Chineesen versochten dat sijne E: onse meninge ende jntentie aenden Combon gelieffden te adviseeren, als wanneer aen een goede uijtcompste van saecken niet en waeren twijffelende, sijnde alsoo op den 18en Julij passado in Comp: vanden Coopman hambquan met een vereeringe voor hunne gedaene moeijten ende om haer te Meer tot ons te animeren naer Chijna vertrocken, Onder andere discoursen wierp zijne End: deselve mede voor dat aldaer een Missive vande Heer Generael was gecomen, om die aende groote van Chijna ende In het Rijck te stroijen ende of het geraden soude wesen dat sij de selve mede namen ende bestelden daer in wel niet veel swaricheijt en maeckten, Maer ernstelijck versochten dat sijne E: die soo lange bij hem soude behouden, tot hun naerder advijs van daer, alsoo eerst met eenige secreete vrunden in Chijna wonden Comuniseren, off het de Comp: oock wel naedelick soude connen wesenHier op hadde sijne E: niet voor den orgbre antwoort van do hambquan becomen als wanneer anders niet en adviseerde als dat wat geliefden te patienteeren, want soo danige hoochwichtige saecken in Chijna Clappen voortganck hadden, sonder eens wegende voorgemelte Missive ijets aen te Roeren, waer op sijne E: den Raed in Taijovan in bedenckinge heeft gegeven off het niet geraden soude wesen do Missive te laeten bestellen, op dat de Chineesen daer uijt bespeuren mochten ons recht matich versoeck, ende dat ^ alreets gevoerden oorlooch, tot geen anderen eijnde was aengevangen, als tot optune vanden vrijen ende onbecommerden Chijnesen handel, daerop met den Raet goetgevonden heeft die wel getranslateert ende twaelff dubbelt den gemelten Hamguan (alsoo door niemant beter ende seeckerkerder conde bestelt worden) onder sijn couverte in Chijna te senden, wat vorders daer uijt sal spruijten wil den tijt openbaeren, Wat belangt de negotie wert vrij in grooter liberteijt als voor desen geexerceert, ende vernemen oock veele ende verscheijden Coopl van haijtingh ende andere plaetsen die voor desen jn Taijovan niet en hebben Durnen comen, Onder pretext vande drie verleende provisioneele passen verschijnen niet alleende Coopluijden aende welcke die sijn vergunt, Maer oock alle
Nouembr 1634 oock alle andere die het aenstaende daer te comen, ende werden de negotianten naer hun eijgen seggen nu des Conincx gerechticheijt betaelen, vande Mandorijns ende andere niet meer geplaecht, om t' haere afte voorderen, gelijck voor desen pleecht te geschieden, oock mogen sij bunne Coopmanschappen die van Taijovan In Chijna brengen vrijelijck over alvercoopen, dat voor dato niet anders als secretelijck end meest door Jquan in anbaij placht te geschiedenSulcx dat zijne E: vertrouwende was de Comp: naer wenschen en den Eijsch van Chincheuwse oopo fijne ende groue waeren uijtgesondert alleen soo grooten quantiteijt suijckeren genoechsaem sal connen werden gedient, welcke suijcker partije uijt quanton sal moeten geprocureert noch werden dat alsnu vermits hoet sterck grasseren vanden Rover Jan glanniet en can geschiedenGemelten putmans adviseert mede, dat niet en can bemercken het voor de Comp: dienstich soude wesen bij continuatie van Oorloge met het Rijck van China, te trachten om des Comps Capitalen bij den Rooveren over te setten ten aensien die niet alleen gantsch niet en sijn te vertrouwen, ende men haere Chinese praetjens geen geloof mach genen, Maer oock hunne buijten ende prinsen die becomen meest sijn bestaende in Rijs, padij, groft porceleijn ende andere grove waeren, welcke weijnich ofte geen profijt voor de Compe souden geven, Oock om eenige waeren opde Zeecusten van Chijna te becomen, soude mede van geen consideratie wesen, alsoo de Chinesen daer woonende hunne Coopmanschappen wel wen derde meer willen vercoopen ende onse waeren daer tegens oock wel een derde minder aennemen als in Taijouan gelden t'welcke dan noch is geschiedende met cleene partijkensMitsgaders om den oorlooge met 5 a6: Jachten bij weijgeringe van handel neffens den Roveren tegens Choijna gaende te houden, en de Zee custen ende Revieren gestaedich te infesteeren, hadde voor desen wel een schoonen schijn gehad, Maer hoet verradich faict van Janglan ende dat van Thousaij lack inde Reviere van Chincheo aen het Jacht Domborch begaen wijsen claerlijck aen dat men gestadich voor een Maxime moet houden Meesters vande Rovers te sijn ende blijven ofte anders wel in een grooter disaister souden comen te vervallen Ende om den oorloge met voordeel tegens Chijna te voeren, als sulcx wederom mosten bij der hant nemen soo is sijne E: mede van advijs,
Novembr. 1634 advijs, dat 5ab: wel beseijlde Jachten in Taijovan een jaer dienden over te blijven, om daer mede int Jongpste van meij ende begin van Junij opde Manilese Joncken omtrent de piscadoris end voor de Reviere van Chincheuw te mogen passen, Mitsgaders noch 10: a 12: soo fluijt schepen als jachten wel gemant ende gemonteert in Julij souden dienen gesonden, om langes de Chineese Custe alle het groot vaertuijch te verbranden inde Revieren van Chinchieuw hacheuw ende anhaij met macht te vallen, hunne oorloogs joncken daer al te samen te vernietigen, ende oock aende vaste Custe ende opde Eijlanden om de Noord gelegen soo veel mogelijck te brandschatten vergaederende onder en tusschen een goede partijt Roers bij den anderen, sonder veel groote Meesters ofte een Generhooft onder haer te maecken maer selfs het gesach daer over te houden om in sulcken gevalle door soodanigen middel te sien off men voordes Combons deure sulcx conden cloppen dat ingelaten wierden, tot het maecken van een vast ende bondich Contract, Mitsgaders volcomen openinge des Chijnesen handelsMaer alsoo haerde saecken van Chijna Jegenwoordich beter begonden te schicken, de Grooten gehoor beginnen te geven ende goede redressen wierden verhoopt, gelijck de onse daervan alleenige effecten hadden becomen, oordeelde zijne Eq: om de Chinesen haeren Adem wat te laten scheppen, ende weder op Manila ende andere plaetsen te laeten Equiperen, dat men het volgende Jaer met het aenvangen van eenige hostiliteijten hoorde stil te sitten, ende te sien wat daer dan voorts uijt groeijen salDe saken van Sincan bleven God loff noch in goeden Stant, ende wat aengaet haere Edts ordre om eenige jongelingen in des hren heijligewoort op te trecken, ende die soo verre daer in te oeffenen dat mettertijt bequaem mochten werden, om in hunne Moeders Taele andere te connen onderwijsen, Dan alsoo de selve Jongelingen daer te veel liberteijten sijn hebbende, waerdoor apparent tot sulcx niet wel en souden connen werden gebracht, Soo stellen de predicanten aldaer leggende D: Candius ende Junius voor, off het niet dienstiger soude wesen dat men 4 a 5: van soo danige Jonge in boorelingen van Sincan onder het op sicht van een der voorsz. twee predicanten dat d: Robertus Junius soude wesen naer het vaderlant soude om de selve aldaer wel te laten studeeren sonder eenige liberteijten te geven ende gestadich onder sijn opsicht bij de studie te houden waer op den gemelten putmans aengenomen hadde Not