nazimali/kurdish-wikipedia-articles huggingface dataset:
Talulah Riley

Talulah Jane Riley-Milburn yan jî navê ku pê tê zanîn Talulah Riley (; Hertfordshire, Brîtanya) lîstikvanekî brîtanî ye. Riley, di filmên wek Pride & Prejudice, St Trinian's, Boat That Rocked, St Trinian's 2: The Legend of Fritton's Gold, û fîlma Inception de rol wergirtiye. Talulah Riley, rola xwe ya di rêzefîlmê televizyonan de rêzefîlma western a honaka zanistî  ya Westworld a televîzyona HBOyê de lîstiye.

Jînenîgarî 
Riley î, di sala 2010an de bi karsazê mîlyarder Elon Musk re  li Katedrala Dornochê zewicî. Di Çileya 2012an de, Musk ragihand ku wî têkiliya xwe ya çar salan bi Riley re bi dawî kiriye û heta adara 2012an xwest ku ji Riley biqetê.

Lê belê Di tîrmeha 2013an de Musk û Riley ji nû ve zewicîn. Di hevpeyvîneke xwe ya 60 xulekan de di sala 2014an de, ew diyar dikin ku wan li hev kirine û dîsa bi hev re jiyane.

Di 31ê kanûna pêşiyê ya 2014an de, Ajansa Associated Press ragihand ku Musk ji bo hevberdanê doz vekiriye; lê dîsa ji dozê vekişiyaye. Hat ragihandin ku Riley ev 6 meh in ji Musk cuda dijî û di 21ê Adara 2016an de li Dadgeha Bilind a Los Angelesê doz vekiriye. Dadgehê, di doza  hevberdan de  di çiriya pêşîn 2016an de biraya cudatiyê da û ji hev cuda bûn.

Kariyera wê 
Talulah Riley di sala 2003an de di beşa rêzefîlma Hercules Poirot de dest bi kariyera xwe ya televîzyonê kir. Piştî du salan bi fîlmê Joe Wright's Pride û Prejudice de yekem car rola xwe ya di fîlman de wergirt.

Di sala 2006an de beşekî fîlmê Miss Marple de lîst. Sala din di sala 2007an de di rêzefîlmê televizyonê ya bi navê Nearly Famous de roleke sereke lîst û li kanala E4 a brîtanî hat weşandin. Ew di heman demê de di Dibistana Şevînî ya Keçan a Olîver Parker û Barnaby Thompson de lîst.

Di sala 2008an de di du beşên Doctor Who de derkete pêşberê. Sala din ew di England Good Morning England richard Curtis derket û rola xwe di 2: Legend of Fritton's Gold, ku hê jî ji aliyê Oliver Parker û Barnaby Thompson ve tê derhênerkirin, ji nû ve destpêkir. Di sala 2010an de di Inception ya Christopher Nolan û 'The Dilemma' ya Ron Howard de rolên piştevaniyê lîst.

Sala 2012an de di çend fîlmên wekî White Frog, The Knot ve The Last Hitman: 24 Hours in Hell de lîst.

Di sala 2015'an de li Mojave li gel Oskar Îshaq, Garrett Hedlund û Louise Bourgoin re di fîlman de rol wergirt. Di heman demê de di fîlmê The Bad Education Movie de  jî dilîst. Bi derhêneriya filma xwe ya yekemîn a fîlma bi navê Scottish Mussel çêkir . Sala din bi rola rêzefîlma HBO westworld û fîlma Driving in Troubled Waters de derkete pêşbirkê.

Di sala 2018 an de rola xwe di dansala Westworldê de rola xwe ji nû ve dubare kir û di fîlma The Last Witness de bi Alex Pettyfer re lîst.

Fîlmografî

Fîlm

Televîzyon

Çavkanî 

Aktrîsên brîtanî
Mirovên zindî
Atsushi Nakajima

{{Agahîdank nivîskar
| nav                = Nakajima Atsushi
| navê_rastî         = 中島 敦
| bernav             = 
| wêne               = Atsushi Nakajima.jpg
| mezinahiya_wêne    = 
| sernavê_wêne       = Atsushi Nakajima.
| pîşe               = Nivîskar
| navê_jidayikbûnê   = 
| roja_jidayikbûnê   = 
| cihê_jidayikbûnê   = 
| roja_mirinê        = 
| cihê_mirinê        = Tokyo, Japon
| koordînatên_cihê_goristanê = 
| netewe             = 
| hevwelatî          = 
| perwerde           = 
| destûrname         = 
| ziman              = Japonî
| tevger             = 
| şêwe               = 
| serdem             = 
| salên_çalak        = 
| bandorbar          = 
| bandorker          = 
| hevjîn             = Taka Hashimoto (1933 - 1942)
| partner            = 
| bav                = 
| dê                 = 
| zarok              = 
| malper             = 
| şanenav            = 
| mezinahiya_şanenavê = 
| berhem             = 'Light, Wind and DreamsSangetsuki| modul              = 
| jêrenot            = 
}}

Atsushi Nakajima (bi japonî: 中島 敦, Nakajima Atsushi, jdb. 5ê adara 1909 li Tokyo, Japon - m. 4ê kanûna yekem, 1942 li Tokyo, Japon) nivîskarê japonî  bû.

 Jiyana wî 
Nakajima li Tokyoyê ji dayîk bûye. Bavê wî di warê çîniya klasîk de zana bû û vê hewesa xwe aşînayê zarokê xwe jî kiriye. 

Nakajima çûye Palauyê ji bo hînkirina zimanê japonî, lê dû re vegeriya di 1942an de, piştî ku bi nexweşiya astima giran zehmetî kişand û piştî nexweşiya pişikê bi wê pişikê re mir. Noveleke mezin a bi navê Light, Wind and Dreams'' temam kir ku li ser jiyana Robert Louis Stevenson bû û hin kurteçîrokên di derbarê Mîkronezyayê de.

Herwiha binêre 
 Wêjeya japonî

Lînkên derveyî 
 Maplopo | Atsushi Nakajima, "Legend of the Master" (Bi îngilîzî)
 J'Lit | Authors : Atsushi Nakajima | Books from Japan (Bi îngilîzî)
 Atsushi Nakajima û derbarê wî de li Internet Archive-ê
 Atsushi Nakajima li ser LibriVox (kitêbên dengî ên bêtelîf) 

Nivîskarên japonî
Jidayikbûn 1909
Mirin 1942
Avsîra hêka

Avsîra hêka, cureyekî avsîrê ye, navê xwarineke ji pêjgeha kurd e. Bi taybetî li bajarê Agirîyê tê xwarin.

Berkelî 
 Pîvaz
 Bacansork
 Hêk (çiqas dixwazin ewqas)

Amadekirin 
Pîvaz û bacana sorê hûr bikin, bavêjin quşxaneyê û biqelînin. Hinek av tê xin.

Hêkê (çiqas dixwazin ewqas) jî bixin û bikelînin. Nanê tenûrê hûr bikin nava tasekî û hêdî hêdî avsîrê berdin ser. Amade ye.

Çavkanî 

Xwarin
Pêjgeha Serhed û deşta Rewanê
Pêjgeha kurd
Pêjgeha Asyayê
Avsîr
Avsîra nîska

Avsîra nîska cureyekî avsîrê ye, navê xwarineke ji pêjgeha kurd e. Bi taybetî li bajarê Agirî û hêrema Serhedê tê xwarin.

Berkelî 
 Nîsk
 Pîvaz
 ''Kartol

Amadekirin 
Pêşî nîskê binermijînin. Piştî ku avê xwe hilçinand pîvaz û kartolê hûr bikin bi hinek av ve bixin nava nîskê û bikelînin.

Nanê tenûrê hûr bikin nava tasekî û hêdî hêdî avsîrê berdin ser. Amade ye.

Çavkanî 

Xwarin
Pêjgeha Serhed û deşta Rewanê
Pêjgeha kurd
Pêjgeha Asyayê
Avsîr
Xurîsk

Xurîsk xerca kadeyê ye. Ne xwarinek e. Rûn, hêk(li gor daxwazê) û arê di nava quşxaneyê de lî hev bixin lê sor nekin.

Çavkanî 

Pêjgeha kurd
Pêjgeha Serhed û deşta Rewanê
Savarê heliz

Savarê heliz cureyekî savarê ye. Li hêrema Serhedê tê xwarin.

Berkelî 
 Heliz
 Savar
 ''Nivîşk

Amadekirin 
Pêşî helizê binermijînin. Savarê bixin nav û bi hev re bipêjînin. Bixin tasekî. Nivîşkê bihelînin û birijînin ser savar.

Çavkanî 

Xwarin
Pêjgeha Serhed û deşta Rewanê
Pêjgeha kurd
Pêjgeha Asyayê
Savar
Zawe Ashton

Zawedde "Zawe" Ashton, yan jî bi navê ku pê tê zanîn Zawe Ashton (; Hackney, London, Brîtanya) lîstikvan, şanoger, derhêner û vebêjerê brîtaniye. Ashton bi rolên xwe yên di drama-komediyên kanala  Channel 4 ya Brîtanî, komediyên bi navê Not Safe For Work û Fresh Meat ve tê naskirin.

Jînenîgarî 
Ashton di 25ê Tîrmeha 1984 an de li bajarê Hackney ê Londonê ji dayik bû. Ashton ji sê zarokên ji dayikek ûgandayî, Victoria, û bavê îngilîz Paul Ashton e, her du dêûbavê wê mamoste ne.  Bavê wê paşê di BBC û di Channel 4ê de wek Edîtorê Komîsyonê xebitî. Bapîrê wê yê dayikiyê Paûlo Mûwanga Serokkomar û Serokwezîrê Ûgandayê bû. Ashton beşdarî Dibistana Şanoyê ya Anna Scher bû û endamê Şanoya Ciwanan a Neteweyî bû. Ashton hem çû dibistana Elizabeth Garrett Anderson û hem jî di Dibistana Hill a Parlamentê xwend. Piştî xwendina Zanîngeha City and Islingtonê, piştre li Dibistana Manchester a Şanoyê xwend iye û li wir di lîstikvaniyê de pileya xwe bi dest xist.

Fîlmografî

Fîlm

Televîzyon

Çavkanî 

Aktrîsên brîtanî
Mirovên zindî
Siti Nurhaliza

Siti Nurhaliza binti Tarudin (; jdb. 11ê kanûna paşîn 1979 li Kampung Awah, Temerloh, Pahang, Malezya) e stranbêj, lîstikvan, û berhemhênerê muzîkê Malezya.

Discografî 
 1996: Siti Nurhaliza 1
 1997: Siti Nurhaliza 2
 1997: Cindai
 1998: Adiwarna
 1999: Seri Balas
 1999: Pancawarna

Çavkanî

Jidayikbûn 1979
Hencîre, Dûbis

Hencîre, gundekî Dûbisê ye li parêzgeha Kerkûkê (Îraqê).

Çavkanî  

Gundên Dûbisê
Nasriye

Nasriye, gundekî Dûbisê ye li parêzgeha Kerkûkê (Îraqê).

Çavkanî  

Gundên Dûbisê
Mensûriye, Dûbis

Mensûriye, gundekî Dûbisê ye li parêzgeha Kerkûkê (Îraqê).

Çavkanî  

Gundên Dûbisê
Avsîra goşt

Avsîra goşt cureyekî avsîrê ye, navê xwarineke ji pêjgeha kurd e. Li hêrema Serhedê tê xwarin.

Berkelî 
 Goşt (goştê ga)
 Bacansork (1 heb)
 Pîvaz
 Îsota hêşîn
 Îsota tozkirî
 Avbacan

Amadekirin 
Pêşî goştê binermijînin. Pîvaz, bacana sor, îsota hêşîn, îsota tozkirî, hinek avbacanê, hinek jî av tê xin û bi goşt ve bikelînin. Amade ye.

Çavkanî 

Xwarin
Pêjgeha Serhed û deşta Rewanê
Pêjgeha kurd
Minsiye

Minsiye, gundekî Dûbisê ye li parêzgeha Kerkûkê (Îraqê).

Çavkanî  

Gundên Dûbisê
Mişîrfiye

Mişîrfiye, gundekî Dûbisê ye li parêzgeha Kerkûkê (Îraqê).

Çavkanî  

Gundên Dûbisê
Karêberg

Karêberg, navê xwarineke ji pêjgeha kurd e. Navê xwe ji riwekê karêberg digire. Li bajarê Agirîyê tê xwarin.

Berkelî 
 Karêberg
 Nîskê hêşîn
 Pîvaz

Amadekirin 
Karêbergê binermijînin. Nîskê hêşîn tê xin nav. Pîvazê biqelînin bixin nav û 10 xulekê bikelînin.

Çavkanî 

Xwarin
Pêjgeha Serhed û deşta Rewanê
Pêjgeha kurd
Melhey Serû

Melhey Serû, Melḧey Serû, gundekî Dûbisê ye li parêzgeha Kerkûkê (Îraqê).

Çavkanî  

Gundên Dûbisê
Melhey Xwarû

Melhey Xwarû, Melḧey Xwarû, gundekî Dûbisê ye li parêzgeha Kerkûkê (Îraqê).

Çavkanî  

Gundên Dûbisê
Mizîrîr

Mizîrîr, gundekî Dûbisê ye li parêzgeha Kerkûkê (Îraqê).

Çavkanî  

Gundên Dûbisê
Mihkur

Mihkur, Miḧkur, gundekî Dûbisê ye li parêzgeha Kerkûkê (Îraqê).

Çavkanî  

Gundên Dûbisê
Mela Ebdula

Mela Ebdula, Mela 'Ebduła, Mela 'Ebdulla, gundekî Dûbisê ye li parêzgeha Kerkûkê (Îraqê).

Çavkanî  

Gundên Dûbisê
Mer'î, Dûbis

Mer'î, gundekî Dûbisê ye li parêzgeha Kerkûkê (Îraqê).

Çavkanî  

Gundên Dûbisê
Mame

Mame, gundekî Dûbisê ye li parêzgeha Kerkûkê (Îraqê).

Çavkanî  

Gundên Dûbisê
2021

Bûyer

Cîhan 
(Bûyerên ji dîrokê binivîse)

Kurdistan

Jidayikbûn 
(Kesen ku di vê salê de ji dayik bûn)

Mirin 
(Kesên ku di vê salê de mirî ne.)
 27ê tîrmehê — Saginaw Grant, aktorekî amerîkî
Roja Nû (rojname)

Roja Nû, rojnameyeke Kamiran Alî Bedirxan bû. Hejmara pêşî 3ê gulana 1943an de derket. Bi tevahî 73 hejmar derketin û ya talî di 27ê gulana 1946an de hate çapkirin. Ew bî zimanê kurdî û fransî dihate derxistin. Rojname ji 4 rûpelan pêk dihat, 3 rûpel bi kurmancî bûn û yek bi fransî bû. Hejmara herî dawî ya 73emîn tevahî bî zimanê fransî derket. 

Rojnameyeke hefteyî bû, lê ji ber rewşa aborî û ciyopolîtîkî, hem hejmarên wê li ser hev nehatine çapkirin û hem jî hatiye rawestandin.

Tevî ku rojnameyeke siyasî bû, lê belê gelekî guh daye filoklor û çanda kurdî jî. Hin nîvîskarên rojnamê: Dr. Kamiran Alî Bedirxan, Celadet Alî Bedirxan, Osman Sebrî, Cegerxwîn, Hesen Hişyar, Qedrî Can,  Mistefa Ehmed Botî.

Binêre 

 https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Roja_nu_(rojname)_hejmar_1-73.pdf
 https://archive.org/details/roja-nu-hejmar-1-73

Çavkanî 

Dîroka kurdan
Rojname
Rojnameyên kurdî
Zimanê kurdî
Sermiyan Mîdyat

Sermiyan Mîdyat, (; Enqere) Lîstikvan, derhêner, senarîst û şanogerekî Kurd e. Mîdyat bi koka ji navçê ya Mîdyat a Mêrdînê ye lê li Enqereyê hatiye dinê.

Jînenîgarî 
Sermiyan Mîdyat, di 2 ê Kanûna 1974 an de li Enqereyê ji dayik bû. Midyat di sala 1998an de bi ezmûn beşdarî perwerdeya Şanoya Nobedar nû û (Lîstikvan ên asta navîn) ji lîstikvanên wek Ferhan Şensoy, Derya Baykal, Rasîm Oztekîn û Tuncel Kurtiz perwerdeya şanoyê dît. Mîdyat di sala 1998an de li Navenda Perwerdeya Gel a Kadikoyê şanoya akademîk xwend. Piştî ku sê salan beşa kîmyayê ya Fakulteya Endezyariyê ya Zanîngeha Stenbolê xwend û di sala 1994an de ket hundir û derbasî Fakulteya Karsaziyê bû Li Navenda Perwerdeya Giştî ya Kadikoyê weke aktor û alîkarê derhêneriyê kar kir. Piştre bi lîstikvanên wek Haluk Bilginer û Zuhal Olcay re xebitî.

Di 2 lîstikên cuda de wek lîstikvan di Atolyeya Lîstikê de cih girt. Mîdyat ku di gelek fîlm û rêzefîlman de derketiye pêşberê û bi rola xwe ya weke (bi tirkî) Arıza Hamza ya di rêzefîlmê Emret Komutanım de bal kişand. Di sala 2007an de lîstika yekemîn a şanoyê bi navê Oyunbozan (lîstikxirabkar) , 9 Mehên Dawî nivîsand û derhênerî kir . Her wiha helbestên stranên  Kulîlkên Lemonê yên ji aliyê Mustafa Cecelî tê gotin û strana Birîna Dil ji aliyê Ozcan Denîz ve tê gotin,  Sermiyan Mîdyad nivîsîye.

Mîdyat di hevpeyvînekê de di derbarê jiyan û zaroktiya xwe wiha anî ziman "Di sala 1980î de ez zarokek 6 salî bûm; Bavê min ji ber ku (nêrîna siyasî) çepgi  û ku Kurd bû di girtîgehê de bû. Min ew tenê di demên cejna de di girtîgehê de didît. Min heta 16 salî nedikarî bibêjim navê min kurdî bû. Dema mirov ji jiyaneke bi vî rengî tê, bi vî rengî li jiyanê dinêre; Tu dibî pirsgirêk. Hinek jiyana xwe di komedî, hinek bi drama, hinek jî bi tengezariyê, bi vî awayî tînim ziman"

Fîlmografî

Rol û derhênerî
 Ay Lav Yu Tuu (2017; tirkî) 
 Bir Baba Hindu (2016; tirkî)
 Hükümet Kadın 2 (2013; tirkî)
 Hükümet Kadın (2013; tirkî)
 Ay Lav Yu (2010; tirkî)

Rol û nivîsa senaryoyê
 Ay Lav Yu Tuu (2017; tirkî)
 Bir Baba Hindu (2016; tirkî)
 Hükümet Kadın 2 (2013; tirkî)
 Hükümet Kadın (2013; tirkî)
 Ay Lav Yu (2010; tirkî)
 Emret Komutanım (2005; tirkî)
 Dişi Kuş (2004; tirkî)
 Sınırlı Aşk (2003; tirkî)
 Berivan (2002; tirkî)
 Aşkına Eşkıya (2001; tirkî)

Xelatên wî 
Festîvala Fîlmê ya Houston Independent: "Xelata komediya herî baş" Ay Lav Yu - 2011
Festîvala Fîlmê ya Boston International: "Xelata derhêneriya herî baş" Ay Lav Yu - 2011
Festîvala Fîlmê ya Boston International: "Xelata lîstikvana mêr a herî baş" Ay Lav Yu - Sermiyan Midyat - 2011
Xelata 16emîm ya Sadri Alışık: "Xelata komedî û mûzîkî ya herî baş " Ay Lav Yu - Sermiyan Midyat - 2011

Çavkanî 

Kurd
Lîstikvan û aktorên kurd
Odîn

Odîn an Wotan ( bi germana Başûr Wōdan, îslendiya kevn Óðinn, inglîziya kevn Wōden,  saksoniya kevn  Uuoden, holendiya kevn Wuodan, germeniya bilind a kevn Wuotan, longobardî Godan an Guodan, almanî ya hevpar  Wôðanaz) di mîtolojiya norsî û parzemînê de xwedawendê sereke ye. Di helbesta Eddayî de ew wekî bavê xwedayan, xwedawendê şer û miriyan, wekî xwedayê helbest û runikan, efsûn û ekstasiyê bi taybetmendiyên eşkere şaman kar dike.

Teorî û şîrovekirin
Navê wî tê wateya "acizî", "hêrs" û "helbest". Wek gelek zindiyên din ên xwedayî di panteona Skandînavyayê de jî roleke tevlihev dilîze; Ew xwedayê şer û hişmendiyê ye. Ew jî wek xwedayê efsûn , rûmet û nêçirê tê naskirin . Bi tîrêjên rojê û xaçerêya Keltî re sembolîze dibe

Odin: (Alfadir, Allfather (Bavê her kesê)) Bavê xwedawendan;  Li salona wî ya li Asgard, Valaskjalf (Perestgeha Qetilkirî), textê Hlidskjalf cîwarbûyî ye.  Ew ji vê textê li hemî bûyerên li neh warên diqewimin temaşe dike.  Ew jî li erd û ezman serdest e, dema ku hewce be dikare veguherîne ajalek.  Çavê Odin tenê yek heye ku mîna rojê dibiriqe.  Wî çavê xwe yê din jî feda kir da ku karibe ji Bîrê Hikmetê vexwe û zanebûnek bêdawî bi dest xwe xist.  Peyamnêrên wan, Valkyrie, giyanên şervanên mirî digihînin Valhalla.  Gotina inglîzî Wednesday ji Roja Woden (Roja Odin) tê.  Ew ji hêla nivîskarên Roman ên wekî Tacitus ve bi Merkur re hate nas kirin.  Tête fikirîn ku bi şamanîzma Avrasyayî ve girêdayî ye.

Simbêlên wî Gungnir, rîha wî ya ku qet hedefa xwe winda nake, zenga wî Draupnir, ku her şeva nehê heşt zengila nû vedibêje, û hespê heşt lingî Sleipnir.  Sleipnir dikare li ser avê û bejayî bigere, û du roviyên wê hene.  Van roviyan ji cîhanê re xeberên wî tînin.  Yek ji wan roviyan navê wî Huginn (raman) û yê din jî Muninn (bîr) e.  Di heman demê de du gurên bi navê Freki û Gerî jî pê re bûn.

Xwedayê mîtolojiya bakur dikare wekî Zeus bê gotin.  Zarokên wî Balder, Hod Bragi û Hermod in digel jina wî Frigg, zarokê wî ji xwedawenda Jord Thor e û zarokê wî jî ji Gridê mezin Vidar in.

Ev sernavek nû dide wî, Xwedayê Xwedayan.  Spera di destê wî de ji şaxek hate çêkirin ku dema ku ew xilas bû di encama fêrbûna runên di dara jiyanê ya cihê ku mîtolojiya bakur lê çêbû de, ku ew 9 an 7 rojan lê daliqandî, ew birrîn.  Ew xuya dike ku bi fîgura Mirova Kesk ve girêdayî ye.  Di heman demê de hate pêşniyar kirin ku Xidir û Zulkarneyn hene.

Gava roja Ragnarok bê, Fenrir wê Odin bikuje.

Çavkanî

Mîtolojiya germanî
Nathalie d'Ossovetzky

Nathalie d'Ossovetzky (, Moskow, Rûsya - m. sibata 1975, Parîs, Fransa), bi bernavk "Nataça" (Natacha), hevjîna rûs a Kamiran Alî Bedirxan bû ku malbata wê bi eslê xwe polonî bû. Ew di 1923an de ji Moskowa paytexta Rûsyayê wek penaber hate Fransayê û di 1938an de li wir xwedî hevwelatiya Fransayê bû. 

Nathalie d'Ossovetzky, ku xwendekar û sekretera Kamiran Alî Bedirxan bû, di hezîrana 1954an de pê re dizewice. Di sala 1970î de ji bo demekê diçin Başûrê Kurdistanê, pişt re vedigerin Fransayê.

Nathalie d'Ossovetzky di sibata 1975an de li Parîsê (Fransa) mir.

Çavkanî 

Malbata Bedirxaniyan
Rûs
Lena Belkina

Lena Belkina (jdb. 18ê çiriya paşîn a 1987 li Taşkent, Yekîtiya Komarên Sovyet ên Sosyalîst) mezosopranoyek e.

Çavkanî 

Stranbêjên ûkraynî
Jidayikbûn 1987
Hecî Qîranî

Hecî Qîranî, navê rastê Hecî Xelef Nasir, çalakvan û helbestvanekî êzdî yê xelkê Şingalê ye. 

Ew xwediyê klîp û berhemên hunerî ye û di gelek kanalên televîzyonê de pişkdar bû, wek: Kurdistan TV, Duhok TV, Vîn TV, Kurmax TV, bernameya Avîn Aso li Net TV, Çira TV û hwd, lê niha bi taybetî li ser torên civakî wek YouTube klîpên xwe yên helbestxwendinê belav dike. 

Hecî Qîranî niha li welatê Almanyayê dijî.

Jiyana wî

Berhemên wî

Çavkanî 

Helbestvanên kurd
Youtuberên kurd
Gerilla Hack Team

Gerilla Hack Team  rêxistinek ku di Artêşa Sîber a Kurdistanê de ye û ji Ciwanên Welatparêzên Kurdistanê pêk tê, medyaya civakî û Sazkirina Tevna ya wêneyê faşîst a AKP - MHP dike hedef. Rezikname ya PKK - PAJK esas digrin û dipejirîne.Malperên Kurdistanî ji bo Gerilla Hack Team ne hedef in, berevajî vê yekê, ew ji bo medyaya civakî û valahiyên Tevne yên ciwanên Kurdistanê ramanan çêdike. Gerilla Hack Team li gor tişten fermî heya nuhu 802 malperen Tirken faşist ya AKP - MHP hedef girtine u hemu ruxandine. Her wuha li sibere de jî mîna reveberi Cold Hacker û Mezopotamia Hackers ji xwere reveberi qebul dike.
Brie Larson

Brianne Sidonie Desaulniers  yan jî Brie Larson, (; Sacramento, Kalîforniya, DYA)  lîstikvan û fîlmçêkerê amerîkî ye. Di ciwaniya xwe de ji ber lîstikvaniyên xweyên piştgiriyê di komediyan de û bi rolên sereke yên dramên serbixwe û rêzên fîliman de, xelatên wekî Xelata Oscarê, Xelata Emmy ya Primetime, û Xelata Kûreya Zêrîn werdigire. Kovara Time wê di sala 2019an de, wê wek 100 kesên herî bibandor ên cîhanê diyar kiriye.

Jînenîgarî 
Larson di 1ê Çirî ya sala 1989an de li Sacramento, Kalîforniya, ji dayik û bavê  Heather (Edwards) û Sylvain Desaulniers hate dinê.  Dêûbavên wê pisporên kirîpraktikên homeopatîk bûn ku bi hev re venêrênvanê didan xebat û keçek wan ên din jî bi navê Milaine heye.  Bavê wê Fransî û Kanadayî ye. Larsondi di zaroktiya xwe de bi zimanê Fransî wekî zimanê xweyê yekem diaxivî. Ew bi piranî ji malê perwerde dît û  ku wê bawer dikir ku derfetên ezmûnên nûjen û razber dane wê. Larson salixdana jiyana xweya destpêkê, got ku ew "rasterast bi dayika xwe re têkiliyek nêz parve dikir lê jiber gerdîşa civakî şermok bû. Di mehên  havînê de, wê fîlimên xwe li malê bi pismamên xwe re li qeraja malê fîlim kişand, nivîsî û derhêneriya fîlmên xwe dikir. Di şeş saliya xwe de, wê diyar kir ku dibe lîstikvan, paşê got ku "hunerên afirîner, wekî tiştek her dem bi min re he bû ".  Di heman salê de li  San Francisco ji bo bernameyek perwerdehiyê beşdarî hilbijartinên konservatuara Consanoyayê bû. Di konservatuarê de xwendekara herî ciwan a hate hêjmartin.

Di heft saliya wê de  dê û bavê ji hev qetiyan Larson jiber travmaya psîkolojîk vê pêvajoyê giran derbaskir.  Bi bavê xwe re têkiliyek bê fonksiyon hebû;  wê bi bîr xist, "Dema ku ez zarok bûm min hewl da ku wî fêhm bikim û rewşê fam bikim. Lê wî ji xwe re başiyek nedikir. Ez nafikirim ku ew bi rastî dixwest bibe bavê malbatê" Piştî ji hev qetandinê, Heather Larson (dayika wê) û bi du keçên xwe re koçê Los Angelesê bûn.  Derfetên wan ên darayî kêm bûn û li Burbank di xaniyek piçûk a li nêzê gelek studyoyên Hollywoodê diman.  Dayika Larson rewşa jiyana xwe wiha anî ziman: "Xaniyek yekode ya qeşeng hebû ku nivîn ji dîwêr derdiket û her yek ji me sê cil û bergên wê hebû."  dayika wan ji bo ku jiyana wan baştir be çi ji destê wê hat jibo wan dikir.

Ji ber ku bilêvkirina paşnavê wê zor bû, wê navê pileya Larson ji pîrika xweya swêdî û her weha ji xwe re dûkek Keçek amerîkî ya bi navê Kirsten Larson ku ew di zaroktiya xwe de stendibû, pejirand. Karê wê yê yekem pêkanîna parodiyek bazirganî bû. Wê paşê di gelek rêzefîlmên televîzyonê de bi navê rolên Touched by an Angel û Popular wek lîstikvana mêvanî rol wergirt.

Fîlmografî

Fîlm

Televîzyon

Çavkanî 

Aktrîsên amerîkî
Femînîstên amerîkî
Mirovên zindî
Hollywood

Hollywood, herêmeke bajarê Los Angeles a Kalîforniyaya Dewletên Yekbûyî ye.  Herêm li bakurê rojavayê navenda bajarê Los Angelesê cih digire. Hollywood, ji ber berhevdana studyoyên sînemayê û jibo xaniyên stêrkên fîlimê li vê herêmê ye, li hemî cîhanê wek wargehek sînemayê tê dîtin. Hollywood bi vê rengê cihekî bi nav û deng e.

Herêm, bi studyoyên şanoyê xwe û jiber ku navenda komên mezin ên fîlimê ye navdar e. Di sala 1911an de, yekemîn studyoya fîlimê Nestor Studios bû ev stûdyo li herêma Hollywoodê bicîh bû. Bi metonîmî, peyva Hollywood gelek caran pîşesaziya fîlimê ya Amerîkî wekî tevahî tê navnîş kirin.

Dîrok 
Di 1853an de li Hollywoodê  tenê kolikek kerpîç hebû.  Sala 1870an civatek gundewarî li deverê bicih bû tê de nebatên cihêreng ên xwemalî çandin.  Niştecihên herêmê jê re digotin Geliyê Cahuenga.  Navê kolanê Bûlvara Cahuenga îro jî vê yekê tîne bîra mirov.

Hollywood di sala 1886an de ji malbata Whitley navê xweyê niha stend.  Wê demê, Harvey J. Whitley,  ji Oklahoma koçber herêmê bû û piştre li vir dest bi karê danûstandina milkê kir.  Herêm di sala 1900an de; xwediyê ofîsek poste, rojname, otêlek, du bazar û 500 rûniştevan bû.  Di 14ê Çiriya Paşîn 1903an de, Hollywood ji bo ku bibe civakek serbixwe hilbijartinek lidarxistin di hilbijartinên de dengdana erênî derket û Hollywood civakek serbixwe hate nas kirin.  Piştî heft salan di 1910an de, gelê Hollywoodê bi referandûmekî de jibo beşdarî ya Los Angelesê biryar da.  Sedema sereke ya vê yekê gihîştina ava bajarê Los Angelesê bû.

Çavkanî
Milan, Dutax

Milan (; ), gundekî bi ser navçeya Dûtaxa Agiriyê ve ye.

Gelhenasî

Çavkanî 

Gundên Dutaxê
Zozan, Dutax

Zozan (; ), gundekî bi ser navçeya Dûtaxa Agiriyê ve ye.

Gelhenasî

Çavkanî 

Gundên Dutaxê
Wayne Brady

Wayne Alphonso Brady (jdb. 2ê hezîranê 1972an li Columbus, Georgia, DYA) aktorekî amerîkî ye.

Jidayikbûn 1972
Mêr
Aktorên amerîkî
Komedyenên amerîkî

Mirovên zindî
Şemî, Dutax

Şemî, (; ) gundekî bi ser navçeya Dutaxa Agirîyê ve ye.

Gelhenasî

Çavkanî 

Gundên Dutaxê
Reşî, Dutax

Reşî, (; ) gundekî bi ser navçeya Dutaxa Agirîyê ve ye.

Gelhenasî

Çavkanî 

Gundên Dutaxê
Qobîk, Dutax

Qobîk, (; ) gundekî bi ser navçeya Dutaxa Agirîyê ve ye.

Gelhenasî

Çavkanî 

Gundên Dutaxê
Mezra, Dutax

Mezra, (; ) gundekî bi ser navçeya Dutaxa Agirîyê ve ye.

Gelhenasî

Çavkanî 

Gundên Dutaxê
Gultepe, Dutax

Gultepe, (; ) gundekî bi ser navçeya Dutaxa Agirîyê ve ye.

Gelhenasî

Çavkanî 

Gundên Dutaxê
Rachel Brosnahan

Rachel Elizabeth Brosnahan yan jî Rachel Brosnahan, (; Milwaukee , Wisconsin , DYA), lîstikvana amerîkî ye. Rachel Brosnahan di rêzefîlma komedî-drama ya Amazonê The Marvelous Mrs û bi rola xweya sereke di Maisel de tê nas kirin . Brosnahan bi fîlimê tirsnak, Do n't Born ya sala 2009an de dest bi lîstikvaniyê kir.

Jînenîgarî 
Rachel Brosnahan li Milwaukee , Wisconsin hate dinê. Brosnahan keça Carol û Earl Brosnahan e. Dayika wê di weşangeriya zarokan de dixebitî. Diya wê Brîtanî ye. Bavê wê Amerîkî ye, û ji nijada xwe ve Îrlandî ye.  Brosnahan ji çar saliya xwe de, li Highland Park, Illinois hate mezin kirin. Bira û xwişkek wê ya piçûk heye. Brosnahan birazê  dîzaynerê modayê ya Kate Spade ye.

Brosnahan kesekê oldar nebe jî  ji ber beşdariya civaka cihû ya Highland Parkê bi mîtolojiya cihûtî yê mezin bû. ew gelek caran beşdarî seyrên Cejna Derbasbûnê, Bar û Bat Mitzvahs, Hanukkah û merasîmên li Chicago ya bakûrê Shore bû.

Brosnahan perwerdeya xwe ya dibistana seretayî ya Wayne Thomas, dibistana  navîn li dibistana Northwood Junior xwend. Brosnahan bi xwendina dibistana re  beşdarî şanoya muzîkî dibû. Li dibistana navîn ya Highland Park, dibistana High School de du salan di tîma pêlewaniyê de bû û perwerdakerê snowboardê bû. Brosnahan di 16e salî ya xwe de bi rêvebera Navenda Perwerdehiya Lîstikvanan a Carole Dibo re dixwend. Brosnahan di 2012an de ji Zanîngeha New Yorkê Dibistana Hunerê ya Tisch mezûn bû.

Di 2018an de hate ragihandin ku Brosnahan bi lîstikvan Jason Ralph re zewicî ye, lê wê paşê di çileya 2019an de diyar kir ku ew bi salane zewicî ne.  Herdu beşdarî merasîma 76emîn Xelatên Glovera Zêrîn a sala 2019an bûn. Wê di axaftina xweya pejirandinê de ji hevjîna xwe re jî spas kir.

Fîlmografî

Fîlm

Televizyon

Çavkanî 

Aktrîsên amerîkî
Mirovên zindî
Ehmedê Zevengî

Mele Ehmed kurrê mele Mihemedê Zevengî yê Bohtî, sala 1893 li Sêrt jidayikbû; 06-12-1971 li Qamişlo mir.
Miftiyê Qamişlo û danerê pirtûka العقد الجوهري في شرح ديوان الشيخ الجزري el-ʾiqd ul-cewherî fî şerḧ-i dîwan iş-şeyx il-cezerî

Jînenîgarî

Gencatî 

Mele Ehmed li Sêrtê jidayîkbû, û piştî hindekê bi bavê xwe re barkir Binêrvê. Piştî salin dirêj, ku tê de li ber destê bavê xwe feqetî kir û pirraniya zanîna xwe jê girt, tev vegeriyan, gundê bavî, Zevengê.

Piştî demeke nedirêj bav wefat dike, û ew jî alozîne bi gundiyan re dijî, biser wê de birçîtiyek peyda dibe li wan deveran, ji dû van sedeman careke dî bar dike û berî dide Êndîwer li ser çemê Dîclê.

Binxet 

Li Êndîwerê demekê rûnişt û meletî kir, di ber re hindek karê bazirganiyê jî dikir. Di wê serdemê de li dijî Fransiyan, yên ku binxet û Sûriyeyê dagir kiribûn, xebat kiriye.
Piştî derketina Fransa ji Sûriyê kurrê wî yê mezin wefat dike, tiştekî ku dilê wî ji diniyê dişikîne û ji ber wê bardike gundê Xezna bi aliyê mala Xeznewî û li nik wan mamosteyiyê dike.

Qamişlo 

Piştî ku zarên wî li Qamişlo cî ji xwe re çêkiribûn, wî jî da dû wan û lê rûnişt. Di wê demê de ango dawiya dehsala pênca de, bi bijartin û piştgiriya şêxê Xeznewî, biryareke ji aliyê hikûmeta Sûrî derket bi binavkirina mele Ehmed ji bo bûna miftiyê Qamişlo yê yekê, û tevde ewqafa bajarî. Piştî demeke kin, ewqafa parêzgeha Cizîrê ya Sûrî tev dikeve bin destê wî.

Ber bi mezinahiyê de çavên wî qels bûn û dawiyê kwîr bû, ji wezîfeyê hate malnişînkirin. Malnişîniya xwe tevî zarokên xwe li Helebê derbaz kir berî ku koça xwe ya dawî bibe.

Ji şagirtên wî 

Li Xezna:
Mele Silêmanê Hosarî, mele Seyid Elî yê Findikî û birayê wî mele Îbrahîm ê Zevengî.

Zincîra Gewherî ya şirovekirina dîwana melayê Cizîrî 

Mele Ehmedê Zevengî di dehsala şeşa de dest bi komkirina helbestên melayê Cizîrî dike û dîwanê gotin bi gotin werdigire zimanê erebî û bi dawî de şiroveyeke zimanî jî ji malikan re dike û çend caran nîşana wêneyên sofîtiyê jî dide.
Ne hew wisa, lêbelê wî derbarê melayê Cizîrî û serdema jiyana wî lêkolîn û lêgerîn jî kirine, û gihaştiye hindek encamine ku ji pirraniya lêkolînên derbarê Cizîrî pirr cuda ne.
Bi tevayî pirtûk cihekî mezin de pirtûkxaneya kurdî, ya bi zimanê erebî, girt.
Ev pirtûk bi zimanê erebî cara pêşî di sala 1960 de li Qamişlo li çapxaneya Rafîdên hat çapkirin û belavkirin.

Çavkanî 

 العقد الجوهري في شرح ديوان الشيخ الجزري, el-ʾiqd ul-cewherî fî şerḧ-i dîwan iş-şeyx il-cezerî
 Diyadîn mele Mihemed, Pêşgotina çapa duwem, 1987.
Katherine Maher

Katherine Roberts Maher,  (; Wilton, Connecticut, DYA) rêveberê giştî ya Weqfa Wîkîmediyayê ye. Katherine Maher di hezîrana 2016an dest bi karê xwe ya Weqfa Wîkîmediyayê kirîye. Maher di teknolojiyên înformatîk û ragihandinê de pispor e. Di projeyên bi armanca xurtkirina mafên mirovan û pêşxistina navneteweyî de jî cih digire û di navbera salên 2007 û 2010an de di UNICEF'ê de li ser mijarên nûbûn û ragihandinê xebitî ye.

Jînenîgarî 
Maher li Wilton, Connecticut mezin bû û perwerdeya xwe ya navîn di dibistana navîn a Wiltonê de xwend. Katherine Maher pişt dibistana navîn di sala 2003an de li Qahîreyê ji Enstîtuya Zimanê Erebî ya Zanîngeha Amerîkayê mezûn bû. Meher wiha anî ziman; "Ev jibo min bû ezmûneke avaker ku heskirinekî kûr ji Rojhilata Navîn re vedihewîne".

Piştre Maher, li Sûriyê di Înstûta Zimanê Erebî ya Fransî Institut français d'études arabes de  xwend û dema xwe li Libnan û Tûnisê derbas kir. Di sala 2005an de Maher ji Zanîngeha New Yorkê lîsansa Lêkolînên Rojhilata Navîn û Îslamê wergirt.

Maher di demên pêşî de difikirî ku wê bibe akademîsyen û ji bo mafên mirovan û rêxistinên pêşvebirinê yên navneteweyî de bixebite.

Kariyera wê
Piştî navbeynkariyên li Konseya Têkiliyên Derve û Koma Eurasia, di sala 2005an de Maher di çarçoveya bernameya xwe ya pêşvebirina rêveberiya navneteweyî de ya HSBC'ê yê, li London, Elmanya û Kanadayê dest bi kar kir.

Maher di sala 2007an de vegeriya Bajarê New Yorkê û ji sala 2007an heta 2010an di UNICEF'ê de wek karmendê nûbûn û ragihandinê xebitî. Maher jibo pêşxistina jiyana mirovan ji bo bikaranîna teknolojiyê xebitî û bi berfirehî rêwîtî kir, ku li ser mijarên têkildarî tenduristiya dayîkan, pêşîlêgirtina nexweşî yên HIV/AIDS û beşdarbûna ciwanan ên teknolojiyê teşwîq bike. Yek ji projeyên wê yên pêşîn li UNICEF tevlî ceribandina dirêjkirinên MediaWiki yên têkildarî gihanê li Etiyopyayê bû. Projeyeke din pêşkeftina USAid 2.0 ji bo ku li ser karanîna telefonên mobîl bixebite da ku çavdêriya xwarinê di zarokên malawî de bike.

Maher di salên 2010 û 2011an de di Enstîtuya Neteweyî ya Demokratîk de wek Karmendê Bernameya ICT xebitî, di warê teknolojiya înformatîk û ragihandinê (ICT) de dixebite.Maher ji sala 2011an heta 2013an li Banke ya Cîhanê wek pisporê nûbûnê yê ICT xebitî ye û ji bo pêşketina navneteweyî û demokratîkbûnê li ser teknolojiyê şêwirî kiriye, ji bo hesabpirsîn û rêvebirinê li ser ICT dixebite û bi baldariyek li ser rola telefonên mobîl û teknolojiyên din di hêsankirina civaka sivîl û reforma saziyî de, bi taybetî li Rojhilata Navîn û Afrîkayê. Wê di beşa "Making Government Mobile" ya weşaneke Banka Cîhanê de bi navê Agahdarî û Ragihandinê ji bo Pêşveçûna 2012: Maximizing Mobilê hate weşandin. Di sala 2012an de di twittera Maher de twettên li ser mijarên têkildarî Rojhilata Navîn ji ber ku di Bihara Ereban de bal kişand.

Maher ji sala 2013an heta 2014an li Washington, D.C.based Access Now rêveberê alîgiriyê bû. Di çarçoveya vê xebatê de li ser bandora qanûnan a li ser ewlehiya sîber, exlaq û heqareta dewletê ya ku sansura dewletê zêde dike û nelirêtiyê kêm dike Access îmzekerê Deklerasyona Azadiya Înternetê bû.

Çavkanî 

!Wîkîpediya
Têlî Hemîd Bedirxan

Têlî Hemîd Bedirxan, yek ji kurên Bedirxan Beg bû. Çar kurên wî hene: Hemze Bedirxan, Hacer Bedirxan, Xalib Bedirxan û Ebidîn Bedirxan.

Têlî Hemîd apê Celadet Alî Bedirxan bû.

Çavkanî 

Malbata Bedirxaniyan
Armand Trousseau

Armand Trousseau, ( – ) bijîşkek fransî bu. li ser nîşana xerabîya qenserê tê nasîn, li gorî xebatê wî ew kesên ku bêsebeb temarê wanên xwînwerîn dixetime û ew xetimandin dubare dike  ji laşê  wan de qensêrê Pankreas û Adenokanser tê xûyanîn. ew xetîmîn nîşana qensêrê yê û ew agahî ji alîye Armand hat nasîn.

Mirin 1867
Kesên ku di 2021ê de mirine

Va ye lîsteya kesên navdar ên ku di 2021ê de çûn ber dilovaniya Xwedê. 

Lîste bi vî awayî tê çêkirin: Meh û roja mehê ya mirinê (an jî roja ragihandina mirinê), nav, temen, etnosîte yan hemwelatî, sebeba navdarbûna wê/wî li gorî rêbazên Wîkîpediya kurdî, sebeba mirinê û çavkanî-serçavk.

Kanûna pêşîn (meha 12an)

Çiriya paşîn (meha 11an)

9ê çiriya paşîn 
Yûsif Gulo, kesayetiya siyasî ya kurd li Qamişlo (Rojavaya Kurdistanê), bi droneke tirk hat kuştin

Çiriya pêşîn (meha 10an)

27ê çiriya pêşîn 
Selah Resûl (Selah Silêman Resûl), 69 salî, hunermendê kurd

Îlon (meha 9an)

1ê îlonê

Tebax (meha 8an)

31ê tebaxê 
Ferda Cemiloğlu, 70 salî, karsaza kurd û neviya Cemîlpaşa, ji ber nexweşiya penceşêra kolonê

24ê tebaxê 
Nadir Kerîm Nadirov, 89 salî, serokê Komeleya kurdên Qazaxistanê Berbang û cîgirê serokê yê yekem ê Akademiya Endezyarî ya Qazaxistanê.

23ê tebaxê 
Abdurrahman Önen, 65 salî, siyasetmedar, mamoste û erdnîgarnasê kurd, ji ber nexweşiya penceşêrê

18ê tebaxê 
Hadî Behlewî, 73 salî, helbestvanê kurd

8ê tebaxê 
Kinyazê Îbrahîm Mîrzoyev, 74 salî, rojhilatnas, rewşenbîr û serokê Yekîtiya Kurdên Qazaxistanê, ji ber Covid-19

Tîrmeh (meha 7an)

27ê tîrmehê 
Saginaw Grant, 85 salî, aktorekî amerîkî

Hezîran (meha 6an)

18ê hezîranê 
Kemal Pîr Miço, 45 salî, hunermendê kurdê êzdî yê şingalî

Gulan (meha 5an)

Nîsan (meha 4an)

10ê nîsanê 
Ehmed Dilzar (Ehmed Mistefa Mihemed Axa Hewêzî), 101 salî, helbestvanê kurd

8ê nîsanê 
Yûsif Dîbo, 85 salî, siyasetmedarê kurd ê Rojavaya Kurdistanê û sekreterê berê yê Partiya Çep a Kurd li Sûriyê

1ê nîsanê 
Nemam Ghafouri (Nemam Xefûrî), 52 salî, bijîşk, çalakvan û yek ji danerên rêxistina nehikûmî û alîkar a jinên êzdî "Joint Help for Kurdistan" (JHK), ji ber êşa covid-19.

Adar (meha 3an)

27ê adarê 
Keremê Seyad, 88 salî, rojnamevanê Radyoya Êrîvanê.

26ê adarê 
Qedrî Yıldırım, 62 salî, akademîsyenê kurd, ji ber nexweşiya xwînbûna mejiyê

16ê adarê 
Kemal Mezher Ehmed, 84 salî, dîroknasê kurd.

1ê adarê

Sibat (meha 2an)

15ê sibatê 
Roj Nûrî Şaweys, 74 salî, siyasetmedar û endamê polîtburoya Partiya Demokrat a Kurdistanê (PDK)

1ê sibatê

Kanûna paşîn (çile, meha 1ê)

18ê kanûna paşîn 
Cemalê Mihê, 65 salî, dengbêj, bi sedema nexweşiya vîrusa Koronayê

6ê kanûna paşîn 
Denîz Ayaz, 35 salî, muzîkjenê çewlîgî, hate kuştin.

1ê kanûna paşîn

Çavkanî
Rachel McAdams

Rachel Anne McAdams (; London, Ontario, Kanada) lîstikvaneke kanadayî ye. Piştî sala 2001an, ku programa şanoyê ya Zanîngeha Yorkê de xelas bû, di berhemên televîzyon û fîlman ên Kanadayî de xebitî. Rachel, di filmê drama Perfect Pie ya sala 2002an ku ji bo wê namzetiya Xelata Genie anî, filma komediyê My Name Is Tanino ya sala 2002an  û rêzefilmên komediyê Slings and Arrows navberên salên 2003 û 2005an ku Xelata Gemini wergirtiye de lîst.

Jînenîgarî 
Rachel Anne McAdams ji dêûbavê Sandra (neviyê Gale) û Lance McAdams, li London a Ontario (Kanada) ji dayik bû. Bavê Rachel ajokarê kamyonê bû.  Ew li St. Thomas di nav malbatek protestan de mezin bû.  Rachel, ji sê zarokên malbatê zaroka herî mezin e.  Xwişkek wê bi navê Kayleen McAdams heye xwîşk a wê di sala 1982an de hatiye dinê. Xwîşka wê Kayleen McAdams, hunermendê çêkerê (make-up) ya navdar e û birayê wî yê piçûk, Daniel "Dan" McAdams, pewerdekarê (antrenor) kesane ye.  McAdams bi koka xwe ji nîjada skotlendî, îngilîz, îrlendî û walesî ye.  Bapîrê wê yê pêncemîn ê dayikê, James Gray, di dema şoreşa Amerîkayê de jibo Amerîkayê kesekî  dilsoz bû û piştî Şerê Saratoga reviya Kanadayê.

Rachel di çar salî ya xwe de dest bi skatingê kir, di neh salî ya xwe de ji bo perwerdehiya skatingê ya çotpatenê çû bajarê Toronto ya Kanadayê. Wê heya 18 saliya xwe di skatingê de beşdarî pêşbazî ya bû di pêşbaziyan de xelatên herêmî wergirt. Ev werziş paşê jê re bû wekî  hobî yê.  Wê anî ziman werzişa  skatingê fizîka wê jibo lîstikvaniyê amade kirîye.

McAdams li dibistana Myrtle Street, û piştra Enstîtuya Hevpeymaniya Navendî ya Elgin perwerde dît.  Wê diyar kir ku kêfa wê ji karê akademîk re nayê û timûtim wê xwe nexweş dixe da ku neçe dibistanê. Lêbelê, ew di jiyana xwendekariye de kesekî çalak bû.  Ji xeynî lîstikên werzişê (voleybol, badminton, û futbol jî dilîst. McAdams di Civata Xwendekaran erkdar bû û beşdarî bernameya  Crime Stoppers bû, û endamê Tîmê Alîkariya Peer (Peer Helping Team) bû.  Sê salan di betlaneyên havînê de li xwaringeha McDonald's xebitî.

Rachel ji du mamosteyên xwe ve ku di polên 11 û 12an de ku zimanê îngîlîzî û şano fêr dikin, bi bandor bû. McAdams berî ku ji hêla mamosteyê wê yê şanoyê ve were qanih kirin ku pîşeyek lîstikvaniya profesyonel vebijar bike, mebesta wê li Zanîngeha Western Ontario, lêkolînên çandî bike. Wê beşdarî bernameya şanoyê ya çar-salî ya Zanîngeha Yorkê bû û di sala 2001an de bi lîsansa rûmetê ya Hunerên Baş mezûn bû. Dema ku li zanîngehê bû, McAdams bi pargindaniya Necessary Angel Theatre Company ya Toronto yê re xebitî.

Fîlmografî

Fîlm

Televîzyon

Xelatên wê

Çavkanî 

Aktrîsên kanadayî
Mirovên zindî
Alî Seydo Gewranî

Alî Seydo Alî Gewranî, sala 1908 li Emmanê jidayikbû, dîplomatekî urdunî û ferhengzanekî kurd bû, ku danerê ferhenga kurdî ya nûjen e.

Jînenîgarî

Kok 

Alî Gewranî derbarê koka xwe dibêje:
ez ji hoza Dodkan ya kurdî me, ji şaxa ku li deşta Gewranê rûdinê, di navbera bajarên Diyarbekir û Erxenî de, li Kurdistana Tirkî û navê gundê me Lexerî ye. Kalkê min bi hêzên tirk re di sala 1880 hat bajaroka Seltê li Urdunê, ya ku desthelatdariyên osmanî lê navenda mîrî ya yekem vekir, û qayimeqamek û polîs û jendirme lê bicî kirin, tevî fermanberiyên din. Û hêzên asayişê lê hemû kurd bûn. Kalkê min li Seltê mir û li nik kelaya wê hat gorî kirin, û malbata me ji wê demê de li Urdunê rûdinê.

Perwerde 
 
Di sala 1916 li Emmanê dest bi xwendina xwe ya sereta dike û piştî çar salan li Qudsê li xwendegeha Bîşop Gobat ya îngilîzî bidawî tîne. Paşre diçe xwendina xwe ya navincî li xwendegeha Rewdet El-Me'arif El-Weteniyya li Qudsê tekûz dike.
Di sala 1924 diçe zanîngeha Amerîkî li Beyrûtê û di 22-06-1928 bekeloriyosa ramyarî û aborînasî digire.
Gewranî dibêje: ez zankoyarê urdunî yê yekem bûm

Kar 

1929: mamosteyê zimanê îngilîzî li xwendegeha Emmanê ya navincî.
1934: sekretêrê perlemana Urdunê
1938: birêvebirê xwendegeha navincî ya Kerkê
1940: birêvebirê xwendegeha navincî ya Emmanê
1942: sekretêrê wezareta navxweyî Urdunê
1943 - 1944: qayimeqamê Eclonê
1948: birêvebirê xwendegeha navincî ya Seltê
1949: birêvebirê xwendegeha navincî ya Irbidê
1949 - 1963: dîplomat, li Erebistana Siûdî, Yemen, Enqere û Şam. ew hat malnişînkirin bi pileya cîgir wezîr.

Berhem

Danîn 
 Ferhengeke Kurdî Erebî
 Geşteke li deverê Yemenê (bi Erebî)
 Lor û Loristan (bi Erebî, di kovara akadîmiya kurdî li Bexdê sala 1974)

Wergerandin 
 The Kurds: A historical and a political study, Hasan Arfa
 Journey among brave men, Dana Schmidt
 The kurdish republic of 1946, William Eagleton
 The Kurds, Thomas Bois
 Doğunun sorunları, Mehmed Emin Bozarsalan

Xelat 
 Şanenîşana Stêra Urdunê ji pileya duwem (Urdun)
 Şanenîşana Stêra Geş (Taîwan)
 Şanenîşana Jêhatiyê ji pileya duwem (Sûrî)
 Şanenîşana Perwerdekariyê ji pileya yekem (Urdun)

Çavkanî
Ömer Öcalan

Ömer Öcalan, ( Emeran, Xelfetî, Riha, Bakurê Kurdistanê) parlamenter û ramyarekî kurd e. Ömer Öcalan di hilbijartinên parlamenter ya sala 2018an de wekî parlamenterê Partiya Demokratîk a Gelan (HDP) ya Rihayê hate hilbijartin. Perwerdeya xwe ya zanîngehê, li Zanîngeha Enqereyê beşa rojnamegeriyê de xwend. Berî ku nebibû parlementer Öcalan li Rihayê di ajansên cûda de rojnamevaniyê dikir. Ömer Öcalan biraziyê Abdullah Öcalan e.

Dibistan û xwendin 
Ömer Öcalan di 1987an de li Emaran ji dayik bû, lê beşek mezin ji zaroktî û xortaniya xwe li Yakapınar, li nêzîkê bajarê Edene, ku bavê wî lê bar kiribû da ku ji bal hêzên ewlehiyê derkeve, derbas kir. Li gorî vegotina xwe, wî zordariya dewletê ya li dijî bavê xwe Mehmet ji nêz ve jiyaye.

Pişt re bav vegeriya Emeran û debara xwe bi cotkariyê kir. Ömer Öcalan dibistana seretayî û navîn li Yakapınarê xelas kir û piştî xilaskirina dibistana navîn yekem car wekî îmzekirina daxuyaniyek çapemeniyê hate girtin. Öcalan di ezmûna ketina Zanîngeha Enqereyê de derbas kir û ji 2007 heta 2011 li wir rojnamegerî xwend. Di 2012an de wî li Lozanê navê masterê di zanistên civakî de tomar kir, lê piştî şeş mehan ji ber sedemên aborî neçar ma ku dev ji kar berda.

Kariyera ramyarî 
Ömer Öcalan ji 2014 heta 2016 li Mêrdînê hevserokê Partiya Herêmên Demokratîk (DBP) bû. Sala 2016, li mala Öcalan lêgerîn hat kirin û Ömer Öcalan bi demkî hate girtin û du roj şûnda hate girtin. Lêpirsîn têkildarî daneyên têlefonê yên endamekî PKKê ku hat kuştin bû. Nêzîkî du meh şûnda, serbestberdana Öcalan hat ragihandin. Di adara 2018an de girtinek din a Öcalan hebû.

Dema ku xwarziyê Abdullah Öcalan, Parlamenter Dilek Öcalan, di sala 2018an de ji ber darizandina cezayê reviya çû welatên din ên Ewrûpa, HDP li şûna hilbijartinên parlamenê Ömer Öcalan xist nav lîsteya li herêma Dilek Öcalan ya Rihayê. HDP-ê li navçeyê ji sedî 29-ê dengan stend û Ömer Öcalan jî di nav de çar parlamenter şand. Li gorî ajansa nûçeyan Demirören, di 2019an de ji bo rakirina parêzbendiya wî hewl hat dayîn. Di sala 2019an, hackeran  bi kontoya Ocalan a Twitterê nûçeya ku Abdullah Öcalan wefat kiriye belav kirin.  

Öcalan, di parlamena Tirkiyeyê de endamê Komîsyona Pîşesazî, Bazirganî, Wize, Çavkaniyên Xwezayî, Agahdarî û Teknolojiyê ye 

Öcalan zewicandî ye û du zarokên wî hene. Jina wî di çarçoveya tedbîrên piştî teşebusa derbeyê ya li Tirkiyeyê ya 2016an de ji karûbarê giştî hat avêtin.

Çavkanî 

Mêr
Jidayikbûn 1987
Öcalan (malbat)
Mirovên zindî
Kesên ji Xelfetiyê
Siyasetmedarên Partiya Herêmên Demokratîk
Siyasetmedarên Partiya Demokratîk a Gelan
Siyasetmedarên kurd ên Bakurê Kurdistanê
Endamên Parlamena Tirkiyeyê ya 27an
Mewlanzade Rifat Beg

Mewlanzade Rifat Beg (, Stembol - m. 1930, Heleb), rojnamevan û helbestvanekî osmanî-kurd bû, malbata wî li Silêmanî çêbû û ji Mewlana Xalidê Kurdî re peyrew bû.

Jiyana berê û malbat 
Ji kalikê Mewlanzade re Mihemed Beg  digotin ew yek ji kesayetên navdar ê Silêmanî bû û ji Mewlana Xalidê Kurdî bû, bavê Mewlanzade Ebdurrehman Nacim Efendî bû ku li navçeya Şehrezûr a Silêmanî ji dayik bû, Ebdurrehman ket nav kargêriya sivîl a Osmanî û bû serokê Dadgeha Parêzgeha Diyarbekirê û piştra serokê Dadgeha Temyîzê ya Beyrûdê, ew jî helbestvan bû û di 1895an de li Xarpêtê mir. Jina Mewlanzade Nuriye Ulviye Mevlan Civelek bû.

Rojnamevanî û sirgûn 
Mewlanzade Rifat Beg yek ji rojnamevanên herî berbiçav û pir xwendî ya Împeratoriya Osmanî bû. Ew xwedan û sernûserê rojnameya Serbestî û hevalê rojnamevanê kuştî Hasan Fehmi bû. Wî piraniya jiyana xwe li sirgûnê derbas kir ku Fransa, Yemen, Misir, Sûriye û Yewnanistan jî di nav de. Dijberê Ebdulhemîd II ew di destpêkê de endamê komîteya navendî ya Ciwantirk bû lê pişt re yek ji wan rexnegirên wê yên herî germ û paşê jî endamê partiya Liberal Entente bû. Ew di nav çend kesayetiyên giştî yên dewleta Osmanî de bû ku polîtîkayên CUP-ê li dijî Ermeniyan şermezar dikir, û not kir ku dersînorkirinên hatine kirin ji hêla Ciwantirk ve bi rengekî sîstematîk wekî navgînek ji bo çareserkirina pirsa Ermeniyan bi jenosîdê hate plan kirin.

Mewlanzade li dijî Mustafa Kemal Atatürk jî derket û wekî yek ji lîsteya sedûpênciyan hat binav kirin. Ew di sê serdemên cûda de dijber bû, yekem li dijî Ebdulhemîd II, duyemîn li dijî Îtihad û Tereqî û sêyemîn jî li dijî Atatürk.

Netewperestiya Kurd 
Wî bi berfirehî lobî ji Îgîlîzan, Fransî û Yewnanan re kir ku piştgiriyê bidin damezrandina Kurdistanek serbixwe. Wî di vê armancê de bi Dimitrios Gounaris re civiya. Mevlanzade di heman demê de endamek navdar ê Cemiyeta Tealiya Kurd bû û Çardeh nuqteyên Woodrow Wilson parast ku li gorî wan hemî mafên neteweyên di nav Împeratoriya Osmanî de têne hesibandin.Mevlanzade Rifat di heman demê de wekî têkiliya di navbera Kurdên li Xoybûn û Ermeniyan de xebitî. Ew hevalê nêzîkê Celadet Alî Bedirxan û Sureya Bedirxan bû ku wî gotarên wî weşandin.Ew berdevkên fermî yê serokê Cemiyeta Tealiya Kurd Seyîd Ebdulqadir bû.

Çavkanî 
Nivîskarên kurd
Mirin 1930
Siyasetmedarên kurd
Kurdên Împeratoriya Osmanî
Sabrina Carpenter

Sabrina Annlynn Carpenter (; Lehigh Valley, Pensîlvanya, DYA) stranbêj û lîstikvaneke amerîkî ye.

Jînenîgarî 
Carpenter di 11ê Gulana 1999an de li Geliyê Lehigh a Pensilvanyayê ji dayik bû û keça Dadid û Elîzabeth Carpenter e.  Carpenter li kêleka sê xwişkên xwe yên mezin, mezin bû. Navê her sê xwîşkên wê ev e Sarah, Shannon, û nîvxwişk Cayla Carpenter.  Sabrina xwarziyê lîstikvan Nancy Cartwright e. Carpenter perwerdeya xwe malê didît û ji 10 saliya xwe ve dest bi weşana vîdyoyan li ser YouTube kir. Bavê wê ji bo wê stûdyoyeke tomarkirinê ya mor ava kir, jibo  ku hewesa xwe ya muzîkê zêde bike. di pêşbaziya deng ya ku Miley Cyrus amade kiriye, di pêşbaziya The Next Miley Cyrus Project de bû pêşbaza sêyemîn.

Kariyera wê 
Carpenter di sala 2011'an de rola xwe ya yekem a lîstikvaniyê bi i rolê mêvanê di rêzefilma drama NBC yê ya bi navê Law & Order: Special Victims Unit de lîst. Di heman demê de wê di televîzyona Çînî Hunan Broadcasting System de, ji bo festîvala Temaşevanên Mangozêrîn bi zindî derket ser dikê. Wê bi şêweya Christina Aguilera di filma  "Something's Got a Hold on Me" ya Etta James lîst. Piştî du salan Carpenter, bi rola dûbare di rêzefîlmê Goodwin ên Foxê bi rola  Young Chloe lîst. Bi roleke rêkûpêk a rêzeyî li ser pîlotê qenala Disney Gulliver Quinn û pîlotê ABC yê de lîst.

Di Çileya 2019an de Carpenter bi rola Harper di fîlma Netflix ya Tall Girl de rol wergirt. Di Gulana 2019an de li gel Liza Koshy re  fîlma dance-comedy Work It hilberand û di fîlmê de lîst. Di Tîrmeha 2019an de Carpenter tevlî adaptasyona fîlma Marina Gessner's The Distance From Me to You bû. Ew bi xwedî rola sereke ya fîlmê Girl Meets World, bi Danielle Fishel re fîlmê hilberand. Di Îlona 2019an de di filmê drama xortan Clouds de rol wergirt.

Marîe Klaîr di Hezîrana 2019an de ragihand ku Carpenter beriya niha dest bi xebatên li ser albûma stodyoya pêncemîn kiriye. Di 14ê Sibata 2020an de, Carpenter ji bo Roja Evîndaran strana albûme ya bi navê "Honeymoon Fades" amade kir. Carpenter di 10ê Adara 2020an de bi navê Cady Heron di Mean Girls de derket pêşbirkê û di 7ê Hezîranê de bi dawî bû. Lê jiber pandemiya COVID-19e yê di 12e adarê de hemî şanoyê Broadway hate girtin lê di serê sala 2021an de vene bû. Carpenter dema ku pandemîk bi dawî bû, dixwaze vegere pêşandanê.

Fîlmografî

Fîlm

Televizyon

Dîskografî

Albûmên stûdyoyê
 Eyes Wide Open (2015)
 Evolution (2016)
 Singular: Act I (2018)
 Singular: Act II (2019)

Tûrên konseran
 Evolution Tour (2016–2017)
 The De-Tour (2017)
 Singular Tour (2019)

Festîval (cûrbecûr hubermend)
 Jingle Ball Tour 2016 (2016)
 Jingle Ball Tour 2017 (2017)
 Jingle Ball Tour 2018 (2018)
Çalakiyên qadan
 Ariana Grande – Dangerous Woman Tour (2017)
 The Vamps – UK Arena Tour (2017)

Çavkanî 

Aktrîsên amerîkî

Stranbêjên amerîkî
Mirovên zindî
Sarah Bolger

Sarah Bolger, (; Dublin, Îrlenda) lîstikvaneke îrlendî ye. Sarah Bolger bi rol wergirtinên fîlmên wek Stormbreaker ya sala 2006an û fîlmê The Spiderwick Chronicles ya sala 2008an û bi lîstikvaniya rêzefîlma The Tudors ê tê nas kirin.

Jînenîgarî 
Sarah Bolger li Dublînê ji dayik bû. Bavê wê Derek Bolger karê qesabiyê dikir. Dayika wê Monika Bolger jina malê ye. Xwîşkekî wê ya biçûk  bi navê  Emma Bolger heye, Emma Bolger jî wek Sarah Bolger lîstikvan e.

Sarah di salên 2003 û 2009an de dibistana Şano ya Ciwanan a li Dûblînê û dibistana navîn a Loreto, Beaufort a li Rathfarnhamê xwend.

Kariyera wê 
Sarah Bolger bi xwişka xwe Emma Bolger re li Amerîkayê di fîlman de karê lîstikvaniyê dike. Ji sala 2008an heta 2010an di rêzefîlma The Tudors de rola  prenses Mary Tudor lîst. Bolger tevî Alex Pettyfer di di fîlmê Stormbreaker de rol wergirt. Di adaptasyona fîlma romana zarokan The Spiderwick Chronicles de lîst. Wê pîlotekî bi navê Locke & Key hilberand. Di fîlma Starbright de rola sereke lîst.

Sarah Bolger di sezona duyem, sêyem û çarem ên dramaya çîrokan a bi navê Once Upon a Time de bi navê rola Prenses Aurora lîst.

Bolger di versiyona inglîzî ya fîlma 2011an  ya Studio Ghibli, fîlmê bi navê From Up on Poppy Hill de rola jina sereke ya bi navê Umi leyîst û di sala 2013an de bi navê rola Lusy di fîlma As Cool de rol wergirt. Di sala 2014an de di rêzefilmên televîzyonê Mixology de lîst. Bolger di fîlma rageşî a David Gelb de di fîlmê Lazarus Effect de rol wergirt.

Di sala 2015an de di pêşandana hunerên leşkerî yên AMC de di Badlands û biyopîka Freddie Steinmark My All American de lîst.

Di sala 2016an de di fîlma Emelie ya tirsê de weke karakterê sernavê lîst.

Di adara 2017an de, ji hêla Deadline Hollywood ve hatibû ragihandin ku Bolger ji bo stêrka sûc-rageşî A Good Is Hard to Find by Abner Pastoll de rol hilde. Film di berfanbara 2017an de bi dawî bû, Di sala 2019an de fîlm kete vîzyonê.

Fîlmografî

Fîlm

Televîzyon

Çavkanî 

Aktrîsên îrlendî
Jinên îrlendî
Mirovên zindî