navinnseab/khmer-wikipedia-article huggingface dataset:
បទបន្ទោលកាក: រង្វាស់កាព្យ

រង្វាស់កាព្យ
ក្នុង១វគ្គមាន៤ឃ្លា ក្នុង១ឃ្លាមាន៤ព្យាង្គ(ឃ្លាទី១ និង ឃ្លាទី៣) ហើយ ១ឃ្លាមាន៦ព្យាង្គ(ឃ្លាទី២ និង ឃ្លាទី៤)។
បទបន្ទោលកាក: ចំណាប់​ចួន

ចំណាប់​ចួន
ចួន​ក្នុង​វគ្គ
ព្យាង្គ៤ឃ្លា១វគ្គ១   |=|   ព្យាង្គ២ រឺ ព្យាង្គ៤ឃ្លា២វគ្គ១
ព្យាង្គ៤ឃ្លា៣វគ្គ២   |=|   ព្យាង្គ២ រឺ ព្យាង្គ៤ឃ្លា៤វគ្គ២   |=|   ព្យាង្គ៦ឃ្លា២វគ្គ១ ។

ចួន​ឆ្លង​វគ្គ
ព្យាង្គ៦ឃ្លា៤វគ្គ១   |=|   ព្យាង្គ៦ឃ្លា២វគ្គ២។
បទបន្ទោលកាក: ចួន​ក្នុង​វគ្គ

ចួន​ក្នុង​វគ្គ
ព្យាង្គ៤ឃ្លា១វគ្គ១   |=|   ព្យាង្គ២ រឺ ព្យាង្គ៤ឃ្លា២វគ្គ១
ព្យាង្គ៤ឃ្លា៣វគ្គ២   |=|   ព្យាង្គ២ រឺ ព្យាង្គ៤ឃ្លា៤វគ្គ២   |=|   ព្យាង្គ៦ឃ្លា២វគ្គ១ ។
បទប្បញ្ញត្តិទូទៅ

ព្រះរាជក្រមយើង
ព្រះករុណាព្រះបាទសម្តេចព្រះមនាថ នរោត្តម សីហមុនី សមានភូមិជាតិសាសានា រក្ខកខក្តិយា ខេមរារដ្ឋរាស្រ្ត ពុទ្ធិន្រ្ទាធរាមមហាក្សត្រ ខេមរាជនា សមួហោភាស កម្ពុជរាជរដ្ឋបូរណសន្តិ សុភមង្គលា សិរីវិបុល ខេមរាស្រីពិរាស្រ្ត ព្រះចៅក្រុងកម្ពុជាធិបតី
-បានទ្រង់យល់​រដ្ឋធម្មនុញ្ញនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា
-ទ្រង់បានយល់ ព្រះរាជក្រឹត្យលេខនស/រ កត/0704/125/ចុះថ្ងៃទី១៥ ខែកក្តដា ឆ្នាំ២០០៤​ស្តីពីការតែងតាំងរាជរដ្ឋភិបាលនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា
-បានទ្រង់យល់ ព្រះរាជក្រមលេខ០២/នស/៩៤ចុះនៅថ្ងៃទី២០ ខែកក្តដា ឆ្នាំ១៩៩៤​ដែលប្រកាសអោយប្រើច្បាប់ស្តីពីការរៀបចំនិងការប្រព្រឹត្តទៅនៃកណៈរដ្ឋមន្រ្តី
-បានទ្រង់យល់ ព្រះរាជកម្រលេខនស/រកម/០១៩៦/០៣ ចុះថ្ងៃទី២៤ ខែមករាឆ្នាំ១៩៩៦ដែលបានប្រកាសអោយប្រើច្បាប់ស្តីពីការក្រសួងសាធារណការ និងដឹកជញ្ជូន
-បានទ្រង់យល់ សេចក្តីប្រកាសបង្គំទីថ្វាយរបស់សម្តេចនាយករដ្ឋមន្រ្តីនៃរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា និងរដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងសាធារណការ និងដឹកជញ្ជូន។
បទប្បញ្ញត្តិទូទៅ: សេចក្តីប្រកាសអោយប្រើប្រាស់

សេចក្តីប្រកាសអោយប្រើប្រាស់
ច្បាប់ស្តីពីចរាចរណ៍ផ្លូវគោក ដែលរដ្ឋសភាបានអនុម័តកាលពីថ្ងៃទី២០ ខែឆ្នូ ឆ្នាំ ២០០៦ នាសម័យប្រជុំរដ្ឋសភាលើទី ៥ និតិកាលទី៣ និងដែលព្រឹទ្ធសភាបានយល់ស្របតាមទម្រង់ និងគតិនៃច្បាប់នេះទាំងស្រុង ដោយគ្មានការកែប្រែអ្វីឡើយ កាលពីថ្ងៃទី ១៦ ខែមករាឆ្នាំ ២០០៦៧នាសម័យប្រជុំពេញអង្គព្រឹទ្ធសភាលើកទី២ និតិកាលទី២ ដែលមានសេចក្តីទាំងស្រុងដូចតទៅ៖
បទប្បញ្ញត្តិទូទៅ: មាត្រានៃច្បាប់ចរាចរណ៍ផ្លូវគោក

មាត្រានៃច្បាប់ចរាចរណ៍ផ្លូវគោក
មាត្រាទី១   
ច្បាប់ស្តីពីចរាចរណ៍ផ្លូវគោក
នេះ មានវិសាលភាពគ្របដណ្តប់រាល់ ការធ្វើចរាចរណ៍លើផ្លូវថ្នល់នៅក្នុងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ។
មាត្រាទី២   ច្បាប់នេះមានគោលបំណងរក្សាសណ្តាប់ធ្នាប់ និងមានសុវត្តិភាពក្នុងការធ្វើចរាចរណ៍នៅលើផ្លូវថ្នល់ ដែលបើកអោយធ្វើចរាចរណ៍ជាសាធារណៈទូទាំងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា
ការពារអាយុជីវិតមនុស្ស សត្វ និងការពារបរិស្ថាន 
ទប់ស្កាត់ការប៉ះពាល់សុខភាពមនុស្ស និងខូចខាតទ្រព្យសម្បត្តិរដ្ឋ និង ៗឯកជន 
ទប់ស្កាត់ការប្រព្រឹត្តបទល្មើស ដែលបណ្តាល់មកពីការប្រើប្រាស់ថ្លួវថ្នល់។
មាត្រាទី៣   អ្នកប្រើប្រាស់ផ្លូវថ្នល់ទាំងអស់ ត្រូវគោរពច្បាប់ចរាចរណ៍អោយបានត្រឹមត្រូវតាមបទបញ្ញត្តិដែលបានចែងក្នុងច្បាប់។
មាត្រាទី៤   ការបើកបរយានជំនិះគ្រប់ប្រភេទក្នុងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ត្រូវប្រកាន់ស្តាំជានិច្ច។ហើយគ្រប់យានជំនិះដែលមានចលនានៅលើផ្លូវថ្នល់ ត្រូវតែមានអ្នកបើកបរ។
មាត្រាទី៥   ដើម្បីអនុវត្តិច្បាស់ចរាចរណ៍នេះពាក្យខាងក្រមត្រូវកំណត់និយមន័យដូចតទៅ ៖
ពាក្យថាផ្លូវថ្នល់ហៅកាត់ថា ផ្លូវគឺជាទំហំទាំងមូលនៃទ្រូងផ្លូវរួមជាមួយជាយផ្លូវ ឬចិញ្ជើមផ្លូវ។ ពាក្យថាទ្រូងផ្លូវ គឺជាផ្នែកមួយនៃផ្លូវទុកសម្រាប់យានជំនិះគ្រប់ប្រភេទធ្វើចរាចរណ៍។ពាក្យថាជាយផ្លូវគឺជាផ្នែកសាងខាងនៃទ្រូងផ្លូវដែលនៅក្រៅទីប្រជុំជនហើយអាចចត់យានជំនិះបានក្នុងករណីចាំបាច់។ពាក្យថាចិញ្ចើមផ្លូវគឺជាជាយផ្លូវនៅទីប្រជុំជនដែលរៀបចំទុកសំរាប់អ្នកថ្មើរជើងសំរាប់ធ្វើដំណើរ ប៉ុន្តែមិនអាចចតយានជំនិះនៅទីនោះបានទេ និងពាក្យថាកន្លងផ្លូវគឺជាចំណែកមួយនៃទ្រូងផ្លូវដែលខ័ណ្ឌដោយគំនូសដាច់ៗ ឬជាគំនូសបង្ហូតតាមបណ្តាយតាមទ្រូងផ្លូវដែលមានទន្ទឹងគ្រប់គ្រាន់អាចអោយយានជំនិះគ្រប់ប្រភេទធ្វើចរាចរណ៍បានមួយជួរ ពាក្យថាទីប្រជុំជនគឺជាទីកន្លែងដែលមានអគារ ឬគេហដ្ឋានសង់ជិតៗហើយមានផ្លូវចេញ ឬផ្លូវចូលនៅទីនោះឬមានដាក់ផ្លាកសញ្ញាឈ្មោះទីប្រជុំជនសម្គាល់ការចូល ឬជាឈ្មោះទីប្រជុំជនដែលមានគំនូសបន្ទាត់ទ្រងពណ៏ក្រហមសម្រាប់ធ្វើការសម្គាល់ផ្លូវការចេញពីទីប្រជុំជនតាមដងផ្លូវនិងមានមនុស្សធ្វើចរាចរណ៍ឆ្លងកាត់ទៅមកច្រើន ពាក្រថាផ្លូវប្រសព្វគឺជាទីកន្លែងដែលមានផ្លូវប្រសព្វគ្នាចាប់ពី២ឬច្រើនដែលមានផ្ទៃរាបតែមួយ និងមិនកំនត់មុំនៃអ័ក្សរបស់ទ្រូងផ្លូវឡើយ។ផ្លូវប្រសព្វអាចមានរាចមានរាងជាសញ្ញា +,X,T,Y ឬរង្វង់មូលជាដើម។ពាក្យថាផ្លូវរង្វង់មូលគឺជាទីកន្លែងដែលប្រសព្វនៃផ្លូវពីរ ឬច្រើនហើយដែលនៅចំកណ្តាលមានខឿនដែលគេបានដាក់នូវរូបសំណាក ឬជាវិមានផ្សេងៗនិងមានទ្រូងផ្លូវឯកទិសព័ទ្ធជុំវិញដោយមានសញ្ញាព្រួញប្រាប់ទិសចរាចរណ៍។
បទប្បញ្ញត្តិទូទៅ: ផ្លូវសាធារណៈ

ផ្លូវសាធារណៈ
ផ្លូវសាធារណៈពាក្យថាផ្លូវសាធារណៈគឺជាផ្លូវសម្រាប់បើកអោយធ្វើចរាចរណ៍ទូទៅជាសារធារណៈរីឯផ្លូវឯកជនគឺជាផ្លូវដែលកសាងដោយឯកជនដែលមានការបែងចែកជាពីប្រភេទដូចខាងក្រោម៖
ក-ផ្លូវឯកជនបានបើកអោយធ្វើជាសារធារណៈគឺជាផ្លូវបានបើកអោយធ្វើចរាចរណ៍ជាទីទៅដែលបានសាងសង់ឬធ្វើការជួសជុលដោយឯកជនតាមកិច្ចសន្យាជាមួយរដ្ឋ។
ខ-ផ្លូវឯកជនមិនបើកអោយធ្វើចរាចរណ៍ជាសារធារណៈគឺជាច្រកផ្លូវសំរាប់បម្រុងទុកការងារក្នុងទីបរិវេណណាមួយដូចជាច្រកចូលគេហដ្ឋាន រោងចក្រ សហគ្រាស អគារ ឬទីលានបរិវេណផ្សេងៗ។
ពាក្យថា ផ្លូវលំគឺជាផ្លូវដីដែលធ្វើការតភ្ជាប់ពីផ្លូវជាតិ ឬជាផ្លូវខេត្តឆ្ពោះទៅភូមិ ឬជាឃុំដែលនៅតាមជនបទជាដើម។
ពាក្យថាឈប់ គឺជាការនៅស្ងៀមនៃយានជំនិះលើទ្រូងផ្លូវមួយរយៈពេលចាំបាប់ពេលដែលមានអ្នកបើកបរស្ថិតនៅជាប់នៅនិងចង្កូតឬនៅក្បែរយានជំនិះរបស់ខ្លួន ដើម្បីទុកឪកាសអោយអ្នកដំណើរឬជាយានជំនិះដ៏ទៃទៀតឆ្លងកាត់ឬទៅខាងដើម្បីធ្វើការដាក់ទំនិញ​ ឬអ្នកដំណើរឡើងចុះជាដើម។
ពាក្យថា ចតគឺជាការទុកអោយយានជំនិះនៅស្ងៀមក្នុងរយៈយូរ​ឬឆាប់ដែលអ្នកបើកបរអាចដើរចោលយានជំនិះរបស់ខ្លួនបាន។ពាក្យថាអ្នកបើកបរ គឺជាអ្នកដែលបញ្ជាយានជំនិះគិតទាំងអ្នកជិះសត្វអ្នកដឹកសត្វ និងអ្នកដែលបរសត្វនៅលើដងផ្លូវ។
ពាក្យថាយានជំនិះ គឺជាយានសំរាប់ដឹកមនុស្ស ឬទំនិញនៅលើដងផ្លូវ ឬសម្រាប់ធ្វើការសណ្តោងឬត្រូវគេសណ្តោងជាដើម។
ពាក្យថាយានយន្តគឺជាយានដែលធ្វើចរាចរណ៍ដោយម៉ាស៊ីននៅលើដងផ្លូវ ដូចជាទោចក្រយានយន្ត ត្រីចក្រយានយន្ត រថយន្តត្រាក់ទ័រ និងយានយន្តុប្បករណ៏។
ពាក្យថា យានយន្តុប្បករណ៏ គឺជាយានយន្តពិសេសដែលមានឧបករណ៍គ្រឿងចក្របន្ថែមដោយគ្មានផ្ទុកមនុស្សឬគ្មានផ្ទុកទំនិញនៅក្រៅកាប៊ីន ដូចជារថយន្តលាយស៊ីម៉ង់ត៏ឬជារថយន្តសម្រាប់បម្រើការងារសាងសង់ ផ្លូវ ស្ពាន ជាដើម។
ពាក្យថាអ្នកប្រើប្រាស់ផ្លូវគឺជាអ្នកដែលបើកបរយានយន្តនិងអ្នកថ្មើរជើង ដែលធ្វើដំណើរនៅលើផ្លូវ។
ពាក្យថាទំងន់ទម្ងង់ទរទេរបស់យានយន្តគឺមានន័យថាជាទម្ងន់រមស់យានដែលគ្មានមនុស្ស ឬគ្មានទំនិញប៉ុន្តែមានប្រេងឥន្ធនៈសំរាប់ផ្តល់អោយយានមានឧករណ៍ជួសជុល និងកង់បម្រង់។
ពាក្យថា ទម្ងន់ផ្ទុកអតិបរមារបស់យានគឺជាផលបូកទំម្ងន់ផ្ទុកមនុស្ស និងទំម្ងន់ផ្ទុកទំនិញ ដែលកំណត់ដោយរោងចក្រផលិតយាន។
ពាក្យថាទំម្ងន់សរុបអតិបរមារបស់យានគឺជាផលបូកសរុបទំម្ងន់របស់យានជាមួយទំម្ងន់ផ្ទុកអតិបរិមារបស់យាន។បើសិនជាយានមានអាសណ្តោង ទម្ងន់សរុបអតិបរមារបស់យាន គឺជាផលបូលទម្ងន់របស់យាននីមួយៗពាក្យថាទម្ងន់សរុបអតិបរមារបស់យាន គឺជាផលបូករបស់ទម្ងន់ទទេររបស់យានសរុបជាមួយទម្ងន់ផ្ទុកមនុស្សនិងទម្ងន់ផ្ទុកទំនិញ។បើសិនជាយានមានសណ្តោងទម្ងន់សរុបអនុញ្ញាតអតិបរមារបស់យាន គឺជាផលបូកនៃទម្ងន់សរុមអតិបរមារបស់យាននីមួយៗ។ ពាក្យថាទម្ងន់សរុបជាក់ស្តែងរបស់យាន គឺជាផលបូកទម្ងន់ទរទេរបស់យានជាមួយនិងទម្ងន់ផ្ទុករបស់មនុស្សនិងទម្ងន់ផ្ទុកទំនិញជាក់ស្តែង។ ពាក្យថារឺម៉ក់គឺជាយានសម្រាប់ថ្តក់ជាមួយរថយន្ត៕
បទប្បញ្ញត្តិទូទៅ: សញ្ញាចរាចរណ៍

សញ្ញាចរាចរណ៍
មាត្រាទី៦
សញ្ញាចរាចរណ៍រួមមានផ្លាកសញ្ញាចរាចរណ៍នៅតាមផ្លូវមានភ្លើងសញ្ញាចរាចរណ៍ គំនូសសញ្ញាចរាចរណ៍នៅលើផ្លូវ សញ្ញាបញ្ជារបស់ភ្នាក់ងារចរាចរណ៍ និងមានសញ្ញាផ្សេងៗទៀត។
ផ្លាកសញ្ញាចរាចរណ៍នៅតាមផ្លូវមានភ្លើងសញ្ញាចរាចរណ៍ គំនូសសញ្ញាចរាចរណ៍នៅលើផ្លូវត្រូវរៀមចំជាប្រព័ន្ទដែលទាក់ទងហើយស៊ីចង្វាក់គ្នាជាហូរហែរនៅតាមកន្លែងដែលមានសារៈប្រយោជន៍ដែលធ្វើអោយអ្នកប្រើប្រាស់ផ្លូវងាយស្រូលមើលផ្លូវឃើញ។
សញ្ញាគ្រោះថ្នាក់នៅតាមដងផ្លូវដែលមានលក្ខណៈមិនអចិន្រ្តៃយ៏ត្រូវដាក់ក្នុងចម្ងាយសមស្របល្មមគ្រប់គ្រាន់តាមប្រភេទផ្លូវតាមចណាត់ថ្នាក់ផ្លូវ និងស្ថានភាពផ្លូវដែលអាចធ្វើអោយអ្នកបើកបរមានស្មារតីប្រុងប្រយ័ត្នជាមុនបាន ។
ហាមបិតក្រដាស ឬជារបស់របផ្សេងៗទៀត ឬមានការគួសវានៅលើផ្លាកសញ្ញា​ឬប្រើប្រាស់ទម្រផ្លាកសញ្ញា ឬដាក់នៅលើសម្ភារៈអ្វីផ្សេងទៀតដែលប្រើប្រាស់សម្រាប់សញ្ញាចរាចរណ៍ដែលជាហេតុធ្វើអោយអ្នកបើកបរមិនអាចមើលឃើញសញ្ញាចរាចរណ៍ច្បាស់បានល្អ មិងយល់នូវខ្លឹមសារនៃសញ្ញាចរាចរណ៍មិនបានត្រឹមត្រូវ ឬអាចធ្វើអោយអ្នកបើកបរចាំភ្នែក ។
រូបភាពនិងខ្លឹមសារស្តីពីសញ្ញាចរាចរណ៍ផ្លូវគោកត្រូវកំណត់នៅក្នុងប្រកាសរបស់ក្រសូងសារធារណៈការ និងដឺកជញ្ជូន ។
មាត្រាទី៧
សញ្ញាបញ្ជារបស់ភ្នាក់ងារចរាចរណ៍មានអន្តន័យដូចខាងក្រោមៈ
ដៃស្តាំលើកឡើងលើបាទដៃលើកទៅខាងមុខបែរទៅរកយានជំនិះដែលធ្វើចលនាមករកភ្នាក់ងារចរាចរណ៍ជាសញ្ញាអោយប្រុងប្រៀបឈប់ លើកលែងតែអ្នកបើកបរណាដែលមិនអាចឈប់បានដោយសុវត្តិភាពគ្រប់គ្រាន់គឺអាបន្តដំណើរទៅមុខទៀតបាន។
ដៃទាំងពីរដៃមួយសន្ធឹកតាមបណ្តាយស្មាមានន័យថាជាសញ្ញាបញ្ឈប់ចរាចរណ៍នៃយានដែលមានចលនាមកពីមុខភ្នាក់ងារ ឬមកពីក្រោយខ្នងនៃភ្នាក់ងារ។
ក្នុងកាយវិការដដែលនេះ យានជំនិះដែលមកពីខាងឆ្វេង ឬពីខាងស្តាំភ្នាក់ងារត្រូវអនុញ្ញាតអោយឆ្លងកាត់។
ភ្នាក់ងារចរាចរណ៍កាន់ចង្កៀងភ្លើងក្រហម ឬដំបងភ្លើងក្រហម ចង្អុលដាក់យានជំនិះណាមួយមានន័យថាបញ្ឈប់ចរាចរណ៍យានដែលត្រូវបានចង្អុលនោះ។
ភ្នាក់ងារនគរបាលចរាចរណ៍ អាចប្រើកញែកជំនួសក្នុងការជំនួសក្នុងការធ្វើចរាចរណ៍ខាងលើ។
មាត្រាទី៨
លំដាប់សិទ្ធិអទិភាពត្រូវបានកំណត់ដូចតទៅៈ
ផ្លាកសញ្ញាចរាចរណ៍មានសិទ្ធិអាទិភាពលើបទប្បញ្ញត្តិចរាចរណ៍។
ងសញ្ញាចរាចរណ៍ មានសិទ្ធអាទិភាពលើផ្លាកសញ្ញាចរាចរណ៍។
សញ្ញាបញ្ជារបស់ភ្នាក់ងារចរាចរណ៍មានសិទ្ធិអាទិភាពលើភ្លើងសញ្ញាចរាចរណ៍ គំនូសសញ្ញាចរាចរណ៍នៅលើទ្រូវផ្លូវ ផ្លាកសញ្ញាចរាចរណ៍នៅតាមដងផ្លូវនិងបទប្បត្តិចរាចរណ៍ទាំងឡាយ។
បទប្បញ្ញត្តិទូទៅ: អ្នកបើកបរយានជំនិះ

អ្នកបើកបរយានជំនិះ
មាត្រាទី៩
គ្រប់អ្នកបើកបរយានយន្តគ្រប់ប្រភេទ ត្រូវអនុវត្តិនូវធានការដូចខាងក្រោមៈ
១-អ្នកបើកបយានយន្តដែលមានទំហំស៊ីឡាំងចាប់ពី៤៩សង់ទីម៉ែត្រគូបឡើងទៅ ត្រូវមានប័ណ្ណបើកបរទៅតាមប្រភេទយានយន្ត
២-នៅពេលបើកបរយានជំនិះអ្នកបើកបរត្រូវមានស្មារតីប្រុងប្រយ័ត្នជាប់ជានិច្ចហើយស្ថិតក្នុងស្ថានភាពដែលអាចធ្វើសកម្មភាពបើកបរបានយ៉ាងស្រូល និងឆាប់រហ័សជាពិសេសលទ្ធភាពនៃការធ្វើចលនាមនត្រូវអោយមានការរំខានឡើយ។
ហាមផ្ទុកអ្នកដំណើរឬទំនិញ ឬថវត្ថុផ្សេងៗដែលនាំអោយបាំងភ្នែកអ្នកបើកបរ។
៣-អ្នកបើកបរនិងអ្នកដំណើរដែលជិះនៅលើកៅអីខាងមុខនៃរថយន្តត្រូវពាក់ខ្សែក្រវ៉ាត់សុវត្តិភាពជាដាច់ខាត។
៤-អ្នកបើកបរទោចក្រយានយន្ត ត្រីចក្រយានយន្ត និងទោចក្រយានយន្តសណ្តោងរ៉ីម៉កត្រូវពាក់មួកសុវត្តិភាព៊
៥-ហាមផ្ទុកមនុស្ស ឬទំនិញពីមុខអ្នកបើកបរ
៦-ហាមក្មេងអាយុក្រោម១០ឆ្នាំអង្គុយនៅខាងមុននៃរថយន្តដោយគ្មានមនុស្សចាស់អង្គុយនៅជាមួយ ឬនិងគ្មានពាកខ្សែក្រវ៉ាតសុវត្តិភាព។
៧-ទារកមានអាយុទិចជាង១០ខែត្រូវដាក់ក្នុងកៅអីសម្រាប់ទារកដេក និងមានខ្សែក្រវ៉ាតសុវត្តិភាពហើងចងផ្អែកកៅអីនោះអោយជាប់ទៅនិងកៅអីក្រោយនៃរថយន្ត។
បទប្បញ្ញត្តិទូទៅ: ការប្រើភ្លើង និង សូរស័ព្ទយានជំនិះ

ការប្រើភ្លើង និង សូរស័ព្ទយានជំនិះ
នៅពេលយប់ ឬនៅពេលថ្ងៃកាលណាមើលមិនឃើញច្បាស់គ្រប់គ្រាន់ ដូចជានៅពេលមានភ្លៀងធ្លាក់ខ្លាំង ចុះអ័ព្ទ ឬឆ្លងកាត់ផ្លូវក្នុងរូងអ្នកបើកបរយាននៅលើទ្រូងផ្លូវ ត្រូវប្រើប្រាស់ផ្លើងសញ្ញាតាមល័ក្ខខ័ណ្ឌដូចខាងក្រោមៈ
១-ក្នុងករណីកុំពុងបើកយានយន្តៈ
ក-ភ្ផើងហ្វា នៅពេលយប់នៅលើទ្រូងផ្លូវដែលគ្មានអគ្គិសនីបំភ្លឺជាទូទៅត្រូវប្រើភ្លើងហ្វា ដើម្បីមើលទៅមុនអោយបានឆ្ងាយ តែត្រូវប្រុងប្រយ័ត្នកុំអោយរំខានដល់ចរាចរណ៍ ដែលមកពីទិសផ្ទុយ ។ ហាមបើកភ្លើងះហ្វានៅទីក្រុងឬនៅតាមទីប្រជុំជនដែលមានភ្លើងអគ្គិសនីបំភ្លើគ្រប់គ្រាន់លើកលែងតែករណីធ្វើសញ្ញាសុំជែង ឬសុំបើកផ្លូវដោយប្រើឆ្លាស់ជាមួយភ្លើងកូត។
ខ-ភ្លើងកូត ត្រូវប្រើភ្លើងកូតក្នុងករណីដូចខាងក្រោមៈ
-នៅពេលយប់នៅក្រៅទីប្រជុំជនដែលគ្មានចង្កៀងអគ្គិសនីបំភ្លើតាមផ្លូវ ក្នុងករណីដែលត្រូវជៀសយានមួយទៀតនិងនៅពេលបើកបរពីក្រោយជិតយានជំនិះមួយទៀត។
-នៅពេលថ្ងៃកាលណាមើលមិនសូវច្បាស់ដោយអាកាសធាតុមិនល្អដូចជានៅពេលមានភ្លៀងធ្លាក់ខ្លាំង ឬចុះអ័ព្ទជាដើម។
-ភ្លើងកូតអាចប្រើប្រាស់ឆ្លាស់គ្នានឹងភ្លើងហ្វាធ្វើអោយមានពន្លឺភ្លឹមភ្លែតៗជាសញ្ញាជំនួសអោយស៊ីផ្លេនៅពេលថ្ងៃ ។
បទប្បញ្ញត្តិទូទៅ: ថ្មើរជើងនិងអ្នកជិះ ឬអ្នកដឹកសត្វ

ថ្មើរជើងនិងអ្នកជិះ ឬអ្នកដឹកសត្វ
ថ្មើរជើង និងអ្នកដឹកសត្វឬអ្នករុញរទេះដៃត្រូវគោរពភ្លើងសញ្ញាចរាចរណ៍ ផ្លាកសញ្ញាចរាចរណ៍ ឬសញ្ញាបញ្ជារបស់ភ្នាក់ងារចរាចរណ៍។
អ្នកថ្មើរជើងត្រូវអនុវត្តដូចខាងក្រោម៖
១-ហាមប្រើប្រាស់ទ្រូវផ្លូវបើនៅសាងខាងទ្រូវផ្លូវមានចិញ្ចើមផ្លូវ ឬជាយផ្លូវដែលជាកន្លែងសម្រាប់បម្រុងទុកអោយអ្នកថ្មើរជើងទៅមក។
២-អនុញ្ញាតអោយប្រើប្រាស់ទ្រូវផ្លូវបើចិញ្ចើមផ្លូវ ឬជាជាយផ្លូវគ្មានលទ្ធភាពអោយអ្នកថ្មើរជើងប្រើប្រាស់បាន ហើយត្រូវដើរអោយកៀកជិតចិញ្ចើមផ្លូវតាមទិសចរាចរណ៍។
៣-គ្រប់អ្នកថ្មើរជើងដែលមានបំណងចង់ធ្វើដំណើរចង់ឆ្លងការទ្រូងផ្លូវមិនត្រូវឈានចូលទ្រូងផ្លូវដោយគ្មានការប្រុងប្រយ័ត្នឡើយ។អ្នកថ្មើរជើងត្រូវឆ្លងកាត់តាមគំនួសញ្ញាសម្រាប់ថ្មើរជើង បើសិនមានគំនូសសញ្ញាសម្រាប់អ្នកថ្មើរជើងនៅជិតនោះ។
៤-នៅកន្លែងដែលមានគំនូសសញ្ញាសម្រាប់អ្នកថ្មើរជើងឆ្លងកាត់៖
-ថ្មើរជើងត្រូវគោរពតាមបញ្ជាភ្នាក់ងារនគរបាលចរាចរណ៍ ឬតាមសញ្ញាភ្លើងសញ្ញាចរាចរណ៍។
-នៅកន្លែងដែលគ្មានភ្លើងសញ្ញាចរាចរណ៍ឬក៏គ្មានភ្នាក់ងារនគរបាលចរាចរណ៍បញ្ជាទេ អ្នកថ្មើរជើងមុននិងធ្វើដំណើរឆ្លងកាត់ទ្រូងផ្លូវត្រូវប្រាកដថាការឆ្លងកាត់នេះពុំបណ្តាលអោយមានគ្រោះថ្នាក់អ្វីឡើយដោយប្រមាណគិតដល់ភាពមើលច្បាច់នៅចម្ងាយនិង ល្បឿនរបស់យានដែលកំពុងរត់នៅលើទ្រូងផ្លូវ។
បទប្បញ្ញត្តិទូទៅ: ករណីមានគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍

ករណីមានគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍
គ្រប់ករណីមានគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ ជាសមត្ថកិច្ចរបស់នគរបាលរបស់ចរាចរណ៍ នៅរាលមានគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍នគរបាលចរាចរណ៍ត្រូវខិតខំអោយអស់សមត្ថភាពដើម្បី៖
១-រក្សាសណ្តាប់ធ្នាប់សាធារណៈ នៅកន្លែងកើតហេតុ។
២ចាប់វិធានការសង្គ្រោះជនរងគ្រ្តោះជាបន្ទាន់។
បទប្បញ្ញត្តិទូទៅ: គណៈកម្មាធិការជាតិសុវត្ថិភាពចរាចរណ៍ផ្លូវគោក

គណៈកម្មាធិការជាតិសុវត្ថិភាពចរាចរណ៍ផ្លូវគោក
ជួរចូលបន្ទាត់
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ៊ីនធើណែត ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:បណ្ដាញទំនាក់ទំនងសង្គម
បទពង្សាវតារខ្មែរ

បទសាវតារខ្មែរ ជាស្នាដៃរបស់ សាស្រ្តាចារ្យនួន កន (១៩៣៤ - ២០០២)  នៃសកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទវិចិត្រសិល្បៈ និពន្ធនៅថ្ងៃទី ១២ខែកញ្ញា ១៩៥៨

អត្ថន័យក្នុងបទនេះ មានលក្ខណៈជាតិនិយម ដោយបានទូន្មានយើងគ្រប់គ្នាឲ្យយល់ដឹងពីសាវតារ និងវប្បធម៌ដ៏រុងរឿងរបស់យើងកាលពីសម័យមហានគរដែលបានផ្សព្វផ្សាយរហូតដល់ចុងបូព៌ា។
បទនេះក៏បង្កប់មនោសញ្ចេតនាស្នេហាជាតិ បណ្តុះគំនិតជាតិនិយម និងបង្ហាញពីមោទនភាពដែលបានកើតមកជាកូនខ្មែររស់នៅលើទឹកដីអាណាចក្រខ្មែរ។
ជាងនេះទៅទៀតបទចម្រៀងនេះក៏បានដាស់សតិកូនខ្មែរគ្រប់រូបឲ្យងើបឡើង តាំងចិត្តឲ្យមុតមាំ ដើម្បីថែរក្សានិងលើកតម្កើនវប្បធម៌ជាតិខ្លួនឲ្យរុងរឿងដូចសម័យមហានគរ។​

ជាធម្មតា បទនេះត្រូវបានចាក់ផ្សាយនៅតាមវិទ្យុនៅពេលព្រឹកៗ ក៏ដោយជាត្រូវបានសិស្សានុសិស្សច្រៀងយ៉ាងទ្រហឹងអឺងកង លាន់ឮសូរយ៉ាងពិរោះរណ្តំពេញទីធ្លាសាលានៅពេលគោរពទង់ជាតិ ។
បទពង្សាវតារខ្មែរ: អត្ថបទ​ចម្រៀង

អត្ថបទ​ចម្រៀង 
បទៈ ពង្សាវតារ​ខ្មែរ
និពន្ធ​ដោយៈ សាស្រ្តាចារ្យ នួន កន (១៩៣៤ - ២០០២) នៃសកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទវិចិត្រសិល្បៈ និពន្ធនៅថ្ងៃទី ១២ខែកញ្ញា ១៩៥៨​​​​

​​​​

​​​​​​​                                                                                                                                                  ១. ខ្មែរ​អើយ ចូរ​ចាំ​ជាក់​ថា                      តាមសាវតារ ជាតិខេមរា ធ្លាប់តែ​ថ្កើង                   ទឹក​ដី​ខ្មែរ​ធំ ទូលំ​ទូលាយ សព្វសាយ​រុងរឿង                      គេឯងតែង​លើក​តម្កើង តម្កល់​ជាតិ​យើង                          ចាត់​ទុក​ឡើងជាជាតិ​ច្បង ។

២. អារ្យធម៌ ខ្ពង់ខ្ពស់​ឆើតឆាយបាន​ចេញ​ផ្សព្វផ្សាយ គ្រប់​ទិស​ទាំង​ឡាយ ចុង​បូព៌ាសាសនា​សិល្បៈ ចម្លាក់​វិចិត្រ គំនិត​សិក្សា<span style="font-size: medium;">តន្ត្រី​ទស្សនវិជ្ជា យុទ្ធសាស្ត្រជាគោល<span style="font-size: medium;"><span style="font-size: medium;">-<span style="font-size: medium;"><span style="font-size: medium;">ការណ៍ខ្មែរ​ផ្សាយ​ទៅ ។
៣. ខ្មែរ​អើយ ចូរ​ស្ដាប់​សាវតារដែល​បាន​ចរចា បញ្ជាក់​ប្រាប់​ថា ពូជ​ខ្មែរ​​ថ្កើងតាំងចិត្តឱ្យធំ ខិតខំប្រឹងវិញ បញ្ចេញ​តម្កើងតម្លៃ​​នៃ​ជាតិ​ខ្មែរ​យើង ឱ្យបាន​រុងរឿងជា​ថ្មី​ឡើង​តាម​សាវតារ ។
បទពាក្យ៦: ចំណាប់​ចួន

ចំណាប់​ចួន
ចួន​ក្នុង​វគ្គ
ព្យាង្គ៦ឃ្លា១វគ្គ១   |=|   ព្យាង្គ២ រឺ ព្យាង្គ៤ឃ្លា២វគ្គ១
ព្យាង្គ៦ឃ្លា៣វគ្គ២   |=|   ព្យាង្គ២ រឺ ព្យាង្គ៤ឃ្លា៤វគ្គ២   |=|   ព្យាង្គ៦ឃ្លា២វគ្គ១ ។
ចួន​ឆ្លង​វគ្គ
ព្យាង្គ៦ឃ្លា៤វគ្គ១   |=|   ព្យាង្គ៦ឃ្លា២វគ្គ២។
បទពាក្យ៦: ចួន​ក្នុង​វគ្គ

ចួន​ក្នុង​វគ្គ
ព្យាង្គ៦ឃ្លា១វគ្គ១   |=|   ព្យាង្គ២ រឺ ព្យាង្គ៤ឃ្លា២វគ្គ១
ព្យាង្គ៦ឃ្លា៣វគ្គ២   |=|   ព្យាង្គ២ រឺ ព្យាង្គ៤ឃ្លា៤វគ្គ២   |=|   ព្យាង្គ៦ឃ្លា២វគ្គ១ ។
បទពាក្យ៧

ព្យាង្គ7ឃ្លា1 |=|ព្យាង្គ4ឃ្លា2
ព្យាង្គ៧ឃ្លា២   |=|   ព្យាង្គ៧ឃ្លា៣ |=|   ព្យាង្គ 4 ឃ្លាទី4
ចំណាំបើ​ចួនន​នឹង​ព្យាង្គ​២​ឃ្លា​ទី​២ នោះ ត្រូវ​ចួន​នឹង​ព្យាង្គ​ទី២​ឃ្លា​ទី៤ គ្រប់​វគ្គ តែ​បើបើ​ចួន​នឹង​ព្យាង្គ​៤​ឃ្លា​ទី​២ នោះ ត្រូវ​ចួន​នឹង​ព្យាង្គ​ទី៤​ឃ្លា​ទី៤ គ្រប់​វគ្គ ។
បទពាក្យ៧: បរិយាកាស

បរិយាកាស
បទនេះគេអាចយកទៅប្រើបានគ្រប់បរិយាកាសទាំងអស់។រៀបរាប់អំពីកំហឹងក្រេវក្រោធ កាតស៊ូ សេចក្តីទុក្ខសោក ការនិរាសព្រាត់ប្រាស ភាពរីករាយ ការសន្ទនាផ្តោះផ្តង ឆ្លើយឆ្លងគ្នា ការរៀបរាប់ពីធម្មជាតិ និងការបង្ហាញតួអង្គជាដើម ។
បទពាក្យ៨: ចំណាប់ជួន

ចំណាប់ជួន
ជួនក្នុងវគ្គ
ព្យាង្គ៨ ឃ្លា១ វគ្គ១   |=|   ព្យាង្គ៣ ឬ ព្យាង្គ៥ ឃ្លា២ វគ្គ១
ព្យាង្គ៨ ឃ្លា២ វគ្គ១   |=|   ព្យាង្គ៨ ឃ្លា៣ វគ្គ១   |=|   ព្យាង្គ៣ ឬ ព្យាង្គ៥ ឃ្លា៤ វគ្គ១។
ជួនឆ្លងវគ្គ
ព្យាង្គ៨ ឃ្លា៤ វគ្គ១   |=|   ព្យាង្គ៨ ឃ្លា២ វគ្គ២។
បទពាក្យ៨: ជួនក្នុងវគ្គ

ជួនក្នុងវគ្គ
ព្យាង្គ៨ ឃ្លា១ វគ្គ១   |=|   ព្យាង្គ៣ ឬ ព្យាង្គ៥ ឃ្លា២ វគ្គ១
ព្យាង្គ៨ ឃ្លា២ វគ្គ១   |=|   ព្យាង្គ៨ ឃ្លា៣ វគ្គ១   |=|   ព្យាង្គ៣ ឬ ព្យាង្គ៥ ឃ្លា៤ វគ្គ១។
បទពាក្យ៨: បរិយាកាស

បរិយាកាស
បទនេះគេប្រើបានគ្រប់បរិយាកាសទាំងអស់។

បទពាក្យ៨ គឺជាបទមួយដែលគេប្រើប្រាស់តាំងពីសម័យចតុមុខមកម្ល៉េះ នេះបើតាមសៀវភៅ “រៀនតែងកំណាព្យខ្មែរ” របស់លោក តឿម សុភ័ស្ត៕
បទពាក្យ៨: ភាពថ្លៃថ្នូររបស់សិស្សក្នុងការសិក្សា

ភាពថ្លៃថ្នូររបស់សិស្សក្នុងការសិក្សា 

រៀន​រស់​រៀន​រក​រៀន​រាប់​រាក់​ទាក់     រៀន​ចេះ​ជឿ​ជាក់​រៀន​ជួយ​ខ្លួន​ឯង

រៀន​ស្រាយ​កំហឹង​រៀន​កុំ​ចំបែង     រៀន​ខំ​ប្រឹង​ប្រែង​រៀន​ក្រែង​ចិត្ត​គេ។

រៀន​រួម​ធ្វើការ​រៀន​ការ​ចាត់​ចែង     រៀន​គ្រប់​កន្លែង​កុំ​បី​ទំនេរ

រៀន​ស្អប់​ពាក្យ​ឈ្លោះ​តែ​កុំ​រៀន​ជេរ      រៀន​ធ្វើ​ឲ្យ​គេ​មាន​ទំនុក​ចិត្ត។

រៀន​ចេះ​រាប់​អាន​រៀន​កុំ​រើស​អើង     រៀន​រស់​មិន​ឆ្មើង​រៀន​រស់​ស្នាល​ស្និទ្ធ 

រៀន​កុំលោភ​លន់​បំភាន់​បាំង​បិទ     រៀន​​ឲ្យ​លម្អិត​របៀប​រស់​នៅ។

រៀន​ដឹង​រៀន​ដាស់​ច្បាស់​តួនាទី     រៀន​ដើរ​រក​ស៊ី​រៀន​ចាប់​គោល​ដៅ

រៀន​ធ្វើ​អ្នក​ចេះ​កុំ​ស្អប់​អ្នក​ខ្លៅ     រៀន​ចៀស​រណ្តៅ​អបាយ​តណ្ហា៕

Category:កំនាព្យខ្មែរ
បទពាក្យ៩: ចំណាប់ជួន

ចំណាប់ជួន
ជួនក្នុងវគ្គ
ព្យាង្គ៩ឃ្លា១វគ្គ១   |=|   ព្យាង្គ៣ឃ្លា២វគ្គ១
ព្យាង្គ៩ឃ្លា២វគ្គ១   |=|   ព្យាង្គ៩ឃ្លា៣វគ្គ១   |=|   ព្យាង្គ៣ឃ្លា៤វគ្គ១។
ជួនឆ្លងវគ្គ
ព្យាង្គ៩ឃ្លា៤វគ្គ១   |=|   ព្យាង្គ៩ឃ្លា២វគ្គ២។
បទពាក្យ៩: ជួនក្នុងវគ្គ

ជួនក្នុងវគ្គ
ព្យាង្គ៩ឃ្លា១វគ្គ១   |=|   ព្យាង្គ៣ឃ្លា២វគ្គ១
ព្យាង្គ៩ឃ្លា២វគ្គ១   |=|   ព្យាង្គ៩ឃ្លា៣វគ្គ១   |=|   ព្យាង្គ៣ឃ្លា៤វគ្គ១។
បទពាក្យ៩: បរិយាកាស

បរិយាកាស
បទនេះគេប្រើសម្រាប់បញ្ចេញមនោសញ្ចេតនា ឬការឆ្លើយឆ្លងលែបខាយបែបស្ដីបន្ទោស គំហកគំហឹន។ ជាធម្មតាបទនេះគេក៏អាចប្រើបានគ្រប់បរិយាកាសដូចជាបទពាក្យ៧ និងបទពាក្យ៨ដែរ។
បទពំនោល: រង្វាស់កាព្យ

រង្វាស់កាព្យ
ក្នុង១វគ្គមាន៤ឃ្លា ឃ្លាទី១និងទី៣មាន៤ព្យាង្គ រីឯឃ្លាទី២និងឃ្លាទី៤មាន៦ព្យាង្គ។
បទពំនោល: ចំណាប់ជួន

ចំណាប់ជួន
ជួនក្នុងវគ្គ
ព្យាង្គ៦ឃ្លា១វគ្គ១   |=|   ព្យាង្គ៤ឃ្លា២វគ្គ១
ជួនឆ្លងវគ្គ
ព្យាង្គ៦ឃ្លា៣វគ្គ១   |=|   ព្យាង្គ៦ឃ្លា១វគ្គ២។
បទពំនោល: បរិយាកាស

បរិយាកាស
បទនេះគេយកទៅប្រើសម្រាប់រៀបរាប់អំពីកំហឹងក្រេវក្រោធ ការសង្ឃកគំរាមកំហែង មហិទ្ធិឫទ្ធិនៃអ្នកមានអំណាចខ្លាំង ពាក្យអង្វរករ ការភ័យខ្លាចរបស់អ្នកទន់ខ្សោយ ជម្លោះចម្បាំងដែលមានចលនាក្ឌុងក្ឌាំង ពេលខ្លះគេប្រើបទនេះក្នុងការសម្ដែងរបាំ ដើម្បីឲ្យនាដករ និងនាដការនីធ្វើកាយវិការ និងចលនាផ្សេងៗ។
បទពំនោល: ប្រភេទកំនាព្យខ្មែរ​​​

ប្រភេទកំនាព្យខ្មែរ​​​
បទពំនោល ១វគ្គមាន៣ឃ្លា ។ ឃ្លាទី១ និងឃ្លាទី៣មាន៦ព្យាង្គ ។​ ឃ្លា ទី២មាន៤ព្យាង្គ។
Category:កំនាព្យខ្មែរ
បទព្រហ្មគីតិ: រង្វាស់កាព្យ

រង្វាស់កាព្យ
ក្នុង១វគ្គមាន៤ឃ្លា ក្នុង១ឃ្លាមាន៥ព្យាង្គ(ឃ្លាទី១ និង ឃ្លាទី៣) ហើយ ១ឃ្លាមាន៦ព្យាង្គ(ឃ្លាទី២ និង ឃ្លាទី៤)។
បទព្រហ្មគីតិ: ចំណាប់​ចួន

ចំណាប់​ចួន
ចួន​ក្នុង​វគ្គ
ព្យាង្គ៥ឃ្លា១វគ្គ១   |=|   ព្យាង្គ៣ឃ្លា២វគ្គ១
ព្យាង្គ៥ឃ្លា៣វគ្គ២   |=|   ព្យាង្គ៣ឃ្លា៤វគ្គ២   |=|   ព្យាង្គ៦ឃ្លា២វគ្គ២ ។

ចួន​ឆ្លង​វគ្គ
ព្យាង្គ៦ឃ្លា៤វគ្គ១   |=|   ព្យាង្គ៦ឃ្លា២វគ្គ២។
បទព្រហ្មគីតិ: ចួន​ក្នុង​វគ្គ

ចួន​ក្នុង​វគ្គ
ព្យាង្គ៥ឃ្លា១វគ្គ១   |=|   ព្យាង្គ៣ឃ្លា២វគ្គ១
ព្យាង្គ៥ឃ្លា៣វគ្គ២   |=|   ព្យាង្គ៣ឃ្លា៤វគ្គ២   |=|   ព្យាង្គ៦ឃ្លា២វគ្គ២ ។
បទភុជង្គលីលា: រង្វាស់កាព្យ

រង្វាស់កាព្យ
ក្នុង១វគ្គមាន៣ឃ្លា ក្នុងឃ្លាទី១មាន៦ព្យាង្គ ហើយ ឃ្លាទី២ និងឃ្លាទី៣មាន៤ព្យាង្គ។
បទភុជង្គលីលា: ចំណាប់​ចួន

ចំណាប់​ចួន
ចួន​ក្នុង​វគ្គ
ព្យាង្គ៦ ឃ្លា១ វគ្គ១   |=|   ព្យាង្គ៤ ឃ្លា២ វគ្គ១ |=| ព្យាង្គ២ ឃ្លា៣ វគ្គ១

ចួន​ឆ្លង​វគ្គ
ព្យាង្គ៤ ឃ្លា៣ វគ្គទី១ ជួននឹង ព្យាង្គទី៦ ឃ្លាទី១ វគ្គទី២
បទភុជង្គលីលា: ចួន​ក្នុង​វគ្គ

ចួន​ក្នុង​វគ្គ
ព្យាង្គ៦ ឃ្លា១ វគ្គ១   |=|   ព្យាង្គ៤ ឃ្លា២ វគ្គ១ |=| ព្យាង្គ២ ឃ្លា៣ វគ្គ១
បទសរភញ្ញ

{| align="center"
|+ បទសរភញ្ញ

{|
សូមថ្វាយបង្គំព្រះសម្ពុទ្ធ   ប្រសើរបំផុតក្នុងលោកា
{|
ជាគ្រូនៃមនុស្សនិងទេវតា  ទ្រង់ត្រាស់ទេសនាប្រដៅសត្វ ។
{|
ចង្អុលឲ្យដើរផ្លូវកណ្ដាល  មាគ៌ាត្រកាលអាចកម្ចាត់
{|
ទុក្ខភ័យចង្រៃឲ្យខ្ចាយបាត់  អាចកាត់សង្សារនិងទុក្ខបាន ។
{|
សាសនាព្រះអង្គនៅសព្វថ្ងៃ  សត្វមាននិស្ស័យពីបុរាណ
{|
ប្រឹងរៀនប្រឹងស្ដាប់ចេះចាំបាន  កាន់តាមលំអានបានក្ដីសុខ ។
{|
ឥតមានសុខណាស្មើក្ដីស្ងប់  បញ្ចប់ត្រឹមសុខឃ្លាតចាកទុក្ខ
{|
តាំងពីលោកនេះតទៅមុខ   ក្ដីសុខនឹងមានព្រោះធម៌ស្ងប់ ។
{|
ខ្ញុំសូមបង្គំឆ្ពោះព្រះធម៌  ព្រះសង្ឃបវរទាំងគ្រប់សព្វ
រួមជាត្រៃរ័ត្នគួរគោរព  ជាម្លប់ត្រជាក់នៃលោកា ។
ព្រះរូបព្រះធាតុនៃព្រះពុទ្ធ  វិសុទ្ធតាងអង្គព្រះសាស្តា
សូមគុណត្រៃរ័ត្នជួយខេមរា  ឲ្យបានសុខាតរៀងទៅ៕៚
និពន្ធដោយៈ សម្តេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត​ ជោតញាណោ
បទានុក្រមគណិតវិទ្យាជប៉ុន-ខ្មែរ: い-イ

い-イ 
 一 (いち、ichi) =មួយ
 一次方程式  （いちじほうていしき）＝សមីការដឺក្រេទី១
一次関数（いちじかんすう）＝អនុគមន៍លីនេអ៊ែរ
បទានុក្រមគណិតវិទ្យាជប៉ុន-ខ្មែរ: か-カ

か-カ 
解（かい）＝ចំលើយ
回答（かいとう）＝ចំលើយ
数（かず）＝លេខ
関数（かんすう）＝អនុគមន៍
応用（おうよう）＝អនុវត្តន៍
確率（かくりつ）＝ប្រូបាប
បទានុក្រមគណិតវិទ្យាជប៉ុន-ខ្មែរ: わ-ワ

わ-ワ 

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:គណិតវិទ្យា
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:សទ្ទានុក្រម
__NOTOC__
បទានុក្រមបច្ចេកសព្ទអង់គ្លេស-ខ្មែរ: D

D
Daerah (n) ឌែកអេរ៉ាក់
Dai (n) តែយ
Dai Viet (n) ដាយវៀត
Dalat (n) ដាឡាត់ 
Dao (n) យ៉ាវ(ភាសា)
Dap Chhuon (n) ដាប-ឈួន
Dark age (n) យុគអន្ធកាល
Dark ages of Cambodia (n) យុគអន្ធកាលនៃកម្ពុជា
database (n) មូលទិន្នន័យ
Davao (n) ដាបាវ
Dayak (n) ដាយ៉ាខ
Dobama (n) ដុបាម៉ា
Dobama Asiayone (n) ដុបាម៉ាអាសៀយ៉ុនេ
decoration of honour (n) គ្រឿងឥស្សរិយយស
deer (n) ហរិណ
de facto/defacto (n) តាមព្រឹត្តន័យ, តាមជាក់ស្តែង
degree (n) សញ្ញាបត្រ
Delta (n) ឌែលតា
demarcation (n) សីមាពន្ធន៍
deme (n) ដីត្មុស
demilitarised zone (n) តំបន់គ្មានកងទ័ព
Democratic Republic of Vietnam (n) សាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យវៀតណាម
demographics (n) ប្រជាសាស្ត្រ
demography (n) ប្រជាលេខន៍
demonstration (n) បាតុកម្ម
demonstrator (n) បាតុករ
Demonym (n) ប្រជានាម
denomination (n) និកាយ
density (n) សន្ទភាព
deoxyribonucleic acid (n) ជំនូរស្នូលស្ករនយស្តិដកបាណឌៈ (ជ.ស.ដ.)
department (n) ផ្នែក (រដ្ឋបាល); នាយកដ្ឋាន (ក្រសួង); មន្ទីរ (សាខាក្រសួង); ក្រសួង (នៅប្រទេសខ្លះ)
dependency (n) អនិស្សរភាព
depose (v) ទម្លាក់(នយោបាយ)

deputy minister (n) ឧបរដ្ឋមន្ត្រី, អនុរដ្ឋមន្ត្រី (vice minister)
Deputy Collector (n) ឧបៈអាយុត្តកៈ
Deputy Prime Minister (n) ឧបនាយរដ្ឋមន្ត្រី
deterministic (adj) បច្ចយនិយម
developer (n) អ្នកអភិវឌ្ឍ
developmental biology (n) ជីវវិទ្យាអភិវឌ្ឍន៍
devine king (n) ទេវរាជ, ស្ដេចទេព
diabetes (n) ទឹកនោមផ្អែម
dialect (n) ប្រាក្រឹត
Điện Biên Phủ (n) ដៀនបៀនផ្វុវ
digital (n) អង្គលេខ, លេខាង្គ
Dili (n) ឌីលី
diocese (n) ទ្វីគ្រឹហៈ
diplomonad (n) ទេ្វកាប្ប (ទ្វេ+ឯក+អប្ប)
direct-controlled municipality (n) ក្រុងគ្រប់គ្រងផ្ទាល់ (រដ្ឋបាល)
direct object (n) កម្មបទផ្ទាល់
Disarmament (n) ការដកហូតអាវុធ
disease (n) ជំងឺ
dismissal (n) វិស្ថានបនកម្ម
disorder (n) ភាពមិនប្រក្រតី
dispersal (n) ការបែកខ្ញែក
dissection (n) ការវះកាត់ពិនិត្យ
dissolve (n) រំលាយ (សភា)
district (n) ស្រុក (រដ្ឋបាលខ្មែរ), ជិលា (រដ្ឋបាលឥណ្ឌា); ស្រុករដ្ឋបាល (បំណែងចែកក្រសួងរឺស្ថាប័ន), មឿង (រដ្ឋបាលលាវ)
district capital (n) ទីរួមស្រុក
district of republican subordination (n) ស្រុកចំណុះសាធារណរដ្ឋ
District Social Service Administration Boards (n) ក្រុមប្រឹក្សាភិបាលរដ្ឋបាលសេវាសង្គមស្រុក
division (n) កងពលធំ, ចំណែក (បំណែងចែករដ្ឋបាល)
DO/District officer (n) ម.ស./មន្ត្រីស្រុក 
Documentation (n) ឯកសារកម្ម
Đổi Mới (n) ឌយម៉ឺយ
dominion (n) វិជិតរាជ្យ
Domestic Asian Water buffalo (n) ក្របីស្រុកអាស៊ី
Đông Hồ (n) ឌងហ៊ 
Dong Son (n) ដុងសឺន
Dravidian (n) ទ្រាវិដ
duchy (n) ទីអ្នកឧកញ៉ា
dung beetle (n) សត្វកំពូលអាចម៍
dungkhag (n) ឌុងខាហ្គ
Dutch (n) នីដឺរឡន់
Dvaravati (n) ទ្វារវត្តី
dynamic equilibrium (n) ថាមវន្តសមតា
dzongkhag (n) ដហ្សុងខាហ្គ
បទានុក្រមបច្ចេកសព្ទអង់គ្លេស-ខ្មែរ: E

E
earthenware (n) គ្រឿងស្មូន
earth science (n) វិទ្យាសាស្ត្រផែនដី
Earthwork (n) ដីលើក
earwig (n) សត្វកន្ទុយព្រែក
Ease of Doing Business Index (n) លិបិក្រមការសម្រួលការធ្វើធុរកិច្ច 
eastern bloc (n) ប្លុកខាងកើត
East Berlin (n) ប៊ែរឡាំងខាងកើត
Eastern Cape (n) ជ្រោយខាងកើត
Eastern Zone (n) ភូមិភាគបូព៌ា
East London (n) ឡុងដ៍ខាងកើត
East Rand (n) រ៉ាន្ថ៍ខាងកើត
ecologist (n.) បរិស្ថានវិទូ, និវេសនវិទូ(សៀម)
ecology (n.) បរិស្ថានវិទ្យា, និវេសនវិទ្យា(សៀម)
economics (n) សេដ្ឋកិច្ចវិទ្យា,សេដ្ឋវិទ្យា/សេដ្ឋសាស្ត្រ
economic sanction (n) ទណ្ឌកម្មសេដ្ឋកិច្ច
ecosystem (n) បរិស្ថានប្រព័ន្ធ, និវេសនប្រព័ន្ធ (ប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ី)
ecosystem ecology (n) បរិស្ថានវិទ្យាបរិស្ថានប្រព័ន្ធ 
egg-animal (n) សត្វស៊ុត រឺ ពង
Egypt (n) អេហ៊្សីប
Ekurhuleni (n) អ៊េគុរ៊្ហុលេនី
eldership (n) ព្រឹទ្ធភាព
Eukaryote/eucaryota (n) សុធញ្ញ, អឺការីយ៉ូត (កម្ចីបារាំង)
electoral district (n) មណ្ឌលបោះឆ្នោត, ស្រុកអ្នកបោះឆ្នោត (រដ្ឋបាល និង នយោបាយ)
electrician (n.) ជាងភ្លើង
electricity (n.) អគ្គីសនី
electron (n.) អស្យាណូ
electronic (adj.) (នៃ,របស់) អស្យាណូ
electronics (n.) អស្យាណូវិទ្យា
Elephantidae (n) គ្រួដំរី
elite (n) ឥស្សរជន, វរជន
embargo (n) ការហ៊ុមព័ទ្ធសេដ្ឋកិច្ច
emblem (n) បដិរូប
embryology (n) ភ្រូណាវិទ្យា
emerging market (n) ទីផ្សារលេចធ្លោ
empire (n) ចក្រភព, អធិរាជាណាចក្រ (ន័យចំ)
enclosure (n) វាំងចំណារ
endocrine system (n) ប្រព័ន្ធអន្តោមញ្ច័ន
energy flow (n) លំហូរថាមពល
Engels (n) អង់ហ្គែល (Friedrich Engels)
entamoebae (n) វិការប្រាណក្នុង
entomology (n) បាណកវិទ្យា
environmental biology (n) ជីវវិទ្យាបរិស្ថាន 
Environmental Health (n) សុខាភិបាលបរិស្ថាន
environmental science (n) វិទ្យាសាស្ត្របរិស្ថាន
envoy (n) ប្រេសិត
Eocene (n) អរុណកញ្ញៈ
eon (n) កល្ប (ផែនដី)
epidemiology (n) រោគរាតត្បាតវិទ្យា 
epigenetics (n) អភិពន្ធុវិទ្យា
epigraphy (n) អភិលេខន៍
epoch (n) ជំនាន់
equator (n) ភូមធ្យរេខា
equilibrium (n) សមតា
equinox (n) សមរាត្រី
equipment (n) គ្រឿងបរិក្ខារ 
era (n) ស័ក (ផែនដី)
eThekwini (n) អ៊េធេឃ្វីនី
Ethiopia (n) អេត្យូពី
ethnic () ជនជាតិ (ន័យសាមញ្ញ), ជាតិពន្ធុ (ន័យចំ)
ethology (n) ឥរិយាវិទ្យា
etymologist (n.) និរុត្តិវិទូ
etymology (n.) និរុត្តិវិទ្យា, និរុត្តិសាស្ត្រ
Evangelical (adj) នៃលទ្ធិយ៉េស៊ូ
evolution (n) វិវត្តន៍
evolutionary biology (n) ជីវវិទ្យាវិវត្តន៍
evolutionary developmental biology (n) ជីវវិទ្យាអភិវឌ្ឍវិវត្តន៍, វិវត្តនាភិវឌ្ឍនវិទ្យា
exarchate (n) អាណាពហិធិបបតី
The Expression of the Emotions in Man and Animals (n) វិញ្ញត្តិនៃអាវេគជាមនុស្សនិងសត្វ 
executive branch (n) អង្គនីតិប្រតិបត្តិ
exile (n) និរទេសជន; ការនិរទេស

exobiology (n) ពហិជីវវិទ្យា
ex officio (adj) នៃតំណែងមុន
exopaleontology (n) ពហិបាសាណីភូតវិទ្យា
exportation (n) នីហរណ​កម្ម
extension method (n) ប្រមាណវិធីវិបុលកម្ម
External carotid artery (n) រោហិណីការ៉ូទីដខាងក្រៅ
Extraordinary Chambers in the Courts of Cambodia (n) អង្គជំនុំជម្រះវិសាមញ្ញក្នុងតុលាការកម្ពុជា