Çemê Dunayê

Çemê Dunayê, Danûb, piştî çemê Volgayê li Ewropayê çemê herî mezin ê duyem e. Ew weke rêava navneteweyî ye. Duna ji başûrê Almanyayê, herêma Daristana Reş (Schwarzwald), bi yekbûna çemên Breg û Brigach ên li navçeya Donaueschingenê destpê dike. Piştî vê navçeyê weke Duna tê binavkirin. Bi dirêjbûna 2860 kîlometre, di nava Ewropayê re (Almanya (7,5%), Awistirya (10,3%), Slovakya (5,8%), Mecaristan (11,7%), Kroatya (4,5%), Serbistan (10,3%), Bulgaristan (5,2%), Moldova (1,6%), Ûkrayna (3,8%) û Romanya (28,9%)) ber bi Deryaya Reş ve diherike. Deltaya Dunayê berî ku Duna tevlî Deryaya Reş bibe, di navbera Romanya û Ûkraynayê de pêk tê.

Hewzeya çemê Dunayê 817.000 çargoşe kîlometre ye û heta ku ji jêderka xwe ber bi Deryaya Reş ve diherike 120 robarên bi dirêjbûnên cuda tevlî Dunayê dibin. Ji van çeman yên dirêj ev in: Drava (707 km), Tisa (965 km), Sava (947 km), Morava (354 km), Olt (615 km), Siret (706 km) û Prut (953 km).

Nav 
Navê Dunayê di çavkaniyên latînî de weke Danubius, Danuvius, Ister  û di dema Yewnanistana kevnare de weke Ἴστρος (Istros) tê zanîn. Bi trakî peyva Donaris ji bo Dunaya jor û Istros ji bo Dunaya jêr dihate bikaranîn.

Tê gotin ku peyva Dānuvius ji zimanên keltî yan jî ji îranî tê. Di zimanên proto Hind û Ewropî de peyva dānu ji dêla robarê dihate bikaranîn. Mîna vê peyvê gelek peyvên ji hevdu (Don, Donets, Dnieper û Dniestr) ji bo robarê tên bikaranîn. Di zimanê gelê îranî, îskîtan, de *Dānu apara "rûbara paş" û *Dānu nazdya- "rûbara pêş" dihate bikaranîn.

Navên vê robarê bi hinek zimanan li jêr in.

Bajarên Duna tê re derbas dibe 

Almanya
Donaueschingen li Baden-Württemberg – Brigach û Breg li wir dibine yek
Tuttlingen li Baden-Württembergê
Möhringen an der Donau in Baden-Württembergê
Sigmaringen li Baden-Württembergê
Riedlingen li Baden-Württembergê
Munderkingen li Baden-Württembergê
Ehingen li Baden-Württembergê
Ulm li Baden-Württembergê
Neu-Ulm li Bavyerayê
Günzburg li Bavyerayê
Donauwörth  li Bavyerayê
Neuburg an der Donau li Bavyerayê
Ingolstadt li Bavyerayê
Kelheim li Bavyerayê
Regensburg li Bavyerayê
Straubing li Bavyerayê
Deggendorf li Bayernê
Passau li Bavyerayê
Awistirya
Linz
Krems
Viyana – paytexta Awistiryayê
Slovakya
Bratislava – paytexta Slovakyayê
Komárno
Štúrovo
Mecaristan
Győr
Komárom
Esztergom
Visegrád
Vác
Szentendre
Budapeşt – paytexta Mecaristanê
Százhalombatta
Ráckeve
Dunaújváros
Paks
Kalocsa
Baja
Mohaç
Kroatya
Vukovar
Ilok
Serbistan
Apatin
Bačka Palanka
Futog
Veternik
Novi Sad
Sremski Karlovci
Zemun
Belgrad paytexta Serbistanê
Pančevo
Smederevo
Veliko Gradište
Golubac
Donji Milanovac
Kladovo
Bulgaristan
Vidin
Lom
Kozloduy
Oryahovo
Nikopol
Belene
Svishtov
RuseRuse
Tutrakan
Silistra
Moldova
Giurgiuleşti
Ûkrayna
Reni
Izmail
Kiliya
Vylkove
Romanya
Moldova Nouă
Orşova
Drobeta-Turnu Severin
Calafat
Bechet
Dăbuleni
Corabia
Turnu Măgurele
Zimnicea
Giurgiu
Olteniţa
Călăraşi
Feteşti
Cernavodă
Hârşova
Brăila
Galaţi – Bendera herî mezin a li ser Dunayê
Isaccea
Tulcea
Sulina – bajarê dawî yê tê re diherike

Çavkanî

Girêdanên derve 

 Wîkîpediya bi zimanê îngilîzî ya çemê Duna, 26/9/2011

Çemên Mecaristanê
Çemên Slovakyayê
Çemên Bulgaristanê
Çemên Romanyayê
Çemên Serbistanê
Çemên Ûkraynayê
Çemên Almanyayê
Çemên Awistriyayê
Çemên Moldovayê