om te beter te leeren, met mensen van allerleije hoorte na vereijs te verkeren; gemelt drie roov' vaertuigen en geen andere meer, hebben sich ook eens, aleer daer van tijdinge wt Janibij cregen, voor bencalis vertoont, eni me so wat breet op gegeven, maar niets verright, weshalven wij geloven, datse ook niet sterken, jmmers hier ontrent, geweest sijn, als quadrerende best met 't schrijven vanden Coning van Iambij aan ons; des niettemin hebben wij, om tegen dese moordadige schelmen te beter op hoede, en in desentie te blijven geresolveert, ons zachje Oranje niet na siam te senden tot 't afhalen van onse benodigde provisien, insonderheijt lampolie, die hier van particuliere ingecogt is, tegens 2¼: rxs de pot van 12- kan, en wegen d' rest, sullen ons dien te redden, so best cunnen, gelijk daer van derwarts ook advijs gegeven sij, dat wij dan vertrouwen uEde voor welgedaen sullen achten. — den 19e 7br bequamen wt andragirij vanden dato Tommagon een briev, waer in schreev, hoe dat den nachoda moeda expres herwarts sond, om antwoort te erlangen, op sijnen Conings briev, die Iaar dias, nevens 't overgeblevene goet vande hollanders aldaer, na herwarts vervoert heeft, als hebbende hij dias belooft, dit binnen 4 maanden te sullen becomen en dat was nu al 8. maanden geleden, daerom had den Coning hem belast, derwegen aan ons te schrijven, des 't hier wel, wt schijnt, den Coning aspireert, om 's Comp. s dienaers, daer weder vast ter negotie te hebben en van d' oude questie ontslagen te sijn, wes in verlange blijven te verstaen, wat bij den ondercoopman Evan Honas, die uEdle in meninge waren derwarts te senden, gints sal wesen verrigt, en of billijke satisfactie van d' aldaer verblevene cleden, en seguriteijts genoch voor 's Comps vredigen handel, en hare dienaers, heeft g'obtineert, en des alza, so sal echter dien cleden en gouthandel, voor d' E Compe weijnig beschieten, solang de Iohoriten, met al die onder hen protectie gaan schuilen, dus sterk, gelijk uEdle meermalen omstandig g'adviseert is, op aetchin varen, en van daar ongelootlijke quantiteijt alderhande gewilde cleden overbrengen, en daardoor niet alleen hier, op andragirij, en Jambij, maar Iava, en over d' gantse Oost, 's Comp:s cleden handel komen te bederven, staende dien handel hier binnen malacca genochsaem stil. so wt voorverhaalde oorsake, als om dat d' manicabers beneden in d'revier van siaec, tegen den schoriet rebelleren, en enen radja stam manicaber, onlangs van borneo overgecomen, voor haren Coning aangenomen, en opgeworpen hebben, waar tegen nu paducca radja met d' Iohorse macht, so te water als te lande noch doende is, en haar opstant te verijdelen, en weer onder sijn Conings gehoorsaemheijt te brengen
brengen, doch of dat so gemaklijk, als hij sichlicht eerst inbeelde, sal willen lucken, is disputabel, en waar voor hij paducca ook al moet beducht sijn, vermits aanden stierman Commandant van 't cruissende sachje oranje, selfs gesegt heeft, dat ons om adsistentie wel soude versoeken, so niet en vreesde voor refuis, en dat heeft recht geraden, als achtende wij dat voor d' ECompe geheel endienstig, ten ware met onse hulpe en autoriteijt een goede vreede trssen partijen conde te weeg brengen, en daar door een vrije negotie in die revier met d' manicabos vercrijgen waer toe de geblocqueerde wel schijnen te inclineren na wt hun versoek bij twé brieven, van daer bedecktelijk met portugees opschrift ontfangen cunnen bemerken, dan dat sien, immers voor eerst, niet te gemoet, als sullende den Iohoriet, ten argsten wtvallende, die revier doorgaens met oorlogs vaartuigen, om d' afvallige tot gehoorsaemheijt te brengen, sodanig beset houden, datter niets te doen sal sijn, so in die revier als op bencalis, daar eijgentlijk den meester cledenhandel van die revier gedreven, en alles, insonderheijt van malacca bij een als een stapelplaats gebracht werd, maar also hij paducca wel weet, dat, so d' geresene onlusten lange duren de bovenlantse manicabers andere middelen, en wegen sullen soeken, om met die van over zee te handelen, en sich ligt weet na andragirij keeren, so sal wel haest een eijnde van dien oorlog soeken te maken, al ist met vrij wat toe te geven, en van sijn pretentien te laten vallen. met d' negotie, en hootse saken in pera, gaet het tot noch niet beter als uEdle successive gesz: hebben, krijgende d' E Compe van daer in 't geheel pas 200: â 250. bhaer tia 'sjaers, in plaats van 7. â 1800. dos die 'er voor desen jaerlijx van daanbequamen, werdende alles door particuliere sluik handelaers, en d' peraesen selfs, na queda, en elders vervoert, ter oorsake des Conings onderdanen bevreest sijn, wij hen te leveren tin, voor 's Conings eijgen schult, en borgtocht, in taveur van den moor sedelebe sullen aanhouden, en geen wonder, vermits daer in al wat te prematier gehandelt, en door st wilant misgetast is, so me dat d' negotianten principael vremdelingen, veelmael 't beste genoegen niet hebben erlangt so in 't inwegen van ken geleverde tin, als over d' betalinge desselfs, mits men haar gat sodanige cleden, diemen eerst quijt wesen wilde, en ken ondienstig, en ook d' belt geconditioneerde niet waren, weshalven wij op alle bedenklijke middelen vast practiseren, om dat quaat te weeren, en d' peraësen van ken vrees te diverteren gelijk wt onse geschreve brieven derwarts, en d' daar op gevolgde antwoort, omstandig kan gesien werden, some dat den sluikhandel, met d' besetting van d' grote revier, en d' becruising daar ontrent, niet can belet werden door d' menichte cleene revieren, en vluixgaten, waar langsse bedektelijk, immers bij nacht, in en wt cunnen geraken oversulx moeten dien handel meest vercrijgen, en cultiveren, met d' handelaers
d' kandelaers op 't civielste te bejegenen, en ken te betalen, in 't geen komen te eijssen, noch ook d' private peraelen over des Conings schult al te moeijlijk gevallen werden, of daar sal niet goets wt te verhopen, noch van dees Conings achterstal veel te krijgen sijn, 't geen denselve noch eijgentlijk schuldig is, bestaet in 't volgende als na luijt der negotieboeken over rest van 50000: rds waer in ao 1659. bij 't vredens tractaet, tussen 't hof van aetchin, en hem Coning, met d' ECompe gesloten, gecondemneert is, over 't vermoorden van ons volk, en 't spoljeren van d' logie boven in Pera. 43085: rds aan dos gesanten ao 75. hier verstrekt - - -  100: aan dos nachoda ao 76. ad jdem pr rest  245: daar bij gedaan ruijm 138. baren tin dien Rxs 43430: aan den overleden sr thox, als borg voor de moor dedelebe pr rest noch schuldig is, bedragende â 35. rxs de bhaer - - - - - - rxs 4830: so bedraagt alles te samen - - . . . . . . rds 48260: waar tegen hij Coning weder grote pretentien op d' E Compe maekt wegens den tol van enige Iaren herwarts, die hem noch soude competeren volgens d' gemaekte contracten als ook 35. baren tin die gemelte box van eenen radja poetra, op ordre en voor rekening vanden dato bandara, op af kortinge van sijn schult ontfanger en ingehouden heeft, op voorgeving sij bop sijn majesteijt belooft heeft, die weder te sullen voldoen in cleden, tegens 38. rxs de bhaer, ter oorsake van sijne gepresteerde borgtogt voor den moorsedelebees schult, buiten dien so insisteert ook kart, om weder onse residentie boven in pera te hebben, om den perasen handel dus te drijven daar en boven versoekt wijder, dat de bengaelse moren wilden permitteren, met hen schepen daar in d' grote revier te mogen komen Eliphanten opcopen, gelijk ons dat niet alleen gesz:, maar ook sijne gesanten daar nevens gesonden heeft, om nader instantien derwegens te doen, met d' welke wij dan als door onse daar toe expresse gecommitteerde, over dat, en al 't verder vereijste verscheijde conferentien gehouden en alles pro et contra laten debatteren hebben en eijndelijk hier op van resolutie gewerden sijn ken gesanten alsulken finael besluit bij geschrift over te geven, als in onse resolutie dato 30en passo, g'insereert is, vervattende in substantie, dat wij 't voor den dienst van d' ECompe, en den Coning en sijne onderdanen selfs, niet kunnen goetvinden, om weder boven in Pera possessie te nemen, en onsen handel te drijven, jmmers so lang geen meerder versekeringe aldaer bespeuren, en dat den Coning ten vollen betaelt, en voldaan heeft d' 50000: rxds volgens 't gemaekte vredens contract ao 1659. en dat 't boven dien voor den Coning, en sijne onderdanen, ook geensints dienstig was, als sijnde seker, dat sodra wij d' besetting beneden in d' grote revier verlaten