W. schuijns inde diepte want het N. loopt aan den dag uijt, int werck, onder de aarde vervolgende, de eenen tot gestelt worden, en deselve in andere goudtspruijten die hier van verscheijden zijn aert, en de berq  in de anderen, is wel de seekerste wegmeesters, aangewesen zijn, te soecken gelijck om met er tijt, oneijndige groeven daer toe eerst een, te weten de pinangie, bij de aan te regten handt genomen is, is van een haggelijcken uijtslag Maar  men soo buijten op de bergen het L: trou dan een sekeren weg zijn, soo d'een ader d'ander volgde, om metter tyt oneijndigstrijcken van een bekende ander heel groeven aan te reghten, dog sulcx is om accuraat waarneemt, soo vast 't dickde eleene apparentie, na de tegenwoordige toestandt niet wel te raaden wils seer lighter, in veel corter tijt in: Dese opmerckinge, is van goede nuttigheijt uijt te voeren, dat men niet alleen maar men heeft hier, soo weijnig exempelen, dat men buijten op de bergen, het strijcken (een, en desselfs de ader van de eene van een bekende ader accuraat heeft bergh, op deene berg op de andere cunnen waar neemen daar de presente berghkundige, maer de nieuw overgecomene vervolgen, maar oock te gelijck meer en meer geen kennis, van toonen te hebben aderen, of gangen, nedergangen, genoemt, of altijt op behooren te letten cruijs wijes of parallet door malcanderen N. dat een werck, van grooten arbeijt, om slagh strijckende, daar door naspeuren, en uijt vinden uijt en van geen minder Avontuer is Boven erts
Van Sumatraas wist Cust Anno 1679 8: dit geloof ick van dit groote eijlandt, van sumatra, dat deurgaans goud rijck is. meer minchien, als van eenige andere plaatsen waar te weesen Boven dien schijnt generalijck blijckende op soo veel oorden van dit landt, waar te weesen, daar Godt daar de Inlanders, dit dierbaare metaal van daan brengen, maar of dit soecken, de de heere, eenen bergh met costen, voor eerst, sou connen op haaren. aaderen begaaft heeft ick swijge van soo veel schatten uijt te leeveren, is van een haggelijcke beproe ed dat het Geheele landt vinge die wel op een misvallig geluck en alle omleggende bergen, kan begonnen, maar niet veel met versekerde en Dalen daar omtrent voordeelen, uijtgevoert werden, en soo daar — 17plegen te sulcke rijckdommen, voor 's hands instaken oock van de selfde natuer zijn verwonder ick mij over de arremoede deser in woonders, die op een duit souden doot Dit comfirmeeren, de contreijen, blijven, hoe wel dat zij de kennis, van van ongarijen, tijroolyboheemen, op omse wijse een mijne te regeeren, doch meer meijssen, mansvelt, stolberg. als te veel daar in gelooven, niet hebben en met veel moeijten, het goudt bij seer cleijneen specialijck, onse bergwerck op den Haarts, daar in 10. @ 12. gedeelten, op een geringe winst, daar zij qualyck de cost van connen hebben, na langh soecken, meest bij uijtwassingen vercrijgen, tis mijlen int Rent, bijkans geen heel anders met Japan, gelegen, dat misschien bergen sonder mineraalen sijn, noch soo goudt rijck niet is, als dit eylandt hoe wel daar Jaarlijcx bij sonderlijck door soo dat voor ondenckelijcke Jaren, de Chineesen, groote schatten uijtgevoert over aldaar na gesoght en worden, en ongelijk, meer blijven daar men de groote overvloet van volck heeft ende gewoelt is geweest, de over5 gebleevene, uijtgeholde kuijlen menschen, haar al geluckig agten, soo zij maar op wat wijse het zij, de drooge om sulcx genougsaam te kennen rijs, met een weijnig toe spijre cunnen in't geven en tis met bijsonder seer verdienen, ende onwillige, met een aldaar gewoone rigeur tot allerleij werck lightelijk can brengen, daar men ooc na het sneuvelen verwonderens waardig, dat in van veel menschen, weijnig aansiet, maar met wat oncosten en gevaar moeten niet het volck Sohemen, meer dan 120 bergsteden materiaale instrumenten provisij en allerleij door een groot gedeelte van't geheele nootdrusten uijt ons vaderland off elders na dese verre geweste senden, daar men dan nog eerst souw coningkrijck verspreijt, alle na moeten soecken tgeen men elders alreets schijnt, niet besondere aderen becomen heeft, ten waare men meede soo veel ondenckelijcke jaaren als desen, voortreffelycken autheurs hier seijt, inde hier nevens gen begaaff te vinden zijn noemde, contreyen gewoelt en nagesogt zijn off immers op de fortuijn aan, daar toe alles wilde setten Iportantie. buijten deckten ,die door van Jaaren ngecultireert e anderen gel de wortevergeselschapt te samen melt worden en, dit wijnt op aaderen enen tot erfte weg even bergen het heel t dickter tijt lleen eene dere er en meer noemt, of lcanderen nuijt vinden co Boven
Van Sumatras wist Cust Anno 1679 p:r twaarte wensen dat de E.