លន់ ណុន: ជីវប្រវត្តិ

ជីវប្រវត្តិ 
 ប្រភពដើមនៃគ្រួសារ 
លន់ ណុន កើត​នៅ​ថ្ងៃទី​១៨ ខែមេសា ឆ្នាំ​១៩៣០ នៅ​តាំងក្រសាំង ស្រុក​សន្ទុក ខេត្តកំពង់ធំ ។ ឪពុក​ឈ្មោះ លន់ ហ៊ិ​ន ម្តាយ​ឈ្មោះ នួន ហើយ​គាត់​ជា​កូន​ទី​៧​ក្នុង​គ្រួសារ​ដែលមាន​បងប្អូន​១០​នាក់ ។​

លន់ ណុន បាន​ទៅ​សិក្សា ផ្នែក​ស៊ើបអង្កេត នៅ​ប្រទេស​បារាំង។ 

 អាជីពយោធា 
ពេល​ត្រឡប់មក​ប្រទេស​វិញ គាត់​បាន​ចូល​បំរើ​ការងារ​ក្នុង​អង្គភាព​ប៉ូលិស​ជាតិ លុះ​ក្រោយមក​បន្ទាប់ពី​បាន​ឆ្លងកាត់​សាលា​យោធា​ខ្មែរ​នៅ​ភ្នំពេញ គឺ​សាលា​នាយទាហាន​សកម្ម​ជំនា​ន់ទី​១៣ ហើយ​បានទទួល​ឋានៈ​ជា​អនុសេនីយ៍ទោ ។ បន្ទាប់មក​គាត់​បាន​ប្តូរ​ទៅធ្វើ​ការ​នៅក្នុង​ផ្នែក​កងរាជអាវុធហត្ថរ​ហូត ដល់​ឆ្នាំ​១៩៧០ ។​

សម័យ​សង្គមរាស្ត្រនិយម គាត់​ជា​អ្នក​ឧបត្ថម្ភ​កាសែត​ក្នុងស្រុក​មួយចំនួន​ទាំង​ផ្នែក​ការពារ ផ្នែក​ថវិកា និង សម្ភារៈ ។ ឋានៈ​របស់​លន់ នល់ ជា​រដ្ឋមន្ត្រី​ការពារ​ប្រទេស ជាដើម​នោះ ជា​ឱកាស​ដែល​ធ្វើឱ្យ លន់ ណុន ជា​មនុស្ស​មាន​ទឹកមាត់​ប្រៃ​ជាង​ឋានៈ​របស់គាត់ ។ គាត់​រស់នៅ​ក្រោម​ការ​គាំពារ​ពី​បងប្រុស​របស់គាត់​ជានិច្ច សូម្បី​ការិយាល័យ​ធ្វើការ និង លំនៅឋាន​របស់គាត់​គឺ​នៅក្នុង​ភូមិគ្រឹះ​តែមួយ​ជាមួយ​បងប្រុស​របស់គាត់ ក្បែរ​ទំនប់​ពេទ្យរុស្ស៊ី ។ ដោយហេតុនេះ​គាត់​ទទួលបាន​នូវ​ការចូល​ពឹងពាក់​ពី​មនុស្ស​ជាច្រើន​និង ញឹកញាប់​ឥត​ដាច់ ។ ប្រការនេះ​ជា​ឱកាស​ឱ្យ​គាត់​ប្រមូលផ្តុំ​ពួក​បញ្ញាវន្ត​ដែល​ប្រឆាំង​របប រាជាធិបតេយ្យ បង្កើតបានជា​ក្រុម​តស៊ូ​នយោបាយ​តូចៗ​តាំងពី​ពេលនោះ​មក ។ រហូតដល់​ឆ្នាំ​១៩៦៨ ក្រុម​តស៊ូ​នយោបាយ​តូចៗ​នេះ បាន​កើតមាន​កាន់តែច្រើន​ឡើងៗ និង សម្ម​ឡើងៗ ។​

គាត់​បាន ប្រើប្រាស់​គេហដ្ឋាន​នៅ​ជនបទ​របស់គាត់​មួយទៀត​ដែល​ស្ថិតនៅ​ក្បែរ​វត្ត​ហា ប្រប​មាត់​ស្ទឹង​កន្ទួត ស្រុក​កំពង់កន្ទួត ខេត្តកណ្តាល ចំងាយ​ប្រមាណ​ជា​២០​គីឡូម៉ែត្រ​ពី​ភ្នំពេញ សម្រាប់​ប្រជុំ​សំងាត់​ផ្សេងៗ ។

លោក លីវ សេង បាន​និយាយថា « លន់ ណុន បាន​រក្សា​ទំនាក់ទំនង​សំងាត់​ជាមួយ​ចលនា​ខ្មែរ​សេរី ។ សឺង ង៉ុ​កថាញ់ ជា​ប្រមុខ​នៃ​ចលនា​នេះ​ដែល​កំពុង​និរទេស​ខ្លួន​នៅ​ភាគខាងត្បូង​វៀតណាម​នោះ បាន​ឆ្លង​មកកាន់​ប្រទេស​កម្ពុជា​ជាសំងាត់​ដើម្បី​ពិគ្រោះគ្នា​ជាមួយ​គាត់​នៅ គេហដ្ឋាន​របស់គាត់​នៅ​វត្ត​ហា​ដែរ » ។
​លីវ សេង បាន​បន្ថែមទៀតថា “ លន់ ណុន មាន​មនុស្ស​២​រូប​ដែល​ជាទី​ទុកចិត្ត​របស់គាត់​គឺ ពលបាលត្រី គា ឃីន និង កុល ឡុងសេង ជា​អ្នក​រងរ៉ាប់​ទំនាក់ទំនង​ផ្សេងៗ​ជាមួយ​សឺង ង៉ុក ថាញ់ និង ធ្វើដំណើរ​បំពេញបេសកកម្ម​ជា​ទៀងទាត់​ទៅកាន់​ខេត្តស្វាយរៀង ដែល​ជាប់​ព្រំដែន​វៀតណាម​ខាងត្បូង “ ។​

ផ្នែក​ខាង​សារព័ត៌មាន គាត់​បាន​ពឹងពាក់​កាសែត​ប្រចាំថ្ងៃ​ក្នុងស្រុក​ជា​ភាសា​ខ្មែរ​ចំនួន​២​គឺ កាសែត ប្រយោជន៍ខ្មែរ ដែលមាន លឿង វ៉ែន ជា​ចាងហ្វាង និង កាសែត សុវណ្ណភូមិ ដែលមាន​ឃូន​ថៃ ជានា​យក ។​

 តួនាទីនៅក្នុងសង្គ្រាមស៊ីវិល 
ពេល​មាន​របប​រដ្ឋាភិបាល « ស្រោចស្រង់​ជាតិ » នោះ សម្តេច​សីហនុ និង ព្រះអង្គម្ចាស់ សិរិមតៈ ជា​ញឹកញាប់​មានការ​ប្រឈមមុខ​ដាក់​គ្នា ។
​លោក លឿង វ៉ែន បាន​ព្យាយាម​សរសេរ​អត្ថបទ​រិះគន់​សម្តេចព្រះ​ប្រមុខរដ្ឋ​ជា​បន្តបន្ទាប់ ចុះផ្សាយ​តាម​កាសែត ប្រយោជន៍​ខ្មែរ របស់គាត់ ខណៈ​កាសែត នគរធំ របស់ សុទ្ធ ប៉ូលីន ជា​មិត្ត​របស់​លន់ ណុន ក៏បាន​ធ្វើការ​ដូចគ្នានេះ​ដែរ ។ ប្រការនេះ​ត្រូវបាន​គេ​មើលឃើញ​គ្រប់គ្នា និង គិតថា សិរិមតៈ និង លន់ ណុន មានការ​ព្រម​ព្រៀ​គ្នា​ដើម្បី​គាប​ព្រះប្រមុខរដ្ឋ សីហនុ ។

លឿង វ៉ែន ត្រូវបាន​ចាប់​ដាក់ពន្ធនាគារ​បន្ទាប់​ពី​ត្រូវបាន​តម្រូវឱ្យ​បកស្រាយ បំភ្លឺ​ជា​សាធារណៈ និង ផ្តល់​ភស្តុតាង​ផ្សេងៗ នៅ​ចំពោះ​ព្រះ​ភក្ត្រ​សម្តេចព្រះ​ប្រមុខរដ្ឋ ទាក់ទង​នឹង​ការចោទប្រកាន់​របស់គាត់ ក្នុងឱកាស​សមាជជាតិ​ចុងក្រោយ​របស់​សង្គមរាស្ត្រនិយម ។​
បន្ទាប់មក​មាន​ដំណឹង​ថា វរៈសេនីយ៍ឯក អ៊ុំ ម៉ាណូរិន្ទ និង សូ​ស្តែ​ន​ហ្វែ​រណង់​ដេ​ស បានចេញ​បញ្ជា​ឱ្យ​ចាប់ខ្លួន​បញ្ញាវន្ត , សាស្ត្រាចារ្យ , គ្រូបង្រៀន​,​មន្ត្រីរាជការ និង យោធា​ចំនួន​៥០០​នាក់ ដែល​ក្នុងនោះ​ភាគច្រើន​ជា​មនុស្ស​របស់​លន់ ណុន មាន​ជាអាទិ៍ ថោង លឹម​ហួង ជាដើម ។ លន់ ណុន ដែល​ធ្លាប់តែ​ជា​មនុស្ស​ផ្តល់នូវ​ការ​គាំពារ​គ្រប់​យ៉ាងនោះ ពេលនេះ​គាត់​ក៏បាន​គេចខ្លួន​ផងដែរ ដោយ​ការប្រើ​រូបភាព​សុំ​បញ្ជា​ធ្វើ​បេសកកម្ម​មួយ​ដែល​គាត់​ជា​អ្នក ចុះហត្ថលេខា​ដោយ​ខ្លួនឯង ដែល​ការពិត គឺជា​ការរត់​ទៅ​លាក់ខ្លួន​នៅ​កំពង់ស្ពឺ តែប៉ុណ្ណោះ ។​

ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ​១៩៧០ លន់ ណុន បាន​ផ្ញើលិខិត​ទៅឱ្យ​មនុស្ស​របស់គាត់​ដោយបាន​ចោទសួរ​ពួកគេ​នូវ​សំនួរ ដែល​គាត់​បានដឹង​ចំលើយ​រួច​ទៅហើយនោះ​ថា​តើ​ពួកគេ​ត្រូវការ “ សាធារណរដ្ឋ ឬ រាជាធិបតេយ្យ “ ។