Menschen, besonder indiense beheert werden door lasse bevelhebbers, connende echter een vigoureux en kloeckmoedigh voorganger hun oock wel lustigh hand uyt de mouw doen speelen, als hij het maer selve wel toont te meenen; Alle het welcke ick in drie Jaaren grondigh ervaren, in het goede mijn vermaeck genomen, maer in het quaade geen cleene moeyte en hooffbreecken gevonden hebbe, haare Roveryen op de vyand zijn evenwel staande den Oorlogh, goet en operatijf hun oock tot groote beswarenis, en affbreuck geweest, hadden syse maar naer het maecken vande vreede, oock met eenen naergelaaten, dan 't blyckt dat de jngebooren gewoonte niet wel te versetten is, en onder dit haer doen weeten de Maccassaren in dees dagen almede te proffiteren, beroopende, en besteelende haer eygen volck, onder den Naem van Bougijs Niet verre voorwaers hebbe ick gesecht dat ongetwijffelt het recupereren van soo meenichte padij is oorsaecke geweest dat het oorlogh, voor 't Jongste Nieuwe Jaer niet zy ten eynde gebracht, 'tgunt de hooge regeringe op Batavin vdrietigh ende Comp:e schynt costelyck te syn gevallen, Evenwel denck jck, dat misschien veele met mij dencken sullen; dat het voorde Comp:e eer goet als quaet con sijn, de vijandt tot dus verre gereduceert te hebben, alvoorens het oorloog, dat doch nende gangh waer, door de vreede ten eynde is geloopen, want het is uE: en mij gebleecken datse haare petulatie noch niet geheel vergeeten hebben, en datse het doen van enbillijcke dingen noch niet schroomen, maer niet om dat zy voorde Comp:e niet vervaert en bennen, off geen groot ontsagh dragen, neen seecker, maer alleen om dat zij zien dat het haer toegelaten, en 't contrarie door bewettigde Authoriteijt niet doorgedreven wiert 'tgunt wij geagt hebben, dat men soo voor eerst tot naeder goetvinden van hun Ed:e moet aensien, en conuteren — Hiervan daen nu weder keerende tot het eygen belang van Marous, daer wij een grootstreecq weegs van affgeweecken zijn, soo sal ick ter loops eens met eenen noemen, de negrijen welcke naer de laatste verovering vande Negerij Marous achter de velden by en ontrent, en in 't gebergte, door de Bougijs vbrant, affgeloopen, geplondert, en 't volck voor een gedeelte weg gevoert zijn, en sulcx des noots en begeert wesende naer dees
caloeque Sammaringe dees landts wyse en costuymen aen de Comp:e meede in eygendom, vervallen bennen dienende p:r memorie te weten Decan Seydo, aluer Topedja, Talle achter coloqua, pajia Sambon, Manijmba, Cadsia int gebergte, cabba op den bodem van Baras Samangij en de sterckeberg negerije, voorts noch eenige ongenoemt, Item Bontesonge ontrent Tello inde Blaatste syn wel 300 gevangens meest vrouwen, jongens en meysies becomen en besonder uijt Samangjen caloeque een goede partije padyje, die nu cloven en spelincque tusschen de bergh rodsen in, wel van desen verschoolen lagh, maer voorde bougijs en is niet wel wat te verschuylen, al wast onder de aerde want zy weeten vande gewoonte, het syn selve bergvolkeren en weten alles metter vaert door te snuffelen, sooder maer wat by te haalen is daar boven syn noch uijt eygen beweginge soo nu als dan, tot ons uytgecomen het volck vande Negerij Salendre sterck te saamen 27 weerbare mannen 53 vrouwen en kinderen, brachten tot teecken haerder vernederinge 2: taayl aen goude quart maasen, zynde 16 rxs opden 27 februarij passado, ende op den 14 Maert, die van sterck 8 mannen en 16 vrouwen en kinderen, de welcke door lolo ine in sijn Negerie Tamboeya, doch sonder licentie off kennis vande Capitain getrocken zijn en voortgelaten Simba ofte Simbang; dees Coninck te vooren admissie door gesanten versocht hebbende, verscheenen den 29 meij, en bracht mede 50: coppen soo mannen, vrouwen, als kinderen een vlag, en tot vereeringe een teyl aen goude maasen, hiervolgde op Tandralilij Mede wel gelegen achter in 't gebergte, maer wat Zuydelycker als Marous tusschen wegen Chinrona en de weg naer goaen dicht bij borisello, den 30:e quamen eerst de gesanten, versoeckende mede te mogen aengenomen, en dat hun 5 dangen uytstel om aff te comen vergont mocht werden, op datse tusschen beijde de Conincx zoonen, zynde te dier tijt in 'svyants pagger op Marous met 100 man en dan noch partije van syn volck in goasagen van daer te crygen, den 8:e Junij quamen weder gesanten, rapporterende, datse met geene middelen des Conincx Soone hadden cunnen ontslaen, ende alsoo doen de meeninge
meeninge was van onse bortgenooten van een pagger tegen voorsz: veyants pagger op te werpen, soo vsochten zij dat het noch tot een dag mocht werden gedilaijeert, Sullende des andere daegs comen om door gemachtigde, ten principale te spreecken, gelyck het oock soodanigh is geschiet en hebben doen gesegt, datse van alle tyden soo wel als die van Soping als bone en andere waaren geweest vrije luyden, en datse met die van Maccassar getreden zynde in een broederlyck contract, eyndelijck cragtelyck tot slaven vernedert en dienstbaer gemaect waaren; versoeckende derhalven herstellinge in haer voorige vrijheyt, en dat men volcq 't gunt uit andere vijants negerijen noch genegen mochte wesen bij haerin te comen, hun niet en wonden ontrecken, het welcke alsoodanig geaccordeert en onderlang beslooten is, dat die van tandralily haare Negerie voor eerst souden vast maacken off naer de landen van marons affcomen, maer den 16en naer dat voorsz: pagger door het uytbrengen van onse pagger daer tegen aan, den 13 bij de vyandt was verlaaten) verscheenen weder gesanten vande selve soliciterende om hulpe tegen die van Chinrana chjampa en Bengo, welcke haer dreygden aente doen, sulcx van de onse 1500 coppen met die Souronans ten selven daage optrocken, retournerende den 19en Juny, affbrengende ruym 1500 menschen meest vrouwen en kinderen, onder den Soone des Conincx hier booven genoemt, daags daer aen volgde den ouden coning met noch een partije, waer vande menigte niet en is vermelt, zynde onder dit volck oock begreepen de Zoone vanden regent van Sndrana genaamt carra Leeuwamet vrouw en kinderen, Jtem dayen matypa en dayen masiquij welcke laatste met 100 mannen en een veendel uyt gou gevlugt, soo bi die van Tandralilij, naar Marous affcomende, gevolgt hadde, achterlatende haare vrouwen en kinderen In goa, de Negerije Borisello hoorende onder de 9vendels, dat is eyjgentlijck den rijx-raad van Gon, was met die van Tandralilij oock besproocken sig aan onse zijde te begeven, doch juijs ten daage van Samboupoos veroveringe quamen in haare Negerijen de Soone vande Coninck van Maccassar, en crain crouron te weeten crainbezeij en crain mandelly, onder geleyde, en bewaaringe van crain montemaneyk broeder van cronron, zijnde mede galaran; en zijn zeedert te rugh gebleeven