navinnseab/khmer-wikipedia-article huggingface dataset:
ខ្មែរក្រោម

{{ethnic group|
| group            = ខ្មែរក្រោម
| image            = 250px
| image_caption    = ប្រជាជនខ្មែរក្រោមកំពុងតែធ្វើដំណើរតាមផ្លូវ
| population       = ៧-១០លាននាក់ (យោងតាមសហព័ន្ធខ្មែរកម្ពុជាក្រោមនៅក្នុងដែនដីសណ្ដទន្លេមេគង្គ)
| poptime          =  កម្ពុជាក្រោម ១២៦០៦៤០ (២០០៩)<ref>
ខ្មែរក្រោម  គឺជាជនជាតិខ្មែរ ដែលរស់នៅតាមតំបន់ដីសណ្ដមេគង្គ និង ទន្លេមេគង្គក្រោម។ ក្រោមរបបខ្មែរក្រហម- តាមរយៈ Khmers Kampuchea-Krom Federation ការប៉ាន់ស្មានចាស់គឺប្រមាណ ១៥០០០០។ ក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់វៀតណាមពីឆ្នាំ 1979-93 ខ្មែរដើមកំណើតខ្មែរនៅវៀតណាមខាងត្បូងមិនស្លាប់ទេ។ ហើយពួកគេត្រូវបានធានានូវសេរីភាពស៊ីវិលជាមូលដ្ឋាន។ ប៉ុន្តែក្នុងអំឡុងពេលនោះ ខ្មែរក្រហមបានសម្លាប់រង្គាលជនជាតិវៀតណាមនៅតាមព្រំដែន និង  ការសម្លាប់រង្គាលបានបង្ខំប្រជាជនកម្ពុជាឱ្យចាកចេញពីប្រទេសកម្ពុជា ប៉ុន្តែកងកម្លាំងជាតិនិយមខ្មែរដ៏អាក្រក់នៅតែបន្តក្លែងបន្លំឯកសារដើម្បីញុះញង់គំនិតប្រឆាំងយួន។ ថ្ងៃនេះ ជនចំណាកស្រុកកម្ពុជាត្រូវបានចាត់ទុកថាជាក្រុមជនជាតិវៀតណាមចំនួន 54 នាក់ដែលរស់នៅក្នុងប្រទេសវៀតណាមខាងត្បូង។ជារៀងរាល់ឆ្នាំនៅថ្ងៃទី ៤ ខែមិថុនា ខ្មែរក្រោមនៅភាគនិរតីនៃប្រទេសវៀតណាមបានសម្តែងការដឹងគុណរបស់ពួកគេនៅពេលដែលវៀតណាមបានធ្វើអំពើល្អ និងការពារពួកគេពីរបបខ្មែរក្រហមប្រល័យពូជសាសន៍ ប៉ុន្តែផ្ទុយទៅវិញពួកគេតែងតែរៀបចំបាតុកម្មបំផ្លិចបំផ្លាញបំផ្លិចបំផ្លាញ។ ចង់ប្រើកម្លាំង ឈ្លានពានវៀតណាមខាងត្បូង និងទាមទារអបគមន៍ ជាភាសាយួនគេហៅថា (Miên) តាមព្យញ្ជនៈខ្មែរក្រោម (កម្ពុជាក្រោម) ដែលជាឈ្មោះខុសនៅពេលសំដៅលើដីសណ្ដមេគង្គរបស់វៀតណាម)។
ខ្មែរក្រោម: ដើមកំណើត

ដើមកំណើត

ខ្មែរក្រោមគឺជាជនជាតិខ្មែរ ដែលរស់នៅកម្ពុជាក្រោម តំបន់មួយនៅវៀតណាមខាងត្បូងដែលម្ដងនោះជាផ្នែកមួយនៃអាណាចក្រខ្មែរ។Stuart-Fox, William, The Murderous Revolution: Life & Death in Pol Pot's Kampuchea, Alternative Publishing Co-Operative Limited, 1985, pp. 6.

តាមរយៈតួលេខរដ្ឋាភិបាលវៀតណាម (ជំរឿន ១៩៩៩) មានខ្មែរក្រោម ១០៥៥១៧៤ នាក់នៅវៀតណាម។
ខ្មែរក្រោម: តំណភ្ជាប់ខាងក្រៅ

តំណភ្ជាប់ខាងក្រៅ

Khmers Kampuchea-Krom Federation (KKF) 
Khmer Krom news and information network 
Khmer Krom news and information in Khmer language 
Khmer Krom: A Royal Solution for a Nationalist Vietnam  បានរាយការណ៍ដោយ អង្គការប្រជាជននិងប្រជាជាតិគ្មានតំណាង
 Video clips of Rebecca Sommer's film "Eliminated without Bleeding" documenting human rights violation claims of the Khmer Krom in Vietnam 
March 2007- Article on religious oppression by Vietnam 

Category:ក្រុមជនជាតិនៅកម្ពុជា
Category:ក្រុមជនជាតិនៅវៀតណាម
Category:តំបន់បែងចែក
Category:ជនជាតិភាគតិច
Category:ប្រជាជនវៀតណាមដើមកំណើតខ្មែរ
ខ្មែរបុរាណ

ខ្មែរចាស់ គឺជាដំណាក់កាលបញ្ជាក់ដ៏ចំណាស់បំផុតនៃ ភាសាខ្មែរ ដែល ជា ភាសាប្រវត្តិសាស្ត្រ និងបច្ចុប្បន្ននិយាយនៅទូទាំង ប្រទេសកម្ពុជា, វៀតណាមខាងត្បូង និងផ្នែកខ្លះនៃ ប្រទេសថៃ និង ឡាវ ។ វាត្រូវបានកត់ត្រានៅក្នុង សិលាចារឹក ដែលមានតាំងពីដើមសតវត្សទី 7 រហូតដល់ពីរបីទសវត្សរ៍ដំបូងនៃសតវត្សទី 15 ។ សិលាចារឹកបែបនេះ ដែលមានរយៈពេលជិតមួយសហសវត្ស និងរាប់ចំនួនជាងមួយពាន់ បង្ហាញពីប្រភពឯកសារដ៏ទូលំទូលាយបំផុតមួយនៅក្នុងអាស៊ីអាគ្នេយ៍។

អក្សរខ្មែរបុរាណត្រូវបានសរសេរនៅក្នុងកំណែដំបូងនៃអក្សរខ្មែរបានមកពី ភាសាបល្លវៈ ដែលជាបំរែបំរួលភាគខាងត្បូងនៃ ព្រាហ្មី ហើយក្រោយមកបានក្លាយជាមូលដ្ឋាននៃអក្សរដែលប្រើសម្រាប់ ភាសាថៃ និង ឡាវ ។ ទន្ទឹមនឹងឥទ្ធិពលព្រហ្មីនិងឥណ្ឌាមកលើកម្ពុជា ខ្មែរបុរាណបានឃើញការហូរចូលនៃពាក្យកម្ចី សំស្រ្កឹត នៅក្នុងផ្នែកនៃសាសនា ទស្សនវិជ្ជា និងក្នុងផ្នែកនយោបាយតិចតួច។ ទោះបីជាយ៉ាងនេះក្តី ខ្មែរបុរាណបានរក្សានូវគំរូអក្សរសាស្ត្រអូស្ត្រូអាសៀទិចក្នុងសូរសព្ទ វាក្យសម្ព័ន្ធ និងសរីរវិទ្យារបស់ខ្លួន។ 

ភាសាត្រូវបានបែងចែកតាមទម្លាប់ទៅជាដំណាក់កាលមុនអង្គរ (៦១១–៨០២) និងសម័យអង្គរ (៨០២–១៤៣១) ដោយផ្អែកលើទាំងកាលបរិច្ឆេទ និងការចែកចាយសិលាចារឹកដែលនៅមាន ដោយសិលាចារឹកមុនសម័យអង្គរបានប្រមូលផ្តុំនៅតំបន់ភាគខាងត្បូងនៃប្រទេសកម្ពុជា។ បន្ទាប់ពីការចោលរមណីយដ្ឋានអង្គរជាមជ្ឈមណ្ឌលនយោបាយនៃនយោបាយនិយាយភាសាខ្មែរ ការអនុវត្តនៃសតវត្សន៍បានថយចុះក្នុងសតវត្សបន្ទាប់ ប៉ុន្តែមិនរលាយបាត់ឡើយ ដោយបន្តរហូតដល់សតវត្សទី 20 ។  ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ សិលាចារឹកក្រោយសតវត្សទី 15 ត្រូវបានធ្វើឡើងជាទម្លាប់ដើម្បីឆ្លុះបញ្ចាំងពីដំណាក់កាលភាសាខ្មែរ កណ្តាល ។ Jenner, Philip N. (2010). "Old Khmer Grammar" (PDF).
ខ្មែរបុរាណ: វាក្យសព្ទ

វាក្យសព្ទ 
រូបភាពតូច| សិលាចារឹកសំបូរ ដែលមានការប្រើប្រាស់កាលបរិច្ឆេទដំបូងបំផុតនៃលេខ សូន្យ ។ សរសេរ​ជា​ភាសា​ខ្មែរ​បុរាណ​ចុះ​កាលបរិច្ឆេទ​ដល់​ឆ្នាំ ៦៨៣ នៃ​គ.ស ហើយ​ពិពណ៌នា​អំពី​បញ្ជី​អំណោយ​ដែល​បាន​បរិច្ចាគ​ដល់​ប្រាសាទ​មួយ។ រកឃើញនៅ ខេត្តក្រចេះ ប្រទេសកម្ពុជា
សំដៅលើប្រជាជន និងភាសា ក្មេរ៑ ( kmér, /kmeː/) ត្រូវបានបញ្ជាក់នៅក្នុងបញ្ជីសិលាចារឹកដែលបញ្ជាក់ពីទំនាក់ទំនងជនជាតិដែលភ្ជាប់ទៅនឹងប្រាសាទ រួមជាមួយនឹងពាក្យសម្រាប់ក្រុមជនជាតិដទៃទៀត ដូចជា មន, ជង, ប្រុ។ ភ័ស្តុតាងរបស់វាមិនត្រូវបានគេដឹងទេដែលអាចមកពី " មេ " "មេ" ឬ "ម្តាយ" ។
ខ្មែរបុរាណ: ការបញ្ជាក់ និងប្រវត្តិ

ការបញ្ជាក់ និងប្រវត្តិ 
ខ្មែរបុរាណបានចូលទៅក្នុងសម័យប្រវត្តិសាស្ត្រភ្លាមៗនៅឆ្នាំ ៦១១ ដោយសិលាចារឹកពីមុនទាំងអស់នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាបច្ចុប្បន្ន និងដីសណ្ដទន្លេមេគង្គត្រូវបានសរសេរជាសំស្ក្រឹត។  ទោះយ៉ាងណាក៏ដោយ សូម្បីតែសិលាចារឹកដំបូងបំផុត បង្ហាញពីកម្រិតខ្ពស់នៃឯកសណ្ឋានក្នុងអក្សរសាស្ត្រ ដែលបង្ហាញពីរយៈពេលនៃការអភិវឌ្ឍន៍មុននឹងការបញ្ជាក់ដំបូង។ Jenner, Philip N. (2010). "Old Khmer Grammar" (PDF). ខ្លឹមសាររបស់ពួកគេ ដូចជាសិលាចារឹកក្រោយៗមក មានទំនោរទាក់ទងនឹងបញ្ហាផ្លូវច្បាប់ ដូចជាដីធ្លី និងទ្រព្យសម្បត្តិ ការបរិច្ចាគដល់ប្រាសាទ និងពង្សាវតារ និងវង្សត្រកូល ដែលបង្ហាញពីសង្គមមួយដែលបានចាក់ឫសយ៉ាងជ្រៅនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ បើនិយាយពីភូមិសាស្ត្រ សិលាចារឹកដំបូងបំផុតគឺប្រមូលផ្តុំនៅតំបន់ភាគខាងត្បូងនៃប្រទេសកម្ពុជា ហើយសិលាចារឹកជាបន្តបន្ទាប់បង្ហាញពីការបែកខ្ញែកពីខាងត្បូងទៅខាងជើង។ 

ដោយសារលក្ខណៈច្បាប់ជាចម្បងនៃសិលាចារឹក សំណល់ខ្មែរបុរាណដែលនៅតំណាងឱ្យរូបភាពផ្នែកខ្លះនៃភាសាប៉ុណ្ណោះ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ពួកគេផ្តល់នូវភស្តុតាងឯកសារសំខាន់ៗនៃសូរសព្ទ សរីរវិទ្យា និងវាក្យសម្ព័ន្ធរបស់ភាសា ព្រមទាំងតម្រុយអំពីបរិយាកាសធម្មជាតិ និងសង្គមនយោបាយ។
ខ្មែរបុរាណ: ឥទ្ធិពល

ឥទ្ធិពល 
ដូចភាសាបុរាណដទៃទៀតនៃអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ខ្មែរបុរាណត្រូវរងឥទ្ធិពលសំស្ក្រឹតយ៉ាងខ្លាំង។ នេះបង្ហាញឱ្យឃើញជាពិសេសនៅក្នុងគោលគំនិតសាសនា និងទស្សនវិជ្ជា និងក្នុងលេខប្រតិទិន ដែលខ្មែរមិនមានសមមូលទេ ប៉ុន្តែពេលខ្លះជម្រើសនៃពាក្យសំស្រ្កឹតលើពាក្យសំស្រ្កឹតគឺមានលក្ខណៈស្ទីលនិយមជាជាងការចាំបាច់។
ខ្មែរបុរាណ: សូរស័ព្ទ

សូរស័ព្ទ 
មាន​ភាព​មិន​ច្បាស់​លាស់​មួយ​ចំនួន​ក្នុង​ការ​ឆ្លើយ​ឆ្លង​សំឡេង និង​ក្រាហ្វិក​ក្នុង​ភាសា​ខ្មែរ​បុរាណ។ ជាពិសេស សារធាតុបំផ្ទុះធម្មតា /p/ និង /t/ មិនត្រូវបានសម្គាល់ពី implosive /ɓ/ និង /ɗ/ ទេ ឈុតទាំងពីរត្រូវបានតំណាងដោយ p និង t រៀងគ្នា។ ជាពិសេសស្រៈបង្ហាញពីកម្រិតនៃភាពមិនច្បាស់លាស់ខ្ពស់ជាង។ សរសេរ អ តំណាង  ,  , , និង  ; អា អាចតំណាង  , និង ; ឱ អាចតំណាងឱ្យ ,  និង  ; និង e និង ē អាចតំណាងឱ្យ  ,  , /ɛ/, /ɛː/,  , និង . វចនានុក្រម /iːə/ និង /uːə/ ត្រូវបានតំណាងដោយ digraphs ya និង va រៀងគ្នា។ Jenner, Philip N. (2010). "Old Khmer Grammar" (PDF).
+ព្យញ្ជនៈខ្មែរចាស់Labial អាលវីអូឡា ក្រអូមមាត់ វល្លិ៍ ឡូតូ ឈប់​គ្មាន​សំឡេង      សំឡេងឈប់     ការបញ្ឈប់ដោយភាពរំជើបរំជួល /ɓ/ /ɗ/ ច្រមុះ     Semivowel    រាវ ,  កកិត  
+ស្រៈខ្មែរចាស់ កម្ពស់ ខាងមុខ កណ្តាល ត្រឡប់មកវិញ បិទ ,  /ɯː/ ,  បិទពាក់កណ្តាល ,  ,  ,  កណ្តាល /ɛ/, /ɛː/ ,  បើក , 
វចនានុក្រម វែង iːə ɯːə uːə វចនានុក្រមខ្លី ɪə ɯə ʊə
ខ្មែរបុរាណ: អក្ខរក្រម

អក្ខរក្រម 
បុរេអង្គរ (៦១១–៨០២) និងអង្គរ (៨០២–១៤៣១) បង្ហាញពីភាពខុសគ្នាតិចតួចនៅក្នុងអក្ខរក្រម ដោយឆ្លុះបញ្ចាំងពីភាពខុសគ្នានៃគ្រាមភាសារវាងភាគខាងត្បូង និងខាងជើងនៃប្រទេស ឬប្រហែលជាភាពខុសគ្នានៃអនុសញ្ញា។ ភាពខុសគ្នាទាំងនេះរួមមានតំណាងស្រៈ និងព្យញ្ជនៈមួយចំនួន។
ខ្មែរបុរាណ: សូមមើលផងដែរ។

សូមមើលផងដែរ។ 

 សិលាចារឹកខ្មែរ
 ខ្មែរកណ្តាល
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ភាសាខ្មែរ
ខ្មែររំដោះ

ខ្មែររំដោះ គឺជាក្រុមទ័ពព្រៃមួយក្នុងចំណោមក្រុមជាច្រើនដែលធ្វើប្រតិបត្តិការនៅតាមព្រំដែននៃប្រទេសកម្ពុជា ក្នុងអំឡុងសង្គ្រាមស៊ីវិលកម្ពុជា ឆ្នាំ១៩៧០-១៩៧៥។ ពួកគេជាផ្នែកមួយនៃរណសិរ្សរួបរួមជាតិកម្ពុជា (Front Uni National du Kampuchea, FUNK) ដែលជាសមាគមរវាងព្រះបាទសម្ដេចនរោត្តម សីហនុ ដែលត្រូវបានទម្លាក់ចេញពីអំណាចនៅឆ្នាំ១៩៧០ និងកងកម្លាំងកុម្មុយនិស្ត។
ខ្មែររំដោះ: ការគ្រប់គ្រងនៅភាគខាងកើតប្រទេសកម្ពុជា ឆ្នាំ ១៩៧០-៧៥

ការគ្រប់គ្រងនៅភាគខាងកើតប្រទេសកម្ពុជា ឆ្នាំ ១៩៧០-៧៥ 
សំណុំឯកសារដែលទទួលបានពីជនភៀសខ្លួន បានបញ្ជាក់ថា មិនត្រឹមតែកងកម្លាំងបូព៌ា ក្រោមការបញ្ជារបស់ ច័ន្ទ ចក្រី ស្លៀកពាក់ខុសពីខ្មែរក្រហម (ស្លៀកសម្លៀកបំពាក់យោធាពណ៌បៃតង ជាជាងសម្លៀកបំពាក់កសិករពណ៌ខ្មៅ ដែលទាហានខ្មែរក្រហមទទួលយក) ប៉ុន្តែនៅក្នុងតំបន់របស់ពួកគេ ការគ្រប់គ្រងដែលពួកគេប្រព្រឹត្តដោយមានការសម្របសម្រួលច្រើនជាងនេះ (ឧទាហរណ៍ មន្រ្តីរណសិរ្សរួបរួមជាតិកម្ពុជា ដែលចាប់បានគឺគ្រាន់តែត្រូវបានបញ្ជាឱ្យធ្វើការងារជាជាងការប្រហារជីវិតដូចករណីរបស់ខ្មែរក្រហម)។ វាក៏មានភស្តុតាងដែលថាមានកម្រិតកាន់តែច្រើននៃសេរីភាពខាងសាសនា និងសេដ្ឋកិច្ចដែលត្រូវបានអនុញ្ញាតនៅក្នុងតំបន់ភាគខាងកើត សូម្បីតែបន្ទាប់ពីការដួលរលំនៃរបប លន់ នល់ នៅក្នុងឆ្នាំ១៩៧៥ ក៏ដោយ Pike, D. Indochina: hearing before the Subcommittee on East Asian and Pacific Affairs of the Committee on Foreign Relations, United States Senate, Ninety-fifth Congress, second session, August 21, 1978, p.79, 85
ខ្មែររំដោះ: ការបោសសំអាតបន្ទាប់ពីឆ្នាំ១៩៧៥

ការបោសសំអាតបន្ទាប់ពីឆ្នាំ១៩៧៥ 
មេដឹកនាំជាន់ខ្ពស់ខ្មែរក្រហម ដែលបានសហការជាសាធារណៈជាមួយព្រះសីហនុ មុនឆ្នាំ១៩៧០ ឬនៅក្នុង 'រណសិរ្សរួបរួម' ត្រូវបានសម្លាប់ (ដូចករណី ហ៊ូ យុន និង ហ៊ូ នឹម ) – ឬ ទុកចោល (ដូចករណី ខៀវ សំផន) ) – ក្រោយ​ការ​បង្កើតរបបកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ ។

ភូមិភាគបូព៌ាត្រូវបានសម្អាតដោយមជ្ឈមណ្ឌលបក្សក្នុងឆ្នាំ ១៩៧៦-៧៧។ ចរិយា ត្រូវ​បាន​គេ​ប្រហារ​ជីវិត​នៅ​ក្នុង​មន្ទីរ​ឃុំឃាំង​ទួលស្លែង ​ក្នុង​ឆ្នាំ១៩៧៦ ដែល​ជា​មន្ត្រី​ជាន់​ខ្ពស់​ដំបូង​គេ​ដែល​ត្រូវ​បញ្ជូន​ទៅ​ទីនោះ។ ចំណែក សោ ភឹម លេខាភូមិភាគបូព៌ា បានធ្វើអត្តឃាត។ កម្មាភិបាលភូមិភាគបូព៌ាមួយចំនួនដែលត្រូវបានបណ្តេញចេញ ដូចជា ហេង សំរិន ក្រោយមកនឹងបន្តដឹកនាំ សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតកម្ពុជា បន្ទាប់ពីការលុកលុយរបស់វៀតណាមឆ្នាំ ១៩៧៩។
ខ្មែរសុរិន្ទ

ខ្មែរសុរិន្ទ ក៏ត្រូវបានស្គាល់ជាភាសាសៀមថា ថៃជ័រខ្សែខ្មែរ រឺ ន័យចំ "ថៃជាប់ខ្សែខ្មែរ" () Cuam and the Beliefs of the Thai-Khmer គឺជានាមកត្តាប្រើសំដៅលើជនជាតិខ្មែរមានដើមកំណើតនៅភាគឦសាននៃប្រទេសថៃ។ ខ្មែរធ្លាប់មានវត្តមានក្នុងតំបន់នេះយ៉ាងហោចណាស់ក៏ចាប់តាំងពីសម័យចក្រភពខ្មែរមកម៉្លេះ។ ដោយមានការធ្លាក់នៃសម័យអង្គរ យ៉ាងណានោះ ខ្មែរនៅភាគឦសានត្រូវបានស្ថិតនៅក្រោមឥទ្ធិពលសៀមដែលកំពុងតែកើនឡើង។ នៅសតវត្សទី១៨ ប្រទេសសៀមបានដាក់បញ្ចូលអតីតខេត្តខ្មែរសុរិន្ទជាផ្លូវការជាទឹកដីរបស់ខ្លួន។ អ្នករស់នៅជាអចិន្ត្រៃយ៍ដែលជាជនជាតិខ្មែរបានក្លាយជាប្រជារាស្ត្រនៃព្រះមហាក្សត្រថៃ យ៉ាងពិតប្រាកដThe Khmer residents became de facto subjects of the Thai monarchy and a long process of cultural assimilation began.
ខ្មែរអាមេរិកាំង

ខ្មែរអាមេរិកាំង (អង់គ្លេស: Cambodian American) សំដៅទៅលើបុគ្គលដែលមានសញ្ជាតិអាមេរិក ប៉ុន្តែត្រូវបានកើត ធំឡើង ឬមកពីប្រទេសកម្ពុជា ដែលភាគច្រើនមានអំបូរជាជនជាតិខ្មែរ ប៉ុន្តែក៏រាប់បញ្ចូលផងដែរនូវខ្មែរកាត់ចិន, ខ្មែរកាត់វៀតណាម, ជនជាតិចាម និងក្រុមអំបូរជនជាតិដទៃទៀតដែលមាននៅកម្ពុជា។  បច្ចេកសព្ទនេះប្រហែលក៏សំដៅទៅជនជាតិអាមេរិកដែលមានដូនតាដែលកើត ធំធាត់ រឺ មកពីកម្ពុជា។
ខ្មែរអាមេរិកាំង: ប្រវត្តិ

ប្រវត្តិ
Prior to 1975, most of the few Cambodians in the United States were children of upper income families or having government funded scholarships sent abroad to attend school. After the fall of Phnom Penh to the communist Khmer Rouge in 1975, a few Cambodians managed to escape, but not until the Khmer Rouge was overthrown in 1979 did large waves of Cambodians began immigrating to the United States as refugees. In order to encourage rapid assimilation into American culture and to spread the economic impact, the U.S. government settled the 150,000 refugees in various towns and cities throughout the country.  However, once established enough to be able to communicate and travel, many Cambodians began migrating within the U.S. to certain localities where the climate was more like home, where they knew friends and relatives had been sent, or where there were rumored to be familiar jobs or higher government benefits.  Consequently, large communities of Cambodians took root in cities such as Long Beach, Fresno and Stockton in California, Providence, Rhode Island, Cleveland, Ohio as well as Lynn and Lowell in Massachusetts, and in the Pacific Northwest, Seattle and Portland.

The 2010 U.S. Census counted 276,667 persons of Cambodian descent in the United States, up from 206,052 in 2000. Of them, 231,616 (84%) are Cambodian alone and 45,051 part-Cambodian.
ខ្មែរអាមេរិកាំង: Areas of concentration

Areas of concentration
In Southern California, there is a large Cambodian population in Long Beach, and smaller yet significant communities of Cambodians are present in Los Angeles and San Diego metropolitan areas. Four percent of Long Beach's population is of Cambodian descent, mainly concentrated on the city's east section. The Pueblo Del Rio housing projects in South Los Angeles were home to around 200 Cambodian families in the 1980s, and as of 2010, remains a smaller but sufficient population of Cambodians. The Los Angeles Chinatown has more than 600 Cambodian residents. The City Heights neighborhood in eastern San Diego has a large concentration of Cambodians.

In Northern California, Stockton, Modesto, and Oakland have significant Cambodian populations, while Santa Rosa and Sacramento have sizable communities as well. Outside of California, the Seattle, Washington area is home to another large Cambodian settlement on the west coast, specifically in cities such as Tacoma, where Cambodians enumerate at thousands.

Lowell, Massachusetts, a suburb of north of Boston, has the second highest population of Cambodian Americans of in the U.S., and is a center of Cambodian population on the east coast. Lynn, Massachusetts, a city right besides Boston has the third largest Cambodian American population. Providence, Rhode Island is also another New England city that contains a sizable Cambodian community. Outside of New England, Philadelphia, Pennsylvania has many residents of Cambodian descent in the northern and southern areas of the city.

The St. Paul-Minneapolis, Minnesota metropolitan area has been a home to many Southeast Asian refugees, mainly Hmong, but also have thousands of Cambodian American residents.

There are two museums in the U.S. devoted to the story of Cambodians in America, the Cambodian Cultural Museum and Killing Fields Memorial in Seattle and the Cambodian American Heritage Museum and Killing Fields Memorial in Chicago, both founded in 2004.
ខ្មែរអាមេរិកាំង: Cambodian American studies and culture

Cambodian American studies and culture

Aside from personal memoirs of coming to America, such as those by Loung Ung, a few books have been dedicated to studying the Khmer American population in the U.S., such as Khmer American: Identity and Moral Education in a Diasporic Community by Nancy J. Smith-Hefner. This book is an anthropological study of Khmer refugee families, largely from the perspective of the parental generation, residing in metropolitan Boston and eastern Massachusetts. This book was one of the early books among the few, circulating, that talks about this diasporic community. It portrays some understanding of both traditional Khmer culture and contemporary American society, but it is not a historical study of Khmer Americans. A more recent book is, Buddha Is Hiding written by Aiwha Ong, an ethnographic study that tells the story of Khmer Americans and their experiences of American citizenship. The study was largely investigating Khmer refugee in Oakland and San Francisco Bay Area.  It portrayed what most Cambodian refugees experience with American institutions such as health, welfare, law, police force, church, and school. The book reveals through extensive ethnographic dialogs showing how Khmer refugees interpret and negotiate with American culture, often at the expense of their own cultural Theravada Buddhist cultural upbringing. This book revealed the contradictions in how Khmer American encounters with American citizenship as they negotiate with service providers, bureaucrats, and employers on how to be autonomous while the system and American cultural citizenship limits them within terms that labeled them as refugees in the context of ethnicity, race, and class.

Survivors: Cambodian Refugees in the United States written by Sucheng Chan, is a multidisciplinary study of Khmer American, drawing on interviews with community leaders, government officials, and other staff members in community agencies as well as common Khmer American to capture the perspectives of Cambodian Americans from a variety of socioeconomic backgrounds.

A survivor of the Cambodian genocide, Dara Duong, has founded The Killing Fields Museum in Seattle.
ខ្មែរអាមេរិកាំង: Cambodian Americans

Cambodian Americans

Some prominent or famous Cambodian Americans include Dith Pran, Haing S. Ngor, Loung Ung, Arn Chorn-Pond, François Chau, Phillip Lim, and the adopted Maddox Chivon Jolie-Pitt. Sam B. Lorn http://www.imdb.com/name/nm1407191/ film director.
ខ្មែរឥស្សរៈ

តាមរយៈ​អ្នកនិពន្ធ​កន្លងមក ដូចជា​លោក ប៊ុណ្ណ ចន្ទម៉ុល ហាក់​ព្យាយាម​ពន្យល់ “គាត់​ជា​ប្រធាន ឬ​ប្រមុខ​នៃ​ចលនា​ខ្មែរឥស្សរៈ​ដំបូង​គេ” នៅ​បាត់ដំបង​តែប៉ុណ្ណោះ​។ តែ​តាមការពិត​កំណកំណើត​របស់ ចលនា​ខ្មែរឥស្សរៈ បើសិន​យើង​ធ្វើ​ការពិភាក្សា វែកញែក ដោយ​ផ្ទៀងផ្ទាត់​ជាមួយ​នឹង​ឯកសារ​ពិគ្រោះ ដទៃ​ទៀត ក៏ដូចជា​ព័ត៌មាន​ដែល​ទទួល​បាន​ពី​ការសាកសួរ​លោក នី វ៉ាន់ធី គឺ​មានដំណើរ​ដូច​ខាងក្រោម​៖
ខ្មែរឥស្សរៈ: កំណកំណើត

កំណកំណើត
ចលនាតស៊ូ​ដំបូង​នេះ ត្រូវ​បាន​ផ្ដួចផ្ដើម​បង្កើត​ឡើង​ដោយ​បច្ឆាជន​ដ៏​មាន​ឥទ្ធិពល​ម្នាក់​របស់​អភ័យ ធីបេស “បែន” ឈ្មោះ ប៉ុក គុណ ឬ ប៉ុក ផល្គុណ ហៅ​តាត្រឡាច​។ គាត់ និង​បក្សពួក​បាន​ដាក់ឈ្មោះ​ថា “ចលនា​ខ្មែរឥស្សរៈ” មាន​មូលដ្ឋាន​បង្អែក​នៅ​ខេត្ត​បាត់ដំបង ដែល​កាលនោះ​ជា​ដែនដី​ស្ថិតនៅ​ក្រោមការ ត្រួតត្រា​របស់​ថៃ មួយរយៈពេល​ខ្លី ឆ្លៀតពេល​ដែល​បារាំង​ចាញ់​ដៃ​ក្នុង​សង្គ្រាមលោក​លើក​ទី​២ និង​ត្រូវ ស្ថិតនៅ​ក្រោម​ឥទ្ធិពល​នៃ​អំណាច​យោធា​ជប៉ុន​។ ចលនា​នេះ មាន​ទីស្នាក់ការ​ធំ​នៅផ្ទះ​អ្នក ល៉្មាយ ដែល ជា​កូនស្រី​ម្នាក់​នៃ​ត្រកូល “កថាថន” ដែល​ជា​បច្ឆាជន​របស់​អភ័យធីបេស “បែន” ដែរ​។ តា ត្រឡាច បាន​តាំង​មេដឹកនាំ​ផ្ទាល់ ដែល​ជា​អតីត​គ្រូបង្រៀន​ម្នាក់ ឈ្មោះ រស់ យឿន និង​ភូឈួយ​របស់​គាត់ ឈ្មោះ បូរិន​។ ចលនា​ខ្មែរឥស្សរៈ​បាន​ធ្វើ​ប្រតិបត្តិការ​តែ​នៅ​ក្នុង​តំបន់​ទីរួមខេត្ត និង​ជាយ​ទីក្រុង​បាត់ដំបង ពិសេស នៅ​ម្ដុំ វត្តក្តាំងងារ វត្តលៀប និង​វត្តពិភិទ្ឋរង្សី ហៅ​វត្តកំភិត​។

នៅ​ក្នុង​ស្នាដៃ “ចរិតខ្មែរ” របស់​គាត់, លោក ប៊ុណ្ណ ចន្ទម៊ុល ពិតជា​មិន​បាន​បង្ហាញ​កំណើត​ដើមទង របស់​ខ្មែរឥស្សរៈ​ឱ្យ​បាន​ជាក់ច្បាស់​នោះ​ទេ ហេតុដូច្នេះហើយ ទើប​មាន​អ្នកអាន​ជាច្រើន​យល់ថា រូប​គាត់ តែម្នាក់ ដែល​ជា​មេ​ផ្ដួចផ្ដើម​បង្កើត​ចលនា​ឥស្សរៈ​ដំបូងៗ​នោះ​។ ម៉្យាងទៀត ទាក់ទិន​នឹង​បញ្ហា វាក្យសព្ទ “ឥស្សរៈ” នេះ គាត់​បាន​ឱ្យ​និយមន័យ​ថា “ធំ, មិន​កញ្ជះ​គេ, ជា​អ្នកជា​។ ដូច្នេះ ខ្មែរឥស្សរៈ គឺជា​ក្រុម​ខ្មែរ ដែល​ជា​ម្ចាស់​លើ​ខ្លួនឯង គ្មាន​នៅ​ក្រោម​អំណាច​នរណា, ជា​ខ្មែរ​មាន​ឯករាជ្យ, មាន​សេរីភាព, មាន​សិទ្ធិ គ្រប់គ្រាន់​ជា​ខ្មែរ”​។ តើ​ដោយសារ ខ្មែរឥស្សរៈ ជា​ខ្មែរ​មិន​កញ្ជះ ឬ នៅ​ក្រោម​បង្គាប់​គេ​ដូច្នេះ​ហើយ​ឬ ដែល​បណ្តាល​ឱ្យ​ពួក​មេដឹកនាំ​ខ្មែរឥស្សរៈ​មិន​រវល់​ទៅ​ពឹងពាក់​កម្លាំង ឬ​ជំនួយ​ពី​បរទេស ដែល​អាច​នាំ​ឱ្យ ពួកគេ​ធ្លាក់​ក្នុង​អន្លង់ ឬ​នឹម​ត្រួតត្រា​របស់​បរទេស​នោះ​? ម៉្លោះហើយ ដើម្បី​ជំនួស​ជំនួយបរទេស តើ​ពួកគេ ត្រូវ​ធ្វើ​អ្វីខ្លះ ដើម្បី​ធ្វើការ​តស៊ូ​បាន​?
ខ្មែរឥស្សរៈ: សមាជិក និង​ការ​រីក​លូតលាស់

សមាជិក និង​ការ​រីក​លូតលាស់
មាន​ហេតុផល​ជាច្រើន​ដែល​ផ្ដល់​ឱកាស​ឱ្យ​ចលនា​ខ្មែរឥស្សរៈ​រីក​ធំធាត់ និង​ប្រមូល​បាន​កា​រគាំទ្រ យ៉ាង​ច្រើន​ពី​សំណាក់​ប្រជាជន​ខ្មែរ​។ មូលហេតុ​មួយ​ក្នុង​ចំណោម​ហេតុផល​សំខាន់ៗ​បំផុត គឺ​ដោយសារ​ការ គាបសង្កត់​ពី​សំណាក់​បារាំង​។ ដូច​ដែល​គេ​បាន​ដឹង មាន​មន្ត្រី​ អាណានិគម​បារាំង​មួយចំនួនធំ តែង​ធ្វើការ គាបសង្កត់ ទារ​ពន្ធដារ​ធ្ងន់ធ្ងរ​មក​លើ​ប្រជារាស្ត្រ​ខ្មែរ​ក្រីក្រ​។ ដូច្នេះ​ហើយ ទើប​មាន​ការ​តស៊ូ​វាយ​បារាំង​ឆ្នាំ ១៩៨៤-១៩៨៦ ព្រឹត្តិការណ៍​១៩១៦ ព្រឹត្តិការណ៍​សម្លាប់​លោក​បារដេស​ឆ្នាំ១៩២៥ និង​បាតុកម្ម​ឆត្រ របស់​ព្រះសង្ឃ​ឆ្នាំ​១៩៤២​ជាដើម​។  ទាំងនេះ អាច​ជា​មូលហេតុ​សមរម្យ​សម្រាប់​ប្រជារាស្ត្រ​ខ្មែរ​ក្រោកឈរ​ឡើង ប្រឆាំង​បារាំង​។ 

លើសពីនេះ​ទៅទៀត ក្រោយ​ការ​ចាប់ខ្លួន​របស់​អាចារ្យ ហែម ចៀវ នៅ​ឆ្នាំ​១៩៤២​ក៏​បាន​ជំរុញ​ឱ្យ ព្រះសង្ឃ​ខ្មែរ​ជាច្រើន រត់​ចូលរួម​ជាមួយ​ចលនា​នេះ​ដែរ​។ ការ​ភ័យខ្លាច​បណ្ដាលមកពី​ការ​មាន​ការ​រំលោភបំពាន​ពីសំណាក់​បារាំង ដូចជា​គំរូ​ក្នុង​ការ​តាម​ចាប់ខ្លួន​ជន​ស្នេហាជាតិ ប៉ាច ឈឺន និង​ចុងក្រោយ​ការ​ចាប់ខ្លួន​លោក ស៊ឺង ង៉ុកថាញ់ នា​ឆ្នាំ​១៩៤៥ ព្រមទាំង​អ្នក​ពាក់ព័ន្ធ​ដទៃ​ទៀត នា​ពេល​បារាំង​វិល​មក​កម្ពុជា ជា លើកទី២ បាន​បង្ខំ​ឱ្យ​កូនចៅ បក្សពួក​របស់​គាត់ រត់​ទៅ​ខេត្ត​បាត់ដំបង និង ចូលព្រៃ​រួបរួម ជា​ចលនា​តស៊ូ​ឥស្សរៈ ដើម្បី​ជា​ការ​ដោះ​គេចខ្លួន និង​បុព្វហេតុ​ដ៏​សមស្រប​មួយ គឺ​តស៊ូ​ដណ្ដើម​ឯករាជ្យជាតិ នោះ​សម្រាប់ ពួក​អ្នកចេះដឹង​។ ដូច្នេះ​មធ្យោបាយ ដ៏​ល្អ​បំផុត​សម្រាប់​ពួកគេ គឺ​ចាប់កាន់​អាវុធ​ប្រឆាំង​បារាំង​។

ប៉ុន្តែ​បើ​តាម​លោក វ.ម. រេឌ្ឌី (V.M. Reddi) យល់ថា ការ​ចុះសន្ធិសញ្ញា ម៉ូឌុស វីវ៉ង់ឌី (Modus Vivendi)  (កិច្ច​សន្យា​បណ្តោះ​អាសន្ន)  ដែល​ទទួលស្គាល់​កា​វិលត្រឡប់​របស់​បារាំង មកកាន់​ប្រទេស​កម្ពុជា នា​ខែ​មករា​ឆ្នាំ​១៩៤៦ នោះ បាន​បញ្ឆេះ​អ្នក​មិន​ពេញចិត្ត​នឹង​រដ្ឋការ​បារាំង ឱ្យ​មាន​ចំនួន​កាន់តែ​ច្រើន​ឡើង នាំគ្នា​ប្រឆាំង​បារាំង ជាមួយ​ខ្មែរឥស្សរៈ​ដែរ​។  ប៉ុន្តែ បើ​តាម​លោក ចន កូស (Jonh Coast) លើកឡើង​ថា “ខ្មែរឥស្សរៈ មិន​អាច​ធំធាត់ និង​អាច​ទាក់ទាញ​ការ ចាប់ អារម្មណ៍​ពីសំណាក់​បារាំង និង​រដ្ឋាភិបាល​ខ្មែរ​បានទេ បើ​សិន​គ្មាន ការ​គាំទ្រ​យ៉ាងខ្លាំងក្លា​ពីសំណាក់​បញ្ញវន្ត និង ជនជាតិ​ថៃ​ដែល​មាន​ចិត្ត​ស្អប់​បារាំង និង​លោភលន់​ចង់បាន​ទឹកដី​ខ្មែរ​នៅ​តំបន់​អង្គរ​។ ដូច្នេះ តើ​មតិយោបល់​របស់ លោកអ្នក​ប្រាជ្ញ​ណា​ម្នាក់​ដែល​ត្រឹមត្រូវ​ជាង​? ឬ មួយ​មាន​ហេតុផល​អ្វី​ផ្សេង​? ហើយ​នរណា​អាច​ជួយ​ផ្ដល់​ចម្លើយ​សមស្រប និង​ជាក់ស្ដែង​តាម​ព្រឹត្តិការណ៍ នៅ​ក្នុងកំលុង​ពេល​នោះ​?

ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ រហូតដល់​ឆ្នាំ​១៩៤៥ ចលនា​ខ្មែរឥស្សរៈ​មាន​អ្នកគាំទ្រ​ដែល​មាន​សមានចិត្ត​ទាំង​ប្រុស​ទាំង​ស្រី​ប្រហែល ៣០០០​នាក់ និង​មាន​កងទ័ព​ប្រហែល ១០០០​នាក់​នៅ​ឆ្នាំ​១៩៤៦ ដែល​អ្នក ទាំងអស់​នោះ ត្រៀម​ខ្លួន​ជាស្រេច​សម្រាប់​ការវាយប្រហារ​ដំបូង នៅក្រុងសៀមរាប​នៅ​ថ្ងៃ​ទី​៧ ខែ​សីហា ឆ្នាំ​១៩៤៦​។
ខ្មោចដើមចេកជ្វា

ខ្មោចដើមចេកជ្វា  Poster of 	
Ghost Banana Tree (2004)អ្នកដឹកនាំរឿង ហេង តុលា និពន្ធដោយ​ អ្នកស្រី ម៉ៅ សំណាងផលិតករ​ ហេង តុលាចែកចាយដោយCampro Film Productionចេញផ្សាយ24 មិថុនា 2004 ម៉ោងដំណើរការ ​120 នាទី  ប្រទេស កម្ពុជា ភាសា ខ្មែរថវិកាផលិត$60,000 USD  ប្រាក់ចំណូល$480,000 USD  Cambodia Box office

ខ្មោចដើមចេកជ្វា (អង់គ្លេស: Ghost Banana Tree) Meaning: Banana Seeds, Khmer call: Jvea Banana. គឺជាខ្សែភាពយន្តភ័យរន្ធត់ បែបជំនឿអរូបី របស់កម្ពុជា ដែលដឹកនាំរឿងដោយលោក ហេង តុលា ដែលនិពន្ធដោយសាស្ត្រាចារ្យ អ្នកស្រីម៉ៅសំណាង ដែលនិពន្ធពាក់ព័ន្ធនឹងករណីដ៏លេចធ្លោនៃការលងបន្លាច នៃភាពយន្ត ខ្មោចដើមចេកជ្វា នេះឡើងដែលបានដកស្រង់ចេញពី ប្រជុំរឿងព្រេងខ្មែរ (Collection of Khmer legends) ក្នុងឆ្នាំ 1963 ។ Ghost Banana Tree (2004) Ghost Banana Tree, Website: letterboxd.com
ខ្មោចដើមចេកជ្វា: គ្រោងរឿង

គ្រោងរឿង 
Plot Movie

សាច់រឿង ខ្មោចដើមចេកជ្វា និយាយពីជីវិតប្ដីប្រពន្ធមួយគូ ដែលរស់នៅក្នុងសម័យកាលលង្វែក ក្នុងរាជព្រះបាទ
សត្ថាទី១ គ.សករាជ ១៥៧៩ នាស.វទី១៦ ដែលពោពេញទៅដោយ គ្រោះអាសន្ន វឹកវរ ដោយការឆ្លងជំងឺអាសន្នរោគផង និង ចោរកម្មលួចឆក់ប្លន់ផង ដោយជីវភាពខ្វះខាតផង តួអង្គប្ដីត្រូវចាកចេញពីភូមិខ្លួនទៅរកជំនួញនៅតំបន់ផ្សេងៗ និងបានទុកប្រពន្ធចោលឱ្យនៅម្នាក់ឯង ជាច្រើនថ្ងៃក្រោយមកប្រពន្ធក៏ស្លាប់ដោយរបួស ដោយសារការមុតកាបិត ហើយខ្មោចនាងប្រពន្ធបានចេញមកលងអ្នកស្រុកភូមិជិតនេះដើម្បីស្វែងរកប្ដីរបស់ខ្លួន និង ចាំប្ដីត្រឡប់មកវិញ កាលដែលប្ដីមកវិញ ត្រូវបានអ្នកក្នុងភូមិប្រាប់ពីការស្លាប់របស់ប្រពន្ធតែនាយប្ដីមិនជឿឡើយ ព្រោះគិតថាគេនិយាយលេងសើច ណាមួយមិនបានឃើញផ្ទាល់ភ្នែក ប្ដីបានត្រឡប់មកផ្ទះវិញ ឃើញរូបប្រពន្ធនៅស្អាតដដែល ក៏រស់នៅទីនោះដដែល រហូតដល់ថ្ងៃមួយ ប្ដីបានងឿងឆ្ងល់អកប្បកិរិយាប្រពន្ធចម្លែកៗ ខុសពីធម្មតា ក៏នឹកគិតពីសម្ដីអ្នកប្រាប់ផង និងចង់ដឹងការពិតផង បុរសជាប្ដីក៏ធ្វើពិធីបើកភ្នែកឃើញខ្មោច ដោយយកកំបោរគូសញ្ញាជើងក្អែក ដើរជុំវិញផ្ទះដើម្បីមើលឃើញខ្មោច ក្រោយមកក៏ដឹងថាប្រពន្ធខ្លួនជាខ្មោចភ័យតក់ស្លុតរត់ចេញពីផ្ទះទាំងយប់អាធ្រាត និងបានរត់ទៅវត្តដើម្បីឱ្យព្រះសង្ឃជួយ ព្រះសង្ឃក៏នាំឡើងសាលាកុដិ ហើយសូត្រធម៌ដើម្បីព័ទ្ធខ្សែសីម៉ា ដើម្បីមិនឱ្យនាងខ្មោចចូលបាន ជាអកុសលចុងក្រោយនាងខ្មោចបានវាឡើងតាមស្លឹកធាងដើមចេកជ្វា ចូលទៅកាច់កសម្លាប់ជីវិតប្ដីនោះបានដដែល ដោយសារធាងស្លឹកដើមចេកជ្វាបានលយចូលសំយ៉ាបបង្អួចកុដិរំលងពីលើខ្សែរសីម៉ា ទើបខ្មោចនាងប្រពន្ធនៅតែអាចមកយកជីវិតប្ដីបាន ទើបចាស់ពីបុរាណលោកហាមដាច់ខាតការដាំដើមចេកជ្វានៅក្បែរសំយ៉ាបផ្ទះ នាំឱ្យមានគ្រោះដល់ជីវិតដោយសារពពួកខ្មោចព្រាយបីសាចទាំងនោះអាចមកពួននៅក្នុងដើមចេកជ្វានេះបាន ។ Acedemy Dictionaries and Encyclopedias (2010) Ghost Banana Tree (2004 film), Website: academic.com
ខ្មោចដើមចេកជ្វា: ដូចនេះ

ដូចនេះ 
See also
 Cambodia Box Office
 ភាពយន្តភ័យរន្ធត់កម្ពុជា
 ផ្ទះខ្មោចទិញ
 ម៉ែក្រឡាភ្លើង
 ភូមិអត់មនុស្ស
 ប្រុសលក់ខ្លួន
ខ្មោចនាងនាថ

ខ្មោចនាងនាថ ឬ ម៉ែនាថ ( ,  ,  ) គឺ  វិញ្ញាណ​អ្នកតាភេទស្រីរបស់សាសនាខ្មោចនិងសាសនាស្រុក.​។.,
ខ្មៅដៃ

យកមកពីវីគីភីឌាអង់គ្លេស

ខ្មៅដៃគឺជាឧប្បករណ៏មួយសម្រាប់សរសេរ ឬគូសអ្វីផ្សេងៗ។ គឺជាឧបករណ៏សំរាប់សរសេរ ហើយវាមាន​ចុងតូចសម្រាប់សរសេរ និងគូសគំនូរសិល្បៈផ្សេងៗ។ម្យ៉ាងទៀតវាអាចជួយអោយយើងងាយស្រួល
ក្នុងការសរសេរផ្សេងៗដែលវាមានជ័រសំរាប់លុបទៀតផង។
យ៉ាងណាមិញខ្មៅដៃគឺបានផ្ដល់អត្ថប្រយោជន៏ជាច្រើនសំរាប់អ្នកសរសេរ ជាពិសេសខ្មៅដៃនេះបានរួមផ្សំជាមួយនឹង​ ជក់ធ្វើអោយក្លាយទៅជាសិល្បៈគំនូរមួយយ៉ាងល្អ។​ ជាពិសេសនៅសព្វថ្ងៃនេះសិល្ប:ដែលរីកចំរើនជាងគេគឺមាននៅក្នុងខេត្តបាត់ដំបង។ ជាពិសេសខ្មៅដៃបានជួយបុព្វបុរសខ្មែរ ជួនណាត យកវាទៅសរសេរបានជាសៀវភៅចែកជូនកូនៗជំនាន់ក្រោយ។​ គឺមានសិល្បៈតែងកំណាព្យខ្មែរ។
right|thumb|200px|ខ្មៅដៃ
ខ្មៅដៃ: ប្រវត្តិសាស្រ្ដ

ប្រវត្តិសាស្រ្ដ
ខ្មៅដៃ ចាស់ហើយដែលមកពីប្រទេសបារាំងគឺជាជក់ដ៏តូចមួយមកពីប្រទេសឡាទីន។ ខ្មៅដៃគឺជាសំភារៈម្យ៉ាងដែលមានសារៈសំខាន់តាំងពីយូយារណាស់មកហើយ ក្នុងការសរសេរ ឬ ការគូសគំនួរផ្សេងៗ។ ហើយវិចិត្រកររបស់យើងបានស្វែងរក សក់អូដ្ឋតែងតែប្រើសំរាប់សរសេរអ្នកដឹកនាំដែលទាន់សម័យ ក្នុងការរកប្រដាប់លុបខ្មៅដៃ គឺមានន័យថា ខ្មៅដៃនេះគឺគេធ្វើអំពីដុំធ្យូងដែលមានពណ័ខ្មៅ  ដែលត្រូវបានគេរកឃើញយូរមកហើយនៅក្នុងសតវត្សទី១៦ មកម្ល៉េះ ។ ហើយអ្នកវិចិត្រករដែលរកឃើញខ្មៅដៃនេះបានបញ្ជាក់ថាយើងអាចគូរ 
ជាដែកចារ ដែលជាលោហៈធាតុដែលតូច អាចធ្វើជាការគូរតុបតែងតុ អាចសរសេររឿងប្រលោមលោកបបា​​នច្រើនជាស្នាដៃទុកផងដែរ។