nazimali/kurdish-wikipedia-articles huggingface dataset:
Yekçav, Duçav, Sêçav

Yekçav, Duçav, Sêçav çîrokeke almanî ye ku ji aliyê Birayên Grimm bi hejmara 130 ve hatiye berhevkirin.

Naverok 

Sê keçên jinekê hene: Yekçav çavekî tenê, Duçav du û Sêçav jî sê çav hene.Duçav ji hêla yên din ve xirab tê pêwendî nîşandan ji ber ku ew mîna mirovên din xuya dibe.Carekê, dema ku wê bizin diçêr e , dema ku ew bi birçî di nav zozanan de rû din e  digiriya, jineke jîr jê re xuya dibe  û jê re dibêj e ku ew çawa dikare ji bizinê re efsûnekê bibêje û xwarinên xweş werbigire.

Gava ku Duçav, ewqas têr, li malê tiştek naxwe, Yekçav bi wê re diçe şivantiyê da ku bibîne ka çima.Duçav berî ku ew efsûna xwe bibêje Yekçav ji bo razanê stranan dibêje, lê roja din ew bi Sêçav re heman tiştî nake, ji ber ku ew ji bîr dike ku çavê sêyem jî ji bo razanê bistirê. Sêçav nihêniyê ji diya xwe re vedibêje, ew jî  ji ber çavnebariyê bizinê dikuje. Dema ku Duçav ji ber windabûnê digirî, jina jîr dîsa derdikeve û pendan li wê dike ku pizûrê bizinê li ber derî bikole. Serê biyaniyê darek bi pelên zîv û sêvên zêrîn li ser vê derê şîn bû. Sêçav tenê dikarê sêvan ji darê re rake , lê diya wê spasiya wê nake, ji wê distîne û ji berê hîn dijwartir lê dinere.

Şahsiwarek ciwan  tê ber darê, lê xwişkên  Duçav wê  di bermîlekê de vedişêrin.Dema ku şahsiwar  dipirse ka darê kê ye, ew angaşt dikin ku dara wan e.Lêbelê, ew di şikandina fêkî an şaxên wê de ji bo şahsiwar bi ser nakevin.Ji bermîla wê, Duçav sêvên zêrîn li ber lingên şahsiwarê gêr dike.Yê paşîn bala wê dikişîne, wê derdixîne derve û bi sermestiya bedewiya Duçav, wê digire û ew  pê re dizewice. Bi Duçav re dar jî derbas dibe.

Piştî demeke dirêj du parsekvan li ber qesrê derdikevin, Duçav wan wek xwişkên xwe nas dike. Tevî hemû xirabiyên ku wan li wê kirine, ew wan digire û dibe sedem ku xwişkên wê ji kirinên xwe poşman dibin.

Wergera kurdî  
Çîrok ji aliyê Aynur Bozkurt ve di rêzeya Çîrokên Klasîk ên Cîhanê li ser YouTube, li ser rûpela Zaroknameyê hat bi kurdî weşandin.

Çavkanî 

Çîrokên Birayên Grimm
Teqîna Pira Kerçê 2022

Teqîna Pira Kerçê, teqîneke ku di 8ê çiriya pêşîn a sala 2022an de, saet 06:07 sibê, di encama teqînekê li ser riya pirê, riyên rojava yên ji Rûsyayê ber bi Kerçê ya Krîma dagîrkirî diçûn, agir bi pira Krîmê ket. Şewat bi beşekî pira rêhesinê ket û bû sedema qismî qutbûna rê di nav avê de. Di encama teqînê de 4 kes mirin. Li ser vê bûyerê, ji aliyê Komîteya Lêkolînê ya Rûsyayê ve lêpirsîna sûc hat destpêkirin.

Ziyan kapasîteya veguhestinê ya pirê kêm kir, ku ji bo peydakirina leşkerên Rûsî ya Krîma dagirkirî tê bikar anîn. Teqîn piştî rojbûna 70 salî ya Serokê Rûsyayê Vladimîr Pûtîn û hefteyekê piştî ragihandina tevlîkirina 4 herêmên Ûkraynayê ji aliyê Rûsyayê ve pêk hat. Karbidestên Ûkraynayê û artêşa Ûkraynayê gelek caran niyeta têkbirina pira Kerçê wekî armancek leşkerî ya rewa dihesibînin.

Karbidestên rûsî û "rayedarekî payebilindê Ûkraynayê" ji The New York Times re axivîn, îdia kirin ku sedema teqînê bombeya kamyonekê barkirî bû. Lê BBC îdia kir ku bi îhtimaleke mezin ew teqîn ji ber droneke deryayî pêk hatiye. Li gorî Ukrainska Pravda û UNIAN, êrîş ji aliyê Servîsa Ewlekariya Ûkraynayê (SBU) ve hatiye kirin.

Bandor

Brîndar 
Li gorî Komîteya Lêpirsînê ya Rûsyayê, di teqînê de ajokarê kamyonê û 3 kesên di otomobîleke cîran ve jiyana xwe ji dest dane.

Lêkolînî 
Bi fermana Pûtînê, ji bo lêkolînkirina rewşa teqînê komîsyoneke taybet hat avakirin ku di nav de nûnerên Wezareta Rewşên Awarte, Wezareta Veguhastinê, FSB, Wezareta Karên Hundir û Parastina Neteweyî jî hene. Komîteya Lêkolînê di derbarê teqînê de lêpirsîna sûc vekir. Nûnerên servîsên taybet bal kişandin ser guhertinê, ku nikare kamyona bi teqemeniyan tesbît bike, tevî kompleksên li ber deriyê pirê ji bo şopandina barên bi guman hatine danîn.

Komîteya Neteweyî ya Dijî Terorê ya Rûsyayê ragihand:

Di 10 çiriya pêşîn de, lêkolînerê sereke yê rûsî, Alexander Bastrykin, got: "Me berê riya kamyonê destnîşan kir".

Çavkanî

Girêdanên derve 

 Vîdyoya kameraya ewlehiyê ya teqîna pirê, 8ê Cotmeha 2022 .
Koordînat li ser Wîkîdatayê ye
Infobox mapframe without OSM relation ID on Wikidata
Bahoza Julia (2022)

Bahoz Julia bahîzeka tropîkal a wêranker bû, ku li Amerîkaya Navîn wekî Kategorî 1 bû sedema bandorên girîng. Dehemîn bahoz û bahîzeka pêncemîn a demsala Atlantîkê ya 2022an, Julia ji pêla tropîkal a Bakurê Okyanûsa Atlantîkê derket û di 7ê cotmehê de bû navekî bahozê. Ew di qurseka başûr de, di nav Deryaya Karibik re derbas bû û di wê demê de ew derbasî bagerekî tropîkalê ya ji peravên Venezuelayê bû. Tenê bahoza tomarkirî ye, ku Bahoza Tropîkal a Bret di sala 1993an de, li başûrê Amerîkaya Başûr ber bi başûr ve hat şopandin. Di 8ê cotmehê de, ew bû bahozekî ber bi Nîkaragûayê ket. Di 10ê cotmehê de wek bahozekî tropîkal derket Okyanûsa Pasîfîkê, dibe hejdehemîn bahoza tropîkal a demsala bahoza Pasîfîkê ya 2022an û bahoza duyemîn a demsala ji xaçerêya di navbera hewza Atlantîk-Pasîfîkê de, piştî Bonnie di tîrmehê de xilas dibe. Paşê bahoz bi kurtî li peravên El Salvador geriya, berî ku derbasî hundurê welêt bibe û di 10ê cotmehê de, li ser Guatemala bermahiyek nizm dejenere kir. Julia baranên dijwar anîn ku bû sedema lehî û lehiyên kujerên bakurê Venezuela û piraniya Amerîkaya Navîn.

Amadekirin û bandor

Binêre 

 Hewaya sala 2022
 Di sala 2022an de bagerên tropîkal
 Demjimêra demsala bahoza Atlantîkê ya 2022an
 Demjimêra demsala bahoza Pasîfîkê ya 2022an
 Lîsteya bahozên xaçerê yên Atlantîk-Pasîfîkê
 Lîsteya bahozên Atlantîkê yên Kategorî 1
 Tropical Storm Bret (1993) - pergalek din a kujer rêyek bi heman rengî li peravên bakurê Amerîkaya Başûr girt
 Bahoza Otto (2016) - bahoza din a Atlantîkê rêyek bi heman rengî derbas kir, di dawiyê de bû bahozek tropîkal a Pasîfîkê ya Rojhilat
 Bahoza Iota (2020) - bahoza tund a rêyek wusa hebû, bandor li Amerîkaya Navîn kir
 Bahoza Bonnie (2022) - xwedan rêyek wusa bû û sê meh berî Julia wekî bahozeke tropîkal derbasî hewza Pasîfîkê ya Rojhilatî bû.

Çavkanî

Girêdanên derve 

 Arşîva şêwirmendiyê ya Navenda Bahoza Neteweyî ya li ser Bahoza Julia

Bûyerên hewayî
Bosnakên Tirkiyeyê

Bosnakên Tirkiyeyê (bi nosnakî; Bošnjaci u Turskoj), hindekahiyakekî etnîkî ye ku li Tirkiye dijîn. Li gorî peşbinîyan ji nifûsa bosnakên li Tirkiyê nêzikî 2 milyon kes in.  Kesên ku bi kokê xwe bosnak in bi piranî li bajarên wekî Îzmîr, Bursa, Stembol, Muğla, Balikesîr, Eskişehir û li Enqereyê dijîn. 

Yek ji kesên navdarên ku ji aliyê dayika Bosnak û ji aliyê bavê xwe ve Kurd bû serokê berê ya Tirkiyê Bülent Ecevit bû.

Veteranên Boşnak ên ku wekê leşkerên 13dem Çiya Waffen a SS Handschar (1em Xirwatî) de xizmet kiribûn, di salên 1953 û 1968an de tevî malbatên ji wir koçî Tirkiyeyê bûne.

Kesên navdar 

 Bülent Ecevit, siyasetmedar (ji aliyê dê ve Bosnak e).
 Erkan Baş, siyasetmedar û akademîsyen.
 Cem Uzan, siyasetmedar.
 Cem Adrian, Stranbêj û strannivîs.

Çavkanî 
Tirkiye
Hîperlînk

Hîperlînk (bilêvkirina bi îngilîzî ) an bi kurtasî lînk lînkek e ku di hîpermetnekê de wezîfeya referansa xaçê (cross-reference) digire û bi înteraksiyonên wekî tikandin, pêllêkirin an destdana ekranê rê dide ketina belgeyeke elektronîk a din an cîhekî din ê di nav belgeyekê de. Dema ku hîperlînk tê pêlkirin, armanca ku tê de hatî destnîşankirin bixweber tê gazîkirin. Bi gelemperî, term bi Tevna Gerdûnî ya Cîhanê (WWW) ve girêdayî ye, ku hîpergirêdan pêkhateyek bingehîn e; peyva girêdana malperê jî pê re eleqedar e. 

Pergala hîpermetnê jî dikare were bikaranîn da ku bigihîje pelên celebên din ên ku di heman pergalê de ne an pê ve girêdayî ne. Mînak, hîperlînk dikarin werin bikaranîn ji bo gihîştina fîlm, wêne û anîmasyon an jî ji bo daxistina pelan li ser kompûterê.

Herwiha binêre 
 Backlink
 Dereference (operator) 
 Lînka daxilî
 Lînkçêkirin
 Link rot
 Object hyperlinking
 PageRank
 URI fragment
 Xenu's Link Sleuth
 Nofollow

Hîpermetn
Termên înternetê
Termên SEOyê
Gazên serayê

Gazên serayê, gazek e ku enerjiya radyanê di nav rêza infrasor a termal de vedihewîne û belav dike ku dibe sedema bandora serayê. Gazên serayê yên sereke yên di atmosfera dinyayê de, dûkel a avê (H2O), karbondîoksît (CO2), metan (CH4), nîtrooksîtê (N2O) û ozon (O3) e. Dema ku gazên serayê nebûna, germahiya navînî ya rûyê erdê dê li cihê 15°C (santîgrat) ê, −18°C, (santîgrat) bûya. Xeyn ji astmosfera dinyayê li atmosferên Venus, Mars û Tîtanê jî gazên serayê hene.

Xebatên mirovî ji destpêka Şoreşa Pîşesaziyê ve (li dora sala 1750an) tansiyona karbondîoksîtê ya atmosferê ji sedî 50 zêde kiriye, ji sala 1750an vir ve ji 280 ppm-an heta sala 2022an, gihîştiye 421 ppm-an. Herî dawîn berê 3 milyon sal giraniya karbondîoksîtê di atmosferê de wiha zêde bûye. Ev zêdebûn tevî vegirtin zêdetirî nîvê karbona heyî ya ku ji aliyê cûrbecûr jêderên karbonê yên xwezayî ku tê vegirtin, di çerxa karbonê de pêk hatiye.

Li gorî rêjeyên belavbûna gaza serayê ya heyî, dibe ku germahî bi 2°C (santîgrat) zêde bibe, ku Panela Navdewletî ya Guherîna Avhewa ya Neteweyên Yekbûyî (IPCC) dibêje sînorê jorîn e ku heta sala 2050an ji astên "xetere" dûr bikevin. Piraniya belavbûna karbondîoksîtê ya antropogenîk ji şewitandina sotemeniyên fosîl, bi taybetî komir, neft û gaza xwezayî, digel tevkariyên zêde yên ji hilberîna çîmentoyê, hilberîna zibilê, birînên darên daristanan û guhertinên din ên di karanîna axê de tê.

Gazên serekeyên serayê
Gazên serayê yên sereke (GSS) ku bi xwezayî di atmosferê de hene ev in:
 Dûkela avê (H2O) û dilopên ava ewrê ku ji %72 ji bandora serayê ya xwezayî berpirsiyar in. Germbûna gerdûnî herikîna avê zêde dike ku erd pê zuha dibe ku bandora serayê zêde dike û okyanûsan germ dike.
 Karbondîoksîd (CO2) ku ji %65ê bandora serayê ya antropogenîk berpirsiyar e ku ji sala 1750an vir ve 47% zêde bûye.
 Metan (CH4) ku ji %17 bandora serayê ya antropogenîk berpirsiyar e ji ber potansiyela germbûna gerdûnî ya bilind, 34 qat ji ya bandora CO2 ya 100 salan de, wekhev e.
Oksîda nîtros (nîtrooksîd) (N2O).
 Ozona troposferîk (O3)

Gazên serayê yên pîşesaziyê jî Halokarbonên wiha vedihewînin:
 hîdrokloroflorokarbonên, wekî HCFC-22 (bi freon).
Kloroflorokarbonên (CFC).
Hîdroflorokarbonên (HFC).
Karbon tetraflorur (CF4);
Sulfur heksaflorur (SF6) ve trîflorometîl sulfur pentaflorur (CF3-SF5)

Çavkanî

Guhertinên avhewayê
İhsan Ay

İhsan Ay lîstikvanekî berê yê tirk e ku rola wî ya herî navdar Cem di sê sezonên pêşîn ên rêzefîlma zarokan Die Pfefferkörner (1999-2003) de bû.

Ji ber vê rola sereke, Ay, ku di dema kişandina Die Pfefferkörner de hemwelatiyê Tirkiyê bû, di berhemên din ên fîlm û wêneguhêzên almanî de jî lîstiye, wek mînak di sala 2004an de di çend beşên rêzefîlma komedî ya RTL de, ku xelat wergirtiye, Mein Leben &. Ich.

Fîlmnîgarî (bijartî)

Fîlm 
 2002: Kollaps
 2005: Willkommen im Club

Rêzefîlm 
 1999–2003: Die Pfefferkörner
 2004: Mein Leben & Ich
 2005: Die Rettungsflieger (Beşa: Irrtümer)

Girêdanên derveyî

Çavkanî
Pergala Testkirina Zimanê Îngilîzî ya Navneteweyî

Pergala Testkirina Zimanê Îngilîzî ya Navneteweyî (IELTS), testa standardkirî ya navneteweyî ya jêhatîbûna zimanê Îngilîzî yên ji bo axaftvanên zimanê Îngilîzî yên ne-xwecihî ye. Ew bi hev re ji aliyê Encûmena Brîtanî, IDP: IELTS Australia û Cambridge Assessment English ve tê rêvebirin, û di sala 1989an de hate damezrandin. IELTS yek ji îmtîhanên sereke yên zimanê Îngilîzî ya cîhanê ye.

IELTS ji aliyê piraniya saziyên akademîkî yên Awistralyayî, Brîtanî, Kanadayî, Ewropî, Îrlendî û Nû Zelendî, ji aliyê zêdetirî 3,000 saziyên akademîkî yên Dewletên Yekbûyî û ji aliyê rêxistinên pîşeyên cihêrengên seranserê cîhanê ve tê pejirandin.

Çar beşên testa IELTS 

 Guhdarkirin: 30 deqe (tevî 10 deqe dema veguheztinê)
 Xwendin: 60 deqe
 Nivîsandin: 60 deqe
 Axaftin: 11–14 deqe

Tevahiya dema testê ev e: 2 saet û 45 deqe.

Pûan

IELTS û CEFR

Girêdana Pûanên IELTS bi Rêjeyên Pûanên TOEFL iBT

Welatên xwedî pûanên navînî yên herî bilind (Akademî)

Encamên ji aliyê zimanê yekem ên testê (Perwerdehiya Giştî)

Testên Bêhtir ên jêhatîbûna Îngilîzî 

 ACTFL Nirxandina Pêşveçûna Berbi Zehmetiya Zimanan (AAPPL)
 Nirxandina Zimanê Îngilîzî ya Cambridge
 Cambridge English: Pêşketî (CAE)
 Cambridge English: Yekem
 Cambridge English: Proficiency (CPE)
 CAEL, Nirxandina Zimanê Îngilîzî ya Akademîk a Kanadayî
 CELPIP, Bernameya Endeksa Zehmetiya Zimanê Îngilîzî ya Kanadayî
 Testa Îngilîzî ya Standard EF, testek standardkirî ya îngilîzî ya vekirî-gihîştî ye
 Testa Îngilîzî ya Duolingo
 Ezmûna Ji bo Sertîfîkaya Zehmetiya Îngilîzî (ECPE), Ezmûna Ji bo Sertîfîkaya Zehmetiya Îngilîzî
 ITEP, Testa Navnetewî ya Kêrhatina Îngilîzî.
 MUET, Testa Englishngilîzî ya Zanîngeha Malezyayê
 OPI, OPic
 Testa Îngilîzî ya Oxford
 PTE Akademîsyen - Testa Pearson ya Îngilîzî
 Testa Standardkirî ya Erebistana Siûdî ji bo Zehmetiya Îngilîzî (STEP) 
 STEP Eiken, Testa Îngilîzî
 TELC, Sertîfîkayên Zimanê Ewropî
 TOEFL, Testa Îngilîzî wekî Zimanek Biyanî
 TOEIC, Testa Îngilîzî ji bo Têkiliya Navneteweyî
 TrackTest, Testa Kêrhatina Îngilîzî ya Serhêl (li ser bingeha CEFR)
 Trinity College London ESOL
 TSE, Testa Îngilîzî ya axaftinê
 Testa Zimanê Îngilîzî ya Zanîngeha Bath (UBELT)

Binêre jî 

 Îngilîzî wekî Zimanek Biyanî an Duyemîn
 Testa Qebûlkirina Xwendekarên Navneteweyî (ISAT)
 Lîsteya testên pejirandinê
 Desthilata Qebûlkirina Neteweyî ya Wergêr û Wergêran (NAATI)
 Hînkirina Îngilîzî wekî zimanek biyanî (TEFL)

Çavkanî

Girêdanên derve 

 Malpera fermî
Gulrîz Qahreman

Gulrîz Qahreman, ( li Meşhed, Îran) siyasetmedar, parlamenter, çalakvan û nivîskarekî bi eslê xwe kurd e ku parlamentera parlamena Nû Zelandayê ye. Gulrîz Qahreman, berê parlementeriyê parêzerê berê yê Neteweyên Yekbûyî, zarokek penaber e û penabera yekem ku dibe parlementera Nû Zelandayê. Wekî endamê Meclîsa Nûneran a Nû Zelandayê ya Partiya Keskan kar kiriye.

Jînenîgarî
Qahreman, di sala 1981an de li Îranê ji dayik bûye. Malbata wê li Meşhedê, duyem bajarê herî mezin ê Îranê jiyan kirine ku bavê wê endezyarek çandiniyê li Wezareta Çandiniyê li ser lêkolîn û pêşxistina sotemeniyên alternatîf ên nebatî kar dikir. Diya wê wekî psîkologê zarokan xwendiye lê li dijî "psîkologên ku soza dilsoziya dînê bidin" bû, ji ber vê yekê red kir ku azmûnên îslamî yên ku ji bo pratîka wê hewce ne bike, li Îranê dest bi karê psîkolojiyê nekiriye. Bavê wê şîe û diya wê kurda sunnî bû, lê her du dê û bav kesên sekûler bûn.

Di sala 1990an de, piştî bidawîbûna Şerê Îran û Iraqê, dema ku Qahreman neh salî bû malbata wê ji Îranê derketin û çûn Malezyayê. Ji Malezyayê wan rezervasyosnên rêwîtiya ji bo Fîjî, bi rawestgeha li Aucklandê kirin û li wir daxwaza mafê penaberiya siyasî xwestin û wekî penaber hatine qebûl kirin. Dê û bavên wê paşê li Aucklandê xwaringehek û dikanek diyariyan vekirin û carek din di warên pisporiyên xwe yên berê de nexebitin.

Gulrîz Qahreman li wir diçe Dibistana Rêzimana Keçan a Aucklandê. Ji Zanîngeha Aucklandê  di warê Hiqûq û Dîrokê de xwedî rade ye û dîploma Master of Studies (MSt) di Hiqûqa Mafên Mirovan a Navneteweyî de ji Zanîngeha Oxfordê wergirtiye.

Kariyera pîşeyî
Gulrîz Qahreman, li Nû Zelandayê ket pratîka dadrêsî ku wekî parêzerek piçûk pispor di berevaniya sûc de dixebite û ew wekî "qada qanûnê ya herî pêşîn a mafên mirovan a ku hûn dikarin li Nû Zelandayê di pratîkê de bixebitin; "her roj hûn Qanûna Qanûna Mafên Mirovan bi cih tînin û bi binçavkirin, lêgerîn û cudakariyên neqanûnî re rû bi rû ne."

Qahreman wekî parêzer ji bo Neteweyên Yekbûyî wek beşek ji tîmên parastinê û dozgeriyê bi dadgehên li Rwanda, Kamboca û Den Haagê xebitiye. Wê li dadgehên wekî Dadgeha Cezayê ya Navneteweyî ya ji bo Rwanda, bi dilxwazî ​​wek stajyer kar kiriye û ji bo tîma parastinê hatiye wezîfedarkirin.

Di sala 2012an de vegeriya Nû Zelandayê jibo qanûnên mafên mirovan û parastina sûc wekî parêzerek pispor xebitî. Herî dawî ew derkete pêşberî Dadgeha Bilind a Nû Zelandayê di dozek ku di dawiyê de bû sedem ku polîs qaîdeyên xwe yên di derbarê operasyonên veşartî de sererast bike.

Çavkanî

Siyasetmedarên kurd
Nivîskarên kurd
Jinên kurd
Parêzerên kurd
Mirovên zindî
Iraqi Premier League

Lîga Bilind a Iraqê ( ), asta herî bilinde ya sîstema lîga futbolê ya Iraqê ye . Ew ji hêla 20 Tîman ve tê  kirin, ew ji hêla Yekîtiya Futbolê ya Iraqê (IFA) ve tê rêvebirin, û li ser pergala pêşkeftin û daketinê digel Beşa Yekem a Iraqê kar dike.

Lîga ji hêla IFA ve di sala 1974-an de wekî Lîga Yekem yên tîmên Iraqê bû, û yekem lîga neteweyî ya tîmên îraqê lê wê salê hate danan. Di yarîya tîmên Iraqê de her 20 Tîm ij wan di  38 maçan dilîzin.

Tîm

Demsala 2022-23 
Bîst tîmên di Lîga Bilind a Îraqî ya 2022-2023 de hevrikiyê dikin, di nav wan de sê ji Lîga Yekem derketin:

a : Endamê damezrîner ê Lîga Bilind a Iraqê</br> b : Tu carî ji Lîga Bilind a Iraqê derneketiye

Champions

Çavkanî

Girêdanên derve 

 Malpera fermî 
 Yekîtiya Futbolê ya Iraqê
Sehra Karîmî

Sehra Karîmî (Sahraa Karimi), ( li Tehran, Îran) derhênereke efxanî û yekem seroka jin a rêxistina Fîlmên Efxanî (Afghan Film) ye. Sehra Karîmî derhêneriya 30 kurtefîlm, 3 belgefîlm û yek fîlmê çîrokî ya Hava, Meryem, Ayesha kiriye ku di 76emîn Festîvala Fîlman a Wênîsê de yekem car hatiye nîşandan. Berî ketina Kabûlê ya destê Talîban de, ew yekem û tekane jin bû ku derhêneriya saziya sînemayê ya Efxanistanê dikir.

Kariyera wê
Karîmî li bajara paytexta Tehrana Îranê ji dayik bûye û li wir mezin bûye. Bavê wê ji koma etnîkî ya peştûn (AlîZaî) ji Qendaharê ye ku koçberî navçeya Bandar, parêzgeha Daykundiyê bûye. Li Bratîslavayê li Fakulteya Fîlm û Televîzyonê ya Akademiya Muzîk û Hunerên Performansê li Bratîslavayê bawernameya doktorayê di warê Sînemayê (Derhênerî û Senaryoya Fîlmên Çêkirî) wergirtiye. Light Breeze, kurteçîrokek ku wê di dema xwe ya akademiyê de çêkiriye, li Sun in a Net Awards (bilindtirîn xelatên fîlimê li Slovakya) wekî baştirîn kurtefîlma çîrokî hatiye hilbijartin. Yekem xebata wê ya profesyonel belgefîlma Searching for Dream bû ku di Festîvala Fîlman a Navneteweyî ya Dhakayê de,  di sala 2006an de hatiye nîşandan. Berhemên wê yên din ên bi navdar di nav de Jinên Efxanî yên li pişt Wheel in, ku nêzîkî 20 xelat li festîvalên mezin ên filman bi dest xistiye ku di nav de xelatên Akademiyê li Slovakya û xelata baştirîn fîlma belgefîlmê li 13emîn Festîvala Fîlman a Navneteweyî ya Dhakayê wergirtiye. Di sala 2019an de wê derhêneriya fîlma Hava, Meryem, Ayesha kir, ku di Festîvala Fîlman a Wênîsê de promiyera fîlmê hat kirin û ji bo xelata Orizzonti/Horizon (xelata Fîlma Herî Baş) berendam hatiye nîşandin.

Aktîvîstî
Karîmî sazûmankara sereke yê xwepêşandanên li dijî planên Şaredariya Kabûlê ya hilweşandina Sînema Park a navdar a bajêr bû.  Karîmî û çalakvanên çandî û fîlmçêker li dijî wêrankirina sînemaya 1950î ya bûn hilweşandina sînemayê ku ketibû nav tevliheviyê. Karîmî vê yekê jibo çand û dîroka bajêr wek "felaket" binav kiriye. Hilweşîn sînemayê di mijdara sala 2020an de pêk hat û Karîmî neçar ma ku bi zorê ji hêla polîsan ve ji sînemayê were derxistin ku destûr bide ku hilweşandina sînemayê pêk were.  Wêneyê wê yê ku dema hilweşanan digirî li ser medyaya civakî belav bû.

Fîlmografî
 Hava, Maryam, Ayesha (2019)
Parlika (2016)
 Afghan Women Behind the Wheel (2009)

Çavkanî

Derhênerên efxan
Jidayikbûn 1983
Mirovên zindî
Semra Güzel

Semra Güzel, (
li Wêranşar, Riha, Bakurê Kurdistanê) siyasetmedar û nojdareke kurd e ku bi sedema wêneyên wê yê bi nîşaniya wê yê berê re ku gerîllayekî PKKê bû ku di sala 2014an de hatiye wênekirin, ji aliyê dewleta tirk ve hate girtin.

Jînenîgarî
Semra Güzel li navçeya Wêranşara bi ser Rihayê ve ji dayik bûye û li Zanîngeha Heranê, beşa Tibbê qedandiye. Piştre di gulana sala 2009an de li Nexweşxaneya Zarok û Jîneolojiyê ya Mêrdînê hat wek nojdar xebitî û di mijdara 2010an de li navçeya Nisêbînê a bi ser bajarê Mêrdînê ve wekî nojdara malbatê dest bi kar kir. Di sala 2012an de li Nexweşxaneya Gazî Yaşargîl a Amedê li beşa Anestezî û Reanîmasyonê perwerdeya xwe yê nojdariyê dewam dike. Semra Güzel di heman demê de endamê desteya rêveber û hevseroka Odeya Tabîb a Amedê bû.

Kariyera siyasî
Semra Güzel di hilbijartinên sala 2018an de ji bo parlementeriya HDPê ya Amedê wekî parlementera Amedê hatiye hilbijartin. Di meclîsê de di derbarê tenduristiyê û pirsgirêkên li ser zimanê kurdî de di diltirsiyê de bû. Wê di meclîsê de aniye ziman ku "xeta alîkariyê ya tenduristiyê ya Wezareta Tenduristî ya Tirkiyeyê bi gelek zimanan xizmetê dide lê bi zimanê kurdî nade" û di axaftinên xwe de dibêje ku "qertên tenduristiyê yên ku li nexweşxaneyek Xarpêtê hatine derxistin, bi 17e zimanan hatiye nivîsandin lê zimanê kurdî tê de tine ye".

Çavkanî

Siyasetmedarên kurd
Mirovên zindî
Siyasetmedarên Partiya Demokratîk a Gelan
Endamên Parlamena Tirkiyeyê ya 27an
Selma Irmak

Selma Irmak, ( li Qoser, Mêrdîn, Bakurê Kurdistanê) siyasetmedar, hevserokê Kongreya Civaka Demokratîk a berê û parlamentera kurd e ku ji sala 2016an vir ve ji aliyê dewleta tirk ve hatiye girtin.

Jînenîgarî
Dema ku xwendekarê Beşa Perwerdehiya Zarokxaneyê ya Fakulteya Zanistên Perwerdehiyê ya Zanîngeha Selçûkê li Qonyayê bu, ji ber ku li zanîngehê bi hinceta birêxistinkirina zanîngehê ji aliyê dewleta tirk ve hatiye girtin. Di salên 1990î de bi navê  endamtiya PKKê nêzî 10 salan di girtîgehê de ma. Carek din di 18ê nîsana 2009an de bi îdiaya "endamtiya rêxistinan" hate girtin. Piştre di 4ê çileya 2014an de hate berdan.

Di 11ê kanûna 2009an de bû cîgirê serokê berê yê Partiya Civaka Demokratîk ku bi biryara Dadgeha Destûra Bingehîn hat girtin û bû endamê meclîsa partiyê. Di navbera salên 2014e û 2016an de hevserokatiya Kongreya Civaka Demokratîk bireve bir.

Irmak di 4ê mijdara sala 2016an de ji aliyê dewleta tirk ve hatibû binçavkirin ji wî demê vir ve di girtîgehê de girtiye.

Kariyera siyasî
Selma Irmak di navbera salên 2014e û 2016an wekî hevseroka Partiya Civaka Demokratîk karkiriye. Di sala 2014e û 2015an de wekê perlamentera bajarê Şirnexê û di navbera salên 2015e û 2018an de wekî parlementera Colemêrgê parlamenterî kiriye. Di salên 2014e û 2015an de bi Hatip Dicle re wek hevseroka Kongreya Civaka Demokratîk xebatên xwe yên siyasî berdewam kiriye.

Çavkanî

Siyasetmedarên kurd ên jin ên sedsala 21ê
Siyasetmedarên Partiya Civaka Demokratîk
Mirovên zindî
Siyasetmedarên Partiya Demokratîk a Gelan
Siyasetmedarên girtî li Tirkiyeyê
Siyasetmedarên kurd ên Bakurê Kurdistanê
Endamên Parlamena Tirkiyeyê ya 24an
Endamên Parlamena Tirkiyeyê ya 25an
Selin Sayek Böke

Selin Sayek Böke, (jdb. 24ê tebaxa 1972an li Buffalo, New York, DYA) akademîsyen, aborînas û siyasetmedareke tirk-amerîkî ye.

Jiyan 
Selin Sayek Böke di 24ê tebaxa sala 1972an de li Buffalo, New York, wekî keça Füsun Sayek û İskender Sayek hatiye dinyayê.. Diya wî nojdar û bavê wê nojdar a profesor e. Diya wê ji bajarê Niğdeyê ye û bavê wê ji navçeya bi Arsuza bi ser Xetayê ye.

Sayek di sala 1989an de ji dibistana seretayî ya Çankayayê, ji Koleja TED ya Enqereyê û di sala 1993an de ji Zanîngeha Teknîkî ya Rojhilata Navîn, ji Beşa Aboriyê mezûn bûye. Heta sala 1999an master û doktoraya xwe ya aborî li Zanîngeha Duke qedandiye. Di sala 2003an de li Zanîngeha Bilkentê dest bi mamostetiyê kir. Di sala 2010an de dibe doçent.

Mijarên têkildar 
Partiya Gel a Komarî

Çavkanî 

Siyasetmedarên tirk
Jidayikbûn 1972
Mirovên zindî
Endamên Parlamena Tirkiyeyê ya 25an
Endamên Parlamena Tirkiyeyê ya 26an
Komunên departmena Calvadosê

Li jêr 528 komunên departmena Calvados a Fransayê hatiye nivîsandin.

Çavkanî

Calvadosê
Komunên Calvadosê
Kurtkoyî, Pendik

Kurtkoyî rêveberiyek girêdayî Pendika Stenbolê ye.

Çavkanî 

Şitilên Tirkiyeyê
Stembol
Baviksalarî

Baviksalarî an patriarkalî pergalek civakî ye ku tê de pozîsyonên serdestî û îmtiyazê di serî de mêr têne girtin. Hem wekî têgînek antropolojîk a teknîkî ji bo malbat an qebîleyên ku ji hêla bav an mêrê mezin an koma mêran ve têne kontrol kirin û hem jî di teoriya femînîst de tê bikar anîn ku ji bo danasîna pêkhateyên civakî yên berfireh ên ku tê de mêr li ser jin û zarokan serdest in tê bikar anîn. Di van teoriyan de ew bi gelemperî li ser cûrbecûr diyardeyên ku tê de mêr li ser yên din xwedî îmtiyazên civakî ne ku dibin sedema îstîsmar an zordestiyê, wek mînak bi serdestiya mêr a desthilatdariya exlaqî û kontrolkirina milkê ve tê dirêj kirin. Civakên baviksalarî dikarin bibin patrîlîneal an matrîlîneal, tê vê wateyê ku milk û sernav bi rêzê bi rêzê ji hêla nêr an mê ve têne mîras kirin.

Patrîarkalî bi komek ramanan ve girêdayî ye, îdeolojiya baviksalarî ya ku ji bo ravekirin û rewakirina vê serdestiyê tevdigere û wê bi cudahiyên xwezayî yên di navbera jin û mêr de vedigire. Civaknas li ser ka baviksalarî hilberek civakî ye an encama cûdahiyên cewherî yên di navbera zayendan de ye, nêrînên cihêreng digirin. Sosyobiolog rolên zayenda mirovî bi tevgerên zayendî yên di prîmatên din re didin ber hev û hin jî dibêjin ku newekheviya zayendî di serî de ji cûdahiyên genetîkî û hilberîneriyê yên di navbera mêr û jinan de tê.

Avakerên civakî vê argumanê berovajî dikin, îdia dikin ku rolên zayendî û newekheviya zayendî amûrên desthilatdariyê ne û bûne normên civakî ji bo domandina kontrola li ser jinan. Avaker dê îdia bikin ku argumanên sosyobiyolojîk ji bo rewakirina zordestiya li ser jinan xizmetê dikin.

Di dîrokê de, baviksalarî xwe di rêxistinbûna civakî, hiqûqî, siyasî, olî û aborî ya çend çandên cuda de nîşan daye. Piraniya civakên hemdem, di pratîkê de, baviksalarî ne.

Etîmolojî û bikaranîn 
Patriarkalî bi rastî tê wateya "serweriya bav" û ji patriάρχης (patriarkhēs) yewnanî tê, , "bav an serokê nijadekê",  ku pêkhateya Patριάyê ye. (patria), "xem, nijad, malbat, welat" (ji "patήρ patēr, "bav")  û ἀρχή (arkhē), "serdestî, desthilatdarî, serwerî".

Di dîrokê de, têgîna baviksalarî ji bo desthilatdariya otokratîk a ji aliyê serokê mêrê malbatê ve tê bikaranîn; Lêbelê, ji dawiya sedsala 20-an vir ve ew ji bo pergalên civakî yên ku tê de desthilatdarî di serî de ji hêla zilamên mezin ve tê girtin, tê bikar anîn.Peyv bi taybetî ji hêla nivîskarên ku bi femînîzma pêla duyemîn ve girêdayî ne, wekî Kate Millett, dihat bikaranîn; van nivîskaran xwest ku têgihîştina têkiliyên civakî yên baviksalarî bikar bînin da ku jinan ji serdestiya mêr rizgar bikin. Ev têgîna baviksalariyê ji bo ravekirina serdestiya mêr weke diyardeyeke civakî, ne biyolojîkî, hatiye pêşxistin.

Çavkanî 

Antropolojiya çandî
Termînolojiya femînîst
Mêr
Ablon

Ablon, komuneke li departmena Calvados a herêma îdarî ya Normandîyê ye ku herêmeke bakurê rojavayê Fransayê ye.

Binêre
Komunên departmena Calvadosê

Çavkanî

Girêdanên derve 

Komunên Calvadosê
Agy

Agy, komuneke li departmena Calvados a herêma îdarî ya Normandîyê ye ku herêmeke bakurê rojavayê Fransayê ye.

Binêre
Komunên departmena Calvadosê

Çavkanî

Girêdanên derve 

Komunên Calvadosê
Amayé-sur-Orne

Amayé-sur-Orne, komuneke li departmena Calvados a herêma îdarî ya Normandîyê ye ku herêmeke bakurê rojavayê Fransayê ye.

Binêre
Komunên departmena Calvadosê

Çavkanî

Girêdanên derve 

Komunên Calvadosê
Amayé-sur-Seulles

Amayé-sur-Seulles, komuneke li departmena Calvados a herêma îdarî ya Normandîyê ye ku herêmeke bakurê rojavayê Fransayê ye.

Binêre
Komunên departmena Calvadosê

Çavkanî

Girêdanên derve 

Komunên Calvadosê
Amfreville, Calvados

Amfreville, komuneke li departmena Calvados a herêma îdarî ya Normandîyê ye ku herêmeke bakurê rojavayê Fransayê ye.

Binêre
Komunên departmena Calvadosê

Çavkanî

Girêdanên derve 

Komunên Calvadosê
Angerville, Calvados

Angerville, komuneke li departmena Calvados a herêma îdarî ya Normandîyê ye ku herêmeke bakurê rojavayê Fransayê ye.

Binêre
Komunên departmena Calvadosê

Çavkanî

Girêdanên derve 

Komunên Calvadosê
Anisy

Anisy, komuneke li departmena Calvados a herêma îdarî ya Normandîyê ye ku herêmeke bakurê rojavayê Fransayê ye.

Binêre
Komunên departmena Calvadosê

Çavkanî

Girêdanên derve 

Komunên Calvadosê
Annebault

Annebault, komuneke li departmena Calvados a herêma îdarî ya Normandîyê ye ku herêmeke bakurê rojavayê Fransayê ye.

Binêre
Komunên departmena Calvadosê

Çavkanî

Girêdanên derve 

Komunên Calvadosê
Arganchy

Arganchy, komuneke li departmena Calvados a herêma îdarî ya Normandîyê ye ku herêmeke bakurê rojavayê Fransayê ye.

Binêre
Komunên departmena Calvadosê

Çavkanî

Girêdanên derve 

Komunên Calvadosê
Argences

Argences, komuneke li departmena Calvados a herêma îdarî ya Normandîyê ye ku herêmeke bakurê rojavayê Fransayê ye.

Binêre
Komunên departmena Calvadosê

Çavkanî

Girêdanên derve 

Komunên Calvadosê
Arromanches-les-Bains

Arromanches-les-Bains, komuneke li departmena Calvados a herêma îdarî ya Normandîyê ye ku herêmeke bakurê rojavayê Fransayê ye.

Binêre
Komunên departmena Calvadosê

Çavkanî

Girêdanên derve 

Komunên Calvadosê
Asnelles

Asnelles, komuneke li departmena Calvados a herêma îdarî ya Normandîyê ye ku herêmeke bakurê rojavayê Fransayê ye.

Binêre
Komunên departmena Calvadosê

Çavkanî

Girêdanên derve 

Komunên Calvadosê
Asnières-en-Bessin

Asnières-en-Bessin, komuneke li departmena Calvados a herêma îdarî ya Normandîyê ye ku herêmeke bakurê rojavayê Fransayê ye.

Binêre
Komunên departmena Calvadosê

Çavkanî

Girêdanên derve 

Komunên Calvadosê
Auberville

Auberville, komuneke li departmena Calvados a herêma îdarî ya Normandîyê ye ku herêmeke bakurê rojavayê Fransayê ye.

Binêre
Komunên departmena Calvadosê

Çavkanî

Girêdanên derve 

Komunên Calvadosê
Aubigny, Calvados

Aubigny, komuneke li departmena Calvados a herêma îdarî ya Normandîyê ye ku herêmeke bakurê rojavayê Fransayê ye.

Binêre
Komunên departmena Calvadosê

Çavkanî

Girêdanên derve 

Komunên Calvadosê
Audrieu

Audrieu, komuneke li departmena Calvados a herêma îdarî ya Normandîyê ye ku herêmeke bakurê rojavayê Fransayê ye.

Binêre
Komunên departmena Calvadosê

Çavkanî

Girêdanên derve 

Komunên Calvadosê
Aure sur Mer

Aure sur Mer, komuneke li departmena Calvados a herêma îdarî ya Normandîyê ye ku herêmeke bakurê rojavayê Fransayê ye.

Binêre
Komunên departmena Calvadosê

Çavkanî

Girêdanên derve 

Komunên Calvadosê
Aurseulles

Aurseulles, komuneke li departmena Calvados a herêma îdarî ya Normandîyê ye ku herêmeke bakurê rojavayê Fransayê ye.

Binêre
Komunên departmena Calvadosê

Çavkanî

Girêdanên derve 

Komunên Calvadosê
Authie, Calvados

Authie, komuneke li departmena Calvados a herêma îdarî ya Normandîyê ye ku herêmeke bakurê rojavayê Fransayê ye.

Binêre
Komunên departmena Calvadosê

Çavkanî

Girêdanên derve 

Komunên Calvadosê
Les Authieux-sur-Calonne

Les Authieux-sur-Calonne, komuneke li departmena Calvados a herêma îdarî ya Normandîyê ye ku herêmeke bakurê rojavayê Fransayê ye.

Binêre
Komunên departmena Calvadosê

Çavkanî

Girêdanên derve 

Komunên Calvadosê
Auvillars

Auvillars, komuneke li departmena Calvados a herêma îdarî ya Normandîyê ye ku herêmeke bakurê rojavayê Fransayê ye.

Binêre
Komunên departmena Calvadosê

Çavkanî

Girêdanên derve 

Komunên Calvadosê
Avenay

Avenay, komuneke li departmena Calvados a herêma îdarî ya Normandîyê ye ku herêmeke bakurê rojavayê Fransayê ye.

Binêre
Komunên departmena Calvadosê

Çavkanî

Girêdanên derve 

Komunên Calvadosê
Balleroy-sur-Drôme

Balleroy-sur-Drôme, komuneke li departmena Calvados a herêma îdarî ya Normandîyê ye ku herêmeke bakurê rojavayê Fransayê ye.

Binêre
Komunên departmena Calvadosê

Çavkanî

Girêdanên derve 

Komunên Calvadosê
Banneville-la-Campagne

Banneville-la-Campagne, komuneke li departmena Calvados a herêma îdarî ya Normandîyê ye ku herêmeke bakurê rojavayê Fransayê ye.

Binêre
Komunên departmena Calvadosê

Çavkanî

Girêdanên derve 

Komunên Calvadosê
Banville, Calvados

Banville, komuneke li departmena Calvados a herêma îdarî ya Normandîyê ye ku herêmeke bakurê rojavayê Fransayê ye.

Binêre
Komunên departmena Calvadosê

Çavkanî

Girêdanên derve 

Komunên Calvadosê
Barbery, Calvados

Barbery, komuneke li departmena Calvados a herêma îdarî ya Normandîyê ye ku herêmeke bakurê rojavayê Fransayê ye.

Binêre
Komunên departmena Calvadosê

Çavkanî

Girêdanên derve 

Komunên Calvadosê
Barbeville

Barbeville, komuneke li departmena Calvados a herêma îdarî ya Normandîyê ye ku herêmeke bakurê rojavayê Fransayê ye.

Binêre
Komunên departmena Calvadosê

Çavkanî

Girêdanên derve 

Komunên Calvadosê
Barneville-la-Bertran

Barneville-la-Bertran, komuneke li departmena Calvados a herêma îdarî ya Normandîyê ye ku herêmeke bakurê rojavayê Fransayê ye.

Binêre
Komunên departmena Calvadosê

Çavkanî

Girêdanên derve 

Komunên Calvadosê
Baron-sur-Odon

Baron-sur-Odon, komuneke li departmena Calvados a herêma îdarî ya Normandîyê ye ku herêmeke bakurê rojavayê Fransayê ye.

Binêre
Komunên departmena Calvadosê

Çavkanî

Girêdanên derve 

Komunên Calvadosê
Barou-en-Auge

Barou-en-Auge, komuneke li departmena Calvados a herêma îdarî ya Normandîyê ye ku herêmeke bakurê rojavayê Fransayê ye.

Binêre
Komunên departmena Calvadosê

Çavkanî

Girêdanên derve 

Komunên Calvadosê
Basly

Basly, komuneke li departmena Calvados a herêma îdarî ya Normandîyê ye ku herêmeke bakurê rojavayê Fransayê ye.

Binêre
Komunên departmena Calvadosê

Çavkanî

Girêdanên derve 

Komunên Calvadosê
Basseneville

Basseneville, komuneke li departmena Calvados a herêma îdarî ya Normandîyê ye ku herêmeke bakurê rojavayê Fransayê ye.

Binêre
Komunên departmena Calvadosê

Çavkanî

Girêdanên derve 

Komunên Calvadosê
Bavent

Bavent, komuneke li departmena Calvados a herêma îdarî ya Normandîyê ye ku herêmeke bakurê rojavayê Fransayê ye.

Binêre
Komunên departmena Calvadosê

Çavkanî

Girêdanên derve 

Komunên Calvadosê
Bayeux

Bayeux, komuneke li departmena Calvados a herêma îdarî ya Normandîyê ye ku herêmeke bakurê rojavayê Fransayê ye.

Binêre
Komunên departmena Calvadosê

Çavkanî

Girêdanên derve 

Komunên Calvadosê
Bazenville

Bazenville, komuneke li departmena Calvados a herêma îdarî ya Normandîyê ye ku herêmeke bakurê rojavayê Fransayê ye.

Binêre
Komunên departmena Calvadosê

Çavkanî

Girêdanên derve 

Komunên Calvadosê
La Bazoque, Calvados

La Bazoque, komuneke li departmena Calvados a herêma îdarî ya Normandîyê ye ku herêmeke bakurê rojavayê Fransayê ye.

Binêre
Komunên departmena Calvadosê

Çavkanî

Girêdanên derve 

Komunên Calvadosê
Beaufour-Druval

Beaufour-Druval, komuneke li departmena Calvados a herêma îdarî ya Normandîyê ye ku herêmeke bakurê rojavayê Fransayê ye.

Binêre
Komunên departmena Calvadosê

Çavkanî

Girêdanên derve 

Komunên Calvadosê
Beaumais

Beaumais, komuneke li departmena Calvados a herêma îdarî ya Normandîyê ye ku herêmeke bakurê rojavayê Fransayê ye.

Binêre
Komunên departmena Calvadosê

Çavkanî

Girêdanên derve 

Komunên Calvadosê
Beaumesnil, Calvados

Beaumesnil, komuneke li departmena Calvados a herêma îdarî ya Normandîyê ye ku herêmeke bakurê rojavayê Fransayê ye.

Binêre
Komunên departmena Calvadosê

Çavkanî

Girêdanên derve 

Komunên Calvadosê
Beaumont-en-Auge

Beaumont-en-Auge, komuneke li departmena Calvados a herêma îdarî ya Normandîyê ye ku herêmeke bakurê rojavayê Fransayê ye.

Binêre
Komunên departmena Calvadosê

Çavkanî

Girêdanên derve 

Komunên Calvadosê
Bellengreville, Calvados

Bellengreville, komuneke li departmena Calvados a herêma îdarî ya Normandîyê ye ku herêmeke bakurê rojavayê Fransayê ye.

Binêre
Komunên departmena Calvadosê

Çavkanî

Girêdanên derve 

Komunên Calvadosê
Belle Vie en Auge

Belle Vie en Auge, komuneke li departmena Calvados a herêma îdarî ya Normandîyê ye ku herêmeke bakurê rojavayê Fransayê ye.

Binêre
Komunên departmena Calvadosê

Çavkanî

Girêdanên derve 

Komunên Calvadosê
Benerville-sur-Mer

Benerville-sur-Mer, komuneke li departmena Calvados a herêma îdarî ya Normandîyê ye ku herêmeke bakurê rojavayê Fransayê ye.

Binêre
Komunên departmena Calvadosê

Çavkanî

Girêdanên derve 

Komunên Calvadosê
Bénouville, Calvados

Bénouville, komuneke li departmena Calvados a herêma îdarî ya Normandîyê ye ku herêmeke bakurê rojavayê Fransayê ye.

Binêre
Komunên departmena Calvadosê

Çavkanî

Girêdanên derve 

Komunên Calvadosê
Bény-sur-Mer

Bény-sur-Mer, komuneke li departmena Calvados a herêma îdarî ya Normandîyê ye ku herêmeke bakurê rojavayê Fransayê ye.

Binêre
Komunên departmena Calvadosê

Çavkanî

Girêdanên derve 

Komunên Calvadosê
Bernesq

Bernesq, komuneke li departmena Calvados a herêma îdarî ya Normandîyê ye ku herêmeke bakurê rojavayê Fransayê ye.

Binêre
Komunên departmena Calvadosê

Çavkanî

Girêdanên derve 

Komunên Calvadosê
Bernières-d'Ailly

Bernières-d'Ailly, komuneke li departmena Calvados a herêma îdarî ya Normandîyê ye ku herêmeke bakurê rojavayê Fransayê ye.

Binêre
Komunên departmena Calvadosê

Çavkanî

Girêdanên derve 

Komunên Calvadosê
Bernières-sur-Mer

Bernières-sur-Mer, komuneke li departmena Calvados a herêma îdarî ya Normandîyê ye ku herêmeke bakurê rojavayê Fransayê ye.

Binêre
Komunên departmena Calvadosê

Çavkanî

Girêdanên derve 

Komunên Calvadosê
Beuvillers, Calvados

Beuvillers, komuneke li departmena Calvados a herêma îdarî ya Normandîyê ye ku herêmeke bakurê rojavayê Fransayê ye.

Binêre
Komunên departmena Calvadosê

Çavkanî

Girêdanên derve 

Komunên Calvadosê
Beuvron-en-Auge

Beuvron-en-Auge, komuneke li departmena Calvados a herêma îdarî ya Normandîyê ye ku herêmeke bakurê rojavayê Fransayê ye.

Binêre
Komunên departmena Calvadosê

Çavkanî

Girêdanên derve 

Komunên Calvadosê
Biéville-Beuville

Biéville-Beuville, komuneke li departmena Calvados a herêma îdarî ya Normandîyê ye ku herêmeke bakurê rojavayê Fransayê ye.

Binêre
Komunên departmena Calvadosê

Çavkanî

Girêdanên derve 

Komunên Calvadosê
Blainville-sur-Orne

Blainville-sur-Orne, komuneke li departmena Calvados a herêma îdarî ya Normandîyê ye ku herêmeke bakurê rojavayê Fransayê ye.

Binêre
Komunên departmena Calvadosê

Çavkanî

Girêdanên derve 

Komunên Calvadosê
Blangy-le-Château

Blangy-le-Château, komuneke li departmena Calvados a herêma îdarî ya Normandîyê ye ku herêmeke bakurê rojavayê Fransayê ye.

Binêre
Komunên departmena Calvadosê

Çavkanî

Girêdanên derve 

Komunên Calvadosê
Blay

Blay, komuneke li departmena Calvados a herêma îdarî ya Normandîyê ye ku herêmeke bakurê rojavayê Fransayê ye.

Binêre
Komunên departmena Calvadosê

Çavkanî

Girêdanên derve 

Komunên Calvadosê
Blonville-sur-Mer

Blonville-sur-Mer, komuneke li departmena Calvados a herêma îdarî ya Normandîyê ye ku herêmeke bakurê rojavayê Fransayê ye.

Binêre
Komunên departmena Calvadosê

Çavkanî

Girêdanên derve 

Komunên Calvadosê
Zehra Doğan

Zehra Doğan, ( li Rezik, Amed, Bakurê Kurdistanê) rojnamevan û wênesazê kurd e ku bi wêneyên ku di dema hilweşandina navçeya Nisêbînê ya Mêrdînê di sala 2016an de ku ji aliyê hêzên dewleta tirk ve pêk hatiye, xêz dike hatiye naskirin.

Ji ber ku nîşeyên zarokekî 10 salî rapor kiriye û di ajansa nûçeyan de parvekiriye, di derbarê wê de bi hinceta endamtiya rêxistinan doz lê hatiye vekirin. Di 23ê tîrmeha sala 2016an de li Mêrdînê hatiye binçavkirin. Piştre  33 meh cezayê girtîgehê lê hatiye birîn, di hezîrana sala 2017an de hatiye girtin û piştî du salan, di 24ê sibata sala 2019an de hatiye berdan.

Jînenîgarî
Zehra Doğan di sala 1989an de li navçeya Rezik a Amedê hatiye dinyayê û li wî navçeyê mezin bûye. Di temenê zarokatiya xwe de bi malbata xwe re li bajarê wekî Manîsa, Îzmîr û li herêma Deryaya Reş wek karkerê demsalî xebitî. Di 11e saliya xwe de li Navenda Çanda Dîcle û Firatê dest bi xwendina hunerê dike. Di 18e saliya xwe de li Zanîngeha Mûnzûrê li beşa mode û sêwiraneriyê dixwîne. Piştî qedandina vê beşê, beşa mamostetiya wênesazî ya Zanîngeha Dîcleyê qedandiye. Beriya girtina yekemîn ku ajansa nûçeyan a jinan ya cîhanê ye, ajansa JINHAyê ku di sala 2012an de hatibû avakirin û di sala 2016an de ji aliyê dewleta tirk ve hatiye qewîn kirin, wekî edîtora dawî ya ajansê xebitiye.

Bertekên navneteweyî yên li dijî girtina wê
Di mijdara 2017an de, hunermendê muxalîf ê çînî Ai Weiwei nameyek ku ji bo piştgirîkirina doza Zehra Dogan weşandiye, wekheviya navbera zordestiya çînî û tirkî ya li ser îfadeya hunerî aniye ziman. Doğan bersiva hunermendê ji girtîgehê dide û bersiva xwe de dibêje "Huner amûra herî baş a têkoşînê ye." Di 16ê adara 2018an de, hunermendê grafîtî ya Îngilîstanê, Banksy li New Yorkê bi dirêjahiya 21 mêtreyan, jimareyên reş ên rojên girtina Dogan nîşan dide, yek set jî dibe bend û rûyê Dogan ji girtîgehê li pişt wan dixuye. Ji The New York Times re axivî, Banksy got, "Ez bi rastî ji wê re hîs dikim... Min tiştên ku hêjayî cezayê girtîgehê ye, boyax kiriye."

Xelatên wê
2015, Xelata Rojnamegeriyê ya Metin Göktepe. Xelat ji bo xebata wê yê li ser jinên êzidî yên ku ji esareta DAIŞê reviyan bû.
2017, Xelata Freethinker, ligel Masih Alinejad, rojnamevanê îranî.
2018, Xelata "Bihara Azadiya Çapemeniyê" ya Deutscher Journalisten Verbrand (Komeleya Rojnamegerên ya Alman)
2018, Xelata Wêrekiya Rojnamegeriyê ya Weqfa Medyaya Jinê ya Navneteweyî.
2018, endamiya rûmetê ya PEN Internationalê
2019, Xelata Wêrekiya Taybet ya Rojnamegeriya Weqfa May Chidiac
2020, di çapa 14emîn a Festîvala Xweseriya Jinê ya li Genova, Îtalyayê, Xelata Hypatia "ji bo xweseriya jinan a navneteweyî" werdigire.
2020, "Xelata Carol Rama", Artissima 2020.
2020, Power 100 - Xelata kesên herî bi bandorên di sala 2020an ê di cîhana hunera hemdem de.
2021, Xelatên Atomium: Xelata Le Soir ya strip comic of reportage 2021, ji bo romana wê ya grafîkî Zindana n°5, ku di sala 2021an de ji hêla Editions Delcourt ve hatiye çap kirin.
2021, Power 100 - Xelata kesên herî bi bandorên di sala 2021an ê di cîhana hunera hemdem de.

Çavkanî

Rojnamevanên kurd
Wênesazên kurd
Nivîskarên kurd ên jin
Kesên ji Amedê
Hunermendên kurd
Femînîstên kurd
Kurd
Mirovên zindî
Festîvala Fîlman a Venedîkê

Festîvala Fîlman a Venedîkê an jî Festîvala Fîlman a Navneteweyî ya Venedîkê (bi îtalî: Mostra Internazionale d'Arte Cinematografica della Biennale di Venezia) festîvaleke salane ya fîlman e ku li Venedîk a Îtalyayê tê lidarxistin. Ew festîvala fîlman a herî kevn a cîhanê ye û yek ji "Pênc Mezin" Festîvalên Fîlman ên Navneteweyî ye li çaraliyê cîhanê, ku tê de Sê Festîvalên Fîlman ên Ewropî yên Mezin ligel Festîvala Fîlman a Torontoyê li Kanada û Festîvala Fîlman a Sundanceyê li Dewletên Yekbûyî hene Festîval ji ber ku azadiya hunerî didin afirîneran ku xwe bi rêya fîlmê derbirîn bikin.. Di sala 1951ê de, Federasyona Navneteweyî ya Komeleyên Hilberînerên Fîlman bi fermî festîval veşand.

Festîvala ku di tebaxa 1932an de ji hêla Partiya Faşîst a Neteweyî li Venedîkê ve hate damezrandin, beşek ji Biennale ya Venedîkê ye, yek ji kevintirîn pêşangehên hunerî li cîhanê, ku di 19ê nîsana 1893an  de ji hêla Şaredariya Venedîkê ve hat çêkirin.

Çavkanî 

Sînema
Festîvalên fîlman
Mohammed Benaziza

Mohammed Benaziza (; jdb. 1959 li Cezayîrê – 4 çiriya pêşîn 1992 li Holendayê) leşciwanekî profesyonel bû.

Biyografî 
Benaziza di zarokîtiya xwe de li Fransayê lîstikvanê fûtbolê ye û dema fûtbol dilîze dest bi karê leşciwaniyê jî dike. Di dawiyê de ew leşciwaniyê hildibijîre û li Fransayê wekî amator pişkdarî li pêşbirkan dike. 

Pêşbirka wî ya pêşîn a profesyonel li Spanyayê ye. Dû re ew berdewam dike, xelatên biçûk werdigire heta pêşbirka Night of Champions ("Şeva Şampiyonan") a sala 1990î ku tê de performansekî baş nîşan dide û serketî ye.

Ew sê caran pişkdarê pêşbirka Mr. Olympia ye. Pêşbirka wî ya dawîn a sala 1992 Mr. Olympia ye, ku ew li rêza 5an de ye.

Mirina wî 
Ew di 4ê çiriya pêşîn 1992ê de, li odeyeke otêlê mir.

Dîroka pêşbirkan 
1987 Şampiyoniya Amator a Cîhanê - IFBB, rêza yekem
1988 Grand Prix France - IFBB, rêza 8em; Mr. Olympia - IFBB, rêza 11em.
1989 Grand Prix Finland - IFBB, rêza 3em; Grand Prix France - IFBB, rêza 4em; Grand Prix Germany - IFBB, rêza 3em; Grand Prix Holland - IFBB, rêza 2em; Grand Prix Spain - IFBB, rêza 4em; Grand Prix Sweden - IFBB, rêza 5em; Mr. Olympia - IFBB, rêza 5em.
1990 Grand Prix England - IFBB, rêza 1em; Grand Prix Finland - IFBB, rêza 1em; Grand Prix France - IFBB, rêza 1em; Grand Prix Germany - IFBB, rêza 1em; Grand Prix Holland - IFBB, rêza 2em; Grand Prix Italy - IFBB, rêza 1em; Night of Champions - IFBB, rêza 1em.
1991 Arnold Classic - IFBB, rêza 11em; Ironman Pro Invitational - IFBB, rêza 9em.
1992 Arnold Classic - IFBB, rêza 2em; Grand Prix England - IFBB, rêza 4em; Grand Prix Germany - IFBB, rêza 2em; Grand Prix Holland - IFBB, rêza 1em; Grand Prix Italy - IFBB, rêza 1em; Pittsburgh Pro Invitational - IFBB, rêza 7em; Mr, Olympia - IFBB, rêza 5em.

Girêdanên derve 

 Mihemed Benazîza www.musclememory.com
 Wêneyên Mohammed Benaziza

Çavkanî 

Mirin 1992
Jidayikbûn 1959
Leşciwan
Le Bô

Le Bô, komuneke li departmena Calvados a herêma îdarî ya Normandîyê ye ku herêmeke bakurê rojavayê Fransayê ye.

Binêre
Komunên departmena Calvadosê

Çavkanî

Girêdanên derve 

Komunên Calvadosê
La Boissière, Calvados

La Boissière, komuneke li departmena Calvados a herêma îdarî ya Normandîyê ye ku herêmeke bakurê rojavayê Fransayê ye.

Binêre
Komunên departmena Calvadosê

Çavkanî

Girêdanên derve 

Komunên Calvadosê
Bonnebosq

Bonnebosq, komuneke li departmena Calvados a herêma îdarî ya Normandîyê ye ku herêmeke bakurê rojavayê Fransayê ye.

Binêre
Komunên departmena Calvadosê

Çavkanî

Girêdanên derve 

Komunên Calvadosê
Bonnemaison

Bonnemaison, komuneke li departmena Calvados a herêma îdarî ya Normandîyê ye ku herêmeke bakurê rojavayê Fransayê ye.

Binêre
Komunên departmena Calvadosê

Çavkanî

Girêdanên derve 

Komunên Calvadosê
Bonneville-la-Louvet

Bonneville-la-Louvet, komuneke li departmena Calvados a herêma îdarî ya Normandîyê ye ku herêmeke bakurê rojavayê Fransayê ye.

Binêre
Komunên departmena Calvadosê

Çavkanî

Girêdanên derve 

Komunên Calvadosê
Bonneville-sur-Touques

Bonneville-sur-Touques, komuneke li departmena Calvados a herêma îdarî ya Normandîyê ye ku herêmeke bakurê rojavayê Fransayê ye.

Binêre
Komunên departmena Calvadosê

Çavkanî

Girêdanên derve 

Komunên Calvadosê
Bonnœil

Bonnœil, komuneke li departmena Calvados a herêma îdarî ya Normandîyê ye ku herêmeke bakurê rojavayê Fransayê ye.

Binêre
Komunên departmena Calvadosê

Çavkanî

Girêdanên derve 

Komunên Calvadosê
Bons-Tassilly

Bons-Tassilly, komuneke li departmena Calvados a herêma îdarî ya Normandîyê ye ku herêmeke bakurê rojavayê Fransayê ye.

Binêre
Komunên departmena Calvadosê

Çavkanî

Girêdanên derve 

Komunên Calvadosê
Bougy

Bougy, komuneke li departmena Calvados a herêma îdarî ya Normandîyê ye ku herêmeke bakurê rojavayê Fransayê ye.

Binêre
Komunên departmena Calvadosê

Çavkanî

Girêdanên derve 

Komunên Calvadosê
Boulon

Boulon, komuneke li departmena Calvados a herêma îdarî ya Normandîyê ye ku herêmeke bakurê rojavayê Fransayê ye.

Binêre
Komunên departmena Calvadosê

Çavkanî

Girêdanên derve 

Komunên Calvadosê
Bourgeauville

Bourgeauville, komuneke li departmena Calvados a herêma îdarî ya Normandîyê ye ku herêmeke bakurê rojavayê Fransayê ye.

Binêre
Komunên departmena Calvadosê

Çavkanî

Girêdanên derve 

Komunên Calvadosê
Bourguébus

Bourguébus, komuneke li departmena Calvados a herêma îdarî ya Normandîyê ye ku herêmeke bakurê rojavayê Fransayê ye.

Binêre
Komunên departmena Calvadosê

Çavkanî

Girêdanên derve 

Komunên Calvadosê
Branville

Branville, komuneke li departmena Calvados a herêma îdarî ya Normandîyê ye ku herêmeke bakurê rojavayê Fransayê ye.

Binêre
Komunên departmena Calvadosê

Çavkanî

Girêdanên derve 

Komunên Calvadosê
Brémoy

Brémoy, komuneke li departmena Calvados a herêma îdarî ya Normandîyê ye ku herêmeke bakurê rojavayê Fransayê ye.

Binêre
Komunên departmena Calvadosê

Çavkanî

Girêdanên derve 

Komunên Calvadosê
Bretteville-le-Rabet

Bretteville-le-Rabet, komuneke li departmena Calvados a herêma îdarî ya Normandîyê ye ku herêmeke bakurê rojavayê Fransayê ye.

Binêre
Komunên departmena Calvadosê

Çavkanî

Girêdanên derve 

Komunên Calvadosê
Bretteville-sur-Laize

Bretteville-sur-Laize, komuneke li departmena Calvados a herêma îdarî ya Normandîyê ye ku herêmeke bakurê rojavayê Fransayê ye.

Binêre
Komunên departmena Calvadosê

Çavkanî

Girêdanên derve 

Komunên Calvadosê
Bretteville-sur-Odon

Bretteville-sur-Odon, komuneke li departmena Calvados a herêma îdarî ya Normandîyê ye ku herêmeke bakurê rojavayê Fransayê ye.

Binêre
Komunên departmena Calvadosê

Çavkanî

Girêdanên derve 

Komunên Calvadosê
Le Breuil-en-Auge

Le Breuil-en-Auge, komuneke li departmena Calvados a herêma îdarî ya Normandîyê ye ku herêmeke bakurê rojavayê Fransayê ye.

Binêre
Komunên departmena Calvadosê

Çavkanî

Girêdanên derve 

Komunên Calvadosê
Le Breuil-en-Bessin

Le Breuil-en-Bessin, komuneke li departmena Calvados a herêma îdarî ya Normandîyê ye ku herêmeke bakurê rojavayê Fransayê ye.

Binêre
Komunên departmena Calvadosê

Çavkanî

Girêdanên derve 

Komunên Calvadosê
Le Brévedent

Le Brévedent, komuneke li departmena Calvados a herêma îdarî ya Normandîyê ye ku herêmeke bakurê rojavayê Fransayê ye.

Binêre
Komunên departmena Calvadosê

Çavkanî

Girêdanên derve 

Komunên Calvadosê
Bréville-les-Monts

Bréville-les-Monts, komuneke li departmena Calvados a herêma îdarî ya Normandîyê ye ku herêmeke bakurê rojavayê Fransayê ye.

Binêre
Komunên departmena Calvadosê

Çavkanî

Girêdanên derve 

Komunên Calvadosê