nazimali/kurdish-wikipedia-articles huggingface dataset:
Tronchy

Tronchy,  komuneke li departmena Saône-et-Loire ya li herêma Bourgogne-Franche-Comté a li rojhilatê Fransayê ye.

Binêre
Komunên departmenta Saône-et-Loire

Çavkanî

Girêdanên derve 

Komunên Saône-et-Loire
La Truchère

La Truchère,  komuneke li departmena Saône-et-Loire ya li herêma Bourgogne-Franche-Comté a li rojhilatê Fransayê ye.

Binêre
Komunên departmenta Saône-et-Loire

Çavkanî

Girêdanên derve 

Komunên Saône-et-Loire
Uchizy

Uchizy,  komuneke li departmena Saône-et-Loire ya li herêma Bourgogne-Franche-Comté a li rojhilatê Fransayê ye.

Binêre
Komunên departmenta Saône-et-Loire

Çavkanî

Girêdanên derve 

Komunên Saône-et-Loire
Uchon

Uchon,  komuneke li departmena Saône-et-Loire ya li herêma Bourgogne-Franche-Comté a li rojhilatê Fransayê ye.

Binêre
Komunên departmenta Saône-et-Loire

Çavkanî

Girêdanên derve 

Komunên Saône-et-Loire
Uxeau

Uxeau,  komuneke li departmena Saône-et-Loire ya li herêma Bourgogne-Franche-Comté a li rojhilatê Fransayê ye.

Binêre
Komunên departmenta Saône-et-Loire

Çavkanî

Girêdanên derve 

Komunên Saône-et-Loire
Vareilles, Saône-et-Loire

Vareilles,  komuneke li departmena Saône-et-Loire ya li herêma Bourgogne-Franche-Comté a li rojhilatê Fransayê ye.

Binêre
Komunên departmenta Saône-et-Loire

Çavkanî

Girêdanên derve 

Komunên Saône-et-Loire
Varenne-l'Arconce

Varenne-l'Arconce,  komuneke li departmena Saône-et-Loire ya li herêma Bourgogne-Franche-Comté a li rojhilatê Fransayê ye.

Binêre
Komunên departmenta Saône-et-Loire

Çavkanî

Girêdanên derve 

Komunên Saône-et-Loire
Varenne-Saint-Germain

Varenne-Saint-Germain,  komuneke li departmena Saône-et-Loire ya li herêma Bourgogne-Franche-Comté a li rojhilatê Fransayê ye.

Binêre
Komunên departmenta Saône-et-Loire

Çavkanî

Girêdanên derve 

Komunên Saône-et-Loire
Varennes-le-Grand

Varennes-le-Grand,  komuneke li departmena Saône-et-Loire ya li herêma Bourgogne-Franche-Comté a li rojhilatê Fransayê ye.

Binêre
Komunên departmenta Saône-et-Loire

Çavkanî

Girêdanên derve 

Komunên Saône-et-Loire
Varennes-lès-Mâcon

Varennes-lès-Mâcon,  komuneke li departmena Saône-et-Loire ya li herêma Bourgogne-Franche-Comté a li rojhilatê Fransayê ye.

Binêre
Komunên departmenta Saône-et-Loire

Çavkanî

Girêdanên derve 

Komunên Saône-et-Loire
Varennes-Saint-Sauveur

Varennes-Saint-Sauveur,  komuneke li departmena Saône-et-Loire ya li herêma Bourgogne-Franche-Comté a li rojhilatê Fransayê ye.

Binêre
Komunên departmenta Saône-et-Loire

Çavkanî

Girêdanên derve 

Komunên Saône-et-Loire
Varennes-sous-Dun

Varennes-sous-Dun,  komuneke li departmena Saône-et-Loire ya li herêma Bourgogne-Franche-Comté a li rojhilatê Fransayê ye.

Binêre
Komunên departmenta Saône-et-Loire

Çavkanî

Girêdanên derve 

Komunên Saône-et-Loire
Vauban, Saône-et-Loire

Vauban,  komuneke li departmena Saône-et-Loire ya li herêma Bourgogne-Franche-Comté a li rojhilatê Fransayê ye.

Binêre
Komunên departmenta Saône-et-Loire

Çavkanî

Girêdanên derve 

Komunên Saône-et-Loire
Vaudebarrier

Vaudebarrier,  komuneke li departmena Saône-et-Loire ya li herêma Bourgogne-Franche-Comté a li rojhilatê Fransayê ye.

Binêre
Komunên departmenta Saône-et-Loire

Çavkanî

Girêdanên derve 

Komunên Saône-et-Loire
Vaux-en-Pré

Vaux-en-Pré,  komuneke li departmena Saône-et-Loire ya li herêma Bourgogne-Franche-Comté a li rojhilatê Fransayê ye.

Binêre
Komunên departmenta Saône-et-Loire

Çavkanî

Girêdanên derve 

Komunên Saône-et-Loire
Vendenesse-lès-Charolles

Vendenesse-lès-Charolles,  komuneke li departmena Saône-et-Loire ya li herêma Bourgogne-Franche-Comté a li rojhilatê Fransayê ye.

Binêre
Komunên departmenta Saône-et-Loire

Çavkanî

Girêdanên derve 

Komunên Saône-et-Loire
Vendenesse-sur-Arroux

Vendenesse-sur-Arroux,  komuneke li departmena Saône-et-Loire ya li herêma Bourgogne-Franche-Comté a li rojhilatê Fransayê ye.

Binêre
Komunên departmenta Saône-et-Loire

Çavkanî

Girêdanên derve 

Komunên Saône-et-Loire
Verdun-sur-le-Doubs

Verdun-sur-le-Doubs,  komuneke li departmena Saône-et-Loire ya li herêma Bourgogne-Franche-Comté a li rojhilatê Fransayê ye.

Binêre
Komunên departmenta Saône-et-Loire

Çavkanî

Girêdanên derve 

Komunên Saône-et-Loire
Vergisson

Vergisson,  komuneke li departmena Saône-et-Loire ya li herêma Bourgogne-Franche-Comté a li rojhilatê Fransayê ye.

Binêre
Komunên departmenta Saône-et-Loire

Çavkanî

Girêdanên derve 

Komunên Saône-et-Loire
Vérissey

Vérissey,  komuneke li departmena Saône-et-Loire ya li herêma Bourgogne-Franche-Comté a li rojhilatê Fransayê ye.

Binêre
Komunên departmenta Saône-et-Loire

Çavkanî

Girêdanên derve 

Komunên Saône-et-Loire
Verjux

Verjux,  komuneke li departmena Saône-et-Loire ya li herêma Bourgogne-Franche-Comté a li rojhilatê Fransayê ye.

Binêre
Komunên departmenta Saône-et-Loire

Çavkanî

Girêdanên derve 

Komunên Saône-et-Loire
Verosvres

Verosvres,  komuneke li departmena Saône-et-Loire ya li herêma Bourgogne-Franche-Comté a li rojhilatê Fransayê ye.

Binêre
Komunên departmenta Saône-et-Loire

Çavkanî

Girêdanên derve 

Komunên Saône-et-Loire
Vers, Saône-et-Loire

Vers,  komuneke li departmena Saône-et-Loire ya li herêma Bourgogne-Franche-Comté a li rojhilatê Fransayê ye.

Binêre
Komunên departmenta Saône-et-Loire

Çavkanî

Girêdanên derve 

Komunên Saône-et-Loire
Versaugues

Versaugues,  komuneke li departmena Saône-et-Loire ya li herêma Bourgogne-Franche-Comté a li rojhilatê Fransayê ye.

Binêre
Komunên departmenta Saône-et-Loire

Çavkanî

Girêdanên derve 

Komunên Saône-et-Loire
Verzé

Verzé,  komuneke li departmena Saône-et-Loire ya li herêma Bourgogne-Franche-Comté a li rojhilatê Fransayê ye.

Binêre
Komunên departmenta Saône-et-Loire

Çavkanî

Girêdanên derve 

Komunên Saône-et-Loire
Le Villars

Le Villars,  komuneke li departmena Saône-et-Loire ya li herêma Bourgogne-Franche-Comté a li rojhilatê Fransayê ye.

Binêre
Komunên departmenta Saône-et-Loire

Çavkanî

Girêdanên derve 

Komunên Saône-et-Loire
Villegaudin

Villegaudin,  komuneke li departmena Saône-et-Loire ya li herêma Bourgogne-Franche-Comté a li rojhilatê Fransayê ye.

Binêre
Komunên departmenta Saône-et-Loire

Çavkanî

Girêdanên derve 

Komunên Saône-et-Loire
Villeneuve-en-Montagne

Villeneuve-en-Montagne,  komuneke li departmena Saône-et-Loire ya li herêma Bourgogne-Franche-Comté a li rojhilatê Fransayê ye.

Binêre
Komunên departmenta Saône-et-Loire

Çavkanî

Girêdanên derve 

Komunên Saône-et-Loire
Vincelles, Saône-et-Loire

Vincelles,  komuneke li departmena Saône-et-Loire ya li herêma Bourgogne-Franche-Comté a li rojhilatê Fransayê ye.

Binêre
Komunên departmenta Saône-et-Loire

Çavkanî

Girêdanên derve 

Komunên Saône-et-Loire
Vindecy

Vindecy,  komuneke li departmena Saône-et-Loire ya li herêma Bourgogne-Franche-Comté a li rojhilatê Fransayê ye.

Binêre
Komunên departmenta Saône-et-Loire

Çavkanî

Girêdanên derve 

Komunên Saône-et-Loire
La Vineuse sur Fregande

La Vineuse sur Fregande,  komuneke li departmena Saône-et-Loire ya li herêma Bourgogne-Franche-Comté a li rojhilatê Fransayê ye.

Binêre
Komunên departmenta Saône-et-Loire

Çavkanî

Girêdanên derve 

Komunên Saône-et-Loire
Vinzelles, Saône-et-Loire

Vinzelles,  komuneke li departmena Saône-et-Loire ya li herêma Bourgogne-Franche-Comté a li rojhilatê Fransayê ye.

Binêre
Komunên departmenta Saône-et-Loire

Çavkanî

Girêdanên derve 

Komunên Saône-et-Loire
Viré

Viré,  komuneke li departmena Saône-et-Loire ya li herêma Bourgogne-Franche-Comté a li rojhilatê Fransayê ye.

Binêre
Komunên departmenta Saône-et-Loire

Çavkanî

Girêdanên derve 

Komunên Saône-et-Loire
Virey-le-Grand

Virey-le-Grand,  komuneke li departmena Saône-et-Loire ya li herêma Bourgogne-Franche-Comté a li rojhilatê Fransayê ye.

Binêre
Komunên departmenta Saône-et-Loire

Çavkanî

Girêdanên derve 

Komunên Saône-et-Loire
Viry, Saône-et-Loire

Viry,  komuneke li departmena Saône-et-Loire ya li herêma Bourgogne-Franche-Comté a li rojhilatê Fransayê ye.

Binêre
Komunên departmenta Saône-et-Loire

Çavkanî

Girêdanên derve 

Komunên Saône-et-Loire
Vitry-en-Charollais

Vitry-en-Charollais,  komuneke li departmena Saône-et-Loire ya li herêma Bourgogne-Franche-Comté a li rojhilatê Fransayê ye.

Binêre
Komunên departmenta Saône-et-Loire

Çavkanî

Girêdanên derve 

Komunên Saône-et-Loire
Vitry-sur-Loire

Vitry-sur-Loire,  komuneke li departmena Saône-et-Loire ya li herêma Bourgogne-Franche-Comté a li rojhilatê Fransayê ye.

Binêre
Komunên departmenta Saône-et-Loire

Çavkanî

Girêdanên derve 

Komunên Saône-et-Loire
Volesvres

Volesvres,  komuneke li departmena Saône-et-Loire ya li herêma Bourgogne-Franche-Comté a li rojhilatê Fransayê ye.

Binêre
Komunên departmenta Saône-et-Loire

Çavkanî

Girêdanên derve 

Komunên Saône-et-Loire
Luo Guanzhong

Luo Ben (çînî: 罗本), an jî Guanzhong (贯中) (jdb. 1330 – m. 1400)   nivîskarekî çînî bû ku di dema xanedanên Yuan û Ming de jiyaye. Ew bi navê Huhai Sanren (湖海散人, Húhǎi Sǎnrén) jî tê zanîn.

Luo du roman nivîsîn ku ji klasîkên Çar Romanên Klasîk ên Mezin ên Çînê ne. Ev roman Çîroka sê keyaniyan û Qiraxa avê (Shui Hu Zhuan) ne.

Pirtûk 

 Çîroka sê keyaniyan
 Shui Hu Zhuan 
 Pingyao Zhuan (平妖傳)
 Sansui Pingyao Zhuan (三遂平妖传)
 Can Tang Wudai Shi Yanzhuan (残唐五代史演義)
 Fenzhuang Lou (粉妝樓)
 Sui Tang Zhizhuan (隋唐志傳)
 Sui Tang Liangchao Zhizhuan (隋唐兩朝志傳)

Çavkanî 

 
 
 A record of a conference on Romance of the Three Kingdoms in China in 1999 
 
Çîn
Çînî
Dîrok
Nivîskar
Wêje
Jidayîkbûn 1330
Mirin 1400
Çar romanên klasîk ên mezin ên Çînê

Çar romanên klasîk ên mezin ên Çînê (Çînî: 四大名著, Sì Dà Míngzhù) berhemên edebî ne ku ji hêla pisporên wêjeya çînî ve wek berehemên herî girîng û bi bandor têne hesibandin.

Çar klasîk ên mezin 
Çar romanên klasîk ên mezin, bandor li ser çîrok, şano, sînema û lîstikên Japon, Kore û Viyetnam kiriye. Ev çar pirtûk bi rêza nivîsandinê ev in:

 Çîroka Sê Keyanîyan  ( Çînî   三國演義  ) (sedsala 14 an)
 Qiraxa Avê ( Çînî  水滸傳  ) (sedsala 14 an),
 Rêwîtiya ber bi rojava ( Çînî  西遊記 ) (sedsala 16 an.). Her weha wekî " Mîmun King " tê zanîn.
 Xewna koşka sor ( Çînî  紅樓夢  ). (sedsala 18an).  Wekî "Çîroka Kevir" jî tê zanîn.

Çavkanî 

Çîn
Çînî
Pirtûk
Wêje
Çîroka Sê Keyaniyan

Çîroka Sê Keyaniyan ( Çînî ya kevneşopî : 三國演義; Çînî ya hêsan : 三国演义; pinyin : sān guó yǎn yì) çîrokek e ku ji hêla Luo Guanzhong ve di sedsala 14 an de li ser salên dawîn ên Xanedana Han de hatî ye nivîsandin. Behsa navbera salên 169 an û 280 an dike. Behsa salên dema Sê Împeratorî ya dike. 

Ew yek ji Çar Romanên Klasîk ên Mezin ên Çînê ye û ji 120 beşan û bi qasî 800.000 peyvan pêk tê.

Çavkanî 

Çîn
Çînî
Pirtûk
Wêje
Qiraxa avê (çîrok)

Qiraxa avê (bi çînî: 水滸傳, Shuǐhǔ zhuàn) çîrokeke çînî ye ku ji hêla Shi Nai'an ve hatiye nivîsandin.  

Çîrok wek yek ji Çar Romanên Klasîk ên Mezin ên Çînê tê dîtin. Ev çîrok li şûna çîniya klasîk bi zimanê çînî yê gelêrî hatiye nivîsandin . 

Çîrok behsa 108 kesan dike ku çawa derdikevin ser çiyayê Liang û li dijî hêzên biyanî şer dikin. Çîrok di dema Xanedana Song da derbas dibe.

Çavkanî 

Çîn
Çînî
Pirtûk
Wêje
Şerê Milazgirê

Şerê Milazgirê  di 26ê tebaxa 1071ê de di navbera Împeratoriya Bîzansê û Împeratoriya Selçûqiyan de li nêzîkî Manzikertê (Milazgir îroyîn li parêzgeha Mûşê, Bakurê Kurdistanê) hat kirin. Têkçûna bi biryar a artêşa Bîzansê û girtina Împerator Romanos IV Diogenes rolek girîng leyîst di têkbirina desthilatdariya Bîzansê de li Anatolya û Ermenistanê, û destûr da ku hêdî hêdî Anatolya were tirkkirin. Gelek Tirkên ku di sedsala 11an de li rojava geriyan, serkeftina li Milazgirê wekî deriyekî Anatolyayê dîtin.

Çavkanî 

Şerên Împeratoriya Bîzansê
Serheng Muhsîn

Serheng Muhsîn an jî Sarhang Mohsen (jdb. 4ê kanûna pêşîn a 1986 li Hewlêr, Başûrê Kurdistan) gogbazekî kurd e.

Jiyana wî 
Serheng Muhsîn di 4ê kanûna pêşîn a 1986an de li bajarê Hewlêrê yê Başûrê Kurdistanê ji dayîk bûye.

Jiyana wî ya werzişê 
Ew wek golparêz dilîze û di tîma neteweyî ya fûtbolê ya Iraqê û Klûba Hewlêrê de lîstiye.

Çavkanî 

Futbolvanên kurd

Girêdanên derveyî

Jidayikbûn 1986
Kesên ji Hewlêrê (parêzgeh)
Febê

Febê (yewnanî: Φοιβη, inglîzî: Phoebe) tîtanek e di mîtolojiya yewnanî de. Diya wê Gaîa ye û bavê wê jî Ûranos e. Mêrê wê disa wek wê tîtan Keos e. Navê wê ji peyva phoibos (ronahî) an jî phoibazô (pêşbinî) tê. Xwedawenda hişê ronî ye.  

Febê heman demê de dapîra Apolon, Artemîs û Hekatayê ye. Ew kesê sêyem e ku xwediyê pêşbiniya Delfîyê ye. Çendî ku pêşbinî ji Apolonê re hatibe tekildarkirin jî, bi rastî pêşbiniyê Febê daye nevîyê xwe Apolonê. Pirtûka Hêsîodosê Teogonîayê de ew navê xwediyê taca zêrîn derbas dibe.

Çavkanî 

Mîtolojiya yewnanî
Girê Qelrex

Girê Qelrex, an jî Girdî Qelrex (jê re Gird-î Qalrakh jî dibêjin), şûnwarekî dîrokî li deşta Şehrezûrê li Başûrê Kurdistanê ye. 

Gir di salên 2016, 2017 û 2019an de ji aliyê arkeologên Zanîngeha Goethe ya Frankfurtê ve hate hilkolandin. Li gor lêkolîneran mirov ji hezarsala sêyem a berî zayînê heta serdema îslamî bi berdewamî lê jiyaye.

Çavkanî 

Şûnewarên Kurdistanê
Güzide Alçu

Güzide Alçu (jdb. 5'ê tîrmeha 1997an li Amed , Bakurê Kurdistanê ) gogbazeke kurd e ku niha di Lîga Yekem a Futbolê ya Jinan a Tirkiyeyê de ji bo Amed S.K. dilîze. Ew endama Tîma neteweyî ya futbolê ya jinan a bin 19 salî ya Tirkiyeyê  bû.

Jiyana kesane
Güzide Alçu di 5'ê tîrmeha 1997an de li bajarê Amedê yê Bakurê Kurdistanê di malbateke Kurd de hatiye cîhanê. Piştî ku di sala xwendinê ya 2014/15an de Lîseya Werzişê ya Amedê qedand, ji bo perwerdehiya bedenî û werzişê li Zanîngeha Dîcleyê li Koleja Perwerdeya Bedenî û Werzişê hat tomarkirin.

Kariyera werzişî

Yane

Çavkanî

Girêdanên derveyî

Jidayikbûn 1997
Kesên ji Amedê
Futbolvanên kurd
Jinên kurd
Mîrgeha Xaltan

Mîrgeha Xaltan, mîrgeheke ku mîr Mîrza Beg di navbera salên 1640 û 1720î de serdariya mîrgehê kiriye. Ji pey wî jî Mîr Temê, kurê wî bi heman peywirê rabûye.

Dema siwarê Barîn, bavê Mîr Elî, Temê  Mîr Mîrza Beg, di sala 1800’î de koça dawî dike,wî di ziyareta  Şêxevind de vedişêrin,bin ax dikin,pey bavê xwe serdema Mîr Elî Tem dest pê dike,li ser daxwaza mîrê Botan û bi daxwaza mala Mîrza Beg Mîr  Êlî Tem dice Cizîra Botan û wek berpirsîyar û Mîrê Welatê Xaltan tê naskirin,kurê wî Qaso,Hamid û Musa serleşker bûn,dema diwan digerîya ji çêl mîrekê Botan ê herî qedîm Mîr Elî Tem bu,lewma jî,ji Êzdîyên Basa an jî Êzdîyên Basî,re dibên mala Mîra an jî Mîro,ciqasî jî di bingeha xwede Xaltî niqîbî an jî Şedikîne.

Di dema 1700 heta 1900an de êzdîyên Welatê Xalta xwedî 366 gund bûn û di herêma xwe de bi awayekî serbixwe-xweser bûn û xwedî hêzeke ber bi çav bûn ku paytexta wan bajarê Ridwanê bu. Wek tê zanin di gelek klam û zargotinade derbas dibe dibên Ridwana bavê Tem ku Mîr Tem kurê Mîr Mîrza Beg e û Bavê Mîr Elîye ku heya îro jî ji Awiskêre dibêjîn Awiska Elî. (Awiska bi tirkî: İkiköprü) Awiska bajarokekî bi ser navçeya Qubîna  Êlîhê ve ye.

Lê maxabin  Kurdên misilman û hin hevkarên wan hin êzdî ê paşverû ditirsand û ji ber vê êrîşî dijwar anîn ser Êzdîyên Xaltan bi sedhezarê Êzdîyên Xalta qetil kirin.

Ciqas ji Êzdîyên Xaltî li berxwedan mixabin bi ser neketin 1800 heta 1940 û 50, bi kuştin bi talan û bi darê zorê bêtirî 350 gundê Êzdîyên Xaltî ji wan standin hinen kurdên misilman hinek ereb li wan gunda bi çîbûn û heya îro ji li gund û milkê wan dijîn

Bine  malek ji mala Mîr Elî (Ali)

Mîr Alî 

Mîr Alî ( zayin. 1500? li Welatê Jor Serhad- mirin. 1570? li Cizîrê)

Îzettîn bin Alî el Xaltî

Îzettînê Mîr Alî( zayin. 1560? li Cizîr- mirin. 1650? li Cizîrê)

Mîr Mîrza Beg

Serdarê Welatê Xaltan ( zayin. 1640? li Serhedê - mirin. 1720? li Xaltan niqîba)

Mîr Temê,Mîr Mîrza Beg

Tem kurê Mîr Mîrza Beg ( zayin. 1710? li Welatê Xaltan niqîba - mirin. 1800? li ziyareta şêxevinda Xalta)

Mîr Alîyê Mîr Tem

Mîr Alîyê Mîr Tem ( zayin. 1790? li Xaltan niqîba - mirin. 1860? li Cizîrê)

Qaso,yê Mîro Mîr Alî

Qaso Mîro Mîr Alî (zayin. 1840? li Cizîra Bota- mirin. 1900? li welatê Xalta )

Siloyê Qasoyê Mîro

Siloyê Qaso(zayin.1855?, li Basa Êzdî Bota - mirin. 14.05.1916,Li Silopîya di fermana basa,de

Nimoyê Silo

Nimoyê Silo (zayin.1870?, li Basa Êzdî Bota - mirin. 1910? , li Basa Êzdî Bota )

Simo ê Nimo

Simo ê Nimo (zayin.01.07.1884, li Basa Êzdî Bota - mirin. 30.12.1945, li Welatê Xalta gundê Qorixê)

Siloyê Simo

Silo (zayin.28.02.1935, li Basa Êzidî Bota - mirin.22.02 2015, li Almanya)

Çavkanî
Lopa Fuzzy ya Amerîkî

Lopa Fuzzy ya Amerîkî,  yek ji cureyên kîvroşkên Amerîkayê ye ku ji hêla komaleya ARBA ve hatiye nasandin. Ev kîvroşk bi cûreyê xwe ji parzemîna Amerîkayê ye lê bi awayekê giştî li hemû cîhanê belbelva bûye. Kîvroşke navhatî ji hêla kêşan û giraniyê ve, 1,4 - 1,8 kîlogiram e. Herwiha mawayê jiyana kîvroşkê jî derdorên 5-8 salan in.

Mijarên têkildar 
 Lîsteya cûreyên kîvroşkan

Çavkanî 

Kerguh
American Sable

Kîvroşka American Sable, cureyek ji kîvroşkan ku ji hêla Komeleya ARBA ya amerîkî ve hatiye nasandin. Ev  kîvroşk ji wek  cureyên din ji giyaxwar e. Ev kîvroşk xwediya dû guhên dirêj û dû lingên dirêj yên pişt û yên kurt ên pêşiyê ye. Gelek caran ev kîvroşk dibe qurbanî û nêçîrkirin ji  hêla heywanê din ve yên wek rûvî, mar û bazan ve.

Mijarên têkildar

Girêdan

Çavkanî 

Kerguh
Kîvroşka Angora

Kîvroşka Angora, yek ji kevintirîn nijadên kîvroşkan yên ku hatine kedîkirin. Ev kîvroşk giyaxwer in û pir belbelva li seranserê cîhanê û welatên curbicur û gelek cureyên Angora hene mînak Angora îngilîzî, Angora fransî û Angora Mezin (Giant). Yên din jî weke Angora almanî, ya çînî, japonî, koreyî û ya rusî hene.

Çavkanî

Kerguh
Aleksandr Dûgîn

Aleksandr Gelyevîç Dûgîn (bi rûsî: Александр Гельевич Дугин, Aleksandr Gel'evich Dugin) jdb. 7 sibat 1962 li Mosko, Sovyeta berê), siyasetmedar, fîlozofê siyasî yê rûsperest û rastgirekî tund e.

Dugin damezrînerê tevgereke ewrasyayî ya rastgirên tund li Rûsyayê ye û ji hêla çavdêran ve wekî neo-faşîst tê hesibandin.

Jiyan

Salên destpêkê 
Dugin ji malbateke leşkerî ye.  Der barê bavê de agahiyên cuda hene, ku Dugin bi xwe jî beşdarî wan bûye.  Ev kes kolonel an general bû û ji bo KGB an GRU dixebitî.  Dugin piştî sertîfîkayek mezûn  ya derçûna dibistanê, di salên 1970’an de beşdarî Enstîtuya Avhewayê ya Dewletê li Moskowê bû û bi eslê xwe dixwest ku kariyera leşkerî bişopîne. Ew ji sala 1980’an vir ve antî-komunîst bû.  Ji ber çalakiyên xwe, ji aliyê KGB'ê ve hate şopandin  û di dawiyê de ji Enstîtuya Hewayî ya Dewletê hate derxistin an jî ji ber performansa xwe ya nebaş xwendina xwe neqedand.  Skeçek biyografîk îdîa dike ku Dugin paşê ji bo KGBê xebitî,  di her rewşê de wî debara xwe di serî de wekî paqijkerê kolanan qezenc dikir. 

Dugin gelek zimanan dipeyive, di nav de almanî, frensî, îngilîzî û îtalî.

Çalakiyên siyasî 
Di heman demê de bi teoriyên rastgir ên radîkal û neo-faşîst re mijûl bû.  Bi gihandina arşîva KGB'ê  wî berhemên René Guénon, Ernst Jünger û Julius Evola xwend.  Di vê demê de, belkî hê berê jî,  ew bû endamê xeleka piçûk a ezoterîk Golovin  ("Fermana Reş a SS"  ) li dora Yevgeni Golovin, mîstîkek faşîst a eşkere. Ev yek ji şêwirmendên wî yên herî girîng bû.  Tê gotin ku ji sala 1983 heta 1989 Dugin serokê dorhêlê bûye.  Di 1987 de, Dugin bû endamê koma neteweperest û antîsemîtî ya radîkal Pamjat, li wir jî bû endamê desteya rêvebir.  Lêbelê, ew di sala 1989-an de ji ber mebestên antî-Sovyet û "şeytanîzm", ku belkî tê wateya nêzîkbûna wî ji okultîzma Nazî ya derdorê re, hate derxistin.   Ji ber tiştê ku wî hîs kir asta nizm a rewşenbîrî ya komê bû, ew di sala 1989 de çû Ewropaya Rojava û bi gelek neteweperestên ultraneteweyî re hevdîtin kir.  Wî we nas kir. yek. Alain de Benoist û Jean-François Thiriart, ku ew vegerî kevneşopiya rûsî.

Felsefe û jeopolîtîk 

Dugin helwêstên dij-rojavayî û antî-lîberal temsîl dike û bi rêya torên navneteweyî, "konsepta jeopolîtîk ya neo-Ewrasîzmê " li ser bingeha "Împeratoriya Rûsiya Mezin ji Dublin heta Vladivostok" di bin serokatiya Rûsyayê de ku li dijî Yekîtiya Yekbûyî ye, belav dike. Dewletên.  Di zanistên siyasî û medyayê de, ew wekî "serokê ramanê" ( Der Spiegel ), "pisikker" ( FAZ ) an "mamoste" ( Focus Online ) ya Serokê Rûsyayê Vladimir Putin an jî wekî " Rasputin " tê binav kirin.

Çavkanî
Ouyang Xiu

Ouyang Xiu ( Zimanê çînî    ; 1 Tebax 1007 - 22 Îlon 1072), an bi navê wî yê rûmet Yongshu, helbestvan, dîrokzan û nivîskarek çînî ye ku di dema Xanedaniya Song de jiya ye. Hem di nav hemdemên xwe de û hem jî di sedsalên paşîn de nivîskarek pir navdarê. Ouyang Xiu kesayeta navendî ya "Heşt Mamosteyên Tang û Song" tê hesibandin. Wî Tevgera Proza Klasîk vejand û di îmtîhanên împaratorî de pêşxist, rê li ber mamosteyên pêşerojê yên wekî Su Shi û Su Zhe vekir.

Berjewendîyên Ouyang Xiu pir cihêreng bûn. Wekî dîroknas, ew ji hêla Emperor Renzong ve hatî wezîfedar kirin ku Pirtûka Nû ya Tang binivîse, û ev pirtûk di sala 1060an de qediya. Wî her weha di dema xwe ya vala de Qeydên Dîrokî yên Pênc Xanedanan jî nivîsî. Weke helbestvan, ew di cureyên ci û shi de nivîskarekî bi nav û deng bû.

Berjewendîyên Ouyang Xiu pir cihêreng bûn. Wekî dîroknas, ew ji hêla Emperor Renzong ve hatî wezîfedar kirin ku Pirtûka Nû ya Tang binivîse, û ev pirtûk di sala 1060an de qediya. Wî her weha di dema xwe ya vala de Qeydên Dîrokî yên Pênc Xanedanan jî nivîsî. Weke helbestvan, ew di cureyên ci û shi de nivîskarekî bi nav û deng bû.

Çavkanî 

 
 
 Biography by James T.C. Liu in Franke, Herbert, Sung Biographies, Wiesbaden, 1976, vol. 2, pp. 808–816. .
 Carpenter, Bruce E., "Confucian Aesthetics and Eleventh Century Ou-yang Hsiu" in Tezukayama University Review (Tezukayama Daigaku Ronshu) Nara, Japan, 1988, no. 59, pp. 111–118. ISSN 0385-7743.

Çîn
Çînî
Dîroknas
Helbestvan
Mêr
Nivîskar
Wêje
Jidayîkbûn 1007
Mirin 1072
Chrika Abarash

Chrika Abarash (jdb. 1987 li taxa Tûyî Malik , Silêmanî , Başûrê Kurdistanê) lîstikvaneke kurd a ji Başûrê Kurdistanê ye. Wê li ber kamerayê dest bi lîstikvaniyê kir Berê, wî tenê di şanoyê de kar kiribû.

Fîlm

Şano 
Baran

Girêdanên derveyî

Çavkanî 

Jidayikbûn 1987
Aktrîsên kurd
Jinên kurd
Kesên ji Silêmaniyê
Mirovên zindî
Ferdinand Justi

Ferdinand Wilhelm Jacob Justi (jdb. 2ê hezîrana 1837an li Marburg ; m. 17ê sibata 1907an li Marburg) rojhilatnasekî alman bû ku di dawiya sedsala 19'an de li Hessenê jî wekî pêşkêşvan û lêkolînerê çanda cotkariya gundan hate nasîn.

"Yek ji kêm kesên ku hê ji zû ve bi dirêjahî behsa DENGNASIYA KURDÎ kiriye, Ferdinand Justi ye. Kitêba wî; Kurdische Grammatik (Rêzimana Kurdî) sala 1880 hatiye çapkirin. -ev kitêb- heta niha yek ji berfirehtirîn vekolînên li ser dengnasiya kurdî ye." 

Husein Muhammed <Dengnasî di kurdî de>

Jiyan û bandor

Berhemên wî 
 Handbuch der Zendsprache. Leipzig 1864.
 Dictionnaire kurde-francaise. Petersburg 1879.
 Geschichte des alten Persiens. Berlin 1879 (= Allgemeine Geschichte in Einzeldarstellungen. [])
 Kurdische Grammatik. Sankt Petersburg 1880.
 A History of All Nations. Lea Brothers, 1902.
 Geschichte der orientalischen Völker im Altertum. Berlin 1884.
 Iranisches Namenbuch. Marburg 1884; Nachdruck Hildesheim 1963.
 Hessisches Trachtenbuch. Marburg 1899–1905.

Çavkanî 

Jidayikbûn 1837
Rojhilatnas
Mirin 1907
Alman
Mêrên alman
Zimanên kartvelî

Zimanên kartvelî, wekî zimanên qefqazî yên başûr, zimanên qefqasyayî yên başur an zimanên îberî jî tên naskirin, malbateke zimanî ye ku xwecihiya xwe li Qefqaza başûr e û bi taybetî li Gurcistanê tê axaftin. Nêzîkî 5,2 milyon kartvelîaxiv li seranserê cîhanê hene, bi komên mezin li Rûsya, Îran, Dewletên Yekbûyî, Yekîtiya Ewropayê, Îsraêl û bakurê rojhilatê Tirkiyeyê. Têkiliya malbata kartvelî bi malbateke zimanên din re ne diyar e, ji ber vê yekê ew yek ji malbatên zimanên bingehîn ên cîhanê ye.

Çavkanî 

Zimanên kartvelî
Gola Xamirpêtê

Gola Xamirpêtê yan jî Xamirpêta Mezin (bi tirkî: Akdoğan Gölü), golek tektonîkî ye û gola herî bilind ê li Bakurê Kurdistanê û li Tirkiye ye ku gol li rojhilata navçeya Gimgima bi ser parêzgeha Mûşê ye.

Li ser Çiyayên Xamirpêtê ye. Bilindahiya golê ji asta deryayê 2.149 mêtre ye û kûraniya golê jî li dora 0-21 mêtre ye. Rûbera golê 1.088 km² ye. Ava zêde ya golê diherikê çemê îskender.

Erdnigarî

Flora 

Li Gola Xamirpêtê giyayên jehrî yên wek Kimkork û Helîz, Kardî, Gûlik, Kereng, Ribêz, Tirşo, Pepikên Hirçê, Mendik, Kaşim û Gonî hene. Darberû, Kenêr, Guvîj, Hirmî, Sêv û Şîlan darên din ên li herêmê ne.

Gola mezin
Gola Mezin 21 metre kûr û 2149 metre ji asta deryayê bilind e.

Gola biçûk
Gola biçûk 47 metre kûr e. Gola dorveger li bilindahiya 2173 m ye. Gola ku li jorê ye, di binê Gola Xamirpêtê ya Mezin de diherike.

Binêre
 Gola Xamirpêtê ya Biçûk

Çavkanî

Gimgim
Golên Kurdistanê
Golên Bakurê Kurdistanê
Huckleberry Fînn çavhilkiriyên leheng (pirtûk)

Huckleberry Fînn çavhilkiriyên leheng romaneke henekbaz ya nivîskarê amerîkî Mark Twain e, ku di 4ê kanûna pêşîn a sala 1884an de li Londonê bi sernavê "The Adventures of Huckleberry Finn" û di sibata sala pêş de li New Yorkê bi sernavê " Adventures of Huckleberry Finn" hat weşandin.

Çavkanî 

Pirtûk
Roman
Romanên klasîk
Wêjeya zarok û ciwanan
Hekatê

Hekatê yan Hekata (bi yewnanî: Ἑκατη (Hekatê) an jî Ἑκατα (Hekata), latînî: Hecata) di mîtolojiya yewnanî û mîtolojiya romayî de xwedawenda sêrbaz, sêrbazî, şev, heyv, spêleyê ye. Ew keça Persês û Asteryayê ye. Navekî wê jî "Hekataya por birqok" e.

Etîmolojî
Wateya navê wê "li dur dixebite" ye. Dîsa peyva Hekatosê jî navekî Apolonê ye.  Çeka Hekatayê piranî sêrbazî û Apolonê jî tirkevan e ji ber vê yekê tê texmînkirin ku ev nav ji wan re hatiye dayîn.

Mîtolojî

Hekata di nav hemû tîtan û xwedawendan de xwediyê cihekî serbixwe ye. Hemû kesayetên mîtolojiya xwe de pir qîmet dibîne. Nemiran pir hurmet diden ji wê re. Ew bi kêfa dilê dikarî alikariyan bide her kesî.

Hekata di çaxê şerê tîtanan de yek ji hevalbendên Zeusên ku ji Tîtanan bû. Beriya şer çi di destê de hebû ew dîsa di destê wê de ma û Zeus diyariyên din jî da ji wê re.

Hekata di dema şerê devan de jî li hemberî devan şer kir, ew li ser hinek vazoyên kevnar de her du destên xwe de petal girtî û li hemberî devan hatiye teswîrkirin.

Persefonê û Hekatê
Di dema Hadês Persefonêyê revandî bû. Persefonê zehf hawar kir. Lê di nav dinyaya binerdî bû ji ber vê yekê kes dengê wê nebîhîst ji xeynî Hekatayê. Hekata dengê wê seh kir, hate şikefta ew mayî. Agahiyan da diya wê Dêmêtêr û Hêliosê piştî deh rojên girtî Persefonê azad ma. Persefonê û Hekata bûn hevalên hev yên qenc.

Çavkanî

 mîtolojiya yewnanî
Persês

Persês (yewnanî: Περσης, latînî: Perses) di mîtolojiya yewnanî de tîtanek e. Temsîliyeta werankarî û xirabkirinê dike. Kurê Krîos û yên Eurîbîayê ye.

Çavkanî 

Mîtolojiya yewnanî
Abdulbari Gozal

Abdulbari Gozal an jî Baran Gozel (jdb. 23ê adar 1949 li Makû, Rojhilata Kurdistan) karsazekî milyarderekî kurd e ku li Azerbaycanê dijî. Gozel karsaz û sermayedarekî mezin e û xwediyê şîrketa Azar Son e.

Çavkanî 

Mêr
Amerîkî
Lîsteya bajar û bajarokên li Kolumbiya Brîtanyayê ya Kanadayê

Li Kolombiyaya Brîtanî, Kanada, ew bajar û cîhên ku ji 5,000 kesan bêtir lê dijîn di Niha de, ew 52 bajar in.  Bajarê herî mezin Vancouver e ku 631,486 kes lê dijîn, û yê herî piçûk jî Greenwood bi qasî 665 kesan lê dijîn.

Lîsteya bajaran 
Kanada,ew bajar û cîhên ku  ji 5.000 kesan bêtir lê dijîn:

1. Abbotsford
2. Armstrong
3. Burnaby
4. Campbell River
5. Castlegar
6. Chilliwack
7. Colwood
8. Coquitlam
9. Courtenay
10. Cranbrook
11. Dawson Creek
12. Delta
13. Duncan
14. Enderby
15. Fernie
16. Fort St. John
17. Grand Forks
18. Greenwood
19. Kamloops
20. Kelowna
21. Kimberley
22. Langford
23. Langley
24. Maple Ridge
25. Merritt
26. Mission
27. Nanaimo
28. Nelson
29. New Westminster
30. North Vancouver
31. Parksville
32. Penticton
33. Pitt Meadows
34. Port Alberni
35. Port Coquitlam
36. Port Moody
37. Powell River
38. Prince George
39. Prince Rupert
40. Quesnel
41. Revelstoke
42. Richmond
43. Rossland
44. Salmon Arm
45. Surrey
46. Terrace
47. Trail
48. Vancouver
49. Vernon
50. Victoria
51. West Kelowna
52. White Rock
53. Williams Lake

Çavkanî
Walther-Rathenau-Gymansium und Realschule

Walther-Rathenau-Gymnasium und Realschule, yan jî Dibistanên Walther-Rathenau, kompleksekê dibistanên li Schweinfurt e ku lîse û Realschule di bin yek banî de ye. Dibistana lîse şaxek zanistî û teknolojîk û her weha şaxek aborî pêşkêşî dike.

Ji damezrandina xwe di 1947an heya 1995an, dibistaneke Realschule ya hemî keçan bû û bi rengî Wilhelm-Sattler-Realschule re uek bûn, ku gelek salan Realschuleyek a hemî kuran bû temam kir.

Xwendekarên navdar 
• Sebastian Remelé (jdb. 1969), şaredarê bajarê Schweinfurt (ji 2010an ve)

Çavkanî
Heyv û stêrk

Heyv û stêrk sembolek e ku di çarçoveyek dîrokî de tê bikar anîn. Ew yekem car di sala 300 berî zayînê de li dewleya Yewnanî ya Bîzansê hate afirandin, û dema ku padîşahê Pontos Mithridates VI bajarê Bîzans xiste padîşahiya xwe, wî heyv û stêrk wekî nîşana xwe bikar anî. Paşê ji Yewnanan derbasî Îrana Mezin bû. Di sedsala 5an de, ew di pereyên ku Împeratoriya Sasanî bikar anîne de hebû, ji sedsala 3an heya hilweşîna Sasaniyan piştî êrişê Misilmanan li ser Farisan di sedsala 7-an de 400 sal li ser pereyên Sasaniyan bû. Heyv û stêrk jî bûye sembola Împeratoriya Osmanî û paşê bûye sembola Tirkiye. Şêxên Misilman dibêjin ku heyv û stêrk ne sembola Îslamê ye, û Îslamê jî tu semboleke fermî tune ye, û heyv û stêrk semboleke çandî ya pûtperestiyê ye.

Çavkanî
West Kelowna

West Kelowna, yan wek Westbank jî dihê nasandin , bajarekî ser bi Okanagan Valley ya parêzigah British Columbia ve.

Çavkanî
Çalakiya fizîkî

Çalakiya fîzîkî Çalakiya fîzîkî her livîna parçeyên laş ku ji aliyê masûlkan ve tê kirin û pêdivî bi xerckirina enerjiyê heye, wek tevgerên ku di dema kar, lîstin, kirina karên malê, veguhestin û çalakiyên rekreasyonê de têne kirin.

Çavkanî
Sazûman

Sazûman Rêxistin komeke armancdar e ku sîstemekê dişopîne, û xwedî sînorên ku wê ji hawîrdora wê vediqetîne ye.

Çavkanî
Vernon, Kolombiya Brîtanyayê

Vernon  bajarekî Kanadî yê ser bi parêzgeha British Columbia ve ye.  Rûbera bajarî 94.2003 km² ye, û nifûsa wî li gorî serjimariya sala 2006 35.944 kes bûn.  Ev bajar ji hêla nifûsê ve di nav bajarên Kanada de yê  rêza 116-an de ye.

Çavkanî
Werzişa ferdî

Werzişa ferdî cureyek werzişê ye ku tê de beşdar bi ferdî bi hev re dikevin pêşbirkê.Lê pêşbirkên tîmê yên wekî pêşbaziya relay, Kupa Davis û Kupaya Fed di werzîşên takekesî de jî çêdibin.

Dîrok

Nimûneyên werzişên ferdî 

 bedmînton
 Bîlard
 Bowlîng
 Belemvanî
 Şikeftvanî
 Krasfît
 Krokêt
 Rev
 Duçerxesiwarî
 Dart
 Dans
 Xûjavbûn
 Siwarkarî
 Şûrbazî
 Iskêyta pênîşanî
 Golf
 Jîmnastîk
 Hunerên lêdanê yên hevedudanî
 Hêlpeydakirin
 Powerlîftîng
 Kevirvanî
 Roîng
 Belemvanîya bavanî
 Tîravêtin
 Iskî
 Snowbordsiwarî
 Snokêr
 Iskêyta Lezê
 Iskwaş
 Pelsiwarî
 Iskêytbordîng
 Melevanî
 tenîsa sermaseyê
 Fûtbola destan
 Tayçîçiwan
 Hunerên lêdanê yên çînî
 tenîs
 Werzişa sêgane
 Guleş
 Kindirlêdan

Çavkanî
Werzişa tîmî

Werzişa tîmî an jî werzîşên komê werzîşên ku tê de werzişvan bi hev re dixebitin ku bigihîjin armancek hevpar vedihewîne. Futbol, ​​hokey, fûtbola Amerîkî, beysbol, basketbol, ​​voleybol, tenîs, avjenî, rugbî, xistina penaltiyên hentbolê û kriket werzişên tîmê ne. Endamên tîma werzişê di bin serokatiya rêvebirê tîmê de bi sernavê rahênerê sereke ne.

Forma werzişên komê û hevkariya endamên wê cuda ye. Di hin werzîşan de du tîm rûbirûyê hev dibin û werzişvan divê ji bo gihîştina armanca xwe hewl bidin. Bi gelemperî, divê were gotin ku mebest ji werzîşên weha hêsankirina tevgera gogê an tiştên mîna wan li gorî rêzek qaîdeyên ku dibin sedema xalan e. Ji bo vê yekê plansaziyek baldar, amadekariyek rast, û amadekariya derûnî û laşî ya endamên tîmê hewce dike.

Lêbelê, formên din ên werzîşên tîmê ji bo bidestxistina xalan tevnagerin gogê. Hin pêşbirkên melevaniyê û bezê ji vê kategoriyê ne.

Dîrok

Nimûneyên werzişên tîmî 

 Ragbî
 Futbol
 Waterpolo
 Hokiya ser çîmenê
 Basketbol
 Volîbol
 hendbol
 Hokiya ser cemedê
 Kêrlîng

Çavkanî
Çiyayê Sultan Yaqûb

Çiyayê Sultan Yaqoob 5 km li başûrê bajarê Neqdeyê ser bi parêzgeha Azerbaycana rojava ye û bilindahiya wê 2000 metre ji asta deryayê bilind e.

Meydana Sultan Yaqûb 

Hemû deştên derdora çiyayê Sultan Yaqûb kesk û tijî kulîlkên kovî yên rengîn in; Her wiha kaniyên ava mîneral ên vê herêmê ji hêla xwê ve dewlemend in û ji bo dermankirina hin nexweşiyan bi taybetî nexweşiyên çerm têne pêşniyar kirin.  Her wiha li herêma Sultan Yaqûb ajalên wek zozan, çeqal, mêş û her cure kêzik tên dîtin. 

Her wiha tirba Mihemed Oraz ê bi nasnavê “Eyloyê Çiya” yê yekem Îranî ku hilkişiyaye Çiyayê Everestê jî li vî çiyayî.

tesîsên refahê 
Ev çiya xwedî tesîsên wek ava vexwarinê, qada kesk, werzîş, xizmet, dermankirin, tenduristî, xwaringeh, seyrangeh, xwaringeh û parkkirinê ye . Li deverên cuda yên vê deverê, ji bo bêhnvedanê ji malbatan re doşek hatine danîn, ji bo geştiyaran jî pavyon hatine danîn ku demkî bêhna xwe bidin û ji aliyekî din ve di hundirê çiyê de jî îmkana kampê ji bo rêwiyan hatiye dabînkirin. Her wiha li Çiyayê Sultan Yaqûb jî ji bo rojên berfê. 
tesîsên rehetiyê tên.

Çavkanî
Ragbî

Ragbî an futbola Ragbî di wateya xwe ya giştî de hemî werzîşên ku koka wan di forma futbolê de ye ku li dibistana Ragbî ya li Englîztan tê lîstin vedihewîne. Ango: Ragbî 15-alî, Ragbî 13-alî, futbola Amerîkî, futbola Avusturalya, û futbola Kanadayî.

Dîroka

Çavkanî

Girêdanên derve 

Werziş
Werzişên holkê
Werzişên olîmpiyadê
Yekîtiya Ragbî

Yekîtiya Ragbî (bi îngilîzî: Rugby Union) an jî Ragbî 15-alî werzîşek tîmê ye ku li ser çîmenê ya çargoşe bi deriyê H-yê li her du aliyên qadê û bi topeke bi şikilê hêkê tê lîstin. Yekîtiya Ragbî di destpêka sedsala 19-an de li Englîztan hate vedîtin û, ligel lîga Ragbî 13-alî, yek ji du formên sereke yên futbola Ragbî ye.

Dîroka

Çavkanî

Girêdanên derve 

Werziş
Lîga Ragbî

Lîga Ragbî  an jî Ragbî 13-alî werzîşek tîmê ye ku li ser çîmenê ya çargoşe bi deriyê H-yê li her du aliyên qadê û bi topeke bi şikilê hêkê tê lîstin.

Dîroka

Çavkanî

Girêdanên derve 

Werziş
Futbol Amerîkî

Futbol AmerîkîEw werzîşek komê ya malbata futbolê ya Ragbî ye, ku li Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê pir gelemperî ye. Pêşbaziya herî girîng a vê werzîşê bûyera Super Bowl e ku girêdayî lîga NFL ye.

Dîroka

Çavkanî

Girêdanên derve 

Werziş
Futbol Awistralya

Futbol AwistralyaFutbol Awistralya yek ji werzîşên herî girîng e. Li Awistralya, ji vê qadê re  futbol  tê gotin.

Dîroka

Çavkanî

Girêdanên derve 

Werziş
Futbol Kanadayî

Futbol KanadayîFutbola Kanadayî lîstikek tîmê ya malbata futbolê ye ku li Kanada tê lîstin. Futbola Kanadayî û futbola Amerîkî bi eslê xwe hevpar in û gelek dişibin hev û wekî futbola gridiron têne zanîn. Tevî van wekheviyan, futbola Kanadayî ji hevtayê xwe yê Amerîkî werzîşek cihêreng e, û gelek qaîdeyên wê cûda ne, tevî hebûna 12 lîstikvanan li şûna 11 lîstikvanan.

Dîroka

Çavkanî

Girêdanên derve 

Werziş
Waterpolo

Waterpolo Avterpolo werzîşek tîmê ye ku bi topê di avê de tê lîstin. ku du tîm bi 6 lîstikvanan û di her tîmekê de golparêzek ligel 6 lîstikvanên rezervê beşdarî vê werzişê dibin û di qadeke 30x20 metreyî de di nava hewzê de dilîzin. Divê lîstikvan bi avjeniyê tevbigerin. Ev lîstik dê di 4 demên 8 deqeyan de "ji bo jinan 6 deqîqe" were kirin. Tîma ku di van 4 caran de zêdetir goga bavêje dervazeyê alîyê din serketî ye.

Dîroka

Çavkanî

Girêdanên derve 

Werziş
Koîos

Koîos(yewnanî:κοῖος) di mîtolojiya yewnanî de yek ji tîtanan e. Kurê Ûranos û yên Gaîayê ye. Wateya navê wî bi zimanê yewnanî "Erê" an jî "belê" yê, Lê bi Latînî (Coeus) wateya "jêpirsîn" û "pirsyarî"yê ye.
Hokiya ser çîmenê

Hokiya ser çîmenê Hokiya ser çîmenê werzîşek komê ye ku di navbera du tîmên ku ji 11 lîstikvanan pêk tê li ser çîmenekê tê lîstin û bi mebesta ku topek piçûk têxin golê dijber.

Dîroka

Çavkanî

Girêdanên derve 

Werziş
Volîbol

Voleybol  an jî top û tora werzîşeke komê ye ku tê de lîstikvan di du tîmên şeş kesî de, li her du aliyên torê têne bicihkirin û li gorî qaîdeyên lîstikê hewl didin ku topê li qada tîma dijber bixin. Voleybol yek ji werzişên herî populer û navdar ên cîhanê ye. Dirêjiya qada voleybolê 18 metre û firehiya wê jî 9 metre ye, her tîm ji bo bi ser bikeve divê ji 5 setan 3 setan bi dest bixe, her setek bi 25 pûanan e û ger bikeve destê pêncan (destê dawîn)ew 15 pûanan pêk tê

Dîroka

Çavkanî

Girêdanên derve 

Werziş
Hendbol

Hendbol  sporeke komê ye ku du tîmên beşdar her yek diwanzdeh lîstikvanan hene û ji van diwanzdeh lîstikvanan heft li meydanê ne. Ji van heft lîstikvanan yek wek golparêz li ber gol disekine. Di hentbolê de, lîstikvan ji bo ku puanan bi dest bixin, divê gogê têxin gola dijber. Di vê werzîşê de dest ji bo derbasbûn û gulebaranê tê bikaranîn. Di hentbolê de tîma ku zêdetir gol biavêje bi ser dikeve. Ev lîstik di dawiya sedsala 19-an de li Danîmarkayê hate vedîtin.

Dîroka

Çavkanî

Girêdanên derve 

Werziş
Hokiya ser cemedê

Hokiya ser cemedêHokiya qeşayê (bi îngilîzî: Ice hockey) navê yek ji werzîşên herî populer e ku li Amerîkaya Bakur (DYA û Kanada) tenê Hokiya ser cemedê jê re tê gotin. Hokiya lîstikek tîmê ye ku li ser berfê tê lîstin. Werzişa hokeyê li welatên sar ku demsala sar û sermayê dirêj e, gelekî populer e, ji ber ku li welatên Skandînavya û Kanadayê Hokiya yekem werzişa wan welatan tê dîtin. Hokiya qeşayê yek ji çar werzîşên sereke yên li Amerîkaya Bakur e, digel lîga pîşeyî ya herî populer ku wekî Lîga Hokiya Neteweyî (NHL) û ji bo jinan Lîga Hokiya ya Neteweyî ya Jinan (NWHL) tê zanîn.

Dîroka

Çavkanî

Girêdanên derve 

Werziş
Kêrlîng

Kêrlîng  (bi îngilîzî: Curling) werzişek e ku bi paldana keviran li ser qeşayê tê lîstin. Van keviran ber bi hedefek ku ji sê derdorên li ser hev pêk tê diherikin. Kêrlîng di dawiya Serdema Navîn de li Skoçyayê derket holê. Çavkaniyên nivîskî yên yekem ên di derbarê lîstina bi kevirên li ser berfê de bi karên Paisley Abbey, li Renfrewshire di Sibata 1541-an de têkildar in. Kêrlîng lîstikek komê ya werzîş û şahî ye ku di navbera du koman de li ser rûberek qeşayê ya pir safî û nerm tê lîstin.

Dîroka

Çavkanî

Girêdanên derve 

Werziş
Şerê tîtanan

Şerê tîtanan di mîtolojiya yewnanî de şerê di navbera Xwedawendên Olîmpî û yên Tîtanan de. Li gorî bawermendan destpêkê de bi rêberiya Xwedawend Zeus li hemberî serhildana bavê xwe Kronos şerekî dijwar di navbera nemirên ola Yewnanistana kevnare de qewimiye.

Çavkanî 

Mîtolojiya yewnanî
Arşîva Annayê

Arşîva Anayê (bi inglîzî: Anna's Archive) engineyek metasearch a pirtûkxaneya sîber serhêl a ne-qezencê ye ku bigihîje cûrbecûr çavkaniyên pirtûkê, ku ji hêla tîmek arşîvsazên nenas ve hatî afirandin û di bersiva rasterast de ji hewildanên dadrêsiyê re hate destpêkirin, ku bi fermî ji hêla ‘The Publishers Association’ û ‘Authors Guild’ ve hatî piştgirî kirin, ji bo girtina ‘Z-Library’ di Mijdara 2022 de 

Tîmê Arşîva Anna îdîa dike ku gihandina metadatayê ji materyalên Pirtûkxaneya Vekirî re peyda dike, ku ew bibe piştgirek pirtûkxaneyên sîber Pirtûkxaneya Genesis, Sci-Hub û Z-Library, agahdariya ISBN-ê pêşkêşî dike, tu materyalên mafên daneriyê tune. li ser malpera xwe, û tenê metadatayên ku jixwe ji gelemperî têne peyda kirin destnîşan dike. Anna's Archive destnîşan dike ku malpera wan, projeyek ne-qezenc, bexşînan qebûl dike da ku lêçûn bigire (mêvandarî, navên domain, pêşkeftin û têkildar).

Ji 1ê Cotmeha 2023an pê ve, malpera Anna's Archive îdîa dike ku "Pirtûkxaneya daneya vekirî ya herî mezin a cîhanê ye. ⭐️ Awênekira Sci-Hub, Library Genesis, Z-Pirtûkxane, û hêj bêtir. 📈 21,616,998 pirtûkên, 97,847,479 kaxizên, 2,451,040 komîkên, 508,998 kovarên - her û her hatine parastin.”.

Terîf 

Anna's Archive destnîşan dike ku "agahdarî dixwaze azad be", û ku endamên tîmê "bi xurtî bi herikîna azad a agahdarî, û parastina zanîn û çandê bawer dikin". Li gorî malperê, Arşîva Anna (" search-engine ya pirtûkxaneyên sîwan : pirtûkên, kaxezên, komîkên, kovarên") "projeyek e ku hewl dide ku hemî pirtûkên heyî katalog bike, bi berhevkirina daneyên ji çavkaniyên cihêreng ... [û ji bo ] bi rêya 'pirtûkxaneyên sîberê' pêşketina mirovahiyê bişopîne ku van hemû pirtûkan bi hêsanî di forma dîjîtal de peyda bike." Tîmê her weha destnîşan kir, "Em li aliyê din ê fêkiyê ne [ji Z-Library û têkildar]; pir haydar in ku tu şopek nehêlin, û xwedan ewlehiya xebitandinê ya bihêz in." Li gorî malpera Anna's Archive: "Peyva li ser Arşîva Anna li ser Twitter, Reddit, TikTok, Instagram, li qehwexane yan pirtûkxaneya xweya herêmî, an li ku derê hûn diçin belav bikin! Em ji dergehparêziyê bawer nakin - heke em werin avêtin, em ê rast li cîhek din derkevin, ji ber ku hemî kod û daneyên me bi tevahî çavkaniyek vekirî ne."

Çavkanî
Rachele Brooke Smith

Rachele Brooke Smith (jdb. 7ê çiriya paşîn a 1987an li Arîzona,DYA) lîstikvan û dansereke amerîkî ye.

Jiyan û kariyera wê

Fîlmnîgarî

Fîlm

Televîzyon

Înternet

Vîdyoyên muzîkî

Çavkanî 

Jidayikbûn 1975
Aktrîsên amerîkî
Danserên amerîkî
Jinên amerîkî
Mirovên zindî
Luna Stern

Luna Stern (jdb. 2ê sibata 1982 li Hamburg, Almanya) model û keça şow ê  alman e ku ji salên 2007 heya 2010 wek  pornostêrk xebitî .

Kurtejiyan
Luna Stern di sibata 1982an de li Hamburg, Almanya ji dayik bû. Luna Stern 10 sal li Yewnanistan û Îtalyayê jiya. Ew bi taybetî wekî pornostêrk li Îtalyayê hate nas kirin. Îro ew dîsa li Almanya dijî û xwe wekî pornostêrka berê bi nav dike.

Fîlmnîgarî (bijartî) 

Luna: My First Black Man [Sins Store] (2009)

Intime Fantasie 2 [Pink'O] (2010)

Relazioni Intime [Pink'O] (2007)

Greta Martini: Voglio Diventare una Pink'o Girls [Pink'O] (2009)

Intime Fantasie 1 [Pink'O] (2007)

Spermabiester [Goldlight] (2008)

Can't Believe [Sins Store] (2007)

Teufels Fotzen 2 [Goldlight] (2007)

Luna's Angels [Pink'O] (2007)

Luna Stern: La Prima Volta con un Uomo [Pink'O] (2008)

Abusi in Gendarmeria [Sins Store] (2009)

Glamour Dolls 1 [Pink'O] (2008)

Intime Fantasie 3 [Pink'O] (2010)

Girêdanên derveyî

 
 https://www.model-kartei.de/sedcard/modell/327273/

Çavkanî 

Pornostêrkên alman
Modelên alman
Jinên alman
Kesên ji Hamburgê
Mirovên zindî
Bedmînton

Bedmînton (bi îngilîzî: Badminton), kokên badmintona îro  li Hindistanê dest pê kiriye ku ji lîstika ku wan berê digotin "Poona". Ev lîstika ku li Hindistanê pêşbirkeke xweş bû, ji aliyê efserên artêşa Brîtanyayê ve ji Hindistanê bo welatê wan hat veguhestin.
Di sedsala pêncan de li Çînê lîstikek bi navê Ti jian zi hebû û tê de topek li hewa dixist. Nêzîkî 1600, mirovên li Ewropayê lîstikek bi navê "jeu de volant" bi karanîna raketê lîstin. Dema ku efserên Brîtanî li Hindistanê bi cih bûn, wan ev lîstik bi guherandina lîstika îngilîzî ya cengdore û shuttlecock îcad kirin, û ji ber ku ew bi giranî ji hêla efserên ku li bajarê Poona bi cih bûne dihat lîstin, bi vî navî navdar bû û pir zû, pêşbirkek werzîşê hate çêkirin û wan ew di destpêka sala 1870-an de digel alavên pêwîst bi welatê xwe dan nasandin.
"Dûka Îngilîzî" bi fermî lîstik bi Îngilîstanê da nasandin. Di sala 1873’an de bi lidarxistina şahiyekê li cihê rûniştina xwe (Badminton) lîstika “Puna” organîze dike û ev lîstik yekser bala kesên din kişandiye û di nav çîna dewlemend a civaka Îngilîstanê de hatiye naskirin û ji wir jî belav dibe. Wan navê lîstika nû "Badminton" li ser rûniştina Duke dan.

Dîrok

Çavkanî

Girêdanên derve 

Werziş
Bowlîng

Bowlîng (bi îngilîzî: Bowling) werzişek e ku tê de werzişvan divê li gogan bileyze. Bowlîngvan  ew kes e ku bi topê dileyze.

Dîrok

Çavkanî

Girêdanên derve 

Werziş
Belemvanî

Belemvanî (bi îngilîzî: Canoeing), werzîş û seyrangehek li derve ye ku bi kano û kayakan tê kirin. Di qada navneteweyî de, ji karanîna kayak û kanoyan re Belemvanî tê gotin.
Ev werzîş yekem car di Olîmpiyadên Havînê yên sala 1936an de li Berlînê hat lidarxistin.

Dîrok

Çavkanî

Girêdanên derve 

Werziş
Şikeftvanî

Şikeftvanî berhevokek teknîkî ye ji bo ketina bi ewleyî di kavilên binê erdê de, ku bi diwanzdeh hazar salên dîroka ceribandin û xeletiya rêxistinkirî, û her weha lêkolînên zanistî hatine bidestxistin. Îro li zêdetirî çil welatên cîhanê kom û rêxistinên fermî yên şikeft û Şikeftvanîyê hene ku bi armanca vekolîn, lêkolîn û parastina şikeftan kar dikin. Nêrînên şaş li ser şikeftan hene, ku piraniya wan ji bo şahî û werzîşê ne, û di encamê de ev çalakiya çandî ya civakî beşek ji tûrîzmê an jî werzîşek profesyonel tê hesibandin. Hêjayî gotinê ye ku li gorî ragihandina fermî ya Yekîtiya Cîhanî ya Şikeftvanîyê, ji ber nebûna pêşbirk û lîga şikeftan wek werzîşa pîşeyî nayê naskirin. Beşek din a van ramanan şikeftê ji Şikeftvanî veqetîne û performansa her yekê ji rêxistinên cihêreng ve girêdide. Keşifên şikeftan ên cîhanê her çar salan carekê di bin sernavê Yekîtiya Şikeftvanî Cîhanê de dicivin û teknîkên herî dawî, lêkolînên zanistî, hilberên pîşesazî û hunerî, raporên şikeftan, tevî nexşeya şikeftan, hwd.
Yekem rêxistina fermî ya Şikeftvanîyê li cîhanê Civata Şikeftvanî ya Frensî bû, ku ji hêla Edward Alfred Martel ve di 1895 de hate damezrandin.Îro, Federasyona Şikeftvanîya Frensî  armancên kêrhatî bi 7,500 endamên di 250 klûbên Şikeftvanî de birêve dibe. Komeleya Şikeftvanî ya Amerîkî rêxistinek gel e ji bo şopandina şikeftan û forumek ji bo komkirin û hevkariya Şikeftvanî bi zêdetirî deh hezar endam û 240 grûp (komên Şikeftvanî) Motoya Civaka Şikeftvanî ya Amerîkî ev e: "Lêkolîn, Xwendin, Parastin".. Lîsteya rêxistinên din ên şikeftan ên li cîhanê

Dîrok

Çavkanî

Girêdanên derve 

Werziş
Krasfît

Krasfît, bernameyek parêz û fitnessê ye ku ji hêla Greg Glassman ve hatî damezrandin

Dîrok

Çavkanî

Girêdanên derve 

Werziş
Krokêt

Krokêt Krokêt di nîvê sedsala 19-an de li Brîtanyayê hate tomar kirin û gelek welatên din ev werzîş di qadên xwe yên werzîşê de tomar kirin. Niha, Federasyona Krokêt ya Cîhanê li Îngilîstanê di bin navê WCF de dixebite.
Berpirsiyariya sereke ya WCF ji bo lidarxistina şampiyoniyên cîhanê ew e ku rêgez saz bike û çavdêriya pêkanîna wan li welatên endam bike. Hejmara endamên Federasyona Kroketê ya Cîhanê 30 e, ji wan 10 endamên tam, 11 endamên hevkar û 9 endamên çavdêr in.

Dîrok

Çavkanî

Girêdanên derve 

Werziş
Rev

Rev  rêbazek tevgera erdê ye ku dihêle ku mirov û heywanên din zû bi piyan bimeşin. Rev rengek rêvekirinê ye ku bi qonaxek hewayê ya ku tê de hemî ling ji erdê nînin (her çend îstîsna hebin) tê destnîşan kirin. Ev berevajî meşê ye ku lingek her gav bi erdê re têkiliyek e û ling bi piranî rast têne girtin. Û navenda giraniyê li ser bingeh an lingan di forma pendulumek berevajî de ye.
Reva lez  ji mesafe 400 metre û kêmtir (di Olîmpiyadê de bi sê mesafe 100 metre, 200 metre û 400 metre tê kirin).
Reva nîvlez ji 400 metreyan heta 3000 metreyan (di Olîmpiyadê de li dûrahiya 800 metre û 1500 metreyan tê kirin).
Reva pêşbaziyên berxwedanê yên 5000 metre û zêdetir (di Olîmpiyadê de 5000 metre û 10000 metre û maraton têne kirin).
Reva bi astengî di mesafeyên olîmpiyatê yên 110 metre, 400 metre û 3000 metre têne kirin.

Dîrok

Çavkanî

Girêdanên derve 

Werziş
Duçerxesiwarî

Duçerxesiwarî Duçerxesiwarî ji bo çûnûhatin, bêhnvedan, werzîş an jî spora serbixwe bikaranîna duçerxekê ye. Duçerxesiwarî bi berfirehî wekî rengek pir bi bandor û bikêrhatî ya veguheztina li ser mesafeyên kurt û navîn tê hesibandin.

Dîrok

Çavkanî

Girêdanên derve 

Werziş
Dart

Dart  werzîşek pêşbaziyek e ku tê de du an bêtir lîstikvan destên xwe yên tazî bikar tînin da ku fuzeyên piçûk ên tûj ên ku wekî tîrêj têne zanîn bavêjin armancek dor ku wekî tabloya dartê tê zanîn.

Dîrok 
Dîroknas texmîn dikin ku belkî cara yekem ev werzîşê ku di dema xwe de wek şêweyek şahiyê dihat hesibandin, di serdema navîn de li Îngilîstanê dest pê kir, ji ber ku di derheqê wê de delîl û belgeyên rast tune ne, û ew hema hema gihîştine nîşanan ku nîşan didin. hin ji van Werzişan ji xwendekarên dibistana navîn re hatin hîn kirin da ku ew bi xurtkirina masûlkeyên dest û pêşiyên xwe bibin xwediyê armancek rasttir, ku ev yek di şeran de jî ji bo avêtina kevan û rîmanan pir bikêr bû.
Lê rastî ev e ku di heyamên şer ên sedsala 18-an de, şûşeyên alkolê yên vala û ji dûr ve avêtina kibrîtan di van şûşeyan de, yek ji şahiyên herî balkêş û xweş ên van leşkeran bû, yên ku piştre bi vê ramanê ketin. wan dikaribû demeke xweştir û xweştir derbas bikin û ji vê lîstikê jî pere qezenc bikin ku piştî demekê şûşe vediguherin tabloyeke xizmekî û bi perçeyek darê xêzkirî ve dibin perçeyên piçûk û tûj.

Tabloya darîn û darîn a bi navê "Amajeh" ji çend zengilên rengîn ên ku di navberên diyarkirî de hatine boyaxkirin pêk tê û her avêtinek di hundurê yek ji wan xelekên rengîn de xala xwe heye. Ji sedsalên berê ve, her navgînek şahî û seyrangehê ne dûrî çavê dewlemend û asta bilind a civakê bû, avêtin û avêtina tîrên zû bala mîr û dewlemendên ewropî kişand ser xwe û di demeke kurt de belav bû. di nav wan de heta radeyekê.. Carinan bi şev û roj bi saetan ev lîstik dilîstin û bi hev re li ser avêtina tîran behîs dikirin.

Di vê navberê de, Henry VIII yek ji wan padîşahan bû ku ji vê lîstikê pir kêfa wî hat, û wî tewra ferman da yek ji xeracên navdar ên serdema xwe ku destek tijî amaje û rimên dar ên piçûk ên bi amblema padîşah çêbike da ku bide xanima xwe. (Anne Boleyn) diyariyek bide. Wî her weha pêşbirk di nav mîrên kêfê yên Englishngilîzî de bi xelatên girîng organîze kir.

Çavkanî

Girêdanên derve 

Werziş