105Vijandt, het meerder gedeelte vanden peper (welcke ordiniaire met de caracquen naer Portugael gebracht werden) conde geexcludeert worden, uE sullen, naer haer hooge wysheijt, wel confectureeren connen, hoe considerabel het gevolch van dese saecke, int regard vande generaele commertie van India geextimeert behoorde te worden, want het is seecker de Portugiesen geen ander peper plaetsen, als aende malabaersche Cust inde Gruntaelsche gewesten possedeeren, welcke oock machtich zijn soo notabelen quantiteit, uijt te leveren, als u E bijde retouren, welcke de caracquen overbrengen, vermogen aff te mets, (exempt) partijen, welcke meergemelte Portugiesen in Chijna, Parsia, ende tot den Jnlandschen handel consumeeren, dese gelegentheijt hun omtrocken wesende, conde daer door den peper in Auropa op prijs, ende in reputatie gehouden worden, voornamentlijk soo d' Engelsche tot uijtvoeringe van dese desseijnen nevens Ons conden geamimeert worden, om gesamender handt, den handel van peper, voor de beijde Compes te incorporeeren (anders) houden desen voorslaeh van minder consideratie, ende voor de Compe schadelijck, want het is buijten twiffel 1soo vaerdieh den handel aendien candt vercregen, ende het vaerwater voor ons veijll gemaeckt ware, d' Engelsche niet onderlaten souden, om van gelijcken, ende dat (onder onse protectie) haer van dese occasie te valeeren, peper nevens ons handelen, woden, doch soo door speciale obligatie, den anderen (in desen, verstaen conden, met gelijcke macht den peper aende malabaersche Cust, den vijandt te ontrecken, ons toe te eijgenen, ende de selve in Auropa den prijs te doen rijsen, ware, (niet alleene) apparent de beijde Comps daer bij haren staet, im generael merckelijck verbeteren, den vijandt debiliteren, maer souden UE int particulier (daer door de helft vande gerequireerde costen van equipagien, tot executie deser, excuzeeren, d' Engelsche tegens de Portugiesen, de welcke (nu) onder een beveijnsde vrundschap ons In contentien voeden niet weijnich suspect zijn, doeroborsbeeren wij en roeren met de goede gelegenthzt, welcke sich aenbieden soude, om (achtervolgende u E resolutie) twee a drij middelbare schepen, uijt de quartieren van India in droictur afsonder van Batavia eenigen last te verwachten) ut E conden toegezonden worden, wij seggen dan voor conclusie een paricheyt den vrede, ende  met d' Engelsche (besonder aende Cust van India) des Comp. s wel standt ten hoochsten gerequireert zij wer, ende soo (op desen geen tijdlujck regard genomen wert, is grootelycx te beduchten, de beyde natien hare heeren ende meesters consumeeren, de snoode mooren met der selver middelen verrycken, ende onsen erff vijandt den Portugies, in dese zijn desolate en onvermoge constitutie ongemoveert laten, daer in dese opportuniteyt de gelegentht ons aenbieden, om de occasie waer te nemen, ten eynde den selven
106den selven in onmacht gehouden, ende de principale Lenuwen, waer op haren vervallen staet (tot desen) tit gesustenteert hebben, t'welk sijn den peper van Mallebaar, ende den Canneel vant eijlandt Ceilon aff te suijden, t'welck u E timmers soo wel (ofte beter) als dus bewust is.
Den Canneel van Ceijlon (seggen wij) tot welcke obtenue, over drij Jaren seer goede occasie aengeboden heeft, ten tijde wanneer door d' Inha bitanten van t gemelte eijlandt de Portugiesen soo notabelen aff breucq gedaen, ende den Coninck van Candia de portugiessche forten gaale ende Colombe zoo geruijmen tijt besloten hebbende, eerst met het becomen secours uijt Goa, naer verloop van eenige maenden ontzet, onder seeckere conditien, den gedachten Coninck vervallen daer aff getrocken was, ende haren d slaet, dier quartieren gerestabileert hebben, directe middelen om in soodaenigen gelegenthit vande princen daer te lande acces, ende voorderlijcke conditien ^ te connen vercrijgen, want houden voor vast soo door eenige Europische natie, den hangleesen van Ceijlon geencourageert, ende onder toesegginge van assistentie om de Portugiesen vant landt te drijven, gejnsligeert waren, haren staet groot pernckel soude geloopen hebben, ende blijven noch van sulcken opinie, soo door Ons, ofte d'Engelsche, oft beijde te gelijck, dese uijtterl. geassopieerde contentien ende onsekere tractatie, tusschen den meer gemelten Coninck van Candia, ene onsen vijandt den Portugees, hun suspect gemaeckt, ende Ingescherpt wert, de Portugeesen dese horrible mas sacres nimmerm r vergeten, maer den tijt, end hare macht sulcx gedoogende, niet ongerevangeert laten sullen, ende onder seeckere conditien, onse hulpe presenteerde, vertrouwen wel ijets remarcabels tot naerdeel vanden portugiesschen staet geobtineert conde werden, doch om met de bezeijndinge van een schip, als d' Hr Generael Brouwer nu geordonneert heeft, het effect van dit desseyn te erlangen, wert gansch ongezien, ende is niet buijten verijckel, aendien candt, waer den vijant, met zijne armade de remas, soo sterck int vaerwater houdt, het selve eenich desaistre conde subject worden, conform d'Importance vande concepten, vereysschen oock vigoureuse remedien, geappliceert, waer bij (als vooren sustineeren, de Compe dit werck niet wel machtich zijnde, d' Engelsche nevens ons, daer toe hare macht oock behoorden te contribueeren, om bij dien middel de Compe vande lasten te verlichten, aengezien doch (als boven) naer verricht exploict, ende gewenschte uijtcomste, hun portie vande commoditeyten pretendeeren, &n door Ons, haer t'selue beswaerlyck can onthouden worden, hebbende dit Ceijlon. geduyrich