Vierpiecken, 200 cardoese, en soo veel groove cogels, — eenige sprincken als musquets voor de soldaten, de andre fregats ider 4: vaetjens cruijt, 8 casjens musquets cogels, 200 vierpotten, 6 vierpiecke, 150 cardoese, en soo veel groove cogels, als musquets voorde soldaten 'T pattasie sij versien met 14 stucken geschudt, 100 cardoesen, en zoo veel cogels 800 vierpotten, 12 vier piecken, 15 vaetjes cruijt 25 casjens musquets cogels, de andre armade is gemast, toecomende weeck sal de trommel geslagen worden den 9en do den vicerij is Gistre middagh om dom manuel sijn Commisse als depesche te vleenen, na de bhaare gegaen en tot noch niet geretourneert, den 11e daer aen: de armade van dom manuel is vtrocken, maer heeft hem doorde harde— contrarie wint in marmagon moeten begeren, daer hij tot de wint stiet sal vertoeven, ik hebbe— sappere naertighede aengewent om de instructie die hij mede neemt te become, is mij oocq van seecker vrunt toeseggingh gedaen, want den vicerij heeftse hem gesloten overgegeven, om buijten 't gesicht van goâ te openen, d'andre armade is nu veerdich eenl moet het volcq scheepen en die van dioge de freitas zal op morgen, om te masten in zee gebracht worden, nu uijt alle twelcke wij nae ons cleijn begrijp, dat uEdle wijsh en voorsienigh submitteert besluijten, dat den vicerij sijn voornemens selden aen eenige fidalgos mede deelt, want hoewel dom manuel present in goa voor het linckermantie vanden vicerij geschat wort soo scheijnt hij seer weijnigh sekerl van't opgehevene project, daer hij gesaghebber van zoude gehadt te hebbe want tusschen den 10e zde off medio deses veerdigh & in zee te moeten wesen is een groot verschil onder den 22en augusto naestleden regt den goase spion de scheeps macht in goa te wesen Bonjesus de vide guerra een craeck) die beijde gesloopt worden voor reecqe vanden Coninck, en t'hout Bonjesus d'st. domingo Jdem als iserwercq aende meest biedende vercocht, nu ht joan een gemeen galioen (die beijde om in zee tegaen vsien werden, nu .Francisco Idem panasiens waer d'een dom francisco de lima toecomt en wert veerdigh om naer portugael te gaen gemaect, om dat van mombassa gecome is, een hoort Joan doprado ende 't ander manuel Corte Reael 1ce:mo 63: stx soo fregats, galjoten als zingincijs waer vander 15 dese regen tijt ongedect sijn gebleven als niet weerd die oncosten te dragen, onder d'resterende sijnder veel onbequaem geschadt, n zeer veele geruchte vande comste der portugese en Engels scheepen hebbender binnen goa inde maent augto dat bij onse gebuere voor d'lengenmaent gehouden &n 78e geloopen, bij wijlen sagmense voorde Bhaare en wierde om te verkennen duijsent benen afgesonden en lichten opgesteecken, oocq dirugeerdese, datse met de Engels nevens een nieuwe vicerij in bambain, om die plaets te jntrigeer gearriveert waren, maer endelijk sijnder op den 8en 13e en 15en 7be prorimo vier scheepiens van monsambieq- binnen goas revier op gedondert mede brengende gesamentl 239 marcken gout 880 brare eliphants landen, de welcke berichte & voor nieuws bedeele, dat de van hier derwaerts vervoerde goederen, door t overvloedigh aenbrengen derselver aldaer gee, goede marct aengetroffen hebbe, en hoe den gewes gouvernr luis de mendouca fustado, die overde noort int begin van fedr ao passado met een Traveel vertrock, zeer schadeloos en met groot perijckel in monsambicae sij vervallen waer hij sigh op een engels schip in 7de laestleden voor 7000 Rle met sijn bagagie heeft bevracht, ordonneerende 't bravelijk nae dat behoorlijk sij versorcht op 't spoedichte te volgen dom pedro d' lancastro mede gewese gouvernr die verlede jaere sijn steren met t galjoen nossa Sra de populo na portugael zettede, is genodrucht geweest, door d'groote sterfte van sijn volcq als de stroom, die omtrent d'Caep d' bonesperanca — beliepe
him beliepe, waer doorse seer ontreddert raeckte binnen monsombiecq te loopen, alwaer dien hr sijn bodem van alles wel ige soeckt te versorgen om int begin van mouson sijn reijse naer portugael te vorderen hebbende aldaer een groote quantiteijt cassers opgecocht, om mede teslepen, waer door weijnige deze jaere in goa, &n dat seer oier sijn aengebracht, maer de minste nieuws van eenige portugeese off engelse bodems, die uijt Europa soude aengecome sijn, hebbene niet aengebracht, zoo dat den vicerij inde nieuws, die uijt de letteren vande Ehr Cornelis sspeelman colligeerde, raeckende de vreede tusschen d'Croone spanje en portugael, hem gepractiseert, wijnich gelooff scheijnt te slaen gelijk uEdle H: a: uijt sijn briefie getranslateert, hier nevens gaende, gelieve te speculeeren, seggende hij tselve volle gelooff, indient over onse wegh uijt hollant waergecomen zoude geven, de vicerij heeft, voor sooveel wij uijt verscheijde persoonen vstae connen een ingenomen haet tegens de Oust Engels natie, onspringende uijt 't quaet en onfatsoendel tractement hem door die natie op sijn vojagie bewesen, waer van hij tegens eenige sijn reden heeft gegeven, en noch onlangs volgens 't rapport van seker padre Carmelne d'soude hij ten huijse van ignatiosarmento gesegt hebben discourerende, soo imant begeerde te weten, waerom hij bombain met sijn onderhoorige plaetse niet hadde overgelevert, die geliefde hem als een particulier en niet als vicerij aen tespreecken hij soude haer vgenoegingh geven, onder 29e augusto maeckt den spion ons cont, dat d'Engels, waer van in onse jongste gewaecht hebbe, licentie aende vicerij om te vtrecken, vsoecken, die in goa op haer aenwesen 8000 pattacons aen diamanten besteet hebbe, en sochte noch meerder te becomen, dom francisco de lima reeht sijn scheepie int laest van augusto affgeset en vervolgens toegetaeckelt, als met sijn eijgen goederen geladen, om met sijn concubijn nevens bastaert soon in december off januarij aenstaende naer portugael te laten stevenen, nemende na desselfs vtreck sijn reijse overde lantwegh na Europa, welcke reijse tot meerder regourht veel hem hebbe aengeraden die dan ongetwijffelt geen clijne schat in diamanten, als sijnde een machtigh rijckpersoon, die eenige jaeren sijn middelen daer aen heeft besteet, mede dragen sal, dat den vicerij hem 62 Cloecke zeevaerende: als andre persoonen op zijn scheepie na portugael heeft gegunt, soude dien heer zoo ons d'overcomende en passeerende lusitaense vrunden narrere, geen wint eijeren aengebracht hebbe; want hij voor die gunst als dat hem over eenige geperpeteerde delicten, om d'welcke hij sigh ten tijde van Luis de mendoica furtade in srocque most begeven, niet aensprack 60000 Cherephijns genooten hebben do: d'lima alle familiarilijt tot spijt van veele, bewijst, sijnde, de selve seer verwondert dat sijn Extie: iw een soo vervalle & misserable staet binnen een cleijnetijt zoo groote Rijckdom dan heeft weten te vergaderen als hij heren is besittende, daer hij bij cans sonder middelen in India sngecomen, waer over veele ingesetene clagen, datse in vreden sittende van haer eijgen regeerders worden ondergehouden, alhoewel den vicerij in Goa en sijn onderhoorige plaetse seer goede ordre & Justitie doet rantharen, om welcke oorsaecke zij vande gemente seer bemint, maer vande fidalgos, die niet een jock op haer schouderen van andre connen vdragen gehaet wort, soo geschiedender niet te min veele crimineele misdaden, gelijk op 15en augo verleden denJesus doser faos vicente da Costa door d'straet van St paulo in sijn palleucquijn passeerende van 3 sold: overvallen, de rent van sijn pallencquin lichte ende, met etterquetsure vwout is, en zoude indien niet ontset waer geworden, ontwijffel het leven daer bij ingeschooten hebben, een vande 3 vluchte in st paulo en d'2 andre wierde op d'plaets gegrepen & inde gevanckeniss gesmeeten, die, volgens d'eerste fame, met de peijnbancq om den aenvoerder van dit wercq uijt te vinden, gedreijgt, maer die nae luijt van d'ispions- schrijven, eerst gesuspecteert is, sijn: dom Henricque, wiert haer grootste voorspraeck nevens dom francisce de lima zoodatse weder in vrijdom sijn gestelt, cort daer op wiert 't huijs vande weduwe van francisco dalgado met 3 instantias boseth & de deure, alhose niet opene wilde op de vloer gelopen na seker fidaego gent dom Jeronimo die gesegt wiert sigh daer veborgde, te inquireeren maer vonden hem niet nadien zij hem bevorens alwegh geschickt hadde, welck fidalgo in augo ao passado door eenige gehuurde soldaten den cochijnse fidalge steren perina inde straet van Garnar de melle binnen zijn pallent, en quijn ter weijle hij met sijn vrouw boeleerde, schandel heeft laten vemoorden, waer over den vicerij zeer hevigh wiert, en liet hem over al inde stadt soecken, waer voor hem die lucht wat te swaer vallende, heeft zigh omtrent d'Engels op ansidive als inde moorse stadt bitckelij een wijle tijts begeren, tot die saecq wat uyt de gedachtenisse was geweken, als wanneer hij sigh weder binnen goa doch eenigsints int gereijm vinden liet, maer 't leet alweder niet langh off hij vhamelde sijn complicen, met wien soo gerucht wiert, iets tegens d'vicerij voorgenomen hadde, 't gene sijn excie. vrnemende heeft hem daer soo bangh doen maecken dat ter nauwer noot met een schuijt, die hij gedurigh gereet hieuw, conde ontroucrte: & int laetst van april binnen wingurla, smorgens noch met sijn nachtcleeren aen comende vsocht den Spieter van santvliet om vrijheijt van verblijff in dees plaets zijn E excuseerende seijde wij van haree vrijht; ons aengaende hem gaven maer conden hem voor den moor onder wiens gebiet wij selver sorteerde endie met gifte ende gaven om te copen waeren niet verseeckeren, nade mael den vicerij soo name toehicht, over 't misdryff der fidalgos zoo wel over de vleedene als presente fauten neemt derff hem qual imant in goa versekert houden, maer vluchten soo geestelijk als wereltl persoonen al na het moorse gebiet, off nae de noort, in grooter quantiteijt als ooijt ten tijde vanden oorlogh gedaen, affwachtende alle een nieuwe vicerij waerbij sij sustineere meerder credit, volgens haer oude gewoonte voedende haer opnieuwigheden, vinden sullen, maer tot heden worter noch geen portugaels kielen, hoewel veele bevoorens vandeselve gerucht is vnomen, dat haer in haer hoope cleijne vertrochtinge geeft, en dubiteere jegenwoordigh sterck aende comste der selver vrmits den uijt hart voorbij schiet, den 24en 30 propimo arriveerde bezoude uijt mombassa binnen goa 't scheepien van dom manuel mascaren kas mede brengende 48 quintaels aen eliphants tanden, eenigh was breeuw, als gout waer van niet meerder dan 62 marcken op lijsie vanden alphandige is aangegeven, en aen, elt e geven volgende regiment ve sullen schappe ing iiij casjens usquet cogels made middagh eretourarde ebbe van buijten en die teert hoewer eijnt gehadt. een groot wegen hout gaen ael etweerd aent oorde ocq intrigeer bieq phants ren, door ngewes een bravel ouvern uckt op een dicii
End'rest die niet weijnigh is geweest gesloocken, en den v7de daer verscheijnt van saccatora in goaes recier een scheepis geladen met nieroocq als partije traen en andre droguen welcke kaen de vicerij voor reecke des Conincx inde magasijne volgens contract met die van sacattora, heeft laten brengen, 'tscheijnt dat tschoonste of hartste gelt niet soo wel heeft willen schocke als den vicerij verhoopt hadt, oocq sleept tselve seer veel beslommeringh na sigh daerom heeft hij de pacht van din en bassijn afslae, en voort rendement van goas toebacq 't eerste jaer 15000 tweede 20000: en't derde jaer 21000: Cherephijns geboden wat daer van worde wil leere den tijt zijn Exie is zeer iverigh behoingerende om de quote, daer haere staet in jndia vanden Coninck mede beswaert is tot betalinge der hollants natie bij een tehamele, inclinerende tot een spoedige voldoeningh, acht dat joer een achste part vande incomste sijner goederen daer toesoude behoore te contribueeren, welcke saecke hij oocq meende door te dringen, maer wiert seer hestigh soo veel de geestel aengingh, vanden pater Cabido gerepugieert, niet willende alhoewel, alhoe wel den vicerij moeijel wierde, daerinne consenteeren, zeggende het een swaere ende harde saecke te sijn, de gemeente die eenige jaeren herwaerts seer sijn uijtgemergelt, soo spoedigh eer tot ademhaelingh conde come, zodanighe laste op te leggen onder andre haelt den goase spie inde sijne vanden 6en 7be aen dat den gehant van Codormo zeer wert, om den vilerij tot 't afschicke van een persoon aen sijn meester te bewegen, geven hem groote hoope van peperte bemachtige, maer den vicerij scheijnt die saecke, alsoo dien gesanth zigh binnen goa allangh opgehouden heeft, zeer flaeuw te behartige, den Coopman Joan doprado heeft over den lantwegh van masulipatain schrijvens vande engels becomen hoe-er in Compe van 4 haarer scheepen 2 portugese galioens quame, en dat portugael, zonder eenige de minste nieuws van een andre vicerij te geven, om welcke redene een groote ontroernisse onder de aenhienl fidaegos gecauseert sij, wij conne niet wel aen nemen, de nieuws eenen Lucas dessa uijt zouratta de vrunden binnen goa gepracticipeert, dat door de onse 2 scheepies uijt hoa na china vtrocken zoude aen geslagen wesen want wij den chinees met een seer groote armade becingelt & de custe alomme behethhieuwen, meerder seckerht, soo sulcx waerachtigh waer, zoude ons uijt d'letteren van d' E. hr speelman ontwijffel gebleecke hebbe, nadien selfs dien nieuws overdien lantwegh heeft moeten come, binnen Goasijn alle levensmiddelen zeer goetcoop aengesien de landerije daer onder sorterende een rijcken oegh hebbe, door den zegen des heeren, gegeven, gelijk, oocq dese om hier gelegene plaetse, maer nadien de crijgen dese benede landen blijft besitten wert alles vwoest, soo datter van een gesegende oeght weijnigh mits comt, hoe verscheijde, dat van: nieuws, die wij den vieerij bedeelde gediscoureert wiert can uEdle uijt 't ranslaet vanden 27en aen 't opperhooft Lenartse gel speculeeren, de vicerij beneerstigh sigh int behouder om de — quate, wegens d'hollanders door sijn majest geordonneert, te besorge, alhoe wel hem indie raecqvee legen streven, gel gesegt hebbe, 't fregath door den lusitaen in maij vleden, voor Candewaer van dit rijck aengehaelt, en daer wij uEdle in onse jongste van gesz hebbe, is tot noch niet gelargeert, alhoe wel de vicerij de requireerders toeseggingh van te sullen ontslaen geeft, dien hr scheijnt sigh in veel maniere met hoopgevende uijtstellinge te connen bezelepen, al ist dat zommige in woonders van largatie eenigh dagen herwaerts soo vast hebbe gediscoureert, als op 't selve al Ontslagen was, soo sien uyt 't schryven vanden Goase spion die seeckerh omwis te wesen, want Rustumsima, die den vicerij wat te onsaght daerover heeft aengetast, creegh bescheijt van sijn exctie dat hij het geene de raet daer over hadde geresolvet niet varieren conde, en bij aldien den visiapeurse, vorst die oorsaecke de vreede tusschen bijde de croone gemaect breecken wil, daer tegen conde hij niet doen, als sijnde een heer van sijn eijgen wil echter vtrouwe bij 'tselve, om dat tot rede geen recours in hare hobre staet uijt portugael vschei is, als om dees vorst te contenteeren, largeeren sal, want wij den vicerij op sijn versoecq van eenig cheijlons cristal als Jorijpo hebbe g'adviseert, gelieve uEdle achtb uijt de nevensgaende, gesihriffien te beogen en ons soo wat te luchtigh in 't een als 't ander gegaen hebbe, met uEdle recommandatie te besnoijen, die wij gehoorsamentlijk obediere sullen, en alsoo dien hr tot een vrundelijk correspondentie, in d' ECompe thoude zigh seer genegen thoont, hebbe wij niet conne nae laten, te meer zij ons in alle wat op hem begeere, soeckt voldoeningh te geven, E.