februarij tot nu toe geen Nieuwe boecken begonnen noch andre geformeert en hadde, d'welck hem wel expresselijck geordonneert wiert, datelyck te beginnen, ende te volbrengen, maer — is door slofficheijt vrij wat getardeert, niet tegenstaende hem den Coopman vant' Schip den Arent, genaemt Ambrosius coenraets, ende Anthonij van Leeuwen tot assistentie gegeven hadde, maer hebbe die selve door vrese icker naer wachten mochte bijder hant genomen, ende op den 5 Julij soo — voltrocken, datmen eerst staet uyt de selve conde maecken ende naer dat wi de Restanten wt den boeck getrocken jegens t cargasoen gingen visiteren, bevonden soo wel aende cleden, als aende casse ten achteren, off te cort te comen 797 rs — van achten, sonder eenige Reden te cunnen geven waer die gebleven waren, daer tegen hij ontrent 850 Ra aen uitstaende schulden in brachte, die inde boecken niet bekent en stonden, met eenige Juwelen die vanden Cooninck ende Cappiteijn Laout verpant waren, mitsgaders alle syne verdiende gagie, tot voldoeninge vant geene te cort quam, twelck alles daer toe presenteerde, en was geen wonder datter soo veele te cort quam, want bevandt dat hij sijn eijgen boecken niet Maecken conde, noch syn voorgaende Negotie boecken niet gemaeckt en hadde, maer dat dy door eenen Jacobus coppel, een vrij burger aldaer residerende (: die voorhenen deselve plaetse becleet hadde ) uyt syne cartebellen die geformeert hadde, voorwaer te groote onnachtsaem heijt, sulcke boecken daer anders geen meer Negotie en valt als de betalingen, ende Rantsoenen vande Soldaten, aff te schryven, dat men dat niet en wil noch en tracht te leeren, alsment niet en can, maer daer en is geen ijver noch lust in sulcken volck, soo sloft is hij int bergen der Compes Goederen mede t' is wel een oprecht man, die de compe met frauderen, noch sijn eijgen baet van dat soecken sal, maer hij versloft allen dingen soo, dat hij Int Jongste daer in verachtert, ende dan thooft op de loop raeckt, waert saecke geweest andre persoonen bij mij gehadt hadde, ten soude hem daer niet gelaten hebben, maer den coopman vanden Arent Ambrosius coenraets, die daer in plaetse soude moeten blijven hebben, soud ick het noch minder als den anderen toe vertrouwen, door dien alreede Eenige lucht van hem becomen hadde, sulcx dat den voorsz Willem claesz van Vollenhove aldaer gelaten hebbe met instructie hij op sijne Boecken wat beter letter zoude, ende soo hij dat boeckhouden met enconde leeren ten minsten dat men alle Maenden, balance daer uijt — trecken mochte, met de Dagelicxe s'Journaelen te houden, ende hoe hij hem Jegens de Lahours reguleren
reguleeren zoude, als pr de memorie te sijn is, daer van d' heer Gouvernr copie gegeven hebbe, dit aldus gedaen wesende, ende soo veele ordre gestelt als naer eysch vande saecke van noode was, hebbe min affscheijt, genomen, ende op den 6 Julij weder daer vandaen t' zeijle — gegaen, om onse reijse naer Macgian te voorderen, alwa wy den 11 do met t' schip den Arent arriveerden, vonden alhier ter Rede leggen t' schip orangie, dat alle de nagelen die op guofficqia ontfangen waren, geladen ende Ingenomen hadde, ende ter wijlen den tijt om naer Batavia te keeren begonde te naecken, hebbe mij dadelyck aen landt vervoecht, het volck volgens d'ordre vande heer gouvernr ende de Resolutie, die hunnen tyt geexpireert waren, weder de Nova aengenomen, ende soo veel doenlyck was de reste verlost dit eijlant Macqian verovert bij den admirael van Caerden, is versterckt met 3 fortiessen, te weeten Nofficqia gelegen aende Noortsyde, taffascho aene Westsyde, ende Sabbalola aende oostsyde vant selve Eijlandt dit fort op nofficqia leyt seer hooch, op een geberchte. ongevaerlijck 300 treden, verre, en hooch vande strande, dat swaer vaer om opte gaen, en is niet seer groot is rontom met steen, en Calck opgetrocken, met 4 bolwercken doch deen is grooter als d'ander, connen den anderen seer wel bestrijcken, is rontom van binnen met smalle gardijnen gemaeckt, dat men daer bequamelick de Cronde over- can doen, commandeert met sijn geschut over de Negrij vande Mooren, dieder dicht byj staet, alhier staet een steenen huijs in, van steen, en calck op gemaeckt, is met atap gedeckt maer is boven de Soldering wel een voet dick met steen en calck gelastringeert, sullcx dattet brant vrij is, alhier worden de goederen, soo contante penningen vende cargasoenen, vande Compe gebercht, met voor 2 a 3 Maenden victualij, voort Garnisoen wort besedt met een Luytenandt, ende ontrent 55. soldaten, ende ter wijlen dit font seer hooch staet, daermen des Compes goederen seer swaerlijck can boven brengen anders als met groote travailie soo is by den heer gouvernr le febure, aldaer opde strande, een huys te maecken geordonneert, om alle vijvres coopmanschappen ende andre waren, tottet eijlandt Nodich daer in te bergen, twelck door den oppercoopman Gregorij Cornelij die overt geheele Eijlandt te ween over quofficqia — Taffasche
Taffascho, ende Tabbalole commandeert, ende syn residentie op heeft, opgemaeckt is, tot de eerste solderingh twelck boven wel een voet dick met steen en calck voorden Brant is gelastringeert, brant vrij, ende onder met seer stercke: balcken, ende stutten besedt, daer tot hunder disfentie 4 stucken geschuts opstaen, maer vande Lastringatie ist met riet opwaerts gemaeckt, ende met atap gedeckt, sulcx— datter huijs maer beneden brant vrij en is, op dit huijs woonen alle de geene die tot de negotie gebruijckt werden tot diffensie, ende bescherminge van dit huijs leijt hier om laech, een corporaelschap van ontrent 20 Soldaten. die hunne huysinge daer by hebben, binnen een Pallissade die daer om Loopt, met noch 33 Mardyckers die in dienst ende meest getrout zijn, die een cleiyne corcorne franj cunnen mannen, om hier vandaen op Taffascho. en Tabbalola te varen, seer bequam sijn, als mede om alderhande wercken te doen, soo wel als die op Malleyen dit nofficqia wort Voorde hooft plaetse gereeckent vant' Eijlandt, daer den oppercoopman en overhooft resideert, ende worden de provisien meest aldaer in dat huijs gebercht, van waer dan de andre comptoiren van dat eylandt, alst gelegen comt geprovideert werden, op dese plaetse vallen wel de Meeste Nagelen, diemen op dit Eylandt becomt, oock is den Sengagie overste van dese Negrij den onsen, meerder als d'ander genegen heeft oock wel t'meeste volck, ende wel een vande grootste by hunlieden vant Eglant geacht, als meede bijde Ternatanen, daer den Cooninck van Ternaten een dochter aff heeft. dit fort is versien met dese naervolgende Provisie wel verstaende naer dat de forten wa Tabbalola, en Saffasoho. hier van voor een Jaer al geprovideert waren, Te weeten, 128 Lasten rijs soo los als in balen. 13 Vaten, vlegs, en speck 2½ aem oly van olijven 2400 Mutsgens clappus olij 20 balen japons meel 40 do.