particulier nogh publick door d' E E H:r Hurdt waer dan gansch geen gebodt is wat voor overtredingen ja wat voor exceptien, konnender vallen, en dat nogh oversaecken die noit gedroomt zijn dat bij haer E: souden geventuleert werden, en daerom onnodigh desorgen, om verder Exceptien voor te komen soo als de missive heeft, maer bij aldien versoeck claghten tot vervullige van eenigh deffect, zijn exceptien, soo moghtense bij d' E E h:r Hundt voor desen wel geschiet zijn, soo als hier— onder nogh sal blicken Om dat zij 'tselve in haere aenkomsten aldaer als blyckt bi haer twee jongste aen antecessoren D:o Marcus masius en d:o Petr Casier sal:r jn wse geen gebruijck gevonden hebben 't is nooyt van eenigh heer Gouvern:r jnder tijt regerende jn gedaghten gekomen geweest, aen niemandt aen haerer voorsaten, selfs niet aende twee voornoemde Masius en Casier, niet tegenstaende de swaere onlusten haeres tijt, ken daerover moeyelyckheyt aen te doen hoewel haer tot dien predickdienst noijt en hadden geevertueert, en soude wel light noghtans ten opsighte der geresene verwijderinge, jndien daer maer schijn van fundament toe waere te vinden geweest geschiet wel is waer dat 'er soo nu soo dan een yveraer jndit cas geweest is, die buijten twijffel bij bequame middelen 't verkregen heeft evenwel en konnen zij jck segge nogh D:o Jacob rijnsdick nogh d:o Car. mantou, nogh thoonder deses jn derselver vergste Iver op 't minste van achteloosheijt niet beschuldight werden, alsoo haer jn't gemeen, nogh en altijt ontbroocken hebben, niet tegenstaende de continuele klaghten aende respective Heeren Gouverneurs, en het Jaerlijcks g'lijste na Batavia, overhet benodigde als vocabularen K. zijn. 5 Jn't Particulier d:o Jac: Rijnsdijck buyten twijffel kan hij onder dese censure niet behaelt werden, vermits zijn Eerw: nogh continueerende jmpotentie des Lichaems verhinderende dat en meerdere exercitien zijner functien wel is waer dat d:o Car: Manton op &:o aij, omseeckere oorsake uijt de gemeijnte, maer met een duijtse predicatie des sondaegs gelyckerwijs als oock op Lonthoir geschiet de kercke waerneemt en dat vervolgens, soo 't schijnt wel tijt over hadde tot het aen leeren vandie Talen soo als oock daer mede besigh is geweest, maer wijnigh gavanceert behalven door de gealligeerde ende nogh te alligeren redenen, soo staet daer nevens te considereren dat d:o Mantau voorn: op desselfs uijtreijse eerst fredikant geworden zinde, ende seer jongh eerst aldaer op een gedesigneerde plaetse komende, heeft waerlyck al met den
den eersten betraght 't geene de proffessoren ten hoogsten aende aande academie vertreckende proponenten, soudensi metter tijt nuttige jnstrumenten werden recommanderen van namelick d' eerste twee a drie Jaeren met alle neerstighei sigh te oeffenen jnden Predick dienst, om daer na net meerder gemack en voordeel tot de regeringe der kercken ende jn winninge der partic: sigh geheel en al overtegeven soo als oock bij desselfs onvermoeijde studien ende net geschrefde predicatien blyckt Om 't voor gemelte gebreck van vocabularen & te tuppleren heeft thoonder deses verscheijde malen eens ter presentie D Car. mantou jn particulier discoers met de gedaghte E Eh hurdt over de voorn: sake vrijwilligh jnstantelyck aen geboden sigh geenn en in corten te willen en sullen bequamen bij aldien hij maer een van dien swaren duijtsen dienst moghte verlight blijven, namelijck jn plaets van geduirigh twemael te prediken des sondaegs voor en na middagh, en nogh onderw tot de maleytse om ordinaer de H: Doop te bedienen moetende vaceren, gaet nogh voorbij van om de derde weeck de kerckendiensten op Lonthoir vermits des ordinaaij fastoors jmpotentie continueel gelijck oock jnde twee eerste Jaeren alleen aenwesens bekledende ende de moeyelycke berghtrappen beklimmende behalven nogh de fredra die op de werckdagen vallen jnde visiten op de Negorien alles bij na jndit climaet voor een persoon onlydelijck, maer eens des sondaegste prediken moghte verlight worde ter tyt hij sigh de maleytse dienst, te doen bequaem vonde mitsgaders jndien dan oock jn plaets vande dervende vocabularen en diergelycke tot syner hulpe moghte bekomen, seecker jnlander Joost de haen, doen schoolm:r op s:o aij, den capaesten ten dien fine te consuleren, en seer lighteljk daertoe konde gehouden werden met hem op Neira jndeselve schooldienst, soo als versoghte te emploijeren maer is altijt off met stelwijgen off met dat hij de Haen op aij particulier was geluijst, en in een perckje geseten beantwoort jmmers geen effect gesorteert Hoewel hier op soude konnen volstaen hebben van geen de minste genegentheijt laet staen voortganck te doen off gedaen te hebben, soo heeft hij noghtans dat kleijne talentie van ledige uuren niet jn luijhheijt begraven maer ten minste getraght uijt te setten en winst te doen. als soo vergekomen zinde dat hij de Jnlantse gemeijnte in haer Tale aenspreeckt tot de H: Communie nodiget en den H:r Doop soo dogh al de werelt bekent is bedient 9 verder
# benefitje soliberael sjaers te vooren op extraordinare verder oock haere conscientie is haer altijt jn plaets van foliticquelijck eenigh gtebods geweest tot ijver in desen aendringende, alsoo thoonder jn een ordinare kerck-raadt als preses — al a:o 1670 xber 2. 't selve de vergaderingh heeft voorgedragen en waerop oock gevolght is, een solemnele acceptatie der gesamentlycke Leeraren, haer selver vrij willigh verbindende voortaen oock haere ernstige devoiren ten dien fine geern tewillen aenwenden, als blijckt art: 5: Lit. 6. en van dese resolutie kan de E E H:r hurdt met onbewust geweest zyn, als waer van expresselyck door Commissaris Politicq s:r: keetlaer ter presentie van twee kerckelijcke gecommt: om 'tselve aen tehooren, rapport is gedaen ende heeft sigh oock 'tselve laten wel gevallen 10. niet tegenstaende de geheele sake in soodanige termen stonde ende wel een geruijme tijt behoorde afgewaght te wesen wat hier van jn soo een groote ontbeninge van nerijste behulpmiddelen soude hervoorkomen, soo is men niet alleen met geen klijne schijn van vilipendie des eerw kerckenraadts d'selve voorbij gegaen met 't gravamen, soo daer eenige waeren over desselfs Leden voor haer tebrengen ende redres te begeeren, maer oock met een stilswijgende beschuldinge des geheelen kerckraets d'selbe voorbijgegaen van achteloosheijt ende wandivoiren in het offenen der kerckelijcke discipline ontrent haere mede leden, terstont tot extrimiteijt vervallen ende de eerste occasie van schrijven na sodanige wel gemeende resolutie aen zijn Hoogh Ed:le in off ontrent meij, (na eijgen bekenn:) eerst volgende bij 't hair gevath- desselfs goede naem tot nogh toe onbesproocken (niet wetende met wat ongerijmde termen meer ende daerom oock verder beantwoort geens dings bewust zinde) soo publicq verdaght te maken, en sonder de minste reden sodanigh te traduceren, dat de verbeteringh die na tijts expiratie wel ordinarelijck pleegh tevolgen, ter eerder als 'er publick getuijgnisse en voorschrijven werden bij gevaeght, door de regenten onder de welcke de diensten zin geschiet ende bij requeste onderdanigst aen haere Ed:le heden versoght, noghtans is opgeschort, d'extraordinare diensten toegeleght, jnsgelicks gedreyght te willen jntrecken waer door hij nu noch voor een arbeyder luij en ledigh onweerdigh onweerdigh sodanighe beroepinge publiq gebrantmerckt blijft staen toekijcken op de merckt's werelts tooneel wel is waer dat desselfs gewisse hem met t' eenemael vrijspreeckt, van eenigsints aende voorn: calange Ja oock omtrent andere delen zyns aenbevolen ampts jjets schuldigh tewesen, en dat ja vrij wat meer soude konnen gedaen hebben, bekent deselve seer geern, wij dencken jmmers niet des beschuldigers meninge jndesen te wesen jnquisitien op de conscientie te doen stellen, maer geen mensch en sal met waerheijt desselfs uijterlijcke diensten Lit.