Partiya Wekhevî û Demokrasiya Gelan

Partiya Wekhevî û Demokrasiya Gelan, (bi tirkî: Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi, (HEDEP)), yan jî bi navê berê Partiya Çep a Kesk, Partiya Keskan û Pêşerojê ya Çep, (bi tirkî: Yeşiller ve Sol Gelecek Partisi) bi kurtasî YSP, partiyeke siyasî ye ku li ser esasê siyaseta kesk û xwedî ramanên “lîbertariya çep” e ku di 29ê tîrmeha sala 2010an de li Enqereyê hate damezrandin. Sembola HEDEPê darek e ku koka darê binefşî şeklê mirovî çêdike, taca darê ji pelên kesk pêk tê û rojek zer di nîvê tacê de serê şiklê mirov çêdike. Hevserokên wê Tülay Hatimoğulları Oruç û Tuncer Bakırhan in.

Li gorî tweetên Selahattin Demirtaş, ku di berê hilbijartinê de PDG were girtin, partiya siyasî ye ku siyasetmedarên PDGê beşdar dibin û dibe ku îhtîmal heye siyasetmedarên PDGê bi Partiya Çep a Kesk beşdarî hilbijartinê dibin.

Dîrok
Partiya Wekhevî û Demokrasiya Gelan, di destpêkê de wekî Partiya Çep a Kesk di 29ê tîrmeha sala 2010an de bi yekbûna Partiya Wekhevî û Demokrasiyê û Partiya Keskan û bi beşdariya kesên din ên serbixwe yên di nava tevgerê de li Enqereyê hatiye avakirin. Partî yek ji beşdarên Kongreya Demokratîk a Gelan (KDG) ye ku di sala 2012an de bûye serkêşiya însiyatîva siyasî ya avakirina Partiya Demokratîk a Gelan (PDG).

Di sala 2014an de, partiyê di hilbijartinên serokomariya Tirkiyê ya sala 2014an de wek berbijêrê serokomariya Tirkiyê piştgiriya Selahattin Demirtaş kir û di hilbijartina parlemanî ya hezîrana 2015an de jî piştgirî da HDPê.

Hevserokên partiyê ji ber parvekirinên medyaya civakî û pirtûkên di destê wan de hatin binçavkirin û di sibata sala 2018an de bi awayekî demkî hatibûn girtin û bi qedexeya derketina derve hatibûn berdan.

Di Kongreya Duyem a Asayî ya Partiyê de di 2ê nîsana 2016an de partiyê navê xwe guhert û kir Yeşil Sol Partisi (YSP). Logoya partiyê ya îroyîn dikare bi biryara duyemîn Kongreya Awarte ya 16ê cotmeha 2022an ve were şopandin. Piştre Selahattin Demirtaş pêşniyar kir ku ger HDP bê qedexekirin, dê hemû namzedên fraksiyonên HDPê li ser navê YSP di hilbijartinên giştî yên sala 2023 de bibin namzed.

Bi biryara 24ê adara 2023an, HDP, Emekçi Hareket Partisi (Partiya Tevgera Karkeran) û Toplumsal Özgürlük Partisi (Partiya Azadiya Civakî) biryar dan ku ji bo hilbijartinên serokomarî û parlamentoyê di lîsteyên YSP’ê de bibin yek. Ev yek ji bo xurtkirina tifaqa Millet İttifakı (Tifaqa Netewe) ya serokê muxalefetê Kemal Kilicdaroglu. Ji ber vê yekê YSP ji bo hilbijartinên serokkomariyê yên 2023an wekî partiyek diyarker tê dîtin.

Partiya Wekhevî û Demokrasiya Gelan di 15e cotmeha sala 2023an di çarem kongreya xwe ya asayî de navê xwe ji Partiya Çep û Pêşerojê ya Keskan veguhêze Partiya Wekhevî û Demokrasiya Gelan û di heman kongreyê de Tülay Hatimoğulları Oruç û Tuncer Bakırhan wekê hevserokên partiyê hatine hilbijartin.

Hilbijartinên giştî yên sala 2023an 

Tevî ku YSPê ji Platforma Siyaseta Kesk veqetiya, wê weke pêkhateya HDPê xebatên xwe yên siyasî berdewam kir û di hilbijartinên vê serdemê de bi HDPê re tevgeriya. Îhtîmala ku HDP ji aliyê Dadgeha Destûra Bingehîn ve bê girtin derketibû pêş. Lewma di kongreya ku di 16ê Cotmeha 2022an de pêk hat logoya partiyê wek temayek logoya Partiya Demokratîk a Gelan hate guhertin. Piştre di 14ê adara sala 2023an de, Selahattin Demirtaş ragihand, eger HDPê bê girtin, dê di hilbijartinên giştî yên sala 2023an de, berbijarê parlamenteriyê yên HDPê bikevin nav lîsteyên YSPê û bi vî havî beşdarê hilbijartinê bibin.

Li ser biryara di 24ê adara sala 2023an de Partiya Demokratîk a Gelan (HDP), Partiya Tevgera Kedkaran (EHP) û Partiya Azadiya Civakî (TÖP) biryar dan ku ji lîsteyên YSPê bi navê Tifaqa Ked û Azadiyê bikevin hilbijartinên giştî yên sala 2023an. Paşê di 6ê nîsana 2023an de Partiya Kedê (EMEP) jî biryar da ku tevî lîsteyên YSPê bin.

YSPê bi rêjeya ji sedî 8,78 dengan 62 wekîl hilbijart. TÎP a ku ji sedî 1,7 ê dengan girt, wê bi 4 wekîlan li meclîsê cih bigire. Bi vî awayî wê Tifaqa Ked û Azadiyê bigihêje 66 wekîlan.

Hevberdevk û hevserokên Partiya Wekhevî û Demokrasiya Gelan

Çavkanî

Partiyên siyasî yên Bakurê Kurdistanê 
Partiyên siyasî yên Tirkiyeyê
Partiyên sosyaldemokrat