Jean-Claude Van Damme

Jean-Claude Van Damme, bi navê rastî Jean-Claude Camille François Van Varenberg, (jdb. 18ê çiriya pêşîna 1960 li Berchem-Sainte-Agathe, Bruksel, Belçîka) senarîst, hilberînerê fîlman, hunermendê hunera şerî ("martial arts") û lîstikvanekî belçîkayî ye ku bi taybetî bi fîlmên aksiyonê bi naveroka hunera şerî ve navdar bûye. Bernavkê wê The Muscles from Brussels ("Maskûleyan ji Brukselê") ye.

Jiyan 
Van Damme di sala 1960an de li belediya duzimanî ya Brukselê, Sint-Agatha-Berchem, wek kurê kulîlkfiroşek hat cîhanê. Di deh saliya xwe de bavê wî anî ba rahênerê karateyê Claude Goetz. Ew her wiha di leşciwanî de û ji 16 saliya xwe de perwerdehiya baletê kir. Van Damme di nozdeh saliya xwe de bû şampiyona giraniya navîn a Komeleya Karateya Profesyonel a Ewropî. Wî kembera reş li karateya Shotokan qezenc kir. Di sala 1978an de di bedenparêziyê de dibe Mr. Belgium.

Di sala 1982an de ew û hevalê xwe yê zaroktiyê Michel Qissi diçin li Dewletên Yekbûyî ku dest bi kariyera lîstikvaniyê bikin, û hemwelatiya amerîkî distînin. Wî di destpêkê de sê sal ajokarê lîmûzînê, dergehvan û rahênerê fîtnêsê kar kir heya ku rola xweya yekem stend. Di sala 1984 an de bi alîkariya Chuck Norris ve, ew wekî stuntman di fîlme Missing in Action de hate xebitandin. Van Damme berê li klûbê jina Norris wekî dergehvan xebitî, li wir haya wî jê çêbû. Van Damme karibû wî razî bike û peymanek stend. Van Damme yekem rola xweya mezin di 1986an de wekî dijber di Karate Tiger de lîst. Di 1987an de ew di destpêkê de ji bo rola Predator di fîlimê bi heman navî de hate lêpirsîn kirin, lê derhêner John McTiernan, ku Predatorek dirêj û bi heybet dixwest, biryar da ku rola Kevin Peter Hall bide ji ber bilindahiya beramberî ya Van Damme ya 1.77 m Hingê, ji ber bilindahiya wî ya mezin 2.20 m, ew ji bo cinawir û candarên deresayî lîstikvanek populer bû. Van Damme di dawiyê de serketina xwe di 1988an de bi fîlma Bloodsport pîroz kir, ku bi lewazî li ser bûyerên (rastiya wan, lêbelê, nakokî ye) ji jiyana hunermendê şerker Frank Dux.

Di salên pêş de Van Damme bû lîstikvanek fîlmê aksiyonê yê geriyayî û di fîlimên serfiraz ên bazirganî de jî bi fîlmên wekî Cyborg, Kickboxer, Nowhere to Run û Timecop. Bi taybetî fîlmên Lionheart û rola wî ya ducarî wek birayên cêwî di Double Impact, ku tê de ew wekî hevsenarîst beşdar bû, û her wiha beşdarbûna wî di Universal Soldier yê Roland Emmerich ji sala 1992an de, balê dikişîne. Dûv re wî bi derhênerê kultê yê aksiyonê John Woo re di sala 1993an de Hard Target kişand.

Di sala 1994an de, adaptasyona lîstika vîdyoyê ya bazirganî ya serketî Street Fighter, ku bi piranî ji hêla rexnegir û temaşevanên orîjînal ve hatî pan kirin, şopand. Salên jêrîn ji hêla firoşgehên bazirganî ve, wekî berhemaa Double Team, ku Van Damme li kêleka Mickey Rourke û lîstikvanê basketbolê yê profesyonel yê berê Dennis Rodman lîst, an fîlmên wekî Maximum Risk û Universal Soldier- The Return . Bi Legionnaire û The Quest, wî karibû hin rexnegiran ne tenê bi jêhatîbûnên xwe yên şerkirinê lê di heman demê de bi lîstikvaniya xwe jî qanih bike. The Quest di heman demê de pêşandana derhêneriya Van Damme bû, ji bo ku wî karibû Roger Moore di rolek serekî de bi dest bixe.
Di sala 1999an de, lêbelê, yek ji fîlimên wî derneket li sînemayê, û ev karên ku bi piranî rexne lê hatin kirin rasterast li ser DVD hatin weşandin. Di sala 2008an de fîlmê JCVD hate kişandin, ku Van Damme, bi kêmî ve li hin welatan, ew vegerand sînemayan. Di vê komediya trajîk de, ew bi gelek pirsgirêkan xwe wekî stêrkek aksiyonê ya pîr û nerazî dilîze. Rexnegiran pesnê fîlim, xwerexneya rexnegir û lîstikvaniya Van Damme dan, û hin kes wê wekî fîlma wî ya herî baş a heya îro dihesibînin.

Di hevpeyvînekê de bi The Sun re, ku tê de wî fîlmê xwe JCVD gotûbêj kir, Van Damme behs kir ku ew demekê li Los Angelesê bêmal bû. Jiyana wî ya berê ji “being on the street and sleeping on the street and starving in L.A.” (bi kurdî: "li kolanê, xew li kolanê û birçîbûnê li Los Angelesê") pêk dihat.

Kovara Time pesnê wêne û lîstikvaniya wî da, ya ku, bi dîtina nivîskar, di heman salê de tenê ji hêla Heath Ledger ve di The Dark Knight de derbas bû, û ku wî ji bo fîlimê Filmes "ne mafê kembera reş, lê Oscar" girt, Van Damme ji bo kovara FHM bi Ben Wilson re hevpeyvîn kir. Di wê de ew di heman demê de qala nefsbiçûkiya xwe ya di destpêka kariyera xwe de li Hollywood û tirsên xwe dike, û destnîşan dike ku digel hemî navûdengê serketî, serketin û kêmbûna ji nişka ve, "Lê di dawiyê de ez sûcdar bûm tenê xwe. Ez tenê ew zilamê bêhiş ji Belçîkayê bûm.

Projeya wî ya din, Rêya Eagle, ku di 2010an de di Festîvala Fîlman a Cannes de hate pêşandan, bi eleqeyek mezin hate şopandin. Sylvester Stallone ji Van Damme re di fîlma ensemble The Expendables de rolek pêşkêş kir, ku wî ew red kir, lê di paşerojê de Van Damme ji biryarê poşman bû. Ji bo berdewamiya The Expendables 2, ku di sala 2012an de hatî kişandin, Van Damme pejirand ku beşdar bibe, lê bi şertê ku Steven Seagal jî beşdarî fîlmê nebe. Ji ber ku Seagal naha têkiliyek teng bi hilberîner Avi Lerner re heye, ev ji Stallone re hate pejirandin.

Di navbera Van Damme û Seagal de pêşbaziyek û têkiliyek teng bi salan heye. Seagal angaşt kir ku Van Damme "ji sextekariyek bêwec pê ve ne tiştek e". Van Damme bersiv da van êrîşan:

Min ji Steven Seagal hez kir. Ez ji kêmbûna xuyangên rûyê wî bandor bûm, nemaze dema ku wî çekek diavêt. Dûv re min ew li ser TVyê dît ku di pêşandana gotûbêjê ya Jay Leno de dixebitî. Wî ji min re kopiyek gazî kir û ew ji min aciz kir. Dûv re ez çûm yek ji pêşandanên wî û min raya xwe jê re got. Pêdivî ye ku Seagal ji bîr kir ku ez zilamê yekem bûm ku bi lêdana 360 pileyî li hewayê navdar bû. Ez zilamê yekem bûm ku splitê li ser ekrana fîlmê kir.

– Van Damme: Hevpeyvîn tevî Ben Wilson ji bo FHM

Ev hevrikî di fîlma JCVD de jî bi îronî tê nirxandin, li wir Seagal Van Damme pêşniyara fîlmê dizîne ji ber ku ew amade ye ku pûyê xwe ji bo wê bike qurban.Di çiriya pêşîn a 2011an de, derketina wî li salvegera rojbûna Serokê çeçen Ramzan Kadîrov, ku bi binpêkirinên giran ên mafên mirovan tê tawanbar kirin, ji hêla rêxistina mafên mirovan Çavdêriya Mafên Mirovan, û yên din, hat rexne kirin.

Di çiriya pêşîn a 2012an de hate ragihandin ku Van Damme dê ji bo nûvekirina fîlma xweya serkeftiyê Bloodsport ku ji bo 2014an hatî plan kirin neyê hesibandin. Wî hêvî dikir ku wekî rahênerek rolek piştgiriyê bistîne û di vîdyoyek ku li ser Youtube hatî weşandin de ji biryarê hêrs û dilşikestî bû. Di heman vîdyoyê de, wî şikestinek giyanî kişand û lêborîn xwest ku jina xwe berda ber glamura Hollywoodê. Di heman demê de wî xwe bi neyînî li ser zexta ku di karsaziya fîlimê de hatî jiyîn eşkere kir.

Di mijdara 2013an de, reklamek ji bo Volvo Trucks a bi navê "Epic Split" li ser înternetê belav bû ku tê de Van Damme di navbera du neynikên derve de li ser du kamyonên berepaş perçebûnek çêkir. Van Damme stunt xwe bixwe kir, lê ji hêla çepek ewlehiyê ve hat ewle kirin. Ew cîh di nav hefteyekê de zêdetirî 40 mîlyon car li çaraliyê cîhanê hate dîtin, û ev yek bû yek ji klîpên reklamê yên herî populer ên van salên dawî. Di nav çend rojan de, cîh gelek caran hate parod kirin. Di sala 2016an de, rêzeyek bi navê Jean-Claude-van-Johnson li Amazon Originals hate weşandin ku tê de ew bixwe dilîze û gelek fîlman bi şêwazek îronîk parod dike.

Jiyana kesane 
Sê zarokên Van Damme hene û ew pênc caran zewiciye. Ew ji 1980 heta 1984 bi Maria Rodriguez re, ji 1985 heta 1986 bi Cynthia Derderian re, ji 1987 heta 1992 bi bodybuilder û hîndekarê berê Gladys Portugues, ji 1994 heta 1997 bi lîstikvan Darcy LaPier û ji 1999 dîsa bi Gladys Portugues re zewicî. Kurê wî Kristopher Van Varenberg (jdb. 1987) di Universal Soldier, The Quest - The Challenge, The Eagle Path, Universal Soldier: Regeneration, Assassination Games, Derailed and Six Bullets, keça wî Bianca Bree bi navê rastî Bianca Van Varenberg (jdb. 1990) de xuya bû Sheivan, Rêya Eagle, Lîstikên Kuştinê û xeş Gule, kurê wî Nicolas Van Varenberg di Kickboxer: The Reckoning. Ew bi jina xwe re li Los Angeles dijî.Di paşerojê de, Van Damme bixwe ji pirsgirêka kokainê ya berê ya ku ji 1995an û vir ve heye veşêre. Wî terapiya ku wî di 1996an de dest pê kir piştî mehekê terikand û heftane dora 10 000 $ li kokainê xerc kir Van Vanme jî nexweşiya bipolar dikişîne.

Fîlmnîgarî (hilbijar) 

 1984: Monaco Forever
 1984: Missing in Action (mirovê karhestiyar)
 1984: Breakin’ (reqsvan)
 1986: No Retreat, No Surrender
 1988: Black Eagle
 1988: Bloodsport
 1989: Kickboxer
 1989: Cyborg
 1990: Death Warrant
 1990: Lionheart
 1991: Double Impact
 1992: Universal Soldier
 1993: Nowhere to Run
 1993: Hard Target
 1993: Last Action Hero
 1994: Street Fighter : The Movie
 1994: Timecop
 1995: Sudden Death
 1996: The Quest 
 1996: Maximum Risk
 1996: Friends (rêzefîlm, beşa 2x13)
 1997: Double Team
 1998: Knock Off
 1998: Legionnaire
 1999: Universal Soldier : The Return)
 1999: Inferno
 2001: Replicant
 2001: The Order
 2002: Derailed 
 2003: In Hell
 2004: Wake of Death
 2004: Las Vegas (rêzefîlm, beşa 1x15)
 2004: Narco 
 2006: Second in Command
 2006: Hard Corps
 2006: Sınav
 2007: Until Death
 2008: The Shepherd : Border Patrol
 2008: JCVD
 2009: Universal Soldier: Regeneration
 2009: Robot Chicken (rêzefîlm, beşa 4x12 Dracula/Rhett Buttler)
 2010: The Eagle Path
 2011: Assassination Games
 2011: Kung Fu Panda 2 (Dûblaja dengê Master Kroko)
 2011: Beur Sur La Ville
 2012: Dragon Eyes
 2012: The Expendables 2
 2012: Universal Soldier: Day of Reckoning
 2012: Six Bullets
 2013: Enemies Closer
 2013: Welcome to the Jungle 
 2013: U.F.O .
 2014: Swelter
 2015: Pound of Flesh
 2016: Kung Fu Panda 3 (Dûblaja dengê Master Kroko)
 2016: Kickboxer: : Vengeance)
 2016: Jean-Claude Van Johnson (rêzefîlmeke Amazon Prime)
 2017: Kill´em all
 2018: Kickboxer: Retaliation
 2018: Black Water

Belgefîlm / Reality Show 
 2002: E! True Hollywood Story: Jean-Claude Van Damme
 2010: De Jean-Claude A Van Damme: Le doc exclusif
 2010: Put Up Your Dux – The Real Story of Bloodsport
 2011: Jean Claude Van Damme: Behind Closed Doors, (8 beş) 
 2011: Les Anges Gardiens

Çavkanî 

Aktorên belçîkî
Belçîkayî
Mirovên zindî