navinnseab/khmer-wikipedia-article huggingface dataset:
រឿងផ្កាស្រពោន: សាច់រឿង

សាច់រឿង
រឿងផ្កាស្រពោនវគ្គទី១
រឿងផ្កាស្រពោនវគ្គទី២
រឿងផ្កាស្រពោនវគ្គទី៣
រឿងផ្កាស្រពោនវគ្គទី៤
រឿងផ្កាស្រពោនវគ្គទី៥
រឿងផ្កាស្រពោនវគ្គទី៦
រឿងផ្កាស្រពោនវគ្គទី៧
រឿងផ្កាស្រពោនវគ្គទី៨
រឿងផ្កាស្រពោនវគ្គទី៩
រឿងផ្កាស្រពោនវគ្គទី១០
រឿងផ្កាស្រពោនវគ្គទី១១
រឿងផ្កាស្រពោនវគ្គទី១២

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រឿងផ្កាស្រពោន
ផ្កាស្រពោន
រឿងពស់កេងកង: សូមមើលផងដែរ

សូមមើលផងដែរ 
ប្រជុំរឿងព្រេងខ្មែរ 

ភាពយន្ត រឿងពស់កេងកង

រឿង សង្គ្រាមរវាងគីង្គក់និងតាព្រហ្ម
រឿងពាក្យសុភាសិតតំលៃ៣០តំលឹង: សូមមើលផងដែរ

សូមមើលផងដែរ 
ប្រជុំរឿងព្រេងខ្មែរ

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រជុំរឿងព្រេងខ្មែរ
រឿងពៅឈូកស

រឿង ពៅឈូកស គឺជាភាពយន្តខ្មែរដែលបានដឹកនាំដោយលោក ទា លឹមគុណ ផលិតនៅក្នុងឆ្នាំ១៩៦៦ មានការចូលរួមសម្ដែងដោយ ឌី សាវេត ជា យុទ្ធថន ម៉ង់ ដូលីន ម៉ែ មុឺន។ រឿងនេះត្រូវបាននិពន្ធដោយ ទា លឹមកង ដែលភាពយន្តមួយក្នុងចំណោមភាពយន្តខ្មែរផ្សេងទៀតដែលអាចជួយសង្គ្រោះ រួចផុតពីការបាត់បង់ក្នុងរបបខ្មែរក្រហម។ 
រូបភាពតូច|ភាពយន្តពៅឈូកស
រឿងពៅឈូកស: ដំណើររឿង

ដំណើររឿង 
ដោយនិយាយអំពីបុរសម្នាក់ឈ្មោះសង្វារកំសត់ទុរគតម្នាក់ រស់នៅដោយជួលដីសេដ្ឋីធ្វើចំការដោយគាត់ជំពាក់បំណុលសេដ្ឋីច្រើនណាស់ព្រោះដំណាំមិនបានផល ដោយគាត់ត្រូវសងបំណុលរបស់ឪពុករបស់គាត់ទៀតផង និយាយអំពីបុត្រីទាំងបួនរបស់ព្រះឥន្ទ នៅពេលព្រះឥន្ទ្រាធិរាជមានភារកិច្ចចាកចេញពីវិមានចំនួន៧ថ្ងៃក៏ឆ្លៀតឱកាសចាកចេញពីឋានសួគ៌មកលេងកម្សាន្តនៅឋានមនុស្សលោក នាងពៅឈូកសដែលជាទេពធីតាពៅបានធ្វើឲ្យផ្លែត្រសក់របស់នាយសង្វារមួយផ្លែជ្រុះចេញពីទង កម្មនេះធ្វើឱ្យពៅឈូកសត្រូវបម្រើនាយសង្វារអស់រយៈពេល ៧ឆ្នាំ។ នៅពេលដែលនាងត្រូវអស់យុទ្ធសិល្ប៍ ម្ចាស់បងរបស់នាងបានប្រគល់កែវមុន្នីមួយទុកសម្រាប់ការពារខ្លួននិងផ្ដាំកន្និដ្ឋាថាឱ្យឆាប់វិលមកឋានសួគ៌វិញ ។ នៅពេលដែលនាងរស់នៅជាមួយបុរសសង្វារនោះតែងតែមាននូវសុភមង្គលជាមួយគ្នា ក៏ប៉ុន្តែសេចក្តីសុខសុភមង្គលរបស់អ្នកទាំងពីរ គឺតែងតែមានឧបសគ្គជាច្រើន មានសេចក្តីច្រណែនឈ្នានីសធ្វើបាបពៅឈូកសពីប្រពន្ធសេដ្ឋីទាំងបួន និងរង់ចាំប្តីទៅកាប់អុសក្នុងព្រៃជ្រៅដោយដោះបំណុលពីសេដ្ឋី ដែលជាល្បិចរបស់សេដ្ឋីក្នុងយកនាងពៅឈូកស ។ ប្រពន្ធរបស់សេដ្ឋីទាំងបួនបានក្លាយទៅជា ពស់ និង ឈ្លូស ដោយសារតែកម្មពៀរធ្វើបានពៅឈូកស។ ទីបំផុតនាយសង្វារបានវិលត្រឡប់មកផ្ទះវិញព្រមទាំងជំងឺនិងអាចដោះបំណុលរបស់សេដ្ឋីបាន យប់មួយព្រះឥន្ទ្រាធិរាជបានត្រឡប់មកវិញនិងបានយល់ពីដំណើររឿងសព្វគ្រប់ ក៏ចាប់បង្ខំពៅឈូកសឱ្យត្រឡប់ទៅឋានសួគ៌វិញ នាយសង្វារបានឃើញសភាពបែបនេះក៏ទទូចអង្វរដល់ព្រះឥន្ទ្រាធិរាជឱ្យដោះលែងពៅឈូកសតែត្រូវបានព្រះឥន្ទ្រាធិរាជបដិសេធ ដោយមិនអាចតតាំងនឹងព្រះឥន្ទ្រាធិរាជបាននាយសង្វារក៏បានបោកក្បាលនិងឈើស្លាប់ ឃើញប្ដីស្លាប់ពៅឈូកសក៏សុខចិត្តស្លាប់ទៅតាមប្ដីដែរ ដោយលោតទម្លាក់ខ្លួនក្នុងបឹងក្លាយទៅជាឈូកសមួយ កាលចំណេរក្រោយទៅអ្នកក្លាយទៅជាមនុស្សរស់នៅដោយសុខសាន្តត្រាណទៅ។
រឿងពៅឈូកស: បទចម្រៀង

បទចម្រៀង 
• បទនាវាជីវិត ច្រៀងដោយ ស៊ិន ស៊ីសាមុត

• គេងទៅគេងទៅ ច្រៀងដោយ រស់ សេរីសុទ្ធា

• គេងទៅគេងទៅ ច្រៀងដោយ ស៊ិន ស៊ីសាមុត និង រស់ សេរីសុទ្ធា
រឿងព្រេងខ្មែរ: រឿងព្រេងភ្នំដូនពេញ

រឿងព្រេងភ្នំដូនពេញ

                  មានដូនចាស់ម្នាក់ឈ្មោះពេញបានសាងសង់ផ្ទះមួយនាត្រើយខាងលិចទនេ្លក្បែរទួលខ្ពស់មួ។ថ្ងៃមួយនោះនូវរដូវវស្សាពេលទឹកជំនន់ឡើងខ្លាំងដូននោះប្រះឃើងដើមគគីធំមួយអណ្តែតរយសាត់តាមក្មុងទិកទន្លេ។គាត់បានជិះទូកមួយរួមជាមួយនាក់ជិកខាងទៅអូសទាញដើមគគីនោះយកមកដល់មាត់់ច្រាំង។នៅក្នុងប្រហោះដើមគគីប្រទះឃើញដើមព្រះពុទ្ធបដិមាលង្ហិន៤អង្គ និងបលដិមាថ្មមួយអង្គទៀត។បន្ទាប់មកអ្នកភូមិបាននាំគ្នាលើកដីពូនទូលនោះអោយខ្ពស់ឡើងទៀតរហូតក្លាចទៅជាទៅជាកូនភ្នំតូចមួយ។នៅលើកំពូលភ្នំ គេបានសង់ព្រះវិហារតូចនូវលើ
ដើមគគីអណ្តែតទឹកនោះ មានដំបូលប្រក់ស្បូវភ្លាំង ដើម្បីដាក់ព្រះពុទ្ធរូប។ គេតំកល់បដិមាថ្មនូវ
ជើងកូនភ្នំ ប៉ែកខាងជើងសានព្រះវិហារ។គរថ្វាយព្រះនាមថា ”អ្នកតាព្រះចៅ” រឺ “លោកតាព្រះចៅ”។បដិមាទាំងនោះមានមហិទ្ធិរឹទ្ធិណាស់ហើយអាចជួយអោយសំរេចបាននូវការបន់ស្រន់របស់អ្នកស្រុកបាន។កូនភ្នំនោះក៏មានឈ្មោះថា<<ភ្នំដូនពេញ>> ដែលក្រោយមក
គេហៅថា<< ភ្នំដូនពេញ>>។

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រជុំរឿងព្រេងខ្មែរ
រឿងព្រះជិនវង្ស

ព្រះជិនវង្ស  ជា​រឿង​ជាតកនៃ​ទំនៀម ​ទំលាប់​សាស្ត្រា ​របស់​ខ្មែរ  អំពី​ព្រះ​អង្គ​ម្ចាស់​ខ្មែរ​មួយ​អង្គ​ដែល​ធ្លាក់​ក្នុង​ភាព​អាម៉ាស់ ហើយ​បន្ទាប់​ពី​មាន​ទុក្ខ​ជា​បន្ត​បន្ទាប់ ទ្រង់​ឡើង​ឋានៈ​វិញ។
រឿងព្រះជិនវង្ស: ប្រភពដើម

ប្រភពដើម 

 ទំនៀមទំលាប់ប្រពៃណីខ្មែរ 
ដូចរឿង រាមកេរ្តិ៍ ដែររឿងព្រះជិនវង្ស ទាក់ទងនឹងការប្រយុទ្ធគ្នារវាងវីរបុរសនៃទឹកដីតាំងទីលំនៅ និង ស្តេចយ ក្ស។ Solange, Thierry (1982). “Brai et Himavant: Les thèmes de la forêt dans la tradition khmère.” ASEMI 13(1–4): 130. ការរៀបរាប់ដំណើរផ្សងព្រេងទាំងនេះគឺ "ស្មុគស្មាញ និងវែងឆ្ងាយ"។  ដូចជា រឿងនិទាន apocryphal Jataka ជាច្រើនទៀត ឬ បញ្ញាសជាតក វាត្រូវបានបង្កើតឡើងជាខ្សែបណ្តាញនៃរឿងនិទាន និងរឿងព្រេងក្នុងស្រុក ដែលបានឆ្លងកាត់ដំណើរការនៃ palimpsest និង palinode ដូច្នេះបណ្តាលឱ្យមានភាពមិនស៊ីសង្វាក់គ្នា និងភាពមិនស៊ីសង្វាក់គ្នាមួយចំនួននៅក្នុងនិទានរឿង។

និទានកថាបានបន្លឺឡើងនូវរឿងព្រេងនិទានខ្មែរជាច្រើនទៀតដែលពាក់ព័ន្ធ ដូចជាការរៀបអភិសេករវាងអ្នកចម្បាំងមនុស្ស និងព្រះនាងនាគក្នុងរឿងព្រេងនិទានរបស់ ព្រះថោង និងនាងនាគ ។

 បេតិកភណ្ឌរូបភាពឥឡូវបានបាត់ 
សាលា នៅវត្តកៀនស្វាយក្រោម ខេត្តកណ្តាល ត្រូវបានតុបតែងលម្អដោយផ្ទាំងគំនូរគ្របដណ្ដប់លើរឿងព្រះជិនវង្ស តែបានបាត់កាលពីម្ភៃឆ្នាំមុន។  ផ្ទាំងគំនូរទាំងនេះមានភាពលេចធ្លោខ្លាំងនៅក្នុង ជ្រលងទន្លេមេគង្គ ដែលមនុស្សម្នាក់អាចឆ្ងល់ថាតើរឿងនិទានខ្មែរទាំងនេះមិនបានជំនួស រឿងរាមកេរ្ដិ៍ ទេ?  ផ្ទាំងគំនូរតែមួយគត់ដែលនៅរស់រានមានជីវិតគឺគំនូរមួយ ដែលព្រះជិនវង្សត្រូវបានពណ៌នាថា ជិះ រាជសីដែលជាវិមានរឿងព្រេងនិទាន ដែលឆ្លងកាត់តោ សេះ និងខ្លា។ Roveda, Vittorio; Yem, Sothon (2009). Buddhist Painting in Cambodia. River Books. p. 200. ISBN 978-974-9863-52-7.
រឿងព្រះជិនវង្ស: ទំនៀមទំលាប់ប្រពៃណីខ្មែរ

ទំនៀមទំលាប់ប្រពៃណីខ្មែរ 
ដូចរឿង រាមកេរ្តិ៍ ដែររឿងព្រះជិនវង្ស ទាក់ទងនឹងការប្រយុទ្ធគ្នារវាងវីរបុរសនៃទឹកដីតាំងទីលំនៅ និង ស្តេចយ ក្ស។ Solange, Thierry (1982). “Brai et Himavant: Les thèmes de la forêt dans la tradition khmère.” ASEMI 13(1–4): 130. ការរៀបរាប់ដំណើរផ្សងព្រេងទាំងនេះគឺ "ស្មុគស្មាញ និងវែងឆ្ងាយ"។  ដូចជា រឿងនិទាន apocryphal Jataka ជាច្រើនទៀត ឬ បញ្ញាសជាតក វាត្រូវបានបង្កើតឡើងជាខ្សែបណ្តាញនៃរឿងនិទាន និងរឿងព្រេងក្នុងស្រុក ដែលបានឆ្លងកាត់ដំណើរការនៃ palimpsest និង palinode ដូច្នេះបណ្តាលឱ្យមានភាពមិនស៊ីសង្វាក់គ្នា និងភាពមិនស៊ីសង្វាក់គ្នាមួយចំនួននៅក្នុងនិទានរឿង។

និទានកថាបានបន្លឺឡើងនូវរឿងព្រេងនិទានខ្មែរជាច្រើនទៀតដែលពាក់ព័ន្ធ ដូចជាការរៀបអភិសេករវាងអ្នកចម្បាំងមនុស្ស និងព្រះនាងនាគក្នុងរឿងព្រេងនិទានរបស់ ព្រះថោង និងនាងនាគ ។
រឿងព្រះជិនវង្ស: បេតិកភណ្ឌរូបភាពឥឡូវបានបាត់

បេតិកភណ្ឌរូបភាពឥឡូវបានបាត់ 
សាលា នៅវត្តកៀនស្វាយក្រោម ខេត្តកណ្តាល ត្រូវបានតុបតែងលម្អដោយផ្ទាំងគំនូរគ្របដណ្ដប់លើរឿងព្រះជិនវង្ស តែបានបាត់កាលពីម្ភៃឆ្នាំមុន។  ផ្ទាំងគំនូរទាំងនេះមានភាពលេចធ្លោខ្លាំងនៅក្នុង ជ្រលងទន្លេមេគង្គ ដែលមនុស្សម្នាក់អាចឆ្ងល់ថាតើរឿងនិទានខ្មែរទាំងនេះមិនបានជំនួស រឿងរាមកេរ្ដិ៍ ទេ?  ផ្ទាំងគំនូរតែមួយគត់ដែលនៅរស់រានមានជីវិតគឺគំនូរមួយ ដែលព្រះជិនវង្សត្រូវបានពណ៌នាថា ជិះ រាជសីដែលជាវិមានរឿងព្រេងនិទាន ដែលឆ្លងកាត់តោ សេះ និងខ្លា។ Roveda, Vittorio; Yem, Sothon (2009). Buddhist Painting in Cambodia. River Books. p. 200. ISBN 978-974-9863-52-7.
រឿងព្រះជិនវង្ស: រាំ

រាំ 
របាំព្រះជិនវង្ស ជារបាំបុរាណរបស់ខ្មែរ ដែលមានធាតុផ្សំជាច្រើន ដូចគ្នាទៅនឹងរបាំព្រះសូរវង្ស។  ពិសេស​គឺ​ការ​រាំ​គួរ​ឱ្យ​ស្រឡាញ់​រវាង​ព្រះ​ជិនវង្សនិង នាង ម៉ារ៉ាឌី។ 

អ្នកការទូត "មិនធម្មតា" ដែលជាអ្នកជំនាញដើម និងជាអ្នកប្រមូលសិល្បៈ លោក Malcolm MacDonald បានឃើញការសម្តែងរបស់ខ្លួននៅក្នុង ប្រាសាទអង្គរវត្ត ក្នុងសម័យ សង្គមរាស្ត្រនិយម ហើយបានផ្តល់សេចក្តីសង្ខេបយ៉ាងលម្អិតអំពីវា។
រឿងព្រះជិនវង្ស: រោងកុន

រោងកុន 
ស៊ុន តិចម៉េង ជាផលិតករខ្មែរក្នុងសម័យ សង្គមរាស្ត្រនិយម ដែលបានបង្កើតផលិតកម្មមួយឈ្មោះថា ភាពយន្ត ព្រះជិនវង្ស ដែលថតរឿងភាគភាគច្រើន ផ្អែកលើរឿងភាគខ្មែរ ដូចជារឿង ព្រះជិនវង្ស៖ ជ័យសូរវង្ស,លក្ខសូរវង្ស, បទភ្លេងនៃ ទឹកភ្នែកនាងកោរ ឬ សុគន្ធថោង ។ តារាសម្ដែងស្រីល្បីឈ្មោះ កែវ មន្ថា។
រឿងព្រះជិនវង្ស: តន្ត្រី

តន្ត្រី 
ព្រះ​ជិនវង្ស​ត្រូវ​បាន​គេ​ដាក់​បញ្ចូល​ក្នុង​ភ្លេង និង​ច្រៀង​ដោយ​សំនៀង​ខ្មែរ រស់ សេរីសុទ្ធា ។
រឿងព្រះជិនវង្ស: សូម​មើល​ផង​ដែរ

សូម​មើល​ផង​ដែរ 

 អក្សរសាស្រ្តកម្ពុជា។
 វរវង្សនិងសូរវង្ស
 នាងកាកី
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រជុំរឿងព្រេងខ្មែរ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អក្សរសាស្ត្រខ្មែរ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:វប្បធម៌ខ្មែរ
រឿងព្រះវស្ណុគង់លើនាគអនន្ត

រូបភាពតូច|ព្រះវស្ណុគង់លើនាគអនន្ត
នៅក្នុងគម្ពីរ ព្រះវិស្ណុបុរាណបានតំណាលថា៖ក្រោយពេលចក្រវាលទាំងមូលត្រូវបានរលាយដោយភ្លើងឆាបឆេះគ្រប់ទីកន្លែង ហើយត្រូវបានបំផ្លាញគ្រប់សភាវៈទាំងឡាយឱ្យរលាយសាបសូន្យមក ចក្រវាលត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងកប្បថ្មី ពោលគឺគ្រប់ដណ្តប់ដោយមហាសមុទ្រផ្សេងគ្មានអ្វីទាំងអស់។ លុះក្រោយមកមានទឹកជោរជន់បានបង្កជាជាមហាសមុទ្រមានមហារលកបោកបក់ដោយមានទារកមួយបានផុសអណ្តែតលើផ្ទៃមហាសាគរ។ កុមារគឺទ្រដោយស្លឹកឈើ ស្លឹកឈើបានប្រែក្លាយជាសត្វនាគក្បាលមួយពាន់ដ៏ធំអស្ចារ្យទ្រទារកនោះ។ បន្ទាប់មកទារកនោះក៏បានលូតលាស់ធំឡើងៗក្លាយជាទេពនៃចក្រវាលមួយអង្គគឺព្រះវិស្ណុ ព្រះនារាយណ៍។ ព្រះអង្គបានបង្កចក្រវាលទាំងមូលក្នុងនោះក៏មានព្រះព្រហ្ម និងនាគលក្ស្មីផងដែរ ព្រះព្រហ្មជាទេវៈមានព្រះភក្រ្តបួនកើតចេញពីផ្ចិតរបស់ព្រះវិស្ណុគង់លើត្របកផ្កាឈូកមានតួនាទីជាអ្នកបង្កើតលោកឱ្យរស់រានមានជីវិត និងជាអ្នកបង្កើតឱ្យមានគម្ពីរសាសនា វណ្ណៈទាំងបួន និងបង្កើតទេព ព្រះទាំងមនុស្សទាំងឡាយនៅក្នុងភពទាំងបីជាដើម។ រីឯព្រះសិវៈ ឬព្រះឥសូរមានភ្នែកបី ឬហៅថាអាទិទេពត្រីនេត្រ ព្រះអង្គកើតចេញពីសសរភ្លើងនៃកំហឹងរបស់ព្រះវិស្ណុ និងព្រះព្រហ្ម ពេលព្រះអង្គទាំងទ្វេដណ្តើមជាអាទិទេពបង្កើតលោក ព្រះសិវៈមានតួនាទីជាអ្នកបំផ្លាញលោក។ ចំណែកព្រះនាងលក្ស្មីកើតចេញពីដើមដៃរបស់ព្រះវិស្ណុ ហើយព្រះនាងតែងតែគង់នៅចុងជើងរបស់ព្រះវិស្ណុជានិច្ច ដើម្បីថែរក្សាព្រះអង្គគ្រប់ពេលវេលារឿងព្រះវិស្ណុបុរាណ អំពីការកកើតនៃចក្រវាល ភាគទី១។
រឿងភ្នំនាងកង្រី

ស្រុកកំពង់លែង ខេត្តកំពង់ឆ្នាំង មានភ្នំ ១ ខ្ពស់ ជាងគេ មើលពីចម្ងាយទៅឃើញដូចមនុស្សដេកសណ្ដូកខ្លួន ។ នៅលើភ្នំនោះ មានរុក្ខជាតិតូចធំដុះជាច្រើន ដូចភ្នំឯទៀតនៅជុំវិញនោះដែរ តែប្លែកជាងគេត្រង់ចង្កេះភ្នំនោះមានដុះម្អមដុះច្រើនណែនណាន់តាន់តាប់, អ្នកស្រុកនៅជុំវិញភ្នំនោះគេមិនបរិភោគម្អមនោះទេ ព្រោះគេឮចាស់ៗ ដំណាលថា ភ្នំនោះកើតពីរូបនាង កង្រីយក្ខិនី ជាមហេសី ព្រះពុទ្ធិសែន ហើយគេសន្មតថាម្អមនោះ ជារោមយោនីនៃនាង កង្រី នោះឯង ។ មិនតែប៉ុណ្ណោះនៅជើងភ្នំនោះ មានត្បាល់ថ្ម ១ អង្រែថ្ម ១ ធំតាំងពីបុរាណមក មិនដឹងជានរណាសាងទេ ។ ពួកជនអ្នកឡើងទៅដល់ទីនោះ លុះតែយកអង្រែថ្មបុកត្បាល់ថ្មនោះ ទើបមិនចាញ់ ហើយនឹងបានសុខសប្បាយ ។ (នេះជាជំនឿរបស់អ្នកស្រុកដែលមានតាំងពីបុរាណកាល) ។
រឿងភ្នំនាងកង្រី: ដំណើររឿងសង្ខេប

ដំណើររឿងសង្ខេប 
កាលពីព្រេងនាយ មានសេដ្ឋីម្នាក់ នៅនគរមួយ ជាមនុស្សឥតកូន បាននាំប្រពន្ធទៅបន់សុំកូននៅដើមជ្រៃមួយ ។ ក្រោយពីបន់មក ប្រពន្ធមានកូន ១២ នាក់ សុទ្ធតែស្រី ។ លុះបានកូនហើយ សេដ្ឋីធ្លាក់ខ្លួនជាអ្នកទាល់ក្ររកអាហារចិញ្ចឹមគ្មាន ក៏រទេះដឹកកូនទាំង ១២ ទៅប្រោសចោលក្នុងព្រៃជ្រៅ ។
ក្រោយពីឪពុកប្រោសចោល កូនទាំង ១២ នាក់ ក៏នាំគ្នាដើរក្នុងព្រៃទៅដល់នគរមួយ ជានគរយក្សស្រីឈ្មោះនាង សន្ធមារ ។ យក្សស្រីនោះ មានកូនស្រីមួយឈ្មោះនាង កង្រី ។ នាង សន្ធមារ បានឃើញនាងទាំង ១២ ក៏តំណែងខ្លួនជាមនុស្សស្រី នាំយកនាងទាំងនោះ ទៅទុកប្រាសាទរបស់ខ្លួន ឲ្យបម្រើនាង កង្រី ជាកូន ។
កាលនាងទាំង ១២ ដឹងថា នគរនោះជានគរយក្ស នាង សន្ធមារ ជាយក្ខិនី ហើយក៏នាំគ្នារត់ចេញ ។ នាង សន្ធមារ តាមរកទៅឃើញនាងទាំង ១២ បានជាមហេសីព្រះបាទ រថសិទ្ធ នៅនគរមនុស្ស ក៏តំណែងខ្លួនជាស្រីក្រមុំ បានធ្វើជាមហេសីព្រះបាទ រថសិទ្ធ នោះដែរហើយនាង សន្ធមារ ពុតធ្វើជាឈឺធ្ងន់ ញុះញង់ពេទ្យឲ្យទូលព្រះបាទ រថសិទ្ធ ឲ្យឆ្កៀលភ្នែកនាងទាំង ១២ យកមកធ្វើជាថ្នាំព្យាបាលរោគខ្លួន និងឲ្យយកនាង ១២ ដែលមានគភ៌គ្រប់គ្នាទៅទុកក្នុងរណ្ដៅមួយជាមួយគ្នា បង្អត់អាហារ ហើយឲ្យយកគ្រាប់ភ្នែកនាងទាំង ១២ ទៅទុកក្នុងឃ្លាំងឯនគររបស់ខ្លួន ឲ្យនាងកង្រីជាកូនខ្លួនថែរក្សា ។
បណ្ដានាងទាំង ១២ នោះ នាងបងៗ ១១ នាក់ត្រូវគេឆ្កៀលភ្នែកទាំងសងខាង ឯនាងពៅត្រូវគេឆ្កៀលភ្នែកតែម្ខាង ដោយមកពីជាតិមុន នាងពៅឆ្កៀលភ្នែកត្រីម្ខាងដែរ ។ នាងទាំង ១២ ដែលមានគភ៌នោះ នាងពៅមានព្រះពោធិសត្វមកចាប់ផ្ទៃ ។ វេលានាងបងៗ កើតកូនមកភ្លាម គេហែកសាច់កូនចែកគ្នាស៊ីអស់ ។ ចំណែកនាងពៅកើតកូនមកឲ្យឈ្មោះថា "ពុទ្ធិសែន" ហើយលាក់ទុកមិនឲ្យនាងបងៗដឹង ។
ចំណេរកាលមកខាងក្រោយ វេលា ពុទ្ធិសែន ធំពេញជំទង់ឡើងនាង សន្ធមារ ដឹងថាជាកូននាង ១២ ក៏ប្រើឲ្យជិះសេះនាំសំបុត្រទៅឲ្យនាង កង្រី ដោយដាក់សេចក្ដីថា "បើ ពុទ្ធិសែន មកដល់យប់ឲ្យស៊ីទាំងយប់ ដល់ថ្ងៃឲ្យស៊ីទាំងថ្ងៃ " ។ តែជាភ័ព្វរបស់ពុទ្ធិសែន នៅពេលជិះសេះទៅដល់ពាក់កណ្ដាលព្រៃ មហាឫស្សីបានឃើញ ពុទ្ធិសែន កំពុងផ្ទំលក់ នឹងឃើញសំបុត្រដែលចងនៅកសេះក៏ហែកសំបុត្រចោល ហើយសរសេរសំបុត្រជាថ្មីថា "បើ ពុទ្ធិសែន មកដល់យប់ឲ្យរៀបការទាំងយប់ ដល់ថ្ងៃឲ្យរៀបការទាំងថ្ងៃ ជាមួយនាងជាកូន" ។ ពេលដែល ពុទ្ធិសែន ទៅដល់នគរយក្ស នាង កង្រី បានឃើញសំបុត្រក៏រៀបការជាមួយ ពុទ្ធិសែន ភ្លាម ។ ព្រះ ពុទ្ធិសែន បានសោយរាជ្យនៅនគរយក្សមិនយូរប៉ុន្មាន ដោយនាង កង្រី ថ្វាយដំណឹងអំពីប្រស្រីភ្នែកមាតាលោក និងអំពីថ្នាំសម្រាប់ដាក់ភ្នែកឲ្យជា ហើយនិងថ្នាំសម្រាប់បោះទៅកើតជាទឹកសមុទ្រ ជាភ្នំបាន ក៏ទ្រង់លួចរត់ចោលនាង កង្រី ទាំងអធ្រាត្រមកនគរវិញ ។ នាង កង្រី តាមមក ព្រះ ពុទ្ធិសែន បោះថ្នាំឲ្យកើតជាទឹកសមុទ្រខាំងផ្លូវ ។ នាង កង្រី ក៏យំសោកស្លាប់ខ្លួននៅកណ្ដាលព្រៃ ហើយព្រះ ពុទ្ធិសែន មកដល់នគរវិញដោយសុវត្ថិភាព ទ្រង់ដាក់ថ្នាំភ្នែកមាតា និងមាតាធំទាំងអស់ឲ្យជាឡើង ហើយទ្រង់សម្លាប់នាង សន្ធមារ ទៅ ទ្រង់បាយសោយរាជ្យជំនួសព្រះបិតាជាសុខក្សេមក្សាន្ត រហូតដល់ទ្រង់ព្រះទិវង្គត។
រឿងភ្នំប្រុសភ្នំស្រី

បើយើងធ្វើដំណើរចេញពីក្រុងភ្នំពេញទៅខេត្តកំពង់ចាម តាមផ្លូវជាតិលេខ៧ ទៅដល់គោលគីឡូម៉ែត្រទី១១៦ហើយ ចោលភែ្នកទៅទិសឥសាន ដែលនៅខាងឆេ្វងដៃ ចំងាយពីថ្នល់ជាតិ​ទៅប្រមាណ១គីឡូម៉ែត្រ យើងនិងឃើញភ្នំពីរ នៅទន្ទឹមគ្នា មួយនៅខាងកើតខ្ពស់ មួយនៅខាងលិចទាប ភ្នំខ្ពស់ឈ្មោះភ្នំស្រី ឯភ្នំទាបឈ្មោះភ្នំប្រុស។  

រឿងព្រេងប្រចាំភ្នំនេះមានដូចតទៅ ៖

កាលពីព្រេងនាយ មានសេ្តចស្រីមួយព្រះអង្គព្រះនាម ស្រីអយុធ្យា សោយរាជ្យនៅនគរខែ្មរ។  ដោយព្រះនាងជាសេ្តចសោយរាជ្យ គ្មានបុរសណាមួយហ៊ានដណ្តឹងយកជាភរិយាឡើយ។ ម៉្លោះហើយព្រះនាងរកដណ្តឹងបុរសដ៏មានរូបជាទីគាប់ព្រះទ័យមកធ្វើជាព្រះស្វាមីវិញ ហើយដោយហេតុព្រះរាជិនី ស្រីអយុធ្យាដណ្តឹងប្រុសជាព្រះស្វាមីដូច្នោះ ស្រីៗដែលនៅក្រោមព្រះរាជឱវាទ ក៏ដណ្តឹងប្រុសៗធ្វើជាស្វាមីតាមដែរ។
 
ក្នុងរជ្ជកាលនោះមុខគួរឲ្យវេទនានឹងស្រីខ្លះ ដែលមានរូបអន់ៗទៅរកដណ្តឹងប្រុសៗ គេនាំគ្នាប្រកែកមិនយក គេរើសតែស្រីៗមានរូបល្អៗ ទើបយកធ្វើជាភរិយា។ ធ្វើដូចេ្នះអស់មួយរាជ្យសេ្តចស្រីនេះ។  លុះមកដល់រាជ្យសេ្តច ក្រោយៗទៀត ពួកស្រីៗជំនុំគ្នាថា «ឥឡូវនេះដូចជាមិនសមសោះ ខ្លួនយើងជាស្រីហើយដើរដណ្តឹងប្រុសៗ ធ្វើជាប្តី ដូចេ្នះយើងនឹងនាំគ្នាលើកដីចាក់ពូនជាភ្នំ ភ្នាល់ជាមួយនិងពួកប្រុសៗ គឺប្រុសលើកដីធ្វើជាភ្នំមួយ យើងស្រីធ្វើជាភ្នំ មួយភ្នាល់គ្នា។  បើប្រុសៗចាញ់យើងត្រូវឲ្យប្រុសៗដណ្តឹងយើងជាស្រីវិញ"  ។ លុះគិតដូចេ្នះហើយ ក៏នាំគ្នាទៅបបួល ពួកប្រុសៗធ្វើភ្នំ ចុះខសន្យាភ្នាល់គ្នាដូចពោលមក ហើយគេក៏បានចាត់មេកំណែន កេណ្ឌមនុស្សស្រីឲ្យបានច្រើន ខាងប្រុសមានមេកំណែន ខាងប្រុសដើរកេណ្ឌ ខាងស្រីមានមេកំណែន ខាងស្រីដើរកេណ្ឌ។ លុះកេណ្ឌបានគ្នាច្រើន គ្រប់ចំនួនខាងប្រុស-ខាងស្រីរួចហើយ ក៏និយាយនិងគ្នាថា «យើងទាំងអស់ត្រូវជញ្ជូនដីដរាបដល់ផ្កាយព្រឹករះ ទើបឈប់ទាំងអស់គ្នា។ បើផ្កាយព្រឹកមិនរះមិនត្រូវឈប់ទេ»។ គិតព្រមគ្នាដូចេ្នះហើយ ក៏នាំគ្នាជញ្ជូនដីរែកទូលតាម ថាមភាពរៀងៗខ្លួនទៅ។

ពេលនោះជាពេលរាត្រី ពួកស្រីៗមានប្រាជ្ញាជញ្ជូនដីអស់វេលាបីបួនម៉ោង ក៏នាំគ្នាបង្អូតគោមតូចមួយយ៉ាងខ្ពស់ នៅជ្រុងឥសានភ្នំ។ ពួកប្រុសៗក្រេឡកមើលទៅលើ ឃើញគោមដែលស្រីបង្អូតនិងឬស្សីមួយដើមនោះ ស្មានថាផ្កាយព្រឹករះក៏បបួលគ្នាឈប់ធ្វើការ នាំគ្នានិន្រ្ទាលក់អស់ទៅគ្មានសល់ម្នាក់។ ពួកស្រីៗក៏នាំគ្នាជញ្ជូនដីដរាបដល់ផ្កាយព្រឹករះ មែនទែនទើបឈប់។ ដល់មាន់រងាវកឺតប្រុសៗភ្ញាក់ឡើង ឃើញផ្កាយព្រឹករះក៏លាន់មាត់ថា «យើងទាំងអស់គ្នាខុសហើយ។ ផ្កាយព្រឹកមែនទែនទើបតែនិងរះសោះ»។ ហើយនាំគ្នាក្រេឡកមើលទៅភ្នំស្រីមានទំហំខ្ពស់ជាងភ្នំរបស់ខ្លួន ក៏មានសេចក្តីអៀន អន់ក្នុងចិត្តដោយចាញ់កលស្រីៗ។ តាំងពីកាលនោះមកប្រុសៗក៏ដណ្តឹងស្រីៗធ្វើជាភរិយាដរាបដល់សព្វថៃ្ងនេះ។
រឿងមនុស្សពីរនាក់នៅផ្ទះជិតគ្នា

រឿង មនុស្ស​ពីរ​នាក់​នៅ​ផ្ទះ​ជិត​គ្នា គឺជារឿងព្រេងខ្មែរមួយ។

Category:រឿងព្រេងខ្មែរ
Category:ប្រជុំរឿងព្រេងខ្មែរ
រឿងមនុស្សលោភ: ដំណើររឿង

ដំណើររឿង 

កាល​ពី​ព្រេងនាយ​មាន​កុមារី​ម្នាក់​អាយុ១៤ឆ្នាំ​ ត្រូវម្ដាយ​ប្រើ​ឲ្យ​ទៅ​ជីក​ដំលូង។ ក្មេង​នោះ​រៀប​ចប​រួច​ស្រេច​ចេញ​ដើរ​ទៅ​រក​ដំលូង ទៅ​ដល់​ព្រៃ​ធំ​មាន​ដំបូក​មួយ​មាន​រូង​ជ្រៅ ។ កុមារី​នោះ​ទៅ​ជីក​ដំលូង​នៅ​ជើង​ដំបូក​នោះ​របូត​ផ្លែ​ចប ជ្រុះ​ធ្លាក់​ទៅ​ក្នុង​រូង​នោះ ។ នាង​នោះ​មិន​ដឹង​ធ្វើ​ដូចម្ដេច​ក៏​ស្រែក​ប្រកាស​ថា "លោក​ណា​ជួយ​យក​ផ្លែ​ចប​ឲ្យ​ខ្ញុំ​បាន ខ្ញុំ​នឹង​សង​គុណ​លោក" ។ ស្រែក​តែ​ប៉ុណ្ណោះ មាន​ខ្លា​ចាស់​មួយ​ដំបៅ​ក្បាល​រុយ​រោម​បែង​ដង្កូវ​ចុះ​គក្រិច ចេញ​មក​ពី​ក្នុង​ព្រៃ​ប្រាប់​ទៅ​នាង​នោះ​ថា "នាង!​តាយក​ឲ្យ​បាន ផ្លែ​ចប​នោះ តែ​បើ​តាយក​បាន​គ្រាន់​តែ​នាង​ឯង​រក​ចៃ​ឲ្យ​តា ហើយ​តា​មិន​ចាំបាច់​យក​គុណ​ពី​ចៅ​ទេ" ។

នាង​ឮ​ដូច្នោះ ក៏​និយាយ​ថា "ឱ​លោកតា​អើយ! ឲ្យ​តែ​លោកតា​ជួយ​យក​ឲ្យ​បាន​ចុះ" ។ ខ្លា​នោះ​យក​ផ្លែ​ចប​បាន​ពី​ក្នុង​រូង​ឲ្យ​ទៅ​នាង​នោះ ហើយ​ឲ្យ​នាង​នោះ​រក​ចៃ​ឲ្យ ។ នាង​នោះ​យក​បន្លា​មក​ឆ្កិះ​ដង្កូវ​នៅ​ដំបៅ​ក្បាល​ខ្លា​នោះ ។ ខ្លា​នោះ​ចេះ​តែ​សួរ​នាង​ថា "នាង! ដំបៅ​តា​ស្អុយ​ឬ​ក្រអូប?” ដំបៅ​នោះ​ស្អុយ​ណាស់ ប៉ុន្តេ​នាង​នោះ​ឆ្លើយ​ទៅ​វិញ​ថា "ក្រអូប​ណាស់​លោកតា" ។ ខ្លា​នោះ​ចេះ​តែ​សួរ​នាង​ចេះ​តែ​ថា​ក្រអូប ។ លុះ​ឆ្កិះ​ដង្កូវ​អស់​ទៅ ខ្លា​នោះ​បាត់​ឈឺ​បាត់​រមាស់ ហើយ​និយាយ​ប្រាប់​នាង​នោះ​ថា នាង! នាង​យក​ជាល​មួយ​មក ​តា​នឹង​ដាកដំលូង​ឲ្យ" ។ នាង​នោះ​យក​ជាល​មួយ​មក​ឲ្យ​ខ្លាៗ ដាក់​សុទ្ធ​តែ​មាស​ប្រាក់​ពេញ​ជាល​នោះ ចង​មាត់​ជាល​ជាប់ ឲ្យ​ទៅ​នាង​នោះ​រួច​ប្រាប់​នាង​ថា "នាង! នាង ​យក​ជាល​នេះ​ទៅ​ផ្ទះ​ហៅ​បង​ប្អួន​មក​ជុំ​បិទ​ទ្វារ​ឲ្យ​ជិត​សឹប​បើក​មើល ។ នាង​នោះ​លា​ខ្លា​ដើរ​ទៅ​ដល់​ផ្ទះ ហៅ​បង​ប្អូន​មក​ជុះ រួច​ក៏​បើក​ជាល​នោះ ដល់​បើក​ទៅ​បាន​សុទ្ធ​តែ​មាស​នឹង​ប្រាក់​ចែក​គ្នា ។

លុះ​យូរ​បន្តិច​ដឹង​ទៅ​ដល់​ស្រី​ឯ​ទៀត ដែល​មាន​កូន​ក្រមុំ​ស្រី​នោះ​បញ្ចោរ​កូន​ក្រមុំ​ថា "ហង​ឯង​មើល​កូន​គេៗ ទៅ​ជីកដំលូង​បាន​មាស​ប្រាក់​យក​មក​ចែក​បង​ប្អូន​គេ ហង​ឯង​ទៅ​ជីក​ដំលូងបាន តែ​ដំឡូងគ្មាន​បាន​ខ្មោច​អ្វី​ទេ" ។ ថ្ងៃ​ក្រោយ​ស្រី​នោះ​ឲ្យ​កូន​ទៅ​ជីក​ដំលូង​ដូច​នាង​នោះ​ទៀត លុះ​ទៅ​បាន​ជួប​ប្រទះ​នឹង​ខ្លា​មុន​ទៀត ក៏​ធ្វើ​ជា​ជ្រុះ​ចង​ដូច​នាង​មុន​ហើយ​ថា "លោក​ណា​យក​ចប​ឲ្យ​ខ្ញុំ​ៗ​នឹង​សង​គុណ​លោក" ។ ខ្លា​នោះ​ឮ​ហើយ​ក៏​មក​យក​ឲ្យ រួច​ឲ្យ​នាង​នោះ​ចាប់​ដង្កូវ​ឲ្យ ។ ខ្លា​សួរ​ដូច​ពី​មុន​ថា "នាង! ដំបៅ​តា​ស្អុយ ឬ​ក្រអូប?” ។

នាង​នោះ​ឆ្លើយ​ថា "ស្អុយ​ណាស់" ។ ខ្លា​ឮ​ដូច្នោះ "នាង​យក​ជាល​មួយ​មក​តា​នឹង​ដាក់​មាស​ប្រាក់​ឲ្យ" ។ នាង​យក​ជាល​ឲ្យ​ខា្លៗ​ដាក់​សុទ្ធ​តែ​ពស់​វែក​ដាក់​ពេញ​ជាល​ហើយ​ឲ្យ​ទៅ​នាង​នោះ​ប្រាប់​ថា "នាង​យក​ទៅ​ផ្ទះ​ហៅ​បង​ប្អូន​មក​ជុំ​បិទ​ទ្វារ​ឲ្យ​ជិត សឹម​បើក" នាង ​នោះ​ទៅ​ដល់​ផ្ទះ​ហើយ​ប្រាប់​ម្ដាយ ម្ដាយ​អរណាស់​ឲ្យ​បង​ប្អូន​មក​ជុំ​បិទ​ទ្វារ​បើក​ចាល​មើល ពស់​វែក​ចេញ​មក​ចឹក​មនុស្ស​ទាំង​នោះ​ស្លាប់​អស់​ទៅ ។

 ចចើងចង់លោភ រែងបាត់ធនទៅ

== ឯកសារយ

ប្រជុំរឿងព្រេងខ្មែរភាគ២
រឿងមហាចោរនៅទល់ដែន

រឿងមហាចោរនៅទល់ដែន គឺជារឿងប្រលោមលោកខ្មែរ​ បែបគុននិយម ដែលនិពន្ធដោយលោក សាង សាវ៉ាត បោះពុម្ពផ្សាយជាលើកដំបូង នៅព.ស.ទី២៤៨៥ ត្រូវនឹងគ.ស.១៩៥៥៕
thumb|right|ក្របមុខ​សៀវភៅ​រឿង​មហាចោរនៅទល់ដែន
រឿងមហាចោរនៅទល់ដែន: អារម្ភកថា

អារម្ភកថា
អ្នកនយោបាយគិតគូរបញ្ហាគ្រប់គ្រងរដ្ឋ មានបញ្ហារដ្ឋធម្មនុញ្ញ បញ្ហាលទ្ធិ បញ្ហាសេរីភាព បញ្ហាបោះឆ្នោតជាដើម។អ្នកតិចនិកដោះស្រាយបញ្ហារដ្ឋបាល មានបញ្ហាហិរញ្ញវត្ថុ បញ្ហាយោធា បញ្ហាសាធារណការ បញ្ហាសេដ្ឋកិច្ច ទូរស័ព្ទ វិទ្យុជាដើម។

អ្នកនិពន្ធចោតជាបញ្ហាសង្គម មានបញ្ហាអក្សរសាស្ត្រ បញ្ហាទំនៀមទំលាប់ បញ្ហាតម្លៃជាតិ បញ្ហាចិត្តសាស្ត្រជាដើម។

អ្នកនយោបាយ និងអ្នកតិកនិក មានប្រយោជន៍ដល់ប្រទេសជាតិ និងប្រជាជន អ្នកនិពន្ធក៏មានប្រយោជន៍ដូច្នោះដែរ។គេនិយាយថា អ្នកនិពន្ធជាព្រលឹង ហើយជាពន្លឺរបស់ប្រទេសជាតិ៖
ព្រលឹងរបស់ជាតិ ពីព្រោះអ្នកនិពន្ធសម្តែងទឹកចិត្តពិតៗរបស់ប្រជាជនក្នុងសម័យកាលដែលអ្នកនិពន្ធនោះរស់នៅ។
ពន្លឺរបស់ជាតិ ពីព្រោះអ្នកនិពន្ធអាចណែនាំគំនិតរបស់ប្រជាជនឲ្យរីកចម្រើនទាន់សម័យដូចជាតិនានាឡើង។

ចំពោះប្រទេសកម្ពុជាសព្វថ្ងៃ គំនិតដែលជាសត្រូវរបស់ប្រជារាស្ត្រគឺ គំនិតចក្រពត្តិ គំនិតមើលងាយមនុស្ស(ចាស់មើលងាយក្មេង ប្រុសមើលងាយស្រី អ្នកធំមើលងាយអ្នកតូច អ្នកមានមើលងាយអ្នកក្រ) គំនិតលុតក្រាប គំនិតប្រកាន់បក្ខពួកហួសហេតុ គំនិតសង្គ្រាមនិយម។

អាស្រ័យហេតុនេះ អ្នកនិពន្ធគប្បីតម្រង់បញ្ញាតែងរឿង ទោះជារឿងប្រលោមលោកសាមញ្ញក្តី ទោះជារឿងប្រលោមលោកក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រក្តី ច្នៃយ៉ាងណាឲ្យជនរួមជាតិមានសតិសម្បជញ្ញៈ ភ្ញាក់រលឹកឡើងដឹងខ្លួនថាជាមនុស្ស មនុស្សមានសិទ្ធិស្មើមនុស្សឯទៀត មានសេរីភាពតាមលំអានសកលលោកនិងលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ។ធ្វើយ៉ាងនេះគឺជួយដំណើរការអ្នកនយោបាយ(មានរាជរដ្ឋាភិបាលជាដើម)ឲ្យងាយក្នុងការរៀបចំសង្គមយើងឲ្យមានវឌ្ឍនធម៌ និងសន្តិភាពដែលមនុស្សលើសកលលោកស្រឡាញ់គ្រប់ៗគ្នា។
រឿងមហាចោរនៅទល់ដែន: សាច់រឿង

សាច់រឿង
រឿងមហាចោរនៅទល់ដែនវគ្គទី១៖ខ្លាបាក់ចង្កូម
រឿងមហាចោរនៅទល់ដែនវគ្គទី២៖បងប្អូនពីរនាក់
រឿងមហាចោរនៅទល់ដែនវគ្គទី៣៖រាត្រីស្ងាត់
រឿងមហាចោរនៅទល់ដែនវគ្គទី៤៖សពស្នេហា
រឿងមហាចោរនៅទល់ដែនវគ្គទី៥៖បណ្ដាំបង
រឿងមហាចោរនៅទល់ដែនវគ្គទី៦៖ភ្លើងរាគៈ
រឿងមហាចោរនៅទល់ដែនវគ្គទី៧៖បាត់កូន
រឿងមហាចោរនៅទល់ដែនវគ្គទី៨៖ត្រលប់ពីច្បាំង
រឿងមហាចោរនៅទល់ដែនវគ្គទី៩៖រត់តាមប្ដី
រឿងមហាចោរនៅទល់ដែនវគ្គទី១០៖ស្ដេចខ្ញាល់
រឿងមហាចោរនៅទល់ដែនវគ្គទី១១៖តដៃដោះខ្លួន
រឿងមហាចោរនៅទល់ដែនវគ្គទី១២៖អាសន្នធំ
[[រឿងមហាចោរនៅទល់ដែនវគ្គទី១៣៖វាយផ្តាច់ព្រ័ត្រ]]
(នៅមានបន្តទៀត)
រឿងមហាចោរនៅទល់ដែនវគ្គទី១០៖ស្ដេចខ្ញាល់: តំណភ្ជាប់

តំណភ្ជាប់
មជ្ឈមណ្ឌលវប្បធម៌ខ្មែរនៅប្រទេសស្វីស 

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រឿងមហាចោរនៅទល់ដែន
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រលោមលោកខ្មែរ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អក្សរសាស្ត្រខ្មែរ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសកម្ពុជា
រឿងមហាចោរនៅទល់ដែនវគ្គទី១១៖តដៃដោះខ្លួន: តំណភ្ជាប់

តំណភ្ជាប់
មជ្ឈមណ្ឌលវប្បធម៌ខ្មែរនៅប្រទេសស្វីស 

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រឿងមហាចោរនៅទល់ដែន
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រលោមលោកខ្មែរ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អក្សរសាស្ត្រខ្មែរ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសកម្ពុជា
រឿងមហាចោរនៅទល់ដែនវគ្គទី១២៖អាសន្នធំ: តំណភ្ជាប់

តំណភ្ជាប់
មជ្ឈមណ្ឌលវប្បធម៌ខ្មែរនៅប្រទេសស្វីស 

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រឿងមហាចោរនៅទល់ដែន
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រលោមលោកខ្មែរ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អក្សរសាស្ត្រខ្មែរ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសកម្ពុជា
រឿងមហាចោរនៅទល់ដែនវគ្គទី៣៖រាត្រីស្ងាត់: ជំនួយបន្ថែម

ជំនួយបន្ថែម
អត្ថបទ និង រូបភាពនៅ មណ្ឌលវប្បធម៌ខ្មែរនៅប្រទេសស្វីស 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រឿងមហាចោរនៅទល់ដែន
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រលោមលោកខ្មែរ២៤៥
រឿងមហាចោរនៅទល់ដែនវគ្គទី៥៖បណ្ដាំបង: ជំនួយបន្ថែម

ជំនួយបន្ថែម
អត្ថបទ និង រូបភាពនៅ មណ្ឌលវប្បធម៌ខ្មែរនៅប្រទេសស្វីស 

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រឿងមហាចោរនៅទល់ដែន
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រលោមលោកខ្មែរ
រឿងមហាចោរនៅទល់ដែនវគ្គទី៦៖ភ្លើងរាគៈ: ជំនួយបន្ថែម

ជំនួយបន្ថែម
អត្ថបទ និង រូបភាពនៅ មណ្ឌលវប្បធម៌ខ្មែរនៅប្រទេសស្វីស 

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រឿងមហាចោរនៅទល់ដែន
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រលោមលោកខ្មែរ
រឿងមហាចោរនៅទល់ដែនវគ្គទី៧៖បាត់កូន: ជំនួយបន្ថែម

ជំនួយបន្ថែម
អត្ថបទ និង រូបភាពនៅ មណ្ឌលវប្បធម៌ខ្មែរនៅប្រទេសស្វីស 

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រឿងមហាចោរនៅទល់ដែន
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រលោមលោកខ្មែរ
រឿងមហាចោរនៅទល់ដែនវគ្គទី៨៖ត្រលប់ពីច្បាំង: ជំនួយបន្ថែម

ជំនួយបន្ថែម
អត្ថបទ និង រូបភាពនៅ មណ្ឌលវប្បធម៌ខ្មែរនៅប្រទេសស្វីស 

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រឿងមហាចោរនៅទល់ដែន
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រលោមលោកខ្មែរ
រឿងមហាចោរនៅទល់ដែនវគ្គទី៩៖រត់តាមប្ដី: តំណភ្ជាប់

តំណភ្ជាប់
មជ្ឈមណ្ឌលវប្បធម៌ខ្មែរនៅប្រទេសស្វីស 

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រឿងមហាចោរនៅទល់ដែន
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រលោមលោកខ្មែរ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អក្សរសាស្ត្រខ្មែរ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសកម្ពុជា
រឿងមហាភារតយុទ្ធ

thumb|ផ្ទាំង​គំនូរ​​នៅ​លើ​ជញ្ជាំង​ប្រាសាទ​អង្គរវត្ត​ (Angkor Wat) បង្ហាញ​​ឲ្យ​ឃើញ​ព្រាហ្មណ៍​ឈ្មោះ ​វ្យាសា​ (Vyasa) កំពុង​និទាន​រឿង​មហាភារតយុទ្ធ​ (Mahabharata) ប្រាប់​ទៅ​ព្រះ​ គណេស (Ganesha) ដែល​ជា​ស្មៀន​របស់​គាត់ ។
thumb|350px|ផ្ទាំង​ចារឹក​ពណ៌នា​អំពី​ចម្បាំង​នៅ​កុរុក្សេត្រ (Battle of Kurukshetra)
thumb|200px|ក្រិស្ណ និង អាជ៌ុន នៅឯ កុរុក្សេត្រ, ផ្ទាំង​គំនូរ​ស្ថាបនា​ឡើង​នៅ​សតវត្ស​ទី ១៨-១៩ ។

មហាភារតយុទ្ធ 
រឿង​មហា​ភារត​នេះ ជា​រឿង​ចម្បាំង​ដ៏​ធំ​១ ប្រហែល​គ្នា​នឹង​រឿង​រាមកេរ្តិ៍ ជា​រឿង​បូរាណ​កើត​ឡើង​ក្នុង​ប្រទេស​ឥណ្ឌា មុន​រឿង​រាមកេរ្តិ៍​ទៅ​ទៀត ពួក​ឥណ្ឌា​ចូល​ចិត្ត​និយាយ​ចែក​គ្នា​ស្ដាប់​ជាង​រឿង​រាមកេរ្តិ៍ តែ​រឿង​នេះ​រាប់​ថា​ជា​រឿង​កំបាំង​បាត់​ទៅ​ជា​យូរ​ហើយ ព្រោះ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​យើង​ក្នុង​សម័យ​នេះ មិន​សូវ​មាន​អ្នក​ណា​ចេះ​ដឹង អំពី​ដើម​ខ្មែរ​យើង​ដឹង​រឿង​នេះ​ជា​ប្រាកដ​ទើប​ឆ្លាក់​ជា​រូប​ភាព​ចម្បាំង​រឿង​នេះ នៅ​ប្រាសាទ​នគរ​វត្ត​នា​ព្រះ​របៀង​ទី​១ ដាន​ខាង​លិច​ភាគ​ខាង​ត្បូង កាល​យើង​ខ្ញុំ​ទៅ​ធ្វើ​ជា គីត ឬ​អ្នក​នាំ​ផ្លូវ បាន​ជ្រាវ​រក​រឿង​នេះ​ទាល់​តែ​បាន​ចេះ​ដឹង ដូច​ដែល​បាន​នាំ​មក​សម្ដែង​ក្នុង​ទី​នេះ​ស្រាប់​ហើយ។ 
កាល​ពុទ្ធ​សករាជ ២៤៧០ អ្នក​ស្រី ការប៉ឺឡែស ជា​បណ្ណារក្ស​នៃ​ព្រះ​រាជ​បណ្ណាល័យ​កម្ពុជា ជា​ចៅហ្វាយ​របស់​យើង​ខ្ញុំ បាន​អញ្ជើញ​ទៅ​មើល​ប្រាសាទ​នគរ ឲ្យ​យើង​ខ្ញុំ​ជា​អ្នក​នាំ​មើល ហើយ​បរិយាយ​រឿង​នោះ​ៗ ឲ្យ​ស្ដាប់​ផង ដល់​មក​ត្រង់​រឿង​នេះ អ្នក​ស្រី​ឃើញ​ថា​ជា​រឿង​គួរ​តែ​ដឹង​រាល់​គ្នា ទើប​បង្គាប់​ឲ្យ​យើង​ខ្ញុំ​រចនា​ឡើង ដើម្បី​យក​ទៅ​បោះពុម្ព​ផ្សាយ​ឲ្យ​បាន​ជ្រួតជ្រាប​ទូទៅ តែ​រឿង​នេះ​ដើម​ជា​ភាសា​សំស្ក្រឹត អ្នក​ប្រែ​ត​ៗ​មក ក៏​ចូល​ចិត្ត​ប្រើ​ភាសា​នោះ​ច្រើន សូម្បី​យើង​ខ្ញុំ​រចនា​ឡើង​ក្នុង​គ្រា​នេះ ក៏​តោង​ប្រើ​ភាសា​នេះ​ច្រើន ហើយ​ប្រើ​ពាក្យ​ប្លែក​ៗ អំពី​ដែល​ធ្លាប់​ប្រើ​ច្រើន ដោយ​បំណង​ដើម្បី​ឲ្យ​អ្នក​មើល​រឿង​នេះ​ជ្រាប​ពាក្យ​នោះ​ៗ ជា​ប្រយោជន៍​សម្រាប់​ខ្លួន ក្នុង​ទី​នេះ​យើង​ខ្ញុំ​សូម​អភ័យ​ដល់​អ្នក​មើល អ្នក​អាន​ទាំងឡាយ បើ​ទើស​ទាល់​ឆ្ងល់​ត្រង់​ណា សូម​ឲ្យ​សួរ​អ្នក​ចេះ​ដឹង​តទៅ កុំ​គប្បី​និន្ទា​ហើយ​ឈប់​ស្ងៀម​នៅ បើ​ធ្វើ​ដូច្នោះ​នឹង​បាន​ផល​ត្រឹម​តែ​ជា​អ្នក​មិន​ចេះ​ប៉ុណ្ណោះ​។ 
យើង​ខ្ញុំ​សូម​ឧទ្ទិស​រឿង​នេះ ជូន​អ្នក​ស្រី ការប៉ឺឡែស ដែល​ផ្ដើម​បង្កើត​រឿង​នេះ ហើយ​នឹង​ជាទី​រាប់អាន​ដ៏​ខ្ពស់​នៃ​យើង​ខ្ញុំ​។           
ព្រះ​ស្នេហា​សាទេព ក្រសេម

 រឿងមហាភារតយុទ្ធ ភាគទី១៖សេចក្ដីឫស្យានៃញាតិ
 រឿងមហាភារតយុទ្ធ ភាគទី២៖ការស្វយម្ពរឫការរើសគូនៃនាងទ្រៅបទី
 រឿងមហាភារតយុទ្ធ ភាគទី៣៖អវាហមង្គលនៃនាងទ្រៅបទី
 រឿងមហាភារតយុទ្ធ ភាគទី៤៖ទីប្រជុំរដ្ឋមន្ត្រី
 រឿងមហាភារតយុទ្ធ ភាគទី៥៖ឥន្ទ្របថរដ្ឋ រាជអាណាចក្រថ្មី
 រឿងមហាភារតយុទ្ធ ភាគទី៦៖ការលេងស្កាភ្នាល់យ៉ាងធំ
 រឿងមហាភារតយុទ្ធ ភាគទី៧៖ការនិរទេសបាណ្ឌវក្សត្រិយ៍
 រឿងមហាភារតយុទ្ធ ភាគទី៨៖ព្រះចៅក្រុងវិរាដ
 រឿងមហាភារតយុទ្ធ ភាគទី៩៖ពួកកុរុចូលជាន់ដែនវិរាដ
 រឿងមហាភារតយុទ្ធ ភាគទី១០៖ការតភព្វប្រសប់
 រឿងមហាភារតយុទ្ធ ភាគទី១១៖ប្រឹក្សាការស្ងប់សឹកត្រៀមច្បាំង
 រឿងមហាភារតយុទ្ធ ភាគទី១២៖សង្គ្រាមកុរុក្សត្រ
 រឿងមហាភារតយុទ្ធ ភាគទី១៣៖សេចក្ដីទោមនស្សរបស់ទុរយោធន៍

(នៅមានត)

Siv houng
រឿងមហាភារតយុទ្ធ: ភ្ជាប់​ទៅ​គេហទំព័រ​ក្រៅ

ភ្ជាប់​ទៅ​គេហទំព័រ​ក្រៅ 
វិទ្យាស្ថានពុទ្ធសាសនបណ្ឌិត

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រឿងមហាភារតយុទ្ធ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អក្សរសាស្ត្រខ្មែរ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ធីតា
រឿងមាយាដកខ្ញី

រឿងមាយាដកខ្ញី ​និយាយអំពីកិច្ចកលរបស់ស្រ្ដី ស្ដ្រីខូច ស្រ្ដីផិត ស្ដ្រីក្បត់ ស្រីចិត្ដចើកដែលមិនចេះស្កប់ស្កល់ មិនចេះឆ្អែតឆ្អន់ នឹង កាមតណ្ហាសោះឡើយ ភាសិតក្នុង​ស្រីហិតោបទេស បានសរសេរទុកថា «ធម្មជាតិស្រ្ដី នឹងថាអៀនខ្មាស់ក៏មិនមែន នឹងថាមានខ្លួនទូន្មានហើយ ក៏មិនមែន នឹងថាមានចិត្ដស្មោះត្រង់ចំពោះប្ដីក៏មិនមែនពុំនោះ នឹងថា មានសេចក្ដីភ័យខ្លាចក៏មិនមែនដែរ សេចក្ដីពិត គឺមិនមានបុរសចង់ នេះជាហេតុនៃសេចក្ដីស្មោះត្រង់ (បរិសុទ្ធ)នៃស្រ្ដីទាំងឡាយ»។

ការដាក់កំហុស ការគៀបសង្កត់ ការតិះទៀនវាយតំលៃ ការពោលពាក្យគ្រោតគ្រាត រហូតប្រព្រឹត្ដនូវអំពើអានាចារមានចាប់បង្ខំ ចាប់រំលោភ ទៅលើស្រ្ដីភេទទាំងឡាយ​ហាក់ដូចជាមានកើតឡើង​គ្រប់កាលៈទេសៈ គ្រប់សម័យកាលហើយជួនកាលយើងឃើញថា ស្រ្ដីវាគ្រាន់តែជាឧបករណ៍មួយ សំរាប់បុរសប្រលែងលេងសើចប៉ុណ្ណោះ។ ចំនែកបុរសភេទវិញ គេចាត់ទុកជាមាសទឹកដប់ ល្អអិតខ្ចោះ ទោះជាបុរសមានកិច្ចកលមាយា បោកបញ្ឆោត ផិតក្បត់ មានប្រពន្ធមួយហើយមួយទៀត រឺ ច្រើនរាប់រយ យ៉ាងណា ក៏ដោយ ឥតមាននរណាសរសេរទុក កត់ត្រាទុក តាក់តែងជារឿងទុកហើយទំនៀមទំលាប់ ក៏ហាក់អិតបានស្ដីបន្ទោស ទៅលើបុរសភេទក្នុងករណីក្បត់នេះទេ។ សត្វលោកឈ្មោលញី មនុស្សលោកប្រុសស្រី​សុទ្ធសឹងតែជាសត្វមួយ​ពួកដែលមានកាម សញ្ញា (ចេះឈប់សំរាក ចេះលំហែកាយ ចេះអាណិតស្រលាញ់ ដូចៗគ្នា ស្មើគ្នាទាំងអស់) ។  មនុស្សប្រុសតែងប្រើ បញ្ញាកិច្ចកលស្វែង រកកាមារម្មណ៍ (ស្រ្ដី) គ្រប់វិធីការ
ចុះស្រ្ដីវិញនាងមិនចាំបាច់ រិះរក ស្វែរក រឺជ្រើសរើសអ្វីទេ នាងត្រូវតែដេកចាំ ចាំតែបុរសត្រូវការនាងតែប៉ុណ្ណឹង?...។