nazimali/kurdish-wikipedia-articles huggingface dataset:
Kehrîze Eyûbî

Kehrîze Eyûbî gundekî ser bi navenda bajarê şaristana Seqizê li Kurdistana Îranê ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 
 Şaristana Seqizê

Gundên Seqizê
Gavşile, Seqiz

Gavşile gundekî ser bi navenda bajarê şaristana Seqizê li Kurdistana Îranê ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 
 Şaristana Seqizê

Gundên Seqizê
Mûsimawa, Seqiz

Mûsimawa gundekî ser bi navenda bajarê şaristana Seqizê li Kurdistana Îranê ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 
 Şaristana Seqizê

Gundên Seqizê
Nemdîne, Seqiz

Nemdîne gundekî ser bi navenda bajarê şaristana Seqizê li Kurdistana Îranê ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 
 Şaristana Seqizê

Gundên Seqizê
Nûrawa, Seqiz

Nûrawa gundekî ser bi navenda bajarê şaristana Seqizê li Kurdistana Îranê ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 
 Şaristana Seqizê

Gundên Seqizê
Armede, Bane

Armede gundekî rojhilata Kurdistanê ye ku girêdayî bajarê Bane ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 

Gundên bajarê Baneyê
Alîmekan, Bane

Alîmekan gundekî rojhilata Kurdistanê ye ku girêdayî bajarê Bane ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 

Gundên bajarê Baneyê
Etabek, Bane

Etabek gundekî rojhilata Kurdistanê ye ku girêdayî bajarê Bane ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 

Gundên bajarê Baneyê
Oştirawa, Bane

Oştirawa gundekî rojhilata Kurdistanê ye ku girêdayî bajarê Bane ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 

Gundên bajarê Baneyê
Encîle, Bane

Encîle gundekî rojhilata Kurdistanê ye ku girêdayî bajarê Bane ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 

Gundên bajarê Baneyê
Encîle Îbrahîm Cinûbî, Bane

Encîle Îbrahîm Cinûbî gundekî rojhilata Kurdistanê ye ku girêdayî bajarê Bane ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 

Gundên bajarê Baneyê
Encîle Îbrahîm Şomalî, Bane

Encîle Îbrahîm Şomalî gundekî rojhilata Kurdistanê ye ku girêdayî bajarê Bane ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 

Gundên bajarê Baneyê
Encîle Sero

Encîle Sero gundekî rojhilata Kurdistanê ye ku girêdayî bajarê Bane ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 

Gundên bajarê Baneyê
Axol, Bane

Axol gundekî rojhilata Kurdistanê ye ku girêdayî bajarê Bane ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 

Gundên bajarê Baneyê
Badimcan, Bane

Badimcan gundekî rojhilata Kurdistanê ye ku girêdayî bajarê Bane ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 

Gundên bajarê Baneyê
Barawer, Bane

Barawer gundekî rojhilata Kurdistanê ye ku girêdayî bajarê Bane ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 

Gundên bajarê Baneyê
Bazarçe Merzî, Bane

Bazarçe Merzî gundekî rojhilata Kurdistanê ye ku girêdayî bajarê Bane ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 

Gundên bajarê Baneyê
Başwan, Bane

Başwan gundekî rojhilata Kurdistanê ye ku girêdayî bajarê Bane ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 

Gundên bajarê Baneyê
Banwan, Bane

Banwan gundekî rojhilata Kurdistanê ye ku girêdayî bajarê Bane ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 

Gundên bajarê Baneyê
Bayezîd, Bane

Bayezîd gundekî rojhilata Kurdistanê ye ku girêdayî bajarê Bane ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 

Gundên bajarê Baneyê
Bayezîdawa, Bane

Bayezîdawa gundekî rojhilata Kurdistanê ye ku girêdayî bajarê Bane ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 

Gundên bajarê Baneyê
Berde Bûk

Berde Bûk gundekî rojhilata Kurdistanê ye ku girêdayî bajarê Bane ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 

Gundên bajarê Baneyê
Berde Reş Bilhesen

Berde Reş Bilhesen gundekî rojhilata Kurdistanê ye ku girêdayî bajarê Bane ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 

Gundên bajarê Baneyê
Berde Reş, Bane

Berde Reş gundekî rojhilata Kurdistanê ye ku girêdayî bajarê Bane ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 

Gundên bajarê Baneyê
Berde Reşe, Bane

Berde Reşe gundekî rojhilata Kurdistanê ye ku girêdayî bajarê Bane ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 

Gundên bajarê Baneyê
Biroje Kohne

Biroje Kohne gundekî rojhilata Kurdistanê ye ku girêdayî bajarê Bane ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 

Gundên bajarê Baneyê
Birojkanî, Bane

Birojkanî gundekî rojhilata Kurdistanê ye ku girêdayî bajarê Bane ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 

Gundên bajarê Baneyê
Birojkanî

Birojkanî gundekî rojhilata Kurdistanê ye ku girêdayî bajarê Bane ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 

Gundên bajarê Baneyê
Bijî, Bane

Bijî gundekî rojhilata Kurdistanê ye ku girêdayî bajarê Bane ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 

Gundên bajarê Baneyê
Belwe, Bane

Belwe gundekî rojhilata Kurdistanê ye ku girêdayî bajarê Bane ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 

Gundên bajarê Baneyê
Beleke, Bane

Beleke gundekî rojhilata Kurdistanê ye ku girêdayî bajarê Bane ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 

Gundên bajarê Baneyê
Binawîle Kohne

Binawîle Kohne gundekî rojhilata Kurdistanê ye ku girêdayî bajarê Bane ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 

Gundên bajarê Baneyê
Bendjaj, Bane

Bendjaj gundekî rojhilata Kurdistanê ye ku girêdayî bajarê Bane ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 

Gundên bajarê Baneyê
Bine Xoy, Bane

Bine Xoy gundekî rojhilata Kurdistanê ye ku girêdayî bajarê Bane ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 

Gundên bajarê Baneyê
Bine Rezan

Bine Rezan gundekî rojhilata Kurdistanê ye ku girêdayî bajarê Bane ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 

Gundên bajarê Baneyê
Bilhesen, Bane

Bilhesen gundekî rojhilata Kurdistanê ye ku girêdayî bajarê Bane ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 

Gundên bajarê Baneyê
Boîn Xwarê

Boîn Xwarê gundekî rojhilata Kurdistanê ye ku girêdayî bajarê Bane ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 

Gundên bajarê Baneyê
Boîn Serê

Boîn Serê gundekî rojhilata Kurdistanê ye ku girêdayî bajarê Bane ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 

Gundên bajarê Baneyê
Biyan Dere

Biyan Dere gundekî rojhilata Kurdistanê ye ku girêdayî bajarê Bane ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 

Gundên bajarê Baneyê
Bêkêş, Bane

Bêkêş gundekî rojhilata Kurdistanê ye ku girêdayî bajarê Bane ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 

Gundên bajarê Baneyê
Bîlo, Bane

Bîlo gundekî rojhilata Kurdistanê ye ku girêdayî bajarê Bane ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 

Gundên bajarê Baneyê
Perşe, Bane

Perşe gundekî rojhilata Kurdistanê ye ku girêdayî bajarê Bane ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 

Gundên bajarê Baneyê
Pîyawîn, Bane

Pîyawîn gundekî rojhilata Kurdistanê ye ku girêdayî bajarê Bane ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 

Gundên bajarê Baneyê
Pîrxenî, Bane

Pîrxenî gundekî rojhilata Kurdistanê ye ku girêdayî bajarê Bane ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 

Gundên bajarê Baneyê
Tajan, Bane

Tajan gundekî rojhilata Kurdistanê ye ku girêdayî bajarê Bane ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 

Gundên bajarê Baneyê
Tajban, Bane

Tajban gundekî rojhilata Kurdistanê ye ku girêdayî bajarê Bane ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 

Gundên bajarê Baneyê
Terxanawa, Bane

Terxanawa gundekî rojhilata Kurdistanê ye ku girêdayî bajarê Bane ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 

Gundên bajarê Baneyê
Tevekol, Bane

Tevekol gundekî rojhilata Kurdistanê ye ku girêdayî bajarê Bane ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 

Gundên bajarê Baneyê
Çirûş, Bane

Çirûş gundekî rojhilata Kurdistanê ye ku girêdayî bajarê Bane ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 

Gundên bajarê Baneyê
Çoman, Bane

Çoman gundekî rojhilata Kurdistanê ye ku girêdayî bajarê Bane ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 

Gundên bajarê Baneyê
Çêçûran, Bane

Çêçûran gundekî rojhilata Kurdistanê ye ku girêdayî bajarê Bane ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 

Gundên bajarê Baneyê
Hesenawa, Bane

Hesenawa gundekî rojhilata Kurdistanê ye ku girêdayî bajarê Bane ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 

Gundên bajarê Baneyê
Hemzelan, Bane

Hemzelan gundekî rojhilata Kurdistanê ye ku girêdayî bajarê Bane ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 

Gundên bajarê Baneyê
Xecek, Bane

Xecek gundekî rojhilata Kurdistanê ye ku girêdayî bajarê Bane ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 

Gundên bajarê Baneyê
Xoşke Dere, Bane

Xoşke Dere gundekî rojhilata Kurdistanê ye ku girêdayî bajarê Bane ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 

Gundên bajarê Baneyê
Xace Mîr, Bane

Xace Mîr gundekî rojhilata Kurdistanê ye ku girêdayî bajarê Bane ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 

Gundên bajarê Baneyê
Xorîawa, Bane

Xorîawa gundekî rojhilata Kurdistanê ye ku girêdayî bajarê Bane ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 

Gundên bajarê Baneyê
Darîne Serê

Darîne Serê gundekî rojhilata Kurdistanê ye ku girêdayî bajarê Bane ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 

Gundên bajarê Baneyê
Dergah Şêxan, Bane

Dergah Şêxan gundekî rojhilata Kurdistanê ye ku girêdayî bajarê Bane ye.

Çavkanî 

Gundên bajarê Baneyê
Derûle, Bane

Derûle gundekî rojhilata Kurdistanê ye ku girêdayî bajarê Bane ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 

Gundên bajarê Baneyê
Demame, Bane

Demame gundekî rojhilata Kurdistanê ye ku girêdayî bajarê Bane ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 

Gundên bajarê Baneyê
Dusîne, Bane

Dusîne gundekî rojhilata Kurdistanê ye ku girêdayî bajarê Bane ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 

Gundên bajarê Baneyê
Dûlerzen, Bane

Dûlerzen gundekî rojhilata Kurdistanê ye ku girêdayî bajarê Bane ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 

Gundên bajarê Baneyê
Dûlegewêr, Bane

Dûlegewêr gundekî rojhilata Kurdistanê ye ku girêdayî bajarê Bane ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 

Gundên bajarê Baneyê
Dême, Bane

Dême gundekî rojhilata Kurdistanê ye ku girêdayî bajarê Bane ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 

Gundên bajarê Baneyê
Reşkî, Bane

Reşkî gundekî rojhilata Kurdistanê ye ku girêdayî bajarê Bane ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 

Gundên bajarê Baneyê
Reşîdqele, Bane

Reşîdqele gundekî rojhilata Kurdistanê ye ku girêdayî bajarê Bane ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 

Gundên bajarê Baneyê
Zerbine, Bane

Zerbine gundekî rojhilata Kurdistanê ye ku girêdayî bajarê Bane ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 

Gundên bajarê Baneyê
Zerûav Serê

Zerûav Serê gundekî rojhilata Kurdistanê ye ku girêdayî bajarê Bane ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 

Gundên bajarê Baneyê
Zerûav Xwarê

Zerûav Xwarê gundekî rojhilata Kurdistanê ye ku girêdayî bajarê Bane ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 

Gundên bajarê Baneyê
Zilî, Bane

Zilî gundekî rojhilata Kurdistanê ye ku girêdayî bajarê Bane ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 

Gundên bajarê Baneyê
Zêwye, Bane

Zêwye gundekî rojhilata Kurdistanê ye ku girêdayî bajarê Bane ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 

Gundên bajarê Baneyê
Sarteke Serê

Sarteke Serê gundekî rojhilata Kurdistanê ye ku girêdayî bajarê Bane ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 

Gundên bajarê Baneyê
Sarteke Xwarê

Sarteke Xwarê gundekî rojhilata Kurdistanê ye ku girêdayî bajarê Bane ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 

Gundên bajarê Baneyê
Sawan, Bane

Sawan gundekî rojhilata Kurdistanê ye ku girêdayî bajarê Bane ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 

Gundên bajarê Baneyê
Sebedlû, Bane

Gundekî Rojhilata Kurdistanê ye ku girêdayî bajarê Baneyê ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 

Gundên bajarê Baneyê
Sipîdare Armede

Sipîdare Armede gundekî rojhilata Kurdistanê ye ku girêdayî bajarê Bane ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 

Gundên bajarê Baneyê
Sipîdare Nemşîr

Sipîdare Nemşîr gundekî rojhilata Kurdistanê ye ku girêdayî bajarê Bane ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 

Gundên bajarê Baneyê
Serbord, Bane

Serbord gundekî rojhilata Kurdistanê ye ku girêdayî bajarê Bane ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 

Gundên bajarê Baneyê
Sertizîn, Bane

Sertizîn gundekî rojhilata Kurdistanê ye ku girêdayî bajarê Bane ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 

Gundên bajarê Baneyê
Serdaw, Bane

Serdaw gundekî rojhilata Kurdistanê ye ku girêdayî bajarê Baneyê ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 

Gundên bajarê Baneyê
Trieste

Trieste, bajarekî komûn a Îtalyayê û yek ji bajarên herêma Friuli-Venezia Giuliayê ye. Bajêr, di heman demê de navenda parêzgeha Trieste ye û bajarê herî mezin a herêmê ye.

Gelhe
Di navbera sedsalên 19e û 20an de grafîka geşiya niştecihên bajêr wiha ye:

Çavkanî

Bajarên herêma Friuli-Venezia Giulia
Udine

Udine, bajarekî komûn a Îtalyayê û yek ji bajarên herêma Friuli-Venezia Giuliayê ye. Di heman demê de bajar navenda parêzgeha Udineyê ye.

Gelhe
Li gorî daneyên sala 2019an hêjmara gelhe ya bajarê 99.051 kes e.

Çavkanî

Bajarên herêma Friuli-Venezia Giulia
Pordenone

Pordenone, bajarekî komûn a Îtalyayê û yek ji bajarên herêma Friuli-Venezia Giuliayê ye. Di heman demê de navenda parêzgeha Pordenoneyê ye.

Gelhe
Di navbera sedsalên 19e û 20an de grafîka geşiya niştecihên bajêr wiha ye:

Çavkanî

Bajarên herêma Friuli-Venezia Giulia
Gorizia

Gorizia (sl. Gorica, fur. Gurize), bajarekî komûn a Îtalyayê û yek ji bajarên herêma Friuli-Venezia Giuliayê ye. Di heman demê de navenda parêzgeha Goriziayê ye.

Gelhe
Li gorî daneyên sala 2017an hêjmara niştecihên komûnê 34 hezar û 428 kes e.

Çavkanî

Bajarên herêma Friuli-Venezia Giulia

Bajarên dabeşkirî
Monfalcone

Monfalcone, bajarekî komûn a Îtalyayê û yek ji bajarên herêma Friuli-Venezia Giuliayê ye.

Gelhe
Li gorî daneyên sala 2009an hêjmara niştecihên komûnê 28.101 kes e.

Çavkanî

Bajarên herêma Friuli-Venezia Giulia
Sacile

Sacile, bajarekî komûn a Îtalyayê û yek ji bajarên herêma Friuli-Venezia Giuliayê ye.

Gelhe
Li gorî daneyên sala 2020an hêjmara niştecihên komûnê 19.755 kes e.

Çavkanî

Bajarên herêma Friuli-Venezia Giulia
Eno

Eno an jî navê rast Ensar Albayrak (jdb. 18 hezîranê 1998, Qowanciyan, Xarpêt, Bakurê Kurdistanê), rapper û stranbêjê alman bi eslê xwe Kurd.

Jiyana berî 
Rapvanê kurd Eno li Qowanciyan, navçeyek li Elezîzê ji dayik bû, û piştra li Wiesbaden mezin bû. Dema ku ew sê sal û nîv bû malbat ji wir koç kir û di destpêkê de li Wiesbaden di bin mercên nehs de dijiya heya ku dêûbavên wî serlêdana penaberiyê kirin. Eno heya heşt saliya xwe neçû dibistanê. Wekî ku ji hawîrdora malbatê ya nêzîk tenê yek e, wî sertîfîkaya derketina dibistanê heye û li Zanîngeha Zanistên Bicîhkirî ya RheinMain endezyariya avahiyê dixwîne.

Kariyera rapvaniyê

Destpêkên zû 
Di dema xwendina xwe de, wî di 2016 de dest bi rapê kir û stranên xweyên yekem li YouTube bar kir. Wî di destpêkê de ji xwe re digot Eno183, li ser bingeha nasnavê xwe û koda postê ku ji bo Wiesbaden diqede.

Stranên yekem di YouTubeê de serketinek rêzdar bi dest xistin, ji ber vê yekê Ich will  nêzîkê nîv mîlyon kes dîtin. Wekî din, Eno beşdarî formata Von der Straße bû di chartên rapvanên Celo & Abdi û labela wan 385idéal de. Pêşkeftina wî bi strana  Wer macht Para?  digel Dardan, ku di nav demeke kurt de sê mîlyon dîtin li ser YouTube girt.

Piştî ku Xatar wî bi labela xwe Kopfticker' navîşand, wî xwendina xwe sekinand.

Albûma wî ya kolanî an mixtape Xalaz di 5ê çileya 2017an de bi navgîniya Kopfticker Records hate weşandin û di chartên Almanyayê de gihîşt hejmara 39an. Di 2017 de, şopa AMG2 bi Azzi Memo re, ku di chartên almanî de gihîşt hejmara 8an, şopand.

Di 11ê gulana 2018an de, Eno dixwest konserek belaş bide da ku nîşana vekirina firoşgeha xwarina bilez a Harput Burger li Wiesbaden bide. Lêbelê, dema ku 3000 kes li kolanê qelebalix bûn, ku hin ji wan ji Frankfurt, Hanau û Saarland hatibûn, neçar bû ku konser were betal kirin.

Di sala 2018an de, Eno yekem single  Wäwä, Penthouse, Canê canê (bi hev re Raschid Moussa) û Mercedes serbest berdan, hemî ev bûn ku di nav chartên Alman de cih bigirin. Albûma wî Wellritzstraße di 26ê ciriya pêşîn a 2018an de hate weşandin û bi navgîniya labela sereke Alles oder Nix Records hate weşandin.

Ew piştî ku albûma xwe ya paşîn a bi navê 'Brot' li Alles oder Nix Records derxist, ku ji sala 2018-an vir ve lê dixebitî, ji pargîdaniyê derket. Eno, ku di Cotmeha 2022-an de ji pargîdaniyê derket, di heman salê de bi Universal Music Group/Urban Bajar re îmze kir.

 Dîskografî 

 Albûm 
{| class="wikitable"
! rowspan="2" |Sal
! rowspan="2" |Sernav 
! colspan="3" |Peak chart positions
|-
!Almanya 
!Awistirya
!Swîsre
|-
|2018
|Wellritzstrasse|5
|–
|41
|-
|2019
|Fuchs|3
|6
|10
|-
|2020
|Bonität|16
|35
|50
|-
|2022
|Brot''
|62
|-
|-

Mixstape

Singles

As lead artist

As featured artist

Other charted songs

Girêdanên derveyî 

 Malper li ser Facebook

Çavkanî 

Jidayikbûn 1998
Rapvanên kurd
Hunermendên kurd
Mirovên zindî
Kesên ji Elezîzê
Rapvanên alman
Brescia

Brescia, bajarekî komûn a Îtalyayê û yek ji bajarên herêma Lombardiyayê ye. Bajêr, Di heman demê de navenda parêzgeha Bresciayê ye.

Gelhe
Di navbera sedsalên 19e û 20an de grafîka geşiya niştecihên bajêr wiha ye:

Çavkanî

Bajarên herêma Lombardiyayê

Kelepora Cîhanê li Îtalyayê
Bergamo

Bergamo, bajarekî komûn a Îtalyayê û yek ji bajarên herêma Lombardiyayê ye. Bajêr, di heman demê de navenda parêzgeha Bergamoyê ye.

Gelhe
Di navbera sedsalên 19e û 20an de grafîka geşiya niştecihên bajêr wiha ye:

Çavkanî

Bajarên herêma Lombardiyayê
Hestiyên mil û dest

Mil û destê mirov beşek ji pelepeykerê ye.

Her mil û destek mirov ji 30 hestiyan pêk e. Hestiyên mil û dest bi gehên bizêw bi hev re girêdayî ne.

Mil ji du beşan pêk tê, jorê mil û jêrê mil. Jorê mil ji hestiyek, jêrê mil (bazend) ji du hestiyan pêk tê. Hestiyê beşa jorê mil wekî hestiyê bazû (hestîyê bask) () tê navkirin. Hestiyê bazû hestiyê herî dirêj û stûr e hestiyê mil e. Hestiyê baskê (bazû) bi seriyekî xwe ve bi hestiyê bêrok ve girêdayî ye, serê din ê hestiyê baskê jî li hêla anîşkê, bi herdu hestiyên jêrê mil ve girêdayî ye.

Ji herdu hestiyên jêrê mil, hestiyê yê stûr û kintir, wekî kewere () tê navkirin. Kewere li aliyê tiliya mezin a dest de cih digire. Hestiyê dirêjtir û ziravtir ê jêrê mil jî wekîzende (hestiyê enişkê) () tê navkirin. Hestiyê enîşkê li aliyê tiliya qilîçkê ya dest de cih digire. Hestiyên jêrê mil, ango kewere û zende li kêleka hev ji enîşkê heta zendê dirêj dibin û bi hestiyên meçeke yên dest ve girê dibin.

Hestiyên meçeke heîşt in. Li zendê destê de bi du rêzên bi awayekî çar û çar rêz dibin. Meçeke, hestiyên kin in. Rêza aliyê jêrê mil bi kewereyê re, rêza aliyê dest jî bi hestiyên şeyê dest ve girêdayî ne.

Hestiyên şeyê dest pênc in û li beşa kefa dest de cih digirin. Her yekî ji şeyên dest, bi tiliyekî ve girêdayî ye.

Hestiyên tiliyên destê 14 ne. Tiliya mezin ji du hestiyan, tiliyên din ji sê hestiyan pêk tên.

Çavkanî 

Biyolojî
Varese

Varese, bajarekî komûn a Îtalyayê û yek ji bajarên herêma Lombardiyayê ye. Berjêr, di heman demê de navenda parêzgeha Varese ye û 55 km li bakurê bajarê Mîlano yê cîwar bûye.

Gelhe
Di navbera sedsalên 19e û 20an de grafîka geşiya niştecihên bajêr wiha ye:

Çavkanî

Bajarên herêma Lombardiyayê
Bahara Alavi

Bahara Alavi, (jdb.  1989 li bajarê Saqizê, Rojhilatê Kurdistanê - m.  2010), çalakvanê mafên mirovan, parêzvanê mafên jinan û blogerek Kurd e. Di 1989an de li bajarê Saqiz, li Rojhilatê Kurdistanê ji dayik bû. Ew endamê kampanyaya berhevkirina milyonek îmzekirina  ji bo guherandina qanûnên Îranê  di berçavgirtina mafên jinan de bû. Bahara Alavî, di serê sala 2010an de di bûyerek trafîkê de jiyana xwe jidest da..

Jiyan 
Bahareh Alavi, dema ciwaniya xwe, di 2005an de dest bi nivîsandinê kir û di 16 saliya xwe de dest bi parastina mafên jinan kir û di heman demê de wê dest bi nivîsandina tevnvîsa xwe, Keça Rojê kir. Bertekên ji mirovan diyar kir ku bandora nivîsên wê li ser kampanyayên din heye. Ew ji ber nivîsên xwe di bin zexta saziyên ewlehiya Îranê de bû.

Yek ji rêhevalên wê, Kaveh Kermanshahi, ku xelata Hellman / Hammett ji Human Rights Watch stendi bû, ew di hevpeyvînekê de digel Radio Zamaneh pêşkêşî Bahareh kir, û got ku wî cesareta nivîsandinê ji Bahareh Alavi fêr bû.

Zêdetirî pênc salan ew di çarçova kampanyaya mafên mirovan û mafên jinan de li gelek bajarên Îranê geriya. Wê çalakvanên din ên mafên jinan û her weha mirovên asayî ronî kir û perwerde kir ku li dijî çandên çewt ên wekî sinetkirina jinan têkoşîn bike.

Li yek ji seferên xwe yên bi bavê xwe re, ew qeza derbas kir û mir.

Mirina wê di nav çalakvanên mafên mirovan û jinan de bertekên berfireh da, gelek gotar li ser jiyan û çalakiyên wê di medyayên cihêreng de hatin weşandin

Werger

Bi kurmancî 
 Bahara alavi webblog bi navê keça rojê zmane farsi

Çavkanî

Çalakvanên mafên mirovan
Kesên ji Seqizê
Mirin 2011
Motor

Motor, makînên hêzê ne. Makînên teşeyek yên ku hêzê vedigerîne hêzeke mekanîkî. yên ku hêza materyalên sotemeniyê an jî hêza xwezayî vediguherîne hêza mekanîkî. Her wisa ew makînên di otomobîl û jeneratoran de têne bikar anîn motorên germahiyê ne.

Motorên germahiyê 
Motorê germahiyê ya ku hêzên germê ji bo çêkirina hêzên mekanîkî bi kartînin. dikare ji bo cûrbecûrîye sotemeniyê li hundur an jî ji derveyî silindirên motorê were çêkirin.

Cirneyên motorên germahiyê 
 Motorên şewitandina navxweyî 
 Motorên şewitandina derveyî

Motorên Elektrîkê 
Ew makînan ên ku hêza elektrîkê ji bo hêza mekanîkî vedigerînin.

Cirneyên motorên elektrîkî 
Motora DC
Motora AC

Çavkanî 

Otomotîv
Elektrîk
Motor
Makîne
Kişandin

kişandin,  di nav bera dû an jî zêdetir ji dû tişt tê kirin, da ku ew ji hêla çavkaniyek an çavkaniyên hêzê ve bêne vekêşandin. Çavkaniya vekişînê dibe ku wesayîtek bejayî, an keştiyek an her tiştekê dinê be, ku ew barkêş tiştek be û bikare were kişandin. Ev dibe ku ji aliyê zincîreke, werîsek, bar, an îmkanên din ve bê kirin.

Kêşandina Cûreyên trailer

Ewlehiya tewrê

Kapasîteya kişandinê

Kêşandina Owkêşkirina wesayîtan 

 damezrandina nexşeyek lîsansê ji bo kamyonên bargir ên ku karûbarên kişandina qezayê pêşkêş dikin 
 pêdivî bi pejirandina kargêrên karsaziyên karûbarên kişandina qezayê û rêveberên depoyên ku ji wan kamyonên karesatê yên qezayê kar dikin 
 pêwîstî bi pejirandina ajokarên kamyonan ên qeza 
 damezirandina hewcedarî û parastinên têkildarî depokirin û tamîrkirina wesayîtên motorê yên piştî qezayên rê.

Firrok 
Gliders bi balafirên ku hêzdar dibin li hewa têne kişandin. Tugên hedef ji bo pratîka hedefa leşkerî li hewa têne kişandin.

Kêşandin bi rêya Keştiya

Çavkanî
Kêleka riyê

Kêleka riyê, rexê riyê an rexê zehmetiyê yê riyan (bi inglîzî hard shoulder) qadek zor li kêleka rêyek serekî ye. ku ger pirsgirêkek cidî hebe ajokarên otomobîlan (Ereban) dikarin lê bisekn in.  ku li aliyê rastê li welatên li ser aliyê rastê qels dikin. û LiLi aliyê çepê jî li welatên ku li milê çepê hajotn ê dikin.

Armanc 
Pêdivî gelek karanîn hene, di nav de:

 Wesayîtên acîl ên wekî ambulans, kamyonên agirvemirandinê û otomobîlên polîs dikarin milê xwe bikar bînin da ku tevliheviya trafîkê derbas bikin .
 Di bûyera acîlbûn an têkçûnê de, ajokarek dikare bikeve milê ku ji herikîna seyrûseferê derkeve û ewlehiyek mezintir bistîne.
 Birêvebiriya seyrûsefra çalak, ku li ser rêyên pir-lane yên qerebalix tê bikar anîn, dibe ku rê bide 'milê dijwar' ji hêla seyrûsefera giştî ve di leza kêm de di dema demjimêrên pir trafîkê de.
 Li hin deveran dibe ku "milê bypass otobusê" were peydakirin ku dihêle karûbarên otobusê trafîka sekinî derbas bikin.
 Pêdiviyên şehkirî cîhek din peyda dikin, pêdivî ye ku ajokar hewceyê çalakiyek dûrbîn be (wek mînak ji ajotvanek rêyek çewt dûr bikeve) an jî hewce dike ku kontrola wesayîta xwe ji nû ve bistîne berî ku pevçûnek çûnûhatin çêbibe.
 Li hin deverên gundewarî yên bê peyarê, dibe ku rê were dayîn ku peyade û bîsîkletvan li ser milên xwe bimeşin an siwar bibin.
 Li ser rêbendên dorpêçkirî, milên devê xwe ji rêçên rêwîtiyê dûr dixin ku xetera hîdro-plankirinê kêm dike, û şewitandin û sprakirina ava bahozê li ser peyayan bi karanîna her peyarêkê cîran kêm dike.
 Milên asfaltî berî ku av li binyada rê bikeve, avê ji rê dûr dixin û hêviya jiyana rûyê rê zêde dike.
 Shoulders alîkariyê dikin ku piştgiriya avahî ya jêzêde ya rê.
 Gava ku şofêrên nîv-kamyonê hewceyê xewê ne û li rawestgehên kamyon û deverên bêhnvedanê cîhên parkkirinê tune, yan ji ber ku li wir dezgehên wusa tune an jî ji ber ku hemî cîhên parkkirinê yên nîv-kamyon tijî dagirtî ne, dibe ku ajokar berê xwe bidin milê otobanê û di kabîna kamyona wan de radizên.
 Li hin welatan, parkirina li milê ji hêla qanûnê ve nayê qedexekirin, û hilbijêrên mişmiş û berûkan bi gelemperî wan li rêyên ku di daristanekê re derbas dibin bikar tînin.

Taybetmendiyên gelemperî

Bikaranîna acîl ji hêla hemî trafîkê ve

Çavkanî
Monza

Monza, bajarekî komûn a Îtalyayê û yek ji bajarên herêma Lombardiyayê ye.

Gelhe
Di navbera sedsalên 19e û 20an de grafîka geşiya niştecihên bajêr wiha ye:

Çavkanî

Bajarên herêma Lombardiyayê
Como

Como, bajarekî komûn a Îtalyayê û yek ji bajarên herêma Lombardiyayê ye. Bajêr di heman demê de navenda parêzgeha Comoyê ye û 50 km dikeve bakurê rojhilata bajarê Mîlanoyê.

Gelhe
Di navbera sedsalên 19e û 20an de grafîka geşiya niştecihên bajêr wiha ye:

Çavkanî

Bajarên herêma Lombardiyayê
Pavia

Pavia, bajarekî komûn a Îtalyayê û yek ji bajarên herêma Lombardiyayê ye. Di heman demê de navenda parêzgeha Paviayê ye.

Gelhe
Di navbera sedsalên 19e û 20an de grafîka geşiya niştecihên bajêr wiha ye:

Çavkanî

Bajarên herêma Lombardiyayê
Mantova

Mantova, bajarekî komûn a Îtalyayê û yek ji bajarên herêma Lombardiyayê ye. Bajêr, di heman demê de navenda parêzgeha Mantovayê ye.

Gelhe
Di navbera sedsalên 19e û 20an de grafîka geşiya niştecihên bajêr wiha ye:

Çavkanî

Bajarên herêma Lombardiyayê

Kelepora Cîhanê li Îtalyayê
Cremona

Cremona, bajarekî komûn a Îtalyayê û yek ji bajarên herêma Lombardiyayê ye. Bajêr, di heman demê de navenda parêzgeha Cremonayê ye.

Gelhe
Di navbera sedsalên 19e û 20an de grafîka geşiya niştecihên bajêr wiha ye:

Çavkanî

Bajarên herêma Lombardiyayê
Lecco

Lecco, bajarekî komûn a Îtalyayê û yek ji bajarên herêma Lombardiyayê ye. Bajêr, di heman demê de navenda parêzgeha Leccoyê ye.

Gelhe
Di navbera sedsalên 19e û 20an de grafîka geşiya niştecihên bajêr wiha ye:

Çavkanî

Bajarên herêma Lombardiyayê
Lodi

Lodi, bajarekî komûn a Îtalyayê û yek ji bajarên herêma Lombardiyayê ye. Bajêr, di heman demê de navenda parêzgeha Lodiyê ye.

Gelhe
Di navbera sedsalên 19e û 20an de grafîka geşiya niştecihên bajêr wiha ye:

Çavkanî

Bajarên herêma Lombardiyayê
Sondrio

Sondrio, bajarekî komûn a Îtalyayê û yek ji bajarên herêma Lombardiyayê ye. Bajêr, di heman demê de navenda parêzgeha Sondrioyê ye.

Gelhe
Di navbera sedsalên 19e û 20an de grafîka geşiya niştecihên bajêr wiha ye:

Çavkanî

Bajarên herêma Lombardiyayê
Sersol, Bane

Sersol gundekî rojhilata Kurdistanê ye ku girêdayî bajarê Bane ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 

Gundên bajarê Baneyê
Sersonc, Bane

Sersonc gundekî rojhilata Kurdistanê ye ku girêdayî bajarê Bane ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 

Gundên bajarê Baneyê
Serqol, Bane

Serqol gundekî rojhilata Kurdistanê ye ku girêdayî bajarê Bane ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 

Gundên bajarê Baneyê
Sêfîdkemere, Bane

Sêfîdkemere gundekî rojhilata Kurdistanê ye ku girêdayî bajarê Bane ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 

Gundên bajarê Baneyê
Semaqan, Bane

Semaqan gundekî rojhilata Kurdistanê ye ku girêdayî bajarê Bane ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 

Gundên bajarê Baneyê
Soto, Bane

Soto gundekî rojhilata Kurdistanê ye ku girêdayî bajarê Bane ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 

Gundên bajarê Baneyê
Sûwaraw, Bane

Sûwaraw gundekî rojhilata Kurdistanê ye ku girêdayî bajarê Bane ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 

Gundên bajarê Baneyê
Sûreban, Bane

Sûreban gundekî rojhilata Kurdistanê ye ku girêdayî bajarê Bane ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 

Gundên bajarê Baneyê
Sorîn, Bane

Sorîn gundekî rojhilata Kurdistanê ye ku girêdayî bajarê Bane ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 

Gundên bajarê Baneyê
Sonc, Bane

Sonc gundekî rojhilata Kurdistanê ye ku girêdayî bajarê Bane ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 

Gundên bajarê Baneyê
Siwîrew, Bane

Siwîrew gundekî rojhilata Kurdistanê ye ku girêdayî bajarê Bane ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 

Gundên bajarê Baneyê
Sîyahûme, Bane

Sîyahûme gundekî rojhilata Kurdistanê ye ku girêdayî bajarê Bane ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 

Gundên bajarê Baneyê
Sîyahûme Kohne

Sîyahûme Kohne gundekî rojhilata Kurdistanê ye ku girêdayî bajarê Bane ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 

Gundên bajarê Baneyê
Sîçan, Bane

Sîçan gundekî rojhilata Kurdistanê ye ku girêdayî bajarê Bane ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 

Gundên bajarê Baneyê
Sêyêdsarem, Bane

Sêyêdsarem gundekî rojhilata Kurdistanê ye ku girêdayî bajarê Bane ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 

Gundên bajarê Baneyê
Sîsark, Bane

Sîsark gundekî rojhilata Kurdistanê ye ku girêdayî bajarê Bane ye.

Çavkanî 

Gundên bajarê Baneyê
Sivîç Serû

Sivîç Serû gundekî rojhilata Kurdistanê ye ku girêdayî bajarê Bane ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 

Gundên bajarê Baneyê
Sivîç Xwarû

Sivîç Xwarû gundekî rojhilata Kurdistanê ye ku girêdayî bajarê Bane ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 

Gundên bajarê Baneyê
Şerge, Bane

Şerge gundekî rojhilata Kurdistanê ye ku girêdayî bajarê Bane ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 

Gundên bajarê Baneyê
Şeşe, Bane

Şeşe gundekî rojhilata Kurdistanê ye ku girêdayî bajarê Bane ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 

Gundên bajarê Baneyê
Şûr Sîb, Bane

Şûr Sîb gundekî rojhilata Kurdistanê ye ku girêdayî bajarê Bane ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 

Gundên bajarê Baneyê
Şoy, Bane

Şoy gundekî rojhilata Kurdistanê ye ku girêdayî bajarê Bane ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 

Gundên bajarê Baneyê
Şehînan, Bane

Şehînan gundekî rojhilata Kurdistanê ye ku girêdayî bajarê Bane ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 

Gundên bajarê Baneyê
Şêlman, Bane

Şêlman gundekî rojhilata Kurdistanê ye ku girêdayî bajarê Bane ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 

Gundên bajarê Baneyê
Salihawa, Bane

Salihawa gundekî rojhilata Kurdistanê ye ku girêdayî bajarê Bane ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 

Gundên bajarê Baneyê
Sale, Bane

Sale gundekî rojhilata Kurdistanê ye ku girêdayî bajarê Bane ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 

Gundên bajarê Baneyê
Sedbar, Bane

Sedbar gundekî rojhilata Kurdistanê ye ku girêdayî bajarê Bane ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 

Gundên bajarê Baneyê
Emerşal, Bane

Emerşal gundekî rojhilata Kurdistanê ye ku girêdayî bajarê Bane ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 

Gundên bajarê Baneyê
Emere Sêt, Bane

Emere Sêt gundekî rojhilata Kurdistanê ye ku girêdayî bajarê Bane ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 

Gundên bajarê Baneyê
Qaî Berd, Bane

Qaî Berd gundekî rojhilata Kurdistanê ye ku girêdayî bajarê Bane ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 

Gundên bajarê Baneyê
Qerebilax, Bane

Qerebilax gundekî rojhilata Kurdistanê ye ku bi ser bajarê Baneyê ve ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 

Gundên bajarê Baneyê
Qulîawa, Bane

Qulîawa gundekî rojhilata Kurdistanê ye ku girêdayî bajarê Bane ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 

Gundên bajarê Baneyê
Qwrîçay, Bane

Qwrîçay gundekî rojhilata Kurdistanê ye ku girêdayî bajarê Bane ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 

Gundên bajarê Baneyê
Qol Ester

Qol Ester gundekî rojhilata Kurdistanê ye ku girêdayî bajarê Bane ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 

Gundên bajarê Baneyê
Karistem, Bane

Karistem gundekî rojhilata Kurdistanê ye ku girêdayî bajarê Bane ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 

Gundên bajarê Baneyê
Kanî Îbrahîm, Bane

Kanî Îbrahîm gundekî rojhilata Kurdistanê ye ku girêdayî bajarê Bane ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 

Gundên bajarê Baneyê
Kanî Berd, Bane

Kanî Berd gundekî rojhilata Kurdistanê ye ku girêdayî bajarê Bane ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 

Gundên bajarê Baneyê
Kanî Binaw, Bane

Kanî Binaw gundekî rojhilata Kurdistanê ye ku girêdayî bajarê Bane ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 

Gundên bajarê Baneyê
Kanî Bend, Bane

Kanî Bend gundekî rojhilata Kurdistanê ye ku girêdayî bajarê Bane ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 

Gundên bajarê Baneyê
Kanî Bîd, Bane

Kanî Bîd gundekî rojhilata Kurdistanê ye ku girêdayî bajarê Bane ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 

Gundên bajarê Baneyê
Kanî Perî, Bane

Kanî Perî gundekî rojhilata Kurdistanê ye ku girêdayî bajarê Bane ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 

Gundên bajarê Baneyê
Kanî Pizmeke

Kanî Pizmeke gundekî rojhilata Kurdistanê ye ku girêdayî bajarê Bane ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 

Gundên bajarê Baneyê
Kanî Çoleke

Kanî Çoleke gundekî rojhilata Kurdistanê ye ku girêdayî bajarê Bane ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 

Gundên bajarê Baneyê
Kanî Xerat

Kanî Xerat gundekî rojhilata Kurdistanê ye ku girêdayî bajarê Bane ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 

Gundên bajarê Baneyê
Kanî Simaqan

Kanî Simaqan gundekî rojhilata Kurdistanê ye ku girêdayî bajarê Bane ye.

Hejmara rûniştvanan

Bibîne 

Gundên bajarê Baneyê