nazimali/kurdish-wikipedia-articles huggingface dataset:
Chlodwig zu Hohenlohe-Schillingsfürst

Chlodwig Carl Viktor Fürst zu Hohenlohe-Schillingsfürst (31ê Adar 1819 - 6ê Tîrmeh 1901),  serokwezîra împeratoriya Almanyayê, ji Cotmeha 1894 an heta Cotmeha 1900an serokwezîrê Prusya û Apê Chlodwig ê Împeratorê Wilhelm II. Tevî bandora xwe ya li ser Emperatorê jî nekarî pêşî li zêdebûnên xwe veke.

Kariyera siyasî
Hohenlohe, a katolîk ji Bavaria û daket ji mala mîra, hilgirtin sernivîsên ji herdu Prince of Hohenlohe-Schillingsfürst û mîrê Ratibor karûbarên Corvey. Piştî ku demek kurt di xizmeta dewleta Prûsî de xizmet kir, ew beşdarî xaniyê jorîn ê Bavaria bû. Sala 1848 li Frankfurt di bin hukumeta demkî ya Almanî da wekî dîplomat kar kir.

Piştî têkçûna Bavaria li dijî Prussia wekî hevalbendê Avusturyayê di şerê Heft Heftan de (1866), di Kanûna 1866 de ew li ser pêşniyara bestekar Richard Wagner wekî serokwezîrê Bavaria hate wezîfedarkirin. Hevbendiya wî bi Konfederasyona Almanya Bakur re û piştgiriya wî ji bo nûvekirina Yekîtiya Gumrikê ya Alman (Zollverein ) bû. Jiber sedema dijberiya neteweperwerên Bayern û di Adar 1870 de ji desthilatdariyê ket.

Wî piştgirî kir ku Bavaria di sala 1871an de beşdarî Dewleta Alman bibe. Wî li Reichstag wekî cîgirê serok û li Bundesrat wekî nûnerê Bavaria kar kir. Di dema Kulturkampf (nakokiya di navbera Dewleta nû ya Alman û Dêra Katolîk) de, wî pêşnûme qanûnek qedexe kir ku li civînê ji bo mebestên siyasî karanîna mizgîn qedexe kir û piştgirî da hilweşandina nîzama Jesuit.

Ji ber hişyarî, zîrekbûn û ezmûna wî ya berfireh, ew wekî namzetek ji bo tijîkirina postê serokwezîr, ku di sala 1894an de hate vala kirin dema ku Leo Count Countri ji erka xwe hate durxistin ew bû Serokwezîr, wî xwe di bin siya kesayetiyên bibandor ên wekî Johannes von Miquel, Admiral Alfred von Tirpitz, Adolf Marschall von Bieberstein û Bernhard von Bülow dît. II. Wilhelm Her çend wî hewl da ku zirara ku bi kelecaniya xwe daye, pêşî lê bigire an jî sererast bike, lê ew pir serkevtî nebû. Wî piştgirî da qanûna Alman (1894) û qanûna Prusya ya dijî Sosyalîst (1897), tevî têkçûnê, digel ku siyaseta Wilhelm ya tund li ser Sosyaldemokratan.

Dema Bülow, wekî wezîrê karên derve ya sala 1897an de, dest bi şopandina siyasetek nû ya cîhanî kir ku armanc dike ku bandora Almanya di karûbarên navneteweyî de zêde bike, ew bû serokwezîrê tevahî nezelal. Dema ku wî dev ji kar berda Bülow hate cihê wî.

Çavkanî 

Rêveberiya Almanyayê
Jidayikbûn 1819
Mirin 1901
Serokwezîrên Almanyayê
JAR (formata faylê)

JAR (ji Java ARchive) şiklekî formata ZIPê ye ku ji bonî programên Javayê hatiye çêkirin. Tê de hemû faylên Javayê û tiştên weke sûret û nivîs têne komkirin û ew dibê programek.

Di arşîvê de manifest heye û ew ji bonî diyarkirina melûmatên weke ma kîjan fayl ya serî ye, versiyona programê, xwediyê programê û bêhtir tişt. Navê faylên JARê bi .jar re xilas dibin.

Çavkanî 

Formata faylê
ZIP

ZIP formateke dosyayê ya arşîvkirinê ye ku daneyan bê ku melûmatê wunda bike piçûk dike. Formata ZIPê gelek algorîtmên piçûkkirinê qebûl dike, lê DEFLATE ya ku herî gelek tê şuxilandin e. Ev format bi rastî di sala 1989an de hate çêkirim û cara pêşî di PKZIPa PKWARE, Inc.ê de hate bicihkirin, ji bo cihê formata berê ya piçûkkirinê ya ARCê ya Thom Henderson bigire. Dûvre forma ZIPê ji xeynî PKZIPê ve ji gelek program û alavên din hate piştgirtin. Microsoft ji sala 1998an ve bi pêveka "Plus! 98" ya ji bo Windows 98ê ve di versiyonên Microsoft Windowsê de pişta ZIPê digire (di bin navê "folderên piçûkkirî" de). Piştgiriya di Windowsê bixwe deji sala 2000 de di Windows ME de hate lêzêdekirin. Apple ji Mac OS X 10.3 ve pişta ZIPê digire. Di bêhtirê sîstemên xebitandinê ên serbest de piştevaniya ZIPê heye.

Çavkanî
Fayla klasê ya Java

Fayla klasê ya Java formatek e ji bonî qeydkirina programên Javayê di şiklê bytecodê de. Bytecode kodeke standard e ko di Java Virtual Machinê de tê qulibandinê koda mekînê û tê şuxilandin. Navê van faylan bi .class xilas dibê.

Çavkanî 

Formata faylê
Keremê Seyad

Keremê Seyad (z. 1938, gundê Heko, qeza Talîn, Ermenistan – m. 28ê adara 2021ê Ermenistan), pêşkêşkar û xebatkarê Radyoya Êrîvanê bû.

Heyat û xebatên wî 
Malbata wî sala 1918a ji ber zilmê, ji Qersê koçberî Ermenistanê bûne. Xwendina xwe li dibistana gundê Hekoyê temam dike. 

Di sala 1938an de li gundê Heko, qeza Talîn a Ermenistanê ji dayik bûye. Di rojnameya bi navê "Bolşêvîkyan Droşov" de nivîsên xwe belav dike. Bi wan nivîsên xwe bi nav û deng dibe. Gotarên wî di rojnameyên Ermenistanên ên bi navê "Avangard", "Sovêtakan Hayastan", "Komûnîst" de tên weşandin.

Radyoya Êrîvanê û rojnameya Riya Teze 
Di sala 1960an de Xelîl Mûradov wî dawetê Radyoya Êrîvanê dike. Ew di sala 1960an de di Radyoya Êrîvanê de wek spîker dest bi kar dike. Bi gotina xwe ya "Yêrîvan xeber dide" jî tê zanîn. 

Piştî belavbûna Yekîtiya Komarên Sovyet ên Sosyalîst aboriya Ermenistanê kete haleke nebaş. Di vê demê de Keremê Seyad di radyoyê de tenê ma. Vladîk Zadayan wê çaxê ji ber tinebûna xebatkaran xwestiye ku beşa kurdî ya radyoyê bide girtin, lê Keremê Seyad wê demê kurê xwe Tîtal û keça xwe Leylê jî dixe nav kadroya xebatkaran. Herçiqas birayê wî, wî û malbata wî ji bo îmkanên baş dawetê Rûsyayê kiribe jî ew neçûye Rûsyayê û xebatên beşa kurdî ya radyoyê daye dewamkirin. 

Keremê Seyad bi qasî 5 salan jî di rojnameya Riya Teze de korêktorî kiriye, xebitiye. Ji xeynî wê korêktoriya bi dehan kitêban kiriye. Herwisa tevî xebatên hazirkirina fîlma kurdî a bi navê "Zerê" jî bûye. 

Ew heya 2014an tevî kurê xwe Tîtalê Kerem di Radyoya Êrîvanê de xebitiye. Lê piştî sala 2014an ji ber sedemên tendiristiyê xwe ji karên radyoyê vedikişîne.

Mirina wî 
Keremê Seyad di 28ê adara 2021ê de çû ber dilovaniya Xwedê.

Çavkanî

Girêdanên derve 
 
 Rojnameya Agirî, Biyografiya Keremê Seyad ji aliyê kurê wî Tîtalê Kerem ve (rûpela 10em) 

Rojnamevanên kurd
Kurdên Ermenistanê
Jidayikbûn 1938
Mirin 2021
Gaz (pîvan)

Gaz, pîvana ku maweya wê, 68 cm, ji sersîngê heya serê tiliyan e.

Çavkanî 

Yeke
Yekeyên dirêjiyê
Rani Mukerji

Rani Mukerji, (bi hindî: रानी मुखर्जी, bengalî : রানী মুখোপধ্যায়, ; Kalkuta, West Bengal , Hindistan) aktrîs û modelekî hindî ye ku heta niha heft caran Xelatên Filmfare ya Hindîstanê stendiye .

Jînenîgarî 
Mukerji di 21ê Adara 1978an de li Kalkutayê (Kolkata îro) ji dayik bû. Bavê wê Ram Mukhercî ji malbata Mûkherjee-Samarth ji dayik bûye, derhênerê berê yê fîlman e û yek ji damezrînerên Studyoyên Fîlmalaya ye. Dayika wê Krishna Mukherjee stranbêjê playbackê berê ye. Birayê wê yê mezin Raja Mukherjî  derhênerê fîlman e. Xaltîka wê Debaşree Roy, lîstikvana fîlmên Bengalî ye û dotmamê lîstikvana navdar Kajol e Pismamekî wê ya din Ayan Mukhercî, nivîskar û derhênerê fîlman e. Jiber ku malbata wê û piraniya xizmên wê endamên pîşesaziya fîlman a Hindistanê bûn, Mukerji bi lîstikvaniyê ve nedixwest ku eleqedar bibe. Bi destpêkirina kariyera xwe ya li filmê,  wê wiha anî ziman, "Jixwe li malê gelek lîstikvan hebûn û min dixwest ez bibim kesekî cuda".

Mukerji li dibistana navîna Maneckji Cooper a li Juhuyê perwerdeya xwe dît û ji Zanîngeha Jinê ya SNDT'ê beşa Zanistiya Malê qedand. Ew dansvanekî perwerdekirî yê Odissi ye û dema di pola dehemîn de dest bi fêrbûna forma dansê kiriye. Di çarçoveya kevneşopiyeke salane de, malbata Mûxrjee her sal li taxa Santacruz a li banliyûnê cejna Durga Pûja pîroz dike.

Derhêner Selîm Xan di sala 1994an de bang li Mukhercî kir ku di derhêneriya xwe a bi navê Aa Gale Lag Jaa de rola sereke ya jinê bilîze. Bavê wê di temenekî wiha biçûk de ji karîyera tam-demê ya fîlman nerazî bû, ji ber vê yekê vê pêşniyarê qebul nekir. Di temenê 18 saliya xwe de Mukhercî bi rola pêşeng di fîlmê Bengalî Biyer Phool (1996) de lîst. Filmprosenjit û Indranî Heldar dilîst û çîroka du xwişkan vedibêje; Mukercî birayê biçûk ê karaktera Heldar lîst. Piştî demeke kurt Xan bi pêşniyareke din a fîlman bang li wê kir ku rola pêşeng a drama civakî Raja Ki Aayegi Baraat bilîze. Piştî ku Mamta Kulkarnî vê pêşniyar qebul nekir, Mukercî ji ber israra dayika xwe ya ku li ser esasê ezmûnan xebatên xwe didomîne rolê qebûl kir. Mukhercî beriya ku dest bi rola xwe bike, li Enstîtuya Aktivîteya Roşan Taneja perwerdeya lîstikvaniyê dît. Di fîlmê de rola keçekî jiber neçariyê ku bi destavêtinên xwe re dizewice, lîst. Fîlm, di sala 1996an derket. Her çend ev fîlm têkçûneke bazirganî bibîne jî, performansa Mukhercî di merasîma salane ya Xelatên Screen de xelata nasandina taybet wergirt.  Piştî performansa nebaş fîlmê ya sînemayan de hat nîşandan, Mukhercî ji bo perwerdeya xwe temam bike vegeriya zanîngehê. Lê belê, ji serkeftina pismamê xwe Kajol a li Bollywoodê îlhama xwe girt, biryar da ku ew jî di lîstikvaniya fîlman de kariyera xwe bidomîne.

Fîlmografî

Fîlm

Çavkanî 

Aktrîsên hindistanî
Modelên hindistanî
Mirovên zindî
Xirabreşk, Xelîlî

Xirabreşk () taxeke Xelîliyê ya bajarê Rihayê ye.

Gelhe

Çavkanî 

Taxên Xelîliyê
Gundên Rihayê
Klaus Schmidt

Klaus Schmidt ( − ) arkeolog û dîroknasekî alman bû ku ji 1996an heta 2014an li Girê Mirazan xebatên kolandinê meşandiye.

Klaus Schmidt li zanîngehên Erlangen û Heidelbergê pêş- û protodîrok, hem jî arkeolojiya klasîk û jeolojî xwendiye. Wî doktoraya xwe di 1983an de li Zanîngeha Heidelbergê di bin rêberiya Harald Hauptmann de qedandiye. Di sala 1995an de bû serokê kolandinên li Girê Mirazan li başûrê rojhilata Tirkiyeyê. Di sala 2007an de li Zanîngeha Erlangenê bû profesorê alîkar.

Schmidt ji destpêka 2001an ve bû referansê arkeolojiya pêşdîrokê ya beşa Rojhilata navîn ya Enstîtuya Arkeolojiyê ya Alman.

Schmidt di sala 1995ande malekê li Rihayê kiriye û xebatên xwe li vir bi rê ve biriye. Tîmê xwe yê arkeologan bi gelemperî di du mehên biharê û du mehên payizê de cihê Girê Mirazan kolandine. Di hevpeyivîneke 2011an de, Schmidt texmîn kir ku teqrîben ji sedî pêncî cihê kolandinê hatibû vedan.

Klaus Schmidt bi arkeologa tirk Çiğdem Köksal-Schmidt re zewiciye. Di 20ê tîrmeha 2014an de dema ku li Almanyayê avjenî dikir ji ber krîza dil miriye.

Berhem 
 K. Schmidt: Frühneolithische Tempel. Ein Forschungsbericht zum präkeramischen Neolithikum Obermesopotamiens. In: Mitteilungen der deutschen Orient-Gesellschaft 130, Berlin 1998, 17–49, 
 K. Schmidt: "Zuerst kam der Tempel, dann die Stadt". Vorläufiger Bericht zu den Grabungen am Göbekli Tepe und am Gürcütepe 1995–1999. Istanbuler Mitteilungen 50 (2000): 5–41.
 K. Schmidt, 2000a = Göbekli Tepe and the rock art of the Near East, TÜBA-AR 3 (2000): 1–14.
 K. Schmidt, 2000b = Göbekli Tepe, Southeastern Turkey. A preliminary Report on the 1995–1999 Excavations. In: Paléorient CNRS Ed., Paris 2000: 26.1, 45–54, 
 K. Schmidt: Sie bauten die ersten Tempel. Das rätselhafte Heiligtum der Steinzeitjäger. Verlag C.H. Beck, München 2006, .
 K. Schmidt, "Göbekli Tepe. Eine Beschreibung der wichtigsten Befunde erstellt nach den Arbeiten der Grabungsteams der Jahre 1995–2007", in K. Schmidt (ed.), Erste Tempel—Frühe Siedlungen. 12000 Jahre Kunst und Kultur, Ausgrabungen und Forschungen zwischen Donau und Euphrat, (Oldenburg 2009): 187–233.
 K. Schmidt, "Göbekli Tepe—the Stone Age Sanctuaries: New results of ongoing excavations with a special focus on sculptures and high reliefs," Documenta Praehistorica XXXVII (2010), 239–256:
 J. Peters & K. Schmidt: "Animals in the symbolic world of Pre-Pottery Neolithic Göbekli Tepe, south-eastern Turkey: a preliminary assessment." Anthropozoologica 39.1 (2004), 179–218:.

Çavkanî 

Mirin 2014
Jidayikbûn 1953
Neolîtîka A ya berî Cervaniyê

Neolîtîka A ya berî Cervaniyê (NABC) () (salên 10.000-8800 ) di çanda Neolîtîk a Levendî û Anadolî ya destpêkê de qonaxa yekem a Neolîtîka berî Cervaniyê nîşan dide. Bermayiyên arkeolojîk li herêmên Levend û Mezopotamyaya jorîn a Hîvika biadan de tên dîtin.

Periyoda vê demê bi xaniyên kerpîç ên dorpêçkirî yên biçûk, çandiniya dexlan, nêçîrkirina heywanên kovî, û edetên goristanê yên bêhempa ku tê de laş di binê xaniyan de dihatin veşartin, tê karekterîzekirin.

Pêşangeh

Çavkanî

Girêdanên derve 
 

A
Hîvika Biadan

Hîvika Biadan yan Hîvika bi Adanî () li Rojhilata Navîn herêmeke bi şiklê hîvikê ye, ku tê de hin beşên Iraq, Îran, Sûriye, Libnan, Filistîn, Îsraêl, Urdun, Misir û Tirkiyeyê hene. Li gorî hin nivîskaran Kîpros jî tê de ye.

Herêm yek ji dergûşên medeniyetê ye ji ber ku ew li devera ku çandiniya niştecîh yekem car derketiye holê dema ku mirovan dest bi pêvajoya paqijkirin û guherîna nebatên xwezayî kirin da ku nebatên nû werin kedîkirin. Medeniyetên pêşîn yên weke sumeriyan li Mezopotamyayê di encama wê de çêbûne. Pêşkeftinên teknolojîk ên li herêmê pêşveçûna çandinî û bikaranîna avdaniyê, nivîsîn, teker û camê ne.

Termînolojî 

Têgiha  ji hêla arkeolog James Henry Breasted ve di  "Navnîşên Dîroka Ewropayê" û  "Serdemên Kevnar, Dîroka Cîhana Kevnare" de hatiye populer kirin.

Çavkanî 

Herêmên dîrokî
Rojhilata Nêzîk a kevnare
Herêmên dabeşkirî
Megalît

Megalît kevirekî mezin ê berî dîrokê maye ye ku bi tenê yan jî digel kevirên din ji bo avakirina abîde yan avahiyekê hatiye bikaranîn. Tenê li Ewropa zêdeyî 35.000 megalît hene, ku ji Skandînavyayê bigire heya Deryaya Navîn bi cih in.

Çavkanî

Girêdanên derve 

Avahiya dîrokî
Serdema kevirî
Neolîtîka B ya berî Cervaniyê

Neolîtîka B ya berî Cervaniyê (NBBC)  (salên 8.800-6.500 ) beşeke ji Neolîtîka berî Cervaniyê ye, çandeke neolîtîk a ku li Mezopotamyaya jorîn û Levendê bi cih bûye. Ji aliyê Kathleen Kenyon ve dema kolandinên arkeolojîk ên li Jerichoyê ya Urduna Rojava de hatiye karekterîzekirin.

Şêwejiyan 
Meylên çandî yên vê heyamê ji Neolîtîka A ya berî Cervaniyê (NABC) cuda bûn. Kesên ku di vê pêvajoyê de dijîn li ser ajalên kedîkirî zêdetîr îtîmad kirine ji bo ku karibin debara xwe ya nêçirî-komkerî temam bikin.

Çavkanî 

B
Neolîtîka berî Cervaniyê

Neolîtîka berî Cervaniyê (; salên 10.000-6.500 ) demên destpêka neolîtîkê li herêmên Levend û Mezopotamyaya jorîn a Hîvika biadan temsîl dike. Neolîtîka berî Cervaniyê wek Neolîtîka A ya berî Cervaniyê (10000 – 8800 bz) û Neolîtîka B ya berî Cervaniyê (8800 – 6500 bz) tê dabeşkirin. Piştî Neolîtîka berî Cervaniyê heyama Neolîtîka Cervaniyê dest pê dike.

Neolîtîka A ya berî Cervaniyê 
Neolîtîka A ya berî Cervaniyê () (salên 10.000-8800 ) di çanda Neolîtîk a Levendî û Anadolî ya destpêkê de qonaxa yekem a Neolîtîka berî Cervaniyê nîşan dide. Bermayiyên arkeolojîk li herêmên Levend û Mezopotamyaya jorîn ya Hîvika biadan de tên dîtin.

Periyoda vê demê bi xaniyên kerpîç ên dorpêçkirî yên biçûk, çandiniya dexlan, nêçîrkirina heywanên kovî, û adetên goristanê yên bêhempa ku tê de laş di binê xaniyan de dihatine veşartin, tê karekterîzekirin.

Neolîtîka B ya berî Cervaniyê 
Neolîtîka B ya berî Cervaniyê (; salên 8.800-6.500 ) beşeke ji Neolîtîka berî Cervaniyê ye, çandeke neolîtîk a ku li Mezopotamyaya jorîn û Levendê bi cih bûye. Ji aliyê Kathleen Kenyon ve dema kolandinên arkeolojîk ên li Jerichoyê ya Urduna Rojava de hatiye karekterîzekirin. 

Meylên çandî yên vê heyamê ji Neolîtîka A ya berî Cervaniyê cuda bûn. Kesên ku di vê pêvajoyê de dijîn li ser ajalên kedîkirî zêdetîr îtîmad kirine ji bo ku karibin debara xwe ya nêçirî-komkerî temam bikin.

Neolîtîka C ya berî Cervaniyê

Galerî

Çavkanî 

Neolîtîk
Preity Zinta

Preity Zinta (; Shimla, Himachal Pradesh, Hindîstan) listîkvan û modelekî hindî ye. Piştî xilaskirina beşê psîkolojiya rûmetê û sûcê ya îngîlîzî, di sala 1998an de destpêka xweya lîstikvaniyê di filma Dil Se destpêkir û di heman salê de rola xwe ya filma Soldierê wergirtiye.

Jînenîgarî 
Preity Zinta di 31ê Çileya 1975 an de li malbateke Rajput a ji Şîmla Hîmachal Pradeş ji dayik bû. Bavê wê Durganand Zinta, di artêşa Hindîstanê de leşker bû. Dema ku Prîtî di 13ê saliya xwe de bû bavê wê di qezayeke trafîkê de jiyana xwe ji dest da. Di vê bûyera trafîkê de dayika wê Nilprabha Zinta jî ku bi giranî birîndar bibû, du sal li erdê ma. Zinta piştî mirina bavê xwe wiha anî ziman; "Ev qezaya trajîk û mirina bavê min di jiyana min de bû xalek girîng a zivirînê, neçarî min zû gihîştî kir. Du birayên wê bi navê  Deepankar û Maniş yekê jê salek jê mezintir û salek biçûktir e hene. Deepankar di Artêşa Hindistanê de efser e, birayê wê yî din Manîş jî niha li Kalîforniya dijî.

Wê li dibistana navînî ya Keşîşxaneya ventsa û Meryem a li Şîlla xwend.  Her çend wê li dibistana şevînî îtîrafa bi tenêtiyê bike jî, wê destnîşan kir ku "komek bêkêmasî hevalên" wê li wir çêbû ye.  Dema ku xwendekar bû, hezkirinek wê ji edebiyatê re çêbû bi taybetî ji berhemên William Shakespeare û ji helbestên wî hez dikir.  Li gorî Zinta, ew ji xwendina dibistanê gelek kêfxweş bû û notên baş distand;  di demên xweyên vala de wê werzîş dikir, bi taybetî bi basketbolê re eleqedar dibû.

Zinta, piştî dibistana xwe ya li Kûntûnê Îsa û Meryemê, Şîmla, xwe li Zanîngeha Saint Bede ya Şîmla tomar kir. Pîrîtî li Zanîngeha Saint Bedeyê de beşa zimanê înglîzî xwend, û paşê dest bi xwendina Beşa Psîkoloji ya Tewanbariyê kir û ji vî beşê bi asteke bilind mezûn bû. Piştî perwerdeya beşa psîkologiyê Zînta dest bi modeltiyê kir. Yekem reklama televîzyonê ya Zinta ji bo çîkolatayên Perk bû

Fîlmografî

Fîlm

Çavkanî 

Jidayikbûn 1975
Aktrîsên hindistanî
Modelên hindistanî
Jinên hindistanî
Mirovên zindî
Almatî

Almatî, bajarê herî mezin ê Qazaxistanê û paytexta kevn a  Qazaxistanê ye. Almatî bi nifûsa 2 milyon  kesan li Asyaya Navîn bajarê herî kozmopolîtîk e ku pêşketiye.

Çavkanî

Qazaxistan
Sonakshi Sinha

Sonakshi Sinha, (; Mumbaî, Maharaştra, Hindistan) lîstikvan û stranbêja hindî ye. Sonakshi beriya kariyera xwe ya lîstikvaniyê de wek sêwirana cilûbergan xebitî ye. Rola xwe ya yekem di fîlmê Dabangg (2010) de bi navê Raco Pendê lîstiye.

Jînenîgarî
Sinha di 2ê hezîrana 1987an de li Patna Biharê ji dayik bû û keça dêûbavê lîstikvanên sînemayê Shatrughan Sinha û Poonam Sinha ye. Bavê wê ji malbateke biharî-kayastha ye û dayika wê ji malbateke sindhî-hindû ye. Bavê wê di sala 2019an de berê Kongreya Neteweyî ya Hindistanê, wek parlamenterê Partiya Bharatiya Canata parlementer bû.

Sinha ji sê zarokan ya herî biçûk a malbata xwe ye. Du birayên wê yê cêwî bi navê Luv Sinha û Kush Sinha hene. Wê dibistana navîn li Arya Vidya Mandir xwend û piştre çû Enstîtuya Polîteknîka Premlila Vithaldas a Zanîngeha Jinê ya Shreemati Nathibai Damodar Thackerseyê li zanîngehê ji beşa sêwirana modeyê de mezûn bû.

Sinha hogira heywanan e û ji bo kampanyaya PETAyê ya ku ji bo xwedîkirin û xesandina kûçik û pisîkan diparêze. Wê di vîdeoyeke yek deqîqeyî ya PSA de lîstiye û ji her kesî xwestiye ku heywanan xwedî bikin û wan bixesînin. Dibêje: "Birader, dikanên heywanan û kesên ku heywanên xwe nexesînin, ji hemû heywanên ku bêmal dibin berpirsiyar in. Her cara ku mirov kûçikan an pisîkekê ji ajalvanan an jî dikaneke heywanan bikire, heywanek bêmal li kolanan digere an jî li benda stargeheka heywanan dimeyze, di mal û jiyaneke baş de şansê xwe winda dike." Ew jî şikestina sterotîpên mezinahiya laşê tîpîk derdixê pêş.

Jinên hindistanî

Dîskografî

Fîlmografî

Fîlm

Çavkanî

Aktrîsên hindistanî
Modelên hindistanî
Stranbêjên hindistanî
Çalakvanên heywanhez
Mirovên zindî
Pleîstosen

Pleîstosen (; carinan bi zimanê kolankî wek Serdema Qeşayê tê gotin) serdemeke jeolojîk e ku 2.580.000 sal heta 11.700 sal berê berdewam kiriye. Di vê serdemê de qeşagirtinên herî nû yên cîhanê pêk hatine. Navê pleîstosenê ji têkilkirina yewnaniya kevn tê:  û .

Dîrok
Kana keviran

Kana keviran madenên vekirî yên ji bo deranîna kevir û mîneralên din yên di avahîsaziyê de tê bikaranîn e.

Çavkanî 

Erdnasî
Shruti Haasan

Shruti Haasan, (; Chennail, Tamil Nadu, Hindistan) lîstikvan, stranbêj û strannivîseke hindî ye ku bi piranî di fîlimên bi zimanê tamîlî, telugû û hindî de rol wergirtiye. Shruti, keça lîstikvanên hindî, Kamal Haasan û Sarika Thakur e.

Jînenîgarî
Shruti Haasan keça lîstikvanên Kemal Haasan û Sarika Thakur e û li Madrasê (Chennai îro) ji dayik bûye. Bavê wê tamîlî ye, dayika wê Sarîka jî ji bavekî Mehareştrî û dayikekî Rajputî ji dayik bûye. Xwişka wê ya biçûk a bi navê Akshama Haasen heye, ew jî lîstikvan e. 

Lîstikvan û parêzer Charuhasan apê wê ye. Pismamên wê lîstikvan Anu Hasen û Suhasini Maniratnam in. Haasan dibistana Lady Andal a li Chennai xwend û ji bo li Zanîngeha Saint Andrew psîkolojiyê bixwîne çû Mumbaiyê.

Haasan di ciwaniya xwe de bal kişand ser sînema û muzîkê. Ji bo ku di vî qadê de perwerde bibîne çû Amerîkayê û li Enstîtuya Muzîkjenan a Kalîforniyayê perwerdeya muzîkê wergirt.

Fîlmografî

Televizyon

Fîlm

Rola dengê

Dîskografî

Mûzîk

Çavkanî

Aktrîsên hindistanî

Girêdanên derve

 
 

Modelên hindistanî
Jinên hindistanî
Mirovên zindî
PlayerUnknown's Battlegrounds

PlayerUnknown's Battlegrounds, an jî wekî PUBG jî tê zanîn, lîstikeke vîdyoyek pirzimanî ye ku ji hêla Krafton ve hatî belav kirin û pêşve diçe. Ew di lîstikê de di nav nêzîkê 100 (herî zêde 100) de lîstik dest pê dikin. Kengê ku ew bixwazin, ew ji balafirê davêjin û bi paraşûta xwe ya din li giravê dakevin. Ew e ku bibe lîstikvanê dawîn ê ku bêyî kuştina lîstikvanên din ên bi çekên cûrbecûr ve têkildar û mirinê neyên kuştin. Lîstik vedibe û herêma ewledar a li ser nexşeya giravê dest bi piçûkbûnê dike. Her ku nexş kêm dibe, ew li ser deverek piçûk a cûda hûr dibin, û gengaz e ku ew hevûdu bibînin û wan ji holê rakin. Di lîstikê de lîstikvan / tîma dawî ya ku di lîstikê de zindî ye lîstikê qezenc dike.

Lîstik yekemcar di 23ê adara 2017an de ji bo Microsoft Windows li ser Steamê gihîştina zû derket. Piştî serbestberdana wê hema hema 3 mehan, wê li ser 4 mîlyon kopî firot. Guhertoya yekem a girîng a lîstikê di destûra destpêkê de di 20 kanûn 2017, li ser platforma Windowsê hate berdan. Guhertoya Xbox One di 12 kanûn 2017 de hate weşandin. Bi zêdebûna lîstikên şer-royale yên mobîl, PUBG Mobile ji bo platformên Android û IOSê di 19ê adara 2018an de, piştî ku di 9ê sibata 2018an de li Çînê yekem bû, serbest hat berdan.

Çavkanî 

Lîstikên komputerê
Tamanna Bhatiya

Tamanna Bhatiya (; ; ) Lîstikvaneke hind e ku bi piranî di fîlmên bi zimanê Telugî, Tamîlî û Hindî de lîstiye.  Ji xeynî lîstikvaniyê, beşdarî pêşandanên şanoya jî bûye. Tamanna, ji bo danasîna mark û hilberan kesekî naskirî yê Hindistanê ye.

Jînenîgarî
Tamanna, di 21ê Kanûna 1989an de li Bajarê Bombay, Maharaştra yê Hindistanê ji dayik bûye. Tamanna keça dêûbavê Santosh û Rajni Bhatia ye. Birayek wê yê mezin bi navê Anand heye. Bavê wê bazirganekî karê elmasê dike. Ew ji binêla Sindhi Hindu ye. Tamannah, ji nijada Sindhi Hindu ye.  Wê perwerdeya xwe ya dibistana, li Dibistana Baweriyê ya Maneckji Cooper Training a Mumbaî dît . Ji ber sedemên numerolojîk navê xwe ya profesyonel xwe wekî Tamannaah guhert. Tamannah ji 13 saliya xwe ve, dema ku di çalakiya roja salane ya dibistanê de hate dîtin jibo role sereke dilîst. Piştre ew bû lîstikvanakî Şanoya Prîthvî ya Mumbaî. Di albûma Abhijeet Sawant de jî strana "Lafzo Mein" a albûma Aapka Abhijeet ku di sala 2005an derket.

Fîlmografî

Fîlm

Çavkanî

Aktrîsên hindistanî
Jinên hindistanî
Madhuri Dixit

Madhuri Dixit Nene (, Mumbaî, Maharaştra, Hindistan), lîstikvan, hilberîner, danser, kesayetiya televîzyonê û hunermendê muzîka hindî ye. Madhuri Dixit heta niha 70 fîlmên Bollywoodê de derketiye pêş. Di salên 1990an û heta destpêka salên 2000î de yek ji lîstikvanên herî payebilind a Hindistanê bû. Dikşit, heft car di lîsteya navdariya Forbes Hindistanê de cih girt. Di sala 2008an de hikûmeta Hindistanê xelata Padma Şrî ku çarem şerefa herî bilind a sivîl a welat e, da Madhuri Dixit.

Jînenîgarî
Madhuri Dixit, di 15ê gulana 1967an de li bajarê Mumbaî ji dayik bûye. Madurî, keça dêûbavê Şankar û Snehlata Dixit e. Malbata Madhuri bi eslê xwe kesên maratî ye. Du xwişkên wê yên mezin û birayek wê ya mezin heye. Di sê saliya xwe de bi dansê re eleqedar bû, û heşt salan li Qeşakê dest bi perwerdebûnê dansê kir. Dema ku bû reqsvanê Kathak ê bi profesyonelî perwerdekirî bû.

Li pey spekulasyona medyaya berfereh a bi salan li ser jiyana wê ya kesane, Dixit di 17ê çirî ya 1999an de, bi merasîmek kevneşopî  ku li mala birayê xwe yê mezina li Kaliforniya Başûr hat li dar xistin, bi bijîjka cerraha dil, Shriram Madhav Nene re zewicî. Nene, qet fîlmên wê nedîtibû, û haya wê ji statuya wê ya navdar tunebû. Dikşit têkiliya wan wiha anî ziman, "Pir girîng bû ku wî min wekî lîstikvanek nedizanî ji ber ku wê gavê ew ê pêşî min wekî mirovekî normal nas dike. Gava ku mirovan mirovan wekî lîstikvanek dît, ew dem dibin xwediyê têgînên pêş-fikirîn. Tu fikrekê wiha bi wî re tunebû. Min kesê rast dît, min xwest bizewicim û ez zewicîm"

Li pêy zewaca xwe Dixşit deh sal li Denver, Koloradoyê bicîh bû.  Di çirîya 2011an de bi malbata xwe re vegeriya Mumbaiyê.  Dikşit derbarê vegerina xwe de  got, "Ez her gav ji vir hez dikim. Ez Mumbaî, li vir mezin bûm ji ber vê yekê ev jimin re wekî vegera malê ye. Ew di jiyana min de qonaxek cûda bû, ku min dixwest bibim xwediyê xanî, malbat,  mêr û zarok ... ev jiyan mîna tiştê ku min xewn dîtîye." Di sala 2018an de, Dixşit û hevjîna xwe pargîdaniya RnM Moving Pictures damezrandin.

Fîlmografî

Fîlm

Çavkanî

Aktrîsên hindistanî

Girêdanên derve 

 

Mirovên zindî
Jinên hindistanî
Priyanka Chopra

Priyanka Chopra Jonas, (; Jamshedpur, Bihar, Hindistan) lîstikvan, stranbêj û derhênera sînemaya hindî ye. Di sala 2000an de di Pêşberiya Rindê Cîhanê ya sala 2000an Miss World 2000 de bû jina rind a yekem a Cîhanê. Chopara, yek ji hunermendên herî payebilind û navdar ên Hindistanê ye. Tevî Xelata Fîlman a Neteweyî û 5 Xelatên Fîlman û gelek xelatên din wergirtiye. Di sala 2016an de hikûmeta Hindistanê wê bi xelata Padma Şrî da xelatkirin. Kovara Time navê wê xist nava lîsteya 100 kesên herî bi bandor di cîhanê. Kovara Forbes wê di nav 100 Jinên Herî Hêzdar ên Cîhanê de bi nav kir.

Jînenîgarî 
Priyanka Chopra, bi malbata xwe re bi têkiliyeke xurt girêdayî ye. Priyanka, tevî birayê xwe yê biçûk Sîddharth û li heman qatê bi malbata xwe re di avahiyeke de dijîya. Ew bi taybetî nêzîkî bavê xwe bû. Bavê wê di Hezîrana 2013an de mir. Jiber heskirina bavê xwe di sala 2012an de wê bi destnivîsa deqek li ser milê xwe "keça lîl a bavê xwe" nivîsî ye. Ji ber ku ji zemîneke fîlman dernakeve, xwe wek jineke xweçêkirî bi nav dike. Diya wê ku li Bareillyê pisporê jinan e, dema ku dest bi kariyera fîlman kir, dev ji pratîka xwe ya piştgiriya Çopara berda.

Çopara wek her hîndoyek her sibe li ziyaretgehek piçûk a murtiyên cihêreng ên xwedawendên Hindu yên li mala xwe, ku ew bi xwe re jî digire, pujayan dike.  Her çend ew bi helwesta xweya medyavan tê nas kirin jî, Chopra naxwaze ku di derbarê jiyana xweya kesane de bi eşkereyî parve bike.  Berê bi lîstikvanên Akshay Kumar, Shahid Kapoor, û Harman Baweja re bi têkiliyên romantîk hatibû rojevê.  Di sala 2018an de têkiliyek wê bi muzîkvan û lîstikvan Nick Jonas re dest pê kir.  Ew ji bo lîstina yek ji jinên pêşeng di fîlima Bharat de îmze kiribû, lê rojek berî kişandina dîmenê xwe hilbijart.  Nikhil Namit, hilberînerê fîlmê, got ku wê dev ji kar berda ji ber ku bi Jonas re têkilî danî û wê bi "hinek neprofesyonel" tawanbar kir.  Chopara û Jonas di Tebaxa 2018an de di dema merasîmek Punjabi Roka de bi nîşan bûn.  Di kanûnan 2018an hevjîn li Qada Umaid Bhawan, Jodhpur bi merasîmek kevneşopî ya Hîndû û Xiristiyanî zewicîn

Fîlmografî

Fîlm

Dîskografî

Wekê hûnermend a sereke

Çavkanî 

Aktrîsên hindistanî
Modelên hindistanî
Jinên hindistanî
Mirovên zindî
Endamê Royal Society

Endamê şerefdar ê Royal Society, Endamê şerefdar ê Komeleya Şahane ya Londonê (; FRS), endamê şerefdar ê komeleya zanistî ya bi navê The Royal Society of London for the Improvement of Natural Knowledge ya ku di sala 1663an de li Îngiltereyê hate danîn û ji aliyê şahê inglîz Charles II ve hate vekirin. Hinek zanyarên mîna Newton û Faraday û Robert Hooke serokên komê bûn.

Girêdanên derve
 royalsociety.org

 
Xelatên akademiyê
Xelatên brîtanî
Royal Society
Avabûnên 1663an li Înglistanê
Order of Merit

Order of Merit li Brîtanya û li welatên Împeratoriya Brîtanî ya kevn xelata rûmetê ye. Tenê bîst û çar kes dikarin bi vê xelatê di demekê de heye.

Key an keybanûya Brîtanî xelatê dide; ew wekî diyariyek kesane tê dayîn. Padîşahê yekem ê ku xelat da  bû. Wî ji ber ku împeratorê Alman xelata xweya şexsî ya namûsê hebû, bi navê , wî dest bi "Order of Merit"ê kir.

Çavkanî
Anthony Eden

Anthony Eden siyasetmedarên brîtanî û serokwezîrê Keyaniya Yekbûyî bû.
Siyasetmedarên brîtanî
Serokwezîrên Keyaniya Yekbûyî
Order of the Companions of Honour

Order of the Companions of Honour li Brîtanya û li welatên Împeratoriya Brîtanî ya kevn xelata rûmetê ye. Tenê şêst û pênc kes dikarin bi vê xelatê di demekê de heye. Padîşahê yekem ê ku xelat da George V bû (1917).
Bergê hestî

Bergê hestî (), perdeyek zexm a  li ser rûyê hestiyan e.

Hestî bi perdeyek du çînî dapoşrav e. Navê vê perdeyê bergê hestî  ye. Bi yewnanî navê bergê hestî “periosteon” e, ,  ye. Bergê hestî, perdeyek bi hêz e, di bergê hestî de lûleyên xwînê, lûleyên lîmfê û demar hene. Bergê hestî, hestiyê ji hawirdorê diparêze, lûleyên xwînê û demaran bi hestî ve girê dide, ji bo başkirina hestiyê şikestî û ji bo stûrkirina hestiyê, xaneyên nû dabîn dike.

Çîna derve ya bergê hestî wekî çîna rîşalî () tê navkirin û ji  bestereşeneya şidayî (), pêk tê. Çîna navî ya bergê hestî wekî çîna xaneyî () tê navkirin û ji xaneyên çêkerê hestî () pêk tê.

Çîna derve rîşalên kolojen û rîşalên demar li xwe digire. Gava ziyan digihîje hestî, hestî diderize an jî dişikê, demarexaneyên hestê demareragihandin dişînin demaxê. Bi vî awayî êşa hestî li mirov peyda dibe. Herwisa çîna derve gelek lûleyên xwînê jî li xwe digire. Lûleyên xwînê ji bergê hestî şax didin û belavê nav hestî dibin, bi vî awayê ji xaneyên hestî re xurek dabîn dikin.

Çîna navî ya bergê hestî ji xaneyên çêkerê hestî () pêk tê. Xaneyên çêkerê hestî dabeş dibin û diguherin bo xaneyên hestî (). Li gel stûrbûna hestî, şikestin an jî derizên hestî jî ji aliyê van xaneyan ve tên başkirin.

Xaneyên bergê hestî dikarin dabeş bibin û çînên nû li hestî zêde bikin, loma bergê hestî, tîreya  hestî zêde dike, hestî stûr dibe. Jê (, ) û bester (, ) bi navbeynkariya bergê hestî, bi hestiyan ve tên girêdan. Ji xeynî beşa hestiyê ya ko bi hestiyek din ve geh ava dike, hemû rûyê hestî bi bergê hestî dapoşrav e. Rûyê beşa gehê ya hestî bi kirkirk dapoşrav e.

Çavkanî 

Biyolojî
Kumnexşan

Kumnexşan eşîrekê Kurmanc e, ku piraniya wan li bajarê Weranşare dijî.

Çîroka Navê
Aynur Bozkurt

Aynur Bozkurt (jdb. 1ê gulana 1971an, Amed (Bakurê Kurdistanê)) mamoste, wergêr û rojnamevaneke kurd e.

Jînenîgarî 
Bavê wê ji Mêrdînê, diya wê ji Amedê ye. Piştî xwendin û mamostetiya li ser zimanên bernamekirina komputerê li Amedê, Aynur Bozkurt ji destpêka sala 1992yan şûn ve li Stembolê, di rojnameya hefteyî ya kurdî Welat, rojnameya hefteyî Welatê Me û di rojnameya hefteyî Azadiya Welat de xebatên rojnamevaniyê kir.

Ew her wiha bû xwediya rojnameya Welatê Me ku bi qasî salekê weşana xwe domand, bi temamî sê doz lê hatin vekirin û cezayên pereyê li wê hatin birrîn. Wê jî mîna hin rojnamevan û nivîskarên wê demê, parastina xwe û ya rojnameyê bi kurdî dikir ji bo danpejirandina hebûna kurdî di dadgehan de, ji ber ku zimanê kurdî wekî "zimanekî ku nayê zanîn" dihat qeydkirin ji aliyê dozger û dadgeran ve.

Aynur Bozkurt xebatên xwe yên li rojnameyên kurdî heta dawiya 1996an domand, ji sala 1997an şûn ve jî, li Stembolê, li zanîngeha Marmarayê dest bi xwendina mamostetiya fransizî kir.

Ligel lêkolîn û xebatên li ser kurdî, wê herwiha dest bi dersdayîna kurdî jî kir. Piştî bidestxistina dîplomeya xwe ya mamostetiya fransizî, ew di sala 2003yan de li Belçîkayê bi cih bû.

Ji xeynî pêkanîna karê dersdayîna kurdî û wergera nivîskî-devkî ya sondxwarî ji bo zimanên fransizî-tirkî-kurdî, Aynur Bozkurt herwiha li Belçîkayê dersa fransizî jî dide mirovên ne xwende û kêm xwende bi pedagojiya Paulo Freire û metoda komunîkasyonê ya Marshall Rosenberg.

Berhemên wê 
Ji sala 2003yan şûn ve, gelek dokumanter, xêzefîlm (52 beşên xêzefîlma Lucky Luke) û nivîsên civakî û polîtîk  ji fransizî wergerandin ser zimanê kurdî ji televizyon û rojnameyan re.

Herwiha ji bo zarokan jî hin berhemên pedagojîk û wêjeyî amade kirin û weşandin di televizyon, radyo û înternetê de. Çend ji wan berheman hê jî li ser YouTube, li ser rûpela Zaroknameyê tên weşandin.

Dawiya sala 2008an, piştî xebata bi deh salan (navbera 1998 û 2008), pirtûka wê ya li ser lêkerên kurmancî Kesandina Lêkerên Kurmancî - Conjugaison des verbes kurdes (kurmandji) - Conjugation of the kurdish verbs (kurmanji)  ji aliyê weşanxaneya Dozê ve li Stembolê hat çapkirin.

Aynur Bozkurt duyem pirtûka xwe dîsa li ser lêkerên kurmancî lê bi metodeke cudatir nivîsî, lê belê ew li bendê ye ku Kurdistaneke azad ava bibe ji bo çapkirina wê pirtûkê û xebatên xwe yên din. Ji ber ku beşa bingehîn a pirtûka wê ya yekemîn, ji aliyê kurdekî ve bi dizî hatiye kopîkirin û wî kesî piştî guherandina navê hin tîp û demên lêkeran pirtûk li ser navê xwe weşandiye..

Çavkanî 

Mamosteyên kurd
Rojnamevanên kurd
Kesên ji Amedê
Kajal Aggarwal

Kacel Agarwal, (; Mumbaî, Maharaştra, Hindistan) lîstikvan û modelek fîlimê Hindî ye.  Wê kariyera xwe di fîlimên Telugî, Tamîlî, û Hindî bidestxistiye û ji bo çar namzetiyên Xelatên Fîlmfare Awards South hatiye hilbijartin.

Jînenîgarî
Agarwal, li Mumbaî hatiye dinyayê û li wir mezin bû. Bavê wê Sûman Agarwal, di karê tekstîlê de karsaz e û dayika wê Vinay Agarwal konfekter e û di heman demêde  rêvebirê karsaziya Kacel e. Xwîşkek wê ya biçûk bi navê Nîşa Agarwal, ku lîstikvana sînemaya Telugu, Tamîlî û Malayalamiye, heye.

Kacel, perwerdeha xwe li Dibistana Bilind a Saînt Anne xwendiye û li koleja Jai Hind xwendina xwe ya pêş-zanîngehê qedandiye. Perwerdeya xwe ya di medya komî de, bi pisporiya bazarkirin û reklamkirinê, li Koleja  Kishinchand Chellaramê wergirtiye. Di salên xwe yên pêşerojê de xeyalên MBA'yê dike, armanc wê eve ku di demeke nêz de diploma xwe bi pêleyek bilind bidest bixe.

Di 6ê Çiriya 2020an de, Aggarwal zewaca xwe ya bê bi karsaz Gautam Kitchlu re ragihand. Di 30ê Çiriya 2020an de, hevjîn li bajarê Mumbaî ya Hindistanê bi merasîmek taybetî, piçûk zewicîn.

Fîlmografî

Fîlm

Çavkanî

Aktrîsên hindistanî

Girêdanên derve

 
 

Jinên hindistanî
Mirovên zindî
Deriyê sinorî yê Zeytî

Deriyê sinorî yê Zeytî yek ji derwazeyên sinorî yên Kurdistanê ye. Ew dikeve di navbera sinorê Tirkiyê û Herêma Kurdistanê (Îraq) de.

Çavkanî 

Deriyên sinorî yên Kurdistanê
Deriyê sinorî yê Ibrahîm Xelîl

Deriyê sinorî yê Ibrahîm Xelîl, yek ji derwazeyên sinorî yên herî mezin ên Kurdistanê ye. Ew dikeve nêzîkî bajarê Zaxoyê û di navbera Bakurê Kurdistanê (Tirkiye) û Herêma Kurdistanê (Îraq) de ye.

Çavkanî 

Deriyên sinorî yên Kurdistanê
Diocletianus

Diocletianus () navbera salên 284 û 305 de împeratorê Romê bû.

Çavkanî 

Împeratorên Romê
Maksîmianus

Maximianus () navbera salên 285 û 305 de împeratorê Romê bû.

Çavkanî 

Împeratorên Romê
Konstantius I

Constantius I () navbera salên 293 û 306 de împeratorê Romê bû.

Çavkanî 

Împeratorên Romê
Galerius

Galerius () navbera salên 293 û 311 de împeratorê Romê bû.

Çavkanî 

Împeratorên Romê
Hestiyê pitew

Hestiyê pitew () yek ji du corê şaneya hestî.

Hestî ji du şaneyên sereke pêk te, şaneya hestiyê pitew û şaneya hestiyê îsfencî. Rûyê derveyî hestiyan bi çînek req dapoşrav e, ev çîna hestî wekî hestiyê pitew tê navkirin. Hestiyê pitew şaneyek çirr, req û lûs e. Doxa hestiyên dirêj ji şaneya hestiyê pitew pêk tê. Kêlena nav doxa hestî, moxê hestî li xwe digire. Hestiyê pitew li bin bergê hestî de cih digire, hestiyê diparêze û zexmtiyê dide hestiyê. %80yê giraniya hestiyê laş ji hestiyê pitew pêk tê.

Pêkhateya hestiyê pitew li bin mîkroskobê de 

Şaneya hestiyê pitew ji çînên bazinî yên tenik pêk tê. Çînên bazini wekî perik tên navkirin. Perik () li derdora cogên navendî de bi awayekî yeknavendî rêz dibin. Coga navendî û koma perikên dora wê, bi hev re wekî lûle an jî sîstema havers (, ji , an ) tê navkirin. Lûle di hestî de bi awayekî paralelê hev û paralelê doxa hestî dirêj dibin.

Beşên sîstema Haversê 

Di hestiyê pitew de sîstema Havers (lûle) ji coga Havers, perikên yeknavendî, xaneyên hestî û cogikan pêk tê.

Coga Havers 
Di navenda sîstema Havers de cogek lûleyî dirêj dibe, ev cog wekî coga Havers an jî coga navendî ( an ) tê navkirin. Di nav coga Havers de, lûleyên xwînê, lûleyên lîmfê û demar hene. Bi navbeynkariya lûleyên xwînê, xurek û oksîjen ji bo xaneyên hestî tê dabînkirin.

Perikên yeknavendî 

Perikên yeknavendî (), xelekên bestereşaneya hestiyê ne. Perik li derdora coga Havers de bi şêweyek yeknavendî cih digirin. Hejmara perikên yeknavendî li hemû lûleyan de ne yek e. Perik rîşalên kolojen li xwe digirin. Rîşalên kolojen ên perikên cînar, di heman alî de dirêj nabin. Wekî mînak, heke rîşalên kolojen ên perikek ber bi çepê jor ve dirêjî be, rîşalên perika cînar ber bi rastê jor ve dirêj dibe. Rêzbûn û dirêjbûna rîşalan a bi şeweyê dijalî, zexmtiya hestiyê zêdetir dike. Xaneyên hestî () di nav kelênan () de, di navbera perikên cînar de cih digirin. Perik li gel rîşalên kolojen, xweyên kalsiyum û fosfor jî li xwe digire, reqbûna hestî ji ber kombûna xwêyan a li navbera rîşalan e.

Cogik 

Li şaneya hestiyê pitew de her kelênek bi navbeynkariya cogên gelek biçûk bi kelênên din ve girêdan ava dike, ji van cogên hûrik re tê gotin cogik (). Xaneyên hestî yên di nav kelênan, niçikên sîtoplazmaya xwe di cogikan de dirêjê xaneyên din dikin, bi vî awayê di navbera xaneyan de ragihandin çê dibe. Herwisa di navbera coga Havers û xaneyên hestî de alûgorkirina xurek, gaz, mîneral û madeyên paşmayî jî bi rêya cogikan rû dide. Ango cogik him xaneyên hestî bi hev re girê didin, him jî xaneyên hestî bi coga Havers ve girê didin.

Çavkanî 

Biyolojî
Pooja Hegde

Pooja Hegde, (; Mumbaî, Maharaştra, Hindistan) lîstikvana sînemayê ya hindî ye ku bi piranî di fîlmên telugû û hindî de rol wergirtiye. Di pêşbirka Miss Universe 2010an de weke duyem pileya pêşbirkê hate hilbijartin. Wê di fîlma tamîlî Mysskin's Mugamoodi ya sala 2012an de cara yekem rola xwe ya yekem lîstiye.

Jînenîgarî
Pooja Hegde, li Mûmbaî ya Mahareştrayê ji dayik bû û mezin bû. Dê û bavê wê Manjunath Hegde û Latha Hegde jî, ji Mûmbaî ne. Pooja, bi eslê xwe ji Mangalor, Karnataka ye.  Bi zêdehî, di filmê kanadî, îngîlîzî, hindî, telugû û tamîlî de bi nav û deng e. Wê aniye ziman ku ew çûye Koleja M M. K. ku bi rêk û pêk hewl daye bikeve pêşbaziyên navbera kolektîfan, beşdarî dans û pêşandanên modeyê bibe.

Xelatên wê

Fîlmografî

Fîlm

Çavkanî

Aktrîsên hindistanî

Girêdanên derve

 
 

Jinên hindistanî
Mirovên zindî
Lîkînius

Licinius () navbera salên 308 û 324 de împeratorê Romê bû.

Çavkanî 

Împeratorên Romê
Robert Hooke

Robert Hooke, FRS (jdb.  − m. ) zanyar, avahîsaz û polîmat Înglîz bû.

Çavkanî 
Zanyarên îngilîz
Endamên Royal Society
Jidayikbûn 1635
Fizîknasên îngilîz
The Last Girl (pirtûk)

Keça Dawîn: pirtûkek xweser a Nadiye Murad e ku tê de ew serpêhatiya xwe vedibeja ka ew di dema ji hêla Dewleta Islamî ve hate girtin û kole kirin. Pirtûk di encamê de bû sedem ku Xelata Aşitiyê ya Nobelê ya 2018an bidin Nadiya Murad.

Çavkanî 
 

Pirtûk
Priyamani

Prîya Vasudev Manî Iyer (; Bangalore, Karnataka, Hindistan), bi profesyonelî wekî Priyamani tê zanîn, lîstikvanek fîlimê hindî û modela berê ye, ku bi piranî di fîlimên bi zimanê telugû, kannadî, tamîlî û malamalî de rol wergirtiye. Priyamani, wergirê Xelata Fîlima Neteweyî ya Lîstikvana Herî Baş û sê Xelatên Filmfare ye.

Jînenîgarî
Priyamani, li bajarê Bangalore, Karnataka ji dayik bû û bi eslê xwe tamîlî ye. Di salên xwe yên dibistanê de ji bo pargindaniyên bi navê Kancheepuram silk, Erode silk û Lakshmi silkê karê modeltiyê dikir. Derhênerê Tamîlî Bharathiraja dema ku di 12emîn Standard ê de bû wê bi pîşesaziyên fîlman re da naskirin.

Bavê wê Vasudev Mani ku ji Palakkad, Kerala, ji malbateke tamîlî ye xwediyê karsaziya çandinê ye û dayika wê, lîstikvanê berê yê astê neteweyî ye û li Union Bank of India de karê rêveberê bankayê dikir. Birayê wê yê mezin Vîşax heye ku bi bavê xwe re di karê çandinê de ye. Dema ku li dibistanê bû, bi awayekî çalak tevlî çalakiyên derveyî dersan û sporê bû. Prîyamanî, neviyê dengbêjê karnatîk Kemala Kaylas e. dotmamê lîstikvana sînemayê Vidya Balan e û xwarziya stranbêja playbackê Malgudi Shubha ye.

Priyamani piştî ku dibistana xwe qedand, ji bo reklamên çapê karê modeltiyê kir. Priyamani bi rêya nameya di beşê psîkolojiyê de dîploma ya Bekeloriya Hunerê wergirt. Prîyamanî, di 23ê Tebaxa 2017an de bi merasîmek taybetî bi organîzatorê çalakiyê Mustafa Raj re zewicî.

Fîlmografî

Fîlm

Çavkanî

Aktrîsên hindistanî
Jinên hindistanî
Modelên hindistanî
Mirovên zindî
Kolan

Kolan an jî kuçe, riyên teng yên di navbera du rêzên avahiyan re ne.

Çavkanî 

Rê
Cade

Cade riyên fireh ên erebayan di nava bajaran de ne.

Çavkanî

Girêdanên derve 
 
 

Rê
Ramya Barna

Ramya Barna, (; Kodagu, Karnataka, Hindistan) lîstikvana sînemayê ya Hindistanî ye û di destpêkê de di fîlmên Kannadî de rol wergirtiye. Di sala 2008an de dest bi lîstikvaniyê kir û di fîlmê Neenyarê de rol wergirt. Ramya di çend fîlmên serkeftî yên bazirganî de llîstiye. Bi zimanê Tuluyî jî fîlmeke hunerî çêkirî ye.

Jînenîgarî
Ramya Barna, li navçeya Coorg a Karnataka ya Hindistanê ji dayik bû. Bavê wê Alîkarê Rêveberî Giştî yê RBI'yê ye. Wê perwerdeya dibistana seretayî li Bangalore û li Mumbaî xwend. Lîsansa xwe ya Geşt û Tûrîzmê ji Koleja Jyotî Nîvas a Bangalorê qedandiye. Wê salekê li Navi Mumbai di BPO de bi Wîpro dest bi kariyera xwe ya karê kir. Di sala 2010an de ji Zanîngeha Sikkim Manipal ê perwerdeya xwe ya MBA'yê xilaskir û bi awayekî paralelî jî kariyera xwe ya sînemayê dewamkir.

Wê got ku ew tu carî xeyal nedikir ku bibe lîstikvan. Wê pêşî pêşniyara hilberînerekî nepejirand lê li ser daxwazên hevalên wê ku ew bikeve nav pîşesaziyê û qebûl kir, ku li Hînî hînî wekî qehremana jin a duyem rol bilîze.

Fîlmografî

Fîlm

Çavkanî

Aktrîsên hindistanî
Jinên hindistanî
Mirovên zindî
Nitya Menen

Nitya Menen, (;  Bangalor, Karnataka, Hindistan) lîstikvan û stranbêja hindî ye ku di serî de di fîlmên malayalam, telugû, tamîlî û kannadî de rol wergirtiye. Wê ji bo fîlmên telugû Gunde Jaari Gallanthayyinde, Malli Malli Idi Rani Roju û filmê tamîlî Mersal sê xelatên Filmfare Awards South wergirtiye.

Jînenîgarî 
Nitya Menen, li bajarê Banaşankari, Bangalorê, ji dê û bavekî malayalî ji dayik bû. Li Akademiya Xwendina Bilind a Manîpal beşa rojnamevaniyê xwend. Wê carekê di hevpeyvînekê de got ku ew qet naxwazê bibe lîstikvanlê dixwest ku bibe rojnamevan. Di demên dawiyê de rojnamegerî bala wê nekişand.  Ji ber vê yekê biryar da ku dest bi hilberîna fîlmê bike. Wê xwe li Enstîtuya Film û Televizyonê ya Hindistanê li Pûnê xwe li beşa sînematografiyê tomar kir. Di dema ezmûna destpêka dibistanê de bi derhêner B. V. Nandini Reddy re hevdîtin pêk anî û wî ji Nitya Menen daxwaz kir ku lîstikvaniyê qebûl bike. Derhêner Reddy di fîlma xwe ya pêşîn a bi zimanê telugû de bi Menen re ji bo lîstikvaniyê peymanek îmze kir.

Fîlmografî

Fîlm

Dîskografî

Çavkanî 

Aktrîsên hindistanî
Jinên hindistanî
Jidayikbûn 1988
Mirovên zindî
Ehmed Dilzar

Ehmed Dilzar, Ehmed Dillzar, Ehmed Diłzar (4ê kanûna paşîn a 1920, Koye, Herêma Kurdistana Iraqê - 10ê nîsana 2021, Hewler, Herêma Kurdistana Iraqê), helbestvanekî kurd bû.

Jiyana wî 
Ehmed Dilzar sala 1920an li bajarê Koye yê Herêma Kurdistanê ji dayîk bu. Bi sedan helbest bi zimanên kurdî û erebî nivîsine. Berhemeke din ya Ehmed Dilzar, bîranîna alim û helbestvanê navdar Bab Tahîr Hemedanî ye ku ji lorî vergerandiye kurdî.

Navê rast yê Ehmed Dilzar, Ehmed Mistefa Mihemed e. Dema dest bi nivîsandina helbestan kir, paşnavê xwe kir Dilzar.

Ehmed Dilzar sala 1942an de dest bi nivîsandina helbestan kir, wê demê di nav artêşa Iraqê de bû leşker. Sê sal û nîv leşkerî kir. Beşek ji leşkeriya xwe li Filistînê derbas kir. Piştî leşkeriya xwe vegeriya bajarê xwe. Sala 1946an tevlî tevgerên komonîstî bû, ji ber wê jî hat girtin.

Dilzar cara duyem li sala 1948an hat girtin. Sala 1949an ji girtîgeha Hewlêrê şandin girtîgeha Bexdayê. Li nav girtîgeha Bexdayê de jî ji ber fikr û çalakiyên xwe yên siyasî, bi sê sal zîndan hat mehkûmkirin û sirgûnî girtîgeha bajarê Kût yê Iraqê hat kirin.

Ehmed Dilzar sala 1952an de hat berdan. Ji wê demê de bi rengekî veşartî li ser rêça komonîstiyê bû. Ji bo ku neyê girtin, zû bi zû cihê jiyana xwe diguherand. Ji Koye çû Hewlêrê û ji Hewlêrê derbasî Kerkûkê bû. Ji Kerkûkê jî derbasî Helebcê bû. Lê li wir hat girtin. Destpêkê, ew şandin girtîgeha 

Kerkûkê paşê jî sirgûnî girtîgeha Nugre Selman li başûrê Iraqê hat kirin. Sala 1956an de hat berdan û vegeriya Koye. Heta sala 1960an li Koye bû. 

Wê salê bû endamê desteya nivîskarên rojnameya Azadî li Bexdayê. Sala 1963an de bû çekdarê partiya komonîst. Baregeha wan li gundê Kilkesimaq yê Koye bû, paşê derbasî gundê Awekird yê Koye bûn.

Penaberî û vegera Kurdistanê 
Ehmed Dilzar piştî heyamek dirêj ji penaberiyê, sala 1994an de vegeriya Kurdistanê û li Hewlêrê niştecî bû.

Mirina wî 
Ehmed Dilzar di temenê 101 salî ya xwe da, dî 10ê nîsana 2021ê de li bajarê Hewlêrê mir.

Çavkanî 

Kurd
Helbestvan
Mêr
Jennifer Winget

Jennifer Winget, (; Mumbaî, Hindistan) lîstikvana televîzyona Hindî ye ku bi rolên xwe yên Kumud Desai di pêşandana Saraswatichandra, Maya Mehrotra di pêşandana Beyhadh û Zoya Siddiqui di pêşandana Bepannah tê naskirin.

Jînenîgarî 
Jennifer Winget, di 30yê gulana 1985an de li Bombay, (Mumbaî ya îroj), Hindistanê ji dayik bû. Jennifer, keça dayikeke Punjabî ye û bavekî Xirîstiyanê Mahareştrî ye. Gelek caran hinek kes ji ber navê wê yê Ewropî, nizanin ku ew kesekî ne hindî ye.

Winget di 9ê Nîsana 2012an de bi Karan Singh Grover re zewicî. Di Mijdara 2014an de Winget diyar kir ku ew û Grover ji hev cuda bûne.

Kariyera wê 
Winget, di 12e saliya xwe de wek lîstikvanê zarok di filmê Raja Ko Rani Se Pyar Ho Gaya de dest bi kariyera xwe kir. Di 14e saliya xwe de dîsa wek lîstikvana zarok di filmê Hindî Kuch Naa Kaho de rol wergirt.

Serkevtina herî mezin a Wînget, bi pêşandana Karthika re hat û li wir bi rola stranbêjê têkoşer ku xeyala mezinkirina wê dike, bidestxist. Di sala 2009an de li cihê Şîlpa Anand bi navê rola Riddhîma Gûpta di pêşandana Dill Mill Gayye de cih girt .

Di sala 2013an de di pêşandana televîzyonê ya Sanjay Leela Bhansali de saraswatichandra weke Kumud Desai li hemberî Gautam Rode de derket. Ji ber performansa xwe, Xelata Akademiya Televîzyona Hindistanê û pesnê  baş ên rexnegirê lîstikvanan wergirt.

Winget di sala 2016an de di rêzefîlmê Beyhadh ya Sony TV'yê bi rola Maya Mehrotra rol wergirt. Ji ber performansa xwe vî rêzefîlmê gelek xelat û nirxandin bi dest xist.

Di sala 2018an de di Bepannaah ya Colors TV ya bi Harşad Chopda re rola Zoya Siddiqui lîst. Wê di destpêka sala 2020an de rola Maya Ceysîng di Beyhadh 2 ya Sony TV de, bi Aşiş Chaudhary û Şivîn Narang re lîst lê ji ber belavbûna koronavîrûsê, pêşandan bi qedemeyekê bi dawî bû. Winget yek ji lîstikvanên payebilind a televîzyonên Hindistanê ye.

Fîlmografî

Fîlm

Televîzyon

Çavkanî 

Aktrîsên hindistanî
Jinên hindistanî
Mirovên zindî
Kî Jorî

Kî Jorî an Kiyê Jorî, gundekî bi ser navçeya Herkî Binecih ya parêzgeha Hewlêrê (Başûrê Kurdistanê) ve ye.

Mijarên têkildar 
 Kî Jêrî

Çavkanî  

Gundên Mêrgesorê