de dikgemelte maakelaers, siende hin oogebit ten vollen bereijkt hebbende; de buijten makelaers genoegsaam daerdoor uijt de Logie waeren gebannen, boden voor de Importanste coopmans: te diertijt inde pakhuysen Leggende; als canneel Japans— staeffkopper; thin &:a) tesamen bedraagende, ontrent de agthondert duijsent guldens, geen gelt, nog niemant der buijten make laers; de gebroeders en buijten makelaers de basaa, die wij uijt hun woonhuijs Lieten haalen; in vergaderingh verscheenen sijnde; om tevraagen off sij voorde tevercoopene Coopmans:; geen vrijsen soude bieden; onder anderen ^ betuijgden verstaen te hebben het halff p:r Co van comp. s wegen, den 8. ' novemb. r a. o 1690. alle buijten makelaers toegelegt, als se copers werden voor hun meesters; weder om was — ingetrocken, en 's Comp. s makelaers toegelegt &a mitsgaders met alhun Lopen, endraven, ten diensten der E Comp. e niet anders quamen tes binnen —— als stramme en affgesloofde krijen, en andere klagten meer, als bijde gemelte resolutie bredere kan beoogt werden soo dat de gecitteerde importante Coopmansz: ons ontrent, Een Iaer nadato, aande Lant sijn gebleven 'twelq de Eerste preuve van dankboerh:t was; die comps makelaers quamen te bewijsen, voor de berbesere weldaden, dat hum Een E:r Cta, aan Courtagie Was badgelegt. — van ten anderen om Comp:s coopmans: te drucken; ontrent die tijt op de naam  andere Luijdernij berigt sijnde vande Engelsen hebben gecogt ses duijsent mannen thin â 13rl ad man 'twvelq een prijs is, die de nederlantse Comp. e in geen vijffthien Iaeren, heeft gemaakt off de voorsz: thin van Parthiculiere en Engesen off vande Engelse comp: is gecogt, is mij, ontschooten vermitsig tediertijt, mijn hooft, en handen vol hadt, omde beschrijvingen te doen &a. — tenderden, den Jood anthonij deporto den 21. e Februarij a:o 1692. de heele aande hant hebbende parthije Loot; en benijuin van d' Ecomp:e gecogt hebbende; en wederom overgelaten aan Seker boras Coopman, 'tselve ter kennijse van 's Comp. s makelaers gecomen Wesende:) hebben g'Effectueert; bij 's Conincx dagh register houder &:a de gelden daer tloot mede soude betaelt werden, uijt de naam vanden coningh hebben Laten arresteeren; onder gefingeerde pretexten den Coningh Loot quam te benodigen; &:a; welg arrest den geciteerden coopman niet heeft ontslage gecregen, buijten gegevene 't'antsieeringen; wat practicquen rissigdas, en bagiraendas, 's comp. s makelaers meer intsberg hebben gestelt; tot prejuditie van 's Comp. s handel, alomme genoegsaam bekent sijnde; om een ijgelijk affkerigh te maken na Comp. s coopmans: meer te comen gelt bieden; om hun oogelit te bereijken hebbende, de voors: deporto, bij monde betuijgt zoo  dese schelmen, daarmede de noterende, rissigdas, En hagebaerdas vaste makelaers vande comp. e sijn, nooijt dewaerde van Een stuijver aan Coopmans, bij de Comp:e zal besteden &a met wat prejudiciable Condities meer Comp. s makelaers sedert 19. 'n april 1691. tot dato deses na Comp. s Coopmans: gelt quamen te bieden; genoegsaam om met d' E Comp. e dendraag testeken; — nu se bemerken alle Cooplieden en makelaers genoeghsaam als buijten de Logie gebannen sijn, als niet genegen sijnde comp:s coopmansz: sonder Courtagie vande Comp. e te genieten, aande man te helpen, sal stux Wijseblijken, bij de resoluties en de gesondene notulen daer van sijnde Exa. — Wijders segt d' E vanommen onder anderen in substantie; bij sijn echristel.j advijs, gedateert 13. ' maert 1692. agter de resoluties van den 12. ' do ingesz: gelijk men den 3. ' courant bevoorens al gesprooken had om de makelaers rissigdas, en bagwaandas; mitsgaders haere creatuuren den hoffgangh bij hden gouverneur en andere moorse regenten te ontseggen, En daer toe ijmant anders — te gebruijken &a zegt sijn E. sulx in geenen deele te verstaen, met Expressie ig zoude 'tselven niet connen toestaen, schoon genomen deste Luijden uijt haer selven versogten vanden dienst te werden ontslagen uijt kragte van revengie, die deselven mogten nemen, tegen d' Ecompe Wijders moeten sij gelt hebben om vraaken te nemen; soo en sal het haer, daer aan niet manqueeren &:a Willen sij Europeese dienen; om door dat middel de Comp:e te benadeelen; sij sullen met blijtschap door haer kennisse inde negotie; werden g'accepteert &:a maer dewijlmen zoo veel jaeren, aan haer bij na als g'attacheert, is geweest; derhalven poseere de voorsz: van ommen dat de Comp. e zig aan haer moet gelegen Laten mitsgaders dat sij makelaers sulx tot haer voordeel nemende; en misbruijken; kort daer op segt de gemelte van ommen, daer geen blijk van sijn; can niet wel vonnisse geschieden, &a.
Item boven dit alles, segt d' E: van ommen nog in opmerkingh Comt; dat meergemelte makelaers resigdas en bagWaandas, notitie hebbende van 't gene door 's Comp. s bediendens gedaan is inde negotie zoo ten haeren tiden; als van haere voorouders: bij overcomste van Een commissaris in dese directie zoodanige notitie, somwijlen, soude connen nodig wesen, waervan wij d' E: comp:e Weerloos soude maken; bij aldien wij dese Luijden verstieten &a — Daerig ea zegge dat de acte van resigdas en bagwaardas geensints dicteert; haer en haere Creatuuren, tot hoffgangers te gebruijken, en schoonde Comp. e haer soodanige acte had verleend, staet het Immers in haer vrije keur, en behaagen daer bij te continueeren, off inte trecken, en andere daer toe te gebruijken, zonder de makelaers te prejudiceeren; in haer reputatie, willen sij wraakenemen, zoo men haer off haere creatuuren den hoffgangh comt te ontseggen; ende Engelse off franco Comp. e te dienen behoeft sigh de E: compe in't alderminste niet laten aangelegen Leggen des Iaa, is de nederlantse comp. e seer ongeluckigh en gedwongen alle hunne onredelijk versoeken, en schadelijke ondernemingen te condescendeeren, waer uijt onvermijdelijk moeh volgen; de tot ale ruine der Ecomp:e &:a, wat revengie soude dese heijdenen Comp:s makelaers nemen; door haer magt van gelt &:a het is d' Evanommen, Ende Leden vanden raet, niet onbesbust, ontrent een jaer geleden; weijnigh min, off meer; van den keijser orangh Zeep, ordre quam, op den gouvern:r deser stede, Ettemaatchan; om van resigdas en Pagwaandas, Comps makelaers tevorderen, hondert vijfftigh duijsent guldens, off een Lak ropias, en dat op gesingeerde pretexten, met stockedraagers uijt hun woonhuijs, ende Logie wierde gehaalt bij den gouverneur in arrest gehouden; tot zoo lange sij een wisselbrieff, accepterden; binne weijnigh dagen daerna te betaale, als oog effect heeft gesorteert; het is de E van ommen mede niet onbekent; hoe dito makelaers gesmeekt hebben wij uijt de naam vand' E comp.:s brieven souden laten affgaan, naer 'thoff vande vermogenste grooten, om bij den Coning te bewerke, dat de gemelte makelaers vande betalingh van het resteerende halff sak mogte gereleveert werden; En het reets betaelde halff Lak ropias, mogte gerembourseert werden; de E van ommen de Insteller van dito brieff geweest sijnde; en in had Laten Influeeren, dat de makelaers van dat vermogen niet waeren, alsser wak voorgegeven; maer 't geen sij bestaten, Comp:s middelen waeren; off diergelijke termen tot hunner voordeel &:a — Welk voorschrijvens de makelaers, door den Coning sijn g'excuseert geworden, van het resteerende halff zak roas, te betaale; hoeveel duijsenden resigdas, en bagnaandas onderden duijm, aande regenten deser stede, En groote hoove Lingen, voor die vrintschop hebbe geschooten, om 'tselve te bewerken; bij den keijser orang zeep, soo hier is gemeen gemaakt; sal haer beurs wel heugen & uijt het voorsz: &:a; seer wel te apprehendeeren wesende, wat nadeel, die aertsburmen, de makelaers, de Comp: e soude doen; mitsgaders buijten Comp. s dienst quamen te geraaken soude haer bederff gebooren wesen; als dat van moondas naar, ende basaasdaer de mooren maer op vlammen, om haer in corte Iaeren zoodanig teplucken, datse buijten vermogen souden sijn, wijders met de france off Engelse Comp. e te dienen, soude de nederlantse comp makelaers, d' EComp. e in't minste niet conne prejudiceeren maer wel haer selver, sijnde de eerste over de Ses Lag ende anderen overde vijffthien Lag ro/as schuldigh; en meest aan haer makelaers; hoo gereet soude onse makelaers wesen om sulken considerabelen gelt, somma, op het onsekere en buijten apparentie van oijt met hun meesters, de franco off Engelse, op eenessen bodem te geraken uijt te schieten, daer de nederlantse compe geen een stuijver schuldigh is aan haer makelaers, En hun Credit niet nodigh hebben nogh segt d' E van ommen (: maer dewijle d' Ecomp. e van soo veel Iaeren aan haer bij na als g'attacteert is geweest; zoo considereert d' Ewanommen, dat de nederlantse comp:e zigh aan haer moet gelegen Laten, en dat sij makelaers sulx tot haer voordeel nemen; en misbruijken, nog schoonder omdat deselven d' EComp. e Lang gedient hebben, segt d' E van ommen; wijders moeten wij alle ondernemingen, En misbruijken ten nadeelen vand' Ecompe gedoogen &:a,; 'twelg ig  geenen deele zal toestaen; dat Comp. s dienaeren de makelaers, ijets ten nadeelen der Ecomp:e, uijt werke, off salmij ten diensten vande selven daer tegen stellen; om sulx tebeletten. omdan ten eijnde te comen, sal ig nog hier in Lassen, dat het d' E. van ommen niet buijten memorie can Vesen, hoe menighmael Nij 44. inde Iaere 90 en 91.
Instantie hebben gedaan, ter ordre vanden hoog Edelen heer Commissaris van reede, om uijt de makelaers, samdas resigdas, en bagsbaendas, tehaale van 't gene door comp:t dienaeren gedaan mogte wesen, inde negotie &:a,. zoo ten haeren tijden, als tertijden van haere voorouders; hem mede ten vollen bekent sijnde; en Wat debvoiren ig nadato particulier dies aangaande mede het aangevert, om 'tselve uijt haer tecooren tot verligtingh van sijn C:o Edl commissie; hebben dito makelaers, het alderminste dies aangaande niet willen overbaeren. wat souden deselve van anderen kenbaer maken, daer se indertijt, de alder grootste overtreders en schuldenaers, sille bevonde werden, bij de over comsto van een Commissaris zoo haer regteboeken konnen agterhaelt werden; ik sal een Consequentie stellen, en vragen d' E.: van ommen over soodanige saken, als van hem gesegt ward van soodanige secten al's comp. s makelaers sijn, off hij deselven voor probabel in regten soude willen aannemen; zoo hij neen segt, dat het seggen van benjaanen, geen gelooff meriteert; in regten; hoecand E. van ommen, dan poseeren, dat d' Ecomp. e dan absoluijt weerloos soude gemaakt werden, soo wij de makelaers verslieten. — Het is altijt met casseeren, en deporteeren niet te doen, maer d' E: Comp. e moer van geen haerer vaste makelaers, de hande gebonden en geconstringeert werden, om hun en haere creatuuren te gebruijken tot den hoffgangh, en soodanige andere diensten als hun wel gevallig sij, tot hun eijgen voordeel; geensints, maer den dienst als makelaer Laten exerceeren tot de overcomstie van een commissaris, off ordre vande hooge regeringh van Indien, Wat gedagte haer Edeles vande presente Ionge makelaers hebbe gesz: na Souratta den 26. ' 9b:r 1687. ten vollen sal consteeren bij het volgende Extract, voor gebed Wede. den op gaande wwaerde dijsen bedreijgen een cr soude werden vig dingen om dat en uur gedegous gege p: door gevbo daer van Lachet minister behoo com moge gen sijde aer g inden van een uijt die anders— verkl otten copers d'E Comp vooren als voor ordeelen, bij tevande thori missie selen hoord werdende niet Lange