nazimali/kurdish-wikipedia-articles huggingface dataset:
Soltanabad, Heştrûd

Soltanabad gundekî ser bi navenda bajarê Heştrûd li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.

Çavkanî 

Gundên Heştrûdê
Seadetlû

Seadetlû gundekî ser bi navenda bajarê Heştrûd li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.

Çavkanî 

Gundên Heştrûdê
Seraskend Olya

Seraskend Olya gundekî ser bi navenda bajarê Heştrûd li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.

Çavkanî 

Gundên Heştrûdê
Seraskend Sofla

Seraskend Sofla gundekî ser bi navenda bajarê Heştrûd li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.

Çavkanî 

Gundên Heştrûdê
Sarî Qeye, Heştrûd

Sarî Qeye gundekî ser bi navenda bajarê Heştrûd li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.

Çavkanî 

Gundên Heştrûdê
Zencîrabad

Zencîrabad gundekî ser bi navenda bajarê Heştrûd li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.

Çavkanî 

Gundên Heştrûdê
Zerîn Olya

Zerîn Olya gundekî ser bi navenda bajarê Heştrûd li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.

Çavkanî 

Gundên Heştrûdê
Zerîn Sofla

Zerîn Sofla gundekî ser bi navenda bajarê Heştrûd li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.

Çavkanî 

Gundên Heştrûdê
Zavye, Heştrûd

Zavye gundekî ser bi navenda bajarê Heştrûd li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.

Çavkanî 

Gundên Heştrûdê
Zûlbîn

Zûlbîn gundekî ser bi navenda bajarê Heştrûd li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.

Çavkanî 

Gundên Heştrûdê
Yehrçî

Yehrçî gundekî ser bi navenda bajarê Heştrûd li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.

Çavkanî 

Gundên Heştrûdê
Yêngîkend, Heştrûd

Yêngîkend gundekî ser bi navenda bajarê Heştrûd li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.

Çavkanî 

Gundên Heştrûdê
Yênigce, Heştrûd

Yênigce gundekî ser bi navenda bajarê Heştrûd li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.

Çavkanî 

Gundên Heştrûdê
Yêlîdiriq Olya, Heştrûd

Yêlîdiriq Olya gundekî ser bi navenda bajarê Heştrûd li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.

Çavkanî 

Gundên Heştrûdê
Yêlîdiriq Sofla, Heştrûd

Yêlîdiriq Sofla gundekî ser bi navenda bajarê Heştrûd li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.

Çavkanî 

Gundên Heştrûdê
Yeleqarşû, Heştrûd

Yeleqarşû gundekî ser bi navenda bajarê Heştrûd li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.

Çavkanî 

Gundên Heştrûdê
Yasvel, Heştrûd

Yasvel gundekî ser bi navenda bajarê Heştrûd li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.

Çavkanî 

Gundên Heştrûdê
Yanûq

Yanûq gundekî ser bi navenda bajarê Heştrûd li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.

Çavkanî 

Gundên Heştrûdê
Yanbilaxî Olya

Yanbilaxî Olya gundekî ser bi navenda bajarê Heştrûd li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.

Çavkanî 

Gundên Heştrûdê
Yanbilaxî Sofla

Yanbilaxî Sofla gundekî ser bi navenda bajarê Heştrûd li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.

Çavkanî 

Gundên Heştrûdê
Xorşîd, Heştrûd

Xorşîd gundekî ser bi navenda bajarê Heştrûd li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.

Çavkanî 

Gundên Heştrûdê
Xûrcêstan

Xûrcêstan gundekî ser bi navenda bajarê Heştrûd li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.

Çavkanî 

Gundên Heştrûdê
Xaceûr

Xaceûr gundekî ser bi navenda bajarê Heştrûd li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.

Çavkanî 

Gundên Heştrûdê
Xelîfekendî Hatem

Xelîfekendî Hatem gundekî ser bi navenda bajarê Heştrûd li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.

Çavkanî 

Gundên Heştrûdê
Xelîfekendî, Heştrûd

Xelîfekendî gundekî ser bi navenda bajarê Heştrûd li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.

Çavkanî 

Gundên Heştrûdê
Xorasanlû, Heştrûd

Xorasanlû gundekî ser bi navenda bajarê Heştrûd li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.

Çavkanî 

Gundên Heştrûdê
Egeya Bakur (parêzgeh)

Egeya Bakur (bi grekî: Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου, Periféria Voríou Eghéou)
yek ji sêzdeh parêzgehên îdarî yên Yewnanistanê ye û ji aliyê gelheyê ve herêma îdarî ya herî biçûk e. Parêzgeh, ji giravên deryaya Egeyî ya bakur-rojhilat pêk tê ku jê re dibêjin giravên Egeya Bakur.

Bajarên mezin ên parêzgehê
Xiyos (Χίος)
Kalloní (Καλλονή)
Karlóvasi (Καρλόβασι)
Mýrina (Μύρινα)
Mytilíni (Μυτιλήνη)
Omiroúpoli (Ομηρούπολη)
Pythagóreio (Πυθαγόρειο)
Vathý (Βαθύ)

Çavkanî

Parêzgehên Yewnanistanê
Clearway

''The clearway term'' di çend bikaranîn Commonwealth de ye. li gelek welatan heye. ku ameje ye ji bo wê yekê ku di kolan de parkkirin qedexe ye.

Awistrelya

Zelanda Nû

Keyaniya Yekbûyî

Çavkanî 

 ji Wikipediya  Englîziy
Merge (traffic)

merge an rêbaza zipper an Dû-rê-yek bigirin û bibin yek . dema dû rê dibin yek yan reyek teng dibe, û şofêrên erban xwe bigihînin xala kêmkirina rê û li wî cîhî dibine yek.

Çavkanî 
https://en.m.wikipedia.org/wiki/Merge_(traffic)
Bao Xishun

Xishun Bao   (bi navê xwe Xi Shun jî tê zanîn; z. 2ê çiriya paşîn 1951) şivanekî çînî ye, ji Chifeng, Mongolya hundir, ji hêla Rekorên Cîhanê Guinness ve wekî yek ji mirovên herî dirêj a cîhanê tê nas kirin. Ew berê ji hêla Rekorên Cîhanê Guinness ve wekî mirovê herî dirêj hat pejirandin. Lêbelê, di 17ê îlona 2009an de, Sultan Kösen wek mirovekî herî dirêj jiyîn ji Bao Xishun derbas bû.

Kariyer 
Xishun Bao angaşt dike ku heya şanzdeh saliya xwe ji normalê de bû. Sê salan di Artêşa Rizgariya Gel de xebitî. Dûv re ew vegeriya Mongola Navxweyî ku bi diya xwe re bijî û çend mehan li nexweşxaneya herêmî ya Chifeng City xebitî. Di 2005 de, ew bû zilamê herî dirêj ê cîhanê. Bao ji rumatîzm êş dikişîne.

Di Kanûna 2006 de, ji veterînerên ji Xishun Bao hat xwestin ku alîkariya wan bike ku di şikêpikên plastîk de ji zikê du delfînan derxînin. Delfîn şaxên ku di zikê wan de rûniştibûn û bûbûn sedema bêhêvîbûn û depresiyonê, bêhemdî helandin. Bijîşkan nikaribû wan rakin, ji ber vê yekê Xishun Bao destên xwe yên 1,06 metre dirêj bikar anîn da ku bigihîje zikê delfînan û plastîk bi destan rakir.

Jiyana kesane 
Xishun Bao di 24ê adar 2007 de bi firoşyar Xia Shujuan re zewicî bû. Merasîma mongolî di 12ê tîrmeha 2007an de pêk hat. Kurê Bao di 2ê çiriya pêşîn a 2008 de li nexweşxaneyek li Zunhua, Parêzgeha Hebei ji dayik bû. Bao di beşa 11em a The Amazing Race 16 de wekî silava "Pit Stop" xuya bû. Beşa di 2ê gulana 2010an de hate weşandin.

Her wiha binêr e 

 Lîsteya mirovên herî dirêj
 Robert Wadlow, di dîrokê de zilamê herî dirêj
 Earlyndör Gongor, di destpêka-sedsala 20an a Mongolyayê de mirovek pir dirêj
 Leonid Stadnyk
 Sultan Kösen, li gorî Pirtûka Rekorên Guinness zilamê herî dirêj e
 Yao Defen
 Gîgantîzm
 Chandra Bahadur Dangi, kesê herî kurt ê dîrokê
 Zeng Jinlian, jina herî dirêj a dîrokê

Çavkanî

Girêdanên derveyî 

 World’s tallest man, Xishun Bao, has married 
 A photo with his bride (picture 4)
 Xishun Bao - World's tallest man

Mêr
Mirovên zindî
Piştêna sîngê

Piştêna sîngê an jî kemera sîngê, (, ) beşek ji pelepeykerê ye.

Hestiyên ko herdu milan bi tewerepeykerê ve girê didin, piştêna sîngê (kemera sîngê) pêk tînin. Piştêna sîngê du cor hestî ne. hestiyê pirika mil  û defe (hestiyê bêrokê) li xwe digire. Ango piştêna sîngê mirov ji du hestiyên pirikê û du hestiyên berokê bi tevahî ji çar hestiyan pêk tên.

Pirika mil 
Hestiyê pirika mil (, ) hestiyek dirêj e û bi şeweyî -S ye. Seriyekî wî bi beşa tewerepeyker a hestiyê sîngê ve girêdayî ye, seriyê din jî bi defeyê (hestiyê bêrokê) ve girêdayî ye. Ji ber ko hestiyê pirikê di navbera pelepeyker û tewerepeykerê de mîna pire, girêdan ava dike, vê navê girtiye.

Defe 
Defe (, ) hestiyek pan û sêgoşeyî ye û her wekî hestiyê berokê jî tê navkirin. Defe li aliyê piştê qefesa sîngê de, li ser parsûyên jorîn de cih digire. Di navbera parsû û defeyê de masûlke hene. Defe (hestiyê bêrokê) ji aliyê hestiyê pirikê ve tê destekkirin. Herwisa  defe bi hestiyê pazû yê mil ve jî girêdayî ye. Hestiyên pirika mil û hestiyên bêrokê ango piştêna sîngê, ji boy masûlkeyên mil û piştê, rûyê girêdanê peyda dikin. Beşa çepê û ya rastê ya piştêna sîngê bi hevdu re girêdayî nîn in. Loma her beş ji hevdu cuda, bi awayekî xweser dikare kar bike. Pirika her beşê bi navbeynkariya gehek bizêw bi tewerepeykerê ve girêdayî ye. Ev rewş firsend dide tewahiya piştêna sîngê ko bi hesanî bilive û bi vî awayê jî livîna her mil û sermilê hêsantir bike.

Çavkanî 

Biyolojî
Rêyahesinî ya veguhastinê

Veguhestina rêhesinî (ango bi veguhastina trênê jî tê zanîn) ew ji bo veguhaztina rêwî û kelûpelên bazirganî tê bikaranîn.

Dîrok

Çavkanî 
https://en.m.wikipedia.org/wiki/Rail_transport

Rêhesin
Xefnêrî

Xefnêrî kiryara bidestxistina agahdariya veşartî an nepenî an eşkerekirina heman tiştî bêyî destûra xwediyê agahdariyê ye. Ji kesê ku xefnêriyê dike re wekî sazûmanê xefnêrî an jî xefnêr re tê gotin. Xefnêr alîkariya saziyan dikin ku agahiyên veşartî derxînin holê.

Her kesek an daîra xefnêriyê (komek hevkariya xefnêran), di xizmeta hikûmetek, pargîdaniyek an operasyonek serbixwe de, dikare xefnêriyê bike. Pratîk nepenî ye, lewra ku ji hêla pênaseyê ve nayê xwestin. Di hin şert û mercan de, dibe ku bibe amûrek qanûnî ya sepandina zagonê û di rewşên din de, dibe ku neqanûnî be û bi qanûnê were cezakirin. Xêfnêrî rêbaza berhevkirinê ye ku tê de komkirina agahdariyê ji çavkaniyên nediyar vedihewîne.Xêfnêrî bi gelemperî perçeyek ji hewildana sazûmanî ya hikûmetek an endîşeyek bazirganî ye. Lêbelê, têgîn dibe ku bi dewletê re li ser dijminên potansiyel an rastîn ên ji bo armancên leşkerî xefnêrî bibe. Xêfnêriya li ser pargîdaniyan wekî xefnêriya pîşesaziyê tê zanîn.

Çavkanî 
Asayîş
Mopêd

Moped ( /ˈmoʊpɛd/ moh-ped ) cureyek motorsîkletek piçûk e. Ev corayek ku ji herdû teybetmendiyên motorsîklan û peysiklêtan pêk dihê. Mirov dikare wek nîv peysikil û nîv motorsîkl bide nasandin. Hem pêdalên bisîkletê û hem jî motorê motorsîkletan heye . Moped bi gelemperî ji bisîkletên ser rêyên hinekî zûtir dimeşin.

Hin ji wan dişibin bisîkletan lêbelê piraniya wan dişibin motorsîkletek û di rastî de bi gerek coreyan hene û her corayek bi rengekê û teybetmendiyên xwe ên cûda ne.

Dîrok 

Gotina "moped" naha tenê ji bo wesayîtên kêm-hêz (pirî caran super-aborî) derbas dibû, lê pedal li hin motorsîkletên destpêkê, wek wêneya Douglas a 1912-an, hatin bicîh kirin.

Çavkanî
Peloponês (parêzgeh)

Peloponês (parêzgeh), (bi grekî: Περιφέρεια Πελοποννήσου) yek ji sêzdeh Parêzgehên Yewnanistan ye û li başûrê Yewnanistanê cihwar bûye. Aliyê bakur ve Yewnanistana Rojava û li aliyê bakur-rojhilat jî Parêzgeha Atîka yê cih digire. Rûerda parêzgehê bi qasî 15.490 kîlometreçarçik (5.980 mîl çarçik) e. Xeyn ji herêmên bakurê rojavayê Achaea û Elis ên girêdayî Yewnanistana Rojava ye, piraniya nîvgirava Peloponêsê û beşekî biçûk ê nîvgirava Argolî ku beşek ji Atîka yê ye, vedihewîne. Li gorî daneyên sala 2011an hêjmara niştecihên parêzgehê 577 hezar û 903 kes e.

Bajarên mezin ên parêzgehê
 Kalamáta (Καλαμάτα) (Niştecih, 2011: 54.567)
 Trípoli (Τρίπολη) (Niştecih, 2011: 30.912)
 Kórinthos (Κόρινθος) (Niştecih, 2011: 30.176)
 Árgos (Άργος) (Niştecih, 2011: 22.209)
 Sparti (Σπάρτη) (Niştecih, 2011: 17.408)

Çavkanî

Parêzgehên Yewnanistanê
Îbrahîme

gundekî ser bi navenda bajarê  Mehabadê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 
 Gundistana Mengurrî Rojhilat
 Navçeya Xelîfan
 Şaristana Mehabad

Gundên Mehabadê
Îslamabad Mehabad

gundekî ser bi navenda bajarê  Mehabadê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 
 Gundistana Mengurrî Rojhilat
 Navçeya Xelîfan
 Şaristana Mehabad

Gundên Mehabadê
Egrîqaş

gundekî ser bi navenda bajarê  Mehabadê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 
 Gundistana Mengurrî Rojhilat
 Navçeya Xelîfan
 Şaristana Mehabad

Gundên Mehabadê
Albilax Mehabad

gundekî ser bi navenda bajarê  Mehabadê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 
 Gundistana Mengurrî Rojhilat
 Navçeya Xelîfan
 Şaristana Mehabad

Gundên Mehabadê
Emînawa, Mehabad

Emînawa gundekî ser bi navenda bajarê  Mehabadê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.

Bibîne 
 Gundistana Mengurrî Rojhilat
 Navçeya Xelîfan
 Şaristana Mehabad

Gundên Mehabadê
Ûzûndere Serê

gundekî ser bi navenda bajarê  Mehabadê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 
 Gundistana Mengurrî Rojhilat
 Navçeya Xelîfan
 Şaristana Mehabad

Gundên Mehabadê
Ûzûndere Xwarê

gundekî ser bi navenda bajarê  Mehabadê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 
 Gundistana Mengurrî Rojhilat
 Navçeya Xelîfan
 Şaristana Mehabad

Gundên Mehabadê
Otmîş Mehabad

Otmîş, gundekî ser bi navenda bajarê  Mehabadê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 
 Gundistana Mengurrî Rojhilat
 Navçeya Xelîfan
 Şaristana Mehabad

Gundên Mehabadê
Bacûnd Mehabad

Bacûnd, gundekî ser bi navenda bajarê  Mehabadê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 
 Gundistana Mengurrî Rojhilat
 Navçeya Xelîfan
 Şaristana Mehabad

Gundên Mehabadê
Birawa Mehabad

Birawa, gundekî ser bi navenda bajarê  Mehabadê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 
 Gundistana Mengurrî Rojhilat
 Navçeya Xelîfan
 Şaristana Mehabad

Gundên Mehabadê
Bircû Mehabad

Bircû, gundekî ser bi navenda bajarê  Mehabadê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 
 Gundistana Mengurrî Rojhilat
 Navçeya Xelîfan
 Şaristana Mehabad

Gundên Mehabadê
Berde Mêş Mehabad

Berde Mêş, gundekî ser bi navenda bajarê  Mehabadê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 
 Gundistana Mengurrî Rojhilat
 Navçeya Xelîfan
 Şaristana Mehabad

Gundên Mehabadê
Birhan Mehabad

Birhan, gundekî ser bi navenda bajarê  Mehabadê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 
 Gundistana Mengurrî Rojhilat
 Navçeya Xelîfan
 Şaristana Mehabad

Gundên Mehabadê
Besirî Mehabad

Besirî, gundekî ser bi navenda bajarê  Mehabadê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 
 Gundistana Mengurrî Rojhilat
 Navçeya Xelîfan
 Şaristana Mehabad

Gundên Mehabadê
Befirwan Mehabad

Befirwan, gundekî ser bi navenda bajarê  Mehabadê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 
 Gundistana Mengurrî Rojhilat
 Navçeya Xelîfan
 Şaristana Mehabad

Gundên Mehabadê
Bûze Mehabad

Bûze, gundekî ser bi navenda bajarê  Mehabadê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 
 Gundistana Mengurrî Rojhilat
 Navçeya Xelîfan
 Şaristana Mehabad

Gundên Mehabadê
Payîn Dere Mehabad

Payîn Dere, gundekî ser bi navenda bajarê  Mehabadê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 
 Gundistana Mengurrî Rojhilat
 Navçeya Xelîfan
 Şaristana Mehabad

Gundên Mehabadê
Pîrbelê Mehabad

Pîrbelê, gundekî ser bi navenda bajarê  Mehabadê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 
 Gundistana Mengurrî Rojhilat
 Navçeya Xelîfan
 Şaristana Mehabad

Gundên Mehabadê
Teraşkan Mehabad

Teraşkan, gundekî ser bi navenda bajarê  Mehabadê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 
 Gundistana Mengurrî Rojhilat
 Navçeya Xelîfan
 Şaristana Mehabad

Gundên Mehabadê
Tekan Lûce Mehabad

Tekan Lûce, gundekî ser bi navenda bajarê  Mehabadê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 
 Gundistana Mengurrî Rojhilat
 Navçeya Xelîfan
 Şaristana Mehabad

Gundên Mehabadê
Tûtaxac Mehabad

Tûtaxac, gundekî ser bi navenda bajarê  Mehabadê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 
 Gundistana Mengurrî Rojhilat
 Navçeya Xelîfan
 Şaristana Mehabad

Gundên Mehabadê
Çomilan Mehabad

Çomilan, gundekî ser bi navenda bajarê  Mehabadê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 
 Gundistana Mengurrî Rojhilat
 Navçeya Xelîfan
 Şaristana Mehabad

Gundên Mehabadê
Çargah Mehabad

Çargah, gundekî ser bi navenda bajarê  Mehabadê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 
 Gundistana Mengurrî Rojhilat
 Navçeya Xelîfan
 Şaristana Mehabad

Gundên Mehabadê
Hecîawa Mehabad

Hecîawa, gundekî ser bi navenda bajarê  Mehabadê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 
 Gundistana Mengurrî Rojhilat
 Navçeya Xelîfan
 Şaristana Mehabad

Gundên Mehabadê
Hecîelî Kendî

Hecîelî Kendî, gundekî ser bi navenda bajarê  Mehabadê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 
 Gundistana Mengurrî Rojhilat
 Navçeya Xelîfan
 Şaristana Mehabad

Gundên Mehabadê
Hemzêawa Mehabad

Hemzêawa, gundekî ser bi navenda bajarê  Mehabadê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 
 Gundistana Mengurrî Rojhilat
 Navçeya Xelîfan
 Şaristana Mehabad

Gundên Mehabadê
Xatûn Bax Mehabad

Xatûn Bax, gundekî ser bi navenda bajarê  Mehabadê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 
 Gundistana Mengurrî Rojhilat
 Navçeya Xelîfan
 Şaristana Mehabad

Gundên Mehabadê
Xatûn Xas Mehabad

Xatûn Xas, gundekî ser bi navenda bajarê  Mehabadê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 
 Gundistana Mengurrî Rojhilat
 Navçeya Xelîfan
 Şaristana Mehabad

Gundên Mehabadê
Xanqa Xangeh Mehabad

Xanqa Xangeh, gundekî ser bi navenda bajarê  Mehabadê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 
 Gundistana Mengurrî Rojhilat
 Navçeya Xelîfan
 Şaristana Mehabad

Gundên Mehabadê
Xetayî

Xetayî, gundekî ser bi navenda bajarê  Mehabadê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.

Hejmara rûniştvanan

Mijarên têkildar 
 Gundistana Mengurrî Rojhilat
 Navçeya Xelîfan
 Navçeya Mehabadê

Çavkanî 

Gundên Mehabadê
Xelîfe Mezree Mehabad

Xelîfe Mezree, gundekî ser bi navenda bajarê  Mehabadê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 
 Gundistana Mengurrî Rojhilat
 Navçeya Xelîfan
 Şaristana Mehabad

Gundên Mehabadê
Mehmet Sait Arzu

Mehmet Sait Arzu, helbestvanekî kurd e ku di sala 1981î de li gundê Xirbizilê ya Xana Axpar (Çinar) a Amedê ji dayik bû.

Dibistan li gundê Xirbizilê û li navçeya Xana Axparê xwend. Di dû re li zanîngeha Cûmhûrîyetê beşa Civaknasiyê kuta kir. Di wan salan de ji ber se­demên polîtîk demeke kin di zindanê de ma. Pişt re li zaningeha Gaziyê lîsansa bilind kuta kir. Ji zarokatiya xwe de bi wêjeyê ve têkildar dibû. Di salên zanîn­gehê de tevlî hevalên xwe di nava karê kovara Kizilirmakê de cih girt û edîtoriya kovarê kir. Di çapameniya azad de di beşa înternetê de çend nivîsên wî hatin weşandin. 

Ji salên ciwantiyê û vir ve bêtir li ser zimanê kurdî têkildar dibe. Demek dirêj e di nava hevalên xwe yên wêjehez de xebatên zimanê kurdî dike û bêtir jî li ser helbesta kurdî hûr û kûr dibe.

Berhemên wî 

* Bir Daha, Helbest, Weşanên J&J, 2016 - Amed

* Çokeşli Evlilik, Lêkolîn, Weşanên J&J, 2016 - Amed

* Banga Bêdengiyê, Helbest, Weşanên J&J, 2019 - Amed

* Bîra Helbestê I Robozik, Helbest, Weşanên J&J, 2019 – Amed

* Bîra Helbestê II Helebçe, Helbest, Weşanên J&J, 2020 – Amed

* Bîra Helbestê III Şingal, Helbest, Weşanên J&J, 2020 – Amed

Çavkanî 

Helbestvanên kurd
Egeya Başûr (parêzgeh)

Egeya Başûr (parêzgeh), (bi grekî: Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου Periféreia Notíou Aigaíou) yek ji sêzdeh herêmên îdarî yên Yewnanîstanê ye. Parêzgeh ji komên giravên Kîklades û Dodekanesos ên li Deryaya Egeyî ya navîn û başûrê rojhilat pêk tê.

Rêveberiya parêzgehê
Sêzdeh yekeyên îdarî ên parêzgehê ev in:

Bajarên mezin ên parêzgehê

Çavkanî

Parêzgehên Yewnanistanê
Xorxore Mehabad

Xorxore, gundekî ser bi navenda bajarê  Mehabadê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 
 Gundistana Mengurrî Rojhilat
 Navçeya Xelîfan
 Şaristana Mehabad

Gundên Mehabadê
Darelek Mehabad

Darelek, gundekî ser bi navenda bajarê  Mehabadê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 
 Gundistana Mengurrî Rojhilat
 Navçeya Xelîfan
 Şaristana Mehabad

Gundên Mehabadê
Daştêmir

Daştêmir, gundekî ser bi navenda bajarê  Mehabadê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 
 Gundistana Mengurrî Rojhilat
 Navçeya Xelîfan
 Şaristana Mehabad

Gundên Mehabadê
Daşxane Mehabad

Daşxane, gundekî ser bi navenda bajarê  Mehabadê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 
 Gundistana Mengurrî Rojhilat
 Navçeya Xelîfan
 Şaristana Mehabad

Gundên Mehabadê
Derman Mehabad

Derman, gundekî ser bi navenda bajarê  Mehabadê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 
 Gundistana Mengurrî Rojhilat
 Navçeya Xelîfan
 Şaristana Mehabad

Gundên Mehabadê
Deryaz Mehabad

Deryaz, gundekî ser bi navenda bajarê  Mehabadê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 
 Gundistana Mengurrî Rojhilat
 Navçeya Xelîfan
 Şaristana Mehabad

Gundên Mehabadê
Dostelî Mehabad

Dostelî, gundekî ser bi navenda bajarê  Mehabadê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 
 Gundistana Mengurrî Rojhilat
 Navçeya Xelîfan
 Şaristana Mehabad

Gundên Mehabadê
Duseîd Mehabad

Duseîd, gundekî ser bi navenda bajarê  Mehabadê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 
 Gundistana Mengurrî Rojhilat
 Navçeya Xelîfan
 Şaristana Mehabad

Gundên Mehabadê
Dûlbihar Mehabad

Dûlbihar, gundekî ser bi navenda bajarê  Mehabadê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 
 Gundistana Mengurrî Rojhilat
 Navçeya Xelîfan
 Şaristana Mehabad

Gundên Mehabadê
Dêhbekir Mehabad

Dêhbekir, gundekî ser bi navenda bajarê  Mehabadê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 
 Gundistana Mengurrî Rojhilat
 Navçeya Xelîfan
 Şaristana Mehabad

Gundên Mehabadê
Zikdirav Mehabad

Zikdirav, gundekî ser bi navenda bajarê  Mehabadê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 
 Gundistana Mengurrî Rojhilat
 Navçeya Xelîfan
 Şaristana Mehabad

Gundên Mehabadê
Sarwane Mehabad

Sarwane, gundekî ser bi navenda bajarê  Mehabadê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 
 Gundistana Mengurrî Rojhilat
 Navçeya Xelîfan
 Şaristana Mehabad

Gundên Mehabadê
Silke Mehabad

Silke, gundekî ser bi navenda bajarê  Mehabadê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 
 Şaristana Mehabad

Gundên Mehabadê
Selîm Saxol

Selîm, gundekî ser bi navenda bajarê  Mehabadê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 
 Şaristana Mehabad

Gundên Mehabadê
Simênû Mehabad

Simênû, gundekî ser bi navenda bajarê  Mehabadê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 
 Şaristana Mehabad

Gundên Mehabadê
Sencaq Mehabad

Sencaq, gundekî ser bi navenda bajarê  Mehabadê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 
 Şaristana Mehabad

Gundên Mehabadê
Sivînas Mehabad

Sivînas, gundekî ser bi navenda bajarê  Mehabadê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 
 Şaristana Mehabad

Gundên Mehabadê
Sîçan Bilaxî Mehabad

Sîçan Bilaxî, gundekî ser bi navenda bajarê  Mehabadê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 
 Şaristana Mehabad

Gundên Mehabadê
Seîdawa Mehabad

Seîdawa, gundekî ser bi navenda bajarê  Mehabadê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 
 Şaristana Mehabad

Gundên Mehabadê
Şîlanawa Mehabad

Şîlanawa, gundekî ser bi navenda bajarê  Mehabadê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 
 Şaristana Mehabad

Gundên Mehabadê
Ebdolahawa Mehabad

Ebdolahawa, gundekî ser bi navenda bajarê  Mehabadê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 
 Şaristana Mehabad

Gundên Mehabadê
Eysakend Mehabad

Eysakend, gundekî ser bi navenda bajarê  Mehabadê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 
 Şaristana Mehabad

Gundên Mehabadê
Eynmela Mehabad

Eynmela, gundekî ser bi navenda bajarê  Mehabadê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 
 Şaristana Mehabad

Gundên Mehabadê
Qazîawa Mehabad

Qazîawa, gundekî ser bi navenda bajarê  Mehabadê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 
 Şaristana Mehabad

Gundên Mehabadê
Qecîawa Mehabad

Qecîawa, gundekî ser bi navenda bajarê  Mehabadê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 
 Şaristana Mehabad

Gundên Mehabadê
Qerebilax, Mehabad

Qerebilax, gundekî ser bi navenda bajarê  Mehabadê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 
 Şaristana Mehabad

Gundên Mehabadê
Qerexan Mehabad

Qerexan, gundekî ser bi navenda bajarê  Mehabadê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 
 Şaristana Mehabad

Gundên Mehabadê
Qere Qişlaq Mehabad

Qere Qişlaq, gundekî ser bi navenda bajarê  Mehabadê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 
 Şaristana Mehabad

Gundên Mehabadê
Qizilce Serê Mehabad

Qizilce Serê, gundekî ser bi navenda bajarê  Mehabadê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 
 Şaristana Mehabad

Gundên Mehabadê
Qizilqepî Mehabad

Qizilqepî, gundekî ser bi navenda bajarê  Mehabadê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 
 Şaristana Mehabad

Gundên Mehabadê
Qelat Mehabad

Qelat, gundekî ser bi navenda bajarê  Mehabadê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 
 Şaristana Mehabad

Gundên Mehabadê
Qelecûxe Mehabad

Qelecûxe, gundekî ser bi navenda bajarê  Mehabadê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 
 Şaristana Mehabad

Gundên Mehabadê
Qilqile Mehabad

Qilqile, gundekî ser bi navenda bajarê  Mehabadê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 
 Şaristana Mehabad

Gundên Mehabadê
Qimariye Mehabad

Qimariye, gundekî ser bi navenda bajarê  Mehabadê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 
 Şaristana Mehabad

Gundên Mehabadê
Qomtere Mehabad

Qomtere, gundekî ser bi navenda bajarê  Mehabadê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 
 Şaristana Mehabad

Gundên Mehabadê
Qomqele Mehabad

Qomqele, gundekî ser bi navenda bajarê  Mehabadê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 
 Şaristana Mehabad

Gundên Mehabadê
Qûrxan Mehabad

Qûrxan, gundekî ser bi navenda bajarê  Mehabadê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 
 Şaristana Mehabad

Gundên Mehabadê
Qûytal Mehabad

Qûytal, gundekî ser bi navenda bajarê  Mehabadê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 
 Şaristana Mehabad

Gundên Mehabadê
Qehwexane Hecîkerîmî

Qehwexane Hecîkerîmî, gundekî ser bi navenda bajarê  Mehabadê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 
 Şaristana Mehabad

Gundên Mehabadê
Kanîkotir Mehabad

Kanîkotir, gundekî ser bi navenda bajarê  Mehabadê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 
 Şaristana Mehabad

Gundên Mehabadê
Kepekend Mehabad

Kepekend, gundekî ser bi navenda bajarê  Mehabadê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 
 Şaristana Mehabad

Gundên Mehabadê
Kele Dendavî Mehabad

Kele Dendavî, gundekî ser bi navenda bajarê  Mehabadê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 
 Şaristana Mehabad

Gundên Mehabadê
Kelekavî Mehabad

Kelekavî, gundekî ser bi navenda bajarê  Mehabadê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 
 Şaristana Mehabad

Gundên Mehabadê
Kilîce Mehabad

Kilîce, gundekî ser bi navenda bajarê  Mehabadê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 
 Şaristana Mehabad

Gundên Mehabadê
Kotir Mehabad

Kotir, gundekî ser bi navenda bajarê  Mehabadê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 
 Şaristana Mehabad

Gundên Mehabadê
Kûran Mehabad

Kûran, gundekî ser bi navenda bajarê  Mehabadê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 
 Şaristana Mehabad

Gundên Mehabadê
Kûrgeh Mehabad

Kûrgeh, gundekî ser bi navenda bajarê  Mehabadê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 
 Şaristana Mehabad

Gundên Mehabadê
Kûsekehrîz Mehabad

Kûsekehrîz, gundekî ser bi navenda bajarê  Mehabadê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 
 Şaristana Mehabad

Gundên Mehabadê
Koşgedere Mehabad

Koşgedere, gundekî ser bi navenda bajarê  Mehabadê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 
 Şaristana Mehabad

Gundên Mehabadê
Kûle Sermergan Mehabad

Kûle Sermergan, gundekî ser bi navenda bajarê  Mehabadê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 
 Şaristana Mehabad

Gundên Mehabadê
Kehrîze Şêyxan Mehabad

Kehrîze Şêyxan, gundekî ser bi navenda bajarê  Mehabadê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 
 Şaristana Mehabad

Gundên Mehabadê
Kehrîze Elîbayezîd

Kehrîze Elîbayezîd, gundekî ser bi navenda bajarê  Mehabadê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 
 Şaristana Mehabad

Gundên Mehabadê
Kohnedêh Mikryanê

Kohnedêh Mikryanê, gundekî ser bi navenda bajarê  Mehabadê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 
 Şaristana Mehabad

Gundên Mehabadê
Kohnedêh Du

Kohnedêh Du, gundekî ser bi navenda bajarê  Mehabadê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 
 Şaristana Mehabad

Gundên Mehabadê
Gîcawa Mehabad

Gîcawa, gundekî ser bi navenda bajarê  Mehabadê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 
 Şaristana Mehabad

Gundên Mehabadê
Gabazle Mehabad

Gabazle Mehabad, gundekî ser bi navenda bajarê  Mehabadê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 
 Şaristana Mehabad

Gundên Mehabadê
Gapîs Mehabad

Gapîs, gundekî ser bi navenda bajarê  Mehabadê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 
 Şaristana Mehabad

Gundên Mehabadê
Gagiş Mehabad

Gagiş, gundekî ser bi navenda bajarê  Mehabadê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 
 Şaristana Mehabad

Gundên Mehabadê
Gamêşan Mehabad

Gamêşan, gundekî ser bi navenda bajarê  Mehabadê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 
 Şaristana Mehabad

Gundên Mehabadê
Gerdşîlan Mehabad

Gerdşîlan, gundekî ser bi navenda bajarê  Mehabadê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 
 Şaristana Mehabad

Gundên Mehabadê
Gerdereş Mehabad

Gerdereş, gundekî ser bi navenda bajarê  Mehabadê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 
 Şaristana Mehabad

Gundên Mehabadê
Gerdegirû

Gerdegirû, gundekî ser bi navenda bajarê  Mehabadê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 
 Şaristana Mehabad

Gundên Mehabadê
Gerdeyeqûb Mehabad

Gerdeyeqûb, gundekî ser bi navenda bajarê  Mehabadê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 
 Şaristana Mehabad

Gundên Mehabadê
Golyar Mehabad

Golyar, gundekî ser bi navenda bajarê  Mehabadê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 
 Şaristana Mehabad

Gundên Mehabadê
Golînan Mehabad

Golînan, gundekî ser bi navenda bajarê  Mehabadê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 
 Şaristana Mehabad

Gundên Mehabadê
Ginedar Mehabad

Ginedar, gundekî ser bi navenda bajarê  Mehabadê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 
 Şaristana Mehabad

Gundên Mehabadê
Gûle Mehabad

Gûle, gundekî ser bi navenda bajarê  Mehabadê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 
 Şaristana Mehabad

Gundên Mehabadê
Laçîn Mehabad

Laçîn, gundekî ser bi navenda bajarê  Mehabadê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 
 Şaristana Mehabad

Gundên Mehabadê
Lec Mehabad

Lec, gundekî ser bi navenda bajarê  Mehabadê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 
 Şaristana Mehabad

Gundên Mehabadê
Mehmûdawa Mehabad

Mehmûdawa, gundekî ser bi navenda bajarê  Mehabadê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 
 Şaristana Mehabad

Gundên Mehabadê
Mehmûdawa (Başûr), Mehabad

Mehmûdawa (başûr), gundekî ser bi navenda bajarê  Mehabadê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 
 Şaristana Mehabad

Gundên Mehabadê
Mîredêh Mehabad

Mîredêh, gundekî ser bi navenda bajarê  Mehabadê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 
 Şaristana Mehabad

Gundên Mehabadê
Heftane Mehabad

Heftane, gundekî ser bi navenda bajarê  Mehabadê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 
 Şaristana Mehabad

Gundên Mehabadê
Yadawa Serê Mehabad

Yadawa Serê, gundekî ser bi navenda bajarê  Mehabadê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 
 Şaristana Mehabad

Gundên Mehabadê
Yadawa Xwarê Mehabad

Yadawa Xwarê, gundekî ser bi navenda bajarê  Mehabadê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 
 Şaristana Mehabad

Gundên Mehabadê
Yûsifkendî Mehabad

Yûsifkendî, gundekî ser bi navenda bajarê  Mehabadê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 
 Şaristana Mehabad

Gundên Mehabadê
Level crossing

Xaçerêya astî xaçerokek e ku xeta rêhesin di rê an rêgezê re derbas dibe, an jî di rewşên kêm de pîstek balafirgehê, di heman astê de,  berevajî xeta hesinî ya ku di ser re an di bin re derbasbûnek an tunelek derbas dike . Navên din de derbasbûna asta hesinî,  derbasbûna hesinî (di serî de navneteweyî), derbasbûna rêhesinî (bi giranî Amerîkaya Bakur), derbasbûna pola,  riya bi rêhesin, xaçparêz, derbasbûna trênê û RXR (kurtkirî).

Li Ewropa zêdeyî 100,000 derbasbûnên astê hene û li Amerîkaya Bakur jî zêdeyî 200,000 derbasbûn hene.

Dîrok

Ewlekarî 

 
Xaçerêkên asta Kirwatî dişibihin xaçerxên Sllovenî ku ronahî di sêgoşeyek de ji çirayên sor pêk hatine. Gelek derbasbûn bi asteng û zengilên otomatîkî ne.

Nîşe

Çavkanî
Xaça Senendrawis

Xaça Senendrawis an jî Xaça Endrawis, semboleke heraldîk e.

Çavkanî
Babûlmuezem

Babûlmuezem, Babu'l-Muezem (bi erebî: باب المعظم, Bab al-Mo'atham), taxeke navçeya Rusafe ye li parêzgeha Bexdayê, Iraq. Tax li kêleka rojhilat a rûbarê Dîcleyê ye. Pirtûkxane û Arşîva Neteweyî ya Îraqê, Zanîngeha Bexdayê, Bajarê Bijîşkî ya Bexdayê û Baxçeyê berê yê Ridvan li vê taxê ne.

Çavkanî 

Taxên Bexdayê
Bexda
Goristan Cengî ya Bexdayê ya Deriyê Bakur

Goristana Cengî ya Bexdayê ya Deriyê Bakur () goristaneke li paytexta Bexdayê ya Iraqê ye. Ev goristan aramgeha dawî ya 4480 kesî ye, gelek ji wan kesên leşkerî ne yên ku di Şerê Cîhanî yê Yekem û Şerê Cîhanî yê Duyem de li Îraqê hatine kuştin. Di 2012an de bingehên nû yên bibeton yên 511 kêlikan ji aliyê Commonwealth War Graves Commission (CWGC) ve hatine çêkirin û tanên nû li dor hatine avakirin. 

Li xeynî gorên kesên leşkerî yên Commonwealtha brîtanî, 127 gorên kesên din ên ku di şerên cîhanî de hatine kuştin, ji nav wan 100 mezelên tirkan û 41 gorên kesên sivîl jî hene.

Goristan li taxa Wezîriye ye ku dikeve navçeya Rusafe ya Bexdayê. Deriyê sereke yê goristanê ber Koleja Hunerê û Enstîtuya Rêvebiriyê ya li Zanîngeha Bexdayê ye.

Goristan ji hêla sê nifşên malbata Ferî ve tê xemilandin û parastin.

Kesên navdar ên ku li Goristanê veşartî ne 
Lieutenant General Sir Frederick Stanley Maude, m. 18 çiriya paşîn 1917. Aramgeheke piçûk jê re hatiye avakirin
Lieutenant Colonel John Hugo Bill, m. 2 çiriya paşîn 1919. Gora wî: XIX. G. 4..
Captain Alfred Christopher Pearson, m. 4 nîsan 1919. Gora wî: XIX. F. 12.
Captain Kenneth Robert Scott, m. 2 çiriya paşîn 1919. Gora wî: XII. D. 14.

Çavkanî 

Goristanên Îraqê
Robert Wadlow

Robert Pershing Wadlow (jdb 22ê sibata 1918 – m. 15ê tîrmeha  1940), ku wekî Alton Giant û Giant of Illinois jî tê zanîn, zilamekî amerîkan bû ku di dîroka tomarkirî de kesê herî dirêj bû ji bo wî delîlên bênavber hene. Ew li Alton, Illinois, bajarekî piçûk nêzîkê St. Louis, Missouri, çêbû û mezin bû.

Wadlow di mirina xwe de di 22 saliya xwe de gihîşte bilindahiya 2.72 m û 199 kg. Mezinahiya wî ya mezin û mezinbûna berdewamiya wî di mezinbûnê de ji ber hîpertrofiya glanda hîpofîzaya wî bûn, ku encamek anormalî asta bilind a hormona mezinbûna mirovî (HGH). Heya dema mirina wî jî, ne diyar bû ku mezinbûna wî bidawî bû.

Jiyana berî 
Wadlow li Alton, Illinois, di 22ê sibata 1918 de, ji Harold Franklin û Addie May (Johnson) Wadlow re çêbû, û ji pênc zarokan mezintirîn bû. Ew di 8 saliya xwe de ji bavê xwe dirêjtir bû, û di dibistana seretayî de maseyek taybetî ji bo wî hate çêkirin. Dema ku mezûnbûna xwe ji Lîseya Alton di 1936 de, ew 254 cm  bû. Wî bi mebesta xwendina dadrêsê li Koleja Shurtleff tomar kir.

Salmezinî û mirin 
Wadlow dema rêve diçû bendên lingan dixwest û di ling û lingên wî de hestek piçûk hebû. Wî çu carî erebeya seqetan bikar neanî.

Wadlow piştî gera xweya 1936 ya Dewletên Yekbûyî bi Ringling Brothers Circus re bû navdar, li zencîreya Madison Square Garden û Boston Garden (qet li tenişta pêşan) xuya kir. Di dema xuyangkirinên xwe de, wî cilên xweyên rojane li xwe kir û daxwaza sîrkê red kir ku ew kumek û dûvikên jorîn li xwe bike.

Di 1938 de, wî bi Pargîdaniya Navneteweyî ya Pêlavê, ku wî pêlavan belaş pêlav peyda kir, dîsa tenê di kincên wî yên kolanan ên rojane de, geryanek danasînê dest pê kir. Wadlow xwe dît ku di reklamê de dixebite, ne wekî fenek pêşangeh. Wî xwedan hêzek mezin a fîzîkî bû çend rojên dawî yên jiyana wî.
Wadlow girêdayî Fermana DeMolay bû, rêxistina ji hêla mêrên ciwan re ji hêla Masonan ve hatî piştgirî kirin, û paşê Mason bû. Çiriya paşîn 1939, Wadlow di bin hukmê Grand Lodge of Illinois A.F. û A.M. de Master Mason bû.

Salek berî mirina wî, Wadlow John Rogan wekî kesê herî mezin ê her demê derbas kir. Di 27ê hezîrana 1940an de (18 roj berî mirina wî), bijîşkan ew pîvand ku ew 8 lingên 11,1 inches (2,72 m) e.

Amerîkî
Tesalya (parêzgeh)

Tesalya (parêzgeh), (bi grekî: Θεσσαλία Thessalía) yek ji herêmên kevneşopî û îdarî yên modern ên Yewnanistanê ye, ku piraniya wan ji herêma antîk a bi heman navî pêk tê. Beriya Serdema Tarî ya Yewnan, Telasya bi navê Aeolia ( yewnaniya kevn: Αἰολία, Aiolía) hatiye binavkirin. Li gorî daneyên sala 2011an hêjmara gelhe ya parêzgehê bi qasî 732.762 kes e.

Bajarên herêmê

Çavkanî

Parêzgehên Yewnanistanê
Êşîn

Êşîn, an êşan bi wateya ne rehatî û eziyat kêşan dihêt   

bi gelemperî wekî fîzîkî  an jî derûnî têne kategor kirin.  Ew dibe ku di hemî dereceyên tûjiyê bigire heya bê tehamulîyê.

Bêjezanî 
Bêjeya êş carinan di wateya teng a êşa laşî de tê bikar anîn, lê pir caran ew behsa êşa psîkolojîkî dike, an jî pir caran hîn jî ew êşê di wateya fireh de, ango her hestek an hestek ne xweş dibîne . Peyva êş bi gelemperî behsa êşa laşî dike, lê ew di heman demê de hevwateyek hevpar a êşê ye jî . Peyvên êş û azar bi gelemperî her du bi hev re bi awayên cûda têne bikar anîn. Mînakî, ew dikarin wekî hevwateyên guhêrbar werin bikar anîn. An jî dibe ku ew di 'dijberî' de ji hev re werin bikar anîn, wekî "êş fîzîkî ye, êş giyanî ye", an "êş neçar e, êş vebijarkî ye". An jî dibe ku ew ji bo pênasekirina hev bêne bikar anîn, wekî di "êş êşa laşî ye", an "êş êşek giran a laşî an derûnî ye"

Huner û wêje

Çavkanî 

Pirsgirêkên civakî
Audi

Audi AG () ew afirênera otomobîla almanî ye.  di 1909 de bi fermî  ji hêla  endezyar August Horch ve hat bûye damezrandin. lê bi rastî her di sala 1899 wek fikara August Horch ew fikreya hebû. 

Audi pargîdaniyek tevahî ya Koma  Volkswagen e û koka wê li Ingolstadt Bavaria li Almanya ye. Wesayîtênên marqebî yên Audi li seranserê cîhanê li neh saziyên hilberînê têne hilberandin. Rehênên pargîdaniyê tevlihev in, vedigerin destpêka sedsala 20-an û pargîdaniyên destpêkê (Horch û Audiwerke) ku ji hêla endezyar August Horch ve hatine damezrandin ; û du çêkerên din (DKW û Wanderer), di sala 1932an de dibin sedema damezrandina Yekîtiya Oto . Serdema nûjen a Audi bi bingehî di 1960an de dest pê kir dema ku Auto Union ji hêla Volkswagen ve ji Daimler-Benz hate stendin .  Piştî ku marka Audi bi destpêkirina 1965 rêzeya Audi F103 ji nû ve destpê kir, Volkswagen di 1969 de Auto Auto bi NSU Motorenwerke re kir yek, bi vî rengî forma îroyîn ya pargîdaniyê afirand.

Dîrok

Zayîna pargîdanî û navê wê 
Pargîdaniya otomobîlan Wanderer di destpêkê de di 1885 de hate damezrandin, paşê bû şaxek ya Audi AG.

Models 

Audi di van salên dawî de bi Formula One ve hate girêdan lê ji ber raya pargîdaniyê ku ew ne giredayî otomobîlên rê ye ne her gav berxwe dide, lê teknolojiya yekîneya hêza hîbrîd di werzîşê de hate pejirandin, nêrîna pargîdaniyê dişoxilîne û lêkolînê di bernameyê de teşwîq dike ji hêla serokê berê yê tîmê Ferrari Stefano Domenicali ve .

Kirrûbirrîn

Her weha bibînin 

 DKW
 Horch
 Wanderer (pargîdanî)

Çavkanî 

Audi
August Horch

August Horch (12 Çirî 1868 – 3 Sibat 1951) ew mihendis û pêşengê otomobîla almanî ya ji corê Audi bû.

Çavkanî

Girêdanên derve 
 Newspaper clippings about August Horch in the 20th Century Press Archives of the ZBW

Mirin 1951
Jidayikbûn 1868
Kleine Freiheit (fîlm)

Kleine Freiheit (Azadiya biçûk, sernavê navneteweyî A Little Bit of Freedom) fîlmekê derhênerê kurd Yüksel Yavuz e. Fîlm li ser hevalîniya û (pêwendiya paşê) di navbera du xortên koçberin ên ku ne qanûnî koçberî Almanya bû ne.

Naverok 
Baran  ciwanekî Kurd e, piştî ku dêûbavên wî alîkariya serhildêrên Kurd kiribû, ji hêla mîlîsên Tirk ve hatin gunehbarkirin bi xayîntî kirinê û dûv re hatin kuştin şandin Hamburg. Naha Baran 16 salî ye, nahêlin ku ew li Almanya bimîne û bi hêviya tarî ya paşve dersînorkirinê re rû bi rû ye.

Baran bi Chernor  nas dike , lawek afrîkî ku xwedan heman pirsgirêk e û ku ji bo pere qezenc ke tiryak difiroş e .

Dema ku Baran xayinê malbata wî ferq dike û dixwaze wî bikuje tişt hîn aloztir dibin. Lêbelê, zilam doza jiyana xwe dike û Baran wî spartiye. Di dawiyê de, herdu Cherno û Baran, ên ku ji bo azadkirina Cherno hewlek bêhêvî dabûn, ji hêla polîs ve têne girtin.

Lîstikvanên fîlmê 

 Çağdas Bozkurt wek Baran
 Necmettin Çobanoglu wek Selîm
 Leroy Delmar wek Chernor
 Sunay Girisken wek Nergiz
 Nazmi Kirik wek Haydar
 Suzana Rozkosny wek Alma
 Naci Özarslan wek Şef ( Chef )
 Thomas Ebermann wek Käpt'n ( Kapîtan ) 
 Oktay Çagla wek Delîl
 Demir Gökgöl wek Hecî Baba ( Haci Baba )

Endamên din ên kastê:

 Alpay Aksungur wek Küchenhilfe
 Turgay Aydin wek Murat
 Ibrahim Bah wek  Şefê Chenor
 Jasmina Barjamovic wek pismama Nergiz
 Charlotte Crome wek karmenda jin ( Beamtin )
 Abdulrahman Gülbeyaz wek Mûzîkvan
 Bright A. Isokpan wek Tellerwäscher
 Joachim Kappl wek karmend ( Beamter)
 Tolga Kaya wek Genosse
 Atilla Kiliç wek  Genosse
 Joanna Kitzl wek Meryem
 Samuel Makinde wek Hevalê yekem ê Chenor
 Ismael Nabe wek Hevalê duyem ê Chenor
 Piro as Fleischlieferant
 Thomas Roth wek Fahnder
 Holger Umbreit wek Fahnder
 Cafer Yildiz wek sewzefiroş ( Gemüsehändler)
 Sema Çagla wek Genosse

Rexneya fîlmê 
Di sala 2003 de, ew fîln di Festîvala Fîlman a Cannesê de hate pêşandan.

Fîlm, bi taybetî ji ber ku rast li ser nakokiya Tirk – Kurd û pêşengiya lîstikvanên neprofesyonel rast tê xuyang kirin, pir xweş hat pêşwaz kirin. Çağdaş Bozkurt di mîhrîcana fîlmê ya Enqereyê de xelata lîstikvaniyê stend, lê fîlm li Stembolê (Festîvala Navneteweyî ya Fîlmê ya Stembolê) xelata hilbijartinê ya temaşevanan stend û di Festîvala Fîlman a Navneteweyî ya Enqereyê de 'Xelata Grand Prix' stend.

Kleine Freiheit, sernavê almanî yê fîlmê, ("Azadiya Piçûk", bi peyv bi wergêran hatî wergerandin) gotinek li ser Große Freiheit e (bi wateya "Azadiya Mezin"), navê navdar ê kolanek li taxa çiraya sor li St.Pauli  li ku naverok tê danîn.

Çavkanî 

Fîlmên almanî
Fîlmên 2003an
Yewnanistana Rojava (parêzgeh)

Yewnanistana Rojava (parêzgeh), (bi grekî: Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας Periféreia Dytikís Elládas)
yek ji sêzdeh parêzgehên îdarî yên Yewnanistanê ye.  Parêzgeh li rojavayê erdnîgariya Yewnanistanê ye û ji bakurê rojavayê nîvgirava Peloponeseyê pêk tê. Rûerd a parêzgehê 11.336 km² çarçik  û nifûsa wê, li gorî hejmartina sala 2011an 679 hezar û 796 kes e.

Bajarên mezin ên parêzgehê 

 Missolonghi (Μεσολόγγι)
 Agrinio (Αγρίνιο)
 Aigio (Αίγιο)
 Amaliada (Αμαλιάδα)
 Patras (Πάτρα)
 Pyrgos (Πύργος)
 Nafpaktos (Ναύπακτος)

Çavkanî 

Parêzgehên Yewnanistanê
Throttle

Throttle an pîdala gazê, mekanîzmayekeke ya ku herikîna şilavê bi tûjkirin an astengkirinê tê rêve kirin.

Hêza motorek dikare bi sînorkirina gazên hundugazê (bi karanîna gazê were zêdekirin an kêm kirin), lê bi gelemperî tê kêm kirin. Terma throttle hatiye ku bi nefermî, her mekanîzmayeke ya ku pê hêz an jê leza motorekî tê rêkûpêk kirin, wek pedala lezker a gerîdey Ya ku bi gelemperî gaz (di çarçova hewavaniyê de) tê binavkirin, bi taybetî ji bo balafirên.

Motorên şewitandina navxweyî 

Di motora şewitandina navxweyî de, throttle bi rêkûpêkkirina mîqdara sotemenî an hewaya ku dikeve motorê ve tê wateya kontrolkirina hêza motorê. Di nava wesayitê de motor kontrola bikaranîn ji aliyê ajovanê ji bo biserûberkirina hêza carinan throttle, accelerator, an gazê navê pedal . Ji bo motorek benzînê, gaz bi piranî mîqdara hewa û sotemeniya ku dihêle bikeve motorê rêkûpêk dike. Di van demên dawî de, ji bo motorek GDI, gazê mîqdara hewa destûr dide ku bikeve hundurê motorê. The throttle of a diesel, dema ku heye, herikîna hewayê di motorê de birêkûpêk dike.

Badanê gazê

Her weha bibînin 

 Otomobîla adapteyî

Çavkanî 
2.  ji wikipediya Engilîzî
Makedonyaya Rojava (parêzgeh)

Makedonyaya Rojava', (bi grekî:Δυτική Μακεδονία) yek ji sêzdeh parêzgehên îdariya Yewnanîstanê ye, ku ji beşê rojavayê Makedonya Yewanistanê pêk tê.  Parêzgeh, bakurê rojavayê Yewnanistanê cîwarbûye û bi yekeyên herêmî yên Florina, Grevena, Kastoria, û Kozani de hatiye dabeşkirin.  Nêzîkî 280.000 kes ve, di sala 2017an de li herêma Yekîtiya Ewropayê de yek ji rêjeya bêkariyê ya herî bilind bû.

Bajarên parêzgehê

Çavkanî 

Parêzgehên Yewnanistanê
Ayçî, Seqiz

Ayçî gundekî ser bi navenda navçeya Seqizê li Kurdistana Îranê ye.

Gundên Seqizê
Eyûb, Seqiz

Eyûb gundekî ser bi navenda bajarê şaristana Seqizê li Kurdistana Îranê ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 
 Şaristana Seqizê

Gundên Seqizê
Bêyg Ovêysî, Seqiz

Bêyg Ovêysî gundekî ser bi navenda bajarê şaristana Seqizê li Kurdistana Îranê ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 
 Şaristana Seqizê

Gundên Seqizê
Hecî Ebdil, Seqiz

Hecî Ebdil gundekî ser bi navenda bajarê şaristana Seqizê li Kurdistana Îranê ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 
 Şaristana Seqizê

Gundên Seqizê
Hesenawa Gûderz, Seqiz

Hesenawa Gûderz gundekî ser bi navenda bajarê şaristana Seqizê li Kurdistana Îranê ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 
 Şaristana Seqizê

Gundên Seqizê
Darabî, Seqiz

Darabî gundekî ser bi navenda bajarê şaristana Seqizê li Kurdistana Îranê ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 
 Şaristana Seqizê

Gundên Seqizê
Dereabî, Seqiz

Dereabî gundekî ser bi navenda bajarê şaristana Seqizê li Kurdistana Îranê ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 
 Şaristana Seqizê

Gundên Seqizê
Deretefî, Seqiz

Deretefî gundekî ser bi navenda bajarê şaristana Seqizê li Kurdistana Îranê ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 
 Şaristana Seqizê

Gundên Seqizê
Dereşêyxan, Seqiz

Dereşêyxan gundekî ser bi navenda bajarê şaristana Seqizê li Kurdistana Îranê ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 
 Şaristana Seqizê

Gundên Seqizê
Derehevan, Seqiz

Derehevan gundekî ser bi navenda bajarê şaristana Seqizê li Kurdistana Îranê ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 
 Şaristana Seqizê

Gundên Seqizê
Zolfêle, Seqiz

Zolfêle gundekî ser bi navenda bajarê şaristana Seqizê li Kurdistana Îranê ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 
 Şaristana Seqizê

Gundên Seqizê
Sedê Çirax Vêys, Seqiz

Sedê Çirax Vêys gundekî ser bi navenda bajarê şaristana Seqizê li Kurdistana Îranê ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 
 Şaristana Seqizê

Gundên Seqizê
Sonic, Seqiz

Sonic gundekî ser bi navenda bajarê şaristana Seqizê li Kurdistana Îranê ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 
 Şaristana Seqizê

Gundên Seqizê
Sêyêdawa, Seqiz

Sêyêdawa gundekî ser bi navenda bajarê şaristana Seqizê li Kurdistana Îranê ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 
 Şaristana Seqizê

Gundên Seqizê
Şehrekê Serçêşmê

Şehrekê Serçêşmê gundekî ser bi navenda bajarê şaristana Seqizê li Kurdistana Îranê ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 
 Şaristana Seqizê

Gundên Seqizê
Şehrekê Senetîyê, Seqiz

Şehrekê Senetîyê gundekî ser bi navenda bajarê şaristana Seqizê li Kurdistana Îranê ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 
 Şaristana Seqizê

Gundên Seqizê
Qolamelî, Seqiz

Qolamelî gundekî ser bi navenda bajarê şaristana Seqizê li Kurdistana Îranê ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 
 Şaristana Seqizê

Gundên Seqizê
Qible Bilaxî, Seqiz

Qible Bilaxî gundekî ser bi navenda bajarê şaristana Seqizê li Kurdistana Îranê ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 
 Şaristana Seqizê

Gundên Seqizê
Qişlaq, Seqiz

Qişlaq gundekî ser bi navenda bajarê şaristana Seqizê li Kurdistana Îranê ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 
 Şaristana Seqizê

Gundên Seqizê
Qelegah Kûrkûr

Qelegah Kûrkûr gundekî ser bi navenda bajarê şaristana Seqizê li Kurdistana Îranê ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 
 Şaristana Seqizê

Gundên Seqizê
Qelegah Xelîfe

Qelegah Xelîfe gundekî ser bi navenda bajarê şaristana Seqizê li Kurdistana Îranê ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 
 Şaristana Seqizê

Gundên Seqizê
Qûçan, Seqiz

Qûçan gundekî ser bi navenda bajarê şaristana Seqizê li Kurdistana Îranê ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 
 Şaristana Seqizê

Gundên Seqizê
Qoxzêvye, Seqiz

Qoxzêvye gundekî ser bi navenda bajarê şaristana Seqizê li Kurdistana Îranê ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 
 Şaristana Seqizê

Gundên Seqizê
Kakesiyab, Seqiz

Kakesiyab gundekî ser bi navenda bajarê şaristana Seqizê li Kurdistana Îranê ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 
 Şaristana Seqizê

Gundên Seqizê
Kanîkebûd, Seqiz

Kanîkebûd gundekî ser bi navenda bajarê şaristana Seqizê ya li Kurdistana Îranê ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 
 Şaristana Seqizê

Gundên Seqizê
Kurûz, Seqiz

Kurûz gundekî ser bi navenda bajarê şaristana Seqizê li Kurdistana Îranê ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 
 Şaristana Seqizê

Gundên Seqizê