secreet vertoogh, als de jonghst van daer becomene missive en in translaet hier nevens gaende ch uErde goedt dadighlijck haer oogenslaende, bevinden zullen deese gewichtighe heijmelijcke onder handelinge (met reverentie geschreeven) door mij niet winderigh geconcipieert, maer die desseijnen dewelcke ick hier bij naer in volcomen 'treijn vonde, van mij, wanneer ider meest in ruste slagh met warachtigen yver naer gespoort zijn, niet sonder groote hoope, off zoude die importante plaetse met de goddelijcke bijstandt, door weijnich oft geen bloedt vergieten onse gebiedende hooge overheijt niet ontstaen hebben, waer toe deese jnlandsse ondenigheeden doen ter tijdt geen cleene beloften deeden, 'twelck nu met het affleggen der gusuratse wapenen en 't verhangen der hecken op de gemelte plaetse een eijnde genoomen, mitsgaders soo als mij den ouden Correspondent jonghst adviseert alles op uEde voor deesen geheeven ordre zeer voorsightigh affgeschaft heeft, soo dat dan dat werck (waer van een anderen proffitablen uitslagh gehoopt hadde) jmmers soo geheijmelijck is verstorven, als't oijt ondernomen is geweest De ongelden al voor 2: jaeren daer aengedaen, ende in de duratse negotieboecken, onder ult:o may 1658 affgeschreeven, en dorste ick uyt vreese van datter ijets van uyt mocht lecken doen ter tijdt hier in 't' journael niet volcomen, laten specificeeren, waeromme dan den boeck houder gelasten die post niet geheel aente roeren maer wel in de uytgetrocken extracten der selver boecken, onder 7 en 20 Juni 1658 over Cormandel uEd:e toegezonden, met eygen handt volcomen te insereeren, mitsgaders dat hij aen den boeckhouder generael op Batavia versoecken zoude, sijn E: de gemelte post in 't suratse journael t' sijner tijdt gelieffde te — laeten inschrijven, soo als die papieren bij uEd:e a: berustende, doceeren connen, dienvolgende deese post in 't welduijden van uEdle geen erreur dn is, gelijck het ons met de jongs becomene memorie pr het Jacht de goudtsblom aengeweesen werdt Edele achtbare heeren, ick bekenne zeer gaerne dattet een vermeetel bedrijff van mij zoude zijn geweest soo importanten saeck als deese ende t' eenemael buyten mijn — vocatie op eijgendrift en goedtduncken, sonder eenighsints last daer toe te hebben, ofte dat dit werck bij mijne voorzaeten niet in treijts gebracht ware, te onderleggen, , bij wien dan sulcx als vooren aengehaelt allange voor mijne verschijningh hier ter plaetse successive— gehanthaeft ende bevordert is geweest, dienvolgende ick in hoope blijve, uEd:e gewoonelijke e discreetie ons deesen aengaende joedighlijck zal verschoonen, 't welck mij in toecomende lieff en aengenaem om hooren werdt lledrlbl De redenen en motiven, die uEd:le bewoogen hebben om den E directeur in Persia te qualificeren, omme ongevaer de vijftigh duijsent guldens aen wel gewilde doecken, door 's Comps gamronsen maeckelaer Rauwel in ende ontrent Agra te laeten incoopen, heeft uEd:le all olgesde missive ons omstandelijck ontleedt, mitsgaders dat wij die penningen hadden te versorgen aen den geenen wien de genoemde maeckelaer daer toe zal ordonneeren, van welckers verleende commissie ons tot dato door den persischen directeur noch niets geadviseert, veel mit, ijemandt uyt den naem des voornoemden Rauwel (wien nual eenigen tijdt in gamron is overleden) te vooren Dell 6500. pelelen tslopt wel lij
te vooren gecoomen ij, wani meer onls d'een offd'ander van desselfs adherenten, om die somme tot lepiel voltreckinge der jncoop van Cleeden, comt aen te spreecken, werdt uEd:e dierwegen gegeven ordre w prompt naergecomen ende voldaen, zullende wij met uEd:e verlangend affwachten, wat succes den agrabra doeckhandel tot voordeel der E: Compe op die wijse zal neemen, 't welck den tijdt ons te openbaeren heeft, zijnde altijts zeecker onse Ed:le hr principaelen, conform de gedaenebeloften van meergerepeteerden rauwel, daer geen schade maer wel een goede winst van te verwachten hebben; buijten dat apparent door dien wegh uijtgevonden zal werden; — waer aen 'sghaepert heeft d' E: Comp:e nu al over lange jaeren van de vereijste voordeel op d' agrase Cleedenhandel in gamron, is destituyt gebleeven Dat het inlandts scheepjen toebehoorende den vermaerden maeckelaer Mondas bha ten tijde doen het verleeden, sarsoen, van hier met vrachtgoederen bij den maeckelaer Kissendas affgelaeden, ende door ons naer gamron gehouden niet aen den E: directeur Iacob Willemsz (gelijck sijn O: daer over onrechtmatigh aen uEd:e geclaeght heeft) zoude verschreven zijn geweest, daer op voldienen, conform uEd. e begeeren tot antwoordt s bo voor e elsel Dat wanneer gemelte maeckelaer Bhar door sijn faljeeren een somme van 12000. ropias aen d'E: Comp:e ten achteren bleeff, wij te dier tijdt geen anderen middel conden uytvinden (omme onse betaels heeren voor schade te bevrijden / als onse handen (gelijck voor deesen zij geschreeven) op 't scheepjen van hem gemelte bla te leggen, jae geschieden sulcx in den beginne met sodaenige insighten, om 't genoemde scheepjen bij redelijcke taxatie geheelijck aen d'E: Comp:e te houden ofte wel bij vercoopingh van dien d'achterstallige penningen daer uyt volcomen te mogen vinden, maer sulcx wierdt ons dat pas door sijne Crediteuren daer van den grooten moorste Coopman Hagiasbeecq ende den vermaerden wiergiewora wel de voornaemste zijn, belet naderhandt hielden wij aen, ende versochten 't genoemde scheepjen een keer met vrachtgoeder ten proffijte van d'E: Comp:e naer persia mochte doen, 't welck ons door haerliedens zeer favora toegestaen wierde, maer met dien reserve het voors scheepjen door 's Compes maeckelaer Rauwel in gamron wien mede een goede somme van genoemde bha pretenteerde (onder voorgeven hij Bauwel aen d' E: Comp:e oock schuldigh was) niet met het recht van geweldt tot persia mocht aengehouden, ende door dien wegh de suratse Crediteuren daer van versteecken werden, doch onaengesien wij niet alleen op deese voorstellingh haerlieden maer selffs den Guratsen gouverneur volcomen beloften deeden het vooraengetogen scheepjen hier wederkeeren zoude, soo en was dat echter die persoonen niet jenoegh maer begeerden sijliedens wij ons met de Equipagie ende afflaedingh van dien bodem niet bemoeijen, maer den maeckelaer Kissendas nevens den schrijver Rasel Mahomet ende trouwelingh van Hagiasbeecq die oock met het gerepeteerde scheepjen overgevaeren is) alles doen zouden, in welck begeeren wij omme buijten alle bedenckelijcke moeyelijckheeden te blijven zee jaerne consenteerden, te meere ons ooghwith niet verder en streckte als eenelijck om de vracht penningen (affgetrocken des Equipagie) voor d' E: Comp:e te ontfangen gelijck naderhandt geschiet ende op Bhas teecqe. in onse negoteboecken affgeschreeven is E. e Hr 1l600
aers Ed:e heeren wanneer gemele scheepjen van hier naer gamron vertrock hebben wij onder 11 maert 1659 dienaengaende den E: directeur Iacob Willemszn 't naervolgende aengesen deesen staet uE bij — behouden vaaren te geworden t 't benjaans scheepjen genaemt Ormus voor deesen den maeckelaer mondas baggesie eijgen, doch nu ten deele over schuldt door ons voor d' E: Compe aengeslaegen, gevolghlijck oock bij vergunninge der wijdere Crediteuren als kennisse eese der moorse regenten (om niet onnut hier leedigh te leggen ende gevolghlijker d'E: Comp: aen't haere te helpen) een gins en weer reijse met vrachtgoederen naer Ur district als vool: te laeten doen, om 't welcke te vercrijgen ende ons arrest op't gemelte schip als een sield onderpandt te doen blijcken hebben wij daer op geordonneert de nu daer op zijnde drij als voolda neederlanders die ter gelieve ten dien eijnde daer op te laeten verblijven, ende 't scheepjen Alls voor t voorne. met hun gedoogen te retourneeren, als zijnde wijs Comps wegen daerinne niet alleenelijck geinteresseert, maer ontrent den suratsen gouverneur ende wijdere crediteuren halven geobligeert &a dat nu d' opperhooffden van 't voorsz scheepjen ten tijde op gamrons veederlagh den 2: directeur Jacob Willemsz niet zouden hebben willen kennen, sulcx kan ons niet geimputeert, maer wel met gemelte E: directeurs schrijvens in dato 8 maij 1659 ende pr het genoemde scheepjen, ons van daer op 21 dier selver maendt toegecomen, contrary, beweesen werden, terwijle sijn E aldus is schrijvende onderentusschen 't jacht ormus zeijlvaerdigh gekreegen als de vrachtgoederen, contanten, en persoonen na scheeps boordt doen gaen, gelijck de ingeslootene specificatie daer van gemaeckt uE claerlijck zal verthoonen, waer hij voor d' E: Comp:e soo uijt de herrewaerts verdiende vrachten niet voldaen blijft, noch v een somme van f 1881: 13:12 gewonnen werdt, anders sullen ditto penningen strecken tot affcortingh van schuldt dig den gewesen Maeckelaer Nha aen den Benjaen Rauwel noch ten achteren is, ende alsoo hij Rauwel vertrouwt d'E: Comp:s reeckeningh met Bha reets veffent is, soo heeft voorsz: penningen uijt de nu gemaeckte vrachten bij provisie en tot nader advijs van uE onder sigh behouden, anders blijft geneegen deselve weder aen d' E: Comp:e alhier te tellen, ofte wel uE toe te voegen soo de zaacke zigh dan toedraegen sal &ca Edele achtbaere heeren uyt deese voorverhaelde redene, blijckt immers Claerlijck 'tgenoemde scheepjen aenden E: directeur Iacob Willems:e in gamron verschreeven is geweest, ende sijn 2: daer van oock de administratie gehadt heeft. maer off de suratie Crediteuren ten onrechten voorsien hadden, dat in Cas sij selver daer geen bevelhebbers op hadden gestelt, hun wel licht een part met het gemelte scheepjen soude zijn gespeelt dat heeft grootelijcx sijn bedencken, te meere den maeckelaer Rauwel de E. 1881: 13: 12. die in gamron aen vrachtgoederen bedongen waren sigh rede naer deeslandts wijle daer de policien bij mooren en heijdenen meer met geweldt als naer rechten (insonderheijt bij de gene die 't vermoegen hebben) gedreeven werden, toegeeygent hadde, van welckers gedoente men verscheijde Exempelen (raakende de zaacke van Bhas faljeere) zoude konnen te berde brengen, oock blijft 't gemelte scheepjen tsedert het arrivement uijt persia tot noch hier op de wal leggen, waer ider van blas Crediteuren wel op sijn vlammende, maer niemandt wil de 3269½ ropia die hij bha aen d'E: Comp:e p:r testo schuldigh is, betaelen, des onse handen daer noch op houden om zien hoe middelerwijle d'E: Comp:e aen't haere zal geraecken maer belaeen ell