UEd. misnoegen, en dat daer in verwondering wiert getrocken, den rys hierlaest binnen dese vestingh van 40, tot op 60. sware realen 't last gesteygert was, hebben met leetwesen gesien, wesende dit doen, maels eeniglick geschiet, om onse trage Inwoonderen, die Compag. e magasynen, al wat meer als wel de redelyckheyt toeliet, quamen besoecken en sich zonder selfs eens om hare levens onderhout uijt te zien, daer op t'eenemael bestonden te verlaten, door dat middel tot neerstigheyt op te wecken, en daer toe te brengen, zy de handen mede aen't werck begonnen te staen, en die nootwendigheden elders met vaertuygen op gingen zoecken, gelyck dan ook by openbare placcaten aen een yegelyck bekent de den maken, dat alle de gene, welcke eenige landeryen in besit waren hebbende, die op verbeurte, soo se deselve inde tyt van 2. maenden, tot den bouw niet bequaem maeckten en besaeyden, van hare pretensien die daerop hadden, int geheel zouden versteken blyven, dat dese luije gasten dan ook wat beter heeft uyt hun oogen doen zien, en by haer daertoe gebracht is, datse binnen corte dagende beloningh derselver moeyten, zullen genieten, en 'tgewas (dat men secht, zich aend' omgelegen plaetsen, seer schoon op 't velt te vertonen, staen in te oegsten, jntrim heeft het omtrent geseyde luyden, die hier zeer beginnen te vermenigh vuldigen, soo effen niet toecunnen gaen, off hebben hun door de schaerse toevoert van buijten, beswijlen noch al
secunderen, en de hantbieden moeten, daer echternu, vermits een onverwacht toeval, dat sich omtrent den rijs ontdeckt heeft, teenemael vandesisteren moeten, wesende zulcx, dat vermits den koopman en dispensier Jan Claesz. kloeck hier jongst int begin des maents Augusty is komen toverlyden, en wy den onderkoopman Bernardus vinck, op uwer Ede approbatie in des afgestorvens plaets hadden gestelt, sich toegedragen heeft, dat met het overaemen des — transports, in't naer meten vanden ryjs, by expresse gecommitteerdens ,die volgens deboecken, 293. lasten behoorde uijt te maken, niet meer dan 177. ditos in wesen zyn bevonden, sulcx op boven aengehaelde quantiteyt, 116. lasten, ofte 348000. lb, des gedachten grains te kort quamen, ende weten wij niet te bedencken, waer uijt dese groote, en onverantwoordelicke ondermaet ontstaet, als dat den overleden aen d'eene zyde geen goede notitie gehouden, en ten anderen, buijten ordinarie van den opperkoopman en seconde alhier, den welcken d'ondertekeningh van dien, aenbevolen was, verkocht, en de penningen daer van onder hem behouden, ofte sich die (hoewel echter van 't een noch't ander, niet zekers blyckt) door zyn suppoosten laten ontvreemden heeft, in't begin deses Jaers hadden wy de magasynen alle door gecommitteerdens naerlaten zien wanneer ons (doch meer op 't bloote woort, van den overleden dispencier, als wel de eygentlicke bevindingh) gerapporteert wiert, in eene derselve alleen 145. lasten berustende, waren, 't welck echter nu in't naer met en (onaengesien 't vol was) niet meer dan 80. lasten heeft uytgelevert, invoegen 't aen die plaets alleen, 65. lasten te differeren comt, voorwaer een groot misverstant, des naerdemael een alsoo jmportante schade, voor onse principalen onverdraechlyk is, en oversulcx den genen, die deselve achtelooslyck gecommitteert heeft, daer vande vergoedingh behoorde te doen, soo zullen wy des affgestorvens wedue by aldien de gene die daer toegestelt zyn, t'haren voordeel noch niet yts weten uijt te vinden, 't bedragen van dien moeten ten laste brengen, ende alhoewel wy sien den sousouhounangh mataram zin havens weder heeft open gestelt, soo bemercken wij echter uEd. ons van costy niet sullen seconderen cunnen, derwegen dan om in geen ongemack te geraken, achtervolgende onse voor desen gedane schryvens, 't Jacht hoorn, om desselffs ladingh met rijs en anders hier te halen, in't begin van Augusty, naer siam sy gelargeert, en also u Ed. niet gaerne sagen hier uyt eenige voorby passerende schepen met dat graen geladen, ijets (ten waer het de hoogdringende noot vereysschende was) gelicht wiert, soo sal dan ook zulcx in dier voegen effect nemen, zynde hier het fluytschip den david uyt
Arracan, niet gepasseert, dat dan vast stellen, gints door gebreck van varent volck sal overgebleven wesen, en apparent nu met het tegenwoordige inbrekende noorder mousson, bewesten sumatra tot u Ed. staet te keeren, daerom te wenschen zy.