អស្សាជ័យរាជ: តាមលោក អាដេម៉ាដ៍​​​ ឡឺក្លែរ

តាមលោក អាដេម៉ាដ៍​​​ ឡឺក្លែរ
ឯកសារប្រវត្តិសាស្ត្រចិន​រៀបរាប់​អំពី​ព្រះបាទហ្វាន់ស៊ីយុន​នេះ​ថា​ជា​ស្ដេច​ កសាង​ប្រទេស យកចិត្ដ​ទុក​ដាក់​នឹង​រាជកិច្ច​ខ្លាំង​ណាស់។ ទ្រង់​បើក​សវនាការ​ឱ្យ​ប្រជារាស្ដ្រ​ចូល​គាល់​រាល់ថ្ងៃ នៅ​ពេល​ព្រឹក និង​ថ្ងៃត្រង់។

តាម​មើលទៅ ព្រះរាជា​ដែល​សោយរាជ្យ​នៅ​នគរវ្នំទាំងអស់ រួម​ទាំង​ស្ដេច​ជ្រែករាជ្យ​ផង សុទ្ធ​តែ​មាន​ខ្សែ​លោហិត​រាជវង្ស​តែ​មួយ ព្រោះ​យើង​មក​ដល់​ពាក់​កណ្ដាល​សតវត្សរ៍​ទី​៣​ហើយ ហើយ​តាម​ឯកសារ​ប្រវត្ដិសាស្ដ្រ​ចិន​បាន​និយាយ​ថា បច្ឆាញាតិ​របស់​ព្រះ​នាងលីវយី និង​ព្រះបាទហ៊ុនទៀន បាន​គ្រប់គ្រង​រាជសម្បត្ដិ​នៅ​ហ្វូណន​អស់​រយៈកាល​២​សតវត្សរ៍។

បើសិនជា ​ការ​ប្រកាន់​តាម​ប្រពៃណី​ខ្មែរ​ដែល​លើក​ឡើង​ថា មាន​ស្ដេច​ចាម ​៦​ អង្គ​សោយរាជ្យ​មុនគេ​នៅ​កម្ពុជា ស្ដេច​ទាំង​អស់​នោះ​មាន​ព្រះ​នាម​ថា យូយូវរ្ម័នទិ កវលរាជកុមារ​ សុរិយាវរ្ម័ន​ទិ​ ទរនិន្ទ្រា​វរ្ម័នទិ​ អាទិត្យវរ្ម័នទិ និងអស្សកៃ ជា​ការ​ពិត​នោះ​មាន​ន័យ​ថា​ ព្រះរាជា​ទាំង​អស់នោះ​ជា​បច្ឆាញាតិ​របស់​ព្រះ​នាង​លីវយី​ និង​ជ្វា​ហ៊ុនទៀន​ទាំង​អស់​ហើយ​មិនមែន​ជា​ចាម​ទេ​ព្រោះ​នៅ​ពេល​នោះ​មិន​ទាន់ ​មាន​ពួក​ចាម​នៅ​ឡើយ​តែ​ជា​ជ្វា​ ឬ​ម៉ាឡេ គឺជា​អម្បូរ​ជន​ដែល​ក្រោយ​ពី​បាន​ត្រូវ​ដេញ​ចេញពី​កម្ពុជា​ទៅ បាន​គេច​ទៅ​នៅ​ចម្ប៉ាសក្ដិ​ខាងជើង​កម្ពុជា ឬ​ក៏​ទៅ​នៅ​ខាងកើត​ត្រង់​ដែល​ចិន​ហៅ​ថា លីនយី ដែល​ក្រោយ​មក​ទើប​ក្លាយ​ទៅជា​ចាម្ប៉ា​នោះ​ឯង។ ឈ្មោះ «ចាម្ប៉ា» នេះ ខ្មែរ​នៅ​ចង​ចាំ​នៅឡើយ​រហូត​មក​ដល់​២​សតវត្សរ៍​មុន​នេះ។

ឯកសារ ​ប្រវត្ដិសាស្ដ្រ​ចិន​ក៏​មាន​រៀបរាប់​ជា​ច្រើន​ដែរ​អំពី​ស្រុក​វ្នំ ទោះបីជា​ការ​រៀបរាប់​នីមួយៗ​មិន​គ្រប់​ជ្រុង​ជ្រោយ ហើយ​សរសេរ​នៅ​ពេល​ខុសៗ​គ្នា​ក៏​ដោយ តែបើ​យក​មក​ផ្ដុំ​គ្នា អាច​ឱ្យ​យល់​ដឹង​បាន​ខ្លះ​អំពី​ប្រទេស​នោះ​នៅ​សតវត្សរ៍​ទី​៣​ និង​ទី​៤ ។​ដូចនេះ​វា​មាន​សារៈសំខាន់​នៅ​ពេល​នេះ​ដែល​ត្រូវ​អធិប្បាយ​ សង្ខេប​អំពីឯកសារ​ទាំងនោះ។

ឯកសារ ​នោះ​និយាយ​ថា មុន​ដែល​ស្ដេចហ៊ុនទៀនមក​ដល់​ អ្នកស្រុក​វ្នំ​ច្រើន​សាក់​ខ្លួន​ដូច​ដែល​ពួក​ភូមា និង​លាវ​នៅ​អនុវត្ដ​រហូត​ដល់​សព្វថ្ងៃ។​ ការ​សាក់​ខ្លួន​នេះ​ហាក់​ដូចជា​គ្មាន​ទៀត​ទេ​ពេល​ដែល​ស្ដេច​ហ៊ុនទៀន​មក​ដល់ តែ​អ្នកស្រុក​នៅ​ដើរ​ស្រាត មិន​ទាន់​មាន​ស្លៀកពាក់​នៅ​ឡើយ។ ស្ដេច​ហ៊ុនទៀន​ដែល​ចេញ​មក​ពី​ប្រទេស​មួយ​មាន​អារ្យធម៌​រួច​ហើយ ម្យ៉ាងទៀត​ជា​ព្រាហ្មណ៍​ផង ទ្រង់​មិន​សប្បាយ​ចិត្ដនឹង​ឃើញ​ព្រះ​ជាយា​នៅ​ស្រាត​ដូច្នេះ​ទេ ទ្រង់​ក៏​យក​ក្រណាត់​មួយ​ផ្ទាំង​មក​ស្លៀក​ឱ្យ ដោយ​ចោះ​ប្រហោង​កណ្ដាល​សម្រាប់​ច្រក​ព្រះ​កេស។

​រហូតមកដល់​សព្វថ្ងៃ​នេះ មានការ​បញ្ជាក់​ច្បាស់​ហើយ​ថា វ្នំ គឺជា​អាណាចក្រ​មួយ​ដែល​រួមផ្សំ​ឡើង​ដោយ​ក្សត្រ​ប្រទេស​ជាច្រើន ដែលមាន​ព្រះរាជា​នៃ​ក្សត្រ​ប្រទេស​តូ​មូ​ជា​អធិរាជ ហើយ​បើ​មិនមែន​ដូច្នេះ តាំងពីដើម​ដំបូង​មក​ទេនោះ ក៏​ចាប់តាំងពី​ពេលដែល​ព្រះបាទ​ហ្វា​ន់​ម៉ាន់ បានធ្វើ​សង្គ្រាម​ដណ្តើម​ទឹកដី​មក​ដែរ។ ​ខ្ញុំ​ក៏​ដូច​មាន​ជំនឿ​ច្រើន​ថា គឺ​ពួក​ម៉ា​ឡេ ដែលជា​បុព្វបុរស​របស់​ពួក​ចាម​នៅពេល​ក្រោយមក ដែលជា​ស្ថាបនិក នៃ​បណ្តា​ក្សត្រប្រទេស​ទាំងអស់នោះ។ រាជាណាចក្រ​ចាម ឬ​ចម្ប៉ា​នេះ ស្ថិតនៅ​ពី​ខាងកើត ហើយ​បាន​កើតឡើង យ៉ាងតិចណាស់​ក៏​២​សតវត្សរ៍៍​មុន​កម្ពុជា​ដែរ ពីព្រោះ​គេ​រកឃើញ​សិលាចារឹក​សំស្ក្រឹត ដែលមាន​វ័យ​ចំណាស់​ជាងគេ​ក្នុង​ឥណ្ឌូចិន នៅ​ចាម្ប៉ា​នេះឯង។ បើតាម​សិលាចារឹក​ទាំង​នោះ ប្រទេសចម្ប៉ា មាន​អរិយធម៌​ជឿនលឿន​ជាង​វ្នំ នៅ​សតវត្សរ៍​ទី​៤។​ តាមពិតទៅ​ប្រទេស​ចម្ប៉ា ឬ​លិ​ន​យី ត្រូវបាន​បង្កើតឡើង​នៅ​សតវត្សរ៍​ទី​២ ក្រោយពី​នគរ​វ្នំ ហើយ​ផ្ទាំង​សិលាចារឹក​វ៉ូ​កាញ់ គឺជា​របស់ ខ្មែរ​ទេ​”។​ ស្តីអំពី​ជ្វា​ព្រាហ្មណ៍ លោក​បាន​បន្ថែមទៀតថា ​ប្រសិនបើ​គេ​ទទួលស្គាល់ថា ការ​លុកលុយ​របស់​ពួក​ម៉ា​ឡេ ឬ​ជ្វា ជាការ​លុកលុយ​ពី​ខាងក្រៅ ដែល​កើតមាន មុនគេ​មកលើ​កម្ពុជា​នោះ រឿងរ៉ាវ​ដែល​និទាន​អំពី​ការ​លុកលុយ​របស់​ពួក​ជ្វា​ព្រាហ្មណ៍ គឺជា​រឿង​មួយ​ក្នុង​បណ្តា​រឿង​ទាំងនោះ។ រឿងនេះ​រៀប រាប់​អំពី​ការ​លុកលុយ​របស់​ស្តេចហ៊ុនទៀន ដែល​យាង​មកពី​ទិស​ខាងត្បូង ដូចដែល​បាន​លើក​នៅ​ខាងលើ។ ទោះជា​យ៉ាងណាក៏ដោយ ពួក​ជ្វាព្រាហ្មណ៍ ឬ​ព្រាហ្មណ៍ នៅ​កោះ​ជ្វា​ទាំងនោះ ធ្វើដំណើរ​ចេញមក​ពី​ប្រជុំ​កោះ​អាំង​ស៊ូ​ឡាំង។ ពួក​នោះ​ប្រហែលជា​បច្ឆាញាតិ​របស់​ពួក​ព្រាហ្មណ៍ ប្រមាណ​ជា​២​ម៉ឺន​គ្រួសារ ដែល​បានធ្វើ​និ​រ​ប្រវេសន៍​ចេញពី​ប្រទេស​ឥណ្ឌា នៅ​ដើម​មហាសករាជ មក​តាំងទី​លំនៅ​លើ​កោះ​ជា្វ ហើយ​ផ្សព្វផ្សាយ ព្រហ្ម​ញ្ញ​សាសនា​របស់​ប្រជាជន​ដើម​នៅ​ទីនោះ។ រឿងនិទាន​រៀបរាប់ថា ក្រៅពី​ប្រជាជន ឬ​ពួក​ពលទាហាន និង​ពួក​សំពៅ ពួក​ព្រាហ្មណ៍​ដែលជា​មេ​គេ​ទាំងនោះ មាន​សក់វែង មាន សម្បុរ​ខ្មៅ ហើយ​បាន​អះអាងថា ពួកគេ​មកពី​នគរ​ពារាណសី។ រឿងនិទាន​ក៏បាន​រៀបរាប់​ផងដែរ​ថា នគរ​ដែល​ពួក​ជ្វា​ព្រាហ្មណ៍​ទាំងនោះ បាន​បង្កើតឡើង​គឺ​នគរ​គោកធ្លក គឺ​ស្រុក​ខ្មែរ​នេះឯង និង​ថា មាន​ព្រះមហាក្សត្រ​ចាម​៦​ ព្រះអង្គ​សោយរាជ្យ​បន្តបន្ទាប់​គ្នា ព្រះមហាក្សត្រ​ទាំងនោះ ជា​បច្ឆាញាតិ​របស់​ព្រះ​នាង​លីវយី និង​ព្រះបាទហ៊ុនទៀន ដែលជា​ជ្វា ចំណុច​នេះ​ខុស ព្រោះថា​ហ៊ុនទៀន ឬ កៅ​ណ្ឌិ​ត្យ ( គឺជា​ជនជាតិ​ឥណ្ឌា មក នគរ​ភ្នំ តាមរយៈ​កោះ​ជ្វា ឬ Java )។​ ស្តេចជ័យវរ្ម័ន សោយរាជ្យ​៥០​ឆ្នាំ។ តាម​រឿងនិទាន ព្រះអង្គ​គោរពបូជា​ព្រះ​វិស្ណុ ហើយ​ទ្រង់​សោយ​ទិវង្គត​ទៅ ក្នុង​ព្រះ​ជន្មាយុ​ ៧០ ​ឆ្នាំ។​ រាជបុត្រ​របស់​ព្រះបាទ​ជ័យវរ្ម័ន​ព្រះនាម កវលៈ​រាជកុមារ បាន​សោយរាជ្យ​បន្ត​ពី​ព្រះបិតា ហើយ​គោរពបូជា​ថ្ម​ស្វ័យ​ម្ភុ ដែល​មានន័យថា កើតមានឡើង​ដោយ​ឯងៗ។ ព្រះរាជា​អង្គ​នេះ សោយរាជ្យ​បាន​២០​ឆ្នាំ។​ ព្រះរាជា​ចាម​ទី​៣ ទ្រង់​ព្រះនាម​ថា សុរិយា​វរ្ម័ន ទ្រង់​គ្រងរាជ្យ​បាន​២០​ឆ្នាំ​ដែរ និង​គោរពបូជា​ថ្ម​ស្វ័យ​ម្ភុ​ដូចគ្នា។​ ព្រះរាជា​ទី​៤ ទ្រង់​ព្រះនាម​ថា ធរ​និ​ន្ទ្រៈ​វរ្ម័ន (ធរណិន្ទ្រវរ្ម័ន)។ ទ្រង់​សោយរាជ​បាន​២០​ឆ្នាំ ។​ ព្រះរាជា​ទី​៥ គឺ​ព្រះបាទ​អាទិត្យ​វរ្ម័ន សោយរាជ្យ​បាន​២០​ឆ្នាំ។​ ព្រះរាជា​ទី​៦  និង​ចុងក្រោយ​គេ គឺ​ព្រះបាទអស​ជ្ជ័​យ ដែល​សោយរាជ្យ​បានតែ​១១​ឆ្នាំ​ប៉ុណ្ណោះ។​