វេយ្យាករណ៍នៃភាសាខ្មែរ: ផ្នត់ដើម

ផ្នត់ដើម
គឺជាវិធីសាស្ត្រមួយសម្រាប់ធ្វើការញែកព្យាង្គឬក៏ព្យពា្ជនៈនៅក្នុងអក្សរសាស្ត្រខ្មែរដែលចេញមកពីពាក្យឫសជាច្រើន ហើយគេបានបែងចែក ជា៤ទម្រងង់៖ ផ្នត់ដើម ឋិតនៅខាងដើមពាក្យឫស។ ផ្នត់ដើមមានទំរង់គឺ ៖ 
-     ព្យព្ជានៈទោល(ព-) 
-     ព្យព្ជានៈ + ស្រៈ ( ពស-) 
-     ព្យព្ជានៈ + ស្រៈ + ព្យព្ជានៈ (ពសព-) កម្លាយផ្នត់ដើម
-     ទម្រង់(ព-)
     ទម្រង់(ព-) មានប្រាំគឺ [ក-] [ច-] [ប-] [ត-]  និង[ស-]។ 
    ផ្នត់ដើម[ក-] 
       ង៉ក  → ក្ងក់ ជា (គុ.) កោងកាច់ចូល មិនត្រង់ កក្ងក់, កោងក្ងក់ ជាដើម។

       ងាក  → ក្ងៀក ជា (គុ.) ដែលក្ងៀងផ្អៀងទន់ទៅម្ខាង។

       ង៉ុក  → ក្ងុក ជា (គុ.) ដែលកោងដូចជាតម្ពក់។

       ចប់  → ខ្ចប់ ជា (កិ.) រុំឬវេចជាកញ្ចប់, ធ្វើឱ្យមានជាកញ្ចប់(ខ្ចប់បាយមួយកញ្ចប់ទៅបរិភោគនៅសាលារៀន)។

        ជាប់  → ខ្ជាប់ ជា (គុ.) ឋិតឋេរ, មាំមួន,ជាប់លាប់។

        ញោច  → ខ្ញូច ជា (កិ.វិ) ពាក្យសម្រាប់ចម្រើនពាក្យញាក់ ភ្ញាក់ដោយរសើប, ពាក្យកម្រើក, ពាក្យញោចឱ្យប្លែកឡើង ញាក់ខ្ញូច កម្រើកខ្ញូច ញោចខ្ញូច។

        ទប់  → ខ្ទប់ ជា (កិ.) បិទស្ទះ ដូចជា ខ្ទប់ទ្វារ, ខ្ទប់រន្ធសត្វ។

        ទាស់  → ខ្ទាស់ ជា (កិ.) ធ្វើឱ្យជាប់គ្នាដោយក្លាស់នឹងកន្លាស់ឬម្ជុលជាដើម ខ្ទាស់កន្ទោងដោយកន្លាស់។ 

        បើជានាម ជាម្ជុលបត់មួយយ៉ាង សម្រាប់ខ្ទាស់អ្វីៗ ម្ជុលខ្ទាស់។

        ទើត  → ខ្ទើត ជា (កិ.) ប្រឹងឡើង, ចំកោងឡើង, មិនងាយចុះទៅក្រោមដោយបោះដោយវាយ : វាយមិនចុះ សង្កត់មិនចុះ ចេះតែខ្ទើតឡើង។

        បាំង  → ក្បាំង ជារបាំងមុខ : ក្បាំងណា, ក្បាំងទូ , ក្បាំងមុខ ជាដើម។

        មូរ  → ខ្មូរ ជា(កិ.ឬគុ.) រួញក្រញង់់ដូចគេមួរ :ស្លឹកត្រចៀកខ្មួរ។ មនុស្សខ្មូរមុខ។

        រាប  → ក្រាប ជា(កិ.) ឱនខ្លួន, ឱនក្បាលរាបដល់ទីទាបបំផុត : ក្រាបក្បាលដល់កន្ទេល, ក្រាបថ្វាយបង្គំ។

        លប  → ខ្លប ជា(គុ.) ដែលស្របទន់បណ្តោយ :ស្លឹកត្រចៀកខ្លប។

        លាយ  →ក្លាយ ជា(គុ.) មិនសុទ្ធ, មិនដូច, ប្រែប្រួល។

        លូត  → ខ្លូត ជា(ន.) ផ្លែត្រសក់, ឪឡឹក, ត្រឡាច, ល្ពៅ, ឃ្លោកឬននោងខ្ចីៗ ដែលធំជាងក្តឹបតូចជាងចាស់ :ខ្លូតត្រសក់ ...។ វាអាចជាគុណនាមក៏មាន ត្រសក់ខ្លូត។

        វល់  → ខ្វល់ ជា(គុ.) វិលវល់, ច្របល់ :ខ្វល់ចិត្ត, ខ្វល់គំនិត, ទឹកល្អក់ខ្វល់។

        សោះ  →ខ្សោះ ជា(គុ.) ដែលស្ងួតសោះ, ផ្អោះឥតរសជាតិ, ឥតឆ្ងាញ់ពិសារ :បាយខ្សោះ, អំពៅខ្សោះ។

    ផ្នត់ដើម[គ-]

        វៀន  → ខ្វៀន ជា(កិ.ឬកិ. វិ.) វៀចជាប់ជាវង់ :កន្ទុយខ្វៀន, ឆ្មាដេកខ្វៀន។

        វិល  → ខ្វិល ជា(កិ.វិ) ពាក្យសម្រាប់ចម្រើនពាក្យវិល, ដើរឱ្យប្លែកឡើង :វិលខ្វិល, ដើរខ្វិល។

        វាង  → ឃ្វាង ជា(កិ.ឬកិ. វិ) ដើរជ្រួស, ដើរជ្រួសគ្នា :ដើរឃ្វាងគ្នា, ឃ្វាងផ្លូវ, ឃ្វាងសេក្តី។

        មាន  → គ្មាន ជា(កិ.) ពាក្យបដិសេដប្រាប់សេក្តីថា មិនមាន, ឥត។

        លាត  → ឃ្លាត ជា(កិ.) ងាកចេញផុតពីគ្នាឬបែកពីគ្នាទៅឆ្ងាយ :អង្គុយឱ្យឃ្លាតពីគ្នា, បងប្អូនឃ្លាតគ្នាយូរឆ្នាំហើយ។

    ផ្នត់ដើម[ច-]

        បូត  → ច្បូត ជា(កិ.) ចាប់បូត, ចាប់ច្របាច់បូត :ច្បូតសក់។

        ហ្នឹង   → ច្នឹង ជា(ន.) ហ្នឹង, ប៉ុណឹ្ណង(ក្លាយមកពីដូចហ្នឹង) មិនសូវប្រើ, ប្រើក្នុងពាក្យកាព្យ។ 

        បិច  → ច្បិច ជា(កិ.) ចាប់យកបន្តិចៗ ដោយម្រាមដៃ។

        រ៉ិច   → ច្រិចៗ ជា(ឧ.) សូរទឹកចេញពីប្រហោងតូចៗ មានអាក់ៗម្តងៗ។

        រ៉ិល   → ច្រិល ជា(កិ. វិ) រអិលឥតទាក់, រលេញស្រួល :ក្មេងរត់ច្រិល។

        រឹង   → ច្រឹង ជា(គុ.) ដែលរឹងដោយប្រឹង(មិនសូវប្រើ)។

        រុះ  → ជ្រុះ ជា(កិ.) ធ្លាក់ដោយរបេះ, របូត :ផ្លែឈើជ្រុះ។

        កាង  → ឆ្កាង ជា(កិ.) ដោតនឹងឈើអណ្តោតឱ្យលាចំកោង :ឆ្ពាងមាន់។ បើជា គុណកិរិយាក៏បាន មាន់ឆ្កាង។

        កូត  → ឆ្កូត ជា(កិ.) ជាស្នាមឬឆ្នូតនៅលើរបស់អ្វីមួយ។

        កៀស  →ឆ្កៀស ជា(កិ.) កៀសឆ្កៀស :ឆ្កៀសអំបុក។

        គង  → ឆ្គង ជា(គុ.)ដំណើរខុសទំនង, មិនគប្បី, មិនសម :សំដីឆ្គងមនុស្សឆ្គង។

        ង៉ក់  → ឆ្ងក់ ជា(កិ. វិ) ដែលមានដំណើរត្រង់ហើយរលាក់ផង :ដើរឆ្កក់ៗ។

        ងើយ  → ឆ្ងើយ ជា(គុ.) ដែលងើយឆ្គង, ដែលឆ្វេងឥតសណ្តាប់, ឥតបែបបទ :គាត់ហ្នឹងជាមនុស្សឆ្ងើយណាស់។

        ងោក  → ឈ្ងោក ជា(កិ.) បង្អោន, បន្ទោរក្បាលទាំងខ្លួនទៅមុខ :ឈ្ងោកតាមបង្អួច, ឈ្ងោកមើលមុខ។

        នេះ  → ច្នេះ ជា(និ.) នេះ, ប៉ុណ្ណេះ(ក្លាយមកពីដូចនេះ) មិនសូវប្រើ, ប្រើខ្លះតែក្នុងកាព្យ។

        នោះ  → ច្នោះ ជា(និ.) នោះ, ប៉ុណ្ណោះ(ក្លាយមកពីដូច្នោះ) មិនសូវប្រើ, ប្រើខ្លះតែក្នុងកាព្យ។

        បង   → ច្បង ជា(គុ.) ដែលជាបងបង្អស់, ដែលជាដើមបង្អស់, ដែលជាប្រធានធំជាងគេ :កូនច្បង។

        បាំង   → ច្បាំង ជា(កិ.) បប្រណាំងយកជ័យជំនះ ដោយគ្រឿងសាស្ត្រាវុធ។

        មូល  → ឆ្មូល ជា(កិ.) ប្រមូលឱ្យមូលជាដុំ :ឆ្មូលសំពត់។

        មៀង  → ឆ្មៀង ជា(កិ.) បែរមើលចំហៀង :ឆ្មៀងមើល, ឆ្មៀងភ្នែកមើល។

    ផ្នត់ដើម[ជ-]

        បូត   → ច្បូត មាននៅខាងលើ។

        មូល  →ឆ្មូល មាននៅខាងលើ។

        មៀង  → ឆ្មៀង មាននៅខាងលើ។

        រាល  → ជ្រាល ជា(គុ.) ទេរ, ទាបម្ខាង ខ្ពស់ម្ខាង :ដីជ្រាល។

        រាវ  → ជ្រាវ ជា(កិ.) កកូរច្របល់, រាវរក។ បើជានាម ឈ្មោះភ្នំ១, ឈ្មោះភូមិ១, ក្នុងស្រុកថ្ពងក្នុងខេត្តកំពង់ស្ពឺ។

        រ៉ាវ   → ច្រាវ ជា(ឧ.) សូរសម្លេងលាន់ឮបែបស្រួយ :កែវបែក, សូរប្រាក់ធ្លាក់។ 

        រុល  → ជ្រុល ជា(កិ.ឬ កិ. វិ) ហួសកំណត់ :ជ្រុលពេក, ដើរជ្រុល, ដេកជ្រុល។

        រួញ  → ជ្រួញ ជា(កិ.) ដំណើរនៃស្បែកដែលមានសណ្ឋានជាផ្នត់ៗ :មុខជ្រួញ។

        រើស  → ជ្រើស ជា(កិ.) រើសរក, ស្រាល់រក, រើសសម្រាំង។

        រេ  → ជ្រេ ជា(គុ.)ដែលទេរ, ងាកបែរ មិនចំកណ្តាល ដែលល្អៀង :ថ្ងៃជ្រេរៀបនឹងលិច។

        រែក  → ជ្រែក ជា(កិ.) ជែកវែលចូល, ញែកចូល :ជ្រែកចូល, មារជ្រែក។

        លប  → ឈ្លប ជា(កិ.) លបមើលដោយស្ងាត់, លបស្តាប់។         

        លេច  → ឈ្លេច ជា(កិ.) ចាប់ច្របាច់ឱ្យបែក, ឱ្យពៀច, ឱ្យទ្រុឌ, ឱ្យទ្រោម។

    ផ្នត់ដើម[ត-]

        បក  → ត្បក ជា(កិ.) ខោកដោយក្រញរដៃ :ត្បកក្បាល។

        ឡើង  → ថ្លើង ជា(ន.) អ្នកដែលឡើងចាង, ដែលប្រហើន, មហាត។ ពួកល្មើសច្បាប់ឬអាជ្ញា)(ឧទ្ទាមបះ)។

        បារ  →  ត្បារ ជា(កិ.) មូរបង្វិល, ដុសខាត់រន្ធឬប្រហោងដោយតម្បារ :ត្បារត្រចៀក, ត្បាខ្ទុះបួស។

        រុល  → ត្រុល ជា(កិ. វិ) ដែលចេះតែរអិលទើសទាក់ :និយាយត្រុល។

        រួត  → ត្រួត ជា(កិ.) ពិនិត្យមើលឱ្យដឹងជាត្រឹមត្រូវឬមិនត្រឹមត្រូវទេ ហើយបង្គាប់បញ្ជាឱ្យធ្វើថែមទៀតដោយត្រឹមត្រូវ :ត្រួតមើល, ត្រួតបញ្ជី, ត្រួតពល។ 

        កល់  → ថ្កល់ ជា(កិ.ឬកិ. វិ) តម្កល់ឬនឹងណាស់, ដែលនឹងដូចគេតម្កល់។ 

        រៀប  → ត្រៀប ជា(កិ. វិ) ដែលដេរដាសដោយមានរបៀប ហាក់ដូចគេតម្រៀប :ឈរមើលត្រៀប, មើលទៅឃើញត្រៀប។

        រង  → ត្រង ជា(កិ.) ច្រោះ, ទ្រ, រងដោយតម្រង :ត្រងទឹក, ត្រងត្រី។    

    ផ្នត់ដើម[ទ-]

        រាប  → ទ្រាប ជា(ន.) បង្អែបធ្វើដោយអង្ករដំណើបឬល្ងឬដូង លាយកូរនឹងទឹកស្ករស្អិត រួចយកទៅសង្កត់ជាផែនៗ :ទ្រាបលាជ, ទ្រាបល្ង, ទ្រាបបាយ។ រីឯជា(កិ.) ផ្កាប់មុខគ្របសង្កត់ពីលើឬសង្កត់ដោយបាតដៃលើឈ្នក់ដាក់ផ្កាប់ទៅផ្ទាល់នឹងផ្ទៃភក់ក្នុងទឹក :ទ្រាបត្រី។

        នឹម  → ធ្នឹម ជាគ្រឿងគេហដ្ឋានជាមេផ្ទឹមសរសរទ្រជើងគកឬទោះឥតជើងគកក៏អាចប្រើបាន។

        រឹង  → ទ្រឹង ជា (កិ.) ឈប់ស្ងៀម, ដំអក់, ក្រាញដោយរឹងត្អឹង :ទ្រឹងមួយស្របក់, ឈរទ្រឹងដល់ណាទៀតម្តេចក៏មិនទៅ?

        រេល  → ទ្រេល ជា (កិ.ឬ កិរិ.) ធ្លាយជ្រាលចេញមក  :គំនរស្រូវទ្រេល, ធ្លាយទ្រេល។ រីឯជា (ន.) គំនរអ្វីៗដែលកើតដោយធ្លាយឬដោយស្រាវដាក់ :ពោះវៀនមួយទ្រេល, ស្រូវមួយទ្រេលជាដើម។

        លុង  → ធ្លុង ជា (ន.) តួសរសៃខ្មាញ់ដែលត្រកួញឬធ្លូញ : វេញបញ្ចូលធ្លុង, ខ្សែពីធ្លុង, ខ្សែមីធ្លុង។ ព. ប្រ. ធ្លុងមួយឬត្រូវធ្លុងគ្នា គឺរួមគំនិតគ្នា, វេញគំនិតចូលគ្នាគេវេញខ្សែបញ្ចូលធ្លុង។ រីឯជា (កិ.) ដែលច្រហឥតមានទើស : ទ្វារច្រហធ្លុង, មើលទៅឃើញធ្លុង(ធ្លួង)។ 

    ផ្នត់ដើម[ប-]

        ដឹង  → ប្ដឹង ជា (កិ.) ចោទប្រកាន់, តវ៉ា, ពោលទោសដោយមិនសុខចិត្ត ឱ្យអ្នកធំឬតុលាការបានជ្រាប, ជូនដំណឹង។ ប្តឹងផ្តល់ឬប្ដឹងផ្តល់ ប្ដឹងញូយៗឬប្ដឹងពីគ្នាទៅវិញទៅមក។

        ងូត  → ផ្ងូត ជា (កិ.) ញ៉ាំងឱ្យងូត, ងូតទឹកឱ្យ :ម្តាយងូតទឹកកូន។ តាមប្រភពពាក្យ ងូត (ញ៉ាំងអ្នកដទៃឱ្យ ងូត) គួរតែប្រើ ភ្ងួត ប៉ុន្តែធ្លាប់តែប្រើ ផ្ងូត យូរហើយ,ឬបើត្រូវការប្រើ ភ្ងូត ក៏សឹកតែបាន។

        អូន  → ប្អូន ជា (ន.) អ្នកដែលទីទៃពីបទ គឺអ្នកកើតក្រោយ ដែលឃើញពន្លឺព្រះអាទិត្យក្រោយដែលមានអាយុតិចជាងបង :ប្អូនប្រុស, ប្អូនស្រី, ប្អូនបង្កើត, ប្អូនបង្កើតពោះមួយ, ប្អូនបង្កើតម្តាយទីទៃ, ប្អូនបង្កើតឪពុកទីទៃ, ប្អូនថ្លៃស្រី, ប្អូនជីដូនមួយ, ប្អូនជីទួតមួយ, ប្អូនជីលួតមួយ, ប្អូនធម៌, ប្អូនសុំ ...។ពាក្យទំយើយថា អូន  និងបង។

        គូ  → ផ្គូ ជា (កិ.) ធ្វើជាគូ គឺផ្សំអ្វីៗដែលធៀប, ដែលផ្ទឹមនឹងគ្នាឱ្យបានជាមួយគូ :ផ្គូចំបាច់, ផ្គូទូកប្រណាំង។

        គួប  → ផ្គួប ជា (កិ.) ធ្វើឱ្យគួបគ្នា :ផ្គួបចេស, ផ្គួបខ្សែ, ផ្កួបដៃ។

        ងំ  → ផ្ងំ  ជា (ក.) ធ្វើឱ្យងំ, ដាក់បង្អង់ទុកឱ្យងំចំហាយក្តៅ :ផ្ងំបាយ។

        ងើយ  → ផ្ងើយ ជា (កិ.) ធ្វើឱ្យងើល, ចាប់ឱ្យងើល :ផ្ងើយឡើង, ចាប់ផ្ងើយ។

        ចាញ់  → ផ្ចាញ់ ជា (កិ.) ធ្វើឱ្យចាញ់។ ផ្ចាញ់ផ្ទាល់ឬផ្ទាលផ្ចាញ់ ធ្វើឱ្យចាញ់ឱ្យរាងចាលលែងហ៊ានទៅទៀតឬផ្តន្ទាបង្អស់បង្អោនឱ្យមានអៀនអន់រាងចាល។

        ញ៉ាច់  →   ផ្ញាច់ ជា (ឧ.) សូរឮដោយទំពា :ទំពាផ្ញាច់ៗ។

        ញ៉ុក  → ផ្ញុក ជា (កិ.ឬកិ. រិ.) រុញដាក់ឱ្យញ៉ុកណែន, ចាប់ញាត់ត្រសុកទៅក្នុងទីសុកមម៉ុក :ផ្ញុកផែមទៀត, ដាក់ប៉ុណ្ណឹងល្មមហើយ កុំយកទៅផ្ញុកច្រើនពេក។

        ដុំ  → ផ្ដុំ ជា (កិ.) ធ្វើឱ្យជាដុំ, ប្រមូល, រួបរួមឱ្យជាដុំឬជាពួក :ផ្តុំគ្នានៅមុខសាលារៀន។

        ដូរ  → ប្ដូរ ជា (កិ.) ផ្លាស់ពីមួយទៅមួយ, ផ្លាស់យកមួយមកឱ្យមួយទៅ, ផ្លាស់ពីនេះដាក់ទៅនោះ, ដូរ។ ប្តូរជីវិត ប្រថុយស្លាប់។

        ដួច  → ផ្ដួច ជា (កិ.) ដូចឡើង, កកើតឡើង, តាំងឡើងជាងមុន។ ផ្តួចផ្តើម តាំងកកើតឡើងជាមុនបង្អស់, ដូចឡើងដើមដំបូង។

        ដេក  → ផ្ដេក ជា (កិ.) ញ៉ាំងអ្នកដទៃឱ្យដេកឬរបស់អ្វីមួយឱ្យដេក :ផ្តេកកូន, ផ្តេកសសរ។ ផ្តេកចិត្ត បង្អោនចិត្តឱ្យស៊ប់ទៅរក។

        ទាត់  → ផ្ទាត់ ជា (កិ.) រលាស់, វាត់, ខ្ចាតចេញឬលោតដោយកម្លាំងដែលប្រឹងចំកោងផ្ទាត់ម្រាមដៃ, កំពឹសផ្តាត់លោតព្រាត ...។ ផ្ទៀងផ្ទាត់ ផ្ទៀងឱ្យទៀងទាត់។

        ទីង  → ផ្ទីង ជា (កិ.) ធ្វើឱ្យដាំទីង, គំហុក, ចាប់លើកផ្អៀងឬផ្កាប់សម្រេងទឹកឱ្យអស់ឥតសំចៃ :ផ្ទីងឱ្យអស់, ចាក់ផ្ទីង។

        រាំង  → ប្រាំង (គ.ឬ ន.) ឈ្មោះរដូវក្តៅរាំងឥតទឹកភ្លៀង, ដែលមាននៅក្នុងសម័យរាំងភ្លៀងឬទាក់ទងដោយរដូវរាំង ឥតមានទឹកភ្លៀង :រដូវប្រាំង, ពោតប្រាំង។ ស្រែប្រាំង ស្រែសម្រាប់ស្ទូងបានតែក្នុងរដូវប្រាំង។ មនុស្សប្រាំង ជាមនុស្សដែលកំណាញ់ស្វិតស្វាញ សូម្បីមានស្មូមមកឈរស្រែសូមទាននៅមុខផ្ទះ ក៏ឥតដែលឱ្យទានដល់តិចតួចឡើយ។

        រាវ  → ប្រាវ ជា (ឧ.) សូរឮដោយកាច់, ជាន់, សង្កត់អ្វីៗដែលស្ងួតស្រួយឬវត្ថុនោះបាក់, ធ្លាក់ជាដើម។     

        លោត  → ប្លោត (កិ.រិ.) ដែលមានអាការរលាតរំលងឬបោលលោតៗផ្លោះៗ ដោយរហ័សភ្លែតកង្កែបលោតប្លោត, ទន្សាយលោតប្លោត, លោតប្លោតចុះ ប្លោតឡើង។

        សាយ  → ផ្សាយ (កិ.) ធ្វើឱ្យសាយចេញទៅ, ចេញសាយទៅទៅៈ ផ្សាយដំណឹង, ផ្សាយពាក្យ។

        សឹក  → ផ្សឹក (កិ.) បង្ខំឱ្យសឹកចេញចាកផ្នួស។ ធ្វើឆ្នាំងដីដែលនៅថ្មីមិនទាន់ប្រើសោះឱ្យស្និទ្ធសាច់ ដើម្បីនឹងប្រើកុំឱ្យជាប់ទឹកចេញបានៈ ផ្សឹកឆ្នាំងទឹក។

        អួ   → ផ្អួរ (គុ.) ដែលខួចរសជាតិមិនបប្រក្រតី ព្រោះអាប់អួ, ព្រោះទុកយូរហួសកាលកំណត់ៈ អង្ករផ្អួរ។ ដែលមានក្លិនក្តឹះបនន្តិចព្រោះអាប់អួៈ ក្លិនផ្អួរ, ធុំផ្អួរ។

        ដូរ  → ប្ដូរ (កិ.) ផ្លាស់ពីមួយទៅមួយ, ផ្លាស់យកមួយរួចយកមួយទៀត, ផ្លាស់ពីទីនេះទៅដាក់ទៅនោះ, ដូរ។ 

        ដឹង  → ប្ដឹង(កិ.) ចោទប្រកាន់, តវ៉ា, ពោលទោសដោយមិនសុខចិត្ត ឱ្យអ្នកធំឬតុលាការបានជ្រាប, ជូនដំណឹង។ ប្តឹងផ្តល់ ប្តឹងញយៗឬប្តឹងពីគ្នាទៅវិញទៅមក។

        ដាច់  → ផ្ដាច់(ក.) ធ្វើឱ្យដាច់។ ផ្ដាច់ផ្ដិលឬផ្ដិលដាច់ ផ្តិលឱ្យដាច់លែងមានតទៅទៀត។

        ជុំ  → ភ្ជុំ(កិ.) ធ្វើឱ្យជុំ, ឱ្យជួបជុំគ្នា, ឱ្យប្រជុំគ្នាៈ ភ្ជុំគ្នា, ភ្ជុំពល។

    ផ្នត់ដើម[ព-]

        រិញ   → ព្រិញ(កិ. វិ.ឬគុ.) ដែលរលើបរលងឬរលាបៗ, ស្តើងស្តួច, ច្រើននិយាយថា ព្រិញៗជា (វត្ថុរាវ) ទឹកហូរព្រិញៗ, ឈាមចេញព្រិញៗ។

        រិច  → ព្រិច(កិ.) ញាក់ទទាក់ស្លាបឬទទះស្លាបខ្លាំងដោយអំណាចកម្លាំងក្លៀវក្លារកញី (និយាយចំពោះតែលលកឈ្មោលមួយប្រភេទ) លលកព្រិច។ រីឯជា(ន.) ឈ្មោះរុក្ខជាតិព្រៃមួយប្រភេទ ស្លឹកប្រជាបន្លែ(អ្នកស្រុខ្លះហៅថា ស្លឹកប្រិច)។

        រុល  → ព្រុល(កិ.) ផ្អើលជ្រួលឡើង, ខ្ពុរឬហុយឡើងខ្ជោលទ្រលោមឡើង មូលព្រុលគឺមូសផ្អើលហើរមីរដេរដាស់, រំកាច់ភ្លើងព្រុលឡើង គឺរំកាច់ភ្លើងខ្ពុរខ្ជោលឡើងដោយបុករុក។ រីឯជា(ន.) ឈ្មោះសត្វចតុប្បាទព្រៃមួយប្រភេទ មានរូបរាងស្រដៀងនឹងជ្រូក ប៉ុន្តែមានមាឌតូចជាងច្រើន ជាសត្វរហ័សរហួនណាស់ ហៅថា ជ្រូកព្រុល គេយកខ្លាញ់ វាធ្វើជាឱសថឬតរម្ងោប់រោគងាស់សរសៃៈ ខ្លាញ់ជ្រូកព្រុល។

        ងក់  → ភ្ងក់(កិ. វិ.) អំពីដំណើរងក់ងើយរឿយៗ ដោយមានអាការនៃជរាបៀតបៀន ជាដើមៈ ដើរផ្ងក់ៗ, ធ្វើការផ្ងក់ៗ។

        ងប់  → ភ្ងប់(កិ.) ធ្វើឱ្យងប់ចុះ, ឱ្យទោរទៅមុខៈ ផ្ងុបចុះ, ចាប់ផ្ងុប។

        ងូត  → ភ្ងូត(កិ.) ញ៉ាំងអ្នកដទៃឱ្យងូត ម្តាយងូតទឹកឱ្យកូន។

        យួរ  → ព្យួរ(ក.) ពាក់, ថ្កក់, ចងបន្តោក, បន្តោងៈ ព្យួរសម្លៀកបំពាក់, ព្យួរសម្ពាយនឹងមែកឈើ។ ព្យួរទោស កាត់ទោសផ្អាកទុកមានកំណត់កាល។

        រួត  → ព្រួត(កិ.) ផ្គួបគ្នាឱ្យមាំ, បន្ថែមរួមគ្នា, ចោមជួយគ្នាៈ ប្រួតខ្សែជាពីរ, ប្រួតគ្នាវាយ។ រីឯ(ន.) ឈ្មោះភមរជាតិមួយបប្រភេទរូបថ្លោសជាងមេឃ្មុំផ្លិត តូចជាងមេឃ្មុំធំ សម្បុរ សបន្តិច ច្រើនកសំបុកជាផ្លិតស្រទាប់ៗ សម្បុរ ស នៅអាស្រ័យក្នុងប្រហោងរូងឈើ, ពាង, ក្អមជាដើម មានទឹកផ្អែមឡមៗ។

        រួម  → ព្រួម(កិ.) ធ្វើឱ្យមានរាងរួមជមតូចខាងចុងៈ ប្រួមបន្ទោះ ប្រួមធាងត្នោត, បិទបន្ទោះប្រួមខាងចុងឱ្យតូចជាងខាងគល់។

        រែក  → ព្រែក(ន.) ជ្រលងឬប្រឡាយធំជាងផ្លូវទឹកទន្លេទៅបឹងឬពីទីឯទៀតចូលមកទន្លេ, សមុទ្រ, បើកើតដោយជីកហៅថា ព្រែកជីក។ រីឯជា(គុ.) ដែលរយមឬភ្លោះជាប់គ្នាពីកំណើតៈ ម្រាមដៃព្រែក, ម្រាមជើងព្រែក, ផ្លែចេកព្រែក។ ចិត្តព្រែក ចិត្តដែលជាប់ដោយក្តីស្រឡាញ់បែកជាពីរងាកបែររកតែមួយចោលមួយក៏ពុំកើត។

    ផ្នត់ដើម[ម-]

        ង៉ក់  → ម្ងក់(កិ. វិ.ឬគុ.) ដែលធ្វើឬកមាយាង៉ិកង៉ក់ៈឬកម្ង៉ិកម៉្ងក់, ធ្វើម្ង៉ិកម្ង៉ក់(ច្រើនតែស្ត្រីឬកូនក្មេងតូច)។

        រីក  → ម្រីក(ន.) ដែលចេញអាការរិកៗរឿយៗ ធ្វើមុខម្រីកៗ, មេអំបៅធ្វើស្លាបម្រីកៗ។

        ចត់  → ម្ចត់(គុ.) ដែលមានរសចត់(ប្រើចំពោះតែគ្រឿងជ្រលក់ និងព័ណ៌) ទឹកម្ចត់, ព័ណ៌ម្ចត់ ទឹកជ្រលក់ដែលមានរសចត់ឬព័ណ៌ដែលកើតអំពីការជ្រលក់ដោយទឹកចត់ ដូចយ៉ាងទឹកជ្រលក់ចីវរឬព័ណ៌ចីវររបស់ពួកបព្វជិតពុទ្ធសាសនិក(បុរាណហៅថា អម្ចត់)។

        ជូរ  → ម្ជូរ(ន.)វត្ថុមានរសជូរ, ស្លឹក ឬផ្លែសម្រាប់ប្រើជាគ្រឿងជូរ ម្ជូរសណ្តាន់, ម្ជូរស្លឹកថ្នឹង, ម្ជូរក្រូចឆ្មា, ម្ជូរអំពិល។ល។ ឈ្មោះសម្លរដែលគេបង់ម្ជូរ សម្លរម្ជូរ។

        រោម  → ម្រោម(ន.) ឈ្មោះភមរជាតិពួកមួយ ស្រដៀងនឹងទឹកឃ្មុំតែតូចៗ, មិនចេះទិចទេ(ព្រោះគ្មានទ្រនិច) ចេះតែខាងរោមខាំបន្តិចៗ, ត្រឹបយកទឹកដម  និងលម្អងផ្កាដូចឃ្មុំ តែធ្វើសំបុកនៅក្នុងរន្ធឈើ មានទឹកផ្អែមឈ្ងុយ មានក្រមួនពណ៌ខ្មៅហៅថា ជ័រម្រោម, ម្រោមមានពីរយ៉ាងគឺ ម្រោមខ្សោយឬម្រោមតូចមានរូបរាងតូចៗបន្តិចមាន

មានទឹកផ្អែមឈ្ងុយស្រាល ម្រោមដំណើបឬម្រោមធំមារូបធំៗបន្តិច មានទឹកផ្អែមឈ្ងុយឆ្អិត។

        ហេប  → ម្ហេប(គុ.) ដំណើរហត់ហេវឬខ្សោយ ឈឺនិយាយម្ហេបៗ ដើរម្ហេបៗ។

        ហប  → ម្ហប(កិ. វិ.ឬគុ.) ដែលធ្វើមាត់ទុលហើបៗដោយមាត់ហបៗព្រោះខ្លាចឬព្រោះស្លន់ខ្លាំង។

        ហូប  → ម្ហូប(ន.) ភោជនមានសម្លជាដើមសម្រាប់ហូបគឺ សម្រាប់បរិភោគផ្សំនឹងបាយឬបបរឬក៏ផ្សំជាមួយនឹងនំដែលប្រើជាជំនួយបាយ ម្ហូបក្រៀម, ម្ហូបទឹក, ម្ហូបឆ្ងាញ់ពិសា, បរិភោគតែម្ហូបទទេ(ឥតបាយ)។

        ហើប  → ម្ហើប(កិ. វិ.) ដែលហើយៗរឿយៗ។

    ផ្នត់ដើម [រ-]

    ផ្នត់ដើម[ល-]

        កម  → ល្កម(គុ.) ដែផុយខ្លាំង ផុយល្កម។

        ហាច  → ល្ហាច(គុ.) ដែលរាចរាយឬសាយរាយពេញពាសមើលទៅឃើញស្ងាច ទឹកល្ហាច។ ព.ប្រ សម្តីល្ហាច សម្តីរាយពពាយឬភរភាយមិនចេះអស់មិនចេះហើយ។

        គង  → ល្គង(គុ.) ដែលតូចៗមូលៗរៀវចុងរៀបរៀងគ្នាឥតឆ្គង ម្រាមដៃរល្គង។ ដែលវាល្គងលើគ្នាស្រួលៗមើលទៅមិនទាស់ភ្នែក ទងត្រឡាចល្គងៗ(និយាយ រគងក៏បាន)។

        ងើ  → ល្ងើ(គុ.) ដែលមិនយល់សាច់ការអ្វីទាល់តែសោះឬមិនដឹងបែបបទ ល្ងើពកថ្ងាស់។

        បត់  → ល្បត់(ន.) កំណត់ឬកម្រិតដែលលត់លោហជាតិមានដែកជាដើម ជាងអ្នកស្គាល់ល្បត់ទើបរលត់កាំបិតមុតល្អ។ ដែកអស់ល្បត់ ដែលជាងលត់ច្រើនដងអស់សាច់មុតហើយ។ ព.ប្រ. មនុស្សអស់ល្បត់ មនុស្សដែលគេស្តីប្រដៅច្រើនលើកច្រើនដង ហើយនៅតែមិនកើតឬដែលអស់ទំនងអស់ឧបាយនឹងកែឱ្យល្អឡើងបាន អស់ល្បត់ប៉ុណ្ណឹងហើយ អស់ឧបាយនឹងស្តីប្រដៅទៅទៀតហើយ។

        បាក់  → ល្បាក់(ន.) ថ្នាក់ដែលពាត់របេះឬដែលមានសណ្ឋានដូចគេលាក់ឬដូច

ជាបាក់ ល្បាក់ច្រាំងទន្លេ, ល្បាក់ភ្នំ។

        មួត  → ល្មួត(គុ.) ដែលស្អិតជាប់គ្នាល្អួត ស្អិតល្មួត។(កិ. វិ.) ដែលចាប់ក្រណាន់ឬចាប់មាំស្អិតមិនងាយលែង ធ្វើការល្មួត, ចាប់គ្នាល្មួត, ចាប់សម្តីគ្នាល្មួត។

        វែង   → ល្វែង(ន.) ប៉ែកសង្កាត់ផ្ទះនៅត្រង់ចន្លោះជួរសរស ល្វែងផ្ទះ, ល្វែងសាលា, ល្វែងវិហារ, ផ្ទះប្រាំល្វែង។

        ហក់  → ល្ហក់(គុ.) (ពហុ.) ដែលសុទ្ធតែកំពុងលុតលាស់ឬដែលសុទ្ធតែកំពុងនៅក្មេងស្រលូតស្រឡះ ត្រឡាចចបោះទងល្ហក់, នៅក្មេងល្ហក់។

        ហាល  → ល្ហាល(ន.) លំហបឹង, លំហទឹក រហាលបឹង, រហាលទឹក។ (គុ.) ដែលស្រឡះត្លេវវាលរហោល(និយាយថា រហាលក៏បាន)។

        ហ៊ឹម  → ល្ហឹម(គុ.) ដែលវាធ្លុងត្លេវវែងលន្លឹម ទឹកឡើងចូលវាលល្ហឹម។

        ហែ  → ល្ហែ(ន.) ដំណើរនៅទំនេរដោយមានវេលាសម្រាក, ដំណើររយាលអំពីរវល់, អំពីសេក្តីនឿយហត់ នឿយឥតល្ហែ, ពេលល្ហែ។

        អៀច → ល្អៀច(គុ.) ដែលជ្រាយ, សើមប៉ផ្អៀចឬកខ្វក់គួរខ្ពើម ជ្រាយល្អៀច, ដីសើមល្អៀច។

    ផ្នត់ដើម[វ-]

        ហី  → វ្ហី(កិ. វិ.ឬគុ) ដែលសម្តែងអាការឆ្ងើយ, តោះតើយ, ព្រងើយកន្តើយធ្វើដូចមិនឃើញមិនឮ អង្គុយធ្វើវ្ហី។ វ្ហីទៅ(និ.) ក៏ដោយ,មិនរវល់ ឱ្យហើយ, បើគេមិនយក

វ្ហីទៅ!។

        ហ៊ើយ  → វ្ហើយ(កិ. វិ.ឬគុ.) ដែលតោះតើយ, ធ្វើព្រងើយ ធ្វើវ្ហើយ, ឬកវ្ហើយ។

    ផ្នត់ដើម[ស-]

        កក  → ស្ក(គ.) ដែលមិនដាក់គ្រាប់, ដែលឥតគ្រាប់ព្រោះស្ងួតទឹក ស្រូវស្កក, ពោតស្កក។ កិ.(ព. ប្រ.) នៅផ្អាកមិនហើយ, សំកកនៅ, ខកខានព្រោះមានឧបសគ្គណាមួយរារាំង ស្កកការ, ស្កកដំណើរឬការស្កក, ដំណើរស្កក។ ស្កកស្គឺ។

        កះ  → ស្កះ(គុ) ស្អេក, ដាសស្ទើរប្រគរលើគ្នា ផ្លែស្កះ, (មើលពាក្យ ស្អេក)។

        កាត់  → ស្កាត់(កិ.) ស្ទាក់ផ្លូវ, ស្ទាក់ដំណើរ ស្កាត់ផ្លូវ, ស្កាត់ច្រក។ និយាយស្កាត់ និយាយស្ទាក់ផ្តាច់តំណសម្តីមិនឱ្យមានតទៅទៀត។ល។

        កុន  → ស្កុន(កិ.) ទើសទាក់, ទាក់ការ, ទាស់ដំណើរ, នាំឱ្យរអាក់រអួលឬឱ្យអាក់ខាន, ឱ្យខកខាន, ឱ្យថ្លោះការ, ឱ្យខូចការ ស្កុនការ, ស្កុនគំនិត, ស្កុនដំណើរ។ ន. ការទើសទាក់, ឧបសគ្គ ប្រទះលើស្តុន។ កុំដើរពានស្កុន កុំស្កាត់ច្រកផ្លូវ កុំធ្វើស្រែស្រូវ នៅផ្លូវដំរី។

        កុយ  → ស្កុយ(គុ.) ដូចគ្នានឹងឆ្កុយ(តាមទម្លាប់និយាយច្រើនតែប្រើឆ្កុយជាង)។

        ញ៉ុក  → ស្ញុក(ប.) ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ ស្ញែ ថា ស្ញែស្ញុក ស្ញែក្រៃពេក, ថ្ដែថ្ដុក ចង្អៀតស្ញែស្ញុក, ដើមទន្សែបែកកូនស្ញែស្ញុក។

        ញ៉ូញ  → ស្ញូញ(គុ.) ស្រពោនជូរហួញមិនរីករាយ, ស្រពាប់ស្រពោនជ្រួញជ្រីវ(ចំពោះតែមុខ) មុខស្ញូញ, ធ្វើមុខស្ញូញ។ ស្ញូញស្ញាញ ធ្វើមុខស្ញូញទួញទាញៗ រួញថយក្រញាងធ្វមុខស្ញូញ។

        ញេញ  → ស្ញេញ(កិ. វិ.ឬគុ.) ដែលហា, បែកប្រេះឃើញស្ញាញច្បាស់លាស់(ច្រើនសរសេរស្ញេញជាង) សើចស្ញេញ, ប្រេះស្ញេញ, មាត់ស្ញេញ។

        ញ៉ែ  → ស្ញែ(គុ.) ដែលញឹកស្អេកដេរដាស(ចំពោះតែអ្វីៗដែលតូចៗ, ល្អិតៗ) ដំបៅស្ញែ, ដើមទន្សែបែកកូនស្ញែ។(មើលពាក្យ ស្ញុក)។

        ដាច់  → ស្ដាច់  → ស្ដេច(ន.) ក្សត្រិយ៍, អ្នកដែលកើតក្នុងវង្សក្សត្រិយ៍ ទីដែលសេ្ដចគង់, ជាតិស្ដេច។ ព. ផ្ទ. រាស្ត្រ។ 

        ដួច  → ស្ដួច(គុ.) រវៀវតូចមានថ្នាក់, មានគន្លាក់, មានលំដាប់, រាងធំគល់ស្ដួច    កណ្តាលតូចខាងចុង។ ស្ដួចស្តើង តិចពេក, មិនបរិបូរណ៌។

        តឹក  → ស្តឹក(កិ.) ស្រតឹកជ្រលៀក ដេកស្តឹក, ដួលស្តឹក។

        ទំ  → ស្ទំ(កិ. វិ.ឬគុ.) ដែលឈឺងំឬឈឺទំនោបន្តិចៗមិនបាត់ ឈឺពោះស្ទំ, ជំងឺស្ទំពោះ។

        ទក់  → ស្ទក់(គុ.) ដែលឡើងសាច់ស្ពោតឬស្ទីកស្គុយដោយបុក, ដោយទង្គិច, ដោយប៉ះដល់ត្រូវខ្លាំង អន្លូងក្បាលស្វាស្ទក់។ ដែលឡើងសាច់រលស្ពឹកមិនដឹងសម្ផស្សមិនស្រៀវមិនព្រឺជើងស្ទក់។

        ទង  → ស្ទង(ន.) ជាទងដែលទ្រទ្រង់ស្និតចេក(ដោយសញ្ជាតិ) ចេកមួយស្ទង។ (គុ.) ដែលមានសណ្ឋានវែងបន្តិចជាងទំហំ រាងស្ទង។

        ទាក់  → ស្ទាក់(កិ.) ស្កាត់មុខ, ស្កាត់រាំងឬខាំងពីមុខ ស្ទាក់គោ, ស្ទាក់ផ្លូវ, ស្ទាក់ដំណើរ។

        ទុល  → ស្ទុល(កិ. វិ.) ដែលទុលៗមិនឃើញរូប។ មាត់ប៉ោងស្ទុល។

        ទើង  → ស្ទើង(គុ.) ធំទើងមើង ដំរីស្តធំស្ទើង។

        ទើត  → ស្ទើត(កិ. វិ.ឬ គុ.) ដែល ងអើតឡើងឬដែលបះអើតខ្ពស់ឡើង ឯស្ទើត, រាងស្ទើត, ប៉ះស្ទើត។

        ប៉ឹម  → ស្ប៉ឹម(កិ. វិ.) ដែលស្ថិតនៅប៉ឹម, កំប្លឹម លៀនស្ប៉ឹម, កន្ទុយពស់ចេញស្ប៉ឹមពីក្នុងរន្ធ។

        ពុរ  → ស្ពុរ(កិ.វិ.ឬគុ.) ដែលឡើងសាច់ជ្រោកពពុរ, ស្ប៉ុរ សាច់ស្ពុរ, ហើមស្ពុល។

        លឹប  → ស្លឹប(គុ.) ដែលលឹបខ្លាំងតែមិនជិតពេក ត្របកភ្នែកស្លឹប។

        អាប់  → ស្អាប់(ប.) ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំជាមួយនឹកពាក្យ ស្អុះ ថា ស្អុះស្អាប់ ព្រោះអួអាប់ស្អុះខ្លាំង ក្តៅខស្អុះស្អាប់។ ព. ប្រ. រង្កៀសចិត្ត, ស្កៀបរមាស់ចិត្ត ស្អុះស្អាប់នៅជាមួយមិនកើត, គួរនៅដោយខ្លួនពីគ្នាទៅ កុំឱស្អុះស្អាប់យូរ!។

        កាត់  → ស្កាត់(កិ.) មាននៅខាងលើរួចហើយ។

        កក  → ស្កក(គុ.) មាននៅខាងលើរួចហើយ។

ទំរង់[ពស-]

        ទម្រង់(ពស-) ក៏មានប្រាំគឺ [ក-] [ច-] [ប-] [ត-]  និង[ស-]។

    ផ្នត់ដើម[ក-]

        កាយ  → កកាយ(កិ.) កាយរឿយៗ, ជីកដីជារន្ធ, ជារូង, ជារង, ជារណ្តៅដោយដៃ(មនុស្ស), ដោយជើង(សត្វ) មនុស្សកកាយដី, មាន់កកាយដី, អណ្តើកកកាយដី។

        កិត  → កកិត(កិ.) ពាល់, ដដុស,ឬប៉ះយ៉ាងស្រួល។

        កិល  → កកិល(កិ.) ទៅដោយគុទពីកន្លែងមួយទៅកន្លែងមួយទៀត មនុស្សខ្វិនកកិលដូចកូនក្មេង។

        កូរ  → កកូរ(កិ.) កូរញយៗ កកូរត្រុំឬ សម្ល។ (ន.) ឈ្មោះសម្លខ្មែរមួយប្រភេទ សម្លកកូរ។

        កេះ  → កកេះ(កិ.) កេះរឿយៗ ដោយក្រចកជាដើម។

        កោក  → កកោក(កិ. វិឬឧ.) សូរនិយាយខ្លាំងឥតក្រែងដែលឮកោកៗ និយាយកកោក។ គាត់និយាយកកោកកាលពីម្សិលមិញតែឥឡូវគាត់ស្លាប់បាត់។

        កោស  →កកោស(កិ.) កោសដោយធ្វេសប្រហែស ឥតមានបំណងនឹងធ្វើឱ្យវត្ថុមួយ  និងវត្ថុមួយរបករបោចខូចខាតឡើយ។

        ក្អឹក  → កក្អឹក(កិ. វិឬ គុ.) ក្ងឹកៗច្រើនដងមិនដាច់សូរ សើចកក្អឹក។

        ក្អៀក  → កក្អៀក(កិ. វិឬ ឧ.) ក្អៀកៗច្រើនដងមិនដាច់សូរ សើចកក្អៀក។ 

        ខឹក  →កខឹក(កិ. វិឬ ឧ.) ខឹកៗច្រើនដងមិនដាច់សូរ ហើយញាប់រន្ថាន់(សើច) សើចកខឹក។

    ផ្នត់ដើម[គ-]

        គឹក  → គគឹក(ឧ.) សូរឮដោយខ្យល់, ដោយទឹក ខ្យល់បក់គគឹកគឺ ខ្យល់បក់ឮសូរគឹកៗ។

        គ្រក់  → គគ្រក់(ឧ.) គ្រក់ៗ មិនដាច់សូរ(មើលពាក្យ គ្រក់ៗផង)។

        គ្រើម  → គគ្រើម(គុ.) ដែលនៅគ្រើមៗមិនល្អិតល្អ(មើលពាក្យ គ្រើមៗផង)។

        ឃូរ  → គឃូរ(ឧ.) សូរឮឃូរៗច្រើនដង ដូចជាហត់។

        គុក  → គគុក(គុ.) ដែលនៅក្តៅងំ ក្តៅគគុក។ សម្លនៅក្តៅគគុកមិនទាន់មាននរណាហូប។

        គ្រាំ  → គគ្រាំ(ឧ.) ដេលឮសូរគ្រាំងៗច្រើនដង រលកគគ្រាំង, វាទឹកគគ្រាំងគឺឮសូរគ្រាំងៗរឿយៗ(មើលពាក្យ គ្រាំងៗផង)។

        គ្រាំង  → គគ្រាំង(គុ.) ដែលមិនស្អាត មិនរលីង, ដែលមិនគម្រាំង, ដែលមាន

សភាវៈអ្វីប៉ះប្រឡាក់ហើយខះក្តាំង ស្បែកគគ្រាំង។

        គ្រឹក  → គគ្រឹក(ឧ.) សូរសន្ធឹកដើរច្រើនគ្នា មនុស្សដើរគគ្រឹក។

        គ្រុម  → គគ្រុម(ឧ.) គ្រុមៗមិនដាច់សូរ(មើលពាក្យ គ្រុមៗផង)។

        គ្រូក  → គគ្រូក(កិ. វិ.) ដែលឮសូរគ្រូកៗច្រើនដង យំគគ្រូក(ម.ព. គ្រូកផង)។

        គ្រួប  → គគ្រួប(ឧ.) ដែលឮគ្រួបៗ(ម.ព. គ្រួបៗផង)។

        ឃឹក  → គឃឹក(ឧ.) សូរឮឃឹកៗច្រើនដង(ម.ព. ឃឹកៗ)។

        ឃូស  → គឃូស(ឧ.) សូរឮឃូសៗច្រើនដង(ម.ព. ឃូសៗផង)។

    ផ្នត់ដើម[ង-]

        ងក់  → ងងក់(កិ. វិ.) ដែលងក់រឿយៗ ដើរងងក់, ធ្វើការងងក់, ច្រើននិយាយតែចំពោះមនុស្សចាស់ដែលដើរឬធ្វើការងើបៗ ងក់ដោយជរា។

        ងល់  → ងងល់(ប.) ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យងងឹត ងងឹតងងងល់គឺ ងងឹតពពើម។

        ងុយ  → ងងុយ(ន.) សេក្តីសម្រាប់កើតដោយរួយស្រយង់ស្រយុតទន់ក្នុងកាយនាំឱ្យចង់ដេក ងងុយដេក, ថ្ងៃនេះខ្ញុំធ្វើការមិនកើត ព្រោះយប់មិញខ្ញុំអត់ងងុយ។ ជ្រប់ងក់ចង់ដេក(មិនសូវប្រើ, ច្រើនប្រើថា ងុយឬងុយដេក, ងុយទទួលទានដំណេក)។

        ងូស  → ងងូស(ឧ.) ងូសៗរឿយៗ ចុះខ្ជិលអីខ្ជិលម្ល៉េះ, សព្វបើជីរ, ស្លឹកគ្រៃ, ម្ទេសក៏មិនដាស៊ីដែរ, ចេះតែងងូសទៅសុំគេស្ទើររាល់ថ្ងៃ, មិននឹកខ្មាសគេទេឬ?។

        ង៉េស  → ងង៉េស(ឧ.) សូរសំឡេងដែលឮង៉េសៗរឿយៗ ឈឹងង៉េស(ម.ព. ង៉េសៗផង)។

    

    ផ្នត់ដើម[ច-]

        ចាក់  → ចចាក់(កិ.) និយាយចុចនាយ, ចុចអាយរឿយៗ ដើម្បីឱ្យគេយល់ស្របតាម ចាំទៅនិយាយចចាក់ចចុចលមើល ក្រែងលោកើតការ។

        ច្រូច  → ចច្រូច(កិ.) 

        ចាច  → ចចាច

        ចឹក  → ចចឹក(កិ.) ចឹកប្របេះរឿយៗ ត្រីចង្វាចចឹក, ត្រីចចឹកកន្ទុយ។

        ចុច  → ចចុច

        ចើង  → ចចើង(កិ.) សំដែងអាការនរនាទ, រនះរនាត់, ចើងម៉ើងដោយថ្កើងចិត្ត ចង់បុណ្យបានបាប ចចើងចង់លោភរែងបាត់ធនទៅ មានះបាត់មិត្រឥតអ្នកជាផៅខេរខឹងឃោរឃៅរមែងបាត់អង្គ។

        ច្រែត  → ចច្រែត

    ផ្នត់ដើម[ជ-]

        ជីក  → ជជីក(កិ.ឬ កិ. វិ.) ទទួលសួរ, សួរឈ្លេចឈ្លី, សួររកបាតរកជម្រៅឱ្យឃើញឬសឃើញគល់ ចុះជជីកធ្វើអ្វី? កុំសួរជជីកខ្លាំងពេក។

        ជុះ  → ជជុះ

        ជ្រក  → ជជ្រក(កិ.ឬ កិ. វិ.) ទៅរកឃើញញឹកញាប់ឥតអៀនខ្មាស់ ដើរជជ្រកពីផ្ទះមួយទៅផ្ទះមួយ។

    ផ្នត់ដើម[ញ-]

        ញ័រ  → ញញ័រ(កិ. វិ.ឬ គុ) ដែលញ័រទទ្រើកដោយរងាឬដោយខ្លាច, ដោយរងា

ញញ័រ, ដើរញញ័រ។

        ញាក់  → ញញាក់(កិ. វិ.ឬ គុ) ដែលញ័រកន្ត្រាក់រឿយៗ, ញាក់រឿយៗ។ ញញាក់ញញ័រដែលញ័រញាក់ទទ្រាក់ទ្រើក។

        ញឹម  → ញញឹម(គុ.) ជាដំណើរដែលមានដូចសើចតែមិនចេញធ្មេញ។

        ញោច  → ញញោច(ប.) ពាក្យសម្រាប់ប្រើនិយាយផ្សំជាមួយនឹងពាក្យញញាក់ ញញាក់ញញោច គឺ ញាក់ៗញោចៗ។

    ផ្នត់ដើម[ដ-]

        ដុស  → ដដុស(កិ.) ដុសរឿយៗ, កកិតរឿយៗ ក្របីដដុសបង្គោលក្នុងក្រោល។

        ដែល  → ដដែល(និ.) តែបទ១, តែទី១, ដូចដើម, ដូចមុន, ដូចពាក្យថា ការធ្វើ

ដដែលៗ, នៅកន្លែងដដែល, និយាយធម៌ដដែលដូចពីមុន។

    ផ្នត់ដើម[ត-]

        តះ  → តតះ(កិ. វិ.) តះៗញញាក់ញញ័រ។

        តេះតោះ  → តតេះតតោះ(កិ.ឬ កិ. វិ) តេះតោះរឿយៗមិនលែង រកស៊ីតតេះតតោះសោះតែនៅស្ងៀម។

        តែងតោង → តតែងតតោង(កិ. វិ.ឬ គុ.) ដែលតែងតោងរឿយៗ។

        តែតោ  → តតែតតោ(កិ. វិ.ឬ គុ.) ដែលតែតោរឿយៗ ដើរតែតតោ, ដំណើរតតែតតោ។

        ត្រុន  → តត្រុន

        ត្រឹក  → តត្រឹក

    ផ្នត់ដើម[ទ-]

        ទាក់  → ទទាក់(កិ.) អង្រួនរលាក់ ទទាក់ម្សៅ, ទទាក់កន្ទក់។

        ទះ  → ទទះ(កិ.) រលាត់ស្លាប, វាយស្លាបទន្ថើន ដូចគេទះដដែលៗ មាន់ទទះស្លាបរងាវ។

        ទាស់  → ទទាស់(កិ.) ជាដំណើរដែលទាស់ញយៗ ដដែលៗ។

        ទឹក  → ទទឹក(កិ.) ត្រូវទឹក ទទឹកភ្លៀង, ទទឹកជោក។ (គុ.) ដែលត្រូវទឹក, ដិតទឹក, ដាបជ្រាបជោកដោយទឹក សំពត់ទទឹក, អាវទទឹក។

        ទ្រប  → ទទ្រប(កិ.ឬ កិ. វិ) ទ្រមៗចូល។

        ទ្រឹប  → ទទ្រឹប(កិ.ឬ កិ. វិ.) ទ្រឹកៗបន្តិចៗ ខំដើរទទ្រឹកៗទៅ!។

        ទ្រេត  → ទទ្រេត()ទេទទាបទៅជិតទ្រេដួល ដើរទទ្រេតត្រូតដូចមនុស្សស្រវឹង។

        ធាក់  → ទធាក់(កិ. កិ. វិ.) ធាក់កន្ត្រាក់ឬធាក់កន្ត្រាក់រឿយៗ ទធាក់ជើង, ដេកទធាក់។

    ផ្នត់ដើម[ប-] [ប៉-]

        បក់  → បបក់(កិ.) យកកន្សែងឬសំបត់បក់បោយកោយចូលទៅដោយល្បូង, ដោយថ្នម, ដោយសោះអន្ទង, ដោយនឹករលឹក។ បោះខ្សែសន្ទូចវែងដែលចងឬដោតនុយទាញអូសលើទឹកល្បូងបញ្ឆោតមច្ឆជាតិ ឱ្យត្របាក់ហើយវាត់ឡើង បបក់ត្រីរ៉ស់។ បបក់ព្រលឹង បក់បោយហៅព្រលឹងឬយោងអន្ទងព្រលឹងកូនក្មេងតូចដែលដួលឬដែលភ្ញាក់ខ្លាច, ឱ្យស្រាកភ័យ, ដោយបញ្ចេញសូរពីម៉ាត់ឮ បក់ៗ។

        ប្លោត  → ប៉ប្លោត(កិ. វិ.) ប្លោតៗរឿងៗ កង្កែបលោតប៉ប្លោត។

        ផង់  → ប៉ផង់(គុ.) ដែលផង់ក្រៃពេក ខ្សាច់ប៉ផង់, សម្បុរប៉ផូរប៉ផង់ សម្បុរផង់ម៉ដ្ឋខៃ។

        ផស  → ប៉ផស(ឧ.) សូរឮផសៗរឿយៗ។

        ផាង  → ប៉ផាង(ឧ.) សូរឮផាងៗរឿយៗ, ឮផាងៗផ្ទួនៗ។

        ផុក  → ប៉ផុក(កិ. វិ.) ផុកៗផ្ទួនៗ ញ័រពោះប៉ផុក។

        ផុត  → ប៉ផុត(កិ. វិ.) ចាប់ផុតៗ, ខ្វះតែបន្តិចទៀតនឹងដល់នឹងទាន់ ដេញចាប់ប៉ផុត, មកប៉ផុតនឹងទាន់។ ប៉ផុតប៉ផើយឬប្រផុតប្រផើយ រលិបរលោងស្ទើរខ្វះស្ទើរគ្រាន់ ម្ហូបប៉ផុតប៉ផើយ។

        ផូង  → ប៉ផូង(ឧ.) សូរឮផូងៗផ្ទួនៗ។

        ផូស  → ប៉ផូស(ឧ.) សូរឮផូសៗរឿយៗ។

        ផែត  → ប៉ផែត(ឧ.) សូរឮផែតៗរឿយៗ ព្រួសប៉ផែត។

        ផ្ងើក  → ប៉ផ្ងើក(កិ. វិ.) ផ្ងើកៗរឿយៗ ងោកប៉ផ្ងើក។

        ផ្ចប់  → ប៉ផ្ចប់(ឧ.) សូរឮផ្ចប់ៗរឿយៗ ជញ្ជក់មាត់ប៉ផ្ចប់។

        ផ្ញាច់  → ប៉ផ្ញាច់(ឧ.) សូរឮផ្ញាច់ៗរឿយៗ ទំពាប៉ផ្ញាច់, ទំពាស្លាបប៉ផ្ញាច់មិនដាច់ពីមាត់(ម. ព.)។

        ផ្ញាញ  → ប៉ផ្ញាញ(កិ. វិ.) ផ្ញាញៗរឿយៗ ទំពាប៉ផ្ញាញ។

        ផ្ញោញ  → ប៉ផ្ញោញ(កិ. វិ.) ផ្ញោញៗរឿយៗ ទំពាបាយប៉ផ្ញោញ។

        ផ្ដឺត  → ប៉ផ្ដឺត(កិ. វិ.ឬ គុ.) ផ្ដឺតៗក្រៃពេក។

        ផ្អឹះ  → ប៉ផ្អឹះ(កិ. វិ.) ដែលផ្អឹះៗមិនដាច់ ព្រួយចិត្តប៉ផ្អឹះ នឹងព្រួយផ្អឹះមិនស្រាក។

        ផ្អឹប  → ប៉ផ្អឹប(កិ. វិ.) ដែលផ្អឹបៗ រឿយៗ។

        ផ្អុក  → ប៉ផ្អុក(កិ. វិ.) ដែលផ្ងុកៗរឿយៗព្រោះភ័យ, ព្រោះព្រួយ ភ័យប៉ផ្អុក។

        ផ្អូក  → ប៉ផ្អូក(កិ. វិ.) ដែលផ្អូកនឹករឿយៗ។

        ផ្អូស  → ប៉ផ្អូស

        ផ្អៀច  → ប៉ផ្អៀច(គុ.) ដែលសើមជ្រាយរអៀច, ដីសើមប៉ផ្អៀច, នំកូរជ្រាយ

ប៉ផ្អៀច(ប្រើជាប៉ផ្ដៀច (ជើង ដ) ក៏បានតាមទម្លាប់ប្រើផ្សេងគ្នា)។

        ផ្អេះ  → ប៉ផ្អេះ()

        ផ្អែប  → ប៉ផ្អែប(កិ. វិ.) ដែលផ្អែបៗរឿយៗ យំប៉ផ្អែប, បាយពុះប៉ផ្អែប។

        ប៉ាច់   → ប៉ប៉ាច់(គុ.) ដែលជ្រាយពពុលជាន់ទៅរអិលសូរប៉ាច់ៗ ដីសើមប៉ប៉ាច់, មិនដឹងជាបង្ខំទៅធ្វើអ្វីទេ បើដីរអិលប៉ប៉ាច់យ៉ាងនេះ!។

        ប៉ិល   → ប៉ប៉ិលមើលពាក្យ ប៉ប្រិល។

        ប៉ែះ  → ប៉ប៉ែះ(កិ. វិ.) ដែលបញ្ចេញសម្តីបែះៗរឿយៗ ឆ្លើយប៉ប៉ែះ, និយាយប៉ប៉ែះ។

        ប៉ោច  → ប៉ប៉ោច(កិ. វិ.) ដែលបញ្ចេញសម្តីប៉ោចៗ រឿយៗ និយាយប៉ប៉ោច, ប្រាប់ប៉ប៉ោច។

        បោស  → បបោស(កិ.) បោសថ្នមៗរឿយៗ។

        ប្រាច់  → ប៉ប្រាច់(ឧ.) សូរឮប្រាច់ៗរឿយៗ។

        ប្រាវ  → ប៉ប្រាវ(ឧ.) សូរឮប្រាវៗរឿយៗ។

        ប្រុយ  → ប៉ប្រុយ(កិ. វិ.) ប្រុយៗមិនដាច់ រលឹមប៉ប្រុយ។

        ប្រូង  → ប៉ប្រូង(ឧ.) សូរឮប្រូងៗរឿយៗ ដោយលុយទឹកឬកញ្ជ្រោកទឹក ខំដើរលុយទឹកប៉ប្រូង។

        ប្រូច  → ប៉ប្រូច(កិ. វិ.) ដែលចេញប្រូចៗជាបន្តៗគ្នាមិនដាច់ ចេញប៉ប្រូច។

        ប្រេះ  → ប៉ប្រេះ(គុ.) ដែលទើបប្រេះខ្លះបន្តិច(ចំពោះតែដើមស្រូវផើម) សូវប៉ប្រេះ គឺស្រូវដែលបែកដង្ហើមហៀបនឹងចេញផ្កា។

        ប្លក់  → ប៉ប្លក់(ឧ.) សូរឮប្លក់ៗរឿយៗ។ ប៉ប្លិកប៉ប្លក់ គុ. ប្លិកប្លក់ពន់ពេកឬកពាប៉ប្លិកប៉ប្លក់។

        ប្លឺម  → ប៉ប្លឺម(កិ. វិ.) ប្លឺមៗបាត់ឃើញៗ ដើរប៉ប្លឺមក្នុងព្រៃតែម្នាក់ឯង។

        ប្លូក  → ប៉ប្លូក(ឧ.) ដែលឮសូរប្លូកៗរឿយៗមមិនដាច់ លុយទឹកប៉ប្លូក។

        ប្លើក  → ប៉ប្លើក(កិ.វិ.) ប្លើកៗរឿយៗ, ប្លើកចុះប្លើកឡើង ដើរប៉ប្លាក់ប្លើក, ងោក

ប៉ប្លើក(ម. ព. សើកប៉ប្លើកទៀតផង)។

        ផ្ចប់  → ប៉ផ្ចប់(ឧ.) សូរឮផ្ចប់ៗរឿយៗ ជញ្ជក់មាត់ប៉ផ្ចប់។

        ផ្អែប  →ប៉ផ្អែប(កិ. វិ.) ដែលផ្អែបៗរឿយៗ យំប៉ផ្អែប, បាយពុះប៉ផ្អែប។

        ប៉ះ  → ប៉ប៉ះ(កិ.) ធ្វើឱ្យប៉ះ, ផ្សែផ្សំ។

        បក់  →បបក់(កិ.) យកន្សែងឬសំពត់បក់បោកកោយចូលហៅដោយល្បូង, ដោយថ្នម, ដោយសោះអន្ទង, ដោយនឹករលឹក។

        ប៉ប់   → បប៉ប់

        ប៉ាច់   → ប៉ប៉ាច់(គុ.) មាននៅខាងលើរួចហើយ។

        ប៉ិល   → ប៉ប៉ិល

        ប៉ុក  → ប៉ប៉ុក(កិ.) ននៀលឬក្រាប, ដេកនៅទីមានផង់ធូលី មាន់ប៉ប៉ុកដី, ក្មេងប៉ប៉ុកដី។

        ប៉ុប  → ប៉ប៉ុប មានរួចនៅខាងលើ។

        ប៉ែះ  → ប៉ប៉ែះមានរួចនៅខាងលើ

        ប៉ោច  → ប៉ប៉ោច មានរួចនៅខាងលើ

        បោស  → បបោស មានរួចនៅខាងលើ

        ប្រច  → ប៉ប្រច (ឧ.) សូរឮប្រចៗរឿយៗ រាកប៉ប្រច។

        ប្រស  → ប៉ប្រស(ឧ.) សូរឮប្រសៗរឿយៗ ពត់ខ្លួនលាន់សរសៃប៉ប្រស។

        ប្រាច់  → ប៉ប្រាច់ មានខាងលើរួចហើយ។

        ប្រាវ  → ប៉ប្រាវ មានខាងលើរួចហើយ។

        ប្រិច  → ប៉ប្រិច(កិ.) កម្រើកត្របកភ្នែកបើកបិទៗយ៉ាងរហ័ស ប៉ប្រិចភ្នែក។ (ឧ.)សូរឮប្រិចៗឬប្រិបៗរឿយៗ។ និយាយថា ប៉ប្រឹបឬ សស្រឹបក៏បាន(តាមសូរឮដែល កំណត់បានខុសគ្នា)។

        ប្រិញ  → ប៉ប្រិញ(គុ.) ដែលក្រហមរេញ ស្មៅក្រហមប៉ប្រិញ, សំណាបក្រហម

ប៉ប្រិញ។

        ប្រិល  → ប៉ប្រិល

        ប្រុន  → ប៉ប្រុន(កិ. វិ.ឬគុ.) ប្រុនៗរឿយៗ រងាប៉ប្រុន, ឈរឱបដៃប៉ប្រុនអាចហៅថា(ត្រុន)ក៏បាន។

        ប្រុយ  → ប៉ប្រុយ(កិ. វិ.) ប្រុយៗមិន

        ប្រូង  → ប៉ប្រូង(ឧ.) មាននៅខាងលើ។

        ប្រូច  → ប៉ប្រូច(ឧ.) មាននៅខាងលើ។

        ប្រូស  → ប៉ប្រូស(ឧ.) មាននៅខាងលើ។

        ប្រេះ  → ប៉ប្រេះ(គុ.) ដែលទើបប្រេះខ្លះបន្តិច(ចំពោះតែដើមស្រូវផើម) សូវប៉ប្រេះ គឺស្រូវដែលបែកដង្ហើមហៀបនឹងចេញផ្កា។

        ប្រោក  → ប៉ប្រោក(ឧ.) សូរឮប្រោកៗរឿយៗ។

        ប្លក់  → ប៉ប្លក់(ឧ.) សូរឮប្លក់ៗរឿយៗ។ ប៉ប្លិកប៉ប្លក់ គុ. ប្លិកប្លក់ពន់ពេកឬកពាប៉ប្លិកប៉ប្លក់។

        ប្លាច់  → ប៉ប្លាច់

        ប្លាញ  → ប៉ប្លាញ(កិ. វិ.ឬ គុ.) ដែលប្លាញៗពន់ពេកនិយាយប៉ប្លាយ, មាត់រអិលប៉ប្លាញ។

        ប្លិច  → ប៉ប្លិច

        ប្លឺម  → ប៉ប្លឺម(កិ. វិ.) ប្លឺមៗបាត់ឃើញៗ ដើរប៉ប្លឺមក្នុងព្រៃតែម្នាក់ឯង។

        ប្លុង  → ប៉ប្លុង(គុ.) ដែលប្លុងៗបាត់ឃើញៗឬដែលមើលទៅឃើញត្រឡុងម្តងៗ មើលទៅឃើញភ្លើងប៉ប្លុង។ 

        ប្លូក  → ប៉ប្លូក(ឧ.) ដែលឮសូរប្លូកៗរឿយៗមមិនដាច់ លុយទឹកប៉ប្លូក។

        ប្លើក  → ប៉ប្លើក(កិ. វិ.) ប្លើកៗរឿយៗ, ប្លើកចុះប្លើកឡើង ដើរទៅប៉ប្លើក,ងោក

ប៉ប្លើក(ម.ព. សើកប៉ប្លើកទៀតផង)។

        ប្លោញ  → ប៉ប្លោញ(កិ. វិ.) ប្លោញៗរឿយៗ ទំពាប៉ប្លោញ។

        ប្លោត  → ប៉ប្លោត(កិ. វិ.) ប្លោតៗរឿងៗ កង្កែបលោតប៉ប្លោត។

        ផង់  → ប៉ផង់(គុ.) ដែលផង់ក្រៃពេក ខ្សាច់ប៉ផង់, សម្បុរប៉ផូរប៉ផង់ សម្បុរផង់ម៉ដ្ឋខៃ។

        ផស  → ប៉ផស(ឧ.) សូរឮផសៗរឿយៗ។

        ផាង  → ប៉ផាង(ឧ.) សូរឮផាងៗរឿយៗ, ឮផាងៗផ្ទួនៗ។

        ផុក  → ប៉ផុក(កិ. វិ.) ផុកៗផ្ទួនៗ ញ័រពោះប៉ផុក។

        ផុត  → ប៉ផុត(កិ. វិ.) ចាប់ផុតៗ, ខ្វះតែបន្តិចទៀតនឹងដល់នឹងទាន់ ដេញចាប់ប៉ផុត, មកប៉ផុតនឹងទាន់។ ប៉ផុតប៉ផើយឬប្រផុតប្រផើយ រលិបរលោងស្ទើរខ្វះស្ទើរគ្រាន់ ម្ហូបប៉ផុតប៉ផើយ។

        ផូង  → ប៉ផូង(ឧ.) សូរឮផូងៗផ្ទួនៗ។

        ផូស  → ប៉ផូស(ឧ.) សូរឮផូសៗរឿយៗ។

        ផែត  → ប៉ផែត(ឧ.) សូរឮផែតៗរឿយៗ ព្រួសប៉ផែត។

        ផ្ងើក  → ប៉ផ្ងើក(កិ. វិ.) ផ្ងើកៗរឿយៗ ងោកប៉ផ្ងើក។

        ផ្ញាច់  → ប៉ផ្ញាច់(ឧ.) សូរឮផ្ញាច់ៗរឿយៗ ទំពាប៉ផ្ញាច់, ទំពាស្លាបប៉ផ្ញាច់មិនដាច់ពីមាត់(ព. ព.)។

        ផ្ញាញ  → ប៉ផ្ញាញ(កិ. វិ.) ផ្ញាញៗរឿយៗ ទំពាប៉ផ្ញាញ។

        ផ្ញោញ  → ប៉ផ្ញោញ(កិ. វិ.) ផ្ញោញៗរឿយៗ ទំពាបាយប៉ផ្ញោញ។

        ផ្ដឺត  → ប៉ផ្ដឺត(កិ. វិ.ឬ គុ.) ផ្ដឺតៗក្រៃពេក។

        ផ្អឹះ  → ប៉ផ្អឹះ(កិ. វិ.) ដែលផ្អឹះៗមិនដាច់ ព្រួយចិត្តប៉ផ្អឹះ នឹងព្រួយផ្អឹះមិនស្រាក។

        ផ្អឹប  → ប៉ផ្អឹប(កិ. វិ.) ដែលផ្អឹបៗ រឿយៗ។

        ផ្អុក  → ប៉ផ្អុក(កិ. វិ.) ដែលផ្ងុកៗរឿយៗព្រោះភ័យ, ព្រោះព្រួយ ភ័យប៉ផ្អុក។

        ផ្អូក  → ប៉ផ្អូក(កិ. វិ.) ដែលផ្អូកនឹករឿយៗ។

        ផ្អូស  → ប៉ផ្អូស

        ផ្អៀច  → ប៉ផ្អៀច(គុ.) ដែលសើមជ្រាយរអៀច, ដីសើមប៉ផ្អៀច, នំកូរជ្រាយ

ប៉ផ្អៀច(ប្រើជាប៉ផ្ដៀច (ជើង ដ) ក៏បានតាមទម្លាប់ប្រើផ្សេងគ្នា)។

        ផ្អេះ  → ប៉ផ្អេះ

        បោស  → បបោស(កិ.) បោសថ្នមៗរឿយៗ។

    ផ្នត់ដើម[ព-]

        ពាក់  → ពពាក់(កិ.) ពាក់តម្រួតលើគ្នា, ច្រើននិយាយផ្សំជាមួយនឹងពាក្យ ពព័ន្ធ,  និងពាក្យពពួនឬប្រពួន ថា ពពាក់ពព័ន្ធ គឺពាក់ព័ន្ធលើគ្នា, ពពាក់ពពូន គឺប្រមមូលគ្នា 

ឬភ្ជុំផ្ដុំគ្នាជុំជិតពូនចុះពូនឡើង រត់ពពាក់ពពូន រត់ពូនចុះពូនោឡើងស្ទើរប៉ះទង្គិចគ្នា។

        ពាន  → ពពាន(កិ.) ពានពារលើគ្នា, ពានតម្រួតលើគ្នា គោឡើងពពានគ្នា គឺគោមួយឡើងលើគោមួយ ហើយមានគោមួយទៀតឡើងពានលើគោទី២នោះទៀត គឺឡើងបានត្រួតៗលើគ្នា២តម្រួត(គោក្របី)។

        ពុះ  → ពពុះ(ន.)កម្សូលឬព្រួចទឹកដែលប៉ោងឡើងដោយកម្លាំងប៉ះ, ទង្គិច, ខ្ពុរឡើងឬដោយកម្លាំងដេលពុះខ្ជោលឡើង ពពុះទឹក, ពពុះរលក, ពពុះបបរ, បែកពពុះមាត់, ទឹកត្នោតជុរឡើងពពុះស្កុល។ល។

        ពុរ  → ពពុរ(គុ.) ដែលពុរខ្លាំង គឺដែលពុរដោយបែកឬដោយជោរខ្លាំង, ដោយហើមខ្លាំង : ដីបែកភក់ពពុរ, បែកដីពពុរ, ស្វាយទុំជោរពពុរ, ហើមសាច់ពពុរ។ បើជា (ន.) ផងក៏បាន : ពពុរដី, ពពុរផេះឬ ពពុរដី, ពពុលផេះ។

        ពូន  → ពពូន(កិ.) ពូនចុះពូនឡើង : មនុស្សរត់ពពូន គឺពួកមនុស្សរត់ជ្រួលច្របល់ពូនស្ទើរប៉ះទង្គិចគ្នា(ប្រើជា ប្រពូន វិញក៏មាន)។

        ពួក  → ពពួក(ន.) ពួក, បន, ហ្វូង, ប្រជុំដោយមានចំនួនច្រើន ដោយឡែកៗ ទីទៃៗពីគ្នា : ពពួកសត្វ, ពពួកជនឬ ពពួកសត្វ, ពពួកជន។

        ពើម  → ពពើម(កិ. វិ.ឬគុ.) ដែលពើមៗព្រោះងងឹតមើលមិនច្បាស់លាស់ : ងងឹតពពើម, ដើររាវពពើម។ 

        ពៀច  → ពពាច(កិ.) អាចជាវត្ថុទន់ជ្រាយឱ្យរីកទំហំឱស្មើ : ពពាចម្សៅជ្រាយ។

        ពេន  → ពពេន(កិ.ឬកិ. វិ) ការពេនពាក់លើគ្នា, ដែលពេនលើគ្នា ឬពេនចុះពេនឡើង។

        ព្រាត  → ពព្រាត(គុ.) ដែលព្រាតៗរឿយៗ : រស្មីពព្រាត, ពន្លឺពព្រាត,។

        ព្រាយ  → ពព្រាយ(កិ. វិ.ឬគុ.) ដែលព្រាយៗរឿយៗ : ផ្កាភ្លើងពព្រាយ, ញញឹមពព្រាយ។

        ព្រិច  → ពព្រិចប

        ព្រឹម  → ពព្រឹម(កិ.) ដែលព្រឹមៗ, ដែលឃើញព្រឹមៗ : ភ្នែកពព្រឹម។

        ព្រឹស  → ពព្រឹស

        ព្រុស → ពព្រុស(គុ.) ដែលលាយចម្រុះពណ៌តែតូចៗ ផ្អុចៗ : សពព្រុស, ខ្មៅពព្រុស, ក្រហមពព្រុស។ ព.ប្រ. ចិត្តពព្រុស, សីលពព្រុស, ធម៌ពព្រុសចិត្ត, សីល, ធម៌ដែលសៅហ្មងផ្អុចៗ។

        ព្រូស  → ពព្រូស(ឧ.) សូរឮព្រូសៗរឿយៗ : មាន់បង្រះពព្រូស។

        ព្រួក  →  ពព្រួក(ឧ.) សូរឮព្រូកៗច្រើនដង(ម. ព. ប្រូកឬ ព្រូកផង)។ (គុ.) ដែលមានសាច់ពុកផុយឬស្រួយ ជាន់, ច្របាច់ឬចាក់ឮព្រួកៗឬដែលមានសាច់ព្រោក : សាច់ហើមពព្រួក។

        ព្រួច  → ពព្រួច(កិ.ឬកិ. វិ) ចេញព្រួចៗរឿយៗ, ដែលព្រួចៗច្រើនដង : ទឹកពុះពព្រួច។

        ព្រើត → ពព្រើត(កិ. វិ.) ព្រើតៗរឿយៗ : ញាក់ចិញ្ចើមពព្រើត។

        ព្រើម  → ពព្រើម(កិ.) ព្រើមខ្លាំង, ព្រើមឥតអាក់ : ធ្វើខ្លួនឱ្យនឹងធឹងបន្តិចទៅ កុំពព្រើមពេក!, ត្រីចង្វាជ្រើមពព្រើម ត្រីចង្វាច្រើនដែលជ្រើមក្នុងទឹកមើលទៅឃើញ។

        ព្រៀប  → ពព្រៀប(គុ.) ដែលពេញពៀបខ្លាំង : ទឹកឡើងពពៀបមាត់ច្រាំង។

        ភក់  → ពភក់(គុ.) ដែលមានសុទ្ធតែភក់ជ្រាយៗឥតមានទឹក : ដីភក់ៗ, ស្ទូងនៅស្រែពភក់ៗ។

        ភល  → ពភល(កិ. វិ.) ដែលចេញភលៗមក : ទឹកចេញពីររន្ធថ្មពភល។

        ភីង  → ពភីង(ឧ.) សូរឮភីងៗផ្ទួនៗ : ដេញចាប់ចោរពភីង, រត់ពភីង។

        ភឹប  → ពភឹប(ឧ.) សូរឮភឹបៗរឿយៗ : ស្លៀកសំពត់សម្លុយស្រុងហៀរកែងដើរឮសូរពភឹប គឺសំពត់ប៉ះនឹងស្មងជើងឮសូរភឹបៗ។

        ភឹល  → ពភឹល(ឧ.) សូរឮភឹលៗរឿយៗ : ហ្វូងព្រាបហើរពីដំបូលវិហារពភឹល គឺវាស្ទុះហើរបន្តគ្នាឮភឹលៗ។

        ភឺត  → ពភឺត(ឧ.) សូរឮភឺតៗផ្ទួនៗរឿយៗ : គោលង់ទឹកជំនន់ ដកដង្ហើមយ៉ាងពភឺត។

        ភឺស  → ពភឺស(ឧ.) សូរឮភឺសៗផ្ទួនៗរឿយៗ : គាត់ដកកូនឈើពភឺសអម្បាញ់មិញនេះសោះតើម្តេចក៏ថាគាត់ឈឺធ្ងន់?។

        ភុង  → ពភុង(ឧ.) សូរឮភុងៗរឿយៗ : សូរបំពង់ត្នោតរណ្តំគ្នាពភុង។

        ភូស  → ពភូស(ឧ.) សូរឮភូសៗរឿយៗ : ឮសូរធ្លាក់ឬទង្គិចអ្វីពភូសនៅត្រង់ខាងជើងផ្ទះ។

        ភ្លន  → ពភ្លន(កិ. វិ.) ភ្លនៗរឿយៗ : លេបពភ្លន។

        ភ្លឹះ  → ពភ្លឹះ(កិ. វិ.) ដែលភ្លឹះៗរឿយៗ : ធ្វើការពភ្លឹះ, អង្គុយពភ្លឹះទាល់ព្រឹក។

        ភ្លឹម  → ពភ្លឹម(គុ.) ដែលភ្លឹមៗ : ភ្នែកពភ្លឹម គឺភ្នែកដែលបើកព្រឹមៗ។

        ភ្លុក  → ពភ្លុក(ឧ.) សូរឮភ្លុកៗច្រើនដង។

        ភ្លុង  → ពភ្លុង(ឧ.) សូរឮភ្លុងៗរឿយៗ។

        ភ្លូក  → ពភ្លូក

        ភ្លើ  → ពភ្លើ(កិ. វិឬគុ.) ដែលភ្លើៗ ខុសបែបបទ :ឬកពភ្លើ, មនុស្សពភ្លើ, ដើរមកពភ្លើ។

        ភ្លើក  →ពភ្លើក(កិ. វិ.ឬគុ.) ដែលភ្លើកៗញើបៗ : ដំណើរពភ្លើក, ដើរពភ្លើក។

        ភ្លៀក  → ពភ្លៀក(កិ. វិ) ដែលភ្លៀកៗរឿយៗ : អង្គុយពពភ្លៀក, មើលពភ្លៀក។

        ភ្លែត  → ពភ្លែត(កិ. វិ.) ដែលភ្លែតៗរឿយៗ : ចេញអណ្តាតភ្លើងពភ្លែត។

        ភ្លែល  → ពភ្លែល(កិ. វិ.) ដែលភ្លែតៗរឿយៗ។

(សូមអធ្យាស្រ័យផងមិនអាចសម្រាយន័យនៃពាក្យទាំងអស់បានទេ មេត្តាស្វែងរកពាក្យនៅក្នុងវចនានុក្រមដើម្បីទុកជាចំណេះដឹងសម្រាប់អ្នកសិក្សាភាសាខ្មែរ សូមអរគុណ!!)

    ផ្នត់ដើម[ម-]

        មី  → មមី

        មឹះ  → មមឹះ

        មើក  → មមើក

        មៃ  → មមៃ

    ផ្នត់ដើម[រ-]

        កម  → រកម

        កឹក  → រកឹក

        កូត  → រកូត

        កៀស  → រកៀស

        ខក  → រខក

        ខក់  → រខក់

        ខាក  → រខាក

        ខិត  → រខិត

        ខូស  → រខូស

        ខែះ  → រខែះ

        គឹង  → រគឹង

        គើម  → រគើម

        ឃិកឃុក  → រឃិករឃុក

        ឃិងឃុង  → រឃិងរឃុង

        ឃុកឃាក់  → រឃុករឃាក់

        ឃុង  → រឃុង

        ឃុងឃាំង  → រឃុរឃាំង

        ងំ  → រងំ

        ងាក់ងើ  → រងាក់រងើ

        ង៉ាក់ង៉ើក  → រង៉ាក់រង៉ើក

        ងាប់  → រងាប់

        ង៉ឺត  → រង៉ឺត

        ងុម  → រងុម

        ង៉ូវ  → រង៉ូវ

        ងេងើ  → រងេរងើ

        ង៉ែ  → រង៉ែ

        ងោក  → រងោក

        ឆេតឆូត  → រឆេតរឆូត

        ញម  → រញម

        ញ៉ិបញ៉ុប  → រញ៉ិបរញ៉ុប

          ញ៉េចញ៉ាច  → រញ៉េចរញ៉ាច

        ញ៉េចញ៉ូច  → រញ៉េចរញ៉ូច

        ញ៉ែ  → រញ៉ែ

        ដាច់  → រដាច់

        ដាច់ដោច  → រដាច់រដោច

        ដឹក  → រដឹក

        ដុប  → រដុប

        ដោះ  → រដោះ

        ណិងណុង  → រណិងរណុង

        តិបតុប  → រតិបរតុប

        ទើស  → រទើស

        ហែក  → រហែក

        អៀច  → រអៀច

        អេចអូច  → រអេចរអូច

         អេះអុះ  → រអេះរអុះ            

    ផ្នត់ដើម[ល-]

        លៃ  → លលៃ

    ផ្នត់ដើម[ស-]

        សឹក  → សសឹក

        សុល  → សសុល

        សៀរ  → សសៀរ

        សោះ  → សសោះ

        ស្រិច  → សស្រិច

        ស្រិប  → សស្រិប

        ស្រឹង  → សស្រឹង

        ស្រុច  → សស្រុច

        ស្រ៊ុប  → សស្រ៊ុប

        ស្រូស  → សស្រូស

        ស្រោក  → សស្រោក

        ស្លក់  → សស្លក់

        ស្លន់  → សស្លន់

        ស្លើត  → សស្លើត

        ស្លោ  → សស្លោ

        សិត  → សសិត។

    ទម្រង់(ពស-)មានច្រើនបែបដូចជា៖ [ក្រ-], [គ្រ -], [ច្រ-], [ជ្រ-], [ត្រ-], [ទ្រ-] [ប្រ-], [ព្រ-], [ស្រ-], [វ្រ-], [អ'ង-], [អ'ញ-], [អ'ន-], [អ'ម-]។ 

    ផ្នត់ដើម[ក្រ-]

        ចាប់  → ក្រចាប់   

        វាត់  → ក្រវាត់

        វីវក់  → ក្រវិកក្រវក់

        ជាំ  → ក្រជាំ

        ញី  → ក្រញី

        ញ៉ឹង  →  ក្រញឹង

        ញឹប  → ក្រញឹប

        ញ៉ុច  → ក្រញ៉ុច

        ញ៉ុញ  → ក្រញុញ

        ទាំង  → ក្រទាំង

        ពង  → ក្រពង

        ពាត់  →ក្រពាត់

        ពុល  → ក្រពុល

        ពេញ  → ក្រពេញ

        ម៉ាច  → ក្រមាច

        មឹប  → ក្រមឹប

        ម៉ឺម  → ក្រមឺម

        ម៉ៅ  → ក្រម៉ៅ

        លឹប  → ក្រឡឹប

        វង់  → ក្រវង់

        វៀច  → ក្រវៀច

        វេច  → ក្រវេច

        ហល់  → ក្រហល់

        ឡែត  → ក្រឡែត

        អឺត  → ក្រអឺត               

        អុច  →ក្រអុច

    ផ្នត់ដើម[គ្រ-]

        ជូរ  → គ្រជូរ

        ជាំ  → គ្រជាំ

        ញេច  → គ្រញិច

        ញែង  → គ្រញែង

        លុក  → គ្រលុក

        វាត់  → គ្រវាត់

        វាស  → គ្រវាស

        វៀច  → គ្រវៀច

        វៀន  → គ្រវៀន

        ហ៊ឹម  → គ្រហឹម

        ហួច  → គ្រហួច

        ញឹក  → គ្រញឹក

        មើម  → គ្រមើម

    ផ្នត់ដើម[ច្រ-]

        ង៉ក់  → ច្រងក់

        ម៉ក់  → ច្រមក់

        មូល  → ច្រមូល

        លើស  → ច្រឡើស

        លោត  → ច្រឡោត

        វ៉ែប  → ច្រវែប

        ឡំ(លាយឡំ) → ច្រឡំ

        ឡឹង  → ច្រឡឹង

        ឡូក  → ច្រឡូក

        អូស  → ច្រអូស

        បល់  → ច្របល់

        បូក  → ច្របូក

        ពើង  → ច្រពើង

    ផ្នត់ដើម[ជ្រ-]

        ងក់  → ជ្រងក់

       ងំ  → ជ្រងំ

        មុជ  → ជ្រមុជ

    ផ្នត់ដើម[ត្រ-]

        កង  → ត្រកង

        បាញ់  → ត្របាញ់

        ងើល  → ត្រងើល

        ឈឹង  → ត្រឈឹង

        ដាប  → ត្រដាប

        ដុស  → ត្រដុស

        ដួច  → ត្រដួច

        ដោះ  → ត្រដោះ

        ដោក  → ត្រដោក

        បក  → ត្របក

        បាញ់  → ត្របាញ់

        ម៉ង់(ម៉ង់ៗ) → ត្រមង់

        មូល  → ត្រមុល

        មូល  → ត្រមោល

        មោង  → ត្រមោង

        សង  → ត្រសង

        សាយ  → ត្រសាយ

        សុល  → ត្រសុល

        សុស  → ត្រសុស

        ឡប់  → ត្រឡប់

    ផ្នត់ដើម[ទ្រ-]

        គោះ  → ទ្រគោះ

        មាំង  → ទ្រមាំង

        វះ  → ទ្រវះ

        វៀច  → ទ្រវៀច

        វែង  →ទ្រវែង

        ហ៊ឹង  → ទ្រហឹង

        ហោ  → ទ្រហោ

    ផ្នត់ដើម[ប្រ-]

        កប  → ប្រកប

        កល់  → ប្រកល់

        កាច់  → ប្រកាច់

        កាន់  → ប្រកាន់

        កាប់  → ប្រកាប់

        កុន  → ប្រកុន

        កើយ  → ប្រកើយ

        កៀក  → ប្រកៀក

        កោះ  → ប្រកោះ

        ខាំ  → ប្រខាំ

        គង  → ប្រគង

        គរ  → ប្រគរ

        ចាំ  → ប្រចាំ

        ចាក់ →ប្រចាក់

        ចាប់  → ប្រចាប់

        ចឹក  → ប្រចឹក

        ចួន/ជួន  → ប្រចួន/ប្រជួន

        ចួប  → ប្រចួប

        ចោម  → ប្រចោម

        ឆាំង  → ប្រឆាំង

        ជាប់  → ប្រជាប់

         ជុំ  → ប្រជុំ

        ជែង  →ប្រជែង

        ជ្រួស  → ប្រជ្រួស

        ជ្រៀត  → ប្រជ្រៀត

        ឈម  → ប្រឈម

        ឈ្លោះ  → ប្រឈ្លោះ

        ញាប់  → ប្រញាប់

        ញឹក  → ប្រញឹក

        ដំ  → ប្រដំ

        ដាល់  → ប្រដាល់

        ដិត  → ប្រដិត

        ដិត  → ប្រដិត

        ដូច  → ប្រដូច

        ដេញ  → ប្រដេញ

        ដោត  →ប្រដោត

        ដោល  → ប្រដោល

        តប់  → ប្រតប់

        តោក  → ប្រតោក

        តោង  → ប្រតោង

        ថួន  → ប្រថួន

        ទង់  → ប្រទង់

        ទល់  → ប្រទល់

        ទាក់  → ប្រទាក់

        ទាញ  → ប្រទាញ

        ទាល់  → ប្រទាល់

        ទាស់  → ប្រទាស់

        ទើស  →ប្រទើស

        ធាក់  → ប្រធាក់

        បិច  → ប្របិច

        បៀត  → ប្របៀត

        បេះ  → ប្របេះ

        បែក  → ប្របែក

        បោច  →ប្របោច

        ផាត់  → ប្រផាត់

        ផុត  → ប្រផុត

        ផូរ  → ប្រផូរ

        ផេះ  → ប្រផេះ

        ផ្នូល  → ប្រផ្នូល

        ពាក់  → ប្រពាក់

        ពាន  → ប្រពាន

        ពូន  → ប្រពូន

        ភើច  → ប្រភើច

        មុម  → ប្រមុម

        មូល  → ប្រមូល

        មើល  → ប្រមើល

        ម៉ោក  → ប្រមោក

        លង  → ប្រលង

        លូក  → ប្រលូក

        វាយ  → ប្រវាយ

        វែង  → ប្រវែង

        សាច  → ប្រសាច

        ហាក់  → ប្រហាក់

        ហែក  → ប្រហែក

        អូស  → ប្រអូស

        ឱប  → ប្រឱប

        កាក់  → ប្រកាក់

        កិត  → ប្រកិត

        ឆេះ  → ប្រឆេះ

        ជាប់  → ប្រជាប់

        ជួស  → ប្រជួស

    ផ្នត់ដើម[ស្រ-]

        កាក  → ស្រកាក

        ងាក  → ស្រងាក

        តឹក  → ស្រតឹក

        ទន់  → ស្រទន់

        បក់  → ស្របក់

        បាំង  → ស្របាំង

        ប៉ើក  → ស្រប៉ើក

        ពាប់  → ស្រពាប់

        ពិល  → ស្រពិល

        ពៀប  → ស្រពាប

        ម៉ុយ  → ស្រមុយ

        មូល  → ស្រមូល

        ម៉ើង  → ស្រមើង

        លះ  → ស្រលះ

        លាប  →ស្រលាប

        លឹប  → ស្រលឹប

        លុង  → ស្រលុង

        លូន  → ស្រលូន

        អាប់  → ស្រអាប់

        អែម  → ស្រអែម

    ផ្នត់ដើម[វ្រ-]

    ផ្នត់ដើម[អ'ង-]

        កុញ  → អង្កុញ

        ក្រត  → អង្ក្រត

        គប់  → អង្គប់

        គុល  → អង្គុល

        រុត  → អង្រុត

        វែង  → អង្វែង

        រូស  → អង្រូស

    ផ្នត់ដើម[អ'ញ-]

        ជុល  → អញ្ជុល

        ចង  →អញ្ចង

    ផ្នត់ដើម[អ'ន-]

        តយ(តយង៉យ)  → អន្តយ

        ត្រត  → អន្ត្រត

        ត្រឹក  → អន្ត្រឹក

        ត្រើក  → អន្ត្រើក

        ទ្រក់  → អន្ទ្រក់

        ទ្រត  → អន្ទ្រត

        ទ្រាក  → អន្ទ្រាក

        ដោត  → អណ្ដោត

        ត្រាក់  → អន្ត្រាក់

        ត្រុក  → អន្ត្រុក

        ត្រោក  → អន្ត្រោក

        ថម(ថមថយ) → អន្ថម

        ទាក់  → អន្ទាក់

        ទ្រក់  → អន្ទ្រក់

        ទ្រាក  → អន្ទ្រាក

        ទ្រឺត  → អន្ទ្រឺត

        ទ្រុក  → អន្ទ្រុក

        ទ្រើត  → អន្ទ្រើត

        ទ្រើម  → អន្ទ្រើម

        លង់  → អន្លង់

        លីង  → អន្លីង

    ផ្នត់ដើម[អ'ម-]

        បុក  → អំបុក

        ពាស → អំពាស

        ពុះ  → អំពុះ/អម្ពុះ

        ប៉ើក  → អំប៉ើក

        បែង  → អំបែង

        បោស  → អំបោស។      

ទម្រង់(ពសព-)

        មានច្រើនដូចជា [ក'ង-] [ក'ន-] [ក'ម-] [ប'ន-] [ប'ណ-] [ប'ញ-] [ប'ម-] [ព'ន-] [រ'ម-]។

    ផ្នត់ដើម​[ក'ង-]

        កុញ →  កង្កុញ

        កួច →  កង្កួច

        ខើញ → កង្ខើញ

        វល់ →  កង្វល់

        វៀច  → កង្វៀច

    ផ្នត់ដើម​[ក'ញ-]

        ចាស់ → កញ្ចាស់

        ឆត →  កញ្ឆត

        ច្រឹក →  កញ្ច្រឹក

        ច្រែង → កញ្ច្រែង

        ឆក់ →  កញ្ឆក់

        ឆិត →  កញ្ឆិត

        ឆែវ →  កញ្ឆែវ

        ឆោត → កញ្ឆោត

        ជួ →  កញ្ជួ

        ជ្រៀវ → កញ្ជ្រៀវ

        ឈូស → កញ្ឈូស

    ផ្នត់ដើម​[ក'ន-]

        ត្រង →  កន្ត្រង

        ដក់ →  កណ្ដក់

        ដាច →  កណ្ដាច

        ត្រាក → កន្ត្រាក

        ដាច់ →  កណ្ដាច់

        ទួល →  កន្ទួល

        ទ្រម →  កន្ទ្រម

        ទ្រុប →  កន្ទ្រុប

        ទ្រួក →  កន្ទ្រួក

        ធាត់ →  កន្ធាត់

        ធុច →  កន្ធុច

        ធុល →  កន្ធុល

        តើយ →  កន្តើយ

    ផ្នត់ដើម​[ក'ម-]

        បាប →  កំបាប

        ព្រើល → កំព្រើល

        ជាប់ →  កម្ជាប់

        បាក់ →  កំបាក់

        បាំង →  កំបាំង

        ប៉ាត →  កំប៉ាត

        បាប →  កំបាប

        ប៉េង → កំប៉េង

        បែក →  កំបែក

        ប៉ោង → កំប៉ោង

        ផិត → ​ កំផិត

        ពក →  កំពក

        ពក[ម-]​ + ព្រើល →កំព្រើល

        ពយ →  កំពយ

        ពុក →  កំពុក

        ពើង →  កំពើង

        ពៀច → កំពៀច

        ភរ →  កំភរ

        ភូត →  កំភូត

        រាប →  កម្រាប

        រើប →  កំរើប

        ហល់ → កំហល់

    ផ្នត់ដើម​[ក'ល-]

    ផ្នត់ដើម​[គ'ន-]

        លាក់ → គន្លាក់

        លាស់ → គន្លាស់

    ផ្នត់ដើម​[គ'ម-]

        រេច →  គំរេច

        រូ →  គំរូ

        រិះ →  គម្រិះ

        រឹល​  →  គំរឹល

    ផ្នត់ដើម​[ច'ង-]

        កៀស → ចង្កៀស

        វែក →  ចង្វែក

        គ្រោង → ចង្គ្រោង

        ហូរ →  ចង្ហូរ

        អូរ →  ចង្អូរ

    ផ្នត់ដើម​[ច'ន-]

        ទាស់ → ចន្ទាស់

        ទល់ → ចន្ទល់

    ផ្នត់ដើម​[ច'ម-]

        កាង → ចំកាង

        កោង → ចំកោង

        ខែង → ចំខែង

        តើត → ចំតើត​

        ទយ → ចំទយ

        ទាញ → ចំទាញ

        ទាស់ → ចំទាស់

        ទើត → ចំទើត

        ទើស → ចំទើស

        ទែង → ចំទែង

        បង → ចំបង

        ប្រាវ → ចំប្រាវ

        ពើប → ចំពើប

        ហុយ → ចំហុយ

        ហៀវ → ចំហៀវ

        អន់ → ចំអន់

        អាស → ចំអាស

        អើត → ចំអើត

    ផ្នត់ដើម​[ជ'ញ-]

        ជក់ → ជញ្ជក់

        ជាត់ → ជញ្ជាត់

        ជាន់ → ជញ្ជាន់

        ជូន → ជញ្ជូន

        ជែក → ជញ្ជែក

        ជ្រំ →  ជញ្ជ្រំ

        ជ្រាំង → ជញ្ជ្រាំង

    ផ្នត់ដើម​[ជ'ន-]

        ល →  ជន្ល

    ផ្នត់ដើម​[ជ'ម-]

        ទប់ →  ជំទប់

        ទយ → ជំទយ

        រឹត →  ជំរិត

        ទាញ → ជំទាញ

        រត់ →  ជំរត់

        រុញ →  ជំរុញ

        ទាស់ → ជំទាស់

    ផ្នត់ដើម​[ដ'ង-]

        កាប់ → ដង្កាប់

        កាវ →  ដង្កាវ

        គត់ →  ដង្គត់

        ហក់ →  ដង្ហក់

        ហែ →  ដង្ហែ

    ផ្នត់ដើម​[ដ'ន-]

        ដឹង  →  ដណ្ដឹង

        ដាំ →  ដណ្ដាំ

        ដើម →  ដណ្ដើម

    ផ្នត់ដើម​[ដ'ម-]

        ឡើង →  ដំឡើង

        បូក →  ដំបូក

    ផ្នត់ដើម​[ទ'ង-]

        គត់​  →   ទង្គត់​

    ផ្នត់ដើម​[ទ'ន-]

        ទាន់  →  ទន្ទាន់

        ទិញ​  →  ទន្ទិញ

        ទឹម  →  ទន្ទឹម

    ផ្នត់ដើម​[ត'ង-]

        [ត'ង-] + កៀប → តង្កៀប

    ផ្នត់ដើម​[ត'ល-]

    ផ្នត់ដើម​[ប'ង-]

        ក → បង្ក

        កុង → បង្កុង

        កើច → បង្កើច

        កើល → បង្កើល

        កឿង → បង្កឿង

        កេល → បង្កេល

        កែក → បង្កែក

        កោង → បង្កោង

        ក្រាប → បង្ក្រាប

        ក្រៀក → បង្ក្រៀក

        ខក → បង្ខក

        ខន → បង្ខន

        ខាក → បង្ខាក

        ខាត → បង្ខាត

        ខាន → បង្ខាន

        ខិត → បង្ខិត

        ខុស → បង្ខុស

        ខូង → បង្ខូង

        ខូច → បង្ខូច

        ខើច → បង្ខើច

        ខំ → បង្ខំ

        ខាំ → បង្ខាំ

        ខាំង → បង្ខាំង

        ខះ → បង្ខះ

        គង → បង្គង

        គរ → បង្គរ

        គាប់ → បង្គាប់

        គួរ → បង្គួរ

        គេច → បង្គេច

        គោះ → បង្គោះ

        គ្រប → បង្គ្រប

        គ្រប់ → បង្គ្រប់

        រួញ → បង្រួញ

        រួប → បង្រួប

        រួម → បង្រួម

        រៀន → បង្រៀន

        វិល → បង្វិល

        វឹក → បង្វឹក

        វៀន → បង្វៀន

        វៀះ → បង្វៀះ

        វែង → បង្វែង

        ហក → បង្ហក

        ហក់ → បង្ហក់

        ហត់ → បង្ហត់

        ហប → បង្ហប

        ហប់ → បង្ហប់

        ហល់ → បង្ហល់

        ហា → បង្ហា 

        ហាត់ → បង្ហាត់

        ហាប់ → បង្ហាប់

        ហិន → បង្ហិន

        ហិល → បង្ហិល

        ហុយ → បង្ហុយ

        ហូត → បង្ហូត

        ហូរ → បង្ហូរ

        ហួត → បង្ហួត

        ហួរ → បង្ហួរ

        ហួល → បង្ហួល

        ហួស → បង្ហួស

        ហើប → បង្ហើប

        ហើម → បង្ហើម

        ហើយ → បង្ហើយ

        ហើរ → បង្ហើរ

        ហៀរ → បង្ហៀរ

        ហេវ → បង្ហេវ

        ហែល → បង្ហែល

        ហោច → បង្ហោច

        ហោះ → បង្ហោះ

        អក → បង្អក

        អង់ → បង្អង់

        អត់ → បង្អត់

        អន់ → បង្អន់

        អរ → បង្អរ

        អស់ → បង្អស់

        អាក់ → បង្អាក់

        អាច → បង្អាច

        អាប់ → បង្អាប់

        អុរ → បង្អុរ

        អូន → បង្អូន

        អូស → បង្អូស

        អួត → បង្អួត

        អួល → បង្អួល

        អើត → បង្អើត

        អៀន → បង្អៀន

        អៀវ → បង្អៀវ

        អែន → បង្អែន

        អែប → បង្អែប

        អោត → បង្អោត

        ឱន → បង្អោន

        អៅ → បង្អៅ

        វេច → បង្វេច

        ហា → បង្ហា

        ហូរ → បង្ហូរ

        ហើម → បង្ហើម

        ហើយ → បង្ហើយ

        ហៀរ → បង្ហៀរ

        ហែប → បង្ហែប

        អាច → បង្អាច

        អែម → បង្អែម

        កើត → បង្កើត

        កើយ → បង្កើយ

        ហែ → បង្ហែ

        ការ → បង្ការ(បន្លែបង្ការ)

        កិន → បង្កិន(បង្កាច់បង្កិន)

        កៀរ →បង្កៀរ(បង្គោះបង្កៀរ)

         អែ →​ បង្អែ(បង្អែបង្អង់)

        គោល → បង្គោល

        កប់ → បង្កប់

        កាត់ → បង្កាត់

        កក → បង្កក

        កក់ → បង្កក់

        កាត់ → បង្កាត់

        ការ → បង្ការ

        កិន → បង្កិន

        កិល → បង្កិល

        កូក → បង្កូក

        កើត → បង្កើត

        កើន → បង្កើន

    ផ្នត់ដើម​[ប'ញ-]

         ចប់ →  បញ្ចប់

        ចាំ →  បញ្ចាំ

        ចាំង → បញ្ចាំង

        ចាច់ → បញ្ចាច់

        ចាល់ → បញ្ចាល់

        ចុះ →  បញ្ចុះ

        ចុក →  បញ្ចុក

        ចូល → បញ្ចូល

        ចៀស → បញ្ចៀស

        ចេះ →  បញ្ចេះ

        ចេញ → បញ្ចេញ

        ច្រក → បញ្ច្រក

        ច្រាស់ → បញ្ច្រាស

        ច្រិច → បញ្ច្រិច

        ច្រូច → បញ្ច្រូច

        ច្រោះ → បញ្ច្រោះ

        ឆាក → បញ្ឆាក

        ឆាច់ → បញ្ឆាច់

        ឆាប → បញ្ឆាប

        ឆិច →  បញ្ឆិច

        ឆិត →  បញ្ឆិត

        ឆឹក →  បញ្ឆឹក

        ឆុក →  បញ្ឆុក

        ឆួល → បញ្ឆួល

        ឆើត → បញ្ឆើត

        ឆៀង → បញ្ឆៀង

        ឆេះ →  បញ្ឆេះ

        ឆោត → បញ្ឆោត

        ជក់ →  បញ្ជក់

        ជច់ →  បញ្ជច់

        ជត →  បញ្ជត

        ជល់ → បញ្ជល់

        ជា →  បញ្ជា

        ជាក់ → បញ្ជាក់

        ជាន់ → បញ្ជាន់

        ជាប់ → បញ្ជាប់

        ជិះ →  បញ្ជិះ

        ជូន →  បញ្ជូន

        ជោះ → បញ្ជោះ

        ជោក → បញ្ជោក

        ជោរ → បញ្ជោរ

        ជ្រក → បញ្ជ្រក

        ជ្រាប → បញ្ជ្រាប

        ជ្រាល → បញ្ជ្រាល

        ជ្រិះ →  បញ្ជ្រិះ

        ជ្រុល → បញ្ជ្រុល

        ជ្រួស → បញ្ជ្រួស

        ឈប់ → បញ្ឈប់

        ឈរ → បញ្ឈរ

        ឈឺ →  បញ្ឈឺ

        ឈែល → បញ្ឈែល

        ញែម → បញ្ញែម

        ចង់ →  បញ្ចង់

        ចុក →  បញ្ចុក

        ជា →  បញ្ជា

    ផ្នត់ដើម​[ប'ន-]

        ទុំ →  បន្ទុំ

        ទាស → បន្ទាស

        ទាល → បន្ទាល

        ទាប → ​ បន្ទាប

        ទាន់ →  បន្ទាន់

        ទន់ →  បន្ទន់

        ទច់ →  បន្ទច់

​​        ទំ →  បន្ទំ

        ថោក → បន្ថោក

        ថែម →  បន្ថែម

        ថុច →  បន្ថុច

        ថយ →  បន្ថយ

        តើត →  បន្តើត

        តូច →  បន្តូច

        តុះ →  បន្តុះ

        តឹង →  បន្តឹង

        តក់ →  បន្តក់

        ត →  បន្ត

        ទុល →  បន្ទុល

        ទូល →  បន្ទូល

        ទើត →  បន្ទើត

        ទើរ →  បន្ទើរ

        ទេរ →  បន្ទេរ

        ទ្រាន់ → បន្ទ្រាន់

        ទ្រេត → បន្ទ្រេត

        ទ្រោម → បន្ទ្រោម

        ធំ →  បន្ធំ

        ធាត់​ →  បន្ធាត់

        ធូរ →  បន្ធូរ

        លឺ →  បន្លឺ

        លៀន → បន្លៀន

        សះ →  បន្សះ

        សល់ → បន្សល់

        សាត់ → បន្សាត់

​​        សាប → បន្សាប

        សាល់ → បន្សាល់

        ស៊ី →  បន្ស៊ី

        សើម → បន្សើម

        សោះ → បន្សោះ

        ឡប់ →  បន្លប់

        ឡឹម →  បន្លឹម

        តម →  បន្តម

​​        តិច →  បន្តិច

        តឹង →  បន្តឹង

        តើត →  បន្តើត

        តោង → បន្តោង

​    ​    ថើរ →  បន្ថើរ

        ថែ →  បន្ថែ

        ថែម →  បន្ថែម

        ទាត់(ទៀងទាត់) → បន្ទាត់

        ទាន់ →  បន្ទាន់

        ទាល់ → បន្ទាល់

        ទុក →  បន្ទុក

        ស៊ាំ →  បន្សាំ

    ផ្នត់ដើម​[ប'ម-]

        បង់ →  បំបង់

        បះ →  បំបះ

        ប៉ះ →  បំប៉ះ

        បត់ →  បំបត់

        បាក់ →  បំបាក់

        បាំង →  បំបាំង

        បាត់ → ​ បំបាត់

        ប៉ាន់ →  បំប៉ន

        បាន →  បំបាន

        ប៉ាន់ →  បំប៉ាន់

        បិទ →  បំបិទ

        ប៉ឹម →  បំប៉ឹម

        បួស →  បំបួស

        បៀត → បំបៀត

        បែក →  បំបែក

        បែន →  បំបែន

        បែរ →  បំបែរ

        ប៉ោង → បំប៉ោង

        បោរ →  បំបោរ

        បោល → បំបោល

        បៅ →  បំបៅ

        ប្រួម →  បំប្រួម

        ប្លេង →  បំប្លេង

        ប្លែង →  បំប្លែង

        ប្លោង → បំប្លោង

        ផត →  បំផត

        ផាយ → បំផាយ

        ផឹក →  បំផឹក

        ផុង →  បំផុង

        ផុត →  បំផុត

        ផុយ →  បំផុយ

        ផុល →  បំផុល

        ផុស →  បំផុស

        ផូរ →  បំផូរ

        ផើម →  បំផើម

        ផ្លាង →  បំផ្លាង

        ផ្លើស → បំផ្លើស

        ពក់ →  បំពក់

        ពង → ​ បំពង

        ពត់ →  បំពត់

        ពម →  បំពម

        ពាក់ →  បំពាក់

        ពាំង →  បំពាំង

        ពាន →  បំពាន

        ពារ →  បំពារ

        ពុល →  បំពុល

        ពួន →  បំពួន

        ពើង →  បំពើង

        ពៀច → បំពៀច

        ពេញ → បំពេញ

        ពេន →  បំពេន

        ពោក → បំពោក

        ពោប → បំពោប

        ពោរ →  បំពោរ

        ព្រង →  បំព្រង

        ព្រាង → បំព្រាង

        ព្រាច → បំព្រាច

        ព្រាត់ → បំព្រាត់

        ព្រុល → បំព្រុល

        ព្រៃ →  បំព្រៃ

        ភ្លាំង →  បំភ្លាំង

        ភ្លាត់ →  បំភ្លាត់

        ភ្លូក →  បំភ្លូក

        ភ្លឺ →  បំភ្លឺ

        ភ្លេច →  បំភ្លេច

        រាប →  បម្រាប

        ប៉ឹម →  បំប៉ឹម

        ផុត →  បំផុត

        ពាក់ →  បំពាក់

        ពើត →  បំពើត

    ផ្នត់ដើម​[ព'ង-]

        រត់ →  ពង្រត់

        រាប →  ពង្រាប

        រាយ →  ពង្រាយ

        រឹល →  ពង្រឹល

        វក់ →  ពង្វក់

        វាង →  ពង្វាង

    ផ្នត់ដើម​[ព'ញ-]

        ញាក់ →  ពញ្ញាក់

    ផ្នត់ដើម​[ព'ន-]

        លាត់ →  ពន្លាត់

        លត់ →  ពន្លត់

        លង់ →  ពន្លង់

        យារ →  ពន្យារ

         យល់ →  ពន្យល់

    ផ្នត់ដើម​[រ'ង-]

        កៀក  →  រង្កៀក

        កៀស →  រង្កៀស

        គោះ →  រង្គោះ

        វះ →  រង្វះ

        វង់ →  រង្វង់

        វាល់ →  រង្វាល់

        វាស់ →  រង្វាស់

    ផ្នត់ដើម​[រ'ន-]

        ដំ →  រណ្ដំ

    ផ្នត់ដើម​[រ'ម-]

        ហោក → រំហោក

        ហូរ →  រំហូរ

        ហូត →  រំហូត/ រម្ហូត

        សាយ → រំសាយ/រម្សាយ

​        លុង → រំលុង

        យោល → រំយោល

        ពុះ →  រំពុះ

        ភើក → ​ រំភើក

        ពឹង →  រំពឹង

        ប៉ើក →  រំប៉ើក

        កាច់ →  រំកាច់

        អុក →  រំអុក

        ហោក → រំហោក

        ហួត → ​ រំហួត

        សោះ →  រំសោះ

        សុស →  រំសុស

        សាយ → រំសាយ/រម្សាយ

        លេប →  រំលេប

        លេច →  រំលេច

        លើង →  រំលើង/រម្លើង

        លើក →  រំលើក

        លូត →  រំលូត/រម្លូត

        លីង →  រំលីង/រម្លីង

        លាយ → រំលាយ/រម្លាយ

        លស់ →  រំលស់/រម្លស់

        លត់ →  រំលត់/រម្លត់

        ពឹង →  រំពឹង

        ពត់ →  រំពត់

        ដោះ →  រំដោះ/ រម្ដោះ

        ងាប់ →  រំងាប់/រម្ងាប់

        ខាន →  រំខាន

        កិល →  រំកិល

    ផ្នត់ដើម​[ល'ន-]

​        លង់  →  លន្លង់

        លាម →  លន្លាម

        លឹម  →  លន្លឹម

    ផ្នត់ដើម​[ល'ម-]

        ឱន →  លំឱន

        ហោក → លំហោក

        នៅ →  លំនៅ

        នឹង →  លំនឹង

        នាច → លំនាច

    ផ្នត់ដើម​[វ'ល-]

    ផ្នត់ដើម​[ស'ង-]

        កាត់ →  សង្កាត់

        រួម →  សង្រួម

    ​    អន់  →  សង្អន់

        រែក​  →  សង្រែក

        វែង  →  សង្វែង

    ផ្នត់ដើម​[ស'ញ-]

        ជប់​  →  សញ្ជប

    ផ្នត់ដើម​[ស'ន-]

        សើម → សន្សើម

        លឹម → សន្លឹម

        ដាប → សណ្ដាប ​

        លឹម → សន្លឹម

        ដក →  សណ្ដក

        សឹម →  សន្សឹម

    ផ្នត់ដើម​[ស'ម-]

        អាង →  សំអាង

        រុក →   សំរុក

        ប៉ាត →  សំប៉ាត

        បក →   សំបក

        ដៅ →   សំដៅ

        ចត →   សំចត

        កុក →   សំកុក

        កាក →  សំកាក/សម្កាក

        កក →   សំកក/ សម្កក

        អាង →  សំអាង

        កក →   សំកក/សម្កក

ទម្រង់(ពពស-)

    ទម្រង់[ពពស-]មានតែពីរគត់ គឺ [ប្រ-]  និង[ស្រ-]។ 

        [ប្រ-] + ដាល់  → ប្រដាល់

        [ប្រ-] + ជល់  → ប្រជល់

        [ប្រ-] + កាន់  → ប្រកាន់

        [ស្រ-] + អាប់  → ស្រអាប់

        [ស្រ-] + លះ  → ស្រលះ

        [ស្រ-] + ទន់  → ស្រទន់

    ពាក្យបន្ថែមដើម

        ពាក្យបន្ថែមដើមជាពាក្យប្រើសម្រាប់បន្ថែមពីមុខនៃរបស់ពាក្យឬក៏សំនួនពាក្យមួយចំនួនដូចជាពាក្យ ការ សេក្តី ភាព។ ហើយគេបានបែងចែងជា ៣ទម្រង់គឺ៖

    ឧទាហរណ៍ ការសិក្សា សេក្តីសុខ ភាពជាមនុស្ស។

ផ្នត់ជែក
វិធីសាស្ត្រនៃការញែកព្យាង្គ
គឺជាវិធីសាស្ត្រមួយសម្រាប់ធ្វើការញែកព្យាង្គឬក៏ព្យពា្ជនៈនៅក្នុងអក្សរសាស្ត្រខ្មែរដែលចេញមកពីពាក្យឬសជាច្រើន ហើយគេបានបែងចែក ជា៤ទម្ងង់៖

លាយដោយផ្នត់ជែក
ផ្នត់ជែក ឋិតនៅកណ្តាលពាក្យរឹស។ ផ្នត់ជែកមានបីទំរង់គឺ៖

 ព្យព្ជានៈទោល(-ព-)
 ស្រៈ + ព្យព្ជានៈ(-សព-)  និង(-ស/ព-)
 ស្រៈ + ព្យព្ជានៈ + ព្យព្ជានៈ(-ពស/ព-)                                                   

ទំរង់(-ព-)
    ទំរង់[-ព-]ផ្នត់ជែកសំខាន់ៗមាន៣គឺ ៖ [-ន-] [-ប-] [-ម-]

        [-ន-] + កើយ  → ខ្នើយ

        [-ន-] + ជាន់  → ឈ្នាន់

        [-ន-] + សែង  → ស្នែង

        [-ប-] + លាយ  → ល្បាយ

        [-ប-] + លេង  → ល្បែង

        [-ប-] + លឿន  → ល្បឿន

        [-ម-] + ជួញ  → ឈ្មួញ

        [-ម-] + ដើរ  → ថ្មើរ

        [-ម-] + ចាំ  → ឆ្មាំ

        [-ម-] + ខូច  → ខ្មោច

        [-ម-] + គោះ  → ឃ្មោះ។

ទម្រង់(-សព-)
ទំរង់[-សព-]មាន [-អ'ង-] [-អ៊'ង-] [-អ'ម-] [-អ៊ម-] [-អ'ន-] [-អ៊'ន-]។ 

        [-អ'ង-] + ខ្វះ  → កង្វះ

        [-អ'ង-] + ខ្វារ  → កង្វារ

        [-អ៊'ង-] + ព្រោះ  → ពង្រោះ

        [-អ៊'ង-] + ព្រាត់  → ពង្រាត់

        [-អ៊'ង-] + ឃ្វាល  → គង្វាល

        [-អ'ម-] + ស្លាប់  → សំលាប់

        [-អ'ម-] + ខ្លាំង  → កំលាំង

        [-អ៊ម-] + ឈរ  → ជំហរ

        [-អ'ន-] + ខ្លាស់  → កន្លាស់

        [-អ៊'ន-] + ភ្លឺ  → ពន្លឺ

ទម្រង់(-ស/ព-)
ទំរង់[-ស/ព-]មានពីរគឺ [-អ៊/ន-]  និង[-អ៊/ប-]។ 
        [-អ៊/ន-] + រាប  → រនាប

        [-អ៊/ន-] + រាស់  → រនាស់

        [-អ៊/ប-] + រៀប  → របៀប

        [-អ៊/ប-] + រាំ  → របាំ

ទម្រង់(-សព/ព)
ទំរង់[-សព/ព-]មានពីរដូចគ្នាដែរគឺ [-អ'ម/ន-]  និង[-អ៊'ម/ន-]។

        [-អ'ម/ន-] + កើត  → កំណើត

        [-អ'ម/ន-] + ចេញ  → ចំនេញ

        [-អ៊'ម/ន-] + គិត  → គំនិត

        [-អ៊'ម/ន-] + ទិញ  → ទំនិញ។

ពាក្យបន្ថែមចុង
ពាក្យបន្ថែមដើមជាពាក្យប្រើសម្រាប់បន្ថែមពីខាងចុងនៃពាក្យឬក៏សំនួនពាក្យឱ្យមានន័យកាន់តែច្បាស់លាស់ពាក្យទាំងនោះមានដូចជា កម្ម កិច្ច ធម៌ និយម។

    ឧទាហរណ៍ កសិកម្ម កាតព្វកិច្ច សប្បុរសធម៌។