vertreck, met die van Macquian reets de beginselen hadden geleijt als eenichzints doenlijck zoude wezen, maar naderhant met d'aencomste vande fluijt de Gans ende het schip Nassouw— successive 12. en 15. maij in Amboina aengelandt, op ons scheijden tot molucco in haare ontladinge noch verbleven, door aenschrijven vanden gem Gouverneur, midsgaders den oppercoopman Jacob Hustaert, subaltern hooft op het eijlandt macquian voorn:t bericht becomende, hoe dat die van Talappauw, sable, Tattasoho ende guoftabauwa, contrarie haare beloften, onres noch aenwerens aldaar, gedaan, van mede af te zullen comen, ende nevens die van guotsacquia, gnoffagita, Tahane ende Mothin tot haare schuldige gehoorzaemheijt te keeren, ende den koningh weder voor haaren wettigen souverain te comen begroeten, ende erkennen, niet allenie tot dato noch niet waaren verscheenen, maar dat zij haar ter contrarie tesamen, als formele vijanden vanden Coningh ende Compes op de hoochte van Bobano hadden voorvluchtich gestelt, ende daar trachtende waeren te verstercken, hebben wij dierhalven dienstich geoordeelt, met het keeren van het sas inde maendt van augusty derwaarts, naar dat haar dezaacker in Amboina, t' onzen genoegen naar tijds gelegentheijt, al weder matelijk hadden g'accommodeert, immers altans het daarmede reets zoo verde was gecomen, — dat wij ( doorde genade Godes) oordeelden, der rebellen valsche menees weder al meest waeren meester geworden, ende zij in haar vuijl voornemen gestut, zoo dat het eijnde van het werck apparent niet anders als tot haar eijgen schade ende totale rinne stont te sullen redunderen, den Coningh ende heere Gouverneur vanden Bogaarde in deliberatie te geven, ende te verzoecken dat den Coningh woude gelieven te resolveren, nevens zijnen broeder Calematte ende den singadie van Gnotfacquia, met voornoemde — Iacht selfs in perzooner derwaarts amboina te comen, ende van daar een keer met ons herwaarts te doen, om hier met U Eds — over zijne zaacken zelfs tetracteren ende spreecken. want bleven wij in bedencken ende vreze, dat den Coningh, ziende het tergiverseren van die van Talappauw. sable, Tattasoho, ende guoslabauwa opgemelt, ende bij de Comp:e in molucco geen middelen bij der handt, om voornoemde defaillanter met gewelt tot haare plichticheijt tebrengen uijt desperatie mede niet wel eenen anderen wee kiezen, ende hen vande comp:s afzonderen midsgaders aende zijde vande maliquanten mochten comen te voegen, die
die hem in qualiteijt als vijandt vande Comp:e ( buijten twijfel wel ontfangen, ende weder voor haaren hooft, ende Coningh zouden recognosceren, vermids het die gasten, niet verder tegen zijne maij:t hebben, gelijk als bij ons vooren nochmaals is geposeert, dan dan hij de Compe te nauw adhereert, ende vande contracten, onderlinge met haar gemaackt, niet gelieft te recederen, in welcken cas, de zaacken vande compe daar, van quaet tot erger zouden zijn vervallen, vermids het dan te vrezen stondt, dat alle die Eijlanders, waar — van nu eenige uijt aengebooren respect, tot den Coningh; haaren wettigen souverain, ende gevolgelijcke vreze van daar over in toecomende gestraft te mogen werden, noch al simuleren ende haar — als neutralen zijn blijven houden, dan sonder eenige verdere nadach tesamen spannen, ende de Comp:e door clandestin behulp vande — Cattillianen (die met liever en sagen) ende openbaren bijstant vanden Tidorees, machtich, loos ende stont vorst, de maximen vande Comp:e ten principalen wel vattende, daar dan de handen vol wercks zouden hebben gegeven, daar ter contrarie, zoo langh hij, als van onze handt blijft vliegen, noijt niet voor een algemeen complot is te duchten, maar wel vast te betrouwen, dat hem ge noch altoos eenige zullen blijven adhereren, behalven dat de Comp met hem behoudt den titul ende het wezen, om haare intentien tot mondtstoppingh van alle wie mochten dencken daar af qualijk — te spreecken, wettelijk ende gerektelijk uijttevoeren, daar ter contrarie, hij mede van ons zijnde afgeweecken, ende tot den Rebelligen hoop gekeert, haar doen bij dewerelt, onaengezien de contracten, die tusschen onzen staat ende die Croone zijn leggende — t op de deuchdelijckheijt van welcke misschier bij nauwkeurige — menschen mede noch alijt zoude connen werden gezocht,) een groote schaduwe van gerechticheijt ende billickheijt zoude crijgen, dat nu bij d'indische vorsten, als zijnde macassar ende Houton, voor ons zelfs reets gevitupereert, ja gehelijcken g'abomineert is geword ende hadden wij den Coningh in ons verzoeck van herwaerts te — comen, consenterende, den heere Gouverneur dan gerecommand met de bevredingh vande zaacken op Macquian ende wijders, indien het voorde receptie van voornoemde ons schrijven noch niet en was geschiet, niet zeer te woolen, gelijk ons zijn E: hadde — g'adviseert, dat hij voornemens waar daarinne met den eersten te vorderen, maar slechts te trachten, het werck daar zoo in state
state tehouden, gelijk als het was, verstaande daarmede, dat hij met haar tot geen finaal verdrach comen, doch haarluijden echter, indien zij haar quamen gerust tehouden, niet zoude offenceren, maar als — vrunden tot haar believen over ende weder gaar lasen, gelijk uEde zulcks breder bij onze voornoemde advijren, aen opgem gouverneur gesz: gelieven naar tezien, daar aen ons gedragen, om, door gereijden middel voor ons ( gezeijt den Coningh) open tehouden, occasie van haar over haare seditien naarmaals noch te connen stratten, ende — onder dat pretext alle de molucxe landen vanden Coningh meditalijk van nagelen te ontbloten, gelijk als wij het werck voorde ontfange — tijdinge der amboinse factien meest al daar heenen hebben gedirigeert gehadt; welcke goede occasie, in cas van gemaackte — over een comingh gehelijcken stonde t'evaresceren; maar waaren de zaacken op macquiar, voor ons voornoemde ontfangens schrijven, al bemiddelt, ende heeft het, onaengezien het selve den gouverneur daar echter goetgedacht, den Coningh te laten vertrecken, zonder zijnen broeder Calematte (snootboetie) ofte den singadie van guoffacquia, eerste singadie en primier persoon van het gehele — eijlandt macquian, op welckes ende den singadie van grosfagitas bedrijf al het doen van voornoemde eijlandt voornamentlijk berust, volgens ons expres verzoeck daar benevens te zenden, niet aenschrijven daar en boven dat des Coninghs verscheijden vandaar niet zonder alteratie der vers aende handt gecomene volcken was geschiet, het gunt ons dan oock gemoveert heeft, zijne maijt nu al in Amboina zijnde aengecomen, te presenteren, indien hij — quam te oordelen dat het ativeren van zijnen perzoon daar uijt— delanden, zijnen staat eenich nadeel zoude connen toebrengen, pr hen zelve jacht weder datelijk derwaarts te keeren laten, het welcke hij. — doch als oordelende hem ofte de Compe daar bij geen achterdeel te konnen geschieden, gerecuseert ende verzocht heeft, voorts met ons herwaarts te navigeren, dat wij hem dan, als daarinne met zijne hoochede van gelijk verstant zijnde, hebben g'accordeert, wezen gevolgelijk dato 7en stantij wanneer wij omtrent macassar waren gevordert, om goede insichten, van daar, met de fluijt Berckhout van Banda in Amboina gecomen, voor heenen herwaerts gelangeert daar wij willen hoopen, dat hij al voor eenigen tijdt behouden zal wezen aengelant.