onse scheepen de mijl op hoeven in perijckel van in waater als Inhougers noodt te vervallen schip breucq te lijden en meer andre schwaericheeden ende subiect bleeven oocq hadden d' onse noijt in gebruijck gehouden ijemant met s Comp:s scheepen over tevoeren was het geschiet 't was met de grootste commer en moeijten vande geheele werelt, mits die luijden als sr de see ongewoon sijn:e tegen soo swaeren reijs niet en vermooden sijnde) onse scheepen gemeene een Iaer en meer van gamron tot ons landt onderweegen, wie wasser onder dese natie die soo een reijs conde uijtstaen, om welcke oorsaecken als andere ons onbekent g'ordonneert was niemant passagie met onse scheepen nae ons lant te gunnen den douleth weeder seijds, wanneer den Coninck sijnd Haavens voor d' onse mede sloodt waer soude wij geleegent:t vinden onse Coopman schappen met soo groote winsten als hier te lande vercoopen en soo wij — eenige tribbelinge wilde maecken met 't sluijten vandevaert 't was seecker andere potentaten die herwaerts over handelen mede hunne haavens ons ontseggen en wij op dier wijse geheel buijten negotie — soude blijven 't geen den Conninck Iaerl:k uijt gamron trock daeraen was niet geleegen 't was een winningh in haer wet (ongeoorloft over sulcx conde tselve wel missen wij hadden soo lange Iaaren in deese landen met geniet van alle gunsten en vrijheijt (dat noch ge neegen bleeven te vermeerderen, gehandelt de thollen waeren ons vrij geschoncken oversulcx wat proffeijt conde onse handel d' haere toe brengen mits een noch soo geringh versoeck haer niet en mocht ingewillicht werden soo voor sijn Hoogh:t voort corts voorleden hadde soo quastich een contract aen onse sijde met d' onse aengegaen 20: O: thoman wiert onts daerbij Iaarlijk Clob vrij gegeeven wij brachten 40: O: thomanh en meer in Coopmanschappen aen niet alle onse eijgene maer selffs v:r andere negotianten daerwij groote proffijten van trocken 't welcq bij d' haare door d' vingeren gesien wierde, waerteegens hij van Wijck weder in bracht dat het aengegane contract bij d'onse soo groffitabel als sijn Hoogh:t sselve wel uijt druckte niet conde geextimeert werden 20: O: thoman en daerenbooven soo veel als de sijde bedroech was g'accordeert thod vrij te moogen aenbrengen hoewel — sijn Hooch:t tselve dumpelijcq op 20: O: thoman duidet sijn hooch:t beweeder antwoorde daer waartw schriften aff die op soude doen soecken daernae ons richten mosten den Coopman van wijck daer weder op sulcx waer te weesen doen 't schrift was dubbeltsinnigh geschreeven dierhalven ten tijde van onsen ambassadr. hier noch in locq was daerover genouchsaeme dispuijten met den overleeden Rijcx vertrouwde galipha sulthan (gevallen sijn, wanner veranderinge des die telckens antwoorden geseijde sullen aen tondt den drick van tot so— ten del Saeck vragen sijn tan use.
geseijde geschrift versochten dat 't mandament bij den Conninck versogelt was en doen niet conde verandert worden wij souden genieten 't geen veraccordeert was en mosten daerin sijn woort gelooff geeven wij hadden niet te vreesen ons meerder als rechtmaedich affgevordert soude werden sijn Hooch:t daerweder op diende, het geen dwangh was wij — hadden 't Contract op te seggen waermede dan alle dispuijten vermotueli soude blijven, de sijde costen, den Conninck meer als die ons in Reecq:e gebracht wiert echter bleeven overbodich, tot bevestinge van hun woort 't Contract te houden, maer d' onse bethoonen met den aenbreagh van moorsche Coopmanschappen onder onse naem als 't uijtvoeren van gou en Realen dat mede bij 't Contract verbooden wierde, wij 't verbant en aengegaen accort t'eenemael ter sijde stelden, daer hij van wijck van neen op antwoorde en seijde d' E: Comp:e diergelijcke winsten onaengenaem te weesen onsen directeur was oocq op 't sorueuste — gelast niet in te willigen eenige d'minste Coopmanschappen onder de haare voor moorsche Coopluijden als andere particuliere aengebrachtwierde soo sulcx sijn Hooch:t ter oore gecomen was 't was behoudens sijn Hoochts respect buijten d' waerlij overgedraagen wij conden en souden betuijgen met dees voorleeden Iaars sabandaars — volcq hoe menichmael de goederen van grooter waerden die de — moorse coopluijden meende te sluijcken selffs aende sabandaer ge souden hebben wij conden wel gelooven datter groote quantiteijt goederen, voor particuliere mooren aen gebracht waaren bij d' geene die — met haer inden Choe Herrideeren maer niet een stucq bij d'onse wat aengienck 't uijt voeren van goudt en realen daerwas mede niet anwij waaren gewoon onse Coopmanschappen in gamron te vercoopen ende penningen met d' vertreckende scheepen te versonden naer d'quartieren6 daer terstont tot een nieuwen Incoop g'emploijeert wierden een E: hielden ebectifforz oovrsis ( sooveel aende landt als tot betaalinge der sijde benoodicht mochte sijnende op de dat niet in coopmansz:r maer pr wissel herwaerts geremitteert wiert ee hijs weden voor waeruijt conde dan oordeelen veel min beweesen worden wij andere vooren epverde Coopluijden goederen aenbrengen en goudt als Realen teegen 't verbodt voordop tespis uijt voeren den douleth daerweeder op wanneer ons op sulcx be- vonde wat straffe wij meriteeren van wijck doen weeder sulcx noijt bij de onse ondervonden soude worden, doch die op de daer geval wierde most de straff volgens lants wetten onderheevich blijven soo wij dan geen moorsz:e goederen onder d'onse aenbrachten seijden der douletl waerom willigden dan niet in onse goederen gevisiteert wierden niemant vande sabandaers hadden last onse goederen te nemen waervoor waeren bevreest soo wij Trouw daerine — Handelen epe 18e wer
gewillicht werden wanneer— handelen was kheeden dat haer sulcx metter daer gethoont wierde van wijck daer weder op dat d' E: Comp:e in geen plaetsen daer hunne negotie ende hier oocqnoijt soude in Exerceeren d'visite haerer Coopmanschappen subject waaren onse goederen vercochten en geleevert worden, thien mael wert het door 't sabandaers volcq op gesr: en can daer bij blijcken wat Iaarlijcx aenbrengen waerop den douleth voor 't Iongste diende nu wij seggen wel wat behoorlijcq soude weesen maer sulen tselve niet ondernemen wij begeeren, dat d' vreemdelingen als gasten des Connincx wel werden getract:t en sien gaerne d' winsten die uijt dit landt trecken haer hier doet blijven den Continuueeren met hunne handel aengaende nu 't overvoeren van s Connincx volcq mosten mede in willigen daerop dick genoemde — Coopman van wijck respondeerden tot sulcx te belooven niet machtich te weesen waermede sijn Hooch:t sich stil hiel /o Wij en connen uijt verhaelde discourse vanden Rijcx vertrouwde niet anders be speuren dan dat 't Engelsz: opperhooft M:r Matheus andries d' E Comp:e ten hoove buijten de waerh:t heeft soecken swart te maecken om haare machtige sluijckerijen daer door een deckmandel te doen gevoelen hoewel den douleth den Coopman van wijck sulcx heeft ge lieven voor te houden soo is sijn Hoogh:t echter buijten dubio vande — Iaerlijcxe op comende sabandaurs beter g'Informeert mits nu twee Iaaren 't onser regeringe verscheijde pacxkens van kostelijcke waaren die de mooren met s Comp:s als mondas scheepen uijt souratta herwts brachten en Inde poort van 's Comp:s logie buijten onse kennisse reets geborgen hadden doch corts daeraen, sulcx wijs werden do van daer deede, haalen en:e den tolmeesters deselve terhandt gestelt waervan noch veele ons getuijgen connen sijn, daerin contra de sluijckerije der Engelse soo Claer blijck als de son op de Helder middach schijnt, wat Coopmanschappen bij hun particuliere Iachter uijt souratta vande cust en andere quartieren tsij moorse off benjaense goederen op vracht aenbrengen dat wert alle In haar wooninge gesleept onder de naem dattes Comp:s goederen sijn de sommge daervan werden In huijs vercocht andre onder haer Caffilaes nae booven gevoert waervoor dan vande eijgenaers trecken 5 â 6: percento welcq gedoente — d' Ingesetene deeser plaetse genouchsaem, bekent is dat sommige sabandaers door genietingh van geschonck dickwijls door d' vingeren sien nw aengaende den op coop als uijt voer van goude ducaten en Realen wanneerse te becomen sijn dat wert bij ons volgens ordre ten voordeel van d' generale Comp:e gedaen ende dat soo secreet en stillekens bewerckt als 't mogelijck om doen is gelijck bij alle andere Coopluijden mits 't.