Maert, zynde door storm en contrarie winden so lang onderwege geweest: maer hoogh achtb heeren zyn rapport liep uyt op het oude deuntie, hy was te laet gecomen ook vond hy d'arouwesen weer in oorlogh tegen malcanderen; hy brachte 5. slavinnen costende op arou 'tstuck f 442- ende omtrent een half pontgrysen amber hiermede gaende ter somme van f 3312- die hij onderwegen op Temimber becomen hadden als ook noch eenige spetie die hy seyde witten amber te wesen, daer ik myn leven niet van gesien ofte gehoort hebben hy kende het selfs ook niet maer hadde een proefie daer afgecost, om dat hij sach dat de macassaren dat zeer trocken, 't kost f 3/4//- ende gaet hier ook mede; maer van de perlen is niet van gecomen, het was Jammer dat hy soo haest op ontboden wiert het speet hem te wonder, Jae het ontstelde hem (gelyck hy zoo specieus in zyn bygaende dagh register dat beschryft, doen hy onse brieff van opbodt creegh; maer tis wonder
't is wonder hoog-achtlijk heeren, hoe dat der man en zyn voorsaten gebruyckt zynde tot die tochten nu al by de 30: Jaren, myne voorsaten hebben opgehouden ende van Jaer tot Jaer geabuseert met sulcke kinderl. leugenties en vuyle practyckjes om haer eygen beurs maer te vullen, ende compes maer oponnutte kosten te Jagen, ende dit mannetje meende dat hy my als nu eerst gecomen zijnde, ook soo neusen zou, brengende sulcke uijtvluchies; maer dewile wij den E: van voorsz dickwils geseyt hadde, dat gabriel nu niet meer seggen conde van te laet gecomen te zyn, dewyle hy hem die reyse hadde laten doen op syn eygen libere verkiesinge met waerschouwinge, dat die verkiesinge van tyt by hem gedaen zynde, hy niet meer hadde ofte moste inbrengen, die vorige wisje wasies, soo hebbe ick hem niet weynigh daerover doorgehaelt, ende verder gedreyght ingevalle hy ons niet eens bracht uyt den droom, dat wy aen hem eenerempel stellen souden, dat andere hier nae sigh wel wachten sullen, d' E compe soo te bedriegen; Ik wees hem de tegenstrydigheyt in zyn eygen rapporten aen, — want, seggende dat hy te laet gecomen was, hoe koste hy dan stellen, dat hy sigh ontstelde, doe hy op ontboden wier want wat voordeel con hy doen met zyn blyven in een onbequame tyt: soo dat ick het houde hoog achtl heeren voor enkele bedriegerien, niet wel dat zy voortcomen uyt een quaet gemoet en ophet om te bedriegen, maer dat selfs bedrogen zynde, ende dat niet gelovende bedrogen te zyn, deselve bedrieveryen weer soo overgeven, gelyck den eenen algemist den anderen zyn kunstleerende, bedrieen nochtans in haer eygen opinie niet anders weten, off zy geven malcanderen een groote schat over, onsen gabriel persisteert evenwel dat hy zyn best gedaen heeft (dat con ook wel waer zyn) d'alchumisten arbeyden ook dat zy sweeten, en rust en alle saken inde werelt verlaten, gelt goet en gesontheyt daer by opsetten om goudt te maken ende evenwel zynse bedrogen: Ick gelove hoogachts her ber ondernige maer onder
dat het bedrogh in dese perel visscherie, even eens is als op Timor met 't gout ende kopere bergen: dat het daer is, is wel waer, gelyck ook de perlen gevonden worden op arou maer soo weynigh dat de oncosten de voordelen te boven gaen met opsoecken ende na vorschen, maer dat het soo groot gemaeckt wort geschiet bij de Inwoonders uit een politique streeck, want zy wylen het ons in't land van haer vyander om also door onse hulpe hare vyanden meester te worden off ten minsten om haerselven te versekeren tegens hare vyanden met onse deffentie.