Den capn der mardyckers wierd naar d' oostzijde van Halmahera gesonden, om 't verdere van — s' sonings goet bij een te versamelen, de wegh— geloopene slaaven van 's comps dienaaren en ondersaten weder te eijschen, en verdere Leuterende — Ternatanen, en voornamentlijck de papen herwaarts te doen comen, die het daar soo wel bevondt en soo veel eers, en goet onthael genood, dat men werck had, hem weder te doen keeren, hebbende Egter het een, en 't ander verricht blijckende— aen desselfs rapport off Liever aen dat vanden — corporael hem meede gegeven, en wat 'er van s' coningh goet bij een versamelt sij aende Rolle daer — aff onder de bijlagen noch afsonderlijck tevinden, sijnde anders mede onder de Lyste der opneminge boegrepen — Onderwijlen dat dit dusdanick verricht wierdt soo wasmen
Van Ternaten den 31 augo 1682. wasmen besich door den land en Legermeter den vaendrick meijndert de Roij, een braef stuck lants, agter, en besyden het casteel in des selfs buijten binnen en dwars wegen aff te toeijen, en onder s' comps dienaaren, burgers en mardijckers— te verdeelen, om aldus opwaarts den bergh een vast besteck, voor en onder 't casteel voor het toecomende te bekouden, waer bij zuijden— de Ternatanen verboden wierd, eenige thuijnen te maacken sijnde Ternatanen mede alten eersten in een geschickte verdeelinge gebragt en hunnen Tempel gebouwt, waer ontrent hun alsints de behulpsame handt is geboden geworden, en een net met loffwercken uijt gesnedene predickstoel door den Gouverneur wel eer van cauw gebragt, benevens een groote martabancko, tot daar toe van s' comps wegen geschoncken: de kaarte onder andere hier nevens gaande, wijst de roeijinge vant een, en t ander genoegsaam aen, — alles aldus in een gewensten standt gebracht sijnde, soo en ontbracker niet, dan het weder heeren der macquianders, en werwaarts besending naar sakette wierd gedaan, en tragte den gouvernr noch een tockt naar d' eijlanden te— doen, soo om de steene burgt tot schiauw op te maacken, ten welcken eijnde al het hout, iser, en spanwerck ten vollen was volvaardigt als noch eenige swevene kleijne verschillen over t' weder geven van elcanders slaven onder de Eijlanders te vereffenen. de daagelijxe aenteeckeningen hier bezijden gaande sullen getuijgen wat een swaere en verdrietige reijse het geweest en watter verricht sij,— hebbende N: Noordwyck tot 2 malen toe onverrigter
Van Ternaten den 31' augustij 1682. onverrichter sake moeten keeren, ende de laaste — reijse met vlies van vier anckers, en vyjff lauwen met groot gevaar vant selvigh te verliesen. wij haalden in d'onse vanden 7 october met de slaman affgegaan aen, hoe uijt de zuijd zee, en d'oost zijde van Halmakera het Jackt amsterdam over banda na amboina, om den jnkeet der Ternatanen bekent te maacken, gesonden hadden, en hoe 't oorlogs fregat 't ontroerde Ternaten weder over de noord, en moretaij gekeerdt was, — ontrent die selvige tijt, souden wij van daar mede t jagt het voorkout over de Zuid Halmakera om, ten eijnde het geheele Eylandt nauwsieurick mocate werden gecarteert, gelick — sulx oock met groote naarsticheijt, en ijver — door den schipper Pieter Stippert geschiet is, — welckers omstandich schriftelyck verhael in — malleijens dagh Register op den 9' october 1681. — te vinden is, als mede wat daar over, en ontrent weder zijts tusschen ons, ende, den koninck van Tidoor geschreven is, door 't wonderlijck, en— droevigh geval donse overcomen die sonder eenigh — Letsel off eenige siecken te hebben, tot dickt aende Zuijd hoeck van weda ontrent woosenjodje gecomen, soo swaare sieckte onder 't scheeps volck kregen, dat beswaarlick Batchian van soo dickte bij konden krijgen alwaar 36. soo dooden als siecken Lieten, en 't jackt met soldaten herwaarts aen moste gebragt werden. daar vielen veele, en vremde boedenckingen — over dit toeval, 't bootsvolck wilde den schipper beschuldigen, om dat eens een ongemeene— vangst, en een heele schuijt vol vande visch— Labe gevangen hebbende, hun daar toe geen genoegsaam sout had gegeven, die sich onschuldigde—