543 P besitten, want buijten allen twijffel, aij niet meer als een mijltien van rhun affgelegen; En in sijn Jegenwoordigen standt blyvende, soude door die baatsughtige naetie veel aenstootlijden, om d' Jnwoonderen, mits betaelende meerder als d' E: Compe tot incoop van eenige specerijen te verleijden, daer toe gemeenelijk sulcke — menschen die van een gierigen aerdt gedreven werden, niet tegenstaende jegens deselve swaere penaliteijten wierden g'emaneert, ende andre overtreeders g'excecuteert, te vinden zijn de voorsz: jnhabitanten dan hunne Domicillie op groot Banda, en Neira genomen, hebbende, soo en behouven geen jnwoonderen van Batavia om dese Colonie van jngesetenen te vergrooten, meer gesonden te werden; Desen staedt en heeft in den tijt van 30: Jaeren, nooijt — eenigh voordeel uijt de Batavische overgecomen burgers getrocken veel min door haer eenige vastigh. t van aenwas tot populatie vercregen, maer wel int gemeen schade geleden, want kael en berooijt hier comende, pracktiseerden zij niet als de geringe luijtieus van 't hare te beroven; bij hun was geen ijver int cultivieeren, van 's Comps landen, en 't havenen vande noote wercken, noch 't inhamelen der speceeren; daer van hebben wij Exempel persoonelijk gesien, aende Burgers Juriaen caerten, Jan babtista Jan Westhoff, Jan Hendricksz de moss: Christoffel Bos, en noch meer anderen, dese quanten domineerden dagelijcks en maeckten goedt cier vol tten
goedt cier, en wanneer sij haer eenvoudige mede mackers door 't een off 't ander middel van bedrogt conden bedriegen dat was bij haer een gaeuwight Jaa door hunne finistre pratiqie, sijn de percken in sulcken dierte gevallen dat de Jegenwoordig besitters de smerte daer van noch gevoelen; zij hadden dese maniere datse 't een off 't ande besith maeckten redelijcks coops te krijgen, geljk als Commer, kaij forterre, Rane, waling en meer andere, deselve a Comptant voor 2:3:4 a 5000 realen copende; alsse nu die eenigen tijt beseeten hadden vercaghten daen deselve, op paijen in Teijt van Jaeren, wederom voor en Ra, in somma d'eerste 6:7:8: Jae 900. 0 tsen de eerste twede en derde paije vervallen zijnde, dan en wasser dickwils geen geldt de naeste remedie om te betaelen wass per op intrest te lichten, daer door raeckten de luijden uijtermaeten ten achteren, gelijk als present noch sijn.
Rane besit Jacob de boevre onder een capl va 5000: Rlen a ¾ PCento smaendts plen Commer onder Herman nieuhoudt en can 'tselv 's maents beneden de 60 plen Intrest te betaelen niet betuijgen.