Martius Ao 1647: In't Casteel Zelandia Noorders is haerluyjden gesamentlik naer dat dops voor dope rcis gelegentheij:es onder vonden en als verhaelt in somtminge eenige ondsten verandert, doch inde meeste gecontinueerdt — voorgezonden 'tgene volcht Dat hen kennelijck was onses lands gebruijck niet en zij ijmandt langer als voor den aer in ampae # een CHourigae de regeringe rakende aen te nemen, en zij luijden nu sommige twee en enige reets 3: Jaren daerinne verlengt soude daeromme ecehter niet langer als voor een Jaer staet te maecken hadden in die bedieninge te verblijven; voor welcken tijt oock eenelijck op een nieuw mebker gesalts teijcken den rottangh versien waren: en derhalven schuldied inde alleen den roorangh 'tganerende Iaer door aen niemandt anders over te geven en te laten gebruijcken ofte veel meer mis- beruijcken, maer datoock wel duyjeelijck vermaent wierde, de roningen op den aenstaen lants-dach selfs inpersoonen ons weder over te levenen doch zoo ijemands van de ondosten tusschen dien tijt moeht comen te overlijden, ofe wel i'thouden van den lants daceh sieck be- zijn; dandere als dan goede sorge mosten dragen, den vorangh in ragje den var onse duijshen oke bestellen offe selfs nevens goede verclaringe der hoedanich:s van den overleden mede herwaerts te brengen; mits off ons aende waereijd van dien iet gelegen was, maer reneejk gij het teijcken hanes gesalts, thumner ere, hen bij ono verleene niet te willen gemoen maken Dat hijluijden in hare dorpen geen der hande moet wilileden ofte que tien onder de invonreren rijsende, zullen mogen verswijgen, veel min nae haer eygen goedduucken aff doen, maer alles aen onse duyjtschen te kennen geven moeten, omme door haer als dan beseege te werden ofte oock wel zoode salke van sonderlingen belangh, waren ons die hier aen 't Casteel te comen aen dienen, welck eehter sonder kennisse van gemelte onde residener mede — niet gescheden marek, omme den Gouverneur ofte praesident misschien met onnoodige dingen niet moegelijck te vallen De wijde ock voor desen ommige dops voaken ofe uijs gesinen sonder ons voorweren en tegen
s ArNs Martius Ao 1645: In't Castel elandia ende tegen ons verbodt verhuijst hin; werd haer nu isgelijcxe belast et selve niet meer te doen, maer dat eerstaen ons te versoeken, als wanneer them (noodich zynde) niet en zal geweijgert werden a hij ale or pijse Ehiesen de sonderslvere penningen in hare dopen ofte velden zouden mogen comen— Chandelen en verkeren, met kennisse van ons duijtseden in versekeringh moeten inmen, en henwaerts aen 't Casteel brengen, als wanneer voor yder 5: cangans zullen gemieten Boonder is gelijck verleden haer de ondtsten der dorpen waer wets de chjwstedk relije gewrt en de — sinckanse tale verstaen werd, aen gesegt, dat sij de proeduanten in sonderheijt en voors de — siecken troosters als school meesters (ter plaetse daerse dan zijn mochten, behoorlijck mahten — eeren en ontsiem ende niet alleen selfs neerstich ter kercken comen, maer oock han kinderen ende andere jngelieden daertoe, stem der sevole te gewenen, aso wegene hard takel: dode kerckelijk persoonen Comtijte wert geclaegt, en om die redenen de boeten daerop gestelt zijn welcke tot maecken der huijsen en thouwen vanden Goete dienst aen gewent werden en in gevolge zullen belijven continueren Soo zal oock yjder doop lijne in lantsche schoolmeesten ote leerers gelijk iu meestallentcharven in gebruijck gecomen hij voor en voors Jarelijcxe als de recognitie ge intwerdt werden, van rijs tot eijgen nootdruct moeten versien Dat sijluijden den anderen, om wat redenen het oock zijn moehte, geen overlast nochte oorloge — moeten aendoen, maer tsamen onder den anderen vredich leven &nde zoo haer eenich ongelijk van andere dorpen te voorencomps, zulcxe ons aen te dienen en daer tegens goeb redet te verwakaen hebben; nochtans in gevalle van genige vijanden on verwaet besprongen wierden; moeten haer selven bij die gelegentht wel beschermen, edoch uijt haer eyjgen bewegingh genen rrijgh beginnen Dat zijluijden eens voor al vermaendt en geauthoriseert bleven, hun beef te doen hare nae bninen die met ons noch niet bevredichten zijn, daer toe de nooden, en moeste verwecken oock derselver ondsten tot dien eijnde bij onse duijeschen te brengen, onder vaste belooten onser mentschap en versekeringh van goed onthael; zullende die gene welcke haer in die gelegenth. t neerstien Thoonen aRAtir.
Mantus Anna 647: Gus Easede zelandia thoonen miet allene eere in leggen, maer oock daer en boven van de Comp:e derlijck — bescorcken werden, gelijk sulcxe meer malen op den lants dach gebleeken is epas Dat dit hij eenen vrijen landts dach oofe vergaeringe op welken een yder onbekommen 'tgene te seggen ende van gewilte wet of heeft in te brengen, virjeljk doen maer tij dan mocht strecken tot woordeel van'tgeneene beste, ofte oock wel tot verhinderinge van eenich quaeto Ende dat voorts een Noch ijegelijck oock uijt d' onbevredichde ende vk vyantlyjcke dorpen, op desen landts dach on beschooomt onder versekeringe van wij geleijde zoude mogen comen en verschijnen, de verhandelinge sien — en hooren, es tem vredich wederom vertrecken, sonder dat geduijrende dien sijs over eenich bedoeeren quaet zoude gestract ofte aengesprocken werden Dewijle als oock menich mael off laesten off mmers clagens weerdige redenen voor comen over de Chinese bamboes-hackers, ter plaetse daer hen bamboesen te appen doorgaens vergund werden— namentl:k wos die Compijts aen'scappen vallen sonder verloff sae tegens wille en daanck des eijgenaers a soo is de fantsaten van die gewesten als nu aengesegt, sulvxe voortaen niet meer te gedoogen maer zij luyden (looven dat van yder Chinees maendelijxe een sware Ra voor scappen zullenge meten ren ook de pladsen dae aer boof gelegen omt selfs zulen denoijse doch door ongelegentheijdt gawetschelijck gene bamboesen cunnende missen, sulcxs oock niet gehouden zijn te doen maer dat de Chinesen eenblick hebben te weijgeren, mits nochtans — onso oude suijthen daervar weenen geven walromme hide of aer de amboee niet cmnen genist werden Generckt ock die van Leijwangh op den lants-dach ao 44: versoot te hebben omme bij wijlen Chinesen In haer dorp te mogen comen handelen, soo is hen nevens die van Lissingangh, en mauris jegenwoordich afgevraecht off daer bij eenih voordeel off gerief conden voorsien, doceh antwoorden, haer weijnice aende Chissen gelegen lieden riju en also heff haden dat e wech bleven als quamen Tot besluije