navinnseab/khmer-wikipedia-article huggingface dataset:
កម្ពុជាសម័យសង្គ្រាមលោកទាំងពីរ: ផ្នែកអប់រំសិក្សា និងវប្បធម៌

ផ្នែកអប់រំសិក្សា និងវប្បធម៌
នៅឆ្នាំដដែលនោះ មានបង្កើតគណៈកម្មការពីរ សម្រាប់ចងក្រងរាជពង្សាវតារខ្មែរ គណៈកម្មការទី១មានលោកឧកញ៉ាវាំងជួនជាប្រធាន គណៈកម្មការទី២ មានលោកឧកញ៉ាវង្សាឌុចជាប្រធាន។

តាមរាជបញ្ញត្តិថ្ងៃទី ១១ ខែ មេសា ឆ្នាំ ១៩១២ ឪពុកម្ដាយត្រូវតែបញ្ជូនកូនប្រុសស្រី ឲ្យទៅកាន់សាលារៀន បើពុំដូចនោះទេ នឹងត្រូវទទួលទណ្ឌកម្មយ៉ាងទម្ងន់។ នៅសម័យនោះ ក្រៅពីសាលាវត្ត រាជការបានបង្កើតសាលានៅតាមឃុំជាច្រើន ដើម្បីឲ្យក្មេងៗសិក្សាភាសាជាតិរបស់ខ្លួន។ ចំពោះសិស្សានុសិស្សចង់បន្តការសិក្សាបន្ថែមទៀត រដ្ឋការអាណាព្យាបាលបារាំងបានបង្កើតសាលាបឋមសិក្សាជាន់ដំបូងដែលនៅទីនោះគេផ្ដើមបង្រៀនជាភាសាបារាំង។ នៅពីលើសាលាទាំងនោះ នៅមានសាលាដែលមានកម្រិតវិជ្ជាខ្ពស់ជាង នៅតាមទីរួមខេត្ត ហើយដែលមានចាងហ្វាងជាបារាំង។

សម្រាប់មធ្យមសិក្សា គឺមានតែអនុវិទ្យាល័យស៊ីសុវត្ថិមួយគត់នៅរាជធានីភ្នំពេញ ដែលត្រូវបានបង្កើតឡើង តាំងពីឆ្នាំ១៩០៤មកម្ល៉េះ។

ក្នុងវិស័យសិក្សាអប់រំ និងវប្បធម៌នេះ គេបានដឹងថា រាជបញ្ញត្តិថ្ងៃទី ៤ ខែ កញ្ញា ឆ្នាំ ១៩១៥ ព្រះបាទស៊ីសុវត្ថិទ្រង់បានបង្កើតគណៈកម្មការមួយដែលមាននាទីរៀបចំវចនានុក្រមខ្មែរជាលើកដំបូង។ នៅគ.ស.១៩២១ ព្រះអង្គទ្រង់បានសាងសាលាបាលីជាន់ខ្ពស់ និងរាជបណ្ណាល័យ។ ម្យ៉ាងទៀតនៅឆ្នាំ១៩១៨ លោកស៊កក្រូសលីយេ(Georges Groslier) បានបង្កើតសារមន្ទីរមួយនៅក្រុងភ្នំពេញដើម្បីប្រមែប្រមូលស្នាដៃខ្មែរ ដែលជាបុរាណវត្ថុយកមកថែរក្សាឲ្យបានគង់វង្សតទៅ។
កម្ពុជាសម័យសង្គ្រាមលោកទាំងពីរ: តុលាការ

តុលាការ
ចាប់តាំងពីឆ្នាំ១៩១២ ព្រះរាជាទ្រង់បានប្រកាសឲ្យប្រើនូវក្រមព្រហ្មទណ្ឌថ្មី និងនៅឆ្នាំបន្ទាប់ក្រមស៊ើបអង្កេតបទឧក្រិដ្ឋ ហើយនៅឆ្នាំ១៩២០ក្រមរដ្ឋប្បវេណី ក៏ត្រូវបានប្រកាសឲ្យប្រើជាបន្ត។ ក្រោយមកទៀត រាជបញ្ញត្តិថ្ងៃទី ១៤ ខែ កញ្ញា ឆ្នាំ ១៩២២ បានបង្កើតឲ្យមានសាលាលហុ សាលាដំបូង សាលាឧទ្ទរណ៍ សាលាឧក្រិដ្ឋ និងសាលាវិនិច្ឆ័យ។ ប៉ុន្តែសាលាទាំងនោះ ឬវិស័យតុលាការទាំងមូលត្រូវស្ថិតនៅក្រោមអំណាចគ្រប់គ្រងរបស់រាជការអាណាព្យាបាលបារាំង។
កម្ពុជាសម័យសង្គ្រាមលោកទាំងពីរ: វិស័យហិរញ្ញវត្ថុ

វិស័យហិរញ្ញវត្ថុ
គួររំឮកថា ចាប់តាំងពីឆ្នាំ១៨៩០មក បញ្ជីចំណូលចំណាយនៃប្រទេសកម្ពុជា ត្រូវកាន់កាប់ដោយហិរញ្ញិកម្នាក់។ ម្យ៉ាងទៀត នៅរៀងរាល់ឆ្នាំ លោករេស៊ីដង់ស៊ុបប៉េរីយ័រ ត្រូវរៀបចំថវិកាសម្រាប់ឆ្នាំខាងមុខ។ ចាប់ពីឆ្នាំ១៩១៤ គេបានគ្រោងក្នុងផ្នែកចំណាយ នូវមុខចំណាយដូចតទៅ៖
មុខចំណាយសម្រាប់រដ្ឋបាលទាំងខាងខ្មែរ ទាំងខាងបារាំង
មុខចំណាយសម្រាប់សន្តិសុខសាធារណៈ និងតុលាការ
មុខចំណាយសម្រាប់ហិរញ្ញវត្ថុ និងធនធានសាធារណៈ
មុខចំណាយសម្រាប់គិលានសង្គ្រោះ និងសិក្សាធិការ។

ដើម្បីទប់ទល់នឹងមុខចំណាយទាំងប៉ុន្មានខាងលើនេះ គេបានបង្កើតនូវប្រភេទពន្ធផ្សេងៗមាន៖
ពន្ធលើខ្លួន ឬពន្ធមនុស្ស(បង់កាត) ម្នាក់២,៥០៛ ក្នុងមួយឆ្នាំ(ឆ្នាំ១៩២៨ ពន្ធនេះបានឡើងដល់៩,៤០៛)
ពន្ធលើការឲ្យខ្ចី(ឥណទាន)
ពន្ធលើដីធ្លី ដំណាំ ផ្ទះសម្បែង នេសាទ និងលើសត្វពាហនៈ
ពន្ធបាតង់
ពន្ធលើផលិតផលព្រៃឈើ លើផលិតផលដាក់ភាស៊ី លើផលិតផលអាជីវកម្ម ឧស្សាហកម្ម និងផលិតផលផ្សេងៗ។
កម្ពុជាសម័យសង្គ្រាមលោកទាំងពីរ: ស្ថានភាពសេដ្ឋកិច្ច

ស្ថានភាពសេដ្ឋកិច្ច
ក្នុងរជ្ជកាលព្រះបាទស៊ីសុវត្ថិ ចំការកៅស៊ូត្រូវបានបង្កើតជាលើកដំបូងនៅជប់(១៩២១)។ ដោយការសាកល្បងនេះបានជោគជ័យ ពួកមូលធននិយមបារាំង បានបង្កើតចំការកៅស៊ូធំៗ ផ្សេងទៀតនៅត្រង់តំបន់ដីក្រហម ក្នុងខេត្តកំពង់ចាម និងខេត្តក្រចេះ។ ដប់ឆ្នាំក្រោយមក គឺនៅឆ្នាំ១៩៣១ ទំហំផ្ទៃដីដាំកៅស៊ូឡើងលើសពី២៥ ០០០ហិចតា។ ក្រៅពីកៅស៊ូ ពួកអាណានិគមក៏បានធ្វើអាជីវកម្មលើដំណាំពោត ស្រូវនិងម្រេចដែរ ក្នុងខេត្តបាត់ដំបង ខេត្តស្វាយរៀង និងខេត្តកំពត។

បារាំងបាននាំចេញពីកម្ពុជាក្នុងមួយឆ្នាំៗគឺ៖
កៅស៊ូ១៥០០០តោន ទៅ២០០០០តោន
ស្រូវ៣០០០០០តោន
ពោត ពី៣០០០០០តោន ទៅ៤០០០០០តោន
ម្រេច ពី៣២០០តោន ទៅ៣៥០០តោន ព្រមទាំងផលិតផលនេសាទ និងព្រៃឈើដ៏មានតម្លៃជាច្រើនទៀត។

ផ្នែកឧស្សាហកម្ម បារាំងបានស្ថាបនារោងឧស្សាហកម្មធុនស្រាលតិចតួចបំផុត សម្រាប់បំលែងផលិតផលកសិកម្ម ឬព្រៃឈើ។ គេឃើញមានឧស្សាហកម្មបិតស្រា ម៉ាស៊ីនកិនស្រូវ កម្មន្តសាលធ្វើបារី ម៉ាស៊ីនអារឈើ និងសិប្បកម្មធ្វើស្ករសមួយកន្លែង។ មានក្រុមហ៊ុនបារាំងមួយចំនួនបានចូលមកធ្វើអាជីវកម្មក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ដោយស្ថិតនៅក្រោមការត្រួតពិនិត្យនៃធនាគារឥណ្ឌូចិន ដែលជាអ្នកប្រមូលយកចំណេញបានច្រើនបំផុត។

គួរកត់សម្គាល់ថា ក្នុងរជ្ជកាលព្រះបាទស៊ីសុវត្ថិ រាស្ត្រខ្មែរបានក្រោកឡើងប្រឆាំងនឹងការរំលោភជិះជាន់របស់បារាំងពីរលើក។ យ៉ាងណាមិញ នៅឆ្នាំ១៩១៦ ដើម្បីជាការដឹងគុណចំពោះរដ្ឋការបារាំង ព្រះបាទស៊ីសុវត្ថិទ្រង់បានអនុញ្ញាតឲ្យពួកនេះ កែនរាស្ត្រខ្មែរធ្វើទាហានយកទៅច្បាំងនៅប្រទេសបារាំងក្នុងសង្គ្រាមលោកលើកទី១(១៩១៤ - ១៩១៨)។ ប៉ុន្តែមិនយូរប៉ុន្មាន រាស្ត្រខ្មែរចំនួន១សែននាក់បានបះបោរឡើង ប្រឆាំងនឹងការរំលោភក្នុងកំនែននេះ និងការស្ថាបនាផ្លូវថ្នល់។ ជាកុសល ព្រះរាជាទ្រង់បានធ្វើអន្តរាគមន៍យ៉ាងសក្តិសិទ្ធិ ហើយប្រជារាស្ត្ររបស់ព្រះអង្គសុខចិត្ត ព្រមវិលទៅលំនៅស្ថានរៀងៗខ្លួនវិញ។

ក្រោយមក ដោយសារបារាំងត្រូវការលុយកាក់ នាំយកទៅស្រុកបារាំងដែលបានងើបពីចម្បាំងជាមួយអាល្លឺម៉ង់ បារាំងក៏បានតម្លើងពន្ធដារ ហើយបន្តឹងទារពីរាស្ត្រខ្មែរដែលមានជីវភាពដុនដាបស្រាប់ ឲ្យកាន់តែយ៉ាប់ទៅៗ។ ម្ល៉ោះហើយ ប្រជារាស្ត្រខ្មែរនៅកន្លែងខ្លះអត់ទ្រាំនឹងអំពើជិះជាន់នេះមិនបាន ក៏នាំគ្នាបះបោរឡើង រហូតដល់ហ៊ានសម្លាប់រេស៊ីដង់បារាំង ដូចករណីលោករេស៊ីដង់បាដេស(Bardez) នៅឃុំក្រាំងលាវ ខេត្តកំពង់ឆ្នាំង នៅថ្ងៃទី ១៨ ខែ មេសា ឆ្នាំ ១៩២៥។
កម្ពុជាសម័យសង្គ្រាមលោកទាំងពីរ: ស្ថានភាពសេដ្ឋកិច្ច

ស្ថានភាពសេដ្ឋកិច្ច
ព្រះបាទស៊ីសុវត្ថិមុនីវង្ស ទ្រង់បានយាងទៅសិក្សាយោធវិជ្ជានៅប្រទេសបារាំង ព្រមទាំងបានក្លាយជាមេទាហានមួយរូបនៃកងទ័ពប្រទេសទៀតផង។

ដូចយើងបានឃើញរួចមកហើយ នៅឆ្នាំ ១៩៣១ ទំហំផ្ទៃចំការកៅស៊ូនៅប្រទេសកម្ពុជាកាន់តែកើនឡើងជាលំដាប់។ ចំការកៅស៊ូនៅមេមត់ ដែលមានផ្ទៃ ៦០០០ហិចតា និងមានដើមកៅស៊ូ៥៥០០០០ដើម ជាចំការធំបំផុតក្នុងពិភពលោកនាសម័យនោះ។ ឯដំណាំថ្នាំជក់ និងពោតក៏ត្រូវបានគេធ្វើដែរ។

ព្រះបាទស៊ីសុវត្ថិមុនីវង្ស ទ្រង់បានដាក់ឲ្យបង្កបង្កើនផលឡើងវិញ លើដីស្រែដ៏ធំទូលាយ ដែលត្រូវជនជាតិខ្មែរបោះបង់ចោលដោយការភៀសខ្លួន គេចឲ្យផុតពីខ្មាំងឈ្លានពាន ឬដោយការចាប់យកទៅប្រទេសសៀម ជាឈ្លើយសឹកកាលពីសម័យសង្គ្រាម។ ដូចនេះតំបន់ខ្លះ ដូចជាត្រពាំងជងជាដើម(ក្នុងខេត្តពោធិ៍សាត់ បានក្លាយទៅជាមណ្ឌលកសិកម្ម និងពាណិជ្ជកម្មមួយយ៉ាងសំខាន់។ នៅឆ្នាំ១៩៣០ ព្រះអង្គទ្រង់បានប្រកាសឲ្យប្រើនូវព្រះរាជបញ្ញត្តិ ដែលបង្កើតធនាគារសម្រាប់ផ្ដល់ឥណទានឲ្យកសិករនៅខេត្តបាត់ដំបង ខេត្តព្រៃវែង និងខេត្តកំពង់ចាម។

ក្នុងវិស័យផ្លូវគមនាគមន៍ បណ្ដាញផ្លូវថ្នល់ត្រូវបានគេពង្រីកយ៉ាងខ្លាំង។ ផ្លូវរថភ្លើងទី១ ពីភ្នំពេញទៅព្រំដែនប្រទេសសៀម ដោយកាត់តាមខេត្តបាត់ដំបង ត្រូវបានស្ថាបនាឡើងនៅគ.ស.១៩៣២។ ផ្លូវនេះមានប្រវែង២៧៥គីឡូម៉ែត។ ក្រៅពីនេះ ស្ពានធ្វើពីបេតុងជាច្រើនបានស្ថាបនាផងដែរ ជាពិសេសស្ពានដែលឆ្លងកាត់ទន្លេបាសាក់(ប្រវែង២៩២ម៉ែត) ហើយដែលមានឈ្មោះថាស្ពានព្រះមុនីវង្ស ត្រូវបានសម្ពោធនៅថ្ងៃទី ១៨ ខែ វិច្ឆិកា ឆ្នាំ ១៩២៨។
កម្ពុជាសម័យសង្គ្រាមលោកទាំងពីរ: ស្ថានភាពសង្គម

ស្ថានភាពសង្គម
ក្នុងវិស័យនយោបាយ និងវប្បធម៌ ព្រះបាទស៊ីសុវត្ថិមុនីវង្ស ទ្រង់បានសាងសមិទ្ធិយ៉ាងសំខាន់ៗ ដូចជា៖
សភាសម្រាប់ឲ្យយោបល់មួយ(សភាខ្មែរ) តាមរាជបញ្ញត្តិថ្ងៃទី ១៥ ខែ សីហា ឆ្នាំ ១៩២៨។ ប៉ុន្តែបើតាម លោកហង់រីរូស៊ីយេ(Henri Russier)ថា សភានេះត្រូវបានបង្កើតតាំងពីរជ្ជកាលមុនមកម្ល៉េះ ហើយត្រូវមានភារៈផ្ដល់យោបល់ពីបញ្ហាពន្ធដារ បញ្ហារដ្ឋបាល ឬបញ្ហាបង្កើតផលទាក់ទងនឹងជីវភាពប្រជារាស្ត្រខ្មែរ។ សភានេះមានសមាជិក៤៦នាក់។ ក្នុងចំណោមនេះ ៤១នាក់ត្រូវបោះឆ្នោតជ្រើសរើសដោយពួកបញ្ញវន្តខ្មែរ និង៥នាក់ទៀតត្រូវបានតែងតាំងដោយគណៈរដ្ឋមន្ត្រី។
ក្រុមជំនុំប្រែព្រះត្រៃបិដក ដែលបានត្រូវបង្កើតនៅថ្ងៃទី១៤ ខែ វិច្ឆិការ ឆ្នាំ ១៩២៩ ហើយដែលមានភារៈបកប្រែព្រះត្រៃបិដក(វិន័យបិតក សុត្តន្តបិដក និងអភិធម្មបិដក)។ សព្វថ្ងៃនេះ គម្ពីរទាំងបីត្រូវបានបកប្រែចប់សព្វគ្រប់ហើយ មានទាំងអស់១១១ក្បាល។
វិទ្យាស្ថានពុទ្ធសាសនបណ្ឌិត្យ បានត្រូវបង្កើតឡើងនៅឆ្នាំ១៩៣០ មានភារៈធ្វើការសិក្សាស្រាវជ្រាវពីព្រះពុទ្ធសាសនា នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាតែម្ដង មិនបាច់ចេញទៅបរទេសដូចមុនៗទៀត។ ក្នុងឆ្នាំដដែល តាមរាជបញ្ញត្តិថ្ងៃទី ១៦ ខែ ធ្នូ ព្រះបាទស៊ីសុវត្ថិមុនីវង្សទ្រង់បានរៀបចំការសិក្សាភាសាបាលី និងលទ្ធិព្រះពុទ្ធក្នុងខេត្តទាំងឡាយនៃព្រះរាជាណាចក្រ។ សាលាទាំងនោះ អនុវត្តសម្រាប់ព្រះសង្ឃ ហើយព្រះសង្ឃទាំងអស់បានទៅសិក្សាពីវិធីបង្រៀនតាមបែបទំនើប។

នៅឆ្នាំ១៩៣៩ សង្គ្រាមលោកលើកទី២បានផ្ទុះឡើង។ ប្រទេសសៀមមានវិវាទជាថ្មីជាមួយប្រទេសបារាំង ហើយបានទទួលការគាំទ្រពីប្រទេសជប៉ុន។ នៅទីបំផុត ជប៉ុនបានគាបសង្កត់ប្រទេសបារាំង ដណ្ដើមយកខេត្តបាត់ដំបង និងទឹកដីនៅត្រង់ជួរភ្នំដងរែក ប្រគល់ឲ្យសៀមកាន់កាប់វិញ។

ដោយឈឺព្រះទ័យនឹងការរំលោភពីសំណាក់សៀមនេះ ព្រះសុខភាពទ្រុឌទ្រោមយ៉ាងឆាប់រហ័ស ហើយព្រះបាទស៊ីសុវត្ថិមុនីវង្សទ្រង់សោយទិវង្គតនៅរាត្រីថ្ងៃទី ២២ ខែ មេសា ឆ្នាំ ១៩៤១ នៅបូកគោ ក្នុងព្រះជន្មាយុ៦៥ព្រះវស្សា។

រហូតមកដល់ខែធ្នូ ឆ្នាំ ១៩៤៦ ដើម្បីធ្វើឲ្យចលនាបះបោររបស់ប្រជារាស្ត្រខ្មែរបានស្ងប់ ពួកអាណានិគមបារាំង បានគាបសង្កត់ និងគំរាមកំហែងរដ្ឋាភិបាលសៀម ឲ្យប្រគល់ខេត្តបាត់ដំបង និងខេត្តសៀមរាបមកឲ្យខ្មែរវិញ៕
កម្ពុជាសម័យសង្គ្រាមលោកទាំងពីរ: ឯកសារពិគ្រោះ

ឯកសារពិគ្រោះ
សៀវភៅសិក្សាសង្គមថ្នាក់ទី១១ ក្រសួងអប់រំឆ្នាំ២០០០
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រវត្តិសាស្ត្រខ្មែរ
កម្ពុជាអាមី F.C.

កម្ពុជាអាមី F.C.  Army F.C.ឈ្មោះ​ផ្លូវការណ៍សមាគម ក្លឹបបាល់ទាត់ កម្ពុជាអាមី  
Cambodia Army Forces Association Football Clubរហ័ស្សនាម កងទ័ព ទីហ្វី    
Tiffy Army ការកឃើញ 1993 ទឹកដីភ្នំពេញ 
Start Chas stadiumផ្ទុកអ្នកទស្សនា 10000 នាក់ប្រធានក្លឹប សុផាឆ័យ វីរៈភូជង្គ អ្នកគ្រប់គ្រង       ឯកឧត្ដម តែម មុឺន គ្រូបង្គោល       ហោ សុខហេង ក្របខ័ណ្ឌលីគ      លីគកំពូលកម្ពុជាឈ្នះពាន(NCSC) 1 ដង (1993)
ជើងឯកជាតិនៃរដ្ឋកម្ពុជា 
(HSC) 3 ដង 
ពានសម្ដេច ហ៊ុនសែន 
(2010).(2016).(2018).

កម្ពុជាអាមី F.C ឬ សមាគម ក្លឹបបាល់ទាត់ ខ.ភ.ម (អង់គ្លេស: Cambodia Army Forces Association Football Club) ហៅកាត់ថា (CAFC) គឺជាក្លឹបបាល់ទាត់អាជីពដែលមានមូលដ្ឋាននៅ សង្កាត់ស្រះចក ខណ្ឌដូនពេញ ក្រុងភ្នំពេញ ដែលចូលរួមប្រកួតប្រជែងក្នុង ខេមបូឌានព្រីមៀរលីគ (Cambodian Premier League) ដែលជាក្របខ័ណ្ឌលីគកំពូល នៃបាល់ទាត់កម្ពុជា ។ (CAFC) ដែលមានរហ័ស្សនាមថា "កងទ័ព ទីហ្វី" (Tiffy Army) ក្លឹបនេះត្រូវបានបង្កើតឡើងលើកដំបូងជាក្លឹបបាល់ទាត់ កងយោធពលខេមរភូមិន្ទ F.C. (Royal Cambodian Armed Forces F.C.) ក្នុងឆ្នាំ 1993 និង បានប្ដូរឈ្មោះ ជាក្លឹបបាល់ទាត់ ក្រសួងការពារជាតិ F.C. (National Defense Ministry F.C.) ក្នុងឆ្នាំ 2008 និងបានប្ដូរឈ្មោះចុងក្រោយជាក្លឹបបាល់ទាត់ សមាគម កម្ពុជាអាមី F.C (Cambodia Army Forces Association F.C.) ក្នុឆ្នាំ 2020 រហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ននេះ ។ Data Sports Group (2014) Team Info Tiffy Army FC, Website: globalsportsarchive.com, Copyright © Data Sports Group. All rights reserved.
កម្ពុជា​នៅក្នុងព្រឹត្តិការណ៍កីឡាអូឡាំពិក

ប្រទេស​កម្ពុជា ​បាន​ចូល​រួម​ប្រកួត​កីឡា​អូឡាំពិក​រដូវ​ក្តៅ ចំនួន​១០។ ពួក​គេ​មិន​ដែល​ឈ្នះ​មេដាយ​អូឡាំពិក​ទេ  ហើយ​ក៏​មិន​បាន​បង្ហាញ​ខ្លួន​ក្នុងការប្រកួតកីឡាអូឡាំពិករដូវរងាដែរ។[ ត្រូវការដកស្រង់ ]

កម្ពុជា​បាន​ចូល​រួម​ប្រកួត​លើក​ដំបូង​នៅ​ក្នុង អូឡាំពិករដូវក្តៅឆ្នាំ 1956 ដែលធ្វើឡើងនៅទីក្រុងមែលប៊ន ប្រទេសអូស្ត្រាលី។ ប៉ុន្តែការប្រកួតផ្នែករាងកាយមានតែនៅទីក្រុងស្តុកខូម ប្រទេសស៊ុយអែតប៉ុណ្ណោះ ខណៈដែលកម្ពុជាបានចូលរួមតែក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ជិះសេះដែលធ្វើឡើងនៅប្រទេសស៊ុយអែត ដោយសារបទប្បញ្ញត្តិដាក់ឱ្យនៅដាច់ពីគេ និងព្រឹត្តិការណ៍ធ្វើពហិការនៅទីក្រុងមែលប៊ន ជុំវិញការប្រឆាំងទៅនឹងវិបត្តិស៊ុយអេ ។

ប្រទេសកម្ពុជាមិនបានចូលរួមប្រកួតកីឡាអូឡាំពិករយៈពេល ២៤ឆ្នាំបន្ទាប់ ព្រឹត្តិការណ៍អូឡាំពិករដូវក្តៅឆ្នាំ 1972 ដោយសារតែសកម្មភាពនៃរបប ខ្មែរក្រហម ទីបំផុតបានត្រលប់មកវិញសម្រាប់ ព្រឹត្តិការណ៍អូឡាំពិករដូវក្តៅឆ្នាំ 1996 ។  ពួក​គេ​បាន​ចូល​រួម​ប្រកួត​នៅ​រាល់ការប្រកួតកីឡាអូឡាំពិករដូវក្តៅ ​តាំង​ពី​ពេល​នោះ​មក។
កម្ពុជា​នៅក្នុងព្រឹត្តិការណ៍កីឡាអូឡាំពិក: តារាងមេដាយ

តារាងមេដាយ 

 មេដាយដោយអូឡាំពិករដូវក្តៅ 
ហ្គេម អត្តពលិក មាស ប្រាក់ សំរិទ្ធ សរុប ចំណាត់ថ្នាក់ ១៨៩៦–១៩៥២ ជាផ្នែកមួយនៃ ១៩៥៦ មែលប៊ន ២ 0 0 0 0 – ១៩៦០ ទីក្រុងរ៉ូម មិនបានចូលរួម ១៩៦៤ 
តូក្យូ ១១ 0 0 0 0 – ១៩៦៨ ទីក្រុងម៉ិកស៊ិកូ មិនបានចូលរួម ១៩៧២ 
ម៉ូនិច ១០ 0 0 0 0 – ១៩៧៦ ម៉ុងរ៉េអាល់ មិនបានចូលរួម ១៩៨០ ម៉ូស្គូ ១៩៨៤ ឡូសអេនជឺលេស ១៩៨៨ 
សេអ៊ូល ១៩៩២ បាសេឡូណា ១៩៩៦ អាត្លង់តា ៥ 0 0 0 0 – ២០០០ ស៊ីដនី ៤ 0 0 0 0 – ២០០៤ អាថែន ៤ 0 0 0 0 – ២០០៨ ទីក្រុងប៉េកាំង ៤ 0 0 0 0 – ២០១២ ទីក្រុងឡុងដ៍ ៦ 0 0 0 0 – ២០១៦ រីយ៉ូ ដឺសានេរ៉ូ ៦ 0 0 0 0 – ២០២០ តូក្យូ ៣ 0 0 0 0 – ២០២៤ ប៉ារីស ព្រឹត្តិការណ៍នាពេលអនាគត ២០២៨ ឡូសអេនជឺលេស ២០៣២ ប្រ៊ីសបេន សរុប 0 0 0 0 –
កម្ពុជា​នៅក្នុងព្រឹត្តិការណ៍កីឡាអូឡាំពិក: មេដាយដោយអូឡាំពិករដូវក្តៅ

មេដាយដោយអូឡាំពិករដូវក្តៅ 
ហ្គេម អត្តពលិក មាស ប្រាក់ សំរិទ្ធ សរុប ចំណាត់ថ្នាក់ ១៨៩៦–១៩៥២ ជាផ្នែកមួយនៃ ១៩៥៦ មែលប៊ន ២ 0 0 0 0 – ១៩៦០ ទីក្រុងរ៉ូម មិនបានចូលរួម ១៩៦៤ 
តូក្យូ ១១ 0 0 0 0 – ១៩៦៨ ទីក្រុងម៉ិកស៊ិកូ មិនបានចូលរួម ១៩៧២ 
ម៉ូនិច ១០ 0 0 0 0 – ១៩៧៦ ម៉ុងរ៉េអាល់ មិនបានចូលរួម ១៩៨០ ម៉ូស្គូ ១៩៨៤ ឡូសអេនជឺលេស ១៩៨៨ 
សេអ៊ូល ១៩៩២ បាសេឡូណា ១៩៩៦ អាត្លង់តា ៥ 0 0 0 0 – ២០០០ ស៊ីដនី ៤ 0 0 0 0 – ២០០៤ អាថែន ៤ 0 0 0 0 – ២០០៨ ទីក្រុងប៉េកាំង ៤ 0 0 0 0 – ២០១២ ទីក្រុងឡុងដ៍ ៦ 0 0 0 0 – ២០១៦ រីយ៉ូ ដឺសានេរ៉ូ ៦ 0 0 0 0 – ២០២០ តូក្យូ ៣ 0 0 0 0 – ២០២៤ ប៉ារីស ព្រឹត្តិការណ៍នាពេលអនាគត ២០២៨ ឡូសអេនជឺលេស ២០៣២ ប្រ៊ីសបេន សរុប 0 0 0 0 –
កម្ពុជា​នៅក្នុងព្រឹត្តិការណ៍កីឡាអូឡាំពិក: សូម​មើល​ផង​ដែរ

សូម​មើល​ផង​ដែរ 

 បញ្ជីឈ្មោះអ្នកកាន់ទង់ជាតិសម្រាប់កម្ពុជាក្នុងព្រឹត្តិការណ៍អូឡាំពិក
 កម្ពុជានៅប៉ារ៉ាឡាំពិក
 កីឡានៅកម្ពុជា
កម្ពុជា​នៅ​អូឡាំពិក​រដូវ​ក្តៅ​ឆ្នាំ ​២០០៨

កម្ពុជា​បាន​ចូល​រួម​ប្រកួត​កីឡា​អូឡាំពិក​រដូវ​ក្តៅ​ឆ្នាំ ​២០០៨ ធ្វើឡើងនៅទីក្រុងប៉េកាំង សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន ចាប់ពីថ្ងៃទី ៨ ដល់ថ្ងៃទី ២៤ ខែសីហា ឆ្នាំ ២០០៨ ប្រទេស​នេះ​បាន​បញ្ជូន​អ្នក​ចូល​រួម​ប្រកួត​សរុប​បួន​នាក់​ទៅ​ប្រកួត​កីឡា​នេះ"Cambodian Olympic hopefuls receive bonus", Xinhua, June 19, 2008"Cambodia to send 15-member delegation to Beijing Olympics", Xinhua, May 30, 2008
កម្ពុជា​នៅ​អូឡាំពិក​រដូវ​ក្តៅ​ឆ្នាំ ​២០០៨: កីឡាករ

កីឡាករ

សំខាន់
ចំណាំ–ចំណាត់ថ្នាក់ដែលបានផ្តល់ឱ្យសម្រាប់ព្រឹត្តិការណ៍បទគឺស្ថិតនៅក្នុងកំដៅរបស់អត្តពលិកតែប៉ុណ្ណោះ
Q = មានលក្ខណៈសម្បត្តិគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ជុំបន្ទាប់
q = មានលក្ខណៈសម្បត្តិគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ជុំបន្ទាប់ជាអ្នកចាញ់លឿនបំផុត ឬក្នុងព្រឹត្តិការណ៍វាល ដោយទីតាំងដោយមិនសម្រេចគោលដៅជម្រុះ
NR = កំណត់ត្រាជាតិ
N/A = ជុំមិនអាចអនុវត្តសម្រាប់ព្រឹត្តិការណ៍នេះ
Bye = កីឡាករមិនតម្រូវឱ្យប្រកួតក្នុងជុំទេ

បុរស
កីឡាករព្រឹត្តិការណ៍វគ្គចុងក្រោយលទ្ធផលចំណាត់ថ្នាក់ហែម ប៊ុនទីងម៉ារ៉ាតុង២:៣៣:៣២៧៣

ស្ត្រី
កីឡាករព្រឹត្តិការណ៍ហ៊ីតQuarterfinalវគ្គពាក់កណ្តាលផ្តាច់ព្រ័ត្រវគ្គចុងក្រោយលទ្ធផលចំណាត់ថ្នាក់លទ្ធផលចំណាត់ថ្នាក់លទ្ធផលចំណាត់ថ្នាក់លទ្ធផលចំណាត់ថ្នាក់សូ ទិត្យលីនដា100 ម១២.៩៨៧មិនបានទៅមុខទេ
កម្ពុជា​នៅ​អូឡាំពិក​រដូវ​ក្តៅ​ឆ្នាំ ​២០០៨: ហែលទឹក

ហែលទឹក 

បុរស
កីឡាករព្រឹត្តិការណ៍ហ៊ីតវគ្គពាក់កណ្តាលផ្តាច់ព្រ័ត្រវគ្គចុងក្រោយវេលាចំណាត់ថ្នាក់វេលាចំណាត់ថ្នាក់វេលាចំណាត់ថ្នាក់ហែមថុន ពន្លឺហ្វ្រីស្ទីល ៥០​ ម.២៧.៣៩៧៩មិនបានទៅមុខទេ

ស្ត្រី
កីឡាករព្រឹត្តិការណ៍ហ៊ីតវគ្គពាក់កណ្តាលផ្តាច់ព្រ័ត្រវគ្គចុងក្រោយវេលាចំណាត់ថ្នាក់វេលាចំណាត់ថ្នាក់វេលាចំណាត់ថ្នាក់ហែម ថុនវិទិនីហ្វ្រីស្ទីល ៥០​ ម.៣១.៤១៧៨មិនបានទៅមុខទេ
កម្ពោជ

កម្ពោជ ( ទេវនគរិ : कंबोज, Nastaliq : کمبوج, Gurumukhi : ਕੰਬੋਜ ALA-LC : Kamboj ) ក៏ជា Kamboh ( Nastaliq : کمبوہ ALA-LC : Kamboh ) ជាសហគមន៍ដែលមានដើមកំណើតពី ប្រទេសប៉ាគីស្ថាន និងជាជនជាតិភាគតិចនៃ ជនជាតិប៉ាគីស្ថាន ។  

មូស្លីមកម្ពោជត្រូវបានគេស្គាល់ថាជា Kamboh; ពួកគេមានឥទ្ធិពលជាពិសេសនៅក្នុងការគ្រប់គ្រង និងយោធានៃ ចក្រភព Mughal ចាប់ពីសម័យ Akbar តទៅ។ បុគ្គលល្បីៗមួយចំនួនរួមមាន Shahbaz Khan Kamboh និង Shaikh Gadai Kamboh ។
កម្ពោជ: ប្រជាសាស្រ្ត

ប្រជាសាស្រ្ត 

 សាសនា 
យោងតាមជំរឿនឆ្នាំ 1931 នៃ រដ្ឋ Punjab របស់អង់គ្លេស ជនជាតិ កម្ពោជ ភាគច្រើនបានធ្វើតាម សាសនាសិខ (42.4%) និង សាសនាឥស្លាម (41.5%) ដោយមានជនជាតិភាគតិចច្រើនបន្ទាប់ពី សាសនាហិណ្ឌូ (16.1%) ។ 

សមាជិកមូស្លីមនៃសហគមន៍ត្រូវបានគេហៅថា Kamboh ។ អ្នកកាន់សាសនាសាសនា ហិណ្ឌូ គេហៅថា Kambojs និង សាសនាសិខ ហៅថា Kambojs ត្រូវបានរកឃើញនៅក្នុងតំបន់ Punjab, Haryana និង Jammu ក្នុងប្រទេសឥណ្ឌា ខណៈដែល Kambohs មូស្លីម ភាគច្រើនត្រូវបានរកឃើញនៅក្នុងខេត្ត Punjab ក្នុងប្រទេសប៉ាគីស្ថាន។ 

 ចំនួន 
យោងតាម ជំរឿនប៉ាគីស្ថានឆ្នាំ 2017 កម្ពោជ បានបង្កើតប្រហែល 5% នៃចំនួនប្រជាជនរបស់ Lahore ដែលនៅពេលនោះមានចំនួនប្រហែល 550 000 បុគ្គលក្នុងចំណោមប្រជាជនសរុប 11 លាននាក់។
កម្ពោជ: សាសនា

សាសនា 
យោងតាមជំរឿនឆ្នាំ 1931 នៃ រដ្ឋ Punjab របស់អង់គ្លេស ជនជាតិ កម្ពោជ ភាគច្រើនបានធ្វើតាម សាសនាសិខ (42.4%) និង សាសនាឥស្លាម (41.5%) ដោយមានជនជាតិភាគតិចច្រើនបន្ទាប់ពី សាសនាហិណ្ឌូ (16.1%) ។ 

សមាជិកមូស្លីមនៃសហគមន៍ត្រូវបានគេហៅថា Kamboh ។ អ្នកកាន់សាសនាសាសនា ហិណ្ឌូ គេហៅថា Kambojs និង សាសនាសិខ ហៅថា Kambojs ត្រូវបានរកឃើញនៅក្នុងតំបន់ Punjab, Haryana និង Jammu ក្នុងប្រទេសឥណ្ឌា ខណៈដែល Kambohs មូស្លីម ភាគច្រើនត្រូវបានរកឃើញនៅក្នុងខេត្ត Punjab ក្នុងប្រទេសប៉ាគីស្ថាន។
កម្ពោជ: ចំនួន

ចំនួន 
យោងតាម ជំរឿនប៉ាគីស្ថានឆ្នាំ 2017 កម្ពោជ បានបង្កើតប្រហែល 5% នៃចំនួនប្រជាជនរបស់ Lahore ដែលនៅពេលនោះមានចំនួនប្រហែល 550 000 បុគ្គលក្នុងចំណោមប្រជាជនសរុប 11 លាននាក់។
កម្ពោជ: មនុស្សគួរឱ្យកត់សម្គាល់

មនុស្សគួរឱ្យកត់សម្គាល់ 

 Shahbaz Khan Kamboh
 Khair Andesh Khan Kamboh
 លោក Muhammad Saleh Kamboh
 Khair Andesh Khan Sani Kamboh
 Waqar-ul-Mulk Kamboh
 Shaikh Gadai Kamboh
 Shaikh Inayat Allah Kamboh
 ចាម៉ាលីកាបូ
 Shaikh Sama'al-Din Kamboh
 ហាសាន ម៉ាមូឌី ខេមបូ
 Bhagat Singh Thind
 លោក Udham Singh
 Subhan Ali Khan Kamboh
 Jathedar Bhai Tehal Singh Dhanju
 Baba Amar Singh Nibber
 Sunder Singh Lyallpuri
 Fazal Malik Akif
 Har Karan Ibn Mathuradas Kamboh Multani
 លោក Muhammad Yamin Khan
 Upinderjit Kaur
 លោក Sardar Atma Singh
 Lal Singh (អ្នកនយោបាយ)
 Prithipal Singh
 បាបាអាហ្សាម
 Kamran Akmal
 លោក Umar Akmal
កម្ភោជិ

កម្ភោជិ ឬ កម្ពោធិ  គឺជា រ៉ាហ្គា ដ៏ពេញនិយមនៅក្នុងតន្ត្រីកាណាតិក ។ វា​ត្រូវ​បាន​ចាត់​ថ្នាក់​ថា​ជា​រ៉ាហ្គា​ដែល​បាន​មក​ពី ​មេឡាកាថា ​ទី ២៨  ហារីកម្ភោជិ ហើយ​មាន​តាំង​ពី​សតវត្សរ៍​ទី ៧។
កម្ភោជិ: មាត្រដ្ឋាន

មាត្រដ្ឋាន 
មាត្រដ្ឋាន កម្ភោជិ ក៏ត្រូវបានគេនិយាយថាបានមកពីប្រទេសកម្ពុជាផងដែរ។

អារ៉ូហាណា: S R2 G3 M1 P D2 S

អាវ៉ារ៉ូហាណា: S N2 D2 P M1 G3 R2 S (N3 P D2 S)

ការប្រើប្រាស់ "n3" នៅក្នុងឃ្លា "npds" ធ្វើឱ្យ កម្ភោជិ ទៅជា ភសង្គ រ៉ាហ្គា (រ៉ាហ្គា ដែលរួមបញ្ចូលចំណាំក្រៅពីអ្វីដែលមាននៅក្នុង រ៉ាហ្គា មេ) ។

វាជា សាដាវ៉ា (6 ណោតក្នុងអរ៉ូហាណា) Sampoorna (ទាំងអស់ 7 ណោតក្នុងអវ៉ារ៉ូហាណា ) រ៉ាហ្គា ។
កម្ភោជិ: យុគសម័យមជ្ឈិមសម័យ

យុគសម័យមជ្ឈិមសម័យ 
មានឯកសារយោងជាច្រើនចំពោះ រ៉ាហ្គា ឬ រ៉ាហ្គិណិ ហៅថា កម្ភោជិ នៅក្នុងប្រពៃណីតន្ត្រីឥណ្ឌាបុរាណ។ Sangita Makaranda របស់ ណារ៉ាដា (សតវត្សទី 7 ដល់ទី 8 នៃគ។ នៅក្នុងគ្រោងការណ៍នៃចំណាត់ថ្នាក់នេះ ណារ៉ាដា ទទួលយក រាហ្គា កម្ភោជិ ជាទម្រង់នៃ Shri raga ដែលជាក្រុមរងដំបូងនៃគ្រោងការណ៍នៃការចាត់ថ្នាក់របស់គាត់។ Ragas and Raginis, Appendix 4, pp 179-80, O.P Ganguli Ramaditya ដែលជាអ្នកនិពន្ធនៃ Swara-Mela Kalanidhi (1550 AD) បានទទួលយក 20 melas និងបានស្នាក់នៅ 64 Jana-ragas ក្នុងចំណោម melas ។ នៅក្នុងគ្រោងការណ៍នៃចំណាត់ថ្នាក់នេះ មេឡាទី 20 គឺ កម្ភោជិ ដែលមក Jana-ragas ដូចជា កម្ភោជិ ។ Appendix 17, pp 197-98, O.P Ganguli Ragamala នៃ Pundrikavitthala ចាត់ថ្នាក់ ragas ទៅជា 6 ផ្នែកដោយក្រុមនីមួយៗមាន raginis និង ragas ជាច្រើនដែលស្រមៃថាជាប្តីប្រពន្ធនិងកូនប្រុសរបស់ពួកគេ។ ដូច្នេះ ragini កម្ភោជិ ត្រូវបានគេសន្មត់ថាជាមនុស្សម្នាក់ក្នុងចំណោមប្តីប្រពន្ធជាច្រើនរបស់ raga Nat-Narayana ។ Appendix 18, pp 199-200, O.P Ganguli Chatravarishach.chhat-Raga Nirupanam និពន្ធដោយ Narada (1525-50 AD) រាយបញ្ជី ragas សំខាន់ៗចំនួនដប់ ហើយទទួលយក កម្ភោជិ ជាប្តីប្រពន្ធរបស់ Raga ទីប្រាំពីរហៅថា Raga Nata-Narayana ។ Appendix 19, pp 201-04, O.P Ganguli Chaturdandi Prakashika និពន្ធដោយ Venkatamakhin (ត្រូវបានគេស្គាល់ផងដែរថា Venkateshwara Dikshit, ~ 1660 AD) សន្មតថា 19 melas និងរាយបញ្ជី កម្ភោជិ, Kedaragaula និង Narayanagaula ជា Janya ragas នៅក្រោម mela កម្ភោជិ ។ Appendix 24, p 209, O. P. Ganguli. Anupa-Sangit-Ratanakar ដោយ Sangit Acharya Bhava-Bhata រាយ 20 ragas ជា ragas មូលដ្ឋាន។ រ៉ាហ្គាទី 3 នៃគ្រោងការណ៍របស់គាត់ដែលមានឈ្មោះថា Kedar Raga រួមមាន raginis ជាច្រើន ---- ទីប្រាំពីរគឺជា កម្ភោជិ ដែលល្បីល្បាញ។ Appendix 26, p 211, O. P. Ganguli Raja Tulaji ដែលជាអ្នកគ្រប់គ្រងនៃ Tanjore (1763-87 AD) បានសរសេរសៀវភៅដ៏ល្បីល្បាញមួយអំពីតន្ត្រីវិទ្យាដែលគេស្គាល់ថា Sangit-Saramritoddhar ។ Raja Tulaji សន្មតថា Janakmelas 21 ហើយរួមបញ្ចូល កម្ភោជិ និង Yadukul-Kambhoji ជា Jana ragas ក្រោម Janaka-mela ទីប្រាំបីនៃគ្រោងការណ៍នៃការចាត់ថ្នាក់របស់គាត់។ Appendix 26, p 213, O.P. Ganguli
កម្ភោជិ: សេចក្តីយោងបុរាណរបស់ Matanga ចំពោះ raga កម្ភោជិ

សេចក្តីយោងបុរាណរបស់ Matanga ចំពោះ raga កម្ភោជិ 
ភាគច្រើននៃឯកសារយោងខាងលើគឺថ្មីៗនេះប្រៀបធៀប ប៉ុន្តែនេះមិនគួរត្រូវបានយកទៅមានន័យថា raga កម្ភោជិ ក៏មានដើមកំណើតថ្មីៗនេះដែរ។ យោង​ទៅ​លើ raga នេះ​ថា​ជា Thakkesi គឺ​នៅ​ក្នុង​វីរភាព​តាមិល​បុរាណ Cilappatikaram ដែល​ត្រូវ​បាន​គេ​សំដៅ​ដោយ​ឈ្មោះ​សំស្ក្រឹត កម្ភោជិ ។ Brihaddesi និពន្ធដោយ Sangit Acharya Matanga Muni (500-700 AD) គឺជាការងារដ៏សំខាន់បំផុតរវាង Natyashastra (សតវត្សទី 2 មុនគ ។ pp 16-18, O. P. Ganguli Sage Matanga ប្រហែលជាត្រូវបានសាទរពីភាគខាងត្បូងប្រទេសឥណ្ឌា។ ការងារ Brihaddesi នេះត្រូវបានចុះកាលបរិច្ឆេទនៅចន្លោះសតវត្សទី 5 និងទី 7 នៃគ.ស ប៉ុន្តែជាអកុសលវាមិនពេញលេញទេ។ ផ្នែកខ្លះនៃវាហាក់ដូចជាបានវង្វេងផ្លូវ។ Brihaddeshi របស់ Matanga គឺជាអត្ថបទដ៏សំខាន់ដំបូងគេ និងអាចរកបានដើម្បីពិពណ៌នាអំពី Ragas ដូចដែលយើងយល់ពីពួកគេសព្វថ្ងៃនេះ។ Sangit Acharya Matanga ប្រាប់យើងថា "បទភ្លេងបុរាណ (Raga) មិនអាចផ្សំដោយកំណត់ចំណាំចំនួនបួនឬតិចជាងនោះទេ។ ប៉ុន្តែបទភ្លេងដែលប្រើដោយ កុលសម្ព័ន្ធ ដូចជា Sabara, Pulinda, កម្ពោជ, Vanga, Kirata, Vahlika, Andhra, Dravida និង។ ត្រកូល ឬ កុលសម្ព័ន្ធ Vanachra (ព្រៃ) គឺជាករណីលើកលែងដែលមាន svaras ឬកំណត់ចំណាំចំនួនបួន។ See also: Folk-lore, p 63. Studies in Musicology, 1983, p 93, Ramanlal Chhotalal Mehta, Indian Musicological Society. Also see: Indian Music, 1973, p 7, Bigamudre Chaitanya Deva. Historical Development of Indian Music: A Critical Study, 1973, 136, Swāmī Prajñānānanda, Prajnanananda. A CRITICAL ANALYSIS OF RAGA-RASA RELATIONSHIP, p 18, Mohammad Zafar Iqbal, online article - sanjannagar.org.
កម្ភោជិ: ការចាត់ថ្នាក់តាមភេទ

ការចាត់ថ្នាក់តាមភេទ 
Sangita Makaranda ក៏ចាត់ថ្នាក់ ragas ទៅតាមភេទរបស់ពួកគេ ដូចជា Male Ragas, Female Ragas (ពោលគឺ Raginis) និង Neuter Ragas។ យោងទៅតាម Narada បុរស Ragas បង្ហាញពីអារម្មណ៍របស់ Raudra (កំហឹង) វីរ៉ា (វីរភាព) និង Bhayanaka (ភ័យខ្លាច); ស្ត្រី Ragas តំណាងឱ្យមនោសញ្ចេតនារបស់ Shringara (មនោសញ្ចេតនានិងមនោសញ្ចេតនា) Hasya (កំប្លែង) និង Karuna (ទុក្ខព្រួយ); ខណៈពេលដែល Neuter Ragas តំណាងឱ្យអារម្មណ៍នៃ Vibhatsa (គួរឱ្យស្អប់ខ្ពើម), Adbhuta (ការភ្ញាក់ផ្អើល) និង Shanta (សន្តិភាព) ។

Raga នីមួយៗត្រូវបានគ្របដណ្ដប់ជាចម្បងដោយ rasas ឬមនោសញ្ចេតនាទាំងប្រាំបួននេះ ទោះបីជាអ្នកសំដែងក៏អាចបញ្ចេញនូវអារម្មណ៍ផ្សេងទៀតតាមរបៀបដែលមិនសូវលេចធ្លោក៏ដោយ។ កាលណាកំណត់ចំណាំរបស់រ៉ាហ្គាកាន់តែជិតស្និទ្ធទៅនឹងការបញ្ចេញមតិនៃគំនិត ឬអារម្មណ៍តែមួយ ឥទ្ធិពលរបស់រ៉ាហ្គាកាន់តែមានលើសលប់។

ចាប់តាំងពី Raga Kambhoji ត្រូវបានចាត់ថ្នាក់ជាស្រី Raga (ឧទាហរណ៍ Ragini) Raga នេះគឺសមរម្យជាពិសេសក្នុងការបញ្ជូនមនោសញ្ចេតនារបស់ Shringara (មនោសញ្ចេតនា និងមនោសញ្ចេតនា) Hasya (កំប្លែង) និង Karuna (pathos) ។
កម្ភោជិ: សមាសភាពពេញនិយម

សមាសភាពពេញនិយម 
មានការតែងនិពន្ធជាច្រើនដែលកំណត់ទៅជា កម្ភោជិ rāgam ហើយវាគឺជា ragas ចម្បងមួយនៅក្នុងតន្ត្រី Carnatic ។

សមាសភាពមួយចំនួនគឺ៖ (មិនមែនជាបញ្ជីពេញលេញខាងក្រោមទេ)

 Krishnamurthy kanna munde (8th Navaratna Malike), Kandu Kandu Nee Enna ដោយ Purandaradasa
 Kailasavasa Gaurisha ដោយ Vijaya Dasa
 Dasarendare Purandaradasarayya ដោយ Vyasatirtha
 Emayya rama ដោយ Bhadrachala Ramadasu
 Enna Vandaalum, Shivanai Ninaindu ដោយ Neelakanta Sivan
 Govinda Ghataya, Vedadri Sikhara, Sripatimiha ដោយ Narayana Teertha
 Lambodaram Avalambe, Mari mari vacchuna, Trivikramam Aham, Akhilanda Koti ( Varnam ) ដោយ Mysore Vasudevachar
 Kuzhaloodhi manamellam, Mithiladhipa, Aakka poruttavarkku, Vāngum enakku, ដោយ Oothukkadu Venkata Kavi
 Devi Ni Padasarasamule ដោយ Shyama Sastri
 O Rangashayi, Maa Janaki, Elara Sri Krishna, Evari Mata, Mahita Pravrddha, Sri Raghuvara, Marimari Ninne, Margamu Telupave ដោយ Tyagaraja
 Kamalambikayai (4th Avarana), Sri Subrahmanyaya Namaste, Marakatavallim, Kailsanathena, Gopala Krishnaaya, Sri Valmika Lingam, Kashi Vishveshvara, Samba Sadashivaaya ដោយ Muthuswami Dikshitar
 Sarasijanabha ( Varnam ), Sarasa Mridupada ( Varnam ), Charupankaja, Inta Modiyaalara, Karanam Vina, Rasavilasa lolo, Namasudhamayi, Poorna Chandranana , Saradindu sama mukhanakum , Manasi Karuna, Padasanati Munijana, Padasanati Munijana Mananudam , Pachabanaya Bhagyataru ( Padam, សូមមើល Mohiniyattam ) ដោយ Swathi Thirunal
 Koniyadina Napai ដោយ Veena Kuppayyar
 Ratna Kanchuka Dharini, Shivam Harim ដោយ Harikesanallur Muthiah Bhagavatar
 Palinchu sarvani ដោយ @puliyur doraiswamy iyer
 Adum Deivam, Anandame Paramanandame, Kaana Kan Kodi, Kadhirkama Kandan, Shikkal Meviya by Papanasam Sivan
 Thiruvadi Sharanam ដោយ Gopalakrishna Bharati
 En Kula Deivame ដោយ Ambujam Krishna
 Vennai Unnum En ដោយ Periyasami Thooran
 Ele Palimpa ដោយ M. Balamuralikrishna
 Natamadi Tirinda ដោយ Papavinasha Mudaliyar
 Ivan Yaaro Ariyen ( Padam ) ដោយ Kavi Kunjara Bharati
 Padari Varugudhu ( Padam ) ដោយ Subbarama Iyer
 Emi Mayamu ( Javali ) ដោយ Pattabhiramayya
 Pankajakshi ( Varnam ) ដោយ Maha Vaidyanatha Iyer
 Kamalakshi ( Varnam ) ដោយ Kunnakudi Krishnaiyer
 Taruni Ninnu ( Varnam ) ដោយ Fiddle Ponnuswami

</br> បទចម្រៀងភាពយន្តតាមីល "Aadiya Paadhangal Ambalathil" បទចម្រៀងពីខ្សែភាពយន្ត Oorukku Uzhaippavan និពន្ធដោយ MS Viswanathan ត្រូវបានកំណត់នៅ Kambhoji Ragam ។
កម្មន្ត (រូបវិទ្យា)

នៅក្នុងរូបវិទ្យា កម្មន្ត គឺជាថាមពលដែលផ្ទេរពី ឬទៅវត្ថុមួយតាមរយៈការបញ្ចេញកម្លាំងតាមបណ្តោយបំលាស់ទី។ ក្នុងទម្រង់សាមញ្ញបំផុត បើសិនជាកម្លាំងថេរមួយស្របនឹងទិសដៅនៃចលនា កម្មន្តស្មើនឹងផលគុណរវាងកម្លាំងនិងចម្ងាយដែលបានផ្លាស់ទី។

  កម្មន្ត
  កម្លាំង
  បំលាស់ទី

ទាំងកម្លាំងនិងបំលាស់ទីគឺជា ទំហំវុិចទ័រ។ នៅពេលដែលកម្លាំង F និងមុំ θ​ រវាងកម្លាំងនិងបំលាស់ទីថេរ យើងរកកម្មន្តតាមរយៈ៖

 ​ បំលាស់ទី
  កម្មន្ត
កម្មបថ១០: កុសលកម្មបថ ១០

កុសលកម្មបថ ១០ 

 កាយសុចរិត ៣ 
១- បាណាតិបាតា វេរមណី ចេតនាជាហេតុវៀរចាកកិរិយា ធ្វើសត្វមានជីវិតឲ្យធ្លាក់ចុះកន្លង គឺសម្លាប់សត្វ។

២- អទិន្នាទានា វេរមណី ចេតនាជាហេតុវៀរចាកកិរិយា កាន់យកនូវវត្ថុដែលគេមិនបានឲ្យដោយកាយឬដោយវាចា។

៣- កាមេសុមិច្ឆាចារា វេរមណី ចេតនាជាហេតុវៀរចាកកិរិយា ប្រព្រឹត្តខុសក្នុងកាមទាំងឡាយ។

 វចីសុចរិត ៤ 
១- មុសាវាទា វេរមណី ចេតនាជាហេតុវៀរចាកកិរិយា ពោលនូវពាក្យកុហក។

២- បិសុណាវាចា វេរមណី ចេតនាជាហេតុវៀរចាកកិរិយា ពោលនូវពាក្យញុះញង់ស៊កសៀត បំបែកបំបាក់អ្នកដទៃ។

៣- ផរុសវាចា វេរមណី ចេតនាជាហេតុវៀរចាកកិរិយា ពោលនូវពាក្យអាក្រក់ មានពាក្យទ្រគោះបោះបោក ជេរប្រទេចអ្នកដទៃជាដើម។

៤- សម្ផប្បលាបា វេរមណី ចេតនាជាហេតុវៀរចាកកិរិយា ពោលនូវពាក្យរោយរាយឥតប្រយោជន៍។

 មនោសុចរិត ៣ 
១- អនភិជ្ឈា មិនមានចិត្តគិតសម្លឹងរំពៃចំពោះទ្រព្យរបស់អ្នកដទៃ ដោយគិតបំរុងនឹងឲ្យបានមកជាទ្រព្យរបស់ខ្លួនឡើយ ។

២- អព្យាបាទោ មិនមានចិត្តចងគំនុំគុំគួន គិតប៉ងនឹងឲ្យអ្នកដទៃដល់នូវសេចក្តីវិនាសឡើយ ។

៣- សម្មាទិដ្ឋិ គំនិតយល់ឃើញត្រូវពិត ហើយប្រកាន់ឡើងថាត្រូវមែន។
កម្មបថ១០: កាយសុចរិត ៣

កាយសុចរិត ៣ 
១- បាណាតិបាតា វេរមណី ចេតនាជាហេតុវៀរចាកកិរិយា ធ្វើសត្វមានជីវិតឲ្យធ្លាក់ចុះកន្លង គឺសម្លាប់សត្វ។

២- អទិន្នាទានា វេរមណី ចេតនាជាហេតុវៀរចាកកិរិយា កាន់យកនូវវត្ថុដែលគេមិនបានឲ្យដោយកាយឬដោយវាចា។

៣- កាមេសុមិច្ឆាចារា វេរមណី ចេតនាជាហេតុវៀរចាកកិរិយា ប្រព្រឹត្តខុសក្នុងកាមទាំងឡាយ។