nazimali/kurdish-wikipedia-articles huggingface dataset:
Zanîngeha Habanayê

<div style="float: right; margin: 0 0 1em 2em; width: 20em; text-align: right; font-size: 0.86em; font-family: lucida grande, sans-serif; line-height: normal;">
<div style="border: 1px solid #ccd2d9; background: #f0f6fa; text-align: left; padding: 0.5em 1em; text-align: center;">
<BIG>Zanîngeha Habanayê</BIG>

	Dirûşm: 
	Universitas Lux et Sapientia Est

</div>
</div>Zanîngeha Habanayê an jî UH' (), di 5ê kanûna paşîn 1728an de ji bo rahîb Domînîkan yê ku ji Orden de Predicadores ve hate damezrandin. Ev giştî û ji kevintirîn Kûba ye, herweha yek ji yekemîn ya Amerîka ye.

Dîrok
Pêşî navê wî Real y Pontificia Universidad de San Gerónimo de La Habana bû. Di vî demê de, di zanîngehan de pêwistên destûra rast an Kandayê, ku navên Real y Pontificia'' diyar dike; Kî bi destûra damezrandina zanîngeha ji papa Inocencio XIII û el rey Felipe V de España bûn.

Fakulte
 Fakulteya Dadê
 Fakulteya Îktîsadê
 Fakulteya Jimaryarî û Aborî
 Fakulteya Erdnîgarî
 Fakulteya Zanîstên Matematîk û Kompûter
 Fakulteya Felsefe, Dîrok û Komelnasî
 Fakulteya Derûnnasî
 Fakulteya Biyolojî
 Fakulteya Huner û Wêjeyê
 Fakulteya Zimanên Biyanî
 Fakulteya Fîzîkê
 Fakulteya Kîmyayê
 Fakulteya Ragihandinê
 Fakulteya Tûrîzmê
 Fakulteya Dermanxane û Xwarinê
 Fakulteya Restorasyon û Parastinê (Colegio San Geronimo de La Habana)
 Fakulteya Perwerdeya Dûrî
 Fakulteya Spanî ji bo Encamên ne Berpêşkirin,

Xwendekar û Mamosteyên Hilawîstî
 Félix Varela
 Carlos Manuel de Céspedes
 Ignacio Agramonte
 Dulce María Loynaz
 José Antonio Echeverría
 Julio Antonio Mella
 Rubén Martínez Villena
 Ramiro Guerra
 Enrique José Varona
 Eduardo Chibás
 Manuel Moreno Fraginals
 Emeterio Santovenia
 Felipe Poey
 Carlos Juan Finlay
 Arcadio Sotto
 Fidel Castro Ruz
 Max Marambio
 Ahmadineyad, Serokê Îranê, Doktorê Şerefê di Zanistên Siyasiyê.
 Gaspar Llamazares
 Andres L. Mateo

Mijarên têkildar 
 Zanîngeha Konfedresyona Xwendekarên EcuRed
 Zanîngehên Spanyolên di Serdema Zêrîn
 Zanîngehên Çavdêrîya Mamosteyên înternetê

Girêdanên derve
 Zanîngeha La Habana  (malpera fermî ya zanîngehê)
 Malpera Fermî ya Fakulteya Ragihandinê Civakî 
 Malpera Fermî ya Fakulteya Zanîstên Matematîk û Kompûter 
 Malpera Fermî ya Fakulteya Îktîsadê
 Malpera Fermî ya Fakulteya Fîzîkê 
 Malpera Fermî ya Fakulteya Biyolojî 
 Malpera Fermî ya Fakulteya Tûrîzmê
 Malpera Fermî ya Enstîtû ya Alav û Miyar (IMRE) 
 Tevna Kîmyayê Amerîkaya Latîn

Çavkanî
Barzan

Deverê Barzan
 Gundê Barzan, Mêrgesor

Mijarên têkildar 
 Barzanî
Radar

Radar, cîhazekê ku bi alikariya sîtavka pêlên radyoyê ve, heyberan û lezên van heyberan zexm dike ye. Bi îngilîzî Radio Detection And Ranging (bi radyoyê zexmkirin û diyarkirina menzîlê).

Radar, li gorî qadên bikaranînê wek radarên hewayê û radarên deryayê dibe du beş. Radarên hewayê di leşkerî, balafirgeh, balafir hwd de tê bikaranîn. Radarên deryayê jî di keştiyên leşkerî an jî keştiyên bazirganiyê de tê bikaranîn.

Dîrokçe 
Endezyarê alman ê bi navê Christian Hülsmeyer di sala 1904an de serîlêdana patentê kir. 30ê nîsana 1904an de ew patenta xwe girt.

Rêgeza şixulandinê 

Enerjiyê ku bi pêlên radyoyê ve tê hilgirtin, digihîşe heyberê û dîsa ji heyberê bi şewqdanê vedigere.

Eger menzîla ku di navbera cîsm û radarê de ye bibe , ew bi vê formûlê tê dîtin. Di vê formûlê de  leza ronahiyê ye û  jî dema şewqê ye.

Çavkanî 
 Wikipedia-werger
 Ferhenga zaravên teknîkî

Fizîk
Amûrên pîvandinê
Lîsteya bajarên Almanyayê

A

B

C

D

E

F

G

H

I

J

K

L

M

N

O

P

Q

R

S

T

U

V

W

X

Z 

almanya
Tehm (fizîk)

Tehm yan jî bi îngilîzî Impuls, guhêrka ku di momentûma xêzeyî ya cîsmekê de ye ye. Ew bi peyva J tê nîşandan. Impuls bi lêkdana hêza navekî ya bandor li cismê dike û maweya bandorkirinê ya hêzê karê bê hesibandin. Impuls ji ber ku bi întegrala vektora hêzê pêk tê ew jî vektor e. Yekeya wê newton-saniye ye.

Hêza ku bandor li cîsmekî re dike ew tawdanê pêk tînê û ev tawdan jî leza cîsmê diguherîne. Eger hêz bi demeke dirêj ve bisepîne guhêrka lezê jî pir dibe. Ji ber vê yekê jî guhêrka momentûmê dibe lêkdana mawe û hêzê.

Impulsa ku ji dema ê heta dema yê ye bi vê întegralê tê terîfkirin.
 
Zagona duyem ya Newtonê momentûm û hêzê bi vê defransiyelê girê dide.
 
Eger di formûla yekê de ev defransiyel bê nivîsandin 
 
tê destxistin.Li vira Δp nîşana guhêrka ku momentûma xêzeyî de çêbûye dide. Ev yeksanî wek teorema impuls-momentûm tê bi nav kirin.

Eger hêz bi demê re bê guherandin, impuls wek întegrala bi girêdayî demê ya hêzê tê hesibandin.

Baristeya guhêrbar 
Eger bariste wekî roketan guhêrbar be impuls bi hevkêşiya Tsiolkovsky a roketê tê dîtin.

Çavkanî 
 Wikipedia-werger
 Fergenga zaravên teknîkî
Fizîk
Windows 10

Microsoft Windows 10 navê guhertoyekê Windowsê ye. Piştî Windows 8 û Windows 7 derketiye. Tê de zaravaya soranî jî heye.

Mijarên têkildar 
 Microsoft Windows

Guhertoyên Windowsê
Pergala xebitandinê
Roza Erîzîn

Roza Erîzîn (jdb. 1982 Ezirgan), derhêner û mamosteya kurd e.

Jînenîgarî 
Di sala 1982an de li Erzinganê ji dayik bû. Di Zanîngeha Marmarayê di beşa Şêwirmendiya Psîkolojîk de perwerde bû. Dibistanên seretayî û yê navincî li Erzinganê qedand. Vê gavê li Amedê mamostetiyê dike. Di sala 2010an de li Konservatuara Aramê Dîkran a Şarederiya Bajarê Mezin a Amedê dest bi perwerdehiya sinemayê kir û di sala 2012an de perwerdehiya xwe qedand. Defter yekemîn kurtefîlma wê ye. Duyemîn kurtefîlma wê ya bi navê Bayêkûr di 4emîn Mîhrîcana Filman a Antaqyayê ya Cihanî de kete nav fînalîstan.

Fîlmografî 
 2016: Bayêkûr, Derhêner
 2013: Defter, Derhêner
 2013: Ayna Gördü (Neynikê Dît), Derhêner li gel, Türkan Kılıç, Eda İzci, Neslihan Bulut, Emine Odabaşı Salgın, Güliz Kuluğ Laçin, Avşin Atlıhan

Çavkanî 
  kameraarkasi.org: Roza Erizin

Nîşe 

Derhênerên fîlman ên kurd
Jidayikbûn 1982
Kesên ji Ezirganê
Mêdeia

Mêdeia an Mêdiya (bi yewnanî: Μήδεια, Mēdeia, Gurcî: მედეა, Medea) di mîtolojiya yewnanî de,  dota key Etêsê Kolxîsî û nêviya Hêlios bû. Zemanekê jî bi Ceson ve zewicandî û wî ve du zarokên xwe (Mermeros û Ferês) hebû.

Gorî Heredot navê Medan ji wê û lawikê wê (Medos) hatî, dibêje Medê û Medos çûne welatê Ariyan û hin Ariyan (Med) navê xwe guherandin kirin Med(î).

Çavkanî

 
Mîtolojiya yewnanî
Med
Germahiya Curie

Germahiya Curie, germahiya ku madeyeke ferromanyetîk, gewşîna xwe ya manyetîkê berze dike û dikeve halê paramanyetîkê ye. Ji bo biranîna Pierre Curie ku di warê paramanyetîzmayê de xebitiye, ji vê germahiya xeternak re germahiya Curie tê gotin.

Jê cuda binêrin 
 Kişanek

Çavkanî 
Fizîk
Wikipedia - Werger

Ferhenga zaravên teknîkî
Ferromanyetîk

Asnusokî ya Ferromagnetism (Ferro(Asin)+Magnet(Nusok)), Madeyên ferromanyetîk wexta ku di hundirê qada manyetîkê ya kişanekê de dibin bi xêzên qada manyetîkê ya wê kişanekê re di heman hêl de karin bên miqnatîsîkirin e.Bo nimûne em karin hesin, kobalt,nîkel, polad û Alnicoyê bidin.

Madeyên ferromanyetîk, çêkirina amûrên wekî motora elektrîkê, jenerator, trafo û hwd.  de tê bikaranîn.

Jê Cuda binêrin 
 Kişanek(Miqnatis)
 Germahiya Kurî

Çavkanî 
 Wikipedia-Werger
 Ferhenga zaravên teknîkî

Fizîk
Teqil

Teqil an jî teql, giraniya qewareya yeke a madeyekê ye. Bi giştî bo yekeya giraniyê gr-giranî tê hilbijartin. Ji ber vê yekê jî yekeya teqilê gr-giranî/cm³ dibe. Bi kurtasî gr/cm³ tê nivîsandin. Bi sembola  (gama) tê nîşandan.

Teqila avê 5°Cê de 9807 / e.

Teqila avê ya li gorî germahiyê

Teqila hewayê ya li gorî germahiyê

Formûla wê 
 
Li vir derê:

: Teqil e, yekeya wê   e.

: Çirî ye, yekeya wê   e.

: Zûkahiya erdkêşî ye, yekeya wê   e.

Çavkanî 
Fizîk
Wikipedia-Werger

Ferhenga zaravên teknîkî
Benzodiyazepîn

Benzodiyazepîn (BZD) yek ji dermanên psîkoaktîv e ku ji xeleka benzen û xeleka diyazepîn pêkhatiye. Ev derman li salên 1960de dest bi bikaranînê hat. Berî vî îlacî ji bo endîşe, bêxewiyê, depresyonê, hwd. barbîtûrat dihatin bikaranîn. Lê ji ber ku ev îlac zêde bengîtî dikir, nexweş li xwe girê dida û tesîra rexnak zêde dibû, bikaranîna wê birîsk bû. Li salên 1960an de Klordiyazepoksît hate dîtin ku ev derman ji beşa Benzodiyazepînan e. Niha ev derman ji bo epîlepsî, bêxewiyê, spazma maskûla, hwd. tê bikaranîn.

Ev derman di kezeba reş de metabolîze dibe.

Cûreyên Benzodiyazepînan
 Klordîazepoksît
 Dîazepam
 Oksazepam
 Klorazepat
 Lorazepam
 Alprazolam
 Klonazepam

Hevgirtiyên aromatîk
Ferrox Nêmetpur

Ferrox Nêmetpur,  nivîskarekî kurd e.  Di sala 1965'an de li bajarê Baneyê, li Rojhilata Kurdistanê hatiye dinê.

Berhem 
 The traveling Swallows—novel -- (1998), Sardam 
 Afternoon in The City—short stories  -- (2007) Sardam 
 World’s most Beautiful Day—short stories --  (2009) Ministry of culture 
 Years of Dreaming—novel --  (2010) Ministry of culture 
 The Nights of Aroma and Travels—short stories --  (2012) Ministry of culture 
 With the whispers of the leaves—short stories --  (2013) Azady 
 Five travels, One picture—novel  -- (2013) Azady 
 The wounded Bird, the admired Fish—novel --  (2014) Mang 
 Tomato’s and Pyramids—short storie --   
 The Big fault—novel --  (2015)
 Flaming apples—short stories --  (2015)
 Shoresh' story—novel  --   (2016)  
 Dracula and the travel to the east , short stories  --   (2016)
 dirty spot—novel  --   (2016)
 History of the leader—novel  --   (2016)
 The vain imagination—novel  --   (2018)
 The key set—short stories  --   (2018)
 Homeland speaks by vind—short stories  --   (2018)

Çavkanî 

Nivîskarên kurd
Jidayikbûn 1965
Marbella

Marbella (, wekî Marbeya bixwîne) bajar û parêzgeheke başûrê Spanyayê ye, ya ku ji parêzgeha Málagayê, di civaka xweser a Endulusê ye. Ev nav ji entegreyê comarca ya Costa del Sol Occidental û navendên hevdengê derveyî civaka şaredariyan e.

Çavkanî

Spanya
Partiya siyasî ya Ewropayê

Partiya siyasî ya Ewropayê (bi fermî, partiyeke siyasî ya di asta Ewropayê; Ewropartî ya nefermî) teşeyeke rêxistina partiya siyasî ya xebatê wêdeneteweyî yên li Ewropayê û li saziyên fermî yên Yekîtiya Ewropayê ye. Ew bi tertîbkirin û fînansekirina ji aliyê Yekîtiya Ewropayê û bi piraniya kesên ji partiyên netewî ne çêkirin in. Ewropartiyên di dema hilbijartinên Ewropayê de mafê xwe daparêzin, helmeteke û xwe di nav Parlamena Ewropayê de îfadeya ji aliyê komên siyasî yên girêdayî xwe û gel naderbirînin heye. Ewropartî, bi rêya civînên ahengiyê bi serê girêdayî wan ji dewlet û hikûmetê, ku bandorê li pêvajoya biryargirtinê de, di Konseya Ewropayê de ne. Europarties jî ji nêz ve li gor Peymana Lîzbonê ya Europarty ku serdikeve hilbijartinên Ewropayê maf heye ku ji namzed nîşan bidin ji bo di Konseya Ewropa de namzetê xwe ji bo Serokê Komîsyona Ewropayê kar û co-koordîne bi endamên girêdayî wan ên ku Komîsyona Ewropayê.

Partiyên siyasî
Xezeba Firatê 2016-2017

Operasyona Xezeba Firatê, Xezeba Firatê an jî Operasyona Reqayê, destpêka operasyoneke ji 6ê çiriya paşîn a  2016an de heta 17ê çiriya pêşîn a 2017an bi hemleya yekem li dijî dagirkeriya Dewleta Îslamî ya Iraq û Şamê (Daîş) ya li bajarê Reqaya Rojavayê Kurdistanê ye, ku bi piştgiriya Hêzên Sûriya Demokratîk (gelek ji van Yekîneyên Parastina Gel û Yekîneyên Parastina Jin) û Yekîneyên Koalîsyonê ve meşiya. 

Ji bo destpêka Xezeba Firatê 30.000 şervanên QSDê tevlî vê şerê bûn. Duyemîn Hemleya Xezeba Firatê ya ber bi Reqayê di 10ê kanûna pêşîn a 2016an de bi qonaxa duyem dest pê kir. Ji bo piştgiriya hemleya duyem DYAyê 300 leşkerên din lê zêdeyê Xezeba Firatê kirin. Di heman katî de Tûgayek ji Opozisyona Sûrîya Azad da daxûyandin, ku ev jî tevlî vê şerê dibin.

Çavkanî

Şer
Evanescence

Evanescence (/ˌɛv.æn.ɛs.ɛns/) rock kom Amerîkî li Little Rock, Arkansas di sala 1995 ji aliyê stranbêj / pîanîst jî Amy Lee û wîde Ben Moody avakirin e. Piştî tomarkirinê albums serbixwe, li kom wek rêtenga serbest yekem albûm full-length xwe, Hilweşiya, li ser Records Wind-up in 2003. ketî firotin bêtir ji 17 milyon kopiyên cîhanê û alîkariya kom win du xelatên Grammy ji heft xelatên, herweha No. 6 di "Top Best Selling Artist of The Last 10 Years" CBS ye (2008). Piştî salekê, Evanescence Yekemîn albuma xwe bijî, Anywhere But Home, ku zêdetir ji yek milyon kopiyên herderê dinyayê tên firotin. Di sala 2006 de, li kom duyemîn albûm studio xwe, The Open Door, ku zêdetir ji pênc mîlyon bêtir kopiyên firotin serbest hatin berdan.

The line-up ji koma çend car hatiye guhertin: David Hodges dev ji di 2002 de, hev-avakara Moody derket di sala 2003 (mid-tour), Jrock Will Boyd di sala 2006 de, ji aliyê wîde John LeCompt û drummer Rocky Gray di sala 2007 de li pey wî, û Terry Balsamo in 2015. encama vê çalakiyê de, yek ji sê albûmên studyoyê li kom ya feature di heman lineup. Du Guherandinên dawî bi sedem ku ji asêbûna, bi endamên kom demî de beşdarbin di geryaneke performansa. Billboard Evanescence No. 71 li ser Best Artists ji chart Decade ji serpelê.

Ragihand, di hezîrana 2009 de, newest line-up of the kom di dawiyê de bi Evanescence vegeriyan, self-navê albûm studio wan ya sêyem, 11 çiriya pêşîn berdan, 2011. Ev at jimar 1, li ser 200 chart Billboard bi 127,000 kopî li firotina Şeqama. Di vê albûmê de jî li jimar 1, li ser çar din charts cuda Billboard Şeqama; li Albums Rock, Albums dîjîtal, Albums Alternative, û ji Albums Hard Rock charts. The kom 2012 li ser gera li pêşvebirina albûma çardemîn xwe bi orkêstrayên din jî di nav de pir bêtirs û Fair to Midland de derbas kir. Troy McLawhorn jî endamê kom full-time di vê demê de bû. Piştî ku dawiya cycle gera albûm di 2012 de, kom ketin selek bi din.

Di 2015 de, kom ji asêbûna derket holê û ragihand ku ew ê touring destpêkirinê; Lê belê, ew red kir ku materyalên nû Evanescence tên çêkirin, wek Lee li şûna li ser projeyeke solo dihat. Li gel vê, Balsamo ji komê veqetiyane û ji aliyê Jen Majura re hate guhertin. Dereng 2016 dît touring din ji kom û daxuyaniya ji Lee ku Evanescence dê dewam bike.

Çavkanî
Wîkîpediya Kurdî Nawendî

Muzîk
Şile

Şile, şilavî an jî mayî, yek ji halên bingeh ên madeyê ye. Şile, madeyên ku şeklekî yê wan xuya nîn in e. Şile herkoyî in û nikarin bên dewisandin.

Qebareya şileyê pê germahî û pestana wê ve girêdayî ye. Şile gihîner in. Lê gihîneriyê wan bi madeyên ku tê hatiye xistin, karin biguherin. Şile ji madeyên req (hişk) pirtir xwediyê valayî ye. Lê li gorî gazê jî jê kêmtir xwediyê valayî ye.

Nimûne: Ava xwerû û ava bişekir negihîner(îsolator) in. Lê ava bixwê gihîner e.

Yekeyên pîvanê 
Tebaba şileyan bi yekeyên qewareyê tê pîvandin. Yekeya qebareyê ya SI  metre kûp e () û bi giştî lître tê bikaranîn(1  = 1 L)

Gewşînên Mekanîk

Dewisandinayî 
Şileyan pir hindik karin bên dewisandin. Di germahiya odeyê de pestana avê nêzîkî 4000 bar bê zêdekirin, di qewareya avê de bi tenê kêmasiyekî qasî %11î pêk dibe. Di kîmyayê de, şile bi giştî wek nepestanbar tê pejirandin.

Pestan 
Di qada erdkêşeyekî de, pestana ku di şileyê de çê dibe, ber bi her hêlê ve tê veguhestin û ev pestan bi kûrahiya avê zêde dibe.Yanê kûrahiya avê çiqas zêde be pestan jî bi hevgirtî zêde dibe.
 
Li vir derê,

, bilindiya avê ya ku di derdanê de ye ye.

, tîrbûna şileyê ye.

, zûkahiya erdkêşê ye.

Belavbûna Dengê 
Di şileyan de leza dengê bi vê formûlê tê hesibandin: 

   

Li vir derê, 

K, modûla Bulkê ye. 

ρ, pestan e. 

Bo nimûne, deng di ava şêrîn û 25 °C'yê de leza wê qasî 1497 m/s ye.

Gewşînên Mîkroskobîk

Termodînamik

Çavkanî 
Wikipedia-Werger

Ferhenga zaravên teknîkî
Fizîk
Azad Dildar

Azad Dildar (jdb. 1978, Amed), psîkyatrîstê kurd e.

Jînenîgarî 
Di sala 1978an de li Amedê li gundê Elîparê hatiye dinyayê. Piştî lîseyê li Zanîngeha Dîcleyê di Fakulteya Tibê de dest bi perwerdehiyê dike. Dû re li Zanîngeha Adnan Menderesê di warê psîkiyatriyê de pisporiyê dixwîne. Azad Dildar vê gavê li Dêrsimê wek bijîşkê psîkiyatriyê kar dike.

Nivîsên wî yên bi kurdî di Tîrojê de yên bi tirkî jî di kovarên Esmer, Genç Radikal (Radîkala Ciwan) û Popüler Psikiyatriyeçê de derçûne. Yekemîn pirtûka wî ya bi navê Zarokên Bêziman di 2014an de ji nav Weşanên Weqfa Îsmaîl Beşîkcî belav bûye. Ev pirtûk ji aliyê derûniyê ve rewşa zarokên kurd ên ku ji perwerdehiya zlmanê zikmakî bêpar mane û rastî kiryarên pişaftinê bûne rave dike.

Azad Dildar kurê nivîskarê kurd Receb Dildar û birayê helbestvan Gulîzer û nivîskar Murad Dildar e.

Berhem 
 Zarokên Bêziman, Lêkolîn, 2014, Weşanên Weqfa Îsmaîl Beşîkcî

Çavkanî 
 Zarokên Bêziman, rûpel: 4, 2014, Weşanên Weqfa Îsmaîl Beşîkcî

Psîkiyatrîst
Jidayikbûn 1978
Bahoz Baran

Bahoz Baran (jdb. 1982, Licê) zimannas û nivîskarê kurd e.

Jînenîgarî 
Bahoz Baran di sala 1982yan da li navçeya Licê ya Diyarbekirê ji dayik bûye. Çîroknûs û zimannas e. Dibistana seretayî, ya navîn û lîse li Licê xwendîye. Li Zanîngeha Dîcleyê ya Amedê beşa perwerdehîyê xelas kirîye. Di salên zanîngehê da xwedîtiya Kovara Tîgrîsê kirîye û di sala 2003yan da tevî hevalên xwe zimanê kovarê kirîye kurdî û li Tîgrîsê dest bi xebatên kurdî kirîye. Bi salan li Kurdî-Derê dersên rêziman û hişmendîya zimanî daye. Di sala 2015an da li Zanîngeha Mardîn Artukluyê di warê zimanê kurdî dest bi xwendina masterê kir. Yek ji rêvebirên Weqfa Mezopotamyayê ye û endamê Komxebata Kurmancîyê ye. Herweha yek ji avakarên Weşanên Wardozê ye û edîtorîya wê dike.

Berhem 
 Rêzimana Kurmancî, Cure: Zimannasî, Tevî Mîkaîl Bilbil,  Weşanên Enstituya Kurdî ya Amedê, 2008
 A Baş Cure: Çîrok, Weşanên Belkîyê, 2010
 Rêzimana Kurmancî, Cure: Zimannasî, Weşanên Belkîyê, 2012
 Derb Cure: Çîrok, Weşanên Avestayê, 2014
 Ferhenga Bişaftinê , Cure: Ziman-Rexne, Weşanên Wardozê , 2017
 Motik, Cure: Folklor-Meselok, Weşanên Wardozê, 2017 
 Rêzimana Kurmancî, Cure: Zimannasî, Çapa Nû-Berfireh Weşanên Wardozê, 2018
 Qîza Bavê Xwe, Cure: Çîrok, Weşanên Wardozê, 2019
 Rêbera Rastnivîsînê, Cure: Zimannasî,Tevî Komxebata Kurmancîyê Weşanên Weqfa Mezopotamyayê, 2019
 Rik, Cure: Çîrok, Weşanên Wardozê, 2022

Çavkanî

Girêdanên derve 
 Bahoz Baran di ferhenga Tirşikê de.
 Hevpeyvîn: Li Dijî Bişaftinê Perwerdehî, Haci Güneş, Tigris, 06.11.2013 

Jidayikbûn 1982
Nivîskarên kurd
Kesên ji Liceyê
Bêhrûz Şocayî

Bêhrûz Şocayî (jdb. 1970 Kotol, Xoy), nivîskar û zimannas kurd e û ji Rojhilata Kurdistanê ye.

Bêhrûz Şocayî di 23ê çiriya pêşîn a 1970î de li qeza Kotolê, ser bi bajarê Xoy ji dayik bû. Di sala 1976a de tevî malbata xwe koçî Azerbaycana Îranê kir. Salên 1979/80 dîsan ji ber şerê bi dewleta Îranê re zivirîn Kotolê. Piştî şikestina serhildanê ji Kotolê diçin bajarê Tewrêzê. 

Sala 1986an di 15 saliya xwe de mişext dibe û diçe Tirkiyê. Sala 1987 bi riya NY diçe Swêdê û li wir xwendina lîse û zanîngehê dawî dihîne. Sala 2003yan dest bi xwendina doktorayê dike. Di 2005an de koçî Başûrê Kurdistanê dike û li wir heta sala 2010an mamostetî dike, di rêveberiya Enstîtuya Kelepora Kurdî û Bingeha Rahênan û Geşedana Zanîngeha Dihokê de xebitî. Di 2010an de vegeriya Swêdê û li Saziya Mişextiyên Swêdê wekî efserê vekolînê kar kir. Di navbera salên 2013 û 2016an de li Zanîngeha Artuklu ya Mêrdînê mamostetiya bi peyman kir. 

Şocayî endamê komîsyona kurmancî ya Enstîtuya Parîsê, 1996-2009 lêhûrnêrê ferhenga Swêdî-kurdî (soranî), stûnnivîs di heftenameya Kurdish Globe ye.

Berhem

Çavkanî 

Nivîskarên kurd
Jidayikbûn 1970
Krav Maga

Krav Maga (bi îbrî: Krav Maga, קרב מגע) an art martial Jewish-Îsraîlê ye. Ev ji aliyê hunermend martial Hungarian-Îsraîlê Imi Lichtenfeld li Slovakya hate pêşxistin. Îro ku ji aliyê Hêzên Parastina Îsraîlê tê bikaranîn.

Çavkanî 

IKMF IKMF - International Krav Maga Federation lead by Master Avi Moyal 
Israeli Krav Maga Association  (IKMA) founded in 1978 by Krav Maga founder Imi Lichtenfeld.
Israeli Krav Maga Free Web Guide  - The Complete Internet Guide for Israeli Krav Maga.

Îsraêl
Hejeka peyhate

Hejeka peyhate an jî paşlerze, hejeka ku piştî hejeka asas pêk tê ye. Hejekên peyhate, li cihê ku hejeka asas diqewime,li wê derê çê dibe.Mezinayiya wê kêm e.Lê belê avahiyên ku piştî hejeka asas zerar dibînin, bi vê paşlerzeyê van avahiyan karin bipelişin.Ji ber vê yekê paşlerze mijareke girîng e.

Erdhej
Sîsmolojî
Gülistan Acet

Gülistan Acet (z. 1985, Êlih), derhêner û lîstikvaneke kurd e.

Jînenîgarî 
Di sala 1985an de li Êlihê hatiye dinyayê. Ji Zanîngeha Uludağê ji beşa mamostetiya tirkî mezûn bûye. Di Zanîngeha Artuklu ya Mêrdînê li ser zimanê kurdî mastera xwe temam kir. Piştî zanîngeh temam kir wê du salan mamostetiya zimanê tirkî kir û piştî du salan di 2009an de dev ji mamostetiyê berda û berê xwe bi temamî da sînemayê. Bi vê yekê re di bin banê Navenda Çanda Mezopotamyayê dest bi perwerdehiya sînemayê kir ev proses qasî du salan dom kir. Gülistan Acet bi derhênerê kurd Ferit Karahan re zewicî ye.

Xebatên Sînemayê 
Gülistan Acet fîlmê xwe ya yekem Bihûşta Zebeşan di 2013an de temam kir. Vê filmê di 50emîn Festîvala Fîlman a Navneteweyî ya Antalyayê de wek kurtfilma herî baş hat hilbijartin. Di heman salê de di filmê Derbûyîna Ji Bihûştê ya derhêner Ferit Karahan wek aktrîs cih girt û ji heman festîvalê xelata aktrîsta alîkar a herî baş wergirt.

Fîlmografî

Kurtefîlm 
 Guneh; Derhêner û senaryonivîs, 2015
 Bihûşta Zebeşan Derhêner û senaryonivîs, 2013
 Li Benda Biharê, Derhêner û senaryonivîs, 2013

Lîstikvanî 
 Derbûyîna Ji Bihûştê, Alîkara derhêner, 2013

Girêdanên derve 
 Rûpela IMDbê ya Gulistan Acetê
 Gulîstan Acet di bernameya Kurtegavek a Kurdistan24ê de, Weşandin: 09ê Tebaxê 2016

Çavkanî 
 

Jidayikbûn 1985
Kesên ji Êlihê
Derhênerên fîlman ên kurd
Senaryonivîsên kurd
Aktrîsên kurd
Enstîtuya Teknolojiyê ya Massachusetts

Enstîtuya Teknolojiyê ya Massachusetts () an jî bi kurtasî MIT, zanîngeheke teknîk e ku li DYAyê di sînorên federedewleta Massachusetts de dimîne. Bi taybetî ji ber ku di warên zanist, endezyarî û ekonomiyê de bi ser ketiye, pir tê nasîn. Di warê endezyarî û teknolojiyê de wek zanîngeha teknîk a herî baş a dinyayê tê qebûlkirin.Heta vê gavê di navbera xwendekar, destûrdar û endamên perwerdehî yên MITê de 72 kes xelata nobelê qezenc kirine û 15ê van xelatan di nav pênc salên dawî de hatine kesibandin. Di zanîngehê de 11.192 xwendekar û 998 personelên akademîk hene.

Dîrok 

MIT di sala 1861an de hate damezrandin û di sala 1865an de li navenda şarê Bostonê di avahiyeke bikirê de dest pê perwerdehiye bûye. Di sala 1916an de derbasê kampusa xwe ya anayîn ya ku li taxeya Cambridge de ye bû. Di sala 1900an de hate ramandin ku bi Zanîngeha Harvardê ya ku di heman bajar de ye bê tevîhevkirin. Lê destûrdarên (mezûn) MITê bizivîn û paşî jî ev pêşniyaz çê nebû.   

Girîngiya zanîngehê bi taybetî di dema şerê cîhanî yê duyem de ji ber îcadên leşkerî û zanistî zêde bû.

Beşên wê 
MIT di nav xwe de wekî pênc fakulteyê ku xwediyê 26 beş e û bi kolejek dibe du beşek mezin. 
 Fakulteya Avahîsaziyê 
 Fakulteya Endezyariyê 
 Fakulteya Wêjeyê 
 Fakulteya Karsaziyê 
 Fakulteya Fenê 
 Koleja  Zanistên Tenduristî

World Wide Web 
Navenda World Wide Web Consortium di kampusa MITê de ye.

Mirovên navdar 
 Buzz Aldrin
 Kofi Annan
 Ben Bernanke
 Benyamin Netanyahu
 Alfred P. Sloan

Çavkanî

Girêdanên derve 

 Malpera fermî

Zanîngeh
Hêzên Sûriya Demokratîk

Hêzên Sûriya Demokratîk, (, ) wekî SDF an QSD an jî HSD tê kurt kirin, ku hevpeymanek pirrjimar û pir-olî yên milîsên Kurdên Sûriyê, Ereb û Suryanî û herwiha hin mîlîsên piçûk ên wekî Tirkmen, Ermenî, Çerkez û komên/beşdariyên Çeçen di  de li Şerê Navxweyî yê Sûriyê hate sazkirin.

Girêdanên derve

Çavkanî 

Partiyên siyasî yên Rojavaya Kurdistanê
Şerê navxweyî yê Sûriyê
Hêzên Sûriya Demokratîk
Tabîûn

Tabîûn (erebî: تَابِعُونْ ‎; tâbiûn / kesên tabî), li gorî îslamê, ev kesên ku Muhemmed pêxember nedîtibin lê sehabeyan dîtibin re tê gotin.

Çavkanî 

Îslam
Çar Xelîfe

Çar Xelîfeyê Mezin an jî Hûlefa-î Raşîdîn, xelîfeyên ku piştî mirina Muhemmed bi sifatê "Serê Ummetê" erk kirine ye. Mijara "Çar Xelîfe" di şiîtî û sunîtî de bi awayekî cuda tê qalkirin. Ramana şiiyan ev e ku ji Elî re neheqî hatiye kirin. Divê Xelîfetî bi Elî re dest pê bibana.

Xîlafet bi dorê bi vî awayê ye.
 Ebûbekir
 Omer
 Osman
 Elî
Di hin çavkaniyan de Hesen bîn Elî jî hatiye daxilkirin.
 Hesen bîn Elî
Li gorî çavkaniyên şiî, xîlafet bi Elî re dest pê dike û bi îmaman jî berdewam dibe.

Li gorî baweriya Sûnî jî di nav xelîfeyan de Ebû Bekir li gorî temenê ('emr) mirovê herî mestir e û dostê Pêxember e. Ji ber vê yekê divê xelîfetî bi Ebû bekir re dest pê bibe.

Girêdanên derve 
Lîsteya Xelîfeyan

Çavkanî 
Wikipedia-Werger
Îslam
Dêwê gazê

Dêwê gazê, yek ji têgînên astronomiyê ye. Piranî ji bo gerstêrkên ku ji gazê pêk hatine, tê bikaranîn. Di nav gerstêrkan de Berçîs û Keywan di vê kategoriyê de ne. Li gorî modela ku ji aliyê piranî ve tê pejirandin, dêwên gazê ji du parçeyê pêk tên. Yekî ji van beşa hundir e û ê din jî beşa derve ye. Metalên giran û ferşan(kevir) di beşa hundir de ne. Gaz û toz jî di beşa derve de dibin.

Jê cuda binerin 
 Gerstêrk
 Pergala Rojê

Çavkanî 
 BBC News: Q&A New planets proposal Wednesday, 16 August 2006, 13:36 GMT 14:36 UK
 Episode "Giants" on The Science Channel TV show Planets
 SPACE.com: Q&A: The IAU's Proposed Planet Definition 16 August 2006 2:00 am ET

Girêdanên derve 
 BBC News: Q&A New planets proposal Wednesday, 16 August 2006, 13:36 GMT 14:36 UK
 Gas Giants in Science Fiction: List 
 SPACE.com: Q&A: The IAU's Proposed Planet Definition 16 August 2006 2:00 am ET
Gerstêrk
Stêr
Gerstêrka derve

Yek ji têgînên astronomîk e.Ji bo gerstêrkên ku di rêgeha herî derve ya pergala rojê de dimînin, ji wan re tê gotin. Berçîs, Keywan, Ûranûs, û Neptûn ji gerstêrkên derve ne. Van gerstêrkan piranî ji gazê pêk hatine û wek dêwên gazê tên binavkirin.  

Heta sala 2006an plutoya ku yek ji gerstêrkên derve bû, di 24ê gelaweja 2006an de di hevcivîna Yekîtiya Astronomîkî ya Navneteweyî de pluto kete pola gerstêrkên boçî û wê van sifatan jî winda kir.
Stêr
Stêrnasî
Gerstêrk
Parsek

Parsek(sembol pc,bi Îngilîzî Parsec), yekeya pîvanê ya dûrayiyê ku di astronomiyê de tê bikaranîn e. 1 pasek nêzîkî li 3.26 sala roniyê(sala tîrêjê) tê. 
 1 pc = 206,264.8062 AU
 1 pc = 30.857 × 1012 km
 1 pc = 3.261630751 sala tîrêjê

Girêdanên derve 
1 - http://www.metric-conversions.org/length/parsecs-to-kilometers.htm

Yekeyên dirêjiyê
Yeke
Welatên hundirîn û bê derya

Wek welatekî parzemînî tê zanîn, ku ti girêdana rasterast ber bi deryayê vekirî re tune ye.

Li seranserê cîhanê, di 44 welatên parzemînan de li her du welatên wekî Liechtenstein û Ûzbêkistanê hene, ku tenê ji aliyê welatên parzemînên din de hatiye dorpêçkirin. Sê welatên parzemînan de wek Lesoto, San Marîno û Vatîkan, ku ji aliyê cîranê welatên yekane de her hatiye dorpêçkirin û heft dewletên wek Andorra, Bûtan, Liechtenstein, Moldova, Mongolya, Nepal û Swazîlenda bi rêzê ve di navbera du welatên cîranî de ne. 

Di aliyê erdnîgarî de, di nava welatê parzemînî û wek tenê welatekî parzemînî li ser du parzemînan de Qazaxistan e. Ti welatekî li ser giravan de tune ye. Li welatê parzemînan de yê herî gelhên tîrbûnî Etiyopya ye. Mongolya di aliyê erdnîgarî de duyemîn welatê parzemînî di cîhanê de û yek ji welatên herî kêm dijîn e.

Li Amerîkaya Bakur û Awistralyayê (ji bilî ji bo naskirian Lawmîrê River Hutt) ti welatên navxweyî yê li wê derê tune ne.

Lîsteya welatên parzemînî 

Ravek: * di nava yek dewleteke din / ** di nava du dewletên din / *** tenê ji aliyê welatekî parzemînî hatiye dorpêçkirin / **** ne hatiye naskirin
 
Erdnîgariya fizîkî
Lawmîrê River Hutt

Welatê Lawmîrê River Hutt (), berê wek Parêzgeha Hutt River dihat zanîn, biçûktir welatekî parzemînî û mîkronetewekî girêdayiyê Awistralya ye. Lawmîrî îdia kir ku dewleteke serbixwe ligel statuya hiqûqî, di 21a nîsanê 1970an de kiriye, tevî ku ev nenaskirin ji aliyê Awistralyayê dimîne. 

Lawmîrî li bakurê Perth 517 km (354 mi) cih digre, li nêzîkî bajarokê Northampton di nava dewleta Rojavayê Awistralyayê. Ger wekî serbixwe tê hesibandin, ew jiyangeha Awistralya ye. Ev jî cihekî turîzmê ya herêmî ye.

Lawmîr, di 21ê nîsana 1970an de ji aliyê Leonard George Casley hatiye avakirin. Piştî hilbijartinên giştî ku bibe Mîrê Leonard, li Parêzgeha River Hutt û Lawmîrê River Hutt guhertin, dema ku ew û alîkarên wî cudabûna xwe ji Rojavayê Awistralyayê îlankirin. Jina wî Keçmîr Shirley, li ser 7ê tîrmeha 2013an de mir.

Lawmîrê River Hutt di  de bi fermî hatiye rakirin.

Çavkanî
Mîkronetewî

Mîkronetewî carna ji bo ku wek welatekî model an jî projeyeke welatê nû, hêzeke ku îdia dike ku dewleteke serbixwe an dewleta di heman demê de ji aliyê hikûmetên cîhanê yan jî rêxistinên mezin ên navnetewî de naskirî ne. 

Mîkronetewiyên welatên xeyalî û ji cureyên din ên komên civakî yên emekdar in (Wek abor-gundên, kampûs, eşîr, tîre, mezheb, û komeleyên civaka rûniştinê) ji aliyê derbirîna fermî, bi israriya heta ku eger naskirin û ji serdestiya li ser hinek xaka fîzîkî ne. Çend mîkronetewiyan zîv, alan, pûlên posteyê, pasaport, madalya, û tomarên din weşandin. Van tomaran bi kêm caran li derveyî civaka xwe bi xwe qebûl kirin, lê dibe ku wek ji bo komkirina peran an komkirina bi heyecan bên firotin. 

Zûtirin mîkronetewiyan zanîn ku ji destpêka dîroka sedsala 19'an de ne.
Microsoft Edge

Nivîsbariya gerok (bi îngilîzî: browser), bi pergala Windows 10 dixebite. Ji bo gerîna ser malperên (rûpel) înternetê.
Microsoft Edge piştra Internet Explorer dervekirin.

Gerok
Google Chrome

Google Chrome an jî bi Google, gerokekê (bi îngilîzî: browser) înternetê ye û belaş e.Google Chrome di sala 2008an de hate avakirin.

Çavkanî

Girêdanên derve 

Gerok
Apple Safari

Safari wekî Microsoft Edge û Mozilla Firefox gerokek (browser) ji bo înternetê ye.Bi giştî ji bo bikarhênerên ku pergala xebitandinê ya Apple Mac OS Xê bikartînin, hatiye amadekirin.

Safari li gorî rêjeya bikaranînê li ser Cîhanê geroka çaremîn e.Di sala 2006an de rêjeya bikaranînê ji sedî 3.5 e.

Çavkanî 
Gerok
Nivîsbariya Apple, Inc.
Stêr Stêrokê (stran)

Stêr Stêrokê, navê straneka zaroka ye ji peyvên Mihemed Amîn Doskî û awaz (melodî) Diyarê Kurd hatiye gotin bi şêwê doqolî bi dengê Diyarê Kurd û Solîn Bedel û berhemê kenalê Waar TV li Duhokê.

Çavkanî 

Stranên kurdî
Navenda giraniyê

Xala (niqte) sepanê ya hêza çeq a ku çeqa hêzên paralel ên heman hêlî ne, jê re navenda giraniyê tê gotin.Bi giştî ji beşên fizîkê statîk û dînamîkê de pir tê bikaranîn.

Dîtina navenda giraniyê 
Cîsmên ku homojen û sîmetrîk in, navenda giraniya wan xala hevbirînê ya tewereyên sîmetrî ye.

Dîtina navenda giraniyê ya bi riya hesibandinê: 
Navenda giraniyê ya cîsmekî homojen, bi formûla ku li xwarê hatiye dayîn, bi rihetî tê dîtin.

  ,     ,   

Li vir derê,

, giraniya cîsmê ye.

, di sîstema koordînatê de derawaya cîsmê ya mustewiya xê de nîşan dide.

, di sîstema koordînatê de derawaya cîsmê ya mustewiya yê de nîşan dide.

Fizîk
Ductus cysticus

Ductus cysticus kanalê ava zeravê ye. Gava kû ava zeravê tê avzêkirin di wî kanalê de diherike. Jibo givêrînê (hezmê) rûnê re kanalek pir giring e.

Sîstema hezmê
Camino

Camino wekî Microsoft Edge û Apple Safari gerokek (browser) ji bo înternetê ye. Bi giştî ji bo bikarhênerên ku pergala xebitandinê ya Apple Mac OS X ê bikartînin, hatiye amadekirin.

Gerok
Miçînika Oddî

Miçînika Oddî (an miçînika hepatopankreatîk an jî miçînika Glisson) kontrola herikandina ava sîstema hezmê dike. Kanala pankreas û kezebreş ê di vira re vala dibe.

Sîstema hezmê
Galeon

Galeon gerokeke belaş dihat belavkirin bû. Galeon Browserê sûde ji Opera, Internet Explorer û hwd. wergirtiye.
Bi giştî ji bo Gnome pêk anîn.

Gerok
.tt

.tt navê navperê asta bilind e, ku ji bo bikaranîna înternetê ya koda welat Trînîdad û Tobago ye. (ccTLD)

tt
Trînîdad û Tobago
.ac

.ac navê navperê asta bilind e, ku ji bo bikaranîna înternetê ya koda welat Girava Ascension e. (ccTLD)

Herwiha ev navper li welatên Japonya (.ac.jp), Keyaniya Yekbûyî (.ac.uk), Belçîka (.ac.be) di zanîngehan de û li Rexistinên akademîkî de tê bikaranîn.

Bi taybetî 
 .com.ac : Ji bo Pargîdaniyan e.
 .net.ac : Ji bo Peydekerê Xizmeta Toran e.
 .gov.ac : Ji bo Rêxistinên Fermî ye.
 .org.ac : Ji bo Rêxistinên Derveyî Bazirganî ye.
 .mil.ac : Ji bo Armanca Leşkerî ye.

ac
.ad

.ad navê navperê asta bilind e, ku ji bo bikaranîna înternetê ya koda welat Andorra ye. (ccTLD)

ad
Andorra
.ae

.ae navê navperê asta bilind e, ku ji bo bikaranîna înternetê ya koda welat Emîrtiyên Erebî yên Yekbûyî ye. (ccTLD)

ae
Emîrtiyên Erebî yên Yekbûyî
.af

.af navê navperê asta bilind e, ku ji bo bikaranîna înternetê ya koda welat Efxanistan e. (ccTLD)

af
Efxanistan
.ag

.ag navê navperê asta bilind e, ku ji bo bikaranîna înternetê ya koda welat Antîgua û Berbûda ye. (ccTLD)

ag
Antîgua û Berbûda
.ai

.ai navê navperê asta bilind e, ku ji bo bikaranîna înternetê ya koda welat Anguîlla ye. (ccTLD)

ai
.al

.al navê navperê asta bilind e, ku ji bo bikaranîna înternetê ya koda welat Albanya ye. (ccTLD)

al
Albanya
.am

.am navê navperê asta bilind e, ku ji bo bikaranîna înternetê ya koda welat Ermenistan e. (ccTLD)

am
Ermenistan
.ao

.ao navê navperê asta bilind e, ku ji bo bikaranîna înternetê ya koda welat Angola ye. (ccTLD)

ao
Angola
.ar

.ar navê navperê asta bilind e, ku ji bo bikaranîna înternetê ya koda welat Arjantîn e. (ccTLD)

ar
Arjentîn
.at

.at navê navperê asta bilind e, ku ji bo bikaranîna înternetê ya koda welat Awisturya ye. (ccTLD)

at
Awistirya
.au

.au navê navperê asta bilind e, ku ji bo bikaranîna înternetê ya koda welat Awistralya ye. (ccTLD)

au
Awistralya
.ax

.ax navê navperê asta bilind e, ku ji bo bikaranîna înternetê ya koda welat Åland e. (ccTLD)

ax
.az

.az navê navperê asta bilind e, ku ji bo bikaranîna înternetê ya koda welat Azerbaycan e. (ccTLD)

az
Azerbaycan
.ba

.ba navê navperê asta bilind e, ku ji bo bikaranîna înternetê ya koda welat Bosniya û Herzegovîna ye. (ccTLD)

ba
Bosniya û Herzegovîna
.bb

.bb navê navperê asta bilind e, ku ji bo bikaranîna înternetê ya koda welat Barbados e. (ccTLD)

bb
Barbados
.bd

.bd navê navperê asta bilind e, ku ji bo bikaranîna înternetê ya koda welat Bengladeş e. (ccTLD)

bd
Bengladeş
.be

.be navê navperê asta bilind e, ku ji bo bikaranîna înternetê ya koda welat Belçîka ye. (ccTLD)

be
Belçîka
.bf

.bf navê navperê asta bilind e, ku ji bo bikaranîna înternetê ya koda welat Burkîna Faso ye. (ccTLD)

bf
Burkîna Faso
.bg

.bg navê navperê asta bilind e, ku ji bo bikaranîna înternetê ya koda welat Bulgaristan e. (ccTLD)

bg
Bulgaristan
.bh

.bh navê navperê asta bilind e, ku ji bo bikaranîna înternetê ya koda welat Bahreyn e. (ccTLD)

bh
Behreyn
.bi

.bi navê navperê asta bilind e, ku ji bo bikaranîna înternetê ya koda welat Bûrûndî ye. (ccTLD)

bi
Bûrûndî
.bj

.bj navê navperê asta bilind e, ku ji bo bikaranîna înternetê ya koda welat Benîn e. (ccTLD)

bj
Bênîn
.bn

.bn navê navperê asta bilind e, ku ji bo bikaranîna înternetê ya koda welat Brûney e. (ccTLD)

bn
Brûney
.bo

.bo navê navperê asta bilind e, ku ji bo bikaranîna înternetê ya koda welat Bolîvya ye. (ccTLD)

bo
Bolîvya
.br

.br navê navperê asta bilind e, ku ji bo bikaranîna înternetê ya koda welat Brezîl e. (ccTLD)

br
Brezîl
.bs

.bs navê navperê asta bilind e, ku ji bo bikaranîna înternetê ya koda welat Bahama ye. (ccTLD)

bs
Bahama
.bt

.bt navê navperê asta bilind e, ku ji bo bikaranîna înternetê ya koda welat Bûtan e. (ccTLD)

bt
Bûtan
.bw

.bw navê navperê asta bilind e, ku ji bo bikaranîna înternetê ya koda welat Botswana ye. (ccTLD)

bw
Botswana
.by

.by navê navperê asta bilind e, ku ji bo bikaranîna înternetê ya koda welat Belarûs e. (ccTLD)

by
Belarûs
.bz

.bz navê navperê asta bilind e, ku ji bo bikaranîna înternetê ya koda welat Belîze ye. (ccTLD)

bz
Belîze
.ca

.ca navê navperê asta bilind e, ku ji bo bikaranîna înternetê ya koda welat Kanada ye. (ccTLD)

ca
Kanada
.cd

.cd navê navperê asta bilind e, ku ji bo bikaranîna înternetê ya koda welat Kongoya Demokratîk e. (ccTLD)

cd
Kongoya Demokratîk
.cf

.cf navê navperê asta bilind e, ku ji bo bikaranîna înternetê ya koda welat Komara Afrîkaya Navend e. (ccTLD)

cf
Komara Afrîkaya Navend
.cg

.cg navê navperê asta bilind e, ku ji bo bikaranîna înternetê ya koda welat Komara Kongoyê ye. (ccTLD)

cg
Komara Kongoyê
.ch

.ch navê navperê asta bilind e, ku ji bo bikaranîna înternetê ya koda welat Swîsre ye. (ccTLD)

ch
Swîsre
.ci

.ci navê navperê asta bilind e, ku ji bo bikaranîna înternetê ya koda welat Peravê Diranfîl e. (ccTLD)

ci
Peravê Diranfîl
.ck

.ck navê navperê asta bilind e, ku ji bo bikaranîna înternetê ya koda welat Giravên Cook e. (ccTLD)

ck
Giravên Cook