vasticht op de voorsz: madureese Cust, dan sijnde aldaar aengecomen, verstondt aenstonts barmiliappa pulle niet overleeden maer sieck, corts daar naer weder tot voorige gesontht gecomen, ende met den neije
ende 't geheele hofs gevolgh naer de vastigheijt van treffinepellij gelegen op de grensen van transjouwer vertrocken was, waer geduijrende mijn aenwesen tot den dagh van mijn vertrecq gecontinueert hebben, sijnde bij of omtrent tutucorijn geen van vermogen verbleven, aende welcken eijts conden worden ondernomen, om daar van een begin te maecken, anders als tiermacalande pulle die door bloet ende benefitien soo vast aen barmipaliappa pulle gebonden ende verknocht Is, dat in 't minste niet souden darven of connen ondernemen te doen sonder voorweeren Ende communicatie van barnipaliappa pulle: behalven dat den selven geen ander vermogen omtrent den neijck heeft, als dat hij van barmpaliappa pulle ontleent, van wien gelijk uEde ende alle die den selve pulle kennen wel bewust Is, dat noijt het opbouwen van een huijs weijniger van een vasticheijt met gemoede sal verkeegen werden, de manigaers sijn luijden van geen het minste vermogen ten goeden hare bedieninge Is niet anders als van jaer tot Jaer de neijcx schattinge over de landen te pachten, ende jntevorderen, wie ooc niet langer bij die bedieninge blijven, als tot dat jmandt comt, die Jaerljk daar meerder voor belooft te geven, ten quaade connen sij veel doen met de waerht te spaaren, ende de leugenen ganghbaer te maecken, sulcx dat sij evenwel wat dienen gecarresseert ende aengehouden, niet omjn tijt ende wijlen ijets daar van ten goede te hoopen, maer alleen om dat geen quaet off onlusten souden aenrichten, ende d' E: Compe in kleenigheden die dagedtk voorvallen. — hinderlijk wesen, waer der selver vermoegen Jets omtrent den neijck, soo souden het de rechte Jntrumenten sijn, om door vereeringe te wercken, als buijten gemeen door den grooten last, die sij moeten op brengen, naer gelt saeckende, maar soo verre als geseijt Ist van daar, Lingamaneijcq wort wel vertrouwt tot d'E Compe geaffectioneert te sijn, maer is door de listigeijt van barmipaliappa pulle, ende der neijcx geschepte wantrouwen, tot soo hoogen trap van waerdigheijt noch niet gesteijgert, dat daerinne ijets soude connen bewercken, sijnde onlangs tegen genegentge van barmipaliappa pulle tot groot manigaer over de lande aende sijde van tangauer gelegen bevestight, sulcx de apparentie sich schijnt te willen verthoonen, off door de tijt wel tot aensien ende credit soude connen geraecken, maer off dat soo spoedich ende vast sal sijn. om Compe voornemen soo lange In stade te houden of dat yets door den selven te hoopen is, Is eerder te duchten van neen, dan te vertrouwen van jae, behalven dat de regeringh dier natie voornamentlijk door 't bestier van barmiliapa pulle/. omtrent den neijck soo vol veranderingh Is, dat daar op niet seeckers can gebouwt werden, sijnde de vassalen den eenen dach tot de hoogste waerdigheden verheven ende des anderen daegs. gelijk als Jnde stoff gevallen; wes niet anders hebben connen aenmercken off alle 't gunt tot bevorderingh soude hebben willen ondernemen, soude tot verachteringh uijtgevallen sijn, aenden neijck selver brieven te schrijven, behalven dat het tegens ordre soude sijn, soo ware het ooc vruchteloos geweest, aengesien alle de brieven off ola uijt de landen benoorden madure gelegen. comende alvoorens door bormikappa pulle g'opent, gelesen ende hem gevallende den neijck toegebracht worden, waar door Compe voornemen ontdect, ende den pulle tijt ende gelegenht