Gundikê Seyîda

Gundikê Seyîda () mezreyeke gundê Serkaniyê ku navçeya Hezexê ya Şirnex ve girêdayî ye. Ji bajarokê Hezex 35 km dûr e. Dûrahiya wê ji navenda bajarê Şirnexê dor 100 km ye. Ji ber ciyê xwe yê erdnigarî, dikeve başûrê rojavayê bajaroke Hezex. Li dora wê gundê Serkanî, gundê Tilseqan û gundikê Dorika hene. Gund 4 kîlometre dûrî sînorê Sûriyê ye.

Avahiya erdê 
Avhewa û nebatî Li gund di havînê de germahî û hişkahiya dijwar a havînê heye. Zivistanan pir germ in. Barîna berfê kêmtir hevpar e. Piraniya baranê di demsalên payîz û biharê de dibare.

Çalakiyên aboriyê 
Ji ber ku aboriya li gund li ser Riya Hevrîşimê ye, li ser bingeha bazirganiya sotemenî, bazirganiya sînor û xwedîkirina sewalan. Jiyana din ên jiyanî dikare wekî salixdan, xebatên elektrîk û avê, avahî, tamîrkirina gerîdeyê û rêveberiya kirrûbirra navnîş kirin. Ziwabûna li avhewa çalakiyên çandiniyê bi sînor dike. Çandiniya hişk hevpar e, ji ber ku çalakiyên avdanê bi zor têne dîtin.

Berhemên çandiniyê yên sereke ku hatine çandin ev in; genim, genim, mirîşk, nîsk, pembû û tirî. Bar û genim hilberên genim ên ku herî zêde têne çandin in. Darên fêkiyên cûrbecûr badem, hêjîr hwd. mezin kirin Gel tenê ji bo ku pêdiviyên xwe peyda bike sebze diçînin. Ji ber zivistanên nerm, li gundê me darên zeytûnê jî têne dîtin.

Her weha li gund pez û dewar çêdibe. Lêbelê, ew gelemperî ne. Qada fireh a mêrgên li zeviyê ji bo pêşxistina xwedîkirina sewalan guncan e. Tê dîtin ku pir hindik pez û bizin bi taybetî ji bo mercên herêmî guncan in. Van heywanan dikare bi zindî bazirganî were kirin û her weha dahat bi firotina hilberên xweyên dorhêl jî tê bidest xistin.

Taybetmendiyên gelheyî û celeb rûniştinê 
Di serjimêriya ku di sala 2000an de li gund hatiye kirin de bi kêmûzeyî 1000 kes hene. Nifûsa jin û mêr hema hema wekhev e. Di nav nifûsa giştî de para zarokan û ciwanan zêde ye. Li gund zaravayê kurmancî ya kurdî tê axaftin. Tê dîtin ku nifûsa mêran di nav kesên ku dikarin bixwînin û binivîsin pir e. Ji ber nifûsa mezin a ciwanan û çalakiyên aborî yên kêm, koçberî hevpar e. Hin ji van koçan di forma koçberiya mayînde de ne. Koçberiya parêzgehên ku pîşesazî û tûrîzm lê pêşdetir in zêdetir e. Stembol di serê van de ye. Koçberiyeke din wekî karkerên demsalî tê kirin. Bi gelemperî, pembû û findiq têne berhevkirin. Karkerên demsalî yên gund ji ciwanên di navbera 14-20 salî de, jin û her çend hindik be jî, mêrên mezin. Van karkeran di gulan-hezîranê de ji gund derdikevin û diçin ba pembû û di tîrmeh-tebax-îlonê de ji bo berhevkirina findiqan.

Tendûrûstî 
Ji ber ku li gund saziyek tenduristiyê tune, gel vê hewcedariya ji nexweşxane û navendên tenduristiyê yên derdorê peyda dike. Li gundikê Dorika ku bi qasî 2 kîlometreyan dûrî ye navendeke tenduristiyê heye.

Neqliye 
Li gund çûnûhatin pir xweş e. Gund li ser Riya Hevrîşimê ye, ku rêyek navneteweyî ye li ser sînorê Sûriyê. Ev rê nêzîkê tixûbê Tirkiye-Sûrî ye. Gund li kîlometreya 45em aa riya Nisêbîn-Cizîrê ye.

Celebên niştecîh û xaniyan 
Li gund bicîhbûna girseyî tê dîtin. Xanî pir nêzîkê hev in, tax pir teng in. Xanî ji kevir û kerpîçên yek an du jûre hatine çêkirin û bi gelemperî banê axê hene. xanî ne. Li xaniyan, mitbax li ber derî ye, û hemam û serşok li derveyî xanî ne. Di van demên dawî de xaniyên kerpîç ên modern hatine çêkirin. Xanî bi gelemperî bi banê xanî têne çêkirin. Ji ber havîna germ mirov li ser van banan radizên. Sedemên herî girîng ên ku gund niştecîhbûna kolektîf nîşan dide nebûna avê û bûyerên xwîna xwînê yên berê ne.

Kevneşopî 
Ji bo gund koda cil û bergan tune. Xwarina wan li welat eynî ye, û xwarinên wan ên taybetî jî tine. Wekî din, xwarinên goştî di çanda xwarinê de xwedî cihek girîng e.

Çavkanî 

Gundên Hezexê