មហាយាន: តើ​អ្វី​ជា​សុខុមភាព​នៅ​ក្នុង​និកាយ​មហាយាន ?

តើ​អ្វី​ជា​សុខុមភាព​នៅ​ក្នុង​និកាយ​មហាយាន ?

ការបង្រៀននៃ "គោលការណ៍ព្រះពុទ្ធ" (ព្រះពុទ្ធ-ធម៌) ឬ "ធម្មជាតិនៃព្រះពុទ្ធ" ពីកំណើតនិងមិនអាចបំបែកចេញពីសត្វទាំងអស់គឺជាគោលលទ្ធិដែលត្រូវបានបង្ហាញដោយព្រះពុទ្ធនៅក្នុងសូត្រមហាយានមួយចំនួនដើម្បីបង្កើតជា "ឧត្តមគតិចុងក្រោយ" នៃ ព្រះធម៌របស់ព្រះអង្គ (មើលព្រះនិព្វាន)។ គំនិតសំខាន់ (បញ្ជាក់ក្នុងព្រះតថាគតៈ ប៉ុន្តែមិនត្រូវបានទទួលយកដោយមហាយានទាំងអស់) គឺថា គ្មានអ្វីដែលគ្មានការលាក់បាំង ប៉ុន្តែមិនអាចបំផ្លិចបំផ្លាញតំណភ្ជាប់ខាងក្នុងទៅនឹងការភ្ញាក់ដឹងខ្លួន (ព្រះពោធិសត្វ) ហើយថាតំណភ្ជាប់នេះគឺជាធាតុដែលមិនបានបង្កើត [dhatu] ឬគោលការណ៍ជ្រៅនៅខាងក្នុង ម្នាលភិក្ខុ​ទាំង​ឡាយ អរិយសាវ័ក ដែល​មិន​មាន​អ្វី​តូច​ជាង​សេចក្តី​ស្លាប់ ដែល​មាន​លក្ខណៈ​ដូច​ពេជ្រ​ដូច​ជា «ធាតុ​នៃ​ខ្លួន» (និព្វាន​សូត្រ)។ ក្នុង​ព្រះ​មហា​បរិនិព្វាន ព្រះ​សម្មាសម្ពុទ្ធ​ទ្រង់​ត្រាស់​ថា​៖ «​ខ្លឹម​នៃ​ខ្លួន​ឯង គឺ​ព្រះតថាគត...

"ព្រះពុទ្ធ-ធម៌ [ព្រះពុទ្ធដីកា "ធម្មជាតិនៃព្រះពុទ្ធ"] នៃសត្វដែលឋិតនៅ/ឋិតនៅ ក្នុងបិណ្ឌបាតទាំងប្រាំ [សមាសធាតុបណ្ដោះអាសន្នរបស់សត្វ]។

"ព្រះពុទ្ធ-ធរណី គឺជាខ្លួនឯងពិត ហើយដូចជាពេជ្រ មិនអាចបំផ្លាញបានឡើយ"។

"ការឃើញ និងការដឹង" ពិតប្រាកដនៃព្រះពុទ្ធ-ធម៌នេះ (រួមជាមួយនឹងព្រះធម៌ ឬខ្លួនឯងរបស់ព្រះពុទ្ធ) ត្រូវបានគេនិយាយថានាំទៅរកការរំដោះគ្រោះនិព្វាន។ ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធ ឬ តថាគតៈ នេះ សំដែងថា ជាអនិច្ចកម្ម (មានក្នុងបុគ្គលនីមួយៗ មានខ្មោច ព្រះ និងសត្វលោក។ ប៉ុន្តែនេះជាធាតុពិត និងបច្ចុប្បន្ន ដែលជាធាតុខាងក្នុងនៃព្រះពោធិសត្វ (ការភ្ញាក់រឭក) ដែលតាមព្រះតថាគតសូត្រ ជំរុញឱ្យសត្វទាំងឡាយស្វែងរកការរំដោះពីទុក្ខក្នុងលោក ហើយអាចឱ្យគេបានដល់នូវសេចក្តីសុខ ឥតសៅហ្មង ដែលស្ថិតនៅក្នុងចិត្តនៃខ្លួន។ . នៅពេលដែលស្បៃមុខនៃគំនិតអវិជ្ជមាន អារម្មណ៍ និងអាកប្បកិរិយាមិនល្អ (កិលេស) ត្រូវបានដកចេញពីចិត្ត និងចរិត ព្រះពុទ្ធដែលគង់នៅ (គោលការណ៍ព្រះពុទ្ធ/ "ធម្មជាតិនៃព្រះពុទ្ធ") ត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យបញ្ចេញពន្លឺចេញដោយគ្មានឧបសគ្គ និងដើម្បីផ្លាស់ប្តូរអ្នកមើល។ វាចូលទៅក្នុងព្រះពុទ្ធ។ ដូច្នេះការបង្រៀនព្រះពុទ្ធ-ធម៌ គឺជាគោលលទ្ធិខាងសរីរវិទ្យា និងសរីរវិទ្យា៖ វាលាតត្រដាងនូវភាពអមតៈ ព្រះពុទ្ធ “ពិតខ្លួន” (ដូចដែលព្រះពុទ្ធនៅក្នុងមហាបរិនិព្វានសូត្រពាក្យនេះម្តងហើយម្តងទៀត) ដែលត្រូវបានរកឃើញថាកុហកនៅស្នូលនៃសត្វនីមួយៗនៅពេលទាំងអស់ ធាតុដែលលាក់កំបាំង បណ្តោះអាសន្ននៃ ego មិនពិត ត្រូវបានគេមើលឃើញតាមរយៈ និងឆ្លងកាត់ ហើយវាបន្ថែមនូវពាក្យសំដីនៃសេរីភាវូបនីយកម្ម និងការផ្លាស់ប្តូរ។ អំណាច​ដែល​មាន​ក្នុង​ព្រះតថាគតៈ កាល​បើ​និមិត្ត​នោះ​នៃ​ធាតុ​ខាងក្នុង​បំផុត ឬ​សវៈ​របស់​ខ្លួន និង​សត្វ​ដទៃ​បាន​ដល់​ហើយ ។

គោលលទ្ធិ immanentist និង សំខាន់ នេះ គឺ មិន មាន ន័យ ថា ជា សកល នៅ ក្នុង ព្រះពុទ្ធសាសនា មហាយាន និង ជា ប្រធានបទ នៃ ការ ជជែក ដេញដោល យ៉ាង ខ្លាំង យូរ មក ហើយ ។

The teaching of a "Buddha Principle" (Buddha-dhatu) or "Buddha Nature" innate to and inseparable from all sentient beings is a doctrine which is indicated by the Buddha in a number of Mahayana sutras to constitute the "absolutely final culmination" of his Dharma (see Nirvana Sutra). The essential idea (articulated in the Tathagatagarbha sutras, but not accepted by all Mahayana) is that no being is without a concealed but indestructible interior link to Awakening (bodhi), and that this link is an uncreated element [dhatu] or principle deep inside each being which constitutes nothing less than the deathless, diamond-like "essence of the Self" (Nirvana Sutra). In the Mahaparinirvana Sutra, the Buddha declares:
"The essence of the Self (atman) is the subtle Tathagatagarbha ..."

"The Buddha-dhatu [Buddha Principle, "Buddha Nature"] of beings inheres / abides within the five skandhas [transitory components of the being]."

"The Buddha-dhatu is the True Self and, like a diamond, for example, it cannot be destroyed".

The actual "seeing and knowing" of this Buddha-dhatu (co-terminous with the Dharmakaya or Self of Buddha) is said to usher in nirvanic Liberation. This Buddha-dhatu or Tathagatagarbha is revealed to be both immanent (found in every single person, ghost, god and creature, etc.) and transcendental (it is uncreated, deathless and ultimately beyond rational grasping or conceptualisation). Yet it is this already real and present, hidden internal element of bodhi (Awakeness) which, according to the Tathagatagarbha sutras, prompts beings to seek after Liberation from worldly suffering and enables them to attain the spotless bliss which lies at the heart of their being. Once the veils of negative thoughts, feelings and unwholesome behaviour (the kleshas) have been eliminated from the mind and character, the indwelling Buddha-dhatu (Buddha Principle / "Buddha Nature") is enabled to shine forth unimpededly and to transform the seer of it into a Buddha. Thus the Buddha-dhatu teaching is both an ontological and a soteriological doctrine: it reveals the immortal, Buddhic "True Self" (as the Buddha in the Mahaparinirvana Sutra repeatedly terms it) which is found to lie at the core of each being when all the obscuring, transient elements of the false ego are seen through and transcended, and it further verbalises the liberative and transformative power inherent in the Tathagatagarbha when once that vision of the innermost essence or svabhava of oneself and all other beings has been secured.

This immanentist and essentialist doctrine is by no means universal in Mahayana Buddhism and has long been a subject of vigorous debate.