Auoniu. ende succes van saecken gelet, ende den Tarnataen in zijne geintendeerde hostile concepten, Jegens boven gemelte (onse openbare vijanden, crachtelick geanimeert, ende naer onse conslututie gedoogt, somwijlen met eenige ammunitie (op hun verzoeck) geassisteert worden, om hun in die quartieren de handen voll, ende weder werck te verschatten, ontreckende hun Incensibel door desen middel naer eenige andere desseijnen te dencken, Ondertusschen van onser zijde vigilante wacht houden, ende op ons selven staen, op dat van d' een ofte d'ander niet verclaect, ende een voordeel affgezien worden. wij en twijffelen niet ofte de gelegenthet tusschen den Spaign. ende den Tijdorees houden hun in gelyjcke termes, als die van d'onte, ende den Tarnataen, ende t' schijm den Spaignaert, van gelyjcken sich Ingetegen houdt, wan in lange Iegens ons niet violents geat: tenteert, maer Iegens den Tarnataen verschenden ent reprinsen bestaen heeft uijt de adwijzen, Jongst uijt Tarnate gecomen, hebben bespeurt, de Inwoonders van Machan, hun het doen vanden Coninck Hamsia, qualijck gevallen lieten, ende dat hun t'hooft wel hangen soude, den Tarrataen te abandonneeren, Item dat d'Onse Inclineerden, om hun daerin de helpende handt te bieden, wat ons gevoelen, die naengaende zij, seggen, het in ons niet comen en can, de Machanders zijnde all te saemen Mahamettisten) den Tarnataen verlaten, ende ons embrasseeren zullen, t' zijn all te notoire abuijsen, oock hebben dese natien te Inconslant, ende veranderlijck ervaeren, om op dergelijk ongefundeerde voorslagen, een saecke van soo grooten gevolge lichtvaerdich bij der handt te nemen, de cansse soude te wagen, wesen, Ingevalle de nagelen van Machan ons dienstich, ende Jaerlijcx conden geconsumeert worden, doch de selue werden de Compe niet noodich, ende zijn anders niet als Instrumenten om hare comptanten uijt te Putten, gemerct onder de respective cameren Jongst soo notabelen partijen berusten, ende de quartieren van Amboijna sustissant houden, om het dubbel vande Jaerluckche Consumptien over de ganssche werelt te connen voldoen, dien volghende nou voor genoech gedaen houden, soo door d' onse, ofte andere practicquen conde bearbeijt worden, dat de nagelen ongepluckt aende boomen bleven vergaen, waer uijt dan consequemt volgen soude, de vruchten in geen vreemde handen vervallen, ende op alsulcken plaetzen getransportwerden, waer de Compe met cladderije den geraemden prijs Installich maecken conden, ende wanneer partyen nagelen aen d'Onse leveren
52leveren, tot consideratijff, off men naer de selve aende leveraers voldaen waren, niet door water ofte vier behoorde te doen consumeeren, om door desen wech, d' ander in reputatie, courant, ende d'wanck van prijs te houden, daer anders nu vermidts d'abundantie, ende groot partijen, de welcke Jaer op Jaer naer nederlandt geretourneert, ende geen minder gedeelte, die inde Oruntaelsche gewesten gedestribueert werden, den prijs merckelijck declineeren doet, In voegen dat wij concludeeren souden, dat men den Gouverneur inde Molucas precise ordre aenschreve, wegen de Leverantie vande nagelen soo in Tarnale, Machan ende Batsian, het minste gewach niet te doen, off eenich werck daer van te maecken, anders als dat met alle derteriteijt ende practicable devoiren verhinderde, egeene vande selue in vreem delingen gewelt vervielen, off naer den vijandt vervoert worden, gevende nevens dien op de respective factorien geen minder specialen last, soo eenige partijen nagelen presenteeren mochten, de seltue (als vooren) te ontfangen, ende ten gestelden prijse te betaelen, op dat de lieden (vermidts de refusatie om hare vruchten aen te nemen) geen oorzaeck gegeven werde, de selve den spacgnaert, ofte andere vreemdelingen toe te voeren, daer door alle occazien van verwijderinge wech te nemen, wij vertrouwen den Tarnataen ende d' Inhabitanten van Machan seer veerdich begrijpen, ende mercken souden, werwaert onse Intentie tendeerde, oock soo superbe, ende arrogants op consideratien van haer Commoditeijten hun niet gelaeten, maer accomodabel der tractement ende civielder conversatie van desen wrevelmoedigen hoop getrocken worden soude, bij de selve missiven wert van gelijcken geadvijseert, dat eenige fortificatien ende wooningen opt eijlandt Machan vervallen, van soo slechten Constitutien waren, dat 't nercusabel de selue reparatie, ofte wel op andere beter gelegene) plaetsen eijsschen verleyjt te worden, ende werden sekere bequaeme gelegentheden tot dien eijnde bij den Gouvernr Lodensteijn met fundamumeele argumenten voorgestelt, met welckers advijs, den Heere Generael Brouwer sich schijnt te zullen conformeeren ende wert apparent met d' eerste despesche, ordre derwaerts gegeven zij, gemelte wercken in sestentie te brengen, ende werden de selve seer noodich gehouden (niet alleene) om de aencomste vande vreemdelingen, maer inzonderst de spaignaerden geen voet ofte aenganck op het gemelte eijlandt te concedeeren, In voegen al reede bestaen zij, door eenige dorpen de vreemdelingen aen te houden, ende werden voorgeroerde nieuwe wercken op geen ander respecten, als om het inbreecken van dese schadelicke ondercruijpers te prevenieeren, bij der handt genomen, t' welck deurgaens in die quartieren
AREEEER quartieren den doel wesen moet, sonder eenich werck van hare nagelen te maecken, op 'tnsichten (als gezeijt) de quartieren van Amboijna baslandt houden, beyde A uropa ende India te gerieven, vereysschen dese plaetzen, eennelijk als frontueren, om geen Invadie ontrent Amboijna subtect te worden, Ingehouden ende bezet te blijven, extimeerende voor genoech gedaen, wanneer maer voorgecomen wer, datter eenige vruchten door vreemdelingen vervoert, ofte in handen vanden Spaignaert vervalten, dienvolgende zullen d'onse te dien respecte met mindere scurpelen haer recht Jegens de quaet willige Inhabitan mogen bewaren, ende alle suspects handelaers aenhaelen, daer anders (voor desen) soo haest dese quaetwillige eenich miscontentement, in d'een ofte d'ander actie namen, volgden (niet alleene, peugementen, maer surcheerden, onder gefingeerde pretexten de leverant in vande nagelen, d'Onse daer en tegen om hare vruchten voor de Compe te verzeeckeren, vonden hun veel tijts verstelt, ende buijten posture, weshalven oock de misverslanden (soo de selue alsdan gebabtizeert waren) door Intercessie vanden tarnataenschen Coninck geas: sopieert werden, waer uijt de gepretendeerde aucthoriteijt vande Tarnatanen gevolgt, vermidts onse tollerantie in aenzien ende respect by de Inwoonderen sulcx geaccresseert heeft, dat den Coninck ontzien, ende d'Onse in disrespect vervallen zijn, daer nochtans ons recht van souveramniteijt op Machan, ongelijck meerder, als dat vande Tarnatanen behoorde te gelden, uijt dese ende dergelijcke gehouden proceduijren can lichtelijk het natureel van dese Inconslante natien affgenieten worden, ende wat verzeeckerde apparentien hun presenteeren, den tarnataenschen Coninck affzeggen ende ons aennemen souden.