Cam VE: vermaent dat Willem Dircxsz duircant voorlesen In Vliasser, gedoopt heeft ontrent 160 kinderen off Jongers, mij duinct dat dit wat te seer gehaest is, want doen ick desen man in Vliasser Hage Gouvern. r Erntfeste Achtbare wijse voorsienige Heer H ELNEE
brachte, was mijn Intentie, dat hij hem int huijs vande Sargeant Westerman, eerst soude benaerstigen omder maleische tale te leden, ende daer Inne wat geoeft zijnde, die Rouwe naem Christenen oft barbaren, ende Heij denen gelijcxse inder daet zijn, wat te leeren, ende onderwij Inde voornaemste Articulen onsen Christelijcken gel ende wat den doop beduijdet, ende zoo voorts, om soo veel als mogelijcken is met eenich fondament ende waerdich heijt, onder dese lieden den H: doop te administreren, ende het heijlige den houden niet te genen, maer gelijk onse Heere Jesus Chrisus geboden heeft zijne Ap stelen te gaen leeren ende doopen Etc. de leee moest dan voor gaen, anders sal dit Christenmaken weijnich smaecx hebben in ons landt, daer ons oock weijnich eere van zal gegeven werden, Ick meene, Ick met u E: hier van voor mijn vertreck al vrijwa veel soo nu en dan hebbe gesproken, nochtans sie ende bespeure Ick, u E: van t' Christendom in Amboina wat anders gevoelt als ick tot noch toe gemeent hebbe, want mij en is, in Amboina noijt geseijt dat ick Oorsaecke soude sijn, dat de Religie, ende godts dienst aldaer soo is vervallen gelijck u E: nu aende Hr president hoen heeft gesz. ende ick laete mij voorstaen, dat u L: aende Heer Meesters in uwe brieven daer van oock mentie sal hebben gemaect, twelcke mij niet alleen toebrenght groote verwonderinge, maer mij oock al wat onstelt heeft, te verstaen dat soo ouder ende wel Ervaren man, mij soo licht veerdich beclad, met een saecke die ick met weijnich woorden geheel Ouders, Ja contrarie can doen blijken, u E: selff daer van te wesen Oorsake, somen verstaet datte iets vervallen is, want als mij daer van iets voorcomt en sal ick maer te antwoorden hebben dat Jnde tijt als ick in Amboina in t' Gouvernement quam, geen schole en vonde, ende dat inde kercke wer bij Casparus Wiltens Predicant des Sondaeghs ge lesen gesongen gepredict gedoopt etc. ende is acht tervolght oock is bij mij de schoole weder op gerecht die verscheijden malen deur sieckte van schoolmr is te niet geraect, ende nu eenigen tijt te niet gebleven deur sterven van een schoolmeester, de predicat zijn gestadich gedaen, tot dat d'Casparus deur siect ende swacheit, het predicken heeft moeten staken, dit can jck met witten ende swarten in Amboina, off ge lijckien seijt met alde werelt doen blijcken, dat u E: ende de Heer Gouverneur Jasper Jans in
^ ende elders Amboina comende, den voorsz Casparus sieckelijck gevonden hebt, ende geordonneert te gaen naer poule waij in handa en heeft men niemant te vragen, maer u E: weet dat 't sulcx waer is, soo dat u L: den eenigen Predicant van Amboina, Ja den eenigen die in Indien inde Maleijscheier tale can predicken, ende van eenige plaetse daermen gewoon is int maleijs Predicatie te hooren, geordonneert hebt te vertrecken, ende te gaen op poulewaij daer alles noch rou was, ende tvolck nauwelijcx wel gehuijst, ende geseth waren, ende alsoo is het bij gecomen dat de Amboinesen, nu moeten d'erven 't' gehoor vande maLam leijsche predicatie, hier op is noch gevolght dat u L: verscheijden malen aengesproken, ende van mij vormaent is, dat de Mooren van Rossenine, hadden gemaect een mosquijt oft moorsche kercke, jegens verbodt vande Gouverneur, ende dat sulcx meermalen was geschiet, maer bij ons affgesmeten off verbrandt sulcx ick nu oock soude hebben gedaen, en hadde u E: op Amboina niet geweest, dien ick het eerst hadde willen voordragen, u L: wel indachtich wat antwoort ick van u E: hier op creegh te weten eerst datmen wat soude wachten, ende daer na dat uk L: sulcx geensins en wilde toestaen, maer dat u L: de mooren int Loueren van Amboina vrijheijt van Religie hadde toegeseijt, ende jegenstaende Ick repliceerde, dat de mooren noijt in haer gelooft en waren gedwongen, maer wel in hare huijsen Godt op hare wijse mochten dienen, ende haer noijt een kercke was geconsenteert bij t' Casteel off op haer landt, maer wel op hijttoe Lonhoehambelt lodaer wij niet en hadden te gebieden, Evenwel de kercke van Rossenine moest blijven staen, voorder wort mij vertelt van geene die na mij uijt Comboina comen, ende ick twijffele als ick met de Joncke naer bouro soude gaen, daer van oock ijets gesien te hebben, dat die van wackesieu (die wat naerder de strandt zijn comen woonende) oock een Mosquit hebben gemaect, die het oock (als mede den naem van Christenen voerende) altijt is verboden maer die van Larico is altijt een kercke vrgunt geweest, om datse bide portugnesen tijt eene gehadt hebben, nu isser oock eene op wackesieu Alan ende Lilleboij sullen, seeckerlijck volgen jndien u E: hem hier jegens niet en seth, ende dat sal al comen van de zijde van hijttoe, ende princepalijcken van Cappiteijn hijttoe, die over al den belhamel, ende lijsken al bedrijft is, den welcken op het goet vertrouwen dat hij heeft op u E: goedicheijt gunste, end faueur (die u L mijns beduncken hemt te veel bewijst) niet en sal na. svande mder geoeff ende Heij onderwij ken gela zoo veel waerdich treren, & gelij moest eijnich eijnich Ick t'noch Imboina dat de gelijck tie een oock den ende met heel L: selff datte voordat ment e wer is acht Schoolmr predicat siecte ken, dit off ge dat u gegee Heer