Int Casteel nassau op neira in banda. / omme de besproocke bij een komste op de negorije Qaiam tevorderen, maer dat deselve vrij spits beiegent, ende datelijck te vertrecken gelast waaren geweest., 6' ditto, op den middach comt den veltoverste vande westkant g'accompagneert met twee â drie der aensienelijckste uijt de Negorije viatou ende wattemera — alhier binnen de sterckte met excuse wegens haer non paresse ter plaatse gaiam, en hoe dat op gisteren vergadert sijnde bij de meeste van haar de bij eencomste op ditto Gaiam ongeraden geacht ende beslooten hadden de Hollanders simpelijck te versoecken hun de questie doch niet te willen aentrecken, dat sij 't defferent onder haar wel souden beslecht krijgen, die bij parresse op gaiam niet wel te geschieden stont. alsoo vastelijck vertrouden aldaer bij den anderen komende, sij in't ongelijck ende die vande oost door het toedoen vande Onse, in't gelijck te geraken — stonde, ende dat dierwegen de gemoederen vande g'intresseerde tot soo een vrede handel niet wel te bewegen waaren geweest, te meer een rechtmatige saacke voor hadde, die door het valsch aenbrengen vandie vande Oost in onregtmatelijck (als gesegt) gestelt mogte werden, waer op haer— lieten vraagen wat doch het princepaelste van haere questie was, die soo hart in rechtmatigheijt, voorstelden, dewijle niet bevroede konde, hunne pretentie soodanig tewesen als wel g'asseureert— voorgaven, ende off deselve niet bij telegge waeren, waarop in antwoort bequamen, hoe ten eijnde tijde van d' E: heer Gouverneur alhier veele noote muschaet boomen, bij die van Beber ende Il hij omgecapt waaren, daer voor do beber en Jlzijndesen de proffijten ende sij de schade gedoogt hadden, doch op conditie en fideele beloften, nevens gedane eet, naer desen geen meer te openbaren, op verbeurte van secker getal kleeden goud &. a (dat volgens Jullius gemaeckte
Decemb: 1651 Int Casteel nassau inr So banda, alvorens Julius gemaekte rekeningh ongeveer op R: 300 schatten) 'tgunt sij seijden die vande oost nu jmmers hadden verbeurt, met het aenwijsen vande 600 stux noote boomen, jongst inde maent anno verleden verdestrueert, waerdoor noch geen betalinge genooten hadden, 't gunt sij verklaerden niet langer gedoogen konde, temoeten sien dat haare boomen bij die vande oost telckens om gecapt wierde, waer voor sij de proffijten ende de eijgenaers derselver de schade moeste trecken, dat dierwegen geen vreede tusschen hun te maken was, ten ware die vande oost de geeijste 300 realen voldede waerop hunlieden in antwoort lieten seggen, dewijle sagen de saecke buijten voldoening haerder pretentie niet wel mogelijck scheen bij gelegt te werden (gemerckt d'uijtvindingh der nieuw geruchte nooteboomen dienst noodige navorssing vereijschte) dat voornemens bleven een tocht naer banda te doen, ende d' E: heer Gouverneur aldaer hunne saecke voor te dragen, niet twijffelen ofte deschult soude bij ons aengenomen ende voldaen werden, dat onderwijle alle heffingh van wapenen ende te doene hostiliteijt, iegens die vande oost ter tijt mijn'er wedercomste cesseren moeste, met vertrouwe indubitatijvelijck vergenoegingh te doen, off te bekomen stond, off soo niet dat alsdan de decissie hunner ondericheijt tegens die vande Oost ongemoeijt voortgangh soude laaten nemen: t welck aennamen ende belooffden naer te komen, waer op hun tesame met een halve roode Cas, voor haar wijven beschoncken. 10 do. ontbooden 2 a 3 der aensienelijkste vande negorijen beber ende Ilhij op morgen hier aen 't fort te comen, die des anderen daags 11e deser
decemb r 1651 In't Casteel Nassau op Neira in banda Julij 11:e deser affquamen dewelcke aendienden hoe en op wat wijse 6e ditto mett die vande west verdragen waeren, waerinne als verblijt hun vertoonden, met danck ende belofte de Nederlanders weder sooveel doenelijck ten dienste te staan, als wanneer naer eenige gehoude redenen deselve 'tstuck der geruchte noote boomen voordroegen, als wel bewust sijnde sij luijden vandeselve eenige kennisse hadden, en dierwegen van haar ernstelijck versochten eenige openingh te willen doen, met verhoopte toeseggingh de schult wegens die vande west op mijne weder omcomste uijt banda voldaen soude werden, en daer en boven ijder van haar met noch goede belooning tevereeren, waar op bij geene van hun antwoort bequamen, dag dat van geen boomen wisten, maar dat wel eens Om hooren wilde, off ijets, dies aengaande uijt te vinden stond, bij welck antwoort ons vergenoegden, vermits bespeurden - d'een voor d'ander beschreemt bleeff, ijets te openbaaren, wes raatsaam achtede deselve particuliers te spreecken, met vertrouwen in't corte beter onderrechting te becomen. 14 d:o voeren met een tarre naer de negorije Gaiam daar de Chrijgsoverste vande oostcant heijmelijck te comen hadden g'adjourneert, met den welckel ontrent een uir wegens de uijtvindinge der nieuw— geruchte nooteboomen bij voor aengeroerden teen'er geopenbaert, spraacken, die op belofte van fideel te wesen eenige openbaringe dede, namentl, hoeseecker Jnwoonder van 't Eijlant teeuw, soo en woon als vooren aengewesen wert, op sijne negorij ter aaat gecomen ende van sich gegeven hadde, groot getal noote boomen aende hier ontrent gelegen Eijlanden wiste aentewijsen, van waer de maccassaren — jaarelijx eenige ioncken affladende wech voerden, gelijck sulx bij haar 't verleden iaar noch gedaen soude sijn, maer dat bij de negorijen beber en Jlhij beraetslaagt.