nazimali/kurdish-wikipedia-articles huggingface dataset:
Caillou

Caillou (bixwîne: Kayû) navê rêzefîlmekî kartonî ye. Ango rêzefîlmekî ku bingeha wê pirtûkên ji hêla nivîskarê Christine L'Heureux û xêzkar Hélène Desputeaux ve ye.. Ji aliyê TVa kanadayî Télétoonê ve hilberîna wê tê kirin. Rêzefîlm bi kurdî jî hatiye dûblakirin. Caillou him navê rêzefîlmê ye, him jî navê lehengê sereke yê fîlmê ye. Zimanê orjînal ê fîlmê fransî ye, li Kanadayê tê amadekirin. Niha li gelek welatan bi gelek zimanan tê pêşkêşkirin. Caillou di zimanê fransî de tê wateya xîz, xîç, berhûrikê. Serê Caillou rût e, şibandin ji vir jî tê.

Lehengên sereke 
Caillou: Lehengê sereke ye, 4 salî ye, lawik e. Serrût, pêlavsor e. Pirranî kirasê zer ê bi berstûkê sor, şortê şîn li xwe dike.
Doris:Diya Caillou ye. Her dem li hawara Caillou tê. Sekreteriyê dike.
Boris: Bavê Caillou ye. Mirovekî baş, merd e. Mixabin di karên destan de hinekê lawaz e, pirr ji temîran fêhm nake. Heger destê xwe avêt temîrê jî, xirab dike.
Rosie: Xûşka Caillou ye. 2 salan ji Caillou biçûktir e. Porê wê tirincî ye. Carnan belayan dertine û tîne li birayê xwe diqelibîne.
Dapîr: Diya Boris, dapîra Caillou ye. Bo pirsgirêkên neviyê xwe, li çareseriyên afirandêrî digere.
Bapîr: Bavê Boris, bapîrê Caillou ye. Caillou digerîne, alîkariya wî dike.
Gilbert:Pisîka (kitik) Caillou ye ku gelek hez jê dike.

Girêdan
Malpera fermî  (îngilîzî)
Di malpera fermî ya weşanxaneyê de, agahî li ser Caillou  (îngilîzî)

Xêzefîlmên kanadayî
Rêzefîlmên kanadayî
Lehengên xêzkirî
Bernameyên Teletoonê
Zaman

Zaman (tê wateya demê) rojnameyeke tirkî ye. Sala 1986'ê dest bi weşanê kiriye. Nêzîkî tevgera Fethullah Gülen e. Piştî 2013an navbera wê û AK Partîyê xera bû. Niha bi helwesteke azadîxwaz û demokrat weşanên xwe didomîne. 

Li Tirkiyê rojnameya ku herî zêde tê firotin e. Demek tîraja wê gihîşte milyonek û 250 hezar. 

Zaman li Ewropa, Azerbaycan, Bulgaristan û gelek welatên din jî tê belavkirin. 

Zaman, di 8ê Kanûna 2015an de dest bi weşana zimanê Kurdî jî kir. Malpera zamankurdi.com bi naverokeke dewlemend weşana xwe didomîne.

Çavkanî

Girêdan 
 Online Zaman  (bi zimanê romî)
 Zaman Europa 

Rojnameyên tirkî
Nexweşxane

Nexweşxane yan jî xestexane cîhê bijîşk lê dişixulin û nexweşan derman dikin.

Girêdanên derve
Qomançêro

Qomançêro, dînekî navdar ê Qoserê ye. Felsefeya wî ya jiyanê mînîmalîzm e. Navê wî yê rastîn Evdila ye bi kurtasî jê re evdo tê gotin. Her çiqas tim pereyan bixwaze jî pere ne xema wî ye. Peyva wî ya ku herî zêde bi kar tîne "heval" e. Hevoka wî ya ku herî zêde bi kar tîne jî "tişt tune heval?" e. Hobiya wî ya herî xurt çêrkirina (xeberdan) ji zarokan e. Bi taybetî pir ji diya wan re xeberan dide. Heta nuha tu berhem nenivîsandiye lê belê elbûmeke wî ya bi navê "Qomançêro" heye . Van salên dawî bi hatina înternetê û kêmeleqeya nivşên nû popularîteya xwe wenda kiriye.

Kurd
Dînên navdar
Qoser
Şîroveya Dîwana Melayê Cizîrî

Şîroveya Dîwana Melayê Cizîrî pirtûka berhemên Melayê Cizîrî ye ku ji aliyê Celaledîn Yoyler ve hatiye şerhkirin. Ev berhem di sala 2006'an de ji weşanxaneya Enstîtuya Kurdî ya Stenbolê derketiye.

Ev berhem di wêjeya kurdî de xwedî cihek bi rûmet e ku him wêjeya kurdî dide vekirin him jî dewlemendiya helbestên Melayê Cizîrî dide pêşberî me.

Çavkanî 

Pirtûk
Sîpan, Ermenistan

Sîpan (navê berê Pampa Kurdan) navê gundekî êzîdî ye ku dikeve parêzgeha Aragatsotnê.  Ji ber ku ev gund nêzîkê çiyayên Pampêda ye gel berê gotiye gundê Pampê. Lê herwiha gundekî ermeniyan jî yê bi navê pamp hebû. Ji ber vê yekê ji yê kurdan re gotine Pampa kurda û ji yê ermeniyan re jî gotine Pampa ermeniya. Di salên 1970'î de navê gund hatiye guhertin û bûye Sîpan. Li gorî serjimara 2001'ê li gund 264 mirov dijîn.

Helbestek li ser gundê Sîpanê

Çavkanî 

Gundên Êzîdiyan li Ermenistanê
Kurdên Ermenistanê
Mamê Elî

Mamê Elî, di sala 1977'an de li Nisêbînê ji dayîk bûye. Li ser zimanên kevnar û dîroka kurdan a kevnar lêkolînan dike. Bi navê ferhenga Somerî-Kurdî, Kurdî-Somerî ferhengeke hevkar bi Silêman Yildirim amade kir. Li ser zimanên avestayî çend gotar û pexşanên wî di kovar û rojnameyan de hatine weşandin. Herwiha xêzeromana kurdî ya yekem a bi navê Mirina Jaro ji aliyê wî ve hatiye nivîsandin.

Çavkanî 

Nivîskarên kurd
Lêkolînerên kurd
Chris Kutschera

Chris Kutschera (bi navê xwe yê rastî Paul Maubec) (jdb. 13 gulan 1938, , Fransa – m. 31 tîrmeh 2017, , Fransa), lêkolîner, nivîskar û rojnamevanê fransî bû ku bi taybetî li ser Rojhilata Navîn û kurdan xebat kir.

Jînenîgarî 
Di  de xwendina xwe kiriye û di sala 1960an de li Guatemalayê dest bi rojnamevaniyê kiriye. Kutschera bi gelek gotar û nivîsan di rojnameyên weke , ,  û  derketiye pêşberî mirovan. Wî û hevjîna xwe Edith gelek pirtûkên li ser jiyan û serhildana kurd û Kurdistanê nivîsandine.

Chris Kutschera di  de li Guéret (Fransa) çû ber dilovaniyê Xwedê.

Berhemên wî 
Le Mouvement national kurde, Flammarion, 1979
Le Défi kurde ou le Rêve fou d'indépendance, Bayard Éditions, 1997
Le Kurdistan, Guide littéraire, Éditions Favre, 1998
Le Livre noir de Saddam Hussein, Oh ! Éditions, 2005
Stories Kurdistan Histoires, 2007
La Longue Marche des Kurdes 40 ans de reportage au Kurdistan, JePublie, 2011

Çavkanî

Girêdanên derve 
 Malpera Chris Kutschera

Lêkolînerên fransî
Rojnamevanên fransî
Jidayikbûn 1938
Mirin 2017
Ermelî

Ermelî () gundekî ser bi navçeya Siwêrega Rihayê ve girêdayî ye.

Gelhenasî

Çavkanî 

Gundên Sêwregê
Ziyaretgeha Uzêr Pêxember, Aldûş

Ziyaretgeha Uzêr Pêxember () nêzîkî Çiyayê Nemrûdê ye ku li ser rêya Aldûşê ye.

Aldûş
Ziyaretgeh
Fatih Altaylı

Fatih Altaylı (bixwîne: Fatîh Altayli) (jdb. 1963 li parêzgeha Wanê) rojnamevan, moderator û nivîskarekî tirk e. Di Habertürkê de birêveberî û pêşkêşvaniya bernameya Teke Tekê dike. Xwedî nêrînên neteweperwer e.

Jînenîgarî 
Dibistana amadeyî ya Galatasarayê bidawî kiriye. Di rojnameya Cumhuriyetê de wekî nûçegihanê werzîşê dest bi rojnamevaniyê kiriye. Sala 1993yê bingeha radyoya Best FMê avêtiye. Sala 1995ê derbasê Show TV û Show Radyoyê bûye, li wir bi qasî salekê xebitiye. Di heman salê de bêjeriya nûçeyan û bernameya Teke Tekê jî daye destpêkirin. Sala 1996ê derbasê koma medyayê ya Doğanê bûye, di Hürriyet, Radyo Dyê de gerînendetiya giştî ya weşanê kiriye.

Altayli di meseleya kurd de, dijberekî tund e. Ev jî bûye sedem ku di warê medya û çapemeniyê de bipêşbikeve, meqamên bilind de kar bike. Di salên 1990î de li bakurê Kurdistanê şerekî dijwar hebû û bi hezaran kurdên sîvîl dihatin kujtin û windakirin. Wê demê Altayli giraniya xebata xwe dabû şerê psîkolojîk ê li dijî kurdan dihat meşandin. Wî herwiha di lijneya birêveberiya yaneya werzîşê Galatasarayê jî kiriye. Marî bûye (zewiciye) û xwedî 2 zarokan e.

 Rojnameyên lê xebitiye 
 Cumhuriyet Hürriyet (1996-2002)
 Güneş Sabah (2007)
 Habertürk'' (2009-heya îro)

Girêdan 
 [www.fatihaltayli.com.tr/ Malpera fermî ya Altayli]
 Nivîsarên wî 

Jidayikbûn 1963
Rojnamevanên tirk
Mêr
Jidayikbûn 1962
Mirovên zindî
Yağmur Atsız

Yağmur Atsız, (jdb. 4 çiriya paşîn 1939 li Stembolê, Tirkiye) nivîskar, helbestvan û rojnamevanekî tirk e. Kurê giregirê nîjadperestiya tirkan Nihal Atsız e. Berevajî bavê xwe, xwedî nêrînên demokratîk e. Der barê meseleya kurdan de, helwesta wî erênî ye. Birayê tirknas Buğra Atsız e.

Jînenîgarî 
Dibistana amadeyî ya Haydarpaşayê bi dawî kiriye. Di zanîngeha Stembolê beşa dadê de perwerdeyê dibîne. Diçe Almanyayê li zanîngeha Bonnê jî dixwîne. Sala 1967ê ji vê zanîngehê destûrname distîne. Bo demekê li Tirkiyeyê gerînendetiya çapemenî û weşanê ya dewletê dike.

Li Almanyayê di radyo û televîzyonan de dixebite. Sala 1977ê li balyozxaneya Tirkiyeyê ya Bonnê bo du salan kar dike. Di rojname û kovarên wekî Nokta, Pazar Postası, Yeni Yüzyıl, Milliyet, Tercüman, Maya, Türk Edebiyatıê de dinivîsîne. Ji sala 2009ê vir de di rojnameya Starê de quncika wî ya nivîsandinê heye.

Çavkanî 

Jidayikbûn 1939
Kesên ji Stembolê
Rojnamevanên tirk
Helbestvanên tirk
Nivîskarên tirk
Mêr
Seîd Ḧecî Boselî

Seîd Ḧecî Boselî li gundê Kelha Şehîda yê Boselê (li Başûrê Kurdistanê) hatiye ser dunyayê, şoreşger û pêşmergeyekî kurd bû.

Pêşmerge