nazimali/kurdish-turkish-bianet-magazine huggingface dataset:
Kurdish: (AS-HK/MB)
Turkish: Van’ın Gürpınar ilçesi Hoşap Mahallesi’ndeki Güzelsu İlköğretim Okulu’nda asker ve korucular oy kullanılan sınıflara silahlarla girerek kimlik kontrolü yaptı. ANF, askerlerin sandık görevlilerini tehdit ettiğini yazdı. Asker ve korucuların “Seçim bitsin siz görürsünüz”, “Okulu başınıza yıkarız” tehditleri savurduğunu ve seçmenlere “Evet” vermeleri yönünde baskı yaptığı iddia edildi. (AS-HK)
Kurdish: CHP û Meral Akşenerê diyar kirin ku ji ber zerfên dengdanêyên bêmor ew ê îtiraz bikin. HDPyê diyar kir ku ew ê îtiraza 2/3yê dengan bike.
Turkish: CHP Genel Başkan Yardımcısı Erdal Aksünger ve MHP'den ihraç edilen Meral Akşener, YSK'nın mühürsüz zarf ve oy pusulalarının kabul etmesine tepki gösterdi.
Kurdish: Cihgirê serpokê CHPyê, Erdal Aksûngerî diyar kir ku ew ê îtiraza encamên ji sedî 37ê dengan bikin.
Turkish: CHP Genel Başkan Yardımcısı Erdal Aksünger, sandıkların yüzde 37’sine itiraz edeceklerini söyledi.
Kurdish: “Nêzîkî milyonek dengên nelê hebûn lê YSKyê(Lijneya Bilind a Hilbijartinan) ew hejmartin. Hêzên ewlehiyê nehêlane karmendên me kar bikin. Şahidên tevgera siyasî ya Kurdan hatine astengkirin. “
Turkish: “Şekil şartıyla sandıkların neredeyse yüzde 50’sinde sorun var. Tutanakların imzalarında sorun var, mühürlerde sorun var. Biz şekle ve içeriğe istinaden itirazlarımızı yapacağız.”
Kurdish: HDPyê di heqê encaman de li ser hesabê xwe yê Twîtterê daxuyaniyek belav kir û diyar kir ew ê ê îtiraza 2/3yê dengan bikin.
Turkish: HDP, Twitter'dan yaptığı açıklamada sandıkların üçte ikisine itiraz edeceklerini söyledi.
Kurdish: Sonuç evet de çıksa hayır da, sandıkların 3'te 2'sine itiraz edeceğiz. Bize ulaşan veriler, 3-4 puan düzeyinde manipülasyona işaret ediyor. pic.twitter.com/X12CUOCjBL
Turkish: Sonuç evet de çıksa hayır da, sandıkların 3'te 2'sine itiraz edeceğiz. Bize ulaşan veriler, 3-4 puan düzeyinde manipülasyona işaret ediyor. pic.twitter.com/X12CUOCjBL
Kurdish: Meral Akşenera ku ji Partiya Nijadperest a Geli(MHP) hatibû avêtin li Fox TVyê axiviye. Wê da zanîn ku biryara YSKyê skandalek e.
Turkish: Akşener konuşma yaptığı 20.25 itibariyle iki milletvekilinin YSK’da itiraz etmekte olduğunu belirtti.
Kurdish: Di referandûma guhertina destûra bingehîn de, li gorî encamên ne fermî yên Ajansa Anadoluyê, saet 09.30an de sedî 99,97ê sindoqan vebûn.
Turkish: Anayasa değişikliği referandumunda, Anadolu Ajansı’nın resmi olmayan sonuçlardan aktardığına göre, sabah 09.30 itibariyle sandıkların yüzde 99,97'si açıldı.
Kurdish: Li gorî vê encamê 24 milyon û 325 hezar û 817 dengdêr dengên “Erê” û 23 milyon û 201 hezar û 726 kesan jî dengên “Na” bikar anîne.
Turkish: 24 milyon 325 bin 817 seçmen “Evet”, 23 milyon 201 bin 726 kişi “Hayır” oyu verdi.
Kurdish: Li tevahiya welêt 55 milyon û 319 hezar dengdêran di 167 hezar sindoqan de deng bi kar anîn. Rêjeya beşdarbûna referandûmê sedî 85,46 e.
Turkish: Ülke genelinde 55 milyon 319 bin seçmen 167 bin sandıkta oy kullandı. Katılım oranı yüzde 85,46.
Kurdish: Li gor encamên Ajansa Anadolûyê eşkere kirîn, ji dengên di referandûmê de hatîn avêtin ji sedî 51,18 dengê “erê” ne û ji sedî 48,82 dengên “na”yê ne.
Turkish: AA'nın resmi olmayan sonucuna göre, “evet” oylarının oranı yüzde 51,18, “hayır” oylarının oranı yüzde 48,82 oldu.
Kurdish: 18 xalên Qanûna Bingehîn dê bêne guhertin. Li gor planê heta 19ê Çiriya Paşiyê ya 2019ê hemî xalên nû dê bikevin di rewacê de.
Turkish: 18 maddelik anayasa değişiklik paketinin büyük çoğunluğu genel seçim ve cumhurbaşkanlığı seçimin aynı anda yapılacağı 3 Kasım 2019'da hayata geçecek.
Kurdish: *Navê Lijneya Bilind a Dadger û Dozgeran(HSYK) dê bê guhertin. Navê wê dê bibe Lijneya Dadger û Dozgeran. Endamên lijneyê dê li şûna 23 kesan bibin 13 kes. Wezîrê/a dadê dê bibe serokê/a lijneyê, misteşarê/a wezîrî/ê dê di lijneyê de be, serokkomar dê 4 endamên lijneyê hilbijêre, parlamento dê 7 endaman hilbijêre.
Turkish: * Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun adı, Hakimler ve Savcılar Kurulu şeklinde değişecek. Kurulun üye sayısı 23'ten 13'e, daire sayısı da 3'ten 2'ye düşecek. Kurula Adalet Bakanı başkanlık edecek ve Adalet Bakanlığı Müsteşarı da kurulun tabii üyesi olarak görev yapacak. Dört üyeyi cumhurbaşkanı seçecek, yedi üye ise, Meclis tarafından seçilecek
Kurdish: Li gor daneyên Ajansa Anadolûyê belav kirîn ji wan 10 bajaran li 9 bajaran dengê NA li bajarekî dengê ERÊ zêde bûne.
Turkish: Anadolu Ajansı’nın resmi olmayan sonuçlarına göre kayyum atanan DBP’li dokuz il belediyesinde “Hayır” oyları, bir belediyede ise “Evet” oyları yüksek.
Kurdish: Di hilbijartinên herêmî yên 2014ê de, li 11 bajar û 95 navçeyan DBP bûbû partiya yekem.
Turkish: 2014 yerel seçimlerinde 11 il, 95 ilçe ve beldede Demokratik Bölgeler Partisi birinci parti oldu. Olağanüstü Hal kapsamında yayınlanan Kanun Hükmünde Kararnameler ile 10 il, 64 ilçe ve 11 belde olmak üzere toplam 85 belediyeye kayyum atandı.
Kurdish: Li bajarên qeyûm hatîn şandin li Amed, Wan, Mêrdîn, Colemêrg, Şirnex, Êlih, Sêrt, Agirî û Dêrsimê dengên Na û li Bilîsê dengê ERÊ zêdetir hatine avêtin.
Turkish: Kayyum atanan illerden Diyarbakır, Van, Mardin, Hakkari, Şırnak, Batman, Siirt, Ağrı, Dersim’de “Hayır” oyları önde iken, Bitlis’te “Evet” oyları daha yüksek.
Kurdish: Hikûmeta AKPê ji sala 2013an bûyerên Geziyê şûnde li hemberî nerazîbûna civakî, polîtîkayên zextên ji dûrê aqilan, sansûr û otosansûr meşandin. Di destpêkê de hewldanên “nîşankirina” patronan pêk hat û ji sala 2016an şûnde bi Biryarnameyên Di Hukmê Qanûnê de ve bi qayûman dest danîn ser saziyên medyayê û bi operasyonan ve bi hezaran kes ji karên xwe bûn.
Turkish: AKP hükümetine 2013’teki Gezi protestolarıyla başlayan toplumsal itirazı basına yönelik korkunç boyutlardaki baskılar, sansür ve otosansür politikaları izledi. İlk başlarda patronlar üzerinden yürütülen “eleme” çabaları 2016 itibariyle Kanun Hükmünde Kararnameler veya basın kuruluşlarına kayyım atamalarıyla kitlesel işsiz bırakma operasyonları gerçekleştirildi.
Kurdish: Rojnamegerên betal êdî di sektora medyayê de ji xwe re kar nagerin, hejmareke hindik ji wan jî di sektorên din de ji xwe re dixebitin û bi vî awayî hewl didin ku debara xwe pêk bînin. Lêbelê ew hemû dixwazin ku zextên siyasî bi dawî bibin û vegerin ser karê xwe.
Turkish: İşsiz bırakılan gazetecilerin büyük çoğunluğu artık basın sektöründe iş aramazken az sayıda gazeteci de farklı mesleklerde hayatlarını idame ettirmeye çalışıyor. Ama hemen hepsi ağır siyasi baskıların sonlanmasını ve tekrar mesleklerine dönmeyi bekliyor.
Kurdish: Serpîl Savumlu, 15 sal in rojnamegerîyê dike û niha betal e. Ya rastî heta vê dawiyê dixebitî. Lê belê wê li Bandirmayê dikan vekiribû û herî dawî neçar ma ku wir jî bigire. Niha hewl dide ji xwe re karek peyda bike.
Turkish: Serpil Savumlu, 15 yıllık gazeteci ve şu an işsiz. Aslında yakın zamana kadar bir işi vardı. Fakat memleketi Bandırma’da açtığı kuru gıda dükkânını kapatmak zorunda kaldı. İş arıyor.
Kurdish: Semra Pelek 18 salan rojnamegerî kiriye. Salek beriya Savumlu û Kazbek, dema li Milliyetê dixebitî bi talimata hatiye dayîn ve ji karê xwe hat avêtin. Piştî ku salek betal ma, wê jî di şîrketekeke li ser têkiliyên civakî ji xwe re karek peyda kir.
Turkish: Semra Pelek, 18 yıllık gazeteci. Savumlu ve Kazbek’ten bir yıl önce çalıştığı Milliyet gazetesinden “yukarıdan gelen emirle” atıldı. Bir yıllık işsizlikten sonra nihayet dokuz ay önce bir halkla ilişkiler şirketinde metin yazarlığı işi buldu.
Kurdish: Denizcan Abay 4 sal in rojnamegerî dike. Ji 4ê Cotmeha 2016an vir ve betal e. Di heman rojê de radyoya ku diya wê lê dixebitî jî bi KHKê hate girtin û diya wê jî betal ma. Bavê wê jî rojnameger e lê, ji ber derbarê wî de ceza hatiye dayîn di sala 2012an de çûye Almanyayê û îltîcayê kiriye. Denizcan Abay dixwaze ji xwe re cafeyek veke.
Turkish: Denizcan Abay, dört yıllık gazeteci. 4 Ekim 2016’dan beri işsiz. Aynı gün, çalıştığı radyo istasyonu kapatılan annesi de işsiz kaldı. Gazeteci babası ise aldığı hapis cezasından dolayı 2012’den beri mülteci statüsünde, Almanya’da yaşıyor. Denizcan Abay’ın bir cafe açma hayali gerçekleşirse yeni bir işi olacak.
Kurdish: Îhsan Çagri Boyaci beriya çend sal ewil dest bi rojnamegeriyê kiribû. Heta vê demê li Enqereyê li barê weke garson dixebitî. Lêbelê ji ber ku bi xwediyê kar ve li hev nekirine, ji kar derketiye. Niha hewl dide ji xwe re karek peyda bike.
Turkish: İhsan Çağrı Boyacı gazeteciliğe başlayalı birkaç yıl olmuştu. Gerçi yakın zamana kadar bir işi vardı. Ankara’daki bir barda garsonluk yapıyordu. Fakat patronla anlaşamayınca oradan ayrılmak zorunda kaldı. Şu an iş arıyor.
Kurdish: Dema bûyerk çêbibe, kameramanên nûçegihan bi qirecirê ve hewl didin ku dîmeneke baş bikşînin. Car caran bo vê yekê din av xwe de şer dikin. Turgut Dedoglu 31 salan rojnamegerî kiriye. Di nav rojnamegerên li Enqereyê de weke “dede” (kalik) tê bi navkirin û rêz lê tê girtin.
Turkish: Bir olay olduğunda haber kameramanları en iyi görüntüyü alabilmek için sürekli itiş-kakış halinde olur. Zaman zaman aralarında kavgaya varan mücadeleler de yaşanır. Ankaralı gazetecilerin “dede” diye hitap ettiği 31 yıllık kameraman Turgut Dedeoğlu ise meslektaşları arasında saygınlığı tartışılmaz bir isim.
Kurdish: Dema bûyer çêdibin, kameraman di nav xwe de qireciran dikin lê ji “dede”re her tim cihê herî baş tê dayîn. Ew di sala 2011an de êdî bûye emekdar, lê belê ji ber ku zarokên wî di zanîngehê de xwendekar in, ew hê jî dixebite.
Turkish: Toplumsal olaylarda kameramanlar birbirleriyle itişirken, “dedeye” her zaman en iyi yer açılır. Daha doğrusu açılırdı. Zira her ne kadar 2011'de kameramanlıktan emekli olsa da üniversitede okuyan çocuklarına bakmak için mesleğini yakın zamana kadar sürdürüyordu.
Kurdish: Serpil Savumlu rojnamegera 15 salan e, herî dawî li IMC TVyê xebitiye û xwedî tecrûbeya esnaftiyê ye jî: Li Bandirmayê dikana xurekên ziwa vekiriye. Lê dikanê kar nekiriye. Savumlu di sala 202an deli rojnameya Evrenselê dest bi rojnamegeriyê kiriye. Piştî 2 salan li butoya Enqereyê xebitiye, li Stenbolê nûçegihantiya DGMê kiriye.
Turkish: En son İMC TV’de çalışan 15 yıllık gazeteci Serpil Savumlu’nun da esnaflık macerası da bildik aslında: Bandırma’da iş yapamayan küçük bir kuru gıda dükkânı. Gazeteciliğe 2002 yılında Evrensel gazetesinde başlayan Savumlu iki yıl Ankara büroda çalıştıktan sonra İstanbul’da DGM muhabirliğine geçmiş.
Kurdish: Piştre heta sala 2009an li Hayat TVyê bultena êvarê peşkeş kiriye. Di sala 2012an de li IMC TVyê dest bi kar kiriye, him edîtorî him jî pêşkêşvaniya Mor Bultenê ya ku nûçeyên derbarê jinan de tê berhev kirin, kiriye: “Di kurte jiyana min de rojnamegerî hebû heta niha. Lêbelê êdî esnaftî jî çêbû. Lê ji bo demekê kurt.”
Turkish: Daha sonra Hayat TV’de 2009 yılına kadar gece haberlerini sunmuş. 2012’de İMC TV’ye geçen Savumlu, burada hem editörlük hem de kadın haberlerinin aktarıldığı Mor Bülten programının sunuculuğunu yapmış : “Özgeçmişim gazetecilikten ibaret ama şimdi araya esnaflık da girdi. Tabii kısa sürdü.”
Kurdish: Di 29ê Îlona 2016an de bi KHKya hejmara 668an ve IMV TV jî tê de 12 kanalên tvyê û 11 radyo hatin gitin. 4 piştî ragihandina biryarnameyê polîsan avêtin ser avahiya IMC TVyê.
Turkish: 29 Eylül 2016’da yayınlanan 668 Sayılı KHK’yla hakkında yayın durdurma kararı alınan 12 TV ve 11 radyonun içinde İMC TV de vardı. Kararnamenin çıkarılmasından birkaç gün sonra, 4 Ekim günü İMC TV polis tarafından basıldı.
Kurdish: Serdegirtina polîsan di ekranên IMCyê de bi zindî hat weşandin. Xebatkaran serdegirtin protesto kirin. Bi heman kararnameye, Hayatin Sesi Tv, Denge Tv, Jiyan Tv, Zarok Tv, Van Tv yek bi yek hatin girtin.
Turkish: İMC, polis baskınını canlı yayında naklederken çalışanlar bu baskını protesto etti. Aynı kararnamede ismi bulunan Hayatın Sesi TV, Denge TV, Jiyan TV, Zarok TV, Van TV teker teker kapatıldı ve kapılarına mühür vuruldu.
Kurdish: “Ez li nexweşxaneyê bûm. Agahî hat ku wê televizyon were girtin û polîs wê biavêje ser kanalê.Li aliyek girtina kanalê li aliye din mirina xwesiya min… Hemû bi ser hev de hat. Piştre taqeta min nema ku ez ji xwe re kar jî bigerim. Ji xwe ti hêvaya min nebû ku ez karek peyda bikim. Hemû cihên kum in dikarî ez lê bixebitim, hatin girtin. Li ser vê yekê ez neçar mam û vegeriyam memlekete xwe Bandirmayê.”
Turkish: "Televizyon kapatılacak, polis geldi gelecek haberleri arasında hastanedeydim. Bir taraftan kanalın kapatılışı diğer yandan kayınvalidemin ölümü… Hepsi üst üste geldi. Sonrasında iş aramaya bile mecalim kalmadı. Zaten iş bulma umudum da yoktu. Çalışabileceğim her yer kapatıldı. Bunun üzerine memleketim Bandırma’ya dönmek zorunda kaldım.
Kurdish: “Min li vir dikanek vekir. Min dli dikanê xurekên xwezayî difirotin. Lêbelê ez ji bazirganiyê fêm nakim. Bêguman pirsgirêk ne tenê ez bûm. Dema milet nokan jî dikirî, gram bi gram dipîvandin. Xizaniyeke mezin hebû. Lê ji aliyekî din ve jî nijadperestî jî dihat kirin. Bandirma ciheke piçûk e.
Turkish: "Burada doğal ürünler sattığım bir dükkân açtım. Fakat kafam ticarete hiç basmıyor. Sorun sadece benden kaynaklanmıyordu tabii. İnsanlar nohut alırken bile gram gram tartıyor. Feci bir yoksulluk var. Ama aynı zamanda feci bir ırkçılık da var. Bandırma küçük bir yer.
Kurdish: “Demeke kurt de derdor pê hesiya ku min li IMC TVyê kar kiriye û kanal ji ber KHKê hatiye girtin. Her zanîn ku ez bi kesekî Kurd re zewicî me. Navê kurê min Deniz Jiyan e. Lê min nikaribû bi navê Jiyan bangî wî bikim. Ji ber van dikan jî kar nedikir û min wir jî girt.”
Turkish: "İnsanlar kısa sürede daha önce İMC TV’de çalıştığımı ve kanalın KHK ile kapatıldığını öğrendi. Keza bir Kürtle evli olduğumu da. Oğlumun adı Deniz Jiyan ama burada ona Deniz diye hitap etmek zorunda kaldım. Tüm bunlar üst üste gelince dükkân işini de sürdüremez oldum ve kapattım.”
Kurdish: Em niha bere xwe didin, marangozxaneya li Stenbol/Okmeydaniyê. Rojnamegerê 27 salan li vir dixebite.
Turkish: Bu sefer İstanbul-Okmeydanı’ndaki bir marangozluk atölyesine uzanıyoruz. Burada 27 yıllık bir gazeteci çalışıyor.
Kurdish: Gokhan Kazbek, di sala 1989an de li rojnameya Sabahê dest bi rojnamegeriyê kir. Li Hurriyet, Turkish News, Star Tv, Kanal 6, Ata Tv û TRTyê xebitiye. Ji ber twitên ku piştî bûyerên Geziyê parvekiribû, di Cotmeha 2013an de ji kar hat derxistin.
Turkish: Gökhan Kazbek gazeteciliğe 1989'da Sabah gazetesinde başladı; Hürriyet, Turkish News, Star TV, Kanal 6, Ata TV ve TRT’de çalıştı. Gezi protestoları sırasında attığı tweetler gerekçe gösterilerek Ekim 2013’te TRT’den atıldı.
Kurdish: Bêguman weke rojnamegerên ji Geziyê .şûnde ji karê xwe hatine avêtin, li wî jî deriyê hemû medyaya serdest hat girtin.
Turkish: Elbette Gezi’den itibaren iktidarın doğrudan veya dolaylı etkisiyle işinden atılan tüm gazetecilere yapıldığı gibi 27 yıllık gazeteci Kazbek’e de merkez medyanın tüm kapıları kapandı.
Kurdish: Piştî betalbûna 1.5an li IMC TVyê dest bi edîtortiyê kir. Beriya marangoztiyê ev karê wî yê rojnamegeriya dawî bû. Piştî girtina IMC TVyê, bo xebatê serî li gelek cihan d. Lê zêdeyî bersiva neyînî dan û hinek ji wan qet bersiv jî nedan wî.
Turkish: Bir buçuk yıllık işsizlikten sonra nihayet İMC TV’de editörlüğe başladı. Bu, marangozluktan önceki son gazetecilik deneyimi oldu. İMC TV kapatıldıktan sonra yaptığı iş başvurularının bazılarına olumsuz yanıt aldı.
Kurdish: Kazbek êdî îkna bûye ku ew nikare ji xwe re karekê bibîne. Li ser vê yekê bi Mevlut Doganê ku li TRTyê kameramantî kiriye re dest bi marangoztiyê bikin.
Turkish: Bazı kuruluşlar ise yanıt bile vermedi. Kazbek artık gazetecilik yapabileceği bir alan olmadığına ikna olunca TRT’de kameramanlığını yapmış olan Mevlüt Aydoğan’la marangozluk işine girdi.
Kurdish: Mevlut Aydogan jî piştî proterstoyên Geziyê, ji karê xwe yê TRTê hatiye avêtin û demekê li Ulusal Kanalê xebitiye. Li ji ber ku 9 mehan meaşê wî nedane, ji wir jî derketiye û li Ajansa Nûçeyan a Cîhanê dest bi kar kiriye. Ji ber ku ajans piştî 15ê Tîrmehê hatiye girtin, ew kar jî ji deste wî çûye.
Turkish: Aydoğan, Gezi protestolarından sonra TRT’den atılınca bir süre Ulusal Kanal’da çalışmış, Dokuz ay boyunca maaşını alamayınca oradan ayrılıp Cihan Haber Ajansı’da işe girmişti. Ajans 15 Temmuz’dan sonra çıkarılan ilk KHK ile kapatılınca da ortada kalmıştı.
Kurdish: “Mevlut marangoztiyê ji bo kêfê û demderbaskirinê dikir Piştî IMC hat girtin, em axivîn û me biryar da ku vî karî bi hev re bikin. Ez him di îmalatkirinê de him jî di bazarkirin û firotinê de dixebitim.
Turkish: “Mevlüt marangozluğu hobinin birkaç aşama üste çıkartmış. İMC kapatılınca onunla tekrar görüştük ve bu işi beraber yapmaya karar verdik. Ben işin hem imalat hem pazarlama kısmındayım.
Kurdish: Ew tenê di îmalatê de dixebite. Hevaleke me yê din jî heye ku ji destpêkê ve marangoztî kiriye. Em carcaran ji wî jî alîkarî dixwazin. Atolyeya me heye. Ji maseyê bigire heta odeya razanê em dikarin her tiştî çêbikin.”
Turkish: "O sadece imalat kısmında. Başka bir çekirdekten yetişmiş marangoz arkadaş daha var. Zaman zaman ona da başvuruyoruz. Atölyemiz var. Masadan yatak odası takımına kadar her şeyi yapabilecek kabiliyetteyiz.”
Kurdish: Her çiqas jêhatî bin jî pereye ku ji marangoztiyê qezenc dikin ji zarokên wan ên li zanîngehê li alîkî, têra kirêyê malen wan jî nake.
Turkish: Kabiliyetleri olsa da marangozluktan kazandıkları para, bırakın üniversitede okuyan çocuklarına bakmaya, ev kiralarını ödemeye bile yetmiyor tabii.
Kurdish: Kazbek dibêje: “Piştî IMC hat girtin, meha destpêkê em weke masiyên ji avê derketî bûn.” Rojek çar-pênc hevalên wî yên rojnameger ên betal, wî gazî cafeyeke li Kadikoyê dikin. .
Turkish: “İMC kapatıldıktan sonraki ilk bir ay sudan çıkmış balık gibi olduk” diyen Kazbek’i bir akşam işsiz kalmış dört beş gazeteci arkadaşı arayıp Kadıköy’deki bir cafeye çağırıyorlar.
Kurdish: Kazbek dema diçe kafeye, dibine ku hevalên wî ji bo anketê bîra bi muşteriyan didin temkirin û bi vî awayî hewl didin ku pere qezenc bikin:
Turkish: Görüşmeye giden Kazbek, arkadaşlarının müşterilere bira tattırıp anket yaptırarak para kazanmaya çalıştıklarını öğreniyor:
Kurdish: “Ew hemû rojnameger bûn. Mesela hevaleke me hebû e-bazirganî dikir, hewl dida ser înernetê kincên jinan bifiroşe. Çend hevalan ji xwe re karên bi dewamî peyda kirin. Lêbelê hêjî gelek heval hene ku ji xwe re ti kar peyda nekirine.
Turkish: “Hepsi gazeteciydi… E-ticaret yapan, kadın giysisi satmaya çalışan bir arkadaş vardı mesela. Birkaç arkadaş düzenli iş de buldu. Ama hâlâ herhangi bir iş bulamamış çok sayıda arkadaş var.
Kurdish: “Min weke rojnamegerekî di salên 90î de jî OHALê dîtibû. Lê min demekî wiha qet nedîbû. Ez 51 salî me, 27 salan min vî karî kir. Lêbelê niha ne mal, ne jî wesayîtek tiştek di deste min de nîn e”
Turkish: "1990’lardaki OHAL dönemini de gördüm, gazeteci olarak ama şimdiki gibi bir döneme hiç tanık olmadım. Ben 51 yaşındayım 27 sene bu meslekte çalıştım. Şu an geldiğim durum sıfır. Evim yok, arabam yok, hiçbir şeyim yok.”
Kurdish: Dibêjin piştî derbeya 12ê Îlonê gelek rojnameger betal mane û wan wê demê nivîskariya reklamê kirine. Semra Pelek jî di sala 2015an de dem ali Milliyetê edîtoriya polîtîkayê dikir, li gel 10 xebatkarên din ve ji kar hatin avêtin.
Turkish: 12 Eylül darbesinden sonra işsiz kalan çok sayıda gazetecinin o dönem reklam yazarlığı işine girdiği söylenir. Semra Pelek de Ağustos 2015’te politika editörlüğü yaptığı Milliyet gazetesinden onu aşkın arkadaşıyla birlikte atıldıktan sonra böyle bir işe girmiş, tabii bir yıllık işsizlikten sonra.
Kurdish: “10-15 salên dawî de mudaxeleya siyasî ya AKPê heye. Ji xeynî vê, ji salên 1990î vir ve di medyayê de guhertinek tê kirin. Rojnamegerên xwedî tecrûbe ji kar diavêjin, di dewsa wan de ciwanan bi erzanî didin xebatê. Bi taybetî piştî 7ê Hezîranê li rojnameyan kesên muxalif nehiştin. Ti derfeteke nemaye ku rojnamegerek karên xwe li gorî rêgez û pîvanên xwe pêk bîne. Yek bi yek ji rojnamegeran tê xwestin ku bibin alîgir.
Turkish: “Son 10-15 yıldır AKP’nin siyasi müdahalelerinin yanısıra 1990’lara kadar dayanan bir dönüşüm var medyada. Deneyimli gazetecileri atıp daha ucuza çalıştırabilecekleri gençleri alıyorlardı. Özellikle 7 Haziran sonrasında ise gazetelerde muhalif bırakmamaya yöneldiler. İlkelerle gazetecilik yapılacak anaakım medyada bir ortam kalmadı. Gazetecilerden birebir taraf olmaları isteniyor.
Kurdish: “Ev yek li dijî rojnamegeriyê ye. Dema ez li Milliyetê bûm, rasterast zorlêkirineke ji bo alîgirbûnê nebû. Lêbelê ji ber ku ez edîtora polîtikayê bûm, gelek zext dihat kirin. Pirsên weke “te wê nivîsê çima ew qas mezin daye, te çim abi vê serenavê daye” zêdetir bûn. Dema min manşeta nûçeya partiya sereke ya muxalefetê jî bi 15 cm’an diweşand, dibû pirsgirêk. Bêguman ji ber vê yekê mirov ji asteke şûnde rojnamegerbûna xwe dide ber çavê xwe.
Turkish: "Bu da gazeteciliğin özüne aykırı. Milliyet’teyken taraf olmam için direkt bir dayatma yoktu. Ama politika editörü olduğum için haliyle çok fazla baskı oluyordu. ‘Onu neden bu boyutta kullandın, neden o başlığı attın’ gibi sorular arttı. Anamuhalefet partisinin sayfa manşetinde 15 cm. girmesi bile sorun oluyordu. Bu da zamanla insanı gazeteciliğini sorgulatır hale getiriyor.
Kurdish: “Kîjan bûyer/agahî girîng be mirov hewl dide ew qas cih bidê de, lêbelê hin aliyên din dikevin dewrê de. Ev yek li dijî helwesta ku tu heta niha baweriya xwe pê tînê yî. Ji ber vê yekê, piştî ku ez ji Milliyetê hatim avêtin, min serî li ti cihê neda ji xwe. Di medyaya alternatif de jî pirsgirêkên aborî zêde ye û ev yek jî bandoreke neyînî li ser îstîhdamê dike.”
Turkish: "Bir haberin değeri neyse o kadar yer vermeye çalışırken araya başka dinamikler giriyor. Bu da inandığın veya bu zamana kadar çalışma ilkelerine aykırı olmaya başlıyor. Sen de çalışamaz duruma geliyorsun. Bu nedenle Milliyet’ten atıldıktan sonra başka bir gazeteye başvurmadım bile. Alternatif medyada ise zaten ekonomik sorunlar istihdamı imkânsızlaştırıyor.”
Kurdish: Deniz Abay tecrubeyên ji ber zextê li ser rojnamegeran, ji cezayên ku li bavê wê rojnameger Necatî Abay hatiye dayîn, girtiye. Bavê wê Abay ji ber nûçeyên ku wî çêkiriye caze lê hatiye dayîn. Necatî Abay di sala 2012an de li Almanyayê îltîca kiriye.
Turkish: Denizcan Abay, Türkiyeli gazetecilerin yaşadığı baskıları gazeteci babası Necati Abay’ın maruz kaldığı cezalarla deneyimlemiş. Yaptığı haberlerden dolayı hapis cezasına çarptırılan baba Abay, 2012 yılında Almanya’ya iltica etmiş.
Kurdish: Denizcan Abay dema di lîseyê de bû, bavê wê berdevkê Platforma Hevgirtina Rojnamegerên Girtî bûye. Dema bavê Denizcan çeteleya derbarê rojnaegerên girtî de amade dikir wê jî alîkariya bavê xwe dikir. Bi vê awayî berdêla ku ji bo rojnamegeriya rexnegir tê dayîn ji nêz ve dîtiye.
Turkish: Denizcan Abay daha lise yıllarında, Tutuklu Gazetecilerle Dayanışma Platformu sözcüsü olan babasının hapisteki gazeteciler çetelesini tutmasında yardım etmeye başlamış. Bu sırada da eleştirel gazeteciliğin bedelini çok daha yakından gözlemlemiş.
Kurdish: Ji bo weke dê û bavê xwe rojnamegerî bike, piştî ji fakulteya ragihandinê destûr digre, li Ozgur Radyoyê dest bi kar dike. Karê wê yê duyem IMC Tv bûye û piştî vê dawî bûye. Di 4ê Cotmehê de ligel IMCê, Ozgur Radyo jî hatiye girtin. Diya wê Leyla Abay ku di radyoyê de rêveber bû jî, hatibû binçavkirin.
Turkish: Anne ve babasının mesleğini sürdürmek için iletişim fakültesinden mezun olduktan sonra Özgür Radyo’da gazeteciliğe başlamış. İkinci ve son işi ise İMC TV olmuş. 4 Ekim günü İMC ile birlikte Özgür Radyo da kapatılmış ve radyonun yöneticisi olan annesi Leyla Abay gözaltına alınmış.
Kurdish: “Bavê min di sala 2003an de dem ali rojnameya Atilimê dixebitî, hat binçavkirin û du re hat girtin. 6 meh girtî me. Piştre doz dewam kir. Di vê demê de berdevkê Platforma Hevgirtina Bi Rojnamegerên Girtî re bavê min bû. Salên min ê lîse û universiteyê bi amadekirina lîsteya rojnamegerên girtî re derbas bû.”
Turkish: “Babam da 2003 yılında çalıştığı Atılım gazetesinde gözaltına alındı ve tutuklandı. Altı ay tutuklu kaldı, davalar sürdü. Bu sürede Tutuklu Gazetecilerle Dayanışma Platformu’nun sözcülüğünü yaptı. Benim lise ve üniversite yıllarım babama tutuklu gazetecilerin listesini yapmada yardımcı olmakla geçti.”