ថៃសម័យបុរេប្រវត្តិ: ២៥០០០០០ - ១០០០០ ឆ្នាំកន្លងទៅ: សម័យថ្មបំបែក

២៥០០០០០ - ១០០០០ ឆ្នាំកន្លងទៅ: សម័យថ្មបំបែក 

ដើមយុគថ្ម
យុគថ្មបំបែកក្រោម (ស្រទាប់ក្រោម)  គឺជាការបែងចែកតូចមួយមុនគេបង្អស់នៃយុគថ្មបំបែក រឺ យុគថ្មបុរាណ។The Lower Palaeolithic is the earliest subdivision of the Palaeolithic or Old Stone Age. វាអូសបន្លាយពេលចាប់ពីរង្វង់ ២,៥ លានឆ្នាំកន្លងទៅ នៅពេលដែលសិប្បកម្មនិងការប្រើប្រាស់ឧបករណ៍ថ្មដំបូងដោយពួកមនុស្សរូប (មហាពានរ) ដែលលេចឡើងក្នុងកំណត់ត្រាបុរាណវត្ថុវិទ្យា រហូតដល់រង្វង់ ១២០០០០ ឆ្នាំកន្លងទៅនៅពេលដែលមានការផ្លាស់ប្ដូរវិវត្តនិងបច្ចេកវិទ្យាសំខាន់ៗបានប្រើនៅក្នុងសម័យយុគថ្មបំបែកមជ្ឈិម។It spans the time from around 2.5 million years ago, when the first craft and use of stone tools by hominids appears in the archaeological record, until around 120,000 years ago when important evolutionary and technological changes ushered in the Middle Palaeolithic.

ប្រភេទដំបូង
ពួកមនុស្សរូបដំបូងបង្អស់ ជាអូម៉ូ អេរ៉ិចទុស និងអាចទទួលស្គាល់ជាមនុស្ស លេចឡើងក្នុងកំណត់ត្រាបុរាណវិទ្យា រវាង ១០០០០០០ - ៥០០០០០ ឆ្នាំកន្លងមក។ The earliest hominids, known as Homo erectus and recognisable as human, appear in the archaeological record between 1,000,000-500,000 years ago. បានចែកប្រភេទក្នុងតំបន់ដោយបាសាណីភូត មនុស្សលំបាង។Locally typified by the fossil, Lampang Man.

ប្រហែល ១០០០០០០ ឆ្នាំកន្លងទៅ អូម៉ូ អេរ៉ិចទុស បានបំលាស់មកអាស៊ីតាំងពីអាភ្វ្រិកមក ដែលជាទីដែលគេមានដើមកំណើត។ About 1,000,000 years ago, Homo erectus moved to Asia from Africa, where it had originated. ការប្រើនិងគ្រប់គ្រងភ្លើងរបស់ពួកគេជាឧបករណ៍សំខាន់មួយក្នុងមធ្យោបាយចិញ្ចឹមពោះរបស់អ្នកប្រមាញ់-ប្រមូលផល។Its use and control of fire was an important tool in its hunter-gatherer means of subsistence. លលាដ៍ក្បាលរបស់ អូម៉ូ អេរ៉ិចទុស តូចជាង និង ក្រាស់ជាងពួកមនុស្សលោកសម័យទំនើប។Homo erectus's  skull was smaller and thicker than that of modern human beings. គេបានរស់នៅក្នុងមាត់រូងភ្នំក្បែរស្ទឹងទន្លេ រឺ ទីកន្លែងដែលមានទឹកផ្សេងៗទៀត។It lived in the mouth of caves near streams or other water supplies. សត្រូវធម្មជាតិសំខាន់របស់គេនោះរួមមានស្វានយក្ស ស្វានសេណេស៊ីស ខ្លាចង្កូមកោប ស្វាក្រហម និង ខ្លាឃ្មុំពពាលយក្ស។Its main natural enemies included the giant hyena Hyaena senesis, the sabre-toothed tiger, the orang-utan, and the giant panda.

នៅឆ្នាំ១៩៩៩ សមស័ក្ដិ ព្រហ្មនកិតបានអះអាងបានរកឃើញបំណែកលលាដ៍នៃ អូម៉ូ អេរ៉ិចទុស នៅកោះគា លំបាង ទោះយ៉ាងណា ពួកអ្នកប្រាជ្ញភាគច្រើនមិនបានទទួលស្គាល់វត្ថុគំហើញទាំងនេះថាគួរឱ្យជឿបាន។In 1999, Somsak Pramankit claimed to have found skull fragments of Homo erectus in Ko Kha, Lampang, though most scholars do not recgonise these finds as credible. វាអាចយកទៅប្រៀបធៀបនឹងបាសាណីភូតលលាដ៍នៃមនុស្សសង្គីរ៉ាន២ បានរកឃើញនៅជ្វា (មនុស្សជ្វា) ដែលមានអាយុកាល ៤០០០០០ - ៨០០០០០ កន្លងមក ដូចគ្នានឹងមនុស្សប៉េកាំង។It was comparable to the skull fossils of Sangiran II Man found in Java, (Java man), which is 400,000 - 800,000 years old, as well as Peking Man. វត្ថុបុរាណថ្មចុះកាលបរិច្ឆេទ ៤០០០០ ឆ្នាំកន្លងទៅហើយ ដែលបានរកឃើញនៅជំរកក្រំថ្មថាំលង នៅមែហុងសាន។Stone artefacts dating to 40,000 years ago have been found at Tham Lod Rockshelter in Mae Hong Son.

ទំនាក់ទំនងទៅនឹងមនុស្សថៃទំនើប
ពួកទៃយទំនើបមិនមែនកូនចៅនៃមនុស្សលំបាង។Modern Thais are not descendants of Lampang Man. Genetic research supports this assertion. Geneticists have proved that there was no inter-breeding between modern human immigrants to Southeast Asia and Homo erectus,Mapping human history p.130-131. affirming that the Thai descended from Africans in accordance with the Recent single-origin hypothesis.Multiregional or single origin.