Snwick ende ar des Compes.
Medicamenten, sonder Cure, ende brengen meenien mense omt Loepen, andre geneesen Creupel, ende Verleemt Comp:e grooten ondienstgeschiet, want consumeeren in onverstaent ende sorge wort gedrogen, dat beeter ende bequamer Volck beroor mensche In hindostan beleeft heeft, t' geheele regen saijsoen isgepasseert sonder geen ofte seer weijninch waeters te vallen, 'twelc niet alleene den handel bedoruen, ende allerleij neering  In stilslandt gebracht, maer oock soo ouergrooten gebreck van graen ende anderverlijffsnoordrufticheijt veroorsaeckt heeft, dat groote meenichte van menschen, maer voornaementlijcken t'vier, bij duijsenden vergaetende gestorven sijn, sulcxa bij aldien de vloote, nae gewoonte, ofte opden oordinaeiren tijt verscheenen waere, naeuw middel weten soude haer noodige provisie te bestellen, t'sall noch schrael genoeuch omcomen, hoe groot en neersticheijt, om voorraet hier van teversorgen, oorgedaen hebben, geen cattoen en Isser dut Jaer gewassen, ende oockweijninch sircheerfsen Indigo, hoewel groote meenichte gesaeijt was, voor den dach gecommen, alles op het velt verdon ende verbrantsijnde Desen niet tegenstaende vertrouwen ons dit Jaer noch een taemelijk retour geworden sal, maer alles boven maeten dier ende costelijk den Indigo bhaena t'voorleeden Jaer met behoorlijck overgewicht, tot 32/: a 33: rop:e de man Jngecocht hebben nu sonder eenige bollen achter, ofte ijets voor de vochticheijt ofte t'inderoogen te gemieten. 35¼: rop. e moeten betael en, ende bij aldien meerder quantiteijt hebben willen als ons om de schaarsheijt vant sirchees goet wel noodichwaer, sal noch niet al tot den prijs connen beruijcht worden, de coopersveel, ende nae costume te graeger zijnde, door dien de quantiteijt dit Jaer cleijn gevallen is, ende dien van sircheeljk loopt all advenandt noch hooger, gelijck oockcattoen van: 65: a f 150: mamoedij de canden ende dien volgens derleeden, als alle andere coopmanschappen In prijs gereesen ofte verdient sijn, behalven dat noch bij gebreck van last beesten, de vrachten boven maeren costel, ende alle d andere oncosten, de veel swaerder dan oijt te vooren vallen sullen. apparentien nochtans en schijnnen voor eerst gelweeter, maer onst' aenstaende Jaer in desen nocherget te belouen, want niet ter hopen is, ten waere t' reegen moesun exterordinair vroech begon ter eerster tijt Inden sircheessen Indigo, cleeden ofte cattoene gaeren iet merckelijk sal te doen  sijn, van bijaens blaeuw ende salpeermogen t'oordinair verwachten, doch is evenwel met seeckerlijcxvan teseggen, t' geeft altijts reeden den handel opt sterckste vervoegt, Jaewaert mogelijck verdobbeleert wierde, want soo veel weners  bouwers als andere arbeijts lieden, reede soo verloopenene door gebreck van haer te mogen erueeren dagelicx noch deur gaen sijn, dat beduchte, tegen toecommende all schoonn en beeter Jaer treftende, alles niet dan langsaemelijck weder in ordre commen, off is op den voorigen voet geraecken sall, dies oor soo veel ansaengaen de dierte te mijnder schroomen, trachtede alles te besteeden wat op Interest lichten mogen:— waer aen het de compang: wel niet gebreecken soude maer dese quade gestalte In allerleij handeling, bemompt ons oock eenichsintsden middel, genoeuchsaeme penningen te fourneeren t'ordinaire Conings schip van mocha, t'welck men meijndt, deur contrariewint Jergens op de cust van arabia blijft verwinteren, ooc dutJaer niet verscheennen sijnde, dat de gemeenee sourratts coopluijden sal gants noddichi Extraordinarij qualijck syn een tijt lanck gedient geworden, daer v edente ava ben ende uijshers
coopluijden, niet min dan 20: tonnen goudts In comptant verscheelt voorts deffieert, den eennen coopman de anderen soo seer, dat niet dan seer beswaerlijcken ende met groote verlies eenigen wissel sluij, ten, ofte d'andere comptoiren met complandt versorgen connen, genootsaeckt sijnde meest alles In caffilaas met slerck convoij tot in amadab. toe op te voeren, dat niet alleene costelijk maer ouermidts d' onveijllicheijt der wegen niet min verrijckeleus Is. iet teegenstaende dese soo veer ende verscheijden weerspoorigecontraeriet eijten, soo poogen alles met ijner ende neersticheijt t'overcommez want bij aldien ons wilden omtsien toe te tasten soo stondt der comp: een quaeder, naementlijck ende haere scheepen leedich, ofte met geringen last op battaiia te verwachten, t'welc de goede meijninghe vanden E: d: heer generael geensindts gelijc en schijndt, gemerckt ons gantsch affirmatijffe toegesecht ende verseeckert heeft, soo haest het vaederlants secours) op battavia verschieneen mannelijcke vloote scheepen, ende caputael al advenandt herwaerts seijnden soude t' welcke off schoon sulcx haere E: saeckealhier, daerse du Jaer soo weijnich reslants gehadt, ende soo: snooden saijsoen als vooren verhaelt getroffen heeft, met soo weerdichschijnnen mochte, nochtans hoop geeft ten besten uijt te vallenvoornementlijck bij aldien in persia. , daer soo treffelijcke over Jaersche effecten berustende sijn, alles wel gesuccedeert ende een goet zijde retoeur verworuen is, ons end is van dien candt geen tijdun t' sedert martio voorleeden toegecommen, dat acht ons door d'onveijllicheijt der wegen ouerlandt verhindert isd'engelsschen schijnnen haer uijt eenige becommen aduijssen te verseeckeren du Jaer  12: a: 1400: bael en sijde van daer haelen sullen, bij aldient haer soo geluckt, geloove d'onse mede niet still geseeten hebben doch wat hier van is can vE: beeter als beijde sons ende d'engelsschen bekendt sijn aer tot naerder onderrechtinge vanden teegenwoordichge slandt haerer E: d: negotie in guser Catta, hebben v: Ed te bedeelen hoe tot op huijden volgens ordre vanden E: d: h. r generael over d  400:duijsent guldens a: deposito gelicht is, met het welcke beneffens t' geen in agra vande specerijen gecommen doende sijn te besteeden, In sulcx voor t' patria ende de zuijdt bij den anderen versaemen mogen, ende sal ons noch daer toe aenden randt van: 100: duijsendt gulden noodich sijn op teneemen, voor persia ofte gambron nochtans overmits despenningen soo quaet krijchsz sijn, tot noch niet besteet hebbende, oftewanneer nu het noodichste versorcht is, In desen noch wat te doen vermogen sullen, Is onseecker, geen en Indijo, die voor vaederlande wel, noodich ende voor persia ombehoorlijck voordeel te doen te dier is voorhanden sijnd cleeden sijn mede schaars ende geven weijninch ende voorts alles bij de mooren  die besijden t'gene In drie Engelsche scheepen laeden noch6: vaertuijgen met coopsmanschappen voor gambron vullen soo schron op gecocht sijnde, dat suchte seer weijninch voor ons resten sal, dies niet te min bij aldien ons de corttheit des tijts net en overvalt, ende middel en versorgen connen ijets tijdelijk bij de wercke te krijgen, sullen niet naelaeten alle uijtterste deuoir daerin ti doen och meermael en hebben vandesen Ouserattschen handelop gambron verhaelt, dat om behoorlijck voordeel, daer van te trecken, alles op voorraet Ingecocht ende versorcht dient, gelijck ons de moovenaijsoen isallen, t'welc ieslandt ander meenichte vergaete, ofte opwet en soude moench omrsorgen, oorende oocksaert verbrant. taemel. bl. t, tot bollen achantiteijt noodichcoopersdit noch ande ende rijs van laste onse began ttoene ende salpeer ter lijcxerckste want soo verloopen deur gaen Jaer re commen anste besteeden d quade nichsintsd' ordinair contrarieoor dit alts luijden den compe. 30½