nazimali/kurdish-wikipedia-articles huggingface dataset:
Pîlekî

Pîlekî eşîreke kurdan e.

Bi gelemperî, navçeya Avkevir (bi tirkî: Taşlıçay) (gundên Geldûşa Jor û Dizmeydana Jêr), Îdir, Bazîd, Panos û Giyadîn li çend gundan, gundên li ser sînorê Tirkiye-İran, Qonya, Cihanbeyli navend û bi piranî li gundê Yeniceoba dijîn. Tête gotin ku ew piştî şoreşa 1960an li aliyên hundur ên Anatolî hatine sirgûnkirin. Tê gotin ku Mala Evloyê Simo malbata yekem bû ku li gundê Avkevirê li Dizmeydana Jêr niştecî bû.

Malbatên ku li Konya û Yeniceoba bicîh bûne, ji gundên Taşlıçay (Avkevir) yên Agirî û Aşağı Düzmeydan, Çökelge (Mardik), Geldûşa Jêr û Geldûşa Jor (Aşağı û Yukarı Dumanlı) çûne gundan û Seré Newalé (Derebaşı) çûne. Li dora Konya, endamên vê eşîrê tê gotin mihacir.

Ew li ser bingeha gelên Celalî, yek ji mezintirîn êlên Kurdistanê ye, ku di xwedan kokêN demên kevnare. Ew ji teyfa Xelkî an Xalikan ya gelên Celal in. Tê texmîn kirin ku ew li komek eşîrê bi navê Ademi, ku girêdayî serweriya Mehmûdiye ye, ku navenda wê li Hoşap e. Ji ber ku îro ew bi eşîrên mîna Nezoyî, Badoyî û Zetoyî re, ku hîn jî di nav eşîrên komên Ademi de ne, hema hema di heman gundan an deveran de dijîn. Gengaz e ku meriv jê re dibêjin Pilekiyan, qebîleyek pir ciwan, eşîrek, ji ber ku bibe eşîrek divê herî kêm 400 sal û gelek şaxên wê xwedî dîrokek be.

Ev ne diyar e ku wan navê Pîlekî ji ku derê girtiye. Ji ber ku Pîlekîyan di pirtûka dîroka Kurdî ya bi navê Şerefname de, ku di sala 1597-an de temam bû, qet nehatiye behs kirin, tê texmîn kirin ku avakirina vê eşîrê an dabeşkirina wê ji şaxê wê, ji demên pir kevn derneketiye.

General û Rojhilatnasê Brîtan Mark Sykes, di xebata xwe ya bi navê "The Tribes of the Empire Osman" de, ji bo mirovên Pîlekî, ango ewên ku jiyanek nîv-nomade û nîv-bijîn bikar tînin, wateya "nîv-nomadic" bikar anîn.
Ew ji hêla Iraniyan ve di sala 1810-an de ji hêla Xelikan Bey Esko (İskender) ve hatin anîn, ku ew bi çîyayê Araratê ve girêdayî ne.

Di sala 1930-an de, navbera Iranan-Rûsya li ser sînorê bi Tirkiyê re li deverê û şêweya herî baş havînan li vir dimînin heya ku zivistanê,piştra ew daketin nav newalê ji bo şertên jiyanê yên baştir ên van sê welatan. Hemî şaxên gelên Celal, ku gelek ji azadiya xwe ve girêdayî ne, gellek oldarin sunni şafiine.

Di dema serhildanên Kurdan de di 1929 û 1932 de, mîna gelek şaxên Celal, Pîleki ji carekê ve hatin koçber kirin û berbi Isfahan û Kazvînê hatin sirgûn kirin, nêzîkê 40% ji van kesan ji ber birçîbûn, sermayê û nexweşiyên li ser rêyan jiyana xwe ji dest dan. Di sala 1941-an de, digel bindestiya 1-Şah Riza de, derfet ji bo vegera  gelên Celal çê bû. Sazkirina axa wan ji kesên din re mabû dema ku ew vegeriyan deverên xwe yên kevin ji ber vê yekê gelên Pilekİ gelek salan di tengasiyê de jiyan kirin.

Beşa Xelikan ji bilî Keskoyi, Meyaka, Elemıhoyi, Cımkii, Misirkî, bi Koti re têkiliyên xwînê yên nêzîk hene.

Pîlekîyan di rêzên Hamidiye de, ku di dema serweriya Sultan Abdülhamit II de, di nav bargêrên Örtülü Kışlağı de û di Şehlü Kışlağı ​​de, û di Celali Mirlivası de sazkirî re xizmet kir. Lêbelê, ew çend mirovên ku ew ji hêla wan ve dihatin destnîşan kirin ne dîyare.

Çavkanî 

Eşîr
Odeya rûniştinê

Odeya runiştinê cihên ku divê li malek be, ku endamên malbatê bi gelemperî li malê bi hev re ne, bi gelemperî li wêneguhêzê temaşe dikin û carinan jî dixwînin, axaftinên malbatê û çalakiyên wisa dikin.

Di xanî û warxaneyên nûjen ên îroyîn de, zewacê hêdî bi hêdî cihê xwe dane odeyên mêvan an salona. Odeyên runiştinê bi gelemperî ji paldank, maseyên qehwe, sêpiyan û pirtûkgehan pêk tê. Wêneguhêz ji bo odeyên rûniştinê di çanda Kurdî ya îroyîn de  girînge. Li hin malan, odeyek bi argûnê odeya rûniştinê ye. Lêbelê, ev kevneşopî tê hiştin ji ber ku di sêwirana warxaneyê de ku îro îro tê çareser kirin dijwar e.

Her çend odeya rûniştinê ne yek ji wan hêmanan e ku xaniyek malê çêbikin, hema hema her mal xwedan perçeyek odeya rûniştinê ya ji odeya nivînê , pêjgeh û serşokê ye. Li hin malan, nemaze di celebên ku jê re dibêjin warxaneyên stûdyoyê, li wê pêjgehek û odeyek rûniştinê heye. Wan celeb re tê gotin pêjgeha amerîkan .
Soktilî

Soktilî (bi tirkî: Söğütlü), gundekî navçeya Kopa bi ser Mûşê ve ye.

Gundên Kopê
Baie-Comeau, Quebec

Baie-Comeau, bajarekî herêma Quebec ya Kanadayê ye.

Gelhenasî

Çavkanî

Bajarên Kanadayê
Amqui, Quebec

Amqui, Quebec, bajarekî herêma Quebec ya Kanadayê ye.

Gelhenasî

Çavkanî

Bajarên Kanadayê
Baie-Saint-Paul, Quebec

Baie-Saint-Paul, Quebec, bajarekî herêma Quebec ya Kanadayê ye.

Gelhenasî

Trenda nifûsê: 

 Hêjmara sala 2016: 7.146 (2011an guhertina hêjmarê: -2,5%)
 Hêjmara sala 2011: 7.332 (ji 2006 ber 2011 guhertina hêjmarê: 0,6%)
 Hêjmara sala 2006: 7.288 (2001 ber 2006 guhertina hêjmarê: 0,6%)
 Hejmara sala 2001: 7.290 (ji 1996 ber 2001 guhertina hêjmarê: -2,2%)
 Hêjmara sala 1996: 7.379 (ji 1991an ve guhertina hêjmarê: 0,7%)

Çavkanî

Bajarên Kanadayê
Tibil

Tibil, Tebil (, , ), gundekî bi ser Bêrecûka Rihayê ve ye.

Gelhenasî

Çavkanî 

Bêrecûk
Gundên Bêrecûkê
Hobab

Hobab, Hûbab (, , ), gundekî bi ser Bêrecûka Rihayê ve ye.

Gelhenasî

Çavkanî 

Bêrecûk
Gundên Bêrecûkê
Şebek, Bêrecûk

Şebek, Şebuk (, , ), gundekî bi ser Bêrecûka Rihayê ve ye.

Gelhenasî

Çavkanî 

Bêrecûk
Gundên Bêrecûkê
Sorik, Bêrecûk

Sorik (, , ), gundekî bi ser Bêrecûka Rihayê ve ye.

Gelhenasî

Çavkanî 

Bêrecûk
Gundên Bêrecûkê
Commodus

Commodus (31 Gelawej 161 – 31 kanûna pêşîn 192) ji sala 177 heta mirina bavê xwe (Marcus Aurelius ku sala 180 de mir), wekî bavê xwe împaratora romayê bu. Piştê mirinê Marcus Aurelius Commodus tenê  împaratora Romayê bu. Bi destpêkê dewrê hûkmê wî va tê hesibandin ku Aştiyê Romayê;bi navê Pax Romana tê nasîn, xilas buye.

Salên Pêşî; PZ 161–180 

Commodus di dîroka  31 tebax 161 de, bajara Lanuvium ku  nezîkê Romayê ye, hatîye dinê.. Commodus kurê împaratorê wî dewrê bu. Cêwiyê Commodus hebu ku cewiyê wî yê mezin, Titus Aurelius Fulvus Antoninus, di sala 165 de mir. Di sala 12 çiriya pêşîn 166 de Commodus bi brayê xwe ya piçûk va Sezar bu..  Birayê wî, Marcus Annius Verus di sala 169 de pişte operasyonekî cerrahî derbas kir û pak nebû û piştê wî bûyerê nav kurên Marcus Aureliusê de Commodus tenê sax ma.

Çavkanî

Împeratorên Romê
Împeratoriya Romê
Jidayikbûn_161
Jidayikbûn_192
Rengîne

Rengîne, îrîs (bi îngilîzî: iris) xeleka rengîn a di aliyê pêşîya çavê mirov de. 

Di zimanê yewnanî de ji boy keskesorê (bi îngilîzî: rainbow) peyva iris tê bikaranîn. Rengîne firehiya bibikê rêk dixe. Bi vî awayê mêjera ronahiya dikeve nava çav kontrol dike. Her wisa çavên mirov jî rengên xwe ji rengê rengîneyê digire.

Pêkhate 

Rengîne beşek ji çîna koroîd a çav e, ji beşa tenê kûlkdar(bi ingilîzî: ciliary body) direj dibe. Li pêşîya rengîneyê de korniye heye, li paşiya rengîneyê de hawêne heye.

Rengîne beşa pêşî ya çavê, dabeşê du beşên biçûktir dike, odeya pêşî û odeya paşî. Odeya pêşî di navbera rengîne û korniye, oda paşî jî di navbera rengîne û hawêneyê de cih digire. Herdu ode jî bi şileya avî (bi latînî: aqueous humor) tijî ne. Şileya avî ji aliyê tenê kûlkdar ve tê berhemkirin û derdan. Rengîne ji du çînên lûsemasûlke û xaneyên pîgment pêk tê.

Rengê çav 

Xaneyên pîgment madeyek bi navê melanîn lixwe digirin. Melanîn reng dide xaneyên pîgmentê, rengîne jî rengê xwe ji van xaneyan digire. Ango rengê çavê mirov, li gor hebûn an jî nebûna melanîn an jî li gor rêjeya xestiya melanîna nav xaneyên pîgment diyar dibe. Mêjera melanîna xaneyên çavê mirov, li gor zanyariya genetîk (bomaweyî) diyar dibe. Xestiya pîgmenta di çavên qehweyî ji ya çavên şîn zêdetir e. Xaneyên çavên reş herî zêde pîgmenta melanîn lixwe digirin. Herwisa rengîneyên mirovên bi nexweşiya albîno, an tu pîgment lixwe nagirin, an jî xaneyên pîgment pir hindik melanîn berhem dikin. Rengîneyên van kesan ne bi rengê asayî ye, ji ber kêmasiya melanînê lûleyên xwînê reng didin rengîneyê, loma çavê kesên bi nexweşiya albîno piçek pembeyî ye.

Kontrola bîbikê 

Di naverasta rengîneyê de kunek, bi rengê reş heye, navê wê bîbik e. Bîbik ji boy tîrojên ronahiyê derîçe ye. Ronahî bi rêya bîbikê dikeve nav çav. Bîbik di ronahiya zêde de teng dibe, ronahiya kêm de fire dibe. Firebûn û tengbûna bîbikê bi alîkariya masûlkeyên lûs, bi awayekî xwenewîst rû dide. Du cor rîşalemasûlke ji boy guhertina firehiya bîbikê kar dikin. Masûlkeyên bazneyî û masûlkeyên tîrojî (bi îngilîzî: radial muscle). Masûlkeyên bazneyî masûlkeyên guşer in (bi îngilîzî: sphincter muscle), masûlkeyên tîrojî jî masûlkeyên veker in (bi îngilîzî: dilator muscle). Bîbika çav bi girjbûna masûlkeyen bazneyî teng dibe, bi girjbûna masûlkeyên tîrojî jî fire dibe. Guherina ronahiya hawirdorê bandor li ser girjbûn û xavbûna masûlkeyan dike. Heke li hawirdorê ronahî zêde bibe, wê gavê masûlkeyên bazneyî girj dibin, bi vî awayê tîreya bîbikê kêm dibe. Bi tengbûna kuna bîbikê, kêmtir ronahî derbazî nav çav dibe, çîna tore ya çav ji egera ziyana tîrojên ronahiya zêde, tê parastin. Na, heke ronahiya hawirdorê kêm bibe, îcar masûlkeyên bazneyî xav dibin masûlkeyên tîrojî girj dibin. Bi wî awayî bîbik fire dibe, bi têra xwe ronahî dikeve hundirê çav. Çalakiya masûlkeyên rengîneyê ji aliyê demarekoendama xweyî ve tê kontrolkirin. Beşa sîmpasawî ya demarekoendama xweyî ji boy girjbûna masûlkeyên tîrojî demareragihandin dişîne rengineyê, bîbika çav fire dibe. Beşa parasîmpasawî jî ji boy girjbûna masûlkeyên bazneyî sinyal dişîne rengîneyê bi vî awayî tengbûna bîbika çav rû dide.

Çavkanî 

Biyolojî
Rêzimana almanî

Rêzimana Almanî Almanî wek zimanek ku li Almanya û Swîsre û Awistirya tê axiftin, ew jî mîne her zimanekî dinê çendîn zaravayin xwe hene,rêzimana Almanî perve dibe ser peyva û cênav û lêkera û tiştên din.

Cînavên Almanî

Personal pronouns

Lêkerên cînavên sich
Lêkerên Sich bi kurdî (lêkerên xweyî), Ew lêkeran e ewên ku mirov bi xweze yan ne divê cînavên sich bi wanre bikarbîne. di kurmancî  ji de di hinek helate tê bikarînan . wek şûştin gava tu dibêjî. Ez ê destên Xwe di şûm Di elmanî de tu nikerî van lêker bikarbînî heka bê û tu cînavên sich bikar Ne yînî.

Mînekên hevoke

Hevokên almanî

Hokerên almanî

Rengdêr almanî

Conjunctions

daçekên almanî (preposition)

passîv

Zayend di Almanî de

bide ber

Çav kanî
https://learngerman.dw.com/en/grammar
Ziman
Taloyî

Taloyî, yek ji eşîrên kurdan e. Bi piranî li herêma Serhedê ne.
Wêrankêx

Wêrankêx (bi tirkî: Uzunkavak), gundekî bi ser navçeya  Tortima Erzîromê ve ye..

Çavkanî

Gundên Tortimê
Korker

Korker (bi tirkî: Çataldere), gundekî bi ser navçeya  Tortima Erzîromê ve ye..

Çavkanî

Gundên Tortimê
Koxanîs

Koxanîs (bi tirkî: Peynirli), gundekî bi ser navçeya  Tortima Erzîromê ve ye..

Çavkanî

Gundên Tortimê
Odika Jor

Odika Jor (bi tirkî: Serdarlı), gundekî bi ser navçeya  Tortima Erzîromê ve ye..

Çavkanî

Gundên Tortimê
Gilakom

Gilakom (bi tirkî: Kılakom), gundekî bi ser navçeya  Tortima Erzîromê ve ye..

Çavkanî

Gundên Tortimê
Norşên, Tortim

Norşên (bi tirkî: Karlı), gundekî bi ser navçeya  Tortima Erzîromê ve ye..

Çavkanî

Gundên Tortimê
Sorbehan

Sorbehan (bi tirkî: Dikmen), gundekî bi ser navçeya  Tortima Erzîromê ve ye..

Çavkanî

Gundên Tortimê
Axçûrik, Tortim

Axçûrik yan jî Axçirîk (bi tirkî: Yazyurdu), gundekî bi ser navçeya  Tortima Erzîromê ve ye..

Çavkanî

Gundên Tortimê
Xweşbirîk

Xweşbîrik (bi tirkî: Zıyaret), gundekî bi ser navçeya  Tortima Erzîromê ve ye..

Çavkanî

Gundên Tortimê
Xaşûd

Xaşûd (bi tirkî: Meydanlar), gundekî bi ser navçeya  Tortima Erzîromê ve ye..

Çavkanî

Gundên Tortimê
Zînawer

Zînawer (bi tirkî: Kazandere), gundekî bi ser navçeya  Tortima Erzîromê ve ye..

Çavkanî

Gundên Tortimê
Karînkoz

Karînkoz (bi tirkî: Yağcılar), gundekî bi ser navçeya  Tortima Erzîromê ve ye..

Çavkanî

Gundên Tortimê
Kêxik

Kêxik (bi tirkî: Kapıkaya), gundekî bi ser navçeya  Tortima Erzîromê ve ye..

Çavkanî

Gundên Tortimê
Odika Jêr

Odika Jêr (bi tirkî: Aşağıktıklı), gundekî bi ser navçeya  Tortima Erzîromê ve ye..

Çavkanî

Gundên Tortimê
Dankar

Dankar (bi tirkî: Kırmalı), gundekî bi ser navçeya  Tortima Erzîromê ve ye..

Çavkanî

Gundên Tortimê
Axpirîk

Axpîrik (bi tirkî: Derinpınar), gundekî bi ser navçeya  Tortima Erzîromê ve ye..

Çavkanî

Gundên Tortimê
Karsik

Karsik (bi tirkî: Yellitepe), gundekî bi ser navçeya  Tortima Erzîromê ve ye..

Çavkanî

Gundên Tortimê
Warşîn

Warşîn (bi tirkî: Çakıllı), gundekî bi ser navçeya  Tortima Erzîromê ve ye..

Çavkanî

Gundên Tortimê
Meksor

Meksor (bi tirkî: Cihanlı), gundekî bi ser navçeya  Tortima Erzîromê ve ye..

Çavkanî

Gundên Tortimê
Kisxa

Kisxa (bi tirkî: Şenyurt), gundekî bi ser navçeya  Tortima Erzîromê ve ye..

Çavkanî

Gundên Tortimê
Rabat, Tortim

Rabat (bi tirkî: Kemerkaya), gundekî bi ser navçeya  Tortima Erzîromê ve ye..

Çavkanî

Gundên Tortimê
Saxer

Saxer (bi tirkî: Esendurak), gundekî bi ser navçeya  Tortima Erzîromê ve ye..

Çavkanî

Gundên Tortimê
Xaxo, Tortim

Xaxo (bi tirkî: Başbağı), gundekî bi ser navçeya  Tortima Erzîromê ve ye..

Çavkanî

Gundên Tortimê
Migrakom, Tortim

Migrakom (bi tirkî: Arılı), gundekî bi ser navçeya  Tortima Erzîromê ve ye..

Çavkanî

Gundên Tortimê
Okaxe

Okaxe yan jî Qela Tortim (bi tirkî: Tortumkale), gundekî bi ser navçeya  Tortima Erzîromê ve ye..

Çavkanî

Gundên Tortimê
Şîpik

Şîpik (bi tirkî: Akbaba), gundekî bi ser navçeya  Tortima Erzîromê ve ye..

Çavkanî

Gundên Tortimê
Kisxa Kapuso

Kixsa Kapuso (bi tirkî: Derekapı), gundekî bi ser navçeya  Tortima Erzîromê ve ye..

Çavkanî

Gundên Tortimê
Os, Tortim

Os (bi tirkî: Konak), gundekî bi ser navçeya  Tortima Erzîromê ve ye..

Çavkanî

Gundên Tortimê
Moxçor

Moxçor (bi tirkî: Tatlısu), gundekî bi ser navçeya  Tortima Erzîromê ve ye..

Çavkanî

Gundên Tortimê
Samsor

Samsor (bi tirkî: Bahçeli), gundekî bi ser navçeya  Tortima Erzîromê ve ye..

Çavkanî

Gundên Tortimê
Moxortap

Moxortap (bi tirkî: Söğütlü), gundekî bi ser navçeya  Tortima Erzîromê ve ye..

Çavkanî

Gundên Tortimê
Bar

Bar (bi tirkî: Yumaklı), gundekî bi ser navçeya  Tortima Erzîromê ve ye..

Çavkanî

Gundên Tortimê
Pêtxwar

Pêtxwar (bi tirkî: Aktaş), gundekî bi ser navçeya  Tortima Erzîromê ve ye..

Çavkanî

Gundên Tortimê
Axpisor

Axpisor (bi tirkî: Aksu), gundekî bi ser navçeya  Tortima Erzîromê ve ye..

Çavkanî

Gundên Tortimê
Xizorika Jor

Xoziroka Jor (bi tirkî: Aydemir), gundekî bi ser navçeya  Tortima Erzîromê ve ye..

Çavkanî

Gundên Tortimê
Axasar

Axasar (bi tirkî: Kireçli), gundekî bi ser navçeya  Tortima Erzîromê ve ye..

Çavkanî

Gundên Tortimê
Sivra Jêr

Sivra Jêr (bi tirkî: Çamlıca), gundekî bi ser navçeya  Tortima Erzîromê ve ye..

Çavkanî

Gundên Tortimê
Xinzorika Jêr

Xoziroka Jêr (bi tirkî: Taşoluk), gundekî bi ser navçeya  Tortima Erzîromê ve ye..

Çavkanî

Gundên Tortimê
Sivra Jor

Sivra Jor (bi tirkî: Yukarısivri), gundekî bi ser navçeya  Tortima Erzîromê ve ye..

Çavkanî

Gundên Tortimê
Çinaçor, Tortim

Çinaçor (bi tirkî: Çardaklı), gundekî bi ser navçeya  Tortima Erzîromê ve ye..

Çavkanî

Gundên Tortimê
Gormerî

Gormerî (bi tirkî: Çaylıca), gundekî bi ser navçeya  Tortima Erzîromê ve ye..

Çavkanî

Gundên Tortimê
Wergera Leyla û Mecnûn a Mele Mehmûdê Bazîdî

Navê Berhemê Bi Kurmancî: Kitêba Wergera Leyla Mecnûn Tirki bi Zimanê Ekrad û Kurmancî. 
Wergêr: Mele Mehmûdê Bazîdî
Cureyê Berhemê': Pexşan (Wergera mesnewîya Leyla û Mecnûn)
Pêşîya Destnivîsê: 
Bismillahi'r-rehmani'r-rehîm. Paşî hemd û senayê cenabê hezre Barî Te'ala û pașî selewatê şerîf li ruhê hazretê Resûlellah 'eleyhisel û wesselam û piştî minacat û qesayidan ...
Dawîya Destnivîsê:
... û eve hikayeta bi zimanê Farisî û Tirkî hatiye gotin qewî zêde rengin û meqbûl e. Eve jî tercumeya lîsanê Rewendî ye ku muxteser beyan bûye. Edî qencê cenabê Xwedê Te'ala bi heqîqetê halê dizanîtin. Wallahû e’lem.
Têbinîyên Girîng: Bazîdî sedema wergera mesnewîya Leyla û Mecnûnê di destpêkê de bi awayeki aşkere wisa rave dike ku ev rave têbinîyeke pir girîng e:

... me’lûmê zat (û) zewatu'l-efhaman bibitin ku di zemanê borîdanî eve kîtaba Leyla Mecnûn ba lîsanêd Farisî û Tirkî hebûn û eve qiseya di nêv alemidanî meşhûr bû lakîn tewayîfêd Ekradan fehma elfazêd Farisî û Tirkî nedikirin û mana vê kitêbê qenc nedizanîn û qewî zêde îştîyaqa derka vê rîsaleyê dikirin.

Ev werger çi qasî ku wergera berhemeke menzûm be jî Bazîdî ev wergera xwe bi pexşanî nivîsîye. Ji berawirdkirina berhema Fuzûlî û ya Bazîdî di vê wergerê de riste bi riste û beş bi beş wergereke rasterast pêk anîye û tu mijar an bûyer ne fewitandiye.

Çavkanî 

Pirtûk
Wergera Hikayetên Farisî

Navê Berhemê: Wergera Hikayetên Farisî
Wergêr: Mele Mehmûdê Bazîdî
Cureyê Berhemê: Pexşan (Wergera Çîrokên Gelêrî yên Farisî)
Zimanê Berhemê: Kurdî (Kurmancî)

Pêşîya Destnivîsê:
Du jin derheqê zarokekî da’wa dikirin û şahid jî tune bû. Her duçûne li nik Qazî û hukm ji Qazî xwestin. Qazî jî cellad gazî kir...

Dawîya Destnivîsê:
...feqîrî ev bihîst û got ku sûs be heta babê te jî ji binê vî kevirê giran rabe û xwe bibîne babê min jî digihêje bihiştê....

Têbinîyên Girîng
Ev destnivîs ji çîrokên gelêrî yên Farisî pêk tên ku ji alîyê Mele Mehmûdê Bazîdî ve bo Kurmancî hatine wergerandin. Di berhemê de 84 çîrok hene. Naveroka vê destnivîsê û destnivîsa Kurd 43'yan yek in. Di destnivîsa Kurd 42'an de wergera Fransî û Latînîzekirina wergera Kurmancî bi çend rûpelên ewil sinordar e. Destnivîsa Kurd 43 ji vî alîyî ve bi rêkûpêktir e, di wê de hikayetên Farisî yên orîjînal bi xwe hene.

Çavkanî 

Pirtûk
Zehrî

Zehrî (, , ), gundekî bi ser Bêrecûka Rihayê ve ye.

Gelhenasî

Çavkanî 

Bêrecûk
Gundên Bêrecûkê
Tilwez

Tilwez (, , ), gundekî bi ser Bêrecûka Rihayê ve ye.

Gelhenasî

Çavkanî 

Bêrecûk
Gundên Bêrecûkê
Tilmûsa

Tilmûsa (, , ), gundekî bi ser Bêrecûka Rihayê ve ye.

Gelhenasî

Çavkanî 

Bêrecûk
Gundên Bêrecûkê
Enab

Enab, anku  'Enab , (, , ), gundekî bi ser Bêrecûka Rihayê ve ye.

Gelhenasî

Çavkanî 

Bêrecûk
Gundên Bêrecûkê
Hacî Nebî

Hacî Nebî, anku Ḧacî Nebî (, , ), gundekî bi ser Bêrecûka Rihayê ve ye.

Gelhenasî

Çavkanî 

Bêrecûk
Gundên Bêrecûkê
Almaşar

Almaşar (, ), gundekî bi ser Bêrecûka Rihayê ve ye.

Gelhenasî

Çavkanî 

Bêrecûk
Gundên Bêrecûkê
Hebîba Jêrîn

Hebîba Jêrîn (, , ), gundekî bi ser Bêrecûka Rihayê ve ye.

Gelhenasî

Çavkanî 

Bêrecûk
Gundên Bêrecûkê
Solomon Gordon

Solomon Gordon ( jdb. 2005 li Northampton, Îngilistan ) lîstikvanekî brîtanî ye ku di fîlma  Jim Knopf und Lukas der Lokomotivführer  (2018) de rola "Jim Knopf" dileyze.

Gordon yekem ezmûna lîstikvaniyê ji Sibatê 2014 heya Sibata 2015 li Lyceum Theater li London di muzîka The Lion King de wergirt, ku tê de wî Simba ciwan lîst. Di demsala zivistanê ya 2016/17 de wî jî li Warfordê di dramaya malbata A Raisin in the SunLorrene Hansberry de rola Travisê ciwan lîstiye .

Di sala 2016 de, wê gordonê hingê 11-salî ji bo adaptasyona fîlma Jim Knopf und Lukas der Lokomotivführer  beşdarî kir û di dawiyê de rola "Jim Knopf" li kêleka Henning Baum wek "Lukas" girt. Gordon her weha rola xwe di berdewamiya 2020ê Jim Knopf und Lukas der Lokomotivführer de dilîze.

Girêdanên derveyî

Çavkanî
Lucius Verus

Lucius Uerus (;  an ; 15ê kanûna pêşîn a 130 – 23ê kanûna paşîn a 169) navbera salên 161 û 169 de împeratorê Romê bû. Lucius Uerus sala 161 heta mirinê xwe ya sala 169, bi zirbirayê xwe yê ve (Marcus Aurelius) împeratorê romê bû. Lucius endamê Xanedana Antoninî bû. 

Lucius Verus û Marcus Aurelius di dîroka împaratorî de cara ewil bi hev re hikûm kirin. Piştê wî bûyerê;  du împeratorê di demekî eynî de, hin caran dîsa di dîroka Romayê de hat dîtin.

Çavkanî 

Jidayikbûn 130
Mirin 169
Împeratorên Romê
Kemuna

Kemuna an Kemûna gûndek di keve nahiya xankê ye ser bi qeza Sêmêl ve li parêzgeha Dihokê .

Çavkanî
https://g.co/kgs/G7KytH
Keberto

Keberto an Kebertû Keberto gûndeke di keve nahiya xankê ye ser bi qeza Sêmêl ve li parêzgeha Dihok ê .

Çavkanî
Khanke, Iraq
https://www.google.de/maps/vt/data=7bTCJC2wZBmEMmbYXEaDPk_d7kbFQmz34fmE5uTrBbHp7GIC7j3TZUrwk9b-cHBtfkoStayyEAEiyXDx35mPESFZ9sKDc6t9KqpXLLxg4HOz-Kybo35O_lD7ILVVU0N_bASHPwLiRNjmsmNMbCdQi-9cTo4QziwktmWNwNd1weUdAT40U-leXYH5rT37TuVOs0XgNQ1IKt0zdtiCSG5mOdZvWdP5VR2ja8Ylazy9OBiNpNYSHXBQIgC7s4MmVPKY?scale=4&h=126&w=344
Zeyiniyat

zeyiniyat an Zeyniya gûndek di keve nahiya xankê ye ser bi qeza Sêmêl ve li parêzgeha Dihok ê .

Çavkanî
https://g.co/kgs/mUxiQH
Xêrava

Xêrava (bi tîpguhêziya latînî ji alfabeya erebî: Kherava), gundek e ku dikeve nahiye Xankê ser bi qeza Sêmêlê ve li parêzgeha Dihokê.

Çavkanî 

Gundên Sêmêlê
Heweriya

Heweriya an Hewêriya gûndek e di keve nahiye xankê ye ser bi qeza Sêmêl ve li parêzgeha Dihok ê

Çavkanî 
= Çavkanî ==
Xanka Kevn

Xanka kevin an Xanka Kavn gûndek di keve nahiya xankê ye ser bi qeza Sêmêl ve li parêzgeha Dihok ê .

Çavkanî
https://www.dengeamerika.com/a/kampa_xanke/3427398.html
Çemberkat

Çemberkat gûndek di keve nahiya xankê ye ser bi qeza Sêmêl ve li parêzgeha Dihok ê .

Çavkanî
Gudba

Gudba gundek dikeve nahiya Xankê ye ser bi qeza Sêmêl ve li parêzgeha Dihok ê .

Çavkanî 

Gundên Dihokê
Gundê Şingaliya

Gundê Şingaliya gundek e ku dikeve nahiya Xankê ya ser bi qeza Sêmêlê ve li parêzgeha Dihokê. Xelkê vî gundî ji kok de xelkê Şingalê ne ku hatine komelgeha Xankê. Û her bi navê devar xwe ya Şingalê, wan nav li gundê xwe kirine.

Çavkanî 

Gundên Sêmêlê
Qesrêzidîn

Qesrêzdîn gundek e ku dikeve nahiye Xankê ya ser bi qeza Sêmêlê ve li parêzgeha Dihokê.

Çavkanî 

Gundên Sêmêlê
Sorka, Bismil

Sorka, sorka gundekî Bismila Diyarbekrê ye. Di navbera Bismilê û Farqînê de ye. Li derdora wî gundî Qereçoliya, Maran û Zengilo he ne.

Niştecihên gund şêx in û debara xwe bi çandinî dikin.

Gundên Bismilê
Kathmandu

Kathmandu, bajarê herî mezin û paytexta welatê Nepalê ye. Bajar, li herêma Katmanduyê cîh digire.

Gelhenasî
Li gorî hêjmara sala  2001an, gelhe ya bajarê 671.846 kes û 235.387 malbat di nav metropolan de dijîn.  Li gorî hêjmara gelhe ya sala 2011e hêjmara giştî gelhe ya bajarê Kathmandu gehişte 975.543 kes.

Çavkanî

Bajarên Nepalê

Paytextên Asyayê
Margûn

Başt, navê yek ji bajarên li parêzgeha Kûgîluyî û Buwêr Ehmedê ye, ser bi Rojhilatê Kurdistanê ve. Girêdayî dewleta Îranê ye.

Çavkanî
Lende

Başt, navê yek ji bajarên li parêzgeha Kûgîluyî û Buwêr Ehmedê ye, ser bi Rojhilatê Kurdistanê ve. Girêdayî dewleta Îranê ye.

Çavkanî
Mehmed Zeki Paşa

Mehmed Zeki Paşa (jidayikbûn 1846 - mirin 1929) leşkerekê pîlebilind yê osmanîyan. Yek ji avakerên Hengên Hemîdiye, her wisa serokê van hengan bû. Li sala 1846ê li Stenbolê jidayik bûye, ji malbateke bingeh-qefqas e. Sala 1860ê beşdarî rêvebirina dewletê bû.

Mijarên têkildar 
 Osmanî

Çavkanî
Mehmed Şakir Paşa

Mehmed Şakir Paşa (jdb. 1855 - m. 1914) dîroknas û siyasetmedarekê osmanîyan. Yek ji avakerên Hengên Hemîdiye bû.

Çavkanî
Hengên eşîran

Hengên Eşîran(bi tirkî; Aşiret Hafif Süvari Alayları) piştî şoreşa jontirkan li sala 1909an li osmanîyan, di encama rûxandina Hengên Hemîdiye de hatin ava kirin.

Çavkanî 

Yekîneyên leşkerî
Dîroka Împeratoriya Osmanî
Xêro Mîrza

Xêro Mîrza di sala 1982 yande li bajarê Nisêbînê hatiye dinê.

Dema biçuk bû gelek teknolojî, computer û çêkirina bernama meraq dikir û dixwest bi vê meraqa xwe re xwe liser hîn bikê û xwe pêş bixê.

Di 15 salîya xwede dest bi karên computer û bernameçêkerîye kir, di navan salade bi îmkan û derfetên Nisêbînê xwe li ser Linux server, PHP, MYSQL, HTML, JavaScript û hinek tiştên dîtir pêş xist.

Neha jî gelek projeyên internetê, yên kurdewarî, kesane û yên bazirganî pêş dixe.

Proje 
 Rêwanbej - https://rewanbej.net
 KurdFM - https://kurdfm.com
 Hevî Group - https://hevigroup.com
 Felsefevan - https://felsefevan.xyz 
 Ferheng - https://ferheng.pro 
 Her Tişt - https://hertist.com
 Nivîskar - https://niviskar.org
Usain Bolt

Usain St Leo Bolt (jdb. ) sprinter û bezkarê jamaîkî yê mesafeya kin ê berê ye ku di dîrokê de mirovê herî bi hêz yê bazînê tê nasîn. 

Bolt yekem kesê ku ji bo karanîna 100 metre pêşbirkê bi demjimêra 9,58 çirke medalya cîhanî bi dest xist û di heman demê de medalya olîmpîk ji bo 200 metre bi demek 19,19 çirke, ji dema bikaranîna pergala otomatîk a tekûzbûyî
di nav kontrolkirina olîmpiyadê de di 1977an de. Ew jî kesê pêşîn e ku di dîroka Olîmpiyadê de heft xelatên zêrîn werdigire. Di heman demê de ew ji bo pêşbaza 100 metirîn bi salên berdewamî yekem tomarê cîhanê ye. Ew ji hêla medya ve ji ber destkeftiyên berbiçav ên ku di Olîmpiyê Cîhanê yên IAAFê de sala 2009an de hat xelatkirin û pişt re navê "Tavik Bolt" ve hat nasîn, pişt re di 2011an de wî rekora xwe ya cîhanî ji bo 100 metre guhert bi destkeftiyek mestir ku bêş 9,69 çirke bû û rekora nû kir 9,58 çirke.

Çavkanî

Girêdanên derve 
 

Jamaîka
Mêr
Jidayikbûn 1986
Mirovên zindî
Pokhara

Pokhara, bajarekî welatê  Nepalê ye û li herêma Gandaki Pradesh cîh digire.

Gelhenasî
Li gorî daneyên hêjmara sala 2020an ya welatê Nepalê hêjmara navenda bajarê 421,000  kes e.

2015 328,000

2016: 345.000

2017: 364.000

2018: 384.000

2019: 402.000

2020: 421.000

Çavkanî

Bajarên Nepalê
Lalitpur

Lalitpur, bajarekî welatê Nepalê ye û li herêma Bagmati Pradesh cih digire.

Gelhenasî
Li gorî daneyên sala 2011a de hêjmara gelhe ya bajarê Lalitpurê 1.221.592 kes e. Ji vê hêjmarê 641.011 kes mêr, 580.581 kes jin hatiye tomarkirin.

Çavkanî

Bajarên Nepalê
Şariya

Şariya li başûrê Kurdistanê komelgeha ser bi Dihokê ve ye.

Gundên ser bi Şariyayê ve

Rikava 
kalêbadrê 
kalêbadra kavn
Girêpan 
Xerşeniya

Çavkanî 
https://www.rudaw.net/kurmanci/kurdistan/241220191 

Gundên Dihokê
Girêpan

Girêpan () gundekî ser bi komelgeha Şariyayê ya ser bi bajarê Dihokê ve ye.

Gundên Dihokê
Xerşeniya

Xerşeniya an Xerşiniya gûndekî ser bi komelgeha şariya ve ye li li parêzgeha Duhokê li başurê kurdistanê.
Kalêbadrê

Kalêbadrê an Kalêbedrê gundekî ser bi komelgeha Şariya ve ya. piştî gundê kalêbadrê yê kavin ji ba rejîma bahs va wek gundên diyên kurd li başur tê wêrankirn xalkê gûnd heman gûnd bi hamnan nav li komegeha şariya ava dikin. 
Gundên Dihokê
Kalêbadra kavn

Kalêbadra kavin an Kalêbedr kavn ew gûndaya yê ji ba Rijêma bahs ve wek gundên diyên başur tê xirbkirin. li piştî rijêma bahs nemayê carek dî ev gûnd wek Gûndên din yê başur ji ba harêma kurdistanê ve tê avakirin. li niha dû gûn hene û herdû jî jiyan lê berdwam bi navê (kalêbadrê) û (kalêbadra kavin) 

Gundên Dihokê
Kovara Temaşe

Kovara hunerî ya sînemayê Temaşe weke kovareke nû hejmara xwe ya yekem derxist.  

Di weşangeriya kurdî de kovara Temaşe jî cihê xwe girt. Temaşe kovareke hunerî ya sînemayê ye û hejmara xwe ya yekem weke e-kovar derxist.

Temaşe wê li ser sînemaya cîhanê û sînemaya kurdî xebatên xwe pêk bîne. Edîtoryaya Temaşeyê armanca kovarê weke ku him derbarê sînemaya cîhanê û him jî li ser sînemaya kurd de agahî bidin, bidin naskirin pênase dikin.

Her wiha edîtoryaya Temaşeyê, girîng dibînin û dixwazin bi hemû zaravayên kurdî nivîs, gotar û analîzên li ser sînemayê di kovar de cih bigirin. 

Di hejmara yekem a Temaşeyê de gelek cure nîvis, gotar û analîz cî girtine. 

Yên ku bixwazin dikarin ji vê lînka jêr xwe bigihênin kovara Temaşeyê

http://www.kovaratemase.com/
Veder

veder  ji wan kesa ra tê gotin ewên xqe ji xelkê û mirova dirû dikin û bi tinê dijîn.

bidber
Qertafa der
Îbrahîm Elfeqî

Îbrahîm Elfaqî  (z. 5 tebax 1950 li Misrê - m. 10 sibat 2012) nivîskarekî misirî ye. Dr. Îbrahîm Alfaqî xwediyê çendîn ktab û gotara ye di Micalê Nefisî de.

Jiyan

Mirin 
Sibeha Îniyê ya Sibatê 10, 2012, Elbrahîm Elfiki, xwişka wî, di xaniyê wan de ew mirî hatin dîtin piştî ku agir bi xaniyê wî di kevit.

Berhem

Pertûkên Wî   
 Kûntrolê li ser jiyan xwe bike
 Nihêniyên biriyar danê
 10 klîlên serkeftunê
 Hêza hejêkirin û lêborînê

Çavkanî 

Nivîskarên misirî
Mirin 2012
Jidayikbûn 1950
Serpêhatiyên Aliceyê li welatekî ecêb (pirtûk)

Serpêhatiyên Aliceyê li welatekî ecêb (sernavê resen ), romaneke ji sala 1865an ku ji hêla nivîskarê îngilîz Lewis Carroll (bernavkê Charles Dodgson) ve hate nivîsandin. Roman derbarê keçek ciwan e ya bi navê Alice ku di qulika kerguhan ve dikeve nav cîhana aşopî ya binax, ku ji hêla afirîdên ecêb û antropomorfîk ve tê de dijîn. Ew roman wekî yek ji baştirîn nimûneyên janra  gewc a wêjeyî tê hesibandin. Lîstika wê ya bi mentiq ji salmezinan û hem jî zarokan re populerbûna domdar dide çîrokê.

Yek ji  navdartirîn berhemên aşopiya îngîlîzî. Çîrok, pêkhate, karakter û wêneyên wê di çand û wêjeya popûler de, bi taybetî di cureyê aşopî de bandoreke pir mezin kiriye. Her wesa berhem bi kêmî ji bo 97 zimanan hatiye wergerandin. Mîrasa domdar gelek adaptasyonên ji bo şanogeh, nîşandêr, radyo, huner, parkên mijarê, lîstikên maseyî  û lîstikên vîdyoyê pêk tîne. Carroll di 1871 de berdewamiyeke bi sernavê  Through The Looking-Glass, û di sala 1890  guhertoyek kurtkirî ji bo zarokên piçûk, The Nursery "Alice", çap kir.

Çavkanî 

Pirtûk
Roman
Romanên klasîk
Yıldız Gültekin

Yıldız Gültekin hunermendeke kurd e ku li Qulp (Îdir) ji dayik bû. 

Lîstikvana ku jiyana xwe ya şanoyê destpê kir li Navenda Çanda Mezopotamyayê, yek ji damezrênerên koma şanoyê Jiyana Nû ye û hunermenda jin a pêşîn a şanoya kurdî ye. Hunermenda ku çendîn sal in di şaxên drama de rolên cûda lîstiye, ji ber rola xwe "Kewê" hatiye pejirandin. Di nivîs û gotarên xwe de navê "Kewê Redkan" bikar tîne.

Çavkanî 

Hunermendên kurd
Xelata Gustav Schwab

Xelata Gustav Schwab  (bi almanî : Gustav-Schwab-Preis) ji alîyê Schwäbischer Heimatbund ve bi minasebeta 100emîn salvegera sala 2009an hate dayin.  Xelat ji  helbestvan û dîroknasê Württembergê  Gustav Schwab navlêkirî ye. 
Xelat xebata balkêş a zanyarên ciwan ên di warê dîrokê de (di nav de zagonî, huner, dîroka dêrê, folklore), wêje û lêkolînên herêmî li herêma Swabian-Franconian pesend dike.Xelat bi 3000 € tê dayîn û her du salan carekê tê xelat kirin.

Xelatgir 

 2009: R. Johanna Regnath (Tübingen) û Daniel Kirn (Stuttgart)
 2012: Manuela Oberst (Beilngries)
 2013: Claudius Kienzle (Marburg/Stuttgart)
 2015: ne dayin
 2017: Stefanie Neidhardt (Stuttgart) û Matthias Slunitschek (Schwäbisch Hall)
 2019: Johannes Moosdiele-Hitzler (Lauingen (Donau))

Girêdanên derveyî 

 Beschreibung auf der Seite des Schwäbischen Heimatbundes
 Jurybegründung und Laudationes

Çavkanî 

Xelat
Silêman Çarnewa

Li Qulp (Îdir) hatiye dinê, hunermendê ku çendîn sal in muzîkê çedike li Koma Amed, yek ji bandên pêşeng ên salên 90-an e, di sala 2000-an de bi pênc hevalên xwe Çar Newa damezirand, û piştî ku Çar Newa di sala 2012-an de dest bi muzîkê kir, xebatên xwe yên hunerî didomîne.
Habip Eksik

Habip Eksik siyasetmedar û parlementerê HDP yê ye ku di sala 1985 an de li Îdirê ji dayik bû. Wî di sala 2011an de ji Fakulteya Tibê ya Zanîngeha Erzîromê Ataturk xelas kir. Eksik, ku li Îdirê wek doktor dest bi kar kir, di kariyera xwe ya heft salan de li navçeyên Îdirê, navendên tenduristî û nexweşxaneyên dewletê xebitî. Ew doktorek e ku bi Biryarnameyên Qanûnê (Biryarnameyê) hate derxistin.

Çavkanî

Girêdanên derve 
 https://www.dengeamerika.com/a/dr-habib-eksik/5422724.html  Ji Dengê Amerîka

Siyasetmedarên kurd
Sarah Lesch

Sarah Lesch (jdb. 1ê adara 1986an li  Navçeya Altenburg) stranbêjeke alman e ku bi gîtarê re performansê dike.

Sarah Lesch li Altenburg, Thuringia ji dayik bûye û ew bi dayika xwe re di pênc saliyê de çû ye şwaben ê. Bavê wê Ralf Kruse muzîkjenek lîpizger bû ya. û ew tenê di dema xwe de wekî stranbêj civiya ya. Lesch ji bo parçeyên şanoyên zarokan muzîkê nivîsandiya û ji sala 2009  ta 2013 wek perwerdekar li Tübingen xebitîliya û ji hingê ve bi piranî wekî muzîkzan kar kiriye. Albuma pêşîn ya Lesch di sala 2012 de bi navê "Chansonedde" derketiya.

Çavkanî

Girêdanên derve 
 
Jidayikbûn 1986
Alman
David Alaba

David Olatukunbo Alaba (jdb. 24ê hezîrana 1992an, Viyana) lîstikvanekî futbolê yê awistiryayî ye.
Alaba beşdarî Polgargymnasium li Viyana bû. û Wî perwerdehiya xwe ya futbolê li FK Austria Wien qedand, jiberku ew berê dema di 15-salî de di tîmê Bundesliga de bû. Di 16 saliya xwe de ew ji bo yana Bayern Munichê berv Elmanyaya ve çu, heta di zivistana sala 2009/10 ew li tîmê Profesyonel bû.  
Alaba di 2012/13 de bi tîma Bayern re ji Lîga (Championsampiyonan) qezenc kir û bû şampiyonê Almaniya, xelata kûpa DFB ya werzîşvanê Superkupê yê Ewropî û şampiyona cîhanî ya klûb bi dest ve îna.

Jiyan
Dayika Alaba ji Fîlîpînê ye,  û bavê wî (George) jî ji Nîjerya ye . Bavê wî berê rapper bû.

Çavkanî

Mêr
Jidayikbûn 1992
Awistirî
Mirovên zindî
Leroy Sané

Leroy Aziz Sané (jdb. 11ê kanûna paşîn 1996 li Essen, Almanya) gogbazekî alman e. Ew ji Tîrmeha 2020 jî wê bi tîma FC Bayern München re  ye . li derûdorên êrîşkar de were bikar anîn. Wekî din jî, wî hemwelatîbûna Fransî jî heye.

Zarokatî û malbat 
Bavê wî Souleymane li Fransayê mezin bû û ji sala 1982-an ve wekî beşek ji karûbarê leşkerî ya Artêşa Fransayê, û ji yek salê li Almanya hate qewirandin. Piştra ew li Elmanya wek profesyonelê futbolê  dest bi karê xwe kir. di 1990 de bi SG Wattenscheid 09 ; Di vê demê de Souleymane bi dayika Leroy re, ku ew jî wekî werzîşkek pispor bû aktîf bû û gelek championshipampiyonên Alman jî bi dest xist û her weha medalya bronz di werzîşên rîtmîk ên li Olîmpiyadên 1984-an de li Los Angeles .

Çavkanî

Mêr
Jidayikbûn 1996
Futbolvanên alman
Futbolvanên fransî
Alphonso Davies

Alphonso Boyle "Phonzie" Davies di 2ê çiriya paşîn a 2000î de li Buduburam (Gana) ji dayik bûye, lîstikvanekî kanadî yê futbolê ye. Ew ji meha çiriya paşîn sala 2018ê wera bi tîma FC Bayern Munich ra yariyê dike. 

Davies, ku bi rastî werzişvanek perwerdekiriye, ew bi piranî di cî pozîsyona çep bi topê de di lîze. Wî ji sala 2017an û vir ve ji bo  tîma neteweyî ya Kanada jî yarî dikir.

Malbat 
Di çiriya paşîn a 2000 de ew li kampa penaberan a Buduburam li Gomoa East piştî ku deyik û bavên wî ji ber şerê navxweyî reviyan. Ew şer di 1989an de dest pê kir û heya 2003an berdewam kir.  Ew di pênc saliya xwe de digel deyik û bavên xwe hatin Kanada, ew car pêşî li bajarê Toronto bicîh bûn.  Bêyî ku bi kêrî karekî bi rêkûpêk were, deyik û bavên wî li Edmonton bi dawî bûn. Davies neçar ma ku hê di temenekî zû de ji ber feqîriyê ji bo malbatê xwe bibe alîkar û wî di 16 saliya xwe de hemwelatîbûna kanadayî wergirt.

Sernavê klûbê 

 Championampiyona Alman : 2019, 2020 
 Mastera 3yemîn lîga : 2020 
 Serketiyên Kûpaya DFB : 2019, 2020 
 Champion ji Regionalliga Bayern : 2019 
 Pêşkeftina 3-ê Lîga : 2019 
 Salona Player U17 ya Kanadî : 2016, 2017

Xelatên tekakesî

 Bundesliga - Rookie of the Season: 2019/20 
 VDV nû ya demsalê : 2019/20 
 Kicker : Destpêka demsala 2019/20  
 Endamê VDV 11 : 2019/20

Çavkanî

Mêr
Jidayikbûn 2000
Mirovên zindî
Luis Robles

Luis Robles ( jdb. 11ê gulana 1984an li Fort Huachuca, Arîzona) golkerê fûtbolê yê berê yê amerîkî ye ku bi eslê xwe portorîkoyî ye.

Girêdanên malperê 

 Luis Robles   
 Luis Robles   
 Luis Robles   
 Luis Robles     
 Luis Robles li der-betze-brennt.de 
 Luis Robles li portlandpilots.com 
 Luis Robles  li tucsonsocceracademy.com 
Mêr
Jidayikbûn 1984
Golker
Amerîkî
Mirovên zindî
Rayan Cherki

Mathis Rayan Cherki (z. 17 tebax 2003 li Pusignan, Fransa), lîstikvanekî fransî ye ku bi Olympique Lyonnais re girêbest heye.

Tîma neteweyî
Cherki li Fransayê ji dayik bûye û bi nijad ew cezayîrî ye. Ew ji bo tîma Fransa ya ciwanên navneteweyî dilîze û yariyê dike.

Çavkanî 

Futbolvanên fransî
Mêrên fransî
Julian Draxler

Julian Draxler (di  20ê îlona sala 1993 li Gladbeck ) ji dayik bû ye. Ew lîstikvanek tîma fûtbola Almaniyî ye . wî  ji meha January ya sala 2017 wera Girêbeste digel tîme Paris Saint-Germain çêkiriy. Di sala 2014-an de ew bi tîmê neteweyî ya Almaniya ra li Brezîlya karîn bibine şampiyonê cîhanê .

Şêwaza lîstikê

serketin 

 Ampiyona Cîhanê : 2014 
 Kûpaya Konfederasyonên FIFA : 2017

civakên 

 Schalke 04 

 Werzîşvanê Kûpaya Almanî : 2011 
 Xelata Superkupa Alman : 2011 

 Paris Saint-Germain 

 Championampiyona fransî (3): 2018, 2019, 2020 
 Serketina Kûpaya Frensî (3): 2017, 2018, 2020 
 Kûpaya Cupê ya Lîga fransî (3): 2017, 2018, 2020 
 Xelata Superkupê ya Frensî (3): 2017, 2018, 2019

Xelat 

 Kûpaya Konfederasyonên FIFA : Topa Zêrîn ya 2017 
 Armanca mehê : Gulan 2011 , Tîrmeh 2013 (şablon ji bo Raúl )  
 Armanca salê : 2013 (şablonê ji bo Raúl ) 
 Fritz Walter Medal : Zêrîn di koma temenê U-18 2011 de 
 Kevirê zîvîn : 2014

Taybet 
Draxler, di Tîrmeh sala 2012ê de. bi destûrî pêdana koleja teknîkî ya fakulteyê (beşa dibistanê piştî pola 12) qedand.

Nîşan û delîl 

Mêr
Jidayikbûn 1993
Alman
Kingsley Coman

Kingsley Coman (jdb. 13ê hezîrana 1996, li Parîsê) l futbolvaneke fransî ye ku ji bo FC Bayern München di Bundesligê yariyê dike.
Deyik û bavên wî, her du jî ji devar Guadeloupe ne ji feransa;.

Serketin 

 Di Championshipampiyoniya Ewropî ya 2016 de duyem

Paris Saint-Germain

 Championampiyona fransî (2): 2013, 2014 
 Werzîşvanê Supercupê Fransa 2014 
 French Cup League Winner 2014 (bêyî pabendbûna)
 Championampiyona Italiantalî (2): 2015, 2016 
 Kûpaya Italian Cup 2015 
 Winnertalî Supercup winnertalî 2015 sal
 Championampiyonê Alman (5): 2016, 2017, 2018, 2019, 2020 
 Serketiyên DFB-Pokal (3): 2016, 2019, 2020 
 DFL Supercup Winner (3): 2016, 2017, 2018

Girêdanên derve 
 Kingsley Coman  li ser malpera fermî ya Federasyona Futbolê ya Fransayê (fransî)

Mêr
Jidayikbûn 1996
Futbolvanên fransî
Kesên ji Parîsê
Mehmet Gültekin

Siyasetmedar. Li Qulp (Îdir) hatiye dine.  Mehmet Gültekin ji Qulp (HDP) re şaredar bû.
Georg Margreitter

Georg Margreitter di  an de li Bludenz ji dayik bûye. Lîstikvanekî futbolê yê Awistiryayê ye, wî ji 1-ê ye wera girêbest digel tîma FC Nürnberg heye. Margreitter karûbarê xwe li tîma FC Schruns li Vorarlberg destpêkiriye. Û peşî ew hatiye navenda ciwanan ya federal li Vorarlberg. Di 2007an de ew di tîmê yekemîn ê klûba Bundesliga de bûye.

Çavkanî 

Mêr
Jidayikbûn 1988
Awistirî
Mirovên zindî
Felipe Santana

Felipe Augusto Santana  ji dayik bûyê (jdb. 17. adar 1986 li Rio Claro, São Paulo) ew lîstikvanekî brezîlîye.

Serketin 
Figueirense FC

 Championampiyona dewletê Santa Catarina (2): 2006, 2008

Borussia Dortmund

 Championampiyona Alman (2): 2011, 2012 
 Xelata Kûpaya DFB (1): 2012 
 Fînalê Leagueampiyoniya Championsampiyonan : 2013

Olympiacos Piraeus

 Championampiyona Grek : 2015 
 Werzîşvanê Kûpaya Grek : 2015
 Champiyona Dewletê ya Minas Gerais : 2017

Xelat 

 Tîmê Salê (1): 2011 (wek endamê Borussia Dortmund)

Jidayikbûn 1986
Mirovên zindî
Marcos Pizzelli

Marcos Pinheiro Pizzelli ji deyik bûyê( 3. Octoberirî 1984) .li (Piracicaba, Brezîlyayê ) lîstikvanekê berê ya Ermenîstanê ye.

Tîma neteweyî 
Di Gulana sala 2008-an de. Marcos Pizzelli hemwelatî bûne welatê Ermeniyan wergirt . 28-ê. Gulan 2008 ew ji bo cara yekemîn di tîmê neteweyî ya Ermenistanê de yariya xwe kir. Di sala 2019-an de wî bi giştî 67 lîstik lîstibûn û yanzdeh gol jî kirbûn.

serketin 

 Championampiyona Ermenî: 2009, 2010 
 Serketiya Kûpaya Ermenistanê: 2008, 2009, 2010 
Mêr
Jidayikbûn 1984
Ermenî
Mirovên zindî
Paulo Rangel

Paulo Rangel do Nascimento Gomes 
ji deyik bûyê 4ê sibata sala 1985ê ye. li Belém. lîstikvanekî Brazîliy ê Futbolê ye.

serketin 
Muangthong Yekbûyî 

 Lîga Premierê ya Thai : 2012 

 Super League ya Malaysia : 2014 (pêşbirk)

Xelat 

 Super League ya Malaysia : Lîstikvanê herî pêşîn 2014 
Mêr
Jidayikbûn 1985
Ángel Di María

Ángel Fabián Di María Hernández (jdb. 14. sibata 1988an li Rosario) lîstikvanekî Arjentînî ê futbolê ye. Ewî hem di tîmê neteweyî ya Arjentînê de lîstikvanî kiriye û hem jî li sala 2015 . û vir ve li Parîs Saint-Germain di Lîga 1 ya Frensî de lîstikvanî kiriy ye.

serketin

Benfica Lisbon 

 Championshipampiyoniya Portekîz (1): 2010 
 Kûpaya Lîga Portekîz (2): 2009, 2010

Real Madrid 

 UEFA League League (1): 2014 
 Super Kupaya UEFA (1): 2014 
 Championshipampiyoniya Spanî (1): 2012 
 Kûpaya Spanî (2): 2011, 2014 
 Supercupê Spanishspanî (1): 2012

Paris Saint-Germain 

 Şampiyoniya fransî (4): 2016, 2018, 2019, 2020 
 Kûpaya Frensî (3): 2016, 2017, 2018 
 Kûpaya Lîga Frensî (3): 2016, 2017, 2018 
 Supercupa Frensî (5): 2015, 2016, 2017, 2018, 2019

Tîmê neteweyî 

 Championshipampiyoniya Cîhanê : 2. Cih 2014 
 Copa America : 2nd 2015 û 2016 bicîh bikin 
 Tûrnûvaya fotbolê ya Olîmpîk (1): Medalya zêr 2008 
 Kûpaya Cîhanê ya U-20 (1): 2007

Xelatên kesane 

 FIFA / FIFPro World XI : 2014 
 Salê Futbolîstê Arjantînê : 2014

Taybet 
Di tîrmeha 2011 de ew bi heval xwe Jorgelina Cardoso re li Arjantînê zewicîn. Di 23an de. nîsan 2013 ew bû bavê keçekê.

Mêr
Jidayikbûn 1988
Arjentînî
Mirovên zindî
Salvatore Sirigu

Salvatore Sirigu (jdb. 12ê kanûna paşîn a 1987 li Nuoro) ew golparêzê tîma Îtaliya ye û ji sala 2017 wera ewî girêbest bi  FC Turin ra heye.

Serketin

Civat 

 Championampiyona fransî : 2012/13, 2013/14, 2014/15, 2015/16 
 Xelata Kûpaya Frensî : 2014/15, 2015/16 
 Kûpaya Cupê ya Lîga fransî : 2014, 2015, 2016 
 Sermiyana Super Cupê ya Fransayê : 2013, 2014, 2015, 2016

Tîmê neteweyî 

 Cîgirê Europeanampiyona Ewropî : 2012 
 Di Kûpaya Konfederasyonê de Sêyemîn: 2013

Mêr
Jidayikbûn 1987
Îtalî
Robinho

Robinho, navê rastîn Robson de Souza (jdb. 25ê kanûna paşîn a 1984an li São Vicente), futbolvanekî brezîlî ye. Êrîşber ji bo dribbên xwe tê zanîn û, ji bilî teknolojiya wî, ji her tiştî bi bileziya wî ve tête taybet kirin.

serketin 

 Copa America : 2007 
 Kûpaya Konfederasyonên FIFA : 2005, 2009

Di klûbê de 
FC Santos

 Paulista League U17: 2001 
 Championampiyonê Brazilian : 2002, 2004 
 Copa do Brasil : 2010 
 Championshipampiyoniya Dewletê ya São Paulo 2015

Real Madrid

 Championampiyona Spanî: 2007, 2008 
 Super Kûpaya Spanî: 2008

Guangzhou Evergrande

 Lîga Championsampiyoniya AFC : 2015 
 Championampiyona Chineseînî : 2015

AC Milan

 Championampiyona Italiantalî : 2011 
 Supercup Italiantalî: 2011

Atlético Mineiro

 Championshipampiyoniya Dewletê ya Minas Gerais 2017

Stembol Basakşehir

 Süper Lig : 2019/20

Xelatên kesane 

 Bola de Ouro : 2004 
 Lîstikvanê Salê yê Ciwanên Tevker : 2005 
 Lîstikvanê çêtirîn Copa America: 2007 
 Copa America Top Scorer: 2007 
 Man of the Match di lîstika li dijî ileîlî ya li Kûpaya Cîhanê 2010  
 Bola de Prata : 2016 (Atlético Mineiro) 
 Prêmio Craque do Brasileirão : Hilbijartina sala 2016 
 Prêmio Arthur Friedenreich : 2016

Yên din 

Mêr
Jidayikbûn 1984
Megan Rapinoe

Megan Anna Rapinoe (jdb. 5ê tîrmeha 1985, Redding, Kalîforniya) lîstikvanekî futbolê  yê amerîkî ye. Ew di dû cara de Li salary 2019 weka şampiyona cîhanî hatiye naskirin. Rapinoe ji bo Reign FC li NWSL û ji bo tîmê neteweyî ya Dewletên Yekbûyî lîstikvanî kiriye .

Serketin 

 2005 şampiyonên NCAA 
 Algarve Cup xelatên 2011, 2013 û 2015 
 Di Kûpaya Cîhanê ya Jinan a 2011 de, li Almanya, cîgirê şampiyona cîhanî 
 Championampiyona Olîmpîk 2012 
 Di Kûpaya Zêrîn a Jinan a CONCACAF de 2014 û 2018 de Serketî 
 Kûpaya Cîhanê di Kûpaya Cîhanê ya Jinê ya 2015 de li Kanada 
 Winner of SheBelieves Cup 2018 
 Winner of Tournament of Nations of 2018 
 Championampiyona cîhanê di Kûpaya Cîhanê ya Jinê ya 2019 de li Fransa

Xelat 

 Soccer Times of Neteweyî ya New Year, WCC Freshman of Year û Tîma Yekem ya NSCAA All-America 2005 
 Lîstikvanê konfêransa West Coast ya Sala 2008 
 Ji bo WPS All-Stêr 2009 2009 namzed 
 2015, 2017 : Hilbijartina ji NWSL Besecond XI 
 2018 : Hilbijartina li NWSL Best XI 
 Golden Ball wek lîstikvanê herî baş ê Kûpaya Cîhanê ya Jinê ya 2019  
 Shilika zêrîn wekî golekên çêtirîn ên Kûpaya Cîhanê ya Jinê ya 2019  
 FIFA World Player of Year : 2019  
 IFFHS World Playmaker : 2019  
 Salên Salên Nîgarkêş ên Sporê : 2019

Çavkanî 

Jidayikbûn 1985
Amerîkî
Mirovên zindî
Warren Beatty

Henry Warren Beatty 

ji dayik bûyê (adar sala 1937) ye. Akterkê Amerîkî ye . û çendîn xelat bi beha bi dest xistine.

çavkanî

Mirovên zindî
Jidayikbûn 1937
UEFA Champions League 2017/18

Lîga Championsampiyonan a UEFA ya 2017/18 di 26-ê de bû  

Lîstina dema pêşbaziya herî girîng a Ewropî bu ji bo tîmên klûbê di futbolê de di bin vî navî û 63 de .  

Niha na. 79 klûb ji 54 komeleyên neteweyî yên UEFA'yê beşdarî pêşbaziyê bûn. Ji bo cara yekemîn endamek ciwan a UEFA-yê Kosovayê dest pê kir . Wekî berê,  

Lihthtenstein nûnerek peyda nekir ji ber ku komeleya fotbolê ya herêmî şampiyoniya xwe çêdike. Parastina şampiyoniyê û dîsa serketî Real Madrid bû .           
UEFA Champions League
Gerard Piqué

Gerard Piqué i Bernabeu  (jdb. 1987  li Barselona, Ketelonya, Spanya) gogbazekî ketelan e. Ew ji 2008 wera lîstikvanê Tîme FC Barcelona  ye. Û digel tîmê Neteweyî ya Spanyayê di sala 2010 de bûne şampiyonê cîhanê. Û sala 2012 jî bûne şampiyona Ewrope.

Serketin 
 Champiyona Cîhanê : 2010 
 Europeanampiyona Ewropî : 2012
 Kupa Konfederasyonan 
 Finalist 2013 
 3 Cih 2009  
 19ampiyoniya Ewropî ya U19 : 2006

civakên 

 Kûpaya Cîhanê ya FIFA Club : 2009, 2011, 2015
 UEFA League League : 2008, 2009, 2011, 2015 
 UEFA Super Cup : 2009, 2011, 2015
 Champiyonên Spanyayê : 2009, 2010, 2011, 2013, 2015, 2016, 2018, 2019
 Championampiyoniya Englishngilîzî : 2008
 Kûpaya Spanî : 2009, 2012, 2015, 2016, 2017, 2018
 Kûpaya Lîga Englishngilîzî : 2006
 Supercopa de España : 2009, 2010, 2011, 2013, 2016

Xelat 

 FIFA / FIFPro World XI : 2010, 2011, 2012, 2016
 Tîmê Salona UEFA : 2010, 2011, 2012, 2015, 2016
 Tîmê All-Star-ê EURO 2012-yê 
 Parêzerê herî baş di Lîga Bestspanî de : 2010

Çavkanî 

Jidayikbûn 1987
Mirovên zindî
Futbolvanên spanî
Futbolvanên ketelan
Kesên ji Barselonayê
Nolito

Nolito ji deyik bûyê (jdb. 15 çiriya pêşîn 1986 li Sanlúcar de Barrameda ; burjuwaz Manuel Agudo Durán ) lîstikvanek Spanî ye. Wî  bi tîma Celta Vigo re girêbest heye.

serketin 

 Pêşkêşkirina Segunda División : 2010 
 Supercup Spanish : 2010 (FC Barcelona) 
 Sermiyana Lîga Championsampiyonan : 2011 (FC Barcelona) 
 Championshipampiyoniya Spanî : 2011 (FC Barcelona) 
 Taça da Liga : 2012 (Benfica Lisbon)

Mêr
Jidayikbûn 1986
Spanî
José Enrique

José Enrique Sánchez Díaz (jdb. 23ê kanûna paşîn a 1986, Valencia) futbolvanekî spanî ye. Û wî  girêbesta digel tîme (Real Zaragoza) hey. Ev futbolvane di gorepanê de Berevane û goll ji hêrişe gollker di parêze.

Mêr
Jidayikbûn 1986
Spanî
Thiago

Thiago (jdb. , San Pietro Vernotico, Îtalya) futbolvanekî spanî ye. Û ji sala (2013) wera ewî  girêbest ya digel tîme (FC Bayern Munich)ê hey. Ev futbolvane di Taktîka pozîsyona fûtbol û gorepanê de Ortevane.

serketin

civakên 
FC Barcelona

 Şampiyona Spanî (4): 2009, 2010, 2011, 2013 
 Serketina Kûpaya Spanî (2): 2009, 2012 
 Xelata Superkupa Spanî (2): 2010, 2011 
 Xelata Lîga Championsampiyonan : 2011 
 Serketiya Kûpaya Super UEFA : 2011 
 IFampiyonê Cîhanê yê FIFA : 2011

FC Bayern Munich

 Championsampiyonên Cîhanê FIFA Club : 2013 
 Xelata Super Cupê ya UEFA : 2013 
 Championampiyona Alman (7): 2014, 2015, 2016, 2017, 2018, 2019, 2020 
 Serketiyên Kûpaya DFB (4): 2014, 2016, 2019, 2020 
 DFL Supercup Winner (3): 2016, 2017, 2018

Tîmê neteweyî 

 17ampiyona Ewropî U17 : 2008 
 Di Championshipampiyoniya Ewropî ya U19-yê duyem: 2010 
 21ampiyoniya Ewropî ya U21 : 2011, 2013

Xelat 

 Endamê VDV 11 : 2013/14, 2016/17 
 Golden Player 2013 (Championshipampiyoniya Ewropî ya U21)  
 Lêkolînerê mehê yê Januaryile 2014

Yên din 

Li  ew bi hevala xwe yê xwe yê dirêj re di Sant Climent de Peralta, Katalonya re zewicî; bi hev re wan kuriyek (jdb. 2017)  û keçek (jdb. 2020) hene.

Mêr
Jidayikbûn 1991
Spanî
Mirovên zindî
Dani Parejo

ji deyik bûyê (jdb. 16ê nîsana 1989 li Coslada ). Ew futbolvankî (spanî  )ye .Û wî  girêbesta digel tîme ([[Erstligisten FC Villarreal ]])ê hey. Ev futbolvane di Taktîka pozîsyona fûtbolê û gorepanê de Ortevane.

sernav û destkeftiyan

civat 

 Valencia CF

 Copa del Rey : 2018/19

Tîmê neteweyî 

 Spain U19

 19ampiyoniya Ewropî ya U19 : 2007

 Spain U20

 Lîstikên Medya : 2009

 Spain U21

 21ampiyoniya Ewropî ya U21 : 2011

Xelatên kesane 

 Tîma Seasona La Liga ya UEFA : 2017/18, 2018/19

Mêr
Jidayikbûn 1989
Spanî
Diego Godín

Diego Godín(jdb. 16ê sibata 1986 li Rosario, Ûrûguay) futbolvanekî ye.Û  ji sala (2019) wera, Ewî  girêbesta hey digel tîme (Inter Mailand). Ev futbolvane di Taktîka pozîsyona fûtbolê û Berevanê hundire.

Li 2ê kanûna pêşîn a 2015an Biyografiya wî Diego Godín, ku ji hêla rojnameger José Ignacio Fernández ve hatî nivîsandin, hate weşandin : coraje, corazón y cabeza.

Serketin 

 Tîmê neteweyî 
 Copa America : 2011
 civat 
 UEFA Europa League : 2012, 2018 
 Super Kupaya UEFA : 2010, 2012, 2018 
 Şampiyonê Spanî : 2013/14 
 Xelata Kûpaya Spanî : 2012/13 
 Serketina Kûpaya Supperwer a Spanî : 2014
 Xelatên kesane 
 Tîmê Salê ya UEFA : 2014  
 Di Lîga Spanî de baştirîn berevan : 2015/16

Çavkanî 

Mêr
Jidayikbûn 1986
Mirovên zindî