melijcke seegeninge wille overschulden. u E. wijs uijtgebreijde Raat genaedelijck wille beschutte en men voor alle heijmelijcke en openbaere na s duijvels dienst ontrent de voortplantinge van de waer Religie, als oock de selve diensten uijt de Landen te willen weeren ende kraghtigh tegen te sullen gaan, maar uijt de voorstellinge door den aghtb: heer— Commissaris peliticus uijt haar naeme aan ons gedaan, konnen wij niet anders begrijpen, dan dat Calane sal uijtgesondert blijven, dat wen aan den duijvels en afgoeden dienst aldaar te oeffenen geen verhinderinge sal doen, maar wel op andere plaatsen alwaar men de selve sal willen pleegen, altoos voor eerst, en tot dat u hoogh Edelh:s daar— over anders sal gelieven te ordonneeren, dogh soo deese duijvels dienst aan Calane voortaan vrijen onverhindert sal toegelaeten en niet moogen geweert werden, soo sal het heijdendom in sijn volle stand blijven in deese Landen, daar sijn wel veel plaatsen inde beneeden Landen inde welke pagoden zijn geweest, gelijck men dan de selve in verscheijde Corles en dorpen soude konnen aan wijsen Jndien het noodigh was, maar tot geen der selver is, voor soo veel wij hebben bevonden en konnen verneemen, eenige toeloop, altoos geen aenmerckelijke.
Calane is de seetel en tempel vande heijdense afgooden en duijvels dienst in deese Landen die plaats dan blijvende, behoud den duijvel sijn khroon in deese Landen, de heijdense priesters — daar ongemoeijt moogende blijven sitten, sullen gelijck nu geschiet niet alleen de heijdenen in haar blindheijt doen blijven, maar veele swaere Christenen, gelijck de meeste zijn, in haar superstitieuse ingebooren aard verstercken, en de leeraer sullen gevaar Loopen om den heijligen doop aande kinderen van sodaenige Christenen (de welcke sij niet altijd konnen ontdecken) veelmaals t'ontheijligen; die heijdense priesters sullen het Land over al door loopen, en over al haar heijdense supistitien oeffenen en hoe sal men haar durven beletten. want 1. sijn priesters van Calane, die vrijheijt hebben door d'overheijt om d'afgoderije te pleegen, buijten dat schoon men haar wilde beletten in andere plaatsen buijten Calane haar heijdense superstitie te doen, hoe sal men sulcx durven doen. want de vreese dat men de hofsgrooten van Candia, en wel bijsonder een gane bandaar — sal mishaagen en ongeneegen tot ons maacken, en dienvolgens tot geen vaste vreede sal konnen koomen — met den koninke van Candia, ofte die bekoomen hebbende dat de selve door dit werck sal verswaekt werden (uijt welcke reedenen soo veel als wij uijt de discoerssen met d'ovarheijt hebben konnen bewercken men nu bekommert is d' afgooden dienst aan Calane te beletten) sal niet toelaeten sulcx te durven onderneemen. deese overweginge doen ons van gevoelen zijn, dat al d' onderneeminge der overheijt om de kercke in het weeren van de — heijdense afgoderije de hand te bieden en behulpigh te zijn, vrughteloos en sonder kraght sal zijn,— Jndien den duijvel sijn throon aldaar aldaar magh behouden, en dat van daar alle verleijdinge, alle superstitie en alle verblindinge sal uijtgaan, — ende sigh nogh al verspreijden in alle deese Landen sonder dat het selve sal konnen, of soo men al wilde, sal moogen belet werden, wij onderwerpen dit ons gevoelen gewilligh aan u hoogh Edelhtswijs en voorsightigh oordeel, te meer dewijle wij aande weeten
cken heeft, waer door den, dat dit werck benede landen alhier, melijcke seegeninge wille overschulden. u E. wijs uijtgebreijde Rtaat genaedelijck wille beschutte en akbin eurcke en openbaer na bo weeten dat u hoogh Edelh:s genoeghsaeme kennisse en ervarentheijt heeft van deese en diergelijcke saacken. ende daerom gebruijcken wij oock te meerder vrijmoedigheijt in het spreecken, door dien wij weeten dat geen van deese dingen voor u hoogh Edelh:ts verborgen zijn, en daerom aghten wij ons oock geluckigh dat wij ons voor u hoogh Edelh:s moogen verantwoorden gelijck wij dan oock geerne erkennen dat het niet aan ons maar aan u Hoogh Edelh:s staat te bepaelen of men deese heijdense superstitie niet tegenstaande alle de voorgaande placcaeten tegens de selve, en de schadelijckh:t diemen op vaste gronden door die toelaetinge apprehendeert, en de goede vrughten dewelcke men daar tegen door desselfs weeringe verklaart heeft te gemoet te sien, nogh sal moogen laeten Continueeren op Calane, uijt insight dat men anders weeder in publijcke onrust, sal komen met den koninck van Candia, ofte sijn hofs grooten (want dier werck sal het alleen moeten zijn, soo de moor die voorLeeden Jaar op Nagapatnam is geweest, en voorgaf van dien koninck sonder kennisse van sijn hofs grooten af gesonden te zijn, om u hoogh Edelh:s uijtgemelte konincx naam onder andere dingen, bekent te maacken, dat hij geen kennisse had, # waerheyt gespoo noghte bevel hadde gegeven van en tot het versoeck— vly te meer termoe van de weder oprightinge der pago den in deese bedoor enge uijt de nederlanden alhier, en insonderheijt door door den Banrack is uijtgewerckt, behalven dat wij oock Neen en jae in dit voorstel des moors, en in dat van d' afgesondene aanmercken, t' geen ons in het gevoelen van gepleeghde bedriegerije in dit werck versterckt) des gelijckx of wanneer men deese afgoden en duijvels dienst hier toelaet, men dan seeckerlijck een vaste en verseeckerde vreede met de trouwloose en bedriegelijcke boovenlanders sal hebben en sonder deese toelaetinge tot de selve niet sal konnen koomen, als oock of men sonder deese toelaetinge een geduerigen onrust met haar heeft te verwaghten, en of wen aande weringe ofte toelaetinge van d' afgooden dienst van Calonels de vreede ofte oorlogh seeckerlijck — en geheel, ofte immers voor het grootste gedeelte afhangst. des gelijckx of daar de E Comp:e, over deese benedelanders een gesagh voert als over haare onderdaenen, haar diensten gebruijckt als van haare onderdaenen, haar wetten en beveelen geeft als aan haare onderdaenen, en d' overtreedinge der selver aan haar straft als aan haare onderdaenen de gereghtigheijt des lants van haar treckt als van haar onderdaenen, en niet toelaet dat door de boovelanders ontrent deese dingen eenigh indraght aan haar gouverno gedaan wert, ofte eenige gemeinschap in dat gouverno aan haar toestaat, verder geen reght heeft om ontrent de religie die sij oordeelt tot Eijgen welstant en saeligheijt van deese haar onderdaenen nodigh te zijn, te moogen ordineeren als het haar behaaght en goet dunckt, maar daar ontrent verplight is te volgen het goedvinden van een heijdense pnietler, en dit gewightigh stuck van haar souvarantheijd, aan een ander, diens heer schappije sij in haar Landen niet erkent, overtegeeven? als oock— of dit een middel sal sijn om de herten der jnlanders aan haar opreghtelijck te verbinden, en niet om de selve veel meer van haar te vervreemden, gelijck door de heijdense superstitie, gepleeght in deese Landen, de henten der inwoonders van haar vervreemt, en tot den koninck van Candia en de boovelanders, (die niet