Amboina het is gewenst dat de macassaren voor die tijt sonder eenige verdere vijandelijcke attentaten in werck te stellen, dus uijt de oosterse quartieren sijn gescheijden, waerdoor wij tijd hebben gecregen, om tegens haer boose raadslagen in toecomende aen te wercken en tot de meeste versekeringe van v: Ede soo kostelijcken en waerdigen staedt inde oosterse landen, soodanige ordres te stellen, als tot de behouden is van dien vereijst wat dienaengaende in raade van India geresolveert en effectivelijck bij der hand genomen is, daervan sullen hieronder op sijn plaetse verclaeringe doen, en in generale termen de Substantie van dien verhalen, alvooren in ordre vervolgende de saeken raekende de provintie van amboina int bijsonder, beginnende eerst met het nagelge was aldaer als wesende, 't voornaemste daer d' E: Compe in die daer vanprovintie aengelegen leijt, hebbende wij V: Edle te adpiseren, hoe dat den voorleden jaere, waer voor de heere gedanckt sij, soo opulenten en rijcken, Nagel eogst ginder gevallen is, deselve een heerlijcke quantiteijt, van over de achthondert een en tseventig duijsent ponden uijtgebracht heeft, waervan wij met de voor aengetogen drie schepen, Nieupoort, meijboom, ende Brouwershaven, 818957: lb: alhier hebben ontfangen de reste wesende 52800: lb: is door gebreck van scheeps Ruijmte in amboina overgebleven, men hadde gelijck wij v: Ede per onsen Jongsten hebben geadviseert, maer staet gemaekt op een gewas van omtrent de 770: bharen sgaders pitain anvij 13:
14: Amboina: 770: bharen, ofte 385000: ponden, welcke gissinge als nu te blijcken comt, wel 486000: lb: te weijnig genomen is, en waeruijt af te meten sij, dat op de jaerlijcxse nagelteelt gants geen rechte Calculatie en can werden gemaeckt, voor dat de leverantie van dien geschiet, sijnde ons van daer als nu (: apparent uijt dien hoofde :) niet geadviseert, wat quanti teijt het gewas vant Jaer 1666: wel uijt te leveren stont, sulx wij V: Ede daeraff ook niets sekers be richten connen, moetende daerjnne den Zegen des heeren afgewacht worden, nae den gemeenen loop plach op soo grooten gewas, alsser jongst is geweest, een slechten oegst tevolgen, evenwel en meijnen niet die soo gering sal wesen, of we sullen daermede niet alleen tot den inlandsen handel strecken, maer daeraff een goede quantiteijt nae nederland connen senden, v: Ede becomen als nu over dese Retour Vloote verdeelt 400: Oponden, van dat Costelijcke Cruijt, 'twelck Godt geve behouden overcomen mag, ten eijnde d' E: Compagnie de gebreckelijckheijt van Nagelen, daerse reets ginder in vervallen sij weder wat moge te boven comen, sommige schrale gewassen dieder tevooren sijn geweest, hebben ons vrij becommert gehadt, dat bij continuatie van dien 'tselve groo te verlegentheijt soude konnen geven, maer de voornoemde leste opuilentie heeft ons daerinne we der wat gerust gestelt, ende op het vertoog ende gevoelen vanden gouverneur, ende den Raad vastelijck
15: Amboina lijck doen gelooven, het met de aenplaeting van Jonge nagelbomen, nu soo verre gebracht is, dat het eene jaer door het ander voortaen meer nagelen uijtleveren sal, als in de geheele werel sullen te vertieren sijn 'twelck sekerlijck volgen moet, bij aldien de jonge plantagie (: gelijck oogenschijnelijck doet :) haer vrunht begint tegeven, en dat van Jaer tot Jaer gewisselijck noch toetenemen en bij het Langer aenpoten van jonge boomen soodaenig te accresseren staedt, d'E: Compee int eijnde met den overvloed verlegen wesen, en oock wel licht aen menschen ontbreken sal, om de Culture van dien te beheerschen ende machtig tewesen, alsoo den Landsaet Juijst niet gewillig is, all sijn tijd in den aenqueek van Nagelen te besteden, maer ook andere besorginge voor sijne huijshoudinge ter hand heeft tenemen, soudende deselve int laetste, met dus daenig sonder eijnde aen te planten, wel moedeloos connen werden gemaekt, dese en meer andere goede redenen en jnsuchten die v:Ede breder uijt het advijs des gouverneurs, ende den Raat, believen nae tesien, hebben ons gemoveert te resolveeren, het vorder aenplanten van jonge nagelbomen, voor een â twee jaeren te surcheeren in welcken tijd men genoug sal vernemen, of de eijgentlijcke gesteltheijt van dese saeke soodaenig is ende aenden dagh comen sal, als bij de gemeene Opinien gesustineert wert, met welcke preuve te nemen, sonderling niet te versuijmen is, alsoo (: bij aldien assen