Van Timor ond:r dato 29n aug. o 1688. amarassiers, onder 't bevel vanden hooftman der Coupanesen amatane, anders sniksnak genaemt, op het strant van rackauw peens geseeten, waren aangecomen, en dat amasoesang opperdorppoogie tot Coupang zijn mond had open gedaan, tegens den geenen die van s. r maatschappijs wegen Natimor, inde burgt Concordia het gesag roerden, die sig stil daer binnen hielt, en alles met goede oogen aansag, dese mans tastelyke en verdoemde Lengens, wierd alleen als een voorboode, van den geenen die Hier navolgen zal, Voor aff gezonden, om de zaak wat schijn te geven, dog bij de dorpvoogjes en bewindluijden niet, maer bij de gemeenen Man (die altijt het argtste geloven) wel aangenomen zoo dat hij tot gerust stelling derselve genoodsaact Waren, den taelman Cornelis Van Elmont, radek, en rano docko, opperdorpvoogje tot dauw, na timor en Conpang afte zenden, om te vernemen, of het geseijde waer off leugen was. zij daer behouden aangelant zijnde, hadden namwlijx aan s:r tange opening van't voorverhaelde gedaan, off stapten gesamentlijk nade wooning van amasoe zang en amatana, van wien zij beleeft ontfangen, en na Landswijse minnelijk onthaelt wierden met dese tijding wederom tot rotti Comende, stelden zij t volk ten delen te vreden, te meer wijl s. r tange, door zeker briefje haer versekerden, dat al het gezeijde opgeraepte Lengens waren, om haer een bang harte aan te Iagen, dat 'er geen amarasjers op 't Land konden zijn, Nademael het overvoeren dier Landaart, strijden zoude, tegens het vrede verbant met den portugees genaamt dat sij deshalven gerust zoude sijn, haer thuijnen en gewas als voor heenen, zonder de minste vrees waernemen, en al de hant om te staan met opheffen, voor en aleer ijmant van de hare dood geslagen wierd en haer wederpartijen, onder het dorp voor hare oogen verscheenen, zendende haer daer en boven nog een briefje, gesloten met drie zegels, tgeen zijn die gelegentheijt, en niet der mogten openen waerin zijn nader bevel, en wat Haer dan te doen stond, aangehaelt was. — dese buij was naulijx over, off een andere volgt deselve met harde schreden naer, want eenen mannekanne van Carbaffa (nu van daer gevlugt en woonagtig tot termane/ bragt tijding, als dat den bewindsman parnouw van rakouw, in aller stille door tonquenak, na timor en Coupang was gezonden, met agt stuckjes gout, om waer tt mogelijk door deselve, de dorproogjes, der Zonnebaijers Coupanesen, en amabiers aan hare zijde te trecken, en tot 'etverderf van termane te bewegen, dog dese schuw Voor de zoodanig een schelmstuk, wesen hem af, maer in tegendeel zond de vrouw van amasoezang cna sassi gen. t aende vrouw van tonkanak; ba-a-lia, een geel armosijn, een patole en een basta, ten eijnde zij Haar man zoude tragten te bewegen van zijn boos voornemen afte staen dog dese eer vergetende schelm, wist met tonquarak, de dorp volkeren, zampt de bevelhebbers tot bulba en Carbassa, wel haest wat anders wijs te maken, met te zeggen, dat de voorgenoemde dorpvoogjes haer Verloff, tot et verdelgen van termane gegeven hadden, en tot teken der waerheijt, dese vereering hadden na herwaart gezonden, dit met het voorgaende zeggen van tassin doffe eenigsins overeencomende, deed him 'tselve vast geloven, en geheel aende zijde vantonkanak vallen, die hier door aangemoedigt met haer het dorp batuitie instapt, alwaer hij belamme en zijn broeder nossokedo, door parnouw en gewas Eenen
Van Timor ond:r dato 24n augusto 1686 Van Timor Ondr dato 29en Aug. o 1686. — eenen yo Poj, liet afvragen, off sij het met hem, off niet die van termane wilden houwen, dese over zoo een onverwagten voorslag, ontstelt, gongen aanden ingang van't dorp bij hem, en beloofden, nademael zij tegens zoo groot een magt niet bestaan en Conden, in alles zijn begeren te zullen opvolgen, hem na s' Lantswijse in teken van opregte meijninge twee goude oorhangers vereerende, die hij aannam en aanstonts weder overgaf, onder 'sseggen Ik gelooff u welen vertrouw dat gij mij helpen zult, dog hoe ver dit gelooff gonk bleek, als wanneer hij hem aanstonts van zijn oppervoogdijschap beroofden, en 'tselve aan balibiti, sijn stedehoudertje overgaff, oog zoud hij zijn gewoone boden parangi en ritisauw, na het dorp Lande, om dat dorpvoogje, nevens zijne bewindsluijden, almede tot het aenbinden vanden oorlog, tegens die van termane te bewegen, dog deese daer geen reden toehebbende, stopten de ooren voor dat onredelik verzoek, en vroegen waerom sij op die luijden zoo gebeten waren, daersij op antw: om dat zij tonkonak uijt het dorp gesloten en boffi gevangen genomen hebben, dog dale het stedehoudertje aldaer dese tengens niet komende verdragen, zijde dat zulx onwaaragtig was, dat die Vantermane tonkonak buijten het dorp gesloten hadden, en aangaande boffi die hebben de Inwoonders van Carbassa selfs gelangen genomen In handen van s. r tange overgelevert, waerop zij antwoorden dat zij zoot wil wij moeten oorlogen, alzouwmen ons al 'tzamen den hals afsuijden, wij zijn nergens voor bevreest, alwaar tschoon, dat wij van d' alder hoogste boom te pletteren kielen, Waerop dale Wederom vroeg, off zij wel wisten dat daer twee Hollanders, als veijlige waernisse waren, daer hij Ia op antw. t en dat sulx maer alleen was om haar d' oogen te verbanden want parnouw tijding gebragt Had, als dat s.:r tange hun 'werdelgen der termanders, en naam vande E: Maatschappij had toegestaan, dog dale wel wetende dat zulx onwaaragtig en al te bot gelogen was, antw. tis wel als wij een schip vande E maatschappij voor de stranden van rackauw zien, en die daerop varen, ons van u seggen volcomen versekering doen, zoo zullen wij u voetstappen volgen, maer tot nog toe willen wij niet, waerop zij Noort laast antwoorde tis goet, op morgen zullen wij met den eed en onse vreugde maeltijt voorwaren, wanneer die gedaan is, en gij Comt dan tot ons, zoo sullen wij u verstoten, gelijk als die van termane, tonquarak verstoten hebben, gijlieden steunt op zodok; wiens tong al lang afgesneden, In't huijs. vande maan (tgeen haer afgoden tempel I/ is opgehangen, met welken manier van spreken te kennen geven willen, dat zijn woorden niet meer geooft, sij veragt, als onwaardig bij de E maatschappij en ijder een gehouwen wort De zon hadden dag daeraan nog nauwlijx met zijn aangename stralen verligt, off men teeg aan 't buffel slagten, vroljk zijn, en den Eed op dese Wijse, ten overstaan van die van bulba, en gedwongene batuisiers, ten huijse van tonkanak te doen, die een kulse kan gevuld met Carje zap inde hant nam, en soudenbloet daer onder gemengt hebbende, wat gout van zijn hals smeet, benevens een stuckje hout, vande steijl staande aan't hooft des huijs, als mede vande trap, dit gedaan zijnde nam hij een hollands mes, en stak het selve met de punt omlaag daerin, sprekende doen met opgeheven stem dese woorden, wij sweeren bij onsen god, dat wij de E. maatschappij Voor Eeuwig afvallen, en nooijt meer met Haer te doen willen hebben, en zoo ijmand van ons, wederom hun tot
Van Timor ond:r dato 29n Augustij 1686 Van Timor onder dato 29en aug. o 1600. tot deselve gaat, die moet ellende op Eelende ontmoeten, de souden verscheuren hem, om't gout worde sij verdelgt, door de steijl zijns huijs verplet, en door 't stael gedoot, noijt betrede hij de trap zijns huijs met zegen, waermede hij zijne ouwe bek daeraan zetten en dronk, tgeene d' andre hem gezamentlijk nadeden. — Den taelmannen op dese tijding, hun aanstonds reijsvaardig makende, om de regering tot timor en Coupang dit aante dienen, ontfangen zoo als zij meenden in te stappen zeeker briefje, bij s. r Ian van Heden ges. , in 'twelke haer belast Wiert, tonkanak aanteseggen, dat hij aanstonts na timor Comen zoude, om aldaer met den gezaghebber, over eenige zaken, zijn perzoon en welvaren ten besten te beraadslaan, dog de dorproogjes bedugt dat haer Eenig ramp mogt overcomen, wilde niet toestaan, dat deselve na derwaert gingen, maer zonden naer Carbafsa haer Gewone bode lossi gen:t, om't opperdorpvoogie bakattik, van daer 'themwaarts 't ontbieden, die des anderendaags met zijn stede houdertje en den bewintsman Noik, aldaer verschenen zijnde, bij haer versogt wiert, hij wilde hun de behulpsame hand bieden, en tonkanak op Wien hij heel Vermogt bewegen, na timor en Coupang te gaan, om aldaer met den gesaghebber en raad te beraadslaan, over zaken 'tzijnen besten dienende, en zouw het Chialoupje de steenbok toe zijn Comst, voor termane blyven leggen, dit nam hij aen en vertrok weder na zijn dorp van waer hij zijn gewoone boode boesia genaamt, met eenen na-a om dese boodschap te doen, na rackauw en ton kanak zend, die haer voor zijn woning ziende, vroeg van Naer hare komst was, daer zij op antwoorde van termane, hij dit hoorende, verbood haer Niet in huijs te Comen, nademael hij met dat volk in oorlog was, dog zoo sij iets te zeggen hadden, konden zij hare boodschap zonder nader te komen volbrengen; 't geen zij deden; waerop hij antwoorde, segt die van termane als ik na Coupang gaan wilde, heb ik selfs een vaertuijg, tgeen mij daer brengen kan, zonder dat Ik door haar dorp mijn weg behoeff te nemen, dog dese bode uijt dit verkeert antw. vattende, dat hij meenden, dat die van termane hem riepen, om na Coupang te gaan, seijden die vantermane laten u niet roepen maar de E maatschappij die u spreken Wil, waerop hij antw:e tis wel, ik zal comen, op dit bescheijt stapten die van termane in vertrocken natimor, om aende regering aldaar bekent te maken, wat van tonkanak en zijn gandschen handel was, alsmede om tegens hem derwegen te betuijgen; indien het selve ontkenden Wilde, gaende zadok met een vaartuijg na Lande, om de dorpvoogies aldaer ten dien eijnde Mede over te voeren tonkanak, inmiddens volbecommering niet wetende off na timor en Coepang gaan wilde off niet zond na Lande de voornaamste bewinds luijden zoo van rackauw, bulba als batuisie, met een aansienlijke magt te paerde, om de Coupanesen poinemias en Coi gen. t (die met het vaertuijg vanden vermeijnden der sterke drancken aldaer Lagen) aftevragen hoe het op Conpang stond, en off het voor voor tonkanak welveijlig wesen zoude, na derwaert te vertrecken, daer dese geslopene boeven op anwoorde Ia laat hij maer gaen, want binnen drie dagen zal hem het hooft van zadok in handen gelevert worden, volgens het besluijt der drie dorpvoogjes aldaer genomen, tonkanak hier over Verblijt, kost egter dit seggen, zonder sijn getrouwe parnouw nog andermaal na derwaart te zenden, Niet aennemen, doorwelke hij haer ernstig let afvragen, Odo off