E: Compe geen aengebracht, en tot spahan weijnige meer in voorraet is, soo vernemen wij datse in prijs daelt in plaets datse behoort te rijsen. — Hoedanigh wij van dese aengebrachte 2433: kisten bataviase suijcker sullen geraken vinden wij ons al vrij wat beduckt sien daer toe wesingh apparentie f ten ware dat wij daermede soo veel de hantlichteden, dat de suijckerbackers deselve met soo veel proffijt, als d'arabise connen verarbeijden het welck oock naer ons geringh oordeel, dat sich onder uEdle achtbare wijser onderwerpt/ vrij beter sal wesen als dat men die op onseekere hoop van een hooger prijs te behalen 2 a 3: jaren inde packhuijsen bewaert, en onvercocht hout leggen, alsoo bij soodanigh leggen d' E: Compe te grooten schade toecomen soude, want dese soetigheijt inde heere tijden Extraordinarij soude versmelten, en groote onderwicht veroorsaeken, door dien wij ondervinden, dat als dan, tegens opinie, dagelijcx vochtige winden waijen, die de mueren en vloeren gants nat doen uijtslaen, gelijck sulcx voor 2 jaren aende bengaelse suijcker gebleeken, en uEdle achtbare bij voor aengetogene missive van 13en september bekent gemaeckt is, dat deselve soodanigh in is gesmolten dat met naerde uijtleveringe de ciroop met heele potten vol vande aerde vloer, op nom; dogh alsoo alhier geen coopluijden, beneden sijn, en het nogh Edle, Erntfeste, achtbare, manhafte, wel, wijse, voorsienige, seer genereuse Heeren. iden enden, eenige
eenige tijt sal aenloopen, alvooren datse afcomen, soo connen dien aengaende als nogh geen sonderlingh besluijt nemen, te meerten handel in spakan nogt vaetheders genomen heeft, dierhalven sullen wij dat soo lange moeten de tijt beveelen, en ondertusschen vernemen hoedanigh het sidin spahan onder de coople met het verhandelen van hun goederen toedraeght, van tonseantaende handel aende goede of quade marckt mitsgaders groote if eleene oertie desende alsoo de coopluijden soo lange hun packhuijsen met de jonghst genegotieerde goederen beset sijn, haer niet sullen verhaelten en af te comen, en andere coopen, UEdle achtbare gelieve verseekert te wesen, dat wan neer de negotie tijt gecomen sal sijn, wij niet sullen mancqueren alle debvoiren aenten omme de goederen met goet overlegh. ten meesten voordeele van d' E: Compe te vercoopen, wensche maer dat in toecomende genoechsame coopluijden, aen wij deselve connen verhandelen, mogen afcomen; Indien de nagelen, en nooten ordinare prijsen niet connen halen, soo sullen wij achtervolgens uEdle acht ordre bij missive vanden laesten september ao passo gegeven daermede de hant lichten, Belangende de vordere goederen als nagelen, noten, thin &a daer van nu tegenswoordigh, om redenen hier vooren aengehaelt, mede niet veel weten te seggen, de gerict vande comste onser schepen, sal in't eerst tot spahan al vrij veel alteratie onder de coopluijden en prijsen der goederen veroorsaeken, want de buijten luijden, die inde ofse hier door de vercoopers niet connen bewegen de goederen tot laege prijsen aftestaen, maer alsoo die wel weten datter tegenwoordigh buijten haer niemant hier beneden is, diese coopen en voor't vertreck vande boven luijden aende marct brengen connen, soo willen wij hoopen dat de vercoopers hun daer niet aen keeren maer haer goet op prijs houwen sullen, doordien wel weten dat dese luijden met hun gelt niet weder naer boven sullen gaen, sonder daervoor goederen te coopen al hoewel den handel nogh geen vaste voetgeseth heeft, soo sijn in spahandlaest genoemde coopmanschappen achtervolgens 't laeste schrijven op een redelijcke prijs Het vroegh aenbrengen van onse goederen sal de principaelste coopluijden die anders niet voortlaest van februarij of begin van meert uijt spahan vertrecken, wel wat vroeger doen opbreeken, maer vertrouwe net datse voor nieuwe jaer hier sullen wesen, wantse eerst sullen willen sien, hoedanig sich decoers vande marct aenstelt, en dat die een vaste voortganck genomen heeft, om dan daerop des te beter hun calculatie naer de grooten off cleenen vertier in't coopen van onse coopmanschappen te connen maken, als oock om hun packhuijsen niet met nieuwe waren te vullen, bevorens bij cans sien d' oude quijt te geraken. — De hier vooren genoemde schepen hebben achtervolgens ude achtbre bevelen getracht tot mascatta aen te loopen, om te vernemen offet geen onraet van vijanden inde golf was, maer hebben daertoe niet connen comen, want soo allse den laeste augustij voor de baijten ancker quamen, en wachte op een goedewint om binnen te zeijlen, beliep haer aldaer een hardewint uijtten N: O: met uijttermaten hol water, soo dat damiata van sijn ancker spoelde, en de gecroonde vrede genootsaeckt wiert het sijne te cappen, waer door sij soo na aende klippen raeckte datse niet anders dachten, ofte soude dese costelijcke bodems aldaer tegens deselve verlooren hebben, ten ware godt almachtigh, wien daer voor moet gedanckt wesen, haer niet merckelijck bewaert, en hun ruijme wint verleent hadden, om van dese klippen te connen zeijlen, dit is buijten een ordinaris voor val, want in dees tijt van't jaer d'arabise cust een opperwal is, alwaer ordinaris Z: W: en westelijcke winden waeijen. — Wij hebben ons met het lossen der schepen soo veel gehaest als heeft connen geschieden, maer hebben daermede niet soo spoedigh connen voortvaren, als wel gewenst hadde, doordien de suijcker en thin voor dese directie, onder, en alle de specerijen qunck silver &a voor souratta daer boven op lagen, wij souden soo veel tijts niet hebben toegebracht, met de schepen in't geheel te lossen, als nu met het opsoecken, en uijthalen van onse goederen is geschiet, want met het sourats cargasoen op te ruijmen, en van d‛eene plaets op d'ander te brengen, meer tijt als met lossen doorgebracht hebben, doch sij sijn Echter nogh dagen voor de comste der zijde klaer geraeckt, om te connen laden, soo dat dit langhsaem lossen geen versuijm, maer wel een swaren arbeijt bij gebracht heeft. dat uEdle achtbare in dese tijden van oorloge om gelt sijt verlegen, is wel te geloven, want de stilstant vande negotie, en daer bij de sware lasten in ons vaderlant, midsgaders perijckelen ter zee, hebben onse Edle Ho: achtbre heeren principalen onmachtigh gemaeckt, om veel penningen af te steeken, het welck te hoopen is dat met de vrede tusschen den coninck van Engelant, en onsen staet gesloten, veranderen sal, gelijck wij oock alreede het selve bespeuren bij een Extract uijt de generale missive aen uEdle achtbare den 8en maert gesz: want haer wel gemelte Edle Ho: achtbare daerbij advijseeren datse geresolveert hadden metten eerste sostonnengouts na India affesteeken teweten, vijf dos naer costij en een do naer ceijlon, godt de heere geve dat dese costelijcke capitalen, behouden mogen aengebracht werden. dat den vrijvost van mascatta of ij maan de vruntschap van d' E: Compe tot sijn Eijgen voordeel heeft gesocht, sal uEdle achtbare nogh nader wesen gebleeken, wanneer de heer directeur Francois de Haze en onse jonghste missive coltij sullen wesen aengecomen, sijnde ons tsedert van daer geen nader bescheijt toegecomen, hoedanigh sij hun wijders tegens onse residenten gedragen hebben, doch wij twijffelen niet of sij sullen uEdle achtbare achtervolgens onse recommandatie met de Hoecker de loerij van alles omstandigh advijs gegen hebben, op dat u Ede achtbare ten rechten van der arabieren geveijnsde vruntschap kennisse crijgende, naerder over dese residentie sullen connen resolveren, en ordineren hoe wij ons wijders ontrent die natie gedragen sullen, want de residenten achtervolgens d'ordre van gemelte heer de Haze tegenswoordigh stil sitten, en geen nader antwoort op de overgeleverde poincten versoeken, tot soo lange wij van uEde achtbare dienaengaende naerder advijs becomen, ondertusschen sullen wij t aldaer met het verhandelen van een smal cargasoentje tot goetmaeckinge vande oncosten soecken gaende te houden — van die tijt dat tot bassora op nieuw, een residentie is gestabileert, sijnde retouren vande vercochte coopmanschappen niet anders als in persiaens abasfijs van daergecomen; gelijck wij deselve oock desen jare in soodanige spetie staen te ontfangen, alsoo de spaence realen, en Europiaense Rvrs gedurende die tijt seer hoogh sijn geweest, en vandaer sonder merckelijcken verlies niet hebben connen gebracht werden, doch vertrouwe datse nu met de vrede, wanneerder ontwijffelijck wat rijckelijcker int lant sullen comen, minder in prijs sullen wesen, welhalven wij oock derwaerts aende Residenten hebben geordonneert, soo wanneer aldaer sonder merckelijcken verlies spaence realen te becomen sijn, dat sij lieden int aenstaende al het capitael vande vercochte coopmanschappen procederende, daer aen sullen verwisselen, en ons in plaets van abascijs senden, op dat wij Alhier is gants geen apparentie, ommer een te crijgen, alsoo dit gelt selden soo verre naer beneden comt, maer op de grensen van turckjen inde steden bij onsen jonghsten gemelt, tot abascijs werden vermunt; En naer ons voorstaet, soo sijnder om die redenen oock in spahan weijnigh of geene te becomen, doch om daer vande seekerheijt te weten, soo hebben wij oock derwaerts soodanige ordre als naer bassora gegeven; En bij aldien sij eenige crijgen, dat deselve heijmelijck nevens andere goederen moeten afsenden, want ons de uijtvoer van spaence realen, soo wel als de goude ducaten verboden, en tegens maenden september, october, en november uijt de bovensteden afcomen, wanneer sij sulcx hooren, hun seer traegh tot het coopen sullen aenstellen, om te sien contract met dees maijt gemaeckt strijdende is. — uEdle achtbre begeerte, om deselve bij een te versamelen, connen voldoen Het is ons besonderlijck aengenaem te verstaen geweest het wel behagen dat uEdle achtbare hebben gelieven te nemen in het geene 't verleden Jaer omtrent de zijde is verricht, hoedanigh wij desen Jare omtrent 4: maenden met den persiaen hebben gedisputeert, om maer 150: carges te ontfangen hebben wij uEde achtbare nu laest wijt loopigh bekent gemaeckt, dierhalven wij oock in desen geen wijder verhael daer van maeken, maer ons aen deselve nedrigh gedragen sullen, sijnde 't sedert daerin nogh geen Eijnde gecomen, wij connen vanden rijcx vertrouwder geen antwoort op ons versoek (dat tweemael gesonden is) crijgen, sulcx dat de residenten in spahan, en wij alhier nogh in onsekerheijt leven, en niet weten wat hier eijndelijck uijt groeije sal, of wat den rijcx vertrouwder met dit stil swijgen voor heeft, oock soo crijght den wasier, wien de saeck vande leverantie aen bevolen is, mede geen antwoort op de claghten, over onse weijgeringe gedaen, wij wenschen dat daer van terwijle de scheepen nogh hier sijn, een eijnde krijgen, en weten mogen of meer zijde sullen moeten ontfangen, op dat wij dan sullen connen staet maken, of wij de contanten die in kassa hebben, benoodight sullen wesen, ofte niet, want bij aldien wij geen meer zijde als de reets ontfangene crijgen, soo soude uEdle achtbare in dese gelt benoodighde tijt 70 â 80000 Rxrs aen abascijs met dese schepen connen senden, alsoo wij uijt onse, en de copi vande souratse brief vernemen, dat uEde achtbare meer om contanten benodight sijt, als ceijlon, want dat Eijlant dit jaer met omtrent 500000: gl: van ons geassisteert is geworden. gelijck wij uEde achtbare Iongst bekent gemaeckt hebben, dat niet mancqueren de residenten in spahan gedurighlijcken te — Recommandeeren, inde saeck vande zijde voorsichtigh te gaen, en te verhoeden dat wij met dees maijt in geen verwijderinge geraken, soo is tsedert daerinne door ons gecontinueert, wij geloven niet dat het daer toe comen sal, want wij gelast hebben liever alle de aengebrachte zijde, al wast tot de 300 carges, onder protestatie van ongelijck aen te nemen als het soo verre te laten comen, datmen ons thollen afvordert, want ons dan met de comste der cargasoen schepen oneijndelijcke vexatie stonde aengedaen te werden.
De Regeringe ten hoove is tegenswoordigh in seer soberen staet, clagende ijder een datmen ten hoove geen bescheijt can krijgen, het wel wel ten principaelsten spruijt uijt de nieuwe methode, die den rijcxvertrouwder in't bestier van rijcx sa kan (uijtvrees) ingevoert heeft want hij alle versoeck en andere schriften, die aen hem overgelevert werden, in een sackje versegelt en soo aenden coninck overgeeft, om door maijt eerst naergesien te werden, sulcx dat het nu aende fantadie vanden coninck staet, om die haelt te openen ofte niet; des sijn manier