Van Ternaten den 30en augustij 1681. en papieren naar batavia en u Ed:e hoog achtb: aff te vaardigen voorneem was om die van Ciauw het ombrengen vande elff man van 'T oorlogs fregat 'T. ontroerdt Ternaten, betaalt te setten, als mede om hun dus — vast van d' een en d' andere handt te benauwen— ende hun met eenen van alle derselver vaartuijgen t'onzetten, staat makende noch voor den bestemde tijt van 't vertreck van 't schip, die te sullen connen affkacken Ten welcken eynde verscheijde vaartuijgen van gammecnorra mede gebragt, en 't jackt 't voorhout met ettelycke andere mondt en crygsbehoefte van daar — halmakera om, voor aff naar Cauw gesonden waaren Bobane ofte den hals tusschen Dodinga ende de Zuijt Zee, is, maar een uure gaans, en siner tusschen beijde maar Twee bergtens te beklimmen een kleij-ige — en een klippige, die de hoogste wel is, dogh beyde even steyl Desen hals en bergen over, wierden alle de mede gebragte vaartuijgen tot in d' andere zee gesleept alwaar het Jackt voorhout tusschen den 20e en 25 July verdagvaardt was, gelijck den 23' daar verscheenen is, waar — mede den gouvernr dan oock te gelijck met de — vaartuijgen en cuygsbende sonder eenige vremde hulpe, naar Cauw seijlder, t volck Landen deedt, en 't oorlogs fregat geheel ledigh maeckte, — t welck over den drempel en op stroom hielp, voornemens 't selvigh tot Cauw toeop te werpen. dogh — bleven ter halver wegen daar mede steken, hebbende het met de mede gebragte vaartuijgen tot 24 stx: zoo kleijn en groot, het verders moeten affsien, waar— mede eenlyck de helft te gelyck conde opgebragt werden, soo dat d'eene voor d'andere naar in twee togten maar sonden met den anderen vereenigen Dese stroom op tot Cauw kan men anders in een dagh, soo wanneer 'er geen al te harde afwateringe— en is, opkomen: dogh den vyandt hadt deselve tot
Van Ternaten den 30' augustij 1681. tot verschijdene Plaatsen, soo swaar toegekakt, dat 'er— beswaarlyck openinghe in te krijgen was, en gaff het een swaar, verdrietig, en moeielick werck, dus onder — waater te moeten arbeijden, zoo dat een gantsche weeck— daar mede toebragten en spilden, aleer in Cauw, — geraackten, dat anderzints maar 4½ myl van 't sttandt aff is, — Alles wierdt verlaten gevonden en was den vijandt de — stroom hoger op (gelooflyck naar Pago en Tobelo, gelyck dien wegh uijt de stroom weder toegekackt vonden) met der selver vaartuijgen gevlugt, en viel 'er niets— voor, dan dat den gouvernr met twintigh man, dewelcke by sich hadt, in een der dorpen door een hinderlage van den vijandt overvallen, omsingelt en hertneckigh — aengecanst wierdt, dogh naar het sneuvelen van die ofte vier der stoutste voorvegters, zoo verslanden de verdere en maackte ruijmte voor de cogels sonder datter een eenigh man verloren; hebbende den vyandt 10: ofte 12. vergeefsche musquets schoten gedaan, eenlick wiert den luijtenant Oliviersz alweder — gequest, soo mede een sergiant, beijde in den arm— de eerste met een Pil off werp schicht, d' andere met een houwer, egter beijde van geen beduijden— Alle de dorpen zin verbrandt geworden uijt gesondert den grooten Tempel, dat op een bergh in 't moorsch— gekuckt en hunne vestinge stondt, om by nadere en betere gelegentheijt d' onse tot een vostinge en Jnquartieringe te konnen dienen. want hebbende aldaar zoo veel tijdts buijten— vermoeder 't zoeck, ende de maans juli daer mede ten einde gebracht, soo sorgde den gouvernr dat hem den tidt soude mogen ontbreken, dewelcke wel nodich hodde tot het affvaardigen van 't schip tw: van middelb: met de behoorlijcke bescheiden, te meer van cauw tot bobane toe, door de gestadige Zuydtweste winden die 'er woeyen byde windt het mosten ophalen, en daar mede oock al eenige dagen stonden 't zoeck gebragt te werden soo dat
Van Ternaten den 30e augustij 1681 soo dat van de noodt een deugdt maken, ende den vyandt een wyle most laten rusten en adem — scheppen, latende egter de stroom van cauw bezeth — op dat der selver vaartuijgen niet en mockte komen te ontsnappen, en aande opperhoofden zoodanige — nader Last brieffie als in't aanhangsel vandat springtockje tevinden is, voornemens naar 't affvaardigen van 't schip Ew: van middelb:r en 't bekomen van meerder crygs gezellen, die van amboia waren versogt geworden, als d'overcomste vanden coninck van Tarroena, die mede volgens becomene berigt in Ternaten verwagt wierdt, den vyandt van beyde van 't landt, en van het Oosten en van het westen te gelyck aan te lasten, om met der haast een— eynde deser verwarringe te maacken, hebbende door Ervarentht het tegendeel alhier bevonden van — 't gene de amboineese vrunden in haare jongste aen ons vanden 12 July hebben gelieven aan tekalen, namentlick dat wi jmmers soo wel als de jngesetene — over bergen, doorboscken en moraschen over weg, ende den vyand over al by comen connen, selfs is — gebleeken dat Jn die korte, doch swaare marsch— van Ismola naar de binnen zee van weda d' orlse alle de bondtgenoten aff en voorbij gingen, het welck soo 't noch maar een halven dagh geduurdt hadde, volgens hunne eygene verklaaringe, geen van hun allen meerder en zouden hebben connen volgen, dogh dit moeten wij mede bekennen dat die beide Crigsbenden, zoo van soldaten als matroosen, alle jn't gaan g'oeffende fluxe — rappe gaften waren, zijnde de vaddigste inde — guarnisoenen verbleven, waar aff 'er ettelijcke in— dit laaste springk togte, hun zoom en traaght als— onbehondentht genoeg hebben laten blijcken; waar — omme dan oock in't welnemen van u Ed: h: a: des te ruijmer getal naar batavia te rugge keten — laten Oock soo is 'er groot onderscheyt tusschen het ylandt Bouro