nazimali/kurdish-wikipedia-articles huggingface dataset:
7ê gulanê

Bûyer

Kurdistan 
 1918 – Bajarê Kerkûk ji aliyê Brîtanî ve hate dagirkirin. 
 1993 – Partiya Demokrasiyê DEP hate avakirin. Parlementerên vê partiyê bi darbeyeke sîvîl ku li parlemenê hate lidarxistin, hatin girtin. 
 1999 – 7 ciwanên Kurd ên Rojhilatê Kurdistanê ku qaçaxçitiya mazotê dikirin, li herêma Şemzînanê ji aliyê leşkerên Tirk ve hatin kuştin.
 2002 –  12 kes ji ber xebatên li ser zimanê kurdî li Mêrdînê ji aliyê polîsan ve hatin desteserkirin.

Cîhan 
 1639 – Di navbêra Împeratoriya Osmanî û Îranê de Peymana Qesra Şîrîn hate mohrkirin. Bi vê peymanê Kurdistan bû du perçe.
 1832 – Yewnanistan bû Komara serbixwe. 
 1915 – Keştiya rêwîhilgir ya Brîtanî Lûsîanîa, li peravên girava Îslandayê di encama torpîlakirina keştiyên binavê yên Alman, niqû bin avê bû û hezar û 198 kesê tê de bûn, wiha bûn. 
 1917 – Li Filistînê, şerê cihû û Ereban destpêkir.
 1983 – Otela bi navê Lalelî Washington şewitî. 36 tûrîst mirin 65 jî birîndarbûn. 
 1995 – Di hilbijartinên Serokkomariyê yên li Fransayê de Jacques Chirac bi serket. Balkêşe ku piştî 7 salan di sala 2002an de jî di heman rojan de Chirac dîsa hilbijartinên Serokkomariyê qezenç dike.

Jidayikbûn 
 1711 – David Hume, fîlozof, dîroknas û aborînasê Skotlendî
 1840 – Pyotr Ilyich Tchaikovsky, bestekarê muzîkê
 1861 – Rabindranath Tagore, nivîskarê xwediyê Xelata Nobelê
 1867 – Władysław Reymont, nivîskarê xwediyê Xelata Nobelê
 1892 – Siegfried Bernfeld, psîkoanalîstê cihû
 1911 – Rıfat Ilgaz, helbestvan, nivîskarê tirk
 1953 – Müslüm Gürses, stranbêjê tirk
 1968 – Traci Lords

Mirin 
(Kesên ku di vê rojê de mirî ne.)

Cejn û salveger 
(Cejnên ku di vê rojê de tên pîrozkirin)

Roj
6ê gulanê

Bûyer

Kurdistan 

 1996 – Li paytexta Suriye Şamê li hemberî Serokê Giştî yê KADEKê Abdullah Ocalan suîkastek hate lidarxistin. Paşê hate diyarkirin ku suîkast ji aliyê Seroka DYP Tansu Çîllerê ve hatiye pilankirin.

Cîhan 
(Bûyerên ji dîrokê binivîse)

Jidayikbûn 
 1758 – Maximilien Robespierre, parêzer û siyasetmedarê fransî (m. 1794)
1868 – Gaston Leroux , rojnamevan û nivîskarê fransayî
 1890 – Thomas Bois, kurdolog û mîsyonerê  fransî

Mirin 
(Kesên ku di vê rojê de mirî ne.)

Cejn û salveger 
(Cejnên ku di vê rojê de tên pîrozkirin)

Roj
8ê gulanê

Bûyer

Kurdistan 
 1949 – Li Colemêrgê erdhej çêbû.
 1992 – Li navçeya Sêrt Êlihê li gundê Doganca Kurdekî bi navê Ehmet Bayrak ji aliyê leşkerên Tirk ve hate gulebarankirin û jiyana xwe ji dest da.

Cîhan 
 1902 – Li Martînîkê çiyayê volkanîk Pele teqiya, di encama vê karasata mezin de 30 hezar mirov mirin.
 1945 – Tevgera Faşîst ya Hitler têk çû.

Jidayikbûn 
 1888 – Serokê Dewletên Yekbûyî yên Emerîkayê Harry Truman ji dayik bû.

Mirin 
 1997 – Deryager û deryanasê bi navûdeng Kaptan Cousteau mir.

Cejn û salveger 
(Cejnên ku di vê rojê de tên pîrozkirin)

Roj
9ê gulanê

Bûyer

Kurdistan 
 1991 – Nivîskarê Kurd Rehîme Qazî li bajarê Bako çû ser dilovaniya xwedê. 
 1994 – Kurdê bi navê Ehmed Tekîn dema ku ji Amedê diçû Lîceyê, di kontrola rê de ji aliyê hêzên artêşa Tirk ve hate binçavkirin û hate windakirin.

Cîhan 
 1945 – Şerê Cîhanê yê Duyemîn bi dawî bû.
 1948 – Komara Demokrasiya Gel a Çekoslavakyayê hate pejirandin.
 1955 – Almanya Federal bû endamê NATOyê. 
 1980 – Partiya Kedê ya Tirkiyê ji aliyê Dadgeha Desturabingehîn ve hate girtin.

Jidayikbûn 
 1860 – Sir James Matthew Barrie, nivîskar û dramatîkarekî inglîz, jidayîk bû.

Mirin 
(Kesên ku di vê rojê de mirî ne.)

Cejn û salveger 
(Cejnên ku di vê rojê de tên pîrozkirin)

Roj
10ê gulanê

Bûyer

Kurdistan 
 1946 – Li bajarê Mahabadê radyoya Dengê Komara Mahabadê hate vekirin.
 1994 – Piştî windakirina Tahsîn Çîçek û Elî Îhsan Çîçek vê carê jî kurê Tahsîn Çîçek Çayan Çîçek ji aliyê dewleta Tirk ve ji malê hatin girtin û paşê jî hate windakirin.

Cîhan 
 1876 – Yekem car li ser çapemeniya Tirk sansûr hate pêkanîn. 
 1933 – Paraguayê li hemberî Bolîvyayê şer îlan kir. 
 1968 – Li Parîsê di navbêra Emerîka û Vîetnama Bakûr de hevdîtinên aştiyê destpêkir.
 1994 – Nelson Mandela bû yekem serokê reşik ê Efrîqaya Başûr. 
 1997 – Li Îranê erdhejek dijwariya 7 noqte 1 pêkhat. Di vê bûyerê de 1500 kes mirin.

Jidayikbûn 
 1878 – Gustav Stresemann, serokwezîrê împeratoriya almanî.

Mirin 
(Kesên ku di vê rojê de mirî ne.)

Cejn û salveger 
(Cejnên ku di vê rojê de tên pîrozkirin)

Roj
11ê gulanê

Bûyer

Kurdistan 
 1919 – Serhildana Elîkê Batê destpêkir.
 1992 – Hunermend û şoreşger Mizgîn (Gurbet Aydin) li Tatwanê şehîd ket.
 1994 – Partiya Demokrasiya Gel HADEP ango Halkin Demokrasî Partîsî hate damezirandin.

Cîhan 
 Stembol bi navê xwe yê wê demê Konstantînopolîs bû paytexta Împeratoriya Romê. 
 1949 – Îsraêl ji bo Neteweyê Yekbûyî hate pejirandin.
 1965 – Li Hindistanê gerdelûl rabû, di encama vê karesatê de 35 hezar kes mirin.

Jidayikbûn 
1955 – Nihat Hatipoğlu, akademîsyen û olnas

Mirin 
 2002 – Gurbet Aydin li Tatwanê şehîd ket.

Cejn û salveger 
(Cejnên ku di vê rojê de tên pîrozkirin)

Roj
12ê gulanê

Bûyer

Kurdistan 
 1974 – Leyla Qasim, Cewad Hemewendî, Nerîman Fûad, Hesen Hemereşîd û Azad Silêman Mîran li Bexdayê ji aliyê rejîma Bees hatin sêdarekirin.
 1988 – Li Başûrê Kurdistanê Eniya Neteweyê ya ji 8 partiyan pêkhatî, hate sazkirin. 
 1998 – Li dijî serokê Komeleya Mafên Mirovan a li Tirkiyeyê Akin Birdal suîkastek pêk hat.

Cîhan 
 1926 – Maraşal Józef Piłsudski tevî yekîneya xwe ya 15 kesan paytext Varşova bi destxist. Piłsudski, ji pevçûnên li kolanan bi serkeftî derket û 15 gulanê de jî desthilatdarî xiste destê xwe. Serokdewlet Stanisław Wojciechowski dest ji wezîfeya xwe berda û wezîrên di kabîneya wî de jî bi giştî dest ji kar kişandin. Bi vî awayî Piłsudski bû hukumdarê hemû Polonyayê. Piłsudski, di 31 gulanê hilbijartinên serokkomariya Polonyayê de dengên hemu almanên li welêt jî wergirt. Lê belê jiber ku bi yekdengî nehatiye hilbijartin hilbijartinan red kir. 
 1943 – Artêşa alman ya li Efrîka Bakûr teslîm bû. 
 1947 – Welatên ereb, ji bo serxwebûna Filistînê bang li Neteweyê Yekbûyî kirin. 
 1951 – Yekemîn bombeya hîdrojenê li Derya Pasîfîkê hate teqandin. 
 1965 – Yekem kozmonotê Rusî Aleksey Leonov, li fezayê meşiya. 
 1965 – Di 12 gulan û 2 hezîranê de li Pakistanê gerdelûl rabû; 12 hezar kes mirin. 
 1971 – Li Burdûr û hawirdora wê bi şev erdhejek dijwar rû da. Di erdhejê de 57 kes mirin û 1.162 mal jî hilweşiyan.

Jidayikbûn 
(Kesen ku di vê rojê de ji dayik bûn)

Mirin 
 1972 – Birayê Şêx Mehmudê Berzencî Şêx Letîfê Berzencî koça xwe ya dawîn kir.
 1974 - Leyla Qasim, Cewad Hemewendî, Nerîman Fûad, Hesen Hemereşîd û Azad Silêman Mîran li Bexdayê ji aliyê rijêma Bees hatin sêdarekirin.

Cejn û salveger 
(Cejnên ku di vê rojê de tên pîrozkirin)

Roj
13ê gulanê

Bûyer

Kurdistan 
 1987 – Xelkê navçeya Şarezor a Başûrê Kurdistanê rabû raperînê.
 1974 – Jina kurd Leyla Qasim û Hewalên wê ji alî rejîma Iraqê ve hatin îdam kirin.
 2016 – Şervanên PKK'ê li gundê Aşuta Çelê êrîşî baregeha leşkerî kirin. Di encamê de 8 leşker mirin û firokeyek hate xistin.

Cîhan 
 1643 – Bi erdheja Santiagoyê nîvê gel mirin. 
 1981 – Li Romayê Alî Axca yê eslê ûlkûcû li Romayê li dijî Papa Jean Paulê duyemîn sûîkastek lidarxist. 
 1998 – Hindistanê 5 ceribandinên nûkleer kir.

Jidayikbûn 
 1938 – Chris Kutschera (Paul Maubec), lêkolîner, nivîskar û rojnamevanê fransî
 1987 – Candice Accola, aktrîsa amerîkî

Mirin 
 1930 – Fridtjof Nansen, ajalnas û lêkolînerê xwediyê Xelata Nobelê.
 1990 – Nivîskarê kurd Heciyê Cindî

Cejn û salveger 
 Roja Dayikan!

Çavkanî 

Roj
14ê gulanê

Bûyer

Kurdistan 
 1958 – Li Elezîzê erdhej çêbû.
 1997 – Artêşa Tirk tevî bi dehan hezar leşker, 2 hezar koricî û 250 tang û her wiha bi piştgiriya esmanî êrîşî Başûrê Kurdistanê kir. Di vê êrîşê de ku di heman salvgera damezirandina dewleta Îsraêlê de hate lidarxistin, arman ji holê rakirina hêzên gerîllayên Kurd yên girêdayî PKKê bû.

Cîhan 
 1943 – Keştiyeke bin-avê, keştiyeke nexweşexaneyê da ber torpîlê, di encamê de 299 kes mirin. 
 1948 – Dewleta Îsraêlê hate damezirandin. Yekser piştî îlankirina dewleta Îsraêlê ango di heman şevê de di navbêra artêşên Ereb û hêzên siyonîst de şer derket. Şer heta 13 Çileya sala 1949an dom kir. 
 1955 – Piştî damezirandina NATOyê bi 5 salan bi beşdariya Albanyayê, Bulgaristan, Çekoslovakya, Almanya Rojhilat, Mecaristan, Polonya, Romanya û Yekîtiya Sovyetê de Pakta Warşovayê hate damezirandin. 
 1963 – Kûweyt bû endamê 111emîn ê Neteweyên Yekbûyî.

Jidayikbûn 
(Kesen ku di vê rojê de ji dayik bûn)

Mirin 
(Kesên ku di vê rojê de mirî ne.)

Cejn û salveger 
 Roja Dermansazên Cîhanê ye
 Roja Cotkarên Cîhanê 
 Li Paraguayê roja Serxwebûnê ye. 

Roj
15ê gulanê

Bûyer

Kurdistan 
 1932 – Yekem hejmara Kovara Hawarê li paytexta Suriye Şamê derket. 
 1954 – Yekemîn hejmara kovara Hetaw li bajarê Hewlêrê derket. 
 1963 – Rojnameya mehane ya'Roja Newé' li Stenbolê dest bi weşanê kir.

Cîhan 
(Bûyerên ji dîrokê binivîse)

Jidayikbûn 
(Kesen ku di vê rojê de ji dayik bûn)
 Leyal Ebûd

Mirin 
 1976 – Nivîskar û rewşenbîrê kurd Edîp Karahan çû ser dilovaniya xwe.

Cejn û salveger 
 Cejna zimanê kurdî

Roj
16ê gulanê

Bûyer

Kurdistan 
 1926 – Serhildana Agiriyê destpêkir.

Cîhan 
 1875 –  Venezûelayê erdhej çêbû~: 16 hezar kes mirin. 
 1993 – Suleyman Demîrel bû serokkomarê 9emîn ê Komara Tirkiyeyê. Li dewsa cîhê Demîrel yê serokatiya DYPê Tansu Çîller hate hilbijartin. Demîrel, di 16 gulana 2000î de wezîfeya wî ya Serokkomartiyê bi dawî bû
 2000 – Ehmed Nejdet Sezer ji Serokkomartiya Tirkiyeyê re hate hilbijartin.

Jidayikbûn

Mirin 
 1703 –  Charles Perrault, nivîskarê fransî
2007 – Siyasetmedarê kurd Mele Mihemedê Neyo li nexweşxaneyeke Şamê çû ser dilovaniya xwe.

Cejn û salveger 
(Cejnên ku di vê rojê de tên pîrozkirin)

Roj
17ê gulanê

Bûyer

Kurdistan 
 1982 – Êvara ku 17 gulanê bi 18ê gulanê ve girê dide, Ferhat Kurtay, Necmi Öner, Eşref Anyik û Mahmut Zengin li zîndana Amedê canê xwe dan ber agir û şehîd ketin. Lewma her sal di meha gulanê de şehîtbûna van çar mirovan weke Şeva Çaran tê bîranîn.
 1994 – 19 balafirên artêşa Tirk bi bahaneya ku bargehenên gerîllayên KADEKê heye, dan navçeya Qeladizê dan bombebaran kir û di encama vê êrîşê de 58 kesê sîvîl jiyana xwe ji dest dan. 
 1998 – Endamê HADEP a Kagithaneya Stembolê Hakîm Atîk ku di 4 mehê de hatibû birîndarkirin, li nexweşxaneyê şehîd ket.

Cîhan 
 1874 – Norwêc ji Swêdê veqetiya û serxwebûna xwe îlan kir.
 1996 – Nivîskar Yaşar Kemal li Spanyayê Xelata Navnetewî ya Ketalonyayê wergirt.
 1940 – Almanya di pêşengiya dîktator Adolf Hitler de kete Fransayê û ev bajar dagir kir.
 1971 – Mahîr Çayan û hevalên wî serkonsolosê Îsraêlê Efreîm Elrom revandin.
 1976 – Li Ûzbêkistanê erdhej çêbû, hezar kes di encama vê karesatê de mirin.
 1983 – Peymana aştiyê ya Îsraêl û Libnanê hate mohrkirin.

Jidayikbûn 
 1749 – Edward Jenner, bijîşkê brîtanî (m. 1823)
1961 – Bruce Thomas, lîstikvanê amerîkî

Mirin 
 1998 – Lîstîkvan û stranbêj Frank Sinatra çû ser dilovaniya xwe (jdb. 1915)

Cejn û salveger 
 Salvegera Şeva Çaran: Şehîtbûna Ferhat Kurtay, Necmî Oner, Eşref Anyik û Mahmut Zengîn li zîndana Amedê.

Roj
18ê gulanê

Bûyer

Kurdistan

Cîhan 
 1804 – Napoleon Bonaparte, weke împeratorê Fransayê hate îlankirin.
 1974 – Hîndîstanê yekem bombeya atomê teqand.

Jidayikbûn 
 1048 - Omer Xeyam, helbestvan, fîlozof, matematîknas û stêrnasê îranî
 1872 – Bertrand Russell, fîlozofê brîtanî xwediyê Xelata Nobelê
 1920 – Papa Yûhena Pawlos II, papayê polon
1962 - Nathaniel Parker, lîstikvanê brîtanî

Mirin 
 1781 – Túpac Amaru II,  serhildêrê perûyî
 1973 – Yek ji serokên şoreşa Tirkiyeyê Îbrahîm Kaypakkaya li zîdana Amedê hate qetilkirin.
 1977 – Ji kadroyên serokatiyê yê Partiya Karkerên Kurdistan PKKê Hakî Karer li Entabê di encama qoployek, ji aliyê Stêrka Sor ve hate lidarxistin bi xayîntî hat qetil kirin. Ev şehadeta wî di tekoşîn û berxwedana netewî ya Kurdistanê wek dabana pêngavek nû hat îlan kirin.
 1936 – Nivîskarê di cîhanê de bi navûdeng Maksîm Gorkî wefat kir. 
 1973 – Îbrahîm Kaypakkaya li Amedê hate qetilkirin.
 1978 – Halîl Çavgun li Hîlwanê hate şehîtxistin.

Cejn û salveger 
(Cejnên ku di vê rojê de tên pîrozkirin)

Roj
19ê gulanê

Bûyer

Kurdistan 
 1915 – Navçeya Şino ji aliyê hêzên Rus ve hate dagirkirin. 
 1919 – Tevkujiya Pontusê.
 1992 – Li Başûrê Kurdistanê hilbijartinên Giştî yên parlementoyê pêk hatin.

Cîhan 
 1939 – Pakta li Dijî-Naziyan di navbêra Brîtanya û Rusyayê de hate mohrkirin. 
 1968 – Li Fransayê 2 mîlyon karker dest bi grevê kirin. 
 1993 – Li Kolombiyayê balafireke bi tîpa Being 727 kete xwarê, 132 kes di encama qezayê de mirin.
 2002 – Tîmora Rojhilat bi awayekî fermî bû dewlet.

Jidayikbûn 
(Kesen ku di vê rojê de ji dayik bûn)

Mirin 
 1895 – Helbestvanê Kûbayî Jose Julian Martî di şer de jiyana xwe ji dest da. 
 1978 – Endamê Komîta Navendî ya PKKê Xelîl Çavgun hat şehîdkirin.
 1995 – Hesen Ocak hate kuştin.
 2017 – Newşîrwan Mistefa, siyasetmedar û rewşenbîrekî kurd û rêkxerê giştî yê Tevgera Goran a Başûrê Kurdistanê bû.

Cejn û salveger 
(Cejnên ku di vê rojê de tên pîrozkirin)

Roj
20ê gulanê

Bûyer

Kurdistan 
 1919 – Hêzên Brîtanî ji aliyê hêzên Kurd Şêx Mehmudê Berzencî ji bajarê Başûrê Kurdistanê Suleymaniyê hatin derxistin.
 1929 – Serhildana Zîlanê dest pê kir.
 1930 – Tevkujî û wêrana Stewrê destpê kir.

Cîhan 
 Li Suriyeyê erdhej çêbû~: 250 hezar kes mirin. 
 1293 – Li Japonyayê erdhej çêbû~: 30 hezar kes mirin. 
 1902 – Serxwebûna Kûbayê hate îlankirin. 
 1950 – Li Tirkiyê Celal Bayar, bi 345 dengên Koma Partiya Demokrat bû serokkomar.
 1965 – Li Pakistanê balafira Boeing 720 li Kahîreyê kete xwarê~: 121 kesên tê de bûn, mirin. 
 1985 – 1150 mehkumên Fîlîstînî û Lûbnanî bi 3 Îsraîliyan hatin guhertin.

Jidayikbûn 
 1935 – José Mujica, serokdewletê Ûrûguayê

Mirin 
 1506 – Gerok Krîstof Kolomb ku Emerîkayê keşif kiribû, di 55 saliya xwe de mir.

Cejn û salveger 
(Cejn  di vê rojê de tên pîrozkirin)

Roj
21ê gulanê

Bûyer

Kurdistan 
 1919 – Serhildana Şêx Mehmud Berzencî dest pê kir.

Cîhan 
 1925 – Li Tirkiyê Rojnameya «Yoldaş» ku li Bursayê dihate weşandin, bi hinceta ku propagandaya komînîzmê dike, hate girtin. 
 1927 – Lîndberh bi tena serê xwe bi teyarê di ser Atlantîkê re derbas bû. 
 1963 – Albay Talat Aydemîr hewil da darbeyeke duyemîn pêkbîne. Li Enqereyê jî rêvebiriya leşkerî hate îlankirin. 
 1971 – Li Tirkiyê Partiya Nîzama Mîllî bi biryara Dadgeha Desturabingehîn hate girtin. 
 1982 – Bülent Ecevit, jiber daxûyaniyeke xwe ya ku da televizyona Holendayê bi 34 roj cezayê zîndanê hate cezakirin. 
 1994 – Yemena Başûr ji Yemenê veqetiya. 
 1991 – Serokwezîrê berê yê Hindistanê Raciv Gandhi, di encama suîkasteke bombeyî de hate kuştin. Di suîkastê de wekî din 16 kesî jiyana xwe ji dest da. Raciv mirovekî ji aliyê gel ve dihate hiskirin bû.

Jidayikbûn 
 1843 – Louis Renault, dadnasê xwediyê Xelata Nobelê
 1864 – Max Weber, civaknasê alman

Mirin 
 1978 – Erebê Şemo, nîvîskarê kurd û bavê romana kurdî

Cejn û salveger 
(Cejnên ku di vê rojê de tên pîrozkirin)

Roj
22ê gulanê

Bûyer

Kurdistan 
 1929 – Serhildana Zîlanê destpêkir. 
 1940 – Li gelemperiya Tirkiyeyê û Bakurê Kurdistanê rewşa awarte hate îlankirin.
 1971 – Li Çewlîg û derdora wê erdhej çêbû. Di erdhejê de 870 kesî jiyana xwe ji dest dan û 5 hezar û 323 kes mal jî xerabûn.

Cîhan 
 Roja Neteweyî ya Yemenê ye.
 1927 –  Li Çînê erdhejek bi şîddetea 8.3an de qewimî, di karesatê de 200 hezar kes mirin. 
 1941 – Brîtanî êrîşî Îraqê kir. 
 1943 – Yekem balafira jet hate ceribandin. 
 1950 – Celal Bayar bû 3emîn Serokkomarê Tirkiyeyê.

Jidayikbûn 
1859 –Arthur Conan Doyle bijîşk û nivîskarê brîtanî

1978 – Ginnifer Goodwin lîstikvana amerîkî

Mirin 
 1885 – Victor Hugo di 83 saliya xwe de wefat kir.
 1910 – Jules Renard , nivîskar û rojnamevanê fransî wefat kir.

Cejn û salveger 
(Cejnên ku di vê rojê de tên pîrozkirin)

Roj
23ê gulanê

Bûyer

Kurdistan 
 1919/20 – Bi serokatiya Şêx Mehmudê Berzencî de Tevgera Kurdistana Serxbixwe destpêkir. 
 1983 – Hêzên Çekdarên Tirk, bi destura Îraqê yekem operasyona xwe ya Başûrê Kurdistanê li darxist. 
 2001 – Artêşa Tirk, li herêma Yedîsu ya ser bi Çewlîgê li hemberî komeke gerîllayên hêzên parastina gel gaza kîmyayî bikaranî. Di encama êrîşa kîmyayî de 20 gerîlla ku di nava wan de berpirsyarê herêma Erziromê Ozden Bîngol û endamên hêzên parastina gel Gulcîhan Aktar, Sevda Aktar û Devrîm Han jî hene, jiyana xwe ji dest dan.

Cîhan 
 1900 – Ajansa Nûçeyan ya bi navê Associated Press li New Yorkê hate sazkirin. 
 1939 – Hukumeta Brîtanî, biryar da ku wê Filistîn di sala 1949an de serbixwe bibe. 
 1949 – Komara Federal a Almanya hate damezirandin. Bajarê Bonê bû paytexta Komarê. 
 1949 – Artêşên komînîst ên Çînê neteweperestên Çînî ji Çîna reşayî derkirin.

Jidayikbûn 
(Kesen ku di vê rojê de ji dayik bûn)

Mirin 
 1906 – Henrik Ibsen, rewşenbîr û nivîskarê norwêcî
 1960 – Soghomon Tehlirian, wezîrê Osmaniyan ê esilermenî

Cejn û salveger 
(Cejnên ku di vê rojê de tên pîrozkirin)

Roj
24ê gulanê

Bûyer

Kurdistan 
 1999 – Kongreya Netewî ya Kurdistan KNK li paytexta Hollanda Amsterdamê hate damezirandin.
 2016 – Li Wanê xefka bibombe: Di encama teqîna ji aliyê şervanên PKK'ê de 6 leşkerên tirk, ku yek ji wan serdar bû, mirin û 2 jî brîndar bûn.

Cîhan 
 1040 – Dewleta Selçûkiyan hate damezirandin. 
 1921 – Li Îrlanda Bakur yekem hilbijartinên parlemenê hatin lidarxistin. 
 Di navbêra 12 û 24 Gulanê de Pîlsoudskî li Polonyayê darbe pêkanî. 
 1940 – Yek ji serokên Şoreşa Sovyetê Troçkî li Meksîko Cityê rastî êrîşê hat. 
 1946 – Partiya Karkerên Sosyalîst a Tirkiyeyê hate damezirandin. 
 1964 – Li Peruyê di pêşbaziyeke futbolê de pevçûn derketin. Di pevçûnan de 135 kes mirin.

Jidayikbûn 
 1494 - Pontormo, wênesazê îtalyan
 1686 – Daniel Gabriel Fahrenheit, fizîknas û endazyarê Elmanî
 1819 - Keybanû Victoria, keybanûya Keyaniya Brîtanyayê
 1905 – Mîxaîl Şoloxov, nivîskarê rûs, xwediyê Xelata Nobelê ya Wêjeyê
 1940 - Joseph Brodsky, helbestvanekî rûs-amerîkî, xwediyê Xelata Nobelê ya Wêjeyê
 1946 - Tansu Çiller, siyasetmedara tirk, serokwezîrekê jin a yekemîn ya Tirkiyeyê

Mirin 
 1543 - Nicolaus Copernicus, stêrnasê polandî
 2023 - Tina Turner, stranbêja rock and roll, lîstikvan û dansvana amerîkî-swîsreyî

Cejn û salveger 
(Cejnên ku di vê rojê de tên pîrozkirin)

Çavkanî 

Roj
25ê gulanê

Bûyer

Kurdistan 
 1925 – Yekem hejmara kovara "Zarî Kurmancî" li Rewandiz ji aliyê Damaw Hûsênê Mukriyanî ve hate derxistin.

Cîhan 
 1810 – Danezana serxwebûna Arjentînê hate weşandin. 
 1915 – Bajarê Urmiye ji aliyê hêzên Rus ve hate dagirkirin. 
 1920 – Hêzên Çerkez Ethem, ketin Hendekê. 
 1946 – Danezana Serxwebûna Urdunê hate belavkirin. 
 1963 – Rêxistina Yekîtiya Afrîkayê (OAU) hate damezirandin. 
 1966 – Fanatîkên futbolê yên Peruyî û Arjentînî pevçinîn: 248 kes mirin.
 1979 – Balafireke girêdayî rêyên hewayî yên Emerîkayê kete xwarê: 275 kes mirin.

Jidayikbûn 
 1803 – Ralph Waldo Emerson, fîlozof û helbestvanê amerîkî 
 1865 – Pieter Zeeman, fîzîknasê xwediyê Xelata Nobelê
 1865 - John Mott, xebatkerê incîlî yê xwediyê Xelata Nobelê ya Aştiyê
 1921 – Jack Steinberger, fizîknasê amerîkî, xwediyê Xelata Nobelê ya Fizîkê
 1948 - Bülent Arınç, parêzer û siyasetmedarê tirk

Mirin 
 1983 - Necip Fazıl Kısakürek, nivîskar û helbestvanê tirk

Cejn û salveger 
(Cejnên ku di vê rojê de tên pîrozkirin)

Roj
26ê gulanê

Bûyer

Kurdistan 
 1913 – Komeleya Hêvî hate damezirandin. 
 1919 – Bajarê Helebce ji aliyê hêzên Şêx Mehmûd ve hate rizgarkirin. 
 1927 – Di navbêra 26ê gulan û 25 Tebaxê de Serhildana Mûtkiyê destpêkir. 
 1930 – Berxwedana Stewrê (Savur) destpêkir.

Cîhan 
 1972 – Yekem peymana bi sînorkirina çekên leşkerî ya bi navê SALT-1 hate mohrkirin.
 1983 – Li Tirkiyê Erdal İnönü yê Partiya Demokrat a Sosyal SODEPê damezirand. 
 1991 – Li Taylandê balafira Boeing 767 li bakûrê paytext Bangkokê kete xwarê, di encama qezayê de 223 kes mirin.

Jidayikbûn 
 1965 – Yek ji wênesazên Kurd Raşîd Hesso li Hesekê ji dayik bû.

Mirin 
(Kesên ku di vê rojê de mirî ne.)

Cejn û salveger 
(Cejnên ku di vê rojê de tên pîrozkirin)

Roj
27ê gulanê

Bûyer

Kurdistan 

 1925 – Seyîd Ebdulqadir, Seyîd Mihemed, Sadî, Xoce eskerî, Kemal Fewzî, Parêzer Hecî Ahdî (Bavê tujo) hatin îdam kirin. 
 1925 – Dadgeha Şêx Seîd û hevalên wî destpêkir. Şêx Saît tevî 46 hevalên xwe di 29ê heziranê sala 1925an de ji aliyê Dadgeha serxwebûnê ya Amedê ve hatin dardekirin. 
 1947 – Rêpîvana dirêj a Mele Mistefa Barzanî dest pê kir. 
 1960 – Li Tirkiyeyê yekem car artêşê dest danî ser rêvebiriyê. 
 1983 – Li Batmanê traktorek kete çemê Batmanê de di bûyerê de 14 jinên Kurd ên karker xeniqîn. 
 1995 – Li Kurdistanê yekem car dayikên aştiyê çalakî lidarxistin. 
 2002 – Partiya Jina Azad PJA, 4:mîn Kongreya xwe ya asayî pêk anî. Di Kongrê de ku navbera rojên 27ê gulanê û 10 hezîranê pêk hat, bi giştî 267 delege û qasî 40 mêvan beşdar bûn.

Cîhan 

 1921 – Danezana serxwebûna Efxanistanê hate belavkirin. 
 1952 – Peymana Parastina Civaka Serbixwe ya Ewropayê li Parîsê hate mohrkirin.
 1960 – Li Tirkiyeyê yekem car artêşê dest danî ser rêvebiriyê. 
 1963 – Li Kenyayê yekem car hilbijartin hate kirin. 
 1977 – Du heb balafirên bi tîpên Boeing 727 li giravên Kanaryayê li hev qelibîn, di encama qezayê de 582 kes mirin. 
 1991 – Balafireke girêdayî Awistiryayê ya bi tîpa Boeing 767 înfîlaq kir; 223 kes mirin.
 1999 – Dadgeha Tewanên şer a navneteweyî, Serokdewletê Yugoslavyayê Slobodan Milošević bi berpirsê tevkujiyên li Kosovayê tawanbar kir.

Jidayikbûn 
(Kesen ku di vê rojê de ji dayik bûn)

Mirin 
 1925 – Kemal Fewzî di Amed da mir.
 1964 – Yekem serokwezîrê Hindistana Serbixwe Cevahirlal Nehru di 74 saliya xwe de mir.

Cejn û salveger 
(Cejnên ku di vê rojê de tên pîrozkirin)

Roj
29ê gulanê

Bûyer

Kurdistan

Cîhan 
 1922 – Serxwebûna Ekwatorê hate îlankirin.
 1953 – Di cîhanê de yekem car kesekî ji New Zelandayê yê bi navê Edmund Hillary û kesekî ji Nepalê yê bi navê Norgay Tensing hilkişiyan çiyayê di cîhanê de herî bilind Everestê.	
 1985 – Li stadyûma Belçîqa Heyselê ji bo kûpaya Qûlûbên şampiyan ên Ewropayê wê di navbêra tîma Îtalya Juventus û tîma Îngîlîz Holîgananlarê de pêşbirka fûtbolê çêbû. Lê belê beriya pêşbirkê di navbêra fanatîkan de şer derket, di bûyeran de 39 kes mirin. 
 1996 – Li Îsraîlê hilbijartin hatinkirin. Di hilbijartinan de Serokê partiya Lîkûdê Bînyamîn Netanyahû hate desthilatdariyê.

Jidayikbûn 
 1851 – Léon Bourgeois, dadnasê fransî
1874 – Gilbert Keith Chesterton, nivîskarê îngilîz

Mirin 
 1971 – Siysetmendarê Kurd Seîd Elçî hate kuştin.

Cejn û salveger 
(Cejnên ku di vê rojê de tên pîrozkirin)

Roj
28ê gulanê

Bûyer

Kurdistan 
 1940 – Li Çewlîgê erdhej çêbû. 
 1971 – Kovarên Dev-Genç, TOS û AND hatin girtin.

Cîhan 
 28 gulan roja Komarê ya Azerbeycanê ye
 1902 – Thomas Alva Edison, pîl îcat kir. 
 1926 – Komara Portekîzê bi darbeyeke leşkerî hate xistin. 
 1964 – Kongreya Neteweyî ya Fîlîstînê l Qudsê hate lidarxistin. 
 1991 – Gerîllayên Eniya Şoreşger a Demokrat a Gelirî, (EPRDF), paytexta Etiyopya Addis Ababayê xistin destê xwe û destek dan hukumdarê çepgir Mengistu Haile Mariam. Bi vî awayî di dîroka Efrîkayê de şerê herî dirêj ê hundurîn jî bi dawî bû. Şer 30 salan ajot.
 1993 – Li Kamboçyayê ji 25 salan û vir ve cara yekem di bin desthilatiya Neteweyê Yekbûyî de hilbijartinên demokratîk hatin lidarxistin. 
 1995 – Li Rusyayê erdhej çêbû, encama karesatê de 2 hezar kes mirin.

Jidayikbûn 
 1849 – Anne Brontë, nivîskara brîtanî
 1912 – Patrick White, nivîskarê xwediyê Xelata Nobelê
 1944 - Gladys Knight
 1945 - John Fogerty
 1968 - Kylie Minogue
 1999 - Cameron Boyce (m. 2019)

Mirin 
 1995 – Hunermendê navdar Tehsîn Taha li Hollandayê wefat kir.

Cejn û salveger 
(Cejnên ku di vê rojê de tên pîrozkirin)

Roj
30ê gulanê

Bûyer

Kurdistan 
 1994 – Rêveberê DEP ê Manîsayê Sidiq Yaslan bi awayekî mirî hate dîtin.
 1992 – Rojnameya « Özgür Gündem » dest bi weşanê kir û di 2 sibata sala 1995an de jî hate girtin.
 1998 – Ciwanê Kurd Hasan Akdag, bi armanca ku bigêhêje şoreşa Kurdistanê û şerê taybetî yê di hundurê xwe de têk bibe, li Almanyê, di zindana Lingende ku lê dima, agir berda bedena xwe. Akdag di nameya li dû xwe hiştibû de digot ku ew Şoreşa Kurdistanê weke jinayeke nû dibîne.

Cîhan 
 1913 – Dewleta Arnawûdiyê hate damezirandin. 
 1967 – Li herêma rojhilatê Nîjerya'yê serxwebûna Bîafrayê hata îlankirin. 
 1972 – Li dewleta Bûrûndiyê di navbêra qabîlayan de pevçûn derket. Ev pevçûnên han bi mirina 300 hezar kesî bi encam bû. 
 1975 – Li Tirkiyeyê Partiya Sosyalîst hate damezirandin. 
 1982 – Spanya bû 18emîn endamê NATOyê. 
 1990 – Li Perûyê erdhejek bi pîvana 6.4 qewimî, di encamê de 135 kes mirin.

Jidayikbûn 
 1908 – Hannes Alfvén, fizîknasê xwediyê Xelata Nobelê

Mirin 
(Kesên ku di vê rojê de mirî ne.)

Cejn û salveger 
(Cejnên ku di vê rojê de tên pîrozkirin)

Roj
31ê gulanê

Bûyer

Kurdistan 
 1946 – Li navçeya Wan Vartoyê û Xinisê erdhejek bi şîddeta 6 noxteyan pêkhat. Di erdhejê de 839 kesî jiyana xwe ji dest da û 3 hezar mal bûn kavil. 
 1995 – Rojnameya « Berxwedan » dawî da jiyana xwe ya weşanê. 
 1999 – Li Girava Îmraliyê Dadgeha Ewlekariya Dewletê ya Enqereyê heta 29 Hezîranê 8 rûniştin pêkanî. Serokê Giştî yê KADEKê Abdullah Ocalan ji bo çareseriya pirsgirêka Kurd Projeya xwe ya Koma Demokratîk eşreke kir. 
 2001 – Gelê Kurd dest bi kampanya îlankirina Beyankirina Nasnameyê kirin. Kurdistaniyan bi çalakiyên xwe yên cur be cur beşdarî kampanya « Ez jî PKKyîme », «~Ez xeta Nû ya PKKê destek dikim~» bûn.

Cîhan 
(Bûyerên ji dîrokê binivîse)

Jidayikbûn 
(Kesen ku di vê rojê de ji dayik bûn)

Mirin 
 2006 – Raymond Davis, Jr., fîzîknasê xwediyê Xelata Nobelê.

Cejn û salveger 
(Cejnên ku di vê rojê de tên pîrozkirin)

Roj
2ê hezîranê

Bûyer

Kurdistan

Cîhan 
(Bûyerên ji dîrokê binivîse)

Jidayikbûn 
1972  – Wentworth Miller, lîstikvan, fîlmnamenivîs û  modelekî amerîkî ku li Keyaniya Yekbûyî  hatiye cîhanê

Mirin 
 1991 – Ahmed Arîf, helbestvanê esilkurd

Cejn û salveger 
(Cejnên ku di vê rojê de tên pîrozkirin)

Roj
3ê hezîranê

Bûyer

Kurdistan

Cîhan 
 1098 – Sefera xaçperestan a yekem: Piştî dorpêça 8 mehan kontrola Entakyayê kete destê xaçperestan.
 1839 – Li Humen (lîmanek Çînê), Lin Tse-Hsu 1.2 milyon kg esrarê ku ji bazirganên Brîtanyayê hatibûn bi dest xistin da îmha kirin, Brîtanya jî vê sedemek (casus belli) qebûl kir û bi vî awayî di navbera wan de "Şerê Afyonê ya Yekem" dest pê kir.
 1892 – Tîma fotbolê yê Înglistan, a bi navê Liverpool FC, hatiye damezrandin.
 1925 – Firqeya Terakkî Perwer bi qerara Desteya Wezîran hatiye girtin.
 1940 – Şerê Cîhanê yê Duyem: Luftwaffe (hêzên hewayî yên Almanyaya Nazî) Parîsê bombebaran kirin.
 2006 – Yekîtiya Serbistan û Montenegroyê danezana serxwebûnê yê Montenegroyê bi dawî dibe.
 2013 – Bi kêmî 119 kes di şewata ku di zeviya mirîşkan de, yê li parêzgeha Jilin ya li bakûrê Çînê derket hatine kuştin.

Jidayikbûn 
1986 – Rafael Nadal , tenîsvanê spanî

Mirin 
 1657 – William Harvey, bijîşk û zanistvanê Înglîz
 1924 – Franz Kafka, nivîskarê alman
 1963 – Nâzım Hikmet Ran, nivîskar, helvestvan û şoreşgerê tirk
 1964 – Frans Eemil Sillanpää, nivîskarê Fînlendî
 1975 – Eisaku Satō, siyasetmedarê japon yê xwediyê Xelata Nobelê
 1989 – Ayetula Xumênî, lîderekî dînî yê mezheba şiayan û siyasetmedarê îranî
 2001 – Anthony Quinn, şanogerê meksîkî

Cejn û salveger 
(Cejnên ku di vê rojê de tên pîrozkirin)

Roj
1ê hezîranê

Bûyer

Kurdistan 
 1924 – Piştî hevdîtinên Lozanê dewleta Tirk dest bi paqijkirina mûxalefeta hûndur kir. Kesên weke Elî Galîp, Çerkez Ethem, Refîq Xalit Karay, Refî Cevat Ulunay, Riza Tevfîk weke kesên li dijî têkoşîna Neteweyî hatin îlankirin û ji hemwelatibûna Tirkiyê hatin derxistin û hatin sûrgûn kirin.
 1960 – Dewleta Tirk 485 girêgirên Kurdan sûrgûnî Sêwasê kirin û li vir di kampekê de hatin bi cîhkirin. 
 1966 – Li Betlîsê erdhej çêbû. 
 1975 Yekîtî Niştimanî Kurdistan YNK di bin serokatiya Celal Telabanî de li paytexta Surî Şamê hatiye avakirin. 
 1980 – Li Culemêrgê helîkopterên Tirkan gundiyên ku ji bo dirutina gîha ji sînor derbas dibûn, gûlebaran kirin, di encama bûyerê de 10 gundiyan jiyana xwe ji dest dan.

Cîhan 
 1880 – Yekem telefona bi heqdest hatiye sazkirin.
 1941 – Brîtanî êrîşî Bexdayê kirin.
 1948 – Îsraîlî û Ereban agirbest îlan kir. 
 1959 – Serxwebûna welatê Tûnûsê hatiye îlankirin. 
 1961 – Yekem weşana stêro ya FMê hatekirin.
 1973 – Li Yewnanîstanê rejîma monarşiyê bi dawîbû û rêvebiriya Komarê destpêkir. 
 1979 – Dev-Genç ji aliyê rêvebiriya leşkerî ve bi awayekî bê dem hatiye girtin. 
 1983 – Partiya Tirkiyeya Mezin bi biryara Desteya Ewlekariya Tirk MGKê hatiye girtin.

Jidayikbûn 
(Kesen ku di vê rojê de ji dayik bûn)

Mirin 
 1885 – romanûs, nivîskarê yê bi navûdeng Vîctor Hugo çû ser dilovaniya xwe.
 1971 – Yek ji pêşengên THKP-C Hûseyîn Cevahîr hatiye qetilkirin.
 1992 – Nivîskara Jin a Kurd Rewşen Bedirxan jiyana xwe ji dest da.
 1994 – Serokê DEP yê Konyayê Muhsîn Kiliç hatiye qetilkirin.
 2007 – Dengbêjê navdar yê herêma Efrînê Apê Adîk di sed saliya xwe de çû ser dilovaniya xwe.

Cejn û salveger 
 Roja zarokên cîhanê ye!

Roj
4ê hezîranê

Bûyer

Kurdistan

Cîhan 
(Bûyerên ji dîrokê binivîse)

Jidayikbûn 
(Kesen ku di vê rojê de ji dayik bûn)

Mirin 
 1941 – Wilhelm II. qeyserê dawîn ê Almanya û Prûsyayê li Haus Doorn, Holenda, mir.

Cejn û salveger 
(Cejnên ku di vê rojê de tên pîrozkirin)

Roj
5ê hezîranê

Bûyer

Kurdistan

Cîhan 
(Bûyerên ji dîrokê binivîse)

Jidayikbûn 
(Kesen ku di vê rojê de ji dayik bûn)

Mirin 
(Kesên ku di vê rojê de mirî ne.)

Cejn û salveger 
Roja Jîngehê ya Cîhanê

Roj
6ê hezîranê

Bûyer

Kurdistan

Cîhan 
(Bûyerên ji dîrokê binivîse)

Jidayikbûn 
(Kesen ku di vê rojê de ji dayik bûn)

Mirin 
2022 - Ezîz Gerdî, wergêr û nivîskarê kurd

Cejn û salveger 
(Cejnên ku di vê rojê de tên pîrozkirin)

Çavkanî 

Roj
7ê hezîranê

Bûyer

Kurdistan 
 2004 – TRTê bi zimanê zikmakî dest bi weşanê kir

Cîhan 
(Bûyerên ji dîrokê binivîse)

Jidayikbûn 
1866– Ernest William Hornung, nivîskarê îngilîz

Mirin 
 1954 – Alan Turing, zanyarê xêvjimêrê Brîtanî, li Wilmslow mir.

Cejn û salveger 
(Cejnên ku di vê rojê de tên pîrozkirin)

Roj
8ê hezîranê

Bûyer

Kurdistan

Cîhan 
(Bûyerên ji dîrokê binivîse)

Jidayikbûn 
(Kesen ku di vê rojê de ji dayik bûn)

Mirin 
 1970 – Abraham Maslow, psîkologê amerîkan

Cejn û salveger 
(Cejnên ku di vê rojê de tên pîrozkirin)

Roj
9ê hezîranê

Bûyer

Kurdistan

Cîhan 
(Bûyerên ji dîrokê binivîse)

Jidayikbûn 
1983 – Alektra Blue, pornostêrka amerîkî

1986  – Sofia Cucci, pornostêrka ya berê ya îtalyan bi eslê romanyayî

Mirin 
 1974 – Miguel Ángel Asturias, dîplomat û nivîskarê xwediyê Xelata Nobelê

Cejn û salveger 
(Cejnên ku di vê rojê de tên pîrozkirin)

Roj
11ê hezîranê

Bûyer

Kurdistan

Cîhan 
(Bûyerên ji dîrokê binivîse)

Jidayikbûn 
 1899 – Kawabata Yasunari, nivîskarê xwediyê Xelata Nobelê
 1910 – Jacques Yves Cousteau, zanyarê fransî

Mirin 

 1936 – Robert E. Howard, nivîskarê amerîkan

Cejn û salveger 
(Cejnên ku di vê rojê de tên pîrozkirin)

Roj
10ê hezîranê

Bûyer

Kurdistan

Cîhan 
(Bûyerên ji dîrokê binivîse)

Jidayikbûn 
 1915 – Saul Bellow, nivîskarê xwediyê Xelata Nobelê
 1931 – Alice Munro, nivîskara kanadayî
 1983 – Çopî, hunermenda kurd

Mirin 
(Kesên ku di vê rojê de mirî ne.)

Cejn û salveger 
(Cejnên ku di vê rojê de tên pîrozkirin)

Roj
12ê hezîranê

Bûyer

Kurdistan

Cîhan 
(Bûyerên ji dîrokê binivîse)

Jidayikbûn 

 1924  – George H. W. Bush , 
 1969 – Glori-Anne Gert , lîstikvan û modeleke berê ya amerîkî  
 1969  – Heinz-Christian Strache , siyasetmedarê awistirî 
 1981 – Adriana Lima , modela brezîlî 
 1988  – Eren Derdiyok , gogbazê kurdê swîsrî

Mirin 
2023 – Silvio Berlusconi, karsaz û siyasetmedar, serokwezîr, wezîr ê îtalyan û endamê Parlamena Ewropayê.

Cejn û salveger 
(Cejnên ku di vê rojê de tên pîrozkirin)

Roj
13ê hezîranê

Bûyer

Kurdistan 
1859: Li Erziromê erdhej çêbû, 3 hezar kesan jiyana xwe ji dest da.

Cîhan 
1999: Yekemîn car jineke kurd, Feleknas Uca, wekî parlamenter kete Parlamena Ewropayê.

Jidayikbûn 
(Kesen ku di vê rojê de ji dayik bûn)

Mirin 
(Kesên ku di vê rojê de mirî ne.)

Cejn û salveger 
(Cejnên ku di vê rojê de tên pîrozkirin)

Roj
14ê hezîranê

Bûyer

Kurdistan 
 2005 – Zagros TV dest bi weşana xwe ya esmanî kir.
 2007 – Dadgeha Dewletê ya Bilind a Tirkiyê bi sedema biryara Şaredariya Sûrê ya "Di kar û xebatên şaredariyê de pirzimanî" Şaredarê Sûrê ya Amedê birêz Abdullah Demirbaş ji wezîfê girt û meclîsa Şaredariya Sûrê felişand.

Cîhan 
(Bûyerên ji dîrokê binivîse)

Jidayikbûn 
 1946 – Donald Trump

Mirin 
 1920 – Max Weber, civaknasê alman
1936  –Gilbert Keith Chesterton, nivîskarê îngilîz

Cejn û salveger 
(Cejnên ku di vê rojê de tên pîrozkirin)

Roj
15ê hezîranê

Bûyer

Kurdistan

Cîhan 
 1954 – UEFA li bajarê Swîsre Baselê hatiye damezrandin.

Jidayikbûn 
(Kesen ku di vê rojê de ji dayik bûn)

Mirin 
 1950 – Pîremêrd, helbestvanê kurd
1961 – Peyami Safa rojnamevan, kunciknivîs û romannivîsekî tirk

Cejn û salveger 
(Cejnên ku di vê rojê de tên pîrozkirin)

Roj
16ê hezîranê

Bûyer

Kurdistan

Cîhan 
(Bûyerên ji dîrokê binivîse)

Jidayikbûn 
(Kesen ku di vê rojê de ji dayik bûn)

Mirin 
(Kesên ku di vê rojê de mirî ne.)

Cejn û salveger 
(Cejnên ku di vê rojê de tên pîrozkirin)

Roj
17ê hezîranê

Bûyer

Kurdistan

Cîhan 
(Bûyerên ji dîrokê binivîse)

Jidayikbûn 

 1579  – Ludwig I yê Anhalt-Köthenê, mîrê serdestê Anhalt-Köthen û damezrînerê Civaka berdar
 1983– Lee Ryan, stranbêj, strannivîs, bestekarê brîtanî û endamê koma muzîkê Blue

Mirin 
(Kesên ku di vê rojê de mirî ne.)

Cejn û salveger 
(Cejnên ku di vê rojê de tên pîrozkirin)

Roj
18ê hezîranê

Bûyer

Kurdistan

Cîhan 
(Bûyerên ji dîrokê binivîse)

Jidayikbûn 
(Kesen ku di vê rojê de ji dayik bûn)

Mirin 
 1936 – Maksîm Gorkî, nivîskarê rûs
 2007 – Seydayê Keleş, nivîskarê kurd

Cejn û salveger 
(Cejnên ku di vê rojê de tên pîrozkirin)

Roj
19ê hezîranê

Bûyer

Kurdistan

Cîhan 
2003: Li Stembolê Komeleya Jinan a Gokkuşagiyê (Gökkuşağı Kadın Derneği) vebû.

Jidayikbûn 

 1975 – Anna Valle, lîstikvan û modela îtalyan
 1985 – Carmel Moore , modeleke karbesî, modela tazî, strîper û pornostêrkeke îranî-brîtanî

Mirin 
(Kesên ku di vê rojê de mirî ne.)

Cejn û salveger 
(Cejnên ku di vê rojê de tên pîrozkirin)

Roj
20ê hezîranê

Bûyer

Kurdistan

Cîhan 
(Bûyerên ji dîrokê binivîse)

Jidayikbûn 
 1819 – Jacques Offenbach, bestekarê alman
 1967 – Nicole Kidman, lîstikvan, fîlmçêker û xelatgira Oscarê ku hemwelatiyê 2 dewlet, Awistralya û Amerîkayê ye.
 1975 – Özz Nûjen, komedyenê kurd

Mirin 
 1933 – Clara Zetkin, siyasetmedar û parêzvana mafên jinan ku alman bû.

Cejn û salveger 
(Cejnên ku di vê rojê de tên pîrozkirin)

Roj
21ê hezîranê

Bûyer

Kurdistan

Cîhan 
(Bûyerên ji dîrokê binivîse)

Jidayikbûn 
 1905 – Jean Paul Sartre, fîlozof û nivîskarê fransî
1926 –Lou Ottens, endezyar û dahênerê holendî

Mirin 
 1957 - Johannes Stark, fizîknasê xwediyê Xelata Nobelê

Cejn û salveger 
(Cejnên ku di vê rojê de tên pîrozkirin)

Roj
22ê hezîranê

Bûyer

Kurdistan

Cîhan 
(Bûyerên ji dîrokê binivîse)

Jidayikbûn 
2000 – Mizgîn Ay , sprîntera kurd

Mirin 
(Kesên ku di vê rojê de mirî ne.)

Cejn û salveger 
(Cejnên ku di vê rojê de tên pîrozkirin)

Roj
23ê hezîranê

Bûyer

Kurdistan

Cîhan 
(Bûyerên ji dîrokê binivîse)

Jidayikbûn 
 1912 – Alan Turing, zanyarê xêvjimêrê brîtanî, li London jidayik bû.
 1972 – Selma Blair, lîstikvana amerîkî

Mirin 
(Kesên ku di vê rojê de mirî ne.)

Cejn û salveger 
(Cejnên ku di vê rojê de tên pîrozkirin)

Roj
24ê hezîranê

Bûyer

Kurdistan

Cîhan 
(Bûyerên ji dîrokê binivîse)

Jidayikbûn 
(Kesen ku di vê rojê de ji dayik bûn)

Mirin 
 1908 – Grover Cleveland serokdewletê 22em û 24em ê DYA'yê

Cejn û salveger 
(Cejnên ku di vê rojê de tên pîrozkirin)

Roj
25ê hezîranê

Bûyer

Kurdistan 
 1971 –  Şehîdbûna Seyda Salih Yûsivî li Bexda
 1999 –  Yekem hejmar ji rojnameya (Botan) li bajarê Dihokê hatiye weşandin

Cîhan 
(Bûyerên ji dîrokê binivîse)

Jidayikbûn 
(Kesen ku di vê rojê de ji dayik bûn)

Mirin 
 1971 –  Şehîdbûna Seyda Salih Yûsivî li Bexda
 1995 – Ernest Walton, fîzîknasê xwediyê Xelata Nobelê
 1997 – Jacques Yves Cousteau, zanyarê fransî
 2009 – Michael Jackson, keyê muzîka popê

Cejn û salveger 
(Cejnên ku di vê rojê de tên pîrozkirin)

Roj
26ê hezîranê

Bûyer

Kurdistan

Cîhan 
(Bûyerên ji dîrokê binivîse)

Jidayikbûn 
 1997 – Jacob Elordi, lîstikvanê awistralyayî

Mirin 
(Kesên ku di vê rojê de mirî ne.)

Cejn û salveger 
(Cejnên ku di vê rojê de tên pîrozkirin)

Roj
27ê hezîranê

Bûyer

Kurdistan

Cîhan 
 1977 – Cîbûtî serbixwe bû.

Jidayikbûn 
(Kesen ku di vê rojê de ji dayik bûn)

Mirin 
(Kesên ku di vê rojê de mirî ne.)

Cejn û salveger 
(Cejnên ku di vê rojê de tên pîrozkirin)

Roj
28ê hezîranê

Bûyer

Kurdistan

Cîhan 
 1895 – El Salvador, Honduras û Nîkaragûa, Komara Mezintir yê Amerîkaya Navîn (Greater Republic of Central America) ava kirin.
 1914 – Arşdûkê Awistriyayê Franz Ferdinand û jina wî Sophia ji alî nîjadperestek sirb yê bi navê Gavrilo Princip ve hatiye kuştin. Ev bûyer ji Şerê Cîhanî ya Yekem re bû sedem (casus belli). 
 1919 – Di dawiya Şerê Cîhanî ya Yekem de di navbera Hevalbendên Şerê cîhanî yê yekem û Almanyayê de Peymana Versayê hatiye îmzekirin.
 1936 – Japonya, li bakurê Çînê bi navê Mengjiangê dewletekî kukla ava kir.
 1942 – Şerê Cîhanî yê Duyem: Almanyaya Nazî li dijî Yekîtiya Sovyetan bi nasnavê Case Blue dest bi êrîşek havînê yê stratejîk kir.
 1950 – Şerê Koreyê: Bajarê Sêûlê ku aniha li Korêya Başûr dimîne ji aliyê qewetên Korêya Bakur ve hatiye bidestxistin.
 1950 – Şerê Korêyê: Tê îdiakirin ku di navbera 100,000 û 200,000 sempatîzanên komunîst yên gumanbar di Komkujiya Bodo Leagueyê de hatine qetilkirin.
 1964 – Malcolm X, Rêxisitina Yekîtiya Afro-Amerîkiyan ava kir.
 2000 – Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê, biryar da ambargoya ku li dijî Kubayê danîbû û 41 sal dewam dabû kirin nerm bike.
 2006 – Montenegro wekî endamê 192. ji Neteweyên Yekbûyî re hatiye pejirandin.
 2011 – Google projeyê xwe ya nû yê torên civakî a bi navê Google+ê îlan kir.

Jidayikbûn 
 1712 – Jean-Jacques Rousseau,  fîlosof, nivîskar, awazvan û têorîstek siyasî yê swîsreyî-frenseyî
 1867 – Luigi Pirandello, helbestvan, şanonivîs, nivîskarê îtalî, xwediyê Xelata Nobelê
 1906 – Maria Goeppert-Mayer, fîzîknasa alman-amerîkayî, xwediyê Xelata Nobelê
 1940 – Muhammad Yunus, aborînasê bangladeşî, xwediyê Xelata Nobelê
 1943 – Klaus von Klitzing, fîzîknasê alman, xwediyê Xelata Nobelê

Mirin 
 1836 – James Madison, siyasetmedarê amerîkî, Serokdewletê Çarem yê Amerîkayê
 1914 – Franz Ferdinand, arşdûkê împeratoriya Awistirya - Mecaristanê
 1942 – Yanka Kupala, dramatîker, weşanger, wergêr û helbestvanê neteweyî yê Belarûsê
 2007 – Orhan Dogan, siyasetmedar, dadnas û parlamenterê kurd

Cejn û salveger 
(Cejnên ku di vê rojê de tên pîrozkirin)

Roj
29ê hezîranê

Bûyer

Kurdistan 
 1999 – Abdullah Öcalan bi îdamê hatiye mehkûmkirin.
 1925 – Şêx Seîd hatiye dardekirin.

Cîhan 
 1534 – Jacques Cartier bû ewropiya yekem yê ku gihîşt Girava Prince Edwardê.
 1880 – Fransa, girava Tahitiyê li ser erdên xwe zêde kir. 
 1925 – Rêberê gelê kurd, alima mezin Şêx Seîd û 46 hevalên wî ji aliyê Dadgehên Serxwebûnê yê Amedê ve hatin dardekirin.
 1934 – Zaro Axa jiyana xwe ji dest da. 160 sal jiyabû.
 1976 – Giravên Seyşelê serxwebûna xwe ji Keyaniya Yekbûyî bi dest xist.
 1990 – Li Yûgoslavyayê herbê navxweyî dewam dike; Artêşa Federal dixebite ku daxwazên serxwebûnê yên li Slovenya û Kroatyayê serkut bike.
 2007 – Apple, Inc., telefona xwe ya yekem yê bi navê IPhoneê pêşkêş kir.
 2014 – Terorîstên DAIŞê li Sûrî û bakura Iraqê xelîfetiya xwe îlan kirin.

Jidayikbûn 
 1900 – Antoine de Saint-Exupéry, nivîskarê û balafirvanê xelkê Fransa ji dayik bû.
 1929 – Oriana Fallaci, rojnamevana navdara xelka Îtaliya ji dayik bû.
1978 – Nicole Scherzinger , stranbêj , strannivîs û dansvana amerîkî

Mirin 
 1861 – Elizabeth Barrett Browning, helbestvan û wergêrê îngilîz-îtalî
 1925 – Şêx Evdilahê Melekan, alim û pêşewayê kurd, hevalê Şêx Seîd
 1925 – Salih Begê Hênê, alim û pêşewayê kurd, hevalê Şêx Seîd

Cejn û salveger 
(Cejnên ku di vê rojê de tên pîrozkirin)

Roj
30ê hezîranê

Bûyer

Kurdistan 
 Zeynep Kinaci ango Zîlan, di 30 hezîrana 1996an de li meydana Komarê ya li Dêrsîmê li hemberî leşkerên Tirk ku merasîma Alê dikirin, çalakiyeke cangorî pêkanî û bi vê çalakiya xwe di dîroka Kurdistanê de kire yek ji sembolên tekoşîna azadiyê.

Cîhan 
 1882 – Charles Guiteau serokê Amerîkayê yê 20. James Garfieldê kuşt û ji ber vê yekê hatiye darvekirin.
 1905 – Albert Einstein nivîsara xwe ya bi navê Elektrodînamîka Cismên Bihereket di kovara ilmî yê Annalen der Physik de çap kir û bi vî awayî jî teoriya îzafiyetê hatiye derpêşkirin.
 1908 – Bûyera Tunguskayê qewimî. Di vê bûyerê de li herêma Sîbîryayê li nêzî robara (çemên biçûk) Tunguskayê teqînek esmanê pêk hat. Tê texmînkirin ku ev teqîna li hewayê ji ber parçeyek dûvstêrkek an jî astroîdek çêbû. Agirên teqînê ji 800 km dûrîtiyê jî dihate xuya.
 1912 – Bahoza ku li wîlayeta Saskatchewan yê Kanadayê qewimî, bû sedema mirina 28 kesan.
 1934 – Operasyona bi navê Şeva Kêrên Dirêj ê ku Adolf Hitler 85 heb endamên payebilind yên SAyê (Sturmabteilung) yên reqîbên wî ji efserên SSan (Schutzstaffel) re dabû qetilkirin dest pê kir.
 1936 – Împaratorê Etiyopyayê Haile Selassie, piştî ku Mussolînî welatê wî îşgal kir li Cemiyeta Miletan (navê kevin yê Neteweyên Yekbûyî) ji bo daxwaza alîkariyê xeberdanek kir.
 1941 – Şerê Cîhanê yê II'yem: Operasyona Barbarossayê - Almanyaya Nazî bajarê Lviv yê Ûkraynayê bi dest xist.
 1960 – Kongoya Belçîkayê, serxwebûna xwe ji Belçîkayê bi dest xist.
 1990 – Almanyaya Rojhilat û Almanyaya Rojava birryar girtin ku ekonomiyên xwe bigihînin hev.
 1997 – Keyaniya Yekbûyî, rêvebiriya Hong Kongê ji Çînê re hişt.

Jidayikbûn 
 1911 – Czesław Miłosz, nivîskar û helbestvanê polonî, xwediyê Xelata Nobelê
 1976  – Marie Plosjö , modela swêdî
 1982 – Aylin Kontente, şanovan û lîstikvaneke tirk

Mirin 
 1919 – John Strutt, 3. Baron Rayleigh, fizîknasê brîtanyayî, xwediyê Xelata Nobelê
 1930 – Simkoyê Şikak, serhildêr û rêberê kurd

Cejn û salveger 
(Cejnên ku di vê rojê de tên pîrozkirin)

Roj
Sedsala 19an

Gelemperî

Bûyer / perisîn 
 1808 – Komara Ragusayê ji aliyê Fransayê ve hate dagirkirin.
 1814 – Fransayê di şerê Brienne de zora Rûsya û Prûsyayê bir.
 1821 - Şoreşa Yewnanistanê ji bo serxwebûna dest pê kir. 
 1821 – El Salvador serxwebûna xwe dest xwe xist.
 1821 – Perû serxwebûna xwe dest xwe xist.
 1821 – Trînîdad û Tobago serxwebûna xwe dest xwe xist.

Kesên navdar 
 Bjørnstjerne Bjørnson, siyasetmedarê û helbestvanê xwediyê Xelata Nobelê
 Charles Baudlaire, nivîskarê fransî
 Fyodor Dostoyevskî, nîvîsakareke rûsî
 Evdirehmanê Axtepî
 Edgar Allan Poe, helbestvan û çîrokvanê amerîkan
 Keyfî, feqe û helbestvanekî kurd
 Mîhrîbana Berwarî, helbestvaneke kurd a jin
 Marquis de Sade, romannivîsê fransî
 Sirî Xanim, helbestvaneke bi eslê xwe kurd
 Samuel J. Tilden, siyasetmedarê amerîkan

Nûvedan û keşf 

19
Sedsala 20an

Gelemperî

Bûyer / perisîn 
 1905 - Li Hindistanê erdhej çêbû: 20 hezar kes mirin.
 1908 - Rojnameya Kürt Teavün ve Terakki (Alîkarî û Pêşketina Kurd) li Stenbolê dest bi weşanê kir.
 1908 - Serhildana Şêx Ebdulselamê Berzanî
 1914 - Komîteya ya Tirk ya bi navê Îtihad û Teraqî ji bo perçiqandina serhildanên Kurd li hev civiya.
 1915 - Destpêkirina Nîjadkujiya hayan.
 1919: Serhildana  Batê destpêkir.
 1925 - Şêx Seîd li hemberî  Kemalîzmê serî ra kir. 
 1938 - Seyîd Riza li Dêrsimê serî ra kir.
 1978 - PKK ava bû

Kesên navdar 
 Abdullah Öcalan li hemberî zilm û zordestiya li kurdan dibe serî ra kir.
 Bram Stoker, nivîskarekî îrlendî
 Cegerxwîn, helbestvanê kurd yê navdar 
 Dildar (Yunis Rauf), derhênanê sirûda neteweyî
 Émile Zola, nivîskarê fransî
 Emiliano Zapata, şoreşgerê Meksîkayî
 Emily Pauline Johnson, helbestvaneke Kanadayî
 Hecî Qadirê Koyî, helbestvanê kurd, li Stenbolê miriye.
 Henry Fonda, lîstikvanekî amerîkî
 Hesenê Metê, nivîskarekî kurd
 Şêx Seîd 
 Reşîdê Kurd, helbestvanekî kurd

Nûvedan û keşf 
 Edwin Hubble ezman lêkolîn kir, Big Bang hate keşif kirin

20
Sedsala 18an

Gelemperî

Bûyer / perisîn

Kesên navdar

Nûvedan û keşf 

18
1984

Bûyer

Cîhan 
(Bûyerên ji dîrokê binivîse)

Kurdistan 
 15ê tebaxê - Bi êrîşên li Şemzînan û Eruh tekoşîna çekdarî a PKKê dest pê kir.

Jidayikbûn 

 2ê nîsanê - Breanne Benson, pornostêrka albanî-amerîkî
 20ê kanûna pêşîn - Stanley Milgram hatiye dinê
 22ê kanûna pêşîn - Basshunter stranbêj û DJê

Mirin 
(Kesên ku di vê salê de mirî ne.)
Zanîngeha Silêmaniyê

Zanîngeha Silêmaniyê, anku Zankoy Silêmanî, zanîngeha bajarê Silêmaniyê ye li Başûrê Kurdistanê (Herêma Kurdistanê, Iraq). Kampûsa pêşîn a zanîngehê di 1968an de hate vekirin. 

Di sala akademîk 2016-2017an de li zanîngehê 10 925 xwendekarên tamrojî hebûn. 1 898 mamoste û endamên hîndekariyê jî lê hebûn.

Îro li zanîngehê de 19 kolej hene. Pirtûkxaneya zanîngehê Kitêbxaneya Navend a Zanîngeha Silêmaniyê ye.

Çavkanî

Girêdanên derve 
 Malpera Zanîngeha Silêmaniyê

Silêmanî
Partiya Sosyal Demokrat a Gel

Sosyal Demokrat Halk Partisi (Partiya Sosyal Demokrat a Gel) partiyeke siyasî ye ku di Tirkiyê de çalak e. 

Di hilbijartinên heremî yên sala 2004an de SHP %5.10 ji dengan stand.

 Serokê SHP: Murat Karayalçın
 Nivîsevan: Cafer Yüksel
 Mêjûya avakirina partiyê: 2002

Partiyên siyasî yên Tirkiyeyê
Hozan Canê

Hozan Canê ( li Qereyaziyê), hunermedeke kurd e.

Jînenîgarî
Canê di sala 1969an de li bajarê Erzîrom navca Qereyazîyê hatiye dinê. Dibistana serete jî, li heman navçê xelaskiriye. Ew dibistana navendî li bajarê Edenê qedand. Piştî hîngê jiyana wê ya muzîkê destpêkir. Di dibistana ASM û Arîf Sağ de, bi alîkariya mamoste Ferqîn Şiyar û Kazim Bora, sê salan dersa deng û stranbêjiyê wergirt. Ji bo kaseta xwe ya yekem, di studyo ASM de xebitî. Mereq û heskirina muzîkê di dilê wê de, hê ji piçûkatiyê ve destpêkiribû. Hozan Canê di wan deman de guhdariya Radyoya Erîvanê dikir. Kêfa wê pir ji stranên Meryem Xan, Eyşe Şan û Şakiro re dihat. Ew bi hunermendên mezin re yên weke Eyşe Şan û Şakiro'ra dixebitî. Daxwaza wê ew bû ku bibê hunermendeke mezin wek Meryem Xan. Mîna wê stranên Kurdî bêje û rêya wan hunermendan bişopîne. Piştî xebata sê mehan li studyo ASM ê, li ser navê "Rê Waye, lê lê Dayê" bi rêya Fîrma Ataman kaseta wê ya yekemîn derket. Li dûv viya, kaseta "Hozanê Kurdî" derket. Di bin zor û zehmetên li Tirkiyê, ligel van xebatên kasetan wê, konsert jî çêdikirin. Ji ber van xebatan, polêsên Tirk her tim Hozan Canê dawetê qereqolan dikir, êşkence û zehmetî didan wê. Herwiha, di konsereke xwe hatî girtin û birîndarkirin. Ji bo ku derfetên xebata hunerî nemabû, mejbûr mam derket  derveyî welêt.

Xebata wê ya muzîkê li Almanya, di bin banê Akademiya Çand û Hunera Kurdî de domkir. Piştî çend salan, bi rêya Kom Muzîkê, kaseteke bi navê "Esqa Welat" derxist. Kaseta wê ya pençemîn di studyo D&D Sound Production GbR de, bi navê "Wezîrê Min"  derket.

Di  de ji ber tawana "endamtiya rêxistina terorî" ji aliyê hêzên rejîma tirk ve hatiye girtin û heta  di zindanê de maye.

Dîskografî
 Rê Waye, lê lê Dayê
 Hozanê Kurdî
 Eşqa Welat
 Wezîrê Min

Fîlmografî

Çavkanî

Girêdanên derve 
 Malpera Hozan Canê 

Jidayikbûn 1969
Stranbêjên kurd
Kesên ji Qereyaziyê
Kesên ji Erzîromê
Êzîdî
Jidayikbûn 1971
Mirovên zindî
Kemal Pir

Kemal Pir (z. 1952, li Güzeloluk, Torul, Gümüşhaneyê − m. 7ê îlona 1982, li Amedê) yek ji damezirinerên Partiya Karkerên Kurdistanê bû.

Kemal Pir di sala 1952an de li gundê Güzeloluka Torulê yê navçeya Gümüşhaneyê hate dinê. Dibistana lîseyê li Samsunê qedand, paşê di sala 1970î de li Enqerê derbasî Fakûlteya Dîrok-Cografya û Ziman bû. Di yekemîn koma navendî ya PKKê cîh girt. Di sala 1977an de li Enqerê hate binçavkirin û paşê hate girtin. Li girtîgeha Ordu-Ulubeyê di payîza 1977an de firar kir û ji dîsa hate girtin. Lê belê li girtîgeha Rihayê dîsa firar kir. Di sala 1980î de dema ku dîsa hate girtin, di îşkenceyên mezin re hate derbaskirin û piştî lêpirsînê ew şandin girtîgeha leşkerî ya Amedê.

Kemal Pir, li girtîgeha leşkerî ya Amedê, ji bo protestokirina zext û zoriyan di rojiya mirinê de ku roja 14'ê tîrmeha 1982'an de destpêkiribû, di 52emîn roja rojiya mirinê, ango di 7ê îlona 1982an de jiyana xwe ji dest da.

Girêdanên derve 
  Em kîne? 

Jidayikbûn 1952
Şoreşger
Endamên PKKê
Mirin 1982