ende toecomende schade aen haere scheepen ende Zechavenen, in dese landen de Compe vrijheijts handel toestaen, datt wij met haer, ende in haer eijgen Landen (daer geene souveraniteijt, ofte machtt poss ederen moeten omgaen, dese seggen wij moeten geert, ende want nederich gehaendeltt worden, maer melt tott vilipendentie van onse geheele reputatie, daer op insonderheijlt staen te letten: Watt concerneert de mesnogie van huijshouden, ende andere ongelden int eerste poinct geannoteert, wij meen en op alle Comptoir behoorlijk spaersamheijt geobserveert is, ende dat geen nadere regl ementt can werden ingevoert, als de rant hoengelden bij d' E: Hr Gouverneur Lucasz geordineert, daer bp nochtans wegs nich voordeel gereeckentt wordt, gemerckt dese landen tott: verhael comen, ende alle eetbaere waeren tott voorige prijsen beginnen te accresseren, derhalven ofte de mondtcost en niet gerenvoijeert dienden over de geheele taeffel, onder de sorghdraehende omspetie vande respectiue Overhooffden (tot haerder verantwoordinghe en laste alle excessen te brengen:) heeft sijn bedencken, wantt ditt staet te considereren, doet de Nederlanders (gelijck op batavia, amboina, banda &a) bij egeene borgerij connen te coste haen, maer ijder sijn eijgen oock en bottelier wesen moett, soo dat de besorginge van middach en avontmael mennichmael voor den dienst van 's Compee Omgemo veerde redenen hebben onse bijgevoughde assistenten voor haer maendtl rant doengelden aen onse taeffel getracteert, waer bij (mijns gevoelens) mach gecontinueert werden, omme de Goede ende loffelijcke intentie van onse principale niett te contenneren Maer wanneer ick mijnes Harttengrondt, heel moett uijtspreecken, soo vinde ick geensints geraden, de assistenten op de buijten Comptoiren vande gemeene taeffel aff te houden, omgewichtige bedenckingen, die cortheijts halven overslaen, veel minder is het oirboor; de maendtlijk rantsoengelden haerlieden in handen te geven, alsoo ervaeren daer door verele desbanchen, en Quade verwegen souden geopentt worden Op het derde poinct geconsidereert dese landen doortt aenbrengen van overgroote partijen specerijen, ende Europische manafacturen, soodanich overcropet sijn, dont langhsaem sullen geconsumeertt worden, connen prasentelijk geen fondamentale berechtinge doen, te wartt prijsen, ende in watt quantiteijt Geneialijk alle soorten van Coopmanschap te debeteren staen dies diem docebit In Agra en Amadabath resteren bij de Magazijnen vant uoor en tweeiaerige Cargazoen 90: siockels macis ofte foelijee 3500: lb witte roewe / Chineesche zijde 10000: lb vermelioen Ende 5000: lb Quicksilver Item 4000: man Quicksilver zin Amadabath onder twee 1 machtige baniaens Coopluijden 300: Do vermelioen 18000: lb nagelen in Souratte onder Naen geraft Compas wisselaer van tweejaerige Contract berust ende Elll Compe. hier Ed: allende uijckt ficeerde nde den sui gelyjck enel en.
Alle welcke Coopmanschappen van de Compe ditt Jaer niet hebben connen debeteren, watt gevoiren daer toe sijn aengewentt, iae alwaer schoon tott nevensgaende vijlen prijs, derhalven wel van gevoelen soude wesen, ditt Jaer geeenige van de bovenstaende specien aen landt te brengen, maer alles (soo die gecomen sijn) d' Ed: heeren Maiores, tott vermeerderinghe van de retouren en Coldhbaerheijt van haere Ed: effectens, naert vaderlandt te renvoijeren, ten ware niet considereerden, Europa alreede seer overcropt, en mett het vertreck van den Generael Crappe mett 8, a. 900 picoll naegelen naer Doenmarcken, ende de Engelse met 5, a, 680 maccassarsche baeren naer Engelandt, noch meerder cladde in de voorsz nagelen, ende a rato in alle de specerijen comen zall, sulx dat in dese landen mett groote partijen nagelen (uijt te stellen (alwaer tott cwijlder prijs moelt gecontinueert werden itt sustineren alleenelijk ten respecte vande nagelen, om tegen d' Engelsk ende Deenen op de Chormandelse Cust te cadden, ende haer geasurpeerden handel over macasser inde Quartieren van Amboijna (bij mancque van gepraetendeeerde winsten) te doen abandoneren De Macis, rompen, ende nooten dienen in reputatie gehouden, alsoo qualijk mogelijk is, ijmandt ons daer mede de marckt bederven zall Echter om de vaenwijse Coopluijden van dese landen, in haere Erch listige desseinen te pravenieren, ist niet geraden die aengebrachte Cargarounen (dat elj aen landt te brengen, maer soo langhe doenelijk werdt, in de scheepen te houden, voorgevende datt die alt saemen naer Nederlandt ende persio sullen werden gesonden, welcke geruchten mett de bevindinghe dich datelijk naer Amadabath, en Oegra verspreven zall, ende ongetwijffeltt de vente van de oude restanten veroorsaecken in tegendeel bij aldien de geproiecteerde Cargaronnen (melt d'aencompste van de scheepen geloelt werden, houden voorseecker de vercoopinge van de gementioneerde oude restant en niet alleenelijk geretardeert, maer genootsaeckt worden sullen die beijde tott noch geringer prijs (als praesentelijk te debeteren Om in manieren (gelijck vooren geadviseert) goede partije nagel en nooten, ende rompen Cmacis egeene, alsoo die van ortts, ditt daer niet te vertieren staet) te beneficieren, dientt goede quantiteijlt inde maenden Januarij, ofte februarij naer Agra opjesonden, alwaer de hooghste marcket, en meeste consumptie sullen aentreffen, ende voorde stapel van gezeide specerijen moert werden geconsidereert, dien volgende ongeraden aghtte een gedeelte aen particuliere Cooplk in Souratte, ofte amadabath te vercoopen, om dat die in Compe van onse Caffilas naer Agra opsenden, ende tegen d'onse weldappercladden, ten ware andermael preuve genomen wierdt, om die vlltsaemen aen twee van de principaelste baniaensche Coopluijden, in eenen slach prijs courant te contracteren, gelijk twee Jaren voorleden bij den E: Gouverneur Philip Lucasz gepractiseert is, dat opinieren vorderlijk voor de Compe wesen zoude, als dat de voorgemeltte specerijen bij de Majasijnen gehouden worden, en veeltijts in Interest, verders, ende laccagie de gepretendeerde advancen (op verce naer niet aenlangen mogen, dan toet sulx is geen hoope Noopende de Comptanten, tis noodich die altsamen met den eersten aen landt gebracht, tott den meesten prijs tegens de wiselaers omgeseth, ende soo tijdich daer voor nieuwe ropias gevordert worden, dat de loopende penningen oe deposito dadelijk affgeleght, de Compe vanden cankereusen interest ontlast, ende vant fsuperplus, ijder Comptoir naer rato vande aenstaende emploijementen, soo voort patria, als vervolch van den Indischen handel te procareren, geordineert zij, oock van Capitael geprovideert worde, twelck als een principael poinct te noteren is loo Guinees
Guijnees ende sumatershandthoutt can in Souratte niet, dan met merckelijk verlies besteet werden, alssoo int vaderlandt, ofte batavia te dier ingecochtt, en in Souratte voor den tholl, 2 pr cento werdt gecargeert, willen, somsilver, rijxdaelders, ende oude ree van 8en inspecie renderen: tamelijk winstt, nieuwe realen geven verlies, ende soo t' geschieden conde, dienden mett een kist aen landt gebrachtt van den handel alhier geschieden, ende de gesonden capitalen gedagen In persia daer de Compe van thollen exempt sijn, staett ditto gout met in eerder advancen te debeteren, soo sulx sonder verachteringhe is seecker iae meer ist dan seecker, dat aen de keunist ten van den aertt ende natureel vande hierlandtsche commertie ten hooghsten gelegen is, ende datt sonder desselffs ervaeringhe geene vorderlk fmploiementen connen voorgenomen, veelmin geeffectueert worden, ten welcken opsichte hier in consideratie compt het vierde poinct hier vooren gemoveert, te weten, In wat plaetts den incoop vande gerequireerde retourens voor Nederlandt, als Indiae met de meeste proffijten te procureren sijn, omme welcke circumspectie te verifieren, al vooren in opmerckinge compt, dat de Gouseratsche lijnwaeten int Generael, vermits de sterffte en verloop vant gemeene peupel, tottercessiven prijs van 25: 30: ab: 40: pr cento hooger geclommen sijn, ende dat veele vande wevers, en nodichste handtwerckers naer Agra sijn verloopen, omme gedachtte calamiteijten te ontgaen, die t' maecken van de lyuwaeten in die Quartieren soodanich hebben in treijn gebracht, (dag een voortrectelijck handel daer uijt ontstaen is, welck by den E: h r Gouverneur Philip Lucasz gepraemiditeert, endenan den E: Directeur Jacob vander Graeffe berecht wesende, de Compe haer gerieft van breede en smalle baftas in Agra becomen soude, heeft sijn E: geordineert 36 Esta van voorsz breede en om alle bastas te versorgen, mits dat met de thollen, en ongelden nielt bdoger, als voordesen in Brodera, en brootche souden te staen comen, soo sulx ondervonden werdt, ist geraden den Incoop te continueren, ende genoemde Linwaten altsamen rouw naer Amaldabath, Brootcha, ofte souratte aff te seijnden, om widers op te maecken, alsoo in Agra daer toe geenige gelegentheden connen aentreffen, wat devoiren, ende oncosten alreede sijn aengewent, ende alconde daer toe gelegentheijt gevonden werden, soo ist maer oirboor de linwaeten alleen ende te doen verwen, ende soo aff te seijnden, om in de voorsz. plaettsen geclopt, geembaleert, ende naer vereijsch van zaecke (daer op insonderheijt staet te letten, alsoo in de uijtvente te veel differeren opgemaeckt te worden, naerdemael wij geexperimenteert hebben, de cleeden, vermits den langhen wegh (na groote distantie van plaetts, door de beweginge van de karren, ofte t'sweet van de Caneelen seer beschadightt en ongesien worden, soo datt men genootsaeken is de selve andermael te doen bleijcken, ofte cloppen, welcker ongelden de gedachtte Linwaeten te veel beswaeren Dese procure dienst met de aencompste van de scheepen ernstelijk gerecommandeert, ende daertoe nodighe provisie verschaft, om den incoop opgemack, ende in bequame sapoen te vorderen: voor all moelt regaret genomen werden, daer t' meerendeel van Do breede ende 'sin alle battas in de maenden Julij, ofte halff Augusti ten langhsten Amadabath mogen aenlangen, om buijtens tijts op te maecken, ende de Ed: Hrn maiores in Decembr voor retouren te dienen, wantt een iaer overblijvende, de geprasupponeerde winsten in Interest consumeren soude, ditt seghen wi alleenelk vande voors smalle ende breede bastas voor nederlandt, de resterende connen tijts genouch mett de laeste despasche in de maendt Aprill tott vervolgh van den inlandtschen handel naer Batavia gerenvoijeert werden Ditt & connen alwaert gevoelen ede eren van aen gels oijna qual Erch rachte doenelk naer geruchten reven oorlaecken Beecker leenel. tto aers den RE123