Extract uijt De missive door den oppercoopman en secunde der persische directie Reinier Casembroot en In dato den 23:' Jann: 1678: aen d' E: h:r direct:r Fredk: Bent geschreeven art uijt ion bij quade bestellinge vande principaale soo sal de nevens gaende Copia kunnen verthonen de wat wij u Es den 14e deser met 's' Comp:s loper maneth: hossen laest hebben gesz:, twee dagen daer aen volgende laet in den avont komt. — hier ten voorschijn den looper sjawerdj die ons uE: missive vanden 27e xb:r wel heeft overhandight, daer bij tot leetwesen verstonden de tiran nse nie en onlijdelijcke gewelden die den Gouverneur van gamron tegens de Inwoonders int werck stelt, en oock soo hoogh sijn gekomen dater niemant vande principaelste Ingeseetene meer te vinden zijn, tegens wien hij sijn boosheden uijt voeren kan, En dierhalven tworde tegens d' E: Comp:e nu mede een valsche pretentie gepractiseert hadde wegens het voeren vande vlagh op de logie, daer voor hij sustineert als unt een voor recht bij de voorige Hartogen genooten dat d' EE Comp:e verobligeert was, om hem Iaarlijcx 128: thom: te vereeren, met voorgeven eenen te sedert de tijt van sijn Regeeringe daer in Iaerlijcx 60 thom:e vorkort te wesen, en die somma ten bedraegen van 240 thom: van uE:s had lasten vorderen nochtans onder dreijgementen, en gegeven ordre aen zijn Tanneijn, bij aldien dese somma niet wierden voldaen, als dan den Tolcq enden maeckelaer bij de kophad te vatten En soo langh te slaen dat geseghde penn: wierden opgebraght, En dewijle dit dan affronten, die zijn die d' E: Comp:e niet staet te tollereeren, nogh het minste hier van Ik tewillighen, als sijnde een saeck van seer quaden vervolgh soo hebben wij op une bekoomen ordre sonder eenigh uijtstel bij Request hier over aenden Attumaat Douleth gevlaeght en daer bij in Clargo p is de voor verhaelde onredelijckheden met alle omstandigheijt vertoont, alsmede soo zijn hoogheijt op 't spoedighst hier in geen ordre ge geliefde te stellen, het 't eenemael tot Ruike vanden handel soude strecken, en oorsaeck soude wesen, dat d'E.
Compe. haer vane het schadelijck zijde Contract soude moeten ontslaen, alsoo het Capitael 't geen tot soo grooten quantiteijt sijde als ons nu — ofe te eenige Iaren naer den anderen is gelevert vereijscht uijt procedido vande Coopmansz: mosten Comen die Costij aengebraght en vrnegotieertt wierden, en het seecker was bij aldien den gouv:r in zijn gewelden niet tegengegaen wiert, de Coopluijden oock affgeschrickt souden werden om met haer gelt aff te reijsen, en d'E: Comp:e in gevolgh oock met alle haer aengebraghte goederen aende hand souden blijven sitten, des zijn Hoogheijt andermael op 't nederighet versoght wiort, Om alles ten gemeenen bester van 't Rijck en rust der Ingesetene te willen bevorderen, en soodanighe ordre gelieft te laten stellen, dat d'E: Comp:e haeren handel ongemollesteert moghten drijven, maer alsoo het — rent 2 a 3: dagen naer den anderen seer sneeuw achtigh weer is geweest wanneer sigh niemandt vande grooten op de straet begeeft, soo hebben wij ons —'ondert Request niet eerder dan op eergisteren, aen dien hoogen minister Cunnen presenteeren laeten, wanneer hem den Toeck (sonder dat ons —pr bij hem heeft willen laeten Coomen) In 't Retourneeren van s' Conincxhoff ontrent sijn poort rescontreerde, en het hem selver in handen sComp:s leverden, maer gaff het opstond aen zijn secret:s, en liet het hem eer nogh naer binnen gunk voorlesen, Naer dat sigh dan vanden Inhout ter deegen geinformeert, en bij sigh selven een weijnigh overdaght hadde, gaff mondelingh tot antwoord, daer in reets tot gerustheijt gesints vande Coopluijden voor sien had, en bij de volmachtigde vanden Nieuw en Sabandaer mier Brieff Gontzje gaen, en vernemen soude soock wat geordonneert was, den tolck evenwel aenhoudende versoght zijn hoogheijt om een nader specate schriftelijk ordre op gemelte Gouvern.r ins aen ons geliefde te verleenen hem met s' Comp:s negotie niet te bemoeijen nogh geen van haere dienaren de minste moeielijckheijt aen te — doen, op dat alles in vrede en Rust moght blijven, om als voor desenaise negotie ongemollesteert te kunnen drijven, soo Cregen eghter t geen ander antwoord als hier vooren is aengehaelt, maer gingh hier op sonder een woort te spreecken naer binnen in sijn— appartement off vrouwen huijs, en om dan ten reghten te weten wat geordonneert, mitsgaders hoedanigh het met dese saeck — hre gelegen was, soo hebben wij ons ten huijse van gemte sabandaers gemachtigde vervoeght, die ons niet anders heeft weeten te — slijcke berighten, als dat eenelijck maer geordonneert was om een mandament op den gouverneur van gamron te verleenen hij hem in't minste met de Coopluijden nogh de Negotie hadt te bemoeijen, en oock met sijn krannighe regeeringh soude hebben op te houden gen off bij nader aenklagen in disgratie, en ongenade vanden Cooninck stont te vervallen van welck bevelschrift wij oock versoghten den (om unE:r tot sijn speculatie toe te senden) een Copie te mogen hebben, maer alsoo het nogh met Compleet nogh alle 's Conincx secret:s gepasseert was, soo hebben ons wensch hier in met Cunnen, volbrenghen, evenwel soo sullen ons best doen (gelijck den voornoemde mier schreff belooft heeft) om een Copie daer van te bekomen, en unE:r p:r eerste occasie dan laeten geworden, naer wij dan uijt alle — gelegentheijt Cunnen vernemen, soo kunnen niet sien dat hier met Claegen ten hove tegens den Gouverneur van Costijjets te obtineeren sal wesen, want hij een ijder vande groote door sijn groote schenckagie die hij Iaerlijcx doet op zijn hand heeft, die zijn saecken soo schoon weten te maecken, en ontrent den Attamaad-Douwleth voor stellen, dat sijn beschuldigers, noijt gehoor Crijgen en altijt in t ongelijck gestelt werden, daer van den secret:s vanden attinnaad-douleth Hagie Nomen wel de principaelste schijnt te weesen, die hier ten hone sijn volmaghtigde, en voorspraeck ontrent een jder vande groote is, daer en boven soo heeft hij den Naser diwaanbegi, als Coertsje bassje, op zijn zijde, die almede door het Capitael 't geen d'arme gemeente Costij met gewelt heeft affgeperst, schijnen omgecockt te sijn, dierhalven is niet te twijffelen off voornoemde gouverneur sal altijt in sijn onreghmatigheijt en gewelden nogh geprotegeert werden, off ten waere dat men mede te beurs wilde gaen, en een ijder met groote gisten omkosten, wanneer nogh eenighe apparentie soude sien, om hier jets ten hove te kunnen bewercken, dogh bij het contrarie achte alle moeijte verlooren, die hier over nader moghten Comen aen te wenden, want d'E: Comp:e hier Iegenwoordigh niemand te hoove heeft van wiens gunst wij ons in 't minsten soude konnen verseeckeren, en bij voor val sonder eerst de handen te willen jets hebben te verwaghten daerom soo willen oock hoopen dat den Hartogh met de comste van s Comp:s scheepen sijn valsche pretentie gestaeckt en geen vervolgh sal hebben genomen, off bij aldien de gewelden soo hoogh moghten zijn gereesen uE:s genoosaeckt waer geworden om sigh met de wapenen te Revengieeren, en eenighe hoftilliteijt was voor gevallen soo souden wij ons hier bij soo een geval in een groote ellendigh perquet bevinden en een partije ouredelijcke menschen overgelevert wesen die geen barmhartigheijt hebben, maer eenelijk op een simpel woort s' Conincx wreeth:t volgen — tot uE: speculatie soo gaet nevens deesen gevoeght een Copie en translaet van 't Request dat gepresenteert hebben 't geen verhoopen willen dat volgens uE:s Intentie en reghte meeningh Ingestelt sult bevinden gecollattioneert accordeert gamron den 26en maert a:o 1678.
Constant in verdonck 1ij Comp gelij