ព្រះរាជពិធី ច្រត់ព្រះនង្គ័លកម្ពុជា: ការរៀបចំទុកមុន

ការរៀបចំទុកមុន 
Preparation

ដើម្បីឱ្យការផ្សងប្រផ្នូលរបស់គោឧសភរាជសាកសិដ្ឋទៅបាន បីថ្ងៃមុនការប្រារព្ធពិធីផ្លូវការណ៍ នៃ ព្រះរាជពិធីច្រត់ព្រះនង្គ័ល តាមទំនៀមពីបុរាណ ក្រសួងព្រះបរមរាជវាំងរាជានុញាត ឱ្យព្រាហ្មណ៍បាគូ ធ្វើពិធីអញ្ជើញទេពទាំង ៥ នៅ ហោបញ្ចាក្សេត្រ ក្នុងព្រះបរមរាជវាំង ដើម្បីយកទៅទីតាំងប្រារព្ធពិធី ដើម្បីធ្វើនៅកិច្ច "ហោមពិធី" ។ ព្រាហ្មណ៍បាគូ ដែលមានឋានៈជារាជគ្រូទើបមានសិទ្ធយកទេវរូបនីមួយៗចេញមក ឋានៈរាជគ្រូទាំងប្រាំរួមមាន 
 ១.ព្រះព្រាហ្មណ៍រាជគ្រូ មានសិទ្ធអញ្ជើញ ទេវរូប 
ព្រះឥសូរ 
 ២.ព្រះព្រហ្មាធិរាជ មានសិទ្ធអញ្ជើញ ព្រះឧមាភគវតី 
 ៣.ព្រះជយាធិបតី មានសិទ្ធអញ្ជើញ ព្រះនារាយណ៍
 ៤.ព្រះមិន្ធរ មានសិទ្ធអញ្ជើញ ព្រះគណេស 
 ៥.ព្រះធម្មរាជ មានសិទ្ធអញ្ជើញ ព្រះពលទេព  
ព្រះនីមួយៗត្រូវបានដាក់ទៅតាម រោងទិសទាំង៥មណ្ឌល ។ 

ការតម្កល់ទេវរូប

នៅក្នុងលទ្ធិព្រាហ្មណ៍ មាន​ជំនឿ​ថា​ មាន​ទិស​​ទាំង​អស់​ចំនួន​១០ ហើយ​ទិស​នីមួយៗ មាន​អាទិទេព​មួយ​អង្គ
ចាំ​យាម ។ 

 ព្រះឥសូរ ត្រូវតម្កល់នៅ ទិសឦសាន 
 ព្រះឧមាភគវតី ត្រូវតម្កល់នៅ ទិសពាយ័ព្យ
 ព្រះនារាយណ៍ ត្រូវតម្កល់នៅ ទិសបូព៌ា
 ព្រះគណេស ត្រូវតម្កល់នៅ ទិសអគ្នេយ៍ 
 ព្រះពលទេព ត្រូវតម្កល់នៅ ទិសនិរតី
មន្តសូត្រហោមពិធីចំពោះទេព នៅតាមរោងមណ្ឌលទាំង៥ ក្នុងទីព្រះស្រែរួមមាន៖ 

 ទិសឦសាន សូត្រមន្ត រតនៈជង្គុលី 
 ទិសពាយ័ព្យ សូត្រមន្ត កម្រាបមារ មហារនាំង 
 ទិសបូព៌ា សូត្រមន្ត កំពូលត្រៃវេទ
 ទិសអគ្នេយ៍ សូត្រមន្ត ស្លុតីព្រះព្រហ្ម 
 ទិសនិរតី សូត្រមន្ត អធិកាល ។

ក្រសួងព្រះបរមរាជវាំង ត្រូវជ្រើសរើស គោរបស់អ្នកស្រុកចំនួន ៦ក្បាល ស្មើនិងការទឹមគោចំនួន 3នឹម 
 នឹមទី១ ត្រូវជ្រើសរើសគោ ពណ៌ក្រហម 
គោនឹមទី១ ត្រូវបានហៅថា គោសព្វរាជ 
 នឹមទី២ ត្រូវជ្រើសរើសគោ ពណ៌ប្រផេះ 
គោនឹមទី២ ត្រូវបានហៅថា គោជប់រាជ 
 នឹមទី៣ ត្រូវជ្រើសរើសគោ ពណ៌ស និង ពណ៌ខ្មៅ ដែលមានស្នែងខុបក្រព័ត ស្នែងកោងធំ 
គោនឹមទី៣ ត្រូវបានហៅថា គោឧសភរាជ គោ ពណ៌ស តំណាងឱ្យគុណសម្បត្តិ គោពណ៌ខ្មៅ តំណាងឱ្យគុណវិបិត្ត ។ គេត្រូវយក គោឧសភរាជ ទៅដាក់នៅក្នុងក្រោលដោយផ្ដល់នូវចំណីអាហារទាំង ៧មុខ ដែលត្រៀមសម្រាប់កិច្ចពិធី គេត្រូវបន្សាំគោទាំងពីរឱ្យពួកវាបរិភោគអាហារទាំង៧មុខនោះពេញរយៈពេល ១ខែជាមុនសិន ។

ក្រសួងព្រះបរមរាជវាំង ត្រូវជ្រើសរើស អ្នកអង្គម្ចាស់ ឬ មន្ត្រីណាម្នាក់ដែលត្រូវបានប្រទានបរមងារជា "សម្ដេច" ទើបមានសិទ្ធ តែងខ្លួនជា "ស្ដេចមាឃ" ដែលមានន័យ ស្ដេចដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ ដែលតំណាងឱ្យព្រះមហាក្សត្រ រាល់បុគ្គលដែលព្រះមហាក្សត្រប្រទាន បរមងារជាសម្ដេច មានន័យថា បុគ្គលនោះ ជាចំណែកមួយនៃ ក្រុមគ្រួសាររបស់ព្រះមហាក្សត្រផងដែរ ។ ចំពោះការតែងតាំង "មេហួរ" ត្រូវជ្រើសរើស អ្នកអង្គម្ចាស់ ឬ ព្រះនាងណាម្នាក់ ដែលស្ថិតក្នុងខ្សែររាជវង្ស ឱ្យមកតំណាង ឬ អាចជ្រើសរើស អ្នកម្នាង ដែលជា ភរិយា របស់សម្ដេច ។ William J. Gedney (1947) Prakratidin kambujā, Publisher: Association Sutharot, Original from the University of Michigan p.118 

 តើការការតម្កល់ទេវរូប ក្នុងព្រះរាជពិធីច្រត់ព្រះនង្គ័លពីឆ្នាំ 2000 មកដល់ឆ្នាំ 2024 នេះត្រឹមត្រូវ ដែរឬទេ ? ក្រុមបុរាណាចារ្យ សូមឆ្លើយថា មិនត្រឹមត្រូវទេ គេមិនយកទេរូប ព្រះកច្ចាយនៈ ឬ ព្រះកំចាយ និង ព្រះចន្ទី យកទៅធ្វើហោមពិធីនោះទេ ។

 តើការការតម្កល់ទេវរូបតាមទិសនីមួយៗ ក្នុងព្រះរាជពិធីច្រត់ព្រះនង្គ័លពីឆ្នាំ 2000 មកដល់ឆ្នាំ 2024 នេះត្រឹមត្រូវ ដែរឬទេ ? ក្រុមបុរាណាចារ្យ សូមឆ្លើយថា មិនត្រឹមត្រូវទេ ទេវរូបនីមួយៗដែលតម្កល់ទៅតាមទិស នីមួយៗ មានអត្ថន័យទៅតាមគម្ពីព្រាហ្មណ៍បុរាណ ។

 តើការជ្រើសមន្ត្រីមន្ត្រីថ្នាក់ខេត្តពី ឆ្នាំ 2000 មកដល់ឆ្នាំ 2024 តែងខ្លួន ជាស្ដេចមាឃ និង មេហួរ ត្រឹមត្រូវដែរឬទេ ? ក្រុមបុរាណាចារ្យ សូមឆ្លើយថា មិនត្រឹមត្រូវទេ ពីព្រោះ កិច្ចច្រត់ព្រះនង្គ័ល មានឈ្មោះជា "ព្រះរាជពិធី" ពាក់ព័ន្ធ និង ខ្សែររាជវង្ស ករណីដែលមន្ត្រីថ្នាក់ខេត្តតែងទៅបាន តែពិធីមិនសំដៅជា ព្រះរាជពិធី នោះឡើយ ។