huijse te komen, als agtervolgde, onder anderen met geen kleene verwonden aanhoorden bij monde produceerde, de commissie van sijn ho Edelhs ons gesamentlijk opgedraagen, niet konde aannemen, ten opsigten de duijsters inde voors: missive tot instructie dienende, gedateert 9' julij, resideer wijders voortbragt, geen 2: groote masten op een schip konde wesen en in cas niet quam uijt te vinden, geen eer was inte leggen mitsgaders de haat van een jgebt op de hals soude haalen uE van't bestier der directie en commissie wilde cederen, als langh genoeg in commissi was geweest, niet tegenstaande, mijn gedaane jnstantie sijn hoo ede gestrenge 't beste met uE voor had, en na gedaane verrightingh en genoegen gevende, seeckerlk een trap tot advancement soude wesen uE: daar op diende geen advancement in souratta begeerde, maar met zijn ho edelht na batavia off 't vaderland wilde, niet tegenstaand mijn gedane aanmaningh bij monde den 11en do voors: de aangenomene commissie, en 't bestier, nevens mij trouwelijk wilde helpen uijtvoeren en derigeeren, onder presentatie deswaartste saacken, en bij uE g'oordeelt werdende, de haatelijckste te wesen, te effectueren, daar benevens mij aangaande, alles te wille contribueren, dat practicabel is, en vermogens ben tot welstant der Ecompe, en voortsetting van den handel etca om onse Ede h agtb: hren en meesters, mitsgaders zijn hoog edest volcomen genoegen te geven, soo mede diende het welck niet te veragteren als d' EE: hr vosburgh, den coopman van den bergh, en den ondercoopman de haan, niet liever soude sien, en tragten als een diversie tusschen dast maacken, om daar uijt hun voordeel-tesoecken, tot schaade der E: compe, en onser schanden, derhalven uE: nogmaal versoecke bij desen, de handen inden anderen teslaan, en goede over een komste te houden, want eendragt maakt magt, tweedragt onmagt, seecker zijnde een drie dubbelt snoer niet ligt kan gebrooken werden, derhalven laat ons alles, met ordre beginne en voortgaan, en thoonen trouwe en waarht bij ons gevonden worden, alles bij der hand nemende, als in gods tegenwoordight dat ons geheele bestier, der directie en commisse concernerende, het ligt der sonne konnen verdraagen, om dien vertrouwende hoog ede hr commisss van reede, van wie uE vaderls weldaden hebbende genooten, nevens mij volcomen contentement toe te brengen, daar op mede sal volgen het genoegen van onse he Ede heeren en mrs, derhalven mij als nogh gants eerbiedig sal onderwerpen en prompt nacomen de ordres van sijn hE edelht, saacken de Commiss: betreffende, uijtvindende niet te paasseeren, voor dat zijn hoog Edele gestrenge, met sijn parconeele overcomste, mij daar toe qualificeert, om actie tegens de schuldigen te institueeren, soo mede genegen sijnde, alle acters en ordonnantien nevens uE: te onderteeckenen, maar nademaal bij uE gesustine wert, de ordonnanties, als hoovd administrateur bij uE alleen te teeckenen 't welcq uE wel kan toestaan, dog onder precautie, al 't geene separaat bij uE: alleen onderteeckent werdende oock sal moeten verantwoorden maar soude geentsints konnen accordeeren uE: voorslagh mede op den 17e do gedaan, inde afgelegde commissie, nevens den âpresenten coopman En vermits den ondercoopman Lucas schoorer het houden der negotie boeken is opgedraagen, uE: niet ter werelt heeft te schrijven, Ick de handen vol heb, met het beschrijven saacken 't fiscaals ampt raackende, diende mede in overlegh genomen te werden, wie van ons beijden de beschrijvingh sal doen, aan de Ede ho agtb: hrn de bewinthebberen zijn hoog edelht, de heere commisss generl van jndien, haar Edeles de hooge regeringh van Jndien &a 't welcq uE: soude competeren, na't algemeen gebruijck in jndien, als de precianse hebbende, ten opsigten het onredelk soude zijn, 'tselve den secretaris, op de hals te leggen, die de handen vol werck heeft, tegen de generl beschrijvinge, met het vervaardigen der bijlaagen, en 't effenhouden der aancomende, en afgaande brieffboecken, en 't stellen der resoluties &:a dogh soo uE: niet belieft te vaceeren, en te sitten tot de voorsz:— beschrijvingen, ben jck gants niet ongenegh, de beschrijvingen mede te doen soo wij in onse doeningen ten goeden, 't bestier en commissie raackende geen jnfractie willen sien, nogh ondermeijnt werden, ten hoogsten requireert d' EE: hr vosburgh, en den koopman vanden bergh, beleefdeljk te laate versoecken, haar na soualij strand te transporteeren, en hun verblijf in comps logie daar ter plaatse te houden, daar veel meer comoditeijt is als incomps thuijn, hebbende de EEhn debucquoij, ten tijden als directr Jn souratta, met desselvs huijvrvrouw daar eenige maanden van heck, die uE: als secunde was toegevoegt uE: de saacken bestierden en uijtvoerden, mitsgaders gedaan zijnde, hem daar van kennis gaf, en bij uE: consequent wierd g'oordeelt, 't incas subject, off in ons present bestier en commissie 't mede soodanigh behoorde te wesen, 'twelcq gants niet met de jntentie van sijn El edelht soude over een komen, en mij sal believen aan tesien in geljk qualiteijt nevens uE, soo mede het bestier en commissie, ons is opgedraagen, onder gelte caracter, maar onbeweeglk vast sijnde uEde precianse competeert; versoecke nogmaal, alle ijdele glorie ter zijde te stellen, mij aangaande diende niet minder gehouden te werden, als onse gemeene caracter, en commissie medebrengt, om dese land aard, en sal in geen andere saacken glorie stellen, als dat 's comps jmportante negotie kragtigh wert voort geset &a onder Een wel gereguleert bestier, ook sal 't geentsints voorschanden reeckenen, ingeval niet ter werelt meer quam uijt te vinden; ten nadeelen der E compe gepleegt als van tijt tot tijt heb gedaan, en sijn hoog edele gestrenge — gecommuniceert, verseeckert wesende nogh zijn hoogh edelheijt, nogh onse hoog edele hrn en meesters van mij off uE, off van ons gesamentlijck, meer sullen vorderen, als in ons vermoogen is geweest, als haar hoog edeles haar maar ten vollen konnen verseeckert houden, wij onse pligten na behooren hebben g'accompleert, na confientie, als eerlj lieden— betaamt tot van Coh
tot vermaak gewoordt, En wij haar presentie moeten affsuijden, alsoo 't gasten zijn doortrapt in loosheijt, dogh niet ten goeden, de vier huijsdienaars, van 6: ropia ter maand, bij d' EE: hr vosburgh dienst doende, behoorde afgedanckt te werden, vermits een huijs vol slaaven heeft; en als zijn E: 6: pions vand' Ecompe, en 2: nederlandse soldaaten off oppassers tot staat houding, bij hem houd, 't daar mede wel kan afsien, als een raad van jndien tot batavia, sulcken verquister als de voors: coopm: vanden bergh is, met sulcken schraap sugt is d' EE: hr vosburgh beseeten, die dagh op dagh wel 'teen en ander soude eijsschen tot zijn huijshoudinge, 't welcq wij niet behoorden te accordeeren, als onverantwoordelijk zijnde— Ee off de maackelaars van d' E Compe niet en behoorden g'Jnterdicieer te werden bij de voorsz: suspecte persoonen te gaan, nogh te gedoogen die onder haar staan en dienst doen bij haar te komen — soo mede is 't noodigh vaste uuren te stellen, om alle daagen soo aan de bedienden der E: compe als Comps maackelaars Alaudientie te geven, dogh saacken voorvallende soo pressant zijnde, geen uijtstel konnende lijden, tot de vast gestelde uuren, vrijheijt te hebben, alle uuren van den morgen tot den avond bij ons te comen, om haar saacken voor te draagen, op dat Comps saacken, met des te meer jver voortgeset werden Den secretaris mede op de voorsz: vast te stellene uuren bij ons te laat koomen, alsser jets van jmportantie te doen is, gesamentljk te ordonneeren wat saacken in't dagh register sullen ter neder gestelt werden, en bij ons tweemaal ter weecke te visiteeren off de saack wel begrepen zijn off niet, off uE: tselve mede niet oordeelt te moete geschieden— Nademaal tusschen ons beijden geen verschil in qualiteijt is, nogh — inde Commissie, nogh in't bestier der algemeene saacken nog meerder nogh minder is, maar de voorsittingh 't uE: Competeert als inde broederschap hier voorn aangehaalt, bij gevolge geen verschil tusschen ons kan vallen, ten opsigten d'een niet minder off meerder Competeert, als d'ander— En vermits uE: genegentht hebt, jder zijn Eijge taaffel te houden, waar door de mesnagie, voor d' Ecompe volgens pligt best sal konne behartigt werden, en d' onvermijdelijcke maaltijden, ten den 24en octobr maandag 1699 — respecte der E compe, soo de souratse directeurs hebben — voorgegeven, en jngebruijck gebragt, behoorden wij te excuseren reeden voor de middagh hebben de hrn pl gesaghebbers En Extract uijt het daghregister van Commissie dese memorie heeft den secretaris van bergen den 18' october d' E: van ommen voorgelesen jn zijn E: binne kamer en den 23e do in't gemeene Comptoir vande gewesene EEhs directeur vosburgh, door de voors: E van ommen selvs geleesen ter presentie vande boven gem: secretaris van bergen, versoght zijn E: dese — memorie jn't daghregister niet mogte jngesz werden, en vast gestelt op morgen voorde middagh, over eenige poincten in deselven g'Expresseert, te resolveeren (was getekent) pieter van Zelsdingen versoecke uE: zijn gevoelen op het voorsz:, door den secretaris in't daghregister, de commissie betreffende, onder dese te laate volgen en jn schrijven, off samen jn alle minnelijckheijt in overlegh te nemen, om Een vaste provisioneele ordre tot reglement te Colligeeren (onderstont) uE goede vrund (was getekent) pieter van helsdingen, (ter zijdestont)— Souratta adij 18en october 1696 (lagerstont / — soo jmant van ons beijden mogte genegen wesen de scheeps opperhoofden geduurende de legh daagen hier ter rheede, ter maaltijt te noodigen d' Ecompe daar voor niet in reecq: tebrengen, maak jder sulcx sal dienen te doen op zijn Eijgen kosten, als jck continueel heb gedaan, en nogh sal doen, als 't geleige komt, daar mede vervallen depoincten dat wij ons niet behoeven te reguleeren hoe veel de provisioneele gesaghebbers deser directie, d' Es kel en de voogel Extraordinaris hebben opgebragt ten lasten der Ecompe in vertrouwen zijnde, u E: daar mede niet sal tegen hebben maar wel komst, En affscheij maalen van de aankomende en vertreckende scheeps overheeden, gegeven werdende, tesamen in overlegh te nemen, hoedanigh deselven op het mesnagieust dogh fatsoenlij sullen connen geschieden — Nota, maer gecommits
Eersteljk dewijl het vande grootste nootsaackelijckht was 's Comps bediende, soo europese als jnlandse, een tijt te gunne waar jnne hunne versoecken, en kontschappingen, mogte voorstellen mitsgaders van advisen gesterckt werden, en ordres Erlangen soo is daar toe uijtgekosen, den voormiddagh, sullende de sittingh van audientie beginnen ten klocke 9: uuren en eyndig twee uuren daar na, off ten 11en uuren, Jndiner buijten dien sancken van Emportantht diende gehoort te sijn, sulcx soude na Communicatie, oock gevolgh moeten nemen En omme met goede ordre in alles, sonder krenckingh van't onderlingh toekomstigh respect t'ageren, heeft den E: van helfdingen gedesisteert, en afgestaan, omme, eenige— ordonnantien, soo op de packhuijsmrs dispencier, als equipagie mr te verleenen, mede t'onderteijckenen, sulcx mits desen overlaatende aanden E: adriaan van ommen, met soodaanigen ongelimiteerden magt, als geduurende het bestier van d' Ehr directr gelever vosburgh, in qualitt van hoovd administrateur bij hem daar inne is g'ageert, dogh de ordonnaatie opsight hebbende, op de gelt cassa, soude bij weder zijtse teeckeningh uijtgegeven werden— den tijt nu vasthart aanschietende omde basaar bij te woonen alwaarsteets voorheen, den secunde met 2: expresse — gecommitt: de besigtigingh vande jnkomende goederen heeft genomen, soude als nu, mede jndiervoegen, door den E: van ommen ter bijsittingh van 2: gecommitts werden en blijven — waargenomen, dog bij soo verre den E: van helsdingen gesint wa sigh daar mede te laaten vinden, en sulcx uijt kragte van zijn jnstructie, als jndependent fiscaal, 'tselve staat en blijft aan desselvs behaagen sonder dat sijn presentie aldaar hier omtrent jnfractie, sal toebrengen 4en Nademaal den E: van ommen, dan bij het bereets over eengekomen de wigtige reden die er leggen om den coopman van den bergh van d' EEn gewesen directr, gelmer vosburgh eens te separeeren, heeft ons doen goetvinden, geljk goetgevonden wert in desen, den selven aanstonts na't overgeven van't transport na soualij strant t' ordonneeren, te meer dese versendingh van den coopman vanden bergh, gints heen ter hand — nemende, om dat sulcx omtrent den persoon van d' E: hr gewesen directr, sonder groote schande, en disrespect bij den land aard, — mitsgaders wegens de meerdere konde aanden see oever, tot inbreuck der gesontheijt zijner huijsvrouw, niet mogeljk zij te effectueeren ten Eijnde de vertrouwingh aan weder zijde, Een volle plaats mogt grijpen soo heeft jder van Aun in't bijsonder bij desen solemnel belooft aan niemant ter werelt dan die het vereijst, eenige deminste kennisse van 't opgespeurde inde commissie te geven, anders als voor off bereijts is gesegt dal gemeene beschrijvinge is verstaan, omme uijt de wegh te — ruijmen de verschillen die door het voeren vande penne, van een van beijde mogten, ten reguarde van Eenige expressie komen te occagioneren dat door den secretaris soude geschieden hem alvoorens, om bequaameljk van onse meijninge gesterckt te zijn, versiende met korte notulen, waar na hij dan in't stileeren, sigh soude moeten rigten Maar om dat sulcx aanden hr eds hr h: a: van reede tot draakensteijn hre van mijdregt &a Commisss generl &a niet wel voegle soude konnen geschieden, dewijle aan sijn E edelht openingh moeten geven hae verre, En wat in onse opgelegde commissie hebben nagespoort, soo is ten desen belange, voor best, en redeljk gekeurt bij beurte die beschrijvinge vice versa te doen volcomen de hoovd administratie sal becleeden, en alles dirigeeren op soodaanigen voet, als deselve door hem is waargenomen gewerden soo sal d' E van helfdingen adjnterim mede administreren het fiscaals ampt, volgens commissie, met dese restrictie, noghtans dat niet vermogens sal wesen tegens de soodaanige actie t' jnstitueren, welcke bij de opgelegde commissie van sijn hoog edelht den heere commisss generl &a en uijt kragte van dien, door hun beijde bevonden werden schuldigh te zijn, maar den E: van helfdingen blijvt gehouden, ten verbint sigh ook mits desen, deswegen de nadere ordre van wel gedaghte zijn hoogh edelht te sullen vertoeven alvoorens aanspraack te maacken sullende middelerwijle ter uijtvorsinge weder zijts g'ivert werden gecommitts van sijn hoogh Edelht, over dit hoort Comptoi met den anderen gebesoggneert, en omme in saacken des bestiers, en alles wat daar toe moghte pertineren, de soo hoogh noodige eendragt t' observeeren en te vermijden, 't gunt daar inne eenige jnfractie konde causeeren, soo zijn tot beijder naright de volgende point geconcerteert, — volcomen