ថេរគាថា: ទ្វាទសកនិបាត

ទ្វាទសកនិបាត 

 សីលវត្ថេរ 
[២៤២] ​បុគ្គល​គប្បី​សិក្សា​នូវ​សីល ​ឲ្យ​ជាសីល​ដែល​ខ្លួន​សិក្សា​ល្អ​ហើយ ក្នុង​លោក​នេះ ព្រោះ​ថា សីល​ដែល​បុគ្គល​សេព​ហើយ​ រមែង​បង្អោន​មក​នូវ​សម្បត្តិ​ទាំងពួង​ ។ ជន​អ្នក​មាន​ប្រាជ្ញា កាលចង់​បាន​នូវ​សេចក្ដី​សុខ ៣ យ៉ាង ​គឺ​សេចក្ដី​សរសើរ ១ ការ​បាន​នូវ​សេចក្ដី​ត្រេកអរ​មួយ​ ១ ការ​លះលោក​នេះ​ទៅ​ហើយ​ រីករាយ​ក្នុង​ឋានសួគ៌ ១ ​គប្បី​រក្សា​នូវ​សីល ។ ​ពិត​ណាស់ បុគ្គល​អ្នក​មាន​សីល រមែង​បាន​នូវ​មិត្ត​ទាំងឡាយ​ច្រើន ដោយ​ការ​សង្រួម ចំណែក​បុគ្គល​ទ្រុស្តសីល កាលប្រព្រឹត្ត​អាក្រក់ រមែង​ឃ្លាត​ចាក​មិត្ត​ទាំងឡាយ​ ។ ជន​ទ្រុស្តសីល រមែង​បាន​នូវ​ទោស​ផង នូវ​ដំណេះ​ដំណៀល​ផង​ ឯជន​អ្នក​មាន​សីល រមែង​បាន​នូវ​គុណ​ផង នូវ​កិត្តិសព្ទ​ផង នូវ​សេចក្ដី​សរសើរ​ផង​ សព្វ​ៗ កាល ។ សីល ជា​ខាង​ដើម​ ជា​ទី​តាំង​ ជាមេ​នៃ​កល្យាណធម៌ ​និង​ជាប្រធាន​នៃ​ធម៌​ទាំង​ពួង ​ព្រោះ​ហេតុ​នោះ បុគ្គល​គប្បី​ជម្រះសីល ។ សីលជាច្រាំង ជាទំនប់ ជា​គ្រឿង​ញ៉ាំង​ចិត្ត​ឲ្យ​រីករាយ ​ទាំងជាកំពង់​របស់​ព្រះ​ពុទ្ធ​គ្រប់​ព្រះ​អង្គ ​ព្រោះ​ហេតុ​នោះ បុគ្គល​គប្បី​ជម្រះ​នូវ​សីល ។ សីល​ជា​កម្លាំង​រក​អ្វី​ប្រៀប​ផ្ទឹម​មិន​បាន​ សីលជាអាវុធ​ដ៏​ឧត្តម សីល​ជា​គ្រឿង​អាភរណៈ​ដ៏​ប្រសើរ សីលជា​គ្រឿង​ក្រោះ​យ៉ាងអស្ចារ្យ ។ សីលជាស្ពាន​មាន​សក្តិ​ធំ​ សីលជា​គ្រឿង​ក្រអូប​ដ៏​ប្រសើរ សីលជា​គ្រឿង​លាប​ដ៏​ប្រសើរ ​តែង​បក់​ទៅ​សព្វ​ៗ ទិស ។ សីល​ជាកញ្ចប់​បាយ​ដ៏​ប្រសើរ សីលជាស្បៀង​ដ៏​ឧត្តម សីលជាវាហនៈ​ដ៏​ប្រសើរ សម្រាប់​ទៅ​កាន់​ទិស​ទាំង​ពួង ។ ​បុគ្គល​ពាល ​មាន​ចិត្ត​អាក្រក់​ក្នុង​ទី​ទាំងពួង ​មិន​តាំង​មាំ​ក្នុង​សីល​ទាំង​ឡាយ​ រមែង​បាន​នូវ​សេចក្ដី​និន្ទា​ក្នុង​លោក​នេះ​ផង​ លុះលះ​លោក​នេះ​ទៅ​ហើយ​ រមែង​មាន​ចិត្ត​ជាទុក្ខ​ក្នុង​អបាយ​ផង​ ។ ​អ្នក​ប្រាជ្ញ​មាន​ចិត្ត​ល្អ ក្នុង​ទី​ទាំងពួង ​តាំង​មាំ​ក្នុង​សីល​ទាំងឡាយ​ រមែង​បាន​នូវ​កិត្តិសព្ទ​ក្នុង​លោក​នេះ​ផង​ លុះលះ​លោក​នេះ​ទៅ​ រមែង​មាន​ចិត្ត​រីករាយ​ក្នុង​ឋានសួគ៌​ផង​ ។ សីលជា​កំពូល​ក្នុង​លោក​នេះ​ ចំណែក​បុគ្គល​មាន​ប្រាជ្ញា ​ក៏​ឧត្តម​ដែរ​ ជ័យជំនះ​ក្នុង​មនុស្ស​លោក ​និង​ទេវលោក ​ព្រោះ​សីល ​និង​បញ្ញា ។ 

 សុនីតត្ថេរ 
[២៤៣] ​ខ្ញុំ​កើត​ក្នុង​ត្រកូលទាប ជា​អ្នក​ក្រីក្រ ​មាន​ភោជនតិច ការ​ងារ​របស់​ខ្ញុំ ក៏​ថោកទាប ​ខ្ញុំ​ជា​អ្នក​ចាក់ចោល​នូវ​ផ្កា គឺ​លា​មក​ ។ ​មនុស្ស​ទាំងឡាយ​ស្អប់ខ្ពើម មើល​ងាយ​ បន្តុះបង្អាប់​ខ្ញុំ​ៗ ​បាន​ធើ្វ​ចិត្ត​ឲ្យ​ទាប សំពះ​នូវ​ជនជា​ច្រើន​ ។ គ្រា​នោះ ខ្ញុំ​បាន​ឃើញ​នូវ​ព្រះ​សម្ពុទ្ធ ​មាន​ភិក្ខុ​សង្ឃ​ហែហម​ហើយ ព្រះ​អង្គ​មាន​ព្យាយាម​ធំ កំពុង​យាង​ចូល​ទៅ​កាន់​បូរី​ដ៏​ឧត្តម​របស់​ជន​អ្នក​មគធៈ ។ ​ខ្ញុំ​ក៏​ដាក់​នូវ​អម្រែក ចូល​ទៅ​ដើម្បី​ថ្វាយ​បង្គំ​ព្រះ​សម្ពុទ្ធ​ជា​បុរស​ដ៏​ខ្ពង់ខ្ពស់ ទ្រង់​ឋិតនៅ​ដើម្បី​អនុគ្រោះ​ខ្ញុំ​ ។ ​ខ្ញុំ​ថ្វាយបង្គំ​ព្រះ​បាទ​ទាំងគូ​របស់​ព្រះ​សាស្តា ​ហើយ​ឋិត​នៅ​ក្នុង​ទី​សម​គួរ​ គ្រា​នោះ ខ្ញុំ​សូមបព្វជ្ជា​នឹង​ព្រះ​សម្ពុទ្ធ ​ព្រះ​អង្គ​ឧត្តម​ជាង​សព្វ​សត្វ​ទាំងឡាយ​ ។ ​លំដាប់​នោះ ព្រះ​សាស្តា ​ព្រះ​អង្គ​ប្រកប​ដោយ​សេចក្ដី​ករុ​ណា​ ទ្រង់​អនុគ្រោះ​ដល់​លោក​ទាំងមូល ត្រាស់ហៅ​ខ្ញុំ​ថា ​អ្នក​ចូរ​ចូល​មក​ជាភិក្ខុ​ចុះ​ ដូច្នេះ ​ព្រះ​វាចា​នោះ​ ជាឧបសម្បទា​របស់​ខ្ញុំ​ ។ ​ព្រះ​ជិន​ស្រី​ ទ្រង់​ទូន្មាន​ខ្ញុំ​យ៉ាង​ណា ខ្ញុំ​នោះ​ ជា​បុគ្គល​ម្នាក់ឯង នៅ​ក្នុង​ព្រៃ ​មិន​ខ្ជិលច្រអូស ​ក៏​បាន​ធើ្វ​តាម​ព្រះ​ពុទ្ធ​ដីកា​នៃ​ព្រះ​សាស្តា​យ៉ាង​នោះ​ ។ ​ខ្ញុំ​រលឹក​ឃើញ​នូវ​បុព្វជាតិ ​ក្នុង​បឋមយាម​នៃ​រាត្រី ជម្រះ​នូវ​ទិព្វចក្ខុ ​ក្នុង​មជ្ឈិម​យាម​នៃ​រាត្រី ​បាន​ទម្លាយ​នូវ​គំនរ​នៃ​ងងឹត ​គឺ​អវិជ្ជា ​ក្នុង​បច្ឆិមយាម​នៃ​រាត្រី ។ ​លំដាប់​នោះ​ កាល​ដែល​រាត្រី​អស់​ទៅ ព្រះ​អាទិត្យ​ជិត​រះ​ឡើង ព្រះ​ឥន្ទ្រ ​និង​ព្រះ​ព្រហ្ម ​មក​ផ្គង​អញ្ជលី នមស្ការ​ចំពោះ​ខ្ញុំ​ថា បពិត្រ​លោកជា​បុរស​អាជានេយ្យ ​ខ្ញុំ​សូមថ្វាយ​បង្គំ​ចំពោះ​លោក បពិត្រ​លោកជា​បុរស​ដ៏​ខ្ពង់ខ្ពស់ ​ខ្ញុំ​សូម​ថ្វាយបង្គំ​ចំពោះ​លោក បពិត្រ​លោក​និទ៌ុក្ខ អាសវៈ​ទាំងឡាយ​របស់​លោក​ណា​អស់​ហើយ​ លោក​នោះ​ ជាទក្ខិណេយ្យ​បុគ្គល​ ។ ​លំដាប់​នោះ ព្រះ​សាស្តា ទ្រង់​ទត​ឃើញ​ខ្ញុំ ដែល​មាន​ពួក​ទេវតា​ហែហម ទ្រង់​ក៏​ធើ្វ​នូវ​ការ​ញញឹម​ឲ្យ​ប្រាកដ ហើយ​ទ្រង់​ត្រាស់​សេចក្ដី​នេះ​ថា ​បុគ្គល​ឈ្មោះ​ថា ព្រាហ្មណ៍ ​ព្រោះ​ធម៌ ៤ ប្រការ​នេះ គឺ​តបៈ ១ ព្រហ្មចរិយៈ ១ សញ្ញមៈ ១ ទមៈ ១ ​នេះ​ជាព្រាហ្មណវត្ត​ដ៏​ឧត្តម ។ 

ឧទ្ទាន

ព្រះ​ថេរៈ​ទាំងឡាយ​ពីរ​អង្គ​នេះ គឺ​សីលវត្ថេរ ១ សុនីតត្ថេរ ១ សុទ្ធ​តែ​មាន​ឫទិ្ធ​ច្រើន បាន​ពោល​នូវ​គាថា ២៤ ​ក្នុង​ទ្វាទសកនិបាត ។

ចប់ ទ្វាទសកនិបាត ។