Marine Le Pen

Marine Le Pen (jdb. 5ê tebaxa 1968an wekî Marion Anne Perrine Le Pen li Neuilly-sur-Seine) parêzer û siyasetmedarek fransî ya partiya Rassemblement National (RN) e, ku wekî partiyeke rastgira populîst û tundrew tê nasîn.

Partiya xwe heta hezîrana 2018an di bin navê Front National (FN), Eniya Neteweyî de xebitî. Le Pen seroka demdirêj a FN bû (ji çilê 2011an heya mijdarê 2022) û ji bo vê yekê ketibû şûna bavê xwe Jean-Marie Le Pen. Di salên 2012, 2017 û 2022an de Le Pen beşdarî hilbijartinên serokatiya Fransayê bû; Di salên 2017 û 2022an de ew li hember Emmanuel Macron di pêşbirkê de bû. Di heman demê de endama Parlamena Ewropayê bû û ji hezîrana 2017an ve endama Meclîsa Neteweyî ya Fransayê ye.

Kurtejiyan 
Le Pen keça herî piçûk a serokê berê yê partiyê Jean-Marie Le Pen û xaltiya parlamentera berê ya FN Marion Maréchal e, û di sala 1986an de tevlî FNê bû. Ew wekî meclîsa herêmî ya Nord-Pas-de-Calais (1998–2004; 2010–2015), Île-de-France (2004–2010) û Hauts-de-France (2004–2010) hate hilbijartin. Ew endama Parlamena Ewropayê (2004–2017), û hem jî meclîsa şaredariya Hénin-Beaumont (2008–2011) bû. Wê serokatiya FN di sala 2011 de, bi %67,6 dengan bi dest xist, Bruno Gollnisch têk bir û kete şûna bavê xwe, yê ku ji dema damezrandina partiyê ya sala 1972an ve de serokê partiyê bû. Di sala 2012an de, wê di hilbijartinên serokatiyê de bi %17,9 dengan, li pişt François Hollande û Nicolas Sarkozy bû sêyemîn. Wê di hilbijartinên 2017an de ji bo serokatiyê daxwaznameyek duyemîn da destpêkirin. Di tûra yekem a hilbijartinê de ew bi %21,3 dengan bû duyemîn û bi Emmanuel Macron ji partiya navendî En Marche! re rû bi rû bû. Di 7ê gulanê 2017an de, piştî ku di tûra duyem de nêzîkî %33,9 dengan stendibû, wê encamê qebûl kir. Di sala 2020an de, wê di hilbijartinên 2022an de namzetiya xwe ya sêyemîn ji bo serokatiyê ragihand. Ew di tûra yekem a hilbijartinê de bû duyemîn, bi vî rengî kete tûra duyemîn a li dijî Macron û di tûra duyemîn de li hember Macron winda kir.

Nêrîna siyasî 
Le Pen rêberî tevgerek kir ku îmaja xwe û partiya xwe RN nerm bike, di vê pêvajoyê de hin endamên ku bi nijadperestî, antîsemîtîzm an pétainîzmê têne tawanbar kirin, ji partiyê hatin dûrxistin. Wê di tebaxê 2015an de bavê xwe ji partiyê derxist, piştî ku wî daxuyaniyên nû yên nakokî dabû. Wê hin helwestên siyasî yên partiyê nermtir kir, wek bi rakirina dijberiya xwe ya li dijî hevkariyên hevzayendî, dijberiya ji kurtajên bê şert û merc, û ji holê rakirina piştgiriya wê ji cezayê mirinê re. Le Pen hê jî gelek ji heman polîtîkayên dîrokî yên partiya xwe diparêze, bi taybetî li ser tedbîrên tund ên dijî koçberiyê, neteweperestî û mekanîzmayên parastinê. Ew piştgirî dide neteweperestiya aborî, alîgirê rola destwerdanê ya hikûmetê ye, û li dijî globalîzasyonê û pirçandîbûnê ye. Le Pen piştgirî dide sînordarkirina koçberiyê, qedexekirina serjêkirina olî û sînordarkirina rewabûna sinetkirinê. Ew herwiha rexnegira sîyaseta DYA û NATOyê ye û soza derxistina Fransayê ji qadên wan ên bandora wan da. Le Pen di paşerojê de bi şîroveyên piştgiriyê yên Vladîmîr Pûtîn û Rûsyayê tê zanîn, û parêzvaniya hevkariyek nêzîktir kir berî êrîşa Rûsyayê ya sala 2022an li ser Ûkraynayê; wê şerê Ûkraynayê bi tundî şermezar kir, lê got ku eger ew bi dawî bibe, Rûsya "dibe ku dîsa bibe hevalbendê Fransayê".

Çavkanî 

Siyasetmedarên fransî
Parêzerên fransî
Jidayikbûn 1968
Jinên fransî
Mirovên zindî
Femînîstên fransî