De liehten peper die in alten grooten quantiteijt bij 't Compt: resteert, ende uEde recommandeeren tegensware peper doenlijck te trocqueren, sier geen middel t'effectueeren, vermits genoechsamen toevoer van sware peper, Iegenwoordich in geen estume is, ende oft schoon cleijne quantiteijt sware peper herrewaerts gebracht werde, soo con even wel jaerlijcx niet boven 300: ofte ten hoochsten 400: p:s gesleten werden: daer ter contrarie desen Iare tot noch qualijck 125: P. s gesleten is, soo dat ten aensien de quantiteijt ende den aftreck van dien in ses Jaren daer van niet ontlant en sullen werden. / Volgens uEdes recommandatien hebben gecracht p:r thije sware peper te becomen; dien volgende met den E: Commissaris daer over beraden en goet gevonden de bhaer tegens 12: taijl Siams ten prijse bij ockon Vhijsoet Jongst verlaten, aen te nemen, mits conditie alle lichte peper ende scoff daeruijt gesuivert werde, wat hier op voegen zal leert den tijt, voor als noch vernemen weijnich effect. / DE juweelen, die alhier geensints prijs mogen halen, nae dat zeeckerlijk vernemen hebben den E: Commissaris wegens zijn vertreck ende despesche:j groote farcidien en verhinderingen toegebracht, apparent bij oloang saboertiban gepractiseert om alsoo eenige voorveel minder als helff geli te becomen, gelijck seeckerlijck vernemen, eenigen tijt verleden vernomden sabartiban: wanneer wij g een derde vande waerde in 't patria costende, voor eenige der zelver geboden hadde: ende daervoor niet affstaende, geseijt soude hebben: den Commissaris wil onsen Coninck geen van alle de juweelen overlaten, niet tegenstaende behoorlijk prijs en waerde daer voor geboden is, doch hij is noch niet vertrocken, gelijck naderhant tot Comfirmatie van dien een der drie hoepringen bij 't Compt:r resteerende, aen sediamen om te vercoopen behandicht, ende neffens een punccrinck, op 'sComps nannet om te beterden prijs te halen, aenden Coninck te vercoopen gepresenteerte hebbende, is bij de Iuweliers door 't beleijt van Sabartibaen, soo geringen prijs daer op geraemt dat sComps hoepringh cortende incoops f 354:16:— op 35: taul ofte f 210: getacxeert is, tot welcken onredel-ijcken prijs (billick) niet conden resolveeren, is evenwel soodanich aengedrongen, dat zelffs Berckelangh eerst smeeckenderwijse, ende naederhant genoechsaem dreijgende: geraden heeft voorn prijs aen te nemen gelijck oock sabandaer ende Tolcken, als meede opra siounoradt die bij zijn punct ringh meede 15: taijl gejnteresseert zijnde, om orheulen en, ende onluscen te weeren sulcx ernstich aengeraden, ende gebeden hebben,; tes weshalven genootsaeckt zijn geweest 't zelve t'accepteeren; soo welt nr bij sommige voor van gehouden, ten zij tot sulcx versaen ware, Avangh sabartivan dit soo verre te brengen voorgenomen hadde, den Commissarist sonder affscheijt vanden Coninck nochte eenich schrijven ofte present aen telijk d' Edle h:r Generael te senden; soude hebben doen vertrecken; gelijck oock voorseecker bij hem g'effectueert soude zijn alsoo den Coninck (gelijck men seght, doecdansen, ende 'trijck in daer, maer den Coninck met den naem regeert; dierwegen uijt 't verhaelde besluijten, de juweelen zeer schadelijck, ende apparente becommeringen int continueren van dien te senden, daer uijt staen voor te comen Den
Den ondercoopman Pomanus volgens Intructie van Commissaris Vliet omde bequaemheijt ende deucht vanden Indigo t'ondersoecken vernemer off de zelve drooch sonder Calck ende versterven gepresende vervoert sal connen werden herrewaerts gesonden; schijnt voud selver deucht ende 't opmaecken van dien goede hoope te geven, doch de kerheijt sal met 't proberen gevonden moeten werden; wanneer den tie 't saijsoen om te snijden genaeckt, sullen bij alle middelen soodanie trachten te handelen dat indien doenelijk' wit uwer Edts Ogemerck sorch vuldige recommandatien ten dienste ende proffijte vande Com getroffen werde, met Chineesen hebben meede in discours geweest, of niet doenelijk soude zijn den Indigo drooch sonder Calck ende bederven connen opmaecken ende vervoeren: die Jns gelijcx hope geven 't in China meede gepractiseert wert, derhalven onder Correcte ongeraden soude schijnen van weder zijden preuff te nemen, doch on bij der Cont te nemen, sal apparent wel eenige uijtsettinge van per gerisiqneert moeten werden, alsoo de sirmse natie ofte wel de Chin daer meede 't gevouchelijckse sal zijn te beginnen, op eijgen corten ende van quaet succes daer toe swarelijk te bewegen zullen zijn Het geduerich aenmanen veervoudige versoecken, en beloften van vereel boven gerechticheijt, tot bevorderinge ende inmaninge eeniger schuld door den Commissaris en mij aen Beckelangh gedaen, hebben met niets connen obtineeren, maer zijn doorgaens met schoone woorde sonder effect getraijneert ende uijtgestelt. / Niet tegenstaende soo van Berckelang, Anthonij Japander, en francisco gonsalves preto portugees f 10950:— bij forme van leen ontfangen hebben; zijn wederom van Comptoirt soodanich ontbloot dat bij aldien 't leenen van vordere penningen, ons compt te salgere Incoop voortaen (tot uijt japan gesecondeert werden) sullen moeten alsoo 't Comptant met dagelicxse inmaninge van schulden becomende soo gants ch weijnich stijft, dat niet mogelijck zij, den Incoop van borle houtwercken tin, herte ende rochevellen als andere dienstige E manschappen behoorlijck te vervoegen Van sedurmet moors Coopman dat een grooten schuldenaer is, hebben 't zeedert nem martij po in Coopmanschappen ende weijnid Comp f 22600: 10: — op affcortinge van schult ontfangen daerentegen wede genoten heeft f 221112:8 soo dat zijn schult op 't vertreck van d' E van aen 't Compt:r ten achteren, weijnich ofte niet vermindert is, naede oock connen vernemen, sal de Compe met voorn sediamet voor let tot liquide reecqq: comen; ongaerne hebben hem soodanige somm op nieuw boven 't voorgaende sijnde f 54006: 15 — vertrouwt, maer vee ongetrocken Coopmanschappen, als de Japanse Comptoirkens, de p doosen, boeck spiegels &. a (die bij niemant anders als door hem ge conden werden, zijn daer door vertiert, 't is wederom te duchten de hant ten houdende, ende hem Credit ontseggende: de Comp:e opveel nae h achterwesen niet ganderen sal, soo dat ter weder zijden niet dan per van schade te wachten is; doch verhoopent beste Prei Beduck heeft op zijn schultwesende f 64807:8 met sappangh Clappes Olij &:a f 1260 7:8: voldaer, daer van de vordere betalinge saem
saem ende te duchten niet sonder schade incomen sal heeft ten aensien dese betalinge, wederom eenige lichte peper op Credit versocht sulcx hem ten deelen affgeslagen hebben, doch 't eenemael weijgeren wel haet verwecken mochte, alsoo quaet willende buijten onse kennisse groote verhinderinge ende schrde int despescheren van scheepen ende last wercken 't door op houden van trae, ende anders de Compe toebrengen con; soo dat den selven somwijlen wel jets te vertrouwen genootsaeckt sullen zijn. / soet pegua ende ocken phijsoet Chinees soo 't schujnt sullen wel te verent trouwen zijn, alsoo niet connen bemercken ofte haren staet is genoechsaem verseeckert, doch de betalinge volcht almeede nae de siamse wijse, evenwel en waert te wenschen, de Compe geen apparenter schade, als van haer beijden te wachten hadde, soo heeft oock Tieuwen chinees redel zijn devoir gedaen. / De weduwe van sijtongh chinees is genoechsaem gedwongen obligatie te passeeren de schult van haer overleden men te voldoen, vermits met recht ende forme van Justitie niet t'obtineeren was; soo is in junij ende nu in Novemb po 6336: 15:- op des zelffs schult ontfangen, de rest wert &:a hantschrijft, mis cortende volgens contract vier Cattij zijnde t geene Oloangh Sabartican voor desen om haer schult vorderen belooft is geweest, binnen sJaers aengenomen te betalen sulcx den tit leert Alexander pinero, oloangh Jaen ende arapho bliven trage betaelders; hebben derhalven niet geraden gevonden, voor en al eer d'ouwe schult ten naesten bij voldaen zijnde, haer op nieuw wederom te Crediteeren, oldangh saen die ons ende mooren jegenwoordich als sabander bedient sullen qualijck 't eenemael mogen affseggen; te meerom dat wegens zijn officie proppereert, ende de Comp:e in sulcken gevalle voldoeninge te wachten heeft./ Behalven de quade schulden daermet apparent is de Comp:e jets van te wachten heeft, verthoonen sul noch veele perculeuse, soo blijven van gelijcken bij 't Compt:r niet alleen veele, maer oock groote quantiteijt ongetrocken Coopmansz, sulcx dat 't Cappitael vrij grooter als inder daet is schijnt te wesen; derhalven niet vermogen uijt te voeren 't geene naer de grooth:t van dien wel behoort ende vereijscht wert. t Langhsiangh is voor eenige dagen een ambassadeur met een gouden 't brieff, ende eenige cleeden tot schenckagie aen desen Coninck, neffens eenige Coopl hier aengecomen; nae den roep brengen weijnich quantiteij Coopmanschappen, als eenich gout, Benjuin, ende gommalacca, daer van soo jets ten redelijk prijse te becomen zijnde, partiije sullen soecken aente sleren; 't gouc is niet apparent ons jets toecomen sal, vermits duer, ende oock door dien alles bij den Coninck opgesocht, ende aengeslagen wert, geruchten meede den siamsen Ambassadeur van daer geexpedieert ende met zijn bij hebbende Coopl iist afcomen was, sulcx hertelijk verlanger, hoope 't Compt:r daer door ontzet, 't zij Comptant ofte Coopmansz: in betalinge van eenige schulden erlanger maer; alsoo de Compe selffs, sediamet, Osoet pegua, alexander pinero ende arapha derrewaerts uijtsettinge hebben gedaen. en op des zelffs comste groote staet gemaeckt wert E veroveringe der radt ende forcresse van Malacca hebben nimmer anders als sedut ende moder van gesproocken; daert de gelegenth:t vereijscht heeft, soo wert oock seer selder bij de summers vermaen daer van gedaen. / kel.