Westcust Copia Aengesien haer Ed:e groot achtbare tot batavia. den Ed:e h:r gouverneur generael Joan Maetsuycker en de E: E: heeren raeden van Jndia ons bij hare generale missive de dato 2en: Junij passado onder anderen hebben gelieven 't accorderen, en op de Ernstlastige instanties der priamanse regenten, toe te staen, dat wij byj eerste gelegenth:t daer ter plaetse vermochten een prov:e: Coophuijsien te doen opslaen, en bij een der taelcundigste ministers met een kleen capitaeltjen laten ondernemen, hoe & in wat voegen sigh de gout negotie daer sal comen te vertonen, ende naerdien gedachte Coophuijs volgens de jongst van daer becomen rapporten 't eenemael claer &e tot het bergen van's Compe: costelijcke Coopmanschappen en volckeren voltrocken is, soo ist dat wij remarck nemende op de bequaemheeden der presente suppoosten, geconsidereert hebben, dat ul: door sijn vierJarigh aenwesen hier ter Custe, genoechsame experientie ende Ervarentheijt behoorde te hebben becomen, om met de hierlandse regenten en Coopluijden naa de rechte Maxime en ordre vande Compe in alle oprechtigheijt te connen ommegaen te meer om dat ul: gedurende sijn aenwesen: meest bij en onder de negotianten opgevoet, en behalven dien by naar twee Jaeren naa den anderen op Totatenga als baros het bewint van 's Compes negotie, soo alleen, als met den ondercoopman de vignon ondergelijcke verantwoordingh is toevertrouwt geweest soo datwe ten dien opsichte noch al minder aen ul: capasseteijt int wel waernemen vanden dienst u toevertrouwt behoorde te dubiteren echter op dat alle frivoole Excopties en voorgeetsels eenmael geweert ende onse heeren superieren sonnen klaer sien mogen, wat bequaemheeden bij de ministers deser Cust (te weten elck in't zijne) resideren, Soo sullen wij ul: hier 't navolgende tot syn order en richtsnoer voorschrijven en daervan tot een aenvanck seggen Als dat dit priaman ten tyde vande aetchese regeringh niet alleen de gequalificeerste bandhaer of coopplaets deser Cust is geweest (alwaer om haere naa by gelegentheijt de Agams betipoheesen al het volck uijt de Selappan: en Sambilangh cotas met haer goudt ter marckt quamen, maer ook het hooft gouvernement aen welckers panglima de hier onder volgende landtschappen en Negorijs gehouden waren reeckenschap van haer gedoente te geven, en besyden dien Instructie voor den boeckhouder Joannes Colombij, om hem int administreren van Negotie op priaman naa te reguleren
de Jaerlijcxe oeparttij, ofte trib uyt penningen voor die croone op te brengen Namentlijck. de seven en vijff cotas oelaccan en Tepacki Loboualongh, en Sinto Songheij 't Saboda Loubou gadoor Se: Sintehingh pacandangangh Songheij assam Anneij ende cotatenga met sijn resert welcken volgende dan ook hier uyt aff te meten is, als dat de gewese leeden en mede regenten van soodanigen heerschappije die ruijm 60 Jaaren geduert, en eerst Ao 1666 met de destructie van pann: door den Command:r abraham verspreet bij 't qualeficeren van Sire Radja oulabalangh als gouv:r over cotatenga radja palacca over oelackan ende Capiteijn Joncker (hier radja Ambon geheeten) over dit priaman vernietigt is, naa den aert ende nature van haere leermeesters d'aetcheders vrij schranderer in haer bedrijven zijn, en ten dien insien ook met meerder omsichtigheijt ende beleestheeden moeten getracteert ende bejegent werden, dan wel doen de geene die d'aetchese sinisterheijt soo diep niet hebben ingesoogen als sy & de ticouhesen haere naegebueren wel hebben gedaen, derhalven syn ul: vooreerst ende al serieus gerecommandeert ende aenbevolen, alle uwe crachten en goede conduycten in te spannen om door een Sivile ende beleefde ommegangh niet alleen dese regenten in een goet verstandt omtrent ons te bewaren, maer dat wij door de goede getuigenisse derselve over onsen handel en wandel ook die van Ticou en voornamentlick haare voormaelse goudt toebrengers de volckeren uijt de line poulo cotas, en rauwa tot het derwaerts afsacken moge comen te amineren, ende tot ons te trecken Ten welcken eynde ende opdat dese bovengenoemde priamanse en ticouhese gout handelaers in den beginne tot het afcomen des te grager soude worden, ende wy ook te gelijck met haer mochten wedervaren wat sorteringh van Coopmanschappen best gewilt, en voor den peritieusen goudt handel daer werden veyscht soo hebben wij tot een voor bereytsel of gegin maeckingh daer toe uit onsen voorraet van de begerighste goudt sorteringh doen vervaerdigen een capitaeltjen van f incoops. ofte
ofte f uitcoops, bestaande soo de factura ul: nader aenwysen sal uijt de naervolgende parthijen als namentlyck Tot den goudt handel alleen 20: packen schoon gemaeckt Cust cattoen 1: pack bruyn blauwe Salempoeres 1: pack gebleeckte Mouris 1: pack gebleeckte Salemporis 50: Staven yser Tot goudt en peperhandel door den anderen 1: pack swarte breede barftas 1: pack gebleeckte betilles de 32 asta 1: pack swarte grove brotchiars 2. packen chiavonijs met dongrijs hoofden 30: stucx gesorteerde fijne brotchias, witte, roode ende swarte 40: stucx roode caricams, en 600: stucx kleen Custstael 1 weestijverigh om dit capitaeltjen soo drae alst mogelick sal sijn, aen andere meesters over te setten, en voorsichtigh in 't ontfangen van goudt, gemerct dese inlanders (gelyck ul: bekent en selffs dickwils genongh wedervaren heeft, hun niet ontsien daer onder het snooste bedrogh te speelen, dat bij menschen bedenckelyck zij, behalven dat het minerael 't geene voord' E: Comp:e compt in te coopen van geen minder Alloij en toets mach wesen, noch ook by ons sal aengenomen werden dan van 20½ en 21 caraet als te becomen weten sult des ul: sich in desen voor schade en te gelyck disgratie te verhoeden hebt, van gelycken int ontfangen van de peper dat die geschiet naa volgens d'order diewe dienaengaende vanden beginne onses gebiedt hier ter Custe aen de residenten vande respective comptoiren hebben gegeven die is teweeten: als datse van yder baer peper die den Jnlander ter schael brengt 10 cattijs voor leccagie, en spillagie van dat graen in 's Comp:s packhuijsen vermochten aff te trecken, mits sij daer van dan weder aen de opperhooffden van de scheepen die haer dat sterck graen comen afhalen, op de schael moeten toewegen 414 lb suyver gewicht, en dan noch 100 lb voor tarra van elcke hondert stroije sacken, brengende soo 't een met 't ander omtrent 2 lb op elck weeghsel uitslach uijt, behalven dat de Comp:e dan ook vorders van leccagie