Ende de E. heeren Raden van Jndia— den 23en 7b.
Mijn Heeren Met het schip malacca 't welck den 17e deses van hurs geluckichl is af geseijlt, hebben wij onsen brief aen V: Wel Edelhedens mede gestiert dienende tot onderdanige berichtinge wegens dit gouvernement, soo als uijt het bijgaende affgeschrift can gesien worden, bij vermissinge vanden selven 't welcken Godt verhoede: zedert die weijnige tijd is niet als dit weijnich voor gecomen om desen te Extenderen: op onsen Eijsch doen wij die eenige verandering volgens het aengev: van het subalterne hoofd op plo aij, sustineerende dat he werck niet wel weet te stellen met de timmerlieden, do daer zijn, alsoo die seer in sichten, gebreeken vant water ulc tien, en andere qualen vervallen, connende de Jonge aencome lingen noch soo veel meesters niet strax worden, dat men ohaer veel vertrouwen mach sonder het werck te bederven, sulx vergrooten wij het getal daer van, en eyschen inde plaetse van twee, tot 5: a 6: Timmergasten tot ons desseijn om 't tocht nae arou te laeten doen, soo tidigh, gelijck wij geschreven had vinden oock swaericheijt alsoo de Chialoup het tigertie, in al achter blijft, resterende ons niet als walingen, Toulang En schoonderloo, sijnde, schoondersoo al verwesen door scheeps geleerden en niet bequaem geoordeelt dan bij stille zee een toechie nae ambon te connen doen als brieve drager, sijn oock Coulang te cleijn geoordeelt om soo veel volck als daer nodigh sal zijn, over te voeren met de toebehoorende provisie, behalven dat oock, alleen hier blijgende, niet sufff sant is om ons den toevoer te doen van talck en Coolen dan noch gestadigh over te brengen het nodigh drinck water nae plo aij, daer het nogh al niet geregent heeft,
Banda, 23e 7b. de Burgers end mardikers aldaer vrij bekommert maeckt sonder andere hulpe te hebben, gelijck als de chaloup walingen daer alleen dan toe resteert, bij hart en onstuijmigh weirdat ook nogh bij vlagen continueert, en welck ongemack hier mede nogh bij comt, Wij bidden godt den heer dat ons veranderingh wil geven, en dan sullen wij noch wel te recht raken met geseijde tocht, Indien het maer stil wordt can men malkander met de Champan en orangbaijs helper ick laten vast eenige hout backen maecken die 3: a 9: Leggers connen in houden oock clijnder naer proportie vande vaertuijgen: daer mede cannen meer quantiteijt in neemen als inde vaten en martavanen die door haer ronte niet wel stuwe connen en veele ledige plaetse plasen, en spaeren alsoo oock ons vaet werck, dat anders in duijgen light raecken zal, en ons ongemack noch al vermeerderen soude, tis wonder, dat dese drooghte alleen op plo aij soo gedurich is want wij hier op neira en 't groote landt altemet nogh al een mooij vlaegie regen gekregen hebben daer doch op dat selve pl aijgansch geen versch water putten gegraven connen worden, en daer de liede zoo qualijck versien zijn van Orangbaijen om 't selve te halen, dat sij met comps vaertuijgen moeten geholpen worden, soo sij selffs wat voor haer willen halen: uijt puure Juiheijt comen dese menschen te verwalle tot armoede en waerom sij geen behoorlijcke vaertuijgen coopen connen, als sij soo veel visch vangen dat een dach connen toe comen, soo sorge zij niet verder voort toecomende, wij hebben dese gelegentheijt nu waergenoomen en een gedeelte van die mardijckers in presentie van eenige haerer officieren vermaent en bestraft over haer groote luyheijt, haer remonstrerende Godt de Heer nimant en straft als om verdienste, dat de straffe van drooghte over haer mees quam als d'andere inwoonders van Banda, om dat sij wel de aller luyjste En onachtsaemste van heel Banda sijn Etz: dat haer dit aenseijde, gelijck als hij vaders hare kinderen doen wanneer die niet doen als zij behooren Etz: dese luijties hebben mij wel bedanckt voor die vermaninge, doende beloften haer te sullen beteren, maer ick Vreese