Cornelis van quaelberg, ende ludolph van Coulster Den 28:en October is onsen jonchsten ( tot geleijde van ons generael schrijvens. aen d' Ed:e Hren gouvern:r generael ende raden van jndia) aen VE geweest, welckers overbrengende pattamaers, tot wente palem versproken sijn, sulcx aende segure bestellinge, niet dubitere, 't sed:t bequame op gisteren VE aengename missive vanden 1en stantij (verselt met die vanden E Hr directeur Hendrick van gent, uijt suratte) waer op 't volgende tot ant woort dient, ende eerstelijck verneemen wij daer bij seer gaerne 't fregat matre, neffens 't nieuwe galjoot Taijouan, bequaem g'oordeelt werden om bij nou paresse vande batavise schepen, d' overgebleven retouren, ontrent 25en november, derwaerts te connen voeren, doch wij blijven noch in hoopen, 't jacht der schellingh d' reijse bij UE sal hebben erlangt, alsoo hier 't sedert sijn vertreck d' wint slappelijck, ende veel, uijt d' noortwestel: hant heeft gewaeijt, sulcx vertrouwen 't selve jacht volgens jnstructie, wat die p 't zeewts geloopen wesende aldaer noch zuijdelijcke wint, ende om d' noortlopende stromen, gemoet, ende van boven af ontrent costi sal verschenen wesen te meer hier noch van d' Zuijt van sijne aencomste niet verneemen, doch conform onse goede jntentie comende te missen, ende meergen: der schellingh, bij VE voor den 25:en november, niet vernoomen werdende, soo confirmeren, onse vorige ordre, omde gereetste retouren, met matre, ende 't galj: na batta voort te laten gaen, alsoo doch weijnich apparentie is, d' EE H:r pieter stertemius een schip van bengale over costij sal connen na bata afsteecken, ende onse als VE brieven, sijn Eoock qualijck voor 'tver treck der scheepen, van daer, sullen connen ter hant comen, gevolgelijk nader in Raden overwogen hebbende, of men vorengen: twee galjoots. mits hare sobere g'armeerth:t ende den bantamsen oorloch al door sinidas engte sal mogen vertrouwen, soo vinden mede sequirst datse gelijckelijck in Comp:e hare reijse door d' strate malacca neemen want den E H:r gouvern:r joan thijsz al een jacht mancquerende om d' goederen spoedich na batt:a voort te senden, soo sal sijn Eechter wel middelen verschaffen, 't galjoot Taijouan met geschut, ende wat meerder volck, te mannen, wanneerse dan bestant genoech sullen wesen. van daer, sonder merckelijck gevaer vande javanen, battavias reede te bereijcken, doch soo wel gem: E Hr 't cargasoen uijt matre met een ander jach naer batta quam te senden, gedencken VE aen sijn E te versoecken, dat ons matre dan aenstonts weder mach toegesonden werden, omme volgens d' jntentie van hare Ed:e voor Na gapatamn te helpen Cruijssen ofte tot andre diensten g'imploijeert te werden tot welcken eijnde wij oock d' nieuwe Chialoup, so ze daer toe bequaem g'oordeelt wert, van UE sullen verwachten, om dan 't galjoot voornt bequamer door zee te helpen voeren, hebben goed gevonden den onderstuurman pieter Jansz: hier neffens te laten gaen, alsoo hier voor eerst can gemist werden, ende daer op niet nodich vereijsschende
vereijssende, staen wij mits desen toe, dat op 't grote schip vanden H:r nabab voor de tocht naer persia wert geleent, om dien Vorst van onser zijde vergenoeginge te geven, D naesten sullen V Ed petitie voor jndia als 't patria voor ano 1657 oversenden, dat nu mitskortst destijts niet kan geschieden, hebben VEd' petitie van grove bethillis d'32asta, mits dese schaersst van kapitael, te merckelijck gepouseert, sulcx van costi voor 't aenst jaer weijnige packen dos sullen moeten geprocureert werden. gevoelen dat derwaerts over, op des nababs vermogen in dese landen, ge nomen, ende dat sijn hoocht ofte desselfs sone, niet lichtelijck uijt 't mogolse hoff sullen gelargt werden, gevolgelijck dat d' karnatise landen wel tot een proije voor den ko: serangeveijl voor eerst mocht werden gelaten, dunkt ons mede soo ongerijmt niet, te meer den oversten jaffer beeck (nu ontrent oudegeiij, sich onthoudende is) den koninck telckels aenmaent, met d'Conquesten sijner erfland voort te gaen, ende dat hij ordre van sijnen ko: heeft, hem te gaen assisteren, maer soo langen den Valjanten kistapaneijk sich niet bij den ko: voecht, verthoont sich daer toe aen desen hant weijnich apparentie sijnde gem: kistapaneijk, dammelewaer, ende andere jentiefse oversten present met een suffisante Crijcxmacht, uijt karpa, tot kalesti, 3 legos van tripeti, ende 4 dos van hier genadt om den ko: soo hij voorgeeft tot obedientie ende afstant van wapen te brengen, ende dan tegens jafferbeeck, andermael in 't velt te trecken, als v Zuijt bij gaende nopos, breder ontwaer hult weer doch dit sijn al 't samen staets saken, waer van den uijtslach den tijt noch wat moet bevolen blijven, ende sal sich in corten, over d'e ofte d'ander boechs moeten wenden, middelerwijle heeft des ko: krijcxmacht op sette-our, ponnemillij ende dese stadt, noch in connen verrechten, noch konnen wij oock niet verneemen dat sijne majestt d' rijcke neijken van madure, ende tansjouwer, gesint sijn bij te vallen, ofte met merckelijcke somme aen penningen te assisteren, hebbende des gem: ko: volck hier dichte bij des ouden maleijes pagoot, wel eenige schermitsels, met d'pions uijt d' stad konnen houden, sulcx oock 't geschut uijt d' stadt daer onder gesl queert heeft, maer sijn 'telckens 'tsavonts naer tripewaron ge retireert, 't schijnt des ko: ordre (op onse insinuatie) is van voor als noch geen storm op d' stadt te wagen, sijnde van 't volck oock reede vele hier ende daer verdeelt, ende voornamentlijck 7a 800 pions onder 't gesach van konerechittij 3 dagen voorleden naer ponnemillij gesonden, 't dorpmangiewake, ende 't eijlant Erikan wert bij d'konincxe noch ongeroert gelaten, om welke als andere consideratie, wij oock van 't kasteel, noch geen dan onder d' schermitserende konincxe gegeven hebben, schoon d'selve conde bereijken, werdende gesecht, d' diefde Visiadoors, sterck aenhouden, om meerder gewelt op d' stadt, teplegen, ontwijffelijk maer toeleggende, om een wacker en plinder uijt deselve te halen
ende den ko: daer van, dan weijnich toe te passen, sulcx wij te meer ge houden sijn d' stadt, voor der selver stooperijen, te helpen beschutten, godt geve hacht een goede uijtcomste, van dese jnlantse bevoerte, echter blijven beducht, wanneer al schoon, door kistapaneijk van des konincx Volck mogen ontslagen werden, dat dan wellicht van jafferbeeck weder aenstoot sullen hebben te wachten, doch hopen hierinne door den H:r nabab, nu mosenghan getituleert, eerlangen voorsien sal werden, hebbende sijn Hoocht door brieven aen deses stadts auweldr nu schaers 6weecken out, expres gesz, dat sijn Zone, met een goede macht van Duijterije 4 dagen voort 't schrijven des briefs, op wech was, van welcken brief ons d' lectura ende extract, soo veele dese saecken concerneert, is verleent, sijnde oock ongesien, dat sijn hooch:t mits sijne verresiende wijsht, dese groote conqueste soo lichtelijck sal abandonneren, maer wel middelen weten te verschaffen deselve in corten, met krijcxmacht Etca te seconderen, — Dewijle desen haest vereijst, ende oock anders geen sonderlinge mate rie hebben aen hare Ed:e hooch achtbaer heden tot batt:a nader te carteren, soo blijft VE gerecommand:t dese onse letteren in copie bij d' stucken aen haere wel gem: Ed:e te voegen, ende blijft hiermede na onse groete godes genadige hoede bevoolen Geldria adij 10:e novemb: 1656 Srs D'thonij met salpeter ende balckies Etca voor desen van costij herwts gesonden is hier in Aug:o pasado wel g'arrivt wes dese VE diene prs advijs.