navinnseab/khmer-wikipedia-article huggingface dataset:
និកាយនៃព្រះពុទ្ធសាសនា: [[ថេរវាទ]]និកាយ

ថេរវាទនិកាយ 

right|frame

និកាយផ្សេងៗនៃថេរវាទបានឲ្យទម្ងន់យ៉ាងខ្លាំងទៅលើចំណុចផ្សេងៗ ឬផ្នែកផ្សេងៗនៃព្រះត្រ័យបិដក ហើយក្រោយមក្នុងគម្ពីរអដ្ឋកថា

ឬផ្សេងពីធម្មបតិបត្តិពិតៗ។ មានភាពខុសគ្នាសំខាន់ៗជាច្រើនអន្លើនៃការប្រព្រឹត្តរឹង ឬធូររលុងចំពោះវិន័យ។

 ប្រទេសបង់ក្លាដេស:
 សង្ឃរាជនិកាយ
 មហាស្ថាវិរនិកាយ
 ប្រទេសភូមា:
 សុធម្មនិកាយ
 វិបស្សនា សំណាក់នៃមហាសិ សេយ្យទោ និងបរិស័ទខ្លួន។
 ស្វេក្យិននិកាយ
 ទ្វាយនិកាយ ឬ ទ្វារនិកាយ (មើលៈ Mendelson, ព្រះសង្ឃ និងរដ្ឋាភិបាលភូមា, Cornell University Press, Ithaca, New York, 1975)
 ប្រទេសស្រីលង្កា:
 ស្យាមនិកាយ
 វតុរវីល (ឬ មហាវិហារ វង្សិកៈ ស្យាមោបាលិ វនាវាស និកាយ)
 អមរបុរៈ និកាយ
 កន្ទុពោទ (ឬ ស្វេជិន និកាយ)
 តបោវន (ឬ កល្យាណវង្ស)
 រាមញ្ញនិកាយ
 គល្ទុវៈ (ឬ លក្យាណ យោគស្រមយៈ សំស្ថាវ)
 ទេល្ទុវៈ
 អរញ្ញនិកាយ
 ប្រទេសថៃឡង់ដ៍
 មហានិកាយ
 ចលនាវត្តធម្មកាយ
 ធម្មយុត្តិកនិកាយ
 ប្រពៃណីអរញ្ញិកភិក្ខុថៃ
 ប្រពៃណីរបស់ ព្រះគ្រូឆា
និកាយនៃព្រះពុទ្ធសាសនា: [[មហាយាន|និកាយមហាយាន]]

និកាយមហាយាន 
thumb|right|200px|Chinese Glazed stoneware of a Buddhist monk, or Future Buddha, dated to the 20th year of the យុគចេនឡា, or 1468 AD.

 មជ្ឈិមកៈ
 ប្រាសង្គកៈ
 សុតន្តិកៈ
 Sanlunសានលន់ (Three Treatise school)
 សានរន់
 មហាមជ្ឈិមកៈ (ជោនម្បៈ)
 យោគាចារៈ 
 ចិត្តមាត្រា ក្នុងប្រទេសទីបេ
 វេ សិ (ចិត្តនិកាយ) ឬ ហ្វាសាំង (និកាយ ធម្មលក្ខណ៍)
 ពស្សាង្គ
 ហោស្សូ
 Tathagatagarbha
 Daśabhūmikā (absorbed in to Huayan)
 Huayan ()
 Hwaeom
 Kegon
 Chan / Zen / Seon / Thien
 Caodong
 Soto
 Linji
 Rinzai
 Ōbaku
 Fuke
 Won Buddhism: Korean Reformed Buddhism
 Pure Land (Amidism)
 Jodo
 Jodo Shin
 Tiantai (Lotus Sutra School)
 Cheontae
 Tendai (also contained Vajrayana elements)
 Nichiren
 Nichiren Shū
 Nichiren Shōshū
 Nipponzan Myōhōji
 Soka Gakkai
និកាយនៃព្រះពុទ្ធសាសនា: និកាយតន្រ្តិកៈ

និកាយតន្រ្តិកៈ 
see also: វិជ្រយាន
Subcategorised according to predecessors
 Tibetan Buddhism
 Nyingma
 New Bön (synthesis of Yungdrung Bön and Nyingmapa)
 Kadam
 Sakya
 Jonang
 Gelug
 Kagyu
 Shangpa Kagyu
 Rechung Kagyu
 Dagpo Kagyu
 Karma Kagyu (or Kamtshang Kagyu)
 Tsalpa Kagyu
 Baram Kagyu
 Pagtru Kagyu (or Phagmo Drugpa Kagyu)
 Taglung Kagyu
 Trophu Kagyu
 Drukpa Kagyu
 Martsang Kagyu
 Yerpa Kagyu
 Yazang Kagyu
 Shugseb Kagyu
 Drikung Kagyu
 
 Rime movement (ecumenical movement)
 Japanese Mikkyo
 Shingon
 Tendai (derived from Tiantai but added tantric practices)
និកាយនៃព្រះពុទ្ធសាសនា: មើលបន្ថែម

មើលបន្ថែម 
 ព្រះពុទ្ធសាសនាតាមតំបន់
 ពុទ្ធសាសនានៃមនុស្សជាតិ
 ពុទ្ធសាសនាទិសឧត្តរ និងទក្សិណ
 បឋមនិកាយនៃព្រះពុទ្ធសាសនា
និកាយនៃព្រះពុទ្ធសាសនា: អត្ថបទយោង

អត្ថបទយោង 

Coleman, Graham, ed. (1993). A Handbook of Tibetan Culture. Boston: Shambhala Publications, Inc.. ISBN 1-57062-002-4.

Warder, A.K. (1970). Indian Buddhism. Delhi: Motilal Banarsidass.
និកាយនៃព្រះពុទ្ធសាសនា: តំនខាងក្រៅ

តំនខាងក្រៅ 
 Mahayana vs. Theravada: a Multiform Comparison
 The Sects of the Buddhists by T.W. Rhys Davids, in the Journal of the Royal Asiatic Society, 1891. pp.409-422
 Sects & Sectarianism - The origins of Buddhist Schools 

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ព្រះពុទ្ធសាសនា
និតិភូមិ នវរ័ត្ន

{| style="clear:both; background:none; color:black;"
|-
| width="80%" style="padding:1em 1em 1em 1em; border:1px solid #A3B1BF; background-color:#ffffff" valign="top"|

វរសេនីយ៍ឯកប៉ូលិស បណ្ឌិត និតិភូមិ នវរ័ត្ន (ថៃ: ร้อยตำรวจเอก ดร. นิติภูมิ นวรัตน์) (ឈ្មោះលេង ម៉ូ 5 មិថុនា គ.ស. 1960) កើតនៅភូមិ ដុងក្លាង ឃុំខៅស្មិង ស្រុកខៅស្មិង ខេត្ត  ត្រាត តែបានមកចម្រើនធំធាត់នៅមកភូមិស៊ឹងឡាង ឃុំវ៉ាន់យ៉ាវ ស្រុកខ្លុង ខេត្តច័ន្ទប៊ុរី  ឪពុកឈ្មោះ   ម៉ិង យ៉ូផ្រម មាតាឈ្មោះ ឈឿន យ៉ូផ្រម (ត្រគោលដើមគ្លិនយ៉ូ មានខ្សែស្លាយជ័ជវាលយ៍ ភួលក្សេម នឹងចម្រើនលាភ) មានខ្សែស្លាយខាងម្តាយជាជនជាតិចិនត្រកូលលី នឹងខ្សែបុព្វបុរសខ្លះមកពីអ៊ិនឌៀ គាត់កាន់សាសនាព្រះពុទ្ធ បានបញ្ចប់កាសឹក្សាលំដាប់បណ្ឌិតផ្នែកប្រវត្តសាស្រ្ត ពីស្ថាប័ណ្ណអាស៊ីនឹង អាហ្វ្រិកាសឹក្សា មហាវិទ្យាល័យម៊ូស្គូអតីតសហភាពសូវៀត ដើមឡើយនាមត្រកូល យ៉ូផ្រម តែផ្លាស់មកប្រើនាមត្រកូលរបស់ឪពុកធម៌គឺ អ្នកអង្គម្ចាស់ ឈៅន៍ នវរ័ត្ន (បុត្រព្រះអង្គម្ចាស់ណុប្ផះម៉ាត នវរ័ត្ន អតីតអភិបាលក្រុងច័ន្ទប៊ុរី)
និតិភូមិ នវរ័ត្ន: ការ​សិក្សា

ការ​សិក្សា 
 ចប់មធ្យមសឹក្សា(ផ្នែកវិជ្ជាសាស្ត្រ) ពីសាលារៀនបេញ្ចមរ៉ាឈូធិត ច័ន្ទប៊ុរី (ត្រូវបានច្រើសរើសជាកូនសិស្សចាស់គុំរូ គម្រប់ឆ្នាំទី 90 គ.ស. 2001 នឹងគម្រប់ឆ្នាំទី 100 គ.ស. 2011)
 បន្ទាប់មក បានទទួលអាហារូបករណ៍ពីសម៉ោសររោតារីច័ន្ទប៊ុរី ចូលរៀននូវសាលារៀនមធ្យមនៃ  ទីក្រុងសេនអ៊ឺណាត រដ្ឋវិកតរៀ  ប្រទេសអូស្ត្រាលី
 បន្ទាប់ពីបានត្រឡប់មកប្រទេសថៃវិញ គាត់ក៏បានចូលរៀននៅស្ថាប័ណ្ណការសិក្សាសហករណ៏
 ក្នុងពេលជាមួយគ្នានេះក៏បានរៀនថ្នាក់បរិញ្ញាប័ត្រផ្នែកសម្ពន្ធភាពរវាងប្រទេស គណះរដ្ឋសាស្រ្ត មហាវិទ្យាល័យរ៉ាមខាំហែង (លេខកូដនិស្សិត 23600406)
 	ធ្លាប់រៀនបរិញ្ញាប័ត្រគណះនិតិសាស្រ្ត ប្រភេទ External Program មហាវិទ្យាល័យឡុនដុន (លេខកូដនិស្សិត U927066998) តែមិនបានសម្រេច
 	ធ្លាប់ជានិសិតអនុបណ្ឌិតផ្នែកមុខវិជ្ជាផែនការភូមិភាគនឹងទីក្រុង គណះស្ថាបត្យកម្មសាស្ត្រ     ជុឡាលុងករណ៍មហាវិទ្យាល័យ (លេខកូដប្រចាំខ្លួននិស្សិត B735197)
 	ចប់អនុបណ្ឌិត ផ្នែកគ្រប់គ្រងរដ្ឋកិច្ច គណះរដ្ឋសាស្រ្ត មហាវិទ្យាល័យធម្មសាស្រ្ត (លេខបញ្ជីឈ្មោះនិស្សិត 270375)
 	ចប់បណ្ឌិតទស្សនវិជ្ជាផ្នែកប្រវត្តិសាស្រ្ត ស្ថាប័ណ្ណអាស៊ីនឹងអាហ្វ្រិកាសឹក្សាមហាវិទ្យាល័យម៉ូស្គូ សហពន្ធ-រដ្ឋរុស្សី (លេខបរិញ្ញា No. 003699 នៅថ្ងៃទី 20 កុម្ភះ គ.ស.1998)
 	បញ្ចប់វគ្គសឹក្សាសញ្ញាប័ត្រប៉ូលិសអ្នកមានចំណេះដឹងខ្ពង់ខ្ពស់ខាងផ្នែនបណ្ឌិតច្បាប់នឹងបណ្ឌិតនយោបាយ ជាមេប៉ូលិសថ្នាក់សញ្ញាប័ត្រ ជុំនាន់ទី 15 ពីសាលារៀនវរសេនីឯកប៉ូលិស
 	ក្រោយមកបានបញ្ចប់ការសឹក្សាវគ្គកាសឹក្សាថ្នាក់ខ្ពស់បំផុតពីវិទ្យាល័យកិច្ជការប៉ូលិស (បតស.31) វិទ្យាល័យកិច្ជការកងទ័ពជើងគោគ (វទប.51) វិទ្យាល័យមហាផ្ទៃ (នប៉ស.57) វិទ្យាល័យការយុត្តិធម៌ (ប៉.យ.ស.11) វិទ្យាល័យការពាររាជាណាចក្រ (វប៉អ.2555/វប៉ម.6) ស្ថាប័ណ្ណវិទ្យាការទីផ្សាទុន (វតថ 5) ហើយស្ថាប័ណ្ណអភិវឌ្ឍន៍នយោបាយនឹងការបោះឆ្នោត (ផតស 5)
និតិភូមិ នវរ័ត្ន: ការងារនយោបាយ

ការងារនយោបាយ 

គ.ស. 2006 និតិភូមិ ឈរឈ្មោះបោះឆ្មោតសមាជិកព្រឹទ្ធសភា លេខប្រចាំខ្លួនអ្នកឈរឈ្មោះបោះឆ្នោត 164 បានទទួលសំលេងឆ្នោតចំណាត់ថ្នាក់លេខ 1 នៅទីក្រុងបាងកក គឺ 257,420 សំលេង បានទទួលជ័យជំនះទៅលើលោក ស្មាក់ ស៊ុនថនរះវេត ក្រោយមកបានឡើងជានាយករដ្ឋមន្រីរបស់ប្រទេសថៃ, លោក ក្លាណះរុង្គ ច័នធិក, អ្នកស្រី រុស្សនា តូស៊ិត្រាក់កូល, លោកអ៊ុថ័យ ភិម្ភច័យឈុន (អតីតប្រធានរដ្ឋសភា នឹងរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម), លោកភិជិត រ័តតកូល (អតីតអភិបាលក្រុងបាងកក) ហើយបេក្ខជនផ្សេងរួមទាំងអស់ 260 អ្នក នៃទីក្រុងបាងកក ហើយបានចំណាត់ថ្នាក់ទី 1 នៃ  បណ្តាអ្នកឈរឈ្មោះទូទាំងប្រទេស ខណះពេលរងចាំសេចក្តីប្រកាស មានការធ្វើរដ្ឋប្រហារមួយបានកើតឡើងដោយគណះបដិរូបការគ្រប់គ្រងក្នុងរបបប្រជាធិប្បតេយ្យដែលមានអង្គព្រះមហាក្សត្រយ៍ជាប្រមុខ នៅថ្ងៃទី 19 កញ្ញា គ.ស. 2006 

គ.ស. 2006 បានទទួលព្រះបរមរាជអោងការប្រោសប្រទាន តែងតាំងជាសមាជិកសភានិតិបញ្ញត្តិរបស់ជាតិ រវាងពេលនោះ បានបំពេញទួនាទីជាអ្នកនាំពាក្យកម្មាធិការការពាណិជ្ជកម្ម ប្រធានក្រុមមិត្តភាពសមាជិករដ្ឋសភាថៃ-ហង់ការី គណកម្មការគ្រប់គ្រងការងារប្រចាំជាតិថៃនៃសហភាពរដ្ឋសភា (IPU) នឹងកម្មការគ្រប់គ្រងការងារប្រចាំជាតិថៃនៃសម៉ាជរដ្្ឋសភាអាស៊ី

8 កញ្ញា គ.ស. 2008 គាត់បានបង្កើតគណបក្សសុវណ្ណភូមិ ហើយបានទទួនតំនែងជាប្រធានគណបក្សអស់រយះពេល 1 ឆ្មាំពេញ

បន្ទាប់មកក៏បានស្ម័គ្រចូលជាសមាជិកគណបក្សផឿថៃ នៅថ្ងៃទី 8 មករា គ.ស. 2010 ហើយជាអ្នកឈរឈ្មោះជាសមាជិកសភាតំណាងរាស្ត្របែបបញ្ជីរាយនាម លំដាប់ទី 24 របស់គណបក្សផឿថៃ ក្នុងការបោះឆ្នោតទូទៅនៅថ្ងៃទី 3 កក្កដា គ.ស. 2011 គាត់ជាសមាជិកសភាតំណាងរាស្ត្រឈុតទី 24 របស់រដ្្ឋសភាថៃ រហូតដល់មានព្រះរាជក្រឹត្យរំលាយសភានៅថ្ងៃទី 9 ធ្នូ គ.ស. 2013

ក្នុងរវាងជាសមាជិកសភាតំណាងរាស្ត្រ ឈុតទី 24 គាត់កាន់តំណែងជារងប្រធានទី 1 នៃគណកម្មាធិការកិច្ចការសុរិយោដី ធនធានធម្មជាតិ នឹងបរិស្ថាន នឹងគណកម្មាធិការការបរទេស ក្រៅពីនោះក៏ជារងប្រធានក្រុមមិត្តភាពសមាជិករដ្្ឋសភាថៃ-អ៊ិនឌៀ ក្រុមការងារគ្រប់គ្រងជាតិថៃនៃសហភាពរដ្្ឋសភា (IPU)

ធ្លាប់អនុវត្តតួនាទីសំខាន់ជាប្រធានគណះប្រតិភួតំណាងរដ្្ឋសភាថៃក្នុងការប្រជុំគណកម្មាធិការត្រៀមកិច្ចប្រជុំរដ្្ឋសភាស្តីពីអង្គការពាណិជ្ជកម្មពិភពលោក នៃការិយាល័យរដ្្ឋសភាអ៊ឺរុប ទីក្រុងប្រាស់សេល បេលយៀម គ.ស. 2012 ប្រធានគណះប្រតិភូតំណាងរដ្្ឋសភាថៃក្នុងការប្រជុំរដ្្ឋសភាស្តីពីអង្គការពាណិជ្ជកម្មពិភពលោក នូវការិយាល័យអង្កាពាណិជ្ជកម្មពិភពលោក ទីក្រុងចេនីវ៉ា ប្រទេសស្វីស គ.ស. 2012 តំណាងរដ្ឋសភាថៃក្នុងការប្រជុំរដ្្ឋសភាក្នុងឪកាសប្រជុំសម៉ាជសហប្រជាជាតិលើកទី 68 នៅការិយាល័យធំ ទីក្រុងញ៉ូយ៉ក សហរដ្ឋអាមេរិក គ.ស. 2013
និតិភូមិ នវរ័ត្ន: លទ្ធផលការងារផ្នែកចំណេះវិជ្ជា

លទ្ធផលការងារផ្នែកចំណេះវិជ្ជា 

ជានយកស្ថាប័ណ្ណអាស៊ីនឹងអាហ្រ្វិកាសឹក្សានៃមហាវិទ្យាល័យអ័សស័មឆ័ន ក្រៅពីនេះ ជាអ្នកបង្កើតនឹងបង្ហាត់ភាសាអង្គ្លេសប្រចាំស្ថាប័ណ្ណបាឡានស៍ (ទិវទើម៉ូ) ជាអ្នកសរសេរអត្ថបទកាសែតប្រចាំអត្ថបទ “បើកមេឃសំលឹងមើលពិភពលោក” របស់កាសែតថៃរដ្ឋ ដែលមានការបោះពុម្ភផ្សាយហើយលក់ដាច់ជាងគេក្នុងប្រទេសថៃគឺជាង 1 លានច្បាប់ក្នុងមួយថ្ងៃ ហើយជាពិធីករកម្មវិធីទូរទស្សន៍កម្មវិធី ”បើកកែវយឹតឈ្លុះមើលពិភពលោក” នៅប៉ុស្តិ៍លេខ 3
និតិភូមិ នវរ័ត្ន: ការត្រាច់ចរលើពិភពលើក

ការត្រាច់ចរលើពិភពលើក 

វរសេនីយ៍ឯកប៉ូលិសបណ្ឌិត និតិភូមិ នវរ័ត្ន មានកេរ្តិ៍ឈ្មោះបោះសំលេងនៅប្រទេសថៃក្នុងការធ្វើដំណើរ ដោយគាត់ចាប់ផ្តើមត្រាច់ចរតាំងពីខែឧសភា គ.ស. 1978 នៅពេលដែលមានអាយុ 17 ឆ្នាំ ទៅមូលរដ្្ឋអូស្រ្តាលី ហើយប្រើជីវិតនៅទីនោះពេញ 1 ឆ្នាំ ក្នុងឋានះជាកូនសិស្សផ្លាស់ផ្តូររោតារី ហើយបន្ទាប់មកក៏ចាប់ផ្តើមធ្វើដំណើរឆ្ពោះទៅកាន់ប្រទេសផ្រេងៗ
និតិភូមិ នវរ័ត្ន: គ្រួសារ

គ្រួសារ 

វរសេនីយ៍ឯកបណ្ឌិតប៉ូលិសនិតិភូមិ នវរ័ត្ន បានរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍ នឹងលែងលះគ្នាចំនួនពីរដង ហើយមានបុត្រ 7 នាក់
	
ជុំរើសក្នុងការផ្តល់ការសឹក្សា តម្រូវអោយបុត្រចេះដឹង 3 ដំណាក់កាល គឺ ជនបទ ព្រះរាជាណាចក្រថៃ នឹងនៅបរទេស តម្រូវអោយបុត្រមានលក្ខណះសម្បត្តិ 3 ប្រការ គឺ វិញ្ញាណជាថៃ ចិត្តជាសាកល ហើយខ្លួនពោពេញទៅដោយបច្ចេកវិជ្ជា ទើបបានបញ្ជូនបុត្រអោយរៀនទាល់តែចប់ថ្នាក់បឋមទី 6 ពីសាលារៀនវត្តក្នុងជនបទ អោយនៅជាមួយតាយាយនឹងពពួកសាច់ញាតិ បន្ទាប់មកទើបផ្ចុងផ្តើមអោយសឹក្សាតនៅសាលារៀនបឌិន្ទ្រតេជា (សិង្ហ សិង្ហសេនី) ក្នុងទីក្រុងបាងកក មុននឹងអោយចួលប្រលួកក្នុងសង្គមបរទេសដោយផ្ចុងផ្តើមអោយសឹក្សាក្នុងសាលាអន្តរជាតិ ឬទៅបន្តការសឹក្សានៅក្រៅប្រទេស
និតិភូមិ នវរ័ត្ន: ព័ត៌មាន​ទាក់ទង

ព័ត៌មាន​ទាក់ទង 
http://www.nitipoom.media/  គេហទំព័រ​ផ្ទាល់​ខ្លួន (ភាសា​ថៃ)

| valign="top" style="padding:1em; border:1px solid #A3B1BF; background-color:#ffffff" |

និតិភូមិ នវរ័ត្នព័ត៌មាន​មួយ​ចំនួនឈ្មោះនិតិភូមិ នវរ័ត្នកំណើត០៥ មិថុនា ១៩៦០ទី​កំណើតខេត្ត​ត្រាត, ប្រទេស​ថៃ​សាសនាព្រះ​ពុទ្ធ

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសថៃ
និមិត្តសញ្ញា

thumb|A red octagon symbolizes "stop" even without the word.

និមិត្តសញ្ញា () គឺពាក្យមួយដែល​បាន​ចង្អុល​បង្ហាញគំនិត វត្ថុ ឬទំនាក់ទំនង។ និមិត្តសញ្ញាធ្វើឱ្យមនុស្សម្នាក់អាចចូលទៅហួសបានដោយការបង្កើតទំនាក់ទំនងរវាងគំនិតនិងបទពិសោធន៍ដែលខុសគ្នាខ្លាំងណាស់។ ទំនាក់ទំនងទាំងអស់ (រួមទាំងការកៃឆ្នៃទិន្នន័យ) អាចធ្វើបានដោយការប្រើប្រាស់និមិត្តសញ្ញា។ និមិត្តសញ្ញាយកទម្រង់បែបបទនៃពាក្យ, សំឡេង, កាយវិការ, គំនិតឬរូបភាពដែល​អាច​មើល​ឃើញ និងត្រូវបានប្រើដើម្បីបង្ហាញគំនិតនិងជំនឿផ្សេងទៀត។ ជាឧទាហរណ៍ អដ្ឋកោណក្រហមមួយអាចជានិមិត្តសញ្ញាសម្រាប់ពាក្យថា ‹‹ឈប់››។ នៅលើផែនទី ផ្លូវខៀវអាចជាតំណាងសម្រាប់ទន្លេមួយ។ តួលេខជានិមិត្តសញ្ញាសម្រាប់ចំនួន។ តួអក្សរអាចជានិមិត្តសញ្ញាសម្រាប់សំឡេងផ្សេងៗ។ ឈ្មោះបុគ្គលជានិមិត្តសញ្ញាដែលជាតំណាងសម្រាប់បុគ្គលផ្សេងៗ។ កុលាប​ក្រហមមួយអាចជានិមិត្តសញ្ញារបស់សេចក្ដីស្រឡាញ់និងចិត្ដមេត្ដាករុណា។ អថេរ 'x' នៅក្នុងសមីការគណិតវិទ្យា អាចជានិមិត្តសញ្ញារបស់ទីតាំងនៃភាគល្អិតនៅក្នុងចន្លោះមួយ។
និមិត្តសញ្ញា: និរុត្តិសាស្ត្រ

និរុត្តិសាស្ត្រ
ពាក្យថា symbol មកពីភាសាក្រិចថា symbolon (σύμβολον) ដែលមានន័យថា សញ្ញាសម្ងាត់ ឬ ការដាស់តឿន។Online Etymological Dictionary
និមិត្តសញ្ញានៃសមាគមប្រជាជាតិអាស៊ីអាគ្នេយ៍

និមិត្តសញ្ញានៃសមាគមប្រជាជាតិអាស៊ីអាគ្នេយ៍ គឺជានិមិត្តសញ្ញារបស់អាស៊ាន ដែលបានអនុម័តនៅក្នុងខែកក្កដា ឆ្នាំ១៩៩៧ Flags of the World រួមជាមួយ ទង់អាស៊ាន។ ទោះបីជានិមិត្តសញ្ញាបច្ចុប្បន្នត្រូវបានប្រើប្រាស់អស់ជាច្រើនឆ្នាំក៏ដោយ ក៏គោលការណ៍ណែនាំផ្លូវការត្រូវបានអនុម័តនៅក្នុងកិច្ចប្រជុំលើកទី ៦ នៃក្រុមប្រឹក្សាសម្របសម្រួលអាស៊ាន (ACC) នៅ ទីក្រុងហាណូយ ថ្ងៃទី៨ ខែមេសា ឆ្នាំ២០១០។ Guidelines on the Use of the ASEAN Emblem
និមិត្តសញ្ញានៃសមាគមប្រជាជាតិអាស៊ីអាគ្នេយ៍: អត្ថន័យនៃនិមិត្តសញ្ញាអាស៊ាន

អត្ថន័យនៃនិមិត្តសញ្ញាអាស៊ាន 

 និមិត្តសញ្ញា 

 និមិត្តសញ្ញាអាស៊ានតំណាងឱ្យអាស៊ានដែលមានស្ថិរភាព សន្តិភាព ឯកភាព និងថាមវន្ត។ ពណ៌នៃនិមិត្តសញ្ញា - ខៀវ ក្រហម ស និងលឿង - តំណាងឱ្យពណ៌ចម្បងនៃរដ្ឋនៃរដ្ឋសមាជិកអាស៊ានទាំងអស់។
 ពណ៌ខៀវតំណាងឱ្យសន្តិភាពនិងស្ថិរភាព ពណ៌ក្រហមបង្ហាញពីភាពក្លាហាននិងថាមវន្ត ពណ៌សបង្ហាញពីភាពបរិសុទ្ធ និងពណ៌លឿងតំណាងឱ្យភាពរុងរឿង។
 ដើម​ស្រូវ​ទាំង​ដប់​ដែល​ចង​នៅ​ចំ​កណ្តាល​និមិត្តសញ្ញា​តំណាង​ឱ្យ​រដ្ឋ​សមាជិក​អាស៊ាន។ ពួកគេតំណាងឱ្យសុបិននៃបិតាស្ថាបនិករបស់អាស៊ានសម្រាប់អាស៊ាន ដែលរួមមានប្រទេសទាំងអស់នៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ដែលចងភ្ជាប់ជាមួយគ្នាក្នុងមិត្តភាព និងសាមគ្គីភាព។
 រង្វង់តំណាងឱ្យការរួបរួមរបស់អាស៊ាន។
និមិត្តសញ្ញានៃសមាគមប្រជាជាតិអាស៊ីអាគ្នេយ៍: និមិត្តសញ្ញា

និមិត្តសញ្ញា 

 និមិត្តសញ្ញាអាស៊ានតំណាងឱ្យអាស៊ានដែលមានស្ថិរភាព សន្តិភាព ឯកភាព និងថាមវន្ត។ ពណ៌នៃនិមិត្តសញ្ញា - ខៀវ ក្រហម ស និងលឿង - តំណាងឱ្យពណ៌ចម្បងនៃរដ្ឋនៃរដ្ឋសមាជិកអាស៊ានទាំងអស់។
 ពណ៌ខៀវតំណាងឱ្យសន្តិភាពនិងស្ថិរភាព ពណ៌ក្រហមបង្ហាញពីភាពក្លាហាននិងថាមវន្ត ពណ៌សបង្ហាញពីភាពបរិសុទ្ធ និងពណ៌លឿងតំណាងឱ្យភាពរុងរឿង។
 ដើម​ស្រូវ​ទាំង​ដប់​ដែល​ចង​នៅ​ចំ​កណ្តាល​និមិត្តសញ្ញា​តំណាង​ឱ្យ​រដ្ឋ​សមាជិក​អាស៊ាន។ ពួកគេតំណាងឱ្យសុបិននៃបិតាស្ថាបនិករបស់អាស៊ានសម្រាប់អាស៊ាន ដែលរួមមានប្រទេសទាំងអស់នៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ដែលចងភ្ជាប់ជាមួយគ្នាក្នុងមិត្តភាព និងសាមគ្គីភាព។
 រង្វង់តំណាងឱ្យការរួបរួមរបស់អាស៊ាន។
និមិត្តសញ្ញានៃសមាគមប្រជាជាតិអាស៊ីអាគ្នេយ៍: ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រវត្តិសាស្ត្រ 
ការរចនានេះគឺផ្អែកលើអង្ករដែលជាអាហារចម្បង និងប្រហែលជាដំណាំដ៏សំខាន់បំផុតសម្រាប់ប្រជាជនអាស៊ីអាគ្នេយ៍។ តាំងពីបុរាណកាលមក អង្ករត្រូវបានផ្សារភ្ជាប់ជាមួយនឹងភាពរុងរឿង សុខុមាលភាព និងទ្រព្យសម្បត្តិ។ នេះ​ត្រូវ​នឹង​ចក្ខុវិស័យ​របស់​បិតា​ស្ថាបនិក​អាស៊ាន​ក្នុង​ការ​បង្កើត​តំបន់​សន្តិភាព និង​វិបុលភាព​នៅ​អាស៊ីអាគ្នេយ៍។ ការ​រចនា​បច្ចុប្បន្ន​គឺ​បាន​មក​ពី​រូប​តំណាង​ពី​មុន​ដែល​មាន​បណ្តុំ​នៃ​ដើម​ស្រូវ ​ប៉ាឌី ​ដែល​ចង​ជា​មួយ​គ្នា​ដោយ​ឯកភាព។ កាល​ពី​មុន​មាន​ដើម​ស្រូវ​ប្រាំមួយ​ដើម្បី​តំណាង​ឱ្យ​ប្រទេស​ស្ថាបនិក​ទាំង​ប្រាំ​នៃ​អាស៊ាន ( ឥណ្ឌូនេស៊ី ម៉ាឡេស៊ី ហ្វីលីពីន សិង្ហបុរី និង ​ថៃ ) បូក​នឹង ​ប្រ៊ុយណេ (បាន​ចូល​រួម​នៅ​ថ្ងៃ​ទី៨ ខែ​មករា ឆ្នាំ១៩៨៤ )។ ផ្ទៃខាងក្រោយនិមិត្តសញ្ញាចាស់គឺពណ៌ស។ ឈ្មោះ "អាស៊ាន" ត្រូវបានដាក់នៅក្រោមដើមស្រូវនៅកណ្តាលរង្វង់ពណ៌លឿងដែលមានរង្វង់ពណ៌ខៀវ។ ទាំង​ស៊ុម​រង្វង់ និង​អក្សរ "អាស៊ាន" គឺ​ជា​ពណ៌​ខៀវ ខណៈ​ដើម​ស្រូវ​មាន​ពណ៌​មាស។

បន្ទាប់ពីការពង្រីកសមាជិកអាស៊ានជាមួយនឹងការចូលប្រទេសវៀតណាមនៅថ្ងៃទី២៨ ខែកក្កដា ឆ្នាំ១៩៩៥ ដែលត្រូវបានជំរុញដោយចក្ខុវិស័យរបស់អាស៊ានដែលរួមមានប្រទេសអាស៊ីអាគ្នេយ៍ទាំងដប់នោះ មានការស្នើឱ្យធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពនិមិត្តសញ្ញា និងទង់អាស៊ានជាមួយនឹងការបន្ថែមដើមអង្ករចំនួនបួនបន្ថែមទៀតដើម្បី តំណាងឱ្យប្រជាជាតិអាស៊ានទាំងដប់។ ប្រទេសចំនួនបីដែលនៅសេសសល់គឺឡាវ ភូមា និងកម្ពុជា គ្រោងនឹងចូលជាសមាជិកអាស៊ាននៅខែកក្កដា ឆ្នាំ១៩៩៧។ ដើម្បី​រំលឹក​ដល់​ព្រឹត្តិការណ៍​ដ៏​អស្ចារ្យ​នេះ និមិត្តសញ្ញា​ថ្មី​របស់​អាស៊ាន​ត្រូវ​បាន​ដាក់​បង្ហាញ។ ប្រទេសឡាវ និងភូមា(មីយ៉ាន់ម៉ា) បានចូលរួមនៅថ្ងៃទី២៣ ខែកក្កដា ឆ្នាំ១៩៩៧ ប៉ុន្តែការចូលប្រទេសកម្ពុជាត្រូវបានពន្យារពេលដល់ថ្ងៃទី៣០ ខែមេសា ឆ្នាំ១៩៩៩ ដោយសារតែបញ្ហានយោបាយផ្ទៃក្នុងរបស់ពួកគេ។ ទោះបីជាកម្ពុជាត្រូវបានពន្យារពេលសមាជិកភាពក៏ដោយ ក៏និមិត្តសញ្ញាថ្មីរបស់អាស៊ាននៅតែមានដើមស្រូវចំនួនដប់ ហើយត្រូវបានដាក់បង្ហាញនៅក្នុងខែកក្កដា ឆ្នាំ១៩៩៧ ។
និមិត្តសញ្ញានៅលើសកលលោក: និមិត្តសញ្ញាពាណិជ្ជកម្ម

និមិត្តសញ្ញាពាណិជ្ជកម្ម
()
 កូដនៃសញ្ញា អត្ថន័យជាភាសាខ្មែរ សញ្ញានៃការប្រើប្រាស់&trade; ™&copy;  ©&reg; ® &cent; ¢ &euro; € &yen; ¥ &pound; £ &curren; ¤
និមិត្តសញ្ញានៅលើសកលលោក: និមិត្តសញ្ញានៃគណិតវិទ្យា

និមិត្តសញ្ញានៃគណិតវិទ្យា
(})

 What you type What it looks like&int; &sum; &prod; &radic;∫ ∑ ∏ √&minus; &plusmn; &infin;− ± ∞&asymp; &prop; &equiv; &ne;≈ ∝ ≡ ≠&le; &ge;≤ ≥&times; &middot; &divide; &part;× · ÷ ∂&prime; &Prime;′ ″&nabla; &permil; &deg; &there4; &alefsym;∇ ‰ ° ∴ ℵ&oslash;ø&isin; &notin; &cap; &cup;∈ ∉ ∩ ∪&sub; &sup; &sube; &supe;⊂ ⊃ ⊆ ⊇&not; &and; &or; &exist; &forall;¬ ∧ ∨ ∃ ∀&rArr; &lArr; &dArr; &uArr; &hArr;⇒ ⇐ ⇓ ⇑ ⇔&rarr; &larr; &darr; &uarr; &harr;→ ← ↓ ↑ ↔
និយាយកុហក

category:ទំនៀមទម្លាប់ខ្មែរ
ទម្លាប់ទំនៀមខ្មែរ រៀបរៀងដោយ ឧកញ៉ាមហាមន្ត្រី ញិក នូវ
បុរាណ​លោក​ចង់​ជា​ពាក្យ​ប្រដៅ​ទុកថា​ «ពាក្យច្រើនភូតចាញ់​អាត្មា​»

នេះ​បាន​សេចក្ដីថា អ្នក​ឯណា​ច្រើន​ប្រើ​ពាក្យ​សម្ដី​និយាយ​ភូតភរ​អ្នក​នោះ​ទោះ​ជា​មាន យស​សក្ដិ​ខ្ពង់​ខ្ពស់​ក្ដី មាន​ជាតិ ត្រកូល​ខ្ពង់​ខ្ពស់ក្ដី​ ដោយសារ​ប្រើ​សម្ដី​វៀចវេរ​មិន​ត្រង់ ត្រឹម​ត្រូវ ត្រឡប់​ទៅ​ជា​មនុស្ស​ថោក​ទាប​ទៅវិញ ។ បើ​គេ​ស្គាល់​ច្បាស់​ថា​ជា​មនុស្ស​ ច្រើន​និយាយ​កុហកបញ្ឆោត​គេ​ហើយ ទោះ​ខ្លួន​និយាយ​ត្រង់​ក៏​គេ​មិន​ជឿ​ខ្លះ​គេ​មិន​ទាំងស្ដាប់​ផង ខ្លះ​ទៀត​គេ​ក្រោក​ចោល​មិន​និយាយផង ។ យ៉ាង​នេះ​ហើយ​ទើប​លោក​ឲ្យ​ឈ្មោះ​ថា «ពាក្យ​ច្រើន​ភូត​ ចាញ់​អាត្មា» ។

ឯការនិយាយកុហកនេះ បើ​កាល​ណា​អ្នក​ទាំង​ពួង​ដេញ​គំនិត​ទាន់ នោះ​ក៏​នឹង​កើត​សេចក្ដី​អៀន​ខ្មាស​ចំពោះ​មុខ​មហា​ជន​ក្រៃលែង​ទៅទៀត ។
និរភិតគជា

ព្រះទីនាំងនិរភិតគជា ជាដំរីសឹកនៃព្រះបាទចន្ទរាជាកាលក្នុងសង្គ្រាមនៅវាលព្រះម្លូ បង្ក្រាបប្រាបប្រាមព្រះឱកញាឱង។ កាលណោះឆ្នាំ ១៥៣៦ ដែលគេបានរំលឹកក្នុងពង្សាវតារខ្មែរ។
និរោធ

ក្នុង ពុទ្ធសាសនា និរោធ "ការរលត់" "ការផុតរលត់"  សំដៅ​ដល់​ការ​រលត់ ឬ​លះ​បង់​នូវ​តណ្ហា និង​តណ្ហា។  អរិយ​សច្ច​ទាំង​៤ ដែល​ពោល​ថា ទុក្ខ ( ទុះខ ) រលត់ កាល​បើ​តណ្ហា និង​តណ្ហា​រលត់។ 

យោងទៅតាម Thubten Chodron និរោធ គឺជាការបាត់ខ្លួនចុងក្រោយនៃបទពិសោធន៍អាក្រក់ទាំងអស់ និងបុព្វហេតុរបស់ពួកគេតាមរបៀបដែលពួកគេអាចលែងកើតឡើងម្តងទៀត។  ការ​ត្រាស់​ដឹង​នូវ​ព្រះនិព្វាន នាំ​ទៅ​រក​ការ​ត្រាស់​ដឹង​នូវ​ព្រះនិព្វាន (ហៅ​ថា ព្រះ​និព្វាន ) ជា​សភាព​នៃ​សេចក្ដី​សុខ និង​សេរីភាព​ពី​ទុក្ខ។
និលរ័ត្ន

200x250px|thumb|កែវនិល​រ័ត្ន . 
និល​រ័ត្ន ( ន. ) [និលៈរ័ត ] និល​រ័តន៍ ( សំ., បា. ) 
(នីល​រត្ន; នីល​រតន) កែវ​មាន​ព័ណ៌​ខៀវ (ត្បូង​កណ្ដៀង) (Nil) និល ជាឈ្មោះត្បូងកណ្ដៀងពណ៌ខៀវរបស់ប្រទេស ស្រីលង្កា ។
និវេសនប្រព័ន្ធ

thumb|ផ្កាថ្មប៉ប្រះទឹកs ឧទាហរណ៍​​ អេកូឡូស៊ីសមុទ្រ.
thumb|ព្រៃលិចទឹកs មានដំណោះស្រាយដ៏ប្រសើរបំផុត biodiversity ទាក់ទងនឹង រុក្ខជាតិ ព្រមទាំង សត្វពាហនះ សត្វស្លាប. នេះជា ទន្លេហ្គាបៀ នៅក្នុង សេណេហ្គាល់'s Niokolo-Koba National Park​​​​ ឧទ្យានជាតិ នីអូកូឡូ​​ កូបា.
ប្រព័ន្ឋអេកូឡូស៊ី គឺជាការសិក្សាពីបរិស្ថាននៃជីវសាស្រ្តធម្មជាតិដែលមានដូចជាភាវះមានជីវិត និងឥតជីវិតរស់នៅក្នុងតំបន់ណាមួយ ហើយបរិស្ថានធម្មជាតិ
ផ្សំឡើងដោយសមាសភាពជាច្រើន រួមបញ្ចូលគ្នាមានដូចជា ខ្យល់ ដី ទឹក និង ពន្លឺព្រះអាទិ ត្យ។ វាផ្តល់អោយភាវះមានជីវិតទាំងអស់នៅទីកន្លែងណាមួយ 
រួមទាំងភាវះ ឥតជីវិតផងដែរ(ភាវះឥតជីវិត) រាល់កត្តាទាំងអស់ដែលពួកវាមានប្រតិកម្ម មាន សហគមន៍ជីវសាស្រ្ត និង បរិស្ថានធម្មជាតិ។

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:បរិស្ថាន
និស្ឋា ជិរៈយ៉ាំងយឺន

Category:Articles with hCards
និស្ឋា គូហាប្រេមកិច្ច (    ; កើតថ្ងៃទី ២១ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ ១៩៩០) ឈ្មោះជាអតីត និស្ឋា ជិរៈយ៉ាំងយឺន (    ) ឬ​ហៅ​ក្រៅ​ថា មីវ (  ) គឺជា​តារា​សម្ដែងនិង​ជា​តារា​បបង្ហាញម៉ូដរបស់ថៃ ដែល​ស្ថិត​នៅ​ក្នុងប៉ុស្តិ៍​លេខ ៣ ថៃ ។  រហូត​មក​ដល់​ពេល​នេះ នាង​បាន​សម្ដែង​រឿង​ភាគ​ជា​ច្រើន​រឿង​ឲ្យទូរទស្សន៍ ​ប៉ុស្ដិ៍​លេខ​៣​ថៃ ។
នីការ៉ាក្វា

ប្រទេសនីការ៉ាក្វា ដោយមានឈ្មោះជាផ្លូវការថា សាធារណរដ្ឋនីការ៉ាក្វា គឺជាប្រទេសមួយស្ថិតនៅតំបន់អាមេរិកកណ្តាល។ ដោយមានក្រឡាផ្ទៃសរុប ១៣០,៣៧០ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ នីការ៉ាក្វាគឺជាប្រទេសដែលធំជាងគេបង្អស់នៅក្នុងតំបន់។ គិតមកត្រឹមឆ្នាំ២០២៤ ប្រទេសនីការ៉ាក្វាមានប្រជាជនរស់នៅសរុបចំនួន ៦,៨៥០,៥៤០ នាក់  ដែលនាំឱ្យខ្លួនក្លាយជាប្រទេសដែលមានចំនួនប្រជាជនច្រើនបំផុតទីបីនៅក្នុងតំបន់អាមេរិកកណ្តាលបន្ទាប់ពីប្រទេសក្វាតេម៉ាឡា និងហុងឌូរ៉ាស។

នីការ៉ាក្វាមានព្រំដែនជាប់នឹងប្រទេសហុងឌូរ៉ាសនៅភាគខាងជើង សមុទ្រការាអ៊ីបនៅប៉ែកខាងកើត ប្រទេសកូស្តារីកានៅទិសខាងត្បូង ហើយចំពោះប៉ែកសមុទ្រវិញគឺមានជាប់ជាមួយប្រទេសអែលសាល់វ៉ាឌ័រនៅមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិកត្រង់ភាគខាងលិច និងជាមួយប្រទេសកូឡុំប៊ីនៅខាងកើត។ រដ្ឋធានី និងទីក្រុងធំបំផុតក្នុងប្រទេសគឺមានឈ្មោះថា ម៉ាណាក្វា ហើយក៏ត្រូវជាទីក្រុងធំបំផុតទីបួននៅប្រចាំតំបន់អាមេរិកកណ្តាលផងដែរជាមួយនឹងប្រជាជនរស់នៅសរុបចំនួន ១,០៥៥,២៤៧ គិតត្រឹមឆ្នាំ២០២០។ នីការ៉ាក្វាជាប្រទេសមានប្រជាជនចម្រុះជាតិសាសន៍ច្រើនដូចជា ក្រុមជនជាតិមេស្ទីហ្សូ ជនជាតិដើមម្ចាស់ស្រុក និងជនជាតិមានដើមកំណើតពីទ្វីបអឺរ៉ុប និងអាហ្វ្រិក។ ភាសាគេនិយាយច្រើនជាងគេបំផុតក្នុងប្រទេសគឺ ភាសាអេស្ប៉ាញ ខណៈក្រុមកុលសម្ព័ន្ធជនជាតិដើមភាគតិចនៅតំបន់ឆ្នេរសត្វមូសច្រើននិយាយភាសាស្រុកដើមរបស់ពួកគេ បូករួមទាំងភាសាអង់គ្លេសខ្លះផងដែរ។

ដើមឡើយពីបុរាណ ទឹកដីនៃប្រទេសនីការ៉ាក្វាត្រូវបានជនជាតិដើមជាច្រើនក្រុមរស់នៅប្រកបដោយភាពសាមញ្ញ តែមកដល់សតវត្សរ៍ទី១៦ តំបន់មួយនេះក៏ត្រូវអាណាចក្រអេស្ប៉ាញចូលមកកាន់កាប់។ នៅក្នុងឆ្នាំ១៨២១ នីការ៉ាក្វាក៏បានទទួលឯករាជ្យពេញលេញពីប្រទេសអេស្ប៉ាញ។ តំបន់ប៉ែកខាងកើតនៃប្រទេសដែលគេនិយមហៅថាឆ្នេរសត្វមូសនោះបានឆ្លងកាត់គន្លងប្រវត្តិសាស្ត្រខុសពីតំបន់ដទៃទៀត ព្រោះវាបានធ្លាក់ក្រោមអាណានិគមអង់គ្លេសនៅក្នុងសតវត្សរ៍ទី១៧។ នៅឆ្នាំ១៨៦០ តំបន់ឆ្នេរសត្វមូសរបស់អង់គ្លេសក៏បានក្លាយជាដែនដីស្វយ័តរបស់នីការ៉ាក្វា ខណៈផ្នែកខាងជើងបំផុតត្រូវបានផ្ទេរទៅឱ្យប្រទេសហុងឌូរ៉ាសនៅក្នុងឆ្នាំ១៩៦០។ ចាប់តាំងពីទទួលបានឯករាជ្យមក នីការ៉ាក្វាបានប្រឈមនឹងវិបត្តិនយោបាយជាច្រើនដំណាក់កាល ដូចជា របបផ្តាច់ការ ការកាន់កាប់ដោយបរទេស និងវិបត្តិសារពើពន្ធជាដើម។​ ព្រឹត្តិការណ៍ដ៏គួរឱ្យកត់សម្គាល់ក្នុងសម័យកាលនោះរួមមាន បដិវត្តនីការ៉ាក្វានៃទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៦០ និងឆ្នាំ១៩៧០ និងសង្គ្រាមកុនត្រានៃទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៨០។

ទោះបីមានឈ្មោះ​ជា​សាធារណរដ្ឋអាស្រ័យប្រធានាធិបតីក៏ពិតមែន ប៉ុន្តែក្នុងពេលថ្មីៗនេះ លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យក្នុងប្រទេសបានកំពុងជួបនូវការគំរាមកំហែងយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ ពិសេសបន្ទាប់ពីបាតុកម្មប្រឆាំងរដ្ឋាភិបាល​ឆ្នាំ២០១៨ បានរងនឹងការបង្ក្រាបយ៉ាងចាស់ដៃពីកម្លាំងរដ្ឋាភិបាលលោកអ័រតេហ្កា។ ក្រោយពីការបោះឆ្នោតឆ្នាំ២០២១ ប្រទេសនេះក៏បានធ្លាក់ក្រោមរបបផ្ដាច់ការទាំងស្រុង។ បច្ចុប្បន្ន នីការ៉ាក្វាជាប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ ហើយបើប្រៀបក្នុងចំណោមបណ្ដាប្រទេសអាមេរិកឡាទីន និងការ៉ាអ៊ីប នីការ៉ាក្វាមានផលិតផលក្នុងស្រុកសរុបទាបបំផុតទីពីរក្នុងមនុស្សម្នាក់ៗ (ជាមធ្យម) និងផលិតផលក្នុងស្រុកសរុបទាបបំផុតទីបីសម្រាប់មនុស្សម្នាក់ៗ (ជា យអទ)។ នៅក្នុងឆ្នាំ២០២៣ នីការ៉ាក្វាបានជាប់ចំណាត់ថ្នាក់ជាប្រទេសពុករលួយបំផុតទីពីរនៅអាមេរិកឡាទីន បន្ទាប់ពីប្រទេសវេណេស៊ុយអេឡា។​ នីការ៉ាក្វាជារដ្ឋសមាជិកស្ថាបនិកនៃអង្គការសហប្រជាជាតិ និងជាសមាជិកនៃចលនាមិនចូលបក្សសម្ព័ន្ធ សម្ព័ន្ធភាពបូលីវ៉ារីដើម្បីប្រជាជនអាមេរិកាំងយើង និងសហគមន៍រដ្ឋអាមេរិកឡាទីន និងការ៉ាអ៊ីបជាដើម។
នីខេឡូឌឿន

thumb|right|
នីខេឡូឌឿន () គឺជាប៉ុស្តិ៍ទូរទស្សន៍ខ្សែកាបរបស់អាមេរិក ដែលគ្រប់គ្រងដោយ Paramount Global ។ វាត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅថ្ងៃទី 1 ខែមេសា ឆ្នាំ 1979 ។

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ស្ថានីយ៍ទូរទស្សន៍នៅសហរដ្ឋអាមេរិក
នីតិរដ្ឋ

នីតិរដ្ឋជារដ្ឋ ឬ ប្រទេសដែលប្រកាន់យកច្បាប់ជាគោល។

 ប្រទេសមាននីតិរដ្ឋមានលក្ខណៈសម្គាល់បួនយ៉ាងគឺ :

– រដ្ឋអំណាចមានគតិយុត្តិធម៌ :(ប្រកាន់យុត្តិធម៌ស្របឆន្ទៈរាស្ត្រ )។

– ការអនុវត្តច្បាប់គិតពីសិទ្ធិពលរដ្ឋ :(ទាក់ទងសេរីភាណ ;មានឧត្តម-គតិបម្រើប្រយោជន៍រាស្ត្រ មានស្ថាប័នទ្រង់មិនបំបិទសិទ្ធិតវ៉ា)។

– ប្រព័ន្ធយុត្តិធម៌ :(ការផ្សព្វផ្សាយច្បាប់ផ្សេងៗ)។

– មានជំហរទទួលខុសត្រូវ :(ភ្ញាក់រឭកខ្លួនឯង មានឆន្ទៈផ្ទាល់ខ្លួន និងគ្មានការបង្ខិតបង្ខំ )។ 

លោក សៀង ផានិត
នីតិសង្គមអន្តរជាតិ: ១. សង្គមអន្តរជាតិ និងទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិ

១. សង្គមអន្តរជាតិ និងទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិ  
សង្គមអន្តរជាតិត្រូវបានគេស្គាល់ថាជា សង្គមមួយដ៏ធំ។ ខណៈពេលដែលរដ្ឋចំនួន៤៧ តំណាងនៅសម័យប្រជុំលើកដំបូងនៃសន្និបាត របស់សង្គមប្រជាជាតិក្នុងឆ្នាំ១៩២០ (l’Assemblée de la SDN  en 1920) បើគិតមកដល់សព្វថ្ងៃនេះ គឺមានចំនួនជិត ២០០រដ្ឋហើយ (រដ្ឋចំនួន១៩២ជាសមាជិកនែអង្គការសហប្រជាជាតិ)។
អឺរ៉ូសង់ទ្រីក  (Euro-centrique) នាដើមសតវត្ស សង្គមអន្តរជាតិបានពង្រីកវិសាលភាពរបស់ខ្លួន ពាសពេញបណ្តាទ្វីបទាំងអស់លើសាកលលោក។ 
សង្គមអន្តរជាតិត្រូវបានគេចាតទុកថាជាសង្គមវិមជ្ឈការ។
ទស្សនៈនៃអធិបតេយ្យរដ្ឋ គឺជាសញ្ញាណមួយដ៏សំខាន់ក្នុងការសិក្សាអំពីនីតិអន្តរជាតិ។ ប៉ុន្តែ ការពឹងពាក់អាស្រ័យគ្នាទៅវិញទៅមករវាងរដ្ឋនិងរដ្ឋ គឺជារឿងដែលមិនអាចជៀសផុត ដែលនាំឲ្យមានការរួមគ្នា និងសហការគ្នានៅក្នុងបណ្តាអង្គការអន្តរជាតិនានា។ ទោះបីជាយ៉ាងនេះក្តី រដ្ឋនីមួយតែងតែគិតដល់ផលប្រយោជន៍របស់ខ្លួនជាអាទិភាព មុននឹងធ្វើអ្វីមួយ។
ទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិ មិនត្រូវបានកំណត់ត្រឹមតែជាទំនាក់ទំនងរវាងរដ្ឋនឹងរដ្ឋតែប៉ុណ្ណោះទេ។ ទំនាក់ទំនងអន្តររដ្ឋបែបនេះ បានវិវត្តទៅរកទំនាក់ទំនងជាមួយនឹងស្ថាប័នដទៃទៀត ដូចជាបណ្តាអង្គការអន្តរជាតិ នានាជាដើម រួមទាំងប្រធាននៃនីតិផ្ទៃក្នុង  ដោយទទួលស្គាល់ឲ្យមានផងដែរនូវសិទ្ធិ និងកាតព្វកិច្ចនៅក្នុងប្រព័ន្ធនៃនីតិអន្តរជាតិ។ ដូច្នេះ គេសង្កេតឃើញថាវាជាការវិវត្តនៃទំនាក់ទំនងឆ្លងរដ្ឋ (les relations transétatiques) ឫជាទំនាក់ទំនងឆ្លងប្រជាជាតិ (les relations transnationales)។
ទំនាក់ទំនងទាំងនេះ គ្របដណ្តប់ទាំស្រុងទៅលើ ក្របខ័ណ្ឌអន្តរជាតិ។ មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះ វាអាចជា ទំនាក់ទំនងរវាង រដ្ឋនិងរដ្ឋ រដ្ឋនិងអង្គការអន្តរជាតិ រដ្ឋនិងតួអង្គនៃនីតិផ្ទៃក្នុង (បុគ្គលឯកជន ជារូបវ័ន្តបុគ្គលឫនីតិបុគ្គល)។
ទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិមានច្រើនប្រភេទ និងច្រើនសណ្ឋានណាស់ ដោយសារតែមានការវិវត្តមិនចេះដាច់ ទៅតាមអ្វីដែលគេហៅថាជាសកលភាវូបនីយកម្ម។ តាមលោក ដុយពុយ (R.-J Dupuy) សកលភាវូបនីយកម្មនេះ បានធ្វើឲ្យមលេចចេញនូវ “បំណែងចែកពិភពលោក” (dédoublement du monde) ដែលបង្កើតឲ្យមានសហត្ថិភាព (coexistence) នៃពិភពពីរ ដែលស្ថិតនៅឡូកឡំគ្នា និងមានឥទ្ធិពលទៅវិញទៅមក រួមមានពិភពរដ្ឋ ’’’(monde des États) និង ពិភពនៃការរីកសាយភាយអន្តររដ្ឋ (flux transétatiques)។
ការវិវត្តនៃសង្គមអន្តរជាតិ ក្នុងទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិ បានធ្វើឲ្យការប្រឈមទៅនឹងបញ្ហាថ្មីៗមួយចំនួន ដែលឆ្លុះបញ្ចាំឲ្យឃើញនូវការព្រួយបារម្ភ របស់តួអង្គអន្តរជាតិ ទៅលើដូចជា ការគាំពារសិទ្ធិមនុស្ស ការថែរក្សាបរិស្ថាន ការអភិវឌ្ឍយូរអង្វែង ការប្រឆាំងទៅនឹងឧក្រិដ្ឋកម្មអន្តរជាតិ ការអភិវឌ្ឍទំនាក់ទំនងសេដ្ឋកិច្ច និងពាណិជ្ជកម្ម (ការបង្កើតអង្គការពាណិជ្ជកម្មពិភពលោក ក្នុងឆ្នាំ១៩៩៤ តាមរយៈកិច្ចព្រមព្រាង ម៉ារ៉ាកិច Marrakech ថ្ងៃទី១៥ ខែមេសា ឆ្នាំ១៩៩៤)។