china 27e: Octobr: 27: Telaten hadden, Ende om in verseeckerde haven te loopen, seijlden tusschen de sandtbancken en: Calffs clippendoor, na seecker Eylandt in Comps pascaarten onbenaamt, doch schoon en suijverleggende, maar daar bij coomende Vonden het allerweegen met Clippen en rudsen, en ons op een gevaarh: lager wal jn storm en onweer, met een donckere — betoogen lucht, beset, in voegen het opde aanradinge vanden Chineesen Piloot Voor de Wint nae een dangereuse naeuwe openinge setten, daar ten langen laasten, na dat geen cleijn perijckel van schipbree telijden uijtgestaan hadden, doorgeraackten op een veijlige en: segoure Rheede, die daar was aan de Westkant vant geseijde Eijlandt, in een groot binnen water, daar meenichte scheepen voor alle winden beschut en verseeckert konnen leggen, als wij nu dit sorghh: gevaar ont coomen ende seer beducht waaren, voor de scheepen die op de Hocksieuws Rheede gelaten hadden, soo souden een Chialoep daar na tod, liete haar onse behoudenisse weeten, ende ontbooden alle de scheepen tot ons, welcke het daar geduijrende het Quaat weer, voor hunanckers, door dien verder van de wal dan de Nooteboomlagen, en jngevolge meerderdrift hadden, affgereeden en: hun vangints op der ontfangh van ons schrijvens begeven hebben, den 16 Septembr: met moijlieffl: weer waarmede Cort daaraan ontrent de bekende balfs klippen (soo genaamt om dat het jaght de kalff t' verleeden jaar deselve eerst ontdeckt heeft) leggen voor ttocksieuw, en: in mede gegeven Caarte affgeteeckent, gecomen sijnde, is t' wapen van Zeelandt, door Quade toeversicht, op een der selve klippen, die mits het Doenmaals hoogswater, ende een sleghte Zee was ondergevloeijt zijnde door brandinge off stortinge van Water, hun niet ontdechten) geseijlt, en mits daar instonts een hard weer opstont dat eh: aan stucken geschooten, en: in twee deelen van malkanderen gevallen, en te gronde gegaan met sijn 32 stucken geschut, en verde noch ingehadt hebbende goederen, alsoo de Coopmansz bevoorens daar uijt inde Vinck gescheept, waren, sulx daarmede van de Treijns goeder eendh gebleeven sijn behalven sijn Victualie, en: alle de scheepsnootwerdigheeden het bedragen van f 7461:17- weesende eenel: metter haast alle t' Volck gebercht en: daar benevens 5 packen guinees lijwaat 1 Tasmet hoeden 1: do: met Vaderlantse bolckvangers uijt t'watergevist 2200 lb. buscruijt Voort Eenige zeijlen en andere scheepsnoot wendigheeden van geen Valeur, d'andere scheepen tot 5 ingetal, waren mede al dight bij geseijde klippen, sonder datse het Wisten geraackt dogh t'wapen van Zeelandt, daar tegens aan vast geseijlt zijnde, dede
Ghina 27:' octobr: Eede daar van met doen van een Canon schootblijck, sulx d'ander scheepen, geluckigh: het gevaar, daar in sij mede onwetende waren, ontcomen sijn, maar de Mars seijlende van daar met noch 7 scheepen, om ter bescheijde plaatse te havenen, loopt 19' Septembr bij — truijge Eijlandt, over eenige blinde clijppen heen en stoot daar soo hardt op, dat jnstonts seer leck, en t' ruijm bij cans volwater, oversulx daar mede in een zandtbhaij tegens de grondt aanliepen Ende het opdroochgeset zijnde, bevonden de becomene breucke reparabel over sulx instonts met alle man daar aan, soo wel bijnacht als s'daaghs gearbeijt ende getimmert geworden zijnde, is het weder Navigabel gemaackt in voegen g'oordeelt wert, het daarmede deese tocht sal connen uijtgehouwen en noch op Batavia gebracht worden, daar toe den Schout bij Nacht Bartholomeus verweij goede diensten heeft gepresteert, de schade die de Comp:e bij dit ongeluck van de Mars comt te lijden, bestaat ten printipalen in 6500 lb buscruijt, die nat geworden: Verdorven, en wegh gesmolten is, en de schippers van deese beijde scheepen namentl: Pieter van dalen opt' wapen van zeelandt geweest en jacob swart vande Mars, sustineeren in dit ongeluck buijtenhurschult Vervallen sijn maar het sijn beijde persoonen die den dranck te seer beminnen, en daarmen niet veel op betrouwen magh, oversulx den fiscaal gelast is, na genomene behoorlijk informatie hun te recht te stellen, om over haar saacken bij ons gevonnist ofte wel ter verantwoording tot U Ed: gesonden te werden, den almoogende wilonse vlootscheepen voormeerder ongelucken bewaaren en 't s' Comps geleedene schade met een rijcken buijt, en proffitable Negotie soulageeren, aant voors: onbenaamde Eijlandt, geduijrende de Mars gerepareert wiert lagh de Vloot verdeelt, namentl: 7 scheepen aan de West, en: 8 aan de Oostkant en eer daar mede gedaan, en de vloot weder bij den anderen, mitsgaders hantsaar weer, om te Connen onder seijl hadde gaan  hebbende daar bij wijl en vreesseh: storm winden uijtgestaan was het geworden den 6e: deeser Maandt Octobr:, Wanneer we van gints vertrocken en: s'anderen daaghs met de geheele Vloot van 15 scheepen voor soanchieu aangecoomen, en aldaar van den Vico Reij verwellecomt sijn, soo van hem als der Veltheer, hadden te - Vooren vierbrieven ontfangen, bij de welcke sij ons om spoedich tot haar tecoomen, ernstich aanmaanden, maar wij nu verscheenen sijn thoonen sij datse geen haast hebben, hoe dit noch affloopen wil, sal den tijt leeren, ons aangaande sijn geresolveert na aij en Quemuij sonder haar te gaan, soo se noch langer uijtstelsoecken De Perijckelen en becommernissen ons aan t'selve Eijlandt ontmoet,
china 27e: Octobr: Sijn versoet geworden, overmits Wij naderhandt bevonden, het selve te sijn Haijtan, bij de Chineesen soo genaamt, daar voor deese van hooren getuijgen hadden, dat het seer volckrijck en Vruch baar was, sulx dat den E: admiraal, (bij sigh op sijn schip hebbende den Viceadmiraal Sr Hogenhoeck, en Captn: Schimmelpenning die bij sijn E: aanboort waren als de Htocksieuwse Rheede most ruijmen, en: niet weder aan hun bescheijde scheepen mits het ong stuijmies weer seer subijteh:k opgecomen was conden geraacken) bewo wiert, de scheepen omt' volck daar sonder Costen van de Comp: te ververf alsoose voor Hocksieuw niet conder uijtrechten, ende hier soo veel te nader aan soanchieuw waren, daar doch weesch mosten bij hem te ontbieden, te meer gesecht wiert des Krijgs Volck dit Eijlandt aan d'andere bij gelegene wel bewaarden, ende daar op eenige starckter hadden, t' welk ons echter, Wij daarop met 700 Man gelant zijnde niet gebleecken is, Want daar geen resistentie ontmoet, noch fortificatie gevonden hebben, maar Wel bij de 260 dorpen redel: bebouwt, met steene Wooningen en Tempels oock groote huijsen met muijren omtrocken, mitsgaders t'landt meest aller weeg vruchtbaar oversulx vol rijst gewas, pattattosen Ende boontiens, — insgelijcks oock van Vee, als koebeesten, buffels, bocker, Verckens, hoende en Enden in overvloet, die de jnwoonders meest boeren, dogh alle langhajnige Corins Ghineesen, ons beloofden rijckeljk toe tebrengen gelijck sij Eenighsint deden inden beginne, maar naderhandt ons Wantrouwende hadden hun huijsen Verlaten en haar hier en daar op de bergen en in speld met hun Veebegeeven, t' welck wij hun doen allerweegen daar het vonden affhandigh maackten, en hebben alsoo jnt geheel wel 300 stux koebeest en behalven t andercleijn ves en overvloet van Patattosen (waar van tot tocksieuw wel 300 (seijlen souden hebben moeten uijtgeeven) becomen Ende aan de geheele vloot omgedeelt, sulx ons volck daar door treffel: vervarst geworden sijn, en: het vol opgehadt hebben, t'welck oock seer noodich was, want hadden al veel siecken en: sagen dat die dagelix toenamen en ons affstuwen, de inwoonders hun siende van ons vermee saghmen dat hun hair waren cortende om voor onderdanen der Tantaren en ingevolge oock voor onse vrinden erkent te werden oversulx en— nadien sij geen wapenen tegens ons gebruijckt hadden en: t' maar arme boeren waaren haer bij 't selven en: hun huijsen ongesonden lieten, volgens hun seggen hadden Coxins soldaten als wij met ons Crijghs volck landen, hun van daar na andere Eijlanden getransporteert welcke nader handt wij voor hoanchieuw mette Vloot leggende, meest alle aan de Tartarss hij de overgecoomen sijn sooder gesecht wert, den