nazimali/kurdish-turkish-bianet-magazine huggingface dataset:
Kurdish: Bi îlankirina Rewşa Awarte “Tirkiye bû mezintirîn girtîgeha li dinyayê.” Tirkiye ji bo sansûrkirina înternetê yek ji welatên sereke ye. Di Tebaxa 2014ê de piştî ku Recep Tayyîp Erdogan wek serokkomar hat hilbijartin, qanûna “heqareta li serokkomaran” ya bi navê TCK/299 ket di rewacê de. Heta 31ê Adara 2017ê, ji ber wê qanûnê 35 kesên 19 ji wan rojnameger in 35 sal û 12 roj (cezayê 15 sal, mehek û 20 roj hat bipaşdedan) û 62 hezar û 500 Lîreyên Tirkan ceza xwarin.
Turkish: OHAL ile birlikte “dünyanın en büyük gazeteci cezaevi” haline gelen Türkiye, İnternet hizmet sağlayıcılarından da en çok sansür talep eden ülkeler arasında yer alıyor. Cumhurbaşkanı seçildiği Ağustos 2014’te Recep Tayyip Erdoğan’a yönelik eleştiri ve isnatlar için uygulanmaya başlanan “Cumhurbaşkanı’na hakaret” başlıklı TCK’nın 299. Maddesi, 31 Mart 2017’ye kadar, 19’u gazeteci 35 kişinin toplam 35 yıl, 12 gün hapse (15 yıl 1 ay 20 günü ertelemeli) ve 62 bin 500 TL de adli para cezasına mahkum edilmesine zemin oluşturdu.
Kurdish: Di Rapora Çavdêriya Li Medyayê ya BIAyê de, mafên rojnamegeran ên di mehên Kanûna Paşiyê, Sibat û Adarê de hatîn binpêkirin hatine raporkirin. Desthilatê ji bo organên medyayê balansa xwe biguhere ew teşwîq kirine. Bi awayekê sembolîk ji bo “Ozgûr Gûndemê” 41 rojnamegeran çalakiyeka hevgiriyê pêk anî. Dadgehan ji bo 13 rojnamegeran bi Qanûna Têkoşîna li dijî Terorî 11 sal û 10 meh cezayê girtinê û 50 hezar cezayê pereyî da rojnamegeran, dema cezayê hat paşdedan.
Turkish: 3 Mayıs Dünya Basın Özgürlüğü Günü öncesinde açıklanan, Ocak-Şubat-Mart 2017 dönemini kapsayan BİA Medya Gözlem Raporu, iktidarın özel ve kamu medya organlarını 16 Nisan Referandumu öncesi eşitsiz yayına teşvik ettiğini, sadece sembolik “Özgür Gündem” dayanışma eylemine destek verdikleri için 41 gazeteciden 13’ünün Terörle Mücadele Kanunu’ndan ertelemeli 11 yıl 10 ay hapis ve 50 bin TL adli para cezasına mahkum edildiğini gözler önüne seriyor.
Kurdish: Sernivîsên Rapora Çavdêriya li Medyayê ev in: “rojnamegerên hatîn kuştin, rojnamegerên di girtîgehan de, êrîş tehdîd û astengkirin, lêpirsîn, biryara dadgehan û dozên dewam dikin, Qanûna Bingehîn, RTUK, DMME. Di sê mehan de rojnameger hatin dadkirin. Rojnameger û xebatkarên belavkirina rojnameyan bi sûcên “endambûna rêxistina çekdar”,”alîkarîdayina rêxistinan”, “avakirina rêxistinan, sewq û îdarekirina wan.”
Turkish: BİA Medya Gözlem Raporu’nda “öldürülen gazeteciler”, “hapisteki gazeteciler”, “saldırı, tehdit ve engellemeler”, “soruşturmalar, açılan-süren davalar, kararlar”, “hakaret, kişilik hakları ve tazminat davaları”, “yasaklamalar, kapatmalar, toplatmalar”, “Anayasa Mahkemesi”, “AİHM” ve “RTÜK” gibi bölümler yer alıyor.
Kurdish: Di 1ê Nîsanê de 118 rojnameger di girtîgehan de bûn. 65 rojnamegerên di girtîgehan de ji medyaya cimaetê bûn, 33 ji wan ji medyaya cimaetê bûn. 11 nivîskar, birêvebir û nûçegihanên rojnameya Cumhuriyetê jî bi sûcên “endambûna PKK/FTOyê, alîkarîdana van rêxistinan û propagandakirina ji bo wan.” Ev kes bi sûcê “têkiliya digel rêxistinan” di girtîgehan de ne. Heşt rojnameger bi sûcê endambûna hin rêxistinên îlegal di girtîgehan de(MLKP, DHKP-C, TKEP/L, Direniş Hareketi/Tevgera Berxwedanê) yek ji rojnamegeran bi sûcê endambûna sê rêxistinan di girtîgehê de ye(Rêxistina Mêrsînê ya Ergenekonê, Rêxistina Yekîtîya Tolhildana Tirkan û Rêxistina Navxweyî).
Turkish: 118 gazeteci 1 Nisan’a cezaevinde girdi. Tutuklu gazetecilerin 65’i Cemaat medyasına çalışanlardan oluşurken habercilerden 33’ü Kürt medyasındandı. Ayrıca, Cumhuriyet gazetesinin 11 yazar, yayın yetkilisi ve muhabiri de “FETÖ/PKK’ye yardım veya bu örgütlerin propagandasını yapmak” suçlamasıyla tutuklu. Bu kişiler, TMK ile TCK kapsamında “örgüt” bağlantılı olarak hapiste bulunuyor. Sekiz gazeteci de çeşitli “yasadışı örgütlere üyelik” (MLKP, DHKP-C, TKEP/L, Direniş Hareketi) suçlamasıyla, biri de üç örgüte birden üye olmaktan (Ergenekon Örgütü Mersin Teşkilatı, Türk İntikam Birliği Teşkilatı ve İç Örgüt) cezaevlerinde tutuluyor.
Kurdish: Ji 118 rojnamegeran, dadgehan biryara girtina 16 ji wan daye, 18 rojnameger hê jî têne dadkirin. Lêpirsîn li ser 84 rojnamegeran hene. Di heman dewra sala 2016ê de 28 rojnameger di girtîgehan de bûn. 18 ji wan rojnamegeran ji medyaya kurdan bûn.
Turkish: 118 gazeteciden 16’sı hükümlüyken 18’i halen yargılanıyor, 84’üyse soruşturma geçiriyor. 2016’nın aynı döneminde 28 gazeteci cezaevindeydi; gazetecilerden 18’i Kürt medyasındandı.
Kurdish: Di mehên Kanûna Paşiyê-Sibat-Adarê de 22 rojnameger bi lêpirsîna FETOyê, 3 rojnamegerên ji organên hatîn girtin ên kurdan re kar dikirin û rojnamegerekê/a ji medyaya navneteweyî re kar dikir hatine desteserkirin. Rojnamegerê Almanî Hinrich Schultzeyî li Amedê dema nûçeya haziriyên ji bo Newrozê amade dikir polîsan ew desteser kir. Sebeba desteserkirinan piraniya caran wek “têkiliya digel rêxistinên terorî re hatine nîşandan.
Turkish: Ocak-Şubat-Mart 2017’de, 22’si FETÖ soruşturması kapsamında, 3’ü kapatılan Kürt medyası, 1’i de uluslararası medyadan olmak üzere toplan 38 gazeteci gözaltına alındı. FETÖ davasında tahliye edilen 13 gazeteci, “darbe” soruşturması” gerekçe gösterilerek Silivri Hapishanesi’nden gözaltına alındı. Diyarbakır'daki Newroz kutlamaları hazırlıklarını izleyen Alman gazeteci Hinrich Schultze da gözaltına alındı. Gözaltıların çoğu “Yasadışı/silahlı örgütlerle bağlantı” gerekçesine dayanıyordu.
Kurdish: Di heman dewra par de, 49 rojnameger û xebatkarên medyayê hatibûn desteserkirin. Rojnamegerek bi zorê ji bo îfadeyê bide hatibû birin. Polîsan bi ser rojnameyeka herêmî de girtibû. PKKyê sê rojnameger revandibûn û paşê serbest berdabûn. Di hemîya sala 2016ê de polîsan 201 rojnameger desteser kiribûn.
Turkish: Geçen yılın aynı döneminde, 49 gazeteci ve medya çalışanı gözaltına alınmıştı. Bir gazeteci zorla ifadeye götürülmüş, bir yerel gazeteye de baskın düzenlenmişti. PKK üç gazeteciyi kaçırıp serbest bırakmıştı. 2016’nın tamamında ise 201 gazeteci ve medya çalışanı gözaltına alınmıştı.
Kurdish: Di mehên Kanûna Paşiyê-Sibat-Adarê de ya kêm êrîş li heft rojnamegeran û weşanxaneyekê hatine kirin. Bi gotinan êrîş li du rojnamegeran jî hat kirin. Piştevanên desthilatê çar organên meyayê tehdît kirin.
Turkish: Ocak-Şubat-Mart 2017 döneminde en az yedi gazeteci ve bir yayınevi saldırıya uğradı; iki gazeteci, de sözlü saldırıya uğradı. Ayrıca, dört medya organı da çoğu iktidar çevrelerince tehdit edildi.
Kurdish: Di heman dewra par de rojnamegerek di teqîna Enqereyê de miribû, êrîş li 15 rojnamegeran û 2 wesayitên medyayê hatine kirin. Şeş rojnameger, karîkatûrîstek û sê organên medyayê hatibûn tehdîtkirin.
Turkish: Geçen yılın aynı döneminde bir gazeteci, Ankara’daki bombalı saldırı sonucu yaşamını yitirmiş, 15 gazeteci ve iki gazete aracı saldırıya uğramış, altı gazeteci ve bir çizer ile üç medya organı tehdit edilmiş; üç sözlü saldırı yaşamıştı. Bir “örgütlü suç liderliği”nden hükümlü 1128 Barış İçin Akademisyenler girişimi üyesini tehdit etmişti.
Kurdish: Di sala 2016ê de êrîş li 56 rojnamegeran hatiye kirin ku wan li herêmên pevçûn lê heyîn kar kirine. Êrîş li şeş organên medyayê hatine kirin. Rojnamegerekê ji Sûriyeyê hat kuştin. Par 118 rojnameger û pênc organên medyayê hatibûn tehdîtkirin.
Turkish: 2016 yılında çatışma ve eylem bölgelerinde görev yapan medya çalışanlarından 56’sı saldırıya uğramıştı. Bu dönemde altı medya organı da saldırının hedefi olurken bir Suriyeli gazeteci de öldürülmüştü. Yine geçen yıl, 118 gazeteci ve beş medya kuruluşu tehdit görmüştü.
Kurdish: Di mehên Kanûna Paşiyê-Sibat-Adarê de ya kêm sê caran bi temamî an jî ji bo demekê weşan hat qedexekirin. Sê malper hatin sansûrkirin. Belavkirina sê rojname, kitêbek û fîlmekê hat astengkirin. Qerteka çapemeniyê û peseport hat qedexekirin. Nûnerê medyayeka navneteweyî hat dersînorkirin.
Turkish: Ocak-Şubat-Mart 2017 döneminde en az üç yayın yasağı veya geçici yayın yasağı, üç siteye sansür, üç gazete, bir kitap, bir filme yasak veya engel, bir akreditasyon ayrımcılığı, bir basın kartı ile bir pasaport iptali, uluslararası medya temsilcisine yönelik bir sınırdışı yaşandı.
Kurdish: Li Bolûyê Îsmaîl Saymazî dê li ser kuştina karkeran biaxiftiya lê destûr nehat dayin. Haber Tuekê pêşiyê Yûsûf Hacaloglûyê MHPyî da ku li ser kampanyaya NAyê biaxive hat vexwendin paşê biryar hat guhertin. Nivîskarê Orhan Pamûk ji ber ku di hevpeyvînekê de diyar kiribû ku ew ê di referandûmê de piştgiriya NAyê bike Hurriyetê hevpeyvîn belav nekir.
Turkish: Ayrıca, Bolu’da iş cinayetlerini anlatmak için davet edilen İsmail Saymaz’a salon verilmedi; HaberTürk TV, 16 Nisan Referandumu için “Hayır” diyen MHP’li vekil Yusuf Hacaloğlu’na yönelik programda davetini sonradan iptal etti; Hürriyet gazetesi, Orhan Pamuk’un “Hayır” dediği röportajını basmadı.
Kurdish: Di heman dewra par de, 15 malper, 8 organên medyayê,(6 rojname, TVyek û kovarek) 312 lînkên nûçeyan, 200 hesabên Twîtterê, 33 parvekirinên YouTubeyê, 79 lînkên Instagramê, sê kitêb û panelek hat sansûrkirin.
Turkish: Geçen yılın aynı döneminde 15 site, sekiz medya organı (6 gazete, 1 TV, 1 dergi), 312 URL temelli haber, 200 Twitter hesabı, 33 Youtube, 79 Instagram linki, 3 kitap, 1 panel sansüre uğramıştı. Beş yayın yasağı kararı çıkarken iki akreditasyon ayrımcılığı yaşanmış; ayrıca 12 de sansür olayı yaşanmıştı.
Kurdish: Doza derbarê kuştina rojnameger û rewşenbîr Mûsa Anter ê ku 25 sal berê li Amedê, ya derbarê Hrant Dînk ê ku 10 sal berê li Stenbolê û Cîhan Hayirsevenler ê ku 7 sal berê li Bandirmayê hatin kuştin de hîna jî berdewam dikin.
Turkish: Aydın ve gazeteci Musa Anter’in 25 yıl önce Diyarbakır’da, Hrant Dink’in 10 yıl önce İstanbul’da, Cihan Hayırsevener’in yedi yıl önce Bandırma’da öldürülmeleriyle ilgili davalar halen devam ediyor.
Kurdish: Doza Umutê ya ku ji ber kuştina Ugur Mumcu, Bahriye Uçok, Muammer Aksoy û Ahmet Taner Kişlali yên di salên 1990î de hatibûn kuştin vebibû, piştî biryara Dadgeha Bilind, li 11emîn Dadgeha Cezayê Giran a Enqereyê wê ji bo hikumxwar Hasan Kiliç, Mehmet Şahin, Yusuf Karakuş, Recep Aydin û Mehmet Ali Tekin dîsa lidar bikeve.
Turkish: 90’lı yıllarda işlenen Uğur Mumcu, Bahriye Üçok, Muammer Aksoy ve Ahmet Taner Kışlalı cinayetlerine ilişkin Umut Davası, Anayasa Mahkemesi’nin kararından sonra Ankara 11. Ağır Ceza Mahkemesi’nde hükümlüler Hasan Kılıç, Mehmet Şahin, Yusuf Karakuş, Recep Aydın ve Mehmet Ali Tekin için yeniden başlayacak.
Kurdish: Di mehên Rêbendan-Sibat-Adara 2017an de 71 rojnameger, di çarçoveya Yaseya Têkoşîna Dijterorê (TMK) de hatin dadgehkirin û ji bo hemû kesan 532 sal û 6 meh cezayê girtîgehê hat xwestin; 19 ji wan 32 sal û 6 meh û 27 roj cezayê girtîgehê (herî kêm 11 sal û 10 mehên vî cezayî hat bipaşxistin) stand. Doza 4 rojnamegeran ji ber derbasbûna demê ji holê rabû, du kesan beraat kir.
Turkish: Ocak-Şubat-Mart 2017 döneminde 71 gazeteci TMK uyarınca toplam 532 yıl 6 ay hapis istemiyle yargılandı; 19’u toplam 32 yıl 6 ay 27 gün hapse (en az 11 yıl 10 ayı ertelemeli olmak üzere) ve mahkum oldu. Dördüne dava zamanaşımından düştü, ikisi beraat etti.
Kurdish: Ji 41 rojnamegerên ku beşdarî piştgiriya çalakiya piştevaniya “Ozgur Gundemê” bûne, ji bo 13 rojnamegeran, bi hinceta “propagandeya rêxistinê” û bi hinceta “Çapkirina belavokên rêxistinê” yan jî tenê ji bo yek ji van hincetan, 11 sal û 10 meh cezayê girtîgehê û 50 hezar TL cezayê pare yên bipaşxistî hat dayin.
Turkish: Sadece “Özgür Gündem” için dayanışma eylemine destek veren 41 gazeteciden 13’ü “örgüt propagandası” ve/veya “örgüt bildirisi basmak”tan ertelemeli 11 yıl 10 ay hapis ve 50 bin TL adli para cezasına mahkum edildi.
Kurdish: 129 rojnameger ji ber “rêveberiya rêxistinê, endamtiya rêxistinê” yan jî ji ber “alîkariya rêxistinê” bi 2 hezar û 47 sal û 6 meh cezayê girtîgehê hatin dadgehkirin. Ji bo 38 rojnamegeran doz nû hatibûn vekirin. Dozên KCK Çapemenî û Oda TVyê di asta biryardayinê de ne. 8 rojnameger bi îdiaya “xirakirina hevgirtina welêt û dewletê”, “sîxurî” yan jî “peydakirin, herifandin an jî weşandina dokumanên derbarê ewlekariya dewletê de” 3 caran bi cezayê muebeta giran û bi 260 sal cezayê girtîgehê hatin dadgehkirin.
Turkish: 129 gazeteci “örgüt yöneticiliği, örgüt üyeliği” veya “örgüte yardım”dan toplam 2 bin 47 yıl ve 6 ay hapis istemiyle yargılandı. 38’ine dava yeniydi. KCK Basın ve Oda TV davaları karar aşamasına geldi. Sekiz gazeteci “devletin birliğini ve ülke bütünlüğünü bozma”, “casusluk” veya “devletin güvenliğine dair belge tahrip, temin veya yayınlamak” iddiasıyla üç kez ağırlaştırılmış müebbet, 260 yıl da hapis istemiyle yargılanıyordu.
Kurdish: Heft rojnameger ji ber “pesindayina sûc û sûcdariyê”, du heb ji ber “biçûkxistina gelê Tirk”, yek ji ber “biçûkxistina nirxên olî”, yek ji ber “binpêkirina qedexeya weşanê”, yek ji ber “sivikatiya li hemberî bîranîna Ataturkî”, bi tevahî bi 31 salan hatin dadgehkirin. Ji van rojnamegeran 2 rojnameger, ji ber “pesindayina sûc û sûcdariyê” beraat kirin.
Turkish: Yedi gazeteci, “suç ve suçluyu övmek”, ikisi “Türk milletini aşağılamak”; biri “dini değerleri aşağılamak”; biri, “yayın yasağını ihlal”; biri “Atatürk’ün anısına hakaret”ten toplam 31 yıl hapis istemiyle yargılandı. Bu gazetecilerden ikisi, “suç ve suçluyu övmek”ten aklandı.
Kurdish: Di hemû sûcdarkirinan de, tevahiya cezayên ku ji bo 220 bersûcan tên xwestin 3 cezayê muebetê yê girtîgehê û 2 hezar û 871 sal cezayê girtîgehê ye. Dozên heqaretê ne di nava van hejmaran de ne.
Turkish: Tüm bu suçlamalardan hepsinde 220 sanık için istenen cezaların toplamı üç müebbet hapis ve 2 bin 871 yılı buluyor. Hakaret davaları bu toplamın dışında.
Kurdish: Di mehên Rêbendan-Sibat-Adara 2017an de, di dozên ceza yên ji ber sûcdariya heqaretê hatine vekirin de, 5 rojnameger bi 43 hezar û 840 TL cezayê pareyî hatin mehkûmkirin.
Turkish: Ocak-Şubat-Mart 2017 döneminde beş gazeteci hakaret suçlamasıyla açılan ceza davası kapsamında toplam 43 bin 840 TL adli para cezası ödemeye mahkum edildi.
Kurdish: Di heman demên sala derbasbûyî de 3 rojnameger bi giştî bi 10 meh cezayê girtîgehê û bi 7 hezar û 610 TL cezayê pare yê bipaşxistin hatin mehkûmkirin. 3 rojnamegeran beraat kir, dozên ceza yên ji bo 7 rojnamegeran hatibû vekirin berdewam dikir; ji bo 2 rojnamegeran dozên ceza yên nû hatibûn vekirin. Herwiha bi îdiaya êrîşkirina ser mafên kesayetiyê, 2 rojnameger bi tevahî bi 14 hezar TL dayina cezayê tazmînatê hatibûn mehkûmkirin. 3 rojnameger jî bi tevahî, bi dayina cezayê milyonek û 155 hezar TLyî dihatin dadgehkirin, ji bo 3 rojnamegeran dozên tezmînatê yên 40 hezar TLyî dozên nû hatibûn vekirin.
Turkish: Geçen yılın aynı döneminde üç gazeteci toplam ertelemeli 10 ay hapse ve 7 bin 610 TL adli para cezasına mahkum edilmişti. Üç gazeteci beraat ederken yedi gazeteciye açılan ceza davaları sürüyordu; ikisine yeni ceza davası açılmıştı. Ayrıca, kişilik haklarına saldırı iddiasıyla iki gazeteci toplam 14 bin TL tazminat ödemeye mahkum edilmişti. Üç gazeteci de toplam 1 milyon 155 bin TL tazminat istemiyle yargılanıyor; üçüne 40 bin TL’lik yeni tazminat davası açılmıştı.
Kurdish: Di tevahiya sala 2016an de, bi sûcdarkirina “heqaretê” ji bo 22 rojnamegeran û rayedarekî malperekê 8 sal û 2 roj cezayê girtîgehê û 99 hezar û 670 TL cezayê pare hatibû dayin. 5 rojnameger bi tevahî bi dayîna 28 hezar TL cezayê tazmînata manewî hatibûn mehkûmkirin. 4 rojnameger ji van sûcdarkirinan beraat kiribûn, sûcdarkirinên derbarê 2 rojnamegeran de bi Efûya Bişert ji holê rabibû.
Turkish: 2016 yılının tamamında, 22 gazeteci ve 1 site yetkilisine “hakaret” suçlamasıyla 8 yıl 2 gün hapis ve 99 bin 670 TL adli para cezası verilmişti. Beş gazeteci de toplam 28 bin TL manevi tazminat cezasına mahkum edilmişti. Dört gazeteci bu suçlamadan aklanırken ikisine dava Şartlı Af’tan düşmüştü.
Kurdish: Benda 299ê ya TCKyê ya bi sernavê “Heqareta li hemberî Serokomar” ku di Tebaxa 2014an de dema Erdogan bû Serokomar ji bo rexne û istisnayên li hemberî Erdogan ket meriyetê, ji vê dîrokê heta 31ê Adara 2017an bû bingeh ku 19 jê rojnameger 35 kes, bi giştî 35 sal û 12 roj cezayê girtîgehê (15 sal mehek û 20 rojên wê hat bipaşxistin) û 62 hezar û 500 TL cezayê pare bistînin.
Turkish: Cumhurbaşkanı seçildiği Ağustos 2014’te Erdoğan’a yönelik eleştiri ve isnatlar için uygulanmaya başlanan “Cumhurbaşkanı’na hakaret” başlıklı TCK’nın 299. Maddesi, bu tarihten 31 Mart 2017’ye kadar, 19’u gazeteci 35 kişinin toplam 35 yıl, 12 gün hapse (15 yıl 1 ay 20 günü ertelemeli) ve 62 bin 500 TL de adli para cezasına mahkum edilmesine zemin oluşturdu.
Kurdish: Tenê di mehên Rêbendan-Sibat-Adarê de, 2 jê rojnameger 10 kes ji Benda 299ê ya TCKê bi tevahî 8 sal û 11 meh û 20 roj cezayê girtîgehê û 20 hezar û 500 TL cezayê pare wergirtin. 3 jê rojnameger ji bo 5 kesan ji TCK 299ê dozên nû hatin vekirin. 3 rojnameger 4 kesan beraat kir, doza rojnamegerekî ji ber dem derbas bû ji holê rabû. Dozên çar kesan berdewam dikin. Di vê rewşê de, 24 kes di vê demê de ji ber Benda 299ê ya TCKê bûne mexdûr û bersûcên Erdogan.
Turkish: Sadece Ocak-Şubat-Mart döneminde, ikisi gazeteci 10 kişi, TCK’nın 299. Maddesinden toplam ertelemeli 8 yıl 11 ay 20 gün hapis ve 20 bin 500 TL adli para cezasına mahkum edildi. Üç gazeteci beş kişiye TCK 299’dan yeni davalar açılırken, Üçü gazeteci dört kişi, beraat etti; bir gazeteciye dava zamanaşımından düştü; Dördününki sürüyor. Bu durumda, 24 kişi bu dönemde TCK 299. Maddesinden Erdoğan’ın mağduru ve sanığı olmuş oldu.
Kurdish: Li gorî rapora ku Prof. Dr. Yaman Akdeniz û Alk. Doç. Dr. Kerem Altıparmak a ji bo Platforma Hevbeş a Mafên Mirovan (İHOP) amade kirine, di 6 salên dawî de ji ber “heqareta li hemberî Serokomar” li 2 hezar û 673 kesan doz hatine vekirin. Tenê 280 kesan di van dozan de beraat kiriye.
Turkish: Prof. Dr. Yaman Akdeniz ve Yrd. Doç. Dr. Kerem Altıparmak’ın İnsan Hakları Ortak Platformu (İHOP) için hazırladığı rapora göre son altı yılda “Cumhurbaşkanına hakaret”ten 2 bin 673 dava açıldı. Bunlardan sadece 280’inde beraat kararı çıktı.
Kurdish: Dadgeha Bilind a ku piştî hewldana derbeyê du endamên wê hatin girtin û ya ku bi biryara xwe ya herî dawî Benda 299ê ya TCKê ya derbarê “heqareta Serokomar” de rewa kir, di mehên Rêbendan-Sibat-Adara 2017an de derbarê azadiya xweîfadekirinê de tenê biryarek xist rojeva xwe: Dadgeha Bilind a ji bo derhênerê weşanê yê malpera Borsa Gundemê Orhan Pala biryar girt ku azadiya wî ya xweîfadekirinê hatiye binpêkirin û ji bo wê jî biryar girt ku 2 hezar TL pare weke tazmînat bidin wî, serlêdanên 18 rojnamegeran ên li girtîgehan bi mehan e di bin tecrida giran de ne jinedîtî ve hat.
Turkish: Darbe girişimi sonrası iki üyesi tutuklanan, son aldığı kararla “Cumhurbaşkanı’na hakaret”e dair TCK’nın 299. Maddesini meşrulaştıran Anayasa Mahkemesi, Ocak-Şubat-Mart 2017 döneminde ifade özgürlüğüne dair tek bir kararı gündemine aldı: Borsa Gündem sitesi yayın yönetmeni Orhan Pala’nın ifade özgürlüğünün hukuka aykırı şekilde kısıtlandığına, bunun için 2 bin TL tazminat ödenmesine karar veren AYM, aylardır ağır tecrit altında hapishanelerde tutulan en az 18 gazetecinin başvurusunu görmezden geldi.
Kurdish: Dadgeha Bilind, di heman dema sala borî de di serlêdana şexsî ya du rojnamegeran de, tespît kiribû ku azadiya ragihandinê û xweîfadekirinê hatiye binpêkirin û ji bo lêçûnên dadgehê biryar girtibû ku 2 hezar û 27 TL were dayin. Lê dadgehê serlêdanên girtiyekî û hiqûqnasekî qebûl nekiribû.
Turkish: AYM, geçen yılın aynı döneminde, iki gazetecinin bireysel başvurusunda ifade ve haberleşme özgürlüğünün ihlal edildiğini tespit etmiş ve mahkeme gideri olarak 2 bin 27 TL ödenmesine hükmetmişti. Yüksek mahkeme, bir tutuklu ile bir hukukçunun başvurusunu ise reddetmişti.
Kurdish: Dadgeha Bilind di tevahiya 2016an de di serlêdanên “şexsî” yên du rojnameger, mamosteyek û karkerekî de biryar girtibû ku dewlet 4 hezar û 223 TL cezayê pare bide.
Turkish: Anayasa Mahkemesi, 2016 yılının tamamındaysa, iki gazeteci, bir eğitimci ve bir işçinin “bireysel” başvurusunda devleti 4 bin 223 TL tazminata mahkum etmişti.
Kurdish: Dadgeha Mafên Mirovan a Ewropayê (DMME), ji bo 20 serlêderên ji ber daxwaznameyên perwerdeya kurdî hatin desteserkirin û hatin darizandin, ji ber “binpêkirina azadiya xweîfadekirinê” biryar girt ku Tirkiye bi giştî 199 hezar û 500 avro (nêzîkî 758 hezar û 100 TL) cezayê pare bide.
Turkish: Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) ise, Kürtçe eğitim için sundukları dilekçeden gözaltına alınıp yargılanan 20 başvurucuya Türkiye’nin “ifade özgürlüğünü ihlal”den toplam 199 bin 500 avro (yaklaşık 758 bin 100 TL) tazminat ödemesine karar verdi.
Kurdish: Dozyeya 16 rojnamegerên girtî ya ku Dadgeha Bilind bi mehane kar li ser nake, ji bo DMMEyê hat şandin. Dadgeha ku li Strasbourgê, ji bo Ahmet Altan, Mehmet Altan, Şahin Alpay, Nazlı Ilıcak, Murat Aksoy û Atilla Taş biryara “lêkolîna pêşanî” stand.
Turkish: AYM’nin aylardır işleme koymadığı tutuklu 16 gazetecinin dosyası AİHM’e taşındı. Strasbourg’daki söz konusu mahkeme, Ahmet Altan, Mehmet Altan, Şahin Alpay, Nazlı Ilıcak, Murat Aksoy ve Atilla Taş için “öncelikli inceleme” kararı verdi.
Kurdish: Di heman dema sala borî de, DMMEyê biryar girt ku di doza 6 jê rojnameger 7 kesan vekiribû de Tirkiyê azadiya xweîfadekirinê binpê kiriye û 19 hezar 090 avro (nêzîkî 61 hezar û 088 TL) cezayê pare li Tirkiyê birî.
Turkish: Geçen yılın aynı döneminde Türkiye, AİHM önünde, altısı gazeteci yedi kişinin açtığı davada ifade özgürlüğünü ihlalden toplam 19 bin 090 Avro (yaklaşık 61 bin 088 TL) tazminat ödemeye mahkum edilmişti.
Kurdish: Di tevahiya 2016an de DMMEyê biryar dabû ku Tirkiye, ji bo 11 kesên ku 7 rojnameger di nava wan de ne, bi giştî 27 hezar û 590 avro (nêzîkî 91 hezar û 438 TL) cezayê pare bide. Ji bo rojnamegerekî jî ji ber “girtina neheq” 2 hezar avro (nêzîkî 4 hezar TL) pare hatibû dayin.
Turkish: 2016’nın tamamında AİHM, Türkiye’nin 7’si gazeteci toplam 11 kişiye toplam 27 bin 590 avro (yaklaşık 91 bin 438 TL) ödemesine hükmetmişti. Bir gazeteciye de “haksız tutuklama”dan 2 bin avro (yaklaşık 4 bin TL) ödenmesi söz konusuydu.
Kurdish: RTUKê, di mehên Rêbendan-Sibat-Adara 2017an de ji ber weşanên nûçe, film û programan, 24 caran cezayê pare da saziyên Tvyan û carekî jî cezayê pare da saziyekê radyoyan. Saziyê ji bo radyo û Tvyan bi giştî 5.101.328 TL cezayê pare yê îdarê birî. Di vê demê de cezayên herî giran ji ber “weşanên kêmxistî” û “li hemberî nirxên manewî û milî” hatin dayin.
Turkish: RTÜK, Ocak-Şubat-Mart 2017 döneminde haber, film ve program yayınlarından dolayı TV kuruluşlarına 24 para cezası, radyo kuruluşlarına da 1. para cezası uygulandı. Kurul, Radyo ve TV’lere toplam 5.101.328 TL idari para cezası verdi. Bu dönem en ağır cezalar, “Aşağılayıcı yayın” ve “Milli/manevi değerlere aykırılık”tan verildi.
Kurdish: Di mehên Rêbendan-Sibat-Adara 2017an de 6 rojnameger û xebatkarekî medyayê ji kar hatin derxistin, neçar hatin hiştin ku ji kar derkevin. Rojnamegerek jî ji ber ku programa wî hat betalkirin, neçar ma ku dest ji wezîfeya xwe berde. Pêşkêşvanê nûçeyan ê Kanal D yê İrfan Degirmenci ku li ser hesabê xwe yê Twitterê aşkere kiribû ku wê di referandûmê de dengê “Na”yê bikar bîne, bi hinceta ku “ne bêteref e” ji kar hat derxistin. Nivîskarê rojnameya Postayê Hakan Çelenk jî, ji ber ku di CNN Turkê de guhertina destûra bingehîn rexne kir, ji kar hat derxistin.
Turkish: Ocak-Şubat-Mart 2017 döneminde altı gazeteci ve medya çalışanı işten çıkarıldı, işten çıkmak zorunda bırakıldı. Bir gazeteci de programı iptal edildiği için görevini bırakmak durumunda kaldı. Twitter üzerinden referandumda “hayır” oyu vereceğini açıklayan Kanal D haber sunucusu İrfan Değirmenci'nin işine “tarafsızlık kalmadığı” gerekçesiyle son verildi. CNN Türk’te Anayasa değişikliğini eleştiren Posta gazetesi yazarı Hakan Çelenk'in de işine son verildi.
Kurdish: Di heman dema sala borî de 174 rojnameger, nivîskarek û xebatkarekî medyayê ji kar hatibû derxistin, yan jî neçar mabû ku ji kar derkeve. Programên 9 rojnamegeran hatibû bidawî kirin, destûra kar nedabûn du nûnerên medyaya navdewletî.
Turkish: Geçen yılın aynı döneminde 174 gazeteci, köşe yazarı veya medya çalışanı işten çıkarılmış veya işten çıkmak zorunda bırakılmıştı. Dokuz gazetecinin sunduğu programlar sonlandırılmıştı. İki uluslararası medya temsilcisine de çalışma izni verilmemişti.
Kurdish: 16 akademîsyenên Zanîngeha Dîcleyê ji karên wan hatin avêtin û paşê hatin desteserkirin. Îro 13 akademîsyen hatin berdan.
Turkish: Dicle Üniversitesinden ihraç edildikten sonra gözaltına alınan 16 akademisyenden 13'ü ifadelerinin ardından serbest bırakıldı. Üç akademisyen ise gece gözaltına tutuldu.