nazimali/kurdish-wikipedia-articles huggingface dataset:
Muqteda sedir

Muqteda Sedir (بە عەرەبی: مقتدى الصدر‎؛ ji dayikbûn 4î aba sala 1974) Politikivan û serokekê şîhî yê îraqî ye. Herwesa serokê bizava sedir e. di sala 2018an de wan piraniya kursiyên perlemantoya îraqê bi dest xistin.

Çavkanî 

Jidayikbûn 1974
Mirovên zindî
Mohammad Sadir

Mihemed kurê Mihemed Sadiq kurê Mihemed Mehdî kurê Îsmaîl el-Sadr (z. 23'ê adarê 1943 li Kazimiye – m. 19'ê reşemiyê 1999 li Necef) mele û melayekî navdar ê şîe yê Iraqê bû ku li dema xwe li dijî rejîma Baas û Saddam Huseyîn şer dikirin.

Çavkanî 

Mirin 1999
Jidayikbûn 1943
A. P. J. Abdul Kalam

Avul Pakir Jainulabdeen Abdul Kalam (  ; 15e Çirî 1931 – 27 Tîrmeh 2015e) zanyarek esmanî û dewletparêzek hindî bû ku ji sala 2002a heta sala 2007an wekî 11emîn Serokê Hindistanê kar kiriye. Avul Pakir Jainulabdeen Abdul Kalam, li Rameswaram, Tamil Nadu ji dayik bûye û li wir mezin bûye.

Herwesa wî di bwarê fîzîk û endezyariya esmanî xwendiye.  Bi vî awayî ew ji ber xebata xwe ya li ser pêşxistina teknolojiya moşekên balîstîk û teknolojiya wesayîtên avêtinê wekî Mirovê Muşekê yê Hindistanê hate nas kirin.    Wî her wiha di ceribandinên nukleerî yên Pokhran-II yên Hindistanê de di sala 1998-an de rolek rêxistinî, teknîkî û siyasî ya bingehîn lîst bû, ya ku yekem ji ceribandina nukleerî ya orîjînal ji hêla Hindistanê ve ya di sala 1974-an de.

Xelat

Binêre jî 

 Hilbijartina serokatiya Hindistanê 2002
 Lîsteya serokên Hindistanê
 Pokhran-II
 Hindistanê herî mezin

Çavkanî 

 Peyvnot

 Citations
Mirin 2015
Jidayikbûn 1931
Disco Dancer (fîlm)

Disco Dancer filmeke dansê ya hindî ye ku di sala 1982an de ji hêla Rahi Masoom Raza ve hate nivîsandin. Derhêneriya fîlmê Babbar Subhash bû. Di filmê de Mithun Chakraborty û Kim bi rolên sereke dileyizin, Digel Om Puri, Herwesa Gita Siddharth û Karan Razdan jî di rolên piştevaniyê werdigirin.

Fîlm li ser çîroka hunermendekî ciwan ê ku di kolanan Mumbaîyê jiyan dike, hatiye çêkirin. Fîlm bi stranên xwe yên di filmên Bollywoodê yên ji hêla Bappi Lahiri û ji hêla Anjaan û Faruk Kaiser ve hatî nivîsandin tê nasikirin û stranên bi navudeng ya "Jimmy Jimmy Jimmy Aaja"  ji hêla Parvati Khan ve hatî ye, "I am a Disco Dancer" ku ji hêla Vijay Benedict ve hatî strandin, "Yaad Aa Raha Hai" ku ji hêla Bappi Lahiri ve hatî strandin û "Goro Ki Na Kaalo Ki" ku ji hêla Suresh Wadkar ve hatiye çêkirin.

Fîlm li seranserê cîhanê serkeftî bû, bi populerbûna xwe li Asya, Yekîtiya Sovyetê, Ewropaya Rojhilat, Rojhilata Navîn, Tirkiye û Afrîkayê belav bû. Di heman demê de Disco Dancer di heman demê de duyemîn fîlma herî zêde li Yekîtiya Sovyetê û fîlma biyanî ya herî bi dahat bû. Disco Dancer Mithun wekî navek malbatî li seranserê Asyaya Başûr û Yekîtiya Sovyetê û gelek welatên Afrîkayê damezrand ku Jimmy ji bo Mithun Chakraborty navek populertir bûye. Albuma dengbêjê jî serketî bû, li Hindistanê bû Platinum û li Chinaînê Xelata Zêrîn wergirt. Ji bo enflasyonê verast kirin, ew hîn jî yek ji fîlimên Hindî yên herî bi dahata û herdemî tê hesibandin.

Çavkanî

Girêdanên derve 

Fîlmên Hindistanê
Fîlmên 1982an
Kurdên Nasyonalîst

Kurdên Nasyonalîst, rêxistinek ku di sala 2020 an de li ser medyaya civakî ji hêla komek ciwan ve hate damezrandin, saziyek rastgirê Kurdî ye. Ev sazî kû ji alîyê komek ciwanên Kurd ên xwedî bîr û bîrdoziyên cuda ve hatîye avakirin, ji bo zêdekirina hişmendîya neteweyî di nav Kurdan de li ser medyaya civakî û li qadan dixebite.  Li çar parçeyên Kurdistanê zêdetir li Bakûr û Başûr û li dîasporayê endamên wê hene.

Çavkanî
Lîsteya partiyên siyasî yên Swêdê

Vaye lîsteya partiyên siyasî yên Swêdê ye.

Partiyên parlamenê

Partiyên bi nûnertiya fermî

Partiyên biçûk bê nûnertiya fermî li Riksdagê
 Alternatîv ji bo Swêdê (Alternativ för Sverige, ji 2017 ta niha)
 Demokratên Rasterê (Direktdemokaterna, ji 2014 ta niha)
 Partiya Heywanan (Djurens parti, ji 2014 ta niha)
 Partiya Nirxên Xiristiyan (Kristna Värdepartiet, ji 2014 ta niha)
 Hevbendiya Welatiyan (Medborgerlig Samling, ji 2014 ta niha)
 Partiya Lîberal a Klasîk (Klassiskt Liberala Partiet, ji 2004 ta niha)
 Partiya Komunîst (Kommunistiska Partiet, ji 1970 ta niha)
 Partiya Komunîst a Swêdê (Sveriges Kommunistiska Parti, ji 1995 ta niha)
 Partiya Karkerên Ewropayê (Europeiska Arbetarpartiet, ji 1974 ta niha)
 Înîsiyatîva Femînîst (Feministiskt Initiativ, ji 2005 ta niha) - navbera 2014–2019an de li Parlamena Ewropayê hate temsîlkirin.
 Partiya Lênêrîna Tenduristiyê (Sjukvårdspartiet, ji 2005 ta niha)
 Partiya Gundî ya Serbixwe (Landsbygdspartiet oberoende, ji 2010 ta niha)
 Tevgera Berxwedana Bakur (Nordiska Motståndsrörelsen, ji 1997 ta niha)
 Partiya Korsanî (Piratpartiet, ji 2006 ta niha) - navbera 2009–2014an de li Parlamena Ewropayê hate temsîlkirin.
 Partiya Xala Zivirandinê (Partiya vändpunkt, ji 2019 ta niha)
 Yekîtî (Enhet, ji 1990 ta niha)
 Volt Swêd (Volt Sverige, ji 2018 ta niha)

Çavkanî 

Lîste
Swêd
Partiyên siyasî yên Swêdê
Sera Kutlubey

Sera Kutlubey, lîstikvaneke ciwan a tirk e.

Biyografî
Sera Kutlubey di 24ê Cotmeha 1997an de li Enqere hatiye dinyayê. Xwendina xwe li beşa Şanoyê ya Zanîngeha Haliç qedand. Wî di sala 2016an de yekem ezmûna xwe ya lîstikvaniyê di rêzefîlma Kehribar de hebû û dûv re di rêzefîlma TV ya Babam ve Ailesi de rolek girt. Wê di rêzefîlma İsimsizler de karaktera Seherê lîst. Di rêzefîlma Zalim Istanbulê de bi karakterê Cemre re gelek deng veda. Niha ew karaktera Damla di rêzefîlma Iyilik de dilîze.

Fîlmnîgarî

Çavkanî

Girêdanên derve 
 Sera Kutlubey Official Twitter Profile
 Sera Kutlubey Official Instagram Profile
 

Aktrîsên tirk
Vince McMahon

Vincent Kennedy McMahon (  ; jidayîkbûn 24ê Tebaxê, 1945) xwedan medyaya Amerîkî ye, pêşvebir, rêvebir, û performerkerê pîşeyî yê teqawîtbûyî ye. Ji 1982-an heya 2022-an, wek serok û berpirsiyarê kargêriyê (CEO) ya WWE e, pargîdaniya herî mezin a Sprê ya cîhanê ye, Ew jî damezrîner û xwediyê Alpha Entertainment e.

McMahon dest bi gelek serpêhatiyên têkildarî WWE kiriye. Di sala 2014-an de, wî Tora WWE-yê, karûbarek vîdyoyek abonetiyê ya li ser-daxwaza serhêl da destpêkir. McMahon di heman demê de xwedan pargîdaniyên din ên multimedia yên WWE û dibistanek werzîşê ya profesyonel e . Ji derveyî têkoşînê, McMahon bi hev re xwediyê XFL, lîga futbolê, du caran; her du dubarekirin piştî yek demsalê, ya duyemîn jî ji ber pandemiya COVID-19 qelibî . Wî di heman demê de serokatiya Federasyona Bodybuilding a Cîhanî ya demkurt kir û xwediyê marqeya cilan Tapout e.

Ji sala 1997-an pê ve, McMahon fêlbaziya birêz McMahon pejirand, ku di,lîze zalimekî hêrsker, hov, hovane, yê ku li ser domandina kontrola pargîdaniya xwe dilgiran bû, bi gotik "!!dem.

 McMahon di 17ê Hezîrana 2022-an de wekî CEO û serokê WWE îstifa kir ku li benda encamdana lêpirsînek navxweyî ye û keça wî Stephanie McMahon şûna wî girt. .   Di 22ê Tîrmeha 2022-an de, McMahon teqawidbûna xwe ji WWE ragihand.

Çavkanî 
Mirovên zindî
Isabel Allende

Isabel Angélica Allende Llona (   ; li Lîma, 2'ê gelawêjê 1942) nivîskarekî Şîlî   ye. Allende, ku di berhemên wê de  romanên wekî Mala Ruhanan ( La casa de los espíritus, 1982) û Bajarê Cinawiran ( La ciudad de las bestias, 2002) tê Nasikirin. ew bazirganî serkeftî bû. Allende wekî "nivîskara herî baş ya zimanê spanî di cîhanê de tê xweyakirin."  Di 2004 de, Allende di Akademiya Huner û Wêjeyê ya Amerîka de hate destnîşankirin,  û di 2010 de, wê Xelata Wêjeya Neteweyî ya Şîlî wergirt .  Serok Barack Obama sala 2014'an Madalyaya Azadiyê ya Serokatiyê da wê . 

Romanên Allende bi gelemperî li ser serpêhatiya wê ya kesane û bûyerên dîrokî ne.  Wê ji bo hînkirina edebiyatê li gelek zanîngehên Dewletên Yekbûyî ders daye û gerandiye. ku ji 1989-an vir ve li California dijî, yekem bi mêrê xwe yê Amerîkî (ku ew niha jê veqetiyaye).

Çavkanî 
Femînîstên şîlîyî
Mirovên zindî
Lîsteya bendavên Herêma Kurdistanê û Iraqê

Eve lîsteya bendav û embarên Herêma Kurdistanê û Iraqê.

Bendavên li tejaneya Firatê 
 Bendava Duban
 Bendava Felucê
 Bendava Hedîsê
 Bendava Hindiyê
 Bendava Remadî
 Bendava Werrarê
 Sê bendavên Wadî Hewran (bendava Huseyniyê, bendava Rutbê û bendava Hewran)

Bendavên li tejaneya Dîcleyê 
 Bendava Ezeym, li ser çemê Ezeym
 Bendava Badûş (hê ne avakirî ye), li ser Dîcle
 Bendava Bastora (tê avakirin), li ser çemê Bastora
 Bendava Bawanur (tê avakirin), li ser çemê Diyala
 Bendava Beduhe, li ser çemê Beduhe
 Bendava Bexme (hê ne avakirî ye), li ser Zêyê Mezin
 Bendava Derbendîxan, li ser çemê Diyala
 Bendava Dêrelûkê (tê avakirin), li ser Zêyê Mezin
 Bendava Dibis, li ser Zêyê Biçûk
 Diyala Weyr, li ser çemê Diyala
 Bendava Dukan, li ser Zêyê Biçûk, Gola Dukan çêdike
 Bendava Duhokê, li ser Çemê Duhokê
 Bendava Hemrînê, li ser çemê Diyala, gola Hemrînê çêdike
 Bendava Kut, li ser Dîcle
 Bendava Mûsilê, li ser Dîcle
 Bendava Samarrayê, li ser Dîcle

Bendavên li rûbarên ku dikevin nav tejaneyên Firat û Dîclê de  
 Bendava Badaa, li ser Şetulhey (Shatt al-Hayy)
 Bendava Xerraf, li ser Şetulhey
 Bendavên din ên Xerraf, li ser Şetulhey
 Şellale Weyr, kanalek e ku ava gola Sersar (Thathar) bi ava Dîclê ve girê dide
 Bendava Sersar, ji bo herikîna avê ji gola Sersar
 Bendava Kanala Sersar, herikîna ava gola Sersar bi rûbarên Firat an Dîclê ve girê dide

Çavkanî 

Lîste
Bendav
Bendavên Iraqê
Aborînasî

Aborînasî zanista civakî ye ku li ser çalakiya aborî dikolîne: mirov çawa tercîh dikin ku tiştê ku dixwazin bistînin. Ew wekî "lêkolîna nadirbûn û tercîhan" jî tê pênasekirin û di eslê xwe de li ser tercîhên ku mirov dikin e. Herwiha di aboriyekê de çi têsîrê li hilberîn, belavkirin û xerckirina mal û xizmetan dike dikolîne.

Mijarên têkildar 
 Aborî

Çavkanî 

 
Teoriyên aborînasiyê
Lîkya

Li rojavayê Anatoliyayê herêmek kevnar. Herem neha navbera bajarên Antalya û Muxlayê dimîne.
Lîsteya bendavên Porto Rîkoyê

Eve lîsteya bendavên Porto Rîkoyê.

Bendavên Porto Rîkoyê 

 Gola Lago Caonillas, Utuado, Puerto Rico Electric Power Authority (PREPA)
 Gola Carite, Guayama, PREPA
 Bendava Carraízo û Lago Loíza, Trujillo Alto, Puerto Rico Aqueducts û Sewers Authority (PRASA)
 Gola bendavê Cerrillos, Ponce, United States Army Corps of Engineers
 Gola Lago de Cidra, Cidra, PRASA
 Bendava Coamo, di navbera Coamo û Santa Isabel de, PREPA
 Gola Dos Bocas, li herêmên Arecibo û Utuado, PREPA
 Gola Guajataca, li herêmên San Sebastián, Quebradillas û Isabela, PREPA
 Gola Lago Guayabal, Juana Díaz, PREPA
 Gola Lago el Guineo (Rio Toro Negro), Villalba, PREPA
 Garzas, Peñuelas, PREPA 
 Gola Lago La Plata, Toa Alta, PRASA
 Bendava Patillas, Patillas, PREPA
 Bendava Portugués, Ponce, USACE
 Projeya Rio Blanco, Naguabo, PREPA
 Bendava El Salto 1 û bendava El Salto 2, Comerío
 Gola Lago Toa Vaca, Villalba, PRASA
 Projeya Yauco, Yauco, PREPA

Galeriya wêneyan

Çavkanî 

Bendav
Bendavên Porto Rîkoyê
Lîste
Lîsteya çiyayên Swêdê

Eve lîsteya çiyayên herî bilind ên Swêdê.

12 lûtkeyên herî bilind (zêdeyî 2000 metreyî) 
Li Swêdê 12 lûtkeyên çiya hene ku bilindbûna wan bêhtirî 2000 metreyî ye.

Lûtkeyên herî bilind li gorî parêzgehên dîrokî yên Swêdê

Çavkanî 

Lîste
Çiya
Çiyayên Swêdê
Swêd
Lîsteya çiyayên Ketelonyayê

Eve lîsteya çiyayên Ketelonyayê.

Ferhengoka ketelanî-kurdî 
cim: lûtke
massís: girse, masîv
muntanya: çiya
penya: zinar
puig ("pûç"): gir
turó: gir

Çavkanî 

Lîste
Çiyayên Ketelonyayê
Ketelonya
Abroscopus

Abroscopus, teyrekî biçûk ê ku ji famîleya Cettiidae ye.

Çavkanî

Girêdanên derve 

Cinsên çûkan
Acanthiza

Acanthiza, çûkeke biçûk a ku ji famîleya Acanthizidae ye.

Çavkanî

Girêdanên derve 

Cinsên çûkan
Acanthorhynchus

Acanthorhynchus, çûkeke biçûk a ku ji famîleya Meliphagidae ye.

Çavkanî

Girêdanên derve 

Cinsên çûkan
Acridotheres

Acridotheres, çûkeke tropîkal a ku ji famîleya Sturnidae ye.

Çavkanî

Girêdanên derve 

Cinsên çûkan
Actenoides

Actenoides, çûkeke biçûk a ku ji famîleya  Alcedinidae ye.

Çavkanî

Girêdanên derve 

Cinsên çûkan
Fatih Portakal

Fatih Portakal, (jdb. 2ê sibatê 1967, Nazilli, Manîsa) rojnamevan û pêşkêşvanekî tirk e.

Perwerdeh 
Xwendina xwe ya seretayî li Nazeliyê û lîse jî li Lîseya Ataturk a Îzmîrê qedand . Zanîngeha Stenbolê, Fakulteya Zanistên Aborî û Îdarî qedandiye. Di sala 1994an de ji bo berdewamiya xwendina xwe û mamostetiya zimanên biyanî çû Australya .

Dema xebatê 
Fatih Portakal, piştî xwendina xwe, demekê li Australya rêveberê xwaringehek navdar bû. Di sala 1997an de vegeriya Tirkiyê û bi Armagan Topper re zewicî.

Di navbera salên 1997 û 2005an de di Star TV de wek nûçegihan xebitî. Di sala 2005’an de li ser pêşniyara rojnamevanê navdar Muhammed Alî Birand ji bo kanala D. Di Gulana 2010 de, li ser pêşniyara Irfan Djurmanji, pêşkêşvanê kanala nûçeyan a FOX, ew ji bo vê kanalê hate veguheztin.

Fatih Portingale di navbera salên 2010 û 2013'an de pêşkêşvanê Calarsat bû. Di Îlona 2013'an de ji ber ku pêşkêşvana kanalê Nazli Tolga Berninke-Meyer zewicî û çû derve, Fatih Portakal bû lengerê FOX Evening News . 

Di 43yemîn Xelatên Bilbilê Zêrîn de, Fatih Portakal xelata baştirîn lengerê nûçeyan wergirt.

Berhemên wî 

 Sessiz (2012)
 Aklımla Dalga Geçme (2016)

Çavkanî 

Mirovên zindî
Bêjerên tirk
Jidayikbûn 1967
Muradan

Muradan, (bi tirkî: Dilektaşı ) yew dewa Dara Hênî ya. Serra 1750î de awan bîya. Cîranê na dewe başûrî de dewa Vazenan, rojhîlatî de dewa Sêfan, vakurî de dewa Şemsan, rojawanî de dewa Cansûrî est ê.
Şeqbûn

Şeqbûn (bi înglîzî: cleavage), li pêy pîtînê dabeşbûna xaneyên pêşembriyoyî.

Pîtîn di coga hêkê de rû dide. Piştê pîtînê, zîgota mirov di nav 24 saetan de dabeş dibe û dibe embriyoya du xaneyî. Li pey pîtînê, zîgot bi rêzedabeşbûnên li pêy hev, bi lez dabeş dibe. Bi dabeşbûna mîtozî hejmara xaneyan wekî 2, 4, 8, 16, 32, 64 ... zêde dibe. Ev qonaxa dabeşbûnê ya zîgotê wekî şeqbûn tê navkirin. Şeqbûn di coga hêkê de dest pê dike, heta embriyoya bigihîje malzarokê, didome.  Di gavên şeqbûnê de qebareye zîgotê naguhere, qebareya xaneyên nû kêm dibe. Ango di her dabeşbûnek de qebareya xaneyên nû (xaneyên keç) dadikeve nîvê qebareya makexaneyê. 

Xaneyên nû yên bi şeqbûnê hatine çêkirin, wekî “blastomer” tên navkirin. Hemû blastomer ji aliyê bomaweyî (genetîkî) ve kopyayên hev in.

Şeqbûn, piştê pîtînê bi çalakiya hokara handerkirina mîtozê (bi înglîzî: mitosis promoting factor (MPF)) dest pê dike.MPF ji du binebeşan pêk tê, Sayklîna B û kînaza pêgira sayklîn. Bi çalakiya hokara handerkirina mîtozê, çerxa xaneyê ya blastomeran tenê bi du gavan didome: Qonaxa S û Qonaxa M. Ango di xaneyên pêşembriyoyî de qonaxên G1 û G2 yên çerxa xaneyê an hîç tune an jî gellek kurt e, loma dabeşbûnên şeqbûnê li gor debeşbûna mîtozî ya asayî gellek bi lez rû dide. 

Berê her dabeşbûnek, bi duhendebûnê, hejmara kromozomên blastomeran dibe du qat. Ji ber ko kromozom ji ADN û proteîna hîston pêk tê, ji bo berdewamiya şeqbûnê divê ADN were dirustkirin. Herwisa hinek proteîn û madeyên sakar jî tên berhemkirin.<ref>Balinsky, Boris Ivan. "animal development". Encyclopedia Britannica, 29 Jul. 2022, </. Accessed 8 August 2022.</ref>

Bi qasî sê roj piştê pîtînê, hejmara xaneyên embriyoyê digihîje 16 xaneyan. Ev koma xaneyên bi awayekî şidayî bi hev re girêdayî dişibe mêweya(fêkî) tûyê. Loma ji bo vê pêkhateyê navê “morula” tê bikaranîn. Di zimanê latînî de wateya morula “tûya piçûk”e.Morula ji xaneyên erk û qebareya wekhev pêk tê. Gorankariya xaneyan ji qonaxa morulayê şûnde dest pê dike. Blastomer li gor pêdiviyê, diguherin bo hemû şane û endamên laş.

Gava hejmara xaneyên bi şeqbûnê çê bûne ji sedî zêdetir dibin, êdî embriyo wekî blastula tê navkirin.  Xaneyên blastula jî, wekî blastomer tên navkirin. Xaneyên blastomer bi awayek şidî be hevre girêdayî ne. Embriyoya mirov di qonaxa blastula de wekî blastoçikildan (bi inglîzî: blastocyst) tê navkirin. Her ko blastomerên nû tên peydakirin, blastomer ber bi aliyê derve dilivin û navenda bilastoçikildanê vala dihêlin. Di vê qonaxê de embriyo dişibe gogê. Çîna xaneyên aliyê derve wekî blastoderm tê navkirin. Navenda bi şile tîjî jî blastokelên (bi înglîzî: blastocoel) tê navkirin.<ref>Balinsky, Boris Ivan. "animal development". Encyclopedia Britannica, 29 Jul. 2022, </. Accessed 8 August 2022.</ref>

Şeqbûn bi destpêka qonaxa blastoçikildanê bi dawî dibe. Hemû zîndewerên firexaneyî bi şeqbûnê geşe dibin û diperisin. Lê şêweyî şeqbûnê li zîgota her zîndewer de ne heman e.

Çavkanî 

Biyolojî
Lîsteya çiyayên Feroeyê

Eve lîsteya çiyayên ku li giravên Feroe hene.

Çavkanî 

Lîste
Giravên Feroe]]
Çiyayên Feroeyê
Şamil Paşayê Bedirxanî

"Şamil Paşayê Bedirxanî" an jî "Elî Şamil Paşa" kurê Bedirxan Beg ê herî mezin e. Di serdema Osmaniyan de şaredarê Kadıköy bû û her wisa serdarê Qişleya Selimiyeyê bû. Bi dûçûna parlamenterê Wanê İbrahim Arvas destpêka fikriyata Kurdayetî bi Şamil Paşa destpê dike. Di kuştina Ridwan Paşa de tê tometbar kirin û be bi  Trablûsê ve tê sirgûn kirin û li wir dimire.

Binêre 
 Malbata Bedirxaniyan

Çavkanî
Hestîa

Hestîa di mîtolojiya yewnanî de xwedawenda malbat û agirê ye. Keça Kronos û Rea ye. Li Yewnanistana kevnar dihate bawerkirin ku Hestîa pîrozbahiyên mal û malbatê diparêze.

Çavkanî 

Mîtolojiya yewnanî
Mêtîs

Mêtîs(yewnanî:Μῆτις) xwedawenda aqilmendî ye. Jina yekem a Zeus e. Keça Okeanos û Têtîsê ye. Diya xwedawenda Atênêyê ye.

Piştî Şerê Tîtanan da ew û Zeus zewicîn. Piştî şerê ji otorîteyê kaînatê bi temamî kete destê Zeus. Lê li gor Apollodoros Mêtîs dixwasta ku asteng bibe vê otorîteyê. Mêtîs ji Zeus ducanî bû. Zeus jî ditirsa ku ew zaroka zikê Mêtîsê da hukmê ji destê wê bistanda. Ji ber wê Mêtîsê bi temamî xwar. Ew zaroka nav zikê Mêtîsê Atênê bû, heya wextê wê hat bi zirxê xwe ji nav serê Zeus derket. Atênê nekarî otorîteyê dest bixe ji ber ku keç bû. Mêtîs ma nav Zeus her tim aqilmendî da Zeus.

Çavkanî 

Xwedawendên yewnanî
Sofî Omer

Sofî Omer yan jî bi navê jidayikbûnê Ömer Çelik, ( li Şemzînan, Colemêrg, Bakurê Kurdistanê) govendvanekî kurd e ku bi şêwaz û performansa xwe yê leyistina govendan tê naskirin.

Jînenîgarî
Sofî Omer di sala 1952an de li gundê navçeya Şemzînan a bir parêzgeha Hekariyê hatiye dinyayê û li wir jiyan dike. Ji xeynî serkêşiya govendiyê li gundê xwe karê cotkarî û ajalkariyê dike. Di daxuyaniya xwe de diyar dike ku 40 sal e di dawetan de serkêşiya govendan dike û heta niha bi sedan kesan xwestiye ku serkêşiya govendê ji wî bistîne wi vî yekê nepejirandiye, bi hêsanî serkêşiya govendan nedaye kesek din.

Sofî Omer ji xeynî Kurdistanê, ji welat û gelên cuda hezkirî yên wî hene. Herî dawî hunermendê navdar ê Kanadî Justin Bieber li ser hesabê xwe yê Înstagramê vîdeoya Sofî Omer bi heyranên xwe re parve kir. Sofî Omer di daxuyaniya xwe de, jibo parvekirina vîdeo wî yê ku Justin Bieber parvekiriye spas kir û anî ziman ku di demek nêz de, dixwaze ku bi Justin Bieber re govendê bileyze.

Çavkanî

Govendvan
Actinodura

Actinodura, celebek çûkên  biçûk e  ku ji famîleya Leiothrichidae yê ye.

Çavkanî

Girêdanên derve 

Cinsên çûkan
Çikçike

Çikçike (Actitis), celebek teyran e ku ji famîleya çikçikeyan (Scolopacidae) e.

Çavkanî

Girêdanên derve 

Cinsên çûkan
Actophilornis

Actophilornis, celebek teyran e ku ji famîleya jakanayan  (Jacanidae) ye.

Çavkanî

Girêdanên derve 

Cinsên çûkan
Aechmophorus

Aechmophorus, teyranek e ji famîleya sonebinavkan (Podicipedidae).

Çavkanî

Girêdanên derve 

Cinsên çûkan
Êtîmokê kurîdirêj

Êtîmokê kurîdirêj (Aegithalos sp.), çûkeke biçûk e ji famîleya êtîmokan (Aegithalidae).

Çavkanî

Girêdanên derve 

Cinsên çûkan
Rock Dog

Rock Dog fîlmekî anîmasyonî yê di sala 2016ê de ji aliyê Ash Brannon ve hatiye hênandin. Tê de J. K. Simmons, Luke Wilson, Eddie Izzard, Lewis Black, Kenan Thompson, Mae Whitman, Jorge Garcia, Matt Dillon û Sam Elliott xwedî rolên sereke ne.

Lîstikvanên fîlm 

 Luke Wilson bi navê Bodi
 J. K. Simmons bi navê Khampa
 Eddie Izzard bi navê Angus Scattergood
 Lewis Black bi navê Linnux
 Sam Elliott bi navê Fleetwood Yak
 Kenan Thompson bi navê Riff
 Mae Whitman bi navê Darma
 Jorge Garcia bi navê Germur
 Matt Dillon bi navê Trey
 Liza Richardson bi navê Radio DJ
 Ash Brannon bi navê Ian

Çavkanî

Girêdanên derve 

 
 
 

Fîlmên amerîkî
Anîmasyon
Fîlmên 2016an
Buda

Gautam Buda (Budayî / Buda) fîlozofek hindî ye û damezrînerê baweriya Budîzmê  ye. Buddha tê wateya Yekî Bi tevahî şiyarbûyiyê. Ew li Lumbini, Nepal (nêzîkî Hindistanê) ji dayik bûyw û li Khushinagar, Hindistan miriye. Buda kesê ku ola Budîzmê afirandiye û ji salên 563ê berî zayînê heta dora 483ê salên berî zayînê jiyaye. Budîzm an jî ola Budayî yek ji olên herî mezin ên Asyayê ye. Li cîhanê hejmara bawermendên ola budayî di navbera 500-600 milyonan de ne.

Çavkanî

Budîzm
Hindistanî
Dîn
Lada

Lada (bi rûsî: Лaдa, Lada) markeyeke rûsî ya tirombêlan e ku ji aliyê pargîdaniya AvtoVAZ ve tê çêkirin. Şirket di sala 1973an de hate damezrandin. Qerargeha şirketê li bajarê rûsî Tolyattiyê ye.

Girêdanên derve 

 Malpera Lada

Otomotîv
Aegolius

Aegolius, celebek teyre e ku ji famîleya  Strigidaeyê ye.

Çavkanî

Girêdanên derve 

Cinsên çûkan
Aegotheles

Aegotheles, celebek çûkên  biçûk e ku ji famîleya  Aegothelidaeyê ye.

Çavkanî

Girêdanên derve 

Cinsên çûkan
Aepypodius

Aepypodius, celebek teyr e ku ji famîleya  Megapodiidaeyê ye.

Çavkanî

Girêdanên derve 

Cinsên çûkan
Aerodramus

Aerodramus, celebek çûkên  biçûk e ku ji famîleya  Apodidaeyê ye.

Çavkanî

Girêdanên derve 

Cinsên çûkan
Aeronautes

Aeronautes, celebek çûkên  biçûk e ku ji famîleya  Apodiformesyê ye.

Çavkanî

Girêdanên derve 

Cinsên çûkan
Aethia

Aethia, celebek çûkên biçûk e ku ji famîleya  Alcidaeyê ye.

Çavkanî

Girêdanên derve 

Cinsên çûkan
Aethomyias

Aethomyias, celebek çûkên  biçûk e ku ji famîleya  Acanthizidaeyê ye.

Çavkanî

Girêdanên derve 

Cinsên çûkan
Aethopyga

Aethopyga, celebek çûkên biçûk e ku ji famîleya  Nectariniidaeyê ye.

Çavkanî

Girêdanên derve 

Cinsên çûkan
Serhildana Bedirxan Beg

Serhildana Bedirxan Beg li sala 1842yê destpê kir û heta sala 1846ê berdewam kir. Bi sirgûnkirina Bedirxan Beg bi dawî bû.

Rewşa giştî ya herêmê

Sedemên serhildanê

Encamên serhildanê

Binêr 
Dîroka Kurdistanê

Çavkanî
Husên Şah Muhemedî

Husên Şah Muhemedî di 2’ê Gulana 1969’an de li gundê Kemeçal ji dayîk bûye û dibistana amadeyî ya Suhrwerdî Lahîcanê di beşa wêjeyê de qedandiye.

Jînenîgarî
Husên Şah Muhemedî piştî wergirtina dîplomaya edebiyatê, çû Meşhedê û li wir bi rêvebirê galeriya Mirk Mihemed Sadeqpûr re hevdîtin pêk anî. Ji ber vê yekê, wî ragihand: Ez dixwazim bibim wênesaz.

Girêdanên derve 

 Hunera wênesaziya Husên Şah Mihemedî çawa ye?

 Malpera sereke

Çavkanî

Jidayikbûn 1969
Îranî
Mirov bijî
hunermendan
Nahiye

Nahiye ( , pirjimar  ), çiqekî dabeşkirina îdarî ya deverkî yan herêmî ye. Nahiye bi gelemperî ji hejmarek gundan dihêt dirustkirin. An hindek caran ji komeke bajêrkên biçûk biçuk dihêt dirustkirin. Şêwazê nahiye ji welatek bo welatek dinê cudahî heye. 

Li Tacîkistanê, nahiye di asta duyem dihê, lê li Sûriye, Iraq, Lubnan, Urdun û Xinjiang nahiye di asta sêyem de dihêt. Mînek bo meziniyê yekim car bajêr û paşan qaza û paşda nahiya dihêt û di dawiyê de jî gund dihêt. Lê ev yek bi temamî neya piştrastkirinê ye ji ber ku ji welatek bo welatekî dinê ferqî û cûdahî xwe heye.

Herêmên tirkîaxêv 
 Xinjiang: dabeşek parêzgehek.
 Împeratoriya Osmanî: navçe, komun, tax; dabeşkirina  (  ).

Herêmên din 
 Navçeyên Tacîkistanê : Parçeyek parêzgehekê.

Mijarên têkildar 
Parêzgeh
Qeza (navçe)
Nahiye
Bajar
Gund
Mezra (gundik)

Çavkanî 

Cureyên dabeşkirina îdarî
Agapornis

Agapornis, celebek çûkên biçûk e ku ji famîleya Agapornithinaeyê ye.

Çavkanî

Girêdanên derve 

Cinsên çûkan
Agelaioides

Agelaioides, celebek çûkên  biçûk e ku ji famîleya  Icteridaeyê ye.

Çavkanî

Girêdanên derve 

Cinsên çûkan
Agelaius

Agelaius, celebek çûkên  biçûk e ku ji famîleya  Icteridaeyê ye.

Çavkanî

Girêdanên derve 

Cinsên çûkan
Agelastes

Agelastes, celebek teyr e ku ji famîleya Numididaeyê ye.

Çavkanî

Girêdanên derve 

Cinsên çûkan
Agelasticus

Agelasticus, celebek çûkên  biçûk e ku ji famîleya  Icteridaeyê ye.

Çavkanî

Girêdanên derve 

Cinsên çûkan
Aglaeactis

Aglaeactis, celebek çûkên  biçûk e ku ji famîleya  Trochilidaeyê ye.

Çavkanî

Girêdanên derve 

Cinsên çûkan
Aglaiocercus

Aglaiocercus, celebek çûkên  biçûk e ku ji famîleya  Trochilidaeyê ye.

Çavkanî

Girêdanên derve 

Cinsên çûkan
Agriornis

Agriornis, celebek çûkên  biçûk e ku ji famîleya  Tyrannidaeyê ye.

Çavkanî

Girêdanên derve 

Cinsên çûkan
Agropsar

Agropsar, celebek çûkên  biçûk e ku ji famîleya  Sturnidaeyê ye.

Çavkanî

Girêdanên derve 

Cinsên çûkan
Ailuroedus

Ailuroedus, celebek çûkên biçûk e ku ji famîleya  Ptilonorhynchidaeyê ye.

Çavkanî

Girêdanên derve 

Cinsên çûkan
Xiaomi Mi 11

Xiaomi Mi 11 smartfonek ast bilind ya sîstemê Androidê ye ku ji hêla Kompanîya Xiaomi Inc ve hatîye derxistin. Têlefon di 8ê sibata 2021an de li seranserê cîhanê ji bo kiryaran hatiye pêşkêşkirin.

Çavkanî

Girêdanên derve
Xiaomi 11T

Xiaomi 11T û Xiaomi 11T Pro  smartfonên Android-ê ne, yên ku ji hêla Xiaomi ve hatine çêkirin. Taybetmendiya sereke ya Xiaomi 11T Pro barkirina batterya wê di demake  bilez de ye. berkirin wê 120W e.

Çavkanî

Girêdanên derve
Pixel 4

Pixel 4 û Pixel 4 XL, cotek têlefonên Androidê ne ku ji aliyê Google ve wekî beşek ji xeta hilbera Google Pixel hatine sêwirandin, pêşve xistin û hatine bazare kirin. Telefon bi hev re wekî peykerên Pixel 3 û Pixel 3 XL kar dikin.   Telefon bi fermî di 15ê cotmeha sala 2019an de li danasîna Made by Google hatin ragihandin û di 24ê fotmeha 2019an de li Dewletên Yekbûyî derketine firotinê.

Çavkanî
Xiaomi Mi 11 Ultra

Xiaomi Mi 11 Ultra smartfonek ast bilind a Androidê ye ku ji hêla Xiaomi ve hatiye pêşve xistin û di sala 2021ê de hate berdestkirin.

Çavkanî
Xiaomi Mi 1

Xiaomi Mi1, (pir caran wekî têlefonê Xiaomi tê binav kirin) ,  têlefonek bilind a Androidê ye ku ji hêla Xiaomi ve hatiye sêwirandin. Sîstema bikaranîna Qualcomm Snapdragon S3 (dualî, 1.5) bikar tîne GHz) wekî CPU-ya wê û Adreno 220 wekî GPU-ya wê.

Binêre 

 Xiaomi
 MIUI
 Berhevdana smartphones

Çavkanî
Aimophila

Aimophila, celebek çûkên  biçûk e ku ji famîleya  Passerellidaeyê ye.

Çavkanî

Girêdanên derve 

Cinsên çûkan
Aix (teyr)

Aix, celebek teyran e ku ji famîleya  Anatidaeyê ye.

Çavkanî

Girêdanên derve 

Cinsên çûkan
Werdek
Akalat

Akalat, celebek çûkên  biçûk e ku ji famîleya  Muscicapidaeyê ye.

Çavkanî

Girêdanên derve 

Cinsên çûkan
Akialoa

Akialoa, celebek çûkên  biçûk e ku ji famîleya  Fringillidaeyê ye.

Çavkanî

Girêdanên derve 

Cinsên çûkan
Alaemon

Alaemon, celebek çûkên  biçûk e ku ji famîleya  Alaudidaeyê ye.

Çavkanî

Girêdanên derve 

Cinsên çûkan
Ajitnagar

Ajitnagar gundek e,  dikeve  devare Araria   ya bajarê Bihar  li Hindistanê de.  Li gorî serjimariya Hindistanê ya 2011, nifûsa gund bi giştî 957 kes bûn. Rêjeya xwendin û nivîsandinê li gund nisbeten zêde ye û digihîje %70,92.

Çavkanî 

Koordînat li ser Wîkîdatayê ye
Amauna, Araria

Amauna gundek e, dikeve bloka Forbesganj a devar Araria li eyaleta Bihar a Hindistanê de.

Erdnîgariya Hindistanê
Bakainia

Bakainia  gundek e ku dikeve devara Ghazipur, Uttar Pradesh, Hindistanê.

Çavkanî 

Hindistan
Balua, Ghazipur

Balua - gundekî piçûk e, dikeve peravê bakurê çemê Ganges, li nêzî Birpur li devardariya Ghazipur, Uttar Prades ye.  Gund wek erdekî çandiniyê ye,  û nifûsa wan hindik in.

Çande

Perestgehên 
Li gund gelek perestgeh û mizgeft hene.

Çavkanî 

Koordînat li ser Wîkîdatayê ye
Bansbari

Bansbarî ( Nepali   ) gundek e,  dikeve devardariya Sindhupalchok li devera Bagmati ya navendî ya Nepalê de . Di serjimêriya 1991 ya Nepalê de,  nifûsa wan 4474 kes bûn. Û di gund de 827 xanî hebûn.

Çavkanî
Bardaha

Bardaha gundek e, dikeve bloka Hilauli ya devardariya Unnao, Uttar Pradesh, Hindistan de .  Di sala 2011 de, nifûsa gûnd 2,529kes bûn .

Çavkanî 

Koordînat li ser Wîkîdatayê ye
Bazidpur

Bazidpur bajarok e.  Dikeve Encûmena Yekîtiyê ya devardariya Kasur di parêzgeha Punjab a Pakistanê de.

Çavkanî 

Koordînat li ser Wîkîdatayê ye
Behari

Behari an Bihari gundek e, dikeve devardariya Muzaffarnagar, Uttar Pradesh Hindistan de. Û Di vî gundî de Seyîdên Şîa dijîn. Seyîdên Şîa yên vî gundî Zeydî ne ku ji Îranê hatine Hindistanê ye. Beharî gundekî pir kevn e. Behari li Uttar Pradesh li bakurê rojavayê Hindistanê ye.

Hindistan
Belgachhi

Belgachhi komîteyek pêşkeftina gund e li Navçeya Mahottari li Zona Janakpur ya başûrê rojhilatê Nepalê . Di  serjimêriya 1991-ê ya Nepalê de,  nifûsa gûnd 4377 kes bûn.

Çavkanî 

Koordînat li ser Wîkîdatayê ye
Xelatên Emmy

Xelatên Emmy, an Emmys, rêzek berfereh a xelatan in ji bo hêjayiya hunerî û teknîkî di televîzyona Dewletên Yekbûyî de . Emmy yek ji çar xelatên sereke yên Amerîkî ji bo hunerên performansê û şahiyê tê hesibandin - yên din Grammy (ji bo muzîkê), Oscar (Xelata Akademiyê, ji bo fîlimê), û Tony ji bo şanoyê (sahnê).  Peykera Emmy, ku jineke bi bask ku atomek girtiye nîşan dide, bi navê "immy", têgehek nefermî ji bo lûleya ortîkonê ya wêneyê ku di kamerayên televîzyonê yên destpêkê de gelemperî bû, tê nav kirin.

Çavkanî
Belwa

Belwa gundek e,  dikeve devardariya  Jodhpur a Rajasthan de. 80 km dûrî qeymeqamtiyê wirê ye.

Çavkanî 

Koordînat li ser Wîkîdatayê ye
Bokra

Bokra meclîsa sendîkayê ye li herêma paytexta Îslamabadê  ya Pakistanê .

Çavkanî
Budhi

Budhi komîteyek pêşkeftina gund e,  di devardariya  Kapilvastu li Zona Lumbini ya başûrê Nepalê . Di serjimêriya sala  1991-ê ya Nepalê de nifûsa gûnd 5871 kes bûn.

Çavkanî 

Koordînat li ser Wîkîdatayê ye
Dehti

Dehtî gundek e,  dikeve devardariya  Araria, Bihar, Hindistanê . Piraniya nifûsê ji Şêx biraderî  ne, yên din Şêxra ne û bi zaravayê Şêxra diaxivin. Piraniya kesên xwenda bi Urdu û Hindustanî jî dikarin biaxivin.

Çavkanî
Dumari

Dumari komîteyek pêşkeftina gund e,  dikeve devardariya  Siraha li Zona Sagarmatha ya başûrê rojhilatê Nepalê. Di dema serjimêriya sala 1991-ê ya Nepalê de nifûsa wan 2947 kes bûn.

Çavkanî 

Koordînat li ser Wîkîdatayê ye
Girdə

Girdə gundekê devardariya Agsu ya Azerbaycanê ye. Gundê girêdayî şaredariya Gurcuvanê ye.

Çavkanî
Gopipur

Gopipur gundekê devardariya  Suriyawan bloka Sant Ravidas Nagar li eyaleta Uttar Pradesh a Hindistanê de.

Çavkanî
Gunwanti, Bihar

Gunwanti gundekî Hindistanê ye ku dikeve herêma Araria, Biharê.

Çavkanî 

Hindistan
Xiaomi Mi 10

Xiaomi Mi 10 û Xiaomi Mi 10 Pro smartfonên Androidê ne ku ji hêla Xiaomi Inc.   ve di 13ê aibata 2020an de hatine hilberandin.

Çavkanî

Girêdanên Derveyî 
 
 

Smartfon
Xiaomi
Xiaomi Mi 10T

Xiaomi Mi 10T , Xiaomi Mi 10T Lite û Xiaomi Mi 10T Pro smartfonên bingeh-Android in ku ji hêla Xiaomi Inc. ve hatine pêşve xistin û di 30ê Îlona 2020an de hatine ragihandin, di heman demê de Xiaomi Mi 10i (li Chinaînê wekî Redmi Note 9 Pro 5G tê firotin) ku li ser bingeha Mi 10T Lite lê bi kamerayek 108 MP ve hatiye çêkirin, hate ragihandin.

Çavkanî
Redmi 10

Redmi 10 têlefonek Android-ê ne, yên ku wekî beşek ji koma wan rêzikên smartphone-ên Redmi, jê hêla Xiaomi Inc. di 18ê Tebaxa 2021ê de hatine çêkirin.  

Redmi 10 jî hin guhertoyên xwe hene:

 Redmi 10 Prime guhertoya Hindî ya Redmi 10 bi battiryeka mezintir e. 
 Redmi Note 11 4G guhertoya çînî ya Redmi 10 bêyî kamera kûrahiyê ye.
 Redmi 10 2022 li şûna tabloya SIM-ê ya bêkêmasî ya ku di Redmi 10-ê de ye, xwedan trayek Dual SIM -ya hybrid e.
 Redmi 10 Prime 2022 guhertoya Hindî ya Redmi 10 2022 bi battera mezintir e.

Çavkanî
Xiaomi Mi 9

Xiaomi Mi 9 smartfoneke Androidê ye, Ew  ji hêla Xiaomi Inc. ve hate çêkirin û di sibata 2019an de hate pêşkêşkirin.

Çavkanî 

Smartfon
Xiaomi
Xiaomi Mi 8

Xiaomi Mi 8  smartfoneke Androidê ye, ya ku ji hêla Xiaomi Inc ve tê çêkirin.

Nermalava wê 
Ew li ser Android 10ê kar dikir, bi çermê Xiaomi MIUI 11a xwerû ya ku bi MIUI 12ê ve tête nû ve kirin.

Çavkanî 

Smartfon
Xiaomi
Kelkit

Kelkit an jî Kêlkît qezayeke Gumuşxaneyê ye.

Rûber 1.925 km², gelhe 47 891 (2020) ye. Li Bakurê Kurdistanê ye, bi parêzgeha Erzinganê ve cîran e.

Çavkanî
Katie Melua

Pages using infobox musical artist with associated acts

Ketevan " Katie " Melua (  ;  Georgian  , IPA: [kʰɛtʰɛvɑn mɛluɑ] ;  16'ê rezbera 1984'an hatiye dinê) stranbêjeka Curcî - Brîtanî ye. Ew di heşt saliya xwe de çû Birêtanya Yekbûyî – pêşî li Belfastê, û piştre jî di sala 1999-an de çû Londonê.  .  Wê di sala 2003-an de dest bi muzîkê kir, û di nav sê salan de bû hunermenda jin a welatê birêtaniya Yekbûyî  û her weha yekeke ji hunermendên jin a Ewropî ya herî pir berhamên wê dihatin firotanê.

Jiyana kesane 

Di Çile 2012 de, Melua tevlêbûna xwe bi pêşbaz û muzîkjenê World Superbike James Toseland re piştrast kir.  Zewac di 1-ê îlona 2012-an de li Konservatûara Nash li Baxçeyên Botanîkî yên Royal li Kew, başûrê rojavayê Londonin ew zewicîn.  Hevpeyvînek sala 2020-an bi ajansa nûçeyan a swêdî ya neteweyî TT re eşkere kir ku ew ji hev veqetiyan e.  "

Çavkanî 
Mirovên zindî
Jidayikbûn 1984
Samsung Galaxy S8

Samsung Galaxy S8 û Samsung Galaxy S8+ smartfon aê Android-ê e, ku ji hêla Samsung Electronics ve wekî nifşa heştemîn a rêzikên Samsung Galaxy S hatbûye çêkirin . S8 û S8+ di 29-ê Adara 2017-an de hatin eşkere kirin. Samsung Galaxy S8 Active di 8-ê Tebaxa 2017-an de hate ragihandin.

Çavkanî
Samsung Galaxy S7

Samsung Galaxy S7, Samsung Galaxy S7 Edge û Samsung Galaxy S7 Active smartfonên Android -ê ne,  ku ji hêla Samsung Electronics ve dihatin çêkirin,  û firotin. Rêzeya S7 wekî cihgira Galaxy S6, S6 Edge, S6 Edge+ û S6 Active bû ku yên ku di 2015-an de hatî çêkirin.    .

Specifications

Hardware

Çavkanî
Samsung Galaxy S6

Samsung Galaxy S6 rêzek têlefonên Android -ê ye ku ji hêla Samsung Electronics ve hatî çêkirin, berdan û firotin. Serkeftina Samsung Galaxy S5, S6 ne wekî modelek yekane hate berçavkirin, lê di şûna wê de di du guhertoyên ku bi hev re hatine eşkere kirin û firotin - Galaxy S6 û Galaxy S6 Edge - bi ya paşîn re di serî de bi hebûna dîmenderek ku li kêlekên pêvekirî hatî cûda cûda kirin. amûrê. S6 û S6 Edge di 1ê Adar, 2015-an de, di dema bûyera çapameniyê ya Samsung Unpacked de li MWC Barcelona, hatin eşkere kirin, û di 10ê Avrêl, 2015-an de serbest hatin berdan, ku di rêzikên Galaxy S de qursek dijber-kêrhatî û modayê destnîşan dike.

Çavkanî
Samsung Galaxy S

Samsung Galaxy S smartphone -ya Android -ê ya ku  ji hêla Samsung Electronics ve hatî çêkirin ; ew yekem smartphone ya series Samsung Galaxy S bû..  Di Adara 2010'an de ji çapemeniyê re hat rûnîşakirin û di Hezîrana 2010'an de ji bo firotanê derket. Ji ber kêmbûna dîmenderên Super AMOLED, Samsung-ê cîgirê cîhaza bi navê S scLCD an SL derxist û hilberîna modela orjînal I9000 rawestand.

çavkanî
Samsung Galaxy S II

Samsung Galaxy S II smartphone -ya Android -ê ya bi ekran-çalak e, bi formata slate -ê ye ku ji hêla Samsung Electronics ve hatî çêkirin , pêşxistin û firotanê, wekî smartphone duyemîn a rêzikên Samsung Galaxy S., Samsung Galaxy S. S II bi Android 2.3 "Gingerbread" re kardikri.bi nûvekirinên Android 4.1.2 "Jelly Bean" hate destpêkirin.

Çavkanî
Samsung Galaxy S III

Samsung Galaxy S III (an Galaxy S3 ) smartfonek Android-ê ye ku ji hêla Samsung Electronics ve hatî çêkirin , pêşxistin û firotin . Di sala 2012-an de hate destpêkirin, bi tevahî zêdetirî 80 mîlyonan ji wan hatbûne firotin.  Ew sêyem smartphone bû,  ya di series Samsung Galaxy S de .

Çavkanî
Samsung Galaxy S4

Samsung Galaxy S4 smartfonek Android-ê ye ku ji hêla Samsung Electronics ve hatî çêkirin.  Û wekî smartfona çaremîn a series Samsung Galaxy S hatî hilberandin û yekem car di 14ê Adarê, 2013-an de, li Samsung Mobile Unpacked li New York City bi gelemperî hate pêşandan.

Çavkanî
Samsung Galaxy S5

Samsung Galaxy S5 têlefonek Android -ê ye, ku ji hêla Samsung Electronics ve hatî çêkirin. wekî beşek ji rêzikên Samsung Galaxy S ve hatî eşkere kirin, hilberandin, û firotin. Di 24 Sibat 2014 de li Kongreya Cîhanî ya Mobîl li Barcelona, Spanya hate eşkere kirin, di 11 Avrêl 2014 de li 150 welatan wekî cîgirê tavilê Galaxy S4 hat eşkerekirin

Çavkanî
Strabon

Strabon (; 64 an 63 b.z. - nêz. 24 p.z.) dîroknas, erdnas û fîlozofek yewnan e. Di dema xwe de bi lêkolînan ser koç kirina cihên tê nasîn û lêkolina ser kêjan gelan li kû de cîwar bûn re navdar bû. Diremînin ku bi Arîstokratên Roma re eqrebatî heye. Li îro kura yê malbatekî dewlemend de li parêzgeha Amasya ji dayik bû. Ew di cihanê de yekemê coxrafyavanê tê hesibandin.

Ew bi pirtûka xwe ya erdnîgarî yê li ser Cîhana Kevnar tê nasîn.

Li Amasyayê de ji dayik bûye û li Amasyayê de miriye. Wî li ser yewnaniya klasîk xwend. Beriya zayînê di sala 44an de çûye Romayê ji bo xwendina xwe berdewam bike. Heta sala 31 b.z. li Romayê de ma. Di sala 29an b.z. de li Yewnanîstanê de geriya. Wî di sala 28an b.z. de çû Misrê. Ew li piraniya Împaratoriya Romayê geriyaye. Ew demekê dirêj li Roma û Îskenderiyeyê de maye.

Ew pirtûk heta ji hilweşîna Korînth û Kartacayê (146 BZ) heta dema mirina Qeyser an Şerê Actium vedigere . Bi tenê 19 parçe heta roja me ya îro mane. Piraniya 17 cildên wî yên Geographumena an jî Geographika (Erdnîgarî) heta roja me sax mane. Nivîskar wê berhemê ji bo gelên çandî yên cîhana yewnanî û romayî nivîsandiye. 

Strabon di dema kevnar de erdnasek e ku yekem ravekirina têkiliya sedem-encamê ya volkanîzmê çêkiriye.

Çavkanî
Alauda

Alauda, celebek çûkên  biçûk e ku ji famîleya  Alaudidaeyê ye.

Çavkanî

Girêdanên derve 

Cinsên çûkan
Alaudala

Alaudala, celebek çûkên  biçûk e ku ji famîleya  Alaudidaeyê ye.

Çavkanî

Girêdanên derve 

Cinsên çûkan
Alca (teyr)

Alca, celebek teyran e ku ji famîleya  Alcidaeyê ye.

Çavkanî

Girêdanên derve 

Cinsên çûkan
Alcedo

Alcedo, celebek çûkên  biçûk e ku ji famîleya  Alcedinidaeyê ye.

Çavkanî

Girêdanên derve 

Cinsên çûkan
Alcippe

Alcippe, celebek çûkên  biçûk e ku ji famîleya  Sylvioideayê ye.

Çavkanî

Girêdanên derve 

Cinsên çûkan
Alcurus

Alcurus, celebek çûkên  biçûk e ku ji famîleya  Pycnonotidaeyê ye.

Çavkanî

Girêdanên derve 

Cinsên çûkan
Alectroenas

Alectroenas, celebek teyran e ku ji famîleya  Columbidaeyê ye.

Çavkanî

Girêdanên derve 

Cinsên çûkan
Alectrurus

Alectrurus, celebek çûkên  biçûk e ku ji famîleya  Tyrannidaeyê ye.

Çavkanî

Girêdanên derve 

Cinsên çûkan
Alethe

Alethe, celebek çûkên  biçûk e ku ji famîleya  Turdidaeyê ye.

Çavkanî

Girêdanên derve 

Cinsên çûkan
Tûrikê zerikê

Tûrikê zerikê (bi înglîzî: yolk sac) yek ji çar perdeyên derveyî embriyoyê ye.

Perdeya zerikê ji çîna hîpoblast çê dibe û bi şêweyî tûrik e, loma wekî tûrikê zerikê tê navkirin. Ji perdeyên embriyoyê, pêşîn tûrikê zerikê, paşê perdeyên din tê çêkirin. 

Tûrikê zerikê xişok, balînde û hin memikdaran ji bo xwedikirina embriyoyê zerik embar dike. Wekî mînak zerika hêka mirîşkê di nav tûrikê zerikê de cîh digire. Geşebûn û peresîna embriyo û korpeleya mirov di malzaroka dayikê de çê dibe. Xurek û madeyên pêwîst ji xwîna dayikê tê dabînkirin, loma di tûrikê zerikê embriyoya mirov de zerik nayê embar kirin. 

Tûrikê zerikê ji xaneyên trofoblast xurek dimijînin û dişînin bo embriyoyê. Hefteya çaremîn a peresînê de embriyo ji aliyê plasentayê ve tê xwedîkirin, qebareya tûrikê zerikê ji wê gavê şûnve kêm dibe. Bi peresîna embriyoyên mirov de, tûrikê zerikê dibe beşek ji coga herisê. 

Bo embriyoya mirov, erkê bingehîn ê tûrikê zerikê, berhemkirina xaneyên xwînê ye. Xaneyên xwînê yên pêşîn di tûrikê zerikê de tên çêkirin.  Herwisa xaneyên pêşeng ên hêkexane û spermê jî di tûrikê zerikê de tên çêkirin.

Çavkanî 

Biyolojî
Perdeya seravê

Perdeya seravê an jî bi kurtî serav (bi înglîzî: amnion) tûrikek perdeyî ye, embriyo û korpeleyê dipiçe û diparêze.

Embriyoyên xişok, balînde û memikdaran di nav şileyek de diperisin, navê vê şileyê şileya serav e (bi înglîzî: amniotic fluid). Şileya serav di nav tûrik de ye, ji vî tûrikê re dibêjin tûrikê seravê (bi înglîzî: amniotic sac). Tûrikê seravê ji perdeya seravê pêk tê. 

Hefeya duyem a peresîna embriyoya mirov de, bi çeqîna blastoçikildanê, di koma xaneyên navî (embriyoblast) yên blastoçikildanê de gorankarî rû dide. Bi roja heştemînê şûnve xaneyên embriyoblast dest pê bi gorankariyê dikin û diguherin bo du çînan. Çîna aliyê valahiya blastoçikildanê ji xaneyên şeşpalû (bi înglîzî: cuboidal cells) pêk tê û wekî çîna hîpoblast (bi înglîzî: hypoblast layer) tê navkirin. Çîna duyem wekî çîna epîblast (bi înglîzî: epiblast layer ) tê navkirin.

Ev herdû çîn, xepleyek pehn  pêk tînin, ji vê pêkhateyê re dibêjin xepleya embriyonî (bi înglîzî: embryonic disc). Di navbera xepleya embriyonî û çîna trofoblast de valahiya (kelên) seravê peyda dibe.

Perdeya seravê ji çîna epîblast a xepleya embriyoyî  li dawiya hefteya duyemîn a peresînê de peyda dibe. Şileya seravê ya pêşîn ji şileya navbera xaneyan (bi înglîzî: interstitial fluid) a dayikê tê dabînkirin.Lê di dirêjiya ducaniyê de, şileya seravê ji perdeya seravê tê derdan.

Şileya seravê şileyek ron û zelal e destek dide embriyoyê, embriyoyê ji derbeyan diparêze û rê li ber ziwabûna embriyoyê digire. Embriyo û korpele di nav şileya seravê de bi awayekî serbest dilivin, bi vî awayî peresîna masûlkeyan hêsantir dibe. Ji bo geşebûn û peresînê divê germahiya laşê embriyo û korpeleyê di asta asayî de bimîne. Gava li hawirdora embriyoyê guherîna germahiyê rû dide, şileya seravê rê nade ko germahiya embriyoyê bilez biguhere, nahêle embriyo ji nişka ve germ bibe an jî sar bibe.

Li dij egera hin nexweşiyan, bi rêbaza amniosentez (bi înglîzî: amniocentesis), di ducaniya 3- 4 mehî de, ji korpeleyê hinek şileya seravê tê girtin. Di nav şileyê de xaneyên korpeleyê jî tê bidestxistin neasayîbûna hêjmar an jî şeweyî kromozoman, nîşana nexweşiya bomaweyî ye.

Çavkanî 

Biyolojî
Anabasîs

Anabasîs berhema dîroknas û nivîskarê heleniyê Ksenofon e. Pirtûk li sala 400an b.z. de hatiye nivîsandin û şerê artêşa yewnanî qal dike.

Naveroka pirtûkê 
Di pirtûkê de şer kirina Artêşa yewnanî, alî Kirosê de li ser Arteksersesê tê behskirin. Di vî şerî de Ksenofon jî hebû. Şer, bi serfiraziya Arteksersesê û bi mirina Kirosê dawî bû. Lê di şer de artêşa yewnanî jî serfiraz bû. Paşê artêşa yewnanî bi tenê ji ser Anatolya de heta ji beravan Behra Reşê çûna welatê xwe û di vê demê de têkoşînên wan tê qalkirin. Ew pirtûk ji karduxan jî behs dike ku ew bi dîroka kurdan li gora lêkolîner re  têkildar e.

Çavkanî
Parêzgeha Bedexşan

Parêzgeha Bedexşan (bi farisî/peşto: بدخشان) yek ji 34 parêzgehên Efxanistanê ye ku dikeve bakurê rojhilatê wî welatî. Li bakur bi Tacîkistan û li başûrrojhilat bi Pakistanê re hevsînor e. Li rojhilat jî bi Çînê re 91 kîlometre sînorê wê heye.

Çavkanî 

Efxanistan
Aaliyah

Aaliyah Dana Haughton (/ɑːˈliːə/; 16'ê rêbendanê 1979 - 25'ê gelawêjê, 2001), bi yeknavî wekî Aaliyah tê zanîn, stranbêj, lîstikvan, dansera û modelek Amerîkî bû. Wê R&B, pop û hip hopê ya hemdem ji nû ve pênase kir, [2] loma jê re dibêjin "Princess of R&B" û "Queen of Urban Pop".

Ew li Brooklyn ji dayik bû lê ciwantiya xwe li Detroitê derbas kir, ew yekem car di 10 saliya xwe de xwe da nasîn, dema ku di pêşandana televîzyonê ya Star Search de xuya bû û ligel Gladys Knight kete ser dikê. Di 12 saliya xwe de, Aaliyah imzeya xwe da Jive Records û Blackground Records (xwediyê wê apê xwe Barry Hankerson bû). Hankerson wê bi R. Kelly re da nasîn, yê ku bû şêwirmendê wê û di heman demê de stranbêjê wê yê sereke û hilberînerê albûma wê ya pêşîn "Age Ain't Nothing But a Number" bû. Album li Dewletên Yekbûyî sê mîlyon car hat firotin û ji hêla Komeleya Pîşesaziya Tomarkirinê ya Amerîkî (RIAA) ve du qat platîn girt. Piştî îdiayên zewaca neqanûnî bi Kelly re, Aaliyah peymana xwe bi Jive re qedand û bi Atlantic Records re îmze kir.

Aaliyah bi hilberînerên tomar Timbaland û Missy Elliott re xebitî ji bo albûma xwe ya duyemîn, One in a Million, ku sê mîlyon car li Dewletên Yekbûyî û zêdetirî heşt mîlyon car li seranserê cîhanê hate firotin. Di sala 2000 de, Aaliyah di yekem filmê xwe yê bi navê Romeo Must Die de xuya bû. Wê beşdarî amadekirina muzîka fîlimê bû, ku di nav de strana xwe "Try Again" (Dîsa Biceribîne) jî hebû. Stran bi tenê bi lîstina radyoyê ve di rêza Billboard Hot 100 de derket pêş, û bi vê yekê Aaliyah kir hunermendê yekem di dîroka Billboard de ku bigihîje vê armancê. Piştî qedandina Romeo Must Die, Aaliyah rola xwe di Queen of the Damned de lîst, û di sala 2001-an de, albûma xwe ya sêyem û dawîn a stûdyoyê ya bi navê xwe derxist, ku di rêza Billboard 200 de derket pêş.

Di 25ê Tebaxa 2001ê de, Aaliyah di 22 saliya xwe de di qezayeke balafirê de li Bahamas mir. Balafira zêde barkirî ya ku ew tê de difiriya, demek kin piştî rabûnê ket xwarê û her 9 kesên di balafirê de mirin. Paşê hat dîtin ku di laşê pîlotê de şopên kokaîn û alkolê hene û lîsansa wî nîne. Malbata Aaliyah paşê li dijî operatorê balafirê, Blackhawk International Airways, doza mirina bi neheqî vekir, ku li derveyî dadgehê hate çareser kirin. Di dehsalên piştî mirina wê de, muzîka Aaliyah berdewam kir ku serkeftina bazirganî bi dest bixe. Piştî wefata wê jî gelek stranên wê derketin piyasê. Wê 8,1 mîlyon albûm li Dewletên Yekbûyî û li seranserê cîhanê 24 û 32 mîlyon albûm firotiye. Billboard wê wekî dehemîn hunermenda jin a R&B ya herî serketî ya 25 salên borî, û ya 27emîn a herî serfiraz a dîrokê destnîşan dike. Sê xelatên wê wek Xelatên Muzîka Amerîkî û du MTV VMA, ligel pênc berendamên Xelata Grammy hene.
Tîma neteweyî ya futbolê ya Kamerûnê

Tîma neteweyî ya futbolê ya Kamerûn (bi fransî: Équipe camerounaise de football) Kamerûn di futbola navneteweyî ya mêran de temsîl dike. Tîm heşt caran ji bo Kûpaya Cîhanê ya FIFAyê, ji her tîmên din ên afrîkî (di 1982, 1990, 1994, 1998, 2002, 2010, 2014 û 2022 de) ya herî jêhatî bû. Lêbelê, tîm tenê carekê ji qonaxa komê derketiye. Ew yekem tîma Afrîkî ye,  di sala 1990 -an de gihîşt çaryek-fînalê Kûpaya Cîhanê ya FIFAyê. Her weha wan pênc Kûpaya Neteweyî yên Afrîkayê û zêrê Olîmpiyadê di 2000 de bi dest xistîn e. Tîm hem di FIFA û hem jî di Konfederasyona Futbolê ya Afrîkî (CAF) de Kamerûn temsîl dike.

Kûpaya Cîhanê ya FIFA 1990 - Fînala çaryek

Çavkanî 

Kamerûn
Tîmên neteweyî yên futbolê
Michael Jordan

Michael Jeffrey Jordan (zayîn 17ê Reşemî, 1963), ku bi xwe wek MJ jî tê naskirin ,  karsazek Amerîkî û lîstikvanê basketbolê yê. "  Wî panzdeh demsalan di Komeleya Basketbolê ya Neteweyî (NBA) de lîstiye, bi Chicago Bulls re şeş şampiyoniyên NBA qezenc kirye.  .

Çavkanî 

Mirovên zindî
Jidayikbûn 1963
Kelenken

Kelenken, cinseke phorusrhacid komeke windabûyî ya teyrên mezin û nêçîrvan e ku li Arjantîna niha di Miocene navîn de, bi qasî 15 mîlyon sal berê, jiyan kiriye. Nimûneya yekane ya naskirî ji aliyê xwendekarê lîseyê Guillermo Aguirre-Zabala ve li Comallo ya li herêma Patagonia, hate vedîtin û di sala 2007an de wekî holotîpa cins û celebê nû Kelenken guillermoi hate çêkirin. Navê cinsê ruhek di mîtolojiya Tehuelche de vedibêje û navê taybetî keşfê rûmet dike. Holotîp ji yek ji serqoqên herî bêkêmasî yên ku ji forusrhacidek mezin tê zanîn û hem jî hestiyê lingê jêrîn ê tarsometatarsus û hestiyê tilikê phalanxê pêk tê. Ji ber ku ev berê pir kêm dihatin zanîn, vedîtina Kelenken anatomiya phorusrhacidên mezin daye zelal kirin. Hatiye dîtin ku Kelenken di bin-famîleya Phorusrhacinae de ye, ligel mînak Devincenzia. Nêziktirîn xizmên zindî yên phorusrhacids seriemas in.

Di danasîna xwe ya sala 2007an de, Bertelli û hevkarên wî Kelenken wekî endamek ji malbata Phorusrhacidae dabeş kirine ku li ser bingeha mezinahiya wê ya mezin, digel bejna wê ya paldayî, bi xurtî girêdayî (an jî rostrum, beşa çeneyên ku bejik pêk anîne) û vezelîne. Wê demê pênc binemalbatên phorusrhacid hatin nas kirin (Brontornithinae, Phorusrhacinae, Patagornithinae, Mesembriornithinae û Psilopterinae) her çend rastdariya wan wê demê bi analîzên kladîstîk nehatibû pejirandin û ravekeran Kelenken dîtin ku herî dişibihe taksên ku bi kevneşopî phorusrhasîn dihatin hesibandin.

Taksonomî
Nêzîkî 2004, fosîlên phorusrhacid (an "teyrekî êrîşkar", komek çûkên mezin û nêçîrvan) ji hêla xwendekarê lîseyê yê Arjentînî Guillermo Aguirre-Zabala ve di navbera du xaniyan de, bi qasî 100 m ji rêya trênê ya Komalloyê dûrtir hatin dîtin. Gundê ku ev fosîl hatine dîtin, gundekî biçûkê ku li bakurê rojavayê parêzgeha Río Negro, li herêma Patagonya ya Arjentînê (koordînat: ) ye.

Nimûne bû beşek ji berhevoka Museo Asociación Paleontológica Bariloche ya li Río Negro ye ku ew wekî nimûne ya BAR 3877-11 hatiye katalog kirin. Berî ku heywan navekî zanistî werbigire, nimûne ji hêla paleontologên Arjantînî Luis M. Chiappe û Sara Bertelli ve di gotarek kurt a di sala  2006an de hate ragihandin û hate nîqaş kirin. Di sala 2007an de, Bertelli, Chiappe û Claudia Tambussi ev nimûne kirin holotîp a Kelenken guillermoi;  navê cinsê ruhekî ya di mîtolojiya Gelê Tehuelche ya Patagonyayê de vedibêje ku wekî teyrekî nêçîrê yê mezin tê binavkirin û navê taybetî keşifkarê xwe bi rûmet dike.

Çavkanî

Girêdanên derve 

Cinsên çûkan