want anders is het voor gemeen dag-huer van drie stuyvers veel beter coop, te bestellen, Inde voors brieff, is oock ons onbenoegen betoont van dat aen 't Jacht muijden 't zedert den 18 September tot den 5 october, niet meer als 30 cooyjang rijs gelevert, naadien die vande regeeringe pr resto van nieuwendams ladinge 65 coyang 112 gantang, 800 gantang voor een cooyang van 4320 lb gerekent, schuldigh gebleven waren, volgens affreeckening met de gesanten alhier gehouden, boven dat oock soo weynich volck wierd versorgt om deselve te helpen affscheepen, doch gelyck de gemeene biemaneesen niet alleen, maer oock de Coningen en bevelhebberen selve, seer traagh ende langsaem bennen, sulcx continueel aengeport moeten worden, soo moetmen sig in dees tyt te min daer over verwonderen, naardien zij, voor den ontfang der acte, altoos in gereetheyt stinden en bleven om in cas van onse overcompste, datelyck int gebergte te wycken, zulcx yder nog doende was, om met zyne bagagie weder aff te komen, behalven dat oock den padij noch niet opgeschuurt, off van 't veltgehaalt is, daer den rys dagelycx moet uijtgestampt werden, 'tgunt de laadinge van Nieuwendam mede niet weynich hadde vertraagt, wij hadden volgens de calculatie van gedia Ebrahim wel staat gemaeckt, van boven het eerste retour van 50 cooyang pr Nieuwendam noch 160 á 180 Cooyang te sullen becomen, maer nu muyden maar 30 cooyangs heeft aengebragt, mogen wy al wel te vreeden zijn, Soo ons biema noch 100, en sulcx int geheel 180 cooyang ons comt uyt te leveren, gelyck de gesanten oock sustineren dat het niet veel meer sal emporteren, zynde in veele velden de aijren soo mager en idel bevonden, en andere vande ratten geschonden, dat het gewas in verre soo gesegent niet is, als het hadde gescheenen, volgens de overgebragte tydinge vanden Moor Roeba, te sullen zijn, behalven dat de Coningen voor haer land selve eenige voorraed moeten behouden, om in geen hongers noot te vervallen, de ganghbaerheyt van alle Nederlandse silvere Spetien, volgens het 7e. artl: sal een saacke van groot gemack zijn, sulcx deselve dient voort geset behoorende de Coninger van biema @a van selve te inclineeren naer de affgebroke frequentatie der Maccassaren, oock haer gelt ten eersten te doen uyt roeyen dit hebben de gesanten bij naeder Mondelinge recommandatie assurante belooft te sullen bevorderen, willen haer Meesters
meesters dan een andere eyge munt, volgens 't contract staan, daer de Comp:e int vervoeren niet can werden beschadigt dat mogen sij wel doen, maer ondervindende 't gemack van't Nederlants silvergelt, en meen ick niet, datse wat anders sullen soecken, en voornementlijck wanneerse bijde Comp:e daer met dagelycx connen termerckt comen, 't quaatste sal voor eerst op de bazaar syn, om dat, dat volckjen seer swaerlick van gewoonte cun veranderen, Immer soo lange de Maasen noch gaan, en mag de Comp:e niet gequelt werden met het monopolie, van deselve niet hooger als tot 2½ a 2¾ coupanpr maas aen te nemen, alsoo de rechte waarde bestaat in 4 coupans pr maas, gelijck onder anderen de regeeringe mede is aengeschreven, ende Sourouans ofte Ambassadeurs oock naeder gelast te rapporteren, die Insgelycx belooft hebben te besorgen, besonderlyck den regent vande Negery Zara bodjo zynde een snedigh taelcondig man, daar de Commissie meest op leunde, dat den rijs spoediger aengebragt & affgescheept, terwyjl het volck nu voor haer wercken souden werden betaelt, en men by ordine, te abseluyter deselve daer toe commanderen mochte, van eenige fortificatien anders als de sulcke, welcke nu nieuw, onder het oorlogh, tot een retraicte int gebergte gemaeckt sullen wesen, en hebbe ick geen andere kundschap als van het steene fort, 'twelck op Liema, niet verre van oever der gewoone ancker plaatse legt, dewelcke d'eene soo wel als de andere, moeten werden geslegt, vermogens het 14 artl: 'tgund oock #steenge dient ge-executeert; het  selve fort gemaackt, naar ick heere in den beginne van dees Conings regeeringe, is meest vervallen, alsmen het poort slecht, dient den steen op stapels geset, offse ten dienste vande Compe noch eens mochte te staade comen, hebbende de gesanten van het canon, 'twelck noch onder de Coningen van Biema en Dompo berust, geen regte kennis, naar gissinge zeijdense datter int geheel niet meer als 13 stucken en bassen souden sijn, 8 byden eersten, en 5. bijden laasten, het sal gevoeglijcxst comen, datse teffens met de Coningen naar bata gevoert, en datter wert zorge gedragen, datter geen achter de hand gehouden werde, want bij den overgift van 't voors: canon crijgen zij, volgens den inhout van het 12 poinct, zeker een groote dechargie, Nochtans met verplichtinge, dat alle die schuldig aen het aff loopen vanden doradus, en het moorden van het volck, noch in't leven gevonden comen te werden; parata, off ten overstaen van Comp:e resident gestraft, off anders aen den selven overgelevert moet zijn, Ongetwijffelt zijnde coningen van Biema, dompo Tambora en Sangara de meest schuldige, de gesanten voorbedachtelyck staan
slaan dese 4over, zeggende int bereden cavelen van 't voors 12 artl: datse al meest omgecomen, en hunnes wetens geene daar van meer in't leven waren, jmmers altoos niet in de landen van biema @:a nochtans zyn de voors 4 altemael bij goeder gesontheijt, en ijegelyck inde possessie van 't zijne, hun Ed:e amplecteren soo als blyckt by de ordre, barmhertigheijt ende genade te oeffenen, sulcx hebben de twee eerste haar pardon door het accepteren vande Acte ontfangen, die evenwel noch vereyscht geverifieert, door hun Ede: soose het in persoon naar bat:a gaan versoecken, gelyck zij oock, volgens het 18 artl: gehouden en verplicht zijn, en off wel in't selve influeert dat zijn hooch:t van biema in cas van dat hij niet wel en conde uijt het landt vertrecken, als dan in zijne Stede den Stadt honder Turilia gampo, nevens den Coninck van Dompo soude vmogen te committeren, soo acht jck mettemin noodig, dat 'er geurgeert werde op syn personeele verschijninge, met sulcke moderatie nochtans, dat daer met dien vervaerden man, geen meerder verbaastheijt wert ingeplant, ten welcken eynde het mijnes erachtens, niet ongevoegelick soude comen, dat Sr Opijnen dewyle hy dog om verlost te werden versogt heeft, zijnen wegh naar harwaerts over biema gelast wierd te nemen, om hun Hoogheden hier heenen te geleyden, en van de gelegentheyt van biema inspectie te nemen, waer van de hooge regeeringe ongetwijffelt haar wel gevallen sal laten weten, en mede off den Erffprince maparoeba behoorde net te gaan, 't gunt soo men het Excuseerde ten aensien van des vaders eijgen vertreck, op eenige groote instantie, altoos niet en diende te ontstaan, bij het thuys-blyven vanden vader, in cas vande herwaerts comste van Turilia gampo, op dat dan zy beyde presteren des vaders schuldigheijt &nde pligte, mede brengende 's rycx Zegel vermits het contract, door beijde Coningen noch in persoone moet versegelt en beswooren werden, Ick hebbe vooraff gesegt hoe swaermoedig zy waaren int bekibbelen, en oock int accorderen vant 16 point, en hoewel zyluyden, door een uijtlustig onderrecht, wel hebben begrepen, immer beter als te vooren, dat daer in geene swarigheijt altoos resideert; soo mein ick evenwel, datse daer door over noch al eenigsints conden becommert gevonden werden, in welcken geval men dat al weder haar ten besten can uytleggen, oock denck ick, by aldien hun Ede met haer personele comste satisfactie werden gedaen, wel licht geen Ostagiers sullen inclineren hier te houden