Tegens den avond zouden wij de gilalo van d' christenen op 't eijland bonoa voor uijt naar: de bogt van paas en tahala om de afgeroepene alfoeresen van onse verschijninge aldaar aanstrand te verwittigen en onse komst te doen afwagten. 3 4. 128 92. 8131 59. 39. vrijdag 19:n d:o 'smorgens vervoegden ons nevens alle de orangkaijen vande presente Corcorren en die van deze bogt uijt de negorijen hatuwe, lissebatte, saleman, sawaij en bessij, mitsgaders den orangkaij en touas vande negorij tolseij terstrand van assinahoe onder de saboea of nieuws opgeslagen loots alwaar nedergeseten zijnde wierden de geen die hun voor orangkaijen vande negorij hatuwe uijtgaven gevraagt, waarom zij den ouden moessa-aman van zijn orangkaijs plaats verstoten en hun zelven verheven hadden! hierop antwoorden de latoes loemasorij, makatita en loema-olat, dat voors: moessaaman niet verstoten of verjaagt, maar door zijn hoogen ouderdom zeer gemelijk en niet gezeggelijk, mitsgaders als pruijlende uijt de negorij geweken was, woonende zijn vrouw en kinderen nog op hatuwe gelijk zij verder verklaren hij den regten orangkaij niet is, maar om dat hij d' maleijts. spraak kundig was, heeft de negorij hem bij d' een en andere gelegentheden gebruijkt en waar door hij ook in aanzien is gekomen. waarop haar wijders, voorgehouden is ofse wel wisten onder wie zij stonden, en dat een knegt zonder voorweten van zijn heer niets van belang doen mag, hierop dienden zij voor antwoord, wel te weten datse onder de Comp:e stonden en dier halven zonder communicatie en licentie van d' E: Heer gouv:r vrijd: 19: d:o 1—————-13062— — — —- — — — ———— — — —— —— 1—--- — 2 —2 2 ——2 — ———— 606. 280. 340 400 ... -. . . . . . . . . . . van
154: . october a:o 1674. october a:o 1674. niet en dede, warense genegen om haar zaak zijn a:t voor te stellen, 't welk hun gerecommandeert werd, mits dat zulx geschiede ten overstaan van voors: moessa-aman ten eijnde de zake beter mag werden gedecideert. rende niemand mogten degraderen of verheffen, dog om dat d' Hr gouvr dit Jaar selfs de visite in amboina als uijt naam vand' E: Comp:e regede negorijen, sawaij en bessij waren in oneenigheden geraakt, over zeker geschil van totoria of bruijd schat t geen de negorijen gantsch niet aanging, dog waarover zij bijna tot hand gemeenschap waren uijtgespat, na wetkers oorsprouk dan gevraagt zijnde, wierd bevonden en berigt gegeven, hoe zeker inwoonder vande negorij bessij gen:t lassij-erve eenige Jaren geleden totoria of bruijdschat aan eenen kaije van sawaij gegeven had, om desselfs dogter hoeapaloe gen:t volgens voorgeven van do kaije ten wijve te nemen, dog na verloop van geruijmen tijd had den radja van bessij voors: hoeapaloe, aan eenen taloeloeka van sawaij finalijk verkogt voorgevende dat hoeapaloe hem van zijn vaders wegen volgens erffenisbe als slavin competeerde, gelijk zijn orangtouas 't zelve confirmeren, de wijle kaije do dogter niet in egt, maar daar buijten en bij een slavin van radja bessijs vader verwekt en dierhalven de totoria buijten regt van pretentie aanvaard had, twelk voors: lassierve abusivelijk begreep, menende dat kaije 1—1 3 4. 128 92. 8 131 59. 39. 606. 280. 340 — —zijn dogter hoeapaloe aan taloeloeka voorn:t hadde uijtgehuwt, over zulx was do lassi eroe niet zijn gantsche geslagte p:r orembaij naar sawaij gevaren en wilde zijn bruijd ofte de gegeven totoria weder hebben, maar de negorij sawaij stelde haar daar tegen, onderwelk dispuit, wijl die van sawaij d'orembaij van strand en 't zeewaard wilden stooten, de voor steven derzelver apparent door d' ouderdom aanstukken brak, daarop lasi-eroe met zijn vrienden retournerende, de zaak wat swaar aanden radja bessij had aangediend, den welken om zijn volk voor te staan, al ten eersten met stokken revengie van't geledene affront wilde nemen, dog door intercessie van die van hatuwe en meer andere is het zoo blijven steken, dog welke zaak door radja bessij als nu weder vernieuwt werd, maar na dat hem de nietigheijd van 't geschil voorgehouden was merkte zijn misslag, 't geen dan door tusschen spreken en onderlinge hand-tasting geassopieert en bij gelegt is, onder resiproque beloften van zulx na dezen niet weder op te halen, dog werd voorgen: lassi-eroe als Causa movens van dit geschil gecondemneert aan ijder negorij een eenenkleet te moeten betalen, gereserveert zijn actie op meer gen: kaije nopende de betaalde bruijdschat narebbe orangkaij vande negorij sawaij viel klagtig van Lielen 2 — —- . . . -. . - . . . . . . . . . 2 2 —— 2 ——— —-— — —2 — —- — — — ———— 11 ———-— —-1306zijn
october a:o 1674. october a:o 1674. de negorij bessij van outs altijt klagtig over d'onwilligheijd van pelama hoe radja uijt nog niet geweest waren. — vande negorij bessij, over dat de negorij bessij met de presente orangkaijen dezer bogt mede gevraagt hem gecombineert, de Corcor niet wilde scheppen wezende of hun onderhorige nu en dan geen twelkse voor dezen nogtans altijd hebben gedaan overlast ofte molestie door de handelaars waarover gem: radja bessij gehoord zijnde negeerde met passe van amboina komende wierd aanmet die van sawaij oijt gecombineert geweest gedaan, antwoorde gesamentlijk van e een, ende te zijn als hebbende / de negorijen Tamilauwen dierwegen geen klagten te hebben, zijnde hier sepa hofdienst gepresteert, waar bij zijn ook wijders voorgekomen gehoort en gedecideert nog continueren, dog dat zij voor dezen eenlijk de volgende Civile questie: door nood 2 a 3: maal met haar geschept hebben waar van sawaij nu een wet maken wil, maar alsoo Tomasoelen noerlette moor den Eijss:r zegt dat zijnen oom dit different van gewigte geoordeelt werd is haar van bonoa Eijss:r aan gesegt, sulx aan d' heer gouv:r op amboina konnomaijn nu eenige jaren geleden Contra den voorstellen en de decisie van zijn E: afwagten: een goude plaat van een swaart aan des ged:e vader elak-poelon Sahoeij van lissebatte ged:e om hier quamen, ons mede te voren diverse klagten. voor een pattae kleet verzet dog welk kleet voorl:t zijn oom restitutie van een goude plaat over zekeren lawalee vande negorij tamilouw nog bij 't leven van elak poelon van een swaart. die zig met 'er woon inde negorij, bessij onthoud en van 't geschil tusschen de negorijen bessij en gerestitueert heeft, maar dat sawaij geen klene aan hitster geweest is den den zelven Elak poelon tot zijn overlijden toe onwillig gewelken de onnosele lieden, hier om her door zijne weest is, om de restitutie van d:o goude plaat te doen, zig guijterijen dikmalen bedriegt en waarover hij ao refererende aan 't getuijgenik van de negorij lissebatta. passado op 't aanwezen vanden heere gouv:r met d' hongij ook beklaagt wierd, oversulx is den zelven den ged:e dient voor antwoord hier af niets te weten. geinjungeert zig met den eersten van daar na Tamilauw zal hebben te transporteren, op pene d' orangkaijen en oudsten van lissebatte getuijgen op afvragen dat hun deze zaak zeer wel bekent is, naamlijk dat Elakvan swara correctie, zoo hij hierna bevonden poelon tot de restitutie van do goude plaat, onwillig geweest wierd, deze ordre niet agtervolgt te hebben. is, om reden, dat des eijssrs oom van des ged:s vader een prauw voor d' negorij lissebatte geleent hebbende d:o prauw door die van lissebatte gevraagt zijnde ofse geen nader de negorij aan gehouden en gebruijkt is mitsgaders dat elak opening nopende de moord aan de 6: lissebatters op nussacamoe gepleegt, konden bij brengen antpoelon nog noijt betaling voor gem: prauw genoten heeft. woorden van neen en datse sedert d'jongste visite waar op na deliberatie goet van d' E: hr gouv:r ter strand van nomialij of die weg:s 1—1 3 4. 128 92 8131 59 39 met uijt 1 —— — —— —— —2- 1306—— ———- ——- —— — — — —- — 2 —2 2 — 2-- . . . . . . . . . . . 606. 280. 340 gevan Lielen