Opde onderrigsinge van't gene. t' sedert Anno passado onder 't bewint van de Residentie Timon is Comen voor te Het was op 21: september des voorleden Iaars, dat het Iagtje de bataviase Coopman Coupangs Rheede verliet, met het welke doenmaals den staat, en de gelegentheijt wijdtlopig bij missive de Hoge Regeringe van India is bekent gemaakt, als — wanneer kort daaraan (Godt almagtig naar zijn welbevallen) het opperhooft den E: Jan van Heden de weg van alle Vleesch doen wandelen, en alzoo uijt het tijdelijk, in het een wige, naar eene, dog korte uijtgestaane miserie op den 11e novemb: heeft doen verwisselen; uijt gemelte missive haar wel Edelht ook doenmaals is Comen te blijken de geresene onlusten op't Eijlandt, Rotti, onder de bondtgenoten tusschen die van de negorij Raekouw: uijt en om wat Reden deselve zig tot Rebellije hadden begeven, en d: E: Compe afgevallen, ook gesogt, die van Ammarassj, zijnde onder het Jok van de Portugesen tot hunne bijstant te Roepen, om de negorijeen Landa en Termane, en voorts meer andere negorijen aan de Westkant leggende te spolieren, tot welken eijnde deselve ook al een begin maakten, en het halve dorpje batusie tegens Wil. en dank met force der Wapenen tot hunne bijstandt aan zig hebben getrocken, uijt welken hoofde ons genoodsaakt vonden, dewijle niet zagen dese brutale, menschen in der minne tot afstandt te beegen bewegen, uwer Edelhns om eenig secours tot dempinge vallen:
Van Timor den 10e Janii: Ao 1686: dempinge deser Revolten hebben aan versogt onder expresse ordre, wat ons in desen te doen stondt, onderwijle verstonden, dat de negorij bulba zig almede zonder eenige de minste Reden daartoe hebbende, insgelijcx van d E: Compe waren geweken, en de Rebelders toegevallen, ook gevolgljk een goet gedeelte Ammarassiers op hunnen bodem overgebragt, 'twelk de meergem: 's Comps trouwe bondtgenoten uijt de negorijen voorsz:, als tanden en Termanen, en voorts meer andere zeer verbaast, en tunier maakte, aangesien wel wisten, dat het op hun gemunt, en tot Ruine gebragt zouden werden, dewijle oordeelen, dat tegens hunne vijandt, sijnde gesterkt nu met de Ammarassiers volkeren, niet zouden bestaan kunnen, vonden zig als doen genoodsaakt hulp, en bijstandt bij d' E: Compe te versoeken, onder voorgeven zij anders voorsekerlijk tot een groote miserie zouden gebragt werden; opgemelte Rebelders dan een begin makende, omme haar moordt lust te doen blijken. hebben de negorijen dieuw en bockaij met gewelt overmeestert, en aan veele onnosele haar moordadight betoont, ook de overblevene zielen nevens hun vee en Armoetje weggevoert, op welk voorval meergem: trouwe bondtgenoten, die d E: Compe nogmaals zeer demoedig aanversogten om secours en bijstandt, zouden anders genootsaakt werden hunne negorijen ten proije te laten staan, en naar 't bosch de vlugt nemen, 'twelk ons eijndelijk dede bewegen naar eensame gedane overleg, en genomen Resolutie tot Welstandt der getrouwe bondgenoten, als tot mainctenue van des E: Comp: hoog dierb: Respect, hun luijden met de alhier aan de Handt hebbende middelen, zoo veel mogelijk bij te springen, zoo ist, gelijk bij Resolutie blijkt, dat den ondercoopman Willem lange, bij vacantie, Repraesenterende provisioneel gesaghebber, zig in persoon naar derwaarts met het Iagtje Cadirij, en 5: Jnlandse vaartuijgen, in geleijde van 500: gearmeerde vrijwillige Timoresen onder Haar Respective officieren begaf, zoondt voor af 't Chialoupje de steenbok, versien met 45: zonnebaijse gewapende volkeren naar 't strandt van de negorij Rackouw onder behoorlijke Instructie, de wijle ons ter kennisse quam, dat hunne vaartuijgen, waarmede de Ammarassiers overgebragt op de wele waren aan hezelejonder merkelijk Hasaart, in de brandt te steken, uijt incligte hun een verderen over voer van ammarassiers daarmede te beletten, naar welke depeche wij onse steven stelden naar de Hooft negorije Termanen, werwaarts met een bijsondere blijdschap ontfangen wierden, onder opgeven, indien onse komste wat langer hadde aangeloopen. zij sekerl: tot een ondergang gebragt zouden zijn, verstonden, dat de 't samen gerotte Rebelders, geconjungeert, met de Ammarassiers zig op het Hoge gebergte, onder de negorij bulba onthielden, en onlangs ook een
Van Timor den 10en Janu: A:o 1685 een uijt val op de voorsz: Negorij Landa gedaan hadden, verbranden 70: Huijsen, en bragten 30: Zielen, zoo mans, Vrouwen, als kinderen om 't leven; onsen toestel tot een optogt gereet zijnde, met het goetvinden der Timorese als Rottinese Regenten, en op de Mars zijnde, quamen voor ons in verschijninge den Hooft Regent sodock, met nog 2: mindere van de Negorij Carbassa, ons aandienden, dat hun geheel negorijs volk s' nagts (dogh tegens hun gedane protestatie en afradinge van zoo een quaat voornemen) maar sloegen zulcx in de windt, onder vreijgementen dat in gevalle zij niet tot hun voornemen mede wilden Resolveren, hun 't heoft voor de voeten te leggen, zulx vresende, de vlugt genomen hadden, en ons kennisse van de zaak te geven, de negorij zonder de minste Reden daartoe hebbende, hadden verlaten, en zig aan de kant der Rebelders begeven, 't geen ons vreemt voor quam, voort marcherende, vonden gem: negorij Carbassa geheel leeg, zonder een levendt Creatuur daarin; Wat genadert zijnde, ter plaatse, alwaar de afgevalle Carbassers zig onthielden, hun afvragen heten, waarom en uijt wat Reden dezelve hun Negorij hadden verlaten, dienen in antwoorde, dat de bruij van d: E: Compe hadden, maar met die afgevallene Rebelders, als Rackauw. batussie, en bulba willen leven ende sterven, uijt welke antwoorde wij genoegsaam konden bemerken, aangesien geen de minste Reden hadden van d: E: Compe te wijken, zij door die Rebelders daartoe bewegen zijn, zoo quam ook te arriveren het Chialoupje de steenbok, voor Termane, met het welke verstonden, hoe datse voor het strandt van Rackouw, de aldaar zijnde vaartuijgen geluckig, zonder de minste verhinderinge hadden in de brandt gestoken, maar dat den Regent armenero met zijn volk, naar dat de vaartuijgen verbrandt hadden, tegen onse ordre op dat strandt was blijven vernagten, ook gevolglijk een kleen borst wernigtije hadden opgeworpen, hoe wel 't zelve geheel tegen onse mennnge en ordre was, ook genoegsaam ten overvloeden van den Corporaal die als Hooft Repraesenteerde, afgeraden, en verboden was, zulcx niet Raadsaam te zijn, zig op vijands bodem met zoo kleene magt te Hasarderen, maar met zijn volk aanstonts aan boort te voegen, aangesien hunne last volvoert hadden, maar op gem: Regent Armeneno zulcx in de windt slaande, geen luijster wilde geven, zeggende niet bange te wesen voor de Rottenesen, maar wel een kansje wagen; den Corporaal ziende hem Armeneno niet te bewegen, ging na boordt, onderwijle quam den vijandt met een meenigte van volk afzacken, nogtans wilde hij niet Retireren naar boordt, maar hun inwagtende, in actie begaf, ook korts naar een gedane Chergie over vallen wierde, waar af een getal van 30: