Mîrnişîna Îslamî ya Biyareyê

Mîrnişîna Îslamî ya Biyareyê dewleteke kurdî ya nenaskirî bû ku ji aliyê qanûnên şerîetê ve hat birêvebirin û di sala 2001ê de serxwebûna xwe ji Iraqê ragihand û di sala 2003an de bi dawî bû.

Dîrok 
Di îlona 2001ê de, li navçeya Biyareyê, ku li herêma Hewraman ye, grûpeke cîhadî ya kurd bi navê Ensaru'l-îslam, Mîrnişîna Îslamî ya Biyareyê, bi paytexta wê bajarê Biyare, ava kir. Mela Kirêkar, rêberê Ensaru'l-Îslam, mîrê mîrnişîna bû û Wirya Salih û Elî Bapîr jî alîkarên wî bûn. Mîrnişîn cara yekem bû ku neteweperestên îslamî yên kurd di kontrolkirina axê û danîna qanûnên şerîetê de bi ser ketin. Cîhadiyên kurdên Rojhilata Kurdistanê piştgirî dan Mîrnişîna. Dema ku herêm di bin ambargoyê de bû, cîhadiyên kurdên Rojhilata tora ava kirin ku bi qaçaxî tişt û xwarinê dibirin mîrnişîna.

Jiyana di bin Mîrektiya Îslamî de 
Mîrnişîna Îslamê ya Biyareyê di bin şert û mercên xedar de bû. Ji dûr ve li her derê ji aliyê dijminan ve hatibû dorpêçkirin, weke Herêma Kurdistanê, Iraq, Îran û Tirkiye û Sûrî, her çend du yên paşîn bêbandor bûn ji ber ku ew pir dûr bûn. Yek ji sedemên saxbûna wê jî ew bû ku kurdên Rojhilat bi qaçaxî pêdawîstiyên wê deverê dikirin û ji ber ku Usama bin Ladin alîkariyan û pere şandibû Biyareyê. Şervanên Ensaru'l-Îslam li Mîrnişîna Îslamî ya Biyareyê hem nasnameyên xwe yên Kurd û hem jî yên Misilman hembêz kirin û ji bo jiyaneke dînî, çandî û kevneşopî diparêzin, ji ber vê yekê şervanên Ensaru'l-Îslam cil û bergên kurdî li xwe dikirin û tenê bi zimanê kurdî diaxivîn û piştgirên xwe teşwîq dikirin heman tiştî bikin. Ensaru'l-Îslam her weha bi pêkanîna hovîtî li dijî ne-misilmanan, bicihanîna qanûnên tund ên şerîetê, têkbirina her tiştê ku wan îdîa kir ku ew "ne-îslamî" ye, û xirabkirina perestgehên sûfiyan tê tawanbarkirin. Rêxistina Çavdêriya Mafên Mirovan herwiha Ensaru'l-Îslam bi îşkencekirina girtiyan û îdamkirina her pêşmerge, artêşa Iraqê, leşkerên Amerîkî, û her leşkerên biyanî yên din, bi piranî bi serjêkirinê tawanbar kir.

Rûxandina mîrnişînê 

Mîrnişîna piştî ku DYE, di sala 2003 de çend êrîşên mûşekî li ser Biyare birêve bir û piştre dest bi êrîşê kir, dawî li Mîrnişîna anî. Piştî wendakirina Mîrnişîna, şervanên Ensar li ser sînorê Îran-Iraqê kom bûn, û Kurdên Rojhilata Kurdistanê alîkariya cîhadîstên Ensar kirin ku xwe li Îranê veşêrin. Hin cîhadîst li Rojhilati Kurdistan bi cih bûn û yên din jî piştî ku şer bêdeng bû vegeriyan Iraqê.

Di dawiya sala 2016an de, di 15 saliya Biyare de, Mela Krêkar got ku "Hêvîdar im di zûtirîn dem de em ji Iraqê derkevin. Ezê bi dil û can piştgiriya wê bikim. Dewleteke têkçûyî di her warî de, cara yekê ye ku Iraq firoke kirî, Keyaniya Kurdistanê û Silêmanî bombebaran kirin, eger beşeke biçûk ya Kurdistanê ji Îraqê veqete û serxwebûnê ragihînim, ezê bi hemû awayî piştgirîya wê bikim, li Morîtanyayê binêre, pereyê avahiyek jî tunebû ku ala xwe bihejînin, lê ev yek rê li wan negirt, serxwebûna xwe ragihandin." Herwaha got, ew ti neyîniyê li hember ti berpirsên Hikûmeta Herêma Kurdistanê nabînin. Hişyar Zêbarî aştiya Krekar bi hikûmeta Kurdistanê re piştrast kir.

Çavkanî 

Dewletên dîrokî
Dîroka Rojhilata Kurdistanê
Dîroka Başûrê Kurdistanê
Dîroka Îranê
Mîrgehên kurdî