Van Amboina onder dato 3 Octob: 1683. waer by opgemelte pristers noch andere supperstitie geleerd hebben met sommige moors gesinde zoo mans als vrouwen tot bevorderinge van — voorsz gewaerde gelucksalicheyt op nieus tot den toebad, off Inlyvinge harer godts dienst te bewegen, gelijck anders Int gemeen Jn hunse — Jonckheijt geschiedt is, en twelck aen distincte persoonen (gelyck onder de wederdoopers, Reets— volbracht zij, met met wassen jnde rivier en't geven van andere namen, de mans boven dien het Hooft Hair sael Eckerende dese supperstitie is dan soo veel de comptoiren Laricque en hitoe belangt alcamelijck ver doorgeset, — wesende Egter de negorij Laricque door de — authoriteyt vanden Orangkaij rammelan hier off vrij soo mede is die Leere inde negorijen nau, Ceijt, Hantoena, wackel, en mamala — tot hitoe niet aengenomen, 't sy dan dat den Iveraer abdul daer weijnick Credit off Extima gehadt heeft dan wel gelyck naest aende waarheyt comt dat deselve reets bekent geworden zinde de voorsettinge door de respective negorijs pusters of paper verkindert en belet is geworden, want soo veel byt — Ondersoeck als noch vernomen hebt, kan niet mercken dat eenige dier paper do nieuwe Ingevoerde Leer, hebben geamplecteert als hebbende eenige der voornaemste onder Haer hun wedboeck, Iakisi genaemt doorsogt maer geen soodanigen Cleur off ordre van Gods dienst konnen vinden en dierhalven zulx oock met confirmatie van meest alle de Orangcaijen als een verwerringh en scheuringh In haare Gods dienst hebben gewaekt, ende verdere voortsettinge getragt te verhinderen, gelick dan al sommige door minnelycke persuasie afgetrocken en weder tot het oude gevoelen gebracht zyn, evenwel blyven op't addus espt: tdeelen
Van Amboina onder dato 3 Octb:r 174 de meeste vande gene, welcke dese nieuwe Godts dienst geamplecteert hebben, by een onversettelycke continuatie, Insonderheyt tot Hiloelamma en waccasieuw, wesende vande laestgenoemde negorij (ondert comptr laricque — sorterende) onlangs noch een vaartuijgh met mans en vrouwen, herwaarts naet casteel gecomen om door den meergem: abdul aen den Rooden bergh verder onderwesen te werden, gelijck oock — voor weijnick dagen noch al eenige persoonen van hitoelamma ten zelven eijnden dock onder een ander protext overgecomen zijn, alwaer naet schijnt den Radja Hitoe, dese nieuwe Leer— patronneerd off handhaest, waer over tusschen de negorijen Hila en hitoelamma al eenige Contentie geresen is, veoorsaackt, omdat den Orangkaij van Hila geadsisteert, met die — van Caijtetto omtrent 14 dagen geleden- met communicatie van mij, hunne pristers na hitoelamma geschickt hebben, om met de paper aldaer te consuleeren, off niet raadsaem was de luijden, welcke tot dat nieuwe gevoelen vervallen waren door minnelycke wegen daer aff En weder tot hun oude gewoonde te brengen dog welcke uijt gesondene sel ontfangen niet gehoort, en vervolgens malcontent vertrocken waren, zijnde mede kortelings d' orangcayen van Hila en caytetto na Ourien, en asseloeloe gevaren op expres versoeck van den Orangkayen aldaer om die swevende geschillen mede te beslegten, verclaarde de voorname off meeste Jnlandtsche hoofden tot hitoe wel te jnclineeren om die nieuwe leer bij haer ondersaten te verkinderen, ende Reets vervoerde daer weder van aff te tecken oock waer toe namentlijck d' afftreckinge) wel eenige authoriteijt en hulpe — Comps wegen schijnt te requireren, te meer— om dat die leere niet zoo zeer by d'eijgentlycke Landsaten
Van Amboina onder dato 3e Octob: 1683. — Lantsaten als wel de ondergesteeckene Hoeamohelesen, ten respecten van haaren Lantsman en Leeraer aengenomen is, en tegens welcke als wel haren naturelle onderdanen zij zoo zeer geen commando derven gebruijcken om dien— kittelorigen landaerd geen oorsaack tot seditie te geven: hebbende de wel menenste hoofden op — affvrager geadviseert dat deselve nieuwe heere— behalven de strydicheyt met haer fackitoij off wetboeck onder haer onderdanen niet behooren geadmitteert te werden: want de Leere van vergaderinge van vrouwen en mannen In Eene plaatsen tot het prevelen op de gesette lyden achten zy een aenleidinge tot Luxurie te zin zoo mede moeten zij meest alle hun cost dagelycx uyt het bos halen, en hun familie met den arbeit sussenderen behalven dat de dienst vand' E. compe de huys vaders sontyts tot den Arbeyt Roept en de vrouw dan verbindt om haer kinderen van nooddruft te versorgen, waer in byt opvolgen vande precise getuijen dan Consequentelick den gemenen dienst seffens— met het versorgen vande familien versuymt werd om dat de gene welcke hun tot het veel genoemde bygelooff Ingelaten hebben zulx met een dommen jvere stix opvolgen en 't geen dan oock oorsaack is, dat het vuer van oneenigheijt Jn vele familien ontvonckt is, — als man tegenvrouw, vader tegensoon, en soo voorts om de verschijdentheit van gevoelen Jngenomen zijnde, en 't geen oock met geen andere middel dan d' affschaffinge vandie nieuwe superstitie en gevolglijk de behulpsamen handt int uijtvoeren vandien zal te dempen en wegh tenemen zijn. — Ende hier mede achtb Heer u E. van mijne bevindinge naet waarheit bericht hebbende blyve soo willick als verplicht Onderstont u E: een ricque ome van cken eer aten