te verrichten den tarnataen en ouerheyt vant Eylant door ontsach, d' jnwoonderen beter opt nagel plucken als nu houden t' ouervoeren der seluer gevoecheb connen belet werden douer— treeders van dien Jngevalle bi den Coninck (:off d'ouericheijt onder de welcke die sorteren :) met gestraft wierden als sochte middelen niet helpen hun daer toe constrijeren, off door ons sigh selfs geschieden connen t' sal misschien in sulcken gevalle woke voort eerste haer wat vremt schijnen, dan wy syn van gevoellen t' eene mes t' ander wel inde scheede houden sal, ondertusschen d'ontsachelycheyt soo veel plaets inde gemoede b ren van d' jnwoonderen nemen, dat daer door t' heymelyck vervoeren der nagelen belet, ende aerlycx goede Partye becommin soude werden, Den tyt wil Leeren, wat daer niet jn Amboyna gevoordert werde, waer naer ons hier oock reguleren connen Wttet extract vande missive aene Heeren Majores jesz discourerende op de saecke vande molucq ende t'redres van dien, bevinden naer ons verstant des tarnataens maxuna en ooghmerck ten rechten getroffen, ende door v Ed: de Compe aengewesen als oock de middelen die van onser sijden tegens haer valsche gronden ende quade proceduren voor eerst dienen gebruijckt, en int werck gestelt te werden, derhalven souden, met u Ed: van aduijs wesen by aldien de gecomen subsidien, wttet vader Lant sulcx lyden connen, Gelyck verhoven jae, dat mette naestcomen ende schepen, een goede macht van 3 a 400 coppen bouen t' garnisoen voor eerst ten minsten herwaerts gesonden wierden, wy t' wyffelen niet oft den tarnataen sal daer mede wel in ontsach te brengen wesen, d' oncosten ten respecte van quantiteijt nagelen die daer door apparentelijck meer als nu in onse handen te commen staen, de vliegende tochten nae Gangy, mindenamg ende andere quartieren, om volck mette wapenen te con questeren, niet alleen ryckes daer by gewonnen, maer oock t'voorder oogemerck gevoirdeert werden Setten Tarnataen in openbare oorloge te treden achten wy oock hans ongeraden, om redenen bi u Ed: gealligeert ten ware selfs eerst begonde, daer toe wy meynen hy niet licht veruallen sal vermits them immers soo qualick als ons in desen Jegenwoordigen tyt tonpas comen soude syn oogemerck is, met schyn van weinich wel doen, de saecke dus gaende te houden, onder tusschen met ten
tusschen den spanjiaert ende tydorees niet geheel t'abandonneren, maer met hope voeden, om sich ter gelegen der tyt (: als siet ons daer mede niet langer contenteren can) te behelpen, oversulcx souden wy d'onsachlycheyt vande wapenen voort beste oordeelen, om door dien middel tot voldoeninge van de contracten te bewegen, want eens met hem den oorlogh byderhant, genomen wesende vrmits haren grooten omhang sal daer toe extraordinarij macht gebruijckt moeten werden, dan moges noch niet haest alles naer wensch gelucken, waer door de ECompe voor eerst te niet alleen in grooter swaerder Lasten staet te vervallen : den nagel handel hoe weinich die oock is, moeten nussen, maer oock d'avancen op die cleeden, met welcke sustenten de generale oncosten van moluch ryckelijck onderhouden connen werden soo wanneer die maer 250 a 300 bharen nagelen jaerlycx tot Leueren daer toe wy meynen, het ten minsten wel te brengen sal syn Jngevalle men resolueert tot een preuve soodanige extraordinarij macht herwaerts wottesetten, Gelyck by u Ed: voorgestelt wert, derhaluen is ons aduijs, men de saecken hier op dien voet soo haest moged byder hant neme, dat hopen mette naestcommende schepen sal connen geschieden, te meer men rucht den spangiaert int eerste vant mousson met een stercke macht setd manilha Den Gouverneur Gorcum heeft ons wt Ambogna tot versterckinge vande garnisoenen alhier toegesonden 34 Coppen te weten, een Luijtenant, vaendrich, 2 cergeant en daer vanden eenen vaendrichs gagie ende rantsoen treckt een Capn des armes, een Corporael vande adelborsten 12 adelborsten ende soldaten, met 16 hooploopers, en fyn t'wtschot en refuijs dat daer niet begeeren, sendt men naer de Molucq daer benevens soo veel officieren, die hier onnoodich waren, dat Jmmers niet veel en lyckt, wy hadden mouse missiven, pr de hope gesonden aen sine E versocht, dat ons geliefde met eenich Loot tot musquets cogels te versien, alsoo t'ghene door VEd: Jnden arent toegesonden mette boot verongeluckt, en hier hooch noodich van doen was, dan heeft ons daer mede niet geaccom modeert hoewel de vrunden soo van ginder herwaerts gecomen syn, rapporteren Amboyna ten ouervloede met Loot geprovideert was, wij syn daer van soo sober gestelt, dat qualyck wetens Insonderheyt te comen staet by aldiender
by aldiender ijets Extraordinarij voor viel hoet daer mede claren souden Wy hebben van daer ontfn 50 vaten cruijt, ijder vadt tot 100 lb gereeckent a f 75 t'vadt 16000 ps Clinckert, ende omtrent 5 hoet smits coolen wot den briel gelicht) voor d'een en d'ander sullen t' generael crediteren, de 4840 lb verdoruen cruijt nings syn E. mette hope toegesonden, claegt aent gewicht te cortcagie compt dat wel gelooven, vermits dit Cruijt met Mauritus t' verleden jaer ontfingen, t'welck int soudt water onder sins stallich geweest, ende in bouton aen Lant gedroocht, waer by ld wel afte meten staet t'selve met vermeerdert maer gedeclineert is, soo de vaten hier ontvn sin, verclaert den constabel inde selue qualiteijt die wederom versonden heeft, soo dat wy daer van ontschuldicht syn Wat belangt v Ed: voorslach, om opt jongste vant Zuijtooster mousson met den Arent een reyse naer mindenaeuw te doen, ende int begin vant N: westermousson weder te keeren om de gelegentheyt aldaer eens grondeling te door sien mitsgaders metten mindenaeuwer ende anderen Jn onderhandelinge te treden aengaende de voirderlijcke Exploicten, negotie, en anders die — aldaer voorde Compe te behalen soude sijn &c. sulcx waere — wensched, dan voor alsnu hebben daer toe geen middel, en sal tot beter occasie moeten wt gestelt werden, vermits de groote Leckts vanden Arent, die soo gestelt is, dat genoech te doen sullen hebben soo men tottet naeste secours hier in't vaerwater souden can, wy souden hem wel naer bata laten gaen, om aldaer geholpen te werden, dan is niet goet gevonden, t' nagel retour daer in te periculiteren, Jntrem sullen t' beste doen, t'schip soo Lange int vaerwater te houden, als eenichsints sal connen geschieden ' Targasoen met oranje, ons toegesonden blyft ontfn, dien volgende t' generael volgens den jnhoudt der facture gecrediteert ende t' schip belast voor 6 Lasten 346 lb rys 490 jantangs soudt 1aemolij ende 't legger wijn dat te cort gelevert heeft boven facture is wt do schip ontfn 2 packen witte gebleeckte t' siavonis te weten Een pack No. 227 inhoudende 300 Ps. costen f 302:7:11 een do N. 364 stucx 300 Ps. f 368:13:12 680:1:7 bedragende volgens den jnhoudt van Briefkens tsam t hebben waer voor t' generael jnsgelycx gecrediteert Par allen