voornamentlijcq die uijt Persia, de reste mach voortaen wel werden geexcuseert, ten waere ijets vreempts dat voor desen noijt in Japan geweest is, — De Curassen voorden Raadts heer Taeckemondt ende Commissaris Inoije 't sickingode hebben, principael het gegraveerde met verwonderinghe aensien, twijffelen niet offt sullen aengenaem sijn, doch alsoo deselve geen Ringh cragen bijgevoecht sijn, ende dat de geeijschte Pistole snaphaentjens (op- eenen tijt geeijscht) mede noch uijt Nederlandt toecomende Jaer te verwachten staen, hebben geresolveert gemelte Curassen desen Jaere onder ons te houden, met jntentie die 't naeste Jaer nevens de snaphaentjens, en Ringscragen, zoo die noch in esse zijn, gesamentlijcq met meerder Eere en aengenaemheijt te presenteren laeten, — Den vierwercker, Jeuriaen Jans van Bremen, hebben om zijn Const te proberen te wercq gestelt, ende zullen den selven (alsoo den Constapel Christiaen Muller in Batavia getrouwt zijnde, op zijn versoeck vertrect, ende de Maijt noch meer mortiers gieten laet, die mede geschooten en geprobeert moeten sijn, mitsgaders omme te bevinden wat aengenaemheijt sijn conste van vierwercken bijde groote baeren zal) alhier behouden, — De 100: str Rochevellen, Costende 500: Realen van den Capiteijn Gosusemon, leggen nevens alle des Comp. s Rochevellen, volgens Jaerlijcxe gewoonte noch versegelt, wij zullen deselve naer gedaene visitatje door brieffkens te trecken aen den meest biedenden, ende niet aen Josusemons Broeder beneficeren, alsoo vertrouwen dat al mede naer den aert der Japanders meer naer eijgen, als sijns Broeders voordeel uijtsien zal, — De Modelle vant Roopaert en Ivooren stucxken, als mede een do van een dommecracht, sijn aen den Raadts heer Taeckemonde diese besteet heeft gesonden, twijffelen niet offt sullen door haere aerdicheijt ende goede proportie seer aengenaem sijn, — De Glase Ramen willen niet vander handt, die desen Jaere met Banda becomen hebben, syn Insonderheijt de geschilderde Ruijten, zeer veel, Iae meer als de helfft gebroocken, voorsz Glaesen sijn wel met goede insichten ende op goet fondament geeijscht, want een slechte Raemglas niet minder als e 14: ijder te gelden plach, ende alsoo dit een Coopmanschap is, die niet anders als door Heeren en Edelen gecocht ende gebruijct werden, welcq door ijemant wijs gemaect sijn, dat tegens glas te sien, krencking in d'Oogen Causeert, hebben weijnige remedien om ons de selve quijt te maecken, ten waere geldt om geldt, welcq met een gedeelte voornemens blijven int wercq te stellen. — Den keijser heefft ons door den Raadts heer Saeckemondonne en den heere
Heere van firaudo geordonneert op sijne costen noch 7: Mortiers te gieten Namentlycq 6: middelbaere als de 2: dit voor Jaer vande Compe genooten, ende eenen grooten, waer van den Granaet Ruijm 200: Cattij weecht, welcke preparaten eerstdaechs int wercq sal werden gestelt, Tot welcken eijnde wij den Constapelsmaet, hans Wolff van Olm, wiens verbonden tijt in Iulio verleden geexpireert is geweest, en hij omme verlost te mogen werden seer hart aenhiel, doch effter om dese mortiers noch te gieten niet gemist werden mocht, maer 't sij bij wille offt onwille te blijven gedwongen wert, met advijs van Raade ten respecte van sijne const, en Couragie in dat treffelijcq wercq te geven, in qualiteijt van Constapel ende van 14 op 24 gul ter maent verhooget hebben, voor welcke benefitje het Geschut gieten ende dit Jaer over dienen sal, — weijnighe daegen Naer ons vertrecq uijt Jedo, Is absolute Resolutie ende sententie bij sijne maijt (Naer dat alle vraegen en antwoorden inde vergaderinghe tusschen de Raadts heeren ende ons perfectelijcq geexamineert ende wel begrepen hadde) over de portugesen geproclumeert, als bij het schriftelijcke Bannissement aende Coningen en heeren des geheelen landts, tot de heerlijckheijt firando incluijs gesonden, blijct, waer van ons mede de Copie door dese Regenten vergunt, en Int dagh Register gestelt is, — Om welck Bannissement te volvoeren, den Raadtsheer Othaa Bitchioudonne als Commissaris vande maijt naer beneden gesonden, ende op — ulto Augustij in Nanga sacquij aengecomen is, gemelten heer zijn wij, volgens 's landts wijse met een eerlijcke schenckagie te bewille comen gegaen, alwaer wij hebben gesien, dat den tweeden dagh naer sijn comste 5: der principaelste portugesen, mitsgaders de twee Over Jarige Capiteijnen Maijoors int Rechthuijs voor sich ontbooden, ende des maijts ordre in volgender manieren voortelesen gelast heeft, — Door u: en uwe Landt werden noch tot opheden ( boven dat sulcx zoo strictelijk verbooden is) gestadich Papen in Japan gebracht, — Welcke Papen ende haere leerlinghen, van u en uwe landt om haer voornemen te volbrengen, gesecondeert werden, — Waer uijt Ontstaet, den Onderdaenen haeren plicht veranderen ende veele menschen inde doot vervallen. — Om welcke Redenen ghij alle luijden des doots sijt, ende zoude de keijserlijk Maijt u recht doende dooden, doch uijt genaede geefft u het leven, ende mandeert
mandeert ghij sult vertrecken, ende niet weder in Japan comen, Breecket ghij- daeronboven dit Gebodt, soo wert u geschieden, 't geene nu verdient hebt, — De Portugesen met de Traenen op de wanghen, antwoorden, wat de keijserlijcke Maijt gebiedt, dat geschiede, doch drucket ons de droeffheijt voor uwe hoocht te seggen, dat wij wenschen d'overtreders der Japansche gebooden met de Doot strafffet, ende de onschuldige in dese saecken evenwel de vaert in dit landt toeliet, want Maccauw sijn voetsel van Japan heeft, ende wij genoechsaem alle, bij missinghe van dese vaert, inde uijtterste miserje te vervallen staen, Doch dese antwoordt wert niet gehoordt, maer gelast men soude haer de drie puncten haerder misdaet, en sententie van Bannissement, in portugeschot taele getranslateert, ter handt stellen, op dat sij de gelegentheijt van haeren staet grondich sien en overdencken zouden, gelijcq geschiede, waer naer te vertrecken geordonneert werden, scheydende alsoo de Capiteijnen Maijoor, en de 5 nieuwe gecomene portugesen vanden anderen met Natte Oogen, — Desselven daechs sijn oocq alle de schippers, en hooffden der Chinesen, geene uijtgesondert, int recht huijs bij gemelten Commissaris ontbooden, te comen hooren, wat sijn Hoocht, uijt den name vande keijserlijcke Maijt, haer te gelasten hadde, welcq mede 't naervolgende voorgelesen, en daer naer schriftelijcq ter handt gesteldt wert, te weeten, — Over u Is het Gebodt gegeven, van gheen Christen Papen noch haere leerlingh in Japan te voeren, welcq Gebodt bij desen verstercket, en met dese articuler vernieuwet werdt, dat ingevalle voortaen bevinden een do Paep oft ijemant van sijnen aenhancq, Item zijne Ornamenten, ofte eenige gereetschappen, geschriften van die materje, zonder insien van wat spraecke daerse in beschreven sijn, met ijemant uwer vaertuijgen in Japan gebracht werdt, zoo sal dat vaertuijch met alle datter in is, ende alle die daermede gecomen sijn, verdorven werden, Is dan noch Iemant alwaer hij van desselffs vaertuijch volcq, den welcken de saecke aenbrenget, die sal vrij gekent, en rijckelijcq met silver vereert werden, doch zal dat vaertuijch goedt en resterende volcq, van geen straffe vrij sijn, Daechs daeraen werden wij bij voorsz Commissaris int rechthuijs ontbooden, — alwaer ons dit volgende articul mede voorgelesen wert, Namentlijcq De Christenen leere te verbreijden, wert van sijne Maijt op het alder strictelijcxt verbooden, welcq verbodt u wel te bevroeden staet, ende geen Papen noch Convent leecken, off persoonen die de Christenen leere verbreijden, met u herwaerts voeren, want ingevalle ghy dit Gebodt breket ende