of geen belangh bevonden, of nu dieper landtwaert in eenige meerder handel valt 'tselve hebbe niet konnen vernemen. mits dat de fransen meer om te roven als om te handelen uijtgaen, hebben derhalven van hun weijnich bericht des aengaende konnen bekomen, jndien de capiteijn jaques de bollan geen particulier intrest bij den verloop des tijt had geleden, men soude tot meerder genoegen van u E: Ed:e noch wel eenige ander plaetsen aen w: zijde van mazambique segge madagascar tegens over mosambique (:bij de fransen tot noch toe onversocht :) hebben konnen aendoen, dogh met de ladinge der goederen aend' hr Gouvernr is veeltijts geconsumeert, hebbe niet te min 't naervolgende de negotie toucherende ondervonden ende opt papier gebracht, T' gout, 'twelck bij de fransen hier gesien hebbe, en vant welck de capiteijn Jaques de bollan een monster mede brenght tselve willen sommige seggen dat op t' Eijlandt Madagoscar soude vallen, van welck gevoelen ick mede ben, te meer dat niet kan bedencken wie 'tselve hier soude brengen, vermits'er geen handel buijten de fransen (diet altoos niet gebracht hebben, ) van eenige ander vremde natie en geschiet, Ten anderen soo hebbe vande heer Gouverneur du Rivan verstaen, dat hij ontrent vijf dagrijsens van Tholanhara door machikore oft kleijn mandre Reij gepasseert is, alwaer hij over 'tgeberchte rijsende menichte van marcasita gesien heeft; — (bijde alchimisten ende chunici marcasita aurj genaemt:) t' welck de rechte minerael steen vant gout soude wesen, vandeselve heeft de wel gemelde heer gouverneur een opgeraeptende mede naer tholanhara gebracht, dogh int opbreecken cort voor sijn vertreck heeft hij deselve gemist, alwaer— ene Gout den sacre ste inich
alwaer gout mijnen sijn, daer soudemen diergelijke steenen (:naert seggen vande gemelde heer gouverneur :) vinden, die mede sijde dat de bovens:r steen wel kende, en seecker wist sulcx de ware minerael steen vant' gout te wesen, dogh geen vande fransen diet' landt soodeurkruijst hebben, en hebben nooijt ijts seeckers daer van konnen vernemen. hebbe diverse aerdige dingen gesien van gout door d' jnwoonders gemaeckt, buijten d'arm ringen, De fransen seggen dat bij een vande grooten een os soude wesen van macief gout, soo groot als een gemeenen houdt, en soude eenige vande fransen deselve gesien hebben, naert' seggen vande fransen soudende swarten wel gout hebben dogh uijt vreese voor hun, soudense tselve inde aerde begraven, water wijders van is, (vermits bij de swarten segge fransen geen curieusheyt om ijts t'ondersoeken logeert, hebbe niet konnen ondervinden Sedert ons verblijf inde baaij van tholanhara kan bereeckenen (voor soo veel mij bewust is, dat'er door ons ontrent 40: onzen gout vande fransen geruijlt is, te weten ongemunt en in arm ringen, Silver willen de hransen mede seggen dat'er int landt soude vallen, doch weten daer van zoo veel bewijs niet als vant gout bij te brengen, soo dat als voorgemelt hebbe om van alles seecker bericht te hebben moest men eenige naerder plaetsen aen en een landt tocht gedaen hebben, want (onbe noemt) verseeckere VE: Ed:e dat in 6: of acht maenden tijts meer souden ontdecken als de fransen in soo veel jaren gedaen hebben, deselve de dagelijcxse kost hebbende sijnse te vreden, en vertrouwe seecker, hadt hun de noot niet tot de beeste roof gedwongen, souden tlant (:doch sonder eenich voordeel silver buiten
Wasch Bestiael Prinsipaelfte handel der fransen, buijten hun roaf te doen of ijts wijders t'ontdecken:) soo niet door krijst hebben, aengaende twas soo hier valt is slecht, dogh komt de schult daer van bij die geen toe die t' vergaderen, latende te veel vuijlicheijt daeronder, vande hr Gouverneur hebbe verstaen. als dat de swarten de honincx met t' was samen op eeten, en wat moeijte welgemelde heer gedaen heeft, heeft echter hun tselve niet konnen ontwoemen, of dit nude schaersheijt vant was veroorsaeckt, soude al in bedencken konnen getrocken werden, te meer tlandt veel honingh geeft— De beesten twelck de principaelste handel tusschen de fransen ende swarten placht te wesen, (doch nu in een roof verandert deselve geschiede in mangelinge van copere arm ringen, glase coralen (bij hun rassade genaemt, christalle — — coralijne coralen, gevende voor een ob een pont Coper, arm ringen, min of meer naerde deucht,— De fransen onder malcander handelende. reeckenen een lb coper in ringen tegens 9 gulds madagascars: een onze gout 96 guld:s een ons silver 8: guldens: een rijcxdaelder of spaense r:a 7 gul. 4: stuijvers. een frans of spaensz pistolet 25 gulden tcoper is onder hun bij na soo willich als goudt of silvere armringen, geduijrende tverblijf vande hr gouverneur op madagascar gaf hij sommige fransen soo de wacht int hort waernamen: rantsoen van vars vlees ende rijs, oock nu en dan boven hun rantsoen een kleetjen, dunneCoper, silver, en goude armringen, klijne glasen corale, corabijn, ende bloetsdeen als mede valse rode coralen 'twelck onder hunde gangbaerste waren sijn, als mede onder de swarte natie ende werden in plaets van gelt gebruijckt, voor welcke voorsz goederen de. nen ten gesien inde ten eert eeckenen zen vant aen