Hoeksieuw 31e. octob: thuijnsaet en vscheijde andere goederen hier daer in geladen, op den 7en september sijne reijse vandender gevordert, den 10e do in kelangh aenlandende ende alles wel overgelevert hebbende op den 27en derselver maent hier weder behouden en voor, spoedich te rugge gecomen is, welcq vee aldaer seer wel gecomen is, soo tot ten aenteel, als om nu en dan te slachten meer der beesten souden op dat eijlandt wel te becomen sijn geont weest, maer (soo als ons nu onlanghs voor waerachtich verhaelt wordt, d' onse de vorige ofte eerste reijse in juni daer— aen geweest, hadden de paper niet alleen mishandelt maer oocq van alles beroaft ende de beelden in hare pagoden — verbroocken en geschonden, 't welcke bij dese heijdenen voor een gruwelijcq schelmstuck wort gehouden, ende hadden sich daerom desemael in't gebergste ter vlucht begeven, behalven 32 4 papen die door behendigheyt als hostagiers gehouden wierden, welcke verklaerden dat sij lieden dit eijlant, 5 mijle intronde, met vruchtbare valeijen verciert ende volgens hun seggen tusschen noch andere 305. eijlandekens in gelegen sijnde 84: jaren bewoont hadden, de graenvelden wel 5 of 600 menschen connende voeden, dragende dese papendiemen hier secht in oude tijden wel 1000 plegen sterck te by sijn) kort haer, mits eetende 't geen leven ontfangen heeft, verhaelende wijders, dat van daer divers of noordelijcker, op de vaste kust seeckere stadt en riviere gelegen sij, genaemt Gunpoo, 't welcq ninxoo wesen moet, die Jaerlijcks u wel 1000 picols witte ruwe sijde tegens 120 ra 't pr uijt. leveren conde oocq soude 't gout tegens 8 rje de tien tail swaerte aldaer te becomen sijn; 'twelck ons wat ongelooflijk scheijnt, treckende daer en tegens peper handelhout en diergeljk waren meer, de peper tot 30 ende 't sandelhout tot 40: tail 't picol soo se seggen presenterende den oppersten paep sijnen dienst om met d'onse des begeerende derwarts te vertrecken, niet twijffelende off soude in corten een scheeps lading koopmanschappen, tegens sijde of gout daer werden omgeset, Omme 't welcke als tot een preuve wat nader te ontdecken ende met eenen een parthije rijst vande daerons her gelegen eijlanden in te ruijlen naderhan 't jacht rammekens door ons herwarts gesonden, doch sonder de reijsen te connen gewinnen mits de stercke noorder winder vluchteloos te rugge gecomen is, hebbende tot dien eijnde 500. tail fijn silver, een deel sandelhout, wieroocq ende 50: picol peper daer in geladen gehadt, om met dien paep dien aengaende nades te discoureren ende te onderstaen of die goederen door sijn toedoen spoedich in sijde, gout ofte rijst aldaer verhandelt conden worden; hebbende hun oocq last gegeven noch eenige daerom hergelegen eijlanden wat meerder om de noort mede te besoecken, te meer om dat den geseijden paep de reijs te vooren verclaert had dien noech uijt twee eijlanden souden gelegen sijn die silver en koper uijtleverenden dit eijlandt wordt vande chinesen ter see varende groote supertitie bewesen
Hocksieuw 31e octob:r bewesen, alle joncken naer en van Japan komende aldaer aen loopende hunne rijcke offerhande aen de papen brengende; soo dat door onse schepen ginder daer op gekruijst mogende worden, deselve in compe handen lichtelijcq souden connen vervallen men sechtoocq dat de voorige chinese keijseren: jaerlijx hare geschencken in reuckwerck en gout bestaende daer plegen te senden; ende dat ons daerom wellicht over de gemelte rovereijen der onsen ginder gepleecht, op de klachte van den oppersten regent vande provintie cetkan aen den keijser gedaen wel eenich swaer ongemack mocht overcomen datwe dan in dat geval nevens soo veele andere vexatien almede sullen trachten ten besten te schicken ende ons daer door te redden, in allen gevallen hadden sij d'onse derwaerts uijt kruijssen gaende, van dit eijlandt behooren te waerschouwen, datse 't selve niet wilden beschadicht hebben 't welcke— niet geschiet sijnde, die van rammekens en overveen hun — wel licht voor chinese viaenden hebben aengesien; alhoe wel daerom niet wel gedaen, hebben die ontwapende paper en pagooden te mishandelen 't welcke nu hoe langer hoe meer allenthalven begint uijt te breecken ende een quaet tecken schijnt te willen beduijden, als hebbende ons volcq soo nu en dan hier aenlandt comende eenige van die ornamenten en klederen vercocht dat wel een euvele saeck is.
Datwe nu wat breet van dese nieuw ontdeckte eijlanden (waer van een kaertien hier nevens gaet) spreecken, geschiet alleen om dat we van oordeel sijn dat metter tijt noch wel eenich voordelich gewin daer uijt sal komen te spruijtenbehalven dat deselve seer gelegen sijn, om kelangh in tijde van noodt van verscheijde nodicheden te konnen provideren insonderheijt van koebeesten ende rijst, 't welck al een groote vseeckeringh voor den welstandt van dat guarnisoen is gevende, door cleene vereeringen sijn de papen gins over (gelijcq wij niet overveen begonnen en goede nut — daer uijt getrocken hebben) tot onse devotie en dienst te — houden: swater hebben wij nu vestaen teenemael ontvolckt te sijn soo dat daer niets te verrichten valt; ende sulcx al niet soodanich geweest sijnde, souden wij evenwel desen jare geen besendingh derwaerts hebben connen ondernemen, om dat we als voorn gesecht 't onser verdriet bespeurt hebben hoe qualijcq en na bedenckelijck de — komst vande mart voor Chinchieuw hier opgenoomen wordt, sijnde ons naderhant wel uijtdruckelijcq verboden geen revieren dan desen oop dese cust te mogen inloopen daer Tartaren 't gediedt hebben, maer de eijlanden gevense ons ten besten versoeckende nochtans dat de papen voort aen niet meer beschadicht mogen worden.