អាស៊ីអាគ្នេយ៍: បំណែងចែក

បំណែងចែក
ខាងនយោបាយ

និយមន័យនៃអាស៊ីអាគេ្នយ៍មានដោយឡែកៗគ្នា ក៏ប៉ុន្តែនិយមន័យភាគច្រើនបំផុតរួមបញ្ចូលតំបន់ដែលបានតំណាងដោយប្រទេស និងទឹកដីនានាដែលបានចុះបញ្ជីខាងក្រោម។ ប្រទេសទាំងអស់នេះមិនបញ្ចូលទីម័រខាងកើតជាសមាជិកនៃសមាគមប្រជាជាតិអាស៊ីអាគ្នេយ៍ (អាស៊ាន) ទេ។ តំបន់នេះ រួមគ្នាជាមួយប៉ែកនៃអាស៊ីខាងត្បូង ត្រូវបានគេស្គាល់យ៉ាងទូលំទូលាយថាជាពួកឥណ្ឌៀខាងកើត រឺក៏ជាធម្មតាពួកឥណ្ឌៀរហូតដល់សតវត្សទី២០។ កោះគ្រិស្តម៉ាស និងពួកកោះខូខូសត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាប៉ែកនៃអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ទោះបីជាកោះទាំងនោះត្រូវបានគ្រប់គ្រងដោយអូស្ត្រាលីក៏ដោយ។ បញ្ហាអធិបតេយ្យភាពនៅមានលើពួកកោះនៅក្នុងសមុទ្រចិនខាងត្បូង។ ប៉ាពួហ្គីណេថ្មីបានថ្លែងថាខ្លួនប្រហែលជាចូលអាស៊ាន ហើយនិងថ្មីៗនេះជាអ្នកសង្កេតការម្នាក់។ Papua New Guinea asks RP support for Asean membership bid. Retrieved July 8, 2009.Somare seeks PGMA's support for PNG's ASEAN membership bid . Retrieved July 8, 2009.

ប្រទេស
ប្រទេសផ្ទៃក្រឡា (គម២)ប្រជាជន(២០១១)http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2012/01/weodata/weorept.aspx?sy=2011&ey=2011&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=548%2C518%2C516%2C522%2C566%2C576%2C578%2C537%2C536%2C582%2C544&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CLP&grp=0&a=&pr.x=51&pr.y=8សន្ទភាព (/គម២)ផសស (ធម្មតា),ដ.ស.រ. (២០១១)ផសស (ធម្មតា) ក្នុងម្នាក់, ដ.ស.រ. (២០១១)ល.អ.ម.ធានី  ១៨១.០៣៥ ១៥.១០៣.០០០ ៨៤ ១.២៨៦.១០០.០០០ ៨៥២$ ០,៥២៣ ភ្នំពេញ  ៥១៣.១២០ ៦៤.០៧៦.០០០ ១២៥ ៣៤៥.៦៤៩.០០០.០០០ ៥៣៩៤$ ០,៦៨២ បាងកក  ១៤៨៧៤ ១.០៩៣.០០០ ៧៤ ៤.៣១៥.០០០.០០០ ៣៩៤៩$ ០,៤៩៥ ឌីលី  ៥.៧៦៥ ៤២៥.៨៩០ ៧៤ ១៥.៥៣៣.០០០.០០០ ៣៦.៥៨៤$ ០,៨៣៨ បានដាស៊េរីបេហ្គាវ៉ាន់  ៦៧៦.៥៧៨ ៦២.៤១៧.០០០ ៩២ ៥១.៩២៥.០០០.០០០ ៨៣២$ ០,៤៨៣ ណៃពិដោ  ៣២៩.៨៤៧ ២៨.៧៣១.០០០ ៨៧ ២៧៨.៦៨០.០០០.០០០ ៩.៧០០$ ០,៧៦១ គូឡាឡាំពួ  ២៣៦.៨០០ ៦.៥៥៦.០០០ ២៨ ៧.៨៩១.០០០.០០០ ១.២០៤$ ០,៥២៤ វៀងចន្ទន៍  ៣៣១.២១០ ៨៩.៣១៦.០០០ ២៧០ ១២២.៧២២.០០០.០០០ ១.៣៧៤$ ០,៥៩៣ ហាណូយ  ៧២៤ ៥.២៧៤.៧០០  ៧២៨៥ ២៥៩.៨៤៩.០០០.០០០ ៤៩.២៧១$ ០,៨៦៦ សិង្ហបុរី  ៣០០.០០០ ៩៥.៨៥៦.០០០ ៣២០ ២១៣.១២៩.០០០.០០០ ២.២២៣$ ០,៦៤៤ ម៉ានីល  ១.៩០៤.៥៦៩ ២៤១.០៣០.៥២២ ១២៧ ៨៤៥.៦៨០.០០០.០០០ ៣.៥០៩$ ០,៦១៧ ហ្សាការតា

ទឹកដី
thumb|ទីតាំងនៃអាស៊ីអាគ្នេយ៍។ផែនទីនេះបង្ហាញជាដំបូងនូវបណ្ដាប្រទេសសមាជិកអាស៊ាន និងដូច្នេះមិនកត់សម្គាល់ ពួកកោះអណ្ឌមាននិងនិកោបារដែលក៏ជាផ្នែកមួយនៃអាស៊ីអាគ្នេយ៍តាមភូមិសាស្ត្រដែរ។
thumb|ប្រៀបធៀបតំបន់អាស៊ីនានាដែលបានកំណត់ដោយស.ប.:
ទឹកដីផ្ទៃក្រឡា (គម២)ប្រជាជនសន្ទភាព (/គម២)  ១៤ ៥៩៦ ៤២,៦  ១៣៥ ១៤០២ ១០,៤

បំណែងចែករងរដ្ឋបាលនៃប្រទេស
ទឹកដីផ្ទៃក្រឡា (គម២)ប្រជាជនសន្ទភាព (/គម២)  (ហៃណាន) ៣៣៩២០ ៨៦៤០៧០០ ២៤១《中国统计年鉴—2005》 China Statistical Yearbook 2005 ISBN 7-5037-4738-2  (ពួកកោះអណ្ឌមាននិងនិកោបារ) ៨២៥០ ៣៥៦១៥២Population data as per the Indian Census. ៤៣

ខាងភូមិសាស្ត្រ

thumb|ផែនទីគីរីលេខន៍នៃប្រជាជាតិអាស៊ីអាគ្នេយ៍។

អាស៊ីអាគ្នេយ៍តាមភូមិសាស្ត្រត្រូវបានបែងចែកជាពីរអនុតំបន់ ដោយមានឈ្មោះថា អាស៊ីអាគ្នេយ៍ដីគោក (រឺ ឥណ្ឌូចិន) និងអាស៊ីអាគ្នេយ៍សមុទ្រ (រឺ កម្រងកោះម៉ាឡេដែលបានកំណត់ឡើងស្រដៀងៗគ្នា) (ឥណ្ឌូណេស៊ី: នុសន្តរៈ)។
អាស៊ីអាគ្នេយ៍ដីគោករួមមាន:
 កម្ពុជា
 លាវ
 ភូមា (មីយ៉ាន់ម៉ា)
 ថៃ
 វៀតណាម
 ទៀបកោះម៉ាឡេស៊ី (ឧបទ្វីបម៉ាឡេស៊ី)

អាស៊ីអាគ្នេយ៍សមុទ្ររួមមាន:
 ម៉ាឡេស៊ីខាងកើត
 ព្រុយណេ
 ឥណ្ឌូណេស៊ី
 ហ៊្វីលីពីន
 សិង្ហបុរី
 ទីម័រខាងកើត

ពួកកោះអណ្ឌមាននិងនិកោបារនៃឥណ្ឌាតាមភូមិសាស្ត្រត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាប៉ែកនៃអាស៊ីអាគ្នេយ៍ដែរ។ បង់ក្លាដែសខាងកើតនិងរដ្ឋបងប្អូនទាំងប្រាំពីរនៃឥណ្ឌាជាប៉ែកខាងវប្បធម៌នៃអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ហើយជួនកាលត្រូវបានគេចាត់ចូលអាស៊ីខាងត្បូង និងអាស៊ីអាគ្នេយ៍ថែមទៀត។ រដ្ឋបងប្អូនទាំងប្រាំពីរនៃឥណ្ឌាតាមលក្ខណៈភូមិសាស្ត្រក៏ជាប៉ែកនៃអាស៊ីអាគ្នេយ៍ដែរ។ កោះហៃណាន និងតំបន់ចិនខាងត្បូងផ្សេងៗទៀត ដូចជា យូនណាន គួយចូវ និងគ័ងស៊ីត្រូវបានគេចាត់ចូលក្នុងអាស៊ីខាងកើត និងអាស៊ីអាគ្នេយ៍។ ហ៊្គីណេថ្មីដែលសេសសល់ ជួនកាលត្រូវបានគេបញ្ចូល ដូចជាបិឡូ ហ្គួហាន និងពួកកោះមាំររីអ៊ែនណាខាងជើង ដែលជាប៉ែកទាំងអស់នៃឥណ្ខាខាងកើតអេស្ប៉ាញ។ 

ពាក់កណ្ដាលខាងកើតនៃឥណ្ឌូណេស៊ី និងទីម័រខាងកើត (ខាងកើតនៃខ្សែវ៉លឡេស) តាមបរិស្ថានវិទ្យាត្រូវបានចាត់ទុកថាជាប៉ែកនៃអូសេអានី ដែលកាលណោះប៉ែកនៃហ៊្គីណេថ្មីរបស់ឥណ្ឌូណេស៊ី ក៏ជាប៉ែកនៃអូសេអានីខាងបរិស្ថានវិទ្យា និងភូមិសាស្ត្រដែរ។