navinnseab/khmer-wikipedia-article huggingface dataset:
នរោត្តម រណឫទ្ធិ: ការចាកចេញពីហ៊្វុនស៊ិនប៉ិច

ការចាកចេញពីហ៊្វុនស៊ិនប៉ិច

នៅថ្ងៃទី២ ខែមីនា ឆ្នាំ២០០៦ រដ្ឋសភាបានអនុម័តវិសោធនកម្មរដ្ឋធម្មនុញ្ញដែលតម្រូវឱ្យសមាជិកសភាសុទ្ធភាគច្រើនគាំទ្ររដ្ឋាភិបាលជំនួសឱ្យសំឡេងភាគច្រើន ២/៣ ដែលបានចែងពីមុន។Widoyono (2008), p. 277 ដំបូងលោកសម រង្ស៊ីបានស្នើធ្វើវិសោធនកម្មនៅខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០០៦ ដោយសង្ឃឹមថាភាគច្រើននឹងធ្វើឱ្យគណបក្សរបស់លោកមានភាពងាយស្រួលក្នុងការបង្កើតរដ្ឋាភិបាលប្រសិនបើពួកគេឈ្នះការបោះឆ្នោតនាពេលអនាគត។Strangio (2014), p. 113 នៅថ្ងៃបន្ទាប់ គឺក្រោយពីការធ្វើវិសោធនកម្មរដ្ឋធម្មនុញ្ញត្រូវបានអនុម័ត លោកហ៊ុន-សែនបានបណ្តេញនរោត្តម សិរីវុឌ្ឍនិងលោកញឹក ប៊ុនឆៃពីតំណែងរបស់ពួកគេជាសហរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃនិងជាសហរដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិ។ រណឫទ្ធិបានតវ៉ាប្រឆាំងនឹងការបណ្តេញចេញនេះហើយក៏បានលាលែងពីតំណែងជាប្រធានរដ្ឋសភានៅថ្ងៃទី១៤ ខែមីនា។ បន្ទាប់មក ព្រះអង្គក៏បានចាកចេញពីប្រទេសកម្ពុជាទៅរស់នៅប្រទេសបារាំង។ ភ្លាមៗបន្ទាប់ពីព្រះអង្គបានចាកចេញពីប្រទេសកម្ពុជា កាសែតក្នុងស្រុកបានចុះផ្សាយរឿងរ៉ាវមួយចំនួនថា រណឫទ្ធិកំពុងមានទំនាក់ទំនងស្នេហាជាមួយអ៊ុក ផល្លាដែលជាអ្នករបាំអប្សរា។Widoyono (2008), p. 278

នៅដើមខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០០៦ ច្បាប់ថ្មីមួយត្រូវបានអនុម័តអំពីការផិតក្បត់ខុសច្បាប់ ហើយរណឫទ្ធិបានឆ្លើយតបដោយចោទប្រកាន់រដ្ឋាភិបាលថាបានប៉ុនប៉ងចង់បំផ្លាញគណបក្សហ្វ៊ុនស៊ិនប៉ិច។ នៅថ្ងៃទី១៨ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០០៦ លោកហ៊ុន-សែននិងញឹក ប៊ុនឆៃបានអំពាវនាវអោយរណឫទ្ធិត្រូវជំនួសជាប្រធានគណបក្សហ៊្វុនស៊ិនប៉ិចបន្ទាប់ពីមានសេចក្តីរាយការណ៍ពីគណបក្សដែលលើកឡើងថាអ៊ុក ផល្លាបានបញ្ចុះបញ្ចូលរណឫទ្ធិឱ្យតែងតាំងញាតិសន្ដានរបស់លោកស្រីទៅក្នុងមុខតំណែងរដ្ឋាភិបាល។ នៅថ្ងៃទី១៨ ខែតុលា ឆ្នាំ២០០៦ ញឹក ប៊ុនឆៃបានកោះប្រជុំសមាជគណបក្ស, ជាលទ្ធផល រណឫទ្ធិក៏ត្រូវបានបណ្តេញចេញពីតំណែងជាប្រធានគណបក្សហ៊្វុនស៊ិនប៉ិច។ ក្រោយកិច្ចប្រជុំ រណឫទ្ធិត្រូវបានហ៊្វុនស៊ិនប៉ិចចាត់ទុកថាជា"ប្រធានប្រវត្តិសាស្រ្ត"។ នៅក្នុងសមាជគណបក្សនោះ លោកញឹក ប៊ុនឆៃបានបង្ហាញហេតុផលត្រឹមត្រូវចំពោះការបណ្តេញរណឫទ្ធិចេញដោយបានលើកឡើងថា រណឫទ្ធិបានធ្វើឱ្យទំនាក់ទំនងរបស់លោកជាមួយសម្តេចហ៊ុន សែនកាន់តែយ៉ាប់យ៉ឺនឡើងៗ ហើយព្រះអង្គភាគច្រើនចំណាយពេលនៅក្រៅប្រទេសច្រើនជាងនៅក្នុងប្រទេសខ្លួន។
នរោត្តម រណឫទ្ធិ: គណបក្សសង្គមរាស្ដ្ររាជាធិបតេយ្យ

គណបក្សសង្គមរាស្ដ្ររាជាធិបតេយ្យ
thumb|left|250px|ព្រះអង្គម្ចាស់នរោត្តម រណឫទ្ធិដែលកំពុងថ្លែងទៅកាន់អ្នកសម្ភាសន៍ពីវីអូអេនៅខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០១៤។

នៅខែមីនា ឆ្នាំ២០១៤ រណឫទ្ធិបានត្រឡប់ពីការចូលនិវត្តន៍ដើម្បីបង្កើតគណបក្សនយោបាយថ្មីមួយទៀតគឺ គណបក្សសង្គមរាស្រ្តរាជាធិបតេយ្យ (គសរ)។ លោកសម រង្ស៊ីដែលពេលនោះជាប្រធានគណបក្សសង្គ្រោះជាតិបានចោទរណឫទ្ធិថា មានចេតនាបំបែកសំឡេងគាំទ្រគណបក្សប្រឆាំងដើម្បីឱ្យគណបក្សកំពុងកាន់អំណាចងាយនឹងឈ្នះការបោះឆ្នោតនាពេលខាងមុខ។ រណឫទ្ធិបានឆ្លើយតបទៅការចោទប្រកាន់នោះវិញថា គណបក្សសង្គ្រោះជាតិកំពុងលើកតម្កើងមនោគមន៍វិជ្ជាសាធារណរដ្ឋ (ពោលគឺប្រឆាំងនឹងរាជានិយម) ហើយព្រះអង្គបានបញ្ជាក់ថែមទៀតថា អ្វីដែលជម្រុញឱ្យព្រះអង្គចេញមុខមកបង្កើត គសរ នេះគឺការបង្រួបបង្រួមអ្នកគាំទ្ររាជានិយម។ ក្រោយពី គសរ ត្រូវបានបង្កើតមក វាបានទាក់ទាញការគាំទ្រពីសមាជិកជាន់ខ្ពស់មួយចំនួនរបស់គណបក្សហ្វ៊ុនស៊ិនប៉ិច, នៅខែធ្នូ ឆ្នាំ២០១៤ អតីតរដ្ឋលេខាធិការសមាជិកព្រឹទ្ធសភានិងអនុប្រធាននគរបាលជាតិបានប្រកាសការគាំទ្ររបស់ពួកគេដល់ គសរ។ បន្ទាប់មក សម្តេចហ៊ុន សែនបានស្នើទៅរណឫទ្ធិថាព្រះអង្គគួរតែវិលត្រឡប់មកចូលហ៊្វុនស៊ិនប៉ិចវិញ។
នរោត្តម រណឫទ្ធិ: ការត្រឡប់មកចូលហ៊្វុនស៊ិនប៉ិចវិញ

ការត្រឡប់មកចូលហ៊្វុនស៊ិនប៉ិចវិញ

នៅខែមករា ឆ្នាំ២០១៥ រណឫទ្ធិបានរំលាយ គសរ ចោលហើយក៏វិលត្រឡប់មកចូលគណបក្សហ៊្វុនស៊ិនប៉ិចវិញ។ រណឫទ្ធិត្រូវបានតែងតាំងជាប្រធានគណបក្សហ៊្វុនស៊ិនប៉ិចម្តងទៀត នៅក្នុងសមាជគណបក្សថ្ងៃទី១៩ ខែមករា ឆ្នាំ២០១៥ ។ ប្អូនស្រីរបស់ព្រះអង្គនិងត្រូវជាអតីតប្រធានគណបក្សហ៊្វុនស៊ិនប៉ិចគឺសម្តេចព្រះរាជបុត្រី ព្រះអនុជនរោត្តម អរុណរស្មីបានក្លាយជាអនុប្រធានទីមួយ រីឯលោកញឹក ប៊ុនឆៃត្រូវបានតែងតាំងជាអនុប្រធានទីពីរ។ នៅខែមីនា ឆ្នាំ២០១៥ រណឫទ្ធិបានធ្វើសមាជបក្សមួយទៀត នៅក្នុងសមាជនោះព្រះអង្គបានតែងតាំងអនុប្រធានបក្សចំនួន ៤ រូបទៀតទៅក្នុងគណៈកម្មាធិការប្រតិបត្តិគណបក្សហ៊្វុនស៊ិនប៉ិច។ ព្រះអង្គបានបង្ខំឱ្យសមាជនោះជ្រើសរើសយករូបសញ្ញាថ្មីសម្រាប់ហ៊្វុនស៊ិនប៉ិច។ រណឫទ្ធិគាំទ្រការបង្កើតចលនាយុវជនរាជានិយមកម្ពុជានៅខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១៥, វាជាអង្គការយុវជនមួយដែលមានគោលបំណងប្រមូលផ្ដុំការគាំទ្រការបោះឆ្នោតដល់គណបក្សហ៊្វុនស៊ិនប៉ិចពីអ្នកបោះឆ្នោតវ័យក្មេង រណឫទ្ធិត្រូវបានតែងតាំងជាប្រធានកិត្តិយសក្នុងអង្គការ។ នៅខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៧ ព្រះអង្គបានក្លាយជាសមាជិកសភាម្តងទៀត ក្រោយពីគណបក្សសង្រ្គោះជាតិកម្ពុជាត្រូវបានរំលាយដោយតុលាការកំពូល។ ក្នុងនោះ ហ៊្វុនស៊ិនប៉ិចទទួលបាន ៤១ អាសនៈក្នុងចំណោមអាសនៈទំនេរសរុបចំនួន ៥៥ អាសនៈ។ នៅក្នុងការបោះឆ្នោតសកលឆ្នាំ២០១៨ ហ៊្វុនស៊ិនប៉ិចបានទទួលបរាជ័យក្នុងការដណ្តើមអាសានៈសភា សម្បីតែមួយអាសនៈក៏មិនអាចដណ្តើមបានផង។ ហ៊្វុនស៊ិនប៉ិចគឺជាបក្សឈរឈ្មោះនៅពីក្រោយគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា, ហ៊្វុនស៊ិនប៉ិចគឺមានសន្លឹកឆ្នោតតិចជាង"សន្លឹកឆ្នោតមិនបានការ"ទៅទៀត សន្លឹកឆ្នោតមិនបានការទាំងនេះគឺបានមកពីអ្នកគាំទ្រអតីតគណបក្សប្រឆាំង។
នរោត្តម រណឫទ្ធិ: មេដាយ និងគោរមងារ

មេដាយ និងគោរមងារ

នៅខែមិថុនា ឆ្នាំ១៩៩៣, ព្រះអង្គម្ចាស់រណឫទ្ធិត្រូវបានទទួលគោរមងារជា"ស្ដេចក្រុមលួង"។ ៥ ខែក្រោយមក គឺនៅខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ១៩៩៣ ព្រះអង្គត្រូវបានតំឡើងឋានៈជា"សម្តេចក្រុមព្រះ" បន្ទាប់ពីព្រះអង្គបានខិតខំប្រឹងប្រែងធ្វើឱ្យបិតារបស់ទ្រង់បានក្លាយទៅជាព្រះមហាក្សត្រនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាឡើងវិញ។Narong (2005), p. 205Widyono (2008), p. 143 ព្រះអង្គរណឫទ្ធិធ្លាប់បានទទួលរង្វាន់ជាច្រើនពីព្រះរាជាមានដូចជា៖ នៅខែធ្នូ ឆ្នាំ១៩៩២ ព្រះអង្គត្រូវបានតែងតាំងជាមហាសេនានៃព្រះរាជក្រឹត្យនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា, ខែឧសភា ឆ្នាំ២០០១ ព្រះអង្គទទួលបាននូវគ្រឿងឥស្សរិយយសជាតូបការ ហើយនិងនៅខែតុលា ឆ្នាំ២០០១ ទ្រង់ទទួលបាននូវ មេដាយមហាសេរីវឌ្ឍន៍។ ព្រះអង្គបានទទួលរង្វាន់ជា មហាសេនា de l'Ordre de la Pleaide ដោយឡា ហ្រ្វាំងកូហ្វូនី ក្នុងខែមីនា ឆ្នាំ២០០០។

នៅខែធ្នូ ឆ្នាំ២០០៨, សម្តេចសីហមុនីបានតែងតាំងរណឫទ្ធិជាប្រធានក្រុមប្រឹក្សាជាន់ខ្ពស់នៃប្រទេសកម្ពុជាដែលជាឋានៈស្ទើរស្មើនឹងនាយករដ្ឋមន្រ្តី ហើយក្នុងបទសម្ភាសន៍មួយកាលពីខែធ្នូ ឆ្នាំ២០១០ រណឫទ្ធិបានបង្ហើបឱ្យដឹងថាការតែងតាំងតំណែងដោយព្រះរាជានេះបានធ្វើឱ្យទ្រង់ទទួលបានប្រាក់ខែចំនួន ៣ លានរៀល (ស្មើនឹង ៧៥០$) ។
នរោត្តម រណឫទ្ធិ: បេក្ខភាពក្នុងការឡើងសោយរាជ្យ

បេក្ខភាពក្នុងការឡើងសោយរាជ្យ

ការពិភាក្សាស្តីអំពីអ្នកដែលគួរឡើងសោយរាជ្យបន្តត្រូវបានប្រព្រឹត្តិទៅនៅអំឡុងខែកញ្ញា ឆ្នាំ១៩៩៣ បន្ទាប់ពីគ្រប់គ្នាបានដឹងលឺថាសម្តេចសីហនុ, ទ្រង់កំពុងប្រឈមនឹងជំងឺមហារីក។Mehta (2001), p. 175 នៅឆ្នាំ១៩៩៥ សមាគមអ្នកសារព័ត៌មានខ្មែរបានធ្វើការស្ទង់មតិលើមនុស្សចំនួន ៧០០ នាក់, ២៤% នៅក្នុងចំណោមមនុស្សទាំងនោះបានយល់ស្របចង់ឱ្យរណឫទ្ធិឡើងលើរាជបល្ល័ង្កបន្តពីបិតារបស់ព្រះអង្គ ចំណែកឯ ៧៦% ទៀតគឺមិនពេញចិត្តនឹងសមាជិករាជវង្សណានោះឡើយ។Mehta (2001), p. 177 តាមបទសម្ភាសន៍នៅខែមីនា ឆ្នាំ១៩៩៣ ជាមួយនឹងខេមបូឌា ដេលី, សម្តេចសីហនុបានមានប្រសាសន៍ថា ព្រះអង្គបានជម្រុញឱ្យរណឫទ្ធិឡើងស្នងរាជ្យបន្ត ប៉ុន្តែម៉្យាងវិញទៀត ព្រះអង្គបានសម្តែងនូវសេចក្តីព្រួយបារម្ភថា បើរណឫទ្ធិទទួលយល់ព្រមនុះ តើអ្នកណានឹងឡើងកាន់តំណែងជាមេដឹកនាំគណបក្សហ៊្វុនស៊ិនប៉ិច? សីហនុបានបញ្ជាក់ពីការព្រួយបារម្ភរបស់ទ្រង់នេះម្តងទៀតនៅក្នុងបទសម្ភាសន៍ជាមួយកាសែតភ្នំពេញប៉ុស្តិ៍ តែលើកនេះ ព្រះអង្គបានលើកឡើងថា ព្រះអង្គម្ចាស់សីហមុនីអាចជាបេក្ខជនមួយទៀតក្នុងការឡើងស្នងរាជ្យបន្តពីព្រះអង្គ ប៉ុន្តែព្រះអង្គសីហមុនីអាចមានបញ្ហាក្នុងនាមជាព្រះមហាក្សត្រ ពីព្រោះទ្រង់កាលនោះបានចំណាយពេលជិតមួយជីវិតរបស់ព្រះអង្គនៅក្រៅប្រទេស។ សម្តេចហ៊ុន សែន និងជា-ស៊ីមបានយល់ស្របជ្រើសយកសីហមុនីជាព្រះមហាក្សត្រដោយសារតែព្រះអង្គមិនដែលជាប់ពាក់ព័ន្ធអ្វីនៅក្នុងកិច្ចការងារនយោបាយ។Mehta (2013), p. 306

នៅក្នុងរបាយការណ៍ពីរនៅឆ្នាំ១៩៩៣ និង១៩៩៦ រណឫទ្ធិបានច្រានចោលការយល់ឃើញនៃការក្លាយជាព្រះមហាក្សត្របន្ទាប់។ នៅខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ១៩៩៧, រណឫទ្ធិបានលើកឡើងថា បុគ្គលិកលក្ខណៈរបស់ព្រះអង្គគឺជាមូលហេតុដែលធ្វើឱ្យព្រះអង្គមិនសមក្លាយជាព្រះមហាក្សត្រ។ ក៏ប៉ុន្តែ មកដល់ខែមីនា ឆ្នាំ១៩៩៩ រណឫទ្ធិរាងមានចំណាប់អារម្មណ៍បន្តិចមកលើការឡើងស្នងតំណែងជំនួសឱ្យបិតារបស់ព្រះអង្គ។  អំឡុងដើមឆ្នាំ២០០១ នៅក្នុងបទសម្ភាសន៍មួយជាមួយលោកហារីស មឺតា, រណឫទ្ធិបានអង្គុយពិភាក្សាអំពីបំណងរបស់ព្រះអង្គ តើទ្រង់គួរតែទទួលយកវាជបល្ល័ង្ក ឫបន្តធ្វើនយោបាយ។Mehta (2001), p. 178 នៅខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០០១ រណឫទ្ធិបានប្រាប់កាសែតខេមបូឌា ដេលីថា ព្រះអង្គបានសម្រេចជ្រើសយកនយោបាយច្រើនជាជាងការឡើងលើរាជបល្ល័ង្ក។ ព្រះអង្គក៏បានបន្ថែមទៀតដែរថា ពីមុនៗមក សីហមុនីក៏ជាបុគ្គលម្នាក់ដែរ ដែលបានជម្រុញឱ្យទ្រង់ឡើងស្នងរាជ្យបន្ត។ នៅខែកញ្ញា ២០០៤ រណឫទ្ធិបានបង្ហើបឱ្យដឹងថា ទោះបីព្រះអង្គត្រូវបានសម្ដេចសីហនុនិងសម្តេចអគ្គមហេសីមុនីនាថផ្តល់រាជបល្ល័ង្កជូនក៏ដោយ រណឫទ្ធិបានបដិសេដហើយប្រាប់ថា ព្រះអង្គគឺមិនសមនឹងក្លាយជាស្តេចនោះទេ ហើយចង់ឃើញសីហមុនីតែមួយគត់ឡើងសោយរាជ្យសម្បត្តិ។ នៅពេលក្រុមប្រឹក្សារាជបល្ល័ង្កបានកោះប្រជុំនៅខែតុលា ឆ្នាំ២០០៤ ក្នុងការជ្រើសរើសអ្នកស្នងរាជ្យបន្តពីសីហនុ, សម្តេចក្រុមព្រះនរោត្តម រណឫទ្ធិដែលជាសមាជិកនៃក្រុមប្រឹក្សារាជបល្ល័ង្កបានសម្រេចជ្រើសរើសយកព្រះបាទនរោត្តម សីហមុនីជាព្រះមហាក្សត្រថ្មីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា។
នរោត្តម រណឫទ្ធិ: គ្រួសារ

គ្រួសារ
រណឫទ្ធិមានបងប្អូនសរុប ១២ នាក់ដែលមកពីមាតាផ្សេងៗគ្នា។ មានតែនរោត្តម បុប្ផាទេវីទេដែលជាបងប្អូនបង្កើតតែមួយគត់របស់ព្រះអង្គ។ បុប្ផាទេវីបានក្លាយជាអ្នករាំរបាំព្រះរាជទ្រព្យកាលពីនៅក្មេងដូចព្រះមាតារបស់ព្រះនាងដែរ។Mehta (2001), p. 2. បន្ទាប់ពីបានលែងលះជាមួយសម្តេចសីហនុ អ្នកម្នាងកាញ៉ុលបានរៀបការជាលើកទីពីរជាមួយមន្រ្តីយោធាម្នាក់ឈ្មោះចាប-ហួតហើយមានកូនចំនួនប្រាំនាក់។ អ្នកម្នាងកាញ៉ុលបានស្លាប់ដោយសារជំងឺមហារីកនៅខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ១៩៦៩ ក្នុងជន្មាយុ ៤៩ ឆ្នាំ រីឯលោកចាប-ហួតវិញត្រូវបានស្លាប់ដោយត្រូវបន្ទុះគ្រាប់បែកមួយឆ្នាំក្រោយមក។ បងប្អូនបង្កើតបួននាក់របស់រណឫទ្ធិដែលបង្កើតដោយមាតារបស់ព្រះអង្គជាមួយលោកចាប-ហួត ត្រូវបានស្លាប់នៅក្នុងរបបខ្មែរក្រហម មានតែមួយនាក់ទេដែលបានរួចខ្លួនរស់រានមានជីវិត។

រណឫទ្ធិបានជួបនឹងអេង ម៉ារី ដែលជាភរិយាដំបូងរបស់ព្រះអង្គនៅដើមឆ្នាំ១៩៦៨។ ម៉ារីគឺជាកូនច្បងរបស់លោកអេង មាស ដែលជាមន្រ្តីក្រសួងមហាផ្ទៃនិងអ្នកស្រីសារ៉ា ហេ។Mehta (2001), p. 24.Widyono (2008), p. 153. ម៉ារីមានប្អូនបង្កើតសរុប ៩ នាក់ ហើយនៅក្នុងចំណោមនោះគឺលោកអេង រ៉ូឡង់ អតីតឯកអង្គរដ្ឋទូតកម្ពុជា។Mehta (2001), p. 23. គូទាំងពីរនេះបានរៀបអភិសេយនៅខែកញ្ញា ឆ្នាំ១៩៦៨ នៅឯព្រះបរមរាជវាំងMehta (2001), p. 22. ហើយបង្កើតបានបុត្របីអង្គ៖ ចក្រាវុឌ្ឍ (ប្រសូតឆ្នាំ១៩៧០), សីហឫទ្ធិ (ប្រសូតឆ្នាំ១៩៧២) និងរតនាទេវី (ប្រសូតឆ្នាំ១៩៧៤)។ ក្រោយមក អ្នកទាំងពីរក៏បានបែកពីគ្នាមួយរយៈ ហើយនៅខែមីនា ឆ្នាំ២០០៦ ម៉ារីបានដាក់ពាក្យលែងលះគ្នា នៅពេលដឹងឮថារណឫទ្ធិកំពុងមានទំនាក់ទំនងស្នេហាជាមួយអ្នកម្នាងអ៊ុក ផល្លា។ ការលែងលះក៏ត្រូវបានសម្រេចនៅខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១០។ រណឫទ្ធិមានបុត្រាពីរអង្គជាមួយអ្នកម្នាងអ៊ុក ផល្លា៖ សុធារិទ្ធ (ប្រសូតឆ្នាំ២០០៣) និងរ៉ាណាវង្ស (ប្រសូតឆ្នាំ២០១១)។Norodom (2014), p. 10. អ្នកម្នាងផល្លាគឺត្រូវជាកូនចៅរបស់ព្រះបាទស៊ីសុវត្ថិ ហើយអ្នកម្នាងក៏ជាអ្នករបាំបុរាណដ៏ឆ្នើមម្នាក់ផងដែរ។ ផល្លាបានជួបជាមួយនឹងព្រះអង្គម្ចាស់រណឫទ្ធិនៅពេលកំពុងផលិតរឿងរាជាបុរី។

នៅថ្ងៃទី១៧ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១៨, រណឫទ្ធិនិងអ្នកម្នាងអ៊ុក ផល្លាបានរងរបួសធ្ងន់ដោយសារគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍នៅពេលកំពុងធ្វើដំណើរទៅខេត្តព្រះសីហនុ។ អ្នកម្នាងអ៊ុក ផល្លាបានទទួលមរណភាពប៉ុន្មានម៉ោងក្រោយមកដោយសាររបួសធ្ងន់។
នរោត្តម រណឫទ្ធិ: '''ការសោយព្រះទីវង្គត'''

ការសោយព្រះទីវង្គត 

សម្តេចក្រុមព្រះ នរោត្តម រណឫទ្ធិ​ ព្រះប្រធានឧត្តក្រុមប្រឹក្សាផ្ទាល់ព្រះមហាក្សត្រ​ បានចូលទិវង្គត នាថ្ងៃទី២៨​ ខែវិច្ឆិកា​ ឆ្នាំ២០២១​ ​ ក្នុងព្រះជន្ម៧៧ព្រះវស្សានៅប្រទេសបារាំង​ នាវេលាម៉ោង ៩:៤០នាទីព្រឹក​ ត្រូវនឹងម៉ោង ៣:៤០នាទីរសៀលម៉ោងនៅកម្ពុជា ក្នុងពេលដែលព្រះអង្គកំពុងគង់ប្រថាប់ព្យាបាលព្រះរោគ។
នរោត្តម រណឫទ្ធិ: គន្ថនិទ្ទេស

គន្ថនិទ្ទេស

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

|-

|-

|-

|-

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ្នកនយោបាយខ្មែរ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:បណ្ឌិតជនជាតិខ្មែរ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ្នកជាតិខ្មែរនិយម 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ព្រះអង្គកម្ពុជា
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:គណបក្សហ៊្វុនស៊ិនប៉ិច
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ្នកភ្នំពេញ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:សមាជិករដ្ឋសភាជាតិកម្ពុជា 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:គណបក្សនរោត្តម រណឫទ្ធិ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រធានរដ្ឋសភាជាតិកម្ពុជា
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:នាយករដ្ឋមន្រ្តីកម្ពុជា

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រាជវង្សនរោត្តម
នរោត្តម រតនាទេវី

នរោត្តម រតនាទេវី (ប្រសូត ១៨ មិថុនា ១៩៧៤) គឺជា ព្រះនាង និងជាអ្នកនយោបាយខ្មែរ ។ ព្រះ​នាង​ជា​បុត្រី​តែ​មួយ​គត់​របស់​ព្រះអង្គម្ចាស់ នរោត្តម រណឫទ្ធិ និង​ព្រះអង្គម្ចាស់ ​នរោត្តម ម៉ាណារី ។ LE POINT SUR LA SITUATION POLITIQUE ET SOCIALE du 1er juillet au 31 août 2004 លោកស្រី​ជា​សមាជិក ​គណបក្ស​ហ្វ៊ុនស៊ិនប៉ិច ហើយ​បាន ​ជាប់ ​ឆ្នោត​ជា​តំណាង ​ខេត្ត​ក្រចេះ ​ក្នុង ​រដ្ឋសភា​កម្ពុជា ​ក្នុង​ឆ្នាំ​២០០៣។  នាង​បាន​ចូល​រួម​ក្នុង​ថ្ងៃ​ខួប​កំណើត​របស់​សម្តេច​ព្រះមហាក្សត្រី នរោត្តម មុនីនាថ ។
នរោត្តម វេជ្ជរ៉ា

នរោត្តម វេជ្ជរ៉ា (  កើតនៅថ្ងៃទី ១៧ ខែសីហា ឆ្នាំ ១៩៤៦ – ២៨ កក្កដា ២០១៣) គឺជា ព្រះនាង និង ជាអ្នកនយោបាយខ្មែរ ។ ព្រះ​នាង​ជា​បុត្រី​របស់​ព្រះបាទ ​នរោត្តម សុរាម្រិត និង​ជា​បង​ប្អូន​បង្កើត​របស់​ព្រះបាទ ​នរោត្តម សីហនុ ។ លោកស្រី​ជា​សមាជិក ​គណបក្ស​ហ្វ៊ុនស៊ិនប៉ិច ហើយ​បាន ​ជាប់ឆ្នោត​ជា​តំណាង ​សាលា​រាជធានី​ភ្នំពេញ ​ក្នុង ​រដ្ឋសភា​កម្ពុជា ​ក្នុង​ឆ្នាំ ២០០៣។  យោងតាមសាច់ញាតិក្រុមគ្រួសារ វេជ្ជរ៉ា បានទទួលមរណភាពនៅថ្ងៃទី ២៨ ខែកក្កដា ឆ្នាំ ២០១៣ ក្នុងជន្មាយុ ៦៦ ឆ្នាំ ដោយសារការប្រយុទ្ធដ៏យូរជាមួយនឹងជំងឺមហារីកសួត។
នរោត្តម សិរីវុឌ្ឍ

នរោត្តម សិរីវុឌ្ឍ ដោយមានគោរម្យងារ៍ «សម្តេចក្រុមឃុន» (ប្រសូតថ្ងៃទី៨ មិថុនា ១៩៥១) ជាព្រះរាជបុត្រានៃព្រះករុណាព្រះបាទសម្តេចព្រះនរោត្តម សុរាម្រិត ជាមួយនឹងអ្នកម្នាងឃុនទេពកញ្ញាសោភា (អាន គឹមយាប) ព្រមទាំងជាព្រះអនុជមាតាទីទៃនៃព្រះករុណាសម្តេចព្រះ នរោត្តម សីហនុ ព្រះបរមរតនកោដ្ឋ ។ ដូច្នេះទ្រង់ត្រូវជា ព្រះរាជបិតុលានៃព្រះករុណាព្រះបាទសម្តេចព្រះបរមនាថ នរោត្តម សីហមុនី ព្រះមហាក្សត្របច្ចុប្បន្នផងដែរ ។

សម្តេចក្រុមឃុន ជាព្រះរាជវង្សអ្នកនយោបាយដ៏សកម្មមួយអង្គ ដែលបានបម្រើការងារជា រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេស ពីឆ្នាំ ១៩៩៣ ដល់ ១៩៩៤។   ជា​សមាជិក​រាជានិយម ​ហ៊្វុនស៊ិនប៉ិច ទ្រង់​ក៏​ធ្លាប់​ធ្វើជា​ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី​ពី​ឆ្នាំ​២០០៤ ដល់​ឆ្នាំ​២០០៦ ហើយ​ទន្ទឹមគ្នា​នេះ​ដែរ សហ រដ្ឋមន្ត្រី​ក្រសួងមហាផ្ទៃ ​ជាមួយ​លោក ស ខេង ​។
នរោត្តម សិរីវុឌ្ឍ: កិត្តិយស

កិត្តិយស 

 60x60ភីកសែល លំដាប់មិត្តភាព (វៀតណាម ២០០៥)
 60x60ភីកសែល Grand Cordon of the Order of the Rising Sun (ប្រទេសជប៉ុន ឆ្នាំ 2019)
នរោត្តម សីហមុនី: ក្រុមប្រឹក្សារាជបល្ល័ង្ក

ក្រុមប្រឹក្សារាជបល្ល័ង្ក 
នៅថ្ងៃទី១២ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០០៨ ព្រះអង្គសីហមុនីបានជ្រើសរើសសមាជិកចំនួន ២៦នាក់នៃព្រះរាជវង្សានុវង្សកម្ពុជាទៅកាន់ក្រុមប្រឹក្សារបស់ព្រះអង្គ ដែលក្នុងនោះមានញាតិសាច់សាលោហិតខាងប្រុងរបស់ព្រះអង្គ និងអតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីព្រះអង្គនរោត្តម រណឫទ្ធិ ជាប្រធានទីប្រឹក្សា និងជាប្រធានក្រុមប្រឹក្សា។ ជម្រើសផ្សេងទៀតរួមមាន ព្រះអង្គស៊ីសុវត្ថិ សិរិរ័ត្ន ព្រះនាងនរោត្តម ម៉ារី (មហេសីរបស់ព្រះអង្គម្ចាស់រណឫទ្ធិ) និងព្រះអង្គម្ចាស់ស៊ីសុវត្ថិ ធម្មិកោ។ ញាតិសាច់សាលោហិតខាងស្រីរបស់ព្រះអង្គ និងជាអតីតឯកអគ្គរាជទូតកម្ពុជាប្រចាំប្រទេសម៉ាឡេស៊ី ព្រះនាងនរោត្តម អរុណរស្មី និងព្រះអង្គម្ចាស់ នរោត្តម សិរិវុឌ្ឍ ក៏ត្រូវបានតែងតាំងជាសមាជិកស្របច្បាប់។រូបភាពតូច|ជំនួបពិភាក្សារវាងលោកប្រធានាធិបតីលី និង ព្រះមហាក្សត្រ នរោត្តម សីហមុនីការតែងតាំងនេះត្រូវបានគេមើលឃើញថានៅពេលនោះដោយអ្នកសង្កេតការណ៍ថាជាសញ្ញានៃការបញ្ឈប់សមាជិករាជវង្សចូលរួមក្នុងនយោបាយ ដូចដែលទ្រឹស្តីរដ្ឋធម្មនុញ្ញមិនអនុញ្ញាតឱ្យអ្នកបម្រើក្នុងពេលដំណាលគ្នាក្នុងរាជវាំង និងរដ្ឋាភិបាលទេ។ ជាការពិត របបរាជានិយមគឺជាកត្តាសំខាន់ក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រនយោបាយកម្ពុជាតាំងពីយូរយារណាស់មកហើយ ជាមួយនឹងសម័យកាលដែលគណបក្សរាជានិយមធ្លាប់បានគ្រប់គ្រងប្រទេស ដូចជាសង្គមរាស្ត្រនិយមរបស់សម្ដេចសីហនុក្នុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៥០-៦០ និងគណបក្សហ្វ៊ុនស៊ិនប៉ិចរបស់ព្រះអង្គម្ចាស់រណឫទ្ធិក្នុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៩០។ ឆ្លើយតបទៅនឹងការអត្ថាធិប្បាយនេះមន្ត្រីបក្សកាន់អំណាចមួយចំនួន និងសមាជិករាជវង្សបានទទូចថា មិនមានរបៀបវារៈនៅពីក្រោយការផ្លាស់ប្តូរនេះទេ ហើយវាមិនគួរត្រូវបានបកស្រាយថាជាការហាមឃាត់ ឬបញ្ចប់ការពាក់ព័ន្ធនយោបាយរបស់រាជវង្ស ទោះបីជាមានឥទ្ធិពល និងការបោះឆ្នោតក៏ដោយ ជោគជ័យនៃគណបក្សនយោបាយរាជានិយមបានធ្លាក់ចុះគួរឱ្យកត់សម្គាល់។ 

នៅចុងខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៣ បន្ទាប់ពីការលាលែងពីនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន លោកត្រូវបានប្រកាសថា ព្រះមហាក្សត្រនឹងតែងតាំងលោកឱ្យឡើងកាន់តំណែងជាប្រធានក្រុមប្រឹក្សារាជបល័្លង្កបន្តពីព្រះអង្គ នរោត្តម រណឫទ្ធិ ដែលបានទទួលសោយទិវង្គតនៅឆ្នាំ២០២១។ នេះស្របនឹងការប្រកាសតែងតាំងប្រធានរដ្ឋសភាលោក ហេង សំរិន រដ្មន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃលោក ស ខេង រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពាជាតិលោក ទៀ បាញ់ និង លោកស្រី ម៉ែន សំអន រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងទំនាក់ទំនងរដ្ឋសភា និង ព្រឹទ្ធសភា និង អធិការកិច្ចដែលក្នុងនោះមានឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រីទាំងបីរូបព្រមគ្នា ត្រូវបានតែងតាំងជាអ្នកផ្តល់ប្រឹក្សារាជបល័្លង្ក នៅពេលដែលពួកលោកបានលាឈប់ពីមុខតំណែងរៀងៗខ្លួន។ ការតែងតាំងចូលជាធរមាននៅពេលក្រោយក្នុងខែបន្ទាប់។
នរោត្តម សីហមុនី: តួនាទីក្នុងនយោបាយ

តួនាទីក្នុងនយោបាយ 
ព្រះមហាក្សត្រមានអំណាចក្នុងនយោបាយនៅមានកម្រិត ហើយទ្រង់ហាក់ដូចជាកម្រនឹងចូលរួមក្នុងឆាកនយោបាយរបស់កម្ពុជាឡើយ ដោយព្រះអង្គអនុលោមតាមតួនាទីរបស់ព្រះអង្គជាព្រះមហាក្សត្រគ្មានកាន់អំណាចដូចបានចែងនៅក្នុងរដ្ឋធម្មនុញ្ញកម្ពុជា។ ទោះជាយ៉ាងនេះក្តី ក៏មានពួកឥស្សរជនមកគណបក្សប្រឆាំងរបស់កម្ពុជាមួយចំនួនបានអំពាវនាវឱ្យព្រះអង្គមានសន្ទរកថា និងពាក់ព័ន្ធដោយផ្ទាល់ក្នុងបញ្ហានយោបាយរបស់ប្រទេស ដូចជាសម្ដេចនរោត្តម សីហនុ ជំនាន់មុនដែរ ដោយអះអាងថា ព្រះមហាក្សត្រមានសិទ្ធិធ្វើរដ្ឋធម្មនុញ្ញនូវល័ក្ខខ័ណ្ឌនៃអំណាចស្របតាមរបស់ព្រះអង្គ។ ផ្ទុយទៅវិញ មានអ្នកខ្លះផ្សេងទៀតបានព្រមានប្រឆាំងនឹងការយល់ឃើញនេះ ដោយលើកឡើងថា រដ្ឋធម្មនុញ្ញធានាយ៉ាងតឹងតែងចំពោះព្រះមហាក្សត្រ។ ដោយកត់សម្គាល់ថា ការងាកទៅរកការធ្វើអន្តរាគមន៍ផ្នែកនយោបាយ មិនមែនជាផលប្រយោជន៍យូរអង្វែងរបស់រាជាធិបតេយ្យ ឬប្រទេសជាតិនោះទេ។ ព្រះអង្គសីហមុនី ចាប់តាំងពីដើមរជ្ជកាលរបស់ទ្រង់បានសន្យា និងប្រកាន់ខ្ជាប់នូវគោលជំហរនយោបាយយ៉ាងទូលំទូលាយ។ 
រូបភាពតូច|តំណាងរាស្រ្តរបស់គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ទាំង១២៥រូប ថតរូបអនុស្សាវរីយ៍ជាមួយ ព្រះមហាក្សត្រ ព្រះបាទនរោត្តម សីហមុនី នៅក្នុងសម័យប្រជុំពេញអង្គលើកទី១ នីតិកាលទី៦ នាឆ្នាំ២០១៨។
ក្នុងអំឡុងពេលដំណើរការជ្រើសរើសរាជាធិបតេយ្យ ព្រះបាទនរោត្ដម សីហនុ បានត្រាស់បង្គាប់ថា វិធីសាស្រ្តអព្យាក្រិត្យ និងមិនលំអៀងរបស់ព្រះអង្គម្ចាស់សីហមុនីចំពោះនយោបាយថាជាចរិតសំខាន់សម្រាប់មូលហេតុដែលទ្រង់ស័ក្តិសមនឹងតួនាទី។ ការកំណត់ធ្វើនយោបាយណាមួយនៃរបបរាជានិយមជាស្ថាប័នមួយ ខណៈពេលដែលរក្សាបាននូវអព្យាក្រឹតភាព ក៏ដូចជាភាពស្របច្បាប់ ជាពិសេសចំពេលបរិបទដ៏ចម្រូងចម្រាស និងចលាចលនៃនយោបាយកម្ពុជា។
នរោត្តម សីហមុនី: គ្រឿង​ឥស្សរិយយស

គ្រឿង​ឥស្សរិយយស 
 ឥស្សរិយយស ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ថ្នាក់​មហាសេរីវឌ្ឍន៍
 ឥស្សរិយយស មុនីសារាភ័ណ្ឌ ថ្នាក់​មហាសេរីវឌ្ឍន៍
 មន្ត្រីធំនៃ​កងពល​កិត្តិយស នៃ​សាធារណរដ្ឋ​បារាំង
 មេដាយ​ប្រាក់​នៃ​ក្រុង​ប៉ារីស នៃ​សាធារណរដ្ឋ​បារាំង
នរោត្តម សីហមុនី: តួនាទីសំខាន់

តួនាទីសំខាន់ 

 ភាសា 
ក្រៅពីភាសាខ្មែរ ព្រះករុណាស្តេច​ទ្រង់​អាច​ប្រើប្រាស់ភាសាឆេក ភាសាបារាំង និងភាសាអង់គ្លេស​យ៉ាង​ស្ទាត់ជំនាញ។ 

 ការងារសប្បុរសធម៌ 
នៅក្នុងរជ្ជកាលរបស់ព្រះអង្គ បានផ្តោតលើសុខុមាលភាពរបស់ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ។ ព្រះអង្គត្រូវបានអ្នកខ្លះចាត់ទុកថាជា ព្រះមហាក្សត្រដ៏សុរាបសារមួយអង្គ ដោយសារតែកាប្រឹងប្រែងការងារសប្បុរសធម៌របស់ព្រះអង្គ និង ល្បីល្បាញខាងធ្វើសកម្មភាពមនុស្សធម៌ ។
រូបភាពតូច|នៅឆ្នាំ២០០៧ ព្រះបាទសម្តេច នរោត្តម សីហមុនី ទ្រង់បានយាងទៅកាន់សាលាបច្ចេកទេសដុនបូស្កូនៅខេត្តព្រះសីហនុ ហើយបានបើកសម្ពោធសាលាសណ្ឋាគារដុនបូស្កូជាផ្លូវការ។ ព្រះអង្គចង់យាងទៅសួរសុខទុក្ខយុវជនដែលកំពុងទទួលបានជំនាញ និងមកពីស្ថានភាពក្រីក្រមកពីភាគខាងត្បូងនៃប្រទេសកម្ពុជា។ នៅខាងទ្រង់គឺលោក ចញ វីស្សឺរ ដែលជាអ្នកផ្សព្វផ្សាយសាសនាជនជាតិហូឡង់។
កាលនៅឆ្នាំ២០០៦ ដែលនៅពេលដែលការផ្លាស់ប្តូរទីតាំងនៃសាខាមួយនៃសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទវិចិត្រសិល្បៈបានបង្កឱ្យមានការរអាក់រអួលដល់សិស្ស និងលោកគ្រូ អ្នកគ្រូ រួមទាំងការបារម្ភពីសុវត្ថិភាពផងដែរនោះ ព្រះអង្គបានរៀបចំការបរិច្ចាគរថយន្តចំនួន ៣គ្រឿងដល់ ជួយក្នុងការដឹកជញ្ជូន។ នៅអំឡុងពេលក្រោយការរត់ជាន់គ្នានៅទីក្រុងភ្នំពេញឆ្នាំ២០១០ នៅកោះពេជ្រដែលបានឃើញមនុស្សរាប់រយនាក់ស្លាប់ និងរបួស ព្រះអង្គបានទៅជួយជនរងគ្រោះ និងក្រុមគ្រួសាររបស់ពួកគេ ដោយបរិច្ចាគថវិកាដល់គ្រប់ៗគ្រួសារដែលបានបាត់បង់សមាជិកគ្រួសារក្នុងឧបទ្ទវហេតុនេះផងដែរ។ ជាជំនួយផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុដល់អ្នកដែលរងរបួស ។ ក្នុងឆ្នាំំ២០១៦ ព្រះអង្គបានបរិច្ចាគទឹកប្រាក់រាចំនួន ៦.៥ លានដុល្លារពីប្រាក់ចំណូលដែលទទួលបានពីការលក់ព្រះរាជលំនៅឋាននៅខេត្តកោះកុង ដល់មូលនិធិគន្ធបុប្ផា ដែលមើលការខុសត្រូវលើក្រុមមន្ទីរពេទ្យកុមារល្បីៗទូទាំងប្រទេស។ ក្នុងឆ្នាំ២០១៨ តាមការដឹងពីទុក្ខលំបាករបស់ប្រជាពលរដ្ឋខេត្តដែលរងផលប៉ះពាល់ដោយទឹកជំនន់ លោកបានប្រគល់ទំនិញសំខាន់ៗដល់ប្រជាពលរដ្ឋជាង ៥០០ គ្រួសារ។ ពេលខ្លះ ព្រះអង្គថែមទាំងបានជួយដល់បងប្អូនជនរួមជាតិរបស់ទ្រង់ដោយផ្ទាល់ដៃក្នុងពេលមានឧប្បត្តិហេតុមិនល្អ ដូចជាការចេញចូលទៅក្នុងតំបន់លិចទឹក និងប្រគល់ទំនិញដល់ជនរងគ្រោះដោយផ្ទាល់ ហើយត្រូវបានគេរាយការណ៍ថាបានស្នើសុំឱ្យរថយន្តរដ្ឋផ្លូវការរបស់ទ្រង់ឈប់ ដូច្នេះទើបព្រះអង្គ អាចផ្តល់ភួយដល់ជនជាតិខ្មែរវ័យចំណាស់ម្នាក់ ដែលទ្រង់បានឃើញនៅតាមដងផ្លូវ។ បន្ថែមពីនេះ ព្រះអង្គត្រូវបានគេនិយាយថានឹងបរិច្ចាគដល់កាកបាទក្រហមកម្ពុជាជាប្រចាំនិងបានអនុញ្ញាតពីព្រះមហាក្សត្រសម្រាប់ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ សាលារៀន មណ្ឌលកុមារកំព្រា សហគមន៍ដែលកំពុងតស៊ូ ស្ថាប័នសាសនា មនុស្សដែលរងផលប៉ះពាល់ដោយពិការភាព មជ្ឈមណ្ឌលស្តារនីតិសម្បទា អង្គការសុខភាពផ្លូវចិត្ត ជនរងគ្រោះនៃអំពើហិង្សា និងឧបត្ថម្ភការធ្វើដំណើររបស់សិស្ស ក្នុងចំណោមអ្នកដទៃទៀត។ សកម្មភាពសប្បុរសធម៌របស់ទ្រង់បានពង្រីកនៅក្នុងបរិបទអន្តរជាតិផងដែរ ដូចជា បន្ទាប់ពីព្យុះសង្ឃរាកាទ្រីណា ព្រះមហាក្សត្របានធ្វើអំណោយផ្ទាល់ខ្លួនដល់ជនរងគ្រោះដោយព្យុះ។ ចំពេលមានការរាតត្បាតជាសកលនៃជំងឺកូវីដ-១៩ ព្រះមហាក្សត្រ សីហមុនី រួមជាមួយសម្តេចព្រះមហាក្សត្រី នរោត្តម មុនីនាថ បានប្រោសព្រះរាជទានថវិកាចំនួនជាង ១លានដុល្លារ ដល់ការខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ដើម្បីដោះស្រាយស្ថានការណ៍នៅកម្ពុជា ដោយជំរុញឱ្យមានយុទ្ធនាការសាធារណៈរួមគ្នាទូទាំងប្រទេស។ ជាងនេះទៅទៀត ព្រះមហាក្សត្របានចូលរួមចំណែកក្នុងការផ្តល់នូវការផ្គត់ផ្គង់សំខាន់ៗ រួមទាំងការបរិច្ចាគអាហារ ទឹក និងម៉ាសដល់ប្រជាជនកម្ពុជាដែលរងផលប៉ះពាល់យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដោយជំងឺកូវីដ-១៩។ នៅខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២២ ទ្រង់បានបរិច្ចាគ ៥០០,០០០ដុល្លារ ដល់កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងដោះមីនដែលកំពុងបន្តនៅក្នុងប្រទេស ដែលនៅតែញាំញីដោយបញ្ហាមីនដែលបន្សល់ពីជម្លោះជាច្រើនទសវត្សរ៍។
នរោត្តម សីហមុនី: ភាសា

ភាសា 
ក្រៅពីភាសាខ្មែរ ព្រះករុណាស្តេច​ទ្រង់​អាច​ប្រើប្រាស់ភាសាឆេក ភាសាបារាំង និងភាសាអង់គ្លេស​យ៉ាង​ស្ទាត់ជំនាញ។
នរោត្តម សីហមុនី: ការងារសប្បុរសធម៌

ការងារសប្បុរសធម៌ 
នៅក្នុងរជ្ជកាលរបស់ព្រះអង្គ បានផ្តោតលើសុខុមាលភាពរបស់ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ។ ព្រះអង្គត្រូវបានអ្នកខ្លះចាត់ទុកថាជា ព្រះមហាក្សត្រដ៏សុរាបសារមួយអង្គ ដោយសារតែកាប្រឹងប្រែងការងារសប្បុរសធម៌របស់ព្រះអង្គ និង ល្បីល្បាញខាងធ្វើសកម្មភាពមនុស្សធម៌ ។
រូបភាពតូច|នៅឆ្នាំ២០០៧ ព្រះបាទសម្តេច នរោត្តម សីហមុនី ទ្រង់បានយាងទៅកាន់សាលាបច្ចេកទេសដុនបូស្កូនៅខេត្តព្រះសីហនុ ហើយបានបើកសម្ពោធសាលាសណ្ឋាគារដុនបូស្កូជាផ្លូវការ។ ព្រះអង្គចង់យាងទៅសួរសុខទុក្ខយុវជនដែលកំពុងទទួលបានជំនាញ និងមកពីស្ថានភាពក្រីក្រមកពីភាគខាងត្បូងនៃប្រទេសកម្ពុជា។ នៅខាងទ្រង់គឺលោក ចញ វីស្សឺរ ដែលជាអ្នកផ្សព្វផ្សាយសាសនាជនជាតិហូឡង់។
កាលនៅឆ្នាំ២០០៦ ដែលនៅពេលដែលការផ្លាស់ប្តូរទីតាំងនៃសាខាមួយនៃសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទវិចិត្រសិល្បៈបានបង្កឱ្យមានការរអាក់រអួលដល់សិស្ស និងលោកគ្រូ អ្នកគ្រូ រួមទាំងការបារម្ភពីសុវត្ថិភាពផងដែរនោះ ព្រះអង្គបានរៀបចំការបរិច្ចាគរថយន្តចំនួន ៣គ្រឿងដល់ ជួយក្នុងការដឹកជញ្ជូន។ នៅអំឡុងពេលក្រោយការរត់ជាន់គ្នានៅទីក្រុងភ្នំពេញឆ្នាំ២០១០ នៅកោះពេជ្រដែលបានឃើញមនុស្សរាប់រយនាក់ស្លាប់ និងរបួស ព្រះអង្គបានទៅជួយជនរងគ្រោះ និងក្រុមគ្រួសាររបស់ពួកគេ ដោយបរិច្ចាគថវិកាដល់គ្រប់ៗគ្រួសារដែលបានបាត់បង់សមាជិកគ្រួសារក្នុងឧបទ្ទវហេតុនេះផងដែរ។ ជាជំនួយផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុដល់អ្នកដែលរងរបួស ។ ក្នុងឆ្នាំំ២០១៦ ព្រះអង្គបានបរិច្ចាគទឹកប្រាក់រាចំនួន ៦.៥ លានដុល្លារពីប្រាក់ចំណូលដែលទទួលបានពីការលក់ព្រះរាជលំនៅឋាននៅខេត្តកោះកុង ដល់មូលនិធិគន្ធបុប្ផា ដែលមើលការខុសត្រូវលើក្រុមមន្ទីរពេទ្យកុមារល្បីៗទូទាំងប្រទេស។ ក្នុងឆ្នាំ២០១៨ តាមការដឹងពីទុក្ខលំបាករបស់ប្រជាពលរដ្ឋខេត្តដែលរងផលប៉ះពាល់ដោយទឹកជំនន់ លោកបានប្រគល់ទំនិញសំខាន់ៗដល់ប្រជាពលរដ្ឋជាង ៥០០ គ្រួសារ។ ពេលខ្លះ ព្រះអង្គថែមទាំងបានជួយដល់បងប្អូនជនរួមជាតិរបស់ទ្រង់ដោយផ្ទាល់ដៃក្នុងពេលមានឧប្បត្តិហេតុមិនល្អ ដូចជាការចេញចូលទៅក្នុងតំបន់លិចទឹក និងប្រគល់ទំនិញដល់ជនរងគ្រោះដោយផ្ទាល់ ហើយត្រូវបានគេរាយការណ៍ថាបានស្នើសុំឱ្យរថយន្តរដ្ឋផ្លូវការរបស់ទ្រង់ឈប់ ដូច្នេះទើបព្រះអង្គ អាចផ្តល់ភួយដល់ជនជាតិខ្មែរវ័យចំណាស់ម្នាក់ ដែលទ្រង់បានឃើញនៅតាមដងផ្លូវ។ បន្ថែមពីនេះ ព្រះអង្គត្រូវបានគេនិយាយថានឹងបរិច្ចាគដល់កាកបាទក្រហមកម្ពុជាជាប្រចាំនិងបានអនុញ្ញាតពីព្រះមហាក្សត្រសម្រាប់ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ សាលារៀន មណ្ឌលកុមារកំព្រា សហគមន៍ដែលកំពុងតស៊ូ ស្ថាប័នសាសនា មនុស្សដែលរងផលប៉ះពាល់ដោយពិការភាព មជ្ឈមណ្ឌលស្តារនីតិសម្បទា អង្គការសុខភាពផ្លូវចិត្ត ជនរងគ្រោះនៃអំពើហិង្សា និងឧបត្ថម្ភការធ្វើដំណើររបស់សិស្ស ក្នុងចំណោមអ្នកដទៃទៀត។ សកម្មភាពសប្បុរសធម៌របស់ទ្រង់បានពង្រីកនៅក្នុងបរិបទអន្តរជាតិផងដែរ ដូចជា បន្ទាប់ពីព្យុះសង្ឃរាកាទ្រីណា ព្រះមហាក្សត្របានធ្វើអំណោយផ្ទាល់ខ្លួនដល់ជនរងគ្រោះដោយព្យុះ។ ចំពេលមានការរាតត្បាតជាសកលនៃជំងឺកូវីដ-១៩ ព្រះមហាក្សត្រ សីហមុនី រួមជាមួយសម្តេចព្រះមហាក្សត្រី នរោត្តម មុនីនាថ បានប្រោសព្រះរាជទានថវិកាចំនួនជាង ១លានដុល្លារ ដល់ការខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ដើម្បីដោះស្រាយស្ថានការណ៍នៅកម្ពុជា ដោយជំរុញឱ្យមានយុទ្ធនាការសាធារណៈរួមគ្នាទូទាំងប្រទេស។ ជាងនេះទៅទៀត ព្រះមហាក្សត្របានចូលរួមចំណែកក្នុងការផ្តល់នូវការផ្គត់ផ្គង់សំខាន់ៗ រួមទាំងការបរិច្ចាគអាហារ ទឹក និងម៉ាសដល់ប្រជាជនកម្ពុជាដែលរងផលប៉ះពាល់យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដោយជំងឺកូវីដ-១៩។ នៅខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២២ ទ្រង់បានបរិច្ចាគ ៥០០,០០០ដុល្លារ ដល់កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងដោះមីនដែលកំពុងបន្តនៅក្នុងប្រទេស ដែលនៅតែញាំញីដោយបញ្ហាមីនដែលបន្សល់ពីជម្លោះជាច្រើនទសវត្សរ៍។
នរោត្តម សុធារស

ព្រះឆាយាលក្ខណ៍សម្តេចក្រុមព្រះវរចក្ររណឬទ្ធិនរោត្តម សុធារស គឺជាព្រះរាជបុត្រានៃព្រះបាទនរោត្តម ព្រះមហាក្សត្រនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ត្រូវជាព្រះបិតា របស់ព្រះបាទសម្តេច នរោត្តម សុរាម្រឹត ព្រះមហាកញ្ចនកោដ្ឋ និង ព្រះអយ្យកា របស់ព្រះបាទសម្តេចនរោត្តម សីហនុ ព្រះបរមរតនកោដ្ឋ។

ព្រះអង្គ ជាព្រះរាជទាយាទដែលនឹងត្រូវឡើងគ្រោងរាជ្យបល្លង័ជាព្រះមហាក្សត្រខ្មែរបន្តពីព្រះបាទ ស៊ីសុវត្ថិ មុនីវង្ស ក៏ប៉ុន្តែដោយសារគំរោងការទាមទារឯករាជ្យរបស់ទ្រង់ត្រូវបែកធ្លាយដឹងដល់បារាំង ។

ពួកបារាំងក៏លើកព្រះរាជបល្លង័ ទៅថ្វាយជូនសម្តេចព្រះនរោត្តម សីហនុ (ត្រូវជាចៅ) វិញនៅបន្ទាប់ពេលដែល ព្រះបាទមុន្នីវង្ស យាងចូលទីវង្គតនៅឆ្នាំ១៩៤១ នាសម័យសង្រ្គាមលោកលើកទី២ ដែលកាលនោះ សម្តេចឪទ្រង់មានព្រះជន្មត្រឹមតែ១៨ព្រះវស្សាប៉ុណ្ណោះ ។

សម្ដេចក្រុមព្រះនរោត្ដមសុធារស ព្រះបិតាព្រះបាទ នរោត្ដម សុរាម្រឹត ត្រូវជាអយ្យកោព្រះបាទ នរោត្តម សីហនុ និងជាអាយ្យកោទួត ព្រះបាទ សីហមុនី។

សម្ដេចក្រុមព្រះ នរោត្ដម សុធារស សោយព្រះទិវង្គត នាថ្ងៃទី ២៧ មករា គសឆ្នាំ ១៩៤៥។ ក្រោយមកព្រះអង្គត្រូវបានស្ថាបនាឡើងជា «សម្ដេចព្រះរាជអយ្យកោ វរចក្ររណឫទ្ធិ»។ ព្រះរាជអយ្យកោផ្ទាល់នៃព្រះករុណា ព្រះបរមរតនកោដ្ឋ៕

វិថីសុធារស គឺជាវិថីដែលគិតចាប់ពី មហាវិថីម៉ៅសេទុង កែង មហាវិថីព្រះនរោត្តម  ទៅដល់ វិថីគន្ធបុផ្ផា ខាងជើង វត្តបុទម ។