Klasîkên kurmancî

klasîkên kurmancî nivîsên kevn yên bi kurmancî tên binavkirin. Klasîk, wek bêje, bi wateya xwe ya ferhengî, ji wê nivîsê re tê gotin ku di çarçoveyeke kifş de hatiye amadekirin. Lê di nava xelkê de bi gelek hawayên cuda tê fêmkirin. 

Li gorî Zeynelabidîn Zinar 202 navên ku bi zaravayê kurmancî berhem nivîsîne, derketine holê. Hin ji wan kesan, berhemên xwe wek pirtûk bi navê "Dîwan" hiştine, hin ji wan jî tenê helbest, lê wek destnivîs hiştine.

Xwendina berhemên Klasîk û ya berhemên folklorî, sûdeke pir mezin didin mirov. Herweha astengiyeke mezin jî li pêşberê asîmîlasyonê çêdikin, guhartineke mezin di mejiyê mirovan de çêdikin, hem jî şexsiyeteke netewî ji mirov re diafirînin. Bi xwendina wan mirov êdî rind dizane ku nijada mirov çi ye, mirov bi xwe kî ye û bav û bapîrên mirov jî kî bûne û çi kirine. 

Piraniya klasîkên kurdî/kurmancî li ser xîmê toreya kurdî û folklora kurdî ava bûne. Ji ber hindê ye ku em dibînin, ew bi gotinok û meselok û biwêjên kurdî hatine dagirtin. Peyîtandina vê yekê, çewa ku Ehmedê Xanî jî gotiye: 
"Amac gotin û guzaf in, lê Mem û Zin bûn behane."

Di berhemên klasîk de, ev babetên hanê cih girtine:
  Afirandina dinyayê û pergara exteran.
  Rewşa kaînatê û dabeşkirina dinyayê wek parzemîn.
 Afirandina bavê mirovan Adem pêxember û ji dola wî  pêxemberên ku derketine holê heta Mihemed Pêxember
 Hemû cûre şaxên zanistiyê.
 Berpirsyarî û xwenasiya mirovan û mirovahî
 Berbihevanîna zaravayên kurdî.
 Term û bêjeyên kevnare.
 Grêdana mirovan bi koka wan ve û serbilindiya wan bi nijada wan.
 Camêrî û mêvanperwerî
 Mêjû
 Vêje
 Ol û ayîn
 Bipêşketina mejiyê mirovan

Lîsteya navên 151 klasîkên Kurmancî

 Axa Şewqiyê Bêdarî
 Bekir Begê Erizî
 Burhan Abdella
 Celadet Bedirxan
 Cegerxwîn 
 Derdî
 Dr. Mesûd Kitanî Bihnarî
 Ebdulqadir Beg Guş - Feqî Sirayî-Dibe Goş yan jî Gûş
 Ebdulqadir Kuvlî
 Ebdulsemedê Babek
 Ebdurehîm Rehmiyê Hekarî
 Ebdurehîm Şewqî
 Ehmedê Nalbend
 Ehmed Ramizê Licî
 Ehmedê Katib
 Ehmedê Mirzayê, Wanî
 Ehmedê Xanî
 Eliyê Herîrî
 Elî Seydo Goranî Kurdî
 Eliyê Teremaxî
 Eliyê Amêdî Elî el Emadî
 Enwerê Mayî
 Feqe Ehmed Rusî Elmuxlis
 Feqe Reşîdê Hekarî
 Feqe Reşîdê Şalekî
 Feqiyê Teyran
 Fethulahê Sêrtî
 Hecî Fetahê Hezroyî
 Hamidê Mayî
 Haris Bedlîsî Sewadî
 Heme Kûr
 Hemîdî
 Hesenê Bamernî
 Hesenê Kewaşî
 Hezîn
 Husniyê Bamernî
 Hiznî bavê Adil
 Îsmaîlê Bazîdî
 Kamîran Bedirxan
 Laxerê Cizîrî
 Mele Mensûr Girgaşî
 Melayê Bateyî
 Melayê Cizîrî
 Mele Ebdulkerîmê Banî
 Mele Ehmed Qoxî
 Mele Ehmed Xasî
 Mele Eliyê Findikî
 Mele Ebdulhadiyê Comanî
 Mele Ebdulmecîd
 Mele Hesen Kurdî
 Mele Hesen Qerenazî
 Mele Huseyn Keleş
 Mele Mehmûdê Bazîdî
 Mele Mehmûd Dêrşewî
 Mele Mehmûdê Hoserî
 Mele Mensûr Girgaşî
 Mele Mihemed Liceyî
 Mele Mûsa Mizî
 Mele Naîf
 Mele Necmedîn Tengezarî
 Mele Nûriyê Hesarî
 Mele Nûrûllahê Godişkî
 Mele Yûnisê Erqetînî
 Mele Xelîlê Sêrtî
 Mele Yasîn Yusrî
 Mêzer Rast
 Mihemed Axayê Bisrî
 Muhemmed Elî Ewnî
 Muhemmed Emînê Heyderî
 Muhemmed Emînê Hilalî Goyan
 Muhemmed Hezînê Xalidî
 Muhemmed Sedîqê Şernexî
 Muhemmed Seîdê Birîfkî
 Muhemmed Teyar Paşa Xerîbî
 Muhemmed Mexribî
 Muhemmed Zêbarî
 Mîhreban Berwarî
 Mihrî
 Mîna
 Mîr Emadedînê Hekarî, Hakimê Hekarî
 Miskîn
 Mistefayê Bîtarî
 Miradxan
 Nadirê Kanîsarkî
 Namî Mele Hesen Hişyar
 Necmedînê Bamernî
 Nesîmî
 Newres
 Nûredîn Zaza
 Osman Sebri
 Pertew Begê Hekarî (Mistefa Beg)
 Remezan Axa Cizîrî
 Remezanê Bedlîsî
 Sadiq
 Sadiq Behaedîn Amêdî
 Sariya Mistefa Doskî
 Sebûrî, Hakimê Hekarî
 Şehabê Hekarî
 Selim Silêman
 Selîmî
 Seyfiyê Hekarî
 Seyîd Eliyê Findiqî
 Şiblî Sindî
 Siyehpûş (Siyapûş)
 Sûriye yan Sewriyê
 Xanima Diyarbekrî
 Şerefxanê Hekarî
 Sewdaî
 Şewket
 Şewqî
 Şêx Ebduletîfê Şûşî Seyfî
 Şêx Ebduselamê Cizîrî
 Şêx Ehmedê Hilî yê Rimanî
 Şêx Elaedîn Xeznewî
 Şêx Ebdulqadirê Sanî
 Şêx Evdirehmanê Axtepi
 Şêx Hesib Axtepi
 Şêx Fethullah Werqanisi
 Şêx Eskeri
 Şêx Memdûh Birîfkanî
 Şêx Muhemmed Can
 Şêx Muhemmedê Kerbelayî
 Şêx Nûr Muhemmed
 Şêx Nûredînê Birîfkî
 Şêx Qedriyê Cezerî
 Şêx Salihê Êtûtî
 Şêx Şemsedîn Qutb
 Şêx Silhedîn kurê Şêx Seîd
 Şêx Taha Mayî
 Şêx Tahirê Şûşî
 Şêx Xiyasedîn Emre
 Şêx Xiyasedîn Neqşebendî
 Taha
 Tahir Ruşdî
 Tahirê Redî yê Amêdî
 Teyfiyê Hekarî
 Ubeydulah Birîfkî
 Usam Efendî Babij
 Xakî
 Xalid Axayê Bisrî
 Xalid Axayê Serênî Halet Efendî
 Xalid Axayê Zêbarî
 Xalidê Sêrtî
 Xan Ebdalê Cezerî
 Xelîfe Yûsiv
 Xerîb
 Xeyat

Wêjevanên kurd