nazimali/kurdish-wikipedia-articles huggingface dataset:
Şerê sar (têgeha giştî)

Şerê sar  rewşeke dubendiyê ye ku di navbera neteweyan de pêk dihê û bi giştî rasterast şer nakin lê bi awayekî giştî û sereke b rêya kiryarên polîtîk, propoganda, sîxurî û şerên bi weklatê tên meşandin. Ew şer bi destê cîgiran tên kirin. Wekîl dewlet in ku dibin "dewletên girêdayî"ên neteweyên dijber wek mînak, neteweyên piştgiriya wan dikin yan jî bandora wan ya siyasî li ser heye. Dijberên di şerê sar de, dê, bi piranî, alîkariya leşkerî û aborî yên wek çek û piştgiriya taktîkî û şêwirmendên leşkerî dide wan ta ku alîgirên welatên dijber yên şerî kêm bikin.

Jêdera têgehê 
Derbirîna "şerê sar" ji aliyê dîrokî ve xwedan çend wateyên cuda ye. Di sedsala 14an de, Don Juan Manuel dubendiya di navbera Xiristiyanîyê û Îslamê de bi kar anî û cudahiya şerê sar û germ jî diyar kir. "Şerê ku gelek dijwar, tund û germ yan bi mirin yan jî bi aştiyê bi dawî dibe lê belê şerekî sar, ne aştiyê tîne û jî serfiraziyê dide kesên piştgiriya wî dikin."  Dûre piştî şerê cîhanê yê duyem George Orwell ev têgeh di gotareke bi navê "“You and the Atomic Bomb”" anku "tu û bombeya atomî" de bi kar anî ku ew gotar di 19ê cotmehê ya sala 1945an de di rojnameya Birîtanî Tribuneê de derket.Di cîhaneke ku di nav tirsa şerê nûklear de dijî, wî wisa got " aştiya ku ne aştî" ku wî ev nav lê kir "şerê sar" yê berdewam. Orwell rasterast got ku ev rûbirûbûna îdeolojiyan di navbera Yekîtiya Komarên Sovyet ên Sosyalîst û hêzên Rojavayî de ye..  Herwiha, dûra Orwell nivîsî ku "Piştî konferansa Moskovayê de, Rûsiya dest bi şerê sar li ser Birîtanya û împeratoriya Birîtanî kir."”

Pênasîn êdî wisa bûye ku ji bo wan şeran tên gotin yên ku rasterast nayên kirin.  Bikaranîna pêşî ya di vê wateyê de ya şêwirmnedê serokatiyyê û aboriyê yê Amerîkayî Bernard Baruch e ta ku rewşa cîhanê piştî şerê cîhanê yê duyem û nakokiyên wê yên jeopolîtîk di navbera Yekîtiya Komarên Sovyet ên Sosyalîst û dewletên girêdayî wê û Dewletên yekbûyî û hevalbendên wê yên Ewropaya rojavayî  vebêje. 16ê nîsana 1947an li Kalîfornya başûrî, axaftineke wisa çêbû (Ji aliyê rojnamevan Herbert Bayard Swope) û got" Bila em xwe nexapînin, em îro di nava şerekî sar de ne" û peyamnêrê rojnameyê û nivîskar Walter Lippmann ev têgeh bi nivîsÎna pirtûka "Şerê Sar"(1947) ev têgeh belavtir kir”

Di çanda gelêrî de 
televizyon û pêlîsokên kompûterê de
 Pax Cybertronia yên rewşên  Decepticonsê û  Predacons di The Transformers û Beast Wars.
 Di bûyerên da dû Şerê mezin yê Galaktîk yê  Şerê gerestêrkan: Komara kevin.
 Şerê "demkî" yê sar di hersê demsalên pêşî yên rêzefilmê Star Trek: Enterprise jî diyar dibe..

Herwiha 
 Şerê sarê yê duyem

Çavkanî 
Nîşe

Ceng li gorî şêwazan
Şer li gorî şêwazan
Têkiliyên navneteweyî
Binkelbê

Binkelbê () gundekî girêdayî Kercosê ye.

 
Gundên Kercewsê
Hîparxos

Hîparxos (; ; z. 190 berî zayînê, Nikaia (Îznîk)  – 120 berî zayînê), matematîknas û stêrnasê Yewnana jevn e. Pir zanyar di bin bandora wî de mane.

Çavkanî 

Fîlozofên yewnan
Stêrnasên yewnan
Matematîknasên yewnan
Fîneas û Ferb (rêzefîlm)

Fîneas û Ferb (bi îngilîzî: Phineas and Ferb) rêzefîlmekî   li ser kanala televîzyonê Disney Channel e. Ew yekem carî di TVyê de di 1ê sibata 2008an de bû. Ew ji bo xelata Emmy hate berbijar kirin. Ew li Disney XD û kanalên pêwendîdar tê weşandin. Bername li ser du birayên ji malbatek têkel digel heywanek platypus e, yên ku planên ne gengaz dikin. 

Du demsalên yekem ji 2015an heya 2018an bi Zarok TV bi kurdî derket.

Di her beşê de, Fîneas û Ferb di hewşa paşiya xwe de makîneyên mezin diafirînin, mîna trenek an şemitokek mezin. Xwişka wan, Candace, hewl dide ku makîneyan nîşanî dayika xwe bide. Lê her dem dema ku dayik li hewşa paşîn e, makîneyên wenda bûne. Hema bêje di hemî beşan de stranek heye ku karakter dibêjin.

Di heman demê de du fîlim, "Fîneas û Ferb Fîlim: Li Hemberê Pîvana 2an" û "Fîneas û Ferb: Candace dijî Gerdûnê".

Çavkanî 

Rêzefîlm
Muhemmed Kendulayî

Mihemed Kendulaî helbestvanê kurdan ê sedsala 17'an e. Helbestên xwe bi goranî nivîsandiye

Helbestvanên kurd
Kesên sedsala 17an

Çavkanî 

Kürt Şiiri Antolojisi
Helbestvanên kurd
Nivîskarên kurd
Îbrahîmê Mewsilî

Îbrahîmê Mewsilî, ango Îbrahîm el-Mewsilî (Erebî, ابراهیم ﺍﻟﻤوصلی‎, 
z. 742 - m. 804), wêjevan û stranbêjê kurd yê sedsala 8'an e. Malbata wan ji Mûsilê koçî Kufeyê bûbûn bixwe li wê derê ji dayik bûye.

Mewsilî yekemîn stranbêjê cîhana misilmanan tê zanîn. Ziryab di bin bandora wî de maye.

Îbrahîm Mewsilî bavê Îsheq Mewsilî ye.

Çavkanî 

Jidayikbûn 742
Mirin 804
Stranbêjên kurd
Muzîknasên kurd
Muzîk
Kesên sedsala 8an
Raperîn

Raperîn navê ji dayikbûnê Dilek Demir  ( li Wan, Bakurê Kurdistanê) muzîkvaneke kurd e ku niha li bajarê Wanê dijî.

Jînenîgarî
Di sala 2011an de bi zorahiya rêhevalên xwe dest bi muzîkê kiriye û demo ya yekem dest pê kiriyê. Strana yekem ya demo ji strana hunermend Kazım Koyuncu bi navê Hayde hate Kurdî kirin. Stran ji aliyê sedhezaran di Sosyal Medyayê de hate şirove kirin û guhdar kirin. Piştî ev cover, Raperîn strana duyemîn ya stûdyo bi Erdem Altınses re dest pê kir. Albûma yekemîn Xapînok di sala 12ê îlonê 2012'an de derket ser pîyase. Di vê albûmê de 11 stran in, ji 9 gotinên stranê aîdî Hunermend Raperîn e. Piştî vê albûmê, Raperîn strana Tarûmar derxist ser pîyase. 2014 a jî albûma bi navê Rê Newa derxist. Tiştekî balkêş di albûmê de heye. 10 sitran hene hemû ji helbestê Müslüm Aslan hatine çêkirin û 10 muzîka 10 strana jî yê Raperîn'in.

Raperîn di muzîka xwe de gelekî bi îddîa ye. Dibêje 'Ezê bi Muzîka Kurdî Vebim Cîhanê'.  
Di rizgarbûna Kobanê de berhema herî pêşî jibo Kobanê ya Raperîn bû.

Raperîn di roja 30ê kanûna pêşîn 1985 li bajarê Wan, Kurdistan hate dinyayê. Raperîn tenê yek xuşka du birayên xwe ye. Sîyemîn zaroka dê û bavê xwe ye. Dema ku Raperîn 4 salî bû ji malbata wê ji Wanê koçberî Îzmîrê bibû.

Dîskografî

Albûm
 Xapînok - (2012)
 Tarûmar -  (2013)
 Rê Newa - (2014)

Çavkanî

Stranbêjên kurd
Kesên ji Wanê
Jinên kurd
1642

Bûyer

Cîhan

Kurdistan

Jidayikbûn 
(Kesen ku di vê salê de ji dayik bûn)
 Mistefa Bêsaranî, alim û helbestvanê kurd

Mirin 
(Kesên ku di vê salê de mirî ne.)
Muzafer Pertewmah

Muzafer Pertewmah an Farisî: مظفر پرتوماه‌,
(z. 1939 - m. 2006) Zanyarê kurd ê fizîka nukleer e. Ji Rojhilata Kurdistanê ye.

Çavkanî 

Fizîknasên kurd
Zanist
Jidayikbûn 1939
Mirin 2006
Zanyarên kurd
Kurdên Rojhilata Kurdistanê
Teofrastos

Teofrastos an jî Teofrast (,  370-287) fîlozofekî navdar ê Yewnana kevnare ye. Ew bi xwe riweknas û sîmyagerekî mezin bû.

Çavkanî 

Yewnanistana kevnare
Fîlozofên yewnan
Şerê Balkanê yê Yekem

Şerê Balkanê yê Yekem şerek bû ku di navbera salên 1912 û 1913an de li nîvgirava Balkanê çêbû.

Empîrtanîya Osmanîyan de li axên Balkan'a di sala 1929'an de Grekistan; di sala 1878'an de Serbistan, Montenegro û Romenya; di sala 1908'an de jî Bulxaristan serxwe bibû. Ancax va dûgelên serxwe bûyî dixwastin ko axê xwe hinike din mezin bikin. Ru vê sedemê va şera bu.

Sedemên Şer
 Grekistan, Serbistan, Montenegro û Bulxaristan dixwast ko erdên xwe mezin bikin.
 Dûgela Osmanîyan pir zixîf bibû.

Destpêkirina Şer 
Montenegro 8'ê Cotmeha 1912'an de êrîşe Dûgela Osmaniyan kir, du vî re Bulxaristan, Serbistan û Grekistan jî dijî Empîrtaniya Osmaniyan re şer îlan kir.

Dûgela Osmaniyan serkeft nebu û dûgelên Balkanan Balkan, Rumelî û Giravên Ege'yê dagirkirin. Vê demê de Albanya jî serxwebuna xwe îlan kir.

Vê şerê dûgelên Balkanan qezenç kirin û Sonxwendina London'ê 30'ê Gulana 1913'an de hate îmzakirin.

Peymana London'ê 
 Rojavayê xeta Mîdye-Enez'ê dikê berdine dûgelên Balkana.
 Selanîk, Başûrê Makedonya û Girît dikê teve Grekistan'ê bê.
 Kawala, Dedeaxaç û xênce Gelîbolu'yê hemû Trakya dikê teve Bulxaristan'ê bê.
 Navînê û Bakurê Makedonya dikê girêdayê Serbistan'ê bê.
 Sînorên Albanya û rewşa Giravên Ege'yê dikê dûgelên mezin qerer bidine.

Encamên Şer
Dûgela Osmaniyan li Balkana hate paqij kirin.

Şer
Şerên Balkanê
Şerên osmaniyan
Alfabeya tirkî

Alfabeya tirkî elîfbêyeke latînî ye ku zimanî turkî pê tê nivîsîn. Ev elîfbê ji 29 tîpan pêk tê.

Dîrok 
Elîfbêya tirkî ya latînî di 1 çiriya paşîn a 1928an bi qanûna 1353ê hat pejirandin. Li gorî vê qanûnê 29 tîp di elifibêya tirkÎ de hene. Li jêrê şêweyên gire û hûrde yên elifbêyê hatine diyarkirin. Li gel wê ji bo xwendina dengdêrên “a, u, ı” zirav yên ku ji zimanên biyanî hatine jî, hinek nîşan hatine bikaranîn û ji bo nîşandayîna dengê dirêj jî )dihin rewşan de) (^) tê bikaranîn. Ji bo "O"yê ti nîşan nehat bikaranîn.

Tîp

Deng 
Tîpên û dengên elifbêya tirkî li gorî IPA û elfibêya kurdî:

Ji van 29 tîpan, 8 heb (A, E, I, İ, O, Ö, U, Ü) dengdêr û 21 jî  dengdar in.

Kumik 
Kumik ev nîşan  (^) e, ku di zimanê tirkî de carinan li ser tîpên “a, u, i” tê danîn ji bo   dengên zirav yan jî yên dirêjiya dengî destnîşan bikin û ew jî di peyvên biyanî de ne. Lê hin çavkanî dibêjin êdî kumik rabûye û di zimanê niha de nemaye lê hinek jî dibêjin hîn heye.

Alfabe
Zimanê tirkî
Artuklu, Mêrdîn

Artuklu (bi wateya "Ertuqî") navçeyeke ser sînorên Mêrdînê ye. Ev navçe, navçeya herî şêniya duyem a Mêrdînê ye.

Gelhenasî

Çavkanî 

Artuklu
Navçeyên Mêrdînê
Aivar Rehemaa

Aivar Rehemaa ( 28ê îlona 1982 li Tartu)  kaşekerekî krosê yê estonî ye. Di Olîmpiyadên zivistana 2006an de, li Turinê bû pêşbaz . Herwiha li ser navê Estonyayê li Venkûverê beşdarî Olîmpiyadên zivistana 2010an bû.Baştirîn performansa wî di Olimpyatên zivistanê de ya 14emîn bû ku 4 x 10 km bû, ew jî di sala  2010an de bû.

Çavkanî 

Jidayikbûn 1982
Mirovên zindî
Zimanê pesendkirî

Di zimannasiyê de, zimanên pesendkirî ew ziman in (sax yan mirî) ku hatine belgekirin wî heta îroj jî mane. Berjeng jî dikarin tomarkirin, nivîs, wêje yan jî nivîstek bin. Berevajî, zimanên nepesendkirî ku dibe ku ti berjeng li ser hebûna wan tune be yan jî hemû berjeng wenda bûbin yan jî bi awayekî farazî wek proto-ziman li gorî veavakirina zimannasî hatibe çêkirin.

Di zimanê pesendkirî de şêweyin taybet yên peyvan hatine bikaranîn ku tê zanîn ku di wêje, nivîs an axaftinên nivîskî de hebûn wek teşeyên pesendkirî tên binavkirin. Lê teşeyên nepesendkirî bi awayekî farazî li ser bingehên berjengên nerasterast (wek şêweyên etîmolojîk) hatine bidestxistin. Di zimannasiyê de pirraniya teşeyên nepesendkirî bi nîşana stêrkê (*) tên diyarkirin.

Herwiha 
 Zimannasiya dîrokî

Zimannasiya dîrokî
Robin Williams

Robin McLaurin Williams (21ê tîrmehê, 1951 – 11ê tebaxê, 2014) aktor û komedyenekî amerîkayî bû ku di 21ê tîrmeha 1951ê de li Şîkagoyê (DYA) hatiye dinyayê.

Jidayikbûn 1951
Mirin 2014
Mêr
Amerîkî
Karsaz
Aktor
Apple, Inc.

Apple (an jî Şirketa Apple, înglîzî: Apple, Inc., berê Apple Computer, Inc.) şirketê amerîkan yê ku hilbirandinê eşyayên elektronîk û bername û komputer. Yên din şirket iPod û iPhone û iPad jî çêdike.

Yên bernameyên şirketê herî navdar ku hat nivîsandinê ew in:

 Mac OS X: Bernameya sîstemê, bernameyek pir zanîne û yekê herî kevn e.
 iTunes: Bernameyê multîmedyayê, nivîsandine ji bo cihêzên Apple.
 iLife
 iWork
 Safari: Bernameyê gerok.

Apple bi navê Apple Computer, di berwara 1'ê îlona 1976'an de li Kalîforniyayê hat sazkirin. Paşê şirket navê xwe da computerê derxist û bû Apple paşê 30 salan. Ji bo dîzayn û hîtabê xwe, şirket Sêva Adem sembola xwe kiriye. Di wê sembolê de sêvekî gezkirî heye û navê şirket li wira tê.

Çavkanî

Girêdanên derve
 Malpera Apple yê fermî.

Şirket
Apple, Inc.
 
Teknolojî
Lîsteya filmên pakistanî yên sala 1970yî

Eva ha lîsteke wan filmên ku di sala 1970yî de li Pakistanê derketine û bi zimanê ûrdû ne.

1970

Girêdanên derveyî
Željko Reiner

Željko Reiner (wekî Jêlyko Reynêr bixwîne) siyasetmedarekî Kroatiyayê ye. 

Siyasetmedarên kroatî
Jidayikbûn 1953

Mirovên zindî
The Ridiculous 6 (fîlm)

The Ridiculous 6 fîlmekî amerikî yê şêweyê komedî-rojavayî (western) ye. Derhênerê wî Frank Coraci û nivîserên wî Tim Herlihy û Adam Sandler in. Lîstikvanên wî Sandler, Terry Crews, Jorge Garcia, Taylor Lautner, Rob Schneider, û Luke Wilson in. Ev fîlm di 11'ê berfanbara 2015'an de hat weşandin.

Çavkanî 

Fîlmên amerîkî
Fîlmên 2015an
Zimanê assamî

Zimanê assamî (অসমীয়া Ôxômiya), yek ji zimanên hind û ewropî yê li herî rojhilatê ye. Ev ziman li parêzgehên Assam, Arunachal Pradesh û Nagaland ya Hindistanê tê xeberdan. Bi tevahî 15 milyon kes vê zimanê diaxivin (2007). Li parêzgeha Assam ya Hindistanê zimanê fermî ye. Li wê herêmê ev ziman, wek zimanê hevpar (lingua franca) tê bikaranîn. Herwiha li hinek cihên Arunachal Pradesh û eyaletên din ên Hindistanê yên bakur-rojhilatê jî tê xeberdan.  Nagasame an jî zimanê Croele ku esasa xwe ji zimanê assamî girtiye, bi piranî li Nagaland û hinek parçeyên Assamê tê bikaranîn.

Ziman
Zimanên hind û arî
Mêrsîn (parêzgeh)

Parêzgeha Mêrsînê () parêzgeheke di sînorên Herêma Deryaya Spî de ye. Li vê navçê pir Kurd jî dijîn.

Navçe 

Parêzgeha Mêrsînê 13 navçeya pêk tê.

Çavkanî
Xanedana Rewadiyan

Rewadî, Dewleta Rewadî, Dewleta Rewadiyan dewleteke kurdan bû ku di navbera salên (955 -1221) de li başûrê Azerbaycanê hikûm kiriye. 

Li gorî Vladîmîr Mînorskî, Rewadî bi eslê xwe ji eşîra Azd a Erebên Yemenê bûn

Paytexta wê Erdebîl bû, lê dû re guherandin paytext kirin Tebrîz.

koka komara rewwadiya kurdin kurdit azerbaycani komar 
şinkirzimani rewwadiya oguzid turkmenistani musade kırın naw revvadiya bıminin  di nîvê sedsala 8an de gihîştin herêmê, lê ew di destpêka sedsala 10-an de Kurd bûn û dest bi karanîna  Kurdî kirin wekî  Mamlan  ji bo Mihemed û  Ahmadil  ji bo Ehmed wekî navên wan.     Malbata Rawadid di nîvê sedsala 8an de derbasî nav Kurdistan bû, û wê serokatiya şaxek  Rawadiya kir ya Hecbaniyan eşîrê Kurd di sedsala dehemîn de.  Di nîvê duyemîn ê sedsala 10-an û pir ji sedsala 11-an de, van neviyên Kurdkirî gelek Adharbayjan û her weha beşên Ermenistan kontrol kirin.

Pêşengên dewletê 

 Mihemedê kurê Husênê Rewadî  (?-951?/955?)
 Husênê Yekem ê kurê Mihemed  (955-988)
 Memlanê Yekem (Mamelanê Yekem, Mihemedê Yekem ê kurê Husên)  (988-1000?/1001?)
 Husênê Duyem ê kurê Memlanê Yekem (1000?/1001?-1019?/1025?)
 Wehsûdanê kurê Memlanê Yekem (Wehsûzanê kurê Mamelanê Yekem) (1019?/1025?-1054?/1059?)
 Memlanê Duyem ê kurê Wehsûdan (Mihemedê Duyem) (1054?/1059?-1071)

Çavkanî 

Xanedanên kurdan
Dîroka Kurdistanê
Ebû Ebdullahê Muqrî

Ebû Ebdullahê Muqrî, yek ji zanyarekî misilmanê pêşîn ê kurd e. Ew ji Rojhilata Kurdistanê bû, Roja jidayikbûna wî nayê zanîn di sala 976'an de li Nîşabûrê mir.

Dibêjin ku ji Ebû Ebdullah re gellek mal û milk maye lê wî piraniyê daye feqîran.

Li cem alimên weke Yûsif bin Huseyn Razî, Ebdullah el-Haraz, Muzafer el-Kirmanşahî, Ruweym bin Ahmed û İbn-i Cerîrî xwendiye.

Çavkanî 

Mirin 976
Alimên kurd
Zanyarên îslamê
Kesên sedsala 10an
Muhemmed Kurd Elî

Muhemmed Kurd Elî (1876-1952) yek ji dîroknasê kurdan bû. Di sala 1876an de li Şamê hatiye dinê. Bapîrê Muhemmed Kurd Elî kurdek bû ku li Silêmaniyê ji dayik bûye û di destpêka sedsala nozdehan de hatiye Şamê. Berhemekî wî bi navê "Resailu’l-bulega" heye.

Çavkanî 

Jidayikbûn 1876
Mirin 1952
Kesên ji Şamê
Dîroknasên kurd

Mirin 1953
Îdlib (parêzgeh)

Parêzgeha Îdlibê () parêzgeheke di Rojavayê Kurdistanê de ye. Li vê parêzgehê kurd ereb û suryanî dijîn.

Navçe 
 Îdlib ()
 Cisr eş-Şuxûr ()
 Saraqib ()
 Kan Şaykun ()
 Mehmediye ()
 Salqîn ()
 Erîha ()
 Me'eret en-Nu'man ()

Dîrok

Şerê Sivîl a Sûrî 
Îro piranî parêzgehê bin destê Artêşa Fetîhê de ye.

Çavkanî

Parêzgehên Sûriyê
Cisr eş-Şuxûr

Cisr eş-Şuxûr navçeyeke li ser Îdlibê ye. Navçe îro li bin dagiriya Eniya el-Nusra û Ehrar el-Şamê de ye.

Çavkanî

Navçeyên Îdlibê
Bajarên Sûriyê
Elîxan Abçorî

Elîxan Yezdanî'sazbendê navdare kurd xorasanê yê Qoşmê ku ser navê Elî Abçorî dihate naskirinê, duh danê êvarê ji ber nexweşiya kanserê emrê Xwedê kir.

Jiyan û xebatên muzîka wî
Li gor raporta Mehr Newsê, Elî Abçorî sala 1310-an li gundê Abçorî ser bi Bujnûrt hate dinayê û ji 10 saliya xwe ve bêyî perwerde û dîtina mamosteyan lêxistina Qoşmê hîn bû heya dema koça dawî jî yek ji sazbendên herî başe Qoşmê li Xorasana Bakur û mûzîka meqamî bû.

Wî heta berî ku emrê Xwedê bike, Husên Bebî yek ji sazbendên defikê, ۵۰ salan pêre karên hunerî kir.

Elî Abçorî yek ji beşdarên festîvala cîhanî a bilûrvanan û ۲۰-emîn festîvala mûzîkê a Fecrê bû.

Çavkanî 
 malpera kurdên xorasanê 
 wîkîpêdya farisî
 Jump up ↑ BBC Persian - Fajr Music Festival will start from eleventh February
Xorasana Bakur (parêzgeh)
Kurdên Xorasanê
Dragon Ball

Dragon Ball ( Doragon Bōru) animeyeke ku navê xwe ji rêzeya manga girtiye ku ji aliyê Toei Animation a Fuji Television ve hatiye weşandin.

Çavkanî 

Anîme
Reqa (parêzgeh)

Parêzgeha Reqayê () parêzgeheke û paytexta Rêveberiya Xweser a Bakur û Rojhilatê Sûriyeyê ye ku beşek ji herêma parêzgehê dikeve nav sinorê Rojavayê Kurdistanê . Li vê parêzgehê gelek kurd dijîn. Ema hinik ereb jî vê parêzgehê jîn didin.

Navçeyên Parêzgehê 
 Reqa ()
 Girê Spî ()
 Tebqa ()

Dîrok

Şerê Sivîl a Sûrî 
Îro teve Girê Spî bakurê parêzgehê bidest YPG'ê de ye, derê din jî bin dagiriya Daişê de ye.

Demografîk

Niştecihên parêzgehê 
Li vê parêzgehê kurd û ereb hene. Kurd li bakur û navendê parêzgehê dijîn, ereb jî piranî başûrî parêzgehê dijîn. Hema hinik gundên tirkmenan jî hene.

Giredanê dervê 

Parêzgeh
Parêzgehên Sûriyê
Reqa
Heleb (parêzgeh)

Parêzgeha Helebê () parêzgeheke Rojava ye. Li vê parêzgehê ereb, ermen û kurd dijîn Helebê bi xwarna xwe û cihê xwe yê kevnare tê naskirin li Helebê kelhe ya herî mezn û a hery kevn tê dîtin

Navçe 
 Heleb ()
 Efrîn ()
 Kobanî ()
 Cerablûs ()
 Ezaz ()
 Minbic ()
 Bab ()
 Darê Havîr ()
 Sipêra ()
 Çiyayê Seman (Lêlûnê) ()
 Atarîb ()

Dîrok

Şerê Sivîl a Sûrî 
Îro navçeyên parêzgehê de Efrîn û Kobanî bin kontrola YPGê de ye; Cerablûs، Bab û Ezaz bin dagiriya Daişê de ye û derê din jî bin kontrola mixalîf û rejîma Be'esê de ye.

Demografî 
Gorî cencûsî Sûrî, nîfûsa parêzgeh bêr Şerê navxweyî yê Sûriyê ji 4 mîlyon zedetîr bû. Lê îro ew hindiktîr e.

Çavkanî 

Parêzgeh
Parêzgehên Sûriyê
Heleb
Erdêxan (parêzgeh)

Parêzgeha Erdêxanê () parêzgeheke di sînorên Bakurê Kurdistanê de ye. Li vê parêzgehê piranî kurd dijîn. Ema dewleta Tirkî, gelheya tirk hanî vira û ru vê sedemê tirk jî vê parêzgehê hene.

Navçe 
 Erdêxan an Erdêhan () : 40.460
 Golan/Mêrdînik () : 27.142
 Zûrzûnan ()
 Xenêk ()
 Xoçvan ()
  ()
  ()

Dîrok

Demografî

Niştecihên parêzgehê 
Li vê parêzgehê piranî kurd dijîn. Ancax hinik gund û taxên tirkan jî hene.

Gelhe 
Gelheya parêzgehê di sala 2014'an de 100.809 e. Sebê bêkarî gelheya parêzgehê tim dadikevê.

Çavkanî
Tajdînê Kurdî

Tacdînê Kurdî zanyarekî Îslamê ye. Tacudîn li cem Siracedînê Ûrmewî dersa fiqihê xwendiye. Roja ji dayîkbûna wî nayê zanîn di sala 1350'an de wefat kir. Wî di medreseya Orhanîyeyê de dersên feqiyan dida,

Çavkanî 
Mirin 1350
Alimên kurd
Diyale (parêzgeh)

Parêzgeha Diyaleyê () parêzgeheke ko du navçeyên xwe dikevê sînorên Başûrê Kurdistanê. Li vê parêzgehê kurd û ereb dijîn.

Navçeyên Parêzgehê

Navçeyên ko dikevin sînorên Kurdistanê 
 Xaneqîn ()
 Kifrî ()

Navçeyên ko nakevin sînorên Kurdistanê 
 Baqûba ()

Dîrok

Şerê Îraqê 
Îro teve Xaneqîn bakurê parêzgehê bidest pêşmergê de ye, Maqdediye û Baqûba jî bidest Arteşa Îraqê de ye.

Demografî

Avayiya nijadî 
Li vê parêzgehê de kurd bakur û rojhilatê parêzgehê rûdinin. Ereb jî xerbî parêzgehê dijîn.

Gelhe

Çavkanî 

Parêzgehên Kurdistanê
Parêzgehên Başûrê Kurdistanê
Parêzgeha Diyaleyê
Defne

Defne navçeyeke li ser sînorên Xetayê ye.

Çavkanî

Girêdanên Derva 

Defne
Navçeyên Xetayê
Xetay
Meryem Îcliye

Meryem Îcliye an Meryem Usturlabî stêrnaseke jin yê sedsala 10an yê ji bajarê Helebê ye. Ew di dîroka misilmanan de jina pêşîn e ku li ser stêrnasiyê xebat kiriye.

Bavê Meryemê hostayê Astrolabê bû. Meryem jî hewl dide bavê xwe bi astrolabê xebitiye û bilindbûna cîsmên esman pîvaye. Meryem carna di nav ereban de weke Meryem Elastrolab tê zanîn.

Çavkanî  

Jin
Kesên ji Helebê
Zanyarên jin
Stêrnas
Stêrnasên jin
Fîlozofên jin
!!

‼ (cot nîşana bangok) van tiştan diyar dike:
 Ajotineke jîrane ya kevirên  şetrencê
 Nîşaneke matematîkê
 "Veguhestina bo Booleanê" di zimanê sazkirinê yê kompûterê de
 Operatorek ji kereseyên zimanê programkirinê Haskell e
 Nîşaneke denganîyê ya hin dengdaran e ku tenê di malbata zimanên Juu ye ku li Afrîka başûrî û hinek jargonên ayinî yên Damin li Awustralyayê peyda dibe 
Karakter ‼ di pergala Microsoft Windowsê bi kmbînasyona ALT+19 yan piştî pêlkirin û bişkoja ALTê bikî, destê xwe li ser bihêle û pê li hejmarên 1 û 9 an li dû hev bike.

Herwiha 
 !!!
 ! (Cudakirin)
Bokan (navçe)

Bokan yek ji navçeyên parêzgeha Azerbaycana Rojava ye li Rojhilatê Kurdistanê, bi dewleta Îranê ve girêdayî ye û navenda vê navçeyê bajarê Bokan e.

Gelhe
Li gor Serjimariya Mirovan û Malana Îranê, di sala 2012an de, hejmara rûniştivanên vê bajêristanê 224,630 kesane.

Dabeşkirina navçeyê
Du nahiye û du bajar li navçeya Bokanê hene :

Navenda navçeya Bokan
Bajar:Bokan

Sîmîne
Bajar: Sîmîne

Gund
 Lîsteya gundên Bokanê

Çavkanî

Navçeyên Azerbaycana Rojavayê
Bokan (navçe)
Reşîd Sofî

Reşîd Sofî hunermendekî navdar e li bajarê Kobanî li Rojavayê Kurdistanê.
Di maleke dîdndar de rabû, bavê wî muftiyê Kobanî bû.
Di sala 1970 de, dest bi karê hunerî kir dema ku xula 7 de bû li dibistanê li ser destê karkirê posta Kobani navî wî EsEs bû û yekemîn stranê ku ew fêr bû strana "طيري ياطيري ياحمامة وانزلي بدمّر والهامة"
Aamir Khan

Aamir Khan (z. 14ê adara 1965an) aktor, çêker û derhênerekî hind e.

Zewacî ye, 2 kur û keçeke wî hene. Navê jina wî Kiran Rao ye.
Aamir Khan misilman e û carekê çûye hecê.

Fîlmnîgarî

Çavkanî 

Çêkerên hindistanî
Derhênerên hindistanî
Aktorên hindistanî
Mirovên zindî
Jidayikbûn 1965
Jidayikbûn Mumbaî
Kesên ku çûne ser misilmantiyê
Şeva Çille

Şeva Çille an jî Şeva Yeldayê yek ji cejnên herî kevn ên îraniyan e. Ev cejna hevdem ligel Şoreşa Zivistanê û li şeva herî dirêj a salê ye ku li dû wê dirêjahiya rojan li nîvkada bakûrî ber bi zêdebûnê ve dihere.

Şeva Yeldayê yan wek ku kurdên Xorasanê dibêjin Şeva Çêlle ji dema rofirrîna (rojavabûn) roja 30'ê meha azerê (roja herî dawîn a payîzê û roja dawîn a meha 9'a tavî) û 21'ê kanûnê dest pê dike û heta roverketina (rojhilatin) 1'ê meha dêyê anku 22'ê kanûnê ku yekem roja zivistanê ye didome. Malbatên îranî ji wan kurd bi giştî di Şeva Çêlle da şîveke baş ligel cûreyên mêwe û bi taybet zebeşan amade dikin û vê şevê heya sibê bi şadî û kêfxweşî li xwe sibe dikin. Piştî xwarin û vexwarinê şev bi Şahnamexwanî û xwandina helbestên wek Hafizê Şîrazî didome. Yên kal û pîr çîrokan dibêjin.

Wateya Yelda
Yelda bi eslê xwe peyveke sûriyanî bi wateya zayîn û jidêbûn e. Ji ber ku sûriyaniyan visan bawer dikirin ku Şeva Yeldayê hevdem ligel jidêbûna Îsa Mesîh e. Di çanda îraniyan da Yelda anku Şeva Çileyê şeva zayîna mêhr û dilovaniyê ye. Yên rojavayî yelda ligel Noêl li ber hev danîne û romiyan peyva Natalîs ji bo zayînê bi kar anîne. Xisrîstiyaniyên sûriyanî peyva Yeldayê bi xwe ra anîn Îranê û ji demê û bi vir da hema wisan maye.

Çilegir û Çileqiçik
Şeva Çileyê li Îranê bi Şeva Yeldayê tê naskirin. Ji Şeva Çêlle heta 40 şevan anku şeva 1’ê sibatê (10'ê meha 11'an a tavî anku meha behmenê) dibêjin çellegir yan çilleya mezin ku 40 roj in. Her wiha ji 1’ê sibatê heta 20’ê sibatê (destpêka meha Isfendê, meha 12'an a tavî) wek Çelleqiçik yan çilleya biçûk tê gotin.

Şeva Çêlle li ba kurdên Xorasanê 
Şeva Çêlle li ba kurdên Xorasanê jî xwedan girîngiyeke taybet e. Di vê şevê da malbatên ku tezebûkek ji lawê xwe ra xwestine û hîn lawik di destgirtiyê da ye, xelat ji zêr û zîv û cil û bergên bûkê her viha cûreyên xwarinên rojane didin mala bûkê. Navê vê xelatê Şevçellegî ye. Agirpêxistin û lîstika bi êgir yek ji taybetiyên vê şevê ye.

"Li vê şeva dirêj û reş
Mala we germ, dilê we geş"

Çavkanî
 Berat Qewîendam (xorasan)
 wîkî farsî
Cejn
 
Xorasana Bakur (parêzgeh)
Kurdên Xorasanê
Sond

Swînd/sond xwarin yek ji hêmanên çand û folklora kurdan li cî û deverên cûrbicûr e. Wek mînak yek ji swîndên kurdên êzdî Roj e: Bi vê rojê! yan li Xorasanê yek ji sondan sondxwarina bi dema Bêhngavê/ Bîngavê ku serê şevê ye. He riwha hinek deveran bi nîvrojê sond dixwin.

Çavkanî
 Wîkîpediyaya farisî
Dîroka dadweriyê
Şemxal

Şemxal gundekî kurdan ser bi bajarê Qûçanê li bakûrê Xorasanê ye.

wateya Şemxal 
Şemxal gulleyekî kevn û bihêz bi zimanê kurdiya kurmancî ye. Li kurdiya kurmancî ya Xorasanê gotinek heye ku naveroka wê ev e: “Ma tîrê Şemxalê li te ketiye?“. Ev gotina ji kesekî ra dibêjin ku li berteka bûyerek ne ewqas girîng, dinale û diqîre.

çavkanî 
 malpera gundê şemxal
 Mihemed Seferpûr (xorasan )
 
Xorasana Bakur (parêzgeh)
Kurdên Xorasanê
Beşaret

Beşaret , gundekî bi ser Dêhêstani Qerebaşloê ya şaristana Deregezê ya parêzgeha Xorasana Rezewî ve ye. Li gund zimanê kurmancî tê axavtin.

Rûber: 14.17 
hêktar
Dorber: 3.01 km
pirtirîn bilinî: 788 mêtr

Kêmtirîn bilinî: 836 mêtr

dirêjtî rê je şeri Deregez: 27.98 km

ziman: kurmancî

serjimarî 2007: 91 malbat; 479 kes

Hêlîpan: 37.2552°

Hêlîlar: 59.168°

Şûnên nîzik bi gundî

Kalû(4.5 km)       
 
Nuawat, êspiyan(6 km) 
   
Gechalik (6.2 km)
 
Zangelanlu (7.2 km)

Çavkanî 

 wîkî farisî
 malpera zanîn
 malpera kurdên xorasanê 

 
Xorasana Bakur (parêzgeh)
Kurdên Xorasanê
Bêşdere

Şûn: Îran, Xorasani Rezevî, Şaristani Deregez, Dêhêstani Qerebaşlo

Nav: Bêşdere;   Besh Darreh;      بشدره

Rûber: 5.15 
hêktar
Dorber: 1.12 km

pirtirîn bilinî: 592 mêtr

Kêmtirîn bilinî: 583 mêtr

dirêjtî rê je şeri Deregez: 15.79  km

ziman: kurmancî

serjimarî 1385: 38
 
malbat; 182 kes

Hêlîpan: 37°21’23.69″N (37.3566)

Hêlîlar: 59° 6’32.48″E (59.109)

Çar Borc (1.8 km)
 
Demkêh (2.3 km)
 
Deregez (9.8 km)

Quzliq (6.6 km)

Çavkanî 
wîkî farisî
 malpera zanîn
 
Xorasana Bakur (parêzgeh)
Kurdên Xorasanê
Qerebaşlo (dehistan)

Qerebaşlo (), navê dehistana ku bi ser şaristana Deregezê ya parêzgeha Xorasana Rezewî  ye. Di gundistanê de bi zimanên kurmancî, farisî û tirkî tên axavtin.

Şûnên nîzîkî dehistana Qerebaşlo 
 Tekab
 Miyankûh
 Zengilanlo
 Dîbac

Li Dêhêstanî Qerebaşlo 29 gund hene ku le 20 gundi xelkî kurmanc guzeran deken, gund wî dêhêstana je sedi 69 şûnê kurmancan in. Li Dêhêstanî Qerebaşlo 1212 malbat û 5118 kes guzeran deken, lê gundê kurmanci wî dêhêstana 846 malbat û 3.709 kes hene. Je sedi 72,5 xelkî wî dêhêstana kurmanc in.

Çavkanî

Girêdanên derve 
 Malpera zanîn

 
Xorasana Bakur (parêzgeh)
Cixal

Şûn: Îran, Xorasani Rezevî, Şaristani Deregez, 
Dêhêstani Qerebaşlo

Nav: Ciẋal;              
Jeghāl;                جغال

Rûber: 2.26 hêktar

Dorber: 0.92 km

pirtirîn bilinî: 914 mêtr
Kêmtirîn bilinî: 899 mêtr

dirêjtî rê je şeri Deregez: 20.38  km 

ziman: kurmancî

serjimarî 1385: 25 

malbat; 112 kes
Hêlîpan:37°17’50.07″N (37.2971°)

Hêlîlar:59° 1’14.29″E (59.0205°)

şûnên nîzik:

Quzliq(2.8 km)
 
Sugildî(1 km)
 
Daqdar(6 km)
 
Hesar (11.1 km)

Çavkanî 
 wîkî farisî
 malpera zanîn
Kurdên Xorasanê
Xorasana Bakur (parêzgeh)
Kurdên Xorasanê
Daqdar

Şûn: Îran, Xorasani Rezevî, Şaristani Deregez, 
Dêhêstani Qerebaşlo
 
Nav: Daqdar;      Dāghdār;              داغدار

Dorber: 2.63 km

Rûber: 15.97 hêktar

pirtirîn bilinî: 843 mitr

Kêmtirîn bilinî: 808 mitr

dirêjtî rê je şeri Deregez: 14.35 km

ziman: kurmancî
 
serjimarî 1385:  130 
malbat; 570 kes

Hêlîpan: 37°20’43.55″N ( 37.3455°)

Hêlîlar: 58°59’36.82″E (58.9933°)

şûnên nîzik:

Perkend(7 km)
     
Kokan(12.9 km)

Beyat (6 km)

Mîna (2.4 km)

Çavkanî 
 wîkî farisî
 malpera refsha-zanyne

 
Xorasana Bakur (parêzgeh)
Kurdên Xorasanê
Ebasqele

Şûn: Îran, Xorasani Rezevî, Şaristani Deregez, 
Dêhêstani Qerebaşlo

Nav: Ebasqele;     `Abbas Qal`eh;       عباس  قلعه

Dorber: 2.22 km

Rûber: 7.41 hêktar

pirtirîn bilinî: 649 mêtr

Kêmtirîn bilinî: 642 mêtr

dirêjtî rê je şeri Deregez: 8.78 km 

ziman: kurmancî

serjimarî 1385: 40 

malbat; 134 kes

Hêlîpan: 37°23’32.86″N (37.39253)

Hêlîlar: 59° 2’6.21″E (59.0354) 

şûnên nîzik:

Ceferawat (1.4 km)
 
Perkend (0.9 km)

Qelêçê(4 km)
 
Yêngîqelê (4.3 km)

Çavkanî 
 wîkî farisî
 malpera zanîn

 
Xorasana Bakur (parêzgeh)
Kurdên Xorasanê
Gendab

Şûn: Îran, Xorasani Rezevî, Şaristani Deregez, 
Dêhêstani Qerebaşlo

Nav: Gendab;    Gandāb;               گنداب

Dorber: 0.78 km

Rûber: 1.81 hêktar

pirtirîn bilinî: 885 mêtr

Kêmtirîn bilinî: 875 mêtr

dirêjtî rê je şeri Deregez: 22.31 km

ziman: kurmancî

serjimarî 1385: 16 

malbat; 67 kes

Hêlîpan: 37°17’20.55″N

Hêlîlar: 59° 3’20.38″E

şûnên nîzik:
 
Sugildî(2.2 km)
 
Quzliq(3.8 km)
 
Hesenawat(9.2 km) 
 
Hesar (10.2 km)

Çavkanî 
 wîkî farisî
 malpera zanîn
 malpera kurdên xorasanê 

 
Xorasana Bakur (parêzgeh)
Kurdên Xorasanê
Heqvêrdî

Şûn: Îran, Xorasani Rezevî, Şaristani Deregez, Dêhêstani Qerebaşlo 

Nav: Heqvêrdî;                  Ḩaqverdī;            حق وردي

Dorber: 1.86 km

Rûber: 7.03 hêktar

pirtirîn bilinî: 632 mêtr

Kêmtirîn bilinî: 624 mêtr

dirêjtî rê je şeri Deregez: 7.05 km

ziman: kurmancî
 
serjimarî 1385:  55
 
malbat; 200 kes

Hêlîpan: 37°23’4.04″N

Hêlîlar: 59° 3’24.44″E 

şûnên nîzik:
 
Beyat (1.5 km)
 
Yêngîqelê (2.7 km)
 
Kuneqele (5 km)
 
Çapêşlo (4.1 km)

Çavkanî 
 wîkî farisî
 malpera ellahmezar 

 
Xorasana Bakur (parêzgeh)
Kurdên Xorasanê
Hesenawat

Şûn: Îran, Xorasani Rezevî, Şaristani Deregez, Dêhêstani Qerebaşlo 

Nav: Hesenawat;             Ḩasanābād;        حسن آباد

Dorber: 1.53 km

Rûber: 9.87 hêktar

pirtirîn bilinî: 589 mêtr

Kêmtirîn bilinî: 581 mêtr

dirêjtî rê je şeri Deregez: 18.94 km

ziman: kurmancî 

serjimarî 1385:  58
 
malbat; 266 kes

Hêlîpan: 37°20’23.97″N

Hêlîlar: 59° 8’15.92″E 

şûnên nîzik:
 
Qereaqaç (1.5 km)

Kurek (2.1 km)

Kumac xor (3.8 km)
 
Nuawat, espiyan(4.2 km)

Çavkanî 
 Wîkîpediyaya farisî
 malpera ellahmezar 

 
Xorasana Bakur (parêzgeh)
Kurdên Xorasanê
Îlancix

Îlancix (), gundekî bi ser Dêhêstanî Qerebaşloyê ya şaristana Deregezê ya parêzgeha Xorasana Rezewî ve ye. Di gund de zimanê kurmancî  tê axavtin.

Şûnên nîzik bi gundî 

Hesenawat(2.4 km)
 
Torki Derrêh (8.5 km)

Nuawat, êspîyan(5.1 km)
 
Hosêynawat (8.5 km)

Kelate Esedxan  (9.4 km)

Çavkanî

Girêdanên derve 
 Malpera zanin
 Malpera Ellahmezar

 
Xorasana Bakur (parêzgeh)
Kurdên Xorasanê
Kalû

Kalû (), gundekî bi ser Dêhêstani Qerebaşlo yê ya şaristana Deregezê ya parêzgeha Xorasana Rezewî ve ye. Di gund de zimanê kurmancî  tê axavtin.

Şûnên nîzik bi gundî 

 Kelate Esedxan (3 km)
 Giçilîk (2.5 km)
 Quzliq(5.6 km)
 Hesar (9.2 km)

Çavkanî

Girêdanên derve 
 Malpera zanin
 Malpera ellahmezar

 
Xorasana Bakur (parêzgeh)
Kurdên Xorasanê
Kuneqele

Şûn: Îran, xorasani Rezevî, Şaristani Deregez, Dêhêstani Qerebaşlo 

Nav: Kuneqele;                 Kohneh Qal‘eh;                كهنه قلعه

Dorber: 1.04 km

Rûber: 0.84 hêktar

pirtirîn bilinî: 538 mêtr

Kêmtirîn bilinî: 528 mêtr

dirêjtî rê je şeri Deregez: 2.32 km

ziman: kurmancî

serjimarî 1385: 2 
malbat; 6 kes

Hêlîpan: 37°25’33.72″N

Hêlîlar: 59° 4’42.01″E

şûnên nîzik:
 
Deregez (2.3 km)

Aqçêşme (3.4 km)

Xançe (4.1 km)

Heqvêrdî (5 km)

Çavkanî 
 wîkî farisî
 malpera ellahmezar 

 
Xorasana Bakur (parêzgeh)
Kurdên Xorasanê
Mîna (Xorasana Rezewî)

Şûn: Îran, xorasani Rezevî, Şaristani Deregez, Dêhêstani Qerebaşlo 

Nav: Mîna, kelê mînê;    Mīnā Qal‘eh;      مينا

Dorber: 2.15 km

Rûber: 4.6 hêktar

pirtirîn bilinî: 793 mêtr

Kêmtirîn bilinî: 772 mêtr

dirêjtî rê je şeri Deregez: 15.11 km

ziman: kurmancî
 
serjimarî 1385: 42
 
malbat; 176 kes

Hêlîpan: 37°20’5.07″N

Hêlîlar: 59° 0’56.47″E

şûnên nîzik:
 
Aqdaş (3.9 km)
 
Perkend(7.5 km)
 
Yêngîqelê (5 km)

Daqdar(2.4 km)

Çavkanî 

 Wîkîpediyaya farisî
 malpera ellahmezar 

 
Xorasana Bakur (parêzgeh)
Kurdên Xorasanê
Nuawat Êspiyan

Şûn: Îran, Xorasani Rezevî, Şaristani Deregez, Dêhêstani Qerebaşlo 

Nav: Nuawat, êspîyan;                  Espīān;                  نواباداسپيان

Dorber: 0.30 km

Rûber: 0.33 hêktar

pirtirîn bilinî: 718 mêtr

Kêmtirîn bilinî: 709 mêtr

dirêjtî rê je şeri Deregez: 25.34 km

ziman: kurmancî

serjimarî 1385: 4 

malbat; 30 kes

Hêlîpan: 37°16’53.52″N

Hêlîlar: 59°10’23.40″E

şûnên nîzik:
 
Beşaret (2.9 km)
 
Qazan Beg (8.9 km)

Tazeqele (6.3 km)
 
Kalû(6 km)

çavkanî 
 malpera kurdên xorasanê

 
Xorasana Bakur (parêzgeh)
Kurdên Xorasanê
Perkend

Perkend (), gundekî bi ser dêhistana Qerebaşloyê ya şaristana Deregezê ya parêzgeha Xorasana Rezewî ve ye. Di gund de zimanên kurmancî û tirkî tên axavtin. 

Şûnên nîzik bi gundê:
 
Heqvêrdî(1.9 km)

Keletê hacîtalib (0.8 km)
 
Aqçêşme  (5.4 km)
 
Yêngîqelê  (4.6 km)

Çavkanî 
 Wîkîpediyaya farisî
 malpera zanîn
 malpera kurdên xorasanê 

 
Xorasana Bakur (parêzgeh)
Kurdên Xorasanê
Qereaqaç

Qereaqaç (), gundekî bi ser dêhistana Qerebaşloyê ya şaristana Deregezê ya parêzgeha Xorasana Rezewî ve ye. Di gund de zimanê kurmancî  tê axavtin.

Şûnên nîzik bi gundî 

Çarborc (1,4 km)
Hosêynawat (0,7 km)
Hosêynawatî Sidaqet (9,2 km)
Kelatê Esedxan (8,9 km)

Çavkanî 

 Wîkîpediyaya farisî
 Malpera Zanîn
 Malpera kurdên Xorasanê 

 
Xorasana Bakur (parêzgeh)
Kurdên Xorasanê
Çerxa Şoreşê (marş)

Çerxa Şoreşê, sirudeke şoreşa Kurdistanê ye, ku bi navê "Marşa Gerîla" jî naskirî ye. Gotinên stranê ji aliyê Xelîl Xemgîn ve tên nivîsandin û stran/marş cara ewil ji hêla wî tê gotin.

Helbest
Îro çerxa şoreşê fireh digerîne

Li qadên cîhanê deng dilerzîne

Destarê proleter hûr diherîne

Kedxwarî û nûkeran ji qada hiltîne

Tovê jiyanê reşandin, li qadan şîn didan

Simbila şax didan bi dengê partizan

Pelên bayê herîkandin ji nav dilê çiyan

Rabun ser piyan jîn dan Kurdistan

Ji nav dîwarê zindana heya serê çiyan

Hildan alên sor berxwedan jiyan

Rê ronahî rêbertê da xwîna şehîdan

Rêberê me ye Partiya Karkeran

Gotin û Muzîk: Xelîl Xemgîn

Çavkanî 

 
Stranên kurdî
PKK
Dîrok (marş)

Dîrok, sirudî Dîrok, sirudekî Şoreşî Kurdistanê ye. Hozana em sitrane Koma Amara ye.

Helbest
Li Viyetnam li Kûba û Angolê

Li Çîpas im û li Filistîn im

Em agir in alev in û pêt in

Em dîrok in tim li kurdistanê

Bi keviran em diçin ser tangan

Bi daran êrîş dikin panzêran

Şervan bûne bombe yên zindî

Diteqin li kurdistan li cîhanê

Ji tarî yê wê derên ronî yê

We azadbin wek gelên Kûba yê

We azadbin wek Angola yê

Nîşana Viyetnam waye li dinê

Agirê dîrokê bilind dibe

Ala bilind dibe li zindanan

Bi neynokan dikolin biryaran

Bi xwîna dîrokê nexşandin

Ji bo serxwebûna hemî însan.

Stranên kurdî
PKK
Shraddha Kapoor

Shraddha Kapoor aktrîseke hindî ye.

Jînenîgarî 
Kapoor di Zanîngeha Bostonê de xwendekarê şanoyê bû. Li vira sala herî pêşî de qerîyerê lîstikvanîya wê destpê bû. Di sala 2010'an de fîlma xwe ya pêşîn Teen Patti kişand. Biray wê Siddhant Kapoor jî nolê wê lîstikvane. Navê bavî wê Shakti Kapoor û navê dayika wê jî Shivangi Kolhapure Kapoor'e.

Taybetî yên Fizîkî 
Qama Shraddha Kapoor'ê 1.68 metroye.

Fîlmografî

Xelatên Wê

Çavkanî

Girêdanên Derve 

 Li IMDb'ê de Shraddha Kapoor

Aktrîsên hindistanî
Jinên hindistanî
Modelên hindistanî
Mirovên zindî
Jidayikbûn 1987
Qulcix

Qulcix gundekî bi ser dêhistana Qerebaşlo ya şaristana Deregezê  ya parêzgehaXorasana Rezewîve ye. Di gund de zimanên kurmancî tê axavtin.

Çavkanî 
 Wîkîpediyaya farisî
 malpera zanîn
 malpera kurdên xorasanê 

 
Xorasana Bakur (parêzgeh)
Kurdên Xorasanê
Quzliq

Quzliq gundekî bi ser dêhistana Qerebaşlo ya şaristana Deregezê ya parêzgeha Xorasana Rezewîve ye. Di gund de zimanên kurmancî tê axavtin.

Dorber:  1.13 km

Rûber:  2.71 hêktar

pirtirîn bilinî: 746 mêtr

Kêmtirîn bilinî: 730 mêtr

dirêjtî rê je şeri Deregez: 20.41 km

serjimarî 1385: 34 malbat; 145 kes

Hêlîpan: 37°17’51.71″N

Hêlîlar: 59° 5’49.08″E

şûnên nîzik:

Gendab(3.8 km)
 
Nuawat, êspîyan(6.3 km)

Owliya (4.9 km)
Giçilîk(3.5 km)

çavkanî 
 wîkî farisî
 malpera zanîn
 malpera kurdên xorasanê 

 
Xorasana Bakur (parêzgeh)
Kurdên Xorasanê
Sugildî

Sugildî  gundekî bi ser dêhistana Qerebaşlo ya şaristana Deregezê ya parêzgeha Xorasana Rezewîve ye. Di gund de zimanên kurmancî tê axavtin.

Dorber:  1.09 km

pirtirîn bilinî: 937 mêtr

Kêmtirîn bilinî: 912 mêtr

dirêjtî rê je şeri Deregez: 19.96 km

şûnên nîzik bi gundê :
 
Aqdaş (2.5 km)
 
Gendab(2.2 km)
 
Mîna, keli mînê (4.9 km)

Hesar (10.4 km)

Çavkanî 
 wîkî farisî
 malpera zanîn
 malpera kurdên xorasanê 

 
Xorasana Bakur (parêzgeh)
Kurdên Xorasanê
Tepelîk

Tepelîk  gundekî bi ser dêhistana Qerebaşlo ya şaristanaDeregezê ya parêzgehaXorasana Rezewîve ye. Di gund de zimanên kurmancî tê axavtin.
Dorber:  1.16 km

Rûber:  2.67 
hêktar
pirtirîn bilinî: 581 mêtr

Kêmtirîn bilinî: 569 mêtr

dirêjtî rê je şeri Deregez: 18.01 km

ziman: kurmancî

serjimarî 1385: 23 malbat; 96 kes

Hêlîpan: 37°20’42.59″N

Hêlîlar: 59° 7’55.58″E

şûnên nîzik:
 
Hosêynawat (1.4 km)
 
Hesenawat (0.8 km)
 
Hosêynawati  Sidaqet (9.7 km)
 
Kaletê Esedxan (8.2 km)

Çavkanî 

 Wîkî farisî
 malpera zanîn
 malpera kurdên xorasanê 

 
Xorasana Bakur (parêzgeh)
Kurdên Xorasanê
Miyankûh (dehistan)

Dêhistana Mîyankûhê (), bi ser şaristana Deregezê ya parêzgeha Xorasana Rezewî  ye. Di gundistanê de bi zimanên kurmancî û farisî tê axavtin.

Şûnên nîzik bi Dêhistana Miyankûh 
 Qerebaşlo
 Qûçan
 Zengilanlo

Li gundistana Miyankûhê 22 gund hene, ku li 10 gundan ji wan kurmanc lê rodenin. (je sedi 45.5 gundê wî dêhêstana şûnê xelki kurmanc in); hijmari gişti xelki wî dêhêstana 1120 malbat û 4528 kes e, hijmari xelki kurmanc jî 785 malbat û 3032 kes e.
(je sedi 67 xelki dêhêstani mîyankûh kurmanc in).

Çavkanî 

 wîkî farisî
 malpera zanîn
 malpera kurdên xorasanê

 
Xorasana Bakur (parêzgeh)
Kurdên Xorasanê
Arxîtas

Arxîtas (; ; z. 428 berî zayînê - m. 347 berî zayînê), matematîknas û fîlozofekî yewnanî bû.

Çavkanî 

Fîlozofên yewnan
Matematîknasên yewnan
Dehîşt

Dehîşt gundekî bi ser Dêhistana Miyankûh  ya şaristanaDeregezê ya parêzgehaXorasana Rezewîve ye. Di gund de zimanên kurmancî tê axavtin.

Dorber:  1.51 km

Rûber:  9.30 hêktar

pirtirîn bilinî: 1389 mêtr

Kêmtirîn bilinî: 1337 mêtr

dirêjtî rê je şeri Deregez: 38.22 km

ziman: kurmancî

serjimarî 1385: 84 malbat; 358 kes

şûnên nîzik:
 
Kokan(4.4 km)
 
Hesar (8.4 km)
 
Derwendî Jêr (6.7 km)

Qulcix (8 km)

Galerî

Çavkanî 

 wîkî farisî
 malpera zanîn
 malpera kurdên xorasanê 

 
Xorasana Bakur (parêzgeh)
Kurdên Xorasanê
Derwendî Jêr

Derwendî Jêr (), gundekî bi ser dêhistana Miyankûhê ya şaristana Deregezê ya parêzgeha Xorasana Rezewî ve ye. Di gund de zimanê kurmancî tê axavtin.

Şûnên nîzik bi gundî 

 Kokan (2,6 km)
 Derwendî Jûr (2,2 km)
 Gepî (5,4 km) 
 Qulcix (12,1 km)

Galerî

Çavkanî

Girêdanên derve 
 malpera zanîn
 malpera kurdên xorasanê 

 
Xorasana Bakur (parêzgeh)
Kurdên Xorasanê
Gulê çiqer

Gulê çiqer û giyayê çiqer li destpêka meha gulan verdekeve û gulek xwa yî zer heye. Wî gulê beref deken û hişk deken û dekutin û jê dermanekê çê deken ku sa nexwaşiyan ra tere kêr.

çavkanî 

 Berat Qewî Endam – Qûçan
 malpera kurdên xorasanê 

 
Xorasana Bakur (parêzgeh)
Kurdên Xorasanê
Mehmet Celal Bucak

Mehmet Celal Bucak,  (jdb. 1936, Sêwreg, Riha - m. 16ê tîrmeha 1983an), siyasetmedarekî Tirkiyeyê ye.
Heta dibistana navîn xwendibû. Di Meclîsa Mezin a Newengeran a Tirkiyeyê de du caran bûye parlemneterê Rihayê.

Çavkanî 

Jidayikbûn 1936
Mirin 1983
Siyasetmedarên Tirkiyeyê
Komeleya Perwerdeya Demokratîk a Bilind a Enqereyê

Komeleya Perwerdeya Demokratîk a Bilind a Enqereyê komeleyek e ku ji aliyê serokê PKKê Abdullah Öcalan û komek ji xwendekarên marksîst 1975an de hatiye damezirandin.

Derbarê wê 
Komele, ev komele di 1975an de Abdullah Öcalan û endamên niha di Komeleya Civaka Kurdistan (KCK) birêvebirin, Cemil Bayık, Duran Kalkan, Rıza Altun, Mustafa Karasu û hin kesên şehîd ketine Kemal Pir, Mazlum Doğan, Haki Karer, Hayri Durmuş hatiye damezirandin. Xwendevanen Zanîngeha Enqereyê û gellek xwendevanen dibistanên bilind û zanengeha endamê wê komeleyê bûn. Piştî derbeya 12ê adarê di nava zanîngehan de avakirina rêxistina demokratîk a yekem bû. Sekreteriya wê giştî  Öcalan dikir. Di komeleyê de nîqaşên politîk dihat meşandin û bi dû van nîqaşan de teza ku ''Kurdistan mêtingeh e'' derket holê û biser vê bingeha politîk xebatê avakirina Partiya Karkerên Kurdistan (PKK) destpêkir. Di wê serdemê de ew kom bınavê apocîya dıhat nasîn.

Dû re komele di dema dadgehên rewşên awarte de bi tawana "cudakariyê" hat girtin. Lê piştî nêzîkî 40 salan, hinekan hewl da ku di sala 2014an de dîsa vekin lê nekarî.

Çavkanî 

PKK
Ayelet Şaked

Ayelet Şaked (; , Têl Evîv, Îsraêl) siyasetmedarek û endazyareke zanistiyê xêvjimêrê ye. Ji sala 2013an de di Knessetê wek endamê Partiya Mala Cihûyan de dixebite û ji sala 2015an de Wezîra Dadê ya Îsraêlê ye. Li gel ku endamê partiyeke olî ye, lê Şaked wek kesek sekûler tê nasîn. Xebata xwe li Têl Evîvê dest pê kir.

Jiyan û kar 
Şaked li Tel Avîvê li malbateke halxweş ji dayik bû. Dayika wê mamoste bû ku cihûya aşkenazê bû(ji refên pêşî yên koçberên cihû yên ku di salê 1880ê de ji Împeratoriya Rûsyayê û Romanyayê koçer bûne).Bavê wê, li Îranê li malbateke cihûyên Îraqê hatiye dinê ku ew jî di salên pêncî de hatine Îsraîlê û piştgirê Likudê bû. Li taxa Bavliyê ya Tel Evîvê mezin bû. Hîn gava 8 salî bû, nasnameya xwe ya polîtîk bi dest xist, ew jî piştî ku li bernameyên guftgoyan yên di navbera Îshaq Şamîr û Şîmon Peresî de temaşe dikir û li wir piştigiriya Îshaqî dikir. Di piyadeya artêşa Îsraîlî de, di lîwaya Golanî de jî xizmet kiriye. Li zanîngeha Tel Avîvê endazyariya elektirîk û zanistên kompûterê qedandin. Ew karê xwe jî heta demekê kiriye.

Karê civakî 
Ji sala 2006an heta 200an, bû birêvebera nivîsgeha Benenjamin Netanyahuyî kir. Di 2010an de  she established Îsraîla min bi Naftali Bennett re damezirand û heta gulana 2012an bi rê ve bir.

Ji dawiya 2011an dest bi helmeta xwe li dijî koçberiya derqanûnî ji Afrîkayê bo Îsraîlê da destpêkirin û got ku ev koçberî ziyanê digihîne dewletê û aboriyê têk dibe. Li dijî radyoya artêşa Îsraîlê derket û amaje kir ku planên wê yên çepgir hene.. Di kanûna paşîn a 2012an bû endama lijneya navendî ya Likudê lê di hezîrana heman salê de, dest ji wir berda û bû endama Mala Cihûyan.

Têkiliyên wê û Kurdan 
Di 20 kanûna paşîn a 2016an de, got ku divê em alîkariya Kurdan bikin ji ber kurd gelekî aştîxwaz û demokrat in û êdî dema avakirina Kurdistanê hatiye.

Jiyana taybet 
Ayelet zewicî ye û du keçikên wê heye û li heman taxa ku lê mezin bûye, Bavli, dijî. Mêrê wê jî pîlotê hêza hewayî ya artêşa Îsraîlî ye.

Çavkanî 

Jidayikbûn 1976
Siyasetmedarên îsraêlî
Jinên îsraêlî
Mirovên zindî
Çarşema Sor li nav kurdên Xorasanê

Çarşema Sor yêk ji cejn û ayînên Îranî ye ku li nav kurdên Xorasanê jî pir birêz û hurmet e. Di bîngava sêşema dawî ya her salî da bi coşekî mezin tê lidarxistin û pîroz kirin.

Resm û ayînên Çarşema Sor li Xorasanê
Ar vêxistin
Bîngav ku dibe û tarî dadigere, êzingan tînin û arekî mezin vêdixin, li dora êr disekinin û her kes ji ser êr da bazdide. Kesên ku ji ser êr bazdidin gotineka haka jî dibêjin

Guhdarîkirina li ber deriyê malan
Hinek ji cayîl û cewanan ku wexta zewaca wane di dilê xwe da nîyetekê dikin û terin ber derîyê malekê disekinin û guhdarî dikin ka bibînin ku di hundurê malê da ji çi da gep û gotin dikin, eger gep û gotinên ku ew dibêhze li gor dilê wî /wê be nîyeta wî/wê raste û ew ê  bigêhje miraza û miyê dilê xwe(miyê wî / wê hasil dibe)

Dirêjkirina Werisê ji kuna puxurîkê
Hinek cayîl û cewan jî terin ser xanîyan û ji kuna puxurîkê werisek ku destmalek jî li serê wê girê dane dirêjî nav xênê dikin, vêca xwedîmal jî xelatekî li gor rewş û halê xwe dike nav destmalê û hînga ew werisa xwe dikişîne jor, bêyê ku xwedîmal mêvanê ser banê nas bike !

Gêrmiya heftreng
Şîva şeva Çarşema Sor her tişt ku be lê gêrmiya heftreng jî li kêlegê heye.
Pêş ku gêrmîyê berdine feran, morîyeke qiçik davêjine nav biroşê. Wexta ku gêrmî tê ser sifrê û fera tên ber endamên malê morî di fera her kesî da derkeve, pêra dibêjin : îsal sala wî/wê ye !

Hinge jê dixwazin ku sa hemû endamên malbatê ra dua bike !

çavkanî 

 Malpera Zanîn Xorasan
 mamosta tevehodî pirtûka . herketê tarîxî kurd bi xorasan

 
Xorasana Bakur (parêzgeh)
Kurdên Xorasanê
Kurdên Îranê

Xelkî Îranê  je sedi 66 Fars, Gîlek û Mazeneranî ne, je sedi 18 Tirk in, je sedi 10 Kurd in, je sedi 2 Belûç in, je sedi 2 jî Ereb in. Xelki Îranê le serjimarî 1390 nêzîk we 74962000 kes e.
hînga 49474920 kes je xelki Fars, Gîlek û Mazenderanî ne, 13493160 kes Tirk in, 7496200 kes Kurd in, 1499240 kes Belûç in, 1499240 kes Ereb in û ewqas wan jî we zimanê hini (din) gotin deken

Galerî 

Xelki kurd le giştî herdê Îranê, (pirrtir le bakur-rojava, bakur-rojhilat û bakurê Îranê) le ostanê ne Îlam, Azerbaycan, Belûçistan, Erdebîl, Kurdistan, Kirmanşah, Kirman, Hemedan, Loristan, Xorasan (bakûr, rezevî, başûr), Gîlan, Mazenderan, Gulistan û le ostanê Qom, Qezvîn, Merkezî û Fars guzeran deken.
Je 31 ostani herdî (erdî) Îranê le 21 ostan an xelki kurd hene û pijiqî ne.

Nizîk we 68 je sedi ostanê ne Îranê şûne xelki we êri (pirr rindi) Kurd e, ku kêm ya pirr le her yek je wan ostan an rozgar  deken.

Mijarên têkildar 
 Dîroka Rojhilatê Kurdistanê

Çavkanî 
 malpera zanîn
Derwendî Jûr

Derwendî Jûr , gundekî bi ser dêhistana Miyankûhê ya şaristana Deregezê ya parêzgeha Xorasana Rezewî ve ye. Li gund zimanê kurmancî tê axavtin.

Şûnên nîzik bi gundî

 Derwendî Jêr2,3 km, 
 Meyab 8,1 km, 
 Gepî 5,2 km 
 Têvîl 9,4 km

Çavkanî 

 Wîkîpediyaya farisî
 malpera zanîn
 malpera kurdên xorasanê 

 
Xorasana Bakur (parêzgeh)
Kurdên Xorasanê
Devneşa

Devneşa', gundekî bi ser dêhistana Miyankûhê ya şaristana Deregezê ya parêzgeha Xorasana Rezewî ve ye. Di gund de zimanê kurmancî tê axavtin.
serjimarî 2007: 12 malbat; 42 kes.

Gundên  Kokan(3 km)
Erebawat (3.4 km)
Qulcix(10.3 km)
Derwendî jêr (2.8 km) li derdora wê ne.

Çavkanî 

 wîkî farisî
 malpera kurdên xorasanê 

 
Xorasana Bakur (parêzgeh)
Kurdên Xorasanê
Gepî

Gepî  , gundekî bi ser dêhistana Miyankûhê ya şaristana Deregezê ya parêzgeha Xorasana Rezewî ve ye. Di gund de zimanê kurmancî tê axavtin.
 
serjimarî 2007: 50 malbat; 153 kes

Gundên 
Erebawat (0.4 km)
Kokan(6.6 km)
Derwendî jêr (5.2 km)
Meyab(6.1 km) li derdora wê ne.

Çavkanî 

 Wîkîpediyaya farisî
 malpera zanîn
 malpera kurdên xorasanê 

 
Xorasana Bakur (parêzgeh)
Kurdên Xorasanê
Îbn Quteybe

Îbn Quteybe (jdb. 828, Dînewer, Îran - 885 Bexda), alimekî Îslamê ye. Ji malbateke kurd a rewşenbîr hatiye. Ji ber hindê perwerdehiyeke baş dîtiye, perwerdeya pêşî li cem bavê xwe stand dûra li cem Elcahiz stand. Di gelek şaxên zanistiyê de bûye pispor, Zanyarê hedîs, tefsîr, dîrok û fîlolojiyê bû.

Ji kurdên misilman ê pêşîn yê sedsala 9an e. Navê wî  Ebû Ebdullah Muhemed bin Muslîm bin Quteybe ye. Bi kurtasî Îbn Quteybe tê naskirin..

Îbn Quteybe li ser tefsîr, fiqih, fîlolojî, wêje, stêrnasiyê xwedî 'îlm bû û gellekî pirtûk nivîsî.

Pirtûkên wî

Yên li ser dîrokê 
Uyûnu’l-Ahbar
el-Enw'il
el-Ma’arif

Yên li ser Tefsîr û Hedîsan 
Te’wîlu muşkili'l-Qur'an
Xarîbul-Qur’an.
Tefsîru Sûreti'n-Nûr
El-Muştebih minel Hedîs we'l-Qur'an.
Te'wîlu Muhteli-fi'l Hedîs.
Xarîbu’l Hedîs.
Islahu Galati Ebî Ubeyd fî Garîbi'l Hedîs.
El-Mesa’il we'l Ecwibe fi'l-Hedîs we’l-Luxa.
Kitabu'l-Mesa’il we'l Cewabat.

Yên li ser wêjeyê 
Edebu'l Katib
Eş-Şi'r we’ş Şu'ara
Me’ani'ş Şi'ri'l Kebîr.
Telkînu'l Mute’allim Mine'n Nahw
El-İştikak

Yên Fiqih û Kelamê 
Kitabu'l-Eşribe we'htilâfi'n-Nas fîha
Kitabu'l-Meysir ve'l-Kıdah.
el-İhtilaf fi’l-Lafz

Çavkanî 

Jidayikbûn 828
Mirin 885
Kesên sedsala 9an
Fîlozofên kurd
Hedîsvanên kurd
Dîroknasên kurd
Nivîskarên zimanê erebî
Lîsteya stêrnasan

Lîsteya stêrnas an yên herî navdar.

A 
 Marc Aaronson 1950 – 1987)
 George Ogden Abell  1927 – 1983)
 Antonio Abetti (Îtalya, 1846 – 1928)
 Giorgio Abetti (Îtalya, 1882 – 1982)
 Charles Greeley Abbot ( 1872 – 1973)
 Charles Hitchcock Adams (1868 – 1951)
 John Couch Adams  1819 – 1892)
 Walter Sydney Adams  1876 – 1956)
 Saul Adelman (1944 -)
 Paul Oswald Ahnert (Almanya, 1897 – 1989) 
 Eva Ahnert-Rohlfs (Almanya, 1912 – 1954) 
 George Biddell Airy, (Îngilîzî, 1801 – 1892)
 Robert Aitken, 1864 – 1951)
 Betanî (Iraq, 850 – 929)
 Vladimir Aleksandrovich Albitzky (Rusya)
 Ebû Maşer Belxî (Îran 787 - 886)
 George Alcock  (1913 – 2000)
 Harold Alden (1890 – 1964) 
 Hannes Alfvén  1908 – 1995)
 Ali Kuşçu  1403 - 1474)
 Lawrence H. Aller (1913 – 2003)
 Ebdurehman Sûfî, ( 903 – 986) 
 Viktor Amazaspovich Ambartsumian, (Ermenistan, 1912 – 1996)
 John August Anderson, ( 1876 – 1959)
 Andronicus of Cyrrhus
 Anders Jonas Ångström (1814 – 1874)
 Eugène Michel Antoniadi (Yewnanî, Fransa, 1870 – 1944)
 Petrus Apianus (Almanya, 1495 – 1557)
 François Arago (Fransa, 1786 – 1853)
 Sylvain Arend (Belçika, 1902 – 1992)
 Friedrich Wilhelm Argelander (Almanya, 1799 – 1875)
 Christoph Arnold (Almanya, 1650 – 1695)
 Svante Arrhenius (İsveç, 1859 – 1927)
 Arzachel (, 1028 – 1087)
 Goryu Asada (Japonya, 1734 –1799)
 Giuseppe Asclepi (Îtalya, 1706 – 1776)
 Joseph Ashbrook ( 1918 – 4 Ağustos 1980)
 Arthur Auwers (Almanya, 1838 – 1915)
 Adrien Auzout (Fransa, 1622 – 1691)
 Evdirehmanê Axtepî (Kurdistan 1850 - 1905)

Çavkanî 

Lîste
Stêrnasî
Bernie Sanders

Bernard "Bernie" Sanders (jdb. 8ê çiriya paşîn 1941 li New York City, New York) siyasetmedarekî amerîkî yê Partiya Demokrat. Sanders huqûqnas e û ji 2007a ciwantirin senatorê Vermont bû.

Serokdewletên DYAyê
Jidayikbûn 1941
Mêr
Femînîstên amerîkî
Mirovên zindî