ថេរគាថា: រដ្ឋបាលត្ថេរ

រដ្ឋបាលត្ថេរ 
[២៥២] ​អ្នក​ចូរ​មើល​នូវ​អត្តភាព ​ដែល​ធើ្វ​ឲ្យ​វិចិត្រ ជា​ទី​ប្រជុំ​នៃ​ដំបៅ​ដែល​តាំង​ឡើង​ព្រម​ហើយ (​ដោយ​ឆ្អឹង ៣០០ កំ​ណា​ត់​) ជាអត្តភាពក្ដៅក្រហាយ ​ដែល​ជន​ពាលត្រិះរិះ​ដោយ​ច្រើន​ ជាអត្តភាព​មិន​ទៀងទាត់ឋិតថេរ ។ ​អ្នក​ចូរ​មើល​នូវ​រូប ដែល​ធើ្វ​ឲ្យ​វិចិត្រ​ដោយ​កែវមណី ​និង​កណ្ឌល ​ដែល​ឆ្អឹង ​និង​ស្បែក​រួបរឹត​ហើយ (​រូប​នោះ​) រមែង​ល្អ​ដោយ​សារ​សំពត់​ទាំងឡាយ​ ។ ​ជើង​ទាំងឡាយ​ លាប​ដោយ​ល័ខស្រស់ មុខ​លាប​ដោយ​គ្រឿង​លំអិត អាចញ៉ាំងជនពាល​ឲ្យ​វង្វេង ​តែ​មិន​អាចញ៉ាំង​បុគ្គល​អ្នក​ស្វែងរក​នូវ​ត្រើយ ​គឺ​ព្រះ​និព្វាន​ឲ្យ​វង្វេង​បាន​ទេ ។ សក់​ទាំង​ឡាយ ដែល​គេ​រចនា​ដូច​ជាក្រឡាចតុរង្គ ភ្នែក​ទាំងឡាយ​ លាប​ដោយ​ថ្នាំ​សម្រាប់​បន្តក់ភ្នែក អាចញ៉ាំងជនពាល​ឲ្យ​វង្វេង ​តែ​មិន​អាច​ញ៉ាំង​បុគ្គល​អ្នក​ស្វែង​រក​នូវ​ត្រើយ ​គឺ​ព្រះ​និព្វាន​ឲ្យ​វង្វេង​បាន​ឡើយ​ ។ កាយ​ស្អុយ​ដែល​គេ​តាក់​តែង​ហើយ ដូច​ជានាឡិសម្រាប់ដាក់​ថ្នាំបន្តក់ ​ដែល​គេ​វិចិត្រ​ហើយ​ថ្មី​ៗ អាច​ញ៉ាំងជន​ពាល​ឲ្យ​វង្វេង ​តែ​មិន​អាចញ៉ាំង​បុគ្គល​អ្នក​ស្វែងរក​នូវ​ត្រើយ ​គឺ​ព្រះ​និពា្វន​ឲ្យ​វង្វេង​បាន​ឡើយ​ ។ ​ព្រាន​ម្រឹគដាក់​នូវ​អន្ទាក់​ ម្រឹគ​ក៏​មិន​បាន​ប៉ះពាល់​នូវ​អន្ទាក់ ហើយ​ស៊ី​នូវ​ចំណី​ កាល​ដែល​ព្រាន​ម្រឹគ​កំពុង​កន្ទក់កន្ទេញ ​(​ក៏​បោល​ចេញ​ទៅ​ យ៉ាង​ណា​មិញ​) ​ពួក​យើង​ក៏​ដើរ​ចេញ​ទៅ (​យ៉ាង​នោះ​ដែរ​) ។ ​អន្ទាក់​របស់​ព្រាន​ម្រឹគ​ដាច់​ហើយ​ ម្រឹគ​ក៏​មិន​ប៉ះពាល់​នូវ​អន្ទាក់ ហើយ​ស៊ី​នូវ​ចំណី​ កាល​ព្រាន​ម្រឹគ​កំពុង​សោក​ស្ដាយ ​(​ក៏​បោលចេញ​ទៅ​ យ៉ាង​ណា​មិញ​) ​ពួក​យើង​ក៏​ដើរ​ចេញ​ទៅ (​យ៉ាង​នោះ​ដែរ​) ។

អាត្មា​បាន​ឃើញ​នូវ​មនុស្ស​ទាំងឡាយ បរិបូណ៌​ដោយ​ទ្រព្យសម្បត្តិ​ក្នុង​លោក ​(​ពួក​មនុស្ស​ទាំង​នោះ​) លុះ​បាន​ទ្រព្យគាប់​ចិត្ត​ហើយ មិន​ឲ្យ (​ដល់​បុគ្គល​ណា​មួយ​ឡើយ​) ​ព្រោះ​តែ​សេចក្ដី​វង្វេង ។ ​ពួក​មនុស្ស​បាន​ទ្រព្យ​ហើយ ក៏​ធើ្វ​នូវ​ការ​សន្សំ​ទុក ទាំងប្រាថ្នា​ក្នុង​កាម​ដ៏​លើស​លុប ។ ​ព្រះ​រាជាឈ្នះ​នូវ​ផែនដី ​ដែល​ព្រះ​អង្គ​រឹប​ជាន់​បាន​ហើយ​ នៅ​គ្រប់គ្រង​ផែនដី ​មាន​សាគរជា​ទី​បំ​ផុត មាន​សភាព​មិន​ឆ្អែត​នឹង​ត្រើយសមុទ្រ​ខាង​អាយ ​ក៏​ប្រាថ្នា​នូវ​ត្រើយសមុទ្រ​ខាង​នាយ ។ ​ព្រះ​រាជា​ក្តី ​ពួក​មនុស្ស​ដទៃ​ច្រើន​នាក់​ក្តី មិន​ទាន់ប្រាសចាក​តណ្ហា រមែង​ដល់​នូវ​សេចក្ដី​ស្លាប់ ​គឺ​ថា​ជា​អ្នក​មាន​សេចក្ដី​ខ្វះខាត ​លះបង់​រាងកាយ ​ព្រោះ​ថា​សេចក្ដី​ឆ្អែត​ដោយ​កាម​ទាំងឡាយ​ក្នុង​លោក​មិន​មាន​ ។ ​ពួក​ញាតិរំសាយ​សក់ កន្ទក់​កន្ទេញ ​ចំពោះ​បុគ្គល​ដែល​ស្លាប់​ហើយ​នោះ ទាំង​បាន​និយាយថា ធើ្វម្ដេចហ្ន៎ ញាតិ​របស់​យើង​ទាំងឡាយ កុំស្លាប់វិញ ក៏​នាំខ្មោច​នោះ ដែល​រុំ​ដោយ​សំពត់ ទៅ​កាន់​ជើង​ថ្ករ ប្រជុំគ្នា​ដុត​ក្នុង​ទី​នោះ​ ។ ​បុគ្គល​ដែល​ស្លាប់​នោះ ត្រូវ​ពួក​អ្នក​ដុតចាក់​ដោយ​ឈើ​សូល ដុត​បុគ្គល​នោះ លះបង់​នូវ​ភោគៈ​ទាំងឡាយ មាន​តែសំពត់​មួយ​ស្លាប់​ទៅ​ ញាតិ​ទាំងឡាយ​ក្តី​ មិត្រ​ទាំងឡាយ​ក្តី ឬ​សម្លាញ់​ទាំងឡាយ​ក្តី​ ជា​ទី​ពឹង​មិន​មាន​ទេ ។ ​ពួក​ទាយាទ ​(​អ្នក​ត្រូវ​ទទួល​មត៌ក​) រមែង​នាំ​ទៅ​នូវ​ទ្រព្យ​របស់​សត្វ​ដែល​ស្លាប់​នោះ​ ចំណែក​សត្វ​ដែល​ស្លាប់​នោះ ក៏​ទៅ​តាម​យថាកម្ម ទ្រព្យតិចតួច កូន​ប្រពន្ធ ​មាស​ប្រាក់ ​និង​ដែន ក៏​មិន​មែន​ជាប់​តាម​សត្វ​ដែល​ស្លាប់​នោះ​ទេ ។ ​បុគ្គល​មិន​មែន​បាន​នូវ​អាយុ​វែង ​ដោយ​សារទ្រព្យទេ ​ទាំង​មិន​មែន​កំចាត់បង់​នូវ​ជរា ​ដោយ​សារទ្រព្យ​បាន​ទេ ​ព្រោះ​ថា ​អ្នក​ប្រាជ្ញ​ទាំងឡាយ បាន​ពោល​នូវ​ជីវិត​នោះ​ថា តិច ​មិន​ទៀង ​មាន​ការ​ប្រែប្រួល​ទៅ​ជាធម្មតា ។ ជន​ទាំងឡាយ អ្នក​ស្ដុកស្ដម្ភ ​និង​អ្នក​ទាល់ក្រ រមែង​ប៉ះពាល់​នូវ​ផស្សៈ ​(​មិន​ជា​ទី​ប្រាថ្នា​) ​បុគ្គល​ពាល ​និង​អ្នក​ប្រាជ្ញ រមែង​ប៉ះពាល់​ដូច​គ្នា ប៉ុន្តែ​បុគ្គល​ពាល ​បើ​មាន​សេចក្ដី​ទុក្ខបៀតបៀន​ហើយ​ រមែង​ដេក (​សោកស្ដាយ​) ​ព្រោះ​ភាវៈ​នៃ​ខ្លួន​ពាល ឯ​អ្នក​ប្រាជ្ញ ​បើ​ទុក​ជាប៉ះពាល់​នូវ​ផស្សៈ​ក៏​មិន​បាន​ញាប់ញ័រ ។ ​ព្រោះ​ហេតុ​នោះ បុគ្គល​បាន​នូវ​ព្រះ​និព្វាន​ ជា​ទី​បំ​ផុត​នៃ​ភព ​ក្នុង​លោក​នេះ ដោយ​បញ្ញា​ណា​ បញ្ញា​នោះ​ ជាធម្មជាតិ​ប្រសើរជាទ្រព្យ ដ្បិត​បុគ្គល​ទាំង​ឡាយ មិន​ទាន់​បាន​សម្រេច​ប្រយោជន៍ រមែង​ធើ្វ​នូវ​បាប​កម្ម​ទាំងឡាយ ក្នុង​ភពតូច ​និង​ភព​ធំ ព្រោះ​តែមោហៈ ។ ​បុគ្គល​ណា (​បាន​ធើ្វ​បាប​កម្ម​) ​ក៏​ដល់​នូវ​ការ​អន្ទោល​ទៅ​មក​ រមែង​ចូល​ទៅ​កាន់​គភ៌ ​និង​បរលោក ​បុគ្គល​អ្នក​អប្ប​ប្រាជ្ញា ​(​ឯទៀត​) ​កាល​បើ​ជឿ​បុគ្គល​អ្នក​ធើ្វ​បាប​កម្ម​នោះ ក៏​ទៅ​កាន់​គភ៌ ​និង​បរលោក ។ ចោរ​អ្នក​មាន​ធម៌​ដ៏​លា​មក​ ដែល​គេ​ចាប់​បាន​ត្រង់មុខតំណ [គេចាប់​បាន​ត្រង់​កន្លែងជញ្ជាំង​ដែល​ខ្លួន​បោះ ​ឬ​កាត់​នោះ​ ។] ​(​នៃ​ផ្ទះ​) រមែង​ក្តៅ​ក្រហាយ​ដោយ​កម្ម​របស់​ខ្លួន​ យ៉ាង​ណា​មិញ ​សត្វ​អ្នក​មាន​ធម៌​ដ៏​លា​មក​ លុះស្លាប់​ទៅ​ រមែង​ក្តៅ​ក្រហាយ​ក្នុង​លោក​ខាង​មុខ ​ដោយ​កម្ម​របស់​ខ្លួន ក៏​យ៉ាង​នោះ​ដែរ​ ។ ​កាម​ទាំងឡាយ​ដ៏​វិចិត្រ ​មាន​រសឆ្ងាញ់ ជា​ទី​រីករាយ​នៃ​ចិត្ត តែង​ញាំញី​ចិត្ត​ដោយ​សភាព​ផ្សេង​ៗ បពិត្រ​មហារាជ ហេតុ​នោះ អាត្មា​ភាព ​ឃើញ​ទោស​ក្នុង​កាម​គុណ​ទាំងឡាយ ទើប​ចេញ​ទៅ​បួស ។ ​សត្វ​ទាំងឡាយ​ ទោះក្មេង​ក្តី​ ចាស់​ក្តី តែង​បែក​ធ្លាយ​នូវ​សរីរៈ ​ដូច​ជាផ្លែ​ឈើ​ជ្រុះ ​(​ចាក​ដើម​) បពិត្រ​មហារាជ ​អាត្មា​ភាព បាន​ឃើញ​នូវ​របស់​មិន​ទៀង​នេះ​ឯង ​បាន​ជាចេញ​បួស ភាពជា​សមណៈ មិន​សូវខុស​ភ្លាត់ ជារបស់​ប្រសើរ​លើស​លុប ។

អាត្មា​ភាពបួស​ដោយ​សទ្ធា ​បាន​ប្រកប​សេចក្ដី​ប្រតិបត្តិ ​ក្នុង​សាសនា​នៃ​ព្រះ​ជិន​ស្រី​ បព្វជ្ជា​របស់​អាត្មា​ភាព ​មិន​មាន​ទោស ​អាត្មា​ភាព​បរិភោគភោជន ​មិន​មាន​បំណុលទេ ។ ​អាត្មា​ភាព ​ឃើញ​នូវ​កាម​ទាំង​ឡាយ​ ហាក់​ដូច​ជាភ្លើង​ឆេះ​សព្វ​ហើយ ឃើញ​នូវ​ជាត​រូប​ ហាក់​ដូច​ជា​គ្រឿង​សស្រ្ដាវុធ ​ឃើញ​ហេតុ​នាំ​មក​នូវ​ទុក្ខ ​តាំង​តែ​អំពី​ការ​ចុះ​ចាប់​បដិសន្ធិ​ក្នុង​គភ៌ ​ឃើញ​នូវ​ភ័យ​ធំ​ក្នុង​នរក​ទាំងឡាយ​ ។ ​អាត្មា​ភាព ​ឃើញ​នូវ​ទោស​នេះ​ឯង ​ក៏​បាន​នូវ​សេចក្ដី​សំវេគ ​ក្នុង​កាល​នោះ អាត្មា​ភាពហ្នឹងឯង ជា​អ្នក​ត្រូវ​សរមុត​ហើយ ក្នុង​កាល​នោះ (​ឥឡូវ​នេះ​) ​បាន​ដល់​ហើយ​នូវ​ការ​អស់​ទៅ​នៃ​អាសវៈ​ ។ ​ព្រះ​សាស្តា ​អាត្មា​ភាព ​បាន​បម្រើ​ហើយ ព្រះ​ពុទ្ធសាសនា ​អាត្មា​ភាព​ក៏​បាន​ធើ្វ​ហើយ​ ភារៈ​ដ៏​ធ្ងន់ ​អាត្មា​ភាព​បាន​ដាក់​ចុះ​ហើយ​ តណ្ហាជា​គ្រឿង​នាំ​សត្វ​ទៅ​កាន់​ភព ​អាត្មា​ភាព​បាន​ដក​ចោល​ហើយ​ ។ កុលបុត្រ​បាន​ចេញ​ចាក​ផ្ទះ ចូល​មក​កាន់​ផ្នួស ​ដើម្បី​ប្រយោជន៍​ណា​ ប្រយោជន៍​នោះ គឺ​ការ​អស់​ទៅ​នៃ​សំយោជនៈ​ទាំងពួង ​អាត្មា​ភាព​បាន​ដល់​ហើយ​ ។