de portugese boecken om kennes te krijgen tgeldt op t land te behouden en ons van binnen zoo te behoogen dat wij van buiten met middelen daer toe voor geslagen 1devrede des konings van por Dat uE: portugeese boecken des konings van portugael tugael te examinern die noch in sweesen zijn eens doorloopt daer uijt UE: zal konnen zien wat gebruijck de portugeese hebben gehouden ende hoe veel zich den koninck van portugael aan dit Eijlandt heeft gelegen laten schrijvende in zeeckere brief dat men liever geheel jndia zouden laten verlooren gaen dan Ceylon in pryckel van verlies te brengen het is te beclagen dat het werck met alle clompleet is ene dat nae de verooringh van dese stadt daer voor geen meer zorge is gedragen zijnde meest door achteloosheijt versvareloost ende vande rotten opgeten doch eijndelijck bij mijn aanwesen noch opgesocht ende gevonden die die nu uE: werden over gelevert Eer ick tot de lijste der navale macht ende der zelven generale pointen imploij overtreede zal 't niet onnodich zijn noch Eenige Generale poincten voor te stellen ende aanvangende met het wichtigste generale Concept over 't geheele Eijlandt bestaende daer in dat de zake met alle kracht dient aangeleijt om t gelt op 't landt te behouden ende om ons zelfs zoodanich vande vruchten des landts te besorgen dat dat soij van buijten niet behoeven om waer toe te komen de middelen niet gebreecken roose met Ernst gehandhaeft werden De eerste middel om daer toe te komen is wel den lieflijcken ende Goddelijcken vreede op dit Eijlandt ende dat wij van buijten van geen Europiaanse vijanden geturbeert werden dien volgens diemen alle weegen afgesneeden die eenigsints den oorloch mocht versoecken die behoeren
pag. 2563 - 2566 2. landbouw. 3. t aenplanten van cuttoen 150. den areek aen te verkoopen. toebestaen lymvaten nu is dentol op de lijnwaten, bij werden vhoogt en haer gelast de Weeburgers te verkopen tot op den rijs en kleeden de tweede middel is het voort setten vanden landbouse om den buijten landsen rijs te excuseeren die nu het meeste geldt der jnswoonderen consumeert het aanplanten van Cattoen zal mede moeten gereeckent werden onder de aldernootsaackelijkste middel om metter tijt zoo verre te geraken dat men ons met eijgen soeverije konde behelpen Doch dewijl zulcx noch zeer langen tijt zal verysschen dewijl aan desen kandt van zeer weijnich sweevers verzien zijn ende dat Jaffenepatnam pas zoo veel wevers heeft datze haer eijgen landvolck konnen — andere middelen kleeden en versien soo moet men middelerwijl dencken op andere middelen namentlijck dat men jaerlijcx den arreeck alleen aen onse burgerije tracht te onse burgerije alleen verkoopen ende die alleen admitteert om op dese en haer weder alleen landen weder lijnsoorten in retour te ontseggende alle andere voemde handelaers besonderlijk mooren aen te brengen om alhier lijnsaten aan te brengen ende onsee penningen te vervoeren Doch deswijl zoodanigen verbodt voor ontijdich zoude konnen werden aangesien hebben nu gepracteseert dat de tol op de lijnsvaten die bij mooren werden moren aengebragt aan gebracht verhoogt is daaren boven datse haer kleeden niet bij de enckelde stucks maer den intgros aen onse int gros aan onse burgers moeten verkopen zonder haer eenichsints toe te staen particuliere suinckels te mogen houden Den tol vanden rijs die de mooren aanbrengen is gesteldt op 5: pl Cento inwwoonders ende Christenen van Ceijlon off onse burgers van brengen tol vrij Cleeden
gen tot Coulaes onsee burgeren seijlon is een vande der sweerelt Cleeden die de buijten off binnen landse mooren aan brengen is 10 ps Cto die ons Eijgen volck aanbrengen niet meer dan 5 pr Cto dat noch sel mach vermindert werden dit is tot noch ende om de kortheijt mijns aan weesen noch maer op Colombo in 't werck gestelt ende zal op Gale meer moeijten in hebben om dat die landen van zeer veel mooren vervult zijn doch is echter al int werck gestelt onse eijgen burgers Ende Christenen jnlanders zullen nu tot het aanbrengen den kleeden te meer geanimeert werden dewijl tegen de mooren anders niet konden noch meer voorsla bestaen doch alsoo haer armoede zulx noch niet wel toelaedt zoo kan dE: Compe met proffijt haer gebreeck suppleeren door haer eijgen negotie in't aenbrengen van kleeden gelijck tot noch is geschiet namelijck dat d: E: Compe aan d: Colombose sijden van madure ende aande gaalse zijde van Cormandel Bimelepatnam zoodanigh ende zulcken quantiteijt kleeden doet aanbrengen als het landvolck slijten kan Ceijlon dan Eenmael door Godts genade zoo verre gekomen zijnde dat wij uijt onsen eijgen landtbouso bestaen ende de mooren verhindert hier kleeden aan te brengen zal de daat ende Ervarentheijt doen blijcken dat Ceijlon een der gesegenste landen vande weerelt is ende daer van dE: Compe gesegens te landen ende t vaderlandt groote proffijten te verwachten heeft hebbende niet van nooden van buyten maer zal een ijder die d: Eliphanten arreeck houdt swart Zuijker