nazimali/kurdish-wikipedia-articles huggingface dataset:
3ê nîsanê

Bûyer

Kurdistan 
 1925 – Bongilan û Mûş ketin destên hêzên Şêx Seîd. 
 1959 – Weşanên PDKê Xebat û Azadî dest bi weşanê kirin.
 1976 – Li Bazîd û gundên wê erdhejek qewimî. Di erdhejê de 5 kes mirin û 80 mal wêran bûn. 
 1994 – Piştî ku Hatîb Dîcle û Orhan Dogan bi awayekî dij-kanûnî hatin binçavkirin, mafê destnadana parlementerên din ên DEPê jî hatiye rakirin û ew hatin binçavkirin.
 1994 – Li navçeya Şirnex Cizîrê Abdurahman Avşar ku ji aliyê hêzên ewlekariya tirk ve hatibû binçavkirin, termê wî hatiye dîtin.

Cîhan 
 1933 – Yekem car balafirek di ser girê Everestê re derbas bû.
 1948 – Plana Marshall, ji aliyê kongreya DYA'yê ve hatiye pejirandin.
 1975 – Pêşbirkvanê rûsî Anatolî Karpov bû şampiyonê sedrencê yê cîhanê. 
 1978 – Îsraîlê diyar kir ku ewê leşkerên xwe yên li Libnanê vekişîne.

Jidayikbûn 
 1778 – Pierre Bretonneau, bijîşkê fransî

Mirin 
 1990 – Şahin Dönmez, îtîrafkarê PKKê
 1991 – Graham Greene, nivîskarê îngilîz

Cejn û salveger 
(Cejnên ku di vê rojê de tên pîrozkirin)

Roj
6ê nîsanê

Bûyer

Kurdistan 
 1963 – Komeke xwendekarên Sêwregê kovara bi navê Keko derxistin.
 1970 – Kovara DDKO Bülteni dest bi weşana xwe kir.
 1994 – Li Amedê Burhanettin Ayaz yê 20 salî di encama êrîşeke çekdarî ya faîlê wê ne diyar de, jiyana xwe ji dest da.

Cîhan 
 1841 – John Tyler weke serokdewletê dehem ê DYA'yê dest bi peywira xwe kir.
 1920 – Anjansa Anadoluyê (A.A) hatiye damezirandin. 
 1967 – Di encama berxwedana filîstîniyan de hêzên Îsraêlê ji başûrê Libnanê derketin.
 1973 – Fahri Korutürk weke serokkomarê şeşem ê Tirkiyeyê dest bi peywira xwe kir.
 1980 – Li Eskişehirê, sendîka û rêxistinên girêdayî DİSKê mîtîngek li darxistin. Di mîtîngê de polîs çek bikaranî, 5 çalakger jiyana xwe ji dest dan û 4 kes jî birîndar bûn. 
 1994 – Li paytexta Rwanda Kîgalê, otomobîla ku serokkomarê Ruandayê Juvenal Habyarîmana û serokdewletê Burundî Cyprien Ntaryamira tê debûn, teqiya û di encamê de her du serokkomar mirin. Dotira rojê di navbera komên etnîk yên Hutu û Tutsî de li gelemperiya welêt şer derket. Tenê di mehên nîsan û tîrmehê de bi kuştina Hutuyên di mûxalefetê de nêzî mîlyonek kes hatin kuştin.

Jidayikbûn 
 1949 – Horst Ludwig Störmer, fizîknasê xwediyê Xelata Nobelê
 1964 – David Woodard, serokê orkestrayê
 2020 – Diana Kalaşova, stranbêja kurd

Mirin 
 1199 – Richard I, keyê Îngilistanê yê dema Xaçperestan

Cejn û salveger 
 Roja Qedrê; şeva ku Quran daketiye cîhanê.

Roj
7ê nîsanê

Bûyer

Kurdistan 
 1990 – Gerîllayê Kurd Omer Îbrahîm yê bi navê kod Medenî (Ji Başûrê Biçûk Dêrikê) li Geliyê Momata ya Beytulşebabê jiyan xwe ji dest da. 
 1994 – Li navçeya Amed Sîlvanê kesekî bi navê M. Elî Durak di encama êrîşeke bi daran, jiyana xwe ji dest da.

Cîhan 
 1906 – Yekem car li Fînlendayê mafê dengdanê ji jinan re hatiye dayîn. 
 1939 – Yekîneyên îtalî, Albanya dagir kirin. 
 1946 – Destûra bingehîn a Rêxistina Tendurustiyê ya Cîhanê (WHO) ji aliyê 61 welatî ve hatiye pejirandin. 
 1952 – Şoreşa gundî û karkerên Bolîvyayê pêk hat. 
 1956 – Eniya rizgariya Cezayirê hatiye damezrandin.
 1963 – Mereşal Josip Broz Tito heta mirinê bû serokwezîrê Yûgoslavyayê.
 1963 – Komara Sosyalîst ya Yûgoslavyayê hatiye îlankirin.
 1979 – Serokê giştî yê Partiya Kedkarên Tirkiyeyê Mihri Belli, dema ku diçû navenda partiyê ya li Sultanahmetê ji aliyê hin kesan ve gule li ser hatiye reşandin, bi awayekî giran birîndar ji bûyerê rizgar bû. 
 1987 – Di doza MHPê de, 5 îdam, 9 mûebbet, 219 cezayê girtîgehê hatine dayîn. Alparslan Türkeş jî bi 11 salan hatiye mehkumkirin.

Jidayikbûn 
 1889 – Gabriela Mistral, helbestvana xwediya Xelata Nobelê
 1944 – Gerhard Schröder, siyasetmedarê alman
1979–  Zbych Trofimiuk, lîstikvanê awistrilyayî bi eslê polonyayî
 1983 – Franck Ribéry, futbolvanê fransî
 1991 – Anne-Marie, stranbêja brîtanî

Mirin  
 1947 – Henry Ford, hilberînerê otomobîlan

Cejn û salveger 
 Roja Tendurûstiyê ya Cîhanê

Roj
5ê nîsanê

Bûyer

Kurdistan 
 Berî Zayînê 2348 Keştiya Nûh li Çiyayê Agiriyê bû. 
 1991 – Koçberiya mezin a kurdên li Başûrê Kurdistanê destpê kir. Bi deh hezaran kurdan ji ber zilma Sedam Huseyn reviyan, koçî Bakurê Kurdistanê kirin.
 1997 – Gerîlayê kurd yê bi navê Baqî Tatli yê bi eslê xwe ji Meletiyê, di 20 saliya xwe de li navenda bajarê Çewlîgê çalakiyeke cangorî li darxist.
 1909 – Rojnamevan Hesen Fehmî û 3 hevalên wî yekem car ji ber sedemên polîtîk hatin kuştin.
 1999 – Gerîlaya kurd ya bi navê kod Rûken ku bi eslê xwe ji Gimgimê bû, li Çêrmeyê jiyana xwe ji dest da.
 2016 – Li Silopiyê hêzên kurdî bi rokêtavêjan êrîşî polîsên tirk kirin. Di encamê de polîsek mir û çar jî brîndar bûn û ji aliyê walîtiyê ve qedexeya derketina derve hatiye îlan kirin.

Cîhan 
 1794 – Georges Jacqus Danton bi giyotînê hat kuştin. 
 1931 – Filîstîniyan di serokatiya Îzeddîn Qassam de li hemberî dagirkerên brîtanî bi fiîlî cîhad dan destpêkirin. 
 1971 – Di bûyerên tundûtîjiyê yên li Pakistanê de bi hezaran kes jiyana xwe ji dest dan. 
 1986 – Li Berlîna Rojava dîskoyeke ku leşkerên tirk û amerîkan têde bûn, hatiye bombekirin. 
 1992 – Sarayevo hatiye dorpêçkirin û şerê Bosniya û Herzegovînayê despê kir. 
 1994 – Hikûmeta tirk ji sedî sed û sihû pênc (135%) duvalualasyon çêkir.
 1996 – Di bin pêşengiya Hrant Dink de ji aliyê komeke dilxwazên ermenî ve rojnameyê Agosê dest bi weşan kir.
 2008 – Lîstikvanê bîlardê yê ji Amedê, Hacı Arap Yaman li Belçîka bû şampiyonê Pêşbirka Bîlardê ya Artîstîk.

Jidayikbûn 
 1588 – Thomas Hobbes, fîlozofê înglîz (m. 1679)
1955 – Akira Toriyama, mangavanê japon

Mirin 
 1794 – Georges Jacques Danton, parêzer û siyasetmedarê fransî (jdb. 1759)
 1909 – Hesen Fehmî, rojnamevan (?)
 2003 − Mihemedê Canşah, dengbêjê kurd (jdb. 1933)
 2003 – Hemreş Reşo, siyasetmedar û nivîskarê kurd (jdb. 1939)
 2005 – Saul Bellow, nivîskarê xwediyê Xelata Nobelê (jdb. 1915)

Cejn û salveger 
 Roja Parêzeran

Çavkanî 

Roj
8ê nîsanê

Bûyer

Kurdistan 
 1987 – Endamê komîteya navendî ya PKKê Mehmet Sevgat (Bedran) di şerê li çiyayê Herekolê de jiyana xwe ji dest da.
 1994 – Metin Güzelê 17 salî, û li navçeya Mêrdîn Nisêbînê Aziz Gürbüz di encama êrîşeke çekdarî de jiyana xwe ji dest dan.
 1999 – Milîtanekî kurd li navçeya Colemêrg, Geverê, li hemberî parêzgerê Colemêrgê Nîhat Canpolat çalakiyeke xwekujî pêk anî. (Nîhat Canpolat yê bi navê kod Serdar Fadîme di sala 1977an de li bajarê Başûrê Rojavayê Kurdistanê, Hesîçeyê hatiye dinê, di sala 1995an de tevlî nav refên ARGKê bû)
 2000 – Endamê Kongreya Kurdistanê Îbrahîm Ehmed, di 86 saliya xwe de li bajarê Londonê çû ser dilovaniya xwe.

Cîhan 
 1830 – Yewnanistanê serxwebûna xwe îlan kir. 
 1916 – Li Norwêcê mafê dengdan û hilbijartinê ji jinan re hatiye dayîn. 
 1933 – Li Almanyayê di nava qademeya dewletê de dest bi paqijkirina kesên ne ji nijada Arîne hatekirin.
 1950 – Saziya sîxuriyê ya Komara Demokratîk a Almanyayê, ya bi navê Stasi hatiye damezrandin.
 1951 – Li Îskenderûn, Edene û Rihayê erjdhej çêbû.
 1966 – Leonid Brejnev, bû serokê nû yê Yekîtiya Komarên Sovyet ên Sosyalîst. 
 1969 – Komeleya rojnamevanên Dîlokê hatiye sazkirin.
 1970 – Balafirên Îsraîlê, dibistana Bahrûl-Bakar a li Misirê dan ber bombeyan. Di vê êrîşê de 30 zarokan jiyana xwe ji dest dan.  
 1973 – Pêşengê kûbîzmê û peykersaz û wênesazê spanî yê di cîhanê de bi navûdeng Pablo Picasso di 91 saliya xwe de koça xwe ya dawîn kir.
 1975 – Li Libnanê şerê navxweyî destpê kir. 
 1997 – Komeleya Aştiyê hatiye sazkirin. 
 1995 – Li Dîlokê Laboratuvara Aflatoksin a Navneteweyî ku bi desteka Neteweyên Yekbûyî hatiye sazkirin, dest bi xebatên xwe yên ceribandinê kir.

Jidayikbûn 
 1938 – Kofi Annan, heftemîn sekreterê giştî yê NY'yê

Mirin 
 1931 – Erik Axel Karlfeldt, helbestvanê xwediyê Xelata Nobelê
 1973 – Pablo Picasso, peykersaz û wênesazê spanî
 1987 – Mehmet Sevgat (Bedran), endamê komîteya navendî ya PKKê  
 2000 – Îbrahîm Ehmed, siyasetmend û nivîskarê kurd
 2008 – Cemşîd Bender, dîroknasê kurd

Cejn û salveger 
 8- 14 nîsanê Heftiya Tendûrûstiyê.

Roj
9ê nîsanê

Bûyer

Kurdistan 
 1914 – Şêx Şehabedîn û Seyîd Eliyê Hîzanî li Bedlîsê hatin dardekirin.
 1992 – Kovara Tewlo dest bi weşanê kir.
 1994 – Endamê Saglik-Senê Necati Aydin roja ku ji DGM ya Amedê serbest hatiye berdan, ji aliyê hêzên ewlekariyê ve ji nû ve hatiye binçavkirin. Paşê cesedê wî li ser rêya Sîlvanê hatiye dîtin.
 1994 – Endamê DEP'a Êlihê Medeni Göktepe hatiye kuştin.

Cîhan 
 1204 – Hêzên sefera xaçperestan a çarem, êrîşî bajarê Konstantînopolîsê kirin û bajar talan kirin.
 1914 – Yekem filîmê rengdar ê bi navê Cîhan, şehwet û şeytan li Londonê hatiye nîşandan. 
 1948 – Rêxistina bi navê Irgûn a cihû li kampa Filîstînê ya bi navê Deir Yasisinê tevkujiyek pêkanîn. 
 1961 – Li Viyetnama Başûr Ngo-Dinh-Diem weke serokkomar hatiye hilbijartin.  
 1968 – Keşe û pêşengê tevgera parastina mafê mirovan Martin Luther King ê ku di 4ê nîsanê de li Memphisê hatibû kuştin, bi merasîmeke ku 150 hezar kesî pêkhatî, hatiye definkirin.
 1998 – Serokê baskê leşkerî yê Hamasê Muhyedîn Eş-Şerîf ji aliyê sîxûrên MOSSADê ve hatiye kuştin.

Jidayikbûn 
 1336 – Tîmûrleng, împeratorê mongol
 1821 – Charles Baudlaire, nivîskarê fransî
1875 – Jacques Futrelle, nivîskarê amerîkî
1978–Rachel Stevens, stranbêj, kesayetiya wêneguhêzê, lîstikvan û karsaza ​​îngilîz

Mirin 
 1588 – Mimar Sinan, mîmarê navdar
 1626 – Francis Bacon, fîlozofê îngilîz
 1936 – Ferdinand Tönnies, civaknas û fîlozofê alman
 1998 – Muhyedîn Eş-Şerîf, serokê baskê leşkerî yê Hamasê

Cejn û salveger 
(Cejnên ku di vê rojê de tên pîrozkirin)

Roj
10ê nîsanê

Bûyer

Kurdistan 
 1928 – Komara Tirkiyeyê yasaya "layiqiyê qebûlî destûra xwe ya bingehîn kir. 
 1930 – Hikûmeta Îraqî diyar kir ku zimanê kurdî li herêma kurdan zimanê fermî ye. 
 1956 –  Li herêma Kurdistanê, Bêrecûkê pira herî dirêj a Tirkiyeyê li ser çemê Firatê hatiye avakirin. Pir, 720 metir dirêje û li ser 5 lingan hatiye rûnandin û 5 milyon lîreyê tirk (ên wê demê) mesref lê çûne.
 1993 – Endamê HEP a Farqînê M.Halîm Yalçinkaya hatiye kuştin. 
 1993 – Reveberê HEP'a Qoserê Şeyhdavut Yalçinkaya di encama êrîşeke çekdarî de hatiye kuştin. 
 1999 – Gerîlayê kurd Mehmet…..yê bi navê xwe yê kod Harun Kato, li Xakurkê jiyana xwe ji dest da. (Harun Kato, di sala 1975an de li Basê ji dayik bû. Di sala 1991ê de tevlî nav refên gerîlla bû.

Cîhan 
 1938 – Yek ji serokên sosyalîzmê Troçkî enternasyonala çarem damezrand. 
 1946 – Li Japonyayê yekem car bi beşdariya jinan jî, anketek hatiye çêkirin. 
 1972 – Li Îranê li gorî pîvana Richterê bi mezinahiya 7.1ê erdhejek qewimî. Di erdhejê de 5.054 kes mirin.
 1973 – Hêzên Îsraîlê êrîşî ser Beyrûdê kirin û yek ji serokên filîstînî Ebu Yusuf En-Neccar, Kemal Advan û Kemal Nasir kuştin. 
 1982 – Komek cihû yên ji aliyê Kahana, xwestin bi darê zorê bikevin Mescîdî Aqsayê. 
 1988 – Li Efxanistan Îslamabadê cebilxane teqiya, 90 kes mirin.
 1993 – Yek ji serokên reşikan ê Afrîkaya Başûr Chris Hani hatiye kuştin. 
 1998 – Di navbera katolîk û protestanên li Îrlendaya Bakur de peymana aştiyê ya Belfastê hatiye mohrkirin.

Jidayikbûn 
 1762 – Giovanni Aldini ; bijîşk û fîzîknasê îtalyan 
1968 – Metin Göktepe, nûçegihanê tirk
 1973 – Selahattin Demirtaş, siyasetmedarê kurd

Mirin 
 1919 – Emiliano Zapata, şoreşgerê meksîkî 
 1931 – Xelîl Cîbran, helbestvan û wênasaz
 1950 – Fevzi Çakmak, siyasetmend û leşkerê tirk

Cejn û salveger 
(Cejnên ku di vê rojê de tên pîrozkirin)

Çavkanî 

Roj
11ê nîsanê

Bûyer

Kurdistan 
 1991 – Li Tirkiyeyê qanûna bi navê têkoşîna li dijî terorê hatiye pejirandin.
 1994 – Li navçeya Bedlîs Tetwanê Murat Toygunê 23 salî di encama êrîşeke çekdarî ya kujerên wê ne diyar de, jiyan xwe ji dest da.
 1996 – Gerîlayê kurd Îzzet Çelîk ê bi navê kod Sînan di şerekî li Girêkor/Çiyayê Agiriyê de jiyana xwe ji dest da. (Sînan, di sala 1980'yî de li gundê navçeya Îdirê Mûşyaliyê hatiye dinê, di sala 1993yan de tevlî nav refên gerîla bû, dema şehîd ket 16 salî bû)
 1998 – Gerîlayê kurd Hakî Kizilkaya yê bi navê kod Özgür Devrim li herêma Hesen Dînk-Qulpê di şerekî de jiyana xwe ji dest da. (Ozgur, di sala 1981 Li Îzmîrê hatiye dinê, di sala 1994an de tevlî nav refên gerîlla bû, dema şehît ket 13 salîbû.) 
 1999 – Gerîlayê kurd Erkan Tayhan ê bi navê kod Yaşar, (di sala 1975an de li Qerqeliyê hatiye dinê, di sala 1993yan de tevlî nav refên gerîlayan bû) li Geliyê Zîlanê jiyana xwe ji dest da.

Cîhan 
 1899 – Spanyayê, Puerto Rico ji rêveberiya DYA'yê re hêlişt.
 1919 – Sîngapûrê ji Keyaniya Yekbûyî serxwebûna xwe îlan kir.
 1919 – Saziya Xebatê ya Navneteweyî, ILO, bi awayê fermî hatiye damezrandin.
 1993 – Diya serokê giştî yê PKKê Abdullah Öcalan Esma Uveyş Ocalan li Misisa Edeneye çû ser dilovaniya xwe.
 2001 – Li Afrîkaya Başûr di maçeke sporê de pevçûn derket, di encama pevçûna di navbera aliyan de 43 kes mirin û 100 kes jî brîndar bûn.
 2002 – Li Tunisê kinîştek hatiye bombekirin; di encamê de 21 kes mirin.

Jidayikbûn 
 1980 – Bero Bass, rapvanê kurd

Mirin  
 1977 – Jacques Prévert, helbestvanê fransî

Cejn û salveger 
(Cejnên ku di vê rojê de tên pîrozkirin)

Roj
12ê nîsanê

Bûyer

Kurdistan 
 1920 – Bajarê Rihayê ji dagirkeriya fransiyan rizgar bû.
 1991 – Peymana agirbestê pêkhat û şerê Kendavê bi fermî bi dawî bû. Di heman dîrokê de bi qaşo armanca pêşîgirtina êrîşên Iraqê yên li ser kurdan li hêlîpana 36em "Herêma Ewlekar" hatiye îlankirin, lê belê dema ku xelkê kurd ber bi rizgarkirina bajarên Kerkûk û Mûsilê ve çûn, qedexeya ji bo balafiran hatiye rakirin. 
 1995 – Parlamena Kurdistanê PKDW li derveyî welat hatiye damezrandin. 
 1995 – MED TV dest bi weşana zindî kir. 
 1995 – Rêveberê HADEP'a Edeneyê Rüstem Akar ji aliyê hêzên tarî ve hatiye kuştin.
 1997 – Komeleya Koçberan GÖÇ-DER vebû.
 1998 – Gerîlayê kurd Ahmet Gücen yê bi navê xwe yê kod Agir, di şerê Alîcakê de jiyana xwe ji dest da. (Sîlvan, di sala 1982an de li Sîlvanê hatibû dinê, di 15 tebaxa sala 1998an de jî tevlî nav refên Gerîlla bibû.)
 1999 – Gerîlayê kurd ê bi navê kod Devrîm, li herêma Çêrmeyê jiyana xwe ji dest da. 
 2001 – Gerîlayê kurd yê bi navê xwe yê kod Cesur Agirî, li herêma Şehît Remzî jiyana xwe ji dest da.

Cîhan 
 1931 – Keyê Spanyayê Alphonse yê XIII, bêyî ku ji textê xwe were xwarê welêt terk kir û li Spanyayê komarî hatiye îlankirin.
 1961 – Kozmonotê rûs, Alekseyevîç Yûrî Gagarîn bû yekemîn mirovê ku çû fezayê. 
 1989 – Danezana Azadî û Mafên Bingehîn ya Parlamena Ewropayê hatiye pejirandin.
 1991 – Qanûnên 141/142 hatin rakirin û li dewsa wan qanûneke dijwartir, "Qanûna Têkoşîna li Dijî Terorê" hatiye anîn. Piştî ku qanûna hejmara 3713 ya Têkoşîna li Dijî Terorê derbasî pratîkê bû, azadiya derbirîn û rêxistinê hatiye bi sînorkirin û her wiha gelek rewşenbîr û nivîskar hatin zîndanîkirin.
 1995 – Saziya sîxuriya hundirîn a Rûsyayê ye, FSB, hatiye damezrandin.

Jidayikbûn 
 1975 – Camila Morgado, aktrîsa brazîlî
1979 – Jennifer Morrison lîstikvan, hilberîner, derhêner û modela berê ya zarok a amerîkî

Mirin 
 1945 – Franklin D. Roosevelt, serokdewletê 32em ê DYA'yê

Cejn û salveger 
(Cejnên ku di vê rojê de tên pîrozkirin)

Roj
13ê nîsanê

Bûyer

Kurdistan 
 1909 – Rojnameya Kurdistanê hatiye girtin ji aliyê Osmaniyan ve.
 1919 – Bajarê Qersê ji aliyê brîtanî ve hatiye dagirkirin. 
 1995 – Rojnameya Yeni Politikayê dest bi weşanê kir. Her wiha ev rojname di 16ê tebaxa sala 1995an de hatiye girtin.
 1995 – Gundê Bismilê yê bi navê Qamişli ji aliyê leşkerên tirk ve hatiye şewitandin.

Cîhan 
 1796 - Cara pêşîn fîlek ji Hindistanê birine DYA'yê 
 1839 - El Salvadorê serxwebûna xwe îlan kir.
 1849 - Mecaristan bû xwediyê komariyê.
 1941 – Stalîn, bi Japonyayê re paktek mohr kir ku li gorî vê wê êrîşî hevdu nekin. 
 1946 – Naziyan li kampa komkirinê ya bi navê Matthausen ya li Awistriyayê 58 gardiyan bi darde kir. 
 1994 – Saziya raser radyo û televizyonê ya tirk RTÜK hatiye damezirandin.

Jidayikbûn 
 1743 – Thomas Jefferson, serokdewletê sêyem ê DYA'yê
 1906 – Samuel Beckett, nivîskarê xwediyê Xelata Nobelê
 1939 – Seamus Heaney, nivîskarê xwediyê Xelata Nobelê

Mirin 
 1965 – Jean de La Fontaine, çîroknivîsê fransî

Cejn û salveger 
 Sersala Nû ya Bûdîstan

Roj
14ê nîsanê

Bûyer

Kurdistan 
 1925 – Şêx Saîd û 47 hevalên wî ji aliyê rejîma tirk ve hatin girtin.
 1925 – Reveberên rêxistina Azadî Xalîd Begê Cîbranî û Yusuf Ziya Beg li Bedlîsê hatin bi darvekirin. 
 1959 – Komeleya Azadî û Jiyanawe û Yekîtî Kurd KAJÎK li Başûrê Kurdistanê hatiye sazkirin. 
 1987 – Tirkiye, ji bo endametiya Civata Aborî ya Ewropayê serî lê da. 
 1988 – Rejîma Iraqê li herêma Başûrê Kurdistanê, Germiyan û Şehrezorê dest bi Enfalê, ku bi kuştina 182 hezar Kurdistanî bi encam bû, kir. 182 hezar kurd piştî ku hatin binçavkirin hatin windakirin, kal û pîr hatin gulebarandin, Keçên ciwan ji ereban re hatin firotin û kesên destek dabûn pêşmergeyan hatin dardekirin. Yên din jî li kampên komkirinê yên li Besra, Bexda û deverên din ên Iraqê hatin komkirin. 
 1994 – Rojnameya Özgür Gündemê hatiye girtin. Di dema weşana xwe de 26 xebatkarên rojnameya Özgur Gündemê (di 18 mehan de) hatin kuştin. 
 1996 – Gerîllayê Kurd Avdilcelîl Ozan (di 26 tîrmeha sala 1992an de tevlî nav refên gerîlla bibû) li herêma Colemêrgê jiyana xwe ji dest da.
 1998 – Gerîllayê Kurd Gûlcan Dûndar yê bi navê xwe yê kod Agirî li operasyona ku hêzên artêşa Tirk li herêma Botan Bestayê dan destpêkirin, di şerekî li qûntara çiyayê Herekolê de jiyana xwe ji dest da. (Agirî, di mijara sala 1976an de li Selhê ya ser bi Mîdyadê hatiye dinê, di kanuna sala 1991ê de tevlî nav refên gerîlla bû, fermandarê yekîneyê bû) 
 1998 – PDK, Şemdin Sakıkê ku ji nava PKKê reviyabû, li Dihokê radestî hêzên artêşa tirk kir.
 2001 – Gerîllayên Kurd yê bi navên kod Bedran Diyar, (Bedran, ji Hezroyê û di sala 1999an de tevlî nav refên gerîlla bibû), Cesur Agirî (Cesur, ji Efrînê bû), Hogir (Ji Erganiyê bû, di sala 1984an de hatiye dinê, di 1999an tevlî nav refên Gerîlla bibû) Mahîr (Ji Qersê bû), Ferhat (ji Suleymaniyê bû, di sala 1997an de tevlî nav refên gerîlla bibû) li herêma Amed şehît Remziyê jiyana xwe ji dest dan.

Cîhan 
 1912 – Keştiya Titanic li derdora Newfoundlandê noqî avê bû. Di keştiyê de 1.517 kesên ku nehatin rizgarkirin jiyana xwe ji dest dan. 
 1930 – Helbestvanê rûsî yê navdar Mayakovskî dawî li jiyana xwe anî. 
 1931 – Li Spanyayê komar hatiye îlankirin.

Jidayikbûn 

 216 Manî – damezrînerê ola manîxizmê
1126 – Îbn-î Ruşd  Fîlozof, dadnas, bijîşk û nivîskarê ereb
1961 – Robert Carlyle lîstikvanê skotlendî
1974 – Federica Tommasi , pornostêrka îtalyan

Mirin 
 1925 – Xalîd Begê Cibirî, rêveberê rêxistina Azadiyê
 1930 – Mayakovskî, helbestvanê rûs
 1985 – Enver Hoce, serokê Albanyayê
 1986 – Simone de Beauvoir, nivîskarê fransî

Cejn û salveger 
(Cejnên ku di vê rojê de tên pîrozkirin)

Roj
15ê nîsanê

Bûyer

Kurdistan 
 1963 – Kovara Dengê dest bi weşanê kir. 
 1987 – Hêzên Iraqê êrîşeke bi kîmyayî birin ser gundê Şêx Wesan a li başûrê Kurdistanê û di encama êrîşê de 26 jin û zarok mirin.
 1992 – Li navçeya Amed Sîlvanê Abdulselam Çiçek di encama êrîşeke çekdarî ya faîlê wê ne diyar de jiyana xwe ji dest da.
 1999 – Gerîlayên kurd Welat Saroxan (di sala 1977an de li Hesekê hatiye dinê û di sala 1994an de tevlî nav refên gerîllabû) û Tahîr Îlke yê bi navê kod Serhat (di sala 1979an de li Şirnexê hatiye dinê û di sala 1997an de tevlî nav refên gerîla bû) li herêma Silopiyê jiyana xwe ji dest dan.

Cîhan 
 1865 – Dema serokdewletê DYA'yê Abraham Lincoln, li Ford's Theatre bi hevjîn û mêvanên xwe re şano temaşe dikir, rastî êrîşeke çekdarî hat û jiyana xwe ji dest da.
 1930 – Partiya Karkerên Viyetnamê hatiye damezirandin.
 1986 – Balafirên amerîkî yên bombebaranê yên tîpê F-11, çeperên leşkerî yên li Trablusê dan ber bombeyan. Di encama êrîşê de 37 kesên ku di nav wan de keçeke 15 mehî ya serokê Lîbyayê Muemer Qedafî jî hebû, mirin. 
 1994 – Peymana herî berfireh a cîhanê ya aboriyê GATT, bi îmzeya 120 welatan hatiye pejirandin.

Jidayikbûn 
 1452 – Leonardo da Vinci, zanistê îtalî
 1710 – William Cullen, bijîşk û kîmyagerê navdar
 1874 - Johannes Stark, fizîknasê xwediyê Xelata Nobelê
 1941 – Renato Rosaldo, mirovnasê amerîkî

Mirin 
 1865 – Abraham Lincoln hatiye kuştin. 
1912 – Jacques Futrelle, nivîskarê amerîkî
1927 – Gaston Leroux, rojnamevan û nivîskarê fransayî
 1980 – Jean Paul Sartre, fîlozof û nivîskarê fransî 
 1998 – Pol Pot, serokê Partiya Komûnîst a Kamboçyayê

Cejn û salveger 
(Cejnên ku di vê rojê de tên pîrozkirin)

Roj
16ê nîsanê

Bûyer

Kurdistan 
 1992 – Li navçeya Amed Sîlwanê welatparêzekî Kurd yê bi navê Ridwan Çelebî rastî êrîşeke çekdarî ya faîlê wê ne diyar, hat û jiyana xwe ji dest da. 
 1999 – Gerîllayê Kurd Muhamed yê bi navê kod Levent (di sala 1972an de li Kûbanê hatiye dinê), li herêma Metînan Kanîmasiyê jiyana xwe ji dest da. 
 1999 – Gerîllayê Kurd Ulaş Demîray yê bi navê kod Rênas (di sala 1974an de li Elezîzê hatiye dinê û di sala 1993an de li Dêrsîmê tevlî nav refên gerîlla bû, fermandarê tîmê bû), Îbrahîm Yildiz yê bi navê kod Şiyar (di sala 1978an de li Dêrsîmê hatiye dinê û di sala 1997an de tevlî nav refên gerîlla bû), Şerîf Gûrbûzoglu yê bi navê kod Bagok Dilar (di sala 1972an de li Liceyê hatiye dinê û di sala 1992an de li Amedê tevlî nav refên gerîlla bû, fermandarê tîmê bû), Serdar Mert yê bi navê kod Serdar (di sala 1974an de li Sîweregê hatiye dinê û di sala 1996an de li Zapê tevlî nav refên gerîlla bû) Mîhran Oya yê bi navê kod Mîllîtan (di sala 1969an de li Erxaniyê hatiye dinê) li herêma Dêrsîmê hin ji wan di şerê li Merkezê, hin ji wan jî di encama êrîşa kombrayê de jiyana xwe ji dest dan. 
 1999 – Gerîllayê Kurd yê bi navê xwe yê kod Mehmet yê ji Ehlatê, li herêma Erzirom Yedîsûyê jiyana xwe ji dest da. 
 1999 – Gerîllayên Kurd Diren Atmaca ya bi navê kod Rewşen (di sala 1981ê de li Dêrsîmê ji dayikbû û di sala 1996an de li Dêrsîmê tevlî nava refên gerîlla bû), Ozlem Vural yê bi navê kod Ferda( di sala 1983an de li Sarikenta-Mazgîrtê hatiye dinê û di sala 1997an de li Dêrsîmê tevlî nav refên gerîlla bû) li herêma Dêrsîmê Hozatê di kemînekê jiyana xwe ji dest dan.
 2002 – Li paytexta Belçîka Brukselê Partiya Karkerên Kurdistan PKK, bi civîneke çapemeniyê encamên kongreya xwe ya heştem ji rayagiştî re ragihand. PKKê diyar kir ku wê navê xwe kiriye Konreya Azadî û Demokrasiya Kurdistan KADEK.

Cîhan 
 1941 - Şerê cîhanî yê duyem: 500 balafirên şer ên almanan bi şev London bombebaran kirin.
 1946 - Sûriye, ji Fransayê serxwebûna xwe bi dest xist.
 1972 – Rêwîtiya heyvê ya pêncem a mirovatiyê bi keştiya asîmanî Apollo 16ê destpê kir.
 1975 - Bi zemtkirina paytext Phnom Penhê, welatê Kamboçyayê kete destê Partiya Komûnîst a Kamboçyayê. 
 1988 – Hêzên deryayî yên Îsraîlê şeva 16ê nîsanê serdegirtinek li darxistin û ji serokên rêxistina Filistînê Xelîl El-Wezîrî ku weke Ebû Cîhad tê naskirin, kuştin.

Jidayikbûn 
 1889 – Charlie Chaplin, aktorê komediyê, derhêner û bestekarê navdar
 1924 – Anatole France, nivîskarê xwediyê Xelata Nobelê
 1916 – Behçet Necatigil, nivîskarê tirk
 1971 – Selena, stranbêja amerîkan

Mirin 
 1972 – Kawabata Yasunari, nivîskarê xwediyê Xelata Nobelê

Cejn û salveger 
 Roja Netewî ya Danîmarkayê

Roj
17ê nîsanê

Bûyer

Kurdistan 
 1925 – Yek ji qewremanên doza netewî ya Kurd, Dr. Fuat û Şêx Eyûbê Sêwregî yê ji Karabahçeyê bi biryara Dadgeha Şerq Îstîklal hatin dardekirin. Dr. Fuat, bi îddîaya ku -di rojên ku Şêx Seîd Amedê dorpêçkiribû, bi kincên netewî yên kurdî li Amedê geriya ye û ji Ferîd Paşa re, derbarê serhildana Kurdan de name şandiye û lewma têkîliya wî bi serhildana Kurdan re heye, hatiye îdamkirin. (çavkani rojnameya Dunya 15 gulan 1957) 
 1999 – Li bajarê Almanya Bonnê meşa bi navê Ji bo azadiya Abdullah Ocalan, aştî û mafên gelê Kurdistanê; meşa yekîtiya neteweyî hatiye li darxistin.
 1999 – Li Qilabanê welatparêzekî bi navê Mehmet Baban, ji aliyê endamên kontrgerîla ve hatiye qetilkirin. 
 1999 – Konvoya SİPê ku ji mîtînga gundê İçerenköyê vedigeriya, rastî êrîşa komek ulkuciyan hat û di encam êrîşê de ku di nava destên polêsan de pêkhat, endamê SİPê Hüseyîn Duman jiyana xwe ji dest da.

Cîhan 
 1924 – Li Îtalyayê di encama hilbijartinan de partiya Benito Mussolini bi ser ket.
 1948 – Elpidio Quirino bû serokdewletê şeşem ê Fîlîpînê.
 1961 – Kûbayiyên li mişextbûyî yên ji aliyê DYA'yê ve dihatin piştgirîkirin, êrîşî rêveberiya Fidel Castro kirin. Li di encamê de biserneketin.
 1992 – Di encama serdegirtineke malan de, yek ji kadroyên serokê Dev-Yolê Sabahat Karataş û hevalên wê Eda Yüksel û Taşkin Usta hatin înfazkirin.

Jidayikbûn 
1951 – Olivia Hussey  lîstikvaneke arjentînî - brîtanî

Mirin 
 1925 – Şêx Eyûbê Sêwregî, qewremanê doza neteweyî ya kurd
 1925 – Dr. Fûad, bijîşk, nivîskar û yek ji têkoşerên doza azadiya Kurdistanê
 1942 – Jean Baptiste Perrin, fizîknasê xwediyê Xelata Nobelê
 1986 – Hêmin Mukriyanî, hozan, ramyar û helbestvanê kurd 
 1993 – Turgut Özal, serokkomarê heştem ê Komara Tirkiyeyê

Cejn û salveger 
 Roja Serxwebûna Sûriye
 Li Japonyayê roja parastina zarokan

Roj
19ê nîsanê

Bûyer

Kurdistan 
 1995 – Gundên Dîreklî û Xalidiyê yên ser bi navçeya Sêrt Frûhê hatin valakirin.

Cîhan 
 Li Hindistanê Partiya Kongreyê qebûl kir ku welat bi navê Hindistan û Pakistanê bibe du beş. 
 1995 – Li Emerîkayê di avahiyeke gelemperiyê de teqemeniyek hatiye bi cîhkirin. Di bûyerê de 87 kes mirin. Derket holê ku êrîş ji aliyê rêxistina Neo-Naziyan ve hatiye kirin. 
 1995 – Avahiya federal ya Murah ya li Oklahomayê hatiye bombekirin: 161 kes mirin.

Jidayikbûn 
 1635 – Samuel Reyher, esmannasê elmanî
 1752 – Friederike Brion, yara Johann Wolfgang von Goethe
 1793 – Ferdinandê yekem, împeratorê nemsayî
 1833 – Wayne MacVeagh, ramyarê emerîkî
 1858 – May Robson, aktrîsa emerîkî
 1867 – James Cullen, jimarnasê îrlendî
 1882 – Getúlio Dornelles Vargas, serokê berazîlî
 1907 – Lina Basquette, aktrîsa emerîkî
 1921 – Jitzhak Navon, ramyarê israîlî
 1942 – Tilman Nagel, îslamnasê elman
 1968 – Mswatiyê seyem, serokê swazîlendî
 1972 – Rivaldo, lîstikvanê gogê yê berazîlî

Mirin 
 1390 – Robertê duyem, şahê Skotlendayê
 1882 – Charles Darwin, zanyarek bû
 1999 – Gerîllayên Kurd M. Faruk Oner yê bi navê kod Hemîd (di sala 1976an de li navçeya Mêrdîn Nisêbînê hatiye dinê, di sala 1997an de li Dêrsîmê tevlî nav refên gerîlla bû) û Mahsun Tekin yê bi navê kod Piling Mûnzûr (di sala 1974an de li Sasonê jidayikbû) şerekî li nêzî Çetê jiyana xwe ji dest da.

Cejn û salveger 
 Li Venezuellayê roja îlankirina serxwebûnê

Roj
20ê nîsanê

Bûyer

Kurdistan 
 1927 – Pêncwen ji aliyê Brîtanî ve hatiye dagirkirin. 
 1969 – Yekemîn jimara kovara "Rizgarî" dest bi weşanê kir. 
 1978 – Komeleya Dev-Gencê hatiye girtin. 
 1987 – Li gundê Qizler yê ser bi Qeredaxê, rejîma Saddam bombeyên kîmyawî bikaranî. Di encamê de 7 jinên Kurd jiyana xwe ji dest dan.

Cîhan 
 571 – Rojbûna Hezretî Muhemmed 
 1916 – Li Dûblînê Komargerên Îrlandî serî hildan û artêşa Brîtanî vê yekê perçiqand. Lewma şerê Brîtanî-Îrlandayê ji nû ve destpêkir. Serhildan, piştî ku di sala 1921ê de Îrlandaya Başûr serxwebûna xwe îlan kir û girav perçebû, bi encam bû. (lewma ev roj weke "paskalya bi xwîn" tê bi navkirin. 
 1924 – Desturabingehîn ya sala 1924an de li Tirkiyê hatiye pejirandin.
 1960 – Paytexta nû ya Brezîlyayê bû Marsîlya.

Jidayikbûn 
 1889 – Adolf Hitler,ramyarê alman yê bi eslê xwe awistiryayî bû ku ji 1933 heya 1945 dîktatorê  Almanyaya Nazî bû.

Mirin 
 1998 – Octavio Paz, nivîskarê xwediyê Xelata Nobelê
 1996 – Welatparêzê bi navê Mehmet Şenyît yê eslê xwe ji Amedê, dema ku ber bi êvarî ji kargehê tevî hevalên xwe vedigeriya mala xwe ji aliyê polêsan ve hatiye binçavkirin. Piştî 4 rojan cesedê Mehmet Şenyît radestî malbata wî kirin. Lê belê di rapora otopsiyê de jî dihate diyarkirin ku Mehmet ªenyît di şer de hatiye kuştin.
 1912 – Bram Stoker, nivîskarekî îrlendî
 2019 –  Wekîl Mistefayêv, ramyar û serokê Kurdistana Sor

Cejn û salveger 
 Rojbûna Hezretî Muhemmed 
 Li Riha û Bîrecîqê Festîvala Sîsikên Keçel

Roj
18ê nîsanê

Bûyer

Kurdistan 
 1995 – Gundên Herbat û Rasta yên ser bi navçeya Amed Qulpê ve hatin valakirin. 
 1999 – Li gelemperiya Tirkiyeyê hilbijartinên giştî pêk hatin. Di hilbijartinan de HADEPê di serî de şaredariya Amed, Batman, Çewlîg, Sêrt û Wanê, 37 şaredarî bi dest xistin.
 1998 – Rojnameya Özgür Bakışê dest bi weşanê kir.

Cîhan 
 1853 – Li Asyayê yekem tren di navbera wargeha Bombay û Tannayê de xebitî. 
 1906 – Yek ji erdhejên herî mezin ên dîrokê li San Franciscoyê qewimî. Di erdhejê de piraniya bajêr hilweşiya û di encama karesatê de hezar kes mirin. 
 1949 – Hêzên Iraqê yên li Filistînê vekişiyan. 
 1983 – Li bajarê Libnan Bêrûdê êrîşeke întîharî li ser sefareta Amerîkayê hatiye li darxistin, di encama êrîşê de 17 jê amerîkî, bi giştî 63 kes mirin. 
 1988 – Li kendavê şerê Îran û Amerîkayê destpê kir.
 1992 – Enstîtuya Kurdî ya Stenbolê hatiye demezirandin.
 1996 – Serokwezîrê Îsraîlê Şîmon Perez li hemberî Libnanê operasyona bi navê Tiriyê Xezebê da destpêkirin. Li kampa penaberan a Neteweyên Yekbûyî ya li Kana ku dikeve başûrê Libnanê, di encama êrîşa Îsraîlê de 98 kes hatin qetilkirin. Her wiha ev roj di nava xelkê filistîniyan de weke tevkujiya Kanayê tê zanîn.

Jidayikbûn 
 1970 – Tatiana Stefanidou, rojnamevan û pêşkêşvana yewnan 
 1984 – America Ferrera, aktrîsa amerîkî
 1989 – Alia Shawkat, aktrîsa amerîkî

Mirin 
 1558 – Xurrem Siltan, keybanûya osmanî
 1955 – Albert Einstein zanyarê xwediyê Xelata Nobelê

Cejn û salveger 
(Cejnên ku di vê rojê de tên pîrozkirin)

Roj
21ê nîsanê

Bûyer

Kurdistan 
 1992 – Li navçeya Mêrdîn Mîdyadê dema ku kerwanê wesayîtan yê dawetê ya bi plakaya 47 AV 704 di ser rêya gundê Tolgali derbas dibû, ji aliyê koriciyan ve hatiye gulebarankirin. Di encam bûyerê de zarokê 3 salî yê bi navê Hamza Bulut, Evdirehman Yeşîlmen ê 12 salî, Mihemed Candan û Hecî Bodur jiyana xwe ji dest dan û 8 kes jî birîndarbûn.

Cîhan 
 1967 – Li Yewnanîstanê, serleşkerên artêşê, dest bi pêvajoya derbeyê kirin.

Jidayikbûn 
 1927 – Ahmed Arîf, helbestvanê esilkurd

Mirin 
1910 –  Mark Twain, nivîskarê amerîkî mir
1992 – Li navçeya Mêrdîn Mîdyadê dema ku kerwanê wesayîtan yê dawetê ya bi plakaya 47 AV 704 di ser rêya gundê Tolgali derbas dibû, ji aliyê koriciyan ve hatiye gulebarankirin. Di encam bûyerê de zarokê 3 salî yê bi navê Hamza Bulut, Evdirehman Yeşîlmen ê 12 salî,Mihemed Candan û Hecî Bodur jiyana xwe ji dest dan û 8 kes jî birîndarbûn.
 1999 – Gerîllayê Kurd Îlkay Yildirim bi navê kod Serdar Kizilirmak (di sala 1975an de jidayikbû, di 2 çiriya pêşîn a sala 1997an de tevlî nav revên gerîlla bû) li herêma Bilika ya çiyayê Cûdî jiyana xwe ji dest da.

Cejn û salveger 
(Cejnên ku di vê rojê de tên pîrozkirin)

Roj
22ê nîsanê

Bûyer

Kurdistan 
 1898 – Miqdat Mîthad Bedirxan cara yekemîn li Paytexta Misir Qahîreyê rojnameyeke Kurdî ya bi navê "Kurdistan" derxist. (rojnamegeriya Kurdî)
 1980 – Ji girtîgeha Saxmacilarê 23 girtiyên komînîst reviyan. 
 1990 – Weşanên rojnameya HALK GERÇEGÎ dest pê kir.
 1975 – PPKK (Partiya Pêşeng a Karkerî Kurdistan) hatiye damezrandin

Cîhan 
 1915 – Almanan, li eniya rojava ya di navbêra Langermarck û Ypresê, yekem car bi gaza bi jehir êrîşî ser leşkerên Kanadayî û Frensî kir.

Jidayikbûn 
 1724 – Immanuel Kant jiyakbû.
 1870 – Vlademir Îliç Lênîn jiyakbû.
1984 – Michelle Ryan, lîstikvana îngilîz

Mirin 
 1989 – Emilio Segré, fîzîknasê xwediyê Xelata Nobelê
 1997 – Gerîllayê Kurd Yilmaz Şengûl yê bi navê kod Cangîr, (di sala 1982an de ji dayik bû, di sala 1993an de li Qilibanê tevlî nav refên gerîlla bû), li ava mezin ango çemê Dîcleyê jiyana xwe ji dest da.

Cejn û salveger 
 Roja Rojnamegeriya Kurdî ye.

Roj
23ê nîsanê

Bûyer

Kurdistan   
 1954 – Refîneya Niftê li bajarê Êlihê hatiye vekirin.

Cîhan 
 1920 – Parlemena Tirkiyê li Enqereyê hatiye damezirandin. Di civînê de 72 nûnerên Gelê Kurd jî hebûn. Li gorî peymana ku Mustafa Kemal bi serokêşîrên Kurdan re mohr kir.
 1923 – Konferansa Lozanê dest bi dema duyemîn ya xebatên xwe kir.
 1984 – Vîrûsa ku dibe sedema AIDSî hatiye dozandin.

Jidayikbûn 
 1858 – Max Planck, fizîknasê xwediyê Xelata Nobelê
 1902 – Halldór Laxness, nivîskarê xwediyê Xelata Nobelê

Mirin 
 1616 – Cervantes, nivîskarê romana Don Kîşot. 
 1925 – Şêx Avdilqadirê Nehlî ango Şêx Evdilqadirê Şemzînanî yek ji pêşengên kurd.

Cejn û salveger 
(Cejnên ku di vê rojê de tên pîrozkirin)

Roj
24ê nîsanê

Bûyer

Kurdistan 
 1877 – Şerê Rusan û Osmaniyan destpêkir. 
 1915 – Tevkujiya Ermen û Asûriyan çêbû.
 1974 – Balafirên İraqê Qeladiz bombebaran kir, di bûyerê de bi sedan kesî jiyana xwe ji dest dan. 
 1983 – Konseya Ewlekariya Neteweyî MGK, Zagona Partiyên Siyasî pejirand û belavokeke weşand ku li gorî wê; qaşê xebatên siyasî serbeste. Lê belê ji roja qebûlkirina vê qanûnê û vir ve, bi dehan partiyên siyasî hatine girtin, gelek rêveber û endamên wan bi awayekî faîlê wan ne diyar hatin kuştin û bi sed hezaran kes, berde xebatên siyasî, jiber nêrînên siyasî avêtin zîndanê.
 1993 – Li Mûşê meleyek bi navê Vehbî Gunduz bi kuştineke kujerê wê ne diyar, hatiye kuştin.
 1995 – Serokê HADEP a Elbîstanê Hisên Koku ji aliyê hêzên tarî ve hatiye şehîd kirin.

Cîhan 
 1955 – Konferansa ku bi beşdariya nûnerên 29 welatan li bajarê Îndonezya Bandungê hatiye lidarxistin, bi dawî bû.
 1960 – Li Îranê erdhej çêbû, 500 kes mirin. 
 1967 – Esmangerê Rûs, Komarov, dema ku bi keştiya asîmanê ya «Soyuz ~1~» vedigeriya cîhanê, mir.
 1971 – Li Washingtonê li dijî şerê li Viyetnamê xwepêşandaneke mezin hatiye lidarxistin.
 1975 – Meclîsa Nûneran ya Emerîkan "24ê nîsanê" weke "Roja Bîranîna sûcên li dervehî mirovahiyê" ya li hemberî Ermeniyan qebûl kir.  
 1986 – Karesata Çernobîlê pêk hat.

Jidayikbûn 
1947 – Thomas Jeier, nivîskarê alman

1948 – Walter Appel, nivîskarê alman

Mirin 
 1924 – G. Stanley Hall, psîkologê amerîkan
 1960 – Max von Laue, fîzîknasê xwediyê xelata Nobelê.  
 1999 – Gerîllayê Kurd Nîzamettîn Kiliç yê bi navê kod Bişar li herêma Bilika ya ser bi çiyayê Cûdî jiyana xwe ji dest da.

Cejn û salveger 
 Roja Bîranîna Tevkujiya Ermeniyan.

Roj
26ê nîsanê

Bûyer

Kurdistan 
 1949 – Li Elezîzê erdhej çêbû. 
 1971 – Li 11 bajaran: Enqere, Stembol, Îzmîr, Kocaelî, Sakarya, Zonguldak, Eskîşehîr, Edene, Hatay, Amed û Sêrtê rêvebiriya leşkerî hatiye îlankirin û Komeleya Çandî ya Rojhilat ên Şoreşger û Dev-Gencê jî di heman demê de hatin girtin. 
 1974 – Bajarokê Helebce hatiye bombebarankirin. Di encama bombebaranê de bajar wêranbû û bû kavil û her wiha 43 mirovên Kurd jiyana xwe ji dest dan û 52 kes jî birîndarbûn.
 1996 – Endamê DEP'a Semsûrê Abuzer Onen bi deste hêzen tarî hatiye şehîd kirin.
 1999 – Gerîllayê Kurd Emîr Toy yê bi navê kod Perwer Bişar, li herêma Bestayê di şerekî de jiyana xwe ji dest da.
 1999 – Gerîllaya Kurd Ayten ya bi eslê xwe ji Başûrê Biçûk ê Kurdistanê li herêma Yedîsu jiyana xwe ji dest da.
 1999 – Gerîllaya Kurd Vasfiye Aktaş ya bi navê kod Sema Yûce li herêma Besta Blûda jiyana xwe ji dest da.

Cîhan 
 1828 Rusan ji bo serxwebûna Yewnanîstanê, li hemberî Osmaniyan şer îlan kir. 
 1937 Almanya yek ji bajarên Baskê Guernîcayê bombe kir. Di encamê 1.500 kes mirin. Vê bûyerê wênesazê bi navûdeng ê Spanî Picasso bi tabloya xwe ya bi navê «~La Guernica~» bê mirin kir.
 1986 Li Santrala Nûkleer ya Çernobîlê qeza çêbû. Di encamê de 30 kes mir. 48 hezar kesên li derdorê jî di runiştin hatin tehliyekirin. 
 1994 Li Efrîka Başûr cara yekem hilbijartineke ku tê de reşikan cîh girt, hatiye lidarxistin. Di hilbijartian de Kongreya Neteweyî ya Efrîka ya di serokatiya Nelson Mandela de ji sedî 62yê dengan wergirt û bi serket.

Jidayikbûn 
 1893 – Celadet Bedirxan, siyasetmedar, rojnamevan û zimannasê kurd
1932 – Tom Wittgen, nivîskareke alman a romanên polîsî

Mirin 
 1910 – Bjørnstjerne Bjørnson, siyasetmedarê û helbestvanê xwediyê xelata Nobelê.

Cejn û salveger 
 26 nîsan li Tanzanya Roja Yekbûnê

Roj
25ê nîsanê

Bûyer

Kurdistan 
 1992 – Li Emerîkayê Radyoya kurdî ya Dengê Emerîka hatiye damezirandin. 
 1995 – Gundê Prinjiman (Kurşunlu) ya girêdayî Dîcleyê ya ser bi Amedê, ji aliyê leşkerên artêşa Tirk ve hatiye şewitandin û valakirin.

Cîhan 
 1926 – Şah Rizayê Pehlewî bû serokwezîrê Îranê. 
 1936 – Bi armanca ku hemu partiyên Fîlîstînî yên Ereb di bin yek banî de bîne cem hev, Komîteya Ereb ya Bilind hatiye damezirandin. 
 1951 – Di encama êrîşên Çînê de leşkerên Neteweyê Yekbûyî, ji çeperên xwe yên li Koreyê vekişiyan. 
 1982 – Îsraîlê vekişîna xwe ya ji Sînayê temam kir. 
 1989 – 120 hezar karkerên ku li ser rêyên reş dixebitin, li hemu bajarên Tirkiyê çalakiyek lidarxistin û bi pêyê xwas meşiyan. 
 1993 – Serokê nû yê Rusyayê bû Borîs Yeltsîn.

Jidayikbûn 
 1949 – Dominique Strauss-Kahn, siyasetmendê fransî

Mirin 
 1667 – Pedro de Betancur, ezîz û mîsyonerekî xiristiyan e.
 1744 – Anders Celsius, stêrknas, matematîkvan û fîzîknasê swêdî.
 1976 – Hozan û helbestvan Mele Esedî Mehûyî li bajarê Silêmaniyê koça xwe ya dawîn kir.
 1996 – Gerîllayê Kurd Selamet Çatak yê bi navê kod Newroz Artêş (li Kerboranê jidayikbûye, di sala 1991ê de tevlî nav refên gerîlla bû) li herêma Botan Garisa jiyana xwe ji dest da.

Cejn û salveger 
 25 nîsanê li Îtalyayê Roja Rizgariyê, li Awistralya û Nû Zelandayê roja Anzakê ye.

Roj
28ê nîsanê

Bûyer

Kurdistan 
 1994 – Rojnameya Ozgur Ulkeyê dest bi weşanê kir.

Cîhan 
 1920 – Azerbeycan tevlî nav Yekîtiya Komarên Sosyalîst ên Sovyetê bû. 
 1941 – Hêzên Naziyan Yewnanîstanê dagir kir.
 1960 – Piştî bûyerên li Enqere û Stembolê qewimîn, li her du
bajaran rêvebiriya leşkerî hatiye îlankirin. 
 1992 – Li Efxanistanê mûcahîdan rêvebirî bi destxistin.

Jidayikbûn 
 1937 – Serokê Îraqê Sedam Huseyn ji dayik bû.

Mirin 
 224 - Erdevan IV yê Mîrê Împeratoriya Eşkanî
 1936 – Prens Farûq di 16 saliya xwe de bû melikê Misirê. 
 1999 – 9 Gerîllayên Kurd li herêma Hazek- Gencê jiyana xwe ji dest dan. Gerîllayên jiyana xwe ji dest dan ev in; 
Nesime Yaman ya bi navê kod Delîla Goyî (di sala 1979an de li gundê Qiliban Badinê hatiye dinê, di sala 1990î de tevlî nav refên gerîlla bû, femandarê bolûkê û rêvebera YAJKê ya Eyaletê bû), Evîn Boga ya bi navê kod Evîn Umut (di sala 1979an de li Gundê Tatwan Yedîverenê hatiye dinê, di kanuna 1996an de tevlî nav refên gerîlla bû), Muhsur Çelik yê bi navê kod Dilovan (di sala 1978an de li Bismilê hatiye dinê, di sala 1998an de tevlî nav refên gerîlla bû), Emine Uygun ya bi navê kod Berçem Bote (di sala 1979an de li Edenê hatiye dinê, di 20 tebaxa sala 1998an de tevlî nav refên gerîlla bû), Barış Mert yê bi navê kod Alîkar (di sala 1974an de li Sasonê hatiye dinê, di sala 1997an de tevlî nav refên gerîlla bû), Meryem Taşkıran bi navê kod Jiyan Arjîn (di sala 1980yî de li Sîlwanê hatiye dinê, di 9 kanuna sala 1998an de tevlî nav refên gerîlla bû), Xezal Goç yê bi navê kod Axîn Tatwan (di sala 1980yî de hatiye dinê, di sla 1995an de tevlî nav refên gerîlla bû), Bayram Çolakel yê bi navê kod Sîpan (di sala 1978an de li Muradiyê hatiye dinê, di sala 1998an de tevlî nav refên gerîlla bû), Musa eslê xwe ji Rihayêbû. 
 1999 – Gerîllaya Kurd Huznu Okşar ya bi navê kod Dîlan Canda (di sala 1977an de li Başûrê Kurdistan, li gundê Cizîrê Kowaxê hatiye dinê, di sala 1992an de li Cizîrê tevlî nav refên gerîlla bû) li herêma Botanê li Katoyê Jîrkî / Giriyê Herizê jiyana xwe ji dest da.

Cejn û salveger 
(Cejnên ku di vê rojê de tên pîrozkirin)

Roj
29ê nîsanê

Bûyer

Kurdistan 
 1918 – Rojnameya 'PÊŞKEWTIN' dest bi weşanê kir.
 1994 – Mamosteyekî bi navê Recep Oyar yê endamê Egitim-Senê li Amedê bi awayekî faîlê wê ne diyar hatiye kuştin.

Cîhan 
 2017 – Malpera wikipedia.org li Tirkiyeyê hat astengkirin.
 1945 – Yekîneyên Sovyetê ketin Berlînê. Hêzên Nazî yên dawiyê jî di kolanan de şer kirin û Berlîn kete destê hêzên Sovyetê. 
 1965 – Malta, bû endamê 18emîn yê Konsey Ewropayê. 
 1975 – Hêzên şoreşger ên Vîetnamê bajarê Saygonê bi dest xist û dawî li desthilatiya kontrayan anî.
 1976 – Tav hatiye girtin.

Jidayikbûn 
 1806 – Ernst von Feuchtersleben, bijîşk, helbestvan û rewşenbîrê Awistriyayî.
 1854 – Henri Poincaré matematîknas û fîzîknasê fransî.

Mirin 
 1994 – Tahir Erbek, gerîllayê kurd.

Cejn û salveger 
(Cejnên ku di vê rojê de tên pîrozkirin)

Roj
30ê nîsanê

Bûyer

Kurdistan 
 1955 – Li navçeya Mêrdîn Nisêbînê navenda tendûrûstiyê hatiye vekirin. 
 1976 – Li Qersê dîsa erdhej çêbû, 3 kes mirin, 6 kes birîndarbûn û ji hezarî zêdetir mal jî zerar dîtin. 
 1993 – Li navçeya Amed Dîcleyê bûyereke faîlê wê ne diyar qewimî. Li navçeya Dîcleyê saet li texma 20:30an de malek hatiye bombekirin, di encama teqînê de Îbrahîm Akengînê 16 salî jiyana xwe ji dest da.
 2016 – Li Nisêbînê di dema qedexeya derve de (roja 48.), hêzên kurdî êrîş kirin. Yek jê serpel du leşkerên tirk hatin kuştin û 2 polîs jî brîndar bûn.

Cîhan 
 1945 – Mêrkûjê bi milyonan mirovan Adolf Hitler di 56 saliya xwe de xwe întîhar kir. Di heman demê de jina Hitler Eva Braun jî di 33 saliya xwe de întîhar kir.
 1975 – Bajarê Saigonê kete destê şervanên Viyetnamê û hêzên leşkerî yên Amerîkayê hatin xistin der û piştî yekbûna Viyetnama Başûr û Bakur, şer bi dawî bû. 
 1789 – George Washington, bû yekem serokê Dewletên Yekbûyî. 
 1911 – Li Portekîzê mafê dengdanê ji jinan re hatiye dayîn. 
 1991 – Li Bangladeşê firtone rabû; di encama karesatê de sed û yek hezar (101.000) mirov  mirin.

Jidayikbûn 
1986 –  Dianna Agron,  lîstikvan, stranbêj û dansereke amerîkan

Mirin 
 1945 – Mêrkûjê bi milyonan mirovan Adolf Hitler di 56 saliya xwe de xwe întîhar kir. Di heman demê de jina Hitler Eva Braun jî di 33 saliya xwe de întîhar kir.
 1933 – Serokê dewleta Perûyê Cerno hatiye kuştin. 
 1993 – Li navçeya Amed Dîcleyê bûyereke faîlê wê ne diyar qewimî. Li navçeya Dîcleyê saet li texma 20:30an de malek hatiye bombekirin, di encama teqînê de Îbrahîm Akengînê 16 salî jiyana xwe ji dest da.

Cejn û salveger 
 30 nîsanê roja Neteweyî ya Hollandayê ye.

Çavkanî 

Roj
27ê nîsanê

Bûyer

Kurdistan 
 1925 – Serokê Serhildana Şêx Seîdê Pîranî, bi alîkariya sîxûrên Kurd ji aliyê rejîma Tirk ve hatiye zeftkirin.
 1926 – Li Tirkiyeyê yekem weşanên radyoyê destpêkirin. 
 1980 – Bajarê Seqiz ji aliyê Îranê ve hatiye bombebarankirin. Di encama bombebaranê de 50 kesên Kurd jiyana xwe ji dest dan û bajar derbiderbû. 
 1995 – Li navçeya Amed Qûlpê gundên bi navê Uçkuyu, Herbet û Rosya hatin şewitandin û paşê jî valakirin. 
 2009 – Televîzyona kurdî Kurd 1ê dest bi weşana xwe ya normal kir.

Cîhan 
 1909 – Almanya, Awistirya û Îtalyayê danxûyakirin ku Serxwebûna Bulgaristanê nas dikin.
 1933 – Rêxistina polis ya girêdayî Naziyan "Gestapo" hatiye damezirandin.
 1945 – Li Awistiryayê  komara duyemîn hatiye îlankirin.
 1945 – Dîktator Benito Mussolini û xoşewîsta wî Clara Petacci dema ku li ser rêya revêne, ketin destê partîzanan de û hatin înfazkirin. Cesedên wan ser bi jêr hatin daliqandin.
 1953 – Li Koreyê hevdîtinên agirbestê ji nû ve destpêkirin. 
 1953 – Di navbêra Misir û Brîtanyayê de hevdîtinên kanala Sûveyşê destpêkirin. 
 1974 – Li Baliyê balafira PanAm kete xwarê~: 107 kes mirin. 
 1978 – Li Efxanistanê şoreş çêbû.
 1993 – Balafira Efxan Antonov AN32 kete xwarê: 76 kes mirin.

Jidayikbûn 
 1759 – Mary Wollstonecraft li Hoxton (îro dikeve Londonê)) ji dayik bû.
 1980 – Brooke Long ,  model, lîstikvan, pêşkeşvana televîzyonê ya amerîkî

Mirin 
 1997 – Gerîllayê Kurd Mehmud Yildirim yê bi navê kod Ferman (di sala 1976an de li Kerboranê hatiye dinê, di sala 1993an de li Gabarê tevlî nav refên gerîlla bû) li herêma Kerboranê di serdegiritina Girê Tîro de jiyana xwe ji dest da. 
 1999 – Gerîllayê Kurd Xeyrî Denîzxan yê bi navê kod Welat (di sala 1974an de li Dîcleyê hatiye dinê, di meha kanuna sala 1998an de li Bursayê tevlî nav refên gerîlla bû) li Xakûrkê Berbizina-Şehîtsîpan jiyana xwe ji dest da.

Cejn û salveger 
 27 nîsanê Cejna neteweyî ya Sierra Leone û ya Afrîkaya Başûr e.

Roj
2ê gulanê

Bûyer

Kurdistan

Cîhan 
(Bûyerên ji dîrokê binivîse)

Jidayikbûn 
 1860 –Theodor Herzl, nivîskar, qunciknivîs û rojnamevanekî awistirî-macarî yê ji Cihûtiyê bû. 
1940 – Şêrko Bêkes, helbestbêj û şaîrê gewre yê kurd (m. 2013)

Mirin 
 1519 – Leonardo da Vinci, zanistê îtalî 
 1980 – Yek ji kadroyên PKKê Alî Çîçek hate girtin û ew di zîndana Amedê de bi cîhkirin. (Bn.15 îlon) Akîf Yilmaz çalakiya rojiya mirinê ya 14 tîrmehê de cîh girt û di roja 63emîn ya çalakiyê de roja 15 îlona sala 1982an de jiyana xwe ji dest dide. 
 1983 – Li başûrê Kurdistanê endamê komîteya navendî ya PKKê Mehmet Karasungur û Îbrahîm Bîlgîn ji aliyê hêzên YNKê ve hatin şehîd kirin. 
 1992 – Rêveberê HEPê yê Nisêbînê Îsmaîl Irmak ji aliyê hêzên tarî ve hate kuştin. 
 1998 – Endamê Komîsyona Ciwanan a HADEP a Boluyê Kenan Mak ji aliyê faşîstan ve hate kuştin. 
 1998 – Gerîllayê Kurd Zîver Sariyildiz yê bi navê kod Hemze ku di 1965an de li gundê Cizîrê Emerînayê hate dinê û di sala 1990î de tevlî nav refên gerîlla bû, li Çiyayê Cudî jiyana xwe ji dest da. 
 1999 – Gerîllayê Kurd Adîl Adnan Şêxmûs yê bi navê kod Kendal Ebab ku di sala 1977an de li Qamişloyê hatibû dinê û di sala 1994an de li herêma Behdînanê tevlî nav refên gerîlla bû, li Çiyayê Sipî jiyana xwe ji dest da.

Cejn û salveger 
(Cejnên ku di vê rojê de tên pîrozkirin)

Roj
3ê gulanê

Bûyer

Kurdistan 
 1943 – Rojnameya 'ROJA NÛ' li Bêrûdê dest bi weşanê kir. Rojname bi tîpên latînê dihate weşandin û ji aliyê Kamûran Bedirxan ve di hate meşandin. 
 1975 – Li navçeyên Agirî Eleşkîrt û navçeya Erzerom Xoresanê bûyer derketin. Beşekî gel bi hêzên ewlekariyê pevçûn. 
 1997 – Tam jî di roja azadiya Çapemeniyê de Rojnameya Demokrasiyê jiber nivîseke wê li gorî xala 312an ya Qanûna Cezayê Tirk hategirtin.

Cîhan 
 1901 – Li Florîdayê 1700 mal şewitîn. 
 1915 – Frensiyan biryargeha prensê Alman bombe kirin.
 1991 – Rêxistina Neteweyên Yekbûyî ya Lêkolîn û Çandê UNESCO 3 gulanê weke "Roja Azadiya Çapemeniyê" qebûl kir.

Jidayikbûn 
1975 – Christina Hendricks lîstikvan û modela berê yê amerîkî.

Mirin 
 1973 – Înternasyonalê Kurd Avnî Gokoglu, dema ji Filistînê vedigeriya ji aliyê leşkerên Tirk ve hate şehîdkirin.
 1993 – Karkerê bi navê Arîf Aydin li Batmanê di encama êrîşeke çekdarî ya hêzên tarî hate kuştin. 
 1998 – Xwendekarê zanîngeha Bolu Abant Îzzet Baysal Kenan Mak, li pêşiya Nûnertiya Komeleyên Ûlkû Ocaklari ji aliyê 19 kesên şovenîst bi 7 darbeya kêrê hate kuştin. Kenan Mak, ji Dêrsîmê bû û diçû sinifa 4an ya Zanîngehê.

Cejn û salveger 
 Roja Neteweyî ya Polonyayê

Roj
4ê gulanê

Bûyer

Kurdistan 
 1995 – Malbatên windahiyan ji bo dîtina xizmên xwe li ber deriyê Lîseya Galatasray ya Stenbolê dest bi çalakiya rûniştinê kirin.

Cîhan 
 1868 – Bajarê Phoenix hate damezrandin.
 1982 – Tirkî weke zimanê Fermî hate pejirandin.
 1979 – Li Brîtanyayê, Margaret Thatcher, bû yekem serokwezîra welêt.
 1994 – Di navbêra Serokê Rêvebiriya Otonom ya Fîlîstînê rêvebiriya Telavîvê de hin peyman hatin mohrkirin. Li gorî vê peymana ku dibêje "Pêwîste ji Fîlîstîniyên li Şerîa Rojava û Gazzê dijîn Otonomî were dayîn û her wiha peymana Kahîreyê hate mohrkirin.
 1998 – Endamê HADEP a Kagithaneya Stenbolê Bîlal Vural Hakim Atik bi dest faşîstan hate kuştin.

Jidayikbûn 
 1994 - Heresh Kurdi, Gemşevanê kurd

Mirin 
 1938 – Carl von Ossietzky, pasîfîst, nivîskar û rojnamevanê alman.
 1980 – Josîp Broz, serokdewletê Yugoslavyayê ku weke Mareşal Tîto tê naskirin. 
 2009 – Jane Randolph, lîstikvana amerîkî 
2020 – Seîd Gabarî hunermedê kurd.

Cejn û salveger 
(Cejnên ku di vê rojê de tên pîrozkirin)

Roj
5ê gulanê

Bûyer

Kurdistan 
 1932 – Komara Tirk ji bo Kurdan Zagona Îskana Mecbûrî derxist. 
 1994 – Hêzên artêşa Tirk avêtin ser gundê Turaliyê. Birayên Îkram Îpek û Servet Îpek û Seyîtxan Yolur hatin binçavkirin û paşê jî ti xeber ji wan nehat girtin.
 2009 – Rojnameya kurdî Hawar dest bi weşanê kir.

Cîhan 
 1930 – Li Bîrmanyayê erdhej çêbû. Di encama vê karesatê de 6 hezar kes jiyana xwe ji dest dan. 
 1930 – Peymana aştiyê ya di navbêra Japonya û Çînê de hate mohrkirin. 
 1949 – Konseya Ewropayê bi beşdariya 10 welatan li Strazburgê hate damezirandin. 
 1972 – Qezeyeke din ya balafiran çêbû. Balafira Alîtalîa DC-8 kete xwarê~: di encama ketina balafirê de 115 kes mirin. 
 2000 – Tav, Merkûr, Venûs, Mars, Jûpîter û heyv hatin rastî hev.

Jidayikbûn 
 1818 – Nivîskarê berhema bi navûdeng ya bi navê Kapîtal û xwediyê ilmê Marksîzmê Karl Marks ji dayikbû. 
1978 – Santiago Cabrera, lîstikvanê şîleyî ku li Venezuela dayîk bû

Mirin 
 1821 – Napoleon Bonaparte mir.
1902 –  Bret Harte, nivîskarê amerîkan mir.
 1995 – Gerîllaya Kurd Şadiye Turan ya bi navê kod Xezal li herêma Başkale jiyana xwe ji dest da. 
 1999 – Gerîllayê Kurd Taceddîn Şahîn yê bi navê kod Ferhat Berwar li navçeya Başkaleyê li dijî çeperên artêşa Tirk çalakiyeke cangorî lidarxist.

Cejn û salveger 
(Cejnên ku di vê rojê de tên pîrozkirin)

Roj