melijcke seegeninge wille overschulden. u E. wijs uijtgebreijde Raat genaedelijck wille beschutte en over deese saacke, haar in haar beraetslaginge over— het gevreesde gebreck van Leeraers, tot de nodige — diensten alhier, haar soude moogen schicken: waar op de E Roman sigh verklaarden india niet te sullen Continueeren, dat oock sijn jaaren te veel waaren om vreemde taale aanteleeren, dat sijn E wel diende — op een plaatse daar geen jnlantse schoolen en kercken waaren, en daar alleen de publijcke godts dienst inde duijtse taale wierde geoeffent, en niet nootsaeckl: was vreemde taale aanteleeren, dogh dat tot het aan leeren van de portugeese taale nogh wel eenige apparentie sagh en oock wel genegenth:t had— om sigh inde selve, soo veel hem moogelijck wat toeffenen.
Ende wanneer hier op door eenige Leeden der vergaederingh geseght wierd, dat op dit Eijland geen sodaenige plaatse was, maar wel op de kust Cormandel, Nagapatnam, en dat geen ander middel was, om sijn E tot soodaenige plaatse alwaar geen jnlantse schoole waaren te helpen dan t'onderstaan of men bij u hoogh Edelh:s een ver wisselingh tusschen den E Clement en sijn E konden uijtwercken, soo heeft den E Roman sigh volveerdigh aangebooden om met den E Clement te willen verruijlen, soo het selve bij u hoogh Edelh:s konde verkreegen werden, en de vergaederinge te sullen danckbaar blijven. soo sulcx bij u hoogh Edelh:t geliefde te Craghten en konde uijtwercken. d' E vergaederingh deese verklaaringe bekoomen hebbende, heeft geoordeelt dat het ten hooghsten wenschelijck en dienstigh soude zijn voor deese kercke, indien soodaenige verwisselingh tusschen d' E Roman, en den E Clemert op Nagapatnam bij u Hoogh Edelh:t konde verkreegen werden, dewijle d' E Clement een persoon is van jongen Jaaren en de selve, nae de verklaeringe van den predikant Simon Cat, wanneer hij den selven in april Laastleeden op Tutecorijn ontmoet en n hem versoght hadde om Communicatie van de malabaerse en hollantse dictionariums, wanneer de selve ondersijn opsight soude afgeschreeven sijn, een bewijs dat sijn E geneegen was, sigh inde dienstige Caele tot opbouw van t inlants Christendom t'oeffenen, om de kercke door de selve naar vermoogen dienst te doen, en dien volgens oock tot een Ruijmer verblijf van Jaaren in deese Landen gesindt is, desgelijcks dat sijn E oock bequaam is, om de fatigen ontrent het besoecken van d' inlantse kercken en schoolen en van andere buijten plaatsen te konnen draagen. gelijck nu de E vergaderingh nodigh heeft geoordeelt om deese gewenste verwisselingh te beeter te konnen verkrijgen, desselfs nuttigheijt en nootwendigh:t de overheijd alhier te verthoonen, en de selve versoecken tot de selvige bij u hoogh Edelh:t te willen meede wercken, gelijck haar oock door d'overheijt toegeseght is; soo keert sij haar selve nu met alle eerbiedigh:t tot u hooghts Edelh:t en versoeckt gedienstighlijck, dat u hoogh Edelh:s uijt aanmerckinge vande groote noot en exremiteijt inde welcke onse kercke staat te vervallen, dit ons versoeck met een gonsligh ooge gelieve aante sien. wij beseffen wel dat u hoogh Edelh:t gewightige reeden sullen voorkomen, om dit ons versoeck te difficulteeren, waerom wij oock indien wij andere middelen saagen om ons uijt deese groote verlegenth:t te redden, niet ondernoomen soude hebben om sulcx u hoogh Edelh:t te vergen, maar de nood wert ons nu opgeleght op. daar eurake en ottenkaert aan
melijcke seegeninge wille overschulden. u E. wijs uijtgebreijde Rtaat genaedelijck wille beschutte en eurcke en ovenhaere na bo daar is altijt geoordeelt niet alleen bij ons maar ook bij d' overh:t alhier dat onse kercke niet minder dan drie predikanten vereijste tot den dienst die alhier — geweest is, nu salder nogh de queecke schoole bij koomen de welcke een predikant sal wegh neemen Onse vergaederingh deese dingen overweegende heeft een paerigh goet gevonden den E Harmanus Speght te versoecken, dat hoe wel sijn E:s verbonden tijd — tot den dienst langh vervult is, en sijn Doock, op — sijn E:s versoeck aande overheijd, sijn verlossinge— verkregen heeft, dat sijn E Eghter uijt insight vande groote nood en verlegentheijt deeser kercke, hem ten vollen bekent, en uijt Lief de tot godtskercke en voortplantinge vande waare godts dienst onder d'inlanders, tot verblijf sigh geliefden te laeten beweegen, te meer door dien sijn E door sijn verkreegen ervarenth:t ontrent dat werck, meerder dienst en bequaamh:t heeft dan een andere eerst nu aankomende in eenige jaaren verkrijgen kan. sijn E heeft de vergaederingh bedanckt voor 't goet genoegen datse hadden gelieven te neemen in sijn dienst aan deese kercke gedaan, maar daar bij gevoeght dat tot nogh toe hem selven op dit versoecke niet en konde verklaaren. dewijle nu onseecker is, hoedaenigh sijn E bij naarder tijden gelegenth:t sigh sal gelieven te verklaaren, soo en blijften niemand onder de tegenwoordige Leeraars deeser kercke sarigh, op welcke wij eenige staat konnen maacken, tot den dienst ontrent d' inlantse kercken en schoolen dan den E vander Banck, dewijle de predikanten Simon Cat en Iohannes Roman, om redenen in gemelte Consideratie aangehaalt tot deese dienst weijnigh sullen konnen toebrengen. dat nu door sijn E alleen d' jnlantse schoolen en kercken, sijnde booven tgetal van dertigh, en telckens niet minder tot haar visiteeringe vereijsschen dan een tijt van vijf weecken, en nae deesen meerder tijt sullende van nooden hebben, indienmen een gewenste vrught door de schoole en jnlantse kercken traghten uijt te wercken, niet sullen konnen waargenoomen werden, meint de vergaederingh aan een ijeder een openbaar te zijn, te min dewijl altijd geoordeelt is dat dat werck geduerigh moet levendigh gehouden werden, en die visiete alle drie maanden behoort te geschieden, 't welcke voor sijn E alle swaar— soude sijn en vallen, soo dat de E vergaederingh soo sijn E geen hulpe bijgevoeght komt te werden, niet alleen te gemoet siet, dat het inlantse Christendam niet nae vereijsch sal konnen besorght warden maar oock dat het selve tot meerder verval koomen, twelck voor al niet behoorden te geschieden in een tijt, inde welcke men traght de waare godts dienst onder d' inlanders door alle mogelijcke— middelen inte voeren, dit maackt onse vergaederingh niet weijnigh bekommert, te meer door dien de kercken van t vaederland in haar Laatste Letteren aan onse vergaederingh klijne hoopen geeven, om ons van Leeraers van vereijste bequaamheeden tot den dienst alhier, te sullen konnen voorsien, waar bij wanneer wij ons nogh te gemoet voeren dat schoon de kercke ons al eenige Leewaers toesenden, dat die niet altijt sijn van vereijste bequaamheeden, jongh van Jaaren, en geneegen om d'inlantse taalen te Leeren ofte door gebreck van bequaamheeden ofte uijt andere oorsaacken: en men ter Contrarie uijt bekoomen getuijgenisse tot verhoopt