nazimali/kurdish-wikipedia-articles huggingface dataset:
Gustave Le Bon

Charles-Marie Gustave Le Bon (jdb. 7ê gulana 1841 li Nogent-le-Rotrou - m. 13ê kanûna pêşîn a 1931 li Parîs) nojdar, mirovnas, derûnnas, civaknas û dahênerekî fransî bû. 

Ew yek ji damezirînerê derûnnasiya girseyî, şaxek ji derûnnasiya komî tê hesibandin. Berhema wî ya ku herî tê zanîn pirtûka Psychologie des foules e ku di 1895 de hate weşandin. Bandora Le Bon a li dû paşerojê, bi zanistî li ser Sigmund Freud û Max Weber, bi taybetî di warê ramyarî de li ser nasyonalsosyalîstan û serkesên wê, mezin bû.

Jiyana wî 
Charles-Marie Gustave Le Bon di 7ê gulana 1841an de li Nogent-le-Rotrou, Center-Val de Loire ji dayik bû. Malbat bi eslê xwe breton bûn, bavê wî di hikûmeta Fransî de karmendek parêzgehê bû.

Di 1848an de Le Bon krîza şoreşa Sibatê û Komuna Parîsî 1871ê bi çavên xwe dît, her du bûyer jî diyar e ku bandorek navendî li ser berhema wî heye.

Çavkanî 

Bijîşk
Antropolojî
Civaknas 
Civaknasên fransî
Dahênerên fransî
Jidayikbûn 1841
Mirin 1931
Fizîknasên fransî
Psîkologên fransî
Charles Perrault

Charles Perrault  (jdb.  - m. )  nivîskarekî fransî û endamê Akademiya Fransayî bû. Wî bi berhemên xwe, ku ji çîrokên gelêrî yên berê hatine û di pirtûka wî Histoires ou contes du temps passé  de, ku di 1697 de hatî weşandin, bingehek ji bo cureyê wêjeyî yê nû xeberoşk danî. Di çîrokên wî de ya herî çêtir tê zanîn Le Petit Chaperon Rouge ("Keça Kumsor"), Cendrillon ("Sinderella"), Le Maître chat ou le Chat botté ("Pisîkê bi cizme"), La Belle au bois dormant ("Bedewa razay "), û Barbe Bleue ne.

Hin guhertoyên çîrokên kevn ên Perrault bandor li ser guhertoyên alman ên ku ji hêla Birayên Grimm ve bêtirî 100 salî hatine weşandin bandor kirin. Çîrok têne çap kirin û ji opera, balet, şano, û fîlim re hatine adapte kirin. Perrault di qada wêjeya fransî ya sedsala 17an de kesayetek bibandor bû û di dema Quarrel ya kevnar û nûjen de serokê fraksiyona nûjen bû.

Çavkanî 

Jidayikbûn 1628
Mirin 1703
Nivîskarên fransî
Mêr
Hansrudi Wäscher

Hansrudi Wäscher (jdb. 5ê nîsana 1928 li St. Gallen, Swîsre - m. 7ê kanûna paşîn a 2016, li Freiburg im Breisgau) xêzkar û nivîskarê alman ê xêzeromanan bû.

Jiyan

Jêder û perwerde 
Wäscher kurê mêrek alman û jinek swîsrî bû ku wî hemwelatiyê Almanya jî li ser zewacê girt. Wäscher salên pêşîn ên jiyana xwe li Swîsreya almanîaxêv derbas kir. Dûv re ew bi dêûbavên xwe re çû Lugano, ku ew cara yekem bi xêzeromanan re ket têkiliyê .

Wäscher piştî ku di 1940 de çû Hanoverê, piştî ku dibistana navîn xilas kir, li firoşgeha cilûbergan Sältzer dest bi şagirtiyê kir "sewînerê camên dikan ".

Ew di avahiyê de bû dema ku firokexane di dema êrişên hewayî yên li ser Hannover de hate bombebaran kirin.Di wan salan de şîretvanê Waşer mamosteyê dibistana pîşeyî Henry Ostfeld bû. Lê paşê Wäscher li dibistana hunerê ya Hanoverê heft nîvsalan grafîkên bazirganî xwend. Di vê demê de wî lênûskek li ser perwerdehiya trafîkê ji bo bajarê Hanoverê bi navê "Der Herr Boll" xêz kir.

Ji 1953 heya 1968 wekî xêzkarê xêzeromanan xebitî 
1953 heya 1968 Hansrudi Wäscher bi tevahî 1124 lênûskên Piccolo, 405 cildên mezin û 44 lênûskên Kolibri - her yek di hundir û bergê de çêkir (ji bilî: rêzeya 2emîn a Falk Piccolo, ku wêneyên bergê rûpelek ji hundur ve têkildar in) û her wiha 53 rûpelên rojname ji bo "Harry, die bunte Jugendzeitung". Ji bo ji nû ve çapkirina rêze û xêzeromanên xwe ji hêla nivîskarên din ve, wî di vê demê de 537 bergên nû yên bi bergên mezin  û 365 bergên nû yên Piccolo xêz kir.

Sigurd, Akim, Nick, Tibor, Falk 
Di salên 1950an de, Wäscher ji Walter Lehning Verlag re xebitî, ku wî xêzeromanên xweyên herî navdar afirand: Sigurd, Falk, Tibor, Nick û yên din, ku bi giranî di teşeya piccolo de ( lênûskên ên teng ên di teşeya pehnahiyê de) hatin weşandin û heta mîlyonek çap bûn. Wî her weha rêzeya Akim a xêzkarê îtalî Augusto Pedrazza bi 196 lênûskên Piccolo domand. Rêzeya Sigurd - Piccolo heya 1960an bi tevahî 324 lênûsk weşandî bû û ji 1958an ve çapek nû (bi veqetandinan) re 124 lênûsk di formata mezin de, ku dûv re bi serpêhatiyên nû yên Wäscher heya hejmara 257 berdewam xêz kir. Paşê serpêhatiyek Sigurd wekî şanoyek radyoyê hate weşandin. Di salên 1960an de, ew lênûskan di tûrikên surprîz de naverokekî  hezkirî jî  bûn. Cilda yekem a di rêzeya mezin-cild a Sigurd de, bi şertê ve girêdayî, di kataloga bihayê xêzeromanan de bi 600 û 5000 EUR re tête rêz kirin. Lênûskên din ên Wäscher jî di hin rewşan de bihayên zêde digirin. Di 2011an de lênûsk Sigurd Piccolo jî wekî sepena iPhoneê hatin weşandin.

Titanus, Gert 
Di sala 1955an de Wäscher 2 lênûsk di rêzeya honaka  zanistî "Titanus" de di "Titanus Verlag" û rêzeya "Gert" ji Lehning, ku piştî 24 hejmaran hate bidawîkirin.

Çavkanî 

Swîsrî
Jidayikbûn 1928
Mirin 2016
Walter Molino

Walter Molino (jdb. 5ê çiriya paşîn 1915 li  Reggio nell’Emilia, Emilia-Romagna, Îtalya - m. 8ê kanûna pêşîn 1997 li Mîlano, Îtalya) hunermend û xêzkarekî xêzeromanan ê îtalî bû.

Jiyan û berhem 
Molino li Mîlano perwerdehiya xweya akademîk dît û di nîvê salên 1930an de bi nexşên ji bo weşanên cûrbecûr pêşandana xwe kir.Ji 1936an ew di heftaneha henekdar Bertoldo de xebitî, berî ku di 1938an de xêzeromana xweya yekem bi Virus, il mago della foresta morta, li ser bingeha Federico Pedrocchi, biafirîne. Di salên paşîn de, Molino Capitan l'Audace xêz kir û Kit Carson ji Rino Albertarelli stend. Sala 1941an Molinos bi kovara Domenica del Corriere re, ji bo ku wî berg û nîgarên pêkenok çêkir, hema hema 30-sale hevkariyek dest pê kir. Bi çend îstisnayan, wek mînak di 1946an de, ku ew bi nasnavê J.W. Symes ji bo kovara Grand Hotel çend çîrok kişandiye ku têkelek wêne û teknolojiya şûştinê bikar tîne, Molino ji 1941an û vir ve hema hema wekî nîgarkêş dixebitî.

Çavkanî 

Îtalî
Jidayikbûn 1915
Jidayikbûn 1997
Mêr
Mirin 1997
Cefer Êlmcû

Cefer Êlmcû (bi farisî: جعفر علم جو) hunermendekî kurd e ku di 22ê tebaxa 1994an de li gundê Dêm bi ser Makû ve hatiye dinyayê.

Muzîka wî

Çavkanî 

Hunermendên kurd
Kesên ji Makûyê
Kawa Urmiye

Kawa Urmiye hunermendekî kurd e ku di  1975an de li gundê Kûran, Somabiradost bi ser Urmiye ve hatiye dinyayê.

Stranbêj
Hisên Mîlan

Hisên Mîlan (bi farisî: حسین میلان) hunermendekî kurd e ku di 22ê tebaxa 1981an de li gundê Xelec bi ser Makû ve hatiye dinyayê.

Muzîka wî

Çavkanî 

Hunermendên kurd
Kesên ji Makûyê
Hezbanî

Hezbani (Kurdi:hecbani,ھەزەبانی)
Ew xanedanek kurdên sunî ye ku li herêmên Hewler, Hosni û Urmia yên Navend û Bakûrê rojhilatê Kurdistanê hatî damezrandin.

Dı sedsala 10'de Ew koçberî herêmên derdora Uşnu û Gola Urmiye bûn û demekê li herêmê serwer bûn.
Zexeriyan

Zexeriyan,  (bi Ermenî: Զաքարյաններ Zak'aryanner; bi Gurcî: მხარგრძელ-Mkharkrdzeli) Xanedana Zexeriyan di navbera salên 1161 û 1360an de huqim kirine.

Zexeriyan xanedaniya herî xurt a Keyaniya Gurcistanê bûn, û nivîskarên Ermenî û Gurcî yên serdemê û dîroknasên îro hem fıkrin ku Zexeriyan Kurd bûn.

Vladimir minorsky yek ji dîroknasên herî bibandor ên Kafkasyayê ye. Vlademir dibeje ku bav û kalên wan ji Kurdê Mezopotamya Babirakan (Bapîrakan) Xeli (eşîr) bûn 

Xanedaniya Zexerî, Kurdê ku wê demê li herêmê xwedî bandorek mezin bû, timûtim bi Xanedana Şedadiyan re şer kir û di 1199an de Mîrê Anî, ku Mîrê vê Xanedanê bû, ji holê rakir.

Bi êrişa Mongolan re, paytexta Zexeriyan, Anî ket destê Mongolan, lê Zexeri wekî vasalên xwe serweriya xwe domandin, bi Mongolan re têkiliyên dostanî danîn. Xanedana Zexerî di sala 1360an de ji hêla Qereqoyûnî ve hate bidawîkirin.

Çavkanî
Riza Yûsifiyan

Riza Yûsifiyan (bi Zimanê farisî: رضا یوسفیان) hunermendekî kurd e ku di 2001an de li Makû hatiye dinyayê.

Jînenîgarî

Fîlmnîgarî 
Oy li min

Çavkanî 

Hunermendên kurd
Kesên ji Makûyê
Mîrektiya Dimilî

Mîrektiya Dimilî (Tirki: Dunbilli) (1210–1799) Ew mîrekiyek kurd e ku li derdora bajarê Xoy dijî û navê wî şira êla Dimilî (Donboli) tê. Rehên mîrektiyê ji Xanedana Eyûbiyan tê. Di sala 1799an de ji hêla Ebas Mîrza ve hate rûxan.

Dîrok 
Serokwezîrê xanedana (Dimilî) Dimbilî, Hecî Beg, di sala 1548an de waliyê Wanê kuşt. Vê bûyerê têkiliyên di navbera xanedanê û Sefewiyan xirabtir kir, Sefewiyan hêzek şand ku Kurdan bişkîne, û di vî bûyerê de gelek Kurd hatin qetil kirin. Birayekî Hecî Beg eşîr berhev kir û koçberî Qotur (wê demê perçê Dewleta Osmanî) bû Di destpêka sedsala 17an de, mîrekiyê dilsoziya wan guherî û dîsa tevlî Sefewiyan bû.

Her wisa 
 Dîroka Kurdistanê

Çavkanî
Deysemiyan

Deysemîyan, (erebî: ديسيمي daysîmî) Xanedaniya ku ji hêla rêberê kurd Daysam ibn Ibrahîm al-Kurdî ve hate damezrandin. Xanedana kurd a Deysemî di navbera salên 938-953 de hukim kiriye. Di navenda Azerbaycan de bû

Êrişên Vîkîngan 
Di dema xanedaniyê de, li aliyê rojavayê Deryayê Xezerê, de navbera dewleta Vîkîng û deysemi de, keyaniya Bulgarî û Xazar hebû. Wan ji cîhana îslamî tişt kirîn û ewan firotin gelên bakur û Vîkîngan. Vîkîngan ev tıştan li Swêdê firotin. Ji vir çûn bajarên mezin Ewropî

Vîkîngan di sala 943-an de Berde, paytexta xanedana Kurd a Deysemî dorpêç kirin, Wan bajar talan kirin û salekê gelê Kurd li bajêr girtin.Dîroknas û fîlozofê navdar ê farisî Ebû Ali Ahmed ibn-i Muhammed ibn-i Yaqub ibn-i Misgevêy Razî (932 - 1030) di derheqê êrişa Viking de agahdarîyên berfireh dide, Dîroknas dibêje dema Viking ketin bajêr, di nav parêzvanên bajêr de Kurd jî hebûn û di wan salan de hejmara siwarên Kurd gihîşt 1500., salekê li bajêr sekinîn, û çûn Vîkîng gelek xulam bi xwe re birin.

Belavbûn 
Vezîrê Deysem xiyanet li wî kir û bi merzuban re li hev kirin, wan di şer de deysem têk birin, û wî xistin zindanê.

Çavkanî
Xanedana Zirkan

Mîrîtiya Zirqan (1335-1835) mîrekiya kurdan e ku di 1335an de li bakurê Mêrdînê hatiye damezrandın. Mîrîtiya Zirqan piştî dagirkirina Keleha Buat a li Farqînê, di 1335an de ji hêla Zeydo ve ku ji neviyê şêx Hasan Zerraki ye, hate damezrandin. Mîrektiya Zirqan di serdema Aqqoyunîyan de serdema xwe ya herî bihêz jiyaye, bajarên mîrektiyê, Mêrdîn, Amed û Bedlîsê ne. Mîrên mîrekiyê di 1830an de serî hildan, lê ew di 1835an de ji hêla osmaniyan ve hatin têkbirin û endamên malbatê şandin bajarê Edirneyê û bi vî awayî mîrekiya Zirqan bi dawî bû.

Çavkanî 

Mîritî
Dîroka Kurdistanê
Şeddadê

Şedadê an jî Şedadî bajarekî girêdayî Parêzgeha Hisiça li Rojava ye û 60 km dikeve başûrê Hesekê, li ser sînorê Iraqê nêzîkî bajarê Mûsilê ye. Li ser riya sereke ya navbera Hisiça û Dêra Zorê. Çemê Xabûrê  di tenişta wî re derbas dibe.

Taxa Bakur.
Taxa Başûr.
Berfireh.
Xaniyê kedê,

Gelê
Nifûs, li gorî serjimêriya 2004-an, 19,000 e, û ew keleha herî girîng a Artêşa Azad e di destpêka şoreşa Sûrî de.
xelkê wê bajarê bi hejmarê mezin ji ereban e û hejmarkî din ji kurdan ji

Dîrok
di sala 2013 bajar ji destê rêjîmê ket destê artîşa azad 
û Daîş li di sala 2017 hat rizgar kirin ji alyê HSD
Konferansa Aştiyê ya Lozanê

Konferansa Aştiyê ya Lozanê di navbera 11 mijdara 1922yê heta 24ê tîrmeha 1923yê di navbera dewletên îtilaf û hikûmeta nû ya Tirkiyeyê de dewam kiriye. Di encamê de Peymana Lozanê hatiye destnîşan kirin.

Çavkanî
Xanedana Xoyê

Xanedana Xoyê  (1747-1813) Xanedanekî kurd e. Li xaka bakurê rojavayê Azerbaycanê (Îrana Sefewî‎ û Îrana Qacarî) ava bû yeç Bajarên Xoy, Ûrmiye, Makû, Tewrêz û Naxçivan di nav tixûbên xanedaniyê e bûn.

Dîrok 
Xanedana Xoy, ji hêla serokê eşîrên Donbilî Şahbaz Xan ve hatiye damezrandin. Eşîra ku bi eslê xwe kurd e, bi demê re li herêmê bi Tirkan re bûye yek. Donbilî yekemcar di vegotinên erdnîgarên ereb ên sedsala 11an de di derbarê Sûriyê de tê behs kirin. Ferhenga ensîklopedîkî ya navdar a Firûzabadî El-Kamusu'l-Mûhît jî dinivîse: Donbilî navê eşîreke kurd e ku li derdora Mûsilê dijî û navê hiqûqnasê şafii Ehmed b. Nasr û hedîsîst Ali b. Ebû Bekir b. Silêman donbiliye 

Pirtûka Şerefname vê eşîrê wekî "Dunbuliye Bohtî" (Dunbuli ya Botan) bi nav dike. Li gorî Şerefxan, ew eşir Êzîdiyan bûn ku dûv re ola Îslamê pejirandin û li gorî wî, eşîra Dunbuli Mîrîtiya Sekmanabad birêve dibir. Û Carek , wan Mîrektiya Hekariyê bi alîkariya Sefewiyan girtin. 

Ev xanedanî heya sala 1799 jiyaye. Xanedana Xoyê carinan serbixwe, carinan jî bi otonomî dihat birêvebirin. Di nav de sererastkirina dîwarên keleha Tebrîzê, Xanedan li heremên heyx Hoy, Çors, Selmas, rumiye, Tebrîz û Ganja gelek imaret ava kirin.

Mîrên xanedanê 

 Şahbaz Xan 
 Ehmed Xan
 Hisên Kulxan
 Cefer Kulxan

Çavkanî 

Xanedanên kurdan
Dîroka Kurdistanê
Herêmên Îtalyayê

Herêmên Îtalyayê, (bi îtalî: regioni d'Italia) Îdariya rêveberiya asta yekemîn a Komara Îtalyayê ye û asta îdarî ya duyem ji asta îdariya NUTSê pêk tê. 20 herêm welatê hene, ji van pênc herêman xwedî rêveberiya xweser e. Li gorî makezagona Îtalyayê, her herêm li gorî taybetiyên sosyolojiyê xwedî mafê rêveberiya ye û xweser e. Ji xeynî Geliyê Aosta, her herêm bi çend parêzgehan dabeş bûne.

Herêm û makro herêm 

Herêmên makro, li gorî NUTS û Yekîtiya Ewrûpayê herêmên yekem têne naskirin

 Navend: Lazio, Marche, Tuscany, Umbria
 Bakûrê rojhilat: Emilia Romagna, Friuli Venezia Giulia, Trentino-Alto Adige, Veneto
 Bakûrê rojava: Aosta Valley, Liguria, Lombardy, Piemont
 Herêma giravan: Sardinia, Sicily
 Başûr: Abruzzo, Apulia, Basilicata, Calabria, Campania, Molise

Çavkanî

Îtalya
Dabeşkirinên îdarî li Ewropayê
Dabeşkirina îdarî ya asta yekem li gorî welatan
Herêmên Îtalyayê
Pan-Îranîzm

Yek ji îdyolojiyên siyasî ye ku yekitiya milet û pêkhateyên Îranî diparêze. Bi yekitiya pêkhateyên Azerbaycaniyên başûrî, osetîyan, belûcîyan, kurdan, peştûnan, hazarayan, loran, tacikiyan, farsan nexşeya xwe ya cografîk berhev dike. 

Fikrên pan-îranîzm yekemîn car ji layê Mehmûd Efşar Yezdî ve hat pêşniyaz kirin.

Girêdanên derve
 https://paniranist.org/mabani.htm

Çavkanî
Dîroka Îranê
Siyaseta Îranê
Mehmûd Efşar Yezdî

Mehmûd Efşar Yezdî yek ji siyasetmedar, nivîskar, helbestvan û rojamevanê îranî ye. Avakerê îdyolojiya Pan-Îranîzme.

Jînenîgarî 
Mehmûd Efşar li Îran û Swîsreyê xwend û di sala 1919an de li Zanîngeha Lozanê doktoraya xwe ya zanistên ramyarî wergirt. Piştî du salan vegeriya Îranê û li wir pêşengê tevgera Pan-Îranîzm bû. Di xortaniya xwe de, ew bi awayekî çalak beşdarî "Civaka Ciwanên Îranî" (Anjoman-e Iran-e Javan) bû, ku komek ji îraniyên neteweperest, ku piraniya wan li zanîngehên Ewropî hatibûn perwerdekirin, li hev kom kiribû. Yek ji endamên bibandor ên komê Riza Şah bû ku di sala 1925an de bû Şahê Îranê.

Mehmûd Efşar alîgirê reforman û laîkkirina Riza Şah e. Di sala 1925an de kovara çandî Ayandê (Dahatû) ava dike. Wî çendîn dezgehên zanistî û çandî li welêt damezirand, di nav wan de Dibistana Karsaziyê (Madrese-ye Tejarat) li Tehranê. Her wiha di Wezareta Rewşenbîrî û Wezareta Dadê ya Îranê de jî kar dike.

Mehmûd Efşar bi Nosret Barazande re zewicî bû û bavê îrannas Irac Efşar e.

Çavkanî
Christina Hendricks

Christina Rene Hendricks, (; Knoxville, Tênêsî, DYA) lîstikvaneke amerîkî-brîtanî û modela berê ye.  Di nav xelatên wê de şeş namzetên Xelata Primetime Emmy, du Xelatên Guild Screen Actors, û du Xelatên Choice Cerdevanan ji bo Lîstikvana Piştgiriya Herî Baş a Rêzefîlma Drama hene. Di sala 2010an de, ji hêla xwendevanên Kovara Esquire "jina herî rind  ya cîhanê" hate hilbijartin.

Jînenîgarî
Christina Hendricks di  de, li Bajarê Knoxville, Tênêsî ji dayik bû. Cristina zarokê duyemîn ê Jackie Sue Hendricks ku derûnnas e û Robert Hendricks, karmendê Forest Service bi eslê xwe ji Birmingham a Brîtanyayê ye. Bi rêya bavê xwe hemwelatiya wê ya dualî ya Brîtanî û amerîkî heye. Birayekî Hendricks yê mezin heye. Zarokên Malbata Hendricks ji ber karê bavên xwe xwe yê Forest Service ê li Bajarê Tênêsî ji dayik bûn. Malbata Hendricks, demekî koçê Georgiayê bûn û paşê çû Portland, Oregon, Hendricks li wê çû dibistana seretayî.

Di neh salî ya Hendricks de, malbat ji Portlandê derket, koçî Twin Falls, Idaho bû, û Hendricks dibistana seretayî û navîn li wê xilaskir. Hendricks malbata xwe wek "derveyî" bi nav dike û dibêje ku ew, bira û dê û bavê wê gelek caran li bakurê rojavayê Pasîfîkê diçûn kampê. Diya Hendricks ji Ibo ku ji xwe heval çêkin ew û birayê wê teşwîq kir ku beşdarî koma şanoyê ya herêmî ya li Twin Falls bibin û Hendricks di koma şanoyê de beşdarî berhema Grease yê bû.

Hendricks wiha anî ziman "Ti saziya şanoyê de hevalên min ên gelek baş hebûn" Û di wê demê de civatê bi rastî jî rêz ji şanoyê re digirtin Zarokan dilîstin û li herêmên  bajarokê didan pêşandan. Jiber ku Hendricks kejekê xwezayî bû, wiha got "eger ez ew dem aktrîs bûma wê gelek bi fors bûma." Hendricks, kejekî xwezayî ye, ji pirtûka Anne of Green Gables îlhama xwe digire di10 saliya xwe de dest bi rengkirina porê xwe kir.

Dema Hendricks ciwan bû jiber karê bavê wê malbata koçî Waşinton, D.C, bû û malbat li Fairfax, Virginia bi cîh bû. Hendricks ji Idaho ber Vîrjînya ji bo wê wekî "trawmatîk" binav kir, û ew gelek caran dema ku diçû Dibistana Bilind a Fairfax de rastê zordestiyê dihat. Hendricks xwe wekî "derekî" û "gotî" bi nav dike, û di beşa drama ya dibistanê lîstikvaniyê kir li wir ji xwere hevala çêkir. Ji xeynê şanoyê, Hendricks di salên ciwantiya xwe de bi xwendina dibistanê re perwerdeya balejî didît. Di sala dawiya dibistana navîn de ji dibistanê qetiya ya û xwendina xwe li kolejeke civaka herêmî qedand.

Fîlmnîgarî

Fîlm

Televizyon

Çavkanî

Aktrîsên amerîkî
Aktrîsên brîtanî
Mirovên zindî
Mîrektiya Paloyê

Mîrîtiya Paloyê (1210-1845), xêzika belayên Paloyê li ser bingeha hikumdarê Gêl,  Emîr Muhammed e. Bi mirina Emîr Mihemed re, axa kevanê di nav 3 kurên wî de hatî parve kirin. Çêrmûg û Berdene ji Emîr Huseyîn re hatin hiştin û kela Bağın û derdora wê Emîr Timurtaş re hatin hiştin û herêma Egîl ji Emîr İsa re hate hiştin. Mîrîtiya Paloyê di dema Mîr Hemza de gihîşt sînorên xweyên fireh. Bi lawazbûna Aqqoyûnî re, Mîrê Palu herêma Amedê bi dest xwe xist. Di dema mîrektiya Palo de, gelek medrese û mizgeft hatine avakirin. Hemama ku di heyama wan de li Xarpêtê hatî çêkirin,hîn jî vekiriye. Di dema êrişa ser mîrekiyên Kurd ên Sefewî de, Mîrektiya Palo jî hate dagirkirin. Cemşîd Beg dilsoziya Osmaniyan ragihand da ku, mîrî bistîne. Wî bi piştgiriya Osmanî mîrektiya xwe girt. Cemşîd beg bi dilxwazî ​​di sala 1568an de ji bo, Huseyîn Can beg ji mîrektiye vekişiya. Mîrîtiya Palu heya sala 1845an li herêmê hebûna xwe domand.

Çavkani 

Dîroka Kurdistanê
Dewletên kurdan
You Xie

You Xie, (謝盛友) (jdb. 1ê çiriya pêşîn, 1958 li Hainan, Çîn) siyasetmedarekî alman e, namzetê hilbijartina Parlamena Ewropa ya 2019, rojnamevan û nivîskarê bi eslê xwe Çînî ye.

Sala 2010an, You Xie di nav "100 Rewşenbîrên Giştî yên Çînî" de ji hêla Heftenameya Başûr ya Rojnameya Çînî ve hate hilbijartin. Di 20 Nîsan 2013 de, endamên Yekîtiya Civakî ya Xiristiyan (CSU) li Bamberg Xie ji bo desteya parêzgehê hilbijart. Wî 141 ji 220 dengan stend, encama çêtirîn a hemî endamên desteya parêzgehê. Di 2014 de, Xie bi piraniya dengên hemî namzetên CSU ji bo Encumena Bajar a Bamberg hate hilbijartin.

Xie Cîgirê Serokê Komeleya nivîskarên bi zimanê Çînî li Ewropa ye û digel jina xwe Shenhua Xie Zhang li Bamberg dijî, ku ew barê snack China Fan dimeşîne. Ew ji 2010 de hemwelatiyê Almanya ye.

Çavkanî
Jidayikbûn 1958
Rojnamevanên alman
Mirovên zindî
Gallagher

Leo Anthony Gallagher, Jr. (jdb. 24ê tîrmehê 1946'an li Fort Bragg, Karolînaya Bakur, DYA) aktor û komedyenekî amerîkî ye. Ew bi perçiqandina tiştan (bi piranî xwarin, bi gelemperî zebeş) bi navgînek ku ew behsa Sledge-O-Matic dike tê zanîn.

Çavkanî

Jidayikbûn 1946
Mêrên amerîkî
Aktorên amerîkî
Komedyenên amerîkî

Mirin 2022
Geliyê Aostayê

Geliyê Aostayê (bi Îtalî:Valle d'Aosta) herêma herî biçûk a Îtalyayê ye û di heman demê de herêma ku bi tenê Frankofonî ye, her çend zimanê fermî ya herêmê îtalî û fransî be jî, li herêmê zimanek Franco-Provencal bi navê Arpitan an Valdôtain tê axaftin.  Li bajarekî bi navê Gressoney, zaravayek almanî tê axaftin.  Nifûsa herêmê li gorî hêjmara sala 2010an de 127.836 kes tê texmîn kirin.

Bajar û navendên herêmê
Geliyê Aosta li parêzgehan nehatiye parve kirin. Li Geliyê 74 komun hene, lê hinek ji wan ji aliyê nifûsê ve pir piçûk in.  Komîna herî mezin, Aosta, xwedan nifûsek mezin e, û pênc bajarên din ên girîng jî, ji hêla nifûsê ve gelek piçûk in. Bajarê Aosta û pênc komûnên ku ji aliyê nifûsê ve herî mezin in ev in:

Çavkanî

Herêmên Îtalyayê
Puglia

Puglia yan jî Apulia yek ji 20 herêmên Îtalyayê ye ku bi Qanûna Bingehîn a Îtalyayê xwedî mafek xweserîya bi qismî ye.  Puglia, li erdnîgariya Başûrê Îtalya yê ye.

Li rojhilat Herêmê Deryaya Adriyatîkê, li bakurê rojava Çemê Forton ê, li başûr tengava Otrano û Tengava Taranto cih digire. Rûerda herêmê 19.347 km² ye û nifûsa wê bi qasî 4.063.888 (2016) kes e. Navenda Pûglîa bajarê Barîyê ye.

Herêma Puglia, di dîrokê de ji aliyê Romayiyan Gutiyan Lombardan, Bîzans û Qralîteya Sîcîlyayê ve hatiye  dagirkirin. Herêm, di sala 1860an de tevlî yekîtiya Îtalyayê bûye.

Parêzgeh û bajarên herêmê

Parêzgeh
Li Herêma Pugliayê de pênc parêzgeh û metropolek heye.

Bajarên herêmê
Li gorî hêjmara gelhê, bajarên mezin ên parêzgehê ev in

Wêne 

Puglia

Çavkanî

Herêmên Îtalyayê
Sherif Gaber

Riferîf Gaber (navê tevahî: Erebî Misirî : Sherif Gaber Abdelazim Bakr ; شريف جابر عبد العظيم بكر)   jdb c. 1993) çalakvanek siyasî û tevnvîskarek Misirî ye ku di 27ê Çirî 2013 de ji ber gotina ateîzm, û têkildarî çalakiyên ji bo ateîstiyê hate girtin.

Çavkanî

Girêdanên derve 

 Gaber kanala YouTube

Mirovên zindî
Jidayikbûn 1993
Riyadh Khalaf

Riyadh Khalaf (z. 7 Sibat 1991) Ew kesayetiyek YouTuber- ê Irishrlandî ye, ku li Irelandrlanda, Brîtanya û Avusturalya karê medyayê kiriye.

Bibliography

Filmografî

Çavkanî 

Jidayikbûn 1991
Mirovên zindî
Adam B

Adam Beales (z. 11 Çirî 1999), ku bi Adam B tê nas kirin, YouTuber, lîstikvan, û mêvanvanê televîzyonê ye ji Derry.

Çavkanî 

Mirovên zindî
Jidayikbûn 1999
Basilicata

Herêma Basilacata, yek ji 20 herêmên Îtalyayê ye ku bi Qanûna Bingehîn ya Îtalyayê di sala 1948an de bûye xwedî mafekî xweseriya qismî. 

Basilicata li aliyê başûrê Îtalyayê de cih digire. Li rojava Campania, li bakur û rojhilat Puglia û li başûrê herêmê, herêma  Kalabriayê he ye. Basilicata li ser perava Deryaya Tiren û li Deryaya Ionian a di navbera Calabria û Pugliayê de cih digire. Paytexta herêmê bajarê Potenzayê ye û rûerda herêmê bi qasî 10.000 km² ye. Di sala 2010an de hêjmara niştecîhên herêmê kêmî 600 hezar bû. Paytexta herêmê bajarê Potenzayê ye. Herêm dabeşî du parêzgehên wekî Potenza û Materayê bûye. Niştecihên herêmên bi giştî wek Lucaniyan tên naskirin Ev etnonîm bi awayeke rast nifûsên Lucaniyayên kevnar ve bi diqêldar e.

Bajar û navendên herêmê 

Parêzgehên herêmê.

Bajar û bajarokên herêmê ku hêjmara gelhe yên navendan ji 10 hezarî zêdetir e.

Wêne 
Basilicata

Çavkanî 

Herêmên Îtalyayê
Têkiliyên Başûrê Kurdistanê û Rojavayê Kurdistanê

Têkiliyên Rojava-Herêma Kurdistanê behsa peywendiyên di navbera Rêveberiya Xweseriya Bakur û Rojhilata Sûriyê (gelemperî Rojava tên binavkirin), û Hikûmeta Herêma Kurdistana Iraqê . Digel ku ew ji hêla çandî ve pir wek hevin, di heman demê de gelek cûdahiyên wan ên siyasî jî hene. Di şerê li dijî Dewleta Islamî ya Iraq û Şamê  (de digel Herêma Kurdistan û Dewletên Yekbûyî hevkariyek leşkerî hebû, her çend ne Amêrêka ne jî Herêma Kurdistan piştgiriyek fermî dide Rojava an jî Yekîneyên Parastina Gel (YPG).

Her weha bibînin 

 Têkiliyên derve yên Rojavayê Kurdistanê
 Têkiliyên derve yên Herêma Kurdistanê
 Pevçûna Rojava
 Civilerê navxweyî yê Sûriyê
 Têkiliyên Iraq-Sûriye

Çavkanî 

Şerê navxweyî yê Sûriyê
Kampaniya

Kampaniya (bi îtalî: Campania) , yek ji herêmên Îtalyayê ye ku bi Qanûna Bingehîn ya Îtalyayê a sala 1948an de bûye xwedî mafê nîvxweseriya qismî.
Rûerd a herêmê 13.595 km² e. Li herêmê Zimanê Napolî, ku zimanek Latînî ye tê axaftin. Herêm, ji aliyê bakur de, ji quntara rojavayê Çiyayên Apennine a Garigliano de ji aliyê başûr ve heta Bay Policastroyê dirêj dibe. Pênc parêzgehên herêmê ku hene ev in; Avellino (parêzgeh), Benevento (parêzgeh), Caserta (parêzgeh), Napolî (parêzgeh) û Salerno (parêzgeh).

Bajar û navendên herêmê

Pênc parêzgehên herêmê ku hene ev in.

Bajar û bajarokên herêmê ku hêjmara gelhe ya bajarê ji 40 hezar kesî zêdetir e.

Wêne 

Kampaniya

Çavkanî

Herêmên Îtalyayê
Merkava

Merkava (  tankeka şer ya sereke ye ku ji hêla Hêzên Parastina Israelsraî ve tê bikar anîn. Tank di sala1970 dedest bi geşedanê kir û di 1979 bi fermî keta xizmetê da. Çar jorên sereke yên tankê hatine çê kirin. Cara yekem di şerê Libnanê yê 1982-an de hate bikar anîn.

Jorên Tankê

Merkava Mark I

Merkava Mark II

Merkava Mark III

Merkava Mark IV
Michelle Ryan

Michelle Claire Ryan, (; Enfield, Greater London, Brîtanya) lîstikvana îngilîz e. Ryan di opera ya BBC EastEnders de bi rola Zoe Slater û  di sala 2007an de di rêzefîlmê kurtefîlma Amerîkî Bionic Woman de lîstiye. Di sala 2008an de di rêzefîlma fantastîk a BBC ya Merlin de wek efsûnkara bed Nimueh, di sala 2009an de wek Lady Christina de Souza di 2009an de di beşa Doctor Who "Planet of the Dead" de lîstiye.

Jînenîgarî
Di 10 salî xwe de endamê komeke şanoyê ya herêmî bû. Di 16e salîya xwe de ji bo rola xwe di EastEnders de hat hilbijartin û cara yekem di Îlona 2000an de di pêşandanê de derket pêşberê bînera. Di hezîrana 2005an de jî ji rêzefilmê derket .

Ryan yekem rolê xwe yê lîstikvaniyê di lîstina Sheylla Grands di rêzefîlmê tv ya bi navê Chosen Ones de di demsala yekem de û  rola Zoe Slater jî di BBC EastEnders de lîstiye.

Di havîna 2005an de di fîlmê Ryan, who's the Daddy rol wergirt. li Şanoya Serê Padîşah Lîstika bi navê Toby Young û Lloyd Evans, li ser bingeha doza bavtiyê David Blunkett de hatiye çêkirin, lîst.

Ryan di  beşek rêzefîlma Agatha Christie's Marple de ku di sibata 2006an de kete televîzyonê, rol hilda û di heman salê de di fîlmek serbixwe ya piçûk de jî lîst.

Fîlmografî

Fîlm

Televizyon

Çavkanî

Aktrîsên brîtanî
Mirovên zindî
Koma Zerdeştê Kal

Koma Zerdeştê Kal komeka ji komên sitranbêj ên pir kesî. di destpêka salên 90an de wan dest bi karên xweyên sitran gotinê dikin, û heya roja me ya îro di berdewam in.

Berhem

Endamên Komê

Çavkanî

Girêder  
https://youtube.com/c/KOMAZERDE%C5%9ET%C3%8AKALOFFICIAL
Faris Bavê Fîras

Faris Bavê Fîras an Faris babê Fîras. ( Rojbûn 1954’an de li gundê Tenûriyê yê rojhilata bajarê Qamişloyê ji dayîk bûye) di 
1981ê de yekem car dest bi sitran gotinan dike. 50 kasetên wî hene, di hin kasetan de 8 sitran û di hinan de 12 sitran hene. Ew di bêje nêzî 500 sitranên wî hene.

Jiyan
Çawa ku temenê wî dibe 10 sal, dest bi sitranbêjî û sazbendiyê dike. Di 12 saliya xwe de hewildanên wî yên nivîsîna helbestê hebûn.

H.Faris Bavê Fîras, cara pêşîn gotin û awazên xwe sitrane; sitranên wî yên pêşîn: “Dostê Xelkê bi Sedan Bûn” û “Koça Bar Kir” bûn .Lê belê paşê gotinên helbestvanên mezin ên mîna: Seydayê Cegerxwîn, Seydayê Tîrêj, Melê Darî û Mihemed Eliyê Hiso bi awaz kirine û sitrane. Hetanî aniha 36 albom berhem dane û 15 albomên wî yên taybet jî ku di şahîyan de dagirtine, hene.

Berhem

Çavkanî
Kesên ji Qamişloyê
Stranbêjên kurd
Stranbêj
Nesîm Sebah

Nasîm Sebah an Naseem Sabah (Rojbûn  25.10.1991 li dihokê) yotubere û sexnegirekê mêdiyayên civakî yên kurdî ye. Ew di 2008ê yekem karê montac û karên derhêneriyê dike  û di kanalên  wek Waar TV û Almed TV kar kiriye. Piştî welat bi cih dihêle li ji derveyî welêt bi ser be xwe kar dike û bernamê Sehbat yek bû ji karên wî yên herî baş.

Jiyan

Berhem
Sehbat

Girêder
 Facebook
 Youtube
 Instrgram

Çavkanî

Kesên ji Dihokê
Youtuberên kurd
Alexis Bledel

Kimberly Alexis Bledel, (; Houston, Teksas, DYA) lîstikvan û modela amerîkî ye. Bledel, bi rola xwe ya Rory Gilmore ya rêzefilma Gilmore Girls, di sala 2000 û 2007an de, û bi rola Emily Malek di The Handmaid's Tale ya sala 2017an de tê naskirin. Bledel, Xelata Emmy ji bo lîstikvaniya xwe mêvan a Drama Series de wergirtiye.

Jînenîgarî
Bledel li Houston, Teksas, Nanette ji dayik bû. Birayekî wê yê biçûk bi navê Eric heye. Bavê wê li Arjentînê ji dayik bû û mezin bû. Bapîrê wê Enrique Einar Bledel Huus li bajarê Buenos Aires a Arjentînê ji dayik bûye û bi eslê xwe danîmarkî û almanî ye. Enrique alîkarê serokê pargindaniya Coca Cola Latin America û Inter-American Corporation bû. Bapîrê Bledel, Jean bi eslê xwe ji New Yorkê bû û xwedî bav û kalên Skotî û Îngîlîzî bû. Dayika Bledel, Nanette, li bajarê Phoenix ê Arîzona ji dayik bûye û di 8 saliya xwe de koçê bajarê Meksîkayê bûye. Dêûbavê wê bi koka xwe we amerîkîyên latînî ne. Bledel wiha anî ziman: "Ew tenê çanda ku diya min ji jiyanê dizane, û bavê min jî, û wan biryar da ku zarokên xwe di çarçoveya ku ew tê de mezin bûne, mezin bikin." Bledel di malbateke spanyolî de mezin bû, û heta ku dest bi dibistanê kir, zimanê Îngilîzî hîn nebû û xwe latînî ditîta.

Bledel tevlî Akademiya Katolîk St Agnes a li Bajarê Houstonê bû, her wiha di dibistanên Baptist û Lutheran jî perwerdeh dît. Bledel di zaroktiya xwe de kesekî şermok bû. Diya wê jibo ku şermokiya xwe derbas bike ew teşwîq kir beşdarî şanoya civakê bibe. Bledel di zarokatî de di berhemên herêmî yên Bajarê Me û Wizard of Oz de derket Ew li bazareke herêmî hat dîtin û wek modela modeyê dest bi kar kir.

Bledel û hevserokê berê yê Gilmore Girlsê  Milo Ventimiglia ji berfanbara 2002 heta hezîrana 2006an di têkiliyê de bûn. Bledel di sala 2012an de bi karaktera xwe Pete Campbell, bi karaktera Beth Dawes re di dema lîstina mêvanîn ya li ser Mad Men de, bi Vincent Kartheiser re dest bi hevdîtinan kirin. Birayara zewicandina xwe di Adara 2013an de ragihand û di hezîrana 2014an de li Kalîforniyayê zewicî. Di gulana 2016an de derket holê ku Bledel di payiza 2015an de yekem zaroka wî ya kur hatiye dinyayê.

Bledel piştgirî da hilbijartina ji nû ve ya Barack Obama ya sala 2012an û ji temaşevanên xwe xwest ku dengê xwe bidin.

Fîlmografî

Fîlm

Televîzyon

Çavkanî

Aktrîsên amerîkî
Mirovên zindî
Josh Cahill

Josh Cahill (z. 17'ê pûşperê, 1986) vloggerek balafirvanî û rêwîtiyêkî Alman-û Çekî ye. ku ji bo şandina nirxandinên balafiran li ser kanala xwe ya YouTube vîdyoyan şirove  dike. u hin ji vîdiyoyên wî  bi rêye medyayê ve hat bûne pêşwaz kirin.

Xelat û naskirin 
2018 :

 Li Xelata Bloggerên Rêwîtiya TBC Asia 2018-an Kanala Hewayî ya Çêtirîn.

Çavkanî 

Mirovên zindî
Jidayikbûn 1986
Emîliya Romanya

Emîliya Romanya yan jî Emîliya (bi îtalî: Emilia-Romagna), yek ji 20 herêmên îdarî yên Îtalyayê ye. Herêm li beşa bakurê rojhilata welatê cîwar bûye û herêm navê xwe ji herêmên dîrokî yên Emilia û Romagna wergirtiye. Paytexta herêmê bajarê Bolognayê ye û rûerda herêmê bi qasî 22.446 km² ye. Li herêmê bi qasî 4.4 milyon niştecih lê dijîn.

Bajar û navendên herêmê

Agahiyên di derbarê rûerda parêzgehan, hêjmar û belavbûna gelheyê.

Li herêma Emilia-Romagna 9 bajarên ku nifûsa wan ji 100 hezarî zêdetir in cih digire.  Herêm, li Îtalyayê di rêza bajar û bajarokên ku di derbarê gelheyî ve herêma herî mezin e. Ji 30 bajarên yekem ku nifûsa wî zêdeye 7 bajar, ji 50 bajarên yekem ku nifûsa wî zêdeye jî 10 bajar, li herêmê cih digire.

Wêne
Emilia-Romagna

Çavkanî

Herêmên Îtalyayê
Andreas Vesalius

Andreas Versalius zanyarekî bijîşkiyê ye. Andreas bijîşkekî flemanî bu. Xebatê xwe yê De humani corporis fabrica ve hat nasîn. Li nav anatomîstan bi navê "Bavê Anatomiyê" tê nasîn.

Çavkanî

Nivîskar
Satoshi Nakamoto

Satoshi Nakamoto nasnavê kesê ku wek çêkerê Bitcoin û teknolojiya blockchain tê dîtin. Ev nav navê mirovekî ye an jî navê tîmekê ye nayê zanîn. Heta kanûna paşîn a 2010an pêşxistina Bitcoinê domand.

Nakamoto, ku nasnameya wî hîn ne diyar e, hate îdiakirin ku ew mirov e ku li Japonê dijî, di 5ê nîsana 1975an de ji dayika xwe bûye. Lêbelê, piraniya îdîayên ku têne pêşandan ev in ku Nakamoto pisporekî veşartî û zanyarê komputerê yê nejaponî ye ku li Amerîka an jî Ewropayê dijî.

Tê texmînkirin ku Satoshi Nakamoto xwediyê dora milyonek Bitcoin e. Ev hejmar bi qasî 61,7 mîlyar dolar dike (li ser bingeha bihayê 13ê nîsana 2021an).

Pêşketina Bitcoinê 
Nakamoto, di 2007an de bi nivîsandina kodên sîstemê dest bi xebata xwe kir. Di cotmeha 2008ê de li ser metzdowd.com gotarek weşand. Di gotara bi navê "Bitcoin: A Peer-to-Peer Electronic Cash System" de wî Bitcoinê îzah kir. Wî nermalava Bitcoinê di çileya 2009an de belav kir. Di 9ê çileya 2009ê de Bitcoin 0.1 derket.

Bitcoin.org ku ji hêla Nakamoto ve hatî stendin piştî windabûna wî, ji hêla Martti Malmi (nasnav Sirius) ve tê birêvebirin. Martti Malmi pêşvebirê duyem ê Bitcoinê ye.

Nakamoto heya nîvê 2010ê digel pêşdebirên din ên nermalavê, pêşvebirina nermalava Bitcoinê berdewam kir, paşê winda bû.

Damezrînerê Bitcoinê Satoshi Nakamoto nayê zanîn û hin namzetên ku bibin Nakamoto Nick Szabo, Dorian Nakamoto, Vincent van Volkmer, Hal Finney, Paul Le Roux, Cyrano Jones, Ross Ulbricht, Gavin Andresen, Elon Musk. û Craig Steven Wright in.

Çavkanî 

Krîpto
Nasnav
Bitcoin
Jidayikbûn 1975
Craig Steven Wright

Craig Steven Wright (jdb. Çiriya pêşîn a 1970) zanyarê komputer û karsazek ​​awistralyayî ye. Wî bi eşkere angaşt kir ku ew beşê sereke yê tîmê ye ku Bitcoin afirandiye, û nasnameya li pişt paşnavê Satoshi Nakamoto ye. Van angaştan ji hêla pir medya û civata diravê krîptoyê ve wekî derew têne hesibandin.Ji sala 2019an ve, ew li Keyaniya Yekbûyî dijî.

Çavkanî 

Jidayikbûn 1970
Mirovên zindî
Endezyariya komputerê

Endezyariya komputerê zanistek e ku ji mijarên nermalavê pêk tê.Berevajî endezyariya nermalavê, di vê qadê de hem di hardware û nermalavê de bi sêwiran, pêşxistin û hilberîna pergalên komputerê re mijûl dibe.
Endezyariya komputerê şaxek endezyariyê ye ku çend warên zanistiya komputer û elektronîkê ku ji bo pêşkeftina alav û nermalava komputerê hewce ne, li hev tîne.  Endezyarên komputerê ji bilî endezyariya nermalavê an endezyariya elektronîk a komputerê bi gelemperî di sêwirana nermalav û alavê de jêhatî ne.  Endezyar di dîzaynkirina gelek nermalav û nermalava kompûterê de jêhatî ne, di nav wan de sêwirana mîkrokontrolkerên takekesî, mîkroprocesor, PC û superkomputer û sêwirana dorhêlê jî hene.  Digel vê yekê ku pergalên komputerê çawa dixebitin, vê qada endezyariyê jî li ser awayê çêkirina wê ya pratîkî disekine.

Karên hevpar ên endezyarên komputerê nivîsandina nermalav û pergalên xebitandinê yên ji bo mîkrokontrolkerên bicîhkirî, sêwirandina çîpên VLSI, sêwirandina sansorên analog, sêwirandina panelên dorpêçan, û sêwirandina pergalên xebitandinê yên komputerê ne.Endezyarên komputerê ji bo lêkolîna robotîkî ya ku xwe dispêre karanîna pergalên kontrol û şopandinê ji bo pergalên elektrîkê yên mîna motor, ragihandin û sensors dîjîtal jî guncan in.

Di gelek saziyan de, ji xwendekarên endezyariya komputerê re destûr tê dayîn ku di salên xweyên dawî de xwendina bilind hilbijêrin ji ber ku pirfirehiya zanînê di sêwiran û sepandina komputeran de tê bikar anîn, ji çarçoveya xwendina qedandî ye.  Saziyên din dibe ku xwendekarên endezyariya komputerê wekî fokusa wan a bingehîn hewce bike ku berî daxuyaniyê yek an du salan endezyariya giştî temam bikin.

Teknolojî
Endezyarî
Dîsîplînên endezyariyê
Superkomputer

Superkomputer kompûterek xwedan astek bilind a performansê ye ku li beramberî komputerek armanca giştî ye.  Performansa superkomputer bi gelemperî di çirkeyan de di xebata floating-point de (FLOPS) li şûna mîlyon talîmatên di saniye de tê pîvandin (MIPS).Ji 2017-an ve, superkomputer hene ku dikarin li ser 1017 FLOPS (sed quadrillion FLOPS, 100 petaFLOPS an 100 PFLOPS) bikin.Ji Çiriya Paşîn a 2017-an ve, hemî super super computerên cîhanê yên herî zûtirîn pergalên xebitandinê yên bingeha Linux-ê dimeşînin.Lêkolînên pêvek li Dewletên Yekbûyî, Yekîtiya Ewropî, Taywan, Japonya, û Çînê têne kirin ku ji bo çêkirina superkomputerên bilez, bihêztir û bi teknolojî serwertir super-komputer.

Çavkanî
Pereyê dîjîtal

Pereyê dijîtal diravên ku têne tomar kirin û bi elektronîkî têne veguheztin û li ser sifir û yekê têne damezrandin.Ev têgîn li pêşberî navbeynkarên fîzîkî wekî zîv tê pêşkeş kirin.Pereyên dîjîtal xwedan taybetmendiyên mîna diravên fîzîkî ne, lê danûstandinên veguheztina sermayeya diravê dîjîtal bi gelemperî dikare yekser û li derveyî sînoran were kirin.Pereyên rastîn û diravên krîpto her du jî nimûneyên diravên dîjîtal in, lê her diravê dîjîtal ne diravanek rastîn an diraja krîpto ye. Pereyên dîjîtal, mîna diravên fîzîkî, ji bo kirrîna mal û karûbar têne bikar anîn lê dikarin bêne bikar anîn.Divê meclîsên taybetî jî werin sînorkirin.  Mînakî, hûn dikarin ji bo lîstikek an tevnek sosyal dravek dravî hebin. Pereyên dîjîtal ên wekî Bitcoin û Atrium wekî "diravên dîjîtal ên nenavendî" têne zanîn;  Ev tê vê wateyê ku navendek ku van dravan hilberîne tune.

Çavkanî
Dilşad Çemanî

Dilşad Çemanî an jî Dilshad Chamani (ew li Dihokê hatiye dinyayê) youtuberekê kurd e. û  listîkvanekê komêdî ye. Her wesa bandorkerekê sosyalmîdiyên civakî ye jî bi teybetî li herêma Badînan.

Jiyan

Bernameyên Dilşad Çemanî
 Ez Dilşadim (bernemekê komêdî bû li ser kanalê Waar TV de hate pêşkêşkirin).
 Surprîz (bernemek nû bû, ku piştî bi dawî hatina bernameyê "Ez Dilşadim" hat. Ew jî bi navê bernemê "Suprîz", ku li ser screena kanalê Waar TV).
Şanazî (li ser kanalê Ava TV)
Bernemê Şad (li ser kanalê Duhok TV)

Girêder
 Instagram

Çavkanî
Youtuberên kurd
Kesên ji Dihokê
Perê krîpto

Perê krîpto celebek perê dîgîtal e ku di sêwirana xwe de teknolojiya krîptografîk bi kar tîne û bi gelemperî bi devkî tête rêvebirin.
Perê krîpto bi gelemperî navendî nayêne kontrol kirin, û ji ber vê yekê li dijî pergalên bankingê yên navendî ne.
Avahî

Avahî an xanî avahiyek e ku ji bo jiyînê û wekî penagehek an ji bo xebatê tê çêkirin, ku jîngehê li hundir û derve dike du beş Avahiyên ku ji mezinahiyekê dirêjtir in ji wan re avahiyên bilind têne gotin.Ji avahiyên pir dirêj re ezmanparêz an birc jî têne gotin.Ji avahiyên kevnar ên mezin û hêja re piranî manxane tê gotin.

Çavkanî 

Mîmarî
Cash

Balanceya drav celebek sermayeya heyî ye û tê de drav di yekîneyê de, hevsengiya bi bankan re, gelo ew depozîto an jî hesabê heyî ye, venêran û veguhastinên bankê, û bi gelemperî, ewlehî û amûrên veguheztina dravî yên ku ji hêla ve têne pejirandin bankan.
Envanter

Envanter, materyalên xav û hilberên ku di embarê de hatine hilanîn vedigire.

Binêre 
Lojîstîk

Çavkanî 

Lojîstîk
Lîsteya gundên Azerşehrê

Navên gundên Azerşehr bi rêza  alfabê:

A 
 Axîcehan

Ç 
 Çiraxîl

D 
 Daşalmalû
 Daşseken
 Destcêrd
 Dizec Axahesen
 Dînava

E 
 Elvaniq
 Emîrdizec

F 

 Fîrûzsalar

H 
 Heftçêşme

G 
 Givahir

K 
 Kilvaniq
 Kevxalo

N
 Nadîlû

P
 Pîrçûpan

Q

 Qazî, Cehan
 Qazîkendî
 Qedemgah
 Qiraxîl
 Qirmizî Gul
 Qişlaq Piyazî
 Qeleşêx
 Qivşqiva

S 
 Sêylab Azerşehr
 Sexayêş

Ş 

 Şîremîn

T 
 Tîremîn

X
 Xaslû
 Xanqa
 Xanmîr
 Xiracû
 Xelêzar

Y

 Yêngce

Z 
 Zînetlû
Axîcehan

Axîcehan, gundekî ser bi navenda bajarê Azerşehrê li Azerbaycana Rojhilat  ya Îranê ye.

Çavkanî 

Gundên Azerşehrê
Çiraxîl

Çiraxîl, gundekî ser bi navenda bajarê Azerşehrê li Azerbaycana Rojhilat  ya Îranê ye.

Çavkanî 

Gundên Azerşehrê
Daşalmalû

Daşalmalû, gundekî ser bi navenda bajarê Azerşehrê li Azerbaycana Rojhilat  ya Îranê ye.

Çavkanî 

Gundên Azerşehrê
Daşseken

Daşseken (), gundekî ser bi navenda bajarê Azerşehrê li Azerbaycana Rojhilat  ya Îranê ye.

Çavkanî 

Gundên Azerşehrê
Destcêrd

Destcêrd (), gundekî ser bi navenda bajarê Azerşehrê li Azerbaycana Rojhilat  ya Îranê ye.

Çavkanî 

Gundên Azerşehrê
Dizec Axahesen

Dizec Axahesen (), gundekî ser bi navenda bajarê Azerşehrê li Azerbaycana Rojhilat  ya Îranê ye.

Çavkanî 

Gundên Azerşehrê
Dînava

Dînava (), gundekî ser bi navenda bajarê Azerşehrê li Azerbaycana Rojhilat  ya Îranê ye.

Çavkanî 

Gundên Azerşehrê
Elvaniq

Elvaniq (), gundekî ser bi navenda bajarê Azerşehrê li Azerbaycana Rojhilat  ya Îranê ye.

Çavkanî 

Gundên Azerşehrê
Emîrdizec

Emîrdizec (), gundekî ser bi navenda bajarê Azerşehrê li Azerbaycana Rojhilat  ya Îranê ye.

Çavkanî 

Gundên Azerşehrê
Fîrûzsalar

Fîrûzsalar (), gundekî ser bi navenda bajarê Azerşehrê li Azerbaycana Rojhilat  ya Îranê ye.

Çavkanî 

Gundên Azerşehrê
Heftçêşme

Heftçêşme (), gundekî ser bi navenda bajarê Azerşehrê li Azerbaycana Rojhilat  ya Îranê ye.

Çavkanî 

Gundên Azerşehrê
Givahir

Givahir (), gundekî ser bi navenda bajarê Azerşehrê li Azerbaycana Rojhilat  ya Îranê ye.

Çavkanî 

Gundên Azerşehrê
Kilvaniq

Kilvaniq (), gundekî ser bi navenda bajarê Azerşehrê li Azerbaycana Rojhilat  ya Îranê ye.

Çavkanî 

Gundên Azerşehrê
Kevxalo

Kevxalo (), gundekî ser bi navenda bajarê Azerşehrê li Azerbaycana Rojhilat  ya Îranê ye.

Çavkanî 

Gundên Azerşehrê
Nadîlû

Nadîlû (), gundekî ser bi navenda bajarê Azerşehrê li Azerbaycana Rojhilat  ya Îranê ye.

Çavkanî 

Gundên Azerşehrê
Pîrçûpan

Pîrçûpan (), gundekî ser bi navenda bajarê Azerşehrê li Azerbaycana Rojhilat  ya Îranê ye.

Çavkanî 

Gundên Azerşehrê
Qazî, Cehan

Qazî, Cehan (), gundekî ser bi navenda bajarê Azerşehrê li Azerbaycana Rojhilat  ya Îranê ye.

Çavkanî 

Gundên Azerşehrê
Qazîkendî

Qazîkendî (), gundekî ser bi navenda bajarê Azerşehrê li Azerbaycana Rojhilat  ya Îranê ye.

Çavkanî 

Gundên Azerşehrê
Qedemgah

Qedemgah (), gundekî ser bi navenda bajarê Azerşehrê li Azerbaycana Rojhilat  ya Îranê ye.

Çavkanî 

Gundên Azerşehrê
Qiraxîl

Qiraxîl (), gundekî ser bi navenda bajarê Azerşehrê li Azerbaycana Rojhilat  ya Îranê ye.

Çavkanî 

Gundên Azerşehrê
Qirmizî Gul

Qirmizî Gul (), gundekî ser bi navenda bajarê Azerşehrê li Azerbaycana Rojhilat  ya Îranê ye.

Çavkanî 

Gundên Azerşehrê
Qişlaq Piyazî

Qişlaq Piyazî (), gundekî ser bi navenda bajarê Azerşehrê li Azerbaycana Rojhilat  ya Îranê ye.

Çavkanî 

Gundên Azerşehrê
Qeleşêx

Qeleşêx (), gundekî ser bi navenda bajarê Azerşehrê li Azerbaycana Rojhilat  ya Îranê ye.

Çavkanî 

Gundên Azerşehrê
Qivşqiva

Qivşqiva (), gundekî ser bi navenda bajarê Azerşehrê li Azerbaycana Rojhilat  ya Îranê ye.

Çavkanî 

Gundên Azerşehrê
Sêylab Azerşehr

Sêylab Azerşehr (), gundekî ser bi navenda bajarê Azerşehrê li Azerbaycana Rojhilat  ya Îranê ye.

Çavkanî 

Gundên Azerşehrê
Sexayêş

Sexayêş (), gundekî ser bi navenda bajarê Azerşehrê li Azerbaycana Rojhilat  ya Îranê ye.

Çavkanî 

Gundên Azerşehrê
Şîremîn

Şîremîn (), gundekî ser bi navenda bajarê Azerşehrê li Azerbaycana Rojhilat  ya Îranê ye.

Çavkanî 

Gundên Azerşehrê
Tîremîn

Tîremîn (), gundekî ser bi navenda bajarê Azerşehrê li Azerbaycana Rojhilat  ya Îranê ye.

Çavkanî 

Gundên Azerşehrê
Xaslû

Xaslû (), gundekî ser bi navenda bajarê Azerşehrê li Azerbaycana Rojhilat  ya Îranê ye.

Çavkanî 

Gundên Azerşehrê
Xanqa

Xanqa (), gundekî ser bi navenda bajarê Azerşehrê li Azerbaycana Rojhilat  ya Îranê ye.

Çavkanî 

Gundên Azerşehrê
Xanmîr

Xanmîr (), gundekî ser bi navenda bajarê Azerşehrê li Azerbaycana Rojhilat  ya Îranê ye.

Çavkanî 

Gundên Azerşehrê
Xiracû

Xiracû (), gundekî ser bi navenda bajarê Azerşehrê li Azerbaycana Rojhilat  ya Îranê ye.

Çavkanî 

Gundên Azerşehrê
Xelêzar

Xelêzar (), gundekî ser bi navenda bajarê Azerşehrê li Azerbaycana Rojhilat  ya Îranê ye.

Çavkanî 

Gundên Azerşehrê
Yêngce

Yêngce (), gundekî ser bi navenda bajarê Azerşehrê li Azerbaycana Rojhilat  ya Îranê ye.

Çavkanî 

Gundên Azerşehrê
Zînetlû

Zînetlû (), gundekî ser bi navenda bajarê Azerşehrê li Azerbaycana Rojhilat  ya Îranê ye.

Çavkanî 

Gundên Azerşehrê
Selman Omeryanî

Selman Omeryanî hunermendekî Kurd e 
ku di sala 1986an de li navçeya Qoserê ya ku girêdayî Mêrdînê hatiye dinê. Ew bi eslê xwe ji eşîra Omerîya ye.

Çavkanîhttps://youtube.com/c/SelmanOmeryani
Chandler Riggs

Chandler Riggs, (Rojbûn June 27, 1999) yek ji lîstikvan û DJ ye ke amerîkî ye. Bi rola xwe ya bi navê Carl Grimes navdar bû ya li ser kanalê AMC ya rêzefîlmê televizyonê dramayê ya bi navê The Walking Dead.  Ji ber kar û xebatên xwe jî çend namzet û xelatên bi baha stendine.

Jiyana berî 
Riggs di  de li Atlanta, Georgia ji Gina Ann (neviyê Carlton) û William Riggs ji dayik bû. Birayekî wî yê piçûk heye bi navê Grayson.

The Walking Dead 
Di sala 2010an de di 10 saliya xwe de, Riggs wekî Carl Grimes, rola wî ya herî mezin de  lîst di rêzefîlma Walking Dead de.   ji bo Rêzefîlm The walking dead qermanê film yê bi navê Rick Grimes (Andrew Lincoln), tê de bavê karakterê Riggs Carl e.

Filmografî

Fîlm

Televizyon

Xelat û namzet

Çavkanî 

Mirovên zindî
Jidayikbûn 1999
Aktorên îngilîz
Cîhan Jiyan Kara

Cîhan Jiyan Kara yan jî bi tenê Jiyan Kara, lîstikvan û youtuberekî jîr û zîre û çalak ê kurd ku niha heşt sal e li Stembolê dijî. Jiyan Kara bi eslê xwe xelkê Erzîromê ye. Ew hate Stembolê, weke gelek xortên kurd, ku zanîngehê bixwîne. Îro ew li studyoya Beybun Production, li Stembolê, dixebite.

Ew ji sala 2012an û pê ve li ser Înstagram û Facebookê fenomenek e. Ji kolanên Stembolê di nava kurdan de bernameyên xwe yên bi navê "Hevpeyvînên kurdî ji kolanan" çêdike. Vîdeoyên kurt in ku bûne weke hêzeke medyayî ya serbixwe û gelek serkeftî ne. Jiyan Kaya dibêje ku "salek an du sal bi şûn de ew li ser medyaya civakî cihekî baş bigire û bi rastî bibe alternatîveke medyayê."

Bi deh hezaran şopînerên wî hene ku herroj peywendî li gel wan datîne. Ji sala 2018an û pê ve ew di yekem rêzefîlma înternetê yê bi kurdî "Zarên Me" de lîstikvan e.

Girêder 
 Youtube

Çavkanî 

Youtuberên kurd
Aktorên kurd
Ziyarlû

Ziyarlû (), gundekî ser bi navenda bajarê Eherê li Azerbaycana Rojhilat  ya Îranê ye.

Çavkanî 

Gundên Eherê
Azxan

Azxan (), gundekî ser bi navenda bajarê Eherê li Azerbaycana Rojhilat  ya Îranê ye.

Çavkanî 

Gundên Eherê
Armedlû serê

Armedlû serê (), gundekî ser bi navenda bajarê Eherê li Azerbaycana Rojhilat  ya Îranê ye.

Çavkanî 

Gundên Eherê
Axdere Eher

Axdere Eher (), gundekî ser bi navenda bajarê Eherê li Azerbaycana Rojhilat  ya Îranê ye.

Çavkanî 

Gundên Eherê
Axakendî

Axakendî (), gundekî ser bi navenda bajarê Eherê li Azerbaycana Rojhilat  ya Îranê ye.

Çavkanî 

Gundên Eherê
Aqbilax

Aqbilax (), gundekî ser bi navenda bajarê Eherê li Azerbaycana Rojhilat  ya Îranê ye.

Çavkanî 

Gundên Eherê
Aqdîvar

Aqdîvar (), gundekî ser bi navenda bajarê Eherê li Azerbaycana Rojhilat  ya Îranê ye.

Çavkanî 

Gundên Eherê
Alpavît

Alpavît (), gundekî ser bi navenda bajarê Eherê li Azerbaycana Rojhilat  ya Îranê ye.

Çavkanî 

Gundên Eherê
Alçalû

Alçalû (), gundekî ser bi navenda bajarê Eherê li Azerbaycana Rojhilat  ya Îranê ye.

Çavkanî 

Gundên Eherê
Alman qedîm

Alman qedîm (), gundekî ser bi navenda bajarê Eherê li Azerbaycana Rojhilat  ya Îranê ye.

Çavkanî 

Gundên Eherê
Ampar

Ampar (), gundekî ser bi navenda bajarê Eherê li Azerbaycana Rojhilat  ya Îranê ye.

Çavkanî 

Gundên Eherê
Avalan

Avalan (), gundekî ser bi navenda bajarê Eherê li Azerbaycana Rojhilat  ya Îranê ye.

Çavkanî 

Gundên Eherê
Aydînlû Eher

Aydînlû Eher (), gundekî ser bi navenda bajarê Eherê li Azerbaycana Rojhilat  ya Îranê ye.

Çavkanî 

Gundên Eherê
Armek

Armek (), gundekî ser bi navenda bajarê Eherê li Azerbaycana Rojhilat  ya Îranê ye.

Çavkanî 

Gundên Eherê
Babacan

Babacan (), gundekî ser bi navenda bajarê Eherê li Azerbaycana Rojhilat  ya Îranê ye.

Çavkanî 

Gundên Eherê
Baldaxî

Baldaxî (), gundekî ser bi navenda bajarê Eherê li Azerbaycana Rojhilat  ya Îranê ye.

Çavkanî 

Gundên Eherê
Babalî Qişlaq

Babalî Qişlaq (), gundekî ser bi navenda bajarê Eherê li Azerbaycana Rojhilat  ya Îranê ye.

Çavkanî 

Gundên Eherê
Birmis

Birmis (), gundekî ser bi navenda bajarê Eherê li Azerbaycana Rojhilat  ya Îranê ye.

Çavkanî 

Gundên Eherê
Bizînan

Bizînan (), gundekî ser bi navenda bajarê Eherê li Azerbaycana Rojhilat  ya Îranê ye.

Çavkanî 

Gundên Eherê
Besîrava

Besîrava (), gundekî ser bi navenda bajarê Eherê li Azerbaycana Rojhilat  ya Îranê ye.

Çavkanî 

Gundên Eherê
Behl

Behl (), gundekî ser bi navenda bajarê Eherê li Azerbaycana Rojhilat  ya Îranê ye.

Çavkanî 

Gundên Eherê
Bîdlû

Bîdlû (), gundekî ser bi navenda bajarê Eherê li Azerbaycana Rojhilat  ya Îranê ye.

Çavkanî 

Gundên Eherê
Bîniq

Bîniq (), gundekî ser bi navenda bajarê Eherê li Azerbaycana Rojhilat  ya Îranê ye.

Çavkanî 

Gundên Eherê
Caban Divdange

Caban Divdange (), gundekî ser bi navenda bajarê Eherê li Azerbaycana Rojhilat  ya Îranê ye.

Çavkanî 

Gundên Eherê
Caban Dîkle

Caban Dîkle (), gundekî ser bi navenda bajarê Eherê li Azerbaycana Rojhilat  ya Îranê ye.

Çavkanî 

Gundên Eherê
Calîq Bozkoş

Calîq Bozkoş (), gundekî ser bi navenda bajarê Eherê li Azerbaycana Rojhilat  ya Îranê ye.

Çavkanî 

Gundên Eherê
Calîq Qişlaq

Calîq Qişlaq (), gundekî ser bi navenda bajarê Eherê li Azerbaycana Rojhilat  ya Îranê ye.

Çavkanî 

Gundên Eherê
Cirzeng

Cirzeng (), gundekî ser bi navenda bajarê Eherê li Azerbaycana Rojhilat  ya Îranê ye.

Çavkanî 

Gundên Eherê
Ceferava

Ceferava (), gundekî ser bi navenda bajarê Eherê li Azerbaycana Rojhilat  ya Îranê ye.

Çavkanî 

Gundên Eherê
Cilayêr

Cilayêr (), gundekî ser bi navenda bajarê Eherê li Azerbaycana Rojhilat  ya Îranê ye.

Çavkanî 

Gundên Eherê
Cevan Şêx

Cevan Şêx (), gundekî ser bi navenda bajarê Eherê li Azerbaycana Rojhilat  ya Îranê ye.

Çavkanî 

Gundên Eherê
Cevbend

Cevbend (), gundekî ser bi navenda bajarê Eherê li Azerbaycana Rojhilat  ya Îranê ye.

Çavkanî 

Gundên Eherê
Çapan Eher

Çapan Eher (), gundekî ser bi navenda bajarê Eherê li Azerbaycana Rojhilat  ya Îranê ye.

Çavkanî 

Gundên Eherê