navinnseab/khmer-wikipedia-article huggingface dataset:
ឈូងសមុទ្រពែរ្ស: ភូមិសាស្ត្រ

ភូមិសាស្ត្រ 
អង្គការជលផលអន្តរជាតិបានកំណត់ដែនភាគខាងត្បូងនៃឈូងសមុទ្រពែរ្សថាជា "ដែនកំណត់ភាគពាយ័ព្យនៃឈូងសមុទ្រអូម៉ង់"។​​​​​​​ដែនកំណត់នេះត្រូវបានគេកំណត់ថាជា "បន្ទាត់ភ្ជាប់​រ៉ាសលីម៉ា ​(​Ràs Limah) (25°57'N) នៅលើឆ្នេរសមុទ្រនៃតំបន់អារ៉ាប់ និង រ៉ាសាអាល់គុ ​(Ràs al Kuh) (25°48'N) នៅលើឆ្នេរសមុទ្រនៃប្រទេសអ៊ីរ៉ង់ (ពែរ្ស)"។)

សមុទ្រដែលមានទំហំប្រមាណ ២៥១,០០០ គីឡូម៉ែត្រក្រឡានេះដែរ ត្រូវបានតភ្ជាប់ទៅឈូងសមុទ្រអូម៉ង់នៅភាគខាងកើតដោយច្រកសមុទ្រអ័រមូស។ ចំណែកឯប៉ែកខាងលិចរបស់វាវិញត្រូវបានសម្គាល់ដោយដីសណ្ដទន្លេដ៏សំខាន់មួយគឺ ឆាតអែលអារ៉ាប់ ដែលមានទន្លេសំខាន់ៗពីរដូចជា អឺប្រាត និងទីក្រឺ។ នៅប្រទេសអ៊ីរ៉ង់ គេតែងហៅវាថា "ទន្លេរហ័ស"។ ប្រវែងរបស់វាគឺ ៩៨៩ គីឡូម៉ែត្រ ដោយមានប្រទេសអ៊ីរ៉ង់គ្របដណ្តប់ភាគច្រើនលើឆ្នេរប៉ែកខាងជើង ខណៈដែលអារ៉ាប៊ីសាអ៊ូឌីតនៅឆ្នេរភាគខាងត្បូង។ និយាយពីជម្រៅទឹកវិញ ឈូងសមុទ្រពែរ្សមិនមានជម្រៅទឹកជ្រៅប៉ុន្មាននោះទេ ដោយមានជម្រៅអតិបរមា ៩០ ម៉ែត្រ និងជម្រៅជាមធ្យម ៥០ ម៉ែត្រ។

ប្រទេសដែលមានឆ្នេរជាប់ឈូងសមុទ្រពែរ្សមាន (រាប់តាមទ្រនិចនាឡិកាពីខាងជើងមក)៖ អ៊ីរ៉ង់ អូម៉ង់ អេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួម អារ៉ាប៊ីសាអ៊ូឌីត កាតា បារ៉ែន គុយវ៉ែត និងអ៊ីរ៉ាក់។ កោះតូចៗជាច្រើនក៏ស្ថិតនៅក្នុងឈូងសមុទ្រពែរ្សផងដែរ ដែលខ្លះជាកម្មវត្ថុនៃជម្លោះទឹកដីរវាងបណ្ដារដ្ឋនៅក្នុងតំបន់។

 តំបន់សេដ្ឋកិច្ចផ្តាច់មុខ 
តំបន់សេដ្ឋកិច្ចផ្តាច់មុខនៅឈូងសមុទ្រពែរ្សរួមមាន៖

ល.រប្រទេសតំបន់ (គម២)១   ៩៧,៨៦០២   ៥២,៤៥៥ ៣   ៣៣,៧៩២៤   ៣១,៨១៩៥   ១១,៧៨៦៦   ៨,៨២៦៧   ៣,៦៧៨៨   ៥៤០សរុបឈូងសមុទ្រពែរ្ស ២៤០,៧៥៦ 

 ឆ្នេរសមុទ្រ 
ប្រវែងឆ្នេរជាប់ឈូងសមុទ្រពែរ្សតាមប្រទេសនីមួយៗ៖ 

ល.រប្រទេសប្រវែង១   ១,៥៣៦២   ១,៣០០៣   ៩០០៤   ៥៦៣៥   ៤៩៩៦   ១៦១៧   ១០០៨   ៥៨សរុបឈូងសមុទ្រពែរ្ស ៥,១១៧ 

 កោះ 
កោះដ៏ធំជាងគេនៅឈូងសមុទ្រពែរ្សគឺ កោះកេឃ្សឹម ដែលមានទីតាំងស្ថិតនៅច្រកសមុទ្រអ័រមូស និងជាកម្មសិទ្ធិរបស់ប្រទេសអ៊ីរ៉ង់។ កោះសំខាន់ៗផ្សេងទៀតនៅក្នុងឈូងសមុទ្រមួយនេះរួមមាន៖ កោះទូនបេធំនិងតូច និងកោះគីស្សរបស់អ៊ីរ៉ង់ កោះប៊ូប៊ីយ៉ានរបស់គុយវ៉ែត កោះតារោតរបស់អារ៉ាប៊ីសាអ៊ូឌីត និងដាល់ម៉ានៅអារ៉ាប់រួម។ នៅប៉ុន្មានឆ្នាំថ្មីៗនេះ កោះសិប្បនិមិត្តបន្ថែមត្រូវបានសាងឡើងដើម្បីទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរណ៍ ដូចជា ដឹវើលដ៍អាយស្លែនស៍ នៅទីក្រុងឌូបៃ និង ដឹភើល-កាតា នៅដូហា។ បណ្ដាកោះនៅឈូងសមុទ្រពែរ្សក៏មានសារៈសំខាន់ជាប្រវត្តិសាស្ត្រផងដែរ ដោយពួកវាត្រូវបានមហាអំណាចអាណានិគមប្រើប្រាស់កាលពីអតីតកាលដូចជា ចក្រភពព័រទុយហ្កាល់ និងអង់គ្លេសសម្រាប់វិស័យពាណិជ្ជកម្មរបស់ពួកគេ។
ឈូងសមុទ្រពែរ្ស: តំបន់សេដ្ឋកិច្ចផ្តាច់មុខ

តំបន់សេដ្ឋកិច្ចផ្តាច់មុខ 
តំបន់សេដ្ឋកិច្ចផ្តាច់មុខនៅឈូងសមុទ្រពែរ្សរួមមាន៖

ល.រប្រទេសតំបន់ (គម២)១   ៩៧,៨៦០២   ៥២,៤៥៥ ៣   ៣៣,៧៩២៤   ៣១,៨១៩៥   ១១,៧៨៦៦   ៨,៨២៦៧   ៣,៦៧៨៨   ៥៤០សរុបឈូងសមុទ្រពែរ្ស ២៤០,៧៥៦
ឈូងសមុទ្រពែរ្ស: ឆ្នេរសមុទ្រ

ឆ្នេរសមុទ្រ 
ប្រវែងឆ្នេរជាប់ឈូងសមុទ្រពែរ្សតាមប្រទេសនីមួយៗ៖ 

ល.រប្រទេសប្រវែង១   ១,៥៣៦២   ១,៣០០៣   ៩០០៤   ៥៦៣៥   ៤៩៩៦   ១៦១៧   ១០០៨   ៥៨សរុបឈូងសមុទ្រពែរ្ស ៥,១១៧
ឈូងសមុទ្រពែរ្ស: កោះ

កោះ 
កោះដ៏ធំជាងគេនៅឈូងសមុទ្រពែរ្សគឺ កោះកេឃ្សឹម ដែលមានទីតាំងស្ថិតនៅច្រកសមុទ្រអ័រមូស និងជាកម្មសិទ្ធិរបស់ប្រទេសអ៊ីរ៉ង់។ កោះសំខាន់ៗផ្សេងទៀតនៅក្នុងឈូងសមុទ្រមួយនេះរួមមាន៖ កោះទូនបេធំនិងតូច និងកោះគីស្សរបស់អ៊ីរ៉ង់ កោះប៊ូប៊ីយ៉ានរបស់គុយវ៉ែត កោះតារោតរបស់អារ៉ាប៊ីសាអ៊ូឌីត និងដាល់ម៉ានៅអារ៉ាប់រួម។ នៅប៉ុន្មានឆ្នាំថ្មីៗនេះ កោះសិប្បនិមិត្តបន្ថែមត្រូវបានសាងឡើងដើម្បីទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរណ៍ ដូចជា ដឹវើលដ៍អាយស្លែនស៍ នៅទីក្រុងឌូបៃ និង ដឹភើល-កាតា នៅដូហា។ បណ្ដាកោះនៅឈូងសមុទ្រពែរ្សក៏មានសារៈសំខាន់ជាប្រវត្តិសាស្ត្រផងដែរ ដោយពួកវាត្រូវបានមហាអំណាចអាណានិគមប្រើប្រាស់កាលពីអតីតកាលដូចជា ចក្រភពព័រទុយហ្កាល់ និងអង់គ្លេសសម្រាប់វិស័យពាណិជ្ជកម្មរបស់ពួកគេ។
ឈូងសមុទ្រពែរ្ស: ទីក្រុង និងប្រជាជន

ទីក្រុង និងប្រជាជន 
ប្រជាជាតិសរុបចំនួន ៨ មានដែនឆ្នេរជាប់នឹងឈូងសមុទ្រពែរ្ស៖ កាតា គុយវ៉ែត បារ៉ែន អ៊ីរ៉ង់ អ៊ីរ៉ាក់ អារ៉ាប៊ីសាអ៊ូឌីត អូម៉ង់ និងអេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួម។ ទីតាំងយុទ្ធសាស្ត្រនៃឈូងសមុទ្រពែរ្សបានធ្វើឱ្យវាក្លាយជាទីកន្លែងដ៏ល្អសម្រាប់ដំណើរអភិវឌ្ឍន៍មនុស្ស។ បច្ចុប្បន្ននេះ ទីក្រុងធំៗជាច្រើននៃតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ាគឺមានទីតាំងស្ថិតនៅក្នុងតំបន់នេះ។
ឈួយ​ សុភាព​

លោក ឈួយ សុភាព គឺជា​អ្នក​ចំរៀង​ខ្មែរ ដែល​បច្ចុប្បន្ន​រស់​នៅ​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​​។ លោក​មាន​ស្នាដៃ​​ជា​ច្រើន​ ដែល​ភាគ​ច្រើន​គឺជា​ប្រភេទ​ចំរៀង​ទំនុក​បែប​ខ្មែរ ដែល​ធ្វើ​អោយ​អ្នក​ស្តាប់​មិន​ចេះ​ជិនណាយ ស្តាប់​ម្តង​ហើយ​ចង់​ស្តាប់​ម្តង​ទៀត​។ 
រូបភាពតូច|លោក ឈួយ សុភាព
ឈួយ​ សុភាព​: ចំរៀង​ដែល​ទទួល​ការ​ពេញ​និយម​បំផុត

ចំរៀង​ដែល​ទទួល​ការ​ពេញ​និយម​បំផុត 
 ក្លិនផ្កាស្រីក្រង
 អំពែភ្នំជំរុំចិត្ត
 ជីវិតជនពិការ
 បុប្ផាកំពង់ប្រាក់
 ក្រចេះដួងចិត្ត
 ១០ឆ្នាំចាំស្នេហ៌
 លាមាតុភូមិ
និងមានចំរៀងជាច្រើនទៀត...
ឈួយ​ សុភាព​: ចំរៀងចុងក្រោយឆ្នាំ2019

ចំរៀងចុងក្រោយឆ្នាំ2019 
 ខែកក្តិកបងចូលស្តី
 កញ្ញាសក់ពណ៌ទុងដែង
 បងនឹកអូនណាស់
 កុំអោយបេះដូងបងពិការ
 ព្រែកថ្លឹងលង់ស្នេហ៌
 ស្តាយស្នេហ៌ឃ្លាតឆ្លាយ
 សម្បថមានន័យ
 ជ្រោយស្មាច់អានុស្សា
និងមានចំរៀងថ្មីៗជាច្រើន
 ប្រវត្តិ 
ក្រោយបាត់​មុខពី​វិស័យសិល្បៈ​អស់ជាង​២០​ឆ្នាំ លោក​ ឈួយ សុភាព បាន​ប្រកាស​ថា លោក​នឹង​វិល​ត្រឡប់​មក​សារជាថ្មី​ជាមួយបទចំរៀង​ថ្មី​ៗ​ជាច្រើន ដែល​បាន​ដាក់​ផ្សាយ​រួច​ជាស្រេច​នៅ​លើ​ទំព័រ យូធូប​របស់​លោក និង​ទំព័រហ្វេសប៊ុក​ផ្លូវការ​របស់​លោក​ផងដែរ។ ចំពោះ​ការ​បាត់​ពី​សិល្បៈ​មួយ​រយៈធំ​នោះ មិន​ត្រូវ​បាន​លោក​បញ្ជាក់លំអិត​ឡើយ​។
ឈួយ​ សុភាព​: ប្រវត្តិ

ប្រវត្តិ 
ក្រោយបាត់​មុខពី​វិស័យសិល្បៈ​អស់ជាង​២០​ឆ្នាំ លោក​ ឈួយ សុភាព បាន​ប្រកាស​ថា លោក​នឹង​វិល​ត្រឡប់​មក​សារជាថ្មី​ជាមួយបទចំរៀង​ថ្មី​ៗ​ជាច្រើន ដែល​បាន​ដាក់​ផ្សាយ​រួច​ជាស្រេច​នៅ​លើ​ទំព័រ យូធូប​របស់​លោក និង​ទំព័រហ្វេសប៊ុក​ផ្លូវការ​របស់​លោក​ផងដែរ។ ចំពោះ​ការ​បាត់​ពី​សិល្បៈ​មួយ​រយៈធំ​នោះ មិន​ត្រូវ​បាន​លោក​បញ្ជាក់លំអិត​ឡើយ​។
ឈៀង (ឈ្មោះទីកន្លែង)

ឈៀង (   ) គឺជាពាក្យកម្ចីចិន-តៃ មកពីភាសាចិនកណ្តាល城d͡ʑiᴇŋ មានន័យថា "បន្ទាយ, ប្រាសាទ" ដោយផ្នែកបន្ថែម "ទីក្រុង" ។  ឈៀងគឺជាផ្នែកមួយនៃឈ្មោះទីក្រុងបុរាណមួយចំនួន និងកន្លែងផ្សេងទៀតដែលមានទីតាំងនៅតំបន់ដែលលាតសន្ធឹងពាសពេញប្រទេសថៃភាគខាងជើង ឡាវខាងជើង NE ភូមា និងភាគខាងត្បូងប្រទេសចិន។ សំខាន់បំផុតគឺ៖

 ឈៀងម៉ៃ
 ឈៀងរ៉ៃ
 ឈៀងខង
 ឈៀង សែន
 ឈៀង រ៉ុង ឬ ឈៀង ហុង, យីងហ៊ូង នៅក្នុងប្រទេសចិន
 ឈៀង តុង, កេងតុង ក្នុងរដ្ឋ សាង ប្រទេសភូមា
 ឈៀងថុង ហ្លួងព្រះបាង ប្រទេសឡាវ
 ស្រុកឈៀងខាំ
 ស្រុកឈៀងខាន់
 ស្រុកឈៀងដាវ
 ឈៀង ខេង មួយ ឡៅ នាយក
ឈៀង កៃសេក

ឈៀង កៃសេក (៣១ តុលា ១៨៨៧ – ៥ មេសា ១៩៧៥), ស្គាល់ផងដែរថាជា ឈៀង ឈុងឈេង (, ជៀង ចុងចឺង) និងតួអក្សររ៉ូម៉ាំងតាមរយៈភាសាចិនកុកងឺជា ឈៀង ឈីស៊ឺ និង​ ជៀង ជៀស៊ឺ () ជាអ្នកនយោបាយជាតិនិយម មេដឹកនាំបដិវត្តន៍និងយោធាដែលបានបម្រើការជាមេដឹកនាំរបស់សាធារណរដ្ឋចិនពីឆ្នាំ ១៩២៨ ដំបូងនៅចិនដីគោករហូតដល់ឆ្នាំ ១៩៤៩ ហើយបន្ទាប់មកនៅតៃវ៉ាន់ រហូតដល់គាត់ស្លាប់នៅឆ្នាំ ១៩៧៥ គាត់គឺជាប្រធានាធិបតីរបស់សាធារណរដ្ឋចិនទីមួយ បម្រើសម្រាប់ ៥ អាណត្តិដំបូង

កើត​នៅខេត្តឈេគៀង (ចឺជៀង) ឈៀងជាសមាជិករបស់គួមីនតាំង​និងអនុសេនីយ៍ឯករបស់ស៊ុន យ៉ាតសេន ក្នុងបដិវត្តន៍ដើម្បីផ្តួលរំលំរដ្ឋាភិបាលប៉េយ៉ាងនិងបង្រួបបង្រួមប្រទេសចិនឡើងវិញ​ ដោយមានជំនួយពីសូវៀតនិងបក្សកុម្មុយនិស្តចិន ឈៀងបានរៀបចំកងទ័ពសម្រាប់រដ្ឋាភិបាលជាតិនិយមកាំងតុនរបស់ស៊ុន យ៉ាតសេន​​ និងជាដឹកនាំសាលាយោធាវ៉ាមប៉ៅ (ដែលគាត់ត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាឧត្តមសេនីយ៍ (Generalissimo))​ គាត់បានដឹកនាំបេសកកម្មខាងជើងពីឆ្នាំ ១៩២៦ ដល់ ១៩២៨ មុនពេលយកឈ្នះក្រុមចម្រុះនៃអ្នកចម្បាំងនិងការបង្រួបបង្រួមប្រទេសចិនឡើងវិញក្រោមរដ្ឋាភិបាលជាតិនិយមថ្មី។​​ ផ្លូវកណ្តាលឆ្លងកាត់បេសកកម្មខាងជើង សម្ព័ន្ធភាពគួមីនតាំង-បក្សកុម្មុយនិស្តចិនបានបែកបាក់និងបោសសំអាតពួកកុម្មុយនិស្តរបស់ឈៀងនៅខាងក្នុងគណបក្ស​ បង្កសង្គ្រាមស៊ីវិលជាមួយបក្សកុម្មុយនិស្តចិន ទីបំផុតគាត់បានបាត់បង់នៅឆ្នាំ ១៩៤៩
ឈៀងម៉ៃ

ឈៀងម៉ៃ () គឺជាទីក្រុងធំជាងគេនៅភាគខាងជើងប្រទេសថៃ និងជារាជធានីរបស់ខេត្តឈៀងម៉ៃ មានចម្ងាយ 700 គីឡូម៉ែត្រ (435 ម៉ាយ) ភាគខាងជើងរបស់ទីក្រុងបាងកក ក្នុងតំបន់ភ្នំមួយ    

ឈៀងម៉ៃ (មានន័យថា "ទីក្រុងថ្មី" ជាភាសាថៃ) ត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងឆ្នាំ 1296 ជារាជធានីថ្មីរបស់ឡានណា បន្តពីអតីតរាជធានីឈៀងរ៉ាយ  ទីតាំងរបស់ទីក្រុងនៅលើទន្លេពីង (ដៃទន្លេដ៏សំខាន់េបស់ទន្លេចៅព្រះយា) និងនៅជិតផ្លូវពាណិជ្ជកម្មសំខាន់ៗបានរួមចំណែកដល់សារៈសំខាន់ជាប្រវត្តិសាស្ត្រ    

ទេសបាលនគរ (เทศบาลนคร) របស់ឈើងម៉ៃគ្របដណ្តប់ជាផ្លូវការតែផ្នែកភាគច្រើនរបស់ស្រុកមឿងឈៀងម៉ៃ ដែលមានប្រជាជនចំនួន 127,000 នាក់ ភាពរីកដុះដាលរបស់ទីក្រុងនេះបានពង្រីកទៅដល់ស្រុកជិតខាងមួយចំនួន។ តំបន់​ទីប្រជុំជន​ឈៀង​ម៉ៃ​មាន​ប្រជាជន​ជិត​មួយ​លាន​នាក់ ដែល​នេះ​គឺ​ច្រើន​ជាង​ពាក់កណ្តាល​នៃ​ប្រជាជន​សរុប​របស់ខេត្ត​ឈៀង​ម៉ៃ ​។
ឈៀងរ៉ាយ

ឈៀងរ៉ៃ (    ,  ;    , Northern Thai pronunciation: [t͡ɕīəŋ.hai] ) គឺជាទីក្រុងធំជាងគេនៅភាគខាងជើងនៃ ប្រទេសថៃ ដែលមានប្រជាជនប្រហែល 200,000 នាក់។ វាមានទីតាំងនៅ មឿងឈៀងរ៉ាយ ខេត្តឈៀងរ៉ាយ ។ ឈៀងរ៉ៃ​ត្រូវ​បាន​បង្កើត​ឡើង​ជា​រាជធានី​ក្នុង​រជ្ជកាល ​ស្តេច ​មុាំងរ៉ាយក្នុង​ឆ្នាំ ១២៦២ គ.ស.។
ឈៀងរ៉ាយ: ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រវត្តិសាស្ត្រ 
ទីក្រុងនេះត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយ ស្តេចមុាំងរ៉ាយ ក្នុងឆ្នាំ១២៦២  ហើយបានក្លាយជារាជធានីនៃរាជវង្សមុាំងរ៉ាយ ។ ពាក្យ 'ឈៀង' មានន័យថា 'ទីក្រុង' ជា ភាសាថៃ ដូច្នេះ ឈៀងរ៉ៃ មានន័យថា 'ទីក្រុង (ម៉ាង) រ៉ៃ ' ។ ក្រោយមក ឈៀងរ៉ៃ ត្រូវបាន ភូមា ដណ្តើមកាន់កាប់ ហើយស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ភូមាអស់រយៈពេលជាច្រើនរយឆ្នាំ។ រហូត​ដល់​ឆ្នាំ ១៧៨៦ ដែល​ឈៀងរ៉ៃ​បាន​ក្លាយ​ជា​ស្តេច ​ឈៀងម៉ៃ ។ សៀម (ថៃ) បានបញ្ចូលខេត្តឈៀងម៉ៃក្នុងឆ្នាំ ១៨៩៩ ហើយឈៀងរ៉ៃត្រូវបានប្រកាសជាខេត្តរបស់ប្រទេសថៃនៅឆ្នាំ 1933 ។

នៅឆ្នាំ ១៤៣២ ក្នុងរជ្ជកាលស្តេច សំ ហ្វាងកៃ នៃរាជវង្សមុាំងរាយ (1402-1441) ព្រះកែវ ឬ ព្រះកែវមរកត ដែលជា រូបសំណាកព្រះពុទ្ធ ដ៏គួរឱ្យគោរពបំផុត ត្រូវបានគេរកឃើញនៅឈៀងរ៉ៃ នៅពេលដែលការរញ្ជួយដីបានបំបែក ចេតិយ នៅវត្តព្រះកែវ ។ នៃទីក្រុងឈៀងរ៉ៃ។ រូប​ត្បូង​ថ្ម​ដ៏​ស្រស់​ស្អាត​ត្រូវ​បាន​គេ​ឃើញ​លាក់​ទុក​ក្នុង​ខ្លួន។ ការនិទានរឿងមួយទៀត មាន "ព្រះកែវមរកត" យ៉ាងប្រញាប់ប្រញាល់គ្របដណ្ដប់ដោយភក់ មុនពេលដែលពួកចោរចូលប្លន់។ ជាច្រើនឆ្នាំក្រោយមក ព្រះពុទ្ធភក់ដែលមើលទៅក្រៀមក្រំ ត្រូវបានគេរកឃើញថា ពិតជាសង់រូបសំណាកត្បូងថ្មដ៏អស្ចារ្យ ប្រហែលជាដោយសារការរញ្ជួយដីដែលបានរៀបរាប់ខាងលើ ដែលបណ្តាលឱ្យបំណែកនៃដីឥដ្ឋបានបំបែកចេញ បង្ហាញឱ្យឃើញពីត្បូងថ្មនៅពីក្រោម។

នៅឆ្នាំ ១៩៩២ សសរទីក្រុង ត្រូវបានផ្លាស់ប្តូរពីវត្តឃ្លាំងវៀងទៅ វត្តព្រះធាតុ ដូយចោមថង ដែលវាត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាសាឌូមឿង (    ) "ផ្ចិត" ឬ omphalos នៃទីក្រុង។
ស្តាំ|រូបភាពតូច| Chiang Rai Clock Tower ក្នុងតំបន់ Wiang Muang
ឈៀងសែន

ឈៀងសែន (    ,  ) ជាស្រុក មួយ នៅភាគខាងជើងនៃ ខេត្តឈៀងរ៉ៃ ភាគខាងជើង ប្រទេសថៃ ។ ឈៀងសាន ជា​ច្រក​ដ៏​សំខាន់មួយ ​សម្រាប់​ពាណិជ្ជកម្ម​របស់​ប្រទេស​ថៃ​ជាមួយ​ប្រទេស​ដទៃ​ទៀត​នៅ​ផ្នែក​ខាង​លើ​នៃ ​ទន្លេមេគង្គ ។ 
ធ្វេង|រូបភាពតូច| ឈៀងសាន ដែលត្រូវបានបំផ្លិចបំផ្លាញក្នុងឆ្នាំ 1867
ឈ្មោះខ្មែរ

ឈ្មោះខ្មែរ (IPA : chhmŏăh khmêr ) គឺជាឈ្មោះដែលប្រើ ឬមានដើមកំណើតក្នុង ប្រទេសកម្ពុជា ដែលជាធម្មតាមានធាតុពីរ រួមមាន បិតុនាម ដែលបម្រើជា នាមត្រកូល ទូទៅសម្រាប់បងប្អូនបង្កើត អមដោយ ឈ្មោះដែលបានផ្តល់ឱ្យ (ពោលគឺតាមលំដាប់ ឈ្មោះខាងកើត )។  ឧទាហរណ៍​មួយ​គឺ​អ្នក​ចម្រៀង ស៊ីន ស៊ីសាមុត នាម​ត្រកូល​របស់​គាត់​គឺ ស៊ីន , ហើយ​ឈ្មោះ​របស់​គាត់ (ឈ្មោះ​ដំបូង) គឺ ស៊ីសាមុត (តាម​ប្រភព ​លោក​ខាង​លិច ជួនកាល​ត្រូវ​បាន​ដាក់​បញ្ច្រាស)។ 

ការប្រើប្រាស់នាមត្រកូលនៅកម្ពុជាគឺថ្មីៗនេះ ហើយមិនត្រូវបានកំណត់ដោយច្បាប់ទេ រហូតទាល់តែបានដាក់ដោយបារាំងនៅឆ្នាំ១៩១០។  នាមត្រកូលជាធម្មតាបានមកពីឈ្មោះរបស់ឪពុក។ 

ក្រុម ជនជាតិដើមភាគតិច អូស្ត្រូអាស៊ី ផ្សេងទៀតនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាមានទំនៀមទម្លាប់ដាក់ឈ្មោះស្រដៀងគ្នា ខណៈពេលដែល ជនជាតិចិន-ខ្មែរ និង វៀត-ខ្មែរ អាចធ្វើតាមគំរូនៃការដាក់ឈ្មោះ ចិន និង វៀតណាម រៀងៗខ្លួន។ ចាម ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​អាច​មាន​ឈ្មោះ​ខ្មែរ ឬ​ចាម ឬ​ការ​ផ្សំ​នៃ​ទាំងពីរ។ លំដាប់​ឈ្មោះ​ចាម ជា​ពាក្យ​បញ្ច្រាស​របស់​ខ្មែរ ឈ្មោះ​ដែល​បាន​ផ្តល់​ត្រូវ​តាម​ដោយ​ឈ្មោះ​របស់​ឪពុក។
ឈ្មោះខ្មែរ: ឈ្មោះ​ហៅក្រៅ

ឈ្មោះ​ហៅក្រៅ 
ជាទូទៅ ស្ត្រី​ត្រូវ​បាន​គេ​ដាក់​ឈ្មោះ​ទាក់​ទង​នឹង​សម្រស់ ចំណែក​បុរស​ត្រូវ​បាន​គេ​ឲ្យ​ឈ្មោះ​នៃ​គុណធម៌។  Asian American Community Mental Health Training Center. Bridging Cultures: Southeast Asian Refugees in America. University of Michigan (1983), p98. OCLC 10431338. ឈ្មោះ​ខ្មែរ​មួយ​ចំនួន​គឺ​ជា ​ឈ្មោះ​ឯក​ភេទ ។
ឈ្មោះខ្មែរ: នាមត្រកូល

នាមត្រកូល 
តាមប្រវត្តិសាស្ត្រ ខ្មែរបានអនុវត្ត ញាតិសន្តាន និងរាប់ពូជពង្សទ្វេភាគី ហើយនាមត្រកូលមិនត្រូវបានប្រើដើម្បីតាមដានពូជពង្សទេ។ នាមត្រកូលបានក្លាយជាកាតព្វកិច្ចដោយក្រឹត្យច្បាប់ក្នុងកំឡុងសម័យអាណានិគមបារាំងក្នុងឆ្នាំ១៩១០ ប៉ុន្តែកម្រត្រូវបានគេប្រើក្រៅពីបញ្ហាច្បាប់ និងរដ្ឋបាល។ បន្ទាប់ពីការអនុម័តច្បាប់នេះ ឪពុកម្តាយតែងតែឱ្យកូនៗរបស់ពួកគេនូវនាមឪពុក ជីតា ឬជីតារបស់ជីតាជានាមត្រកូល។ ខ្មែរ​ខ្លះ​អាច​មាន​នាមត្រកូល​ពី​ម្តាយ ឬ​ឈ្មោះ​ពីរ​ដែល​ប្រើ​ជា​នាមត្រកូល​។ ការ​អនុវត្ត​ការ​ដាក់​ឈ្មោះ​ខុស​គ្នា​នេះ​បាន​បន្ត​រហូត​ដល់​ទសវត្សរ៍​ឆ្នាំ១៩៧០ និង១៩៨០ ។   នៅពេលដែលពួកគេត្រូវបានគេប្រើ ពួកគេជាធម្មតាត្រូវបានគេយកចេញពីឈ្មោះរបស់ឪពុក ហើយជាទូទៅគឺ ឯកព្យាង្គ ។  នាមត្រកូលខ្មែរ ជួនកាលដូចគ្នាបេះបិទទៅនឹងនាមត្រកូល ចិន ឬ យួន ។  ស្ត្រីមិនយកនាមត្រកូលរបស់ប្តីទេ។
ឈ្មោះខ្មែរ: ប្រភពដើមនិងអត្ថន័យ

ប្រភពដើមនិងអត្ថន័យ 
ឈ្មោះដែលបញ្ជាក់ដំបូងបំផុតក្នុងចំណោមខ្មែរមានដើមកំណើតជនជាតិដើមភាគតិច ឬត្រូវបានដកចេញពី សំស្រ្កឹត ។ ការ​ប្រើ​ពាក្យ​សំស្ក្រឹត និង​ឥណ្ឌូ ជា​ឈ្មោះ​បន្ត​រហូត​ដល់​បច្ចុប្បន្ន។ 

អត្ថន័យ​នៃ​ឈ្មោះ​ខ្មែរ​ជាទូទៅ​គឺ​សាមញ្ញ​ណាស់ ហើយ​យោង​ទៅ​តាម​លក្ខណៈ​វិជ្ជមាន។ ប្រជាជនកម្ពុជាត្រូវបានហៅដោយឈ្មោះរបស់ពួកគេដោយគ្មានចំណងជើង (ក្រៅផ្លូវការ) ឬដោយឈ្មោះរបស់ពួកគេដែលមានចំណងជើង (ផ្លូវការ); ឈ្មោះពេញ រួមទាំងទាំងនាមត្រកូល និងឈ្មោះដែលផ្តល់ឲ្យច្រើនតែប្រើ   (នាមត្រកូលត្រូវបានគេប្រើជាទម្រង់អាសយដ្ឋាន ទោះយ៉ាងណាក៏ដោយ ក្នុងករណីឈ្មោះដែលមានប្រភពដើមជាឈ្មោះក្លែងក្លាយ )។[ <span title="The text near this tag may need clarification or removal of jargon. (December 2009)">ត្រូវការការបំភ្លឺ</span> ]

ទំនៀម​ការ​ដាក់​ឈ្មោះ​ខុស​ៗ​គ្នា​មាន​ក្នុង​ចំណោម​ក្រុម​ជនជាតិ​ផ្សេង​ពី ​ជនជាតិ​ខ្មែរ ។ ប្រជាជន​កម្ពុជា​មាន ​ពុទ្ធសាសនិក ​៩០% ហើយ​ឈ្មោះ​ច្រើន​តែ​យក​មក​ពី ​ព្រះពុទ្ធសាសនា ។ ក្នុងចំណោមជនជាតិភាគតិច មូស្លីម ឈ្មោះ ភាសាអារ៉ាប់ ច្រើនតែប្រើជាឈ្មោះគ្រួសារ។
ឈ្មោះខ្មែរ: ការបញ្ចេញសំឡេង

ការបញ្ចេញសំឡេង 
ឈ្មោះ​ខ្មែរ​តែង​ត្រូវ​បាន​បញ្ចេញ​ដោយ​ពាក្យ​សង្កត់ (សង្កត់) ដាក់​លើ​ព្យាង្គ​ចុង​ក្រោយ។ Khmer Institute ខ្មែរ ​ប្រើ ​ចំណត​ស្តុប (ការ​ឈប់​ខ្លី​ក្នុង​អូហូ) និង ​ស្តុប ​ផ្សេងៗ : ប , ត , ច និង ក ដែលអាចឬមិនកើតឡើងជាមួយនឹង ការប្រាថ្នា ។ ក្នុង ​អក្សរ​ខ្មែរ ​រ៉ូម៉ាំង សេចក្តី​ប្រាថ្នា (ឧ. សំឡេង​ដង្ហើម) ជាធម្មតា​ត្រូវ​បាន​សម្គាល់​ដោយ ហ . សំឡេង រ, ដ, គ, ស, ព : ង៉ោ ត្រូវបានប្រកាសថា ង៉ោ . ព្យញ្ជនៈចុងក្រោយមួយចំនួនត្រូវបានសរសេរ ប៉ុន្តែមិនត្រូវបានបញ្ចេញសំឡេងទេ។
ឈ្មោះខ្មែរ: បញ្ជីឈ្មោះគ្រួសារមួយចំនួន

បញ្ជីឈ្មោះគ្រួសារមួយចំនួន 
ទោះបីជាតាមប្រវត្តិសាស្ត្រ នាមត្រកូលត្រូវបានជ្រើសរើសពីឪពុក ជីតា ឬឈ្មោះរបស់ជីតាក៏ដោយ នៅក្នុងការអនុវត្តសម័យទំនើប នាមត្រកូលត្រូវបានបញ្ជូនជាធម្មតាពីឪពុកទៅកូន។ ក្រុមជនជាតិផ្សេងទៀត ជាពិសេសជនជាតិចិន-ខ្មែរ និងជនជាតិវៀតណាម-ខ្មែរ អាចមាននាមត្រកូលដែលត្រូវបានយកតាមជំនាន់នីមួយៗ ក្នុងករណីនេះឈ្មោះត្រូវបានបញ្ចេញសំឡេងស្រដៀងទៅនឹងភាសាដើម ប៉ុន្តែស្ថិតក្នុងព្រំដែននៃសូរសព្ទខ្មែរ។ ខាងក្រោមនេះគឺជាបញ្ជីឈ្មោះគ្រួសារទូទៅមួយចំនួន  ដែលខ្លះត្រូវបានរកឃើញថាជាឈ្មោះដែលបានផ្តល់ឱ្យផងដែរ។
KhmerIPAUNGEGNCommon spellingsកូយ/kouy/KoyKoyកឹម/kəm/Kœ̆mKoemកែប/kaep/KêbKaep, Kepកែវ/kaew/KêvKev, Kaev, Keoកាំង/kaŋ/KăngKangខាត់/kʰat/KhătKhatខាយ/kʰaːy/KhayKhayខៀវ/kʰiəw/KhiĕvKhiev, Kheavខ្លូត/kʰlout/KhlotKhlotគ្រី/kriː/KriKri, Kry, Kreeគឹម/kɨm/Kœ̆mKoem, Kimគួច/kuəc/KuŏchKuochឃាង/kʰiəŋ/KhéangKheangឃិន/kʰɨn/KhĭnKhinឃីម/kʰiːm/KhimKhimចន្ទ/can/ChănChanចាន់/can/ChănChanចាប/caːp/ChabChapចេង/ceːŋ/ChéngChengចេន/ceːn/ChénChen, Jenឆន/cʰɑːn/ChhânChhan, Chhornឆាយ/cʰaːy/ChhayChhayជា/ciə/ChéaCheaជាម/ciəm/ChéamCheamជិន/cɨn/ChĭnChin, Jinជី/ciː/ChiChi, Chyជឹម/cɨm/Chœ̆mChoemជ័យ/cɨj/CheyChey, Jeyឈិត/cʰɨt/ChhĭtChhitឈិន/cʰɨn/ChhĭnChhinឈឹម/cʰɨm/Chhœ̆mChhoemញឹក/ɲɨk/Nhœ̆kNhoekដួង/ɗuəŋ/DuŏngDuongឌិត/ɗɨt/DĭtDit, Dithឌិន/ɗɨn/DĭnDinឌី/ɗiː/DiDi, Dy, Deeឌុល/ɗul/DŭlDulឌួង/ɗuəŋ/DuŏngDuongតក់/tɑk/TákTakតាង/taːŋ/TangTangតាត/taːt/TatTat, Tathតូច/touc/TochToch, Touchតាំង/taŋ/TăngTangថន/tʰɑːn/ThânThan, Thornថៃ/tʰaj/ThaiThaiទាវ/tiəw/TéavTeavទី/tiː/TiTi, Ty, Teeទុំ/tum/TŭmTumទ្រី/triː/TriTri, Tryទេព/teːp/TépTepធី/tʰiː/ThiThi, Thy,នី/niː/NiNi, Ny,ប្រាក់/prak/PrăkPrakប៉ាង/paːŋ/PangPangប៉ុក/pok/PŏkPokប៊ុន/bun/BŭnBunប៉ែន/paen/PênPen, Paenផាន/pʰaːn/PhanPhanពិជ/pɨc/PĭchPichពេជ្រ/peːc/PéchPechភី/pʰiː/PhiPhi, Phyមា/maː/MaMaមាន/miən/MéanMeanមាស/miəh/MéasMeasមួយ/muəy/MuŏyMuoyមូល/muːl/MulMul, Moulមេង/meːŋ/MéngMengម៉ៅ/maw/MauMau, Maoយស់/yuh/YósYos, Yohយុន/yun/YŭnYunយូ/yuː/YuYu, Youរស់/rʊəh/RuŏsRuos, Ruoh, Rosរួយ/rʊəj/RuŏyRuoyលន់/lun/LónLonលិម/lim/LĭmLim, Lymលី/liː/LiLi, Ly, Leeលីវ/liːw/LivLivលីម/liːm/LimLimវ៉ាង/ʋaːŋ/VangVangវង្ស/ʋuŋ/VóngVongស/sɑː/SâSa, Sar, Sorសង/sɑːŋ/SângSang, Songសន/sɑːn/SânSan, Sornស៊ន/sɔːn/SônSon, Sornសម/sɑm/SámSam, Somសរ/sɑːØ/SâSa, Sar, Sorសាង/saːŋ/SangSangសាត/saːt/SatSat, Sathសាន/saːn/SanSanសាន់/san/SănSanសាយ/saːj/SaySayសិន/sən/SĕnSen, Sinសឺន/səɨn/SœnSoen, Seun, Sonសុខ/sok/SŏkSokសុង/soŋ/SŏngSongសុន/son/SŏnSonស៊ុន/sun/SŭnSunស៊ុយ/suj/SŭySuyសូ/soː/SoSoស៊ូ/suː/SuSuសួន/suən/SuŏnSuonសឿង/sɨəŋ/SœăngSoeangសៀង/siəŋ/SiĕngSieng, Seangសេង/seːŋ/SéngSengសេនseːnSénSenសោម/saom/SaômSaom, Somសៅ/saw/SauSau, Saoហាក់/hak/HăkHakហុង/hoŋ/HŏngHongហ៊ុន/hun/HŭnHunហូ/hou/HoHoហេង/heːŋ/HéngHengឡាយ/laːj/LayLayឡុង/loŋ/LŏngLongអាង/ʔaːŋ/AngAngអិម/ʔim/ĔmEm, Im, Yimអុង/ʔoŋ/ŎngOngអ៊ុច/ʔuc/ŬchUchអ៊ុយ/ʔuj/ŬyUyអៀម/ʔiəm/IĕmIem, Eam, Iamអៀវ/ʔiew/IĕvIev, Eav, Eawអ៊ុំ/ʔum/ŬmUmឯក/ʔaek/ÊkEk, Aekឱ/ʔaːo/AôAo, Orឱក/ʔaːok/AôAokឱម/ʔaːom/AômAom, Om
ឈ្មោះខ្មែរ: បញ្ជីឈ្មោះដែលបានផ្តល់ឱ្យ

បញ្ជីឈ្មោះដែលបានផ្តល់ឱ្យ 
មិនដូចនាមត្រកូលខ្មែរទេ ឈ្មោះដែលបានផ្តល់ឱ្យអាចមានច្រើនព្យាង្គ និងខុសគ្នាខ្លាំង។ ឈ្មោះដែលបានផ្តល់ឱ្យត្រូវបានជះឥទ្ធិពលយ៉ាងខ្លាំងដោយសំស្ក្រឹត។
KhmerIPABGN/PCGNALA-LCCommon spellingsបទុម[ɓɔtom]BâtŭmBatumPadumBotumចន្ថា[cɑntʰaː]ChânthaChanthaCanthāChanthaជា[ciə]ChéaCheaJāCheaជាតា[ciətaː]ChéataCheataJātāCheataឆេង[cʰeːŋ]ChhéngChhengChengChhengឈៀង[cʰiəŋ]ChhiĕngChhiengChiangChhieng, Chheangតា[taː]TaTaTāTaតារា[taːraː]TaraTaraTārāTara, Daraឡេង[leːŋ]LéngLengḶengLengណារ៉ុង[naːroŋ]NarŏngNarongṆār"ungNarongនិមល[nimɔl]NĭmôlNimolNimalNimolភួង[pʰuəŋ]PhuŏngPhuongBhuangPhuongសារឿន[saːrɨən]SarœănSaroeanSārẏanSaroeunស្រី[srəj]SreiSreiSrīSrey, Sreiសន[sɑːn]SânSanSanSorn, Son, Sanបុប្ផា[ɓopʰaː]BŏbphaBobphaPupphāBophaបុរី[ɓorəj]BŏriBoriPurīBorey, Boreiចិន្ដា[cənɗaː]ChĕndaChendaCenṭāChendaឈួន[cʰuən]ChhuŏnChhuonJhuanChhuonខាន់[kʰan]KhănKhanKhânKhanកុសល[kosɑl]KŏsálKosalKusalKosalគុន្ធា[kuntʰiə]KŭnthéaKuntheaGunṭhāKuntheaឡាយ[laːj]LayLayḶāyLayលំអង[lom.ʔɑŋ]Lum'ângLum'angLaṃ'angLom Ang, Lom Ongម៉ាលី[maːliː]MaliMaliM"ālīMali, Malyម៉ី[məj]MeiMeiM"īMey, Meiណារី[naːriː]NariNariṆārīNary, Nariបញ្ញា[paɲaː]BânhnhéaBanhnheaPaññāPanha, Pagnaពិសិដ្ឋ[pisɨt]PĭsĕdthPisedthBisiṭṭhPisethផល្លា[pʰɑllaː]PhâlléaPhalleaPhallāPhallaភារៈ[pʰiəreaʔ]PhéareăPheareakBhāràPheareak, Phireakភិរុណ[pʰiron]PhĭrŭnPhirunBhiruṇPhirunពៅ[pɨw]PŏuPovBauPovរស្មី[reasməj]RôsmeiRosmeiRasmīRasmey, Raksmey, Reaksmeyរិទ្ធិ[rɨt]RĭtthĭRitthiRiddhiRith, Ritរី[riː]RiRiRīRy, Riសម្បត្តិ[sɑmˈɓat]SâmbâttĕSambatteSampattiSambathសម្ផស្ស[sɑmˈpʰɔəh]SâmphâssSamphassSamphassSamphors, Somphorsសំណាង[sɑmˈnaːŋ]SâmnangSamnangSaṃṇāngSamnang, Somnangសារិទ្ធ[saːrɨt]SarĭtthSaritthSāriddhSarith, Saritសុខា[sokʰaː]SŏkhaSokhaSukhāSokhaសុធា[sotʰiə]SŏthéaSotheaSudhāSotheaសុផល[sopʰɑl]SŏphâlSophalSuphalSophalសុផាត[sopʰɑt]SŏphatSophatSuphatSophatសុភា[sopʰiə]SŏphéaSopheaSubhāSopheaសុភាព[sopʰiəp]SŏphéapSopheapSubhābSopheapសួន[suən]SuŏnSuonSuanSuonទី[tiː]TiTiDīTi, Tyវណ្ណា[ʋanaː]VônnaVonnaVaṇṇāVannaវាសនា[ʋiəsnaː]VéasânéaVeasaneaVāsanāVeasnaវិបុល[ʋibol]VĭbŏlVibolVipulVibolវុឌ្ឍី[ʋutʰiː]VŭdthiVudthiVuḍḍhīVuthy
ឈ្មោះខ្មែរ: ឈ្មោះផ្សំ

ឈ្មោះផ្សំ 
ពេលខ្លះ គ្រួសារជាច្រើនផ្សំឈ្មោះខ្លីៗ ដើម្បីបង្កើតឈ្មោះវែងជាង។ រឿង​នេះ​កើត​ឡើង​ជា​ញឹក​ញាប់​ក្នុង​ចំណោម​វណ្ណៈ​អ្នក​មាន​របស់​កម្ពុជា។

 សុវណ្ណា (រួមបញ្ចូលគ្នា "ដូច្នេះ" និង " វណ្ណា ") មានន័យថាមាសជាភាសាសំស្ក្រឹត
 សុម៉ាលី (រួមបញ្ចូលគ្នា "ដូច្នេះ" និង "ម៉ាលី")
 ចាន់ដារិទ្ធ (រួមបញ្ចូលគ្នា "ចាន់ដា" និង "រិទ្ធ")
ឈ្មោះថៃ

ឈ្មោះ​ថៃ ​ធ្វើ​តាម​លំដាប់​លោក​ខាង​លិច​នៃ ​ឈ្មោះ​មួយ ​ដែល​តាម​ពី​ក្រោយ​ដោយ ​នាម​ត្រកូល ។ នេះខុសពីគំរូរបស់ ខ្មែរ វៀតណាម និងវប្បធម៌ អាស៊ីបូព៌ា ផ្សេងទៀត ដែលដាក់ឈ្មោះគ្រួសារជាមុន។

ឈ្មោះគ្រួសារថៃគឺជាការណែនាំថ្មីៗ ហើយតម្រូវឱ្យមានលក្ខណៈប្លែកសម្រាប់គ្រួសារ។ ពួកវាជាធម្មតាវែងជាលទ្ធផល។ រហូត​ដល់​ការ​ប្រកាស​ឱ្យ​ប្រើ​ច្បាប់​នាមត្រកូល​ឆ្នាំ 1913 ដោយ ​ស្ដេច​វជ្រវុធ (រាមាទី 6) អ្នក​ស្រុក​សៀម​មិន​មាន​នាមត្រកូល​ទេ ដោយ​កំណត់​អត្តសញ្ញាណ​ជំនួស​ដោយ​ឈ្មោះ​ឪពុក​ម្តាយ ឬ​ទីកន្លែង​ដែល​ពួកគេ​រស់នៅ។ 

ខណៈ​ដែល​ឈ្មោះ​ត្រូវ​បាន​គេ​ប្រើ​ក្នុង​ការ​កំណត់​ជា​ផ្លូវការ និង​សម្រាប់​ការ​កត់ត្រា ជនជាតិ​ថៃ​ភាគ​ច្រើន​ក៏​ត្រូវ​បាន​គេ​ដាក់ ​ឈ្មោះ​ហៅ​ក្រៅ ​ពី​កំណើត​ដែល​ត្រូវ​បាន​ប្រើ​ក្នុង​ជីវិត​ប្រចាំ​ថ្ងៃ។ ឈ្មោះហៅក្រៅនេះមានអាទិភាពជាងឈ្មោះដែលបានផ្តល់ឱ្យនៅក្នុងស្ថានភាពសង្គមផ្សេងទៀត រួមទាំងសាលារៀន ឬកន្លែងធ្វើការផងដែរ។
ឈ្មោះថៃ: នាមត្រកូលទូទៅ

នាមត្រកូលទូទៅ 
នាមត្រកូលរបស់ប្រជាជន ថៃដែលមិនមែនជាជនជាតិចិន ភាគច្រើនដូចជា សៀម មន ឥណ្ឌា ពែរ្ស ប៉ាថាន់ ព័រទុយហ្គាល់ អ៊ីសាន ឡាណា ខ្មែរខាងជើង ឬ គួយ តែងតែប្រើពាក្យសាមញ្ញក្នុងនាមត្រកូលរបស់ពួកគេ។ ដើមកំណើតទូទៅសម្រាប់នាមត្រកូលរួមមានការដាក់ឈ្មោះពួកគេតាមបុព្វបុរស វិជ្ជាជីវៈ ឬទីកន្លែងរស់នៅ។ ឧទាហរណ៍ ឈ្មោះ​របស់​កីឡាករ​បាល់ទាត់ Siwarak Tedsungnoen មក​ពី​ឈ្មោះ ​ស្រុក Sung Noen ឬ Kroekrit Thaweekarn មក​ពី​ឈ្មោះ ​ស្រុក Kanchanadit ។
ឈ្មោះថៃ: នាមត្រកូលចិន

នាមត្រកូលចិន 
នាមត្រកូលក្នុងចំនោម ជនជាតិថៃដែលមានដើមកំណើតចិន ភាគច្រើនបានមកពី នាមត្រកូលចិន ហើយមានតម្រុយឆ្ពោះទៅរកប្រភពដើម។ ជាឧទាហរណ៍ គ្រួសាររបស់អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រី ថាក់ស៊ីន ស៊ីណាវ៉ាត្រា បានយកនាមត្រកូលនៅឆ្នាំ 1938 ដែលព្យាង្គដំបូងនៃនាមត្រកូល " ស៊ីន" មកពីនាមត្រកូលចិន 丘 ចំណែកឯនាមត្រកូលរបស់អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រី Banharn Silpa-archa មាន។ " archa" ដែលមានន័យថា សេះ នៅក្នុងភាសាចិន។
ឈ្មោះថៃ: នាមត្រកូល ម៉ាឡេ

នាមត្រកូល ម៉ាឡេ 
វប្បធម៌ប្រពៃណីម៉ាឡេ មិនរួមបញ្ចូលនាមត្រកូលទេ។ នាមត្រកូល ​ជនជាតិ​ម៉ាឡេស៊ី ​ភាគច្រើន​មាន​លក្ខណៈ​ដូចគ្នា​ទៅនឹង​ភាសា​ថៃ​ទូទៅ ដូចជា Madsiri ឬ Pitsuwan ។ ទោះ​ជា​យ៉ាង​ណា ជនជាតិ​ថៃ​ខ្លះ​ក៏​ប្រើ​ពាក្យ ​ភាសា​ម៉ាឡេ ​ក្នុង​នាម​ត្រកូល​របស់​ខ្លួន​ដូច​ជា Dolah, Lahsoh, Soleb, Sriyankem, Yousoh ជាដើម។
ឈ្មោះថៃ: រ៉ូម៉ាំងនៃនាមត្រកូល

រ៉ូម៉ាំងនៃនាមត្រកូល 
រ៉ូម៉ាំងនៃភាសាថៃ ក្នុងនាមត្រកូលមួយចំនួន ជាពិសេសអ្នកដែលថ្វាយដោយព្រះមហាក្សត្រ មិនអនុវត្តតាមស្តង់ដារ Royal Thai General Thai General System of Transcription (RTGS) ដែលធ្វើតាមសូរសព្ទរបស់ថៃទេ ប៉ុន្តែជំនួសមកវិញនូវរ៉ូម៉ាំងនៃដើម បាលី ឬ សំស្រ្កឹត ។  ឧទាហរណ៍ ក្នុងនាមត្រកូល តេមីយារេស  , ព្យញ្ជនៈ​ត្រូវ​នឹង /w/ ក្នុង​សូរសព្ទ​ថៃ ប៉ុន្តែ​ឫស​សំស្ក្រឹត​ដែល​ពាក់ព័ន្ធ​មាន /v/ ដែល​នាំ​ឱ្យ​មាន​ប្រតិចារិក​ជាមួយ v ។ មនោសញ្ចេតនា​បែប​នេះ​ក៏​អាច​មើល​ឃើញ​ក្នុង​នាម​ព្រះមហាក្សត្រ​ដែរ​។ ជាឧទាហរណ៍ មនោសញ្ចេតនាធម្មតាសម្រាប់ព្រះនាមរបស់ព្រះមហាក្សត្របច្ចុប្បន្នគឺ Vajiralongkorn ផ្ទុយពី Wachiralongkon ។

គោលបំណងសំខាន់នៃប្រតិចារិក Royal Thai General System of Transcription (RTGS) គឺដើម្បីចម្លងពាក្យថៃនៅក្នុងកាសែត ការបោះពុម្ពផ្លូវការរបស់រដ្ឋាភិបាល និងផ្លាកសញ្ញាផ្លូវ។ សាធារណជន​ថៃ​ស្ទើរតែ​មិន​ដឹង​អំពី​ប្រព័ន្ធ​នេះ​ទេ មិន​បាច់​និយាយ​ទេ ដឹង​ពី​របៀប​ចម្លង​ឈ្មោះ​ជាមួយ​វា។ ដូច្នេះ មនុស្ស​មក​ឡើង​ជាមួយ​នឹង​ការ​រ៉ូម៉ាំង​នៃ​ឈ្មោះ​របស់​ពួក​គេ​ផ្ទាល់​ខ្លួន​។ វាជារឿងធម្មតាណាស់ក្នុងការស្វែងរកមនុស្សពីរនាក់ដែលមានឈ្មោះថៃដូចគ្នា (ឈ្មោះឬនាមត្រកូល) ប៉ុន្តែការប្រកបឈ្មោះរបស់ពួកគេខុសគ្នានៅក្នុងអក្ខរក្រមឡាតាំង។
ឈ្មោះថៃ: ឈ្មោះ​ហៅក្រៅ

ឈ្មោះ​ហៅក្រៅ 
ឈ្មោះថៃជាទូទៅបង្ហាញពីគុណលក្ខណៈវិជ្ជមាន ហើយជនជាតិថៃខ្លះប្តូរឈ្មោះជាញឹកញាប់ ដែលជាការអនុវត្តស្ទើរតែមិនស្គាល់នៅក្នុងប្រទេសភាគច្រើនក្រៅពីអាពាហ៍ពិពាហ៍។ (ឈ្មោះគ្រួសារត្រូវបានផ្លាស់ប្តូរតិចជាញឹកញាប់ព្រោះវាទាមទារការអនុញ្ញាតពីសមាជិកជាន់ខ្ពស់នៃគ្រួសារ។) ជាច្រើនដង ការផ្លាស់ប្តូរត្រូវបានគេស្វែងរកដើម្បីកម្ចាត់សំណាងអាក្រក់។ ទំនៀមទំលាប់នេះស្ថិតនៅក្នុងទំនៀមទំលាប់ ដែលធ្វើឲ្យឈ្មោះផ្លាស់ប្តូរច្រឡំខ្មោចព្យាបាទ និងវិញ្ញាណនៃអត្តសញ្ញាណរបស់មនុស្សម្នាក់។
ឈ្មោះថៃ: ឈ្មោះហៅក្រៅ

ឈ្មោះហៅក្រៅ 
យោងតាមលោក Denis Segaller អ្នកនិពន្ធ Thai Ways យ៉ាងហោចណាស់មាន "រាប់ម៉ឺន" នៃឈ្មោះផ្លូវការនៅក្នុងប្រទេសថៃ Segaller, p. 205. ហើយថាបើប្រៀបធៀបទៅនឹងប្រទេសណាមួយនៅ លោកខាងលិច "មានឈ្មោះដំបូងច្រើនដង" ។ Segaller, p. 207. លោក​ក៏​បាន​បញ្ជាក់​ផង​ដែរ​ថា ប្រជាជន​ក្នុង​ប្រទេស​ថៃ​បាន​បង្កើត​ឈ្មោះ​បន្ថែម​ជា​រៀងរាល់​ថ្ងៃ។  ឈ្មោះដែលបានផ្តល់ឱ្យបែបនេះជាធម្មតាមានលក្ខណៈជាក់លាក់ភេទ។ Segaller, p. 209. យោងទៅតាម Segaller ចំនួននៃឈ្មោះពិតប្រាកដ - អព្យាក្រឹតយេនឌ័រដែលមានលេខ "ប្រហែលជាពីរឬបីរយ";  គាត់បានកំណត់លេខនេះថាតូចណាស់។  ដោយ​សារ​តែ​ឈ្មោះ​គ្រួសារ​គឺ​ជា​ឈ្មោះ​ថ្មី​ក្នុង​សង្គម​ថៃ​ដែល​មាន​អាយុ​ត្រឹម​ឆ្នាំ 1913 ប្រជាជន​ថៃ​ត្រូវ​បាន​គេ​ស្គាល់​ជា​ចម្បង​តាម​រយៈ​ឈ្មោះ​របស់​ពួក​គេ។ យោងតាមលោក Segaller ជនជាតិថៃមួយចំនួនដែលរាប់អានគ្នាជាយូរណាស់មកហើយ មិនស្គាល់ឈ្មោះគ្រួសាររបស់មិត្តភ័ក្តិនោះទេ ហើយ "ទម្លាប់ដាក់ឈ្មោះដំបូងគឺចាក់ឫសជ្រៅក្នុងសង្គមថៃ"។ Segaller, p. 213.

ឈ្មោះក្រៅផ្លូវការត្រូវបានផ្តល់រង្វាន់នៅពេលចាប់កំណើត ហើយអាចបន្តប្រើប្រាស់ក្នុងកម្រិតដែលមនុស្សម្នាក់ប្រហែលជាត្រូវពិនិត្យមើលការចុះឈ្មោះជាផ្លូវការដើម្បីស្វែងរកឈ្មោះផ្លូវការរបស់បុគ្គលនោះ។[ ត្រូវការដកស្រង់ ]

ជនជាតិ​ថៃ​ជា​ធម្មតា​ហៅ​ឈ្មោះ​ហៅ​ក្រៅ​ទៅ​ម្នាក់​ទៀត​តាម ​ឈ្មោះ​ហៅ​ក្រៅ (    ; RTGS ៖ ឈឿ លេន ) ប្រសិនបើពួកគេមាន។ ជនជាតិថៃភាគច្រើនមានសម្មតិនាម ទោះបីអ្នកខ្លះមិនមានឈ្មោះក៏ដោយ ទោះបីជាពួកគេអាចត្រូវបាននិយាយដោយខ្លីនៃឈ្មោះផ្លូវការរបស់ពួកគេក៏ដោយ។ Segaller, p. 205. ផ្តល់ដោយសាច់ញាតិ ឬមិត្តរួមលេងក្នុងវ័យកុមារភាព ជាទូទៅ ទាំងនេះគឺជាព្យាង្គមួយ (ឬធ្លាក់ចុះពីពីរទៅមួយ)។ ជារឿយៗទាំងនេះអាចជាពាក្យមិនសមហេតុសមផល ឬកំប្លែង ហើយកម្រទាក់ទងនឹងឈ្មោះដែលបានចុះបញ្ជី លើកលែងតែក្នុងករណីដែលវាមាន លក្ខណៈតូចតាច ដូចជា Nok for Noknoi ឬ 'bird' from the little bird ។ ពួកវាត្រូវបានប្រើដោយសេរីក្នុងជីវិតប្រចាំថ្ងៃ។ អ្នក​ខ្លះ​អាច​មាន​ឈ្មោះហៅក្រៅ​បន្ថែម​ដែល​មិត្តភ័ក្តិ ឬ​មិត្ត​រួម​ការងារ​ផ្តល់​ជូន ជាពិសេស​ក្នុង​អំឡុង​ពេល​រៀន ឬ​វ័យ​ជំទង់។ ឈ្មោះហៅក្រៅអាចភ្ជាប់ជាមួយនឹងលក្ខណៈពិសេស ឬអាកប្បកិរិយាគួរឱ្យកត់សម្គាល់។ នៅក្នុងជីវិតប្រចាំថ្ងៃ ជនជាតិថៃត្រូវបានណែនាំដោយឈ្មោះហៅក្រៅ ហើយអ្នកផ្សេងទៀតប្រហែលជាមិនស្គាល់ឈ្មោះផ្លូវការរបស់បុគ្គលនោះ។ នៅពេលដែលត្រូវបានណែនាំ ជាធម្មតាមនុស្សម្នាក់នៅតែបន្តប្រើឈ្មោះហៅក្រៅ។