Eenige soodanigh in boeten geslagen sijnde, off de selve al voorens die tebetalen, niet door den landraed, als de justitie daer indienden te werden gecondemnt te weten, tot 10. rdrs inde landraed, en dat over 't geene de — zomme excedeert, inrade van justitie sal gevonnist en daer van appoinctem:t moeten verleend worden; — Ende in omvrage geleght sijnde, off de vrunden vanden raed haer voor tegenwoordigh bequaem bevonden der wegens inbesoignes te treden, en hare gevoelen te — uijten, die alle op het selve betuijgende gereet te wesen zoo is voor aff eerst in nauwe opmerckinge genoomen, de aert ofte het naturel vanden jnwoonder, sijnde bloode, kleijn hartige, en slaefsche menschen, maer oock gierigh, argelistigh, valser, bedriegelijk, en op schelmstucken afgereght, dogh egter seer light te regeren sijnde, — wanneer met minsaemheijt tot hun plight geleijd, ende justitie met betoninge vande nootwendigheijt, en rogwaerdigheijt, als het betaemt, alle sints comt gehand haeft te worden, sulx dat beijde betragt werdende, alles genoegh in goede ruste, en gehoorsaemh: can werden gehouden, rigtende, en seuckende 't gehele werck na de wijse van regingse op 't conquesteren deser 2.- 3. —
desee plaetse, ende naer dato tot heden toe meerder billijcke, door d' E Comp:e jngevoert, en tot 'twelcke sij al gewend sijnde, jugeerde de vergaderinge eenstemmigh dat daerbij sonder veranderinge diende gecontinueert dewijle sij vande oude gewoonte en maxime, onder haer gebruijckelijk veel werp maecken, daer van niet wel aff teleijden, ende alle nieuwigheden vijandigh sijn, en waermede niet meer mogen werden beswaert, geconsider dat de ondersaten doorgaens van geringe middelen, en met de nieuwe beschrijvinge derlanden, en hooftgelden nogh meer verarmt sijn, waeromme al voor 3. â 4. jaren g'oordeeld is, dat deselve daer in nootsakelijk verlight off 't een, off 't ondermiddel uijtgevonden soude moeten werden; om deselve tedoen bestaen, 'twelk tot nogh niet geschied, en hare Conditie gevolgelijk vandag tot dagh nogh slegter en erger geworden sijnde, seer ligt te begrijpen was, hoedanigh de saecken, omstaende te blijven, enden jnwoonder niet tot groo ter extremiteijte tedoen vervallen, behoorde te worden g. manieerd en dat uijt allen desen dan gevolgelijk ook evident konde consteren, dat belangende het eerste point: het verre beter sal wesen, de luijden wanneer tegens s' — Comp:s regtmatige bevelen, en anders mogten pexeeren corporeelijck met rottingh slagen, off aen de gemene wercken ter arbeijt tesiellen, te corngere als van jder een geld boeten af tenemen, alsoo voor zeeker, ook het eerste een meerder jndruck tot gehoorsaemheijt geven, en 't excuseeren van tandi foude
zoude affweeren, dat haer niet als reede alte veel geschied is, in groote schulden komen te steeken, waer door niet alleen onmagtigh souden werden, haer pligt in, 't opbrengen van s' lands geregtigheden, en andere verschuldigde diensten te voldoen, maer ook uijt het zelve veeleswaerder onheijlen voor s: comp:s staet (: dat god verhoede:) konde hervoort komen, en betreffende het tweede: hoe het wat afkeerigh, en onbehoorlijk soude zijndE, luijden van aensien, en eenigh bewind hebbende, g'oordeeld werdende in eenige straffe over 't een, off 't ander misdrijff vervallen te sijn, derwegens onder de— hare overwien sij gebied voeren ten toon, en spotgesteld, en als de gemene man, met rostingh slagen, off om te oerbeijden, aende fortificatie werken te stellen, gestraft zonden worden, maer dat vereijsten soodanige in eene cleene geltboete nade grootheijt vande misdaed, te doemen, 't geene voorbange was g'ordonneert, ten overstaen vande; outste maijoraels, off dorx hooffden te moeten geschieden, maer, et is, op die wijse noijt, off jmmers— selden gepractiseert, en schijnt indesen soodanigh gelegen, dat 't voorsz: geheel, en al, vande geene die inland diensten, en van 't grootste vermogen sijn, selfs comt te dependeeren, alsoo de sake na waerheijt ingesien sijnde, bevonden sal worden, wat ordres daer tegen oock soude mogen worden gegeven, dat die niet sullen van soodanige cragt sijn; omde misbruijcken die daer in mogten resideeren te weeren, soo de bediendende anders — jnclineeren, uijt deselve gelden, voor hun particulier den haer ande