Orang badjos, Badjoes, Wadjoes, Tewadjoes, want het verscheijdelijk uijt gesprooken werdt, zijn wad vissers ende menschen als wij en onse zeeluijden, ende nog zoo vremt nogte oock zoo wanschap niet, dat in spraack, kleedinge, touw en onbezuijstheijt zouden uijtmunten, gelijck het gerugte, voor weijnige jaaren daer aff, selfs tot in Europa overgevlogen is, door 't geen d' eerw: heeraer Iacobus montanus zalr daer aff aan teekende, als off het waren buijden sonder eenige schijn van Godts dienst wel eer van, macasser, Jara, bantham, en Iapare verdreven, die wanneer om zeeckeren tijdt bij den anderen quamen wel 700 vaartuijgen sterck waren, hebbende jder gezijn een vaartuijg dat boots gewijs is, erneren zig eenelijk met de visch eangst, eetende de versche tot hun toespijse; ende de gedroogde eischen in plaats van broot, werden de vermistigste tot haren coning verkoosen, sijn in't spreeken sterck schreuwende en in postuur gestalte, gelaet, gebaarden, zoo woes ten ongestuijmig dat men levendig zien kan neptuni kinderen en uijt die woeste hooftstoffe gevormt te zijn, hebbende zulck een affkeer tot het ardtrijck, dat naar hunne inbeeldinge niet lange op het lant en kunnen zijn, off zouden sterven, dit is in't kort de stellinge van onne dm Montanus Hier aan sal ick stellen mijn gewoelen en bevindinge deser luijden Haar eerste oorsprong, affkomste en begin van dit om swerven op zee, zoude ick vermeijnen uijt china, ofte japan te komen, alwaar het vischers geslagte seer gering geagt genootsaeckt is, met vrouw en kinderen althoos in hunne vaartuijgen te woonen, en wel voornamentlijk in Japan, alwaer selfs bij storm en onweer daer inne moeten verblijven
Van ternaten onder dato ultimo Augss 1682 verblijven, hebbende het vermogen ende die vrijheijt eenelijk van hunne vaartuijgen op de wal te mogen halen, 't zij nu dan dat dese badjos off vischers, off te hart in china gedruckt, elders een mackelijker en onslaascher leven zogten, gelijck meest alle d' omleggende eijlanden hier door bevolckt zijn, het zij wel eer met andere vlugtelingen de tariers ontweken, ende met de hoop niet weder gekeert, maer agtergebleven, ende aldus op hun eijgen zelfs sijn blijven leven, zoo nogtans en schijnen zij nu de zelvige niet alsoo dese, die tegenwoordig omtrent manado, macasser, borneo, en philippines swerven, off intambocco en elders zijn, en welduijdelijk op't sant woonen, een mengelmoes van allerleij slag van volck is, d' hartvogtigste en hardis sprekende wanneer men haer arrack te drincken gegeven heeft, zijn meest chineesen met gezijlde langebaarden, Javanen met kale uijtgepluckte baarde, en knevels, macassaren, en andere met gevijlde tanden, en verscheijde kenneljk ander slagh van balijers, maleijers &:a jae zelfs zijn'er mij te vooren gecomen, die niet naerlaten en konden door seer heusche begroetinge met betamelijcke buijginge en strijck voeren naer onse wijse, zig genoegsaam, te ontdecken bij eenige voorname neder landers te hebben verkeert, affgewoondt, en werdt van mij geoordeelt, eenige voorvlugtige slaven te moeten, zijn, dog wesende door hun vermerckt, dat op een der selver bij souderlijck hetooge hadde, is hij mij noijt weder te vooren gecomen. — wat hunne godts dienst aanbelangt, agte ick even als het volck selfs een mengelmoes van alles ende dat uijt haare eerste beginzelen wel 't meest van de chineese bij geloovight behouden, en 't verdere van't mahometaans er ijets bij gevoegt ende de beelden hier mede verbannen hebben. — Hebbende als nog daer enboven een slagh van vasten tijdt en heijlige dagen naer hunne meijninge ende de mahometaansz, weth wel meest zoo dat 'er wel duijdelijcken blijck van gods dienst is, gelijcker mijns bedunckens geen soo woeste valckeren, en konnen bedagt werden, veel minder zijn, die niet eenigh schijn, van ware, off valsche gods dienst en hebben Off nu dese Zeeswervers op een zeekeren tijdt en om de zeeven jaaren gelijk zij voorgeven, ergens op een onbewoon eijlant bij den anderen.
Van ternaten onder dato Ultimo Aug 1682 anderen vergaderen zoude ick niet wel konnen gelooven, nog oock dat als dan 700 vaartuijgen bij den anderen zouden brengen, dit is zeecker dat 't zedert 't jaer 75 dat montanus zalr die 33 vaartuijgen bij den anderen ontmoeten tot dit jaer 1682 we, dat zelvige getal van Pajelij entabaelij wthier aen de manado we verspreijt, meest altoos gevonden hebbe, dat nogtans zoo naar zevenjaaren zijn, en zal het moeten blijcken off zij dit jaer langs die cust sullen gemist werden, alsoo zij geen bequamer vergader plaats en kunnen hebben, dan op eenige der eijlanden, tussen de noordt zijde van borneo en magindanauw dat al een lange reijse voor dese manadische badjos zoude zijn. — dat oock ijder gezin juijst een vaartuijg ende eenige onbejaarde en ongehuwde mede wel een  gestaen is, schijnt wel meest waar, niet te min zoo zijnder mede, daer meest dan een huijsgesin, en oock weldaer minder in zijn, zelfs eintmen 'er somwijlen daer maer twee off drie luijden in zijn, ende dat sommige geheel van vrouwen gevoert werden, is omdat de mans wanneer bij eenige vremde lingen, off aenonse scheepen off sterckte verschijnen in twee off drie vaartuijgen overstappen, en latendus eenige met erouwen allen beset, die 'er egter zoo sneedig mede omgaan als de mannen en agter off, off oock op, off tussen reven in gaen leggen, zijnde de vaartuijgen hegt en sterck en welgevoegt de welcke meest zelfs maecken, ende de verdere tot Candipan, Bwool, en gorontabe, off inde lewas, op haer wijse maeken laeten, en koopen, deselvige zijn onder en middens t vlack, met een effene kies, dog aen de voors.