# sijn desen Jaere Hoe naeuw den thidorees, ende selffs oock den spanijaert met provisie oncompt, ende dienvolgens aen allen canten met extreeme moijten de Costsouckt, staet VEde bekent ende is hier vooren aengewesen sulcx om hem vrachij niet wederomme jn te ruijmen die plaets met een houten fortije, hebben begrepen, dat als in voorige schrijven gesegt  groot ontsach baert, soo oock niet minder het werck aen talagammij doen zal, twelck achter vertreck van dit schip voor nemens zij te begrijpen ende met canon te beplanten, daer toe het lange gesonden stuck, ons wonder wel passen zal, zoo de weergade hier hadde, soude mede sonderlinge dienst doen connen, twelck ter geliefte van UE ds met naeste besendinge verwachten sullen Tot noch vermercken niet, den Spanijaert Itwes meer als dregementen tot affbreuck van manado bij derhandt genomen hebben wat noch doen sullen staet te vnemen ende v Edt naermaels te bedelachtigen, Coninck Hamsia heeft wel eenighe malen vsocht de gedane tocht te harvatten maer wart wt consideratie van weijnich te doene voordeel op gehouden ende zijne Maijesteijt aff geslagen soo en heeft ons oock tot noch toe niet, gelegentheijt gepresenteert een schip tot procure van ebben houdt ofte soot genoempt wert van het eijlandeken dat jnt vaerwater tusschen manado ende tarnaten Leijt te doen halen, echter wart gdacht UEdts. ordre mogelijck wesende, te voldoen, ende d'naesten toete laten comen Egene vreendelinge buijten der spaens subjecten in Manielha ende een cleen portugees jachjen cotmacasser in ofte voort spaens tarnaten gearriveert, dochtis te geloven voor agustij noch eenige comen zullen om welcken te becomen ofte te verneelen snedich sullen doen oppassen, dan valt tselve met corcorren moijelijck ende met een swaer schip onder ende ontrent vele eijlandekens prijculoos, de beste middel om die gasten t molucx vaerwater wars temaecken, soude dienen te geschieden met een snedich jacht van 10 a 12 stucken met riemen versien omme voor een a twe galeijo bestant te zijn de selve dan gebruijckende— aende noort westcust van chelobes soude meenich avontuerijer quade reijse ende minder svance doen ende oversulcx resolveren soodanige perijculeuse Reijse ^ cunnen te staecken doch off UE ddaer toe sullen resolveren blijft ons onkundich ende tuwer edelheijts welgevallen Tot noch en
Tot nochen heeft ons geen gelegentheijt gepresenteert desen jare de behoorlijcke visite op batchian te doen, doch gaet alles te dier plaets wel ende comporteert hem de coninck als hier bevorens gesegt hebbe naer de maet van redelijckheijt ende met de jongste tocht ende becomen fictorie buijten preditieuse nadocht, dat soo duer hebben moet, in corte dagen neme voor costij te navigeren, om op alles verleschende ordre te stellen aldaer ende op't eijlant macquian blijft alles versorgt vervallen wercken met de minste costen vernieuwt ende met proviande wel geprovideert sulcx dat vEdt niet dan een wel gevallen daer aen nemen sullen soo vertrouwe Hoe danich hem Cappn Laout Japon Comporteert is vEdle hier bevorens bekent gemaeckt ende noch quader heeft zijn jongste tocht bij den vijant gevolch genomen sulcx nu wel licht off leven offte officie verijckel loopt dat dan niet meer dan loon naer wercken wesen zal Omme Coninck Hamsia inde regeringe vant tarnataens Rijck door vrundelijcke aenmaninge te continueren achten gelijck VE dt seggen een gans nodige ende dienstige saecken voorde generale Compe wes hem daertoe oock gestadich bij alle middelen amimeere zijnde des selffs regeringe nu tot beeter verstant gecomen ende den nederlanders ten rechten heeft leeren kennen aengenamen ende oock onder de zijne ontsaglijcker als die van een wulps ende onvervaren jongelinck gelyck Manielha, is, echter anders niet connende ende zijne caducken ouderdom door dagelycks travalijos onvermogens wordende sullen appireren dalder bequaemste daertoe gevordert warde zijnde Manilha, oock wel douste eervarenste ende verstandichste, boven alle de tarnataens hovelingen dan legt den selven nu in een sware krancklinnicheijt ende berooft van zijn geheel verstant apparent wt lucxurie en hoeren voorsaeckt, echter hamlia noch in wesen ende Manielha Jonck zijnde staet die sieckte met der tijt te beeteren als wanneer tijt van Elecxtie ende proucotie eens nieuwen conincx Conform v E d t voorstel geboren zijnde ons naerde gelegentheijt ende UEdts ordre reguleeren zullen om naer batt. a een speel reijs te doen heeft Manielha meermalen versouck gedaen ende soude. hamlia oock tot Licentie zoot scheeijndt seer wel jnclieneren dan de getroffe sieckte deses jongelinghs sal dat voornemen obsteren waerbij oock de Compe als dan Geen costen
Geen costen dragen zal die apparent met zijn overcomste al vrij — wat groot ende buijten de gissinge vallen zoude echter passistoende ende bequaem zijnde heeft VEdls den selven jegens jtems aenstaende pr harderwijck die vermercke maccasser niet aendoen zal Costij te verwachten Wenich alteratie hebbe bij den Coninck nochte zijne grooten doort overleijden vanden gewesen houcom Lincoerij nochte het voorich decapiteeren vanden quimelaha teliato vernomen die Luijden de gerechticheijt vande saecke insiende Gevende falteurs oorsaecke van eegen ruwiere ende onderganck, de nagelaten goederen, slaven ende slavinnen is den coninck alle ter handt gestelt die hem daermet genougen laet Volgens de heere demmers schrijven, zijnen Coninck Hamsias gecommitteerdens octob anno passo onder Convoij vant jacht de jonge prins oot ambijna A Retour gekeert soo vEd't woor dato vernomen heeft wat schoone conquesten uijt voorgeven van condemnatie Gecollecteert heeft staet v Ede bekent ende heeft hem hamsia daermede moij verrijckt ende inclineer oock soo aende Heere demmer hebbe geschreven ander mael vreuwe ende vsouck te doen, Edoch sullen daer met alle vermogen tegen wesen om de wtgeputte gemeijnten met teenmael naeckt te vlucken ende oorsaecke van nieuwe beroerte ende affwallicheijt te geven Dat VEds onse ende des raets resolutie van ao passato onder Couvert van jongst gesonden wampieren niet en hebbe becomen, is doorde haesticheijt veroorsaeckt ende heeft oock onse sieckten daerjnne wat verlet welck versuijm VE d' ons ten goeden gelieft te duijden, die en andre pampieren — nevens Molncxdagh register heeft vEd t agusto aenstaende ontwijffelijk te Gemoeten wardende de selve als tans gecoppieert ende vaerdich Gemaeckt De jongste gesonden, 6 lasten voortijens hebben hierwel onfangen Edoch blijven de selve dewijl geen afftrecken hebben ende beter onder de tarnatanen gevonden worden 1 Packhuijs bewaren, diergelijcke jn aenstaende te zenden gelieve.