September 1681: Ternaten Int Casteel Orangie de Ternataanse groten komen bij den hr gouvern:r en versoeken om naar sawoe ste mogen vertrekken, om haar Poassa fte houden dat aan hun werd toegestaan, Maan-dag 8: do en vertrekken naar derwaards den Coning van Taroena komt den h:r gouv:r Dings-dag 9: do t' fregat d'Eendragt komt alhier ter Rhede met een lading steen, en zaijfoedins gewonelijke Bodschapper, en doet het volgende berigt Soo quamen ook kort daar aan bij den heer Gouverneur de hier zijnde Ternataanz RijxGroten versoeken, dat om hunne Poassa te houden gesamentlijk op morgen mogten naar sawol te rugge keren, onder belooften van naar het ijndigen met vrouw en kinderen weder herwaarts te comen en hunne negorije op te bouwen dat haar werd toegestaan, vertrekkende alsoo op Met het aanbreken des dags en hunne Gilalo naar derwaards, comende sijn Hoogh:t van Taroena snaar-middag den hr Gouvr tot besoek, en vertrok laat inden avond met sijn Agtbaarhs t' avondmaal genatigd hebbende weder naar buijten Smorgens vroeg komt met een ladinge steen t'fregat den Een-dragt hier weder ter rhede te verschijnen, gelijk ook Verschijnd mede van Tidoor Salema des Conings van Tidoor den Coning Zaijfoedijns gewonelijke bood schapper salema omtrent den middag bij den hr Gouvr mede brengende benevens de hertelijke groetenisse van den Coning aan sijn Agtbaarhds het bekende vaatie met copere hoepies t' welk overleverende zijde Salemma dat sijn meester 'tselve herwaards zond ten ijnde sooer iets mogt aan ontbreken den hr gouvr sulx zoo t' sijn believen was hier wel cost doen verhelpen, als op Tidoor daar toe geen middel gesien werdende, sijn Agtbaarhd gaf den boodschapper hier op tot antwoord dat niet wel en kost begrijpen hoe t' bij quam dat gemelte vaatien nu tweemalen cort aan den andren door sijn hoogh:d hem toe geschikt was geworden, als hebbende tselo aan sijn hooghd met drank en t' een en t' ander geschonken sijnde sulk gedoente niet als raatselen die den Gouvr ten aansien geen propheet nog Tovenaar en was niet met sijn verstand en kost bevatten, gelovende egter dat 'e iets besoeken
September 1681: Ternaten Int Casteel Orangie iets aan moste wesen, buijten zijn E: kennisse gelijk ook mede van t' metaal geschut wel eer mede door zijn hooghd te rugge gesonden, als ook de 20: Rx: aan nieuwe schellingen waar voor ander geld had moeten geven, en egter die munt en penningen voor sijn hoogh:t te bewaren, gelijk dan ook nog bewaard wierd insgelijks de twee goude kettings en dier gelijke Armringen soo lang hadde bewaard tot weder gijst geworden waren, sonder dat sijn Agtbaarhs voor als nog enigsints bewust was wat alle dese duijsterheden quamen te beduijden, te meer dewijle de Hollanders int algemeen meest boersch, bot en niet zoo scherpzining als wel andre volkren bevonden wierden, wenschende over sulx voor sijn E: vertrek uijt de Moluccos wel eens verclaard en verligt te mogen werden, wat al dese gesijmenisse en bedekte dingen van sijn Hoogh:t in zig zelven waren behelsende: want het voor gedagte vaatien enelijk daar toe gehouden wierd omme wanneer sijn Hoogh:t enige sterken drank toe sondt 't'selve daar in te bergen, waar op salemma over dese redenen als bedeest zijnde, sijn Agtbe tot andwoord diende, al t' aangehaalde van sijn Coning niet anders als uijt zuijvre genegenthijd oirspronkelijk te sijn, en daar uijt niets en was te begrijpen als alles goeds en opregtighijd Versoekende hij salema int vervolgtijner reden aan den hr Gouvr dat den Tidorees genaamt Taloeke bessij die voor dese door sijn meester met sekere gevangene Macquianders herwaards aan gesonden was, door dien de wapenen tegens t' belang vande Compe had op genomen en onder de macquianders vermengd was geweest, weder aan sijn hooghd mogt overgeleverd werden, waar op sijn Agtbaarhs andwoorde dat gemelte Tidorees al voor lang op vrije voeten had doen stellen, en dien volgens zoo t' zijn keure beviel gaan en vertrekken conde waar gene hij
September 1681: Ternaten Int Casteel Orangie hij zoude comen goed te vinden, daar bij voegende dat het bij zijn E: een vast gestelde sake was sijn gedane belofte voor t' gang te doen nemen, maar sijn Hoogh:t sulx niet scheen int gebruijk te hebben, ten aansien voor desen aan de heren den Commandr Lobs en opperCoopman vander Duijn gad belofte gedaan al de Ternatanen en Macquianders die op Tidoor waeren comen vlugten herwaards aan en met ijgen vaartuijgen te laten overbrengen, en dat men ons met diergelijke beloften die een heel andre opzigt hadden dagelijx en niet niets anders en betaalde. — verders spraak den Bood-schapper den hr Gouv:r ook aan wegens sekere Maccassaarz vrouwe huijs— vrouw van een sijner onderdaenen die deselve op Maccas sar zijnde gecogt getrouwt en daar bij drij kinderen over gewonnen had, de welke verlof verkregen hebbende van haar man om een keer naar Ternaten tot besoek van haar vrinden te doen al daar verbleven en tot nog niet weder gecomen en was, over sulx uijt name van sijn Coning versoekende sijn agtbaarh:t geliefde ordre te doen stellen de gemelte vrouw weder aan haar man mogd overgeleverd werden, waar op den hr gouvr andwoorde dat naar de regtmatighs en gestalte der sake zoude laten onder soek doen, en als vande waarhijd dien aangaande behorlijk onderrigt was sijn Hoogh:t volkomen vernoeginge gewisselijk stont te erlangen Meer gemelte Boodschapper verhalden ook aan den hr Gouvr dat sijn Coning naar 't vertrek van onsen Tolk Andries Cors den Senghadie van Marjeco bij zig ontboden en den selve strikelijk gelast had de slave vanden burger Ian fransiscus op te soeken en aan sijn Hooght te leveren, 't' welk geschied sijnde den gesijde