បុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌ: ពិធីបោះបាយបិណ្ឌ

ពិធីបោះបាយបិណ្ឌ 
Bay Ben Throwing Ceremony

thumb|Cambodia Avalokiteśvara 13th century, tranform to 108 Avatar Buddha Mahayana.

ពិធីបោះបាយបិណ្ឌ ជាពិធីមួយដែលត្រូវបានប្រារព្ធនៅចន្លោះម៉ោង​​ ៣ និង ម៉ោង​ ៤ ទាបភ្លឺ ដែលមនុស្សម្នា ត្រូវយកបាយបិណ្ឌនោះទៅបោះឱ្យពពួកប្រេត នៅក្បែរជុំវិញព្រះវិហារ ដើម្បីជាការរំដោះកម្មពៀរពពួកប្រេតទាំងនោះផង និង បានឧទ្ទិសជាអាហារ ឱ្យពពួកប្រេតទាំងនោះផង ។ នៅក្នុងគម្ពី បេតវត្ថុ (Patavatthu) មានការបរិយាយជាច្រើនអំពីពពួកប្រេត ដែលធ្លាប់កើតជាមនុស្ស ហើយមានបាបកម្មច្រើនពេលនៅរស់ ត្រូវបានធ្លាក់ខ្លួនជាប្រេត ដែលត្រូវបានឃុំឃាងនៅឋាននរក នៅពេលដែលបុណ្យកុសលរបស់ពួកគេតិច ពួកគេមិនអាចទៅចាប់ជាតិ និង មិនអាចនៅតែតោល នៅឋានមនុស្សដូចព្រលឹងវិញាណដ៏ទៃទៀតបានឡើយ សូម្បីតែសាច់ញាតិដែលបានឧទ្ទិសអាហារដោយចំឈ្មោះទៅកាន់ពពួកប្រេតទាំងនោះក្ដី ក៏ពួកគេមិនអាចទទួលបាននូវការឧទ្ទិសកុសលនោះឡើយ ពពួកប្រេតទាំងនោះមានការយំសោកបោកខ្លួនជាខ្លាំង ភាពរំជើបរំជួលបានដឹងដល់ សាវៈរបស់ព្រះពុទ្ធបរមគ្រូ នោះព្រះពុទ្ធស្រី ព្រះពោធិសត្វ អវលោកិតេស្វរៈ (Avalokiteśvara) ឬ ព្រះម៉ែគង់សុីអុីម (Guanyin) បានយាងចុះដោយផ្ទាល់ទៅឋាននរក និង បាននិមិតដុំបាយ បោះឱ្យពពួគប្រេតទាំងនោះ  "ម្នាប្រេតទាំងឡាយ មុននិងបរិភោគដុំបាយទាំងនេះ ចូលក្ដាប់ដុំបាយទាំងនោះបង្ហាញទៅស្ដេច យមរាជ ដើម្បីជាការរំដោះកម្ម សម្រាលទោស មា្នលប្រេតទាំងឡាយឱ្យរួចចាកផុតទុក្ខ ទៅកើតក្នុងភពដ៏ល្អប្រសើរ" ។ ដូចនិទានអំពីរឿងហេតុរបស់ពពួកប្រេតទាំងនេះទើបកើតមានពិធីបោះបាយបិណ្ឌ នេះកើតឡើង ការដែលយកបាយបិណ្ឌទៅដាក់នៅទីដ៏ទីសមគួរ គឺមិនអាចបានទៅដល់ពពួកប្រេតដែលជាញាតិដែលមានកម្មក្រាសឡើយ រមែងដោយការបោះបាយបិណ្ឌនេះឯង ការបោះបាយបិណ្ឌត្រូវដើរជុំវិញព្រះវិហារ និង បោះវាចេញមកក្រៅរបងព្រះវិហារ ពីព្រោះ ព្រះវិហារនីមួយៗ បានបញ្ចុះនៅខ្សែរសីមា ដែលមានអាថ័នការពារដ៏សាកសិដ្ឋ ដែលព្រលឹង និង វិញាណខ្មោចព្រាយបិសាចទាំងអស់មិនអាចទៅរំលោភបំពាន របងព្រំរបស់ព្រះវិហារវត្តបានឡើយ ដូចនេះពលរដ្ឋគ្រប់រូប គួរធ្វើទក្ខណាទានដល់ពពួកប្រេតទាំងឡាយ ដើម្បីជាការរំងាប់ភាពសោកសៅ របស់ពួកគេផង និង ការរំងាប់ការចងកំហឹងរបស់ពួកគេផង ដើម្បីជាបានជាសេចក្ដីស្ងប់សុខដល់យើងទាំងអស់គ្នា ។ Sirīmedhī (Srī Q́ū) (Ghun.)​ (1950) Chappakaraṇābhidhamma Roṅ Bumb Khmaer, Original from	the University of Michigan p.35   United States. State Department (1974) Contemporary Cambodian, the Social Institutions, a Joint Project of the Foreign Service Institute and the Defense Language Institute  Original from	University of Minnesota p.379 

 យល់ដឹងពីអង្ករ ដែលយកមកធ្វើបាយបិណ្ឌ 

ការកាច់មួល លាបពណ៌ ពីក្រុមមនុស្សមួយចំនួន មកលើផ្នត់គំនិតដូនតាខ្មែរ ដោយពួកគេនិយាយថា ការបោះបាយបិណ្ឌចោល គឺជាការខ្ជះខ្ជាយស្រូវអង្ករ ពួកគេទាំងនោះមានការយល់ច្រឡំឆ្ងាយណាស់ អង្ករដែលយកមកធ្វើបាយបិណ្ឌ គឺជាអង្ករដំណើបសុទ្ធសាធ មិនមែនជាអង្ករធម្មតា ដែលពលរដ្ឋទូទៅយកមកដាំបាយហូបរាល់ថ្ងៃនោះទេ ពីព្រោះអង្ករដំណើបមានភាពទ្រលាន់ គេអាចយកមកហូបម្ដងម្កាលប៉ុនណោះ ដោយធ្វើជានំ និង បង្អែមផ្សេងៗ អង្ករដំណើបវាជាម្ស៉ៅមានភាគល្អិតដែលជាភាពធ្ងន់ដូចនេះ ការហូបចូលពោះ ធ្វើឱ្យឆាប់ឆ្អែត និង ធ្ងន់ក្នុងពោះ ដូចនេះហើយការប្រើអង្ករដំណើប បោះទៅឱ្យពពួកប្រេតអរូប ដូនតាខ្មែរយល់ថា បានធ្វើឱ្យពោះរបស់ពួកគេឆាប់ធ្ងន់ និង ឆាប់ឆ្អែត ទៅតាមការយល់ឃើញនេះ ហើយធ្វើឱ្យអង្ករដំណើបមានទីផ្សារ សប្បាយចិត្ត ទាំងអ្នកលក់ សប្បាយចិត្ត ទាំងប្រជាកសិករ សប្បាយចិត្ត ទាំងអ្នកធ្វើទាន សប្បាយចិត្ត ទាំងពពួកប្រេតអត់ឃ្លាន ដូចជាមិនឃើញមានសេចក្ដីឱ្យទោម្នេញចំពោះកិច្ចបោះបាយបិណ្ឌនេះសោះ នេះហើយការខ្សោយបញ្ញា នាំជាភាពអវិជ្ជា ដល់បុគ្គលមួយចំនួននោះ ។
 តើបុគ្គលមួយចំនួន ដែលតិះដៀលបាយបិណ្ឌទាំងអស់ នេះ ពួកគេហានបរិភោគបាយដំណើបរាល់ថ្ងៃដែរ ឬទេ ?
បើពួកគេអាចបរិភោគ បាយដំណើបរាល់ថ្ងៃបានមែន ខ្ញុំព្រះករុណា ដែលជាកូនចៅលាក់មុខ នៃមន្ត្រីក្រុមជុំនំនៀមទម្លាប់ខ្មែរពីបុរាណ ដែលចងក្រងនៅ ពិធីបុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌនេះ និងសរសេរ រំលាយពិធីបោះបាយបិណ្ឌនេះចោល ។

 ហេតុអ្វីពិធីបោះបាយបិណ្ឌ ធ្វើនៅចន្លោះម៉ោង ៣ និង ម៉ោង ៤ ទៀបភ្លឺ ? 

 ដូនតាខ្មែរដែលបង្កើតពិធីមួយនេះលោកគិតណាស់ 
ពីម៉ោង ៦ ទៅ ម៉ោង ៧ ល្ងាច នៅតាមស្រុកស្រែចំការ ប្រជាពលរដ្ឋសម័យមុន ឆាប់ចូលសំរាកណាស់ ណាមួយ ជំនាន់មុន មិនមានភ្លើងអគ្គីសនី ផងនោះ ក្រោយពីភាពនឿយហត់ក្នុងការរករបរចិញ្ចឹមជីវិតនាពេលព្រឹកថ្ងៃ ពួកគាត់អាចសំរាកបានគ្រប់គ្រាន់ គេងឆ្អែតពេញរយៈពេល ៨ម៉ោង ងើបមកពេញភ្នែក មានសុខមាលភាពល្អ ក្នុងការមកធ្វើពិធីបោះបាយបិណ្ឌនេះ ដូនតាខ្មែរ គិតគូតាំងពីសុខមាលភាព របស់ប្រជាជន ក្នុងការមកធ្វើទាន បញ្ជូនកុសលផលបុណ្យនេះ និង មានរឿងតំណាលថា ខ្មោចអ្នកទោស ឬ ពពួកប្រេត ស្ថិតក្នុងឋាននរក ជាន់ទី៨ មានទ្វារចេញ៤ ត្រូវបានតំណាងឱ្យយាមទី៤ នៃពេលវេលាទាបភ្លឺ ហើយត្រូវបានយាមកាមដោយសេនាខ្មោចក្បាលសេះនិងក្បាលគោ ជាអ្នកក្ដោបក្ដាប់នៃដួងព្រលឹងរបស់ពពួកប្រេត នៅអបាយភូមិនេះ ។

 យូរៗទៅ ទៅជាពួកអគតិ ពួកអវិជ្ជា ពួកក្មេងរៀនបានតិច ពួករៀនជំនាញផ្សេងៗសោះ ចេញមកបកស្រាយ ទំនៀមទម្លាប់សាសនាខ្មែរ ប៉ាតណាប៉ាតណី មើលងាយសូម្បីតែផ្នត់គំនិត សាស្ត្រាចារ្យ ដូនតាខ្មែរ ដែលពួកលោកខំចងក្រង ទុកជាប្រយោជន៍មកដល់យើងសព្វថ្ងៃនេះ ។

 ការរចនាបាយបិណ្ឌ 

ខ្មែរពីបុរាណ តែងធ្វើបាយបិណ្ឌនីមួយៗ មានការរចនា ស្រស់ស្អាត ប្លែកពីគ្នា ដោយតុបតែង បន្ថែមជាពណ៌បាយបិណ្ឌនោះ ការដាក់ផ្កាលម្អ ការកាត់ទង់ក្រពើចំរុះពណ៌ ផ្សេងៗ យកទៅលម្អក្នុងចានបាយបិណ្ឌនោះ រួចទើបប្រមូលផ្ដុំគ្នាយកឡើងទៅព្រះវិហារជាមុនសិន ដើម្បីបង្ហាញនៅមុខបដិមា ព្រះពុទ្ធ ដើម្បីឱ្យទ្រង់ចម្រើនពរ   បន្ទាប់មកព្រះសង្ឃគ្រប់អង្គដល់ម៉ោងចេញមក សូត្របរា ទើបគេកំណត់ថា ស្ដេចយមរាជ បើកនូវទ្វារឋាននរក  ទើបគណៈអាចារ្យវត្ត ប្រាប់ពីរបៀបបោះបាយបិណ្ឌ ដើរនៅជុំវិញព្រះវិហារ តាមក្បួន ឧត្តរាព័ទ្ធ ដំណើរវិលបញ្ច្រាសទ្រនិចនាឡិកា តំណាងឱ្យពេលវេលាថយក្រោយ ទើបគេបោះបាយបិណ្ឌនោះចេញមកខាងក្រៅរបងព្រះវិហារ ដោយកំណត់ត្រឹមវេលា ៣ជុំ តំណាងឱ្យការទទួលបាននូវសម្បតិ្តអនិសង្ឃបី រួមមាន៖ រូបសម្បត្តិ ទ្រព្យសម្បត្តិ និង ចរិយាសម្បត្តិ ក្រោយមកទើបគណៈអាចារ្យវត្ត ធ្វើពិធីច្រូចទឹកលាងបាប ដល់ពពួកប្រេតជាសេចក្ដីបញ្ចប់ ។ ដោយអាចារ្យវត្តមួយចំនួនធំ មិនបានយល់ដឹងពីកិច្ចពិធីទាំងនេះ ទៅជាច្រូចទឹក ឱ្យប្រេតបានផឹកទឹក ដែលខុសពីទំនៀមខ្មែរបុរាណទាំងស្រុង និង ប្រាសចាកដោយឱ្យប្រជាពលរដ្ឋ យកបាយបិណ្ឌទៅសាលាឆាន់ និង បោះបាយបិណ្ឌលើរបងព្រះវិហារ ដែលមានបញ្ចុះខ្សែរសីម៉ា អាថ័នការពារយ៉ាងសាកសិទ្ធ ឬ បោះបាយបិណ្ឌ ប្រឡូកប្រឡាក់ក្នុងព្រះវិហ៊ារ ដោយការយល់ខុសទាំងស្រុង ។ នៅពេលពិធីបញ្ចប់ ព្រះសង្ឃផ្ទាល់ត្រូវដឹកនាំ កូនសិស្សលោក ចេញមកសំអាតបាយបិណ្ឌទាំងនោះជារាល់ថ្ងៃ រហូត ដល់បញ្ចប់ពិធីបុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌនេះ ។ ការរចនាបាយបិណ្ឌ បានបណ្ដុះនៅផ្នត់គំនិតប្រជាពលរដ្ឋទូទៅ ឱ្យចេះកែប្រែផ្នត់គំនិតនៃការរស់នៅ ប្រកបដោយគតិនៃភាពជឿនលឿន ក្នុងបរិបទនៃសង្គមរស់នៅរបស់ខ្លួន ។ Cambodia Buddhist Academy (1998) Kambuja suriyā: dassanāvattī phsāy qaksarsāstr niṅ qaksarsāstr dūdau, Volume 52, Publisher: Buddhist Institute of Cambodia Original from the University of Wisconsin Madison 

 អត្ថន័យនៃពិធីបោះបាយបិណ្ឌ 

ពិធីបោះបាយបិណ្ឌ ជាពិធីដែលពលរដ្ឋកម្ពុជាបានបោះនូវដុំបាយឱ្យទៅ ពពួកប្រេតអត់ឃ្លាន ដែលពពួកប្រេតទាំងនោះអាច មានកំណើតកើតចេញពីកងទ័ពខ្មែរគ្រប់ជំនាន់ ដែលពលីជីវិតដើម្បីទឹកដី សុខចិត្តបាបចុះនរកក្លាយខ្លួនជាប្រេត ឱ្យតែការពារទឹកដីរបស់ខ្លួនបាន ទោះជាសម្លាប់ខ្មាំងសត្រូវអស់ជាច្រើនក៏មិនញញើតដៃនោះដែរ ពីព្រោះប្រទេសជាតិគឺសំខានសម្រាប់ជាតិសាសន៍ខ្មែរគ្រប់រូប តើពួកកងទ័ពខ្មែរទាំងអស់ ដែលមានចំនួនរាប់មុឺននាក់ស្លាប់ខ្លួន ដើម្បីការពារទឹកដី ហើយអាចកើតជាកំណើតប្រេតផងនោះ តើពួកគាត់សមធ្វើ ជាដូនតារបស់យើង ឬ ទេ ?

នៅពេលដែលអ្នក យកថវិកាខ្លួន ទៅទិញគ្រឿងស្រវឹង យកទៅលេងល្បែងអបាយមុខផ្សេងៗ ឬ យកលុយទៅចូលរួមបក្សនយោបាយណាមួយ វាជាចេទនានៃការស្វែងរកភាពសប្បាយ របស់អ្នកប៉ុនណោះ ដូចគ្នា ទៅនិងជំនឿរបស់អ្នកទៅបោះបាយបិណ្ឌ បានស្វែងរកភាពសប្បាយនៃដួងចិត្ត មានភាពស្រស់ស្រាយ និង ជ្រះថ្លានូវអារម្មណ៍របស់ខ្លួនផងដែរ ។

 អប់រំពលរដ្ឋខ្មែរ ឱ្យចេះ​នឹក​លឹកដឹងគុណ​ដល់​បុគ្គល​ដែល​បាន​ចែក​ឋាន​ទៅហើយក្ដី មិនថាជាសាច់ញាតិ ឬ ជាអ្នកដទៃ សុទ្ធតែអាចទទួលបាននូវដុំបាយ និង កុសលផលបុណ្យទាំងអស់នេះ ។

 អប់រំពលរដ្ឋខ្មែរ ឱ្យចេះ​បំពេញ​សេចក្តីល្អ និង 
ការអនុគ្រោះ​ដល់ព​ពួក​សត្វ​តិរច្ឆាន​ទាំងឡាយ និង សូម្បីតែ ពពួកប្រេតអរូបក្ដី សុទ្ធតែបានទទួលនៅសេចក្ដីអនិតនេះ ។​

 អប់រំពលរដ្ឋខ្មែរ ឱ្យចេះលះបង់ទ្រព្យធនក្រៅខ្លួន បន្តិចបន្តួចក្ដី ច្រើនក្ដី ប្រើប្រាសវាដើម្បីជួយដល់អ្នកដទៃ មិនថាអ្នកក្រក្សត់ អ្នកអត់ឃ្លាន មិនថាសត្វតិរិច្ឆាន ពពួកប្រេតអរូប ដែលមើលមិនឃើញក្ដី សុទ្ធតែទទួលបាននូវជំនួយមនុស្សធម៌នេះ ។

 អប់រំពលរដ្ឋខ្មែរ ឱ្យចេះលះបង់នូវពេលវេលាផ្ទាល់ខ្លួន ក្រោកម៉ោងទាបភ្លឺអត់ងងុយយ៉ាងណាក្ដី នូវតែមកបោះបាយបិណ្ឌ ចំណាយពេលវេលា និងមានដួងចិត្តជាអ្នកសង្គ្រោះពិត សង្គ្រោះសូម្បីតែពពួកប្រេតអរូបដែលមើលមិនឃើញ ។

នៅពេលដែលក្រុមមនុស្សមួយចំនួន វិភាគតាមការយល់ឃើញរបស់ខ្លួន មិនជឿរឿង ព្រលឹងខ្មោច ពួកនរកប្រេត ព្រាយបិសាច ពួកគេក៏ចាប់ផ្ដើមសាបព្រួសមនោគមន៍វិជ្ជានេះ លុបនៅពិធីសាសនា ទំនៀមទម្លាប់ប្រពៃណីរបស់ជាតិសាសន៍ខ្លួនជាបន្តបន្ទាប់ បន្តមក ពិធីបង្សុកូល និងពិធីផ្សេងៗទៀត ពេលនោះហើយដែលប្រទេសជាតិ ធ្លាក់ចុះនូវសីលធម៌ជាតិទាំងស្រុង ជំនឿអំពីវិទ្យាសាស្ត្រហួសហេតុ ការបោះបង់ប្រពៃណីសាសនារបស់ខ្លួន ពិភពលោកប្រែជាអសីលធម៌ ចាប់ផ្ដើមធ្វើសង្គ្រាមបំផ្លាញគ្នា លេងគិតពីអំពើបាប និង មនុស្សធម៌ ចំណាយលុយ ទៅលើគ្រឿងអវុធ ប្រឡៃមនុស្សជាតិ ការរាតត្បាតជំងឺឆ្លងដែលកាចសាហាវផ្សេងៗ ដូចជា Covid-19 ការបំផ្លាញបរិស្ថាន បង្កើតឱ្យមានគ្រោះធម្មជាតិកាន់តែធំជាងមុន កាន់តែសាហាវជាងមុន នេះហើយទើបជាវិនាសកម្មនៃការខាតបង់ពិតប្រាកដរបស់មនុស្សជាតិ ។

 កិច្ចបោះបាយបិណ្ឌ និង ការហាមប្រាម 

 តាមវត្តអារាមមួយចំនួនធំ គួរធ្វើរាជព័ទ្ធ ដោយការដោត ជារបងឬស្សីរាង្គបួនជ្រុង ដាក់នៅតាមជុំវិញ ក្បែរព្រះវិហារ ដើម្បីឱ្យប្រជាពលរដ្ឋ ងាយស្រួលក្នុងការបោះបាយបិណ្ឌ និង ដើម្បីសោភ័ណភាពអនាម័យ ក្នុងវត្តអារាមផងដែរ មិនគួរប្រើចានដែក ឬ កាធុន ចង្អេរផ្សេងៗ យកមកដាក់បាយបិណ្ឌដែលគេបានបោះនោះទេ ព្រោះនិងធ្វើឱ្យកិច្ចពិធីឃ្លាតឆ្ងាយ ពីវប្បធម៌របស់ខ្លួន មិនសមភ្នែក មិនគាប់ប្រសើរ ។

 នៅពេលធ្វើពិធីបោះបាយបិណ្ឌ គួរបិទភ្លើងទាំងអស់នៅជុំវិញព្រះវិហារ ឬ បន្ថយពន្លឺភ្លើងឱ្យនៅកម្រិតទាបបំផុត ហើយអនុញាតឱ្យមានតែភ្លើងធូប និង ភ្លើងទាន ប៉ុនណោះ ។

 ហាមបោះបាយបិណ្ឌក្រៅរបងវត្ត ពីព្រោះ នៅវេលាដែលយមរាជបើកទ្វារឋាននរក ពួកយមទូត ឬ យមបាល ដែលមានន័យថា ប៉ូលិសខ្មោច ឬ ឆ្មាំយាមដួងវិញាណ លោកមិនអាចការពារអ្នកពីវិញាណបិសាចផ្សេងៗដែលមានសីលវិជ្ជាខ្លាំងក្លានោះទេ ។

 ហាមបញ្ចេញសម្លេងប៉ះទង្គិចគ្នាដោយលឺសូរ ឆូងឆាំង នូវវេលាដែលយមរាជបើកទ្វារឋាននរក រយៈពេល ១ម៉ោង ៣០ នាទី ស្ដេចយមរាជ និង បើកទ្វារឋាននរកចាប់ពី ឋាននរក ជាន់ទី១ ដល់ ជាន់ទី៨ នោះមានន័យថា ខ្មោចព្រាយបិសាចទាំងអស់និងទៅរកអ្នកតាមប្រភពសម្លេងទាំងអស់នេះ ពីព្រោះវាដូចជាការប្រកូកប្រកាសហៅផងដែរ ។

 ស្វែងយល់ ពីពិធីបើកភ្នែកទី៣ ដើម្បីមើលឃើញ ប្រេត ប្រជាពលរដ្ឋដែលចង់ឃើញអាចសាកល្បងបាន ហើយអ្នកត្រូវទទួលខុសត្រូវ ដោយខ្លួនឯងអស់មួយជីវិត ជាដំបូងត្រូវ យកដីមូលជាដុំឃ្លី រួចហើយ យកកំបោរគូស សញ្ញាបូក នៅកែងជើងរបស់អ្នកទាំងសងខាង រួចយកឈាមប៉ាតត្រង់ថ្ងាសរបស់អ្នក បន្ទាប់មកយកក្រណាត់ខ្មៅរុំភ្នែករបស់អ្នក ហើយយកដុំដីនោះមកទំពារសុី ហើយពេលនោះអ្នកត្រូវឈរនៅចំពីមុខព្រះវិហារ រួចឱ្យមនុស្សម្នាក់ទៀតចងខ្សែរទៅនិងកដៃរបស់អ្នក រួចដឹកដៃបណ្ដើរអ្នកដើរជុំវិញព្រះវិហ៊ារបីជុំ ដោយសូត្រសំរាយពីភាសាសំស្ក្រឹតថា៖ វត្ថុស័ក្ដិសិទ្ធ ម្នាប្រេតអរូប បើមានពិត សូមឱខ្ញុំបានឃើញ អ្នកត្រូវទន្ទេញសូត្របែបនេះរហូតដល់គ្រប់ជំនួនជុំ ហើយមនុស្សទាំងអស់មិនអាចនៅក្បែរអ្នកនោះទេ ត្រូវនៅស្ងាត់ និងនៅតែឯង រួចសឹមអ្នកបើកក្រណាត់មើលចុះ ។ ពិធីនេះត្រូវបានសាកដោយក្រុមគ្រូបរោហិត ឈ្មោះលោកតាលុន រួចហើយគាត់ប្រាប់ថាអាចមើលឃើញពិតមែន គ.សករាជ ១៩៦៩ បងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋអាចសាកបាន សូមអរគុណ ។