April bij gecomen - was, t'welck gemelten Commissaris vertreck veel vertraechden, soo dat eijntl den 27e maij van Atchijn gescheijden, ende door veele stilten, Insgelijck lange opde herwaerts komste geweest hebbende t'zedert t' vertreck van Malacca 20 persoonen door desselfs besmettelijcke suckte verlooren. , — Den Coninck hadde hem (verstaende Malaccas tegenstandt) seer ongestadich ende tot den Portugesen vrede heel geneijcht getoont maer was door Goodes beter beschickingh in februurio overleden. ende zijne huijsfrouw (als Coninginne) paijsibel gesuccedeert, waer mede den staet des rijcx tot Compe besten verandert was, de schenckagien ende legatie vanden Ed: heer Generael eerlijcken geaccepteert, de voorige premenentien op sumatras west Custer (gelijck bij neffens gaende firman te sien is) bevesticht, den vreede aen t' Johoorsche Rijck in redelijcker manieren vergundt, — mitsgaders den langh gedetineerden portugesen gesant, Francisco de Louza Castro, als een waerdich present, In vrijheijt voorge- melten Commissario ter hant gestelt, Sulcx alles naer wensch soud uijtgevallen hebben, indien den doot des konincx de Compe Int vercoopen der Juweelen niet waer schadelijck geweest, alsoo - nae alle gepresteerde debvoiren, maer parthije der selver tot f 5025 Taijl maeckende h a 10½ gulden ijder Taijl) f 60300-- sijn gedebiteert, haere Maijt voor reeden van onschult alligeren:—
de Juweelen doorden overleeden Coninck waeren versocht, ende derhalven den schult vanden dooden opden levenden niet leggen conden, behalven dat do Juweelen geen vrouwen dracht waeren, aen welckers Incoop de voorsz: Maijt veel gelt verquistende des rijcx schatten uijtgeput hadde, met honderderleij excusen- te langh om narreren, in Sommaonse principaelen zullen tot haerder groote schade leeren, zoe gevaerlijck het zij, opt' aen geven van d'Indische wispelturige princen, soodanige wercken aen te besteeden, dies te meer die op andere plaetsen niet getrocken; maer tot grooten Interest sullen moeten naer Nederlant geretourneert ofte met excessive verliesen Elders omgeseth werden, — Haere Maijt van Atchijn, regeert tot noch vreedelijck, ende doet geen dinck, sonder kennisse vande vier grootste raetsheeren, die - onder den anderen heijmelijck verbonden gemaeckt hebben, noijt vreemden Coninck t'obedieren, om welcke als der Coninginne- zijlick met een uijtlantsche prins voor te coomen, Inde — geproclameerde vreede, met den Hoorsen Coninck wel expressel Is geconditioneert, dat geene Gesanten ter wedersijden sullen gesonden werden, maer dat igelijck sijn rijck zal bezitten, ende van alle hostile acten afstandt doen, laetende efter der selver Onderdanen vreedelijcken met den anderen trafficqueren, ende omgaen sonder eenige roverijen langs d'atchinsche stranden toe te laeten of bij gebreecke vandien, dat d'Maijte de faulte naerde exemplen haers vaders, rechtvaerdelijcken straffen soude, onder protestatie daer over bijde nederlanderen onschuldich te sijn. ,— Ende hoewel de conditien van deesen vreede voorde Boorse Croone niet nadelich maer vordelijck achten, vermits daermeede desselfs besittende Jurisdictien competent ende wettich verclaert, ende dooromme nae blijven van Gesanten vande gepretendeerde subiectie in sumagie aende atchijnsche Croone stilswijgens wert vrij gestelt, dat altijt d'eerste ende grootste oorsaecken vande Oorloogen deser twe — Conincrijckes is geweest, Soo blijven nochtans met reeden beducht, die van Hoor, hun aenden Coninginne schrijven aen ons wel erchel stooten mochten, vermits daerinne (als bij translaet hier nevens - gevoucht te sien is) zoo wel tegen waerheyt, als naede superbe Atchijnce Costume voorgegeven wert, wij aenden overleden Coninck, ende den Commissaris aen haare Maijts Ampon ofte vergiftenisse der priten begane misdaet versocht souden hebben, waeromme dit onwarachtich voorstel in presentie der Atchijsche gecomen Gesanten- ele
missive door d'H:r Gouverneur ende de Boorse Gecommitteerden met reeden wederleyt, ende den Sabandaer Jan Jansz: Menie met nevens gaende copie, brieff aenden thoorse Laxamana affgevaerdicht is, om zijn Exs wegen de waerheyt, ende voors moedige stellinge, die de Atchijnre - gemachtigens als een hooftsche Coustume excuseren, bericht te doen, ende wel duydel aen te condigen, bij ons ende Gemelten - Commissaris niet anders is getracht, dan als middelaers, behoudens d'achtbaerheyt der twe princen ende Natien, den vrede te bevorderen, wat gemelten Sabander verrichten, ende ofte die - van Thoor den vreede aenvaerden, mitsgaders punctuelicken — onderhouden sullen, wachten met verlangen te verstaen, ende Is meer gemelten Jabander gelast de Edele Heeren Generael Ende Raaden van India pr de Chaloup Amboijna bekent te maecken. / — Sanderendaechs naer arrivement van meergemelte Commissaris Schoutens, verschijnt van Choromandel hier ter rheede t' fluijtschip d'Eendracht met een Cargasoen cleeden Incoops- Costener f 1650 welcke fluijt, vermits tegen winden was - genootsaeckt geweest, den Cours binnen door te stellen, omme zich van water ende branthout te versien, soo is den 10en — daeraenvolgende wel onverwacht binnen de riviere gecomen de voorverhaelde Chaloup Amboijna, op 6: graden Noorder breete — vande Commandeur Dominicus Bouwers scheepen, seijlende van Ceylon naer Java, versteecken ende in aetschijn aen geweest, brengende tijdinge vant overlijden des Ondercoopmans Hendrick van Rentroep, secunda vanden oppercoopman Jacob Compostel - (wiens verhoopte verlossinge daer door wel mocht getardeert werden) mitsgaders hoe dat doorde nauwe besettingen, tot 2en Maij geen andere scheepen, dan een Portugeese Jacht binnen Goa gecomen - waeren. leggende de 2 kraecken met den nieuwen Vice reij— Juan dasilva in septembri passado uijt lisboa aengelangt, noch onder beschuttinge van t' Casteel Agiadia ende de — Galioenen binnen gecort, In rougen geen apparentie verthoonden; deesen Jaere nae Europa te navigeren.  — Van Goa opbreeckende, was voorsz: Commandeur met de — Copia