navinnseab/khmer-wikipedia-article huggingface dataset:
ម៉ាឡេស៊ី: ឈ្មោះ

ឈ្មោះ 
ឈ្មោះថា «ម៉ាឡេស៊ី»ត្រូវបានឱ្យប្រើតាំងពីឆ្នាំ​១៩៦៣មក គឺនៅពេលដែលសហព័ន្ឋម៉ាឡាយ៉ា សិង្ហបុរី បរណេអូខាងជើង និង​សារ៉ាវ៉ាក់ រួមគ្នាបង្កើតជាសហព័ន្ឋដែលមាន១៣រដ្ឋ។
ម៉ាឡេស៊ី: បុរេប្រវត្តិ

បុរេប្រវត្តិ 

ស្លាកស្នាមប្រវត្តិសាស្ត្រជាច្រើនត្រូវបានគេរកឃើញនៅម៉ាឡេស៊ីឧបទ្វីប រដ្ឋសាបា និង​រដ្ឋសារ៉ាវ៉ាក់។ សេម៉ាង ជាក្រុមមនុស្សដែលគេជឿថាបានធ្វើដំណើរមកពីទ្វីបអាហ្វ្រិក មករស់នៅឧបទ្វីបម៉ាឡេមុនគេ គឺនៅប្រហែល៥ម៉ឺនឆ្នាំមុន។ សេណូយ ជាក្រុមជំនាន់ក្រោយដែលមាន​ឈាម​ជ័រ​ពាក់កណ្តាលពីបុព្វបុរសសេម៉ាង និង​ពាក់កណ្តាលពីឥណ្ឌូចិន។
ម៉ាឡេស៊ី: សុខាភិបាល

សុខាភិបាល 
សង្គមម៉ាឡេស៊ីអោយសារសំខាន់ទៅលើការពង្រីកនិងការអភិវឌ្ឍន៍សេវាថែទាំសុខភាព ដោយប្រើប្រាស់៥%នៃថវិការដ្ឋសំរាប់ការអភិវឌ្ឈន៍សង្គម ក្នុងវិស័យថែទាំសុខភាពសាធារណៈ។ ដើម្បី​ឆ្លើយតប​នឹងកំនើនប្រជាជន និង កំនើនជនចាស់ជរា រដ្ឋាភិបាលមានគំរោងអភិវឌ្ឈប្រព័ន្ឋសុខាភិបាល តាមរយៈការ ជួសជុលកែលំអមន្ទីរពេទ្យដែលមានស្រាប់ ស្ថាបនា​និង​បំពាក់បរិក្ខារ​សំរាប់​មន្ទីរពេទ្យថ្មីៗ បង្កើនចំនួនពហុគ្លីនីក និង ការពង្រីកបណ្តាញតេលេសុខភាព(Telehealth)។

ប្រព័ន្ឋសុខាភិបាលម៉ាឡេស៊ីតំរូវអោយវេជ្ជបណ្ឌិតទាំងអស់បំរើការងារជាចាំបាច់រយៈពេល៣ឆ្នាំ ក្នុងមន្ទីរពេទ្យសាធារណៈ ដើម្បីធានាបាននូវកំលាំងធ្វើការក្នុងមន្ទីរពេទ្យទាំងនេះ។ ថ្មីៗនេះ វេជ្ជបណ្ឌិត​មកពីបរទេសក៏ត្រូវបានគេលើកទឹកចិត្តអោយធ្វើការនៅទីនេះដែរ។ ទោះជាបែបនេះក៏ដោយ ក៏នៅមានកង្វះខាតគ្រូពេទ្យ ជាហេតុធ្វើអោយ ការព្យាបាល និង ថែទាំវេជ្ជសាស្ត្រ​ពីគ្រូពេទ្យឯកទេស​មានជំនាញខ្ពស់ អាចរកបានតែនៅតាមបណ្តាទីក្រុងធំៗ។ ការវិនិយោគទុននិងកិច្ចប្រឹងប្រែងនាំយកបរិក្ខារពេទ្យទំនើបៗទៅតាមទីប្រជុំជននានា មានក៏ពិតមែន តែបញ្ហាស្ថិតនៅត្រង់ថា​មិនមាន​អ្នកជំនាញគ្រប់គ្រាន់ក្នុងការប្រើប្រាស់ឧបករណ៍ទាំងនេះទេ។

ភាគច្រើននៃមន្ទីរពេទ្យឯកជន មាននៅទីក្រុង។ ខុសពីមន្ទីរពេទ្យសាធារណៈ មន្ទីរពេទ្យឯកជនមានបំពាក់ឧបករណ៍ទំនើបៗបំផុតក្នុងការថតនិងវិភាគជំងឺ។ ការវិនិយោគក្នុងមន្ទីរពេទ្យឯកជន​មិនត្រូវបានគេចាត់ទុកជាការវិនិយោគដ៏វាងវៃទេ ដោយគេត្រូវការរយៈពេលជាង១០ឆ្នាំ មុខនឹងគេអាចរកប្រាក់ចំនេញបាន។ តែស្ថានភាពបានផ្លាស់ប្តូរ ដោយក្រុមហ៊ុននានា​បានងាកមករក​ការវិនិយោគទុនក្នុងវិស័យសុខាភិបាលសារជាថ្មី បន្ទាប់ពីមានកំនើនតំរូវការសេវាសុខភាពពីជនបរទេសដែលមកប្រទេសម៉ាឡេស៊ី និង ការយកចិត្តទុកដាក់ពីរដ្ឋាភិបាល​ក្នុងឧស្សាហកម្ម​ទេសចរណ៍សុខភាព។
ម៉ាឡេស៊ីខាងកើត

alt=A black and white general world map with East Malaysia highlighted in green|ស្តាំ|រូបភាពតូច|250x250ភីកសែល| ម៉ាឡេស៊ីខាងកើតរួមមានរដ្ឋសាបា និងរដ្ឋសារ៉ាវ៉ាក់ ក៏ដូចជាដែនដីសហព័ន្ធនៃឡាប៊ួន  ។
alt=A map of Borneo showing East Malaysia and its major cities. Labuan is the island off the coast of Sabah near Kota Kinabalu.|ស្តាំ|រូបភាពតូច|334x334ភីកសែល| ផែនទីនយោបាយនៃកោះបរនេអូ ដែលម៉ាឡេស៊ីខាងកើតបង្ហាញជាពណ៌ទឹកក្រូច
ម៉ាឡេស៊ីខាងកើត (), ឬ រដ្ឋបរនេអូ, ត្រូវបានគេស្គាល់ផងដែរថាជា បរនេអូម៉ាឡេស៊ី គឺជាផ្នែកមួយនៃប្រទេសម៉ាឡេស៊ីនៅលើ និងនៅជិតកោះបរនេអូ ដែលជាកោះធំជាងគេទីបីរបស់ពិភពលោក។ នៅជិតឆ្នេរសាបា គឺជាប្រជុំកោះតូចមួយដែលមានឈ្មោះថា ឡាប៊ូន។ ម៉ាឡេស៊ីខាងកើតស្ថិតនៅខាងកើត ￼￼ឧបទ្វីបម៉ាឡេស៊ី￼￼ (ត្រូវបានគេស្គាល់ផងដែរថាជារដ្ឋម៉ាឡាយ៉ា) ដែលជាផ្នែកនៃប្រទេសនៅលើ ទៀបកោះម៉ាឡេ. ទាំងពីរត្រូវបានបំបែកដោយសមុទ្រចិនខាងត្បូង.

ម៉ាឡេស៊ីខាងកើតមានប្រជាជនតិចជាង ហើយមានការតាំងទីលំនៅដែលមានការអភិវឌ្ឍន៍តិចជាងម៉ាឡេស៊ីខាងលិច។ ខណៈពេលដែលប្រទេសម៉ាឡេស៊ីខាងលិចមានទីក្រុងធំៗរបស់ប្រទេស ( គូឡាឡាំពួរ, ចូហ័រ បារូ, និង ហ្គោរកេតថោន ) ប្រទេសម៉ាឡេស៊ីខាងកើតគឺធំជាង និងមានធនធានធម្មជាតិច្រើនជាងមុន ជាពិសេសទុនបម្រុងប្រេង និងឧស្ម័ន។ នៅក្នុងរចនាប័ទ្មតំបន់តំបន់ ស្ថានភាពទីក្រុងត្រូវបានបម្រុងទុកសម្រាប់តែការតាំងទីលំនៅមួយចំនួនប៉ុណ្ណោះ រួមមាន គូឆីង, គូតា គីណាបាឡូ និង មីរី ។ ការតាំងទីលំនៅសំខាន់ៗផ្សេងទៀតត្រូវបានចាត់ថ្នាក់ជាទីក្រុង រួមទាំងមនុស្សជាច្រើនដែលមានអ្នករស់នៅជាង ១០០ ០០០នាក់។ ប្រទេស​ម៉ាឡេស៊ី​ខាង​កើត​រួម​បញ្ចូល​ផ្នែក​ដ៏​សំខាន់​នៃ​ជីវចម្រុះ​នៃ ​ព្រៃ​ទំនាបបរនេអូ និង ព្រៃទឹកភ្លៀងបរនេអូម៉ុនតាន ។
ម៉ិកកា

ម៉ិកកា ឬ មេកា ដោយមានឈ្មោះផ្លូវការថា ម៉ាកកា អាល់-មូការ៉ាម៉ា (, ប្រែមកថា: ម៉ាកកាជាអភិជន) ហើយជាទូទៅគេកាត់ឈ្មោះទៅជា ម៉ាកកា () គឺជាទីក្រុងនិងមជ្ឈមណ្ឌលរដ្ឋបាលរបស់ខេត្តម៉ិកការបស់ប្រទេសអារ៉ាប៊ីសាអ៊ូឌីត និងទីក្រុងបរិសុទ្ធក្នុងឥស្លាមសាសនា ទីក្រុងនេះគឺ ៧០ គីឡូម៉ែត្រ (៤៣ ម៉ាយ) ពីទីក្រុងជេដាលើសមុទ្រក្រហម​ នៅក្នុងជ្រលងតូចចង្អៀត ២៧៧ ម៉ែត្រ (៩០៩ ហ្វីត) ខាងលើកម្រិតទឹកសមុទ្រ យោង​តាម​ទិន្នន័យ​ចុង​ក្រោយ​បំផុត​, ប្រជាជន​សរុប​គឺ ១,៥៧៨,៧២២ នាក់ ក្នុងឆ្នាំ ២០១៥ ចំនួនប្រជាជនទីក្រុងប៉ាន់ស្មាននៅឆ្នាំ ២០២០​ គឺ ២.០៤២ លាននាក់​ ធ្វើឱ្យវាក្លាយជាទីក្រុងដែលមានប្រជាជនច្រើនជាងគេលំដាប់ទី 3 នៅក្នុងប្រទេសអារ៉ាប៊ីសាអ៊ូឌីត បន្ទាប់ពីទីក្រុងរីយ៉ាដ និងជេដា អ្នកធ្វើធម្មយាត្រាច្រើនជាងបីដងក្នុងមួយឆ្នាំៗក្នុងអំឡុងពេលធម្មយាត្រាហាច (Ḥajj) ត្រូវបានគេសង្កេតឃើញនៅក្នុងខែហ៊ីចលីទីដប់ពីរនៃឌូលហ៊ីចា (Dhul-Hijjah)
ម៉ិកស៊ិក

ប្រទេសម៉ិកស៊ិក (ភាសាអេស្ប៉ាញ៖ México ឬ Méjico) ដោយមានឈ្មោះជាផ្លូវការថា សហរដ្ឋម៉ិកស៊ិក គឺជាប្រទេសមួយស្ថិតនៅប៉ែកខាងត្បូងនៃទ្វីបអាមេរិកខាងជើង។ ប្រទេសនេះមានព្រំដែនខាងជើងជាប់សហរដ្ឋអាមេរិក ឯភាគខាងត្បូងនិងខាងលិចជាប់មហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក  ប្រទេសក្វាតេម៉ាឡា បេលីស និងសមុទ្រការ៉ាអ៊ីបនៅភាគអាគ្នេយ៍  និងទិសខាងកើតជាប់ជាមួយឈូងសមុទ្រម៉ិកស៊ិក។Merriam-Webster's Geographical Dictionary, 3rd ed., Springfield, Massachusetts, United States, Merriam-Webster; p. 733 ម៉ិកស៊ិកគ្របដណ្តប់លើផ្ទៃដី ១,៩៧២,៥៥០ គីឡូម៉ែត្រការ៉េMexico. The World Factbook. ទីភ្ញាក់ងារស៊ើបការណ៍កណ្ដាល.ដែលធ្វើឱ្យវាជាប្រទេសធំបំផុតទី១៣ និងមានចំនួនប្រជាជនរស់នៅប្រមាណ ១២៦,០១៤,០២៤ នាក់ដែលនាំឱ្យម៉ិកស៊ិកជាប្រទេសដែលមានចំនួនប្រជាជនច្រើនជាងទីដប់។ ប្រទេសម៉ិកស៊ិកជារដ្ឋសហព័ន្ធដែលមានរដ្ឋចំនួន ៣១ ដោយមានទីក្រុងម៉ិកស៊ិកជារដ្ឋធានី និងទីក្រុងធំបំផុតនៅក្នុងប្រទេស។ ទីក្រុងធំៗបន្ទាប់រួមមាន៖ ក្វាដាឡាហារ៉ា ម៉ុងតេរី ពូអេប្លា តូលូកា ទីហ្វ័រណា ទីក្រុងច្វារ៉េស និងលេអន។ល។ 

មុន​សម័យ​កូឡុំបៀន មេសូអាមេរិក វប្បធម៌​ចំណាស់​ជាច្រើន បាន​ប្រែក្លាយ​ទៅ​ជា​អារ្យធម៌​ទំនើប ដូចជា ៖ អូលមិក (Olmec), តូលតិក (Toltec) និង​តេអូទីវ៉ាកាន (Teōtīhuacān), ម៉ាយ៉ា (Maya), អាហ្សតិក (Aztec) មុន​ពេល​មាន​ទំនាក់ទំនង​ដំបូង​ជាមួយ​ពួក​អឺរ៉ុប​។ នៅ​ឆ្នាំ ១៥២១ ពួក​អេស្ប៉ាញ បាន​បង្កើត​អេស្ប៉ាញ​ថ្មី (Nueva España) ដែល​នឹង​ក្លាយ​ជា​ម៉ិចស៊ិក អាណានិគម​ដែល​បាន​ទទួល​ឯករាជ្យ​នៅ​ឆ្នាំ ១៨២១​។ អំលុង​ពេល​ក្រោយ​ឯករាជ្យ ប្រទេសបាន​រង​នូវ​អស្ថិរភាព​សេដ្ឋកិច្ច បង្កើតការ​បែងចែក​ទឹកដី និង​សង្គ្រាមស៊ីវិល រួមបញ្ចូល​ទាំង​អន្តរាគមន៍​ពី​បរទេស ចក្រភព​ពីរ និង​របប​ផ្ដាច់ការ​ក្នុង​ស្រុក​ពីរ​ដ៏​យូរ​អង្វែង​។ ក្រោយ​បដិវត្ត​ម៉ិចស៊ិក​ឆ្នាំ ១៩១០ បាន​ឈាន​ទៅ​ដល់​ការ​ប្រកាស​ដាក់​ឱ្យ​ប្រើ​នូវ​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ ឆ្នាំ ១៩១៧ ដែល​ជា​ការ​ត្រួសត្រាយផ្លូវ សម្រាប់​ប្រព័ន្ធ​នយោបាយ​របស់​ប្រទេស​បច្ចុប្បន្ន​។ ការ​បោះឆ្នោត ដែល​បាន​ធ្វើឡើង​នៅ ខែ កក្កដា ឆ្នាំ ២០០០ ត្រូវ​គេ​កត់សម្គាល់​ថា​ជា​លើក​ទី​១​ហើយ ដែល​គណបក្សសកម្មភាពជាតី (ប៉ាន/PAN; Partido Acción Nacional) ​ប្រឆាំង បាន​ឈ្នះ​ការ​បោះឆ្នោត​ប្រធានាធិបតី លើ​គណបក្ស​បដិវត្តស្ថាប័ន (ព្រី/PRI; Partido Revolucionario Institucional) ដែលមានអំណាចលើប្រទេសម៉ិចស៊ិកតាងពីឆ្នាំ ១៩២៩ ។ 

Mexico has one of the world's largest economies, it is the tenth largest oil producer in the world, the largest silver producer in the world and is considered both a regional power and middle power. In addition, Mexico was the first Latin American member of the Organisation for Economic Co-operation and Development OECD (since 1994), and considered an upper-middle income country by the World Bank. Mexico is considered a newly industrialized country and an emerging power. It has the fourteenth largest nominal GDP and the tenth largest GDP by purchasing power parity. The economy is strongly linked to those of its North American Free Trade Agreement (NAFTA) partners, especially the United States of America. Mexico ranks sixth in the world and first in the Americas by number of UNESCO World Heritage Sites with 32,:en:Table of World Heritage Sites by country and in 2010 was the tenth most visited country in the world with 22.5 million international arrivals per year. According to Goldman Sachs, by 2050 Mexico is expected to become the world's fifth largest economy. PricewaterhouseCoopers (PwC) estimated in January 2013 that by 2050 Mexico could be the world's seventh largest economy.
ម៉ីហ្គេលាំងជេល៉ូ

ម៉ីហ្គេលាំងជេល៉ូ មានឈ្មោះពេញថា ម៉ីហ្គេលាំងជេល៉ូ ឌី ល៉ូដូវីកូ បូអូណារ៉ូតី ស៊ីម៉ូនី (, ៦ មីនា ឆ្នាំ ១៤៧៥ - ១៨ កុម្ភៈ ឆ្នាំ ១៥៦៤) គឺជាវិចិត្រករ ស្ថាបត្យករ និងជាងចម្លាក់ដ៏ល្បីល្បាញ នៅសម័យបុនវុឌ្ឍិសិល្បៈ ។
ម៉ីហ្គេលាំងជេល៉ូ: តំណភ្ជាប់ខាងក្រៅ

តំណភ្ជាប់ខាងក្រៅ 

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ជាងចម្លាក់ជានជាតិអ៊ីតាលី
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:វិចិត្រករជនជាតិអ៊ីតាលី
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ស្ថាបត្យករជនជាតិអ៊ីតាលី
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:វិចិត្រករសម័យបុនវុឌ្ឍិសិល្បៈ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ម៉ីហ្គេលាំងជេល៉ូ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:បុគ្គលមកពីប្ល័រិន
ម៉ឺនកែវ (ដំរី)

ម៉ឺនកែវ ជាដំរីជំនិះនៃឧកញ៉ាអធិរាជវង្សា កាលក្នុងសង្គ្រាមនៅវាលព្រះម្លូ បង្ក្រាបប្រាបប្រាមព្រះឱកញាឱង។ កាលណោះឆ្នាំ ១៥៣៦ ដែលគេបានរំលឹកក្នុងពង្សាវតារខ្មែរ។
ម៉ឺនជួន

ម៉ឺនជូ រឺ ជួន ជាកូនចៅពញាអរជូនជ័យ កាលក្នុងសម័យលង្វែក រជ្ជកាលព្រះបាទបរមិន្ទរាជា។ ម៉ឺនជួន នេះហើយបានរួមគំនិតគ្នានឹងនាងទន់ដើម្បីឱ្យបានការនឹងនាងទាវ ដែលតាមពិតទៅមានប្ដីរួចជាស្រេចទៅហើយគឺ ម៉ឺន​ឯកទុំ។ ចុងក្រោយត្រូវប្រហារជីវិតបង់ដោយព្រះបាទបរមិន្ទរាជា។ ក្នុងរឿងទាវឯក របស់លោកនូ-កន គាត់នេះឈ្មោះថា ម៉ឺនងួន ទៅវិញ ក្នុងរាជ្យព្រះបាទរាមជើងព្រៃវិញ។
ម៉ឺនពេជ្រ

ម៉ឺនពេជ្រ គឺជាមន្ត្រីផ្លុំប៉ី នៃព្រះបាទបរមិន្ទរាជា ក្នុងសម័យលង្វែក ប្រវត្តិព្រឹត្តិការណ៍ក្នុងជីវិតមានទាក់ទងនឹងក្លើរបស់លោកគឺម៉ឺនឯក ដែលមានឈ្មោះដើមថាទុំ។ លោកម៉ឺនជាគូស្នេហ៍នឹងនាងនោ អ្នកបំរើនាងទាវ។
ម៉ឺនពេជ្រ: វប្បធម៌ប្រជាប្រិយ

វប្បធម៌ប្រជាប្រិយ
ក្នុងរឿងទុំទាវរបស់ព្រះភិក្ខុសោម បានចារចែងថា ម៉ឺនពេជ្រកាលពីមុនឡើយត្រូវជាមិត្តភិក្ខុសង្ឃនឹងទុំដែលជាម៉ឺនឯក បាននាំគ្នាដើរលក់តោកពីខែត្របាភ្នំ រហូតមកដល់ខែត្រត្បូងឃ្មុំ ក្រោយមកការបានលាចាកសិក្ខាបទមកជាគ្រហស្ថ ក្លាយជាអ្នកផ្លុំប៉ីដ៏ល្បីល្បាញនៅសម័យរជ្ជកាលស្ដេចរាមាជើងព្រៃទៅវិញ ហើយរូបលោកបានចាប់ចិត្តស្រលាញ់នាងនោដែលត្រូវជាភីលៀងនាងទាវ។
ម៉ឺនពេជ្រ (ដំរី)

ម៉ឺនពេជ្រ ជាដំរីជំនិះនៃឧកញ៉ាសួគ៌ាលោកសុខ កាលក្នុងសង្គ្រាមនៅវាលព្រះម្លូ បង្ក្រាបប្រាបប្រាមព្រះឱកញាឱង។ កាលណោះឆ្នាំ ១៥៣៦ ដែលគេបានរំលឹកក្នុងពង្សាវតារខ្មែរ។
ម៉ុក សំឱក

ម៉ុក សំឱក គឺ​ជា​អ្នក​និពន្ធ​ខ្មែរ​មួយ​រូប​កើត​នៅ​ក្រុង​ភ្នំ​ពេញ នៅ​ថ្ងៃ​ទី​១៣ ខែ​កក្កដា គ.ស. ១៨៨០ ។ លោក​បាន​តាក់តែង​និពន្ធ​កំណាព្យ​អប់រំ និង​ទទួល​បាន​មេដាយ​ជា​ច្រើន​ក្នុង​ការ​បម្រើ​ដល់​ប្រទេស​ជាតិ។
ម៉ុក សំឱក: គ្រួសារ

គ្រួសារ 
បិតា​របស់​លោក​នាម ម៉ុក (សន្ធរ ម៉ុក) ជា​មន្ត្រី​ក្នុង​ព្រះ​បរម​រាជវាំង ខាង​ក្រុម​ព្រះ​អាល័ក្ស ហើយ​ជា​កវី​១រូប​យ៉ាង​ឯក​ខាង​កាព្យ​ឃ្លោង មាន​កិត្តិស័ព្ទ​ល្បីល្បាញ​ក្នុង​ជំនាន់​រាជ្យ​ព្រះកុរណា​សុវណ្ណកោដ្ឋ។ មាតា​នាម ជំទាវ សម។ លោក​មាន​បង​ប្អូន​ច្រើន​នាក់ ប៉ុន្តែ​តាម​ការ​ស្រាវជ្រាវ​គេ​បាន​រក​ឃើញ​ចំនួន ៥ នាក់​ដូច​ជា៖
 ម៉ុក ម៉ិល (ប្រុស)
 ម៉ុក ត្រចាត់ (ប្រុស)
 ម៉ុក សំឱក (រូបលោក)
 ម៉ុក សំអែល (ប្រុស)
 ម៉ុក រំដេញ (ស្រី) 

លោក ម៉ុក សំឱក មាន​ភរិយា​ឈ្មោះ អ្នក​ស្រី​ពុំ, បាន​កូន​ស្រី​មួយ​ឈ្មោះ សំឱក ម៉ាលីយ៉ាន។
ម៉ុក សំឱក: ការ​សិក្សា

ការ​សិក្សា 
កាល​ពី​បឋម​វ័យ, លោក ម៉ុក សំឱក បាន​សិក្សា​ក្នុង​សាលា​បារាំង-ខ្មែរ បាន​ប្រលង​ជាប់​សញ្ញាប័ត្រ​បឋម​សិក្សា​បំពេញ​វិជ្ជា ផុត​ថ្នាក់​ក្នុង​ជំនាន់​នោះ។ ក្រៅ​អំពី​ការ​សិក្សា​លោក​ចូល​ចិត្ត​តាក់តែង​និពន្ធ​កំណាព្យ អាន​សាស្ត្រា​ក្បួន​ច្បាប់​ដែល​មាន​នៅ​តាម​វត្ត​អារាម ដែល​ជា​ហេតុ​នាំ​ឲ្យ​លោក​មាន​ជំនាញ​ខាង​តែង​កំណាព្យ​បាន​យ៉ាង​ល្អ។
ម៉ុក សំឱក: តួនាទី

តួនាទី
ក្នុង​ឆ្នាំ​១៩០៣ រាជការ​បាន​តាំង​លោក​ឲ្យ​ធ្វើ​ការ​នៅ ក្រសួង​សិក្សា​ធិការ តាំង​ពី​ពេល​មាន​អាយុ ២៣។ លុះ​បន្ទាប់​ត​មក លោក​បាន​ធ្វើ​ជា​គ្រូ​បង្រៀន​ក្នុង​សាលា​ដូច​ត​ទៅនេះ៖

ឆ្នាំ ១៩០៨ ជាគ្រូនៅសាលា ឌូដាដឺឡាគ្រេ
ឆ្នាំ ១៩១២ ជាគ្រូនៅសាលា ខេត្តកំពង់ចាម
ឆ្នាំ ១៩១៨ ជាគ្រូនៅសាលា ឌូដាដឺឡាគ្រេ
ឆ្នាំ ១៩២៥ ជាគ្រូនៅសាលា ហ្វ្រង់ស៊ីគារញ៉េ
ឆ្នាំ ១៩២៦ ជាគ្រូនៅសាលា ហ្វ្រង់ស្វាបូដ្វាំង
ម៉ុក សំឱក: គ្រឿង​ឥស្សរិយយស

គ្រឿង​ឥស្សរិយយស
លោក​ម៉ុក សំឱក ជា​គ្រូ​១​រូប​យ៉ាង​ជំនាញ, ពេញ​ចិត្ត​ក្នុង​ការ​បង្ហាត់​បង្រៀន​ណាស់ ហើយ​ជា​ទី​ស្រលាញ់​ពេញ​ចិត្ត​នឹង​គោរព​កោត​ក្រែង ដោយ​ស្មោះ​ត្រង់​នៃ​បណ្ដា​សិស្ស​ទាំង​ឡាយ ទើប​លោក​ទទួល​បាន​នូវ​គ្រឿង​ឥស្សរិយយស​ដូច​ខាង​ក្រោម៖

ថ្ងៃទី ៩ មករា ១៩១៤ មេដាយមុនីសារាភ័ណ្ឌ[មុនីសារាករណ៍]
ថ្ងៃទី ១០ ឧសភា ១៩១៥ មេដាយប្រាក់
ថ្ងៃទី ២៣ មេសា ១៩១៦ មេដាសសំរិទ្ធ
ថ្ងៃទី ២៩ កញ្ញា ១៩២០ មេដាយកិត្ដិយសប្រាក់ថ្នាក់លេខ២
ថ្ងៃទី ១៣ មេសា ១៩២៦ មេដាសអស្សរិទ្ធ
ថ្ងៃទី ១៣ មេសា ១៩២៦ មេដាយអស្សរិទ្ធ
ថ្ងៃទី ២៦ សីហា ១៩២៩ មេដាយកិត្ដិយសប្រាក់ថ្នាក់លេខ១
ម៉ុក សំឱក: មរណកាល

មរណកាល
លោក​បាន​ឡើង​ថ្នាក់​ជា​គ្រូ​បង្រៀន​ដើម​ខ្សែ​ទី២ ក្នុង​ឆ្នាំ ១៩៣០, តែ​កន្លង​បាន​មួយ​ឆ្នាំ លោក​គ្រូ​មាន​ជម្ងឺ​ក្អកឈាម​ជា​ទម្ងន់ ក្រោយ​ដែល​បាន​បំពេញ​រាជការ​ចំនួន ២៨ឆ្នាំ ដោយ​យក​ចិត្ត​ទុក​ដាក់​ជា​ទី​បំផុត លោក​ក៏​ទទួល​មរណភាព​ទៅ​នៅ​ថ្ងៃ​ទី​២៩ ខែ​មេសា ឆ្នាំ​១៩៣១ ក្នុង​អាយុ ៥១ឆ្នាំ។ កាល​ដែល​លោក​បាត់​បង់​ទៅ ប្រទេស​កម្ពុជា​ក្នុង​ជំនាន់​នោះ បាន​ខាត​នូវ​គ្រូ​បង្រៀន​ដ៏​ល្អ​មួយ ដែល​បាន​បំពេញ​ករណីកិច្ច​ចំពោះ​ប្រទេស​ជាតិ តាម​នាទី​របស់​ខ្លួន​យ៉ាង​ស្មោះ​ចំពោះ ដោយ​ពេញ​និស្ស័យ។ អ្នក​មាន​ចំណេះ​ដឹង​ប្រហែល​នឹង​លោក មាន​ចំនួន​តិច​គ្នា​ពន់​ពេក​ណាស់ ហើយ​លោក​ស្ម័គ្រ​ចិត្ត​ខាង​ក្រសួង​សិក្សាធិការ ដែល​ពុំសូវ​មាន​អ្នក​ចូល​ចិត្ត​ធ្វើ ចុះ​លេខ​រៀង​ខាង​គ្រូ​បង្រៀន​ជា​លំដាប់​ទី៤ ដោយ​លោក​មាន​ចិត្ត​អាណិត​អាសូរ​ដល់​កុមារ​ខ្មែរ​ណាស់ ចង់​ឲ្យ​បាន​ចេះ ឲ្យ​បាន​សុភាព​រាប​សា​សមរម្យ​ល្អ នឹង​បំពេញ​ក្នុង​សង្គម។ ទស្សនាវដ្ដីមិត្តសាលាបាលី ឆ្នាំ​ទី១ លេខ៦ ខែមិថុនា ឆ្នាំ​១៩៥០ ។
ម៉ុង ប្លុង

ម៉ុង ប្លុង280px|ម៉ុង ប្លុងភ្នំពណ៌ស​មើលពីទិសខាងកើត​  ​     កំពស់៤ ,៨១០ម៉ែត  ឬ ១៥ ៧៨១ហ្វ៊ីតទីតាំង280px|ទីតាំង    
 ទីតាំង=  / 

ម៉ុង​ ប្លុង ឬ ម៉ន់តេ ប៊ីអានកូ (ភាសាបារាំង ហើយ ភាសាអ៊ីតាលី, មានន័យថា "ភ្នំពណ៌ស") ជាភ្នំខ្ពស់បំផុតនៅឯជួរភ្នំ អាល់, ភាគខាងលិចអឺរ៉ុប 
ហើយសហភាពអឺរ៉ុប. ជួរភ្នំ កៅកាសូស រួមបញ្ចួលកំពូលភ្នំខ្ពស់ជាង ម៉ុង ប្លុង ដែលត្រូវបានគេបញ្វួលតាមផែនទីនយោបាយនៃអឺរ៉ុប ទោះបីជាករណីនេះត្រូវបានគេធ្វើឡើងតាមភួមិសាស្រ្តនិងវប្បធម៌តាមជនជាតិអាស៊ីច្រើនជាងអឺរ៉ុប។ ការរួមបញ្វួលរបស់ កៅកាសូស ភ្នំសជាកំពូលភ្នំដែលខ្ពស់បំផុតនៅប៉ែកអឺរ៉ុប។ វាមានកំពស់ ៤៨១០ម៉ែត ស្ថិតនៅលើនីវ៉ូទឹកសមុទ្រហើយត្រូវបានគេផ្តល់ចំណាត់ថ្នាក់ ១១th លើពិភពលោក នៅក្នុងភាពលយចេញនៃឋានលេខា។ ពេលខ្លះវាក៏ត្រូវបានគេស្គាល់ជា "La Dame Blanche" (ក្នុងភាសាបារាំងមានន័យថា "ស្រ្តីមានសម្បុរស").។

ភ្នំសលាតសន្ឋឹងចន្លោះតំបន់នៃ ជ្រោះអាអូស្តា អ៊ីតាលី, ហើយ ហ៊ោតេ-សាអូវី ប្រទេសបារាំងមានទីតាំងនៅកំពួលភ្នំខ្ពស់នៅក្បែរព្រំប្រទល់បារាំងនិង អ៊ីតាលីប៉ុន្តែបារាំងនិងស្វីសអ្នកសិល្បះខាងផែនទីដែលកំនត់ទីតាំងវានៅក្រៅព្រំប្រទល់នៅលើផែនទី។ ពេលថ្មីៗនេះ នៅចុងបញ្វប់នៃការសិក្សារបស់គាត់ទៅលើផែនទីខុសៗគ្នាជាច្រើននិងជាមួយជំនួយនៃ Istituto Cartografico dell’Esercito, Antonio Napolitano, ជាមេដឹកនាំអ៊ីតាលីនៃបេសកម្មចំរុះបានអះអាងសម្រាប់ជនជាតិអ៊ីតាលីជាម្ចាស់នៃកំពូលភ្នំខ្ពស់បំផុត។សមិទ្ឋផលនៃក្រុមការងារ ដែលជាទ្រព្យសម្បត្តិនៃជនជាតិអ៊ីតាលីនៃភាពរុងរឿងនៃជនជាតិអឺរ៉ុបត្រូវបានគេដឹងលឺ។Repubblica, 31 ganuary 2005 On the false historical lineនៅលើផែនទីភូមិសាស្រ្តបារាំង.

ទីក្រុងពីរដែលមានភាពល្បីល្បាញនៅក្បែរ ម៉ុង ប្លុង មានដូចជា (ខមេយឺ) Courmayeur នៅជ្រោះ អាអូស្តា ប្រទេសអ៊ីតាលី និង (ឆាំមូនិច) Chamonix,នៅ(អៅតេ សាវៀ) Haute-Savoie ប្រទេសបារាំង — ជាតំបន់នៃ កីឡាអូឡាំពិចរដូវរងារលើកដំបូង។ រថយន្តប្រើខ្សែមួយត្រូវបានតោងឡើងកាត់តាមភ្នំពី ឆាំមូនិក ទៅ ខមេយឺ

ការចាប់ផ្តើមក្នុងឆ្នាំ១៩៥៧ហើយចប់នៅឆ្នាំ១៩៦៥ នៅចំងាយ 11.6 km (7¼ mi) ផ្លូវរូងក្នុងដីនៅម៉ុង ប្លុង ឆ្លងកាត់ក្រោយភ្នំរវាងប្រទេសទាំងពីរនេះហើយក៏ជាផ្នែកមួយដ៏សំខាន់នៃរថភ្លើងដឹកអ្នកដំនើរយ៉ាងមមារញឹក។.
ម៉ុង ប្លុង: ប្រវតិ្ត

ប្រវតិ្ត 
thumb|250px|Aerial view ភាគនិរតីជាផ្នែកនៃម៉ុង ប្លុងកាលពីដើមខែកញ្ញាថតដោយយន្តហោះដឹកអ្នកដំណើរ

នេះជាលើកដំបូងនៃការបំបែកឯកទក្តកម្មនៃការឡើងកំពូលភ្នំម៉ុង ប្លុង នៅថៃ្ងទី០៨ ខែសីហា ឆ្នាំ១៧៨៦ ដោយ(លោក យ៉េក បាល់ម៉េត) Jacques Balmat និងវិជ្ជបណ្ឌិត(មិកឆេល ផាកាត) Michel Paccard។ ការឡើងលើកដំបូងនេះត្រូវបានគេបញ្ចូលជាសមាជិកថ្មីដោយHorace Béné dictde Saussure ដែលជាអ្នកទទួលរង្វាន់ដោយជោគជ័យក្នុងការឡើងកំពូលភ្នំដ៏ខ្ពស់ជាសញ្ញាសំគាល់បែបអ្នកប្រាជ្ញនៃការចាប់ផ្តើមដំបូងភាពពេញនិយមកីឡាឡើងភ្នំ។ស្រ្តីលើកដំបូងដែលឡើងទៅដល់កំពូលភ្នំខ្ពស់មានឈ្មោះថា ម៉ារៀ ផារ៉ាឌិស Marie Paradis ក្នុងឆ្នាំ 1808។

ឥឡូវនេះកំពូលភ្នំដែលខ្ពស់ត្រូវបានគេឡើងទៅដែលមានអ្នកទេសចរជាមធ្យម 20,000 ក្នុងមួយឆ្នាំៗហើយអាចត្រូវបានគេយល់ឃើញថាជាការងាយស្រួលថែមទៀតផង។ ផ្លូវឡើងសំរាប់ម្នាក់ៗដែលធ្វើការហ្វឹកហាត់បានយ៉ាងល្អហើយធ្លាប់ឧព្វេធ។ ការចាប់អារម្មណ៍នេះត្រូវបានគេពង្រឹងដោយការពិតថាAiguille du Midi(ជាកន្លែងដែលរថយន្តប្រើខ្សែឈប់)ម៉ុង ប្លុង​ ហាក់បីដូចជាមានសភាពស្ងៀមស្ងាត់ ការចាប់ផ្តើមត្រង់ព្រំដែនខ្ពស់ជាងគេ។ខណះដែលខកចិត្តអំឡុងពេលស្ងៀមស្ងាត់ នៅផ្លូវតូច 3 Monts (ដែលត្រូវបានគេស្គាល់ច្រើនជាបច្ចេកទេស និងការខិតខំអស់លទ្ឋភាពច្រើនជាងផ្លូវធម្មតាដ៏ទៃទៀត)ផ្លូវឡើងដែលតំរូវអោយមានច្រើននិងការធ្លាក់ចុះមុនពេលការប្រកួតផ្តាច់ព្រាត់នៃការឡើងទៅដល់ចុងក្រោយ 1000mឡើងដល់កំពូលដែលត្រូវបានគេព្យាយាម។

ទោះបីជាយ៉ាងជារៀងរាល់ឆ្នាំនៅម៉ុង ប្លុង Mont Blanc massifមានមនុស្សរងគ្រោះថ្នាក់ជាច្រើនហើយមានមនុស្សឡើងដល់កំពូលជារៀងរាល់ចុងសប្តាហ៍(ជាទូទៅក្នុងខែសីហា) ក្រុមអ្នកជួយសង្រ្គោះដោយយន្តហោះបានជួបប្រទះមានករណី១២ដងជាមធ្យមភាគច្រើនមនុស្សដែលមានបញ្ហានោះឆ្ពោះទៅកាន់នៅលើភ្នំមួយដែលពិបាក។
មានកីឡាបាញ់សត្វជាច្រើនដែលតំរូវអោយមានចំនេះដឹងក្នុងការឡើងភ្នំដែលខ្ពស់និងមានអ្នកនាំផ្លូវម្នាក់ (ឬយ៉ាងហោចណាល់មានជើងចាស់ឡើងភ្នំម្នាក់ដែរ)ហើយក៏ត្រូវមានសំភារះគ្រប់គ្រាន់។ វាត្រូវចំនាយពេលយូរនោះគឺមានន័យថាគួបផ្សំនឹងភាពឈ្លាសវៃរបស់អ្នកធ្វើដំណើរ ហើយគ្រោះថ្នាក់ដែលថ្មបាក់ធ្លាក់បាន។យ៉ាងហោចណាល់ក៏ត្រូវរកទីជ្រកកោនមួយយប់ផងដែរ ដែលត្រូវគេតំរូវបែបនេះដើម្បីacclimatizeជាឧព្វេធ(កំពូលភ្នំភាគច្រើនគឺ នៅពីលើនីវ៉ូទឹកសមុទ្រ)មិនអាចនឹងដល់ឧព្វេធមហិមា ហើយអាចនឹងបាត់បង់ជីវិត។.
ម៉ុង ឫទ្ធី

លោកឧកញ៉ា ម៉ុង ឫទ្ធី200px|លោកឧកញ៉ា ម៉ុង ឫទ្ធី
（蒙乐提）

ម៉ុង ឫទ្ធី（蒙乐提） សមាជិក​ព្រឹទ្ធ​សភា​របស់​គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា និងជា​ស្ថាបនិក​នៃក្រុម​ហ៊ុន Mong Rithy Group Ltd ដែល​ដើម​ឡើយ​បាន​នាំ​ចេញ​កៅស៊ូ​មុន​ពេល​ពង្រីក​ខ្លួន​ទៅ​នាំ​ចេញ​ប្រេង​ដូង និង​ចិញ្ចឹម​សត្វ​។ គាត់​ក៏​ពាក់​ព័ន្ធ​នឹង​ការ​សាង​សង់ ហើយ​ត្រូវ​បាន​ពិពណ៌នា​​ក្នុង​ឯកសារ​នោះ​ថា​ «ទំនង​ជា​មហា​សេដ្ឋី​ជំនួញ​ និង​សម្ព័ន្ធ​មិត្ត​ដ៏​ស្និទ្ធ​ជាង​គេ​បំផុត​ជា​មួយ​លោក​នាយក​រដ្ឋ ហ៊ុន សែន»។លោក ម៉ុង ឫទ្ធី ធ្លាប់បាន​ថា៖«​ខ្ញុំ​ផ្តល់​អំណោយ​ឲ្យ​រដ្ឋា​ភិបាល​ ដើម្បី​ជួយ​ប្រជា​ជន និង​ជួយ​ជាតិ​។ វា​ជា​រឿង​ធម្មតា​ទេ​ចំពោះ​អ្នក​ជំនួញ»៕
ម៉ុង ឫទ្ធី: ប្រវត្តិ

ប្រវត្តិ
លោកឧកញ៉ា ម៉ុង ឫទ្ធី មានឈ្មោះដើមហៅថា​ កា​ សៀកហៀង មូលហេតុដែលនាំអោយលោកបានផ្លាស់ប្ដូរឈ្មោះ ពេលដែលលោកមកដល់ភ្នំពេញដំបូង ១៩៧៩ ដោយគាត់គិតឃើញថា ឈ្មោះពីកុមារភាពរបស់លោក ធ្វើអោយលោកមានការលំបាកស្ទើរស្លាប់ស្ទើររស់ ប្រឡូកជាមួយការងារយ៉ាងវីវក់ដែលញើសហូរក្លាយជាឈាម បាទដៃពងកជាទឹករងៃ នឹងស្ទើរបាត់បង់ជីវិតនៅរបប ខ្មែរក្រហម។ អត្ដន័យនៃឈ្មោះរបស់លោក 
 ម៉ុង ជាឈ្មោះរបស់ឪពុកលោក 
 ឫទ្ធី មានន័យថា បារមី ឫទ្ធិអំណាច 
 បើតាមសូរសៀងភាសាចិន គឺមានន័យថា ដែនដីដែលសំបូររ៉ែ
  
បានចាប់កំណើតនៅ ភូមិ ត្រពាំងទ្រា ឃុំរវៀង ស្រុកសំរោង ខេត្តតាកែវ

ប្រវត្តិការសិក្សា
ម៉ុងសូរ៉ូ

{| border=1 align=right cellpadding=4 cellspacing=0 width=180 style="margin: 0.5em 0 1em 1em; background: #ffffff; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 100%;"
|+ទីក្រុងម៉ុងសូរ៉ូMontsoreau
|-
| style="background:#ffffff;" align=center colspan=2 |

right|thumb|300px
 125px|​ វលញ្ឆករទីក្រុង
|-
| align=center colspan=2 style="background: #ffffff;" | ស្ដាំ|350px|
|-
 ប្រទេស បារាំងតំបន់ប៉ារីដឺឡលួារ (Pays de la Loire)ក្រុង ម៉ុងសូរ៉ូចៅហ្វាយក្រុងយេរារ ពេរសើទំហំដី៥.២ គ.ម២ចំនួនប្រជាជន៤៤៧ នាក់ដងស៊ីតេ៨៦​/គម២តំបន់នៃទីក្រុង​១,២៣៣ គម២(២០១៧)ចំនួនប្រជាជន១០០,០០០	នាក់(២០១៧)   ល្វែងម៉ោងCET(UTC+១)	វ៉ែបសាយmontsoreau.fr
ម៉ុងសូរ៉ូ​​ (Montsoreau ; ) ​ជា​ក្រុង​ដែលរបស់​ប្រទេស​ ​បារាំង​ ​។ ទីក្រុងប៉ារីសគឺជាទីក្រុងបារាំង។
ម៉ុងហ្គោលី

ប្រទេសម៉ុងហ្គោលី (ភាសាម៉ុងហ្គោល៖ Монгол улс) គឺជាប្រទេសមួយដែលព័ទ្ធជុំវិញដោយដីគោកតែមួយគត់នៅតំបន់អាស៊ីខាងកើត។ ប្រទេសនេះមានព្រំប្រទល់ជាប់នឹងប្រទេសរុស្ស៊ីនៅភាគខាងជើង និងប្រទេសចិននៅភាគខាងត្បូង។ វាមានក្រឡាផ្ទៃសរុប ១,៥៦៤,១១៦ គីឡូម៉ែត្រការ៉េជាមួយនឹងប្រជាជនចំនួន ៣.៣ លាននាក់ដែលធ្វើឱ្យវាក្លាយជាប្រទេសអធិបតេយ្យដែលមានប្រជាជនរបោះតិចបំផុតនៅលើពិភពលោក។ ប្រទេសម៉ុងហ្គោលីគឺជាប្រទេសគ្មានព្រំដែនជាប់សមុទ្រធំបំផុតនៅលើពិភពលោកហើយទឹកដីភាគច្រើនត្រូវបានគ្របដណ្តប់ដោយតំបន់វាលស្មៅដែលមានបណ្តុំភ្នំនៅភាគខាងជើងនិងខាងលិច និងវាលខ្សាច់ហ្កូប៊ីនៅភាគខាងត្បូង។ អ៊ូឡង់បាទ័រគឺជារដ្ឋធានីនិងជាទីក្រុងធំបង្អស់ក្នុងប្រទេសដែលមានប្រជាជនជិតពាក់កណ្តាលនៃប្រជាជនសរុបរស់នៅទីនេះ។
ម៉ុន្តខែន កែនឃូន: Discography

Discography 

 2005 - ยังคอยที่ซอยเดิม (Yang Koay Thee Soai Derm)
 2006 - ยามท้อขอโทรหา (Yam Tor Khor Toe Haa)
 2008 - สร้างฝันด้วยกันบ่ (Sang Fan Duai Kan Bor)
 2009 - โรงงานปิดคิดฮอดน้อง (Roang Bgan Pit Kid Hot Nong)
 2010 - ฝันอีกครึ่งต้องพึ่งเธอ (Fan Eek Krang Tong Pueng Ther)
 2012 - ตรงนั้นคือหน้าที่ ตรงนี้คือหัวใจ (Trong Nan Kue Na Thee Trong Nee Kue Hua Jai)
 2016 - ให้เขารักเธอ เหมือนเธอรักเขา (Hai Khao Rak Ther Muean Ther Rak Khaw)
 2018 - อ้ายฮักเขา ตอนเจ้าบ่ฮัก (Ai Hak Khaw Toan Jao Bor Hak)
 2019 - สัญญาน้ำตาแม่ (San Ya Man Ta Mae)
ម៉ុន្តខែន កែនឃូន: តំណ​ភ្ជាប់​ខាងក្រៅ

តំណ​ភ្ជាប់​ខាងក្រៅ 

 

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ្នកចម្រៀងថៃ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ្នកចម្រៀងប្រុសថៃ
ម៉ូដហ្គាហ្គូអិនកូគូនថាវវ័រ

thumb|Mode Gakuen Cocoon Tower

Mode Gakuen Cocoon Tower(ភាសាជប៉ុន:モード学園コクーンタワー)Mode Gakuen Cocoon Tower គឺជាសាលារៀនកំពស់ 204 ម៉ែត្រនិង 50 ជាន់ដែលមានទីតាំងនៅក្នុងស្រុកនីស៊ីស៊ីជូគូនៅស៊ីនជូទូ តូក្យូ ប្រទេសជប៉ុន ។.សាលាអប់រំជប៉ុនមួយត្រូវបានភ្ជាប់។
ម៉ូឌុល​យ៉ាំង

ក្នុង​មេកានិច​សូលីដ ម៉ូឌុល​យ៉ាំងជា​រង្វាស់មួយ​សម្ដែង​ពី​ភាពមាំ (Stiffness) ​របស់​សម្ភារៈ​អេឡាស្ទិច។ វា​ជា​ផល​ធៀប​រវាង​កុងត្រាំង​ឯកទិស​និង​ដេហ្វរម៉ាស្យុង​ឯកទិស​ ក្នុង​ដែន​កំណត់​នៃ​កុងត្រាំង​មួយ​ដែល​ច្បាប់​ហ៊ូក​មាន​សុពលភាពmodulus of elasticity, Compendium of Chemical Terminology, 2nd ed. (the "Gold Book").។​​ គេ​អាច​កំណត់​តម្លៃ​របស់​ម៉ូឌុល​នេះ​បាន​តាម​រយៈ​ការពិសោធ​ដោយ​កំណត់​វាស្មើ​នឹង​មេគុណ​ប្រាប់​ទិស​របស់​បន្ទាត់​ប៉ះ​នឹង​ខ្សែ​កោង​កុងត្រាំង​-ដេហ្វរម៉ាស្យុង ដែល​បាន​មក​ពី​ការ​ពិសោធ​លើ​សម្ភារៈ​សំណាក។ 

ជាទូទៅ​គេ​ច្រើន​ហៅ​ច្រឡំគ្នា​រវាង​ម៉ូឌុល​យ៉ាំង​និង​ម៉ូឌុល​អេឡាស្ទិច​ ព្រោះ​គេ​ច្រើន​ប្រើ​ម៉ូឌុល​យ៉ាំង​ធ្វើ​ជា​ម៉ូឌុល​អេឡាស្ទិច ប៉ុន្តែ​តាម​ពិត​ម៉ូឌុល​អេឡាស្ទិច​មាន​ច្រើន​ប្រភេទដូចជា ម៉ូឌុល​យ៉ាំង, ម៉ូឌុល​កាត់​ទទឹង​(shear modulus) និង​ម៉ូឌុល​​សម្ពាធ (bulk modulus)។

ម៉ូឌុល​យ៉ាំង​ត្រូវ​បាន​ដាក់​ឈ្មោះ​តាម​លោក​ថូម៉ាស-យ៉ាំង (Thomas Young) ដែល​ជា​អ្នក​វិទ្យាសាស្ត្រ​របស់​ចក្រភព​អង់គ្លេស​ក្នុង​ស​តវត្សរ៍​ទី​១៩។ ប៉ុន្តែ​តាម​ពិត​ទៅ​គោលការណ៍​នេះ​ត្រូវ​បាន​បង្កើត​ឡើង​តាំង​ពី​ឆ្នាំ​១៧២៧ ដោយ​លេអុនហាដ អយល័រ (Leonhard Euler) ហើយ​ការ​ពិសោធ​ដំបូង​គេ​ដែល​ប្រើ​គោលការណ៍​​ម៉ូឌុល​យ៉ាំង​ដែល​គេ​កំពុង​ប្រើ​ប្រាស់​សព្វថ្ងៃ​នេះ​ត្រូវ​បាន​ធ្វើ​ឡើង​ដោយ​អ្នក​វិទ្យាសាស្ត្រ​អ៊ីតាលី ហ្សកដាណូ-រីកកាទី (Giordano Riccati) នៅ​ក្នុង​ឆ្នាំ​១៧៨២ -គឺ​មុន​លោក​យ៉ាំង​ចាប់ផ្ដើម​ការងារ​នេះ​ដល់​ទៅ​២៥​ឆ្នាំ។The Rational Mechanics of Flexible or Elastic Bodies, 1638-1788: Introduction to Leonhardi Euleri Opera Omnia, vol. X and XI, Seriei Secundae.  Orell Fussli.
ម៉ូឌុល​យ៉ាំង: ខ្នាត

ខ្នាត
ម៉ូឌុល​យ៉ាំង​ជា​ផលធៀបនៃ​កុងត្រាំង​, ដែល​មាន​ខ្នាត​ដូច​សម្ពាធ, ធៀប​នឹង​ដេហ្វរម៉ាស្យុង, ដែល​គ្មាន​ខ្នាត; ដូច្នេះម៉ូឌុល​យ៉ាំង​មាន​ខ្នាត​ដូច​សម្ពាធ​ដែរ។ ខ្នាត SI របស់​ម៉ូឌុល​អេឡាស្ទិច​ () គិត​ជា​ប៉ាស្កាល់ ( ឬ )។ ជា​ទូទៅ​គេប្រើ​ប្រាស់ខ្នាត​មេហ្កាប៉ាស្កាល់ ( ឬ ) ឬ ជីហ្កា​ប៉ាស្កាល់ ( ឬ ) ។ ក្នុង​ប្រព័ន្ធ​ខ្នាត​បុរាណ​របស់​អាមេរិច គេ​គិត​ជា​ផោន​ក្នុង​មួយ​អ៊ីញ​ការេ ()។
ម៉ូឌុល​យ៉ាំង: ការ​កំណត់​ម៉ូឌុល​យ៉ាំង​របស់​សម្ភារៈ​មួយ

ការ​កំណត់​ម៉ូឌុល​យ៉ាំង​របស់​សម្ភារៈ​មួយ
300px|thumb|right| ខ្សែ​កោង​កុងត្រាំង​ដេហ្វរម៉ាស្យុង​របស់​សម្ភារៈ​ដែល​​គោរព​តាម​ច្បាប់​ហ៊ូក

ម៉ូឌុល​យ៉ាំង​នៃ​សម្ភារៈ​មួយ​​អាច​កំណត់​បាន​តាម​រយៈ​ការ​ពិសោធ​​ទៅ​លើ​សំណាក​គំរូ​មួយ។ ការ​ពិសោធ​នោះ​អាច​ជា​ការ​ទាញ​ឬ​សង្កត់ឯក​ទិស​​ទៅ​លើ​សំណាក​គំរូ។ តាម​រយៈ​ការ​ពិសោធ​ទាញ​ឬ​សង្កត់​នេះ គេ​គូស​បាន​ខ្សែ​កោង​មួយ​ដែលភ្ជាប់​ទំនាក់​ទំនង​រវាង​កុងត្រាំង​និង​ដេហ្វរម៉ាស្យុង។ ម៉ូឌុល​យ៉ាំង​កំណត់​ចេញ​ពី​ផ្នែក​ដែល​​ទំនាក់​ទំនង​កុងត្រាំង​ដេហ្វរម៉ាស្យុង​គោរព​តាម​ច្បាប់​ហ៊ូក៖

ដែល​ក្នុង​នេះ
  ជា​ម៉ូឌុល​យ៉ាំង​របស់​សម្ភារៈ;
  ជា​កុងត្រាំង​;
  ជា​ដេហ្វរម៉ាស្យុង​;
នៅ​ក្នុង​រូប​ខាង​ស្ដាំ​ដៃ​នេះ ឧបមា​ថា​បើ​នៅ​ត្រង់ចំណុច A ណាមួយ​នៃ​ខ្សែកោង​ គេ​មាន  និង  នោះមាន​ន័យ​ថា 

 

ទំនាក់​ទំនង​ជាមួយមេគុណ​អេឡាស្ទិច​ផ្សេង​ទៀត
ចំពោះ​សម្ភារៈ​អ៊ីសូត្រូប​អូម៉ូសែន គេ​មាន​ទំនាក់ទំនង​មួយ​រវាង​មេគុណ​អេឡាស្ទិច(ម៉ូឌុល​យ៉ាំង E, ម៉ូឌុល​កាត់​ទទឹង G, ម៉ូឌុល​សម្ពាធ K, និង​ផល​ធៀប​ព័ស្សុង ) ៖

 ម៉ូឌុលយ៉ាំងនិងសីតុណ្ហភាព 
ម៉ូឌុលយ៉ាំងមានតំលៃប្រែប្រួលទៅតាមសីតុណ្ហភាព។ បំរែបំរួលនេះអាចតាងដោយរូបមន្តប្រហែលខាងក្រោម៖

ដែល E0 ជាតំលៃម៉ូឌុលយ៉ាំងនៅ​សីតុណ្ហភាព 0[K], B និង Tc ជាចំនួនថេរ​ដែលអាស្រ័យនឹងប្រភេទរូបធាតុ។
ឧទាហរណ៍, នៅសីតុណ្ហភាព 1000℃ ម៉ូឌុលយ៉ាំងរបស់ដែកថែប​ធ្លាក់ចុះប្រហែល2/3។
ម៉ូឌុល​យ៉ាំង: ទំនាក់​ទំនង​ជាមួយមេគុណ​អេឡាស្ទិច​ផ្សេង​ទៀត

ទំនាក់​ទំនង​ជាមួយមេគុណ​អេឡាស្ទិច​ផ្សេង​ទៀត
ចំពោះ​សម្ភារៈ​អ៊ីសូត្រូប​អូម៉ូសែន គេ​មាន​ទំនាក់ទំនង​មួយ​រវាង​មេគុណ​អេឡាស្ទិច(ម៉ូឌុល​យ៉ាំង E, ម៉ូឌុល​កាត់​ទទឹង G, ម៉ូឌុល​សម្ពាធ K, និង​ផល​ធៀប​ព័ស្សុង ) ៖
ម៉ូឌុល​យ៉ាំង: ម៉ូឌុលយ៉ាំងនិងសីតុណ្ហភាព

ម៉ូឌុលយ៉ាំងនិងសីតុណ្ហភាព 
ម៉ូឌុលយ៉ាំងមានតំលៃប្រែប្រួលទៅតាមសីតុណ្ហភាព។ បំរែបំរួលនេះអាចតាងដោយរូបមន្តប្រហែលខាងក្រោម៖

ដែល E0 ជាតំលៃម៉ូឌុលយ៉ាំងនៅ​សីតុណ្ហភាព 0[K], B និង Tc ជាចំនួនថេរ​ដែលអាស្រ័យនឹងប្រភេទរូបធាតុ។
ឧទាហរណ៍, នៅសីតុណ្ហភាព 1000℃ ម៉ូឌុលយ៉ាំងរបស់ដែកថែប​ធ្លាក់ចុះប្រហែល2/3។
ម៉ូឌុល​យ៉ាំង: តម្លៃ​ប្រហែល

តម្លៃ​ប្រហែល
+ តម្លៃ​ប្រហែល​នៃ​ម៉ូឌុល​យ៉ាំង​សម្រាប់​សម្ភារៈ​នានាhttp://www.engineeringtoolbox.com/young-modulus-d_417.html សម្ភារៈ  GPaកញ្ចក់  50-90 កាប់ស៊ីត​ប៉ាក់តេរីយ៉ូផាស  1-3 កៅស៊ូ(ដេហ្វរម៉ាស្យុង​ខ្សោយ)  0,01-0,1 ZnO NWs  21-37 PTFE(តេហ្វឡុង)  0,5 ដែក  200​ ទីតានញ៉ូម(សំលោហៈ) 105-120 ទង់​ដែង (Cu)  117 នីឡុង  2-4 ប៉ូលីអេទីឡែន​ដង់ស៊ីតេ​ខ្សោយ  0,2 HDPE  0,8 ប៉ូលីប្រូពីឡែន  1,5-2 Polyethylene terephthalate  2-2,7 ប៉ូលី​ស្ទីរ៉ែន  3-3,5 ប្រាក់​និង​សំរឹទ្ធ  100-125 ពេជ្រ  1220 ម៉ាញេស្យូម(លោហៈ)  45 អាលុយមីញ៉ូម  69 បំពង់ណាណូកាបូន  1000+
ម៉ូណាកូ

ប្រទេសម៉ូណាកូ ដោយមានឈ្មោះជាផ្លូវការថា ក្សត្របុរីម៉ូណាកូ (ភាសាបារាំង៖ Principauté de Monaco និងម៉ុងណេហ្កាស្ក៍៖ Prinçipatu de Mu̍negu) គឺជារដ្ឋបុរីអធិបតេយ្យមួយស្ថិតនៅតំបន់អឺរ៉ុបខាងលិច។ វាមានព្រំដែនជាប់ជាមួយប្រទេសបារាំងនៅភាគខាងជើង ខាងកើត និងខាងលិច និងសមុទ្រមេឌីទែរ៉ានេនៅភាគខាងត្បូង។ រដ្ឋនេះមានប្រជាជនរស់នៅចំនួន ៣៨,៦៨២ នាក់  ហើយក្នុងនោះមាន ៩​,៤៨៦ ជាជនជាតិម៉ុងណេហ្កាស្ក៍។ វាត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាកន្លែងថ្លៃបំផុត និងមានទ្រព្យសម្បត្តិស្ដុកស្តម្ភច្រើនបំផុតនៅលើពិភពលោក។ ភាសាផ្លូវការរបស់រដ្ឋនេះគឺ ភាសាបារាំង។ លើសពីនេះ គ្រាមភាសាម៉ុងណេហ្កាស្ក៍ ភាសាអ៊ីតាលី និងភាសាអង់គ្លេស ត្រូវបាននិយាយ និងប្រើប្រាស់ដោយអ្នកស្រុកជាច្រើន។