nazimali/kurdish-wikipedia-articles huggingface dataset:
Gaîa

Gaîa (; ) an Gê () di mîtolojiya yewnanî de xwedawenda Dinyayê ye. Erd û axê re hat têkildar kirin. Navekî wê jî Dayika Ax e. Mêrê Gaîayê Ûranos e. Pir zarokên wan hene yek ji wan Kronos e. Zarokên Gaîayê Tîtan in.

Mîtolojiya Gêyê
Ew piştî Xaosê çêbû. Sembola erdê bû çêbûna wê heman demê afirandina ewil ya cihekî madî bû. Ew mêrê xwe Ûranosê (esmanê) çêkir, çîyayên bilind, behrê çêkir. Pontosê çêkir. Piştre mêrê xwe re hembez bû Okeanosê, Koîosê, Hîperîonê, Îapetosê, Theiayê, Reayê, Temîsê, Mnêmosînêyê, Febêyê û Têtîsê bi hev re çêkirin.

Piştre Gêyê her sê  Kîklopan za. Ji xeynî wan jî zarokên Ûranos û Gêyê çêbû: Ew sê zarokên dijwar bûn navê wan Kottos, Briareus, Gyes bû.

Çavkanî 

 mîtolojiya yewnanî
Xwedawendên yewnanî
Cîhan
Rea

Rea (; ) an Reia () di mîtolojiya yewnanî de xwedawenda û Tîtanek bû. Mêrê Reayê Kronos bû. Rea dayika xwedayan bû; yek ji kurên wan Zeus bû.

Xwedawendên yewnanî
Ûranos (mîtolojî)

Ûranos, carina jî Ûranûs (; ), di mîtolojiya yewnanî de xwedayê ezmanan bû. Jina Ûranos Gaîa bû. Kurê wan Kronos bû. Zarokên wî Tîtan bûn.

Xwedawendên yewnanî
Mîtên afirandinê
Okeanos

Okeanos (; ) di mîtolojiya yewnanî de Tîtanek û xwedayê okyanûsê ye. Jina û xwişka Okeanosî Têtîs e. Zarokên Okeanosî xwedayên çeman in, hejmara wan  3000, navê wan  Okeanîd in.

Xwedawendên yewnanî
Posîdon

Posîdon () di mîtolojiya yewnanî de xwedayê avê û deryayê bû. Posîdon di heman demê de xwedayê hespan û erdhejan bû. Jina Posîdonî Amfîtrîtê bû. Posîdon birayê Zeus û Hadês bû.

Çavkanî 

 
Xwedawendên yewnanî
Keyên mîtolojiya yewnanî
Dionîsos

Dionîsos (; ), Bakxos (; ), an Eleutereûs (; ) di mîtolojiya yewnanî de xwedayê tirî û şerab û azadiyê bû. Dionisos di heman demê de jî xwedayê baxçe û fêkiyan, dînbûnê û çandinî û dirûnê bû. Dionîsos kurê Zeus bû. Jina wî Arîadnê bû.

Çavkanî 

 
Xwedawendên yewnanî
Aleksandros II Zabinas

Aleksandros II Theos Epiphanês Nikêphoros (; ), nasnav Zabinas (), şahekî Împeratoriya Seleukidî bû ku di navbera salên 128 û 123an b.z. de serwerî kiriye. Aleksandros şahê bîstem ê Împeratoriya Seleukidî yê serdema helenîstîk bû.

Çavkanî 

Şahên seleukî
Jupîter

Jupîter ( an  ([ˈjɔwɪs])) mezintirîn xwedayê Romaya Kevnare bû. Di mîtolojiya romayî, Jupîter şahê hemî xwedayan, desthilatdarê çiyayê Olîmpê, û xwedayê esman û birûsiyê bû. Jupîter jî bavê xwedayan bû. Jina Jupîter Iuno bû. Iuppiter di mîtolojiya yewnanî de heman xwedayê Zeus e.

Çavkanî 

Xwedawendên yewnanî

Zeus
Zinan

Zinan, gundekî Qerehesenê ye li parêzgeha Kerkûkê (Îraqê).

Çavkanî  

Gundên Qerehesenê
Serî Tepey Biçûk

Serî Tepey Biçûk, gundekî Qerehesenê ye li parêzgeha Kerkûkê (Îraqê).

Çavkanî  

Gundên Qerehesenê
Serî Tepey Gewre

Serî Tepey Gewre, gundekî Qerehesenê ye li parêzgeha Kerkûkê (Îraqê).

Çavkanî  

Gundên Qerehesenê
Serî Tepey Yûnis

Serî Tepey Yûnis, gundekî Qerehesenê ye li parêzgeha Kerkûkê (Îraqê).

Çavkanî  

Gundên Qerehesenê
Virginia Woolf

Virginia Woolf an jî Adeline Virginia Stephen nivîskareke îngilîz e ku wekî yek ji girîngtirîn nivîskarên modernîst ên sedsala 20an û pêşengeke bikaranîna herikîna hişmendiyê wekî amûreke vegotinê tê hesibandin.

Çavkanî 

Nivîskarên îngilîz
Nivîskarên brîtanî ên sedsala 19an
Nivîskarên îngilîz ên sedsala 19an
Romannivîsên brîtanî ên sedsala 20an
Romannivîsên îngilîz ên sedsala 20an
Lewes

Lewes bajarok û navçeyek li wîlayeta East Sussex, Îngilîstan ye.

Lewes
Saturnus

Saturnus xwedawendek bû li Romaya Kevnare. Li gorî mîtolojiya romayî Saturnus yek ji Tîtanan û kurê Caelus û Terra bû. Xwişka xwe Ops yê ra zewicî. Bavê Iuppiter, Neptunus, Pluto, Iuno, Ceres, û Vesta bû. Heman demê de ew mîtolojiya yewnanî de wek Kronosê derbas dibe. Li gor mîtolojiya romayî Saturnus wextê ava kirye.

Romayî li ser gira Capitolineyê ji wî re perestgehek çêkirin û xezîne û qanûnnameyên xwe jî li wir xef kirin.

Çavkanî
Neptunus

Neptunus di mîtolojiya romayî de xwedayê avê û deryayê bû. Neptunus di heman demê de xwedayê hespan û erdhejan bû. Jina Neptunusî Salacia bû. Neptunus birayê Iuppiterî û Plutoyê bû. Ew kurên Saturnusê bûn.
Ceres

Ceres ([ˈkɛreːs]) di mîtolojiya romê de xwedawenda çandinî û zayînê bû. Ceres diya Proserpina bû.
Proserpina

Proserpina () an Cora () û eslen Libera di mîtolojiya romayî de xwedawendek bû. Proserpina keça Ceres û Iuppiter û jina Liber. Di bin bandora Yewnan de, mîtolojiya Proserpinayê û mîtolojiya yewnanî ya Persephonê kişand, û ji sedsala 2-an berî zayînê, Pluto mêrê Proserpina tê hesibandin. (Mîna di mîtolojiya yewnanî de, Persephonê keça Dêmêtêr û jina Hadês bû.)
Nîks

Nîks (; ) di mîtolojiya yewnanî de xwedawenda şevê bû. Li gorî Hêsiodos, Nîks keça Xaos bû. Ew diya Etêr ("hewaya jorîn") û Hêmera ("roj") bû.

Çavkanî 

Xwedawendên yewnanî
Odeyek ji bo xwe

Odeyek ji bo xwe () ceribandineke dirêj a Virginia Woolf e, ku cara yekem di îlona 1929an de hatiye weşandin. Berhem li ser bingeha du dersên ku Woolf di çiriya pêşîn a 1928an de li Zanîngeha Cambridgeyê dane hatiye avakirin.

Wergera kurdî di 2021ê de ji nav çapên Weşanên Avesta ve hate der.

Çavkanî 

Pirtûk
Pirtûkên inglîzî
Ed Asner

Eddie Asner (z. 15ê çiriya paşîn 1929'an li Kansas City, Missouri, Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê) aktorekî amerîkan bû.

Jidayîkbûn 1929
Aktor
Jidayikbûn 1929
Mirin 2021
Zanîngeha Stembolê

Zanîngeha Stembolê () zanîngeheke dewletê ya lêkolînê ye ku li Stembol, Tirkiyeyê ye. Kampûsa sereke li kêleka Meydana Beyazitê, Fatihê, li aliyê Ewropayê yê bajêr e.

Di Rêzkirina Akademîk a Zanîngehên Cîhanê () ya 2019an de Zanîngeha Stembolê li cîhanê di rêza 401-500em de bû (1em li Tirkiyê). Herwiha di "Zanistên Veterîneriyê" de jî di rêza 251-300em de, di "Bijişkiya Klînîkî" de 401-500em, di "Dirannasî û Zanistên Devî" de 101-150em, di "Hemşîretî" de 201-300em û di "Teknolojiya Bijîşkî" de di rêza 301-400em de bû.

Fakulte û beşên zanîngehê 
 Beşa Bijîşkiyê
 Beşa Hiqûqê
 Beşa Wêjeyê
 Beşa Zanistê
 Beşa Aboriyê
 Beşa Dermannasiyê
 Beşa Diransaziyê
 Beşa Birêvebirinê
 Beşa Zanistên Siyasî
 Beşa Ragihandinê
 Beşa Zanistên Avê
 Beşa Îlahiyatê
 Beşa Perwerdehiya Dûr
 Beşa Veguhastin û Lojîstîkê
 Beşa Hemşîretiyê
 Beşa Avahîsaziyê

Derçûyiyên navdar 
 Serokkomarên Tirkiyeyê
 Abdullah Gül

 Serokkomarên Biyanî
 David Ben-Gurion, Damezrîner û Yekem Serokwezîrê Îsraêlê
 Îzhak Ben-Zvi, Serokdewletê Îsraîlê yê herî zêde serokdewletî kiriye

 Wezîrên Tirkiyeyê
 Cemil Çiçek
 Mehmet Ali Şahin

 Siyasetmedar
 Ekrem İmamoğlu - Şaredarê niha yê Stembolê
 Meral Akşener -Seroka  İYİ Partiyê
 Nimet Bas - Wezîrê berê yê Perwerdeyê

 Rojnamevan
 Abdi İpekçi
 Ahmet Şık
 Halit Kıvanç
 Hrant Dink
 Metin Toker
 Murat Belge
 Nedim Şener
 Uğur Dündar

Zanyar
 Ahmet Mete Işıkara
 Alp Ikizler
 Aykut Barka
 Aziz Sancar, Xelatgirê Nobela Kîmyayê
 Cavit Orhan Tütengil
 Engin Arık
 Fuat Sezgin
 Hulusi Behcet
 Nazim Terzioglu
 Muzafer Şerîf
 Nüzhet Gökdoğan
 Paris Pişmiş
 Zeynel Mungan

 Nivîskar
 Ahmet Hamdi Tanpinar
 Duygu Asena
 Mario Levi
 Mıgırdiç Margosyan
 Nihâl Atsız
 İlhan Selçuk
 Orhan Pamuk, Xelatgirê Nobela Wêjeyê
 Reşat Nuri Güntekin

 Helbestvan
 Attila İlhan
 Onat Kutlar
 Orhan Veli

 Muzîkvan
 Arif Mardin
 Bülent Ortaçgil
 Candan Erçetin
 Ceza
 Mercan Dede
 Sadettin Kaynak
 Sagopa Kajmer
 Teoman (stranbêj)

 Yên din
 Burcu Esmersoy – Model
 Cansu Dere – Aktrîs
 Cüneyt Arkın — Aktor
 Çağatay Ulusoy – Aktor
 Deniz Gezmiş – Çalakvan
 Metin Erksan – Derhênerê fîlman
 Okan Yalabık – Aktor
 Özgü Namal – Aktrîs, Stranbêj
 Tuncel Kurtiz – Aktor

Galerî

Çavkanî

Girêdanên derve 

 Malpera Zanîngeha Stembolê (bi tirkî û inglîzî)
 Dîroka Zanîngeha Stembolê (bi tirkî)

Zanîngehên Stembolê
Stembol
Antîoxos II Theos

Antîoxos II Theos, an Antîoxosê Duyem (; ; 286–246 b.z.) di serdema helenîstî de şahê Împeratoriya Seleukidî yê sêyem bû ku di navbera salên 261 û 246an b.z. de serwerî kiriye. (Birayê Antîoxos Theos ê mezin, Seleukos, di serdema serweriya bavê wan, Antîoxos I Sotêr, de bû şahê hevpar, lê Seleukos berî bavê xwe mir.) Piştî ku birayê wî Seleukos di 267an de mir, Antîoxos di sala 266an de li gel bavê xwe bû şahê hevpar. Piştî ku bavê wî Antîoxos Sotêr di 261an de mir, Antîoxos Theos bû şahê yekane.

Çavkanî 

Şahên seleukî
Serdema helenîstî
Seleukos II Kallinikos

Seleukos II Kallinikos, an Seleukosê Duyem (; ; c. 265–226/225/224 b.z.) di serdema helenîstî de şahê Împeratoriya Seleukidî yê çarem bû ku ji sala 246an b.z. heta mirina xwe serwerî kiriye. Piştî ku bavê wî Antîoxos II Theos di 246an de mir, Seleukos bû şah.

Çavkanî 

Şahên seleukî
Seleukos III Sotêr

Seleukos III Sotêr, an Seleukosê Sêyem (; ; c. 245–223/222 b.z.), nasnav Seleukos Keraunos (; ), di serdema helenîstî de şahê Împeratoriya Seleukidî yê pêncem bû ku ji 226/225 an jî 225/224 b.z. heta mirina xwe serwerî kiriye. Piştî ku bavê wî Seleukos II Kallinikos di 226/225/224an de mir, Seleukos III bû şah. Ti kurên Seleukos çênebûn. Dema ku Seleukos di salên 223/222an de mir, birayê wî Antîoxos III Megas bû şah.

Çavkanî 

Şahên seleukî
Serdema helenîstî
Antîoxos III Megas

Antîoxos III Megas, an Antîoxosê Sêyem (; ; jdb.  242 – m. 187 b.z.) di serdema helenîstî de şahê şeşem ê Împeratoriya Seleukidî bû ku ji sala 222/223 b.z. heta mirina xwe serwerî kiriye. 

Piştî ku birayê wî yê mezin Seleukos III Sotêr di sala 223/222an de mir, Antîoxos III bû şah. (Ti kurên Seleukos III çênebûn.) Di sala 210an de, Antîoxosî kurê xwe  kir şahê hevpar. Antîoxosê Ciwan di 193an de mir. Piştî ku kurê wî Antîoxos mir, Antîoxos Megas bû şahê yekane. Di sala 189an de, Antîoxos kurê xwe Seleukos IV Philopator kir şahê hevpar. Antîoxos III di sala 187an de mir.

Çavkanî 

Şahên seleukî
Serdema helenîstî
Şuş

Şuş () yek ji bajarên parêzgeha Xûzistanê ye li Îranê. Şuş paytextê navçeya Şuşê ye. Bajar pir kevnar e; paytextê Elamê bû, û di serdema antîk de yek ji paytextên împeratoriya Hexamenişî bû – di demên berê de navên weke Şûşan (), Sûsa (, ) yan Seleukeia pros toi Eulaioi (; ) lê dihatin kirin.

Çavkanî 

Bajarên Îranê
Kelepora Cîhanê li Îranê
Seleukos IV Fîlopator

Seleukos IV Fîlopator an Seleukosê Çarem (; ; c. 218–175 b.z.) şahekî Împeratoriya Seleukidî bû ku ji sala 187an b.z. heta mirina xwe serwerî kiriye.

Di sala 189an de Antîoxos III Megas kurê xwe Seleukos IV kir şahê hevpar. Piştî ku bavê wî Antîoxos III di sala 187an de mir, Seleukos IV bû şahê yekane. Seleukos IV di sala 175an de mir. Dûre kurê Seleukos IV,  bû şah. Lê birayê Seleukos, Antîoxos IV Epîfanês (kurê sêyem ê Antîoxos III) bû şahê hevpar. Dema ku kurê Seleukos IV, Antîoxos, di 170an b.z. de mir, Antîoxos IV bû şahê yekane.

Çavkanî 

Şahên seleukî
Serdema helenîstî
Antîoxos IV Epîfanês

Antîoxos IV Epîfanês, an Antîoxosê Çarem (; ;  215–164 b.z.) şahekî Împeratoriya Seleukidî bû ku ji sala 175an b.z. heta mirina xwe serwerî kiriye.

Piştî ku bavê wî Seleukos IV Philopator di sala 175an de mir,  bû şah. Lê Antîoxos IV, birayê Seleukos IV û kurê sêyemîn ê Antîoxos III Megas, bû şahê hevpar. Antîoxosê Ciwan di sala 170an de mir. Antîoxos IV bû şahê yekane. Di 168an b.z. de Antîoxosî Orşelîm dagir kir û talan kir. Di sala 165an de, Antîoxos IV kurê xwe Antîoxos V Eupator kir şahê hevpar. Antîoxos IV di sala 164an de mir.

Çavkanî 

Serdema helenîstî
Şahên seleukî
Antîoxos V Eupator

Antîoxos V Eupator an Antîoxosê Pêncem (; ; 173–162/161 b.z.) şahekî Împeratoriya Seleukidî bû ku ji sala 164 b.z. heta mirina xwe serwerî kiriye.

Di sala 165an de Antîoxos li gel bavê xwe Antîoxos IV Epiphanês bû şahê hevpar. Piştî ku bavê wî Antîoxos IV di sala 164an de mir, Antîoxos V Eupator bû şahê yekane.  împeratoriya Antîoxos V îdare kir, ji ber ku şah hîn zarok bû. Lê Dêmêtrios I Sotêr, kurê duyem ê Seleukos IV Philopator, desthilatdariyê bi dest xist. Wî fermana mirina Antîoxosî da. Antîoxos li Antîoxeiayê (Entakya) hate kuştin.

Çavkanî 

Şahên seleukî
Dêmêtrios I Sotêr

Dêmêtrios I Sotêr an Demêtriosê Yekem (; ; 187–150 b.z.) şahekî Împeratoriya Seleukidî bû ku ji sala 161/160an b.z. heta mirina xwe serwerî kiriye.

Dêmêtrios kurê Seleukos IV Philopator ê duyem bû. Seleukos IV di sala 175an de mir. Piştî ku Seleukos IV mir,  (birayê Dêmêtrios ê mezin) bû padîşah. Lê birayê Seleukosî, Antîoxos IV Epiphanês, bû şahê hevpar. Di sala 165an de Antîoxos V Eupator li gel bavê xwe Antîoxos IV Epiphanês bû şahê hevpar. Piştî ku Antîoxos IV di sala 164an de mir, Antîoxos V Eupator bû şahê yekane.  împeratoriya Antîoxos V îdare dikir, ji ber ku şah hîn zarok bû. Lê di 161/160an b.z. de Dêmêtriosî desthilatdarî bi dest xist. Dêmêtriosî fermana mirina Antîoxosî da. Antîoxos V li Antîoxeiayê (Entakya) hate kuştin.

Komara Romê, , û  Dêmêtrios wekî şah nas nekir. Wan piştgirî da îdîayên Aleksandros Balas. Di sala 150an b.z. de Dêmêtrios di şerê li dijî Aleksandros Balas de mir.

Çavkanî 

Şahên seleukî
Antîoxos Epiphanês

Cend kesan bi navê Antîoxos Epiphanês (; ) di serdema kevnare de hene:

Padîşahên Împeratoriya Seleukî: 

 Antîoxos IV Epiphanês, key 175–164 
 Antîoxos IX Epiphanês, key 95–92

Keyên Komagênêyê: 

 Gaios Ioulios Antîoxos IV Epiphanês, key 38–72 
 Gaios Ioulios Antîoxos Arxelaus Epiphanês, kurê Gaios Ioulios Antîoxos IV Epiphanês, 38–92  jiyaye
 Gaios Ioulios Antîoxos Epiphanês Philopappos, kurê Gaios Ioulios Antîoxos Arxelaus Epiphanês, 65–116  jiyaye
Ain

Ain (bi frankoprovensal: En), departementeke Fransayê ye ku dikeve rojhilatê Fransayê û navê xwe ji Çemê Ainê werdigire.

Erdnîgarî
Departementa Ainê, yek ji departementên herêma Auvergne-Rhône-Alpesyê ye û ji aliyê departementên Jura, Saône-et-Loire, Rhône, Isère, Savoie, Haute-Savoie û kantonên Swîsreyê, Cenevre û Vaudê ve hatiye dorpêçkirin.

Gelheya departementê
Ji sala 1962an vir ve geşbûna niştecihên departementê.

Şaredariyên sereke
10 şaredariyên serekeyî ya departementê û hejmara niştecihên şaredariyan

Çavkanî

Girêdanên derve

Departementên Fransayê
Monsters at Work (rêzefîlm)

Monsters at Work rêzefîlmekî li ser kanala televîzyonê Disney Channel e. Ew yekem carî di TVyê de di 7ê tîrmeha 2021ê de bû. 

Bername li ser Sulley û Mike, berpirsiyarên pargîdaniyê ye. Rojek piştî girtina birêz Waternoose, fabrîka Monsters, Inc. derbasbûna hêza kenê dike. Tylor Tuskmon, ku ji Zanîngeha Monstersê mezûn bû Scare Major, wekî mekanîkî di tîmê tesîsên kargehê de dixebite, xeyal dike ku li gel Sulley û Mike bixebite. Di vê navberê de, Sulley û Mike bi ceribandin û tengasiyên birêvebirina pargîdaniyê re rû bi rû dimînin.

Çavkanî

Rêzefîlm
Aisne

Aisne, yek ji departementên herêma Hauts-de-Franceê li bakurê Fransayê yê ku navê xwe ji Çemê Asineê wergirtiye.

Erdnîgarî
Departementa Aisne, bi departementên Nord, Somme, Oise, Seine-et-Marne, Marne û Ardennes û bi Belçîkayê ve sinor e.

Gelhe
Ji sala 1962an vir ve geşbûna niştecihên departementê.

Şaredariyên sereke
10 şaredariyên serekeyî ya departementê û hejmara niştecihên şaredariyan

Çavkanî

Girêdanên derve

Aisne
Departementên Hauts-de-France
Xanedana Bahriyan

Xanedana Bahriyan, xanedanekî li Misir bû û navbera salên 1279 û 1382an de serweriyê kiriye. Esilê malbate rêveberê Tirkoman bû.

Rêvebir 

 Qelêwun (1279–1290)
 al-Aschraf Chalil (1290–1293)
 an-Nasir Muhammad I. (1293–1294) 
 al-Adil Kitbugha (1294–1296)
 al-Mansur Ladschin (1296–1299)
 an-Nasir Muhammad I. (1299–1308)
 al-Muzaffar Baibars II. (1308–1309)
 an-Nasir Muhammad I. (1309–1341)
 al-Mansur Abu Bakr (1341) 
 al-Aschraf Kudschuk (1341–1342)
 an-Nasir Ahmad I. (1342)
 as-Salih Ismail (1342–1345)
 al-Kamil Schaban I. (1345–1346) 
 al-Muzaffar Haddschi I. (1346–1347) kuştin
 an-Nasir al-Hasan (1347–1351)
 as-Salih Salih (1351–1354) abgesetzt
 an-Nasir al-Hasan (1354–1361) 
 al-Mansur Muhammad II. (1361–1363) 
 al-Aschraf Schaban II. (1363–1377)
 al-Mansur Ali II. (1377–1381)

Mijarên têkildar 

 Dewleta Memlûkiyan
 Xanedana Eyûbiyan

Çavkanî
Allier

Ailler, departementeke li herêma Auvergne-Rhône-Alpesa Fransayê ye ku navê xwe ji Çemê Allierê wergirtiye.

Erdnîgarî
Departementa Allier yek ji departementên li herêma Auvergne-Rhône-Alpes e û Departement Allier ji aliyê departementên Cher, Nièvre, Saône-et-Loire, Loire, Puy-de-Dome û Creuse ve dorpêçkirî ye.

Gelhe
Di navberên salên 1962 û 2015an de, grafîka geşbûna niştecihên departementê ye.

Şaredariyên sereke
10 şaredariyên serekeyî ya departementa Aillerê û hejmara niştecihên şaredariyan.

Çavkanî

Girêdanên derve

Departementên Fransayê
Seleukeia

Seleukeia (; ) bajarek kevnar li Babîlonya (Mezopotamya) bû. Di serdema helenîstîk de, ew paytexta Împeratoriya Seleukîd bû. Seleukeia li kêleka çemê Dîcle bû; navê wê Seleukeia li ser Dîcle jî bû: ;  an . Seleukos I Nikator bajar di sala  300 b.z. an 305 b.z. de ava kir. Bajarê Tîsfûn (, ) paşê li nêzikî hate çêkirin.

Çavkanî
Fuat Oktay

Fuat Oktay (jdb. 1964 li Çekerek, Yozgat) cîgirê serokkomarê Tirkiyeyê, û siyasetmedarekî Partiya Dadwerî û Werarê ye.

Çavkanî

Jidayikbûn 1964
Siyasetmedarên Tirkiyeyê
Siyasetmedarên Partiya Dadwerî û Werarê (Tirkiye)
Kesên ji Yozgatê
Mirovên zindî
Endamên Hikûmeta 66an a Tirkiyeyê
Şam (herêma erdnîgarî)

Şam an jî nemaze li gorî frengan Levant () herêmeke dîrokî ya erdnîgarî ye li  rojhilatê Deryaya Spî û rojavayê Rojhilata Nêzîk/Rojhilata Navîn. Şam û Levant rojhilata Deryaya Spî û giravên wê, û welatên li peravên wê digire nav xwe: Sûriye, Libnan û Îsraêl/Dewleta Filistînê. Carinan, "Levant" hemî welatên dora rojhilatê Deryaya Navîn digire nav xwe.

Mijarên têkildar

 Meşriq
 Şam

Çavkanî 

Erdnîgariya Îsraêlê
Erdnîgariya Sûriyê
Herêmên dîrokî
Rojhilata Nêzîk
Herêmên Asyayê
Herêmên Ewropayê
Nihat Doğan

Nihat Doğan, ( li  Stembol) stranbêjekî kurd e ku bi eslê xwe ji bajarê Mûş a Bakurê Kurdistanê ye. Nihat Doğan muzîka gel û popa bi zimanê tirkî dibêje û di sala 1994an de bi albûma xwe ya bi navê Kırdın Kalbimi dest bi kariyera xwe ya muzîkê kiriye.

Jînenîgarî 
Nîhat Dogan, di 13ê sibata 1976an de li Stembolê hatiye dinê. Dema Dogan yazdeh salî bû bavê wî wefat kiriye. Mezinên malbata wî xwestin ku wî bibin Mûşê lê ew li ser daxwaza xwe ma li bajarê Stembolê.

Dema ku li navçeya Avcılarê ya Stembolê li baxçeyek çayê strana digot, li ser pêşniyara malbata ku li wir bûn û li Almanyayê dijîyan çû Almanyayê. Salek li Almanyayê ma lê ji ber ku nikarî li wir muzîka xwe çêke vegeriya Tirkiyeyê. Piştî vegerîna Tirkîyeyê, di sala 1994an albûma xwe ya yekem bi navê Kırdın Kalbimi derxist.

Di salên dawiyê de rastê gelek pirsgirêkan hat, wî ev pirsgirêk wiha anîn zimên: Çi tê serê min ji ber nasnameya min ê kurd tê serê min

Dîskografî

Albûm 
 1994: Kırdın Kalbimi
 1996: Ayrılık Acı Bir Şey
 1998: Anlamıyorlar
 2000: Dayan Yüreğim
 2001: Züleyha
 2002: Zor Gelir
 2004: Seve Seve
 2005: Bitanesinden Bitanesine
 2007: Zoruna Mı Gitti

Single 
 2011: "Arayamadım"
 2014: "O Da Can"
 2018: "Hey Gidi Hey"
 2019: "Hercai"
 2020: "Çoğu Gitti Azı Kaldı"
 2020: "Batmane Batmane"
 2021: "Tutulup Kaldım"

Xelatên wî
 13emîn Xelata Vîdeo Mûzîk ya Kral TVyê -  Hûnermenda mêr ya herî baş a Muzîka Gel  (2007)

Çavkanî
Hautes-Alpes

Hautes-Alpes, departementeke herêma Provence-Alpes-Côte d'Azur li başûrê rojhilata Fransayê ye. Departement, li Çiyayê Alpa Fransayê cîwar bûye û navê xwe ji navê vî çiyayê wergirtiye.

Erdnîgarî
Departementa Hautes-Alpesê, ji aliyê departementên Isère û Savoie ya Fransayê ve û ji aliyê rojhilat ve bi Bajarê Mezin ê Turin û parêzgeha Cuneo ya herêma Piedmont a Îtalyayê ve hatiye dorpêçkirin.

Gelhe
Di naveroka grafîka jêrde, di navberên salên 1962 û 2015an de  geşbûna niştecihên departementê hatiye diyarkirin.

Şaredariyên sereke
10 şaredariyên serekeyî ya departementa Hautes-Alpesê.

Çavkanî

Girêdanên derve

Departementên Fransayê
Îvan Yefremov

Îvan Antonoviç  ( bavnavê rastîn Antipoviç ) Yefremov (Rûsî: Ива́н Анто́нович (Анти́пович) Ефре́мов; 22ê Avrêl, 1908 - 5ê Çiriya Pêşîn, 1972; paşnavê carinan Efremov) Yek paleontologê Sovyetê, nivîskarê çîroka zanistî û ramanwerê civakî bû. Ew damezrênerê taponomiyê ye, lêkolîna şêwazên fosîlbûnê ye.

Jiyan 
Ew li gundê Vyritsa, li parêzgeha Saint Petersburg, di 9ê avrêl (22), 1908an de ji dayik bû. Dêûbavên wî di dema şoreşa Rusî de veqetiyan. Diya wî bi fermandarekî Artêşa sor re dizewice û zarok li Kherson hişt ku xaltiyek ku zû ji ber tîfos mirî tê xwedî kirin. Yefremov demekê bi tena serê xwe sax ma, piştî ku ew wekî "kurê alayê" beşdarî yekîneyek Artêşa Sor bû û pê re çû Perekop. Di sala 1921an de, ew hate derxistin û çû Petrograd (îroyîn Sankt Petersburg) ji bo xwendinê. Wî xwendina xwe li wir qedand dema ku xwendina xwe bi cûrbecûr karên xerîb re berhev kir. Wî paşê şîrove kir ku " Şoreş di heman demê de rizgarkirina min ji filistînîzmê bû" ("Революция была также и моим освобождением от мещанства").

Çavkanî

Jidayikbûn 1908
Mirin 1972
Norm Macdonald

Norman Gene Macdonald (jdb. 17ê çiriya pêşîn 1959an li Quebec City, Quebec, Kanada - m.  Los Angeles, California, DYA) komedyenekî kanadayî bû.

Jidayikbûn 1959
Mêr
Aktorên kanadayî
Subarto

Subarî an Subir di demên kevnar de herêmek bû, bi texmînî li Kurdistana îroyîn bû.ko ew jî ji kalkên kurdan di hêne hisab kirin ,  Nav di cûrbecûr rastnivîsan de xuya dike Subar, Subir, Shubur, S (h) ubaru.  Di Neo-Asûrî de bi gelemperî Shupria ye , serdemê subarîyan vedgere serdemê sumeriyan , yekem deqê li ser subariya vedgerît bo paşayê Legşe bi na (Ayanatm) ko diyar diket çewa hêrş kirye ser wan û bac û serane ji wan standiye , herwisan serconê ekedî jî basî wan hêrşan dilet dema kirye ser wan , herwisan Neramsîn jî diyar diket ka çewa hêrş kirye ser wilatê subariyan û bi taybetî paytextê wan ( Xamazî ) herwisan carna di got paytextê Lolobian ,diyar dbe ko Lolobî û subarî yekn , herwisan Hamorabî jî di deqekê da dibêjît ko me hêrş kirye ser wilatê Gutî û Subariyan li serdemê binemala Ur ya sêyem ko amaje diket ka çewa subarî û îlamiya yek girtin û hêrş kre ser paytextê wan  Ur , herwisan hamorabî di wî deqê xwe da subariyan bi dagîrker wesf diket ,lê li dûmahîkê Aşuriya şiyan silatê subariyan dagîr biken ,

Navê subarî
Ewan bi xwe di got Suîye lê sumeriyan navê wan kirbo Subar yan Şubar herwisan ekediyan di gotnê subarto

Abûrî:Diyar dbe ko wilatê subariyan bi dar û bera bi navo deng bo herwisan giştokalekê baş hebwe . herwisan li deqe nivîsîneka bajarê Alalax da diyar diket ko wilatê subariyan bi hejîra bi navodeng bo .

Mezopotamya
Kurdistan
Herêmên dîrokî
Alpes-Maritimes

Alpes-Maritimes, yek ji departementên Fransayê ye û di qada bejahiyê de bi departementên Var û Alpes-de-Haute-Provenceê re sînor e. Bi taybetî herdû bajarên "Nice" û "Cannes" li vê departementê ne. Ev herdû bajêr hem li ser çanda herêmî hem jî li ser populerbûna herêmê bandoreke erênî dike. Departement yek ji departementên herî qelebalix ên Fransayê ye.

Erdnîgarî
Departementa Alpes-Maritimes, ji aliyê departementên Var, Alpes-de-Haute-Provence Fransayê û bajarê Monako Îtalyayê û bi Deryaya Navîn ve hatiye dorpêçkirin.

Gelhe
Li ser grafîka jêr di navbera salên 1962 û 2015an de geşbûna niştecihên departementê tê diyarkirin.

Şaredariyên sereke
10 şaredariyên serekeyî ya departementa Alpes-Maritimesê

Çavkanî

Girêdanên derve

Departementên Fransayê
Komara Weimarê

Komara Weimarê, dewletekî almanî li Almanya û parçeyên Polonya ve Rûsyayê di navbera salên 1918 - 1933an bû.

Mijarên têkildar 

 Almanyaya Nazî
 Almanya

Çavkanî 

Dîroka Almanyayê
Akif Akkuş

Akif Akkuş (jdb. 13ê çiriya paşîn li Tarsus, Mêrsîn, Tirkiye) nûnerê Partiya Tevgera Neteweparêz yê Mêrsînê ye.

Jiyan 
Ew di 13ê çiriya paşîn 1948an de li Tarsûsa Mêrsînê ji dayik bû. Navê bavê wî Mahmut, navê diya wî Emîne ye.Wî Zanîngeha Stembolê, Fakulteya Wêjeyê, Beşa Erdnîgarî qedand. Li Zanîngeha Stembolê Beşa Erdnîgariyê doktoraya xwe qedand. Wî li Oxford, Înglistan, xwendina pîşeyî ya piştî doktorayê kir.Ew ji bo Beşa Erdnîgarî, Fakulteya Perwerdehiyê, Zanîngeha Selçûk, wekî arîkarê Profesor hate tayîn kirin. Ew di sala 1986 an de dibe profesor û di 1992an de dibe profesor.Di Fakulteya Perwerdehiyê ya Zanîngeha Selçukê de Serokatiya Beşa Erdnîgariyê, Serokê Beşa Perwerdeya Erdnîgariyê, Dekanê Fakulteya Perwerdehiyê ya Zanîngeha Niğde, Dekanê Fakulteya Perwerdehiyê ya Zanîngeha Selçuk, û Cîgirê Dekanê Fakulteya Hiqûqê ya Zanîngeha Selçukê.

Wî çar pirtûk li ser pîşeya xwe weşandine. Ew li hundur û derveyî welat beşdarî gelek lêkolînên profesyonel bû û konferans dan.Ew di heyama 23mîn de bû endamê Koma Tirkan a Meclîsa Parlementerên Ewropî-Deryayî. Akkuş ku bi Îngilîzî dizane, zewicî ye û 3 zarokên wî hene. Ew di hilbijartinên giştî yên 22 ê tîrmeha 2007 an de ji MHPê wekî nûnerê Mêrsînê hate hilbijartin.

Înkarkirina Gelê Kurd û zimanê kurdî 
Akif Akkuş di nirxandina destpêşxeriya kurdî ya hikûmetê de got ku li Tirkiyeyê neteweya kurd û zimanê kurdî tune. Wî angaşt kir ku zimanê kurdî ji hinên din cûrbecûr amêjen e.

Çavkanî 

Mêr
Jidayikbûn 1948
MHP
Siyasetmedarên tirk
Siyasetmedarên Tirkiyeyê
Endamên Meclîsa Mezin a Neteweyî ya Tirkiyeyê
Qasim Şeşo

Qasim Şeşo (jdb. 1952 li Başûrê Kurdistanê), jê re Şêrê Şingalê jî tê gotin, êzdiyê Başurê Kurdistanê ye. Ew ji bo berevaniya duyem perestgeha herî pîroz a êzdiyan Şerefedînê li Şingalê di şerê havîna 2014an ê dijî rêxistina terorîst a Dewleta Îslamî ya Iraq û Şamê de li cîhanê nav û deng e.

Jiyan 
Qasim di sala 1981ê de bi jin û zarokên xwe re ji ber şer û êrîşên leşkerên Sedam Huseyn ji Şingalê reviyan. Wan hewl da ku li Sûriyê debara jiyana xwe bikin, lê di sala 1990î de mal bar kirin Almanyayê. Di sala 2003an de dema ku Dewletên Yekbûyî rejîma Sedam Huseyn qedandibû, ew vedigerin Şingalê. Di 30ê tîrmeha 2014an de di bin bandora êrîşa havînê ya rêxistina terorîst a Dewleta Îslamî ya Iraq û Şamê de, yek ji rêvebirên Hêza Parastina Şingalê bû. Di 20ê çiriya pêşîn de, ew bi şervan û xizmetkarên Êzdîxanê re li cihê perestgeha Şerefedînê hate dorpêçkirin û wan di şerê Şerefedîn de bi rê kir. Qasim Şeşo apê têkoşer Heyder Şeşo ye.

Çavkanî 

Jidayikbûn 1952
Êzîdî
Kurd
Mêr
Heyder Şeşo

Heyder Şeşo damezrêner û fermandarê bilind ê Hêza Parastina Şingalê ya ji 3000 kesî ye, komeke Êzîdî ya xizmetkar li dijî Dewleta Îslamî ya Iraq û Şamê li Iraqê ye.

Di Nîsana 2015 an de, medyaya cihêreng ragihand ku şeşo, ligel parêzvanên xwe û şervanên din ên berxwedanê, ji hêla hêzên ewlehiyê yên Partiya Demokrat a Kurd (PDK) ve hatine girtin. Sedem girtina xezûrê wî bû, ku Şeşo ne pejirand. Ew heşt roj şûnda, bi şert û merc (di nav de hilweşandina HPŞê de) jî hate berdan. Di paşerojê de, wî diyar kir ku ew naxwaze daxwazan bicîh bîne û ew ê HPŞê belav neke.Heyder Şeşo biraziyê Qasim Şeşo ye, Şêrê Şingalê ye .

Çavkanî 
Jidayikbûn sedsala 20an
Mirovên zindî
Împeratoriya Almanî

Împeratoriya Almanî, dewleteke almanî li îroyên Almanyayê û parçeyên Ewropaya Rojhilat di navbera salan 1871  heya 1918an bû.

Mijarên têkildar 

 Şerê Cîhanî yê Yekem

Çavkanî 

Dîroka Almanyayê
Monarşiyên berê
Ali Şen (lîstikvan)

Ali Şen (jdb. 1918 li Edene - m. 15ê kanûna pêşîn 1989 li Stembolê) lîstikvanekî tirk û bavê lîstikvanê navdar Şener Şen bû.

Yekem rola xwe di sala 1954an de wekî lîstikvanê fîlmê di "Ahretten Gelen Adam" de lîst. Wî bi giranî di hilberîna fîlimên tirkî de rolên piçûk lîst. Wî bi wênekirina karakterên baş an xirab di çend rolên piştgirî yên girîng ên fîlimê de navûdengiyek mezintir bi dest xist. Di dema kariyera xwe ya lîstikvaniyê de, wî di 290 fîlmên tirkî de lîst.Di 15ê çileya pêşîna 1989ê de, ew ji xwîna mêjî mir. Piştî nimêja cenaze ya li Mizgefta Teşvikiye, piştre li goristana Zincirlikuyu hat definkirin.

Fîlmnîgarî (bijartî) 

 1954: Ahretten Gelen Adam
 1966: İbrahim Ethem ilahi Davet
 1971: Altın Prens Devler Ülkesinde 
 1971: Ayşecik Ve Sihirli Cüceler Rüyalar Ülkesinde Korkak Aslan 
 1978: Töre 
 1979: Süpermenler 
 1979: Petrol Krallari
 1980: Banker Bilo
 1982: Sabancik
 1986: Kuruluş – Osmancık
 1988: Kurt Payı
 1988: Denizden Gelen Kadın

Girêdanên derveyî 

 
Jidayikbûn 1918
Mirin 1989
Ardèche

Ardèche, departementeke Fransayê ye ku li herêma Auvergne-Rhône-Alpes-ê ye.  Departement, navê xwe ji Çemê Ardèche yê ku ji rojava ber bi rojhilat ve derbas dibe werdigire. Niştecihên departementê bi navê Ardéchois (es) têne binavkirin.  Li gorî daneyên 1ê çileya 2020an departementa Ardècheê ji 335 şaredariyan pêk tê.

Erdnîgarî
Ardèche, yek ji departementên li herêma Auvergne-Rhône-Alpesê ye û ji aliyê departementên Drôme, Vaucluse, Gard, Lozère, Haute-Loire, Loire û Isère ve dorpêçkirî ye

Gelhe
Li ser grafîka jêr di navbera salên 1962 û 2015an de geşbûna niştecihên departementê tê diyarkirin.

Şaredariyên sereke
10 şaredariyên serekeyî ya departementa Ardècheê

Çavkanî

Girêdanên derve

Departementên Fransayê
Mandy Patinkin

Mandel Bruce Patinkin (jdb. 30ê çiriya paşîn a 1952an li Şîkago, Illinois, DYA) aktorekî amerîkî ye.

Jidayikbûn 1952
Aktorên amerîkî
Mirovên zindî
Youtuber

Youtuber ew kese yê ku vîdyoyan çêdike û li ser YouTubê belav dike û YouTube wek platforma serekî dihejmêrê û xwedan cemawere û bînerekî zor e ji ber vê êkê dibêjinê "youtuber".

Cureyên vîdeoyên bi destê youtuberan 
Tag
50 pirsên di warê min de
Q&A (P&B, Pirsyar û Bersiv)
Unboxing
Challenge (yên youtuberên pêşbirkexwaz)
Vlog

Cureyên youtuberan 
Youtuberên vîdeoyên wan li ser şêweya jiyanê, modeya lixwekirinê, makyajkirin...
Booktuber (youtuberên ku li ser pirtûkan disekinin)
Gamer (youtuberên lîstikên vîdeoyî)
Youtuberên henekker

Reklam, sponsorên youtuberan û qezenckirina dirav li ba youtuberan

Wergirtina xelatan 
Xelatên YouTubê jêk cidane gelek cureyên xelatan hene ku ew jik mertal in bi inglîzî dibêjinê YouTube Play Button, li dîv vê rêzbendê youtuberan xelat dikin.

 Mertalê zîv: ji bo kanalên ku 100.000 aboneyên wan hene (100 hezar endam).
 Mertalê zêrîn: ji bo kanalên ku 1.000.000 aboneyên wan hene (yek milyon endam).
 Mertalê cewherî: ji bo kanalên ku 10.000.000 aboneyên wan hene (deh milyon endam).
 Mertalê taybet: ji bo kanalên ku 50.000.000 aboneyên wan hene (pêncî milyon endam).
 Mertalê cewherî yê sor: ji bo kanalên ku 100.000.000 aboneyên wan hene (sed milyon endam).

Pênc kenalên pitirîn endam li ser Youtubê li sala 2021ê 

 T-Series, 193 milyon endam hene.
 Cocomelon, 118 milyon endam hene.
 SET India, 115 milyon endam hene.
 PewDiePie, 110 milyon endam hene.
 Kids Diana Show,  83,5  milyon endam hene.

Youtuberên kurd

Çavkanî 

YouTube
Youtuber
DVD

DVD navgînek hilanîna daneya dîjîtal, optîkî ye ku dişibihe CD -yê, lê xwedan kapasîteya hilanînê bilindtir e. Akronîm "DVD" bi eslê xwe ji kurteya Digital Video Disc tê . Îro kurtenivîs wekî Digital Versatile Disc tê şirove kirin.

Medyaya dijîtal
Zanîngeha Enqereyê

Zanîngeha Enqereyê () zanîngeheke dewletê ye li Enqerê, paytexta Tirkiyeyê. Ew yekem saziya xwendina bilind bû ku piştî avakirina komarê di 1923an de li Tirkiyeyê hatiye damezrandin.

Li zanîngehê 40 beşên pîşeyî, 120 beşên lîsansê û 110 beşên masterê hene.

Derçûyiyên navdar 

 Bülent Arınç - Siyasetmedar û serokê meclîsê yê berê
 Deniz Baykal - Siyasetmedar û serokê partiyê
 Cengiz Çandar - Rojnamevan
 Ferit Melen - Serokwezîrê berê
Can Dündar - Rojnamevan
 Adnan Menderes - Serokwezîrê berê
 Murathan Mungan - Nivîskar
 Ahmet Necdet Sezer - Serokkomarê Tirkiyê (2000–2007)
 Cemal Süreya - Helbestvan
 Selahattin Demirtaş - Siyasetmedar
Mehmet Şimşek - Siyasetmedar
 Abdullah Öcalan  - Rêberê Partiya Karkerên Kurdistanê 
 Dogu Perinçek - Siyasetmedar
 Mithat Sancar - Siyasetmedar
 Ahmed Arîf - Helbestvan
 Sırrı Süreyya Önder - Siyasetmedar
 Adalet Ağaoğlu - Nivîskar
 Bülent Ecevit - Siyasetmedar
 Muhsin Yazıcıoğlu - Siyasetmedar
Erdal İnönü - Akademîsyen û siyasetmedar
Hikmet Çetin - Serokê meclîsê yê berê
Haluk Koç - Siyasetmedar
 Mustafa Kamalak - Serokê Partiya Saadetê
 Sezai Karakoç -Nivîskar û Helbestvan
Beşir Atalay - Siyasetmedar
 Halil İnalcık - Dîroknas
 Ahmet Taner Kışlalı - Siyasetmedar
 Engin Akyürek - Lîstikvanê sînemayê
 Mehmet Görmez - Profesor
 Melih Gökçek - Siyasetmedar
 Tahsin üzgüç - Arkeolog
Mevlüt Çavuşoğlu - Dîplomat û siyasetmedar
 Mustafa Ceceli - Stranbêj
 Mehmet Culum - Romannivîs
 Muammer Güler - Waliyê Stembolê
 Mustafa Kalemli - Bijîşk û siyasetmedar

Çavkanî 

Zanîngehên Tirkiyeyê
Çiyayê Olîmpê

Çiyayê Olîmpê, çiyayê Olîmpos (), bi bilindbûna xwe ya 2917.727 metreyî çiyayê herî bilind ê Yewnanistanê ye. Olîmpos di navbera Tesalya û Makedonyaya Rojava de ye.

Mîtolojiya yewnanî 
Di mîtolojiya yewnanî ya kevnar de di serdema kevnare de, Olumpos (; ) mala xwedayan bû, 12 xwedawendên Olîmpî li wir dijîn, di nav wande serdarê xwedayan, Zeus.

Galerî

Çavkanî 

Çiyayên Ewropayê
Mîtolojiya yewnanî
Cihên li mîtolojiya yewnanî
Saleyî

Saleyî gundekî Qerehesenê ye li parêzgeha Kerkûkê (Îraqê).

Çavkanî  

Gundên Qerehesenê
Silukane

Silukane gundekî Qerehesenê ye li parêzgeha Kerkûkê (Îraqê).

Çavkanî  

Gundên Qerehesenê
Siyamende Sur

Siyamende Sur gundekî Qerehesenê ye li parêzgeha Kerkûkê (Îraqê).

Çavkanî  

Gundên Qerehesenê
Şirincebulaq

Şirincebulaq gundekî Qerehesenê ye li parêzgeha Kerkûkê (Îraqê).

Çavkanî  

Gundên Qerehesenê
Şiwane, Qerehesen

Şiwane gundekî Qerehesenê ye li parêzgeha Kerkûkê (Îraqê).

Çavkanî  

Gundên Qerehesenê
Şorîncey Qerehesen

Şorîncey Qerehesen gundekî Qerehesenê ye li parêzgeha Kerkûkê (Îraqê).

Çavkanî  

Gundên Qerehesenê
Şorîncey Heybe

Şorîncey Heybe gundekî Qerehesenê ye li parêzgeha Kerkûkê (Îraqê).

Çavkanî  

Gundên Qerehesenê
Şêx Cêrî

Şêx Cêrî gundekî Qerehesenê ye li parêzgeha Kerkûkê (Îraqê).

Çavkanî  

Gundên Qerehesenê
Umer Kor

Umer Kor gundekî Qerehesenê ye li parêzgeha Kerkûkê (Îraqê).

Çavkanî  

Gundên Qerehesenê
Ferqan

Ferqan gundekî Qerehesenê ye li parêzgeha Kerkûkê (Îraqê).

Çavkanî  

Gundên Qerehesenê
Qazanbilax

Qazanbilax gundekî Qerehesenê ye li parêzgeha Kerkûkê (Îraqê).

Çavkanî  

Gundên Qerehesenê
Qayşpaşa

Qayşpaşa gundekî Qerehesenê ye li parêzgeha Kerkûkê (Îraqê).

Çavkanî  

Gundên Qerehesenê
Qerelû

Qerelû gundekî Qerehesenê ye li parêzgeha Kerkûkê (Îraqê).

Çavkanî  

Gundên Qerehesenê
Qerehencîre

Qerehencîre gundekî Qerehesenê ye li parêzgeha Kerkûkê (Îraqê).

Çavkanî  

Gundên Qerehesenê
Qişlax, Qerehesen

Qişlax gundekî Qerehesenê ye li parêzgeha Kerkûkê (Îraqê).

Çavkanî  

Gundên Qerehesenê
William Wallace

Sir William Wallace (jdb. . 1270 - 23ê tebaxa 1305an) şovalyekî skotlendî bû ku yek ji serokên sereke yên Şerê Yekem ê Serxwebûna Skotlandê bû.

Çavkanî

Skotlendî
Mirin 1305
Jidayikbûn sedsala 13an
Josh Dallas

Joshua Paul Dallas ( jdb. 18 Kanûn, 1978) lîstikvanekî amerîkan e. Ew herî zêde bi rolên xwe yên wekî Prince Charming/David Nolan di rêzefîlma televîzyona ABCyê de Once Upon a Time (2011–2018) û lîstina wekî Ben Stone di rêzefîlma drama ya NBCyê Manifest (2018 – îro) de tê zanîn.

Kariyer 
Piştî mezûniyeta li Mountview Academy of Theatre Arts  li Îngilistanê, Dallas beşdarî Royal Shakespeare Company  bû û dûvre jî beşdarî Royal National Theatre , English National Opera ,  New Shakespeare Company û Young Vic bû.

Piştî vegeriya wî li  Dewletên Yekbûyî, ew di sala 2011an de wekî Fandral  dî fîlma Thor de hate avêtin piştî ku lîstikvanê îrlendî Stuart Townsend rola xwe vekişand berî ku kişandina fîlimê dest pê bike. Ji ber ku dema ku ew hat avêtin lîstikvanek bi rastî nenas bû, hin texmîn hebûn ku Dallas hate hilbijartin ji ber ku bi tenê dem têra dîtina cîgir-navekî mezin nekir. Ji bo amadekirina rolê, Dallas Errol Flynn wekî îlhamek dît (Stan Lee, di sala 1965an de, karakter li ser bingeha Flynn afirand), û li gelek fîlmên wî temaşe kir. Wî şîrove kir, "Min hewl da ku wê piçûkê Flynn-bûn-ê derxim holê. Flynn gelek wê xweşikiya kurikî hebû û Fandral hemî tişt di wî de girt."

Di sala 2011 -an de, wî dest bi lîstina di rêzefîlma a ABC yê  Once Upon a Time wek Prince Charming de kir . Dallas di berdewamiya Thor de rola xwe dubare nekir. Zachary Levi di du fîlmên paşîn de şûna wî girt. Piştî şeş sezon , Dallas di sala 2017 an de ji rêzfîlmê derket. Lêbelê, ew ê sala pêşîn vegere fînala rêzefîlmê xwe. Ji 2018–21, ew wekî Ben Stone, pêşengê mêr hate avêtin , di  rêzefîlma nehênî/drama ya NBC -a Manifest de, ku di 24 ê îlona 2018an de hate pêşandan.

Jiyana kesane 
Dallas li Louisville, Kentucky ji dayik bû. Wî di sala 2003an de dema ku li Johanna, Windsor dixebitî, lîstikvana îngilîzî Lara Pulver nas kir. Wan di sala 2007an de zewicîn û di sala 2011an de ji hev veqetiyan.

Piştî veqetîna ji Pulver, Dallas hevdîtin bi  lîstikvana Once Upon a Time Ginnifer Goodwin kir. Dallas û Goodwin di cotmeh 2013 de dergistî bûn, û di 12ê nîsana 2014an  de li Kalîforniya zewicîn. Bi hev re, du zarokên wan hene.

Fîlmnîgarî

Fîlm

Wêneguhêz

Çavkanî
Cemşîd

Cemşîd () di Şahname de kesayetek e. Ew şahê çarem  e.
Mîtolojiya îranî
Zerdeştî
The Adventures of Jimmy Neutron, Boy Genius

The Adventures of Jimmy Neutron, Boy Genius rêzefîlmekî li ser kanala televîzyonê Nickelodeon e. Ew yekem carî di TVyê de di 7ê Tîrmehê, 2002 de bû. Pêşandan jenosîdek 11-salî ji Retroville, karaktera navdêr, dişopîne dema ku ew bi hevalên xwe yên çêtirîn Carl Wheezer û Sheen Estevez re diçe serpêhatiyan.

Dûblajvanên fîlmê 

 Debi Derryberry bi navê Jimmy Neutron
 Carolyn Lawrence bi navê Cindy Vortex
 Rob Paulsen bi navê Carl Wheezer
 Jeffrey Garcia bi navê Sheen Estevez
 Crystal Scales bi navê Libby Folfax
 Frank Welker bi navê Goddard
 Candi Milo bi navê Nick Dean
 Megan Cavanagh bi navê Judy Neutron
 Mark DeCarlo bi navê Hugh Neutron

Çavkanî 

Rêzefîlm
Şitilên fîlman
Shari Weiser

Shari Weiser lîstikvaneke amerîkî ye. Ji ber bejna wê ya kurt, ew di fîlma Labyrinth di 1986an de ket rola bejnbihostê Hoggle. Di sala 1986an de jî wê rolek di fîlma muzîkal Babes li Toyland de girt. Ew di çîroka Sesame Street de Follow This Bird di 1985an de wekî Marie Dodo xuya bû. Ew bi mêrê xwe Lee re li eyaleta Kalîforniya ya Amerîkî dijî.

Girêdan 

 Shari Weiser di Muppet Wiki de 
 Shari Weiser bi mêrê xwe  Lee re
Marvin H. Albert

Marvin H. Albert  (jdb. 22ê kanûna paşîna 1924 li Fîladelfiya, m. 24ê adarê, 1996 li Menton, Fransa) nivîskarekî amerîkî bû ku zêdetirî 100 pirtûk nivîsand. Digel bernavkê xwe, wî navên wekî Albert Conroy, Al Conroy, Nick Quarry, Anthony Rome, Ian MacAlister û J. D. Christilian bikar anî.

Albert di dema Şerê Cîhanî yê Duyem de di hêza  deryayî ya bazirganiyê de wek efserê radyoyê xizmet dikir. Dûvre wekî rêvebirê pargîdaniyek şanoyê ya zarokan li Fîladelfiya xebitî. Di 1950 de Albert çû New York City, li wir yekem ezmûna xwe ya nivîsandinê bi dest xist û ji bo kovarên Quick and Look xebitî. Piştî serketina pirtûka xweya yekem  The Law and Jake Wade (1956) , wî xwe bi tevahî da nivîsandinê.

Di sala 1965 an de Albert bar dike Los Angeles, li wir wî senaryo nivîsand û neh pirtûkên xwe adapte kir, di nav de Apache Rising wekî duşerkî  li Diablo bi Sidney Poitier, û Miami Mayhem wekî Tony Rome bi Frank Sinatra. Di sala 1973 de fîlmê The Don is Dead  tê kişandin.

Di 1976 de Albert Dewletên Yekbûyî hişt û li başûrê Fransa, li Montségur-sur-Lauzon, bi cî bû. Wî temenê xwe yê mezin li wir derbas kir û di sala 1996an de li Menton di 72 saliya xwe de ji ber tevliheviyên krîza dil mir.

Albert zewicî bû û du zarokên wî hebûn, kurek û keçek.

Weşandin (bijartî ) 

 1972: The Don is Dead
 1978: The Dark Goddess
 1986: Stone Angel
 1986: Back in the Real World
 1987: Get Off at Babylon
 1987: Long Teeth
 1987: The Untouchables
 1988: The Last Smile
 1989: The Midnight Sister
 1990: Bimbo Heaven
 1991: The Zig-Zag Man
 1992: The Riviera Contract

Girêdanên derveyî 
*

Çavkanî 
https://www.nytimes.com/1996/03/31/nyregion/marvin-h-albert-73-an-author-of-mysteries-and-biographies.html
Mirin 1996
Aşdad (kovar)

Aşdad kovara hiqûqî ya sêmehane ye.

Hejmara pêşîn a Aşdadê di 21ê sibata 2021an di bin banê Baroya Diyarbekirê de belav bû. Hejmara yekem bi dosyeyeke bi sernavê "Destpêka Hiqûqê" derket pêşberî xwendevanan.

Hejmarên Kovarê

Hejmara 1em, Bihar 2021, 80 rûpel 
 Kovara Aşdadê bira bi xêr be!, Prz. Muhlis Oğurgül
 Hezar dadistan û yek Aşdad-1, Brahîm Qijikareş
 Qayideyên sazûmaniya civakê, Prz. Şêxo Fîlîk
 Pergalên hiqûqê, Prz. Sezgin Dinç
 Mueyîdeyên hiqûqî, Prz. Cemil Çelik
 Çavkaniyên hiqûqê, Prz. Muhammed Nurullah Boztaş
 Sepîna qayideyên hiqûqî ji aliyê cî dem û mijarê ve-1, Prz. Hüseyin İnal
 Ji alîyê çawanîyê ve cureyên rêzikên hiqûqî û şîrovekirina wan, Prz. Ekrem Koçbaşı
 Kes di hiqûqê de û kesên hiqûqê, Prz. Veysel Vesek
 Hiqûq, şax û jêrşax”, Sabîr Ebdulahîzad | Pisporê Hiqûqê
 Têgiha mafê û cureyên wê, Prz. Rênas Xendekî
 Hevpeyvin bi serokê Baroya Amedê Cîhan Aydın re, Prz. Elif Birkili û Prz. Serhat Hezer
 Rojeke sar bîranîneke germ û rastiyeke dijwar, Prz. Gülşen Demir
 Di ser mînakekê re sînema di hiqûqê de; Mîrate Ba ye (Inherit The Wind), Prz. Mem ARÎN
 Dr. Nurî Talabanî: Profesorê Hiqûqê & Endamê Akademiya Kurdî, Amadekar: AŞDAD
 Ferhenga Aşdadê-1, Amadekar: Aşdad

Girêdanên Derve 
 Kovara hiqûqê ‘AŞDAD’ derdikeve, Xwebûn, 20ê Sibata 2021an
 Vîdeo: Danasîna Kovara Aşdadê, Kenala Youtubeê ya Baroya Diyarbekirê, 21ê Sibata 2021an

Çavkanî 
 Aşdad, Hejmar:1 2021
Kovarên kurdî
Anna Valle

Anna Valle  (jdb. ) lîstikvan û sernavgira pêşbirka bedewiyê ya îtalyan ye.

Jiyan û kariyer 
Anna Valle ku li Roma ji dayik bûye, heta sêzdeh salan li Ladispoli jiyaye; piştî veqetîna dêûbavên xwe ew çû Sîsîlyayê, li Lentini, bajarê dayikê. Piştî dibistana navîn, ew li Fakûlteya Dadê li Zanîngeha Katanyayê tomar bû, lê wê xwendina xwe di 1995 an de qut kir, dema ku ew Miss Italy hate hilbijartin. Sala paşîn ew ket pêşbaziya Miss Universe 1996.

Piştî ku di hin fotoromanzi û vîdyoyek muzîkê de bi Gianni Morandi Valle re xuya bû, dest bi xwendina hin dibistanên lîstikvaniyê li Roma û Mîlano kir, û di kurtefîlma 1996 an de Le de bambole rosse destpê kir. Ew paşê bi serketina çend rêzefilmên televîzyonî re wekî lîstikvan derket holê wekî Commesse û Cuore.

Ew li Vicenza dijiya û bi du zarokan re zewicî ye.

Fîlmnîgarî

Fîlm

Wêneguhêz

Çavkanî 

Modelên îtalî
Aktrîsên îtalî
Jinên îtalî
Kesên ji Romayê
Îtalî
Mirovên zindî
Vivo

Vivo Communication Technology Co. Ltd., A ku di logoya xwe de wek vivo dihêt xemilandin, pargîdaniyek teknolojî ya Chînî ye, A ku navenda wê li Dongguan, Guangdong e. Kar ji bo dirust kirine tellefun û mobeyl, nermalav û karûbarên serhêl sêwirandinê ye.  Vivo pargîdaniyek serbixwe ye û  bi qasî 10.000 xebatkarên wê hene, digel navendên lêkolîn û pêşkeftinê li Shenzhen, Guangdong, û Nanjing, Jiangsu .

Çavkanî

Girêdanên derveyî 

 Malpera fermî
Anna Falchi

Anna Kristiina Palomäki, (; li Tampere, Fînlenda),  aktrîs û modeleke Îtalî-Fînlendî ye ku bi navê Anna Falchi tê naskirin.

Jînenîgarî
Anna Falchi li bajarê Tampere ya Fînlendayê bi navê Anna Kristiina Palomäki jidayik bûye. Anna, keça bavekî îtalyan Benito (Tito) Falchi û dayikeke Fînlendî Kaarina ye. Di sala 1978an de di şeş saliya xwe de tevî malbata xwe koçî Îtalyayê dibe û li Îtalyayê weke model dest bi karê xwe dike. Cara yekem di sala 1992an de di reklamekê de, ji bo bankeke Îtalî derdikeve  televîzyonên îtalyayê. Bi alikariya derhêner Paolo Villaggio, dest bi kariyera xwe ya fîlmê kir û di sala 1993an de bi filmê Nel Continente Neroyê (Parzemîna reş) rola xwe ya yekem a fîlmê wergirt.

Fîlmografî
 Nel continente nero (1993)
 Anni 90: Parte II (1993)
 S.P.Q.R.: 2,000 and a Half Years Ago (1994)
 Miracolo italiano (1994)
 C'è Kim Novak al telefono (1994)
 Cemetery Man (1994)
 L'affaire (1994)
 Palla di neve (1995)
 Celluloide (1995)
 Giovani e belli (1996)
 Paparazzi (1998)
 Body Guards (2000)
 Gli occhi dell'amore (2001)
 Operazione Rosmarino (2001)
 Nessun messaggio in segreteria (2005)
 Bambini (2006)
 L'allenatore nel pallone 2 (2008)
 Un'estate al mare (2008)
 Ce n'è per tutti (2009)
 L'uomo nero (2009)
 Box Office 3D: The Filmest of Films (2011)
 I milionari (2013)

Çavkanî

Aktrîsên îtalî
Mirovên zindî
Zanîn, 1:1991

Zanîn 1 hejmara yekem a kovara torevanî û çandeyî ye ku di 1991ê de li Qamişlokê (Rojavayê Kurdistanê, Sûrî) ji aliyê Ebdulbaqî Huseynî û Ferhad Çelebî ve hat çapkirin. Ev hejmar ji 60 rûpelan pêk tê.

Naveroka hejmara yekem a Zanînê 
Ebdulbaqî Huseynî. Kesên nemir: Mele Ehmedê Palo, 1920-1991. 
Helbesteke Mele Ehmedê Palo: "Bilbilê xemgîn û welatê êrîn".
A. Mezdekî, du helbestên wî: "Hêviyek ji yarê" û "Gerîneka bê deng".
Bavê Vînda, çîroka wî ya bi navê: "Newal".
Seydayê Tîrêj, helbesta wî: "Wê roj hilê".
Sîmyarê Yezdî, şaşiyên zimên diyar dike: "Careke dîtir jî... hindek ji şaşiyên zimên".
Bavê Helebçe, çîroka wî: "Zînê û Mano û Wanê"".
Kalemêr, ji toreyakevin: "Sadiq".
Aziz Nesin, çîroka ji aliyê Çakbîn ve hatiye wergerandin: "Aloz".
Hemîd, helbesta nû: "Serhildan".
Darşîn, helbesta nû: "Dostê vînê".
E. Heso, helbesta nû: "Gulnaz".
Rûxweş, helbesta nû: "Goristana bê gor".
Dildar Şeko, çîrok: "Bîranîna rojekê... ji jiyana min î derbeder!...".
Bavê Nîroz, folklor: "Xwedê û lawirên dinê".
Selah Berwarî: "Hunermend û dengbêja kurd Eyşe Şan".
Wêneyê qabê hundermend Birhan û wêneyê pûta hunermend Berzan Kejo a bi navê "Mişext"..

Çavkanî 

Hejmarên kovara Zanîn 1991-1997
Çiyayên Hindokûşê

Hindokûş, Hindûkûş, çiyayên Hindokûşê yan jî zincîrçiyayê Hindokûşê (bi peşto: هندوکش, /kʊʃ, kuːʃ) zincîrçiyayeke Asyaya Navîn ku 800 kilometre dirêjahiya wê he ye. Zîncîreçiyayê Hindokûşê beşek ji Zîncîreçiyayê Hîmalayayê ye ku ji Efxanîstana navîn destpêdike û 800 kîlomêtre ber bi rojhilat ve dirêj dibe. Beşek ji Zincîrçiyayê Hindokûşê dikeve nava erdê bakurê Pakistanê û başurê Tacîkistanê.

Dîrok 
Bilindbûna bilind a çiyayan, li Başûr û Asyaya Navîn xwedî girîngiyeke dîrokî ye. Qada Rêzeçiyayê Hindokûş navendeke sereke ya girîng a baweriya bûdîzmê bû. Di dema êrîşên jêrparzemîna Hindistanê de wekî rê hatiye bikaranîn. Çiya herêma serekeyî ye ku Talîban û El Qaide lê bihêz bûne. Li Geliyê Kowkchehê madenên kevn ên ku lapis lazûlî hildiberînin têne dîtin. Li bakurê Kabulê li geliyê Çemê Panjşer û li hinek deverên  wî jî zimrûdên pola cewherî têne dîtin. Li gorî Walter Schûmann, li Çiyayên Hindokûş ên Rojava bi hezaran salan çavkaniya herî zêde yê madenên baş a Lapis lazolî ye. Bûdîzm li herêma antîk ya Hindokûşê bi berfirehî belav bûye. Berhemên hunerî yên kevnar ên Bûdîzmê peykerên mezin ên kevir ên bi navê Bamiyan Buddhas, li dawiya başûr û rojavayê Hindokûşê cih digirin. Ev peyker di sala 2001an de ji aliyê Îslamîstên Talîbanê ve hatin hilweşandin. Newalên Hindokûş ên başûrê rojhilat ku ber bi herêma Geliyê Indusê ve girêdayî ne, navendeke sereke bû ku ji manastiran re, zanyarên olî yên ji deverên dûr, torên bazirganî û bazirganên binparzemîna Hindistanê ya kevnar re wargeh bû.

Erdnasî 
Ji aliyê erdnasî ve, ev kok di damezrandina jêrzemînek ji deverek Gondwana de ye ku bi qasî 160 mîlyon sal berê, ji dorhêla Jurassîka Navîn ji rojhilatê Afrîkayê dûr ketiye. Nîv parzemîna Hindî, Avusturalya û giravên Okyanûsa Hindî bêtir çikiyan, ber bi bakurê rojhilat ve çûn, û parzemîna Hindî nêzî 55 mîlyon sal berê, ber bi dawiya Paleosenê, bi Plateya Avrasyayê re li hev ketin. Bi van lihevketinên parzemînan Rêzeçiyayên Himalaya û rêzeçiyayê Hindokûş dertê holê.

Çavkanî

Rêzeçiya
Parêzgehên fizîyografîk
The Carpenters

The Carpenters an jî Carpenters, komek ji komên popê yên amerîkayê bû ku di destpêka salên 1970'î de li Downeyê (Dewleten Yekbûyî yên Amerîkayê) derket û bi taybetî di navbera salên 1970-1976'an de gelek bi nav û deng bû. Kom ji du endaman pêk dihat: Richard Carpenter û birayê wî Karen Carpenter. Komê di navbera 1969 û 1981'î de li Amerîkayê 10 albûmên studyoyê (LP) û 46 singles (sêlikên ku li her aliyekî wê stranek heye) tomar kirin û sêlikên wan bi milyonan hatin firotin.

Albumên komê û dîskografî 

 Ticket to Ride (1969)
 Close to You (1970)
 Carpenters (1971)
 A Song for You (1972)
 Now & Then (1973)
 Horizon (1975)
 A Kind of Hush (1976)
 Passage (1977)
 Christmas Portrait (1978)
 Made in America (1981)
 Voice of the Heart (1983)
 An Old-Fashioned Christmas (1984)
 Lovelines (1989)
 As Time Goes By (2004)

Çavkanî 

Komên muzîkê