Anno 1683 Iavaas West Cust op Bantham Junij aldaer impostuer van diftentie gebraght was behalven een punct om redenen desen gementioneerde gevlughte grooten over geloght, maer nergens aengetroffen waren den resident verkoopt door sijn gestelde ordre nu cem de cavillarien tusschen den jnwoonder ende onse dienaren te sulen praecaveren geresolveert na seram te vertrecken om vertreckt met de aenwesende Juftrouwen en laet den capiteijn feijth, tot bewaringe des casteels, en do struijt guarnisoen in wijlen jnslaen, ten zij door veranderinge van plaetse en lught daer in voorsien werde — dat de pagger aen vittoris wesende de landtpunct van de pagger reets soo verre voltoij en op gevult, dat twee stucken geschut, waer mede inde negorie flancqueren kunnen, daer op gebraght en geposteert stonden, maer dat d' andre, waer onder voornemens waren, de kruijtkelder te maecken, door gebreck van hout, tot het branden van kalck nodigh, nogh voor een tijt in sijn gestalte sal moeten gelaten werden, zijnde den jnwoonder niet te min besigh mettet opdragen, van puijn en aerde, waer mee deselve 'tsijner tijt meende op te vullen als wanneer vertrouwen 't geheele werck als dan t' eenemael in effecte en stant van diffentie sal gebraght zijn en voorts de drie voor, zoo hadden oock op ons advijs. in dato 14. passo wegens de 3. vlugtige grooten, waer van als doen gemelt hebben den al in die gewesten op Panger de pattij en verscheijde andre opperhoofden der om leggend' negorijen, als die van anjer, passourang, en 't seloera spoedigh daer van g'adverteert, en gerecommandeert alle mogelickh:t en vlijt aen te wenden, om deselve in haer handen te sien te bekomen, het geen bij hen belooft sij promptelijk te sullen werden g'achtervolght voorts is den resident van suckerij dat door de reets ingevoerde maxum van dat sighd' soldaten, sonder een bij hebbende officier en 2. a 3. gewapende mannen, inde negorijen niet en vermogen te begeven, alle jnsolentien en overlasten aen weder zijden, sullen gepraecaveert werden, en wes meer bij copie ssijner plaetse lango consteert Woonsdagh. den commandeur is 23. niet anders voorgevallen als allen, datwe van voornemen geworden sijn, de negorien Seram, tirtelaja als andre plaetsen lantwaerts in van bantham gelegen, en wegens de vrugtbaerh. t der boomen vermaert, te besightigen, om het respect onser heeren majores, oock bij dese inwoonderen, en gewesen rebellen, soo veel t' ontsaghelicker te maecken, en door beleefthieden, aen ons te trecken Donderdagh. 24. ons 's daeght daer aen, met advijs ten wel gevallen, van sijn hooght in comp:e der aenwesende nederlantse Juffrouwen, en raetpersoonen except de capiteijnen Ioan kruijs, en nicolaes feijts, dien het opaen de boom om het srijkt en commando: overt guarnisoen en posten binnen de stadt en casteel redenen te commandeeren
Javaas West Cust op Bantham anno 1683 beschrijving van dirtsluije daer sigt de vermatach ratoe sulthan geduerende den oorloog heeft onthouden gehadt seram verder is gekeuren en Casteel inmiddels aenbevolen was, met het aenbreecken van den Iunij dagh in geleijde van twee Comp:s soldaten te paerde overlaendt maer de Iuffrouwen overde revier in cleijne vaertuijgen, wegens de ondiepte derselve door bevel van sijn hoogh:t daer toe beschickt derwaerts begeven hebben, komende naer ontrent 3 uuren rijdens op seram, en van daer direct naer Ciatelaja galloppeerende welcke plaetse heel woest en gedemolieert vonden, en had sigh de samense ratoe sulthan in een uijtgekapte speloncke, door een sleerrotsje aen de geseijde riviere int sal gelegen, met een jnganck van vooren, en uijtganck van achteren, door 't geheuvelte ten der Iongst gepasseerde oorhooge alhier verschuijlt, en op gehouden gehadt, werdend ondertusschen van drij Javanen, die sigh Juijst op die tijt, aldaer bevonden met eendronck sageweer verwelkomt, wanneer panger Joeda nugrat aenquam met tijdinge, dat de twee Ionge princen en soonen van sijn hoogh:t aen d' ander zijde der reviere met hun gevolgh, en staet gecomen waren, des te rugh tredende deselve ontfangen, en met den anderen, na Seram keerden, daer middelerwijl in een vertreck ontrent de basaer, en voor den tempel, opregt versamelt vonden 6. der voornaemte papen, alle grijsaers, die ons, en wij haer reciproce met bijsondre termen, van beleefh:t beneven en wat daer op teerden, en waer mede nedergeseten, soo lange mettet onderhouden van deselve in discoursen, en complementen besigh waren tot dat die Jongelingen verselt van verscheijde panger: ratoe bagussen, en ariassen (waer onder sigh dan oock den bekenden panger Iogea vond, ) bij ons sit komende en begroet werdende dese ontvaders naer een ander tt plaetse daer bijzijden met alcatijven, besperpt de wijck namen — laetende d' eerste aen ons en de gem:e princen die we met soer minnen en praetjes de tijt verkortende, soo quam in middels het geselschap der gemelte Iuffrouwen mede aenstappen, die van ons, in't aensien, deser Edlen: en omstanders ingehaelt op stonts door dese princen met veelderhande aengename boom vrughten vereert, en daer op de kost, door bevel van sijn hoogh:t toegeright, over al en voor jder een opgedut Louter gegeten, en daer onder de gesontheden, van haer hoogh len Edlen tot batavia, en gedaghe hoogh:t onder 't losbranden der musquetten, door gedagkter princen trauwanten en onse ordinaire Lijffwaghen rondt gedroncken wiert keerende alsoo dese regaligatie ge-eijndight zijnde tegens den avondt
Anno 1680 Iavaas West Cust op Bantham Junij dienaren door een aengeraut wesende raken alle drij om't leven in rade voor dat hij licentie van de hooge regeeringe becomen hadde, om een springhtogtje na batavia te mogen doen, om redenen avont, naer huijs en voorts met die Iongelingen en geheelen stoet, van staet, naer 't Casteel, daer naer seven uuren verschenen en naer dat den anderen voort geselschap. aen weder zijden bedanckt, en deselve onse naght groete aen sijn hoogh:t haren haren vader te doen aengenomen, hadden, met groot genoegen gescheijden, en sulckx dat noodtsaeckelick spel, en plaijsier toghtje met blijtschap voltrocken, wiert Vrijdagh. wee der zulthans 25. komt den maleijtsz schrijver jutche jsmael, berighen dat amock speelder intbos leden morgen agter 't casteel, in bos twee des sulthans onderdanen, uijtgegaen, om branthout te kappen, door een amockspeelder aengerand alle drij den anderen gemassacneert en omt leven gebraght hadden Saturdagh en Sondagh. 26. uiet noterens waerdigh voorgevallen Maandagh. den commandr telit 28.