ការអនុវត្តគណនេយ្យភាពរបស់រដ្ឋបាលថ្នាក់ក្រោមជាតិ: សេចក្តីផ្តើម

សេចក្តីផ្តើម 
ការអភិវឌ្ឍរដ្ឋបាលថ្នាក់ក្រោមជាតិ ឱ្យក្លាយទៅជាស្ថាប័នប្រជា​ធិប​តេយ្យ ដែលស្ថាប័នទាំងនោះត្រូវធ្វើជាតំណាង និងឆ្លើយតបចំពោះតម្រូវ​ការ​​ នានារបស់ប្រជាពលរដ្ឋ គឺជាគោលបំណងចម្បងមួយនៃកម្មវិធី​ជាតិរយៈ​ពេល១០ឆ្នាំ ​សម្រាប់ការអភិវឌ្ឍតាមបែបប្រជាធិបតេយ្យនៅថ្នាក់ក្រោម​ជាតិ។ ដោយ​សារ​អភិបាលកិច្ចល្អបានរួមចំណែកយ៉ាងធំធេងក្នុង​ការលើក​កម្ពស់ការផ្តល់សេវា និងការអភិវឌ្ឍមូលដ្ឋាន ហេតុនេះ រដ្ឋបាលថ្នាក់​ក្រោម​ជាតិ​នីមួយៗ ​ត្រូវលើក​កម្ពស់​ការអនុវត្តនូវគោលការណ៍​សំខាន់ៗ​នៃអភិបាល​កិច្ចល្អ ដោយត្រូវធ្វើយ៉ាងណាឲប្រជាពល​រដ្ឋបានចូលរួម​ក្នុងដំណើរការ​នៃ​ការធ្វើសេចក្តីសម្រេច និងអនុវត្តសេចក្តីសម្រេចនោះ ព្រមទាំងត្រូវមាន គណនេយ្យភាពចំពោះប្រជាពលរដ្ឋ និងអ្នកពាក់ព័ន្ធនានាផងដែរ។ 

នៅក្នុងប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងរដ្ឋបាលថ្នាក់ក្រោមជាតិនៃប្រទេសកម្ពុជា ការ​ ធ្វើគណនេយ្យភាពត្រូវបានអនុវត្តតាមរបៀបខុសៗគ្នា ប៉ុន្តែមានគោល​បំណង​ ដូចគ្នា។ ចាប់តាំង​ពីឆ្នាំ​២០០២ ក្រុមប្រឹក្សាឃុំ សង្កាត់ត្រូវបានបង្កើត​ឡើង​តាមរយៈការ​បោះឆ្នោត​ដោយផ្ទាល់ពីប្រជាពលរដ្ឋរបស់ខ្លួន នៅរៀង​រាល់​៥​ឆ្នាំម្តង។ ចាប់តាំងពី​ឆ្នាំ​២០០៩ ក្រុមប្រឹក្សារាជធានី ខេត្ត ក្រុង ស្រុក ខណ្ឌ​ ក៏ត្រូវបានបង្កើតឡើង​តាមរយៈការបោះឆ្នោតអសកល ដោយសមាជិក​ក្រុម​ប្រឹក្សាឃុំ សង្កាត់​នៅ​រៀងរាល់៥ឆ្នាំម្តងផងដែរ។ ផ្អែកតាម​ច្បាប់រៀបចំ​អង្គការ ក្រុមប្រឹក្សា​ត្រូវ​បំពេញមុខងារជាតំណាងប្រជាពលរដ្ឋនៅក្នុងការ​ធ្វើសេចក្តីសម្រេចខាង​បញ្ញត្តិ និងសេចក្តីសម្រេចខាងប្រតិបត្តិ ព្រមទាំង​ធ្វើការត្រួតពិនិត្យ​ទៅ​លើ​ការអនុវត្តសេចក្តីសម្រេចរបស់ខ្លួន ដែល​បានដាក់​ចេញផងដែរ។ 

គណៈអភិបាល​ មានភារកិច្ចអនុវត្តសេចក្តីសម្រេចរបស់​ក្រុមប្រឹក្សា​ដើម្បី​ចាត់ចែងកិច្ចការរដ្ឋបាល និងត្រួតពិនិត្យមើលកិច្ចការ​ប្រចាំថ្ងៃរបស់​រដ្ឋបាល​រាជធានី ខេត្ត ក្រុង ស្រុក ខណ្ឌ ក្នុងនាមក្រុមប្រឹក្សារបស់ខ្លួន។ គណៈ​អភិ​បាល​មានគណនេយ្យភាពចំពោះក្រុមប្រឹក្សា​ ក្នុងការអនុវត្ត​នូវ​សេច​ក្តី​សម្រេច និង​ដីកា​របស់​ក្រុមប្រឹក្សា។ នៅពេលដែល​លក្ខន្តិកៈ​ដោយ​ឡែក​សម្រាប់បុគ្គលិករដ្ឋបាលថ្នាក់ក្រោមជាតិ ត្រូវបានដាក់​ឱ្យ​ប្រើ​ប្រាស់ ក្រុមប្រឹក្សានឹងទទួលបាននូវសិទ្ធិអំណាចក្នុងការគ្រប់​គ្រង ការ​ចាត់​​ចែង ការ​​ជ្រើសរើស ការតែងតាំង ការលើកសរសើរ និងការដាក់​វិន័យ​លើ​បុគ្គលិករបស់ខ្លួន។ ក្នុងអំឡុងពេលនៃការអនុវត្តផអ៣ទី១ ក្រុម​ប្រឹក្សានៃ​រដ្ឋ​បាលថ្នាក់ក្រោមជាតិបានទទួលការបណ្តុះបណ្តាល ការប្រឹក្សា​យោ​បល់ និងការពិគ្រោះយោបល់ជាច្រើន ដើម្បីគាំទ្រក្នុងការ​អនុវត្ត​នូវ​មុខងារ​របស់​ខ្លួន។ ក្នុង​ការអនុវត្តជាក់ស្តែង ទោះបីមានការ​រីកចម្រើន​ជា​ច្រើ​នក៏ដោយ​ក៏ប៉ុន្តែ​សម​ត្ថ​ភាពរបស់ក្រុមប្រឹក្សា នៅក្នុងការអនុវត្ត​សិទ្ធិ​អំណាចធ្វើ​សេចក្តី​សម្រេច​ខាង​បញ្ញត្តិ និងខាងប្រតិបត្តិ និងការ​ត្រួត​ពិនិត្យ​មើលពីលើ​នៅមាន​កម្រិត​នៅ​ឡើយ។ 

ក្រុមប្រឹក្សាឃុំ សង្កាត់មានការប្រាស្រ័យទាក់ទងដោយផ្ទាល់ និង​ជា​ប្រចាំជាមួយប្រជាពលរដ្ឋរបស់​ខ្លួន។ ដោយឡែក ក្រុមប្រឹក្សារាជធានី​ ខេត្ត ក្រុង ស្រុក ខណ្ឌពុំសូវមានការប្រាស្រ័យទាក់ទងដោយផ្ទាល់ និងជា​ប្រចាំ​ជាមួយប្រជាពលរដ្ឋឡើយ។ 

ច្បាប់ស្តីពីការគ្រប់គ្រងរដ្ឋបាលរាជធានី ខេត្ត ក្រុង ស្រុក ខណ្ឌ ច្បាប់​ស្តីពីការគ្រប់គ្រងរដ្ឋបាលឃុំ សង្កាត់ និងកម្មវិធីជាតិសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍ​តាមបែបប្រជាធិបតេយ្យនៅថ្នាក់ក្រោមជាតិ មានគោលបំណង​ធ្វើឱ្យ​រដ្ឋ​បាល​ថ្នាក់ក្រោមជាតិមានស្វ័យភាពខ្ពស់។ ទោះបីយ៉ាងនេះក៏ដោយ ក៏រដ្ឋបាល​​ ថ្នាក់ក្រោមជាតិនៅតែមានគណនេយ្យភាពចំពោះក្របខ័ណ្ឌច្បាប់​ដោយ​​ត្រូវ​គោរពតាមគោលការណ៍ នីតិវិធី និងបទដ្ឋាន​នៃការផ្តល់សេវា​ដែល​កំណត់​ដោយក្រសួង ស្ថាប័ននានា។ បច្ចុប្បន្នសេចក្តីណែនាំពាក់ព័ន្ធនឹងរបៀប​ចាត់​ចែង គ្រប់គ្រង និងពង្រឹងការ​អនុវត្ត​តាម​រយៈ​ដំណើរ​ការធ្វើអធិការកិច្ច កំពុងត្រូវបានរៀបចំ និងដាក់ឱ្យ​អនុវត្ត។

យោងតាមមាត្រា៣៤ ផ្នែកទី២ ជំពូកទី២ នៃច្បាប់ស្ដីពីការគ្រប់គ្រង​រដ្ឋបាលរាជធានី ខេត្ត ក្រុង ស្រុក ខណ្ឌ ចែងថា “ក្រុមប្រឹក្សាត្រូវមានគណ​នេយ្យភាពដោយផ្ទាល់ចំពោះប្រជាពលរដ្ឋទាំងអស់ អំពីជម្រើសជាអា​​​ទិ​ភាព​ ដើម្បីធ្វើសេចក្តីសម្រេច ធានាបានការអភិវឌ្ឍតាមបែបប្រជាធិប​​តេ​យ្យ​នៅ​ក្នុងដែនសមត្ថកិច្ចរបស់ខ្លួន។​ ក្រុមប្រឹក្សាអាចធ្វើការអង្កេត​លើករណី​ទាំង​ឡាយណា ដែលខ្លួនយល់ឃើញថាមានសារៈសំខាន់ដល់ប្រជាពលរដ្ឋ​ដែល​ខ្លួនជាតំណាង ព្រមទាំងអាចផ្សព្វផ្សាយលទ្ធផលនៃការធ្វើ​អង្កេត​នោះ រួច​ហើយត្រូវផ្តល់គោលការណ៍ណែនាំអនុវត្តដល់​គណៈអភិបាល និង​អភិបាល”។​

ជាមួយគ្នានេះ កម្មវិធីជាតិ​សម្រាប់ការអភិវឌ្ឍតាមបែបប្រជាធិប​-តេយ្យនៅថ្នាក់ក្រោមជាតិ​ទាមទារឲ​មានការ​បង្កើត​នូវខ្សែ​គណនេយ្យ​ភាព​ថ្មី ការលើក​កម្ពស់​ការយល់ដឹង​ និងការបង្កើតប្រព័ន្ធ នីតិវិធី និង​យន្តការ​ទាំងឡាយដើម្បី​ធានា​ថា សិទ្ធិរបស់ប្រជាពលរដ្ឋត្រូវ​បាន​ការពារ សំឡេង​ប្រជាពលរដ្ឋត្រូវ​បាន​ដឹង​ឮ​ និងធនធាននានាត្រូវបាន​ប្រើ​ប្រាស់​ស្រប​តាម​ច្បាប់។​

តាមន័យនេះ ការពង្រឹងការអនុវត្តគណនេយ្យភាពរបស់រដ្ឋបាល​ថ្នាក់​ក្រោម​ជាតិ គឺជាកត្តាគន្លឹះមួយក្នុងការធានាឲការអនុវត្តកំណែ​ទម្រង់​ការ​អភិវឌ្ឍ​តាមបែបប្រជាធិបតេយ្យទទួលបានជោគជ័យស្របតាមទស្សន​វិស័យ ដូច​ដែល​បានកំណត់ក្នុងយុទ្ធសាស្រ្តចតុកោណរបស់​រាជរដ្ឋា​ភិបាល​កម្ពុជា។​