navinnseab/khmer-wikipedia-article huggingface dataset:
ល្បែងទាញព្រ័ត្រ

350px
ល្បែងទាញព្រ័ត្រ ជាល្បែងលេងកំសាន្ដសប្បាយរបស់យុវជនខ្មែរទាំងបុរស ទាំងស្រ្ដី កំលោះ ក្រមុំ។ ល្បែងនេះគេលេងដោយប្រើកំលាំងកាយជាមូលហេតុ ហើយគេលេងតែ ក្នុងរដូវចូលឆ្នាំខ្មែរ គឺខែចេត្រ ពិសាខប៉ុណ្ណោះ។ គេច្រើននិយមលេងក្នុងវត្ដអារាម ក្នុងពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំខ្មែរ ព្រោះវត្ដមានទីវាលធំទូលាយ ងាយដល់ការលេងល្បែងនេះ
តែអាច លេងនៅតាមភូមិក៏បាន បើប្រសិនជាភូមិនោះមានមនុស្សនៅផ្ដុំគ្នាច្រើន ហើយមានទីវាលល្មមលេងកើត។ ល្បែងនេះគេច្រើនលេងនៅពេលថ្ងៃ តែប្រសិនជាមានចង្កៀងយ៉ាងភ្លឺ រឺ ពន្លឺព្រះចន្ទភ្លឺថ្លាល្អ គេអាចលេងនៅពេលយប់ក៏បាន។

សមាសភាពនៃអ្នកលេង ល្បែងនេះ គេចែកមនុស្សអ្នកលេងជា២ក្រុម ម្ខាងៗយ៉ាងតិចត្រឹម៥នាក់ រឺ១០នាក់ឡើងទៅតាមដែលគេរកគ្នាបានប៉ុន្មាន ក៏លេងប៉ុណ្ណោះ តែតាមទំលាប់អ្នកស្រុក បើមានមនុស្សស្រីចូលលេងផង គេ
អោយស្រីៗនៅម្ខាង ប្រុសៗនៅម្ខាង ហើយគេយល់ថា ភេទស្រីតែងមានកំលាំងខ្សោយជាងបុរស គេតែងដាក់ខាងស្រីអោយមានចំនួនច្រើនលើសប្រុស យ៉ាងតិចត្រឹម២នាក់ជាដរាប គឺបើខាងប្រុស៨នាក់ គេដាក់ខាងស្រី ១០នាក់។ គ្រឿងប្រដាប់សំរាប់លេង គេយកខ្សែព្រ័ត្រធ្វើពីស្បែកគោស្បែកក្របីធ្វើព្រ័ត្រ រឺគេយក ពួរធ្វើពីជក់ដូងជាព្រ័
ត្រសំរាប់ទាញ ប្រវែងយ៉ាងខ្លីពី ២០ហត្ថឡើងទៅ ទំហំប៉ុនកដៃក្មេង ហើយនឹងយកសំភោររឺគងម៉ង់ រឺរគាំង១ សំរាប់ទះរឺសំរាប់វាយនៅពេលដែលទាញដំបូង។

របៀបលេង មុនដំបូងគេរើសរកប្រុសម្នាក់ ស្រីម្នាក់ មានមាឌធំមាំ កំលាំងច្រើន អោយជាអ្នកឈរកាន់ចុងព្រ័ត្រគឺប្រុសកាន់ចុងម្ខាង ស្រីកាន់ចុងម្ខាង ហើយអោយប្រុសម្នាក់ ស្រីម្នាក់ទៀតមានមាឌធំមានកំលាំង ឈរកណ្ដាល
ព្រ័ត្រ ត្រង់កន្លែងដែលពួកទាំងពីរឈរ សំរាប់នាំពួកខ្លួនអោយខំទាញតែរៀងខ្លួន អែមនុស្សដែលមានមាឌតូចៗស្គមៗ កំលាំងខ្សោយៗ គេអោយឈរកណ្ដាលគេ។ លុះរៀបចំរួចហើយ គេអោយមនុស្សប្រុសម្នាក់កាន់សំភោរ រឺ
គងម៉ង់រឺក៏រគាំងឈរត្រង់កណ្ដាលទីជិតអ្នកទាំងពីរដែលកាន់ខ្សែឈរប្រទល់មុខគ្នានោះ ផ្ដើមស្រែកឡើងព្រមគ្នាថា យក្សអរ(១) !.! លឺយ៉ាងខ្លាំងៗ ធ្វើសំលេងវែងៗ រលាក់រលែកយ៉ាងគ្រលួច។ អែអ្នកប្រុងទាញព្រ័ត្រទាំងប៉ុន្មានជួយស្រែកទទួលឡើងព្រមគ្នាថា ហ៊ោវ៉ឺយៗ ៣ដង ទើបនាំគ្នាទាញប្រុងយកជ័យជនះតែរៀងខ្លួន។ ក្នុងពេលពួកអ្នកទាញព្រ័ត្រ កំពុងតែខំប្រឹងទាញ អ្នកកាន់សំភោរ រឺគងម៉ង់ រឺរគាំង គេចេះតែបញ្ជើតសំភោរ រឺគងម៉ង់ រឺក៏រគាំងរឿងៗ លឺសូរតាក់ទីងៗ រឺម៉ូងៗ ម៉ឹងៗ ជាដរាប ទាល់តែឃើញចាញ់ឃើញឈ្នះម្ខាងៗ ទើបឈប់បញ្ឆើត។

ពេលលេងម្ដងៗ អស់ថិរវេលាពី ៥-៦ នាទី ដល់ ១០នាទីឡើងទៅទើបឃើញឈ្នះឃើញចាញ់ម្ខាងៗ។ កាលដឹងថា
ខាងណាឈ្នះខាងណាចាញ់ហើយ គេចាប់ផ្ដើមលេងសារជាថ្មី ម្ខាងទៀត ដ៏រាបដល់ហត់តែរៀងៗខ្លួនទើបឈប់។ ល្បែងនេះចាត់ទុកជាការហាត់កំលាំង ហាត់ប្រាណអោយរាងកាយមានកំលាំង មានសុខភាពល្អ។

សូមអានខ្លឺមសារបន្ថែមនៅ​សៀវភៅ«បញ្ជីសារពើរភណ្ឌមរតកវប្បធម៌អរូបីកម្ពុជា»ដោយ​ក្រសួងវប្បធម៌និងវិចិត្រសិល្បៈ ឆ្នាំ២០១៧ ទំព័រ១៤៦។ បំណងល្អដោយ៖ ក្រុមផ្សព្វផ្សាយវប្បធម៌
ល្បែងបាយខុំ

ល្បែងបាយខុម ត្រូវលេងដោយមនុស្សពីរនាក់។ បាយខុំ មាន១០រន្ធ និងគ្រាប់ចំនួន៤២គ្រាប់។ មួយប៉ែក ឬមួយស្រុក មាន៥រន្ធ។ ដំបូង គេ​ដាក់​គ្រាប់​៥​គ្រាប់ ក្នុងរន្ធក្បាលមឿង និងដាក់៤គ្រាប់ ក្នុងរន្ធធម្មតា។ អ្នកដើរមុន ត្រូវចាប់គ្រាប់ពីរន្ធណាមួយ ក្នុងប៉ែករបស់ខ្លួន ហើយទម្លាក់ម្ដងមួយគ្រាប់ៗ ក្នុង​១​រន្ធ។ បើអស់គ្រាប់នៅត្រង់រន្ធណា គេត្រូវយកគ្រាប់នៅរន្ធបន្ទាប់ រួចដើរបន្តទៅទៀត។ លុះដើរអស់គ្រាប់ត្រង់រន្ធណា ហើយរន្ធបន្ទាប់នោះ ជារន្ធទទេ គេ​នឹងស៊ីគ្រាប់នៅរន្ធបន្ទាប់ពីរន្ធទទេនោះ។ បើគេដើរអស់គ្រាប់ ហើយជួបនឹងរន្ធទទេពីរជាប់គ្នា គេហៅថាឃ្វាង។ ពេលនោះ អ្នកទីពីរត្រូវដើរម្ដង។ អ្នកណាស៊ីបានគ្រាប់ច្រើន អ្នកនោះជាអ្នកឈ្នះ។
ល្បែងបាយខុំ: សម្ភារៈ

សម្ភារៈ 

 រន្ធបាយខុម 
រន្វបាយ​ខុំ​មាន​១០។ អ្នកលេង​ម្នាក់​មាន​៥រន្ធ ឬ ហៅថា មួយស្រុក។ ជាទូទៅ រន្ធធម្មតា​បួន​នៅខាង​មុខ​អ្នកលេង ហើយ​រន្ធធំមួយហៅថា​ក្បាលមឿង នៅចន្លោះរន្ធធម្មតា​ទាំងពីរជួរ ហើយ​ខិត​ទៅខាង​ស្ដាំ (សូមមើលរូប)។ ជាទូទៅ នៅ​ជនបទ​គេកាយ​រន្ធបាយខុំ​លើ​ដី។ គេ​ក៏អាច​ធ្វើខួង​រន្ធបាយ​ខុំ​លើ​ក្ដារ​បន្ទះ​ដែរ។ គេអាចហៅក្ដារ​នោះថា​ក្ដារ​បាយខុំ។
thumb|ពណ៌លឿង​ជា​ស្រុក​មួយ ពណ៌ស្លាទុំជា​ស្រុក​មួយ។ រន្ធពីរ​នៅសងខាង​ហៅថា​ក្បាល​មឿង រន្ធ៨ទៀត​ជារន្ធធម្មតា។ រូប​នេះបង្ហាញ​ការ​ប្រើគ្រាប់​៤២​គ្រាប់​។

 គ្រាប់បាយខុម 
អាស្រ័យនឹង​ ជីវភាព គេ​អាច​យក​អ្វី​មក​ធ្វើ​ជា​គ្រាប់បាយខុំ​ក៏បាន​ ស្រេច​តែនឹង​ងាយ​លេង។ គ្រាប់បាយ​ខុំ​អាច​ជាគ្រាប់​អំពិល ឬ គ្រាប់​គ្រួស ជាដើម។ ជាធម្មតា​គេ​ប្រើ​គ្រាប់​ ៤២គ្រាប់ គឺ រន្ធធម្មតា ៤គ្រាប់​ក្នុង​មួយ​រន្ធ និង ក្បាល​មឿង​ ៥គ្រាប់​ក្នុង​មួយ​រន្ធ។ ក៏ប៉ុន្តែ គេ​អាច​ដាក់​គ្រាប់​ច្រើន​ជាង​នេះក៏បាន ស្រេចតែអ្នក​លេង​ទាំងពីរ​អ្នក​ព្រមព្រៀងគ្នា​សន្មតយក ឬ មិនដូច្នោះទេ​អាស្រ័យទៅតាម​តំបន់ ឬ ទម្លាប់​ដែល​ចេះចាំតមក​ពីដូនតា។
ល្បែងបាយខុំ: រន្ធបាយខុម

រន្ធបាយខុម 
រន្វបាយ​ខុំ​មាន​១០។ អ្នកលេង​ម្នាក់​មាន​៥រន្ធ ឬ ហៅថា មួយស្រុក។ ជាទូទៅ រន្ធធម្មតា​បួន​នៅខាង​មុខ​អ្នកលេង ហើយ​រន្ធធំមួយហៅថា​ក្បាលមឿង នៅចន្លោះរន្ធធម្មតា​ទាំងពីរជួរ ហើយ​ខិត​ទៅខាង​ស្ដាំ (សូមមើលរូប)។ ជាទូទៅ នៅ​ជនបទ​គេកាយ​រន្ធបាយខុំ​លើ​ដី។ គេ​ក៏អាច​ធ្វើខួង​រន្ធបាយ​ខុំ​លើ​ក្ដារ​បន្ទះ​ដែរ។ គេអាចហៅក្ដារ​នោះថា​ក្ដារ​បាយខុំ។
thumb|ពណ៌លឿង​ជា​ស្រុក​មួយ ពណ៌ស្លាទុំជា​ស្រុក​មួយ។ រន្ធពីរ​នៅសងខាង​ហៅថា​ក្បាល​មឿង រន្ធ៨ទៀត​ជារន្ធធម្មតា។ រូប​នេះបង្ហាញ​ការ​ប្រើគ្រាប់​៤២​គ្រាប់​។
ល្បែងបាយខុំ: គ្រាប់បាយខុម

គ្រាប់បាយខុម 
អាស្រ័យនឹង​ ជីវភាព គេ​អាច​យក​អ្វី​មក​ធ្វើ​ជា​គ្រាប់បាយខុំ​ក៏បាន​ ស្រេច​តែនឹង​ងាយ​លេង។ គ្រាប់បាយ​ខុំ​អាច​ជាគ្រាប់​អំពិល ឬ គ្រាប់​គ្រួស ជាដើម។ ជាធម្មតា​គេ​ប្រើ​គ្រាប់​ ៤២គ្រាប់ គឺ រន្ធធម្មតា ៤គ្រាប់​ក្នុង​មួយ​រន្ធ និង ក្បាល​មឿង​ ៥គ្រាប់​ក្នុង​មួយ​រន្ធ។ ក៏ប៉ុន្តែ គេ​អាច​ដាក់​គ្រាប់​ច្រើន​ជាង​នេះក៏បាន ស្រេចតែអ្នក​លេង​ទាំងពីរ​អ្នក​ព្រមព្រៀងគ្នា​សន្មតយក ឬ មិនដូច្នោះទេ​អាស្រ័យទៅតាម​តំបន់ ឬ ទម្លាប់​ដែល​ចេះចាំតមក​ពីដូនតា។
ល្បែងបាយខុំ: របៀបលេង

របៀបលេង 

 របៀបដើរទូទៅ 
ដំបូង ​គេ​រាយ​គ្រាប់​ក្នុង​រន្ធនីមួយៗតាម​ទម្លាប់។ បន្ទាប់​មក គេរក​អ្នក​ចាប់​ផ្ដើម​លេង។ តាមទម្លាប់ គេ​ត្រូវ​ប៉ាវ ហើយ​អ្នកឈ្នះចាប់ផ្ដើម​ដើរ​មុន។

របៀបដើរគឺ អ្នក​ដើរ​ត្រូវ​ចាប់​យក​គ្រាប់​ពីរន្ធណាមួយ​ក៏បាន​ក្នុង​ស្រុករបស់ខ្លួន ហើយ​រាយ​គ្រាប់​ម្ដងមួយគ្រាប់ៗ ក្នុង​រន្ធបន្តបន្ទាប់ (ទៅខាងណា​ក៏បាន) រហូត​ដល់​អស់គ្រាប់។ កាល​បើ​អស់​គ្រាប់ពីដៃ អាចមាន​ករណីបីយ៉ាង។

ទី១៖ បើរន្ធបន្ទាប់​ពីរន្ធដែល​គេ​ទម្លាក់ចូល​ចុង​ក្រោយ​មានគ្រាប់ គេត្រូវ​ចាប់គ្រាប់ក្នុង​រន្ធនោះទាំងអស់
ហើយ​ដើរ​ទៅមុខ​ទៀត រហូត​ដល់ ស៊ី ឬ ឃ្វាង។

ទី២៖ បើ​រន្ធបន្ទាប់ពីរន្ធដែល​គេ​ទម្លាក់​ចូល​ចុង​ក្រោយមួយទទេគ្មានគ្រាប់ ហើយ​រន្ធបន្ទាប់មួយទៀតមានគ្រាប់ អ្នកដែល​កំពុង​ដើរ​នោះ ដក​យក​គ្រាប់​ក្នុង​រន្ធទីពីរនោះទុកទាំងអស់​ រួច​ហើយ​ ដល់​វេន​អ្នក​ម្ខាង​ទៀតដើរ។ នេះហៅថា​ស៊ី។

ទី៣៖ បើរន្ធបន្ទាប់ពីរន្ធដែល​គេទម្លាក់​ចូលចុង​ក្រោយទទេ២រន្ធបន្តបន្ទាប់​គ្នា គេ​ហៅថាឃ្វាង។ អ្នក​ដែល​កំពុង​ដើរ​ត្រូវឈប់​ហើយ ដល់វេនអ្នកម្ខាង​ទៀតដើរវិញ។

 ស៊ីបន្តបន្ទាប់ ឬ ខួងស៊ីៗ 
ករណីដែល ​គេស៊ីពីរន្ធណាមួយ ហើយ​រន្ធទី១បន្ទាប់ពីរន្ធនោះទទេ តែរន្ធទី២មានគ្រាប់ គេដកគ្រាប់ក្នុង​រន្ធទី២ បន្ទាប់ពីរន្ធស៊ី​លើមុនទៀត។ ពេលស៊ីដូច្នេះ តាមទម្លាប់ មុននឹង​គេ​ស៊ីរន្ធទីពីរ​នោះ គេយក​ដៃទៅវីក្នុង​រន្ធទីមួយ​ដើម្បីបញ្ជាក់ថា​គ្មានគ្រាប់​ហើយនិយាយ​ថា ខួង ទើបគេដកយកគ្រាប់ក្នុង​រន្ធទីពីរហើយនិយាយ​ថា ស៊ី។ ដូច្នេះហើយទើបគេហៅថា ខួងស៊ីៗ យ៉ាង​នេះ។ ជាទូទៅ គេ​ខួង​ស៊ីប៉ុន្មានដង​ក៏បានដែរឱ្យ​តែរន្ធបន្តពីរន្ធដែល​ស៊ីទទេ ហើយ​រន្ធខាង​មុខ​មួយ​ទៀតមានគ្រាប់។

 ករណីអស់គ្រាប់ពីស្រុក 
សូមចងចាំថា គេដើរ​បាន​តែកាលណា​មាន​គ្រាប់ក្នុង​ស្រុក​ខ្លួនប៉ុណ្ណោះ។ បើកាល​ណា​ដល់វេនអ្នក​ម្ខាង​ណា​​ដើរ​ហើយអ្នកនោះគ្មាន​គ្រាប់​ក្នុង​ស្រុក​សោះ អ្នក​ម្ខាង​ទៀត​មាន​សិទ្ធីដើរ ហើយ​ដើរ​រហូត​ទាល់តែអ្នក​ដែល​គ្មាន​គ្រាប់ក្នុង​ស្រុក​មាន​គ្រាប់​ដើរ​វិញ។

 បញ្ចប់ 
កាលណា ​នៅសល់​គ្រាប់​តិច (៤គ្រាប់​ចុះក្រោម) អ្នកទាំង​សង​ខាង​អាចព្រម​ព្រៀង​ចែក​គ្រាប់​គ្នា​តាម​ស្ថានភាពជាក់​ស្ដែង។ ជួនកាល
អាច​មាន​អ្នកម្ខាង​ខួងស៊ី រហូត​ដល់​អស់គ្រាប់​រលីង​តែម្ដង។
ល្បែងបាយខុំ: របៀបដើរទូទៅ

របៀបដើរទូទៅ 
ដំបូង ​គេ​រាយ​គ្រាប់​ក្នុង​រន្ធនីមួយៗតាម​ទម្លាប់។ បន្ទាប់​មក គេរក​អ្នក​ចាប់​ផ្ដើម​លេង។ តាមទម្លាប់ គេ​ត្រូវ​ប៉ាវ ហើយ​អ្នកឈ្នះចាប់ផ្ដើម​ដើរ​មុន។

របៀបដើរគឺ អ្នក​ដើរ​ត្រូវ​ចាប់​យក​គ្រាប់​ពីរន្ធណាមួយ​ក៏បាន​ក្នុង​ស្រុករបស់ខ្លួន ហើយ​រាយ​គ្រាប់​ម្ដងមួយគ្រាប់ៗ ក្នុង​រន្ធបន្តបន្ទាប់ (ទៅខាងណា​ក៏បាន) រហូត​ដល់​អស់គ្រាប់។ កាល​បើ​អស់​គ្រាប់ពីដៃ អាចមាន​ករណីបីយ៉ាង។

ទី១៖ បើរន្ធបន្ទាប់​ពីរន្ធដែល​គេ​ទម្លាក់ចូល​ចុង​ក្រោយ​មានគ្រាប់ គេត្រូវ​ចាប់គ្រាប់ក្នុង​រន្ធនោះទាំងអស់
ហើយ​ដើរ​ទៅមុខ​ទៀត រហូត​ដល់ ស៊ី ឬ ឃ្វាង។

ទី២៖ បើ​រន្ធបន្ទាប់ពីរន្ធដែល​គេ​ទម្លាក់​ចូល​ចុង​ក្រោយមួយទទេគ្មានគ្រាប់ ហើយ​រន្ធបន្ទាប់មួយទៀតមានគ្រាប់ អ្នកដែល​កំពុង​ដើរ​នោះ ដក​យក​គ្រាប់​ក្នុង​រន្ធទីពីរនោះទុកទាំងអស់​ រួច​ហើយ​ ដល់​វេន​អ្នក​ម្ខាង​ទៀតដើរ។ នេះហៅថា​ស៊ី។

ទី៣៖ បើរន្ធបន្ទាប់ពីរន្ធដែល​គេទម្លាក់​ចូលចុង​ក្រោយទទេ២រន្ធបន្តបន្ទាប់​គ្នា គេ​ហៅថាឃ្វាង។ អ្នក​ដែល​កំពុង​ដើរ​ត្រូវឈប់​ហើយ ដល់វេនអ្នកម្ខាង​ទៀតដើរវិញ។
ល្បែងបាយខុំ: ស៊ីបន្តបន្ទាប់ ឬ ខួងស៊ីៗ

ស៊ីបន្តបន្ទាប់ ឬ ខួងស៊ីៗ 
ករណីដែល ​គេស៊ីពីរន្ធណាមួយ ហើយ​រន្ធទី១បន្ទាប់ពីរន្ធនោះទទេ តែរន្ធទី២មានគ្រាប់ គេដកគ្រាប់ក្នុង​រន្ធទី២ បន្ទាប់ពីរន្ធស៊ី​លើមុនទៀត។ ពេលស៊ីដូច្នេះ តាមទម្លាប់ មុននឹង​គេ​ស៊ីរន្ធទីពីរ​នោះ គេយក​ដៃទៅវីក្នុង​រន្ធទីមួយ​ដើម្បីបញ្ជាក់ថា​គ្មានគ្រាប់​ហើយនិយាយ​ថា ខួង ទើបគេដកយកគ្រាប់ក្នុង​រន្ធទីពីរហើយនិយាយ​ថា ស៊ី។ ដូច្នេះហើយទើបគេហៅថា ខួងស៊ីៗ យ៉ាង​នេះ។ ជាទូទៅ គេ​ខួង​ស៊ីប៉ុន្មានដង​ក៏បានដែរឱ្យ​តែរន្ធបន្តពីរន្ធដែល​ស៊ីទទេ ហើយ​រន្ធខាង​មុខ​មួយ​ទៀតមានគ្រាប់។
ល្បែងបាយខុំ: ករណីអស់គ្រាប់ពីស្រុក

ករណីអស់គ្រាប់ពីស្រុក 
សូមចងចាំថា គេដើរ​បាន​តែកាលណា​មាន​គ្រាប់ក្នុង​ស្រុក​ខ្លួនប៉ុណ្ណោះ។ បើកាល​ណា​ដល់វេនអ្នក​ម្ខាង​ណា​​ដើរ​ហើយអ្នកនោះគ្មាន​គ្រាប់​ក្នុង​ស្រុក​សោះ អ្នក​ម្ខាង​ទៀត​មាន​សិទ្ធីដើរ ហើយ​ដើរ​រហូត​ទាល់តែអ្នក​ដែល​គ្មាន​គ្រាប់ក្នុង​ស្រុក​មាន​គ្រាប់​ដើរ​វិញ។
ល្បែងបាយខុំ: បញ្ចប់

បញ្ចប់ 
កាលណា ​នៅសល់​គ្រាប់​តិច (៤គ្រាប់​ចុះក្រោម) អ្នកទាំង​សង​ខាង​អាចព្រម​ព្រៀង​ចែក​គ្រាប់​គ្នា​តាម​ស្ថានភាពជាក់​ស្ដែង។ ជួនកាល
អាច​មាន​អ្នកម្ខាង​ខួងស៊ី រហូត​ដល់​អស់គ្រាប់​រលីង​តែម្ដង។
ល្បែងបាយខុំ: កំណត់ឈ្នះចាញ់

កំណត់ឈ្នះចាញ់ 
គេអាច​កំណត់ឈ្នះចាញ់​បាន​យ៉ាង​ហោចណាស់ពីរ​របៀប។ 

ទីមួយ​គឺចប់​មួយ​ក្ដារ​ គេ​រាប់​គ្រាប់ អ្នាក​បាន​គ្រាប់​ច្រើន​ជាអ្នក​ឈ្នះ។

ទីពីរ គេ​លេង​ជុំ​ថ្មី ម្ដង​ហើយ​ម្ដង​ទៀត​រហូត​ដល់​មាន​អ្នក​ម្នាក់​នៅសល់គ្រាប់​តិច​ជាង​ចំនួន​គ្រាប់​ក្នុង​មឿង។ ដើម្បី​លេង​របៀប​ទីពីរ​នេះ គឺ​គេ​ចាប់​ផ្ដើម​ជុំ​ថ្មីដោយ​ប្រើ​គ្រាប់​ដែល​ស៊ី​បាន​ក្នុង​ជុំ​មុនដាក់​ក្នុង​ស្រុក​ខ្លួន។ អ្នក​មាន​គ្រាប់​លើស​ រក្សាគ្រាប់លើសនោះទុក។ អ្នក​ខ្វះគ្រាប់​ត្រូវដាក់​ ក្បាល​មឿង​មុន​ហើយ​ទុក​រន្ធធម្មតា​ឱ្យ​សល់ រន្ធដែល​ខ្វះគ្រាប់នោះ ហៅថា រន្ធស្អុយ។ គេ​ចាត់​ទុក​រន្ធស្អុយ​នេះថា​មិន​មាន ពោល​គឺមិន​រាយគ្រាប់​ចូល ហើយ មិន​គិត​ថាជា​រន្ធទទេ​ដើម្បីស៊ីទេ។ រន្ធស្អុយ​ហើយ​គឺស្អុយ​រហូត។ កាល​ណា​អ្នក​ណាមាន​រន្ធ​ស្អុយ​រហូត​ដល់​ក្បាល​មឿង អ្នក​នោះជាអ្នកចាញ់។

 ពិន័យ 
អ្នក​ចាញ់​ត្រូវ​ពិន័យផ្សេងៗតាម​កំណត់។ របៀបពិន័យម្យ៉ាង​គឺគេ​ដាក់​គ្រាប់​ក្នុង​រន្ធធម្មតា ហើយឱ្យ​អ្នក​ចាញ់​នោះផ្លុំ​គ្រាប់​ទាំងនោះចេញ​ពីរន្ធឱ្យ​អស់​ទើប​លេង​បន្ត​បាន។

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ល្បែងប្រជាប្រិយខ្មែរ
ល្បែងបាយខុំ: ពិន័យ

ពិន័យ 
អ្នក​ចាញ់​ត្រូវ​ពិន័យផ្សេងៗតាម​កំណត់។ របៀបពិន័យម្យ៉ាង​គឺគេ​ដាក់​គ្រាប់​ក្នុង​រន្ធធម្មតា ហើយឱ្យ​អ្នក​ចាញ់​នោះផ្លុំ​គ្រាប់​ទាំងនោះចេញ​ពីរន្ធឱ្យ​អស់​ទើប​លេង​បន្ត​បាន។

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ល្បែងប្រជាប្រិយខ្មែរ
ល្បែងបោះអង្គញ់

ល្បែងបោះអង្គញ់ គឺគេឲ្យឈ្មោះតាមវត្ថុដែលគេយកមកលេង គឺផ្លែអង្គញ់ដែលក្រៀមស្ងួន។ ល្បែងនេះ គេលេងបានទាំងប្រុសទាំងស្រី ទាំងចាស់ទាំងក្មេង នៅវេលាថ្ងៃ ឬយប់ខែភ្លឺ នារដូវចូលឆ្នាំ។

អង្គញ់ (ន) ដែលក្នុងផ្លែមួយៗមានគ្រាប់ច្រើន គ្រាប់ធំៗរាង មូលសំប៉ែត កាលណាទុំមានសាច់រឹង, សម្រាប់យកមកលេងល្បែងមួយប្រភេទ ហៅថា ល្បែងអង្គញ់។
ល្បែងបោះអង្គញ់: របៀបលេង

របៀបលេង
ល្បែងអង្គញ់ គេលេងបានចាប់ពីគ្នា ២នាក់ឡើងទៅ រហូតដល់ ១០នាក់ ដោយចែកចេញជា ពីរក្រុមមានចំនួនស្មើគ្នា ដែលមានស្រីម្ខាង និងប្រុសម្ខាងក៏បាន ចម្រុះគ្នាទាំងពីរភេទក៏បាន។ អង្គញ់ដែលគេយកមកលេងនេះ ឲ្យឈ្មោះថា "កើយ" ចែកចេញជាពីរផ្នែកដែរ គេហៅថា កើយដាំមួយ ចំនួន និងកើយបោះមួយចំនួន។ កើយនោះមានចំនួន ៣ ឬ ចំនួន ៥ គឺថាបើដាំកើយ ៣ ក៏បោះកើយ ៣, បើដាំកើយ ៥ ក៏បោះកើយ ៥ តាមចំនួន អ្នកលេងមានតិច ឬច្រើន។ ដែលហៅថា កើយដាំ គឺគេយកផ្លែអង្គញ់ដាំភ្ជាប់ទៅនឹងដី មានជួរបែកកន្ធែកចេញពីកើយកណ្ដាលមួយ ដែលហៅថា មេក្លោង ឬ កន្លោង ១ ឬ ២ ខាង ស្ដាំ ១ ឬ ២ ខាងឆ្វេង មានសណ្ឋានដូចក្អែកទឹកហើរ ដែលឲ្យមេខ្យល់មួយនាំមុខ ហើយក្អែកទឹកហ្វូងបែកគ្នា ជាជួរ បញ្ឆៀងៗគ្នាពីក្រោយ។ រីឯកោយបោះ គឺផ្លែអង្គញ់ទាំងឡាយ ដែលគេកាន់យកទៅទីមួយ ហើយបោះក្ដី ធ្វើអ្វីគ្រប់បែបទៀតក្ដី សម្រាប់បោះរំលំ កោយដាំទាំងប៉ុន្មាននោះនៃក្រុមមួយទៀត។ ត្រង់រណ្ដៅតូចៗដែលឆ្កៀលដី យកកន្លែងដាំកើយឲ្យជាប់នោះ គេហៅថា "រន្ធ" ឬ "រន្ធកើយ"។ គេកំណត់ កន្លែងមួយពីមុខកោយដាំប្រមាណជា ៣ ឬ ៤ ម៉ែត្រ សន្មតហៅថា "ទី" គឺជាទីដែលគេត្រូវបោះ ឬទៅធ្វើអ្វីមួយ ពីត្រឹមនោះតម្រង់មកកោយដាំវិញ។ អ្នកដែលត្រូវឡើងមុន គឺបានទៅបោះពីទីមុនគេនោះ សម្រេចលើការព្រមព្រៀងគ្នា។

ជាធម្មតា គេច្រើនតែអនុញ្ញាត ឲ្យពួកអ្នកខ្សោយជាងមានសិទ្ធិ ទៅបោះមុនគេ ទុកដូចជាតទីឲ្យដែរ ឯការចាញ់ឈ្នះស៊ីសងត្រង់នរណា បោះត្រូវ កើយដាំចប់សព្វគ្រប់មុនគេ គឺគ្រប់បែបគ្ឥឲរប់ថ្នាក់ ដែលរបៀបលេងអង្គញ់តម្រូវឲ្យទាំងប៉ុន្មាន។ ប៉ុន្តែគេច្រើនសន្មតគ្នា បន្ថែមឲ្យអ្នកចាញ់ធ្វើ ៣ ឬ ៤ ក្ដារសិន ហៅថា "តាម" ដូច្នេះបានជាមុននឹងលេង គេសន្មតគ្នាថា តាមប៉ុន្មានក្ដារ? បើគេសម្រេចគ្នាថា ប៉ុន្មានៗដល់ទីបំផុតត្រូវតែ "តាម" ប៉ុណ្ណោះ ក្ដារសិន។ បើផុតកំណត់ហើយ នៅតែមិនបានធ្វើ ត្រូវអស់ទៀតនោះ ទើបទុកជាចាញ់ ហើយពួកខាងឈ្នះ ត្រូវជោះពួកខាងចាញ់តាមចំនួន ដែលគេ សន្យាគ្នា ឧបមារថា គេសន្យាថា កោយមួយជោះ ១០ ដូច្នេះនរណាកាន់កោយបោះមួយ បើឈ្នះត្រូវបានជោះគេ ១០ តែបើចាញ់ក៏ត្រូវគេជោះ ១០ ដែរ។
ល្បែងបោះអង្គញ់: របៀបជោះ

របៀបជោះ
របៀបជោះ គឺគេយកអង្គញ់មួយផ្ទាប់ទៅដល់ក្បាលជង្គង់ ហើយយកអង្គញ់មួយទៀតវាយជួយពីលើ រាប់ចំនួនតាមដែលគេត្រូវជួស។ ធ្វើបែបនេះ ហៅថា ជោះបាយត្រជាក់។ មួយបែបទៀតហៅថា ជោះបាយក្ដៅ របៀបនេះគេផ្គុំអង្គញ់ពីរតម្រួតគ្នា គឺមួយផ្តេកដាក់ពីក្រោម មួយបញ្ឈរ ដាក់ពីលើ កាន់ក្នុងប្រអប់ដៃមួយ ហើយជោះខ្លាំងៗទៅលើក្បាលជង្គង់អ្នកចាញ់មួយៗឡើងក្រហមសាច់ ទំរាំតែអស់ចំនួន ៣០-៤០ សឹងតែហើម ក្បាលជង្គង់តែម្ដង ជួនកាល គេយកបំពង់ឫស្សី មកខោកក្បាលជង្គង់ធ្វើជាជោះជំនួស គ្រាប់អង្គញ់ក៏មាន។

 រីឯឈ្មោះពិន័យ ដែលប្រើក្នុងល្បែងអង្គញ់នេះមាន ៩ បែបដូចខាងក្រោម៖
 ស្អុយ (គឺធ្វើខុសទុកកោយនេះ ជាអាសារបង់)
 មាយ (ត្រូវម្ដងហើយ ត្រូវដដែលម្ដងទៀត)
 រះ (កោយបោះមួយ ត្រូវកោយដាំម្ដងពីរ)
 ងីងើ (កោយបោះរត់ប៉ះកោយដាំឲ្យរង្គើមិនដួល)
 ស្រលៀង-ខ្វាក់ (ព្រោះកើយបោះទង្គិចគ្នា)
 វ័ធ-ណាត់ (កោយបោះជិតកោយដាំពេក)
 បាក់កលៀនអណ្ដាត (ចាក់ខ្ទាតធ្លាក់កើយកណ្ដាលទី)
 កប់ទះ (កោយដាំខ្ទាតចេញ កោយបោះនៅក្នុងរន្ធដាំ)
 ហួសមេដំបូល (សម្រាប់ត្រកងកុំឲ្យហួសមេក្លោង)

 បទពិន័យលើកំហុសទាំងអស់ខាងលើនេះ មិនជាការធ្ងន់ធ្ងរពិបាកប៉ុន្មានឡើយ មានកំហុសខ្លះគេគ្រាន់តែ «ឡើង» គឺគេទុកក្ដារនេះជាអាសាបង់ ត្រូវផ្ទេរឲ្យពួកម្ខាងទៀតឡើងទៅធ្វើម្ដងដូចយ៉ាង ម៉ាយ រះ កប់ទះ ជាដើម ប៉ុន្តែទោះជាត្រូវ «ឡើង» ក្ដី ក៏លើកក្រោយគេអនុញ្ញាតឲ្យពួកនេះ ទុកជា ធ្វើត្រូវទាំងអស់នេះដែរ។ ចំណែកបទពិន័យផ្សេងទៀត ក៏គ្រាន់តែដាក់ទណ្ឌកម្ម ឲ្យលំបាកក្នុងការធ្វើតែប៉ុណ្ណោះ ពុំទាន់ចាត់ទុកឲ្យកោយនោះ ស្អុយភ្លាមៗទេ។ ដូច្នេះបទពិន័យគ្រាន់តែ ឲ្យបានសប្បាយបានយូរបន្តិចប៉ុណ្ណោះឯង។

ល្បែងលេងគ្រាប់អង្គញ់ដូចគ្នានេះដែរ គេអាចយកទៅលេង ជាល្បែងមួយទៀតហៅថា «លេងកេល»។ គឺថា គេយកកោយដាំប្រាំដែរ ដាំដង្ហែជាមួយ ជួរ ហើយមានគូសទីមួយ ជាកន្លែងសន្មត ដាក់កោយបោះ ៥ ដែរ តែដាក់ផ្ទាល់និងដី គេយកជើងកៀស គឺជើងឆ្វេងឈរស្ងៀម លូកទៅមុខ,ជើងស្ដាំ ថយមកក្រោយចុចកែងឲ្យជាប់ទៅនឹងដី ហើយចុងម្រាមឆ្កើសយ៉ាងខ្លាំង ឲ្យកោយរត់ទៅត្រូវកោយដាំម្ដងមួយៗ ទាល់តែអស់ បើកោយណាមិនបាន ត្រូវកោយដាំទេ គេទុកជាស្អុយ តែបើបានត្រូវគេឲ្យត្រឡប់យកមកកេស (ឆ្កើសចុងម្រាមជើង) បានម្ដងទៀត។ ពួកខាងណាធ្វើត្រូវអស់មុន ឈ្មោះថា ឈ្នះ អាចជួសអ្នកចាញ់បាន។

របៀបលេងគ្រាប់ អង្គញ់មួយយ៉ាងទៀតគេហៅថា «បាញ់រង» គឺមានអ្នកលេងពីរក្រុម។ ក្រុមម្ខាងៗមានកោយ ១០ រៀងខ្លួន គឺសម្រាប់ដាំ ៥ បាញ់ ៥។ គេដាំជួរតម្រៀបគ្នាម្ខាងម្នាក់ ហើយយកកោយបាញ់ ដោយបាញ់ទៅខាងម្ខាងម្ដងម្នាក់ ខាងណាបាញ់រំលំ របស់ពួកម្ខាងទៀតអស់មុន គឺខាងនោះ ឈ្នះ និងបានជោះគេ ឯបាញ់នោះ គឺឈរបត់ក្បាលជង្គង់ម្ខាង ដាក់ចោលលើក្បាលជង្គង់ បាញ់នឹងម្រាមដៃ តម្រង់ទៅកោយដាំតែម្ដង។ ល្បែងអង្គញ់ អាចរ៉ាប់ចូលក្នុងពួកកីឡា ហាត់ដៃឲ្យត្រង់ ហាត់ភ្នែកឲ្យវៃ ហាត់ស្មារតីឲ្យមូល៕
ល្បែងលាក់កន្សែង

350px
ល្បែងលាក់កន្សែង ជាល្បែងមួយយ៉ាង របស់ក្មេងខ្មែរក្នុងបុរាណកាល តែងលេងសម្រាប់ ជាទីកំសាន្ដសប្បាយនៅពេលរាត្រីខែភ្លឺ ក្នុងរដូវចូលឆ្នាំ ឬនៅពេលជា ចន្លោះការហត់នឿយម្ដងៗ។

មុនដំបូង គេបបួលគ្នាបានចំនួនពី ៦-៧ នាក់ឡើងទៅ អោយអង្គុយច្រហោង ដំកងជារង្វង់មូលដាក់ដៃទាំងពីរទៅមុខលើក្បាលជង្គង់ក្នុងទីណាមួយ
ដែលជាទីស្រលះរាបស្មើល្អ។ ហើយគេយកកន្សែងរឺក្រមាតូចមួយមករុំមូរឆ្មូលរឹតអោយតឹងណែនល្អ ទុកជាយបន្ដិចសំរាប់កាន់យួរបាន សន្មតហៅថា «កន្សែង» មានម្នាក់ក្រោកចេញទៅក្រៅវង់កាន់ កន្សែងនោះ ដើរព័ទ្ធជុំវិញយ៉ាងលឿន ពីខាងក្រោយខ្នងអ្នកអង្គុយ បញ្ឆោតអ្នកអង្គុយមិន អោយដឹងខ្លួនថាគេលាក់កន្សែងក្រោយខ្នងអ្នកណា។

ល្បែងនេះមានត្រណមយ៉ាងតឹងរ៉ឹងមិនអោយអ្នកលេងងាកក្រោយរឺលូកដៃទៅក្រោយក បើអ្នកណាហានងាករឺលូកស្ទាបខាងក្រោយខ្នងអ្នកលាក់គេមានអំនាចដាក់ទណ្ឌកម្មអ្នកនោះ
មិនអោយឡើងលាក់កន្សែងរឺគេអោយអ្នកនោះអង្គុយធ្មេចភ្នែកក៏បានស្រេចតែគេដាក់ទោសយ៉ាងណាតាមចិត្ដគេស្ម័គ្រ។ អ្នកលាក់ លុះរត់ក្រលឹងអ្នកអង្គុយ២-៣ជុំហើយ មើលអ្នកណាអង្គុយបែបភ្លេចខ្លួនគេដាក់កន្សែងក្រោយខ្នងអ្នកនោះភ្លាមរួចគេរត់យ៉ាងរហ័សព័ទ្ធវង់អ្នកអង្គុយ ដើម្បីអោយឆាប់មកដល់កន្លែងកន្សែងដែលគេដាក់នោះ។ បើអ្នកដែលត្រូគេលាក់កន្សែងពីក្រោយខ្នងនោះមិនដឹងខ្លួនលុះអ្នកលាក់គរត់ក្រលឹងមកម្ដង ទៀតចាប់យកកន្សែងនោះបានមុន គេទុកអ្នកលាក់នោះជាអ្នកឈ្នះ ត្រូវមានអំនាចរើស យកកន្សែងទៅគក់ខ្នងគេអ្នកដែលអង្គុយត្រូវងាប់ដែរនោះ ហើយគេយកកន្សែងលាក់តទៅទៀត។ តែបើអ្នកអង្គុយដឹងខ្លួនថា គេលាក់កន្សែងចំក្រោយខ្នងខ្លួនហើយចាប់យកកន្សែងបានមុនអ្នក លាក់រត់មកដល់ គេទុកអ្នកអង្គុយនោះជាអ្នកឈ្នះអំនាចក្រោកឡើងដេញគក់ អ្នកលាក់នោះវិញ តែបើអ្នកនោះរត់ទៅដល់កន្លែងចន្លោះអង្គុយបានទៅ អ្នកកាន់កន្សែង នោះមិនត្រូវគក់គេទេ ត្រូវរត់ក្រលឹងអ្នកអង្គុយដំកងដើម្បីនឹងលាក់តទៅទៀត គឺថា អ្នកលាក់ពីមុខត្រូវអង្គុយកន្លែងអ្នកចាប់កន្សែងបានក្នុងវង់ដដែល។ គេលេងរបៀប
នេះរហូតដល់ពេលឈប់។ ជួនកាលអ្នកខ្លះមិនដែលបានឡើងព្រោះគេដឹងថាយើងនឹងគេម្ដងសោះក៏មាន ព្រោះគេលាក់
កន្សែងក្រោយខ្នងខ្លួន ខ្លួនមិនដឹងរវល់តែគេ គក់ខ្នងបានរាល់ពេល។ ល្បែងនេះគេលេងដើម្បីហាត់ខ្លួនអោយមានស្មារតីរឹងប៉ឹងរហ័សរហួន អោយមានប្រាជ្ញាវាងវៃ ហាត់ទំលាប់ខ្លួនអោយចេះប្រុងស្មារតីជានិច្ច។
ល្បែងលោតអន្ទាក់

ល្បែងលោតអន្ទាក់ ជាល្បែងសម្រាប់កុមារាកុមារីជំទង់ៗលេងក្នុងវេលាយប់ នៅរដូវចូលឆ្នាំ ឬនៅពេលទំនេះខ្លះ តាមដែលគេស្ម័គ្រ។ បានជាគេហៅថា ល្បែងលោតអន្ទាក់ ព្រោះល្បែងនេះមានមនុស្សមួយពួកអង្គុយប្រហោងដំកង់ ចាប់ចុងដៃគ្នាជាអន្ទាក់ ចាំស្ទាក់អ្នកលោតកុំឲ្យចូលបាន។ មួយពួកទៀត ឈរជុំវិញ ចាំលោតរំលងឲ្យចូលទៅក្នុងអន្ទាក់ដៃនោះ។
ល្បែងសី

ល្បែង​សី ជា​ល្បែង​មួយ​ប្រភេទ​សម្រាប់​មនុស្ស​ប្រុស​កំលោះ ឬ​ចំណាស់ៗ លេង​នៅ​ទីវាលនា​ពេល​ថ្ងៃរសៀល​ត្រជាក់នៅ​រដូវរំហើយ ឬ​នៅ​ពេល​បុណ្យទាន​ផ្សេងៗ​ ភាគ​ច្រើន​គេ​លេង​នៅ​តាមនាទី​វត្ត​អារាម ។​
ល្បែងសី: ប្រភេទផ្សេងៗនៃសី ​

ប្រភេទផ្សេងៗនៃសី ​
សីមា​ន ៣ យ៉ាង​គឺ ៖
​ក​. សី​មី​លោ​ង
ខ​. សី​ដក់​
គ​. សី​ពែន
​    
​សី​ទាំង ៣ យ៉ាង​មាន​ប្រដាប់​សម្រាប់​លេង និង​របៀប​លេង​ប្លែក​ពី​គ្នា ដូច​រៀបរាប់​តទៅ​នេះ​៖
ល្បែងសី: សី​មី​លោ​ង

សី​មី​លោ​ង
ក​. សី​មី​លោ​ង វត្ថុ​ដែល​គេ​យកមក​ធ្វើ​សី​នេះ គឺ​គេ​យក​បន្ទះ​ផ្ដៅ ឬ​រំពា​ក់មក​ចាក់​ជា​ក្រឡា​ភ្នែក​ក្រួច ឲ្យមាន​សណ្ឋាន​មូលប្រមាណ​ប៉ុនត្រ​ឡោកដូង​ធុន​តូច ហើយ​គេ​នាំគ្នា​ទាត់​លេង ។​
សកម្មភាព​នៃ​អ្នក​លេងសី​មី​លោង ដូច​ក្នុង​រូបភាព​ខាងក្រោម​នេះ​:
អ្នក​លេងសី​មី​លោង​គេ​បបួល​គ្នា​ចំនួន ៤ ទៅ ៥ នាក់ ​ដែល​គេ​ស្ម័គ្រ​ឲ្យមក​ឈរ​ដំកង់​ជា​វង់​មូល​ធំ ឬ​តូច តាម​ចំនួន​មនុស្ស​តិច​ច្រើន ។ ពេល​លេង​គេ​ចែក​ជា​គូៗ អ្នកណា​គូ​នឹង​អ្នក​ណា ត្រូវ​ឈរ​ទល់មុខ​អ្នកនោះ ។ មុនដំបូង​អ្នកលេង​ម្នាក់​ដែល​មាន​សី​នឹង​ដៃ ក៏​តាំង​ចាប់ផ្ដើម​បោះ​សី​ទៅឲ្យ​គូ​របស់ខ្លួន គូ​នោះ​ក៏​ទទួល​ទាត់​ដោយ​ខ្នងជើង លុះ​ទាត់​ហើយ​សី​នោះ​ក៏​អណ្ដែត​ឡើង​ខ្ពស់ ហើយ​ធ្លាក់​មក​វិញ ពេល​ធ្លាក់​នោះ ជួន​ក៏​ចំ​អ្នក​ទាត់​នោះ​វិញ ជួន​ក៏​ចំ​អ្នកដទៃ ហើយ​អ្នក​ដែល​សី​ធ្លាក់​មក​ចំ​នោះ​ក៏​ទទួល​ទាត់​ឡើង​ភ្លាម ។ ចំណែក​អ្នក​ឯទៀតៗ គេ​ត្រៀមខ្លួន​ចាំ ដោយ​សម្លឹង​ប្រុងប្រយ័ត្ន​ភ្នែក​ជានិច្ច បំរុង​តែ​និង​ទាត់​នៅពេល​ដែល​សី​ធា្ល​ក់​មក​ចំ​ខ្លួន ។ ម្នាក់ៗ​ដែល​សី​ធ្លាក់​មក​ចំ​ខ្លួន គេ​តែងតែ​ស្ទុះ​ទៅ​ទាត់​បញ្ជូន​ទៅឲ្យ​គូ​របស់គេ ។ ប៉ុន្តែ​ជួន​ក៏​បាន​ទៅ​ចំ​គូ​របស់​ខ្លួន ជួន​ក៏​ធ្លាក់​ទៅ​ចំ​គូ​របស់​អ្នកដទៃ ម្លោះ​ហើយគេ​ដណ្ដើម​គ្នា​ទាត់​តែ​រៀងៗ​ខ្លួន ។​
ល្បែងសី: សី​ដក់

សី​ដក់
ខ​. សី​ដក់ គេ​ធ្វើ​ដោយ​បន្ទះ​ផ្ដៅ ឬ​រំ​ពាក់ ឲ្យមាន​សណ្ឋាន​ដូច​សីមីលោង​ដែរ ប្លែក​តែ​សីដក់​គេ​ធ្វើឲ្យ​មាន​ទំហំ និង​មាន​ក្រឡា​ធំ​ជាង សី​មី​លោង​បន្តិច ។ សីដក​មាន​របៀប​លេង​ស្រដៀង​នឹង សី​មី​លោង​ដែរ ប្លែក​តែ​សី​មី​លោង​គេ​ទាត់​ដោយ​ខ្នង​ជើង ឯ​សីដក់​គេ​គះ​ដោយ​កែងដៃ ដោយ​ក្បាលជង្គង់ ដោយ​ស្មា និង​ដោយ​ក្បាល ។​
សកម្មភាព​របស់​អ្នកលេង​សីដក់ ដូច​រូបភាព​នេះ​:
ល្បែងសី: សី​ពែន

សី​ពែន
គ​. សី​ពែន គេ​ធ្វើ​ដោយ​ស្លាប​សត្វ និង​ស្បែក ឬ​ស្រកាត្រី គឺ​ពាក់​ស្បែក​ឬ​ស្រកាត្រី​ត្រួតគ្នា ៣ ឬ ៤ ជាន់ ចៀរ​ជា​សណ្ឋាន​មូល ចោះ​ចំ​កណ្ដាល ជា​ប្រហោង​ហើយ​យក​ស្លាប​សត្វ ៤ ឬ ៥ ដែល​ខ្លីៗ​ល្មម​មកជ្រំ​ឲ្យ​ស្មើ រួច​សកគល់​ស្លាប​នោះ​ទៅក្នុង​រន្ធ​ស្បែក ឬ​ស្រកាត្រី​នោះ ហើយ​បត់​ទៅ​ខាងៗ ដោយ​ចង​ខ្សែលួស​ឆ្មា​រភ្ជាប់​ទៅ​នឹង​ស្បែក ឬ​ស្រកាត្រី​នោះ ការពារ​មិន​ឲ្យ​របួត រួច​គេ​យក​ទៅ​ទាត់ ។​
សកម្មភាព​របស់​អ្នក​លេង​សីពែន ដូច​ក្នុង​រូបភាព​នេះ​:
របៀប​លេង​សីពែន គេ​បបួល​គ្នា​ឲ្យបាន​ចំនួន​តាំងពី ២ នាក់​ឡើងទៅ មកឈរ​ដំកង់​ជា​រង្វង់​មូល ទល់មុខ​គ្នា​ជា​គូៗ គឺ​អ្នក​ណា​គូ​នឹង​អ្នកណា ត្រូវ​ឈរ​ទល់មុខ​គ្នា​នឹង​អ្នកនោះ ។ កាល​បើ​ឈរ​ស្រួលបួល​ហើយ ម្នាក់​ដែល​កាន់​សី​នៅ​ដៃ​ក៏​បោះ​សី​ទៅឲ្យ​ម្នាក់ទៀត ដែល​ជា​គូ​របស់​គេ គូ​នោះ​ក៏​ទទួល​ទាត់​ដោយ​បាត​ជើង គឺ​គេ​លើកជើង​ឡើង​ហើយរ​លាស់​បត់​ត្រង់​កជើង​ឲ្យ​បាត​ជើងខ្វេរ​ឡើង​លើ ដូច​គេ​អង្គុយ​ពែន​ទើប​គេ​ហៅថា ‹​សី​ពែន​› ។ ពេល​ទាត់​គេ​ទាត់​តម្រង់​ឲ្យចំ​សីៗ ក៏​អណ្ដែត​ឡើង ហើយ​ធ្លាក់​ចុះ​មក​វិញ បើ​ធ្លាក់​មក​ចំ​អ្នកណា អ្នក​នោះ​គេ​ទាត់​បន្ត​ឡើង​ទៀត ,​បើ​ធ្លាក់​មក​ចំ​អ្នក​ទាត់​ដដែល​វិញ អ្នក​នោះ​ក៏​ទទួល​ទាត់​វិញ​ដែរ ។ បើ​សី​ធ្លាក់​មក​ចំ​អ្នកណា​ហើយ​អ្នកនោះ​ទទួល​ទាត់​មិនត្រូវ ឬក៏​សី​នោះ​ធ្លាក់​ឆ្ងាយ​អំពី​អ្នកលេង​ទាំងអស់គ្នា នាំ​ឲ្យ​អ្នកលេង​រត់​ទៅ​ទទួល​ទាត់​មិនទាន់ សី​ក៏​ធ្លាក់​ដល់​ដី បើ​ធ្លាក់​ក្បែរ​កន្លែង​អ្នកណា​ជាងគេ អ្នក​នោះ​គេ​រើស​បោះ​ទៅឲ្យ​គូ​របស់គេ ដើម្បី​ឲ្យ​ទាត់​តទៅទៀត ។ ពេល​ដែល​សី​ធ្លាក់​មក​ម្ដងៗ​ទាំងអស់​គ្នា​តែងតែ​សម្លឹង​មើល​ទៅ​សី​គ្រប់ៗ​គ្នា ក្រែង​ធ្លាក់​មក​ចំ​ខ្លួន ជួន​ក៏​អ្នក​ទាំង ២ នាក់​នឹក​ត្រូវ​គ្នា គឺ​នាក់​ម្នាក់​នឹកថា សី​ធ្លាក់​មក​ចំ​ខ្លួន ម្នាក់​ទៀត​ក៏​ថា ចំ​ខ្លួន​ដែរ នាំ​ឲ្យ​ស្ទុះទៅទាត់​ដណ្ដើម​គ្នាក៏​មាន ។​
​ម្នាក់ៗ​ដែល​សី​ធ្លាក់​មក​ចំ​ហើយ តែងតែ​មាន​ចិត្ត​នឹក​ថា នឹង​ទាត់​បង្វែរ​ទៅឲ្យ​គូ​របស់ខ្លួនៗ តែ​ជួនកាល​ក៏បាន​សម្រេច ជួនកាល​ក៏​មិនបាន​សម្រេច​ដែរ ដោយ​សី​នោះ​មិន​ទៅ​ចំ​ដូច​បំណង ។​
សីពែន​នេះ គេ​ទាត់​ឬ​គះ បាន​តែ​ដោយ​បាត​ជើង​,​ភ្នែក​គោល​កែងជើង​,​កែងដៃ​, ក្បាលជង្គង់​,​ក្បាល​,​ស្មា ប្រហែល​សីដក់​ដែរ តែ​គេ​ហាមផ្ដាត់​មិនឲ្យ​ទាត់ដោយ​ខ្នងជើង ឬ​ទះ​ដោយ​បាតដៃ​ឡើយ ។
ល្បែង​សី​ទាំង ៣ មុខ​នេះ បើ​អ្នកលេង​សុទ្ធតែ​ប៉ិនប្រសប់ ក្នុងពេល​ទាត់​មួយ​លើកៗ សី​មិន​សូវ​ធ្លាក់​ដល់​ដី​ទេ យូរៗ​ទើប​មាន​ធ្លាក់​ដល់​ដី​ម្ដង ។​
​ល្បែង​សី ជា​កីឡា​ដ៏​ប្រសើរ​មួយ​របស់​ខ្មែរ តាំងពី​អតីតកាល​រហូត​មកដល់​បច្ចុប្បន្នកាល​នេះ ក៏​នៅតែ​មាន​តម្លៃ​នៅឡើយ ហើយ​ជា​កីឡា​ហាត់ប្រាណ​មួយ​យ៉ាង ខាង​កាយសម្បទា ប្រហែល​នឹង​កីឡាបាល់ទាត់​ដែរ ៕​
ល្បែងស្ដេចចង់

350px
ល្បែងស្ដេចចង់ ជាល្បែងម្យ៉ាងដែលពួកកុមារាកុមារីជំទង់ៗគ្រប់ភូមិស្រុក ទូទាំងកម្ពុជរដ្ឋ តែងលេងនៅពេលទំនេរក្នុងវេលាយប់ខែភ្លឺ។ អ្នកលេងមានប្រុសមានស្រីច្រើននាក់មិនកំនត់។ ពេលលេងគេចែកគ្នាជាពីរពួក ប្រុស១ពួក ស្រី១ពួក។ ក្នុងបណ្ដាបអ្នកទាំង២ ពួកនោះគេតាំងប្រុសរឺស្រីម្នាក់អោយធ្វើជាសេ្ដច អោយអង្គុយនៅទីមួយចំកណ្ដាលទី លើកៅអីរឺលើវត្ថុអ្វីមួយ មានត្បាល់ជាដើម។ 
កាលអ្នកធ្វើស្ដេចអង្គុយលើទីដ៏សមគួរមួយហើយ ខាងស្រីគេអោយស្រីម្នាក់ដើរចូលទៅ ខ្សឹបនឹងស្ដេចថា ខ្លួនស្រលាញ់ឈ្មោះណាមួយ ឧបមាថាឈ្មោះ ក រឺ ខ ខ្សឹបហើយគេថយទៅអង្គុយ រឺមកឈរនៅកន្លែងដើមវិញ។ ខាងប្រុសគេអោយម្នាក់ដើរចូលទៅរកស្ដេច ដែរ ប្រសិនជាមិនចំឈ្មោះដែលគេខ្សឹប
ទុកមុនទេក៏ហីទៅ តែបើប្រុសដែលមកនោះចំ លើឈ្មោះដែលស្រីគេបានខ្សឹបនោះមែន ស្ដេចស្រែកថា «អៀវៗ» ហើយអោយស្រីនោះ ទៅជិះប្រុសនោះតំរង់ទៅរកកន្លែងគេ កំពុងជិះគេស្រែកថា «អៀវៗ» ហើយគេបញ្ជិះទៅចុះខាងស្រី។ រួចហើយខាងប្រុសគេអោយប្រុសខាងគេម្នាក់ចូលទៅខ្សឹបម្ដង បើប្រុស នោះចូលទៅខ្សឹបថា «ខ្ញុំស្រលាញ់នាងណាមួយ ឧបមាថាឈ្មោះ «ខ» ខ្សឹបហើយគេថយ ទៅវិញ បើស្រីម្នាក់ឈ្មោះ «ខ» ចូលទៅមែនស្ដេច
ស្រែកថា «អៀវៗ» ហើយអោយប្រុសនោះជិះស្រីនោះ ស្រែកថា «អៀវៗ» ដូចគ្នា។ បានសេចក្ដីថា បើខាងណាចូលទៅខ្សឹប ថា ខ្លួនស្រឡាញ់ឈ្មោះ «ក» ហើយបែរជា ឈ្មោះ «ខ» ចូលមករកស្ដេចវិញនោះស្ដេចមិនអោយអ្នកខ្សឹបជិះរឺអៀវគេទេ អ្នកខ្សឹបនោះត្រូវថយទៅវិញ ហើយគេអោយម្ខាងចូល ទៅខ្សឹបជាថ្មីទៀត។ គេផ្លាស់គ្នាតាមរបៀបនេះរហូតដល់ពេលឈប់។ អ្នកដែលធ្វើស្ដេច ត្រូមើលខុសត្រូវក្នុងរឿងនេះ ដោយសច្ចៈនិងយុត្ដិធម៌។

ល្បែងនេះស្រេចលើអ្នកធ្វើស្ដេច បើអ្នកធ្វើស្ដេចប្រកបដោយអគតិ ចង់អោយអ្នកណា ជិះអ្នកណាក្រៅពីឈ្មោះដែលគេខ្សឹបក៏បាន គឺថា បើម្នាក់ចូលទៅខ្សឹបថាស្រឡាញ់ឈ្មោះ «ក» ហើយទោះបីឈ្មោះ «ខ» ចូលមក ស្ដេច
ស្រែកថា អៀវ ទៅក៏ចេះតែបាន ព្រោះអ្នកចូលទៅក្រោយ មិនបានលឺអ្នកមុនគេខ្សឹបថា ស្រលាញ់ឈ្មោះណាៗទេ។ តែបើមានរបៀបលេងលំអៀងបែបនេះ អ្នកលេងណាដែលចាប់ថ្នាក់បានតវ៉ាឡើង អាចសុំអោយគេប្ដូរស្ដេចបាន ប្រសិនបើអ្នកធ្វើស្ដេចប្រកបដោយសច្ចៈនិងយុត្ដិធម៌នោះការលេងនេះទៀងទាត់ណាស់។

ល្បែងនេះជាល្បែងកំសាន្ដក៏មែនតែជាល្បែងហាត់ចិត្តមនុស្សអោយប្រកបសច្ចៈនិងយុត្ដិ ធម៌ មិនអោយប្រកបដោយអគតិ(សេចក្ដីលំអៀង) ៤យ៉ាងគឺ ចន្ទាគតិ (លំអៀងព្រោះស្រលាញ់) ទោសាគតិ (លំអៀងព្រោះខឹង) ភយាគតិ
(លំអៀងព្រោះខ្លាច) មោហាគតិ (លំអៀងព្រោះភ័ន្ដច្រលំ)។ ម្យ៉ាងទៀត ជាការបង្ហាត់អោយមនុស្សចេះជ្រើសតាំងគ្នាអោយ ធ្វើការជាតំនាងភ្នែកច្រមុះខ្លួនផង គឺត្រូវចេះជ្រើសរកនរណាដែលគេយល់ថាជាមនុស្សត្រឹមត្រូវបរិសុទ្ធ ធ្វើការបានល្អតាមគន្លងធម៌ពិតៗ។
ល្បែងស្វាដណ្ដើមស្លឹកឈើ

ជាល្បែងមួយដែលតម្រូវឲ្យមានអ្នកលេង ២ ក្រុម មានសមាជិកស្មើគ្នា និងមានអាជ្ញាកណ្ដាលមួយរូប។ ហើយក្រុមទាំងពីរត្រូវប្រគួតគ្នាដើម្បីដណ្ដើមយកស្លឹកឈើដែលអាជ្ញាកណ្ដាលបានដាក់នៅចំកណ្ដាលនៃបរិវេនប្រកួត។

- សមាជិកក្រុមនីមួយៗ ត្រូវឈរជាជួរដេកនឹងដាក់លេខរៀងទៅតាមកន្លែងដែលសមាជិកម្នាក់ឈរ

- អាជ្ញាកណ្ដាលជាអ្នកដែលហៅនៅលេខរៀងគូប្រកួត ដើម្បីឲ្យពួកគេមកប្រជែងគ្នាដណ្ដើមយកស្លឹកឈើ

លក្ខខណ្ឌ ការប្រកួតគឺ 

- គូភាគីដែលឡើងមកដណ្ដើមយកស្លឹកឈើដាច់ខាតមិនត្រូវប៉ះពាល់ គូភាគីម្ខាងទៀត មុនពេលដែលពួកគេចាប់ប៉ះស្លឹកឈើនោះឡើយ ( មែកឈើតូចល្មម )

- ទីតាំងរបស់ភាគីទាំងពីត្រូវតែមានគូសបញ្ជាក់ឲ្យច្បាស់។

សរសេរដោយ លៀងសុដាវីឌ ថ្ងៃទី 21/04/2024
ល្ពៅ

ល្ពៅ គឺជាឈ្មោះផ្លែដែលមានលក្ខណៈវល្លិដំណាំវារ មានផ្កាសម្បុរលឿងហើយផ្លែធំមានរាងមូលត្រមៀចខ្លះ ច្រឡោខ្លះ ទ្រវែងខ្លះ សាច់ខាងក្នុងសម្បុរលឿង ប្រើជាបន្លែឬធ្វើជាបង្អែមក៏បាន ទងខ្ចីនិងផ្កាប្រើជាបន្លែ ឬទងខ្ចីស្រុះប្រើជាអន្លក់ក៏បាន គ្រាប់ទុំប្រើប្រឡាក់អំបិលលីងធ្វើជាអាហារ មានរសឈ្ងុយពិសាគ្រាន់បើដែរ ។ ល្ពៅ ជាប្រភេទ និងពូជនៅក្នុងពពួកត្រសក់ ដែលមានសារៈសំខាន់ផ្នែកធ្វើម្ហូបចំំំណី និងវប្បធម៌ ។ ល្ពៅ មានដើមកំណើតនៅអាមេរិកខាងជើង (ភាគឦសាន ម៉ិកស៊ិក និងភាគខាងត្បូង សហរដ្ឋអាមេរិក) ល្ពៅ គឺជារុក្ខជាតិក្នុងវ័យចំណាស់បំផុតមួយ ដែលត្រូវបានគេប្រើតាំងពីឆ្នាំ៧០០០ ដល់ ៥៥០០ មុនគ.ស។  សព្វថ្ងៃនេះ ល្ពៅនៃប្រភេទផ្សេងៗគ្នាត្រូវបានដាំដុះយ៉ាងទូលំទូលាយសម្រាប់ជាអាហារ ក៏ដូចជាសម្រាប់គោលបំណងសោភ័ណភាព និងការកម្សាន្តផងដែរ។ សំបកក្រាស់របស់ល្ពៅមានគ្រាប់ និងសាច់ដែលអាចបរិភោគបាន។ វាក៏ជាវប្បធម៌នៅឯពួកលោកខាងលិច ជាពិសេសបុណ្យហាល់ឡូវវីន ។ 
រូបភាពតូច
ល្វី ដ៏អស្ចារ្យ

thumb|210px|ល្វី ដ៏អស្ចារ្យ

ÇÇÇល្វី ដ៏អស្ចារ្យ (5 ខែកញ្ញាឆ្នាំ 1638 -1 ខែកញ្ញា 1715) គឺព្រះមហាក្សត្ររបស់សភាកម្សាន្ត The Bourbon ដែលបានគ្រប់គ្រងជាស្ដេចនៃប្រទេសបារាំងនិង Navarre ពី 1643 រហូតដល់ការស្លាប់របស់គាត់។

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អត្ថបទខ្លីមិនពេញលេញ
ល្វី ឯម

​សម្ដេច​ព្រះ​ធម្មលិខិត ល្វី ឯម

សាស្ត្រាចារ្យ ឈឹម ស៊ុម រៀបរៀង
ស៊ុម|សម្តេច​ព្រះធម្មលិខិត ល្វី ឯម