visite af te leggen, en verder de goede oude vrientschap en alliantie tusschen hem en de E: Comp: te vernieuwen, en wat verders tot een Compliment in zo eene Eerste Audientie dienlijk is; overleverende daar op 's Comp:s brief en de schenkagie, als ook die vanden koning van ternaten aan zijn Hoogh:t en aan het hof, de eerste Audientie volbragt hebbende, zult daar na ook ter gelegener tijd een Compliment en den brief met de schenkagie waar vande beijden specifica tien UE: appart ter hand gesteld zijn, aanden Capn lain afleggen Eenige dagen dan aldaar geweest zijnde, zo kont onder en tusschen zo wat vrienden maken ende vorsschen heijmelijk en bedektelijk uijt, wat voor een contract dat de Engelsen met den koning gemaakt hebben, ook zo het doenlijk is, dat UE: de Copia van het Contract mogt bekomen, als mede de Copia van den brief uijt Engeland aan dien koning gesonden verders ook of dat Engels Compag:s schip niet een â twee mangidanansche koninglijke officieren mede genomen heeft, en tot wat eijnde, ook of die niet met eenige bescheijt, en waar in dat bestaat, wederom gekomen zijn, als uE: dan wederom voor de twe dema bij den koning komt, zo kunt zijn hoogh:t ook bekend bij aldien den koning of den cap:n Laut de oude pretentien van particuliere schulden, wederom ophaalt zo segt, dat zij maar luijden hier na toe zenden met ware bewijsen, zo sullen wij maken dat zij betaalt werden wij betrouwen UE: beijde ook hier neffens een moij bij aldien daar nog Eenige engelsen zijn, zo siet dat die vrolijk onthaald en onder een glaasje- wijns uijtuijtvorscht, wat hare verrigtinge aldaar is, dog weest zeer behoedsaam in den ommegang met haare, op dat UE: zelven niet misgrijpt verneemt ook wat goederen dat daar getrokken zijn, en tot wat prijs die daar konnen verhandelt worden, en bied den koning aan dat de E Comp: alle goederen, daar te koop zal senden, die zij maar begeeren maken, dat de daar staan geblevene Engelsen aan den heer gouverneur een seer klaaglijken brief gesz: hebben, dat zij daar zo geplaagt waren, van al hun goed berooft, en versogt hebben dat de E: Comp haar uijt dat quade land wilde van daan halen, dat alzo sijn Hoogh:d gelieve te consenteeren dat zij met UE: na ternaten varen mogen maken Cargasoen
Cargasoen volgens facture UE: ter hand gesteld dat aldaar omsetten komt, in zodanige waren daar aan d' E: Compag: geen schade moet lijden, als rijs, padie schilds-pads hoorn, wax gout, E10. bij aldien UE: dan voor vast zullen versekert zijn dat de Engelsen een contract met hun gemaakt hebben, zo sult op de alder beste maniere tragten een contract met de E Comp: te maken, dat het Engels accoort om verre stoot, haar belovende een Jaarlijkse gunst-penning van een tot twee duijzent Rijxdaald toe, dog op approbatie van haar hoog Ed:n tot batavi daar in voor al specificeerende de uijtsluijtinge van Engelsen, francen en alle Europische natien aldaar te komen, met de vrijheijd van aldaar een Comp:e vastigheijd tot onse versekerheijd te mogen op bouwen, en verders alle nodige poincten, die daar behoren geinsereert te werden, om des E: Comp:s oog. wil als dan volkomen te bereijken bij aldien dat UE: het geluk hebben dat den Mangidanausen koning toe staat, aldaar een vastigheijt te maken, zo moet UE: niet lang daar op suijmen, maa het ijser Smeden dewijl het heet is, en maken die post zo goet als UE: komt, tot dat wij na desen, daar over verder delibereeren, en zo uE: ook des E: Comps gedoente aldaar van belang rekenen, zo sal voor eerst bij aldien UE: op uwe aankomst Eenige engesse Compags volkeren verneemt, zo sult behoetsaam met de zelve ommegaan en vorschen alles uijt wat hare verrigtinge is, ook wel op u hoede zijn datse u niet affronteeren Alles dan genau gejuspecteert ende uwe dingen verrigt hebbende, zo sal een van beijde Jagten wederom na ternaten komen, om ons te brengen berigt van het gepasseerde, op dat wij haar hoog Edlens tot Batavia konnen de weet daar van doen. de aldaar van het avonturier schip staan geblevene den E: luijtenant meijnard de Roij aldaar verblijven, dog zo UE: oordeelen, de zaak van zulken gewigte niet te zijn, zo sal aldaar voor eerst verblijven tot hooft vande negotie, onzen Chirurgijn gerrit van Neringe alzo die taal-kundig is, onder den titul van 's Comp:s factoor, met den P:l adsis:t adolph van herwerden, en nog drie â vier andere vande bequaamste personen, die op de Jagten hebt, met eenige Coopmanschappen, die uE: weet dat daar konnen vertiert werden, En over de militie zal commandeeren den sergt henric fronck, 'tsamen met malkanderen goede ord're en Eenigheijd, zo als den dienst vande E Comp: zulx ver-Eijscht den Engelsen
Engelsen zult op u vertrek herwaards na 'terna mede nemen, en wel toezien, dat zij op de reijse zig niet te veel magt aan matigen Wij willen hopen dat dese UE: Commissie een gewenschte succes hebben zal dog zo den koning met zijne groten zig Eenigsins wat weijgerig en groots mogten thonen, met de E: Compag: het Contract te vernieuwen, zo kont zo wel Enigsints dreijgen dat sij zig voorsien zullen de E: Compag:s vriendschap niet te veragten, en dat de E: Compag: de magt heeft alle Europischee uijt mangidanau te verdrijven, en geheel mangidanau te ruineeren hout van alle het gedoente een Exacte aantekeninge om op UE: wederkomst ons te doen een getrou rapport, en op dat UE: den Inhout dere brieven zo van ons als den koning van ternaten, aanden koning en den Cap:n laut weeten mogen, werden de drie Copijen, daarvan UE: hier neffens bij gevoegt; waarmede wij UE: een gelukkige reijse en goede verrigtinge toe wenschen, Actum ternaten in 't Casteel Orangje den 24: october 1688. onderstond, UE: goede vrienden, was getekent, Ioan henric thim, A: d: Moulin, en Coenraad van otteren, lager stond, P: S: hier voren hebben wij gezegt desgelijks zijnder in gesantschap vande taborkanse goegoegoes david pandjalang en thomas Waella na mindanau met een Corre-Corre na dat dese Instructie vervaardigt en getekent was, behandigt ons den koning marcus lalero van taboecan een memorie, waar bij zijn Ed:e een getal van omtrend de seventien meuschen op geeft, alle te samen Christenen die van het taboekanse rijk na mindanau overlopen zijn, ook eenige daar van als afgezondene vande taboecanse goegoeg: aan boort van het Engels Comp:s schip geweest terwijl uE: op mindanau wezen zult, zo kunt eens heijmelijk na de voorsz: personen uijtvorschen Eenige haar namen zijn als volgt Lanta Moulou Parcekat Tamasousge Tangcang Papocas Masad Sonna -tgogo En nog twee waar van de namen vergeten zijn dat UE: de vlagge van de grote stenge zoudet laten waijen, dog wij hebben naderhand, raadsamer bevonden dat zulx niet geschieden uijt oorsake dat UE: geen affronten vande Engelschen (zo aldaar mogtet vinden, of nog stonden te komen, en weder baren dat gegaan