gedaekn dat wel va e ensans von heaentien sijcke om best aen de sot stulen e bouda met onis volsootn omne resitutie aande srabde miet de twe den stadts gouverneur daer van almede niet veel vallen Egter niet temin stiget men dese december des verleden jaers is ons gebleecken altijt ontrent sijn hoogheijt tragten levendig te houden. dat 's Comp:s residenten in agra door seecker moor waren aengesproocken, om 600: roa die op de Cust Cormandel aen een holl:s stuurman op 't schip van den nabab basietchan soude wesen verstreckt, dog alsoo ons uE: nader brief van den 2. en maert deses Iaers vertoont, dat daeromme 'tsedert niet meer waren aengesproocken, of gemolesteert geworden, soo willen hoopen, dat de daer bij sal wesen blijven berusten, of soo 't al weder mogte comen te gebeuren, dat 'et niet eerder sal geschieden, als wanneer d'agrase residenten uijt bengale genoegsame bewijsen sullen hebben becomen, om haer daer tegens in behoorlijcke forma, te connen defenderen, sijnde niet te min door ons bevoorens daer over soodanig na bengale gesz:, als het bij gaende Extract uijt de brief de dato 17. en Junij 1676. tot narigtinge sal comen te vertoonen, daer wij ons aengedragen, wesende ons in voorn: brief van 8e december oock te vooren gecomen, dat sig in brootchia mede den nieuwe vexatien hadde op gedaen, en 's Comp:s residenten aldaer, nevens d' Engelse, en france, door den tholman, waren aengesproocken, om de betalinge der thollen van 3½ p:r Cto in plaets van 18. per mille die men daer gewoon is te betalen, dog dat sulx alsoo hij daer van geen schriftelijck bevel Conde vertoonen, wel in roock verdweenen, maer door den selven tholman weder den andere om de goederen te visiteren, op de baen gebragt was, daer van sij haer soo gemaekelijck als de voorige niet hadde connen ontslaen, maer genootsaeckt waren geworden, om het selve gesamentlijck door middel van geschenck op den ouden voet te brengen, het schijnt datse de Comp: aller wegen In't mogolse rijck beginnen te vexeeren, En sulx sal apparent niet ophouden tot dat wij eenmael de kerfstock, die al ten overvloede vol is, sullen comen af te reekenen., het clinckt ons mede seer vreemt in d'ooren dat den stadts voogt door den 's Conin Commissaris g'ordonneert was van uE: d' Engelse, en france te vorderen een Ro/a per man die den voorigen gouverneur g'asdichan voor 70: lb: man loot van de drie natien gecogt, den Coninck te veel in reecqe soude gebragt hebben, of anders dat bij weijgeringe van dien, voorsz: minerael, 'twelck nog in wesen was, weder souden hebben te aenvaerden; en de penn daer voor ontfangen, te restitueren, wesende ons van dese morserije noijt jets te vooren gecomen, En daeromme oock niet al tewel gesticht, nog te vreeden over de gene die sulx op sijn Eijgen authoriteijt gedaen, en ons In dese moeijelijckheden gebragt heeft, want sulx bekent werdende soo sondet geen Cleene vleck in 's Comp:s opregtigheijt (waermede sij bij de Indiaense natie besaemt is) veroorsaken, dierhalven sullen uE: wel doen, En 't sal oock ten hoogsten noodig wesen, sig vast aen de verleende quitantie te houden sonder eenigsints daer af te wijcken, of te doen blijcken voorsz: loot tegens den andere prijs als in deselve staet gespedificeert, aen gem: gouverneur te hebben vercogt; En wat nu belangt de twee Jaren onbetaelden thol die genoemde Commissaris mede gelast heeft naeukeurig op te nemen, en van uE: te vorderen, dat is een saecke die d' EComp: geheel niet raeckt, maer door meergem: gouverneur vrijwillig aen haer sijn geschoncken, In vergoedinge van 69330: lb: thindie ons doenmaels geweldelijck waren afgenomen, sullende dese saeck op de manier bij uE: voorgestelt, ons bedunckens beter, en gevoeglijcker, als die van't loot Connen gedebateert werden, want hier van geen schriftelijck bewijs als van't andere is, en UE: dierhalven dies te gemackelijcker sig connen Excuseren, eenige kennisse te hebben, of de thollen die uE: Iaerlijk met de tholman afreeckenen Ingeschreven werden, of niet; oock dat uE: 'tselve niet aengaet, mitsgaders een jder genoegsaem bekent is, dat als daerinne quamen te mancqueren, den tholman gesterckt met den gouverneur niet in gebreecke soude blijven die van uE: te Eijschen, En te doen betalen, dierhalven, soo hierinne mogte bevonden werden Eenig versuijm of fraude gepleegt te wesen, dat sijn maijs:t sulx niet van ons, maer van sijn dienaers, die daer aen schulthebben, heeft te vorderen, dog Indiense naer dese debatten niet willen zuijsteren, maer tegens alle regt, en redenen UE: het bedragen van voorsz: Loot, en thollen geweldelijck quamen af tenemen, wij sullen 't voor die tijt moeten verdragen, maer als dan nogen sij wel versekert wesen, dat sulx soo gemackelijck niet sullen laten passeeren maer dies te eerder vooren gemelte afreeckeninge genootsaeckt wesen om te comen doen, en dat niet alleen van't boven verhaelde, maer oock van't gene dan bevonden sal werden, meerder met den mogol onvereffent te wesen.
Met geen cleene verwonderinge is ons mede gebleken, dat 'er onder de thin nu Iongst met de katspesteijn van mallabaer gebragt, nog parthijen van de gene was die a:o 1673. met 'et Engels scheepie S:t Joris is verovert, mitsgaders dat deselve door Eenige boraes die daer op pretentie maeckten, niet alleen in d'alphandigo waren gearresteert geworden, maer oock om die te hebben soo sterck aenhielden, dat uE: weijnig kans sagen die uijt haer handen tehouden En dat et daermede naer allen schijn niet beter soude uijtvallen als met de partij hier vooren gem: a:o 1674. was geschiet; Egter souden uE: sig hier tegens naer vermogen stellen, en deselve niet anders als met de hoogste protestatie van ongelijck, en gewelt aen haer overlaten, sijnde naer 't ons toeschijnt door die van Cochim al vrij wat onvoorsigtig gehandelt;: hadden daer op bevoorens de afscheepinge behooren reguart te nemen, want den packhuijsmeester daer van niet onbewust can wesen, alsoo hij ten minsten kennissen heeft of behoort te hebben, hoedanige goederen, en met wat mercken dat in sijn packhuijsen berusten, oock soo salt den Commissaris huijsman, nog wel Indagtig sijn geweest, wat moeijelijckheden d' E Comp: ten tijde van de heer Commissaris — volger over partij van dit minerael aengedaen, en geweldelijck afgenomen is, mitsgaders dat tot dien Eijnde 'tvolgende Iaer van Colombo vier scheepen, onder de vlagge van de viee Commandeur wiltvanck naer souratta gesonden sijn want sulx bij sijn Es aenwesen op Ceijlon is voorgevallen. het is een wonderlijcke vies, en superstitieusigheijt van den Coninck geweest, dat hij in agra al het huijsraet soo van Constige schilderijen, als andere Europiaense rariteijten, 't geen eenigsints naer beelden geleeckten bedragen van omtrent 300: Øb. ro/a publijck heeft laten verbranden, sullende, en twijffelijk sijn groote schijn van heijligheijt waermede hij sijn broeders heeft bedrogen, en tot de Croon geraeckt is, weder oorsaecke wesen, dat hij van deselve berooft, en door sijn kinderen van den troon geruckt wert, gelijck bereijts tot dien Eijnde sijn Iongsten soon alhaber van hem affgevallen, mitsgaders tot de raspoeten overgegaen En tot haer Coninck aengenomen was, want dese al te groote pisigheijt 't meerendeel van de hofs grooten, en andere onderdanen mishaegt, alsoo uE: bij missive van den 7:' Iunij des verleden Iaers ons goedehoope gaven om in't aenstaende mousson met 's Comp:s scheepen, groote vragten met 'et overvoeren van Cooplijk goederen, te verdienen, soo 'twijfelden wij niet of souden daer van Effect gesien hebben, alsoo de scheepen vroeghgenoeg in de maent december daer ter rheede sijn verscheenen, want dan de wegen eerst regt droog, en bequaem werden om de goederen van boven uijt 'et lant te brengen, maer vernemen tot ons leetwesen, dat 'et daer mede niet veel beschooten, En eenlijck met het schip nieuw middelburg ongevaer naer vier weken leggens 4432½ rba, of f 6205:3:—. verdient geworden is, schijnende d' EComp:e noijt het geluck te mogen hebben, omme In de hooge vragten te perticiperen, Comende altijt de scheepen te vroeg of te laet, gelijck ons nu van't schip middelburg uijt persia wert geschreven, dat Indien het 20: dagen Eerder was gecomen, daermede wel 1000: thommans of 42500: gl: op vragt naer souratta soude hebben verdient Connen werden, maer vermoeden dat dit op het ruijmste sal genomen wesen, alsoo ons niet voorstaet dat oijt van daer naer souratta, soo veel bij een schip aen vragt is verdient geworden. naerdien uE: boven den Eijs van 300: l: l nog 161: l: lb: thin van Cochim was toegecomen, soo hebben uE: wel gedaen de 100. Ø: lb. van dat minerael in't schip N: middelburg te laten, en't selve daer mede naer persia voort te senden, want schoon aldaer met dese parthije vrij wat boven hun Eijs versien sijn, soo twijffelen wij Egter niet of het sal aldaer, gelijck bevorens nog meerder als in souratte halen, waer van de sekerheijt over 3½ a 4. maenden met de Comste van't sijde schip te gemoet sien. — dewijlder geen stadt op den Incoop van Indigo beneden En souratta te maken is, en de armeenders, die veel van dese verf afbrengen seer selden deselve aldaer vercoopen, maer ordonnarij naer persia vervoeren, soo sullen uE: die moeten tragten te becomen, alwaerse best, en ten cixielsten prijse te Crijgen is, want wij ons gelijck verleden Iaer gesz:, aen de plaetsen niet gelegen laten, als 't maer deugtsaem goet is, en tot redelijcke prijse wert in gecogt. ons besluijt wegens 't opbouwen van een nieuwe Logie, die den makelaer kissendas meent dat wel 60: Ø. r/a sal comen te Costen, hebben wij soo lange uijtgestelt, tot dat uE: nader brieven, en berigt van de huijsen van gosia minos, en mirsa musum sullen hebben becomen, sijnde oock mede de opbouwinge van de tent op soualij strant in beraet gehouden, tot dat het sentiment van de h:r directeur bucqvij of deselve niedig dient op gemaekt ofte niet sullen hebben gecregen, ondertusschen hebben
wij het advijs van de E: kell, en deraet hier overgenomen dens geresumeert en niet buijten propoost naer naer de tegenwoordige tijden dat s Comp soo nootsaeckelijck als doeningeels de tent niet van nooden hebben dest, wel te passe ter neder gestelt bevonden, want ons bedunckent nu scheepen niet in de lan gelijck bevoorens maer op 's Conincx rheede de 19. p:s swarte halve brede bastas uijt et voock N: 148: In de wegh gestolen hadden uE: behooren te suppleren en het pack met soodanigen getael weder vol te maeken, mitsgaders 't bedragen van dien ten lasten van de winsten tebrengen, want het toevallen sijn diesomtijts niet wel voor tecomen bennen alhoewel wij menen dat dit met beter wagt tehouden wel hadden connen belet werden, waeromme 't goet soude wesen, dat de opperste Camnelier verbonden wiert om mede en de weg daer voor sorge te dragen, of anders voor de schade die door quade toesigt wiert veroorsaeckt respondabel te wesen, twijffelen niet of sij souden als dan beter toesigt en wagthouden, want anders te dugten is, dat seselver als de gelegentheijt van de Caffelde best wetcnede de diverije plegen. — d'verantwoordinge van den ondercoopman en packhuijsmeester Cornelis Comans wegens 3650: lb.