Dubai

{{Agahîdank bajar
 | nav                  = Dubaî
 | navê_din             = 
 | navê_fermî           = 
 | mertal               = 
 | al                   = Flag_of_Dubai.svg
 | damezrandin          = 
 | nexşeya_cihan        = Emirtiyên Yekbûyî yên Ereb
 | nexşeya_cihan_bin    = 
 | nc_firehî            = 250
 | koordînat            = 
 | kargêrî_sernav       = Welat
 | kargêrî              = 
 | kargêrî2_sernav      = Emirtî
 | kargêrî2             =  Dubaî
 | kargêrî3_sernav      = Damezdandin
 | kargêrî3             = 9ê hezîranê 1833
 | kargêrî4_sernav      = Avakirin ji aliyê
 | kargêrî4             = Al Maktoum
 | kargêrî4_sernav      = 
 | kargêrî4             =  
 | navê_nîştecihan      = 
 | gelhe                = 2.106.177 kes  % 53 Hindî % 17 Ereb % 13.3 Pakistan % 7.5 Bangladeş % 2.5 Filîpîn % 1.5 Srî Lanka % 0.3 Amerîka % 5.7 (Ji Welatê din)
 | gelhe_sal            = 
 | berbelavî            = 
 | rûerd                = 4.115 (1.588,8 mi2)
 | bilindayî            = 
 | dem                  = 
 | koda_postayê         = 
 | koda_telefonê        = +971
 | malper               =     
 | nexşeSer             = 
 | nexşeSer_firehî      = 
 | nexşeSer_sernav      = 
 | nexşe                = 
 | nexşe_firehî         = 
 | nexşe_sernav         = 
 | wêneSer              =
 | wêneSer_firehî       = 250px
 | wêneSer_sernav       = Aso-Wêneyê Dubaî ji serî çeperastê demjimêr: Birca Xelîfe − Birca el Ereb  −  Palma Cûmêra  −  Avakerên Tîmgiravên Cihanê  −  Deryaya Dubaî −  Riya Şêx Zayîd 
 | wêne                 = 
 | wêne_firehî          = 
 | wêne_sernav          = 
}}
Dubaî, Dubai an jî Dubay () li Nîvgirava Erebistanê yek ji heft Emirtên Emirtiyên Yekbûyî yên Ereb ye. Rêveberiya cure Emirtî û hemû kil danên îfada wî ji Emirtiyên Dubaî, bi terîfkirina Bajarê Dubaî tê cudakirin. Dubaî di salên 1990an de bajarekî masîvan û bajarokekî lîman bû. Di salên 1930an de bi Krîza Aborî ya Cîhan, piyase Dubaî incî jî bandor kir û ji rê têkçûn. Navbera salên zêde 1969an bi dîtina Petrolê li Dubaî dest bi deranînê kirin. Di sala 1968an de Brîtanya parastina xwe ji Dubaî vekişandin. Bi vekişandina Brîtanî, Emirtiyên Abû Zebî, Şarika, Ecman, Fuceyre û Ummul Kayveyn bi çêkirina federasyonekî yekbûna keyitî û Emirtiyên Yekbûyî yên Ereb damezrandin. Ji ber dîtina Petrolê hatin berdewamê û bi hêz hilketin. Herem îro bûye bajarekî bazirganî, danûstandin û turîzm. Dubaî li dû Ebû Zebî bajarekî mezin ya dûyemîn a Emirtiyên Yekbûyî yên Ereb ye. Bi rûerd a xwe tenê mezintirî (4,114 km2) ya Emirtiyên nav xweyî ye. Dubaî û Abû Zebî di nav endamên encûmena zagonsaziyên welatê federasyona netewî de derbarê mijarên xeterdanên netewî yên vetokirinê de girîngî ne.  Dubaî di nav perava bakurên Emirtiyan de, di navbera Ebû Zebî û Şarika ye.

Etîmolojî 

Di salên 1820an de Dubai ji aliyê dîroknasên Brîtanî El Vals hatiye binav kirin. Dema Çandî ya MEY anjî bi çêbûna Mîrnişînan û tomarkirina kêm hejmaran gelek agahiyên xwe anîn hebûnê. Kevneşopî, Folklor, Efsaneyên xwe ên ne gotinî bi vegotinê ragirtin.

Dîrok 

Wek tîmekî ji çêkirina ambûrînên keviran jî bibe lê çendî war wexta tê dîtinê dewrên zû de li EYE de gelek hinek tê zanîn. Warên Herêmê bi piranî di nav Cîhana Rojava û Rojhilatê de Navendekî bazirganî bu. BZ. salên 7.000  (Berî Zayîne. salên 7.000)'an de aîdî antîk Mangrov avzêlên bermayî ye. Di nav Xebatên kanalîzasyona "Dubai Bajarê Înternetê" de hatiye dîtin. Qad nêzike 5.000 sal berî ber vekişandina erd û Şirîta Peravan de Bajar îro bi Qûm rû girtîye. Berî dema Îslamiyetê aîdî 3. û 4. Hezarsalan de Seramîk hatin dîtin. Berî Ola Îslamê Gel ên li vir dijîn perisî Bajir (Bajar) dibun. Împeratoriya Bîzansê, Împeratoriya Yewnan, Împeratoriya Sasanî û Împeratoriya Pers'an di vî Demê de bi hêzekî mezîn xwe gîhandin. Sasaniyan beşekî pîr di Herêmê de kirin bin Kontrola xwe. Li Herêmê de, pişt re belavbuna Îslamê de, di Erdnîgariya Îslamî ya Rojhilatê Xelîfeta Umeyye başur-rojhilata Nîvgirava Erebistanê bidest xistin û Sasaniyan ji wê derê derxistin. Di navçeya Cûmêra'yê de bi kolandina ji aliyê Muza Dubai aîdî Umeyye'yan çendî afirande hatin dîtin.

Gelêrî

Bajarên hevçeng 

 Amman, Urdun
 Bexda, Iraq
 Barcelona, Spanya
 Beyrût, Libnan
 Bogotá, Kolombiya
 Brisbane, Awistralya
 Busan, Korêya Bakur

 Detroit, Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê
 Dundee, Îngilistan
 Frankfurt, Almanya
 Cenevre, Swîsre
 Gold Coast, Awistralya
 Gandhinagar, Hindistan
 Granada, Spanya
 Guangzhou, Çîn
 Harbin, Çîn
 Haydarabat, Hindistan
 Karakas, Venezuela
 Stembol, Tirkiye

Mijarên têkildar

Girêdanên derve 

Emîrtiyên Erebî yên Yekbûyî