ព្រហ្មវិហារធម៌: មេត្តាជាជម្រកដ៏សែនសុខសាន្ត

មេត្តាជាជម្រកដ៏សែនសុខសាន្ត

មេត្តា សេចក្តីស្រឡាញ់ពេញចិត្តកូន គឺប្រាថ្នាចង់ឱ្យកូនគ្រប់រូបបានសុខសាន្តគ្រប់វិនាទីទាំងអស់។ ឪពុកម្តាយគ្រប់ស្រទាប់វណ្ណៈទាំងអស់ ទោះម៉ែឪមានក្តី ក្រក្តី ខ្ពង់ខ្ពស់ក្តី ថោកទាបក្តី សុទ្ធតែមានទឹកចិត្តស្រឡាញ់រាប់អានកូន ចង់ឱ្យកូនបានសុខគ្រប់ពេលវេលា។ ឪពុកម្តាយខ្លះខិតខំលើកដៃបន់ព្រះសំពះដល់ពពួកទេវតា វត្ថុសក្តិសិទ្ធិ ក្នុងលោកដែលខ្លួនមានជំនឿទៅលើ ឱ្យជួយបីបាច់ថែរក្សា ការពារកូនឱ្យបាន សុខចម្រើន មានយសសក្តិ នៅក្នុងសង្គម។ ពេលកូនជាទីស្រឡាញ់ចេញអំពី ផ្ទះទៅខាងក្រៅ ដើម្បីធ្វើការរកទទួលទាន ទោះជិតក្តី ឆ្ងាយក្តី ឪពុកម្តាយតែងតែលើក ដៃបួងសួងសំបូងសម្រូងដល់គុណបុណ្យព្រះរតនត្រ័យ អាទិទេព ទេវតា វត្ថុស័ក្តិសិទ្ធិ ដើម្បីឱ្យកូនបានសុខសប្បាយតាមផ្លូវ ឱ្យឈ្នះអស់មារសត្រូវ ទាំងជិតទាំងឆ្ងាយ សូមឱ្យជួបតែកូនមានចិត្តសប្បុរស និងអាណិត ស្រឡាញ់កូនជានិច្ច។

មួយទៀត ឪពុកម្តាយហ៊ានធ្វើអ្វីៗទាំងអស់ ព្រោះតែស្រឡាញ់កូន។ ជាការណ៍ពិតណាស់ ការរកទ្រព្យយកមកចិញ្ចឹមកូនប្រុសស្រី ពិតជាមានឧបសគ្គច្រើនមែន ដែលពេលខ្លះ ធ្វើឱ្យឪពុកម្តាយទាំងទ្វេហា មិនអាចនឹងរកទ្រព្យដែលប្រកបដោយធម៌ទាំងអស់បានទេ ហើយក៏សុខចិត្តប្រព្រឹត្តអំពើទុច្ចរិតផ្សេងៗ ដើម្បីទ្រព្យយកមកចិញ្ចឹមកូនគ្រប់រូប។ ជួនកាល អ្នកទាំងពីរហ៊ានសម្លាប់បំបាត់បង់អាយុជីវិតសត្វដទៃ ឬឈានទៅដល់ការកិបកេងប្រវញ្ចបំបាត់ កាន់យកទ្រព្យរបស់ដែលគេ មិនបានឱ្យដោយកាយឬវាចា(លួច) ពោលពាក្យកុហក បំផ្លើស ញុះញង់ចាក់ដោត អ្នកដទៃ ដើម្បីឱ្យទ្រព្យធ្លាក់មកលើខ្លួន នឹងយកទៅទំនុកបម្រុង បីបាច់ថែ រក្សាកូនឱ្យមានអនាគតភ្លឺស្វាង។ អំពើបាបអកុសលដែលឪពុកម្តាយបានប្រព្រឹត្ត ខាងលើនេះ មិនមែនពួកគាត់មិនដឹងលទ្ធផលនចុងក្រោយទេ ឪពុកម្តាយទាំងពីរស្គាល់យល់ដឹងអំពីរឿង នេះច្បាស់លាស់ណា់ស់ ប៉ុន្តែដើម្បីជីវិតកូនទាំងឡាយដែលខ្លួនបានបង្កើតមកឱ្យ ឃើញពិភពលោកនេះ ទើបឪពុកម្តាយទាំងពីរធ្វើបំពានទាំងគឃ្លើន។

ចូរសាធុជនទាំងឡាយមើលចុះ! ហេតុតែស្រឡាញ់ពេញចិត្តកូន ឪពុកម្តាយហ៊ាន ប្រព្រឹត្តអំពើគ្រប់យ៉ាងទាំងអស់ ទោះបីអំពើនោះជាអំពើបាបអកុសល ដែលមានផលគឺសេចក្តីទុក្ខលំបាកវេទនាក្នុងអបាយភូមិ មាននរក ប្រេត តិរច្ឆាន អសុរកាយ ក្តី ក៏ឪពុកម្តាយទាំងពីរកាយា ហ៊ានប្តូរផ្តាច់ ស៊ូរងទុក្ខ ហើយចចេសរឹងទទឹងធ្វើកម្មនោះ ដោយមិនខ្លាចរអានឹងសេចក្តីទុក្ខនោះសូម្បីតែបន្តិចឡើយ។ ឱ្យតែកូនបានសុខស្រួល ឪពុកម្តាយសុខចិត្តធ្វើមិនដឹងមិនឮចំពោះគ្រោះកាចទាំងអស់នោះ ហើយស៊ូទ្រាំរង ទុក្ខ ព្រោះតែចិញ្ចឹមរូបកូនគ្រប់រូប។

កូនប្រុសស្រីទាំងឡាយស្វែងរកចុះ! ក្រៅពីមាតាបិតានៅលើលោកនេះ គេមិនអាចស្វែងរកនរណាមួយ ដែលមានទឹកចិត្តប្រកបដោយសេចក្តីស្រឡាញ់ស្មោះត្រង់ ដូចឪពុកម្តាយដែលព្រមធ្វើអ្វីៗទាំងអស់យ៉ាងនេះ ហើយមិនទាមទារសំណងវិញឡើយ។ អ្នកដទៃមានតែចិត្តគំនុំគុំគួន ព្យាបាទធ្វើយ៉ាងណាឱ្យតែកូនទទួលបានតែសេចក្តីទុក្ខលំបាក ប៉ុណ្ណោះ។ ប្រសិនបើអ្នកដទៃ ធ្វើអំពើល្អចំពោះកូនវិញ គេធ្វើដើម្បី តែប្រយោជន៍ ដែលគេបានសម្លឹងរំពឹងទុកមុនថា នឹងបានទទួលផលកម្រៃតបស្នងពីកូនវិញប៉ុណ្ណោះ។ នៅលើភពផែនដីយើងនេះ គ្មាន នរណាម្នាក់ដែលប្រាថ្នាឱ្យសុខចម្រើនដល់កុនូដូចឪពុកម្តាយទាំងទ្វេទេ ។

ចំពោះទឹកចិត្តអ្នកម្តាយលោកឪពុក ទោះបីកូនទាំងឡាយមិនប្រកបដោយធម៌ ឬមិនស្តាប់ដំបូន្មានយ៉ាងណាក្តី ក៏លោកទាំងពីរមិនដែលក្បត់ចិត្ត កែប្រែចិត្តថា ឈប់ស្រឡាញ់កូន ដោយសារកូនប្រព្រឹត្តមិនល្អនោះទេ។ លោកទាំងពីរនៅតែស្រឡាញ់រាប់អានកូនដូចដើម ឪពុកម្តាយកាន់តែព្យាយាមណែនាំ ពន្យល់ប្រៀនប្រដៅ ពត់តម្រែតម្រង់កូន ឱ្យដើរក្នុងផ្លូវល្អឡើងវិញ។
ទោះបីស្ថិតនៅក្នុងស្ថានភាពលំបាកយ៉ាងណាក្តី ឪពុកម្តាយមិនដែលបោះបង់កូនសម្លាញ់ចោលម្តងណាឡើយ។ ស្ថានភាពកាន់តែលំបាក ឪពុកម្តាយតស៊ូស្រឡាញ់កូនកាន់តែខ្លាំង។ ព្រោះតែក្តីស្រឡាញ់ដែលដក់ជាប់ នៅក្នុងដួងហឫទ័យរបស់លោកមានគុណទាំងពីរ ទោះបីពួកគាត់ធ្លាក់ ខ្លួនខ្វះខាតកម្សត់ទុរគត កម្សត់អត់ឃ្លានរហូត ដល់ថ្នាក់ដើរសុំទាន គេតាមផ្លូវយ៉ាងណាក្តី ក៏ឪពុកម្តាយមិនអាចកាត់ផ្តាច់ទឹកចិត្តស្រឡាញ់របស់ គាត់ចំពោះកូនបានឡើយ។ ឪពុកម្តាយនៅតែស្រឡាញ់កូនប្រុសស្រី ដោយ មិនព្រមលះបង់ចោល ដោយឈប់ថ្នាក់ថ្នមចិញ្ចឹមកូនឡើយ។ ករណី នេះរឹតតែបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់ក្រឡែតទៀតថា ទឹកចិត្តស្រឡាញ់កូន មានទំហំធំធេងលើសពីអ្វីៗទាំងអស់ មិនអាចយកអ្វីមួយមកវាស់ វែងស្ទង់ទឹកចិត្តលោកទាំងពីរបានឡើយ។

បើយោងទៅតាមសេចក្តីពន្យល់ របស់ព្រះសិរីមង្គលាចារ្យនៅក្នុង គម្ពីរមង្គលត្ថទីបនី ២ ទំព័រ១៥៣ បានបង្ហាញឱ្យឃើញថា “មេត្តាគឺ សេចក្តីស្រឡាញ់របស់មាតាបិតាចំពោះកូន មានចាប់តាំងតែពីកូនមក ចុះចាប់បដិសន្ធិក្នុងផ្ទៃមាតាម៉្លេះ ”។

គ្រប់ឪពុកម្តាយទាំងអស់មាននាទីជាអ្នកបង្កើតកូន។ ការបង្កើតកូន ម្នាក់ៗមិនមែនជាការងាយទេ។ ជាតិជាកូនដើម្បីបង្កើតកូនបានស្ត្រី ជាម្តាយត្រូវតែពផ្ទៃ អស់រយៈពេលប្រាំបួនខែដប់ថ្ងៃ ហើយកំឡុងពេល នោះ មានកិច្ចការលំបាកជាច្រើន ដែលស្ត្រីជាម្តាយត្រូវជួបប្រទះ ដូចជាការចាញ់ផ្ទៃ(ចាញ់កូន) តមនឹងចំណីមួយចំនួនតាមដែលចាស់ បុរាណនិងគ្រូពេទ្យបានហាម និងអ្វីដែលកាន់តែលំបាកបំផុតនោះ គឺការឆ្លងទន្លេ។

ចាស់បុរាណបានហៅស្ត្រីដែលផ្ទៃពោះថាមានទម្ងន់។ ពាក្យនេះ ពិតណាស់ ហើយប្រកបដោយអត្ថន័យជ្រាលជ្រៅ និងត្រឹមត្រូវ ឥតខ្ចោះ។ ពេលម៉ែមានកូន មានន័យថាម៉ែត្រូវបន្ថែមបន្ទុកបន្ថែមទម្ងន់ មកដាក់លើខ្លួនម៉ែទៀត គឺម៉ែត្រូវពរកូនក្នុងផ្ទៃរយៈពេលស្ទើរពេញមួយ ឆ្នាំ។ កូនគិតពិចារណា និងធ្វើសេចក្តីប្រៀបធៀបលមើលថា ពេលកូន យួរ ឬកណ្តៀតវត្ថុមានទម្ងន់ណាមួយនៅជាប់នឹងចង្កេះជានិច្ច រយៈ ពេលតែពីបីម៉ោងប៉ុណ្ណោះ កូននឹងមានសំឡេងថ្ងួចថ្ងូរថា ធ្ងន់ណាស់ សូមម៉ែជួយយួរខ្ញុំផង កូនរោយដៃ ចុកចង្កេះ ស្ពឹកស្រពន់ណាស់ កូនត្រូវ ការដាក់ចុះសម្រាកបន្តិចសិន។ ចូរកូនគិតមើល! ម៉ែពរពោះ ពរខ្លួនកូន នៅក្នុងផ្ទៃរយៈពេល ជាងប្រាំបួនខែ តើគាត់ធ្ងន់យ៉ាងណា? លំបាកយ៉ាង ណា? វេទនាយ៉ាងណា? សូម្បីតែលំបាកយ៉ាងនេះ ក៏គាត់មិនដែល ត្អូញត្អែរសូម្បីមួយម៉ាត់។ ម៉ែទ្រាំពរកូនមិនដែលដាក់ចុះសោះ ដរាប ដល់កូនប្រសូតចាកផ្ទៃនៃម្តាយ ទើបបានស្រាកស្រាន្តខ្លះ។

តើកូនអាចសាកល្បង ដោយយកក្អមដាក់ពេញដោយទឹក ហើយ ចងភ្ជាប់ក្អមនោះនឹងចង្កេះ ឬពោះរបស់កូនហើយដើរដោយមិនដាក់ចុះ រយៈពេលពេញមួយថ្ងៃមើល៍! តើវាលំបាកយ៉ាងណា? ម៉ែគិតថាកូនមិន អាចទ្រាំទ្របានទេ។ ចំពោះម៉ែវិញ ដោយសារតែសេចក្តីស្រឡាញ់ ក្តីអាណិតមានចំពោះកូន ម៉ែអាចធ្វើការងារនេះ បានមិនត្រឹមតែពីរបីថ្ងៃ នោះទេ គឺរយៈ៩ខែ ១០ថ្ងៃ យ៉ាងពេញលេញឥតមានខ្វះ។

ចាប់តាំងពីម៉ែមានផ្ទៃពោះមក ម៉ែមានអាការៈខុសប្លែកពីស្ត្រី ធម្មតាហើយ ជាអាការៈដែលម៉ែមិនធ្លាប់មានពីមុនមក (សម្រាប់ស្ត្រីមាន គភ៌ដំបូង) ដូចជាអស់កម្លាំងហេវហត់ល្ហិតល្ហៃវិលមុខ ក្អួតចង្អោរ ជា រឿយៗ មិនស្រឡះស្រឡុមក្នុងខ្លួនដូចពីដើមឡើយ។ ជាពិសេសជាង នេះទៅទៀត ម៉ែចង់បរិភោគនេះ ចង់បរិភោគនោះ ជាពិសេសវត្ថុដែល មានរសជាតិជូរៗចត់ៗជាដើម។ អាការៈបែបនេះ បុរាណាចារ្យឱ្យឈ្មោះ ថា ម៉ែចាញ់ផ្ទៃ ឬចាញ់កូន ។

មួយវិញទៀត ក្រោយពេលដែលម្តាយដឹងថា ខ្លួនមានផ្ទៃពោះគឺ មានកូន មកចាប់បដិសន្ធិជ្រកកោននឹងខ្លួនម៉ែហើយ សេចក្តីស្រឡាញ់គឺ ទឹកចិត្តមេត្តា ក៏ចាប់កើតមានចំពោះកូនដែលមកអាស្រ័យនឹងម្តាយ ភ្លាម។ អ្នកម្តាយតែងគិតរំពឹងក្នុងចិត្តថា ឥឡូវនេះ អញមានផ្ទៃពោះ ហើយ អញជាកូនដែលនឹងក្លាយទៅជាម្តាយគេហើយ មិនមែនជា កូនមានខ្លួននៅទំនេរទទេស្អាតដូចមុនទៀតឡើយ។ ដូចនេះ គ្រប់ ឥរិយាបថរបស់អញ ត្រូវប្រុងប្រយ័ត្នមិនត្រូវធ្វេសប្រហែសទៀតទេ និងធ្វើយ៉ាងណាឱ្យកូនរបស់អញ នៅក្នុងផ្ទៃបានសុខចម្រើន មិនត្រូវឱ្យ កូននេះ មានគ្រោះថ្នាក់ដោយប្រការណាមួយឡើយ។

ចាប់តាំងពីពេលនោះមក អ្នកម្តាយតែងតែប្រុងប្រយ័ត្នគ្រប់ ឥរិយាបថទាំងអស់ ទោះពេលធ្វើដំណើរទៅណាមកណាម្តងៗ មិន រហ័សពេក ឬរលះរលាំង ឬមួយ រត់លេងផ្តេសផ្តាសដូចកាលពីមុន ឡើយ គឺទៅដោយសន្សឹមៗថ្នមៗ ប្រុងប្រៀប មិនធ្វេសប្រហែសខ្លាច ក្រែងដួល ថ្លោះគ្រិច ហើយអាចមានគ្រោះថ្នាក់ដល់កូនក្នុងផ្ទៃ។ មួយ ទៀត ពេលឈរក្តី ពេលអង្គុយក្តី ក៏តែងមានសតិសម្បជញ្ញៈរឭក ដឹងជានិច្ចថា ខ្លួនមានគេមកជ្រកនៅជាមួយហើយ ដូចនេះ ម៉ែមិនហ៊ាន លោតកញ្ឆក់កញ្ឆែងលេងជាល្បែងទេ។ 

ពេលឈរក៏មិនហ៊ានឈរយូរ ពេក ពេលអង្គុយក៏អង្គុយក្នុងរយៈពេលល្មម និងពេលដេកក៏មិនឱ្យយូរ ហួសប្រមាណ គឺខិតខំធ្វើ យ៉ាងណាដើម្បីឱ្យឥរិយាបថទាំង៤ ប្រព្រឹត្ត ទៅស្មើគ្នា ដើម្បីឱ្យខ្លួនមានសុខភាពមាំមួនផង និងអាចញ៉ាំងកូន ដែល នៅក្នុងផ្ទៃបានសុខសាន្តផងដែរ។ នៅពេលទទួលទានអាហារ ម្តាយ តែងបរិភោគអាហារទាំងឡាយណា ដែលងាយដល់ក្រពះរំលាយ មិនហ៊ានបរិភោគអាហារណាដែលរឹងពេក ឬមិនបរិភោគអាហារឱ្យឆ្អែត ពេករហូតដល់ហល់ទេ បរិភោគតែអាហារណាដែលមិនប៉ះពាល់ដល់សុខភាពខ្លួន និងកូនក្នុងផ្ទៃ។ ការបរិភោគអាហារដែលមានជាតិហឹរពេក ក្តៅពេក ក៏អាចបណ្តាលឱ្យកូននៅក្នុងផ្ទៃមានភាពក្តៅក្រហល់ក្រហាយនៅមិនសុខ ដូចនេះម្តាយក៏មិនហ៊ានបរិភោគ ទោះបីជាខ្លូនឃ្លាន ឬញៀនញ៉ាមយ៉ាងណាក៏ដោយ ក៏សុខចិត្តទ្រាំអត់ធ្មត់ សង្កត់ចិត្ត កាត់ចិត្តទាំងអាល័យ ព្រោះខ្លាចបរិភោគទៅមិនបានសុខដល់កូនក្នុងផ្ទៃ។ 

ម៉ែបរិភោគតែអាហារទាំងឡាយណា ដែលមានប្រយោជន៍ដល់ សុខភាពកូនផង សុខភាពម៉ែផង។ មួយទៀត ការជក់បារី ការផឹកនូវ គ្រឿងស្រវឹងមានស្រាជាដើម ការទិញថ្នាំលេបផ្តេសផ្តាស សុទ្ធតែជា មូលហេតុបណ្តាលឱ្យប៉ះ ពាល់ដល់សុខភាព គឺនៅពេលដែលកូន កើតមកអាចជាកូនញៀនសុរាដូចម្តាយគេដែរ ឬប៉ះពាល់ដល់ផ្លូវ ដង្ហើម មានសុខភាពខ្សោយ ស្គមមិនគ្រប់ទម្ងន់ ឬក៏អាចមាន កាយសម្បទាមិនប្រក្រតីជាដើម។ នៅពេលម៉ែដឹងច្បាស់ពីហេតុនេះ តាមរយៈ ចាស់ទុំណែនាំក្តី តាមរយៈគ្រូពេទ្យជំនាញខាងស្ត្រីមានផ្ទៃ ពោះក្តី ម៉ែក៏បោះបង់ ចោលការផឹកសុរា ការសេពគ្រឿងញៀន ឬការជក់បារីជាដើមនោះ ទោះបីខ្លួននៅ ស្រេកឃ្លាននៅចង់ ក៏ប្តេជ្ញាចិត្តថាឈប់ប្រព្រឹត្តតទៅទៀត ព្រោះតែទឹកចិត្តស្មោះ ស្ម័គ្រស្រឡាញ់បេតីចំពោះកូនជាទីពេញហឫទ័យ។

តើកូនទាំងឡាយដឹងទេ? ពេលដែលម៉ែដឹងថា ម៉ែមានទម្ងន់ហើយ ម៉ែស្ទុះស្ទារឆ្លេរឆ្លារ ទៅសាកសួរចាស់ទុំ នៅក្នុងស្រុកដែលមានភូមិរបង ផងជាមួយគ្នាថា តើខ្លួនត្រូវប្រតិបត្តិយ៉ាងដូចម្តេចខ្លះ ដើម្បីថែរក្សា ការពារកូននៅក្នុងផ្ទៃឱ្យបានសុខសប្បាយ។ ពេលដែលទទួលបាន ដំបូន្មានពីចាស់ទុំព្រឹទ្ធាចារ្យ ឬគ្រូពេទ្យជំនាញ ហើយក៏ប្រតិបត្តិតាម មិនឱ្យឆ្គាំឆ្គងឡើយ។

ដោយសារតែស្រឡាញ់កូន ម៉ែសុខចិត្តតស៊ូទ្រាំហូបថ្នាំរក្សាគភ៌ បំប៉នសុខភាព ដើម្បីឱ្យកូនម៉ែនៅក្នុងផ្ទៃបានសុខសប្បាយ មិនមានជំងឺ បៀតបៀន ទោះបីថ្នាំនោះល្វីងជូរចត់សាបភ្លាវលំបាកផឹកយ៉ាងណា ម៉ែនៅតែស៊ូទ្រាំលេបទាំងត្រដរ ដើម្បីការពារកូនឱ្យសុខសប្បាយ។
ចំណែកខាងលោកឪពុកវិញក៏មិនណយប៉ុន្មានដែរ នៅពេល ដែលដឹងថា ប្រពន្ឋរបស់ខ្លួនមានផ្ទៃពោះ ហើយខ្លួននឹងក្លាយទៅជា ឪពុករបស់គេហើយ ក៏សប្បាយចិត្តរីករាយឥតឧបមា ហើយខិតខំប្រឹង ប្រែងថ្នាក់ថ្នមបម្រើការពារភរិយា មិនឱ្យធ្វើការធ្ងន់ដូចសព្វមួយដង ឡើយ ហើយខ្លួនរឹងរឹតតែប្រឹងប្រែងធ្វើការទ្វេឡើង។ ការងារទាំងឡាយ ស្ទើរតែទាំងអស់ ឪយកខ្លួនមកធានារ៉ាប់រង់ទាំងអស់ ព្រោះខ្លាចឧត្តម ភរិយាមានគ្រោះថ្នាក់ និងប៉ះពាល់ដល់សុខភាពកូនក្នុងផ្ទៃ។ ឪធ្វើ ការងារខាងក្រៅផ្ទះផង ខាងក្នុងផ្ទះផង រួមទាំងពុះអុស រែកទឹកដាក់ពាង បោសជូតដាំស្លជាដើម។ ឪថ្នាក់ថ្នមម៉ែទាំងកាយទាំងចិត្ត ត្បិតខ្លាច ប៉ះពាល់ដល់សុខភាពម៉ែ និងកូនក្នុងផ្ទៃ។ ពេលប្រពន្ធប្រាប់ថា ចង់ បរិភោគនូវម្ហូបចំណីអាហារ ឬផ្លែឈើប្រភេទណាមួយ ឪប្រញាប់ ប្រញាល់មិនបង្អង់យូរឡើយ ក៏ទៅរកមកប្រគល់ឱ្យ ភរិយាភ្លាមដើម្បី បំប៉នសុខភាពម្តាយ និងកូនឱ្យមានកម្លាំងពលំមាំមួនរឹងប៉ឹង។ នៅតាម ស្រុកស្រែចម្ការ លោកឪពុកគ្រាន់តែឮដំណឹងថា ឱសថបុរាណបែបនេះ បែបនោះ អាចរក្សាគភ៌ រក្សាសុខភាព ម្តាយកូនបានល្អ លោកក៏ស្រវេ ស្រវាទៅរក ដោយរហ័សរហួន មិននៅស្ពឹកស្រពន់ទម្រន់យូរឡើយ ហើយទៅស្វែងរកដើមឈើ សម្បកឈើ ឫសឈើនៅឯព្រៃ ឬទៅរក ទិញនៅទីផ្សារមកដាំ ស្ងោរឱ្យប្រពន្ធ ទទួលទានភ្លាម។
ចំណែកឯលោកឪពុកនៅតាមទីប្រជុំជនវិញ ក៏តែងតែខ្វល់ខ្វាយ ពីសុខមាល ភាពរបស់ប្រពន្ធកូនជានិច្ចដែរ។ ពេលដឹងថាភរិយាខ្លួន ក្លាយទៅជាម្តាយគេហើយ ក៏មានចិត្តសប្បាយរីករាយ ហើយជូនប្រពន្ធ ទៅកាន់មន្ទីរពេទ្យ ដើម្បីឱ្យលោកវេជ្ជបណ្ឌិត ដែលមានជំនាញខាងស្ត្រី ពិនិត្យមើលផ្ទៃពោះ និងសុខភាពម្តាយ និងទទួលយកដំបូន្មានល្អៗ ក្នុងការថែរក្សាការពារ ថែទាំសុខភាព និងការប្រតិបត្តិ យ៉ាងណា ដើម្បីឱ្យមានសុវត្ថិភាពដល់ម្តាយនិងកូន។ ក្រោយពេលដឹងថា ម្តាយនិង កូនមានសុខភាពល្អ លោកឪពុកក៏សប្បាយចិត្តនឹងរឹងរឹតតែមានកម្លាំង ចិត្តខិតខំ ធ្វើការរកទទួលទានថែមទៀត។

ទាំងពីរនាក់ប្តីប្រពន្ធដែលនឹងក្លាយទៅជាឪពុកម្តាយរបស់គេ មានទឹក ចិត្តប្រកបដោយក្តីរីករាយ ដោយក្តីស្រឡាញ់ជាទីបំផុត។ ក្តីស្រឡាញ់ (មេត្តា)នេះ ជាជម្រកមួយប្រកបដោយក្តីសុខសាន្តជាទីបំផុត គេមិនអាច ស្វែងរកជម្រកណាមួយមក ប្រៀបផ្ទឹមជាមួយបានឡើយ។ ជម្រកនេះ បានផ្តល់ជីវិតជាទីស្រឡញ់របស់សត្វ លោកឱ្យគង់វង្សស្ថិតស្ថេរនិង ថែមទាំងរក្សាការពារមិនឱ្យវិនាសដោយប្រការផ្សេងៗឡើយ។ ប្រសិន បើមានការថ្លោះធ្លោយគ្រោះថ្នាក់ដល់កូន ដែលនៅអាស្រ័យក្នុងផ្ទៃនោះ ក៏មិនមែនបណ្តាលមកពីទឹកចិត្តមេត្តានោះទេ គឺប្រាកដ ជាបណ្តាលមក ពីមូលហេតុផ្សេងៗ ដែលមានលក្ខណៈផ្ទុយពីទឹកចិត្តមេត្តាហើយ។
ការលំបាករបស់ព្រះម៉ែជាងពេលណាៗទាំងអស់ គឺពេលម៉ែឆ្លង ទន្លេបង្កើត កូនឱ្យឃើញពិភពលោកនេះ ពោលគឺម៉ែយកជីវិតម៉ែទៅ ប្តូរយកជីវិតកូន។
ការឆ្លងទន្លេ ដើម្បីទៅកាន់ត្រើយម្ខាងទៀត ពីសម័យដើមគេឆ្លង តាមរយៈ ទូក ក្បូន កំណាត់ឈើ កំណាត់ឫស្សី បន្ទះក្តារជាដើម ព្រោះគ្មានទូក កាណូត កប៉ាល ធំៗដូចសម័យបច្ចុប្បន្ននេះ។ ហេតុដូច នេះហើយ ការឆ្លងទន្លេនោះ ទើបមានគ្រោះកាចច្រើនឥតគណនា ជូនកាលត្រូវខ្យល់ព្យុះកំបុតត្បូង បោកបក់ពន្លិចស្លាប់ក៏មាន ជួនណា ត្រូវក្រពើ ត្រី ឆ្លាម មករ លេបត្របាក់ ទំពារស៊ីស្លាប់ក៏មាន ជួនណាត្រូវ ខ្សែទឹកកួចយកទៅបាត់ក៏មាន ជួនណាត្រូវចោរខូចកាចចាំប្លន់សម្លាប់ ក៏មាន។ ដូចនេះឃើញថា ការឆ្លងទន្លេមានគ្រោះកាចច្រើនជាង សំណាងសែនឆ្ងាយណាស់។

ចំណែកឯការប្រសូតបុត្ររបស់ម៉ែក៏កាន់តែមានការលំបាក និង គ្រោះកាចច្រើនណាស់ដែរ ហេតុនេះទើបបណ្ឌិតពីបុរាណ បានធ្វើ សេចក្តីប្រៀបធៀបការសម្រាលកូននេះ ទៅនឹងការឆ្លងទន្លេ ឆ្លងសមុទ្រ នោះដែរ។ ការណ៍ពិតណាស់ បុរាណាចារ្យពោលថា ការសម្រាលកូន គឺជាការឆ្លងទន្លេ ព្រោះការសម្រាលកូន ពិតជាមានគ្រោះកាចជាច្រើន មែនដល់ម្តាយនិងកូន។ នៅពេលសម្រាលកូនម្តងៗ ជីវិតរបស់ម្តាយស្ថិតក្នុងចង្កូម ក្រញ៉ាំនៃមច្ចុរាជទៅហើយ។ នៅពេលសម្រាលកូន ចាស់ទុំទាំងឡាយខំបែរបន់ នូវគុណបុណ្យព្រះរតនត្រ័យ ព្រះពុទ្ធ ព្រះធម៌ ព្រះសង្ឃ វត្ថុស័ក្តិសិទ្ធិក្នុងលោកមានទេវតា អ្នកតាព្រៃភ្នំ ជាដើមដើម្បីឱ្យម៉ែ និងកូនប្រសូត ប្រកបដោយសុវត្ថិភាព។
នៅពេលខ្លះទៀត ការឆ្លងទន្លេធ្វើឱ្យបាត់បង់ជីវិតកូននៅក្នុងផ្ទៃ គេអាចជួយ សង្គ្រោះបានតែម្តាយក៏មាន ជួនកាលស្លាប់ម្តាយនៅរស់តែកូនក៏មាន ជួនណាទៅ ស្លាប់ទាំងម្តាយទាំងកូនក៏មានដែរ។ បើសំណាងល្អ បុណ្យកុសលមានអាចរស់បានទាំងម្តាយទាំងកូន។ នៅពេលឆ្លងទន្លេ ជីវិតម៉ែមិនបានពេញលេញបរិបូណ៌ មួយរយភាគរយទេ គឺផុតមុខផុតក្រោយ ប្រផុតប្រផើយស្ទើរស្លាប់ស្ទើររស់ គឺនៅពេលនោះហើយ ម៉ែយកជីវិតម៉ែទៅប្តូរជាមួយនឹងជីវិតកូន។
មួយទៀត ការឆ្លងទន្លេជាការលំបាក ព្រោះម្តាយមានការឈឺចុកចាប់ណាស់ រកអ្វីមកប្រៀបផ្ទឹមមិនបានឡើយ។ អដ្ឋកថាបញ្ជាក់ថា ក្នុងវេលាដែលមាតា ជិតប្រសូតបុត្រនោះ មានខ្យល់មួយឈ្មោះខ្យល់កម្មជ្ជវាត កើតអំពីកម្មបក់បង្វិលទារកនោះ ឱ្យវិលក្បាលចុះក្រោមជើងឡើងលើ ឱ្យប្រសូតចេញតាមមុខយោនីនៃមាតា ឧបមាដូចជាគេចាប់បោះចោលទៅក្នុងជ្រោះជ្រៅចំនួន១០០ជួរបុរស ហើយចង្អៀតក្រៃលែងពេកណាស់ ទម្រាំតែនឹងបានប្រសូតចេញរួចមក។ ទារកហើយនិងមាតាលំបាកស្ទើរតែនឹងដាច់ខ្យល់ស្លាប់ ឧបមាដូចជាបុគ្គលទាញដំរីដឹកចេញតាមចន្លោះខ្នួចអ៊ីចឹងដែរ។

ការឈឺចុកចាប់ ទុក្ខវេទនាត្រូវបានរសាយទៅវិញ នៅពេលដែលម៉ែបាន ឮសូរសម្រែកកូនយំ។ ម៉ែចង់ឃើញមុខកូនពុំងា ថាតើកូនមានសុខភាពល្អថ្លោសស្រស់ថ្លាយ៉ាងណា កូនស្អាតយ៉ាងណា មានមុខមាត់កាត់ទៅរកអ្នកណា? ដូចម្តាយ ឬ ដូចឪពុក ឬដូចមីង មា យាយ តា ឬដូចអ្នកណា?
គួរអាសូរចិត្តអាណិតម៉ែ អស់ប្រាំបួនខែម៉ែពរផ្ទៃ ស៊ូទ្រាំចាញ់គភ៌ញ័រល្ហិតល្ហៃ អាស្រ័យបុត្រភ្ងាផ្ញើជីវិត។ ម៉្លឹងហើយម៉ែនៅនឹកស្រឡាញ់ លំបាកម៉្តេចម៉ិញឥតបើគិត ទន្ទឹងឱ្យតែខែមកជិត ចិត្តពិតចង់ឃើញបុត្រពិសី។ ពេលឆ្លងទន្លេម៉ែឈឺណាស់ ឈឺក្រៃឈឺក្រាស់ហួសឧបមេយ្យ ស្ទើរផុតជីវិតចាកលោកិយ វិស័យមច្ចុរាជមករង់ចាំ។ បើម៉ែបានឆ្លងផុតវាលធំ ម៉ែស្តប្កា់កូនយំម៉ែចំណាំ សំឡេងកូនតូចដូចបណ្តាំ ផ្សះផ្សាទ្រូងម៉ែឱ្យល្ហែពិត។ម៉ែចិញ្ចឹមកូនម៉ែថ្នាក់ថ្នម បំពេបីបមលោមប្រណីតឆ្លងកាត់តំណក់នៃលោហិត ផ្តិតដោយឱរាដ៏ថ្លាស្អាត។