navinnseab/khmer-wikipedia-article huggingface dataset:
សេចក្តីថ្លែងការណ៍អាស៊ាន: បញ្ហាជុំវិញ

បញ្ហាជុំវិញ 

 កុម្មុយនិស្ត 
មុន​ការ​ប្រកាស​នេះ រដ្ឋអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ទាំង​ប្រាំ​បាន​តស៊ូ​ទប់​ឥទ្ធិពលកុម្មុយនិស្ត ។

នៅពេលនោះ រដ្ឋាភិបាលហ្វីលីពីន បានព្យាយាមផ្តល់ការលើកលែងទោស ដល់អតីតពួកសកម្មប្រយុទ្ធហុ៊កបាល្លាហាប់ ដែលបានបង្កជម្លោះប្រដាប់អាវុធនៅលូហ្ស៊ុន ក្នុងអំឡុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ 1950 ដែលស្ទើរតែនាំទៅដល់ការដួលរលំនៃរដ្ឋាភិបាលកណ្តាល។

ជម្លោះរវាងយោធាឥណ្ឌូណេស៊ី និង បក្សកុម្មុយនិស្តឥណ្ឌូណេស៊ី ដែលកំពុងកើនឡើងទំនងជាបានបញ្ចប់នៅចុងឆ្នាំ១៩៦៥ ជាមួយនឹងការផ្លាស់ប្តូរទៅកាន់របបផ្តាច់ការនៃ "លំដាប់ថ្មី" របស់ស៊ូហារតូ បន្ទាប់ពីភាពភ័យរន្ធត់នៃការសម្លាប់រង្គាលឥណ្ឌូនេស៊ីនៅឆ្នាំ១៩៦៥-១៩៦៦ ត្រូវបានអនុវត្ត។ 

លទ្ធិកុម្មុយនិស្ត ក៏បាននាំឱ្យមានគំនិតនៃការច្របាច់បញ្ចូលគ្នានៃសហព័ន្ធម៉ាឡាយ៉ា សារ៉ាវ៉ាក សិង្ហបុរី និង បូណេអូខាងជើង ទៅជាអង្គភាពតែមួយ ដែលមានចេតនាលុបបំបាត់លទ្ធភាពដែលសិង្ហបុរីធ្លាក់ចូលទៅក្នុងកុម្មុយនិស្ត។ សិង្ហបុរីត្រូវបានបណ្តេញចេញពីសហព័ន្ធក្នុងឆ្នាំ១៩៦៥ ដោយសារភាពតានតឹងផ្នែកពូជសាសន៍ និងរបៀបដែលសហព័ន្ធគួរតែត្រូវបានគ្រប់គ្រង ប៉ុន្តែនៅតែជាសង្គមប្រជាធិបតេយ្យមូលធននិយមដែលមានទំនាក់ទំនងជិតស្និទ្ធជាមួយប្រទេសជិតខាងថ្មី។

 ភាពតានតឹងរវាងអ្នកជិតខាង 
បញ្ហាពាក់ព័ន្ធមួយគឺការបង្កើតប្រទេសម៉ាឡេស៊ី។ នៅឆ្នាំ១៩៦១ នាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡាយ៉ា លោកទុនគូ អាប់ដុលរ៉ាម៉ាន់ បានប្រកាសសំណើបង្កើតសហព័ន្ធថ្មីមួយហៅថា ម៉ាឡេស៊ី។ នេះត្រូវបានជំទាស់ដោយឥណ្ឌូណេស៊ី និងហ្វីលីពីន ដោយសារតែឥណ្ឌូនេស៊ីជឿថាការបង្កើតថ្មីនេះគឺជាទម្រង់នៃអាណានិគមនិយម ខណៈពេលដែលហ្វីលីពីនបានទាមទារភាគខាងកើតបូណេអូខាងជើង (សាបា) ជាផ្នែកនៃទឹកដីរបស់ខ្លួន។

ដើម្បី​បំបាត់​ភាព​តានតឹង សហព័ន្ធ​មិន​ប្រកាន់​នយោបាយ​ហៅ​ថា ម៉ាភីលីនដូ ត្រូវ​បាន​បង្កើត​ឡើង។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ នេះមិនជោគជ័យទេ ដោយសារតែការយល់ឃើញថា ម៉ាភីលីនដូ ត្រូវបានបង្កើតឡើងដើម្បីពន្យារ ឬរារាំងការបង្កើតប្រទេសម៉ាឡេស៊ី។

ទោះបីជាមានការប្រឆាំងក៏ដោយ ម៉ាឡេស៊ីត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងឆ្នាំ១៩៦៣។ នេះបាននាំឱ្យមានការប្រឈមមុខដាក់គ្នារវាងឥណ្ឌូនេស៊ី-ម៉ាឡេស៊ី ។ ហ្វីលីពីន​បាន​ដក​ចំណង​ការទូត​ចេញ ធ្វើ​ឲ្យ​ទំនាក់ទំនង​នៅ​តែ​ជូរចត់​រហូត​ដល់​ការ​បង្កើត​អាស៊ាន។

វាត្រូវបានអ្នកប្រាជ្ញជឿថា ការបង្កើតអាស៊ានបានរារាំងអរិភាពរវាងរដ្ឋអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ។ Globalisation: encyclopaedia of trade, labour, and politics by Ashish K. Vaidya The Genesis of Konfrontasi: Malaysia, Brunei, Indonesia 1945-1965, Greg Poulgrain
សេចក្តីថ្លែងការណ៍អាស៊ាន: កុម្មុយនិស្ត

កុម្មុយនិស្ត 
មុន​ការ​ប្រកាស​នេះ រដ្ឋអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ទាំង​ប្រាំ​បាន​តស៊ូ​ទប់​ឥទ្ធិពលកុម្មុយនិស្ត ។

នៅពេលនោះ រដ្ឋាភិបាលហ្វីលីពីន បានព្យាយាមផ្តល់ការលើកលែងទោស ដល់អតីតពួកសកម្មប្រយុទ្ធហុ៊កបាល្លាហាប់ ដែលបានបង្កជម្លោះប្រដាប់អាវុធនៅលូហ្ស៊ុន ក្នុងអំឡុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ 1950 ដែលស្ទើរតែនាំទៅដល់ការដួលរលំនៃរដ្ឋាភិបាលកណ្តាល។

ជម្លោះរវាងយោធាឥណ្ឌូណេស៊ី និង បក្សកុម្មុយនិស្តឥណ្ឌូណេស៊ី ដែលកំពុងកើនឡើងទំនងជាបានបញ្ចប់នៅចុងឆ្នាំ១៩៦៥ ជាមួយនឹងការផ្លាស់ប្តូរទៅកាន់របបផ្តាច់ការនៃ "លំដាប់ថ្មី" របស់ស៊ូហារតូ បន្ទាប់ពីភាពភ័យរន្ធត់នៃការសម្លាប់រង្គាលឥណ្ឌូនេស៊ីនៅឆ្នាំ១៩៦៥-១៩៦៦ ត្រូវបានអនុវត្ត។ 

លទ្ធិកុម្មុយនិស្ត ក៏បាននាំឱ្យមានគំនិតនៃការច្របាច់បញ្ចូលគ្នានៃសហព័ន្ធម៉ាឡាយ៉ា សារ៉ាវ៉ាក សិង្ហបុរី និង បូណេអូខាងជើង ទៅជាអង្គភាពតែមួយ ដែលមានចេតនាលុបបំបាត់លទ្ធភាពដែលសិង្ហបុរីធ្លាក់ចូលទៅក្នុងកុម្មុយនិស្ត។ សិង្ហបុរីត្រូវបានបណ្តេញចេញពីសហព័ន្ធក្នុងឆ្នាំ១៩៦៥ ដោយសារភាពតានតឹងផ្នែកពូជសាសន៍ និងរបៀបដែលសហព័ន្ធគួរតែត្រូវបានគ្រប់គ្រង ប៉ុន្តែនៅតែជាសង្គមប្រជាធិបតេយ្យមូលធននិយមដែលមានទំនាក់ទំនងជិតស្និទ្ធជាមួយប្រទេសជិតខាងថ្មី។
សេចក្តីថ្លែងការណ៍អាស៊ាន: ភាពតានតឹងរវាងអ្នកជិតខាង

ភាពតានតឹងរវាងអ្នកជិតខាង 
បញ្ហាពាក់ព័ន្ធមួយគឺការបង្កើតប្រទេសម៉ាឡេស៊ី។ នៅឆ្នាំ១៩៦១ នាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡាយ៉ា លោកទុនគូ អាប់ដុលរ៉ាម៉ាន់ បានប្រកាសសំណើបង្កើតសហព័ន្ធថ្មីមួយហៅថា ម៉ាឡេស៊ី។ នេះត្រូវបានជំទាស់ដោយឥណ្ឌូណេស៊ី និងហ្វីលីពីន ដោយសារតែឥណ្ឌូនេស៊ីជឿថាការបង្កើតថ្មីនេះគឺជាទម្រង់នៃអាណានិគមនិយម ខណៈពេលដែលហ្វីលីពីនបានទាមទារភាគខាងកើតបូណេអូខាងជើង (សាបា) ជាផ្នែកនៃទឹកដីរបស់ខ្លួន។

ដើម្បី​បំបាត់​ភាព​តានតឹង សហព័ន្ធ​មិន​ប្រកាន់​នយោបាយ​ហៅ​ថា ម៉ាភីលីនដូ ត្រូវ​បាន​បង្កើត​ឡើង។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ នេះមិនជោគជ័យទេ ដោយសារតែការយល់ឃើញថា ម៉ាភីលីនដូ ត្រូវបានបង្កើតឡើងដើម្បីពន្យារ ឬរារាំងការបង្កើតប្រទេសម៉ាឡេស៊ី។

ទោះបីជាមានការប្រឆាំងក៏ដោយ ម៉ាឡេស៊ីត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងឆ្នាំ១៩៦៣។ នេះបាននាំឱ្យមានការប្រឈមមុខដាក់គ្នារវាងឥណ្ឌូនេស៊ី-ម៉ាឡេស៊ី ។ ហ្វីលីពីន​បាន​ដក​ចំណង​ការទូត​ចេញ ធ្វើ​ឲ្យ​ទំនាក់ទំនង​នៅ​តែ​ជូរចត់​រហូត​ដល់​ការ​បង្កើត​អាស៊ាន។

វាត្រូវបានអ្នកប្រាជ្ញជឿថា ការបង្កើតអាស៊ានបានរារាំងអរិភាពរវាងរដ្ឋអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ។ Globalisation: encyclopaedia of trade, labour, and politics by Ashish K. Vaidya The Genesis of Konfrontasi: Malaysia, Brunei, Indonesia 1945-1965, Greg Poulgrain
សេចក្តីវិនាស ៥: និយមន័យ

និយមន័យ

ពាក្យ​ថា វិនាស គឺ​ជា នាមសព្ទ ខ្ចី​មក​ពី​​ភាសា​បាលី និង សំស្ក្រឹត ប្រែ​ថា សេចក្ដី​ខូច​បង់, ការ​បាត់, បាត់បង់, ការ​ខូច​ខាត, សេចក្ដី​អន្តរាយ, ដំណើរ​លាញ, សូន្យ ឧទាហរណ៍ មាន​វិនាស ឬ មាន​សេចក្ដី​វិនាស ។ ខ្មែរ​ក៏​​ប្រើ​​ពាក្យ "វិនាស" ធ្វើ​ជា​កិរិយាសព្ទ​ផង​ដែរ ឧទាហរណ៍ ខ្ញុំ​ឆ្នាំ​នេះ​វិនាស​ទ្រព្យ​អស់​ច្រើន​ណាស់ ។ រីឯ​នាមសព្ទ​ថា "វិនាស​ការណ៍" គឺ​ជា​ ហេតុ, ដំណើរ​ដែល​នាំ​ឲ្យ​វិនាស ហើយ​ពាក្យ​ថា "វិនាសន្ត​រាយ" ដែល​ផ្សំ​ពី​ពាក្យ "វិនាស" និង "អន្តរាយ" ប្រែ​ថា អន្តរាយ​បាត់​ទៅ, អន្តរាយ​យ៉ាង​សម្បើម, អន្តរាយ​ធំ ។ 

ក្នុង​គម្ពីរព្រះត្រៃបិដក ពាក្យ "ព្យសនៈ" ឬ "ព្យសន៍" (អានថា ព្យស់) ត្រូវ​បាន​ជ្រើស​យក​មក​ប្រើ​សំដៅ​ន័យ​ថា ទុក្ខ, អំពើ​អាក្រក់, សេចក្ដី​វិនាស, ពុត​ត្បុត, ពុត​កំណាច ឧទាហរណ៍ ទូន្មាន​ប្រដៅ​ឲ្យ​អស់​ព្យសន៍ ឬ មាន​ពុត​ព្យសន៍ និង មាន​ពាក្យ​កាព្យ​ថា ជន​មាន​ពុត​ព្យសន៍ តែង​រំលស់ នូវ​សុខ​សួស្ដី នៅ​ក្នុង​ទី​ណា ទី​នោះ​អប្រិយ នាំ​ឲ្យ​មាន​ក្ដី ព្រួយ​ខ្វល់​ជានិច្ច ។ 
​
សេចក្តីវិនាស ៥: សេចក្តីសង្ខេប

សេចក្តីសង្ខេប

យោង​តាម​​គម្ពីរ​ទីឃនិកាយ ត្រង់​បាដិកវគ្គ (សៀវភៅ​លេខ ១៩ ទំព័រ​ទី ១៧៦) សេចក្តី​វិនាស​មាន​ ៥ ប្រការ គឺ ៖
 សេចក្តី​វិនាស​ញាតិ
 សេចក្តី​វិនាស​ភោគ​សម្បត្តិ​
 សេចក្តី​វិនាស​ព្រោះ​រោគ
 សេចក្តី​វិនាស​សីល
 សេចក្តី​វិនាស​ទិដ្ឋិ (គឺ​សម្មាទិដ្ឋិ)
សេចក្តីវិនាស ៥: សម្រង់​ពី​គម្ពីរ[[ព្រះត្រៃបិដក]]

សម្រង់​ពី​គម្ពីរព្រះត្រៃបិដក

[១៥៩] សេចក្តី​វិនាស ៥ យ៉ាង​ គឺ សេចក្តី​វិនាស​ញាតិ ១ សេចក្តី​វិនាស​ភោគសម្បត្តិ ១ សេចក្តី​វិនាស​ព្រោះ​រោគ ១ សេចក្តី​វិនាស​សីល ១ សេចក្តី​វិនាស​ទិដ្ឋិ ១ ។ ម្នាល​អាវុសោ​ទាំង​ឡាយ ពួក​សត្វ​លុះ​បែក​ធ្លាយ​រាង​កាយ បន្ទាប់​អំពី​សេចក្តី​ស្លាប់​ទៅ មិន​ទៅ​កើត​ក្នុង​អបាយ ទុគ្គតិ វិនិបាត នរក ព្រោះ​ហេតុ​តែ​សេចក្តី​វិនាស​ញាតិ​ក្តី ព្រោះ​ហេតុ​តែ​សេចក្តី​វិនាស​ភោគៈ​ក្តី ព្រោះ​ហេតុ​តែ​សេចក្តី​វិនាស​ដោយ​រោគ​ក្តី (នោះ​ទេ) ។ ម្នាល​អាវុសោ​ទាំង​ឡាយ ពួក​សត្វ​លុះ​បែក​ធ្លាយ​រាង​កាយ​ បន្ទាប់​អំពី​សេចក្តី​ស្លាប់​ទៅ​ៗ កើត​ក្នុង​អបាយ​ ទុគ្គតិ វិនិបាត នរក ព្រោះ​ហេតុ​តែ​សេចក្តី​វិនាស​សីល ឬ ព្រោះ​តែ​សេចក្តី​វិនាស​ទិដ្ឋិ ។ ​
សេដា

រូបភាពតូច|225x225ភីកសែល| ផ្លែ សេដា ជា​ដុំ និង​​ ចំនិត
ផ្លែ សេដា ឬ តូម៉ា វាមានប្រភេទរុក្ខជាតិ បៃតងពេញមួយឆ្នាំ។ កន្លែងដាំដុះនៅប្រទេសកម្ពុជា​ប៉ុន្តែមានប្រភពដើមមកពីប្រទេសមុិកសុិក និង ប្រទេសអាមេរិក ។ វាមានការពង្រីកពូជដោយ គ្រាប់ និង ដោយសរីរាង្គ។ ហើយវាមានអត្ថប្រយោជន៍សម្រាប់ជា ជម្រក ធ្វើអុស ផ្លែបរិភោគ និង ធ្វើឧសថ។បន្ថែមពីនេះ ជំងឺលើសឈាម ឈឺក្បាល ទល់លាមក គេបានយកគ្រាប់សេដា ៩ក្រាម និងថ្នាំចិនឈ្មោះ ជាបិងជឺស្ងោរទឹកពិសារ ។ ហើយស្រ្តីមានរដូវរអាក់រអួល រដូវមកតិចខុសធម្មតា ឈឺពោះ និងឈឺពោះក្រោយពេលសម្រាលកូនគេ យកគ្រាប់សេដា ៩គ្រាប់ ថ្នាំចិនឈ្មោះ តាន់ភី៦ក្រាម ផ្កាហុងហួរ ៣ក្រាម ហើយដាក់ទឹក និងស្រាក្នុងបរិមាណស្មើគ្នា ស្ងោរថ្នាំទាំងអស់នេះទទួលទានមួយថ្ងៃ២ដង។

ពេលហើមហៀរទឹក ស្ទះទឹកនោម ទល់លាមក លាមករឹងក្តៀនគេយកផ្លែសេដា ហាលស្ងួត ៣ក្រាម បុកអោយល្អិតលាយជាមួយទឹកឃ្មុំទទួលទានពេលបែកញើសខ្លាំង និងបែកញើសពេលដេកលក់៖ យកសាច់ ផ្លែសេដា ហាលស្ងួត៣ក្រាម បុកអោយល្អិតលាយជាមួយទឹកឃ្មុំទទួលបាន។ ក្រពេញក្រោមស្បែក សម្រាប់ផលិតទឹករងៃ រលាក ហើមគេយក យកស្លឹក សេដា ស្រស់ បុកអោយល្អិតលាយជាមួយស្រាបន្តិច ហើយលាបនៅតាម កន្លែងដែលរលាកហើមនោះ។ ហើយជំងឺនៅពេលដែលគ្រុនចាញ់លស់ថ្ងៃ គេយកស្លឹក សេដាស្រស់ ៣-៥សន្លឹក បុក លាយជាមួយខ្ទឹមសអោយល្អិតហើយយកក្រណាត់ខ្ចប់ជាកញ្ចប់តូចៗរួចញ៉ុកចូលទៅក្នុងរន្ធច្រមុះខាង ឆ្វេង ឬ ខាងស្តាំ មុនពេលគ្រុនចាប់ ២-៣ម៉ោង តាមធម្មតាដែលអ្នកជំងឺដឹងពេល វេលាដែលខ្លួនឯងពេលគ្រុន។
សេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា: ទិដ្ឋភាព​ទូទៅ​

ទិដ្ឋភាព​ទូទៅ​ 

ពន្ធ​លើ​តំលៃ​ប​ន្ថៃ​ម​ ​VAT ​ត្រូវ​បាន​អនុវត្ត​សម្រាប់​ ​របប​ពិត​នៃ​អ្នក​បង់ពន្ធ​ចាប់ពី​ថ្ងៃ​ទី​ ​១ មក​រា​ ​១៩៩៩ មក​។​ ​ក្រោម​ប្រព័ន្ធ​ ​VAT ​ពន្ធ​លើ​ទិន្នផល​ ​"Output TAX​" ត្រូវ​ប្រមូល​ពី​អតិថិជន​ដោយ​បន្ថែម​ ​VAT ​ទៅ​លើ​ចំនួន​ដែល​គេ​បាន​ចំណាយ​។​ ​ទោះបីជា​យ៉ាងណា​ក៏​ដោយ​ក៏​អាជីវករ​ត្រូវ​បង់​ផង​ដែរ​នូវ​ពន្ធ​លើ​ធនធាន​ដើម​ ​"Input​ ​TAX​" ទៅ​អ្នក​ផ្គត់ផ្គង់​លើ​តម្លៃដែល​ ​ខ្លួន​បាន​ជាវ​។​ ​អាជីវករ​ត្រូវ​បង់​ Output TAX​បន្ទាប់​ពី​ដក​រំ​លួស​ ​Input​ ​TAX​ ​ដែល​បង់​អោយ​អ្នក​ផ្គត់ផ្គង់​រួច​។​ ​តាម​ទ្រឹស្តី​ ​អាជីវករ​បង់ពន្ធ​លើតម្លៃ​ដែល​បន្ថែម​ទៅ​ក្នុង​ចង្វាក់​ផ្គត់ផ្គង់​។​ ​ពន្ធ​នេះ​កើតឡើង​ដោយ​អ្នកទិញ​ ​រឺ​អាជីវករ​ដែល​ត្រូវ​ ​លើកលែង​ពី​ពន្ធ​ពេល​ដែល​អ្នកទិញ​ ​រឺ​អាជីវករ​មិន​អាច​ទារ​ Input TAX​ ​ដែល​បង់​បាន​។​
សេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា: ដែន​អនុវត្តន៍​

ដែន​អនុវត្តន៍​ 

ប្រព័ន្ធ​ ​VAT ​របស់​កម្ពុជា​បច្ចុប្បន្ន​កំណត់​ត្រឹម​សកម្មភាព​អាជីវកម្ម​នៃ​អ្នក​បង់ពន្ធ​របប​ពិត​ ​ដែល​ផលិត​នូវ​របស់​ផ្គត់ផ្គង់​ ​ដែល​ត្រូវ​បង់ពន្ធ​ហើយ​រួម​ទាំង​អ្នក​នាំ​ចូល​ខ្លះ​។​ ​សូម​មើល​ខាងក្រោមៈ​
អ្នក​បង់ពន្ធ​របប​ពិត​រួម​មាន​អ្នក​បង់ពន្ធ​ ​Incorperated​ ​និង​ Large​ ​ដែល​ទាក់ទង​ដល់​ផលិតកម្ម​ពាណិជ្ជកម្ម​ ​និង​ ​សេវាកម្ម​។​ ​ក្នុង​ករណី​នីមួយៗ​អាជីវករ​ត្រូវ​បង់​ ​VAT ​លើ​តម្លៃ​នៃ​ទំនិញ​ ​រឺ​សេវា​ដែល​ត្រូវ​ផ្គត់ផ្គង់​។​ ​ការ​បង់ពន្ធ​លើ​ ​របប​មិន​ពិត​អាច​នឹង​ត្រូវ​បញ្ចូល​ទៅ​ក្នុង​ប្រព័ន្ធ​ ​VAT ​នា​​ពេល​ក្រោយ​។​
VAT ​ក៏​អនុវត្ត​ផង​ដែរ​លើ​តម្លៃ​នៃ​អាករ​លើ​ទំនិញ​ដែល​នាំ​ចូល​ដោយ​រួម​មាន​សម្បទាន​ ​ទោះបី​សម្រាប់​អ្នក​នាំ​ចេញ​ក៏​ដោយ​ ​ទំនិញ​ដែល​លើកលែង​ពន្ធ​ខ្លះ​មាន​បារី​ ​គ្រឿង​ស្រវឹង​ ​ផលិតផល​គ្រឿងយន្ត​ដែល​នាំ​ចូល​សម្រាប់​គាំទ្រ​ដល់​ការ​កែ​ច្នៃ​នាំ​ចេញ​។​ ​ទំនិញ​ដែល​នាំ​ចូល​អាច​ចាត់ទុកជា​សេវា​ភ្ជាប់​រួម​។​ ​អ្នក​នាំ​ចូល​ត្រូវ​បង់​ ​VAT ​ដល់​គយ​នៅ​ក្នុង​ពេល​ដែល​អ្នក​នាំ​ចូល​នោះ​ ​បង់ពន្ធ​នាំ​ចូល​។​ ​VAT ​អាច​ត្រូវ​បង់​នៅ​ពេល​ទំនិញ​ណាមួយ​ត្រូវ​គេ​ចាត់​ទុក​ថា​សម្រាប់​ប្រើប្រាស់​ជា​បុគ្គល ​រឺ​ក៏ ​ជា​អំណោយ​។​
សេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា: ទំនិញ​ ​និង​សេវា​រួច​ពន្ធ​

ទំនិញ​ ​និង​សេវា​រួច​ពន្ធ​ 

VAT ​មិន​ត្រូវ​បាន​រាប់​បញ្ចូល​អោយ​បង់​ទេ​ ​នូវ​សកម្មភាព​ដែល​រួម​មានការ​ផ្គត់ផ្គង់​នូ​វៈ​
 សេវា​ប្រៃសនីយ៍​សាធារណៈ​
 សេវា​ថ្មាំ​ពេទ្យ​ ​និង​ពេទ្យ​, និង​រាល់​ទំនិញ​ដែល​បម្រើ​អោយ​សកម្មភាព​នេះ​
 សកម្មភាព​ដឹក​ជញ្ជូន​សាធារណៈ​ដែល​ប្រតិបត្តិការ​ដោយ​អ្នក​ផ្គត់ផ្គង់​ខ្លួនឯង​
 ជំនួញ​ផ្នែក​ធានា​រ៉ាប់រង​
 សេវា​ហិរញ្ញវត្ថុ​មួយ​ចំនួន​
 ការ​នាំ​ចូល​នូវ​ទំនិញ​ផ្ទាល់ខ្លួន​មួយ​ចំនួន​
 សកម្មភាព​មួយ​ចំនួន​ដែល​មិន​គិត​ពី​ប្រាក់​ចំណេញ​ពោល​គឺ​ ​ក្នុង​គោលដៅ​ប្រយោជន៍​សាធារណៈ​ ​ដូចដែល​មាន​ចែង​ក្នុង​ ​ច្បាប់​។​
បើសិនជា​អាជីវករ​លក់​នូវ​ទំនិញ​ ​រឺ​សេវា​ដែល​រួច​ពន្ធ​ ​គេ​មិន​អាច​ទារពន្ធ​ ​Input​ ​TAX​ ​ដែល​បង់​លើ​ការ​ជាវ​នេះ​បាន​ទេ​។​ ​ប្រការ​នេះ​ផ្ទុយ​ពី​អា​ត្រា​សូន្យ​ ​ដែល​អ្នកលក់​ត្រូវ​រាប់​បញ្ចូល​ទៅ​ក្នុង​ប្រព័ន្ធ​ ​VAT ​និង​ដែល​អាច​ត្រូវ​បង់​ ​Input​ ​TAX​។​ ​បើ​ ​សិន​ជា​អាជីវករ​លក់​ទាំង​របស់​ដែល​ត្រូវ​បង់​ ​និង​រួច​ពន្ធ​នោះ​ ​គេ​អាច​ត្រឹមតែ​ទាមទារ​អោយ​បង់ពន្ធ​លើ​របស់​ដែល​ជាប់ជំពាក់​ ​និង​ ​សកម្មភាព​ដែល​ត្រូវ​បង់ពន្ធ​ប៉ុណ្ណោះ​។​
សេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា: អា​ត្រា​ពន្ធ​

អា​ត្រា​ពន្ធ​ 

មាន​អា​ត្រា​ពន្ធ​ ​VAT ​ចំនួន​ពីរ​ដូច​ខាងក្រោមៈ​
 ០%- អា​ត្រា​នេះ​អនុវត្ត​សម្រាប់​តែ​ទំនិញ​ដែល​នាំ​ចេញពី​កម្ពុជា​ ​និង​សេវា​ដែល​ធ្វើ​នៅ​ក្រៅ​កម្ពុជា​ ​ការ​នាំ​ចេញ​ត្រូវ​កំណត់​ថា​ ​រាប់​បញ្ចូល​ទៅ​ក្នុង​ការ​ដឹក​ជញ្ជូន​អន្តរជាតិ​សម្រាប់​អ្នកដំណើរ​រឺ​ទំនិញ​និង​សេវា​ដែល​ទាក់ទង​ទៅ​នឹង​ការ​ដឹក​ជញ្ជូន​អន្តរជាតិ​។​
 ១០%- នេះ​ជា​អា​ត្រា​ស្តង់ដារ​អនុវត្ត​ចំពោះ​រាល់​ការ​ផ្គត់ផ្គង់​ដែល​មិន​បង់ពន្ធ​ដ៏​ទៃ​ទៀត​។​
សេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា: មូលដ្ឋាន​ប្រមូល​ពន្ធ​

មូលដ្ឋាន​ប្រមូល​ពន្ធ​ 

Output TAX​ ​ជា​ទូទៅ​ត្រូវ​គិត​តាម​ការ​គុណ​តំលៃ​បង់ពន្ធ​ ​ពន្ធ​ ​VAT ​សុទ្ធ​ដែល​យក​ពី​តំលៃ​វិ​ក័យ​ ​ប័ត្រ​ដោយ​អា​ត្រា​ ​VAT ​ដែល​អនុវត្ត​។​ ​ជាមួយ​មុខទំនិញ​កំណត់​មួយ​ចំនួន​ ​VAT ​ត្រូវ​បាន​គណនា​ដោយ​ផ្អែក​លើ​ ​ជី​ធ​ ​នៃ​តំលៃ​នាំ​ចូល​បូក​នឹង​ពន្ធគយ​ ​នាំ​ចូល​បូក​នឹង​ពន្ធ​ពិសេស​លើ​សេវា​ ​និង​ទំនិញ​មួយ​ចំនួន​។​ ​សម្រាប់​ទំនិញ​ដែល​លក់​ឈរ​លើ​គោលការណ៍​ទិញ​-ជួល​  (9រិះេ-ផុរ​ច​ហាស​បេ)​ ​និង​កិច្ចសន្យាជួល​ហរិ​ញ្ញ​វត្ថុ​ (​9ធិនានចិលា-ល​សោ​បេ)​ ​VAT ​ត្រូវ​បាន​គណនា​លើ​តំលៃ​សរុប​នៅ​ពេល​ផ្គត់ផ្គង់​ ​ដែល​ខុស​ពី​ប្រាក់​បង់​បន្តិច​ម្តងៗ​ដែល​ទទួល​បាន​។​ ​សម្រាប់​ទំនិញ​ដែល​ស្ថិត​ក្រោម​ការ​ជួល​ ​រឺ​ទិញ​ដោយ​បង់​តាម​រយៈពេល​ ​ទំនិញ​ត្រូវ​បាន​ចាត់​ទុក​ថា​ត្រូវ​បាន​ផ្ត​ង់​ផ្គង់​ជា​បន្តបន្ទាប់​។​
Input​ ​Credit​ ​ក៏​ត្រូវ​បង់ពន្ធ​ ​VAT ​ដែរ​លើ​ការ​កំសាន្ត​រួម​មាន​ផលិតផល​ប្រេង​ ​និង​ការ​ទិញ​យានយន្ត​របស់​អ្នក​ ​ដំណើរ​ខ្លះ​។​ ​
ចំណុចក្នុងវង់ក្រចកអត់យល់ 🙏🙏🙏
សេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា: ការ​ចុះបញ្ជី​

ការ​ចុះបញ្ជី​ 

អ្នក​បង់ពន្ធ​លើ​របប​ពិត​ទាំងអស់​ដែល​ផ្គត់ផ្គង់​នូវ​រាល់​ទំនិញ​ ​និង​សេវា​បង់ពន្ធ​នៅ​កម្ពុជា​ត្រូវ​ចុះបញ្ជី​សម្រាប់​ ​VAT។​
ការ​ចុះបញ្ជី​ដោយ​ស្ម័គ្រចិត្ត​សម្រាប់​អ្នក​ដែល​មិន​បង់​របប​ពិត​និង​អង្គភាព​ដែល​ទទួល​អាជ្ញា​ប័ត្រ​ពី​ ​ជ​ឌ​ជ​ ​ក្នុង​ដំណាក់កាល​ ​មុន​ពេល​ប្រតិបត្តិការ​ក៏​អាច​ធ្វើ​បាន​ដែរ​។​
សេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា: បែបបទ​រដ្ឋបាល​

បែបបទ​រដ្ឋបាល​ 

សម្រាប់​ការ​ផ្គត់ផ្គង់​ក្នុងស្រុក​ ​អ្នក​បង់ពន្ធ​ទាមទារ​អោយ​បិទ​បញ្ជី​ ​VAT ​និង​ធ្វើ​សេចក្តី​ប្រកាស​ ​និង​ការ​ទូទាត់​ផ្អែក​លើ​ ​មូលដ្ឋាន​ប្រចាំខែ​នៅ​ថ្ងៃ​ទី​២០​នៃ​ខែ​បន្ទាប់​។​ ​សម្រាប់​ការ​នាំ​ចូល​ ​VAT ​អាច​បង់​ទៅ​គយ​នៅ​ពេល​នាំ​ចូល​។​ ​នៅ​ពេល​ដែល​ ​Input​ ​VAT ​របស់​អ្នក​បង់ពន្ធ​លើស​ពី​ ​Output VAT ​អាជីវករ​ត្រូវ​ប្រកាស​ពី​ការ​លើស​នេះ​ក្នុង​រយៈពេល​បី​ខែ​បន្ទាប់​។​ ​អាជីវករ​អាច​ស្នើ​សុំ​អោយ​អាជ្ញាធរ​គយ​បង់​អោយ​ខ្លួន​វិញ​នូវ​អ្វី​ដែល​លើស​។​ ​បទដ្ឋាន​ពិសេស​នៃ​ការ​បង់​ជូន​វិញ​សម្រាប់​អ្នក​ ​នាំ​ចេញ​ ​និង​អង្គភាព​ដែល​ទទួល​អាជ្ញា​ប័ត្រ​ពី​ ​CDC​ ​ក្នុង​ដំណាក់កាល​មុន​ពេល​ប្រតិបត្តិការ​។​ ​បទដ្ឋាន​លំអិត​រួម​មាន​ ​កាតព្វកិច្ច​ក្នុង​ការ​ថែរក្សា​តួលេខ​ ​និង​ការ​ធ្វើ​វិ​ក័យ​ប័ត្រ​ពិសេស​។​ ​វិក័យបត្រ​ប្រែប្រួល​ដោយ​ផ្អែក​លើ​ការ​ចុះបញ្ជី​ ​រឺ​មិន​ចុះបញ្ជី​ ​VAT ​របស់​អ្នក​ដែល​កំពុង​ធ្វើ​វិ​ក័យ​បត្រ​។​
សេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា: ទិដ្ឋភាព​ទូទៅ​

ទិដ្ឋភាព​ទូទៅ​ 

៣១ ធ្នូ​ ​១៩៩៨ ពន្ធ​លើ​ផលរបរ​ត្រូវ​អនុវត្ត​លើ​រាល់​បុគ្គល​ ​រឺ​អង្គភាព​ទោះបី​បុគ្គល​រឺ​ក្រុមហ៊ុន​ក្នុងស្រុក​ ​រឺ​ក៏​បរទេស​ដែល​ ​ដាក់​ទុន​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​។​ ​ជាមួយនឹង​ការ​ចាប់ផ្តើម​អនុវត្ត​VATពី​ថ្ងៃ​ទី​១​មក​រា​១៩៩៩​មក​ ​ពន្ធ​លើ​ផលរបរ​លែង​ត្រូវ​បាន​ ​គេ​អនុវត្ត​ទៀត​ហើយ​លើ​អ្នក​បង់ពន្ធ​របប​ពិត​។​ ​ពន្ធ​៤​%នៃ​ការ​ប្រើប្រាស់​ពី​មុន​ ​ក៏​ត្រូវ​បាន​ដក​ចេញ​ផង​ដែរ​ពី​រាល់​អ្នក​នាំ​ចូល​ ​ទោះបីជា​ ​VAT ​នៅ​អនុវត្ត​ក៏​ដោយ​។​
ពន្ធ​លើ​ផលរបរ​បន្ត​អនុវត្ត​ចំពោះ​អ្នក​បង់ពន្ធ​មិនមែន​របប​ពិត​ក្នុង​អា​ត្រា​ទាប​២​%។ សម្រាប់​ពន្ធ​លើ​ផលរបរ​គឺ​រួម​មាន​ប្រាក់​ ​ចំណូល​ពី​ការ​ផ្គត់ផ្គង់​ទំនិញ​ ​និង​សេវា​ទោះបីជា​អ្នក​នាំ​ចេញ​ភាគច្រើន​ត្រូវ​លើកលែង​។​ ​ផលរបរ​ដែល​មិន​ទាក់ទង​នឹង​ពន្ធ​លើ​ ​ផលរបរ​ត្រូវ​បាន​កំណត់​ក្នុង​ក្របខ័ណ្ឌ​ដូច​ខាងក្រោមៈ​
 ការ​លក់​ផលិតផល​កសិកម្ម​ដែល​មិន​កែ​ឆ្នៃ​ ​ដែល​ការ​លក់​នេះ​ធ្វើ​ដោយ​អ្នក​ផលិត​
 សកម្មភាព​អាជីវកម្ម​តូចៗ​
 ការ​នាំ​ចេញ​ភាគច្រើន​
សេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា: មូលដ្ឋាន​បង់ពន្ធ​

មូលដ្ឋាន​បង់ពន្ធ​ 

ពន្ធ​លើ​ផលរបរ​គឺជា​ពន្ធ​លើ​ប្រាក់​ដែល​ប្រកប​របរ​ដែល​រកបាន​ ​ហើយ​វា​មិនមែន​ជា​ ​VAT ​ទេ​។​ ​ជា​ទូទៅ​គេ​គណនា​វា​ដោយ​ ​តំលៃ​សរុប​ដែល​មាន​ក្នុង​វិ​ក័យ​ប័ត្រ​ដោយ​អា​ត្រា​អនុវត្ត​កំណត់​មួយ​។​ ​វា​ជា​ការ​សាម​ញ្ញែ​ដល​ពន្ធ​នេះ​ត្រូវ​បាន​ទារ​លើ​ភាគី​ធ្វើ​ ​វិ​ក័យ​ប័ត្រ​។​ករណី​នេះ​ពន្ធ​លើ​ផលរបរ​ដែល​ប្រមូល​បានជា​ទូទៅ​ចាត់​ទុក​ថា​ជា​បំណុល​នៃ​ពន្ធ​លើ​ផលរបរ​ទាំងមូល​ឧទាហរណ៍​ ​ដូច​ជា​គ្មាន​ការ​ហូតពន្ធ​ដែរ​។​
សេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា: អា​ត្រា​ពន្ធ​

អា​ត្រា​ពន្ធ​ 

ចាប់ពី​ថ្ងៃ​ទី​ ​១ មក​រា​ ​១៩៩៩ មក​ ​ពន្ធ​លើ​ផលរបរ​ត្រូវ​បាន​ក្នុង​អា​ត្រា​ ​២%។
សេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា: បែបបទ​រដ្ឋបាល​

បែបបទ​រដ្ឋបាល​ 

ចំពោះ​ទំនិញ​ក្នុងស្រុក​ ​អ្នក​បង់ពន្ធ​ត្រូវធ្វើ​សេចក្តី​ប្រកាស​ ​និង​បង់ពន្ធ​ពិសេស​នេះ​លើ​គោល​ការ​ណ៏​ប្រចាំខែ​ដោយ​មិន​អោយ​ ​ហួស​ពី​ថ្ងៃ​ទី​ ​១០ នៃ​ខែ​បន្ទាប់​។​ ​សម្រាប់​ទំនិញ​នាំ​ចូល​ពន្ធ​ពិសេស​ត្រូវ​បង់​ទៅ​អោយ​គយ​ក្នុង​ពេល​នាំ​ចូល​។​ ​បទដ្ឋាន​លំអិត​ ​មាន​ចែង​ពី​កាតព្វកិច្ច​ក្នុង​ការ​ថែរក្សា​ទិន្នន័យ​ ​និង​ការ​ធ្វើ​វិ​ក័យ​ប័ត្រ​។​
សេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា: ទិដ្ឋភាព​ទូទៅ​

ទិដ្ឋភាព​ទូទៅ​ 

ពន្ធ​ពិសេស​លើ​សេវា​ ​និង​ទំនិញ​កំណត់​គឹ​ជា​ទំរង់​មួយ​នៃ​ពន្ធ​អាករ​ដែល​អនុវត្ត​ចំពោះ​ការ​នាំ​ចូល​ ​រឹ​ផលិតផល​ក្នុងស្រុក​ ​និង​ ​ការ​ផ្គត់ផ្គង់​សេវា​ ​និង​ទំនិញ​កំណត់​។​
អត្រាពន្ធ​ទំនិញ​ ​សេវា​ ​និង​អត្រា​នៃ​ពន្ធ​មាន​ដូច​ខាងក្រោមៈ​
 រថយន្ត​មួយ​ចំនួន​ ​និង​គ្រឿងបន្លាស់​ ​ដែល​មានកំ​លាំង​ខ្លាំង​ជាង​ ​២០០០ សេ​សេ​ ​៖ ៣០%
 រថយន្ត​មួយ​ចំនួន​ ​និង​គ្រឿងបន្លាស់​ ​ដែល​មានកំ​លាំង​ខ្លាំង​ជាង​ ​២០០១ សេ​សេ​ ​៖ ២០%
 រថយន្ត​ទំហំ​ធំ​មួយ​ចំនួន​ធំ​ ​ឧ​. (ឡាន​ដឹក​អ្នកដំណើរ​ ​ឡាន​ដឹក​ទំនិញ​ ​) ៖ ១០%
 ម៉ូតូ​ ​និង​គ្រឿងបន្លាស់​ដែល​មានកំ​លាំង​ខ្លាំង​ជាង​ ​១២៤ សេ​សេ​ ​៖ ១០%
 ផលិតផល​ប្រេង​មួយ​ចំនួន​ ​២០%
 ភេសជ្ជៈ​ដែល​មិន​ស្រវឹង​ ​និង​មាន​សារធាតុ​កាបូ​ណាត​ខ្លា​ត​ ​៖ ២០%
 ស្រា​បៀ​ ​ស្រា​ ​និង​គ្រឿង​ផឹក​ស្រវឹង​ ​៖ ១០%
 បារី​ ​និង​ស៊ី​ហ្គា​ ​៖ ១០%
 សណ្ឋាគារ​ ​និង​កន្លែង​កំសាន្ត​ ​៖ ១០%
 សំបុត្រ​យន្តហោះ​អន្តរជាតិ​ ​ដែល​ក្នុង​កម្ពុជា​ ​៖ ២%
 សកម្មភាព​ទូរ​គម​នា​គម​ន៏​អន្តរជាតិ​ខ្លះ​ ​៖ ២%
ចូរ​កំណត់ចំណាំ​ថា​ ​ការ​អនុវត្ត​ន៏​ពន្ធ​ពិសេស​លើ​ការ​ជួល​បន្ទប់​សណ្ឋាគារ​ត្រូវ​បាន​ផ្អាក​រហូត​ដល់​មាន​សេចក្តីណែនាំ​ថ្មី​។​
សេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា: មូលដ្ឋាន​ទារពន្ធ​

មូលដ្ឋាន​ទារពន្ធ​ 

សម្រាប់​ទំនិញ​ដែល​ផលិត​ក្នុងស្រុក​ ​ពន្ធ​ពិសេស​គឺជា​ទូទៅ​គិត​លើ​តំលៃ​លក់​ក្រោយ​ចេញពី​រោងចក្រ​។​ ​សម្រាប់​ទំនិញ​ដែល​ ​នាំ​ចូល​វិញ​ពន្ធ​នេះ​គិត​លើ​តំលៃ​ ​ជី​ធ​ ​រួម​ជាមួយ​ពន្ធគយ​។​ ​សម្រាប់​សំបុត្រ​យន្តហោះ​ ​សណ្ឋាគារ​ ​និង​សេវា​ទូរគមនាគមន៍​ពន្ធ​ ​នេះ​ជា​ទូទៅ​បង់​លើ​តំលៃ​ដែល​មាន​ក្នុង​វិ​ក័យ​ប័ត្រ​ដោយ​ចំពោះ​សំបុត្រ​យន្តហោះ​ ​ត្រូវ​កំណត់​ត្រឹម​សំបុត្រ​ដែល​ចេញ​ក្នុង​ ​ប្រទេស​កម្ពុជា​។​
សេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា: បែបបទ​រដ្ឋបាល​

បែបបទ​រដ្ឋបាល​ 

ចំពោះ​ទំនិញ​ក្នុងស្រុក​ ​អ្នក​បង់ពន្ធ​ត្រូវធ្វើ​សេចក្តី​ប្រកាស​ ​និង​បង់ពន្ធ​ពិសេស​នេះ​លើ​គោល​ការ​ណ៏​ប្រចាំខែ​ដោយ​មិន​អោយ​ ​ហួស​ពី​ថ្ងៃ​ទី​ ​១០ នៃ​ខែ​បន្ទាប់​។​ ​សម្រាប់​ទំនិញ​នាំ​ចូល​ពន្ធ​ពិសេស​ត្រូវ​បង់​ទៅ​អោយ​គយ​ក្នុង​ពេល​នាំ​ចូល​។​ ​បទដ្ឋាន​លំអិត​មាន​ ​ចែង​ពី​កាតព្វកិច្ច​ក្នុង​ការ​ថ្ងែ​រក្សា​ទិន្នន័យ​ ​និង​ការ​ធ្វើ​វិ​ក័យ​ប័ត្រ​។​
សេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា: ពន្ធ​នាំ​ចូល​

ពន្ធ​នាំ​ចូល​ 

ពន្ធ​នាំ​ចូល​គ្របដណ្តប់​លើ​ទំនិញ​ជា​ច្រើន​ប្រភេទ​។​ ​ជា​ទូទៅ​អា​ត្រា​មាន​ពី​ ​៧% ១៥% ២០% ៣៥% រឺ​ ​៥០%។
ការ​លើកទឹកចិត្ត​ចំពោះ​វិនិយោគ​
ការ​លើកលែង​ពន្ធ​នាំ​ចូល​អាច​ផ្តល់​ជូន​ដោយ​ ​ជ​ឌ​ជ​ ​ដោយ​ចាត់​ទុក​ថា​ជា​ការ​លើកទឹកចិត្ត​ចំពោះ​ការ​វិនិយោគ​។​ ​ការ​លើក​ ​លែង​នេះ​អនុវត្ត​ចំពោះ​ ​៖
 សំភារៈ​សំណង់​
 គ្រឿង​ម៉ាស៊ីន​ ​និង​សំភារៈ​ ​និង​គ្រឿងបន្លាស់​ ​ដែល​ត្រូវ​ប្រើ​សម្រាប់​ផលិតកម្ម​
 សំភារៈ​ឆៅ​ ​និង​ទំនិញ​ពាក់កណ្តាល​កែ​ឆ្នៃ​ ​ដែល​ប្រើ​ក្នុង​ផលិតកម្ម​
 គម្រោង​វិនិយោគ​ ​ដែល​មាន​ទំនាក់ទំនង​ ​និង​ការ​លើកទឹកចិត្ត​ផ្នែក​ពន្ធ​នាំ​ចុ​ល​រួម​មានៈ​
 គម្រោង​ដែល​មាន​ទិស​ដៅ​នាំ​ចេញ​ ​យ៉ាងតិច​៨០​%
 គម្រោង​ដែល​ស្ថិត​ក្នុង​តំបន់​លើកទឹកចិត្ត​ពិសេស​
 គម្រោង​ក្នុង​ផ្នែក​ឧស្សាហកម្ម​ទេសចរ​ណ៏​
 គម្រោង​ផលិតកម្ម​ការងារ​បំពាក់​បំ​ពន​
 គម្រោង​ផ្នែក​ហេ​ថា​រចនា​សម្ព​ន្ធ័​ ​និង​ថាមពល​
សេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា: ពន្ធ​នាំ​ចេញ​

ពន្ធ​នាំ​ចេញ​ 

ពន្ធ​នាំ​ចេញ​គ្របដណ្តប់​លើ​មុខទំនិញ​មួយ​ចំនួន​មាន​កំណត់​តែ​ប៉ុណ្ណោះ​ ​ដូច​ជា​ឈើ​និង​ផលិតផល​ចេញ​អំពី​សត្វ​មួយ​ចំនួន​ ​ភាគច្រើន​រួម​មាន​អាហារ​សមុទ្រ​។​
សេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា: ទិដ្ឋភាព​ទូទៅ​

ទិដ្ឋភាព​ទូទៅ​ 

បទ​បញ្ញា​ត្តិ​ស្តី​ពី​ពន្ធ​លើ​បៀវត្ស​របស់​កម្ពុជា​កំណត់​តាម​គោល​ការ​ណ៏​ប្រភព​ ​និង​ការ​ស្នាក់​នៅ​ផ្តល់​អោយ​ជា​លក្ខណៈ​ ​អន្តរជាតិ​។​ ​ប្រាក់បៀវត្ស​បរទេស​សម្រាប់​ជន​ដែល​ស្នាក់​នៅ​កម្ពុជា​ ​ស្ថិត​ក្រោម​ពន្ធ​លើ​បៀវត្ស​របស់​កម្ពុជា​ចំពោះ​អ្នក​ដែល​មិន​ ​ស្នាក់​នៅ​កម្ពុជា​ ​តែ​ប្រាក់បៀវត្ស​មាន​ប្រភព​ពី​កម្ពុជា​ក៏​ស្ថិត​ក្រោម​ពន្ធលើប្រាក់បៀវត្ស​នេះ​ដែរ​។​ ​ទីកន្លែង​នៃ​ការ​បើក​ ​បៀវត្ស​មិន​ទាក់ទង​ដល់​ការ​កំណត់​ប្រភព​វា​ឡើយ​។​
កម្ពុជា​ធ្វើការ​បែងចែក​ខុស​ពី​គ្នា​រវាង​ប្រាក់បៀវត្ស​សុទ្ធ​ ​និង​ប្រាក់​ចំណេញ​បន្ទាប់បន្សំ​។​ ​ប្រាក់បៀវត្ស​សុទ្ធ​ត្រូវ​ទារ​ពី​ ​និយោជិត​ក្នុង​ពេល​ដែល​ពន្ធ​លើ​បៀវត្ស​លើ​ប្រាក់​ចំណេញ​បន្ទាប់បន្សំ​ត្រូវ​បង់​ដោយ​និយោជក​។​ ​ពន្ធ​លើ​បៀវត្ស​គ្របដណ្តប់​លើ​ ​ប្រាក់ខែ​ដែល​ទាក់ទង​នឹង​ការ​បំពេញការងារ​តែ​ប៉ុណ្ណោះ​ ​ដែល​ខុស​ពី​ចំណូល​បុគ្គល​ទូទៅ​។​ ​ចំណូល​សុទ្ធ​មិន​ត្រូវ​បាន​រាប់​ ​បញ្ចូល​ផង​ដែរ​ ​ដោយ​ចំណូល​របៀប​នេះ​ត្រូវ​ស្ថិត​ក្រោម​ប្រភេទ​ពន្ធលើប្រាក់ចំណេញ​។​ ​បទដ្ឋាន​ទាំងនេះ​អាច​អោយ​អាជ្ញាធរ​ ​គិត​ថា​អ្នក​ពិគ្រោះ​យោបល់​ខ្លះ​ជា​និយោជិត​។​
សេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា: ការ​ស្នាក់​នៅ​

ការ​ស្នាក់​នៅ​ 

អ្នក​ដែល​ស្នាក់​នៅ​កម្ពុជា​ ​ដែល​កំណត់​ថា​ជា​និយោជិត​ ​អ្នក​បង់ពន្ធ​រឺ​មនុស្ស​ម្នាក់​គឺ​អ្នក​ដែល​ ​៖
 ស្នាក់​នៅ​កម្ពុជា​ ​រឺ​
 មាន​ទីកន្លែង​ជា​គោល​នៅ​កម្ពុជា​ ​រឺ​
 ដែល​មាន​វត្ត​មាននៅ​កម្ពុជា​លើស​ពី​ ​១៨២ថ្ងៃ ក្នុង​មួយ​ឆ្នាំ​នៃ​ប្រតិទិន​។​
សេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា: ប្រាក់បៀវត្ស​ដែល​ត្រូវ​បង់ពន្ធ​

ប្រាក់បៀវត្ស​ដែល​ត្រូវ​បង់ពន្ធ​ 

ការ​បែងចែក​ខុស​គ្នា​ត្រូវធ្វើ​ចំពោះ​បៀវត្ស​សុទ្ធ​ ​និង​ប្រាក់​ចំណេញ​បន្ទាប់បន្សំ​។​ ​កំរិត​នៃ​ការ​បង់ពន្ធ​ខុស​គ្នា​ត្រូវ​យក​មក​ ​អនុវត្ត​លើ​បៀវត្ស​សុទ្ធ​។​
បៀវត្ស​សុទ្ធ​រួម​មាន​ ​ប្រាក់ខែ​ ​ប្រាក់​កំលាំង​ពលកម្ម​ ​ប្រាក់​រង្វាន់​ ​ប្រាក់​លើស​ម៉ោង​ ​ការ​ទូទាត់​កំចី​ ​និង​ប្រាក់​បើក​មុន​ដែល​ ​ផ្តល់​ដោយ​និយោជក​។​
សេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា: ផល​ចំណេញ​បន្ទាប់បន្សំ​

ផល​ចំណេញ​បន្ទាប់បន្សំ​ 

ផល​ចំណេញ​បន្ទាប់បន្សំ​រួម​មានៈ​
 ការ​ប្រើប្រាស់​យានយន្ត​
 ប្រដាប់ប្រដា​ដែល​ប្រើប្រាស់​សម្រាប់​តុបតែង​ទីកន្លែង​ស្នាក់​នៅ​ ​រួម​មាន​គ្រឿង​សង្ហា​រឹម​ ​និង​ប្រដាប់ប្រដា​ខាងក្នុង​ផ្សេង​ ​ទៀត​ផង​។​
 កំចី​អត្រា​ការ​ប្រាក់​ទាប​ ​និង​ការ​លក់​បញ្ចុះតំលៃ​
 ជំនួយ​ផ្នែក​អប់រំ​ ​ឧ​ទា​ហរ​ណ៏​ដូច​ជា​ ​ការ​បណ្តុះបណ្តាល​
 ការ​គាំទ្រ​ផ្នែក​ធានា​រ៉ាប់រង​មួយ​ចំនួន​
 ប្រាក់​ហោប៉ៅ​បន្ទាប់បន្សំ​ ​រឺ​លើស​ ​និង​និរភ័យ​សង្គម​ ​និង​វិភាគទាន​ប្រាក់​សោ​ធ​និវត្ត​។​
 ប្រាក់​ចំណាយ​លើ​ការ​កំសាន្ត​ ​និង​លំហែកាយ​ ​ដែល​មិន​ដក​ពី​អ្នក​ផ្តល់​សម្រាប់​គោលដៅ​លើ​ប្រាក់​ចំណេញ​ឡើយ​
សេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា: បៀវត្ស​ដែល​មិន​បង់ពន្ធ​

បៀវត្ស​ដែល​មិន​បង់ពន្ធ​ 

 ការ​ទូទាត់​លើស​មួយ​ចំនួន​
 ការ​ទូទាត់​សង​នៃ​ចំណាយ​ដែល​ទាក់ទង​នឹង​ការងារ​
 ប្រាក់​សម្រាប់​ធ្វើ​ដំណើរ​ខ្លះ​
 ប្រាក់បៀវត្ស​របស់​និ​យោ​ជិ​ក​នៃ​អង្គការ​ជំនួយ​ ​រឺ​ការទូត​ ​និង​អន្តរជាតិ​ដែល​ទទួលស្គាល់​
 ប្រាក់បៀវត្ស​នៃ​ជន​ដែល​មិន​ស្នាក់​នៅ​កម្ពុជា​ ​ហើយ​ដែល​ប្រាក់​នេះ​មិន​បើក​នៅ​កម្ពុជា​ ​។
សេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា: ការ​កាត់​រំ​លោះ​

ការ​កាត់​រំ​លោះ​ 

ការ​កាត់​រំ​លោះ​គឺ​ត្រូវ​បាន​គេ​កំរិត​ចំពោះ​ចំនួន​ទឹកប្រាក់​ដែល​បាន​កំណត់​ដោយ​ច្បាប់​ដែល​មាន​ ​ចំនួន​តិចតួច​សម្រាប់​កូន​នៅ​ ​ក្នុង​បន្ទុក​របស់​និ​យោ​ជិ​ក​ ​និង​សម្រាប់​ការ​សង​វិញ​នៃ​ប្រាក់​កម្ចី​និយោជក​ឬ​ប្រាក់​ផ្តល់​អោយ​មុន​ប្រា​ក់ Avances​។​
សេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា: អត្រា​ពន្ធលើប្រាក់បៀវត្ស​

អត្រា​ពន្ធលើប្រាក់បៀវត្ស​ 

ប្រាក់ខែ​សុទ្ធ​-ការ​ស្នាក់​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​ ​អត្រា​ពន្ធលើប្រាក់បៀវត្ស​ប្រចាំខែ​គិត​ជា​ប្រាក់​រៀល​
 ០-៨០០,០០០​៛ គិត​ ​០%
 ៨០០,០០១​៛​-​១,២៥០,០០០​៛ គិត​ ​៥%
 ១,២៥០,០០១​៛​-៨,៥០០,០០០​៛ គិត​ ​១០%
 ៨,៥០០,០០១​៛​-១២,៥០០,០០០​៛ គិត​ ​១៥%
​ ១២,៥០០,០០១​៛ ឡើ​ទៅ​គិត​ ​២០%
អត្រាពន្ធ​នេះ​សម្រាប់​ការ​មិន​ស្នាក់​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​គឺ​យ៉ាង​ទាប​១៥​%។ ពន្ធ​នេះ​បង្កើត​បានជា​ពន្ធ​ចុង​ក្រោយ​ផង​ដែរ​។​
សេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា: ប្រាក់​ចំណេញ​បន្ទាប់បន្សំ​

ប្រាក់​ចំណេញ​បន្ទាប់បន្សំ​ 

ប្រាក់​ចំណេញ​បន្ទាប់បន្សំ​គឺ​អាច​ដាក់​ពន្ធ​បាន​លើ​និយោជក​(មិនមែន​លើ​និ​យោ​ជិ​ក​) ចំពោះ​កំរិត​អត្រា​យ៉ាង​ទាប​២០​%នៃ​ ​តំលៃ​ទីផ្សារ​នៃ​ប្រាក់​ចំណេញ​។​ ​កំរិត​អត្រាពន្ធ​គឺ​ត្រូវ​បាន​កំណត់​ជា​ប្រាក់​រៀល​កម្ពុជា​ចំណូល​ជា​រូបិយ​ប​ណ្ណ័​បរទេស​ត្រូវ​ ​បង្វែរ​ទៅ​ជា​ប្រាក់​រៀល​។​ ​អត្រា​ប្តូរ​ប្រាក់​ជា​ផ្លូវការ​គឺ​ត្រូវ​បាន​ផ្តល់​អោយ​ចំពោះ​គោលបំណង​នេះ​។​
សេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា: ការ​គ្រប់គ្រង

ការ​គ្រប់គ្រង 
​
និ​យោ​ជិ​ក​ទាំងឡាយ​ត្រូវ​តែ​ធ្វើ​សេចក្តី​ប្រកាស​ ​និង​ការ​បង់​ពន្ធលើប្រាក់បៀវត្ស​ប្រចាំខែ​មិន​ត្រូវ​យឺត​ជាង​ថ្ងៃ​ទី​១៥​នៃ​ខែ​ ​បន្ទាប់ៗ​។​ ​មិន​មានការ​បង់​ត្រឡប់​ប្រចាំឆ្នាំ​វិញ​
(ប្រភពអត្ថបទ ៖ www.cambodia.gov.kh)
សេដ្ឋកិច្ចកូនខ្លា

ស្តាំ|រូបភាពតូច|388x388ភីកសែល| សេដ្ឋកិច្ចកូនខ្លា (ពណ៌លឿង) មាន៥ប្រទេសគឺ ឥណ្ឌូនេស៊ី ម៉ាឡេស៊ី ហ្វីលីពីន ថៃ វៀតណាម ។បានបង្ហាញផងដែរនូវ សត្វខ្លាដើម ( កូរ៉េខាងត្បូង តៃវ៉ាន់ សិង្ហបុរី និង ហុងកុង ) (ពណ៌ក្រហម)។
សេដ្ឋកិច្ចកូនខ្លា សំដៅលើសេដ្ឋកិច្ចនៃប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ ដូចជា ឥណ្ឌូនេស៊ី ម៉ាឡេស៊ី ហ្វីលីពីន ថៃ និង វៀតណាម, PAUTASSO, D.; CARDOSO, A. K.. A Nova Ordem Energética Internacional . São Paulo: Escola Superior de Propaganda e Marketing/II	Seminário de Iniciação Científica da ESPM – São Paulo: 2013 ប្រទេសលេចធ្លោទាំងប្រាំនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ។  HOMLONG, Nathalie; SPRINGLER, Elisabeth. Business-Handbuch Vietnam: Das Vietnamgeschäft erfolgreich managen: Kulturverständnis, Mitarbeiterführung, Recht und Finanzierung. Wiesbaden: Springer Gabler, 2013.
សេដ្ឋកិច្ចកូនខ្លា: ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ទិដ្ឋភាពទូទៅ 
សេដ្ឋកិច្ចកូនខ្លា ត្រូវបានគេដាក់ឈ្មោះដូច្នេះ ដោយសារតែពួកគេព្យាយាមធ្វើតាមគំរូបច្ចេកវិទ្យាដែលជំរុញការនាំចេញដូចគ្នា និង ការអភិវឌ្ឍន៍សេដ្ឋកិច្ច ដែលសម្រេចបានរួចហើយដោយប្រទេសអ្នកមាន បច្ចេកវិទ្យាខ្ពស់ ឧស្សាហកម្ម និង អភិវឌ្ឍន៍ នៃ ប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង និង តៃវ៉ាន់ រួមជាមួយនឹងមជ្ឈមណ្ឌលហិរញ្ញវត្ថុដែលមានទ្រព្យសម្បត្តិ។ នៃ ទីក្រុងហុងកុង និង សិង្ហបុរី ដែលត្រូវបានគេហៅថាជា ក្រុមខ្លាអាស៊ីទាំងបួន ។     ខ្លាវ័យក្មេងត្រូវបានគេហៅថា "កូនខ្លា" ដែលមានន័យថាប្រទេសឧស្សាហកម្មថ្មីចំនួនប្រាំ  ដែលបង្កើតបានជាសេដ្ឋកិច្ចកូនខ្លាកំពុងកើនឡើងខ្លា។ តាមពិត ប្រទេសចំនួនបួនត្រូវបានបញ្ចូលក្នុងបញ្ជីសេដ្ឋកិច្ចកំពូលទាំង៥០ របស់អេចអេសប៊ីស៊ី ក្នុងឆ្នាំ២០៥០  ខណៈពេលដែលប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី វៀតណាម និងហ្វីលីពីនត្រូវបានបញ្ចូលក្នុងបញ្ជីបន្ទាប់ដប់មួយ របស់ ហ្គោដមេន សាឆ្ស៍ នៃសេដ្ឋកិច្ចដែលមានសក្តានុពលខ្ពស់ដោយសារតែកំណើនយ៉ាងឆាប់រហ័សរបស់ពួកគេ។  និងចំនួនប្រជាជនច្រើន។

សហគ្រិនចិននៅក្រៅប្រទេស បានដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការអភិវឌ្ឍន៍វិស័យឯកជនក្នុងតំបន់។ អាជីវកម្មទាំងនេះគឺជាផ្នែកមួយនៃបណ្តាញឬស្សីធំជាង ដែលជាបណ្តាញនៃអាជីវកម្មចិននៅក្រៅប្រទេសដែលកំពុងប្រតិបត្តិការនៅក្នុងទីផ្សារនៃ ប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ ដូចជាម៉ាឡេស៊ី ឥណ្ឌូនេស៊ី ថៃ និងហ្វីលីពីនដែលចែករំលែកទំនាក់ទំនងគ្រួសារ និងវប្បធម៌ទូទៅ។  ការផ្លាស់ប្តូររបស់ប្រទេសចិនទៅជា មហាអំណាចសេដ្ឋកិច្ច មួយក្នុងសតវត្សទី២១ បាននាំឱ្យមានការកើនឡើងនៃការវិនិយោគនៅក្នុងបណ្តាប្រទេសអាស៊ីអាគ្នេយ៍ដែលបណ្តាញឬស្សីមានវត្តមាន។
សេដ្ឋកិច្ចកូនខ្លា: ទិន្នន័យឆ្នាំ២០២០

ទិន្នន័យឆ្នាំ២០២០ 
ទិន្នន័យ ជីឌីភី និង ជីឌីភី សម្រាប់មនុស្សម្នាក់គឺយោងតាមទិន្នន័យខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២០ របស់ ធនាគារពិភពលោក ។ 
ចំណាត់ថ្នាក់ ប្រទេស ចំនួនប្រជាជនគិតជាលានr> ជីឌីភី ឈ្មោះ រាប់លានដុល្លារ​អាមេរិក ជីឌីភី ឈ្មោះ ក្នុងមនុស្សម្នាក់ ដុល្លារ​អាមេរិក ជីឌីភី (PPP) រាប់លាន ដុល្លារ​អាមេរិក ជីឌីភី (PPP) ក្នុងមនុស្សម្នាក់ដុល្លារ​អាមេរិក — ៦៥៤.៣០៦ ៣.១៧៣.១៤១ ៤.៨៤៩ ៨.៤៥៤.៦៥១ ១២.៩២១ ១ 266.998 ១.១១៩.១៩១ ៤.១៣៦ ៣.៣២៩.១៦៩ ១២.៣០២ ២ ៦៧.៩១៣ ៥៤៣.៦៥០ ៧.៨០៨ ១.៣៣៨.៧៨១ ១៩.២២៨ ៣ ១០៨.៣០៧ ៣៧៦.៧៩៦ ៣.៤៨៥ ១.០០៣.០៣៨ ៩.២៧៧ ៤ ៣២.៨០១ ៣៣៨.២៨០ ១១.៤១៥ ៩៧៨.៧៨០ ២៩.៣៤០ ៥ ៩៥.៤៩៤ ៣៥៤.៨០០ ៣.៧៥៨ ១.១៤២.១៧៧ ១១.៦៧៧