Van Carbasoara den 19:' febr Ao 1680mantrijus, naar batavia te vertrecken, en zijn Cris voor haar hoog Ede voeten neder te werpen, en in zeer groote misnoegentheijd was, onzeker wat te doen of te laten had, zoo hebben wij niet malkanderen goet gevonden den Cap:n Leeman en Cap:n Lieutenant Eijgel, aan zijn Hoogheijt (quan suijs om hem te besoeken) af te vaardigen, de welke bij hem zeer wel ontfangen, en zulcx hem boven maten betuijgende aangenaam te wesen heeft zijn Hoogheijt zeer gedoleert, over de doodt van den E: Heer Commissaris Jacq zalr en d' andere officieren, zeggende dat zijn leven, en persoon met geheel Java niet betaalt konde werden, dat hij al zijn landt, mantrijns, volk, en alles des E: Comps eijgen waren, en daar van naar haar believen disponeren konde, en diergel: verscheijde malen Repiterende, dat hij zeer voor de toorn van haar Hoog Ede dugtende was, waarop de gemelte gecommitteerde hem wederom te gemoet voerden, dat hij voor d' Ede Heer gouverneur generaal, en Raden van India, niet bevreest behoefde te wesen, dan het zijne vrunden en bondtgenoten waren, die niet anders voor hadden en betragten, als zijn Hoogheijt desselfs Rijk en geheel Javas welstandt, dat haar Hoog Edn zijn maijesteijt tegens alle zijne vijanden (gel: zij— bevorens, en tot nog toe gedaan hadden. ) wel beschermen, en maintineren zouden, dat wij Reets tot dien eijnde, met zulken aansienelj magt, nog alhier waren, en dat hij ons, waar hij ons maar 't zijner dienst benodigde, geliefde te commanderen en gebruijken, dat wij zijn Hoogheijt tot de laaste man, niet verlaten, maar met hem leven, en sterven zouden, en dat hij derhalven e maar gerust stellen, en alles wel gaan sou: 't geene zijn Hoogheijt met een uijtstekende vreugt, en genoegen aan hoorde en verzekerde, dat hem dat geen kleene vreugt, en troost was te horen, ook wel wetende, datter buijten d' E: Compe geen Heijl, voor hem was, waarna eenige andere discoursen van minder belang, de gecommitteerde hun afscheijt namen, zeer vrundel: bedankt en door zijn Hoogheijt bij de handt, en voorts door alle de mantrijns, tot buijten de voort des passebaans gereconduiseert wierden. 't zedert heeft zijn maijesteijt ons 2: dagen daarna in de pagger zelfs komen de visite geven, alwaar hij op de meest majestueuse wijse, die ons naar tijts gelegentheijt doenelijk is geweest, in 't werk te stellen, ontfangen, ingeleijd, geplaast, en beneffens zijn
Van Calbasoura den19e fbr 1180 zijn soon, en mantrijns, met hart broodt zuijker beschuijt, kaas, boter. wijn en bier geregaleert geworden is; en nademaal de voornaamste Raadspersoonen, volgens pligt, bij zijn Hoogheijt bloots hoofts bleven zitten, zoo gelaste hij aanstonts, dat zijn mantrijns insgelijx hunne mutsjes afleggen zouden, gel:jk geschieden sij beklaagde andermaal de doodt van den E Heer Commissaris tacq zalr verklaarde dat hij met believen, van haar Hoog Eds zijn Rijk aan zijn soon over geven, en naar mocha varen Wou, om het graf van den propheet mahomet te besoecken, en een Heijlig te worden dat hij tot dien eijnde al ordre gegeven had, om schepen, tot zijn transport, op Samarang te laten bouwen, en diergel: daar wij niet veel op goet vonden te antwoorden zijn Hoogheijt verhaalde ook dat de moordenaar sourapattij in zijn schouder gequest, voor in en agter weer uijt geschoten was, (maar wij bevinden die tijding omseker) en dat hij alomme ordre gestelt had, om hem te bezetten, en 't zij levendig of doodt in 's Comps handen te leveren, dat hij ook aan een ijder, en over al bij beckenslag had laten verkondigen, dat al die geete, die het hooft van sourapattij te voorschijn bragt, tot een mantrijn verheven, en zoo hij een mantrijn was, met 4: schone dorpen, en een Heerl: naam begiftigt, en gehonoreert zoude werden, zijn Hoogheijt berigte ons ook, gem: schelm met zijn aanhang naar de kandt van Cadirij gevlugt, en geretireert was, maar dat hij alomme zulke ordere gestelt had, dat zijn volk hem wel in handen zoude krijgen, dat wij voor een Rodomontade op namen, want hebben zij hem met 10000: man, in een huijs bezet niet konnen dweingen, hoeveel temin sullen zij dan, in 't open veldt, konnen doen, en 't is ook baar blikelijk genoeg, dat geen 10000: Javanen. zig tegens hondert balijers zullen durven opposeren, wij laten staan hun gevangen nemen eijndelijk naar dat zijn maijesteijt, met zijn soon, en de voornaamste van zijn mantrijns, al Redel: van het hun voorgesettene genuttigt hadden, is zijn Hoogheijt met Respect, en eerbiedigheijt wederom gereconduiseert, doende ons in teken van dankbaarheijt, voor het genotene goet onthaal aanstonts na zijn vertrek, met eenige koe, en Herte beesten, Rijs en andere provisien beschencken, zijn soon de smaak daar van weg gekregen hebbende, is al meermalenn op een ontbeijtje komen besoeken, dat hem dan voorgeset werdt, en in zulker voegen zullen wij Hoog Ede Heeren, het in dese presente Constitutie des tijds, in alle vrund
Van Caseba Soura den 19e fe 1686 vrundschap, gedienst, en vrundelijkheijt, tot u Hoog Ede ordre, en dispositie bekomen, tragten gaande te houden, en ondertusschen wel op onse hoede blijven, goede wagt houden en niemandt vertrouwen, want waarl: daar komen ons dagelijcx zoo veel gerugten, praatjes, en diverse Rapporten, van dese en gene (het zij dan goede of quade geintentioneerde) te voren, dat wij daaruijt het minste besluijt niet konnen nemen, of wij onder onse vrunden, of vijanden zitten, 't is altijt wel te geloven, dat zoo Godt de Heere hun de magt Couragie of vermogen gaf, dat de Javanen niet veel swarigheijt zouden maken, om met behulp van de balijers, ons al tesamen den hals te breken, maar of den sousousounang daaraan zoude willen participeren, moet wij twijffelen, dog dat sommige mantrijns, zulcx wenschten, en geerne sien zouden, is wel te dugten, maar godt de Heere (zijn wij versekert) zal zijn volk in der Heijdenen handen, niet overleveren, dog de vervaderl: aanslagen hunner Herten zonder wijfbel metter tijdt, wel aan den dag brengen, ondertusschen is het zeker dat de sousouhounang seer voor u Hoog Ede Commissaris tacq bedugt is geweest, hebbende door sindoeradja en andere grooten, door verscheijde listige manieren Ja zelfs door goede beloften aan dese, en gene, getragt, van zijn E.:s jntentie ordere en voornemen, onderregt te mogen ontfangen, en eenige openinge te krijgen, maar vermits opgem: zijn E: daarvan alleenig maar voorsien, en niet gewoon was, van toekomende zaken, veel te spreken, veel min zijn ordre en jntentie, te openbaren, zoo mogen wij altemaal wel verklaren, daarin zae blindt als mollen geweest te zijn, en het schijnt dat de sousouhounang derhalven swervende tusschen hoop, en vrees, eijndelijk siende, en vresende, den ernst van den Commissaris en de Compn mogel: heeft moeten Resalveren zijn (Godt weet wat voor een) gemaakte verbondt, met sourapattij te verbreken, en hem zijn geweer, af te vorderen, om hem dan, als tot een sacreficie aan d' E: Compe, en desselfs Commissaris op te offeren, maar die losen schelm zulcx mogeljk wel voorsien hebbende, heeft (wel wetende dat hij des doods duijsentmaal en alle genade onwaardig was) lever willen Resolveren, met alle de zijne, met het geweer in de handt (niet ongetroken aan.