navinnseab/khmer-wikipedia-article huggingface dataset:
សាបាក (ទឹកដីបុរាណ): សាយាប៊ីហ្គា

សាយាប៊ីហ្គា 
ប្រភព​អារ៉ាប់​ជា​ច្រើន​បាន​កត់​សម្គាល់​ពី​អត្ថិភាព​នៃ​ប្រជាជន​មួយ​ដែល​គេ​ហៅ​ថា សាយាប៊ីហ្គា ដែល​បាន​តាំង​ទី​លំនៅ​លើ​ច្រាំង​នៃ​ឈូង​សមុទ្រ​ពែរ្ស​មុន​ការ​ងើប​ឡើង​នៃ ​សាសនា​អ៊ីស្លាម ។ កុលសម្ព័ន្ធ ឬក្រុមនេះហាក់ដូចជាមានប្រភពមកពីអាណានិគមនៃ ជនជាតិស៊ូម៉ាត្រាន ឬជនជាតិជ្វា ដែលដើមឡើយបានតាំងលំនៅនៅ Sind ប៉ុន្តែត្រូវបានចាប់ជាអ្នកទោសក្នុងអំឡុងពេលការលុកលុយរបស់ ពែរ្ស និងបានចុះឈ្មោះដោយបង្ខំនៅក្នុងកងកម្លាំងយោធា ពែរ្ស ។ សាយាប៊ីហ្គា គឺជាទាហានស៊ីឈ្នួលដែលមានគុណសម្បត្តិជាទាហានខ្ពស់ មានវិន័យ ធ្លាប់ទៅសមុទ្រ អ្នកបម្រើស្មោះត្រង់។ ដូច្នេះហើយ ពួកគេ​ត្រូវ​បាន​គេ​ចាត់​ទុក​ថា​ស័ក្តិសម​ក្នុង​ការ​បម្រើ​ជា​ឆ្មាំ និង​ទាហាន អ្នក​យាម​ឃ្លាំង និង​អ្នក​យាម​រតនាគារ។ នៅក្នុងរជ្ជកាលរបស់ Caliph Abu Bakr (632–634) ពួកគេបានបង្កើតយោធភូមិនៅ At-Khatt ក្នុង Al-Bahrain ហើយនៅឆ្នាំ 656 ពួកគេត្រូវបានកត់ត្រាថាត្រូវបានប្រគល់ឱ្យអ្នកយាមរតនាគារនៅ Al-Basra ។  Ferrand (1926) បង្ហាញថាឈ្មោះ សាយាប៊ីហ្គា គឺបានមកដោយផ្ទាល់ពី សាបាល ដែលជាបំរែបំរួលរបស់ សាបាក ។
សាបាក (ទឹកដីបុរាណ): ស្រីវិជ័យ

ស្រីវិជ័យ 
ប្រវត្តិវិទូជាច្រើនកំណត់អត្តសញ្ញាណ សាបាល ជាមួយ ស្រីវិជ័យ ដែលជាចក្រភពមួយស្ថិតនៅកណ្តាល កោះស៊ូម៉ាត្រា ។ សាបាក គឺជា​ពាក្យ ​អារ៉ាប់ ​សម្រាប់​កោះ​ស៊ូម៉ាត្រា និង​ជ្វា ដែល​ប្រហែល​ជា​ត្រូវ​គ្នា​នឹង​ភាសា ស្រីវិជ័យ។ St Julian, James (Mar 2014). "The tale of the Khmer king and the Maharaja of Zabag". Teaching History. 48 (1): 59–63. អ្នកប្រាជ្ញជនជាតិបារាំងម្នាក់ ឈ្មោះ George Coedès បានបោះពុម្ពការរកឃើញ និងការបកស្រាយរបស់គាត់នៅក្នុងកាសែតជាភាសាហូឡង់ និងឥណ្ឌូនេស៊ី។  Coedès បានកត់សម្គាល់ថា ឯកសារយោងរបស់ចិនទៅកាន់ " Sanfoqi " ឬ " Sanfotsi " ដែលពីមុនបានអានថា "ស្រីភោជ" ហើយសិលាចារឹកនៅក្នុងភាសា ម៉ាឡេចាស់ សំដៅទៅលើចក្រភពតែមួយ។  នេះផ្ទុយនឹងគំនិតរបស់ Mulyana និង Lombard ដែលបានកំណត់ Sanfotsi និង Sanfoqi ជា ស្រីវិជ័យ / ស៊ូម៉ាត្រា ផ្ទុយពី ជ្វា ។  

ស្រីវិជ័យ និង​ដោយ​ការ​បន្ថែម​ឈ្មោះ ស៊ូម៉ាត្រា ត្រូវ​បាន​គេ​ស្គាល់​ដោយ​ឈ្មោះ​ផ្សេង​គ្នា​ទៅ​នឹង​ប្រជាជន​ផ្សេង​គ្នា​។ ជនជាតិចិនបានហៅវាថា Sanfotsi ហើយនៅពេលមួយមាននគរ Kantoli ដែលមានវ័យចំណាស់មួយ ដែលអាចចាត់ទុកថាជាអ្នកស្នងតំណែងមុនរបស់ ស្រីវិជ័យ ។   ជនជាតិអារ៉ាប់ហៅវាថា សាបាក ហើយខ្មែរហៅវាថា មេឡាយូ។  នេះ​ជា​ហេតុផល​មួយ​ទៀត​ដែល​ធ្វើ​ឱ្យ​ការ​រក​ឃើញ​ ស្រីវិជ័យ មាន​ការ​លំបាក​យ៉ាង​ខ្លាំង។  ខណៈ​ដែល​ឈ្មោះ​ទាំង​នេះ​ខ្លះ​ត្រូវ​បាន​គេ​នឹក​ឃើញ​យ៉ាង​ខ្លាំង​អំពី​ឈ្មោះ​របស់ ជ្វា មាន​លទ្ធភាព​ខុស​គ្នា​ដែល​គេ​អាច​នឹង​សំដៅ​ទៅ​កោះ​ស៊ូម៉ាត្រា​ជំនួស​វិញ។
សាបាក (ទឹកដីបុរាណ): ជ្វា

ជ្វា 
Sulayman ប្រហែលឆ្នាំ 851 នៃគ.ស បានកត់សម្គាល់ថា Sribuza (ស្រីវិជ័យ) និង Kalah (កន្លែងមួយនៅលើឧបទ្វីបម៉ាឡេ ប្រហែលជា កេដា ) គឺជាតំបន់ដែលគ្រប់គ្រងដោយ សាបាក ។  : ២០០–២០១ ដូច្នេះ សាបាក ដែលមានបំណងមិនមែនជា ស្រីវិជ័យ ទេ។ Ibn Khordazbeh នៅឆ្នាំ 844 Ibn Al-Fakih ក្នុងឆ្នាំ 902 Abu Zayd Hasan នៅឆ្នាំ 943 និង Sulayman ក្នុងឆ្នាំ 851 AD បានកត់សម្គាល់ថា សាបាក បានរួបរួម Sribuza និង Kalah ។ Mulyana, Slamet (1960). Sriwijaya. Ende-Flores N.T.T.: Pertjetakan Arnolus. : ៥៦  : ២០០–២០១ ក្នុង​អំឡុង​ពេល​នេះ កោះ​ជ្វា​ត្រូវ​បាន​គ្រប់គ្រង​ដោយ ​ព្រះរាជាណាចក្រ Medang Kuno/Mataram ។

ពីព័ត៌មានភាសាអារ៉ាប់ផ្សេងទៀត ព្រះរាជាណាចក្រ សាបាក គឺនៅឆ្ងាយរហូតដល់ 20 ថ្ងៃនៃការធ្វើដំណើរពី Kalah ។ យោងតាមព័ត៌មានរបស់ Abu'lfida ចម្ងាយរវាង Kalah និងរដ្ឋជ្វាកណ្តាលគឺ 20 ថ្ងៃ។ Mulyana, Slamet (1960). Sriwijaya. Ende-Flores N.T.T.: Pertjetakan Arnolus. : ៥៧ ចម្ងាយ​គឺ​ដូច​គ្នា​នឹង​ចម្ងាយ​ពី ​ម៉ាឡាកា ​ទៅ ​ម៉ា​ចាប៉ាហ៊ីត ​ដែល​បាន​កត់ត្រា​ដោយ​ The Epic of Hang Tuah ។  យោងតាមលោក Nugroho នេះបង្ហាញថា សាបាក គឺជាកោះជ្វា មិនមែនកោះស៊ូម៉ាត្រា ឬឧបទ្វីបម៉ាឡេទេ។ គាត់ក៏បានកត់សម្គាល់នូវចំណុចសំខាន់ៗមួយចំនួនផងដែរ៖ Sulayman បានរៀបរាប់ថា សាបាក មានប្រវែងត្រឹមតែពាក់កណ្តាលនៃកោះ Al-Rami ដែលបង្ហាញថា សាបាក គឺជាកោះ ជ្វា ខណៈដែល Al-Rami គឺជាកោះស៊ូម៉ាត្រា។ កោះ​ដែល មហារាជ រស់នៅ​មាន​ជីជាតិ និង​មាន​ប្រជាជន​រស់នៅ​យ៉ាង​ក្រាស់ក្រែល ដែល​ត្រូវ​នឹង​កោះ ជ្វា ។ Nugroho, Irawan Djoko (2011). Majapahit Peradaban Maritim. Suluh Nuswantara Bakti. ISBN 9786029346008. : ៨–១០, ៣០–៣១ វាអាចទៅរួចផងដែរដែលថា She-pó ឬ She-bó នៅក្នុងកំណត់ត្រាចិនដែលជាឈ្មោះដើមនៃកោះជ្វា (ជវទ្វិប គឺជាពាក្យសំស្ក្រឹតសម្រាប់កោះ) គឺ សាបាក ។ Lombard, Denys (1990). Le carrefour javanais. Essai d'histoire globale (The Javanese Crossroads: Towards a Global History) vol. 2. Paris: Éditions de l'École des Hautes Études en Sciences Sociales.

នៅពេលដែល John of Marignolli ត្រឡប់ពីប្រទេសចិនទៅ Avignon គាត់បានស្នាក់នៅក្នុង ព្រះរាជាណាចក្រ សាបា ពីរបីខែ ដែលគាត់បាននិយាយថាមានដំរីជាច្រើន ហើយត្រូវបានដឹកនាំដោយ ព្រះមហាក្សត្រិយានី មួយ។ សាបា អាចជាការបកស្រាយរបស់គាត់អំពី She-bó ។  : ស៊ី. ១៩២–១៩៤ Afanasij Nikitin ជាពាណិជ្ជករមកពី Tver (ក្នុងប្រទេសរុស្ស៊ី) បានធ្វើដំណើរទៅកាន់ប្រទេសឥណ្ឌាក្នុងឆ្នាំ 1466 ហើយបានពិពណ៌នាអំពីទឹកដីនៃកោះ ជ្វា ដែលគាត់ហៅថា шабайте ( shabait / šabajte ) ។  

ពាក្យ សាបា ( Sabhā ,សភា) នៅក្នុង ភាសាជ្វាចាស់ មានន័យថា "ការប្រជុំ" ឬ "ការជួបប្រជុំគ្នា" ដូច្នេះឈ្មោះអាចត្រូវបានបកប្រែជា "កន្លែងប្រជុំ" ។   យោងទៅតាម Fahmi Basya ពាក្យមានន័យថា "កន្លែងប្រជុំ" "កន្លែងប្រជុំ" ឬ "កន្លែងប្រជុំនៃប្រជាជាតិ" ។  : ១៦២, ១៧២ 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:Pages with unreviewed translations
សាបាឌ័រ ដាលី

thumb|250px|right|សាបាឌ័រ ដាលី នៅឆ្នាំ ១៩៣៩ 
សាបាឌ័រ ហ្វេលីប យ៉ាសិង ដាលី អ៊ី ដ៉ូមេនេហ្ក ម៉ាក្វេសនៃផ៊ូបូល () ឬត្រូវបានគេស្គាល់ថា សាបាឌ័រ ដាលី (១១ ឧសភា ឆ្នាំ ១៩០៤ – ២៣ មករា ឆ្នាំ ១៩៨៩) គឺជាវិចិត្រករជនជាតិអេស្ប៉ាញ ។ គាត់មានភាពល្បីល្បាញជាមួយការងារគំនូរប្រភេទមនោគតិនិយម ។

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:វិចិត្រករាអេស្ប៉ាញ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:វិចិត្រករលទ្ធិមនោគតិនិយម
សាប៊្រីណា ខារ៍ផេនធើរ៍

សាប៊្រីណា អេនលីន ខារ៍ផេនធើរ៍ ()  កើតនៅថ្ងៃទី ១១ ឧសភា 1999  ) គឺជាតារាចម្រៀង និងជាតារាសម្តែងជនជាតិអាមេរិក   ខារ៍ផេនធើរ៍ បានបង្ហាញខ្លួនជាលើកដំបូងជាមួយនឹងរឿងភាគទូរទស្សន៍ឧក្រិដ្ឋកម្ម Law & Order: Special Victims Unit និងបានដើរតួជាតួរងនៅក្នុងរឿង The Goodwin Games របស់ប៉ុស្តិ៍ Fox ដែលចេញបានតែបីខែប៉ុណ្ណោះ ត្រូវបានដកចោល។ ក្រោយ​មក​នាង​បាន​សម្តែង​ក្នុង​រឿង​កំប្លែង​មួយ​ឈ្មោះ Girl Meets World របស់ ប៉ុស្តិ៍ Disney Channel (2014-2017)។ ក្នុងឆ្នាំ 2016 នាងបានសម្តែងក្នុងខ្សែភាពយន្តទូរទស្សន៍ Adventures in Babysitting នៅលើប៉ុស្តិ៍ដដែល។

ខារ៍ផេនធើរ៍ បានសម្តែងក្នុងខ្សែភាពយន្តជាច្រើនរួមមាន Horns (2013), The Hate U Give (2018), The Short History of the Long Road (2019), Clouds (2020) និង Emergency (2022)។ បានចេញផ្សាយនៅលើ Netflix : Tall Girl (2019), its sequel (2022) និង Work It (2020)។

ក្នុងឆ្នាំ 2014 នាងបានចេញបទចម្រៀងដំបូងរបស់នាងជាមួយនឹងបទចម្រៀង " Can't Blame a Girl for Trying " ហើយបានចេញបទមួយទៀតតំណាលគ្នា Eyes Wide Open ក្នុងឆ្នាំ 2015 ហើយបន្ទាប់មកបានចេញអាល់ប៊ុមបន្តបន្ទាប់ទៀត គឺ Evolution (2016), Singular: Act I (2018) និង Singular: Act II (2019)។ ក្នុងឆ្នាំ 2022 ក៏ចេញ Emails I Can't Send ហើយថ្មីៗនេះ នាងបានចេញអាល់ប៊ុម Short N'Sweet ក្នុងឆ្នាំ 2024។
សាប់ស្ទេនស៍៖ ថ្នាំវេទមន្តមុខពីរ

សាប់ស្ទេនស៍៖ ថ្នាំវេទមន្តមុខពីរ ( អង់គ្លេស: The Substance ) គឺជាខ្សែភាពយន្តបែបភិតភ័យ បែបកំប្លែង ផ្លូវចិត្ត រន្ធត់ ចេញផ្សាយក្នុងឆ្នាំ 2024 និពន្ធ ដឹកនាំ សហការកែសម្រួល និងសហការផលិតដោយ ខូរ៉ាលី ហ្វារចាត៍ (Coralie Fargeat) ។ ដោយមានការចូលរួមពីតួសម្តែងសំខាន់ៗរួមមាន ដេមី ម័រ (Demi Moore), ម៉ាហ្គារ៉េត ឃ្វាលលីយ៍ (Margaret Qualley) និង ដេននីស ឃ្វាយដ៍ (Dennis Quaid) ការងារនេះធ្វើតាម Elisabeth Sparkle ដែលជាតារាដែលធ្លាក់ខ្លួនប្រថុយនឹងការប្រើប្រាស់ថ្នាំវេទម្តនៅលើ ទីផ្សារងងឹត ដើម្បីបង្កើតកំណែក្មេងជាងវ័យរបស់នាង ប៉ុន្តែនេះជំរុញឱ្យពួកគេទាំងពីរចូលទៅក្នុងចិត្តសាស្ត្រដែលមិនអាចទាយទុកជាមុនបាន នៃការវិវឌ្ឍន៍នៅពេលដែលថ្នាំវេទមន្តមានប្រសិទ្ធភាព។

ក្នុងនាមជាសហការផលិតរវាង ចក្រភពអង់គ្លេស សហរដ្ឋអាមេរិក និង បារាំង  ការងារនេះត្រូវបានចាក់បញ្ចាំងជាលើកដំបូងទូទាំងប្រទេសនៅថ្ងៃទី 19 ខែឧសភា ឆ្នាំ 2024 នៅ មហោស្រពភាពយន្ត Cannes លើកទី 77 ជាកន្លែងដែល Fargeat បានឈ្នះ ពានរង្វាន់ Cannes សម្រាប់ការចាក់បញ្ចាំងល្អបំផុត ។ ខ្សែភាពយន្តនេះត្រូវបានចាក់បញ្ចាំងនៅរោងកុននៅចក្រភពអង់គ្លេស និងសហរដ្ឋអាមេរិកនៅថ្ងៃទី 20 ខែកញ្ញា នៅប្រទេសបារាំងនៅថ្ងៃទី 6 ខែវិច្ឆិកា និងនៅ ប្រទេសវៀតណាម នៅថ្ងៃទី 1 ខែវិច្ឆិកាឆ្នាំដដែល។ បន្ទាប់ពីការចេញផ្សាយ ការងារនេះទទួលបានការសរសើរពីអ្នកជំនាញ ហើយបច្ចុប្បន្នកំពុងរកចំណូលបាន 43.5 លាន ដុល្លារ ពីថវិកាផលិតកម្ម 17.5 លានដុល្លារ។
សាប់ស្ទេនស៍៖ ថ្នាំវេទមន្តមុខពីរ: មាតិកា

មាតិកា 
Elizabeth Sparkle ជា​តារា​ដែល​លាង​សម្អាត​ខ្លួន​ធ្វើការ​ជា​គ្រូ​បង្ហាត់​ក្បាច់​រាំ​ក្នុង​កម្មវិធី​ទូរទស្សន៍។ ថ្វីត្បិតតែនាងមានមុខមាត់ល្អជាងបងប្អូនស្រីរបស់នាងដែលមានអាយុដូចគ្នាក៏ដោយ ក៏អេលីសាបិតនៅតែត្រូវចុះចាញ់នឹងអាយុរបស់នាងនៅពេលដែលនាងត្រូវបានស្នើសុំឱ្យលាឈប់ពីការងាររបស់នាង។ ដោយបដិសេធមិនព្រមចុះចាញ់នឹងគ្រាដ៏លំបាកនោះ នាងបានរកឃើញថ្នាំ elixir អាថ៌កំបាំងដាក់តាំងលក់នៅលើទីផ្សារងងឹត ដើម្បីរក្សាមាសបន្តិចនៃជីវិតដ៏ល្បីល្បាញរបស់នាង។ ជាលទ្ធផល elixir នេះបង្កើត Sue - ខ្លួនឯងក្មេងជាងនិងស្រស់ស្អាតដោយមានលក្ខខណ្ឌថាអ្នកទាំងពីរមិនអាចរស់នៅជាមួយគ្នាក្នុងពេលតែមួយបាន; លើសពីនេះទៀតតុល្យភាពនៃទាំងពីរត្រូវតែរក្សាជានិច្ចនៅពេលដែលរាងកាយរបស់កុមារភ្ញាក់ឡើងរាងកាយរបស់ម្តាយត្រូវតែ "hibernate" បន្ទាប់មកអ្នកទាំងពីរនឹងផ្លាស់ប្តូរទីតាំងបន្ទាប់ពី 7 ថ្ងៃ។

ក្នុងអំឡុងពេលដំណើរការ នាង Sue ត្រូវបន្តចាក់សារធាតុចិញ្ចឹម ដើម្បីចិញ្ចឹម Elizabeth អស់រយៈពេល 7 ថ្ងៃ ហើយក្នុងពេលតែមួយ ប្រើសារធាតុរាវឆ្អឹងខ្នងនៃសារពាង្គកាយដើម ដើម្បីការពារការរលួយ ដែលតាមរយៈនោះនាងបានក្លាយជាតារាហូ លីវូដ ថ្មី ដោយសារសម្រស់ដ៏ស្រស់បំព្រងរបស់នាង។ ក្តៅ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ គំនិត និងអារម្មណ៍ឯករាជ្យរបស់ Sue បានបណ្តាលឱ្យកំណែនេះ ជួនកាលប្រព្រឹត្តសកម្មភាពបំផ្លាញខ្លួនឯង ដែលជះឥទ្ធិពលយ៉ាងខ្លាំងដល់ជីវិតរបស់ Elisabeth ។ ចាប់ពីពេលនេះតទៅ បំណងប្រាថ្នា និងការឈ្លក់វង្វេងនឹងភាពស្រស់ស្អាតនៅក្នុងចិត្តរបស់ Sue បានបើកឆាកសម្រាប់ការប្រណាំងសម្រស់ជាមួយនឹងពេលវេលាបង្ហូរឈាមយ៉ាងខ្លាំង។

 Demi Moore ជា Elisabeth Sparkle
 Margaret Qualley ជា Sue
 Dennis Quaid ជា Harvey
 Edward Hamilton Clark ជា Fred
 Gore Abrams ជា Oliver
 Oscar Lesage ជា Troy
 Christian Erickson ជាបុរសនៅឯពិធីជប់លៀង
 Robin Greer ជាគិលានុបដ្ឋាយិកាបុរស
 Tom Morton ជាវេជ្ជបណ្ឌិតបុរស
 Hugo Diego Garcia ជា Diego
 Phillip Schurer ជាបុរសស្រែក
 Yann Bean ដើរតួជា "ថ្នាំវេទមន្ត"
 Joseph Balderrama ជា Craig Silver (មិនមានការទទួលស្គាល់)
សាមកុក

រូបភាពតូច| សាមកុក1994 ភាសាចិន.

សាមកុក (  ,  ,  ) គឺ  មិនមែនជាឈ្មោះនរណាម្នាក់នោះទេ ប៉ុន្តែវាជាឈ្មោះរួមនៃសម័យសង្រ្គាមរវាងនគរបី ពោលគឺ នគរ ឆាវ វ៉ី របស់ឆាវ ឆាវ និង នគររបស់ លាវប៉ី រួមទាំងនរគរបស់ ស៊ុនឈាន។ . ៕
សាមកុក: ជនល្បីៗនៅក្នុងសម័យកាលសាមកុក

ជនល្បីៗនៅក្នុងសម័យកាលសាមកុក
លីវ ប៉ី
 ឆាវ ឆាវ
ស៊ឺ ម៉ាអ៉ី
ឆាវ ភី
កួន អ៊ី
អ៊ី ទ័រ
ជូគ័រលាង
ស៊ុន ឈាន
 ចាង ជីឡុង
សាមកុក: ព្រឹត្តិការណ៍សំខាន់ៗនៅក្នុងសម័យកាលសាមកុក

ព្រឹត្តិការណ៍សំខាន់ៗនៅក្នុងសម័យកាលសាមកុក
សង្រ្គាមច្រាំងក្រហម

អត្ថបទនេះ ពុំទាន់យកជាផ្លូវការទេ!
សាមគ្គីធម៌

{| cellspacing="0" cellpadding="0" width=100% style="border:2px solid #00FF00; padding:0px;"
|-
| colspan="2" style="background:#00EE21; text-align:center; padding:2px; border-bottom:1px #00FF00 solid;" |
សាមគ្គីធម៌ (បទ ត្រីពិធព័ន្ធ)
|-
| valign="top" style="padding:8px 8px 0px 8px; background:#F5FAFF;" | 

សាមគ្គីធម៌ (បទ ត្រីពិធព័ន្ធ)
(១) ជាកូនខ្មែរ សាច់ខ្មែរ ឈាមខ្មែរ ពិត

ត្រូវចេះគិត រៀនគិត គួរគិត គូរ

យោគយោលគ្នា ជួយគ្នា ថែគ្នា យូរ

ខំតស៊ូ ចិត្តស៊ូ ប្រឹងស៊ូ ណាស់។

(២) សាមគ្គីធម៌ គុណធម៌ សីលធម៌ ល្អ

រូបកាយស ស្ដីស ចិត្តស ច្បាស់

អនុគ្រោះ ពិគ្រោះ ជៀសគ្រោះ ក្រាស់

គោរពចាស់ ច្បាប់ចាស់ ពាក្យចាស់ ចែង។

(៣) អធ្យាស្រ័យ ប្រាស្រ័យ អាស្រ័យ គ្នា

លះចិត្តមា គិតមា កម្មមា ស្ដែង

មោទនភាព ទិដ្ឋភាព មិត្តភាព វែង

រស្មីចែង រះចែង ចាំងចែង អើយ។
និពន្ធដោយ សុខគឹមហេង១៦ តុលា ២០១០

Category:កំណាព្យ
សាមសែនថៃ

សាមសែនថៃ ( ) ហៅផងដែរថា អ៊ុនហឿន (    ) គឺជាព្រះមហាក្សត្រទីពីររបស់អាណាចក្រឡានសាង នៅ ប្រទេសឡាវ ។ ព្រះអង្គបានស្នងរាជ្យពីបិតារបស់ទ្រង់ឈ្មោះហ្វាង៉ុម ។ 

គាត់បានគ្រប់គ្រងពីឆ្នាំ១៣៧២ ដល់ឆ្នាំ១៤១៧។ ប្រភពដើមនៃឈ្មោះ សាមសែនថៃ ត្រូវបានគេគិតថាជាការឆ្លុះបញ្ចាំងពីភាពចលាចលផ្នែកនយោបាយ និងសង្គមដែលកើតឡើងនៅក្នុងតំបន់នេះនៅពេលគាត់កាន់អំណាច។ សាមសែនថៃ មានន័យថា "៣០០,០០០ថៃ" ដូច្នេះឆ្លុះបញ្ចាំងពីលទ្ធផលនៃជំរឿនដែលបានធ្វើឡើងនៅក្នុងរជ្ជកាលរបស់ព្រះអង្គ។ វាមិនច្បាស់ទេថាតើជំរឿនបានរាប់បញ្ចូលប្រជាជនទាំងមូល ឬគ្រាន់តែជាបុរសដែលមានសមត្ថភាពកាន់អាវុធ។

មានការពិភាក្សាផងដែរថាតើក្នុងអំឡុងពេលនេះពាក្យ "ថៃ" និង "ឡាវ" អាចផ្លាស់ប្តូរគ្នាបានទេថាតើពាក្យ "ឡាវ" នៅឡើយទេ។  មានឬថា "ថៃ" ត្រូវបានគេប្រើជាឈ្មោះរបស់គាត់ដើម្បីយោងទៅលើការពិតដែលថាជំរឿនរួមបញ្ចូលក្រុមតៃទាំងអស់។ ប្រវតិ្តសាស្រ្តថៃក្នុងស្រុកកត់ត្រាថាមាតា របស់សាមសែនថៃ គឺជាស្ត្រីដែលកើតនៅអយុធ្យា (សៀម - ថៃ) ហើយថានាងបាននាំរដ្ឋមន្ត្រីថៃសម្រាប់រដ្ឋាភិបាល ឡានសៀង (ឡានឆៀង) ។ គួរកត់សម្គាល់ផងដែរ ទង់ជាតិដែលត្រូវបានអនុម័តសម្រាប់ឡានសៀង គឺជាច្បាប់ចម្លងនៃទង់ជាតិនៃរដ្ឋអយុធ្យា ។ ផ្ទៃខាងក្រោយពណ៌ក្រហមជាមួយដំរីសនៅចំកណ្តាល។ សម្រាប់រយៈពេលនៃរជ្ជកាល៤៣ឆ្នាំរបស់គាត់ ឡានសាង មិនបានប្រយុទ្ធតែមួយទេ។

វត្តមនោរម្យ, វត្តឧបោស, និង វត្តសៀងខាំ ត្រូវបានសាងសង់ក្នុងរជ្ជកាលរបស់សាមសែនថៃ ។ គាត់ត្រូវបានស្នងរាជ្យបន្តដោយកូនប្រុសរបស់គាត់ឈ្មោះឡានខាំដេង ។
សាយ ឈុំ

សាយ ឈុំ (កើតថ្ងៃទី៥ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ១៩៤៥) គឺជាអ្នកនយោបាយកម្ពុជាហើយសព្វថ្ងៃមានតំណែងជាប្រធានព្រឹទ្ធសភានៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា។ ដំបូង លោកបានឡើងកាន់តំណែងជាអនុប្រធានហើយក្រោយមកក៏ក្លាយជាប្រធាននៅថ្ងៃទី៩ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១៥ ក្រោយពីឯកឧត្តមជា ស៊ីម ដែលជាអតីតប្រធានព្រឹទ្ធសភា បានទទួលមរណភាព។ លោកធ្លាប់បានបម្រើការជាប្រធានគណៈកម្មាធិការអចិន្ត្រៃយ៍នៃគណៈកម្មាធិការកណ្តាលគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា។

លោកត្រូវបានគេបោះឆ្នោតជ្រើសតាំងជាតំណាងឱ្យខេត្តកំពង់ស្ពឺនៅក្នុងរដ្ឋសភាជាតិនៅឆ្នាំ២០០៣។"Election results" . Cambodia National Election Committee. Accessed June 18, 2008. លោកក៏ធ្លាប់បានបម្រើការជាអនុប្រធានទីពីរនៃរដ្ឋសភាជាតិផងដែរ។

ក្នុងនាមជាអនុប្រធានទី១ នៃព្រឹទ្ធសភា, ឯកឧត្តមបានបម្រើការជាប្រធានស្តីទីព្រឹទ្ធសភានៅពេលអវត្តមានរបស់សម្តេច ជា ស៊ីម។ បន្តិចក្រោយពីឯកឧត្តមជា ស៊ីមបានទទួលមរណភាព, ឯកឧត្តមសាយ ឈុំត្រូវបានជ្រើសតាំងជាប្រធានព្រឹទ្ធសភាជាឯកច្ឆ័ន្ទនៅថ្ងៃទី៩ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១៥ ដោយសមាជិកព្រឹទ្ធសភាចំនួន ៥១ រូប។Khy Sovuthy and Mech Dara, "Say Chhum replaces Chea Sim as Senate President" , The Cambodia Daily, 10 June 2015.

កូនប្រុសរបស់លោកឯកឧត្តម ឈ្មោះសាយ សំអាល់ ត្រូវបានតែងតាំងជារដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងបរិស្ថាននៅក្នុងឆ្នាំ២០១៣។
សាយ ភូថង

រូបភាពតូច

សាយ ភូថង (    ) ជា​អ្នក​នយោបាយ ​ខ្មែរ និង​ជា​មេដឹកនាំ​ក្នុង ​របប​សាធារណរដ្ឋ​ប្រជាមានិត​កម្ពុជា ។
សាយ ភូថង: កូនរបស់ប្រទេសថៃក្នុងសមរភូមិអាណានិគមចុងក្រោយនៃអាណាចក្របារាំង

កូនរបស់ប្រទេសថៃក្នុងសមរភូមិអាណានិគមចុងក្រោយនៃអាណាចក្របារាំង 
លោកព្រឺទ្ធាចារ្យ សាយ ភូថង កើតនៅឆ្នាំ១៩២០ នៅភូមិឆ្មារបាត់ សង្កាត់ស្ទឹងវែង ក្រុងខេមរភូមិន្ទ ខេត្តកោះកុង (ឈ្មោះហៅសព្វថ្ងៃ)។

លោកមានបីតាឈ្មោះ សេន,  មាតាឈ្មោះ វែន, លោកតាជាកូនទោលនៅក្នុងគ្រួសារ ។ បានរៀបការជាមួយលោកយាយ ខ ភូថង មានបុត្រាបុត្រីបួនរូប 

 កូនស្រីច្បងឈ្មោះកែវ, 
 ឈ្មោះបៀវ
 ឈ្មោះរ៉ាត់ និង
 កូនប្រុសឈ្មោះ ប្រាសិត (ស្លាប់)។

លោកព្រឹទ្ធាចារ្យ សាយ ភូថង គឺជាក្មេងកំព្រា ត្រូវបានឪពុកម្តាយ ស្លាប់ចោលកាលពីតូច រួចត្រូវរស់នៅជាមួយសាច់ញាតិសន្តាន និងបានអាស្រ័យការរៀនសូត្រ នៅតាមវត្ត។

លុះធំពេញវ័យ នៅក្នុងកំឡុងឆ្នាំ១៩៤៨ នៅពេលដែលមានចលនា ក្រោកឈរប្រឆាំងនឹងរបប អាណានិគមបារាំង នៅកម្ពុជានោះ យុវជន សាយ ភូ ថង បានចូលរួមជាមួយកម្លាំង អ្នកស្នេហាជាតិ ដែលមានឈ្មោះ ខ្មែរឥស្សរៈ ដោយលោកបានដឹកនាំកម្លាំងតស៊ូ មានមូលដ្ឋានឈរជើង នៅទីតាំតំបន់អារ៉ែងក្នុងស្រុកថ្មបាំង ខេត្តកោះកុង។ លុះដល់ឆ្នាំ១៩៥១ ចលនាតស៊ូខ្មែរឥស្សរៈ នៅតំបន់ខេត្តកោះកុង បានចូលរួមបង្កើត គណបក្សប្រជាជនបដិវត្តខ្មែរ ឬគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា នាសម័យបច្ចុប្បន្ន។

លោកព្រឹទ្ធាចារ្យ សាយ ភូថង ត្រូវបានបញ្ចូល ជាសមាជិកបក្ស នៅឆ្នាំ១៩៥១ ជារៀងរហូតមក លោកបានដឹកនាំចលនាតស៊ូ នៅក្នុងតំបន់ខេត្តកោះកុង រហូតប្រទេសជាតិ ទទួលបានឯករាជ្យ។

ក្រោយចប់សង្គ្រាមនៅឆ្នាំ១៩៥៣ លោកត្រូវបានបក្សបញ្ជូនឲ្យទៅសិក្សា នៅភាគខាងជើង ប្រទេសវៀតណាម រហូតបានបញ្ចប់សាលា នាយទាហានជាន់ខ្ពស់។

លុះដល់ឆ្នាំ១៩៧០ ចក្រព័ត្រអាមេរិក បានឃុបឃិតគ្នា ជាមួយពួក លន់ ណុល ធ្វើរដ្ឋប្រហារទម្លាក់សម្តេច ព្រះនរោតមសីហនុ។ ប្រទេសជាតិ បានធ្លាក់នៅក្នុងភ្លើងសង្គ្រាមម្តងទៀត លោកព្រឹទ្ធាចារ្យ ក៏បានដឹកនាំកម្លាំង ដែលបានទៅរៀននៅភាគខាងជើង នៃប្រទេសវៀតណាម ក្នុងតួនាទី ជាលេខាបក្ស ឬប្រធានបក្ស ធ្វើដំណើរថ្មើរជើង តាមផ្លូវលំហូជីមិញ ត្រឡប់មករួបរួមជាមួយ កម្លាំងនៅក្នុងស្រុក ដើម្បីរំដោះប្រទេសជាតិ ពីរបបចក្រព័ត្រ។

លុះដល់ខែមេសា ឆ្នាំ១៩៧៤ លោកបានវិភាគ និងវាយតម្លៃយ៉ាងច្បាស់ថា  ចលនារំដោះជាតិ ដែលដឹកនាំដោយប៉ុល ពត កំពុងដើរខុសពី គោលនយោបាយ គណបក្សប្រជាជន ក្បត់ជាតិ និងប្រជាជន។ លោកក៏ បានដឹកនាំកម្លាំងនៅតំបន់ផ្តាច់ខ្លួនចេញពីចលនាតស៊ូរបស់ ប៉ុល ពត ទៅបង្កើតតំបន់តស៊ូ នៅត្រើយខាងលិច ព្រែកត្រពាំងរូង រហូតដល់ព្រំដែនកម្ពុជា ថៃ ដែលមានទីតាំងបញ្ជាការ នៅភូមិគីរីវង្ស ក្នុងឃុំប៉ាក់ខ្លង ស្រុកមណ្ឌលសីមា ។

លោកបានដឹកនាំកម្លាំងតស៊ូ នៅតំបន់ខេត្តកោះកុង ការពារទីតាំងផ្តាច់ខ្លួន និងខិតខំឃោសនាអប់រំ ប្រជាជន ឲ្យបានយល់ពីនិន្នាការក្បត់របស់ ប៉ុល ពត ឲ្យភៀសខ្លួនចូលទៅជ្រកកោន នៅក្នុងប្រទេសថៃ បានរាប់ម៉ឺននាក់។

នៅថ្ងៃទី១៧ខែមេសាឆ្នាំ១៩៧៥ នៅពេលប្រទេសកម្ពុជា ត្រូវបាន ប៉ុល ពត វាយដណ្តើមយកទាំងស្រុង ស្ថានភាពមិនអំណោយផល ដល់ចលនាតស៊ូ នៅតំបន់កោះកុងឡើយ។ គ្រានោះលោកព្រឹទ្ធាចារ្យ បានរំសាយកម្លាំងឲ្យរំកិលខ្លួន ចូលទៅក្នុងប្រទេសថៃ ជារូបភាពជនភៀសខ្លួន។ រីឯអាវុធយុទ្ធភ័ណ្ឌ ត្រូវបានលាក់ទុក នៅតាមបណ្តោយព្រំដែន រវាងខេត្តកោះកុង និង ខេត្តត្រាតប្រទេសថៃ និងរក្សាកម្លាំងកងឈ្លប ចាំយកការណ៍ នៅតាមព្រំដែន ក្តាប់ពីសកម្មភាពរបស់ប៉ុល ពត និងជួយសម្រួល នាំជនភៀសខ្លួន ចូលទៅក្នុងប្រទេសថៃ។
សាយ ភូថង: តស៊ូ​ដំបូង​ទល់​នឹង ប៉ុល ពត

តស៊ូ​ដំបូង​ទល់​នឹង ប៉ុល ពត 
ក្រោយពីសកម្មភាព រំកិលកម្លាំងចូលទៅកាន់ ប្រទេសថៃ នៅឆ្នាំ១៩៧៥ និងឆ្នាំ១៩៧៩ លោកបានពន្យល់ប្រជាជន និងប្រទេសជិតខាង ឲ្យបានយល់ពីនយោបាយ ខុសឆ្គងរបស់ ប៉ុល ពត និងទំនាក់ទំនង ជាមួយគ្រប់ចលនាតស៊ូ តាមតំបន់ព្រំដែន ដើម្បីចាប់ដៃគ្នា វាយកម្លាំង ប៉ុល ពត និងជួយជម្លៀសប្រជាជន ចូលទៅក្នុងប្រទេសថៃ រង់ចាំឱកាសចាត់តាំង កម្លាំងរណសិរ្យ វាយផ្តួលរំលំរបបប៉ុល ពត។

លោកព្រឹទ្ធាចារ្យ បានឆ្លងទៅប្រទេសវៀតណាម ទំនាក់ទំនងជាមួយបងប្អូន ដែលភៀសខ្លួនទៅ ប្រទេសវៀតណាម និងទំនាក់ទំនងកម្លាំង នៅភូមិភាគបូព៌ា។ ការទៅវៀតណាម នាគ្រានោះ លោកបានធ្វើដំណើរ ដោយជិះទូកនេសាទឆ្លងសមុទ្រ ហើយក៏បានទទួលជោគជ័យ ក្នុងការបង្រួបបង្រួម កម្លាំងអ្នកតស៊ូខ្មែរ ដើម្បីបង្កើតរណសិរ្យសង្គ្រោះជាតិ នៅថ្ងៃទី២ខែធ្នូឆ្នាំ១៩៧៨ និងឈានទៅដល់ ការវាយផ្តួលរំលំ របបប្រល័យពូជសាសន៍ ប៉ុល ពត នៅថ្ងៃទី៧ ខែមករា ឆ្នាំ១៩៧៩។

ក្រោយថ្ងៃរំដោះ លោកព្រឹទ្ធាចារ្យ សាយ ភូថង បានរួបរួមជាមួយ ឥស្សរជនខ្មែរ ដើម្បីកសាងបក្ស ប្រជាជនកម្ពុជាឡើងវិញ ដែលក្នុងពេលនោះ មហាសន្និបាតបក្ស បានជ្រើសតាំងលោក ជាសមាជិកគណៈមជ្ឈឹមបក្ស។ ក្នុងតួនាទីជា ប្រធានគណៈចាត់តាំងបក្ស លោកបានខិតខំពុះពារ ការលំបាកគ្រប់បែបយ៉ាង ដើម្បីស្វែងរកកម្មាភិបាលល្អៗ ដែលស្មោះត្រង់ជាតិ និងប្រជាជន មកចូលកាន់មុខតំណែង ជារដ្ឋមន្ត្រី នៅតាមក្រសួង និងបង្កើតក្រសួង ឲ្យសមស្របទៅនឹងតម្រូវការ របស់ប្រទេសជាតិ នាគ្រានោះ។ រីឯនៅថ្នាក់ខេត្ត ស្រុក លោកបានស្វែងរកមន្ត្រី មកធ្វើជាលេខាបក្ស ប្រធានខេត្ត ប្រធានបញ្ជាការយោធា នគរបាល និងបានចាត់តាំង គណៈកម្មាធិការបក្សខេត្ត និងស្រុក។
សាយ ភូថង: មេដឹកនាំ​មក​ពី​ប្រទេស​ពីរ​ដែល​បាន​ជ្រើសរើស​លោក ហ៊ុន សែន ឲ្យ​ដឹកនាំ​មាតុភូមិ

មេដឹកនាំ​មក​ពី​ប្រទេស​ពីរ​ដែល​បាន​ជ្រើសរើស​លោក ហ៊ុន សែន ឲ្យ​ដឹកនាំ​មាតុភូមិ 
ក្រោយពីបានចាត់តាំង មន្ត្រីបង្គោលទាំងនេះហើយ លោកព្រឹទ្ធាចារ្យ តែងតែខិតខំធ្វើការអប់រំ បំពាក់បំប៉ន អំពីគុណធម៌ ធ្វើជាមន្ត្រីដឹកនាំ និងបានធើ្វជាគំរូយ៉ាងល្អ ប្រពៃទាំងគុណធម៌ និងសីលធម៌រស់នៅ ដែលធ្វើឲ្យជួរមន្ត្រីដឹកនាំ របស់បក្សភាគច្រើន យកតម្រាប់តាម និងបានប្រជាជនភាគច្រើន គោរពស្រឡាញ់ និងគាំទ្រ។

ក្នុងពេលនោះ បក្សក៏បានតែងតាំង លោកព្រឹទ្ធាចារ្យ ជាប្រធានគណៈចាត់តាំងមជ្ឈឹមបក្ស ដែលមានតួនាទីកសាង កម្លាំងបក្សឡើងវិញ រួចនៅឆ្នាំ១៩៨៦ ដោយមានការរីកចំរើន និងសមាជិកបក្ស មានចំនួនកើនឡើង លោកក៏ត្រូវបានមហាសន្និបាតបក្ស លើកទី៥ តែងតាំងធើ្វជា ប្រធានគណៈត្រួតពិនិត្របក្សវិញ។ ក្នុងតួនាទីជាប្រធានត្រួតពិនិត្យបក្ស លោកព្រឹទ្ធចារ្យ បានពង្រឹងបក្សជាប្រចាំ ដោយអនុវត្តយ៉ាង ម៉ឺងម៉ាត់នូវវិន័យ ដែលបានកំណត នៅក្នុងលក្ខន្តិកៈបក្ស។

រហូតមកដល់ឆ្នាំ១៩៩៣ ដោយសារវ័យកាន់តែចាស់ និងមានជម្ងឺផង លោកព្រឹទ្ធាចារ្យ បានមកព្យាបាលជំងឺ និងរស់នៅខេត្តកោះកុង ជាមួយកូនចៅ។ ទោះជាមានវ័យជរា និងជំងឺប្រចាំកាយក៏ដោយ ក៏លោកព្រឹទ្ធាចារ្យ តែងតែរក្សាឧត្តគតិស្នេហាជាតិ ស្រឡាញ់ប្រជាជន និងស្រឡាញ់បក្សរបស់លោកស្ថិតនូវក្នុងក្រអៅបេះដូងជានិច្ច។

នៅក្នុងតួនាទីផ្សេងទៀត លោកព្រឹទ្ធាចារ្យ បានកាន់តំណែង ជាអនុប្រធានក្រុមប្រឹក្សារដ្ឋ សមាជិកសភាខេត្តកណ្តាល និងចុងក្រោយ ជាឧត្តមទីប្រឹក្សា ព្រះមហាក្សត្រ។ លោកព្រឹទ្ធាចារ្យ សាយ ភូថង បានទទួលមរណភាព វេលាម៉ោង៥ និង៦នាទី ថ្ងៃទី១៣ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១៦ នាមន្ទីរពេទ្យព្រះរាមទី៩ ក្នុងទីក្រុងបាងកកនៃប្រទេសថៃ៕
សាយ ភូថង: កេរដំណែល៖ អ្នកជាតិនិយមខេត្តកោះកុង

កេរដំណែល៖ អ្នកជាតិនិយមខេត្តកោះកុង 
រូបភាពតូច| ស្តូប​និង​ផ្លូវ​ដែល​ដាក់​ឈ្មោះ​ជា​កិត្តិយស​លោក សាយ ភូថង ក្នុង ​ខេត្ត​កោះកុង ត្រូវ​បាន​សម្ពោធ​ដាក់​ឲ្យ​ប្រើប្រាស់​ក្រោម​វត្តមាន​របស់ ​លោក ហេង សំរិន ទៀ បាញ់ និង ​ទេព វង្ស។
ចំពោះ​មរណភាព​របស់​ព្រឹទ្ធចារ្យគណបក្ស​ប្រជាជនកម្ពុជារូបនេះ សម្តេច ហ៊ុន សែន សម្តែងការ​សោក​ស្តាយ​ខ្លាំងបំផុត ព្រោះលោក​ សាយ ភូថង ជាឥស្សរជន​ដ៏សំខាន់ម្នាក់​របស់​បក្សដែល​បាន​លះបង់ និងបូជាគ្រប់​យ៉ាង​ក្នុងការ​រំដោះប្រទេសពី​របបខ្មែរក្រហម។
សាយ សំអាល់

សាយ សំអាល់ (កើតថ្ងៃទី១៥ ខែឧសភា ឆ្នាំ១៩៨០) ជាអ្នកនយោបាយខ្មែរ កាន់តំណែងជារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងរៀបចំដែនដី តាំងពីឆ្នាំ២០២៣ និងពីមុនជារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងបរិស្ថាន ពីឆ្នាំំំំ២០១៣ ដល់ឆ្នាំ២០២៣។ លោក​ជា​កូន​ប្រុស​របស់ សាយ ឈុំ ដែលជាប្រធាន​ព្រឹទ្ធសភា និង​ជា​អនុប្រធាន ​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា ។
សារ

thumb|240px|Geheime Korrespondenz (secret correspondence), by Carl von Bergen
thumb|240px|A headstone message in the Jerusalem British World War I Cemetery on Mount Scopus

សារ ជាផ្នែកមួយនៃការទក់ទងរវាងគ្នានិងគ្នា ដោយមានប្រភព និងគោលដៅដែលត្រូវបញ្ជូន។ សារអាចត្រូវបានបញ្ជូនឱ្យគ្នាបានតាមច្រើនរបៀបដូចជា សត្វព្រាប មនុស្ស និងឧបករណ៍អេឡិចត្រូនិចផ្សេងៗ។

សារគឺបង្កប់នូវពត៌មានដើម្បីអោយនរណាម្នាក់បានដឹង ពីពត៌មានហ្នឹងដែរ។ ការប្រាស្រ័យទាក់ទងគ្នាជាលក្ខណៈអន្តរកម្មទៅវិញទៅមក បង្កើតបានជាការសន្ទនា។  

ការផ្ញើសំបុត្រទៅកាន់នរណាម្នាក់ ជាឧទាហរណ៍នៃការផ្ញើសារ។
សារ: តួនាទីក្នុងការប្រើប្រាស់របស់មនុស្ស

តួនាទីក្នុងការប្រើប្រាស់របស់មនុស្ស 

ក្នុងទំនាក់ទំនងរវាងមនុស្ស សារអាចធ្វើជាលក្ខណៈសម្ដី ឬមិនប្រើសម្ដី។

 សារសំដីគឺ ការផ្លាស់ប្តូរព័ត៌មានដោយប្រើពាក្យ។ ឧទាហរណ៏ដូចជាការនិយាយទទល់មុខគ្នា ការហៅទូរស័ព្ទ សារជាសំលេង ។ល។
 សារដែលមិនមែនជាសំលេង ត្រូវបានទាក់ទងតាមរយៈសកម្មភាព ឬអាកប្បកិរិយាជាជាងពាក្យ ឧ. ការប្រើភាសាកាយវិការ ។
សារ: ក្នុងវិស័យវិទ្យាសាស្ត្រកុំព្យូទ័រ

ក្នុងវិស័យវិទ្យាសាស្ត្រកុំព្យូទ័រ 

វាមានន័យសំខាន់២ ចំពោះពាក្យសារ ក្នុងវិស័យវិទ្យាសាស្ត្រកុំព្យូទ័រ គឺសារដែលអ្នកប្រើប្រាស់កុំព្យូរទ័របញ្ជូនទៅកាន់ប្រព័ន្ធកុំព្យូទ័រ និងសារដែលផ្ដល់ឱ្យគ្នារវាងកម្មវិធីទាំងឡាយក្នុងកុំព្យូទ័រ។

 Instant messaging និង emails ជាឧទាហរណ៍នៃ software របស់កុំព្យូទ័រដែលធ្វើឡើងដើម្បីឱ្យមនុស្សអាចអានបានក្នុងរូចរាងជាអក្សរ ឬពេលខ្លះមិនមែនជាអក្សរ ដែលអាចផ្ញើទៅកាន់អ្នកប្រើកុំព្យូទ័រពីម្នាក់ទៅម្នាក់។
 Message passing គឺជាទម្រង់នៃការប្រាស្រ័យទាក់ទងដែលត្រូវបានប្រើក្នុងពេលតែមួយនិង ដំណើរការរវាង software ក្នុងកុំព្យូទ័រ។
សារជាតិជាអ្នកប្រមឹក

{| cellspacing="0" cellpadding="0" width=100% style="border:2px solid #00FF00; padding:0px;"
|-
| colspan="2" style="background:#00EE21; text-align:center; padding:2px; border-bottom:1px #00FF00 solid;" |
សារជាតិជាអ្នកប្រមឹក (បទ ភុជង្គលីលា)
|-
| valign="top" style="padding:8px 8px 0px 8px; background:#F5FAFF;" | 

សារជាតិជាអ្នកប្រមឹក (បទ ភុជង្គលីលា)
(១) សារជាតិជាអ្នកប្រមឹក រាល់ថ្ងៃយប់ព្រឹក នឹកតែសុរា។

(២) ពេលយប់នាំគ្នាចូលបា ស្រីញីត្រៀបត្រា អោបឆ្វេងថើបស្ដាំ។

(៣) ប្រពន្ធនៅផ្ទះខំចាំ ទឹកភ្នែកសស្រាំ ចាំបងវិលវិញ។

(៤) បើមានគ្នីគ្នាពេញលេញ ចិត្តមិនទោម្នេញ ចរចេញយាត្រា។

(៥) ដល់ហាងផឹកស៊ីឡូឡា សំដីវាចា ស្ដីមិនពិរោះ។

(៦) ឆ្កាដៃឆ្កាជើងដល់ហួស អាប់អោនកេរ្ដិ៍ឈ្មោះ គេស្អប់គ្រប់ប្រាណ។

(៧) ចូលចិត្តធ្វើឬករំខាន ពេលខ្លះបោកចាន មើលគេតូចតាច។

(៨) អាងខ្លួនថាមានអំណាច ចរិកកោងកាច យកមេឃទ្រាប់បាត។

(៩) នាំគ្នាលើកដាច់សាច់ស្អាត ជល់កែវដូចត្មាត ស្រវឹងជោគជាំ។

(១០) អោយគេគ្រាសែងរេរាំ ដឹកដៃជូននាំ ដល់គេហដ្ឋាន។
និពន្ធដោយ សុខគឹមហេង០៥ កញ្ញា ២០១០

Category:កំណាព្យ
សារជីវកម្មផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានអង់គ្លេស

សារជីវកម្មផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានអង់គ្លេស

ឯកសារ:សារជិវកម្មBBC.jpg

សារជិវកម្មផ្សព្វភ្សាយរបស់ចក្រភពអង្គេសដែលត្រូវបានគេហៅថា​ BBC(ប៊ីប៊ីស៊ី)ដែលជាអក្សរកាត់របស់ The British Broadcasting Corporation បណ្តាញទូរទស្សន៏ របស់អង់គ្លេស។ BBC ជាបណ្តាញផ្សព្វផ្សាយធំជាងគេបង្អស់ នៅលើពិភពលោក។ BBC ត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅថ្ងៃទី១៨ ខែតុលា ឆ្នាំ១៩២២ មានឈ្មោះជា ក្រុមហ៊ុនផ្សព្វផ្សាយរបស់អង់គ្លេស(The British Broadcasting Company Ltd) ដោយ John Reith។BBC ឬក៏ British Broadcasting Corporation គឺជាអង្គការ UK ។ វាផ្សាយនៅក្នុងព្រះរាជាណាចក្រ និងប្រទេសដ៏ទៃទៀត ដោយផ្សាយតា ទូរទស្សន៍ វិទ្យុ និងអ៊ិនធីណែត។ BBC តែងតែរៀបចំកម្មវិធីលក់ នៅឲ្យក្រុមហ៊ុនផ្សព្វផ្សាយ លើពិភពលោក។ការរៀបចំគឺ ដំណើរការដោយក្រុមទាំង១២ នៃអភិបាលខេត្ត ដែរធ្លាប់បានឲ្យការងារដោយQueen ក្នុងការដឹកនាំរបស់ប្រមុខរដ្ឋមន្រ្តី។ គណៈ ដែលអភិបាន កំណត់ការផ្សព្វផ្សាយគ្រប់គ្រង់ជំនូញរបស់BBC។ រាជរដ្ឋាភិបាលបានកំណត់គ្រប់គ្រង់លើវិស័យសេជ្ជកិច្ចរបស់BBC។ការនាំមុខរបស់ក្រុមប្រឹក្សារ អ្នកគ្រប់គ្រង់ហៅថា ចាងហ្វាងទូទៅ។
សារជីវកម្មផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានអង់គ្លេស: '''ធម្មនុញ្ញBBC'''

ធម្មនុញ្ញBBC 

BBC បានបងើ្កតឡើងនៅក្រោមរដ្ឋធម្មនុញ្ញនៃស្តេច ដែលអនុញ្ញតឲ្យ BBC ផ្សព្វផ្សាយ។ ក្នុងឆ្នាំ២០០៦ រដ្ឋភិបាលអង់គ្លេសបានសំលឹងមើលទៅធម្មនុញ្ញប្រសិន បើវាតំរូវឲ្យផ្លាស់ប្តូរ។អ្នកដ៏ទៃទៀតបានយល់ស្រប់ដែលធម្មនុញ្ញទទួលស្គាល់ថា BBC គួរដែលមានឯករាជ្យពីអង្គការផ្សេងៗទៀត។ ក៏តែងតែនិយាយ តើ BBC គួរដែលធ្វើអី្វឲ្យមនុស្សនៅក្នុង Britain (នៅសាធារណៈ)។
សារជីវកម្មផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានអង់គ្លេស: '''ហរិញ្ញវត្ថុ និង ប្រាក់'''

ហរិញ្ញវត្ថុ និង ប្រាក់ 

ក្រុមគ្រួសារនីមួយៗ និងផ្ទះនីមួយនៅក្នុងUK ដែលមានទូរទស្សន៍ ត្រូវតែបង់វិកាយប័ត្រទូរទស្សន៍។ ពីព្រោះ BBC ទទួលលុយបានពីវិកាយប័ត្រទូរទស្សន៍ទាំងនេះ។ បើវាមិនយកលុយពីក្រុមហ៊ុន ឬអ្នកម្នាស់ហ៊ុន ដូច្នេះ BBC មិនអាចបំរើនូវអ្វីដែលពួកគេត្រូវការឡើយ ។ ម្យ៉ាងវិញទៀត វាគឺមិនអនុញ្ញតឲ្យផ្សាយពាណិជ្ជកម្មទេ។

BBC បានបន្លែមសេវាកម្មផ្ទេរលុយពិសេសោ: វិធីទី១ តាមរបៀបលក់កម្មវិធី ទៅឲ្យក្រុមហ៊ុនសម្រាប់ធ្វើការផ្សព្វផ្សាយជូន។ វិធីផ្សេងទៀតលក់តាមវិទ្យុដោយម៉ាស៊ីនថតសម្លេង ឬស៊ីឌី(CDs) ដែលជាកម្មវិធីវិតទ្យុមួយដ៏ពិសេស និង វិឌីអូរ ឌីវិឌី គឺជាកម្មវិធីទូរទស្សន៍ដែលល្អបំផុត។ វិធីដែលនឹងជាងគេធ្វើកម្មវិធីលក្ខណៈជា សៀវភៅដូចជាៈ ទស្សនាវដ្តីជាដើម អំពីវិទ្យាសាស្រ្ត និង ប្រវត្តិសាស្រ្តដ៏យូរលូង។