al wat sij winnen ofte bescharen,.
Is voor hare Mr tot dat hij se: vrij geeft, bij overlijden vande papen sijn deselve hare erffgenamen, en moeten rouw, over haer dragen. twelc de vrij gegevene mede moeten doen, tot danckbaerht dat hij haer— gelijk een vader zijn kint opgebracht heeft, en onderwesen, daer ts nog een— ander soorte die de papen gedjk zijn, soo int dienen der beelden ende Eeten der spijse, dese sijn niet geschooren. en mogen trouwen, d' Cloosters en tempels worden vande grooten en gemeene man geboutn. ijder geeft daer toe nae sijn vermogen, de papen doen den arbeijt, voorde cost, en weijnigh salaris, die haer vande voep, die vande gouvernr vande stadt. daer 't clooster ofte tempel onder sorteert over 't bewint gestelt Is, gegeven wort, sij seggen mede dat inde oude tijden de spraeck al eens was, en door 't bouwen van een toorn. daer mede sij inden hemel wilden clummen. door de gantsche werelt verondert ts, den adel om haer vermaeck met hoeren en ander geselschap te nemen, gaen dickmaels Jnde cloosters, alsoo d' selve seer plaisierigh in't geberghte en 'tgeboomte leggen, ende voorde beste huijsen van 't land gerekent worden, soo dat d selve meer voor bordeelen en brashuijsen, als tempels mogen, gerekent worden wel te verstaen d gemeene Cloosters, alsoo de papen mede seer tot de — vochtigh genegen sijn, daer plegen bij ons inde Conncx stadt, twee bagijnen cloosters te wesen, een van adele, en een van gemeene vrouwen, waren — mede 't hair kael afgeschooren. alen en deden d' beelden gelijk dienst, als de popen, worden van Co: en grooten onderhouden, zijn over 4 a 5 Jaren bijden Jegenwoordigen Co: afgeschaft, en verloff gegeven om te trouwen Wat haer huijsen en huijsraet aangaet, onder de grooten sijn veel fatsoenelk: maer onder den gemene man slechte huijsen, door dien yder na sijn sin niet magh timmeren niemand vermagh sijn huijs met pannen decken sonder consent, vanden gouverneur soo datse meest met korck, riet ofte stroo gedeckt sijn, staen al 't samen met een muijr ofte pagger van malcanderen gescheijden. d' huijsen staen op houte pileren d'muijren worden onder van steen gemaeckt, en boven worden houtjes cruijs wijs— over malcanderen gebonden van buijten en van binnen met cleij en sant effen gestreeken, en van binnen met wit papier geplackt, d' vloeren van Camers zijn onder gedt een oven, daer sij Inde winter, dogedjke onder stooken ende geduijrigh warmn zijn, soo datse beter keggels als camers gedt zijn, d' vloer met geolijt papier beplackt, de huijsen hebben maer een verdiepingh boven met een cleijne soldering, daer sij eenige cleijnigheden bergen cunnen. de edellt hebben voor haer huijsen altijt een besonder huijs, daer sij haer vrunden ende bekenden onthaelen, en logieren, nemen daar oocq haer vermaeck, en doen 't gene sij te verrichten hebben, waer voor gemeenelijk een groote, plaets, vijver en thuijn is, versiert met veele blomen, ende andere rorigheden, van boomen en clippen d' vrouwen woonen Inde agterhuijsen, elsoo se van niemand mogen gesien worden, de Coopd en traije borgers, hebben gemeeeljk ter sijden haer huijs een Tatel om haer dingen te doen, en luijden van aansien te onthalen t welk gemeenlijk met tabacq en orrock geschiet, hare vrouwen mogen vrij by yder
116.7 een comen praten, en op gaft maelen gaen, dog siten altijt bijsonder, ende tegen de mans over, veel huijsraet wort bij haer niet gevonden, als 't gene sij dagelijk gebruijcken, daer sijn veele tap. en vermoeck huijsen, alwaerse gaen om de hoeren te hooren en sien dansen, singen, en op jnstrumenten spelen, des somers gebruijcken sij de bosschagie ende groene boomen daer toe, om den tijt door te brengen, van herbergen ofte logijs plaetse voorden reijsenden man weten niet, die bijden wech rijst, en het avont wort, goet maer binnen de muur van 't een of 't ander huijs sitten (als het geen edelmants, ene geeft soo veel Rijs als hij eten wil, die den hoppus terstont laet kooken en met toespijs opsgaften moet, jn veel dorpen gaet het met burte bij d' huijsen om, sonder daer yets tegen te seggen, op den grooten wegh nade Coes stadt. leggen post en pleijster huijsen, soo voorde groote als gemeene man om te vernachten, d' edellt en die vant land keijsen, die d'andere wegen — passeeren. worden bij d' opperhooffden vande be aerse vernagten de cost uerte en slaep plaets bestelt Wat haer trouwen belangt, sij en mogen met haer vrunden tot int vierde lit niet trouwen, en vrijen ooc niet, worden bij haer ouders ofte vrunden als sij 8: 10 a 12 ofte meer Jaren out sijn, aan malcanderen gegeven, de meijsjens comen meest d'onders vanden Jongman thuijs, ten sij haer ouders, geen soonen hebben, blijvende daer soo lange woonen. soo lange sij haer selven connen behelpen, den bruijdegom — moet als hij bijde bruijt gaet, eerstde stadt rondom rijden. met eenige van sijn vrunden, soo de bruijt den bruijdegom t huijs comt, wort van haer ouders en vrunden daer gebrocht, de vrunden houden dan de bruijloft met malcanderen sonder eenige sermonien meer, een man mach sijn vrouw, al had hij daer verscheijde kinderen bij, wegh tagen, en een ander nemen, maer de vrouw — geen ander man, ten sij. sij bij den rechter daer van Is geset, een man nach soo veel wijven houden als hij onder houden, en den cost geven can, ende Jnde hoere huijsen gaen, als 't hem belieft, sonder daer over aengesproocken te worden, hebben een wijff altijt in huijs, dat de naeste Is, en thuijs op hout, de andere woonen buijten in bijsondere huijsen, den adel ofte grooten hebben gemeenlijk 2 a3 wijven, binnen s' huijs, dog Is altijt een als gouvernoute ov d' huijshoudingh, jder woont gemeenljk appart, en gaet bijde geen die 't hem belieft, dese natie achten haer vrouwen niet meer als slavinnen, ende om een cleijne misdaet verstooten deselve, soo d' man d' kinderen niet wil houden, moet d' vrouwse altemael nae haer nemen, waer over dit lant soo — veijl menschen Is, Oedele en vrijluijden, voeden hare kinderen wel op bestellen dselve onder op sicht van Mrs, om in't lesen en schrijven, wel onderwesen te worden, daer toe dese natie seer genegen Is, en dat met sachticheijt, en goede maniere. haer leert altijt voor houdende d' gereghtigheijt van voorgaende mannen, en den gene die daar door tot grooten staet gecomen zijn, sitten meest dach en nacht, en lesen