het Cannon met al syn toebehooren, dat in't quartier op Chimangh had gelegen, zy versochten mij om noch 2 â 300 lasten rijs van de Comp:e te mogen gemeten, dat met civiliteijt op onvermogen licht te excuseren was, met aenwijsinge dat het nu een tijt gewerden waare, om zijn gerieff op de bassar te gaen coopen, het en sal oock niet noodich wesen, dat sy voor nader ordre eenige verdere verstreckinge erlangen, niettemin moet haer alle vrientschap en cortosie bewesen, oock teffens gerecommandeert werden, datse haere saacken en volcq binnens landts niet en mogen naerlaten van dege gade te slaen Ick hebbe haer te meermale affgevordert een schriftelijcke memorie van al wat volcq uyt den hooffde van't contract al hadden uytgevonden en ingetrocken, en een rolle diese noch pretendeerde, maer ten isser noijt toe gecomen, niettemin ick hebse te elckens met ijemandt g'adsisteert, om alle wegen daer sy eenige winsten de selve te gaen opeysschen, Jaa noch selve oock vermaent haer saeck niet te versuymen, maer mij en dunct niet, datse eenich volcq van belangh meer te pretendeeren hebben, als der zijn 2 off 3 moije vrouwen, noch onder de Coningen van Maccassar, daerse wat geweel om maeckte, maer met cleen fondament, misschien meer door instigatie van syn hooch:t die daer sin in had, als uijt eijgen beweginge, en waerom ick in desen niet verder heb goetgeacht te procederen, want dewyle de voorsz: Coninck zeyde dat deselve met voorneeme heeren waren getrouwt geweest, en sulcx in volle terydem gestelt, nu selve niet genegen waren van hem aftegaen, zij met geen reden daer op insteeren conden, doch jngevalle van ijemandt andermael quamen versocht te werden, off van sunner veranderende, vsochten van hem uytte gaen, dat hyse daer in niet soude wederhouden soodacht mij het genoech te wesen, maer gelyck zij onder anderen clagen, datter van haer volcq verschoolen, en nu en dan stilswygende, om te vercoopen versonden wert, Soo heb ick haar gesecht, datse sneedich mosten daer op passen laaten, en soo sy ijemandt atrapeerden, dat men dan haer adsisteeren soude, gelijck in sulcken geval oock inder billicheyt geschieden moet; doch soo zij 't eeniger tyt ijets wonden pretenderen, waer toe door 't contract niet gerechtight zijn, soo en behoeven uE: haar mijnes bedenckens, daermede niet te mengen, willen de Coningen van Maccassar haar sulcke dingen wedergeven
Gantaren 't Eylandt dayen mabeete dayen rapane wedergeven, dat blijft aen haer believen, want ten soude niet billick zijn, ten proffijte vanden eenen vrient, den anderen sonder Equiteijt te beswaaren, ijets particuliers en hebben de Coningen my niet voorgedragen, ofte harent wegen versocht, ontrent de hooge Regeringe op bat:a: te bevorderen Is een landtschap gecitueert op de Zuydt custe van celebes, grensende bewesten met het landt van bantheijn en beooste met boele comba, beslaande recht Oost en west langs den oever vande Zee, groote 4½ mijlen, Item van Zee zuyden en noorden, tot tegen den bergh baba crain ontrent 3½ mijl, zynde almede in den ouden tijt, gelyck zyne gebueren geweest een vrye heerschappije, maar 't zedert onder de Victorieuse wapenen, vande Coningen van Maccassar staande de regeringe van 'thonij palinge gebuct, doch niettemin datmael noch gebleven by zyne vryheijt, nochtans daer naar al mede vervallen in dienstbaerheyt, evenwel niet soo generalijck als die van Tourata, want de desens vrouwen en kinderen, en mochten volgens 't bespreck haer niet affgenomen werden, waeraen de Coningen van Maccassar in 't reguard van Tourata, geensints verboden waaren; Twee hooft negerijen heeft dit landtschap beyde geheeten Canteren, doch 't eene bygenaemt gantara keeke, en 't andere gantara bialo, leggende Oostenwest van malcanderen ruijm eene distantie van 2½ â 3 vijl, elck hebbende zijnne perticuliere jurisdictie, en hadden te onser overcomste op dit Eyland Ao 1667. daervan de possessie, als Coningen naer dit landts wijse twee volle broeders by erffrecht uyt haer overleede Vader, geverifieert door de Coninck van Maccassar als over heer van 't landt, namentlijck den oudsten mabeete over gantara keeke, en den jongsten daijen rapane over gantara bialo, den oudsten heeft sich altijt gehouden aen de zijde van Maccassar en alhier, door instellinge van crouron, bevel hebben overde negerije bed-jon Tana geweest, maer de oorsaecke dat wij gantarar in desen brengen in den Rangh der Bondgenooten Is ten opsighte van deijen rapane, den welcken al ten tyden dat wij banteijn, in Juli 1667. veroverden, zijne besendinge aen ons gedaen, en vervolgens 200 Man met die van Nijpe nijpe inden mars, radja palacca bijgevoecht heeft, gelijck voor aff in de materie van Leone oocq onder anderen
# maer volgens getuijmalewa anderen is aengeteeckent, zedert wanneer op batta batta noch eens onder twee vendelen 40 â 50: coppen, uyt dien oirt by ons syn verscheenen, zynde alsoo onse zyde naar vermogen getrouw gebleven, doch met de revolutie van Tourata nevens banteijn gebogen onder de macht die jereinca daer heene sant, als wanneer den voorsz: rapana sigh herwaerts begaff, en is alhier van siecte inde maant September 1668. tot bontuale overleden, naerlatende eenen wettigen Zoone nu jegenwoordigh out naer ick bericht ben 10 Jaaren, geduerende een tyt dat de Maccassaren in Tourata domineerde en daar 't meesterschap in hadden hadden, en hebben wij gantara oock niet mogen wijten, dat sig voegde naer sijne gebueren als onvermogens wesende anders te doen, te meer naadien 't zich weder verclaarde, alsoo haest daertoe, naer de veroveringe van gerring, de occasie occureerde, tusschen beiden sigh meest stil gehouden, ende nergens met gemoeijt hebbende, tot opzichter over den Soone, en besorger over 't geheele landt, Soo wel de portie van daijen mabeele als de rest, soude door 't volcq van gantara selve, gelyck mij gesegt wert ingestelt en door Aron marouangen voor goet gekeurt wesen eenen woenang, slaave & gewesen Rajana genisse van d'eijnenschiltknaap vanden overleden deyn nolea en andere, byden affgestorven over syne getrouwheijt seer ge-extimeert, sulcx dat dan onder den voors: sboeangh, noch jegenwoordich de directie van zaecken tot gantaran soodanich blijft berusten, en waerbij 't uE: vooreerst, en tot naeder ordre wel mogen laaten, mits dat UE: haer informeeren over sijne comportementen, Sullende onsen biera te dien eynde wel eens darwaarts connen gesonden en poeang door denselven bi UE: geroepen mogen werden, om rapport van de toestant aldaer, aen UE: te doen, zich met een eens te verthoonen, behoudens dat hij niet boven een dach off twee wert opgehouden, want dat valt de luyden anders ongemackelijck, Dayen mabeele is onder de eerste vreede. van bonayje nu en dan wel in 't Casteel en met zijn hooch: van palacca eens bij mij geweest, schynende genegen, om weder te geraecken in possessie van syn land, aen onse zyde over te comen, dan daer en is niets gedaen, ende hij is, glyck deese zijne visite op't tisoje was met het affbreecken vande vreede, bij cronron verbleven tot noch toe, sich nu oock onlangs eens hebbende comen verthoonen, onder het gevolgh van Radja maar zyne Soone genaemt ganjingh, is tot Tourata opgerringh naer de veroveringe bij de onse gecomen, doch