navinnseab/khmer-wikipedia-article huggingface dataset:
កិមិរ៉ាទេវី: ទំនាយទេវតាសង្ក្រាន្ត

ទំនាយទេវតាសង្ក្រាន្ត 

មហាសង្ក្រាន្ត ២០២៣ ទេវតាឆ្នាំថ្មី ព្រះនាម កិមិរាទេវី យាងចុះមកដោយកិរិយា ចេញច្បាំង ពណ៌ដែលឆុង គឺពណ៌សេត "ពណ៌ស" ព្រះហត្ថឆ្វេងទ្រង់កាន់ពិណ តំណាងឱ្យអាកាសធាតុ មានការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ រដូវមិនស្មើគ្នា និង មានការបំភ័យដោយសម្លេង ឬ មានការបំភ័យដោយរលកសញ្ញា , ព្រះហត្ថស្ដាំទ្រង់ព្រះខ័នរាជ តំណាងឱ្យកលយុគ មានចម្បាំងនាជម្ពូទ្វីប, យាន្តជំនិះ ក្របីទឹក តំណាងឱ្យធាតុទឹក មានទឹកជំនន់ធំ លេចវាលស្រែចម្ការ, ព្រះសូរិយា នាំដួងព្រះអាទិត្យមកផ្លាសប្ដូរ សករាជថ្មី ដោយជិះ វាយោ តំណាងឱ្យធាតុខ្យល់ មានព្យុះកំណាចធំៗ ច្រើន ។
ទំនាយខាងលើ ទស្សន៍ទាយដោយក្រុមបុរាណាចារ្យ  
ដូចបានជំរាបជូនខាងលើនេះ សូមបងប្អូនជនរួមជាតិប្រុងប្រយ័ត្នអំពីប្រការទាំងអស់នេះ ។ Borannachar (2023) Prediction The powerful journey of Devata Maha Sangkran, Astrological calculations Based from Khmer Astrology 1943
កិមិរ៉ាទេវី: ពន្យល់ពាក្យ

ពន្យល់ពាក្យ 

ពាក្យ "ហត្ថ" (ហ័ត ) ន. (បា. ;​ សំ. ហស្ត ) ដៃ ;​ ប្រមោយ​ដំរី ;​ ផ្នួង​សក់ ។ ឈ្មោះ​នក្សត្រ ឬ​ផ្កាយ​ឫក​ពួក​ទី ១៣ មាន​ ៥ ដួង​ សណ្ឋាន​ស្រដៀង​នឹង​ដៃ ។ ព្រះហត្ថ ប្រើជាមួយ ឈ្មោះ​នក្សត្រ នៃពួកទេវតា ឬ ពួកអទិទេព ។

ពាក្យ "ហស្ត" ហស្ត (ហ៊ាស់ ) ន. (សំ. ;​ បា. ហត្ថ ) ដៃ ។ ខ្មែរ​ប្រើ​ជា រ. ស. : ព្រះ​ហស្ត ។ ព្រះ​ហស្តលេខា (––ហ៊ាស់-ស្តៈ–– ) អក្សរ​ដែល​ក្សត្រិយ៍​ទ្រង់​សរសេរ​ឬ​ព្រះ​នាម​ដែល​ទ្រង់​ចុះ​ស៊ីញេ ។ ព្រះហស្ត ប្រើជារាជសព្ទ ។

ទៅជាពួកក្មេងៗទើបតែញាស់ ចូលមកវាយប្រហារ អត្ថបទចងក្រងនេះហើយ ផុសលើបណ្ដាញសង្គមទាំងប្រើពាក្យ ព្រះហស្ត ជាមួយពួកទេវតា ទាំងខុស វេយ្យាករណ៍ ខ្មែរហើយ នៅផុសអំនួតអួតចំណេះដឹងរបស់ខ្លួនមកស៊កសៀតទៅទៀត ។

គួរបញ្ចាក់ផងថា ពាក្យ "ហស្ថ" ដែលបណ្ឌិតជាន់ថ្មី ដែលជាក្រុមពួកជោគជ័យ យកមកប្រើមិនមាននៅក្នុងវចនានុក្រមជាតិនោះទេ ។

គួរបញ្ចាក់ផងថា ពាក្យ "បុស្សរាគ័ម" ដែលបណ្ឌិតជាន់ថ្មី ដែលជាក្រុមពួកជោគជ័យ យកមកប្រើ ជាគ្រឿងអភរណៈ ទេវតាសង្ក្រាន្ត នាង កិមិរាទេវី មិនមាននៅក្នុងវចនានុក្រមជាតិនោះទេ ។

ពិណ ចាបុី និង តាឃេ មានរូបរាងមិនដូចគ្នានោះទេ សូមលោកបណ្ឌិតជាន់ថ្មីកុំព្យាយាមឱ្យអ្នកដទៃ មកវង្វេងតាមខ្លួន ។

ពិណបុរាណចិន ចែកចេញជា ២ប្រភេទ 
ទី១ ហៅ ហ្គូឈឹង (Guzheng) មានទម្រង់ដូចគ្នានិង តាឃេ ។

និង ទី២ ហៅ កងហូ (Konghou) មានទម្រង់ដូចគ្នានិង ពិណខ្មែរ 

ចំណែកឯចាបុី ឥណ្ឌា ហៅវុីណា (Lute) ជាភាសាអង់គ្លេស វាមិនដូចគ្នាទៅនិង លោកបណ្ឌិតជាន់ថ្មី យល់ឃើញនោះទេ ពីព្រោះវាមានណោតភ្លេងខុសគ្នា ។
កិមិរ៉ាទេវី: សេចក្ដីបញ្ជាក់ Article

សេចក្ដីបញ្ជាក់ Article 

 អត្ថបទទាំងមូលបានចងក្រងយ៉ាងសម្រិតសម្រាងតាមឯកសារយោងទាំងស្រុង ប៉ុន្តែ អត្ថបទទាំងមូលមានកង្វះខាត នូវរូបភាពគំនូរបុរាណ គាំទ្រសម្រាប់អត្ថបទនេះ ដូចនេះ អត្ថបទនេះត្រូវរងចាំដើម្បីបំពេញរូបភាពអត្ថបទ ។
កិមិរ៉ាទេវី: ប្រការយល់

ប្រការយល់ 

Article កិមិរាទេវី ត្រូវបានវាយប្រហារ editing ដោយបណ្ឌិតជាន់ថ្មី ដែលក្លែងបន្លំជាក្រុមបុរាណាចារ្យ នៅលើបណ្ដាញសង្គម បង្កើត user ឈ្មោះ Pichsambath ចូលមក Editing ដូចនេះ ក្រុម user editing របស់បុរាណាចារ្យជិត 10នាក់ ត្រូវបាន ជាប់បម្រាម block editing ip address របស់ពួក អភិបាល Wikipedia មិនឱ្យមានការកែប្រែនោះទេ article ត្រូវបានចាក់សោរផងដែរ ដូចនេះ article កិមិរ៉ាទេវី ត្រូវបានប្រើជំនួសជាបណ្ដោះអាសន្នរហូតដល់ការចម្រូងចម្រាសត្រូវបានបញ្ចប់ ។
កិរិណីទេវី

កិរិណីទេវី 
 250px កិរិណីទេវី ជាបុត្រីទី៥ របស់កុបិលមហាព្រហ្ម  Kirinei Devi one of seven duagter of Brahma Lokeshvaraព្រះនាមកិរិណីទេវីព្រះបិតា មហាព្រហ្ម ព្រះមាតា ព្រះម៉ែមន្ទ្រាព្រះស្វាមី ព្រហស្បាទីឋានលំនៅ ចតុមហារាជការ  (Chaturmahārājikā)អម្ពរពស្ត្រា ពណ៌បៃតងចនព្រះកាណ៌លម្អ ផ្កាមន្ទារអាភរណៈមរកត  (ត្បូងពណ៌បៃតង)ភក្សាហារសណ្ដែក ល្ងសាស្ត្រាវុធក្នុងព្រះហត្ថ ព្រះហត្ថឆ្វេង  (កាំរស្មីភ្លើង)
 ព្រះហត្ថស្ដាំ  (កង្វេរដំរី)យាន្តជំនិះសត្វដំរី  ទេវតាសង្ក្រាន្តថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ទេពនិករ តំណាង មណ្ឌល ភពព្រហស្បតិ៍កិរិយាចេញច្បាំងព្យុះភ្លៀង ព្យុះរន្ទះបាញ់ 

កិរិណីទេវី (អង់គ្លេស: Kirinei Devi) ជាបុត្រីមួយអង្គក្នុងចំណោម បុត្រីទាំង ៧អង្គ របស់អទិទេព មហាព្រហ្ម (Maha Brahma) ដែលជាអវតារ ព្រហ្មលោកកេរស្វរៈ (Brahma Lokesvara) នៃ ពុទ្ធសាសនា មហាយាន (Buddha Mahayana), ព្រះមាតា របស់នាងមាននាមថា ព្រះម៉ែមន្ទ្រា ជាអវតារ នៃ អវលោកកេតិស្វរៈ (Avalokitesvara) អទិទេពស្រីដែលមានដៃ ១០០០ (១ពាន់) ដែលអាចបែងភាគបានចំនួន ១០៨ អវតារ ដោយនាងជាអទិទេព មិនបង្ករកំណើតកូនដោយការរួមសង្វាសនោះទេ ទើបព្រះមហាព្រហ្ម ផ្ដល់នូវដួងគ្រាប់អង្កាំចំនួន ៧គ្រាប់ ដើម្បីឱ្យនាងអាចបង្ករកំណើតដោយឯងៗបាន នាងបានប្រសូត្របុត្រីទាំង ៧អង្គ ក្រោមដើមរាសីសួគ៌ាដ៏ពិសិដ្ឋមួយ ការផ្ដល់កំណើតដល់បុត្រីទាំង៧ បានតំណាងឱ្យថ្ងៃទាំង៧ នាជម្ពូទ្វីបយើងនេះ ក្នុងលទ្ធិពុទ្ធសាសនា មហាយាន ។ Min Saes (Braḥ Mahā.) (1942) Brahma Chariyakathā, Bibliothèque Royale, Publisher: Royal Library of Cambodia p.185
កិរិណីទេវី: កិរិណីទេវី នៃទេវតាសង្ក្រាន្ត

កិរិណីទេវី នៃទេវតាសង្ក្រាន្ត 
Kirinei Devi of Devata Sangkran

ទំនាក់ទំនង រវាងហិណ្ឌូសាសនា និង ពុទ្ធសាសនា មហាយាន បានចាក់ឬសគល់នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាយ៉ាងរឹងមាំ ចាប់តាំងពីស.វទី១០ មកម៉្លេះ ដោយជំនឿនៃបរិបទសាសនាទាំងពីរ ត្រូវបានផ្គួបបញ្ចូលគ្នា តាមរយៈរឿងព្រេងទេវៈកថាជាច្រើន ដែលជាស្នាដៃនិពន្ធរបស់អ្នកប្រាជ្ញជនជាតិខ្មែរ ក្នុងការច្នៃ រឿងព្រេងទេវៈកថារបស់សាសនាហិណ្ឌូ ឱ្យទៅជារឿងព្រេងដែលមានចរឹតលក្ខណៈ ខុសប្លែកពីប្រទេសឥណ្ឌា ដើម្បីបង្កើតបាននូវរចនាបថដែលជារបស់ខ្លួនតាមរយៈការប្រែសម្រួល (Versions Edition) បើទោះជាប្រទេសកម្ពុជាទទួលឥទ្ធិពល សាសនា វប្បធម៌ពីប្រទេសឥណ្ឌាយ៉ាងណាក្ដី ក៏ផ្នត់គំនិតនៃបុព្វបុរសខ្មែរ បានធ្វើការប្រែសម្រួលកែច្នៃលម្អនូវសិល្បៈរបស់ខ្លួនឱ្យមានភាពខុសប្លែកដាច់ដោយឡែកពី ប្រទេសឥណ្ឌា ផងដែរ ។ តាមរយៈរឿងទេវៈកថា អំពីចូលឆ្នាំខ្មែរ យើងតែងសង្កេតឃើញថា ដំណើររឿង ធម្មបាលកុមារ ដែលជា អវតារ ព្រះពោធិសត្វ (Bodhisattva) នៃពុទ្ធសាសនាមហាយាន បានភ្នាល់គ្នាអំពីសិរី ទាំងបីប្រការ របស់មនុស្ស ជាមួយនិង មហាព្រហ្ម ដែលជាអទិទេព នៃហិណ្ឌូសាសនា ដែលជាអវតាររបស់ ព្រះព្រហ្ម ដែលភ្នាល់ចាញ់ នូវប្រស្នាទាំងបីប្រការនោះ ហើយព្រះសិរសា របស់ព្រះកុបិលមហាព្រហ្ម ត្រូវបានបុត្រីខ្លួន ទាំង៧អង្គ ផ្លាសវេនគ្នា មកដង្ហែរព្រះសិរសា ដែលជាក្បាលឪពុករបស់ខ្លួនជារៀងរាល់ឆ្នាំ ដែលត្រូវជាថ្ងៃសង្កាន្ត នៃពិធីបុណ្យ ចូលឆ្នាំខ្មែរ ។ អ្នកនិពន្ធកម្ពុជា បានបំប្លែងឱ្យយើងយល់បានថា ព្រះមហាព្រហ្ម ដែលជាហិណ្ឌូសាសនា បានភ្នាល់ចាញ់ ធម្មបាលកុមារ នៃ ព្រះពុទ្ធសាសនា និង បានបែងភាគទៅជាព្រះ ឈ្មោះ លោកកេរស្វរៈ នៃពុទ្ធសាសនាមហាយាន ដែលមានតឹកតាងជា ប្រាសាទបាយ័ន មកដល់សព្វថ្ងៃនេះ ។ មិនថា ហិណ្ឌូសាសនា មិនថា ពុទ្ធសាសនា មហាយាន សុទ្ធតែមានជំនឿគោរពទៅលើព្រះ និង ពួកទេវតា ដែលមានចំនួន ៣៣ពួក ដូចនេះហើយ ទើបហិណ្ឌូសាសនា និង ពុទ្ធសាសនា មហាយាន មានទំនាក់ទំនងនិងគ្នា យូរលង់ណាស់មកហើយ ដោយពាក្យនៃ ទេវតាសង្ក្រាន្ត មានន័យថា ទេវតានៃឆ្នាំថ្មី ដែលត្រូវបានពលរដ្ឋកម្ពុជា រៀបចំគ្រឿងដង្វាយ គោរពបូជាបួងសួងមកដល់ពេលបច្ចុប្បន្ននេះ ។ ដោយការយាងមកដល់ជម្ពូទ្វីបមនុស្សលោករបស់ទេវតា នៃហិណ្ឌូសាសនា និង ទេវតា នៃពុទ្ធសាសនាមហាយាន ទើបកម្ពុជាហៅថៃ្ងនៃការមកដល់នេះថា មហាសង្ក្រាន្ត (Maha Sangkran) ដែលមាននៃថា ឆ្នាំថ្មីដ៏ប្រសើរ (The Great New Year) ដែលធ្វើការហៅសម្គាល់មកដល់ពេលបច្ចុប្បន្ននេះ ។ Astrologer Nhim Pen (1947) Cambodia Calendar, Contributor:	William J. Gedney, Publisher: Association Sutharot, Original from the University of Michigan p.118
កិរិណីទេវី: រូបធាតុ នៃទេវតាសង្ក្រាន្ត

រូបធាតុ នៃទេវតាសង្ក្រាន្ត 
Physical of Devata Sangkran

ទេវតាសង្ក្រាន្ត ជាតួអង្គរូបធាតុមួយ តំណាងឱ្យ រាង្គកាយជាធម្មជាតិ ដែលផ្សារភ្ជាប់ទៅនិង វិជ្ជាហោរាសាស្ត្ររបស់កម្ពុជា គ្រប់តួអង្គអទិទេពទេវៈ របស់កម្ពុជា សុទ្ធតែបង្កើតឡើងតាមច្បាប់ធម្មជាតិ មិនមែនជាការនិពន្ធឱ្យតែបានៗ និងមិនមែនជាការបង្កើតតួអង្គ ដោយមិនមានអត្ថន័យពេញលេញនោះទេ ។ តួអង្គទេវតាសង្ក្រាន្ត គ្រងពណ៌សំលៀកបំពាក់ ទៅតាមចរឹតលក្ខណៈ នៃរូបធាតុ ដែលជារាង្គកាយធម្មជាតិ ដែលកើតមាននៅក្នុងចក្រវាឡ របស់យើងនេះ ដើម្បីផ្សារភ្ជាប់ទៅ និង សង្គមវិទ្យាសាស្ត្រពិត របស់មនុស្សននៅលើផែនដី ។ Nhim Pen (1943) Astrological Collection, Publisher: Original from the University of Michigan p.164 

នាង កិរិណីទេវី គឺជាអទិទេព តំណាងឱ្យ ភពព្រហស្បតិ៍ និង តំណាងឱ្យ ថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ នៃថ្ងៃទាំង៧របស់ផែនដី ។

កិរិណីទេវី  Kirinei Devi  អម្ពរពស្ត្រា ៖ គ្រងសម្លៀកបំពាក់ ពណ៌បៃតង
 ចនព្រះកាណ៌ ៖ លម្អត្រចៀក ដោយសៀត (ផ្កាមន្ទារ)
 អាភរណៈ ៖ គ្រឿងអលង្ការត្បូង ប្រដាប់កាយ ទ្រង់ពាក់ "កែវមរកត" (ត្បូងពណ៌បៃតង)
 ភក្សាហារ ៖ ទ្រង់សោយ សណ្ដែក និង ល្ង
 សាស្ត្រាវុធក្នុងព្រះហត្ថ ៖ ឆ្វេងកាន់ "វជ្រ" (កាំរស្មីភ្លើង)
 សាស្ត្រាវុធក្នុងព្រះហត្ថ ៖  ស្ដាំកាន់ "អនគុសា" (កង្វេរដំរី)
 យាន្តជំនិះ ៖ គង់លើ "គជសារ" ជាទេពនិករ (សត្វដំរី) ដែលតែងតែយាងចុះមករក្សាដែនជម្ពូទ្វីប នៅពេលសង្ក្រាន្ដត្រូវនិងថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ។
 សិទ្ធិការ្យ ៖ នៃកិរិយាចេញច្បាំង ព្រះពិក្ខុសង្ឃ គណៈសង្ឃ និង ជនចាស់ជរាទាំងឡាយ ច្រើនមានសេចក្ដីទោម្នេញក្ដៅក្រហាយចិត្តជាច្រើនអនេក ផ្ទៃមេឃពោពេញ ដោយព្យុះភ្លៀងផ្គររន្ទះ ។ Clothing: Green
 Ear Flower: Magnolia liliifera flower
 Jewelry: Emerald
 Eating: Beans and Sesame
 Weapons in the left hand: Vajra of Lightning 
 Weapons in the Right hand: Elephant goad
 Vehicles: Elephant
 Sangkran god of Thursday
 God represent of Jupiter planet
 Powerful journey of combat verbs, Rainstorms and thunderstorms.
កិរិណីទេវី: ពណ៌មង្គល នៃ ទេវតាសង្ក្រាន្ត

ពណ៌មង្គល នៃ ទេវតាសង្ក្រាន្ត 
The color of happiness of Devata Sangkran

ពណ៌មង្គល នៃទេវតាសង្ក្រាន្តទាំង៧អង្គ តំណាងឱ្យពណ៌នៃភាពរុងរឿង តាមច្បាប់ធម្មជាតិ ទៅផ្សារភ្ជាប់និង រូបធាតុ របស់ក្រុមតារានិករ នៅក្នុងប្រព័ន្ធចក្រវាឡ ទេវតាសង្ក្រាន្តទាំង៧ ដែលតំណាងឱ្យថ្ងៃទាំង៧ នៅលើផែនដី ក៏ដូចជាតំណាង ឱ្យភពទាំង៧នៅក្នុងប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យរបស់យើងនេះ ដើម្បីអាចផ្សារភ្ជាប់ ទៅនិងក្បួនវិជ្ជាហោរាសាស្ត្ររបស់កម្ពុជា ដើម្បីអាចធ្វើការបកស្រាយ ចរិតលក្ខណៈ របស់មនុស្សម្នាក់ៗ ទៅតាមពណ៌ដែលតំណាង ឱ្យថ្ងៃកំំណើត របស់ពួកគេ ។ ក្រុមបុរាណាចារ្យ មិនធ្លាប់ជួបទាល់តែសោះ ដែលពណ៌មង្គលរបស់ទេវតា សង្ក្រាន្តត្រូវបាន ក្រុមហោរាសាស្ត្រមួយចំនួននៅកម្ពុជា ផ្លាសប្ដូរជាពណ៌ខ្មៅ ជាពណ៌នៃភាពអពមង្គល និង ជាពណ៌ដែលត្រូវជានិមិត្តសញ្ញារូបធាតុរបស់ពួកបិសាច និង ពណ៌ស ជាពណ៌នៃភាពបរិសុទ្ធ និង ជាពណ៌ដែលត្រូវជានិមិត្តសញ្ញារូបធាតុនៃការបូជា នៅក្នុងកំណត់ត្រាពណ៌ សិរីមង្គលរបស់កម្ពុជា ពណ៌ដែលត្រូវបានដកចេញពីអត្ថន័យពណ៌មង្កល នៅក្នុងវប្បធម៌របស់កម្ពុជា នោះគឺពណ៌ខ្មៅ និង ពណ៌ស ។ ទេវតាសង្ក្រាន្តដែលយាងមកជម្ពូទ្វីបមនុស្សលោក ក្នុងវប្បធម៌កម្ពុជា តែងតែនាំមកសិរីរុងរឿង និង ភាពល្អនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ប្រជានុរាស្ត្រឯណាចង់ឃើញទេវតា នាំភាពអពមង្គលចូលមកក្នុងប្រទេសនោះ វាជារឿងដែលមិនអាចទទួលយកបាន ក្នុងការបំភ្លៃពណ៌មង្គលរបស់កម្ពុជា បកស្រាយតាមចិត្តគំនិតរបស់ខ្លួន ហ៊ានអារកាត់វែកញែកបែងចែក ពណ៌មង្គលទេវតាសង្ក្រាន្ត តាមអំពើចិត្ត ។ Mahāmantrī (Ñikar), Ukñā (1958) Damniam damláp niṅ prabaiṇī Khmaer, Publisher: University of California, Berkeley p.70 OCLC Number: 34917238
កិរិណីទេវី: ទេវតាសង្ក្រាន្តទាំង៧

ទេវតាសង្ក្រាន្តទាំង៧ 
The 7 Devata Sangkran 

ទេវតាសង្ក្រាន្តទាំង៧ សម្ដែងកិរិយា អំពីការចេញហែរ សិរសា កុបិលមហាព្រហ្ម ដោយកំណត់ទៅតាមពេលវេលាច្បាស់លាស់ ជាមួយនិង ឈ្មោះទេវតាសង្ក្រាន្តទាំង ៧ និង គ្រឿងអាភរណៈ នៃដំណើរមកដល់ដែលបានចងក្រងដោយក្រុម កិច្ចការនៃ ក្រុមជំនុំទំនៀមទម្លាប់ខ្មែរ ពុទ្ធសនបណ្ឌិត្យកម្ពុជាក្នុងឆ្នាំ ១៩៦០ ។ ទេពពិទូរ ឈឹម ក្រសេម, ចាប ពិន (1960) ព្រះរាជពិធីទ្វាទសមាស ភាគ១, ភាគ២ និងភាគ៣ , Publisher: កិច្ចការនៃក្រុមជំនុំទំនៀមទម្លាប់ខ្មែរ ពុទ្ធសនបណ្ឌិត្យកម្ពុជា ព.ស.២៥១២, Original From: Center for Khmer Studies Library, Website: khmerstudies.org, DDC: 390.596 IBO (Browse shelf) 

 បេីចេញហែរនៅវេលាព្រឹកព្រលឹម ដល់ថ្ងៃត្រង់ (ទ្រង់ឈរ) មិនកាន់ខ្សែរបង្ហៀរ ៦ : ០០ ព្រឹក > ១២ : ០០ ថ្ងៃត្រង់
 បេីចេញហែរវេលាថ្ងៃត្រង់ ទល់នឹងព្រលប់ (ទ្រង់អង្គុយពាក់ឆៀង) ១២ : ០០ ថ្ងៃត្រង់ > ៦ : ០០ ល្ងាច
 បើចេញហែរនៅវេលាព្រលប់ ទៅទល់អធ្រាត្រ (ទ្រង់ផ្ទំបេីកព្រះនេត្រ) ៦ : ០០ ល្ងាច > ១២ : ០០ អាធ្រាត
 បេីចេញហែរនៅវេលាអធ្រាត្រ ទៅទល់ភ្លឺ (ទ្រង់ផ្ទំបិទព្រះនេត្រ) ១២ : ០០ រំលងអាធ្រាត > ៦ : ០០ ព្រឹក

 ពណ៌អម្ពរពស្ត្រា ព្រះនាម ចនព្រះកាណ៌ គ្រឿងអភរណៈ ភក្សាហារ  គ្រឿងសាស្ត្រាវុធ យាន្តជំនិះ   ទុង្សាទេវី សៀត ផ្កាទទឹម បទុមរាគ  "ត្បូងទទឹម" (Ruby) សោយផ្លែឧទុម្ពរ 
(ផ្លែល្វា) ឆ្វេង-ខ្យងស័ង្ខ | ស្តាំ-កងចក្រ គ្រុឌ गरुड (គ្រុឌ)  គោរាគៈទេវី សៀត ផ្កាអង្គាបុស្ប កែវមុក្តា 
"គជ់ខ្យង" (Pearl) សោយតេលំ तैल  (ប្រេងល្ង ឬ ប្រេងសណ្ដែក) ឆ្វេង-ឈើច្រត់ | ស្តាំ-ព្រះខ័ន វ្យាឃ្រ व्याघ्र (ខ្លាធំ)  រាក្យៈសាទេវី សៀត ផ្កាឈូក កែវមោរ៉ា 
"ត្បូងសមុទ្រ​" (Coral) សោយលោហិត (ឈាម) ឆ្វេង-ធ្នូ |ស្តាំ- ត្រីសូល៍ អស្សតរ अश्व (សេះ)  មណ្ឌាទេវី សៀត ផ្កាចម្ប៉ា កែវពិទូរ្យ  "ត្បូងភ្នែកឆ្មា"  (Cat'S Eye Gem) សោយទឹកដោះសប្បិ  (ទឹកដោះគោច្អិន) ឆ្វេង-ឈើច្រត់ | ស្តាំ-ម្ជុល គទ្រភៈ गर्दभ (លា)  កិរិណីទេវី សៀត ផ្កាមណ្ឌា (ផ្កាមន្ទារ)  មរកត 
"ត្បូងពណ៌បៃតង"  (Emerald) សោយសណ្ដែក ល្ង ឆ្វេង-កាំភ្លើង វជ្រ | ស្តាំ-កង្វេរដំរី គជសារ​ कुञ्चर (ដំរី)  កិមិរាទេវី សៀត ផ្កាចង្កុលណី  (ផ្ការំចង់) ផុស្សរាគ புஷ்பராகம் 
"ត្បូងពណ៌លឿង" (Topaz) សោយចេកណាំវ៉ា ឆ្វេង-ពិណ | ស្តាំ-ព្រះខ័ន មហឹសា महिष (ក្របី)  មហោទរាទេវី សៀត  ផ្កាត្រកៀត (ផ្កាកំប្លោក) និលរ័តន៍  "ត្បូងពណ៌ខៀវ ឬ ត្បូងកណ្ដៀង" 
(Sapphire) សោយសាច់ទ្រាយ ពពួក ក្ដាន់ ឈ្លូស ឆ្វេង-ត្រីសូល៍ | ស្តាំ-កងចក្រ មយូរ៉ា मयूर (ក្ងោក)
កិរិណីទេវី: កំណត់ចំណាំ

កំណត់ចំណាំ 

កិរិណីទេវី សាស្ត្រាវុធក្នុងព្រះហត្ថ ៖ ឆ្វេងកាន់ "កាំភ្លើង" (វជ្រ) ដែលដូចគ្នាទៅ និង ចរិយា របស់ទេវៈ ព្រហស្បតិ៍ ក្នុងគម្ពីរវេទ ដែលពាក្យ កាំភ្លើង អាចមានន័យថា កាំរស្មីនៃភ្លើង ឬ អាចកាន់ដុំភ្លើង តាមការយល់ឃើញរបស់លោកបណ្ឌិត មីសែលត្រាណេ ឆ្នាំ 2001 ។

តាមការយល់ឃើញរបស់ អ្នកមួយចំនួន កាំភ្លើង មានន័យថា ទម្រង់ព្រះអគ្គី នៅក្នុងឯកសារអំពីប្រការកិរិយា នាង កិរិណីទេវី មិនបានបញ្ចាក់ថា នាងកិរិណីទេវី ត្រូវកាន់ កាំភ្លើងយន្ត កាំភ្លើងស្នារ កាំភ្លើងឈើ ឬ កាំភ្លើងធំនោះទេ ដោយសរសេរត្រឹម ពាក្យកាំភ្លើង ដែលអាចមានន័យថា កាំរស្មីនៃភ្លើង ឬ កាំរន្ទះនេះឯង ដើម្បីទាក់ទងប្រការប្រុងប្រយ័ត្ន ទៅនិង បាតុភូតធម្មជាតិ កើតឡើងដោយគ្រោះ រន្ទះបាញ់ ឬ ព្យុះភ្លៀងរន្ទះ តាមការទស្សន៍ទាយ របស់ក្បួនហោរាផ្សេងៗ ដែលត្រូវប្រយ័ត្នពី ប្រការខ្យល់ព្យុះធំៗ ពេញមួយឆ្នាំនេះ ។ ហើយអ្នកមួយចំនួន បានលើកឡើងថា វជ្រវុធ កាន់បានតែ ព្រះឥន្ទ្រ ប៉ុនណោះ ដែលជាការយល់ខុសទាំងស្រុង នៅក្នុងគម្ពីរ ព្រហ្មញ្ញសាសនា អវុធទេព របស់ អង្គទេពនីមួយៗ ត្រូវភ្ជាប់និងឈ្មោះអង្គទេពនោះផងដែរ ដូចជា វជ្រ មិនមែនជាអាវុធផ្ដាច់មុខ របស់ព្រះឥន្ទ្រនោះទេ ត្បិតព្រះ គ្រឹះស្នា ក៏កាន់បាន ព្រះព្រហស្បតិ៍ ក៏អាចកាន់បានដូចគ្នា...។
កិរិណីទេវី: ប្រការយល់

ប្រការយល់ 
 ចាប់តាំងពីការរៀបចំអនុក្រឹត្យលេខ១៥៤អនក្រ.បក
ចុះថ្ងៃទី១១ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១១មក ក្រុមជំនុំទំនៀមទម្លាប់ខ្មែរនៃពុទ្ធសាសនបណ្ឌិត្យលែងមានភារកិច្ចរៀបចំចងក្រងបោះពុម្ពប្រតិទិន និងមហាសង្ក្រាន្តទៀតហើយ ។ ក្រុមជំនុំទំនៀមទម្លាប់ខ្មែរនៃពុទ្ធសាសនបណ្ឌិត្យ ដែលបានបោះពុម្ពចេញផ្សាយកន្លងមក មិនដែលគូរ កិរិយា កិរិណីទេវី កាន់កាំភ្លើងយន្តនោះទេ ។
កិរិណីទេវី: សេចក្ដីបញ្ជាក់ Article

សេចក្ដីបញ្ជាក់ Article 

 អត្ថបទទាំងមូលបានចងក្រងយ៉ាងសម្រិតសម្រាងតាមឯកសារយោងទាំងស្រុង ប៉ុន្តែ អត្ថបទទាំងមូលមានកង្វះខាត នូវរូបភាពគំនូរបុរាណ គាំទ្រសម្រាប់អត្ថបទនេះ ដូចនេះ អត្ថបទនេះត្រូវរងចាំដើម្បីបំពេញរូបភាពអត្ថបទ ។
កិរិយាស័ព្ទ

កិរិយាស័ព្ទ គឺ​ជា​ពាក្យ​ដែល​សម្ដែង​នូវ​អំពើធ្វើ ឬ​ពោល​នូវ​ដំណើរ ដូច​ជា​ពាក្យ៖ ដើរ, ឈរ, អង្គុយ, ដេក, ស៊ី, ផឹក, ងូត, ស្ដី, យំ, សរសេរ, វាយ, ធាក់, ហក់, លោត, ធ្វើ, តែង,...។ល។ ពាក្យ​កិរិយា​សព្ទ​មាន​ប្រធាន កាល​ណាគេ​ចង​ជា​ប្រយោគដូច​ជា​៖ ខ្ញូំ​ដើរ... "ខ្ញុំ" គឺ​ជា​ប្រធាន​នៃ "ដើរ"។ កិរិយា​មាន​ពីរ​យ៉ាង​គឺ៖ សកម្មកិរិយា និង អកម្មកិរិយា
កិរិយាស័ព្ទ: សកម្មកិរិយា

សកម្មកិរិយា 
កិរិយា​សព្ទ​ប្រកប​ដោយ​កម្ម គឺ​កិរិយា​សព្ទ​ដែល​កាល​ណា​និយាយ ត្រូវ​ស្រែក​ហៅ​អំពើ​ដែល​ត្រូវ​ធ្វើ​មក​ផង, ដូច​ជា ធ្វើ, ស៊ី, ទទួល, វាយ, បិទ ជាដើម : ធ្វើ​ការ, ស៊ី​បាយ,ទទួល​សំបុត្រ​ វាយ​ស្គរ, បិទ​ទ្វារ; ការ, បាយ, សំបុត្រ, ស្គរ, ទ្វារ ជា កម្ម “អំពើ” របស់ ធ្វើ, ស៊ី, ទទួល, វាយ, បិទ ដែល​ជា សកម្ម​កិរិយា; ហៅ​ថា សកម្ម​ធាតុ ក៏​បាន (ព. វ.) ។
កិរិយាស័ព្ទ: កិរិយាអកម្ម

កិរិយាអកម្ម 
កិរិយា​ដែល​មាន​អំពើ​គ្រប់​គ្រាន់​នឹង​ខ្លួន​ឯង​ហើយ ដូច​ជា​ពាក្យ៖ ខ្ញុំ​កើត, យើង​ទៅ, វា​ស្លាប់, កប៉ាល់​ចេញ, ក្លើ​ខ្ញុំ​មក, ប្អូន​ខ្ញុំ​ដល់, ឈើ​ងាប់, សត្វ​ហើរ, ទឹក​ហូរ, គោ​បោល,...។

 កិរិយា​ដែល​មាន​ឈ្មោះ​ថា៖ ហេតុ​កិរិយា គឺ​ជា​កិរិយា​ដែលធ្វើ​អំពើ​ទៅ​គេ ដូច​ជា៖ បង្រៀន គឺ​ធ្វើ​អំពើ​ទៅ​គេ។
 កិរិយា​ដែល​មាន​ឈ្មោះ​ថា៖ សុទ្ធ​កិរិយា គឺ​ជា​កិរិយា​ដែល​ធ្វើ​អំពើ​ចំពោះ​ខ្លួន​ឯង ដូច​ជា៖ រៀន គឺ​ធ្វើ​អំពើ​ចំពោះ​ខ្លួន​ឯង។
កិលេស: កិលេស១០

កិលេស១០
ក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនា កិលេសមានន័យថា ការធ្វើឲ្យក្រខ្វក់ ការឈឺចាប់ ឬថ្នាំបំពុល ។ តាមគម្ពីរចាស់ៗ ពាក្យថា កិលេស ជាទូទៅសំដៅយកចេតសិក ដែលធ្វើឲ្យងងឹតដល់
ចិត្ត ហើយបង្ហាញរូបរាងរបស់វាជាអកុសលកម្ម ។ កិលេស, ជាពិសេសពិសពុលទាំង៣គឺ លោភៈ ទោសៈ និងមោហៈ, ជាឬសគល់នៃវដ្តសង្សារ ការកើតស្លាប់ឥតឈប់ឈរ ។ កិលេសរមែងកើតឡើងជាមួយនឹងតណ្ហា ដែលធ្វើឲ្យក្រខ្វក់ដល់កាយកម្មនិងមនោ កម្ម ។ តាមគម្ពីរព្រះអភិធម្ម កិលេសចែកចេញជា១០យ៉ាង កិលេស៣ខាងដើម លោភៈ
ទោសៈ និងមោហៈ ជាប្រភពនៃសេចក្តីទុក្ខទាំងពួង ។ គេត្រូវតែផ្តាច់ឫសរបស់វាចេញ ឲ្យអស់អំពីសន្តានចិត្ត ដើម្បីគេរស់នៅបានប្រកបដោយសេចក្តីសុខ ។
កិលេស១០យ៉ាងនោះគឺៈ
១- លោភោ សភាពធ្វើចិត្តឲ្យជាប់ជំពាក់ នៅក្នុងអារម្មណ៍ ។
២- ទោសោ សភាពធ្វើចិត្តឲ្យប្រទុស្ត ក្នុងអារម្មណ៍ ។
៣- មោហោ សភាពធ្វើចិត្តឲ្យវង្វេង ក្នុងអារម្មណ៍ ។
៤- មានោ សភាពលើកខ្លួន ឬដាក់ខ្លួន ហួសការពិត ។
៥- ទិដ្ឋិ ធម្មជាតិធ្វើចិត្តឲ្យឃើញខុស ឬយល់ខុស ។
៦- វិចិកិច្ឆា ធម្មជាតិឲ្យសង្ស័យ ឬស្ទាក់ស្ទើរ ។
៧- ថីនំ ធម្មជាតិឲ្យចិត្តឲ្យរួញរា ឬធុញទ្រាន់ក្នុងកុសលផ្សេងៗ ។
៨- ឧទ្ធច្ចំ ធម្មជាតិធ្វើចិត្តឲ្យញាប់ញ័រ ឬឲ្យរាយមាយ ។
៩- អហិរិកំ ធម្មជាតិមិនខ្ពើមអំពើទុច្ចរិត ។
១០- អនោតប្បំ ធម្មជាតិមិនខ្លាច ឬមិនតក់ស្លុតនូវអំពើទុច្ចរិត ។

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ព្រះពុទ្ធសាសនា
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:គន្ថធុរៈ
កីឡដ្ឋានជាតិមរតកតេជោ

Category:Pages with non-numeric formatnum arguments
ពហុកីឡដ្ឋានជាតិមរតកតេជោ ជាកីឡដ្ឋានបាល់ទាត់ និងអត្តពលកម្មក្នុង រាជធានីភ្នំពេញ ប្រទេសកម្ពុជា ដែល​ជា​កីឡដ្ឋាន​ទំនើប​ផុត​លេខ​នៅ​កម្ពុជា។ ។ វា​ជា​កន្លែង​សំខាន់​នៃ ​ពហុ​កីឡដ្ឋាន​ជាតិ​មរតក​តេជោ ។
កីឡដ្ឋានជាតិមរតកតេជោ: សំណង់

សំណង់ 
រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា​បាន​សាងសង់​អគារ​កីឡា​ជាតិ​មរតក​តេជោ ដែល​រួម​មាន​ពហុកីឡដ្ឋាន​សំខាន់​ ​សម្រាប់​ ​ព្រឹត្តិការណ៍​កីឡា​អាស៊ីអាគ្នេយ៍​ឆ្នាំ​២០២៣ ។ ការ​សាង​សង់​ពហុកីឡាដ្ឋាន​បាន​បានចាប់ផ្ដើមដំណើរការសាងសង់នៅថ្ងៃទី៣១ ខែសីហា ឆ្នាំ២០១៧ ហើយបញ្ចប់គម្រោងសាងសង់នៅថ្ងៃទី៣១ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២១។  ពិធី​បើក​ការដ្ឋាន​សាងសង់​កីឡដ្ឋាន​នេះ​បាន​ធ្វើ​ឡើង​កាលពី​ព្រឹក​ថ្ងៃ​ទី​៤ ខែមេសា ឆ្នាំ​២០១៧​។ រដ្ឋាភិបាលចិនបានផ្តល់ជំនួយចំនួន ១.១ ពាន់លានយន់ចិន (ប្រហែល ១៦០ លានដុល្លារ) សម្រាប់ការសាងសង់កីឡដ្ឋានដែលត្រូវបានអភិវឌ្ឍដោយ សាជីវកម្មវិស្វកម្មសំណង់រដ្ឋចិន ។  វិស្វករ​ចិន​ប្រមាណ​៣៤០​នាក់ និង​កម្មករ​និង​អ្នកបច្ចេកទេស​កម្ពុជា​២៤០​នាក់​បាន​ចូលរួម​ក្នុង​ការសាងសង់​នេះ​។ នៅខែមករាឆ្នាំ ២០១៩ ការដំឡើងកៅអីត្រូវបានបញ្ចប់។ ​នៅថ្ងៃទី១៨ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២១ បានមានពិធីសម្ភោធដាក់ឲ្យប្រើប្រាស់ជាផ្លូវការវិមានកីឡដ្ឋាន នៃពហុកីឡាជាតិមរតកតេជោ ក្រោមអធិបតីភាពដ៍ខ្ពង់ខ្ពស់ សម្តេចអគ្គមហាសេនាបតីតេជោ ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា។
កីឡដ្ឋានជាតិមរតកតេជោ: ស្ថាបត្យកម្ម និងការរចនា

ស្ថាបត្យកម្ម និងការរចនា 
រចនាសម្ព័នពហុកីឡដ្ឋានជាតិមរតកតេជោ មានការ​ធ្វើ​កីឡដ្ឋាន​រាង​ជា​សំពៅ​គឺ​ដើម្បី​រំលឹក​ដល់​​ទំនាក់ទំនងដែលកន្លង​មក​កម្ពុជា​មានជាមួយ​មិត្ត​ចិន​ជា​យូរ​មក​ហើយ​តាំង​ពី​សម័យ​ធ្វើ​ដំណើរ​ដោយ​សំពៅ​ម្ល៉េះ។ មួយ​វិញ​ទៀត ​វា​ក៏​ជា​ការ​ភ្ជាប់​ទំនាក់ទំនង​តាម​គំនិត​ខ្សែ​ក្រវ៉ាត់​និង​ផ្លូវ​សូត្រ​សតវត្ស​ទី​២១​ផង​ដែ ដោយសារ​តែ​កន្លង​មក​កម្ពុជា​មាន​ទំនាក់ទំនង​ជាមួយ​ចិន​ជា​យូរ​មក​ហើយ​តាំង​ពី​សម័យ​ធ្វើ​ដំណើរ​ដោយ​សំពៅ​ម្ល៉េះ។ ពហុកីឡាដ្ឋានជាតិមរតកតេជោជាកីឡដ្ឋានធំជាងគេទី៣ នៅក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ មានចំនួនកៅអីរហូតដល់ ៦០ ០០០ កៅអី ដែលមានទំហំផ្ទៃដី ១៤,៩ ហិកតា ទំហំអាគារ ៨៦ ០០០ ម៉ែត្រក្រឡា។ កីឡដ្ឋាន​នេះ​ត្រូវ​បាន​ហ៊ុំ​ព័ទ្ធ​ដោយ​កសិណ​រចនា​ម៉ូដ ​អង្គរ និង​លម្អ​ដោយ​គំនូរ​ដែល​ផ្អែក​លើ​ផ្កា​រំដួល ដែល​ជា​ផ្កា​ជាតិ​របស់​កម្ពុជា។  កីឡដ្ឋាន​នេះ​អាច​ផ្ទុក​មនុស្ស​បាន​ជាង​៦​ម៉ឺន​នាក់​។
កីឡដ្ឋាន​វុន​ណា​ធី​កឌី​

កីឡដ្ឋាន​វុន​ណា​ធី​កឌី​ (    ) គឺជាពហុកីឡដ្ឋានដែលប្រើបានច្រើននៅ រដ្ឋធានី ណៃពិដោ ប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា ។ វាអាចផ្ទុកអ្នកទស្សនាបាន ៣០ ០០០ នាក់។  ពហុកីឡដ្ឋាន​ជាតិ​រៀបចំ ​ព្រឹត្តិការណ៍​កីឡា​អាស៊ី​អាគ្នេយ៍​ឆ្នាំ ២០១៣ និង​ពិធី​បើកនិង​បិទ ​អាស៊ាន​ប៉ារ៉ាហ្គេម​ឆ្នាំ ២០១៤ ។  លើស​ពី​នេះ​ទៅ​ទៀត វា​ជា​ម្ចាស់ផ្ទះ​រៀបចំ​ព្រឹត្តិការណ៍ ​មហោស្រព​កីឡា​ជាតិ​ឆ្នាំ ២០១៥  និង ​កីឡា​សាកលវិទ្យាល័យ​អាស៊ាន​ឆ្នាំ ២០១៨ ។ បច្ចុប្បន្នកំពុងរៀបចំការប្រកួតកីឡារដ្ឋ និងតំបន់។ មានការិយាល័យរបស់ គណៈកម្មាធិការអូឡាំពិកមីយ៉ាន់ម៉ា និងនាយកដ្ឋានកិច្ចការយុវជននៃក្រសួងកីឡា និងកិច្ចការយុវជន។
កីឡាចាក់សាប

កីឡាចាក់សាប (មកពី កីឡា + ចាក់ + សាប [sabre]; ) គឺជាកីឡានៃការប្រយុទ្ធដោយប្រើដាវ។ The most common version of fencing today, also called olympic fencing or competitive fencing, is divided into three weapon categories: foil, sabre and épée.  Classical fencing uses the same three weapons, but approaches fencing as a martial art.

Competitive fencing is one of five sports which has been featured at every one of the modern Olympic Games, the other four being Athletics, Cycling, Swimming, and Gymnastics.
កីឡាចាក់សាប: តំណភ្ជាប់ខាងក្រៅ

តំណភ្ជាប់ខាងក្រៅ

 FIE Statutes
 
 Fencing FAQ from rec.sport.fencing
 អត្ថបទព័ត៌មាន៖ កីឡាចាក់សាប​កម្ពុជា​ទទួល​បាន​មេដាយ​សំរិត​ក្នុង​ការ​ប្រកួត​ក្នុង​តំបន់ ពី វិអូអេខ្មែរ (VOA Khmer)

 
Category:កីឡាអូឡាំពិក
កីឡាជើងឯកចុងបូព៌ា

thumb|200px
ការប្រកួតកីឡាជើងឯកចុងបូព៌ា ឬ កីឡាចុងបូព៌ា (ជាភាសាអង់គ្លេស Far Eastern Championship Games ឬ Far East Games) គឺជាព្រឹត្តិការណ៍កីឡាតូចមួយ​នៅអាស៊ី​ដែល​ត្រូវបានគេជឿថាជាឫសគល់​របស់អាស៊ីហ្គេម។

នៅឆ្នាំ១៩១២ លោក E.S. Brown ប្រធានសមាគមអត្តពលិកហ្វីលីពីន បានស្នើ​ទៅចិន និងជប៉ុនដើម្បី​អោយមានការបង្កើត​ កីឡាអូឡាំពិកចុងបូព៌ា នេះឡើង។ កីឡាអូឡាំពិកចុងបូព៌ាលើកទី១​ត្រូវបានធ្វើឡើងនៅទីលានខារនីវល (បច្ចុប្បន្ន ពហុកីឡាដ្ឋានអនុស្សាវរីយ៍រីហ្សាល់) នៅទីក្រុងម៉ានីល ប្រទេសហ្វីលីពីន នៅថ្ងៃទី៤ កុម្ភៈ ១៩១៣។ ប្រទេសចំនួន៦​ (កំរងកោះហ្វីលីពីន សាធារណរដ្ឋចិន ចក្រភពជប៉ុន ម៉ាឡេស៊ី ថៃ និង ហុងកុង) បានចូលរួមក្នុងព្រឹត្តការណ៍៨ថ្ងៃនេះ។ នៅឆ្នាំ១៩១៥ វាបានផ្លាស់ប្ដូរឈ្មោះជា កីឡាជើងឯកចុងបូព៌ា ពេលដែលព្រឹត្តិការណ៍នេះត្រូវបានប្រារព្ឋធ្វើនៅ​សៀងហៃ។ ព្រឹត្តិការណ៍នេះត្រូវបានរៀប​ចំធ្វើឡើងរៀងរាល់​២ឆ្នាំម្ដង លើកលែងឆ្នាំ១៩២៩ ពេលដែលជប៉ុនង​សំរេចចិត្ត​ពន្យាពេលទៅធ្វើនៅឆ្នាំ១៩៣០​វិញ។ ក្រោយមកទៀត គេក៏សំរេចចិត្តប្ដូរទៅធ្វើរៀងរាល់​៤ឆ្នាំម្ដងវិញ ហើយហ្វីលីពីនបានធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះ​នៅឆ្នាំ១៩៣៤។ ឥណ្ឌូនេស៊ី​បានចូលរួម​នៅឆ្នាំ១៩៣៤នេះដែរ។ នៅខែកញ្ញា ឆ្នាំ១៩៣៧ ជប៉ុនវានឈ្លានពានចិន នៅក្នុងហេតុការណ៍ដែលគេហៅថា ឧប្បត្តិហេតុស្ពានម៉ារកូប៉ូឡូ និងបង្កជាសង្គ្រាមចិន-ជប៉ុនលើកទី២ (ដែលក្រោយមកទៀតក្លាយជាសង្គ្រាមលោកលើកទី២)។ ហេតុនេះព្រឹត្តិការណ៍កីឡាដែលគ្រោងធ្វើនៅឆ្នាំ១៩៣៨​​ត្រូវអាក់ខានវិញ។
កីឡាជើងឯកចុងបូព៌ា: ព្រឹត្តិការណ៍កីឡា

ព្រឹត្តិការណ៍កីឡា 
 អត្តពលកម្ម
 ហែលទឹក
 បេសបល
 តិននីស
 បាល់ទាត់
 បាល់បោះ
 បាល់ទះ
 ប្រណាំងកង់ (១៩១៣ ដល់ ១៩១៧)
 ប្រដាល់
កីឡានៅកម្ពុជា

កម្ពុជា ​បាន​ចូល​រួម​ក្នុង​វិស័យ​កីឡា​កាន់​តែ​ខ្លាំង​ឡើង​ក្នុង​រយៈ​ពេល​៣០​ឆ្នាំ​ចុង​ក្រោយ​នេះ។

បាល់ទាត់ ​គឺ​ជា​ការ​ពេញ​និយម​ជា​ពិសេស ​ក្បាច់​គុន ។ កីឡា​សីដក់ ​ដែល​មាន​រូបរាង​ដូច ​បាល់ទះ ​ក៏​ជា​កីឡា​ដ៏​ពេញ​និយម​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា។ ក្បាច់គុន ល្បុក្កតោ ប្រដាល់សេរី (ប្រដាល់សេរី) និង ចំបាប់ប្រពៃណីខ្មែរ សុទ្ធតែបានអនុវត្តនៅក្នុងប្រទេស។
កីឡានៅកម្ពុជា: កីឡាបុរាណ ល្បុក្កតោ

កីឡាបុរាណ ល្បុក្កតោ 
តំនភ្ជាប់=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f2/Dambong2020.jpg/220px-Dambong2020.jpg|alt=|រូបភាពតូច| ទ័ពជើងវែង (ដំបងវែង) និងបុគ្គលិកខ្លី (ដំបងឃ្លី) គឺជាអាវុធទូទៅក្នុងក្បាច់គុនល្បុក្កតោ និងក្បាច់គុនខ្មែរ។
ល្បុក្កតោ ឬ ល្បុក្កតោ (ដែលមានន័យថា កាន់ដំបងឈើដើម្បីប្រយុទ្ធនឹងសត្វតោ) គឺជាក្បាច់គុនបុរាណ ខ្មែរ ដែលមានមូលដ្ឋានលើទម្រង់សត្វ។ វា​មាន​ការ​ប្រយុទ្ធ​គ្នា​ក្នុង​ដី បច្ចេកទេស​ប្រយុទ្ធ​ជិត​ស្និទ្ធ និង​សព្វាវុធ។

មិនដូច កីឡាប្រដាល់សេរី ដែលជាសិល្បៈប្រយុទ្ធបែបកីឡា ប្រដាល់គុនខ្មែរ គឺជាសិល្បៈរបស់ទាហាន ដែលរចនាឡើងដើម្បីប្រើនៅលើសមរភូមិ។ វាអាចត្រូវបានចាត់ទុកថាជាសិល្បៈក្បាច់គុនពេញលេញ ដោយប្រើការវាយប្រហារ ការបោះ អូស អន្ទាក់ ការចាក់សោ និងធាតុមួយចំនួននៃការប្រយុទ្ធគ្នានៅលើដី។ គ្រប់ផ្នែកនៃរាងកាយអាចប្រើជាអាវុធបាន។

ពេល​វាយ​គ្នា អ្នក​ហាត់​ល្បុក្កតោ​នៅ​តែ​ស្លៀក​ឯកសណ្ឋាន​ទ័ព​ខ្មែរ​បុរាណ។ ក្រមា  ត្រូវ​បាន​គេ​បត់​ជុំវិញ​ចង្កេះ ហើយ​ខ្សែ​សូត្រ​ពណ៌​ខៀវ និង​ក្រហម​ហៅ​ថា ថ្ងៃ​សង្រ្កាន្ត ត្រូវ​បាន​ចង​ជុំវិញ​ក្បាល​អ្នក​ប្រយុទ្ធ និង​កូន​ប៊ីស។ កាល​ពី​មុន​គេ​និយាយ​ថា ខ្សែ​ភ្លើង​មាន​មន្ត​ស្នេហ៍​ដើម្បី​បង្កើន​កម្លាំង ទោះ​បី​ជា​ពេល​នេះ​គ្រាន់​តែ​ជា​ពិធី​ក៏​ដោយ។

ក្រមាបង្ហាញពីកម្រិតជំនាញរបស់អ្នកប្រយុទ្ធ។ ស៊េរីនៃថ្នាក់ដែលនីមួយៗចំណាយពេលយ៉ាងតិចប្រាំខែដើម្បីបញ្ចប់ការបណ្តុះបណ្តាលប្រាំពីរថ្ងៃក្នុងមួយសប្តាហ៍ និងពីរម៉ោងក្នុងមួយថ្ងៃត្រូវបានតំណាងដោយពណ៌ផ្សេងគ្នា។

ថ្នាក់ទីមួយមានពណ៌ស បន្ទាប់មកមានពណ៌បៃតង ខៀវ ក្រហម ត្នោត ហើយបន្ទាប់មកពណ៌ខ្មៅដែលមាន ១០ ដឺក្រេ។

បន្ទាប់ពីបញ្ចប់ការហ្វឹកហ្វឺនដំបូងរបស់ពួកគេ អ្នកប្រយុទ្ធពាក់ក្រមាខ្មៅ យ៉ាងហោចណាស់ដប់ឆ្នាំទៀត។ ដើម្បី​បាន​ក្រមា​មាស អ្នក​ត្រូវ​តែ​ជា​ម្ចាស់​ពិតប្រាកដ ហើយ​ត្រូវ​តែ​ធ្វើ​អ្វី​ដែល​អស្ចារ្យ​សម្រាប់​ល្បុក្កតោ។ ហើយដើម្បីក្លាយជាម្ចាស់ពិតប្រាកដ វាពិតជាត្រូវការពេលវេលាខ្លះ ដូចជានៅក្នុងផ្នែកដែលគ្មានអាវុធនៃសិល្បៈ។ មានបច្ចេកទេសផ្សេងៗគ្នាពី 8,000 ទៅ 10,000; មានតែ 1,000 ប៉ុណ្ណោះដែលអ្នកត្រូវរៀនដើម្បីទទួលបានក្រម៉ាខ្មៅ។

សិល្បៈនេះមានរចនាបថចំនួន ៣៤១ ផ្សេងៗគ្នា ដែលខ្លះជាទា ក្តាម សេះ បក្សី នាគ ឥន្ទ្រី សត្វក្រៀល ខ្យល់ ភ្លើង ទឹក ផែនដី (ឬថ្ម) ស្តេចស្វា តោ ដំរី អប្សរា (ប្រពៃណីសាសនាព្រាហ្មណ៍) និងក្រពើ។ ទ័ពខ្មែរបុរាណ កាល​ពី​មុន​គេ​និយាយ​ថា ខ្សែ​ភ្លើង​មាន​មន្ត​ស្នេហ៍​ដើម្បី​បង្កើន​កម្លាំង ទោះ​បី​ជា​ពេល​នេះ​គ្រាន់​តែ​ជា​ពិធី​ក៏​ដោយ។

ដោយ​សារ​តែ​មាន​ក្បាច់​ស្រដៀង​គ្នា​នេះ ល្បុក្កតោ  ត្រូវ​បាន​គេ​ពណ៌នា​ខុស​ថា​ជា​ប្រភេទ​ប្រដាល់​សេរី​ទំនើប។ ល្បុក្កតោ​មាន​ទម្រង់​ជា​ច្រើន​អាស្រ័យ​លើ​ស្ទីល​ក៏​ដូច​ជា​បច្ចេកទេស​ប្រយុទ្ធ​ជាក់ស្តែង។ ខណៈដែល ប្រដាល់សេរី គឺជាប្រព័ន្ធប្រយុទ្ធសេរីដែលមានលក្ខណៈសាមញ្ញជាងមុន ដែលប្រើបច្ចេកទេសកណ្តាប់ដៃ កែង ទាត់ និងជង្គង់ជាមូលដ្ឋានមួយចំនួន (ក្រមាពណ៌ស)។