សាសនា​សកល: '''២-សាសនាព្រហ្មញ្ញ (Hindu Religion)'''

២-សាសនាព្រហ្មញ្ញ (Hindu Religion)
រូបភាពតូច

១-ប្រវត្តិ

ព្រហ្មញ្ញសាសនាជាសាសនាមានប្រវត្តិកេរ្ត៌កាលយូរអង្វែងលើសាសនាទាំងអស់ក្នុងលោក​​ មានការវិវត្តិច្រើនសម័យកាល ចាប់តាំងពីកាលចាប់ផ្តើមពីការបង្កើតទឹកដីជារបស់

ជនជាតិអារ្យ័នលើទឹកដីជម្ពូទ្វីបនឹងបន្ទាប់មក នៅក្រោយសម័យពុទ្ធកាល​ ព្រហ្មញ្ញសាសនាក៏បានវិវត្តិជាសាសនាហិណ្ឌូដែលមានគោលធម៌ប្រណិបត្តិខុសប្លែកពីអ្វីដែលជាប្រភព

ដើមរបស់សានានេះ​  សាសនាហិណ្ឌូជាសាសនាមានលក្ខណខុសប្លែកពីសាសនាផ្សេងៗទៀតក្នុងពិភពលោកសាសនាដែលមិនមានសាស្តាអក្នបង្កើត ព្រោះមានចំនុចចាប់ផ្តើម

ចេញពីជំនឿដែលគេជឿថាមានព្រះអាទិទេពដែលមានឫទ្ធិនុភាពអំណាចលើធម្មជាតិ ជាអក្នង្កើតអ្វីៗទាំងអស់​ ក្រោយមកជនជាតិអារ្យ័នដែលជាអក្នបំពេញតួនាទីជាអក្នទាក់

ទងជាមួយព្រះអាទិទេព​ បានបង្ហាត់បង្រៀនមេរៀនតំណើរកើតឡើងនៃអ្វីៗគ្រប់យ៉ាងថាព្រះអាទិទេពឬព្រះព្រហ្មជាអក្នបង្កើតអ្វីៗទាំងក្នុងទំរង់លក្ខណផ្សេងៗ​​​ ហើយក្រោយមក

អ្វីៗទាំងអស់ដែលព្រះព្រហ្មបានបង្កើតនោះក៏បានស្ថិតនៅក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ព្រះអាទិទេពផ្សេងៗដែរ ជាហេតុដែលធ្វើអោយសាសនានេះមានព្រះអាទីទេពច្រើនមានតួនាទិ

ផ្សេងៗគ្នាដាច់ដោយឡែក ទើបព្រហ្មមញ្ញសាសនា​ឬសាសនាហិណ្ឌូជាសាសនាបែបពហុទេវនិយមរហូតមកដល់ទល់សព្វថ្ងៃនេះ ហើយសាសនាហិណ្ឌូមានប្រវត្តិនៃការកើតឡើងដោយ

យូរអង្វែងនឹងការវិវត្តច្រើនសម័យកាលធ្វើរអោយការសិក្សានឹងប្រវត្តិនឹងតំណើរវិវត្តិរបស់សាសនានេះអាចធ្វើរការបែងវែកជាយុគសម័យផ្សេងៗ​ ដូចជា ​​សម័យអរិយកៈ  

សម័យព្រះវេទ  សម័យព្រាហ្មណ៏​​  សម័យហិណ្ឌូបុរាណ សម័យឧបនិស័ទ​​ សម័យសូត្រ​ សម័យអវតា សម័យចុះខ្សោយ  សម័យងើបឡើងវិញ​ នឹង​ សម័យភក្តិ​ យើងអាចសរុបបានថា

ព្រហ្មមញ្ញសាសនាមានប្រភពមកពីលិទ្ធិប្រចាំកុលសម្ព័ន្ធ ហើយក៏បានវិវត្តិមកកាន់ជាសានាប្រចាំកុលសម្ព័ន្ធអារ្យ័នដែលភាសខ្លួនមកច្បាំងឈ្នះកុលសម្ព័ន្ធម្ចាស់ស្រុកដែលគេហៅថា

ពួក DRAVIDIAN​ដោយបានដេញម្ចាស់ស្រុកអោយចេញអស់​ រួចហើយពួកគេក៏បានរស់នៅគ្រប់គ្រេងទឹកដីទន្លេ សិន្ធុ​​ នឹងទន្លេ គង្គ័ា បន្ទាប់ពីនុះក៏បានរួមផ្សំជំនឿរបស់ម្ចាស់ស្រុក

មានស្រាប់អោយចូលជាមួយនឹងជំនឿរបស់ខ្លួនធ្វើរអោយកើតគំនិតរឿងវណ្ណៈថែមទៀត​ ក្រោយមកនៅសម័យព្រះវេទជាសម័យដែលមានការវិវត្តការគោរពបូជាព្រះអាទិទេពអោយ

មានរបៀបរៀបរយល្អ​ប្រពៃ​ ទើបមានការរួបរួមគាថាសូត្របូជាដល់ព្រះអាទិទេពផ្សេងៗរហូត្រដល់បង្កើតបានជាគម្ពីរវេទឡើង។
 ២-និមិត្តសញ្ញា 
និមិត្តសញ្ញាដ៏សំខាន់របស់ព្រហ្មញ្ញសាសនានុះគឺ​​តួអក្សរ  ૐ ​ ដែលមានប្រភពមកពី  អ​​ ​​  ឧ​​​ ​​ ​  ម ជាអក្សរតំណាងអោយ ​​ ​ត្រីមូរតិ ឬព្រះអាទិទេពធំៗទាំង៣ មានក្នុងព្រហ្មញ្ញសាសនា

ដូចជា  អ=ព្រះសិវៈ  ឬព្រះឥសូរ​​ ​​ ​​ ឧ=ព្រះវិស្ណុ​​  ឬព្រះនរាយណ៏​​​​  ម=ព្រះព្រហ្ម  ពេលរួមអក្សរទាំង៣នេះចូលគ្នា​ទើបបង្កើតបានទៅជាថា អូមૐ តំណាងអោយព្រះបរមាត្ម័ន ជាព្រះ

អាទិទេពកំពូលដែលមិនមានរូបរាងពិតប្រាកដ និមិត្តសញ្ញានេះ​ૐ ត្រូវបានគ្រប់និកាយគ្រប់លិទ្ធិទាំងអស់នៅក្នុងព្រហ្មញ្ញសាសនាយកមកប្រើប្រាស់ជាប្រចាំ។
ធ្វេង|រូបភាពតូច|និមិត្តសញ្ញា

 ៣-សាស្តា​​នឹង​សាវក 
ព្រហ្មញ្ញសាសនាមិនមានសាស្តានុះទេ មានត្រឹមតែចំណេះដឹង​ឬព្រះវេទដែលកើតឡើងតាមរយៈការបង្ហាត់បង្ហាញពីព្រះអាទិទេពមកកាន់មនុស្សក្នុងលក្ខណៈ ស្រុតិ​ ឬការបានស្តាប់

បានឮ អក្នបានឮក្នុងទីនេះគឺសំដៅក្រុមអក្នបួសក្រុមប្រភេទឥសីដែលប្រើប្រាស់ជីវិតនៅក្នុងព្រៃនឹងប្រព្រឹត្តប្រតិបត្តិក្នុងព្រះធម៌រួចចេះហើយក៏នាំយកទៅបង្ហាត់បង្រៀនអក្ន

ផ្សេងទៀតតាមអ្វីដែលខ្លួនបានស្តាប់ដោយមិនមានការបន្ថែមបន្ថយឡើយ ទើបព្រះវេទក្លាយជាអមតៈធម៌​​ ឬជាខ្យល់ដង្ហើមរបស់ព្រះជាម្ចាស់ដោយខ្លួនឯង​ ចំនែកសាវកក្នុង

សាសនាហិណ្ឌូគឺជាអក្នប្រតិបត្តិតាមព្រះវេទដែលជាទូទៅគេតែងស្គាល់ក្នុងនាមថាជាឥសី ហេតុដូច្នេះព្រហ្មញ្ញសាសនាឬសាសនាហិណ្ឌូគឺមិនមានសាស្តាពិតប្រាកដដូចជា

សាសនា​​​ផ្សេងៗនុះទេ​ តែក៏មានមេលិទ្ធិអក្នតាក់តែងគម្ពីរក្បួនច្បាប់ដែលបំពេញតួនាទីប្រហាក់ប្រហែលនឹងសាស្តាដែរដូចជា​ ៖

- វ្យាសៈ​​ លោកគឺជាអក្នរួបរួមរៀបរៀងគម្ពីព្រះវេទ ​គម្ពីរឥតិហាសៈ នឹងគ្ពីរបុរណៈ។

-វាលឃីកិ គឺជាឥសីតែងមហាកាព្យ​រាមាយណៈ​លោកកើតក្នុងត្រកូលព្រាហ្មណ៏តែម្តង ប៉ុន្តែត្រូវឪពុកម្តាយបោះបង់ចោលតាំងពីក្មេង​តែបានកសិករនាំយកទៅចិញ្ចឹម។

-គោតមៈ​​​​ ជាអក្នបង្កើតលិទ្ធិ​នយាយៈ។

-នាថមុនី ជាបុគ្គលតំបូងរបស់លិទ្ទ​វេសនៈ។

 ៤-គម្ពីរ 
គម្ពីរត្រៃវេទ

ពាក្យ​ថា វេទៈ (Vedas) ឬ​សំស្ក្រឹត​សរសេរ​ថា वेद​(អានថា វេដៈ) ប្រែថា ចំណេះ (knowledge) គឺ​ជា​កម្រង​អត្ថបទ​ដ៏​ច្រើន​សន្ធឹក​ដែល​ជនជាតិ​ឥណ្ឌា​បុរាណ​​បាន​ចងក្រង​ទុក ។ ដំបូង​ឡើយ ចំណេះ​ដឹង​ទាំងឡាយ​ត្រូវ​បាន​ចងក្រង​​ជា​កំណាព្យ​សម្រាប់​ងាយ​ទន្ទេញ តែ​ក្រោយ​មក​ជនជាតិ​ឥណ្ឌា​បាន​សរសេរ​គម្ពីរ​ ឬ​សៀវភៅ​ទាំង​នោះ​​ដោយ​ប្រើ​ភាសា​សំស្ក្រឹត​បែបបុរាណ ហើយ​ត្រូវ​បាន​ពួក​ព្រាហ្មណ៍​យក​ទៅ​ធ្វើ​ជា​គម្រូ សម្រាប់​បង្កើត​ជា​សាសនា​ហ៊ិណ្ឌូ​រហូត​ដល់​សព្វថ្ងៃ ។ ជនជាតិ​ឥណ្ឌា​បុរាណ​អះអាង​ថា​ គម្ពីរ​វេទ​​មិន​មែន​ជា​ការ​បង្កើត​ដោយ​មនុស្ស​ទេ ប៉ុន្តែ​ព្រះ​អាទិទេព​បាន​បើកបង្ហាញ​ដល់​ពួកព្រាហ្មណ៍ ហេតុនោះ​ហើយ​ទើប​ពួក​គេ​ហៅ​គម្ពីរ​វេទ​ថា ស្រុតិ (អ្វីៗ​ដែល​ពួក​គេ​បាន​ឮ) ។ ការ​អះអាង​នេះ​មាន​លំនាំ​ស្រដៀង​គ្នា​នឹង​ការ​អះអាង​របស់​ជនជាតិ​ជ្វីវ (Jews) ដែល​កាន់​ជំនឿ​សាសនា​យូដា (Judaism) ឬ​ពួក​គ្រិស្តបរិស័ទ (Christians) ដែល​កាន់​សាសនា​គ្រិស្ត (Christianity) ឬ​ពួក​ឥស្លាមបរិស័ទ (Muslims) ដែល​កាន់​សាសនា​ឥស្លាម (Islam) ដែល​អួតអាង​ថា​ គម្ពីរ​របស់​ពួក​គេ​គឺ​ជា​ពាក្យ​របស់​ព្រះ​អាទិទេព​ (God) ឬ​ព្រះ​ម្ចាស់​លោក ឬ​ព្រះ​ជា​ម្ចាស់ ។ ពាក្យ​ថា​ ស្រុតិ (sruti) ខុស​ពី​ពាក្យ​ថា សម្រឹតិ ឬ សម្មតិ (smrti) ដែល​ប្រែថា​ អ្វីៗ​ដែល​ត្រូវ​ចងចាំ ។ តាម​ជំនឿ​របស់​ព្រាហ្មណ៍បរិស័ទ គម្ពីរ​វេទ​ត្រូវ​បាន​បង្កើត​ឡើង​ដោយ​ព្រះព្រហ្ម (Brahma) ។ គម្ពីរត្រៃវេទ ឬ ត្រ័យវេទ ជា​គម្ពីរ​សម្រាប់​ប្រតិបត្តិ​ក្នុងព្រហ្មញ្ញសាសនា​។

គម្ពីរក្នុងព្រហ្មញ្ញសាសនា​អាចចែកចេញជាពីរផ្នែកសំខាន់ៗគឺ៖

ក-ស្រុតិ ​ពាក្យថាស្រុតិ​ប្រែថាបានស្តាប់បានឮមានន័យថាជាគម្ពីរដែលគេបានស្តាប់បានឮដោយផ្ទាល់មកពីអាទិទេពពុំមានអក្នតាក់តែងឡើងជាសច្ចៈធម៌ដ៏ពិតប្រាកដច្បាស់

លាស់ព្រោះជាមេរៀនរបស់ព្រះអាទិទេពជាការប្រមែប្រមូលចំនេះវិជ្ជាផ្សេងៗដែលជាចំនេះដឹងផ្នែកសាសនានឹងវត្ថុស័ក្តសិទ្ទិនឹងជាគាថាសូត្រនៅក្នុងពិធីកម្មដើម្បីបូជាដល់ព្រះ

អាទិទេព ជាគាថាពាក្យឆ័នដ៏ពិរោះរណ្តំ ដែលត្រូវកត់ត្រាឡើងជាភាសាសំស្ក្រឹតនឹងត្រូវបានគេហៅឈ្មោះថាគម្ពីរព្រះវេទឬគម្ពីរវេទ​ចែកចេញជាបួនគម្ពីរមានដូចជា៖

១-ឫត្វេទ(RIG VEDA)​​​​ ​មានតំណើសេចក្តីជាពាក្យឆ័នសំរាប់សូត្រសសើរពួកទេវតាសំដែងអំពីវិធីទស្តីឬសេចក្តីអំណរសុំអោយព្រះវិសកម្ម ព្រះមេរុត​នឹងព្រះព្រហ្ម ប្រទានពរអោយ

សំរេចកិច្វការខាងហត្ថកម្ម​​​ ពាណិជ្ជកម្ម នឹងលាភសការៈផ្សេងៗតាមតំរូវការ ។

២-យជុវេ៌ទ ជាគម្ពីរដែលពួកព្រាហ្មប្រើសំរាប់ប្រកបពីធីកម្មផ្សេងៗ មានតំណើសេចក្តីពាក្សរាយរណ្តំសំរាប់សូត្របួងសួងនឹងបូជាយញ្ញ​ សំដែងអំពីពិធីកថិពលីកម្មដល់ព្រះឥសូរ

ព្រះនរាយណ៏ ព្រះអាទិត្យ ព្រះអគ្គីជាដើមសូមអោយមានឫទ្ធីតេជៈជោគជ័យ។

៣-សាមវេទ ជាគម្ពីររួបរួមគាថាដែលមានតំនើសេចក្តីជាពាក្យឆ័នសំរាប់សូត្រក្នុងពិធីថ្វាយទឹកសោមសំដែងអំពីពិធីអត្ថពលីកម្មបួងសួងសូមអោយព្រះឥន្ទនឹងព្រះភិរុណជួយ

អភិបាលមនុស្សលោកអោយមានភ្លៀងតាមរដូវកាល។

៤-អថវ៌វេទ ជាគម្ពីរដែលគេតាក់តែងឡើងថ្មីនៅចុងសម័យព្រាហ្មជាគាថាសំរាប់សូត្រហៅឬបណ្តេញខ្មោចព្រាយបីសាច ឧបទ្រព្យចង្រៃ  នឹងសូត្រកែប្រែរឿងអពមង្គលអោយក្លាយជា

រឿងមង្គលឬក៏នាំគ្រោះភ័យទៅកើតលើសត្រូវជាដើម ។តំបូងឡើងគម្ពីរវេទមានតែបីប៉ុណ្ណោះដែលគេហៅថាគម្ពីរត្រៃវេទ ទោះបីជាពេលក្រោយមកមានការតាក់តែងគម្ពីរទីបួនគឺ

អថវ៌វេទនេះមួយទៀតគេក៏នៅតែហៅថាគម្ពីរត្រៃវេទដដែល។

ខ-សម្រឹតិ​​​​​​ ពាក្យថាសម្រឹតិប្រែថាអ្វីៗដែលអាចចងចាំបានទើបវាជាគម្ពីរដែលវាធ្វើការរៀនសូត្រចេះចាំហើយភ្ទេរបន្តរគ្នារហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ន ដូចជាគម្ពីរអក្នប្រាជ្ញសាសនាបានតាក់តែងឡើងដើម្បីអធិប្បាយ

អំពីខ្លឹមសារនឹងជួយសំរួលការសិក្សាគម្ពីរព្រះវេទអោយប្រព្រឹត្តទៅបានយ៉ាងល្អត្រឹមត្រូវដូចជា គម្ពីរ​​ឧបនិស៏ទ គម្ពីរមនូសាស្ត្រ គម្ពីរបុរាណៈ  គម្ពីរភគវ័តតីតា  មហាកាព្យមហាភារតៈ

នឹងមហាកាព្យមហារាមាយណៈ ជាដើម។

 ៥- គោលការណ៏ប្រតិបតិ្ត 
ការប្រតិបត្តិនៅក្នុងព្រហ្មញ្ញសានាមានច្រើនប្រការណាស់ តែយើងសុំលើកយកចំណុចសំខាន់ៗចំនួនបីគឺ៖

១-អាស្រម​ ឬគោលការណ៏ប្រតិបត្តិរបស់ព្រាហ្មបួនយ៉ាងគម្ពីរព្រាហ្មណ៏ឬអនន្តរិយកៈបានបញ្ញាត្តិគោលប្រតិបត្តិរបស់បុគ្គលដែលជាព្រាហ្មយ៉ាងពេញលេញដោយកំណត់អាយុមនុស្ស

ត្រឹមមួយរយឆ្នាំបែងចែកពេលវេលាប្រើប្រាស់ជីវិតជាបួនតំណាក់កាល​ ក្នុងតំណាក់កាលនិមួយៗមានរយៈពេល២៥ឆ្នាំ ហើយតំណាក់កាលជីវិតនិមួយៗនុះគេហៅថាអាស្រមនិយាយ

អោយងាយស្តាប់ទៅគឺវ៏យនឹងឯង​។

១-១-តំណាក់កាលព្រហ្មចរិយៈ នៅក្នុងតំណាក់កាលនេះក្មេងប្រុសនៅក្នុងត្រកូលព្រាហ្មណ៏ ត្រកូលក្សត្រ នឹងត្រកូលវេស្សៈ ដែលមានអាយុគ្រប់៨ឆ្នាំត្រូវចូលទៅធ្វើពិធីឧបអារិយ័ន្យ 

ដោយមានព្រហ្មណ៏ជាអក្នចងខ្សែរសង្វាឬយញ្ញយោប្រវិទដើម្បីថាខ្លួនជាអក្នព្រហ្មចារីជាអក្នរៀនសូត្រឬប្រែតាមពាក្សថាអក្នមានការប្រព្រឹត្តិដ៏ប្រសើររហូតដល់អាយុ២៥ឆ្នាំព្រហ្ម

ចារីឬអក្នដែលត្រូវប្រព្រឹត្តព្រហ្មចរិយៈធម៌មានតួនាទីដូចតទៅ យកចិត្តទុកដាក់រៀនសូត្រចំនេះវិជ្ជាក្នុងវណ្ណៈខ្លួន ស្តាប់បង្គាប់នឹងប្រតិបត្តិតាមពាក្សអប់រំទូន្មានរបស់គ្រូអាចារ្យ

មិនពាក់ព័ន្ធនឹងរឿងផ្លូវភេទ​មិនសេពគប់ជាមួយអក្នដែលមានភេទភ្ទុយគ្នាពេលបញ្ចប់ការសិក្សាហើយត្រូវធ្វើពិធីកេសានត្តសាន្កាឬពិធីកាត់សក់នឹងពិធីគរុកសិណាប្រគល់របស់

តបស្នងដល់គ្រូអាចារ្យ។

២-១តំណាក់កាលគ្រហស្ថនៅតំណាក់កាលនេះអក្នប្រព្រឹត្តព្រហ្មចរិយៈដែលបានឆ្លងតំណាក់កាលទីមួយរួចហើយក៏ដល់ពេលត្រឡប់ទៅផ្ទះវិញដើម្បីជួយធ្វើការឪពុកម្តាយ​រៀបការ

ប្រកបរបររកស៊ីចិញ្ចឹមគ្រួសារធ្វើការបូជាគោរពទេវតាព្រឹកល្ងាចជីវិតស្ថិតក្នុងការឃុំគ្រងថែរក្សារបស់ព្រះអាទិទេពដូច្នេះទើបត្រូវប្រព្រឹត្តតែអំពើល្អនៅកំឡុងអាយុ២៦ដល់៥០ឆ្នាំ។

៣-១តំណាក់កាលវនប្រ័ស្ថ គ្រហ័សឬអក្នត្រូវការស្វែងរកសេចក្តីសុខស្ងប់ផ្លូវចិត្តក៏នឹងត្រូវចេញពីគ្រួសារទៅរស់នៅក្នុងព្រៃដើម្បីធ្វើសមាធិបំពេញបុណ្យភាវនានឹងអាចត្រឡប់វិលមក

រកគ្រួសារវិញបាននៅកំលុងអាយុ៥១ឆ្នាំដល់៧៥ឆ្នាំ។

៤-១តំណាក់កាល ស័នយាសី នៅតំណាក់កាលនេះព្រាហ្មដែលប្រាថ្នារួចផុតចាកទុក្ខឬគេហៅ​មោក្សៈត្រូវចេញពីគ្រួសារទៅបួសរស់នៅក្នុងព្រៃដើម្បីប្រតិបត្តធម៌ជាន់ខ្ពស់នឹងមិនត្រ

ឡប់មកកាន់លោកីវិស័យទៀតឡើយ ពេលបួសហើយគឺមិនសឹកវិញទេមានតែបំពេញសីលសមាធិស្វែងរកផ្លូវរួចផុតចាកទុក្ខនៅក្នុងកំឡុងអាយុចាប់ពី៧៦ឆ្នាំឡើងទៅ។

២-ត្រីមូរតិ យើងដឹងហើយព្រហ្មញ្ញសានាកើតមុនព្រះពុទ្ធសានារាប់ពាន់ឆ្នាំឯណុះ​ហើយសាសនាទាំងពីរនេះក៏តែងមានការពាក់ព័ន្ធគ្នារហូតមក​ សូម្បីតែព្រះសមាសម្ពុទ្ធដែលព្រះអង្អ

នៅជាព្រះពោធិសត្វទ្រង់ក៏ធ្លាប់សិក្សានៅក្នុងៃណក់ព្រាហ្មគឺអាឡារតាបសនឹងឧទកតាបសរបស់ព្រហ្មញ្ញសានារហូតចប់ត្រែវេទនឹងការបង្រៀនសព្វគ្រប់ដែរ។ 

ព្រហ្មញ្ញសាសនាជាសាសនាធម្មជាតិកើតឡើងពីជំនឿមិនមានសាស្តាជាមនុស្សដូចសាសនាផ្សេងៗនុះទេ​តែក្រោយមកចូលដល់សម័យព្រាហ្មណ៏ក៏កើតមានការបង្រៀនថាមានព្រះ

អាទិទេពមួយអង្គជាអាទិទេពធំបំផុតដែលគ្មានអង្គណាអាចប្រៀបផ្ទឹមស្មើបានឡើយនុះគឺព្រះព្រហ្មពេលវេលាចេះតែកន្លងផុតទៅពីមួយសតវត្សទៅមួយសតវត្សអាទិទេពថ្មីៗក៏

ចេះកើតឡើងបន្តរបន្ទាប់ដូចជាព្រះវិស្ណុ​ន​នឹង​ព្រះសេវៈ​ជាដើមធ្វើរអោយអាទិទេពក្នុងសម័យព្រះវេទ​ដូចជា​ព្រះឥន្ទ ព្រះអគ្គី​នឹងព្រះភិតុណជាដើម លែងសូវមានអក្នបូជាហើយសូម្បី

ព្រះព្រហ្មក៏មានការថមថយឥទ្ធិពលខ្លាំងដែរ នៅសម័យក្រោយមកទៀត​សង្ក្រ័ាចារ្យដែលជាអក្នប្រាជ្ញដ៏សំខាន់របស់ព្រហ្មញ្ញសាសនា យល់ឃើញថាបើនៅតែបែបនឹងទៀតព្រហ្មញ្ញ

សាសនាមុខជារលាយមិនខាន ព្រោះមនុស្សភាគច្រ់ើនក៏បាននាំគ្នាងាកទៅគោរពប្រតិបត្តិតាមការបង្រៀនរបស់ព្រះពុទុ្ធក្នុងនុះរួមមានពួកព្រាហ្មល្បីៗផងដែរទើបសង្ក្រ័ាចារ្យបាន

បដិរូបសាសនាដោយការតាក់តែងគម្ពីរបូរណៈដើម្បីកាត់បន្ថយឥទ្ធិពលរបស់ព្រះពុទ្ធសាសនាព្រមទាំងនាំយកគោលការណ៏ប្រតិបត្តិរួមទាំងមេរៀនព្រះធម៌របស់ព្រះពុទ្ធសាសនា

មហាយានផ្នែកខ្លះទៅប្រើប្រាស់នឹងលើកស្ទួយស្រោចស្រង់ព្រហ្មញ្ញសាសនាអោយក្លាយជាសាសនាហិណ្ឌូ ដោយពាក្យថាហិណ្ឌូនេះប្រើសំដៅហៅជនជាតិអារយ័ន្យដែលធ្វើចំណាក

ស្រុក ​ចូលទៅរស់តាមតំបន់ដងទន្លេសន្ធុឬហៅក្លាយមកជាពាក្យហិណ្ឌូនឹងជាពាក្យប្រើសំរាប់ហៅកូនកាត់់រវាងជនជាតិអរយ័ន្យជាមួយអក្នម្ចាស់ស្រុកក្នុងដែនដីជម្ពូទ្វីបហើយ

អក្នទាំងអស់នុះក៏បានធ្វើការវិវត្តិសាសនាហិណ្ឌូដោយការដាក់បញ្ចូលព្រះអាទិទេពដែលខ្លួនគោរពបូជានៅក្នុងសានានេះ ក្រោយមកគេបានធ្វើការបង្រួបបង្រួមព្រះអាទីទេព

តាមស្រុកតំបន់និមួយៗចូលរួមគ្នាតែមួយក្នុងព្រហ្មញ្ញសានាគេបង្កើតបានជាអាទិទេពធំៗបីអង្គឬគេហៅថាត្រីមូរតិ គឺមួយ ព្រះព្រហ្ម គឺជាអក្នសាងមនុស្សនឹងអ្វីៗគ្រប់បែប

យ៉ាងនៅលើលោកនេះ។

ទស្សនៈគតិតំបូងៗគេយល់ថាព្រះព្រហ្មមិនមានរូបរាងពិតប្រាកដនុះទេតែនៅពេលក្រោយមកទៀតពួកព្រាហ្មណ៏បានរកឃើញចំនុចខ្វាះខាតថាកាលបើព្រះព្រហ្មមិន

មានរូបរាងពិតប្រកដប្រជាជនអក្នមានជំនឿទាំងឡាយក៏មិនអាចគោរពបូជាបានដែរព្រោះមិនដឹងថាអ្វីអោយពិតប្រាកដទើបពួកព្រាហ្មណ៏បានកំណត់អោយព្រះព្រហ្មមាន

រូបរាងឡើងគឺមានព្រះភ៏ក្របួនអាចមើលឃើញគ្រប់ទិសទីនឹងដើម្បីអោយប្រជាជនបានគោរពបូជាហេតុដូច្នេះទើលក្ខណៈរបស់ព្រះព្រហ្មមានទាំងនាមធម៌នឹងរូបធម៌ពោលគឺ

ព្រះព្រហ្មមានលក្ខណៈជានាមធម៌នុះគឺសំដៅទៅលើអ្វីដែលប្រសើរបំផុតជាប្រភពនៃអ្វីគ្រប់យ៉ាងនៅក្នុងចក្រវាលនេះ  ចំណែកឯព្រះព្រហ្មដែលមានលក្ខណៈជារូធម៌វិញគឺមានន៏យថា

ជាព្រះអាទិទេពដ៏មហិមាជាអក្នសាងលោកនឹងអ្វីៗគ្រប់យ៉ាង។ព្រះព្រហ្មមានអគ្គមហេសីព្រះនាមសរវតីជាព្រះទេវីដែលគ្រប់គ្រងលើវាចានឹងការសិក្សារៀនសូត្រនឹងជាអក្នឧបត្ថម្ភ

លើសិល្បៈវិជ្ជាទាំងពួង។ទីពីរ​ ព្រះសិវៈ គឺជាព្រះអាទិទេពអក្នបំផ្លាញព្រះអង្គមានព្រះនាមជាច្រើនទៀតដូចជា​ព្រះឥសូរ ព្រះរុទ្រ្ទៈព្រះនារាជ្យជាដើម ព្រះសិវៈប្រថាប់នៅលើកំពូលភ្នំ

កៃលាស​មានគោនន្ទីជាយានជំនិះនឹងមានសិវលឹង្គជានិមិត្តរូបនៃកំលាំងក្នុងការបង្កើត លក្ខណៈរបស់ព្រះសិវៈ​ មានលក្ខណៈជាឥសីស្លៀកដណ្តប់ស្បែកសត្វប្រថាប់នៅលើស្បែក

ខ្លាកាន់អាវុធត្រីសូទ្រង់ខ្សែអង្កាំដែលក្រងដោយលលាក្បាលមានពស់ជាសង្វាព្រះសុរង្គសម្បុរខៀវនឹងភ្នួងព្រះកេសាមានព្រះច័ន្ទមួយចំណិតហើយនៅត្រង់កណ្តាលថ្ងាសមានព្រះនេត្រ

ទីបីដែលបិទជាប់ជានិច្ច​ បើកាលណាព្រះសិវៈបើកព្រះនេត្រទីបីភ្លាមនឹងកើតបានជាភ្លើងឆេះប្រល័យលោកនេះភ្លាម ព្រះសិវៈមានអគ្គមហេសី​មានព្រះនាមឧមាដែលមានច្រើន

លក្ខណៈច្រើនព្រះនាមផងដែរដូចជាបរាវត្តីទេវី ទុរគាទេវី នឹងកាឡីទេវីជាដើម។​ ទីបីព្រះវិស្ណុ ឬព្រះនរាយណ៏គឺជាព្រះអាទិទេពអក្នថែរក្សានឹងឃុំគ្រងពិភពលោកអោយស្ថិតនៅប្រកប

សេចក្តីសុខព្រះអង្គ​គឺជាព្រះអាទិទេពដែលមានអំណាចលើការថែរក្សាពិភពលោកនៅពេលណាពិភពលោកកើតមានភ័យវិបត្តិដោយសារការអុកឡុករបស់ពួកអសុរឬបញ្ហាទាំងឡាយ

ដែលមិនមានរណាដែលអាចដោះស្រាយបានព្រះអង្គតែងតែយាងទៅជួយកំចាត់បង្រ្កាបនៅហេតុការណ៏អាក្រក់ទាំងអស់នុះអោយវិនាសសូន្យបង់តាមរយៈអវតាឬការបែងភាគ

សំខាន់ៗមានទៅដល់ដប់អង្គឯណុះ ព្រះវិស្ណុប្រថាប់នៅក្នុងសមុទ្រទឹកដោះដោយមានអនន្តនាគរាជជាបល្ល័ង្គទ្រង់មានគ្រុឌជាយានជំនិះមានព្រះអគ្គមហេសីព្រះនាមលក្ម្សីជាព្រះទេវី

នៃសោភ័ណភាពអក្នផ្តល់លាភយសទ្រព្យសម្បត្តិនឹងមានព្រះទ័យមេត្តាសណ្តោសប្រណី ពេលព្រះវិស្ណុទ្រង់អវតាមកជាព្រះសុរាមឬជាព្រះរាមព្រះនាងលក្ម្សីក៏អវតាមកជាព្រះនាងបទុមា

នឹងព្រះនាងសិតាជាបន្តរបន្ទាប់ផងដែរ។អក្នគោរពព្រហ្មញ្ញសានាជឿថាពិភពលោកមានការកើតឡើងតាំងនៅនឹងរលាយទៅវិញនៅទីបំផុតដូច្នេះការគោរពបូជាព្រះអាទិទេពធំៗ

ទាំងបីនេះចាត់ទុកថាជាលក្ចណៈបុគ្គលាទិដ្ឋានជាការបូជាដើម្បីអោយដឹងតំណើរទាំងបីប្រការនុះគឺ​ ការកើតឡើង ការតាំងនៅ នឹងការសាបសូន្យទៅវិញនៃពីភពលោកនឹងឯង។

៣-គោលប្រតិបត្តិរួចផុតចាកទុក្ខឬមោក្សៈ ព្រហ្មញ្ញសានាជឿថាវិញ្ញាណគឺអមតៈមិនចេះស្លាប់ទៅតាមរាងកាយនុះទេ ការស្លាប់គឺគ្រាន់តែវិញ្ញាណចេញពីរាងកាយទេប៉ុណ្ណុះព្រោះតែរាង

កាយមិនអាចអាស្រ័យនៅបានទៀតនុះទើបវិញ្ញាណចេញពីរូរាងកាយទៅរករូបរាងថ្មីឬគេហៅថាកើតថ្មីប្រៀបដូចជាមនុស្សដែលពាក់អាវរហែកហើយទៅរកអាវថ្មីមកពាក់ទៀត វាគឺ

ជាសង្សារវត្ត​កើត ចាស់ ឈឺ ស្លាប់ វិលទៅវិលមករហូតដ៏រាបណាមិនទាន់បានសំរេចធម៌រួចផុតចាកទុកឬមោក្សៈទេនុះ​ សាសនិកជនហិណ្ឌូជឿថាមោក្សៈគឺជាគោលដៅខ្ពស់បំផុតនៃ

ជីវិត អក្នដែលចូលទៅដល់មោក្សៈនឹងបានទៅនៅជាមួយព្រះព្រហ្មអស់កាលជានិច្ចនិរន្តមិនបាច់វិលវល់កើតចាស់ឈឺស្លាប់ទៀតទេ ការប្រតិបត្តីដើម្បីអោយបានសំរេចធម៌មោក្សៈ

នុះមានបួនយ៉ាងគឺ ៖ ១-កម្មៈមគ្គឬកម្មយោគៈ​ជាការប្រតិបត្តិតាមរយៈការប្រកបការងារតាមតួនាទីដោយភាពឧស្សាហ៏ប្រឹងប្រែងតស៊ូក្រាញននៀលតែធ្វើរដោយចិត្តស្ងប់មិន

រំពឹង លើផលតបស្នងណាៗទាំងអស់អក្នប្រតិបត្តិត្រូវបានគេហៅថាកម្មយោគិន ។ ២-ជយានមគ្គឬជយានយោគៈ ជាការប្រតិបត្តិដើម្បីអោយកើតចំនេះដឹងឃើញច្បាស់ថា

បរម្ថត័្មនជារបស់តែមួយគត់ដែលមានវិញ្ញាណដែលមាននៅក្នុងបុគ្គលនិមួយៗគឺជារបស់មួយដែលនៅជាគូរជាមួយបរម្ថត្ម័នឬអាត្ម័នខ្ពស់បំផុតដែលជាប្រភពនៃកំណើតនឹងជា

ចំណុចរួមរបស់អ្វីៗគ្រប់យ៉ាងនៅក្នុងចក្រវាលនេះ។ ៣-ភ័កទមៈឬភក្តិយោគៈ គឺជាការស្មោះស្ម័គ្រស្វាមីភក្តិចំពោះព្រះអាទិទេពដែលខ្លួនគោរពបូជាអក្នប្រតិបត្តិត្រូវបានគេហៅថា

ភក្តិយោគិន។​ ៤-រាជមៈឬរាជយោគៈគឺជាការប្រតិបត្តិទាក់ទងនឹងការហ្វឹកហាត់ផ្លូវចិត្តអប់រំអោយស្ថិតនៅក្នុងអំណាចបង្គាប់បញ្ជារតាមរយៈការបំពេញយោគៈ អក្នប្រតិបត្តិត្រួវ

បានគេហៅថារាជយោគិន។

 ៦-និកាយផ្សេងៗ 
និកាយធំៗនៅក្នុងព្រហ្មញ្ញសានាមានចំនួនបួននិកាយគឺ៖

១-វៃស្ណវៈនិកាយនិកាយនេះបង្កើតឡើងដោយឥសីនាថមុនីដោយលោកបានតំណើការផ្សព្វផ្សាយលិទ្ធិនៅភាគខាងត្បូងនៃប្រទេសឥណ្ឌា​ ជានិកាយដែលបូជាព្រះវិស្ណុឬ

ព្រះនរាយណ៏ជឿលើការអវតាឬការបែងភាគរបស់ព្រះវិស្ណុដើម្បីចុះមកសង្គ្រោះមនុស្សលោកដូចជាការអវតាជាព្រះរាមនៅក្នុងមហាកាព្យរាមាយណៈឬរឿងរាមកេរ្តិ៏៏ អវតាជា

ព្រះគ្រឹស្នៈក្នុងគម្ពីរភគ្គវត្តិតាជាដើម។

និកាយនេះផ្តោតសំខាន់ទៅលើការគោរពបូជាព្រះវិស្ណុឬព្រះនរាយណ៏ថាសំខាន់ជាងព្រះអាទិទេពផ្សេងៗទាំងអស់ដោយតួនាទីរបស់ព្រះនរាយណ៏មិនមែនត្រឹមតែការថែរក្សា

ពិភពលោកប៉ុណ្ណុះទេតែព្រះអង្គក៏ជាអក្នសាងលោកនឹងជាអក្នបំផ្លាញលោកផងដែរដូច្នេះទើបនិកាយនេះមានលក្ខណៈជាឯកទេវៈនិយមពោលគឺគោរពបូជាព្រះវិស្ណុតែមួយអង្គ

គត់ដោយបានរួបរួមជំនឿនៅក្នុងព្រះអាទិទេពធំៗទាំងបីដូចជាព្រះព្រហ្ម ព្រះសិវៈ ព្រះវិស្ណុថាជាអង្គតែមួយប៉ុណ្ណោះគឺព្រះវិស្ណុនេះឯង។​នៅពុទ្ធសតវត្សទី១៩និកាយវៃស្ណវៈបានបែង

ចែកទៅជាពីរនិកាយធំៗទឿតគឺ​តំកាឡៃជានិកាយនៅភាគខាងត្បូងវឌ្ឍកាលៃជានិកាយនៅភាគខាងជើងមិនតែប៉ុណ្ណុះនិកាយវៃស្ណវៈក៏ថែមបានចែកចេញជានិកាយតូចៗ

ចំនួនបីទៀតគឺ៖និកាយរាមានិជៈ និកាយមាថវៈនឹងនិកាយវលភៈផងដែរ។

២-សៃវៈនិកាយ និកាយនេះគោរពបូជាព្រះសិវៈឬព្រះឥសូថាជាអក្នបង្កើតលោកជាកំលាំងអមតៈដ៏មហិមាក្នុងចក្រវាលក្នុងការគោរពរបស់សាសនិកជនក្នុងនិកាយនេះមានលក្ខណៈ

ពីរយ៉ាងគឺ៖​ ១-ការគោរពបូជាលឹង្គឬសេវលឹង្គដែលជាអវយវៈភេទរបស់បុរសជានិមិត្តរូបតំណាងអោយព្រះសិវៈក្នុងឋានៈជាអក្នបង្កើតលោកនឹងអ្វីៗនៅក្នុងលោកនេះ ។​ ២-គោរពបូជា

គោន្តទិដែលជាពាហណៈរបស់ព្រះសិវៈជាផ្តល់ទឹកដោះសាច់ដល់មនុស្សប្រៀបដូចជាមាតារបស់ជនជាតិឥណ្ឌាជាសត្វស័កសិទ្ធិរបស់អក្នកាន់សាសនាហិណ្ឌូក្រោយមកសៃវៈនិកាយក៏

បានចែកចេញជានិកាយតូចៗពីរទៀតគឺនិកាយកសិស្មាវៈជានិកាយភាគខាងជើងកើតឡើងនៅក្នុងរដ្ឋកាស្មៀដែលគេជឿថាព្រះសិវៈគឺព្រះអាទិទេពធំបំផុតតែមួយអង្គគត់ហើយ

ទ្រង់ឋិតនៅគ្រប់ទីកន្លែងទូទាំងចក្រវាលយើងនេះ។​ និកាយលឹង្គយតៈជានិកាយភាគខាងត្បូងមានសិវលឹង្គជានិមិត្តរូបនិកាយនេះបង្កើតឡើងដោយលោកលគ្គលិសៈហើយសាស

និកជននៅក្នុងនិកាយនេះជឿថាព្រះមហេសូរឬព្រះមហេស្វារៈគឺជាព្រះអវតាចុងក្រោយបង្អស់របស់ព្រះសិវៈ។

៣-សក្តិនិកាយ ពាក្យថាសក្តិប្រែថាសមត្ថភាព កំលាំង អំណាច ភាពខ្ពង់ខ្ពស់អក្នដែលមានកំលាំងអំណាចនេះគឺទេវីឬព្រះអាទិទេពផ្នែកនារី ទើបនិកាយនេះគោរពបូជាព្រះអគ្គ

មហេសីរបស់ព្រះអាទិទេពធំៗទាំងបីហើយការគោរពបូជាសក្តិឬព្រះមហាទេវីទាំងបីអង្គនុះគឺមិនមានបែងចែកដូចជាអាទិទេពផ្នែកបុរសនុះទេពោលគឺបានមកបង្គប់នៅក្នុង

សៃវៈនឹងក្នុងនិកាយវៃស្ណវៈនឹងតែម្តងដូចជាក្នុងសៃវៈនិកាយក៏គោរពបូជាព្រះមេសីរបស់ព្រះសិវៈដែលមានតែមួយព្រះអង្គតែប៉ុណ្ណោះប៉ុន្តែមានច្រើនព្រះនាមដូចជាព្រះនាមបរាវត្តី

ព្រះនាងឧមា ព្រះនាងកាឡី នឹងព្រះនាងទុរគ្គាជាដើមចំនែកឯក្នុងនិកាយវៃស្ណវៈក៏គោរពបូជាព្រះនាងលក្ម្សីដែលជាព្រះអគ្គមហេសីព្រះវុស្ណុ​ រីឯនិកាយដែលគោរពបូជាព្រះព្រហ្មក៏គោ

រពបូជាព្រះនាងសរាវត្ទិដែលជាព្រះអគ្គមហេសីរបស់ព្រះព្រហ្មផងដែ តែបើគិតទៅមនុស្សភាគច្រើនគឺគោរពបូជាព្រះនាងឧមាច្រើនជាងគេព្រោះថាព្រះនាងគឺជាព្រះអគ្គមហេសី

របស់ព្រះសិវៈដែលជាព្រះអាទិទេពដែលមនុស្សភាគច្រើនគោរពកោតខ្លាចហេតុដូចនេះទើបព្រះនាងឧមាមានព្រះនាមជាច្រើនគូជាមួយព្ឬះសិវៈដូចជា មហាទេវី គូជាមួយមហាទេព

យោគីនីគូជាមួយមហាយោគី ទូរគាឬផៃរវីគូជាមួយផៃរវៈនឹងកាឡីទេវីគូជាមួយមហាកាល ជាដើម ការបូជារបស់និកាយសក្តិមានលក្ខណៈខុសប្លែកពីការបូជារបស់និកាយផ្សេងៗ

ដូចជាកាត់ក្បាលពពែដើម្បីបូជាដល់ព្រះម៉ែកាឡីឬការប្រកបពិធីកម្មរបស់និកាយនេះចែកចេញជាពីរប្រភេទគឺ​៖ ១-ទក្សិណាចារី គឺពួកបូជាខាងស្តាំសំដៅដល់អ្នកបូជានិកាយសក្តិ

ដែលបូជាព្រះសិវៈ ព្រះវិស្ណុ ព្រះគ្រឹស្នៈនឹងព្រះអគ្កមហេសីក្នុងឋានៈជាព្រះអាទិទេពមិនមែនក្នុងន័យបំពេញកាមារម្មណ៏ដល់ព្រះទេវីនុះទេ មានការធ្វើពិធីដោយបើកចំហសមរម្យត្រឹម

ត្រូវតាមការបង្រៀនក្នុងគម្ពីរបុរាណៈមិនចំអេសចំអាសមិនអានាចារ្យនុះឡើយ។ ២-វាមចារី គឺពួកបូជាខាងឆ្វេងសំដៅដល់អ្នកគោរពនិកាយសក្តិដែលបូជាព្រះនាងទូរគាខ្លាំងជាង

ព្រះសិវៈ បូជាព្រះនាងរាធាខ្លាំងជាងព្រះគ្រឹស្នៈ នឹងបូជាព្រះនាងលក្ម្សីខ្លាំងជាងព្រះវិស្ណុ និកាយនេះបូជាព្រះនាងទូរគាមិនមែនក្នុងឋានៈជាព្រះអគ្គមហេសីព្រះមហាទេពនុះទេតែ

ក្នុងឋានៈជាព្រះទេវីដែលជាប្រធាននៃការួមភេទនឹងពិធីអោយកើតមានឫទ្ធីតេជៈ​ ដូច្នេះទើបការធ្វើពិធីត្រូវធ្វើរឡើងក្នុងទីកន្លែងអាថ៌កំបាំងទៅតាមពិធីដែលគេហៅថា​ បញ្ចម

ការៈ ឬ​មប្រាំប្រការមានដូចជា​៖ ១-ំមទ្យៈឬមជ្ជៈ គឺទឹកស្រវឹង ២-មំសៈ​ សាច់សត្វរួមទាំសត្វមត្យសាច់ត្រី ៣-មន្រ្តៈ ការសូត្រគាថាធ្វើរអោយកើតតំរេគ ៤-មុទ្រៈ ការសំដែងកាយវិការ

ទាក់ទាញ  ៥-មេថុនៈ ការសេពមេថុនឬការរួមភេទព្រោះគេជឿថាព្រះម៉ែទូរគាឬព្រះម៉ែកាឡីទ្រង់សព្វព្រះទ័យជាមួយកាបូជាយញ្ញនឹងការសេពមេថុនដូច្នេះទើបគេប្រារព្ធពីធីខាង

លើនេះឡើងដើម្បីធ្វើអោយព្រះម៉ែពេញព្រះទ័យហើយគោលបំណងមួយទៀតនុះគឺដើម្បីអោយធុញទ្រាន់ក្នុងកាម ការបំពេញតាមតម្រូវការអោយស្កប់ស្កល់រហូតដល់តំណាក់កាលអស់

ចំណង់។

៤-និកាយត័នត្រៈ ពាក្យថាត័នត្រៈប្រែថាពីធីការបែបផែនឬច្បាប់ទំលាប់សំដៅទៅលើបែបផែននៃពីធីកម្មផ្សេងៗរបស់សានាហិណ្ឌូនៅសម័យពុទ្ធកាលនិកាយនេះកើតឡើងគឺការ

គោរពបូជានិកាយសក្តិប៉ែកខាងឆ្វេងផ្តោតសំខាន់ទៅលើកាមារម្មណ៏ ការបូជាសក្តិដែលមានលក្ខណៈលេចធ្លោប្រចាំនិកាយនេះនុះគឺការធ្វើពីធីអោយសក្តិឬមហាទេពដែលជាព្រះ

ស្វាមីពេញព្រះទ័យដូចជាការចាប់ផ្តើមពីការពិពណ៌នាពីគុណនែសេចក្តីស្រលាញ់នឹងសេចក្តីប្រាថ្នាចង់បានរបស់ស្រ្តីនឹងបុរសហើយបញ្ចប់ដោយការសេពមេថុនពីធីកម្មនេះគឺជារបស់

ពួកវាមចារិនឬកាឡាចៈគឺត្រូវប្រកបនៅពេលយប់ខាងខែរនោចដោយសានិកជននាំគ្នាមកជួបជុំនៅខាងមុខទេវរូបព្រះម៉ែឧមាទេវីឬព្រះម៉ែទូរគាហើយក៏ចាប់ផ្តើមប្រារព្ធពីធីតាម

លំដាប់លំដោយនែ​​ ម​ ប្រាំប្រការដូចដែលបានជម្រាបជូនខាងលើ។

 ៧-វណ្ណ:ទាំង៤ 
រឿងមួយដ៏សំខាន់នៅសម័យព្រះវេទនុះការបែងចែកមនុស្សនៅក្នុងសង្គមជាបួនប្រភេទឬគេហៅថាវណ្ណៈដោយពាក្យថាវណ្ណៈប្រែថាពណ៌សម្បុរហើយគេបានធ្វើការសន្និដ្ឋានថា

ការបែងចែកកំរឹតជាន់ថ្នាក់មនុស្សនៅក្នុងសង្គមតំបូងឡើងប្រហែលជាកំណត់តាមសម្បុរស្បែកដែលកាលពីមុនមានតែពីរវណ្ណៈប៉ុណ្ណោះគឺពួកស្បែកខ្មៅសំដៅទៅលើពួកដ្រាវីដ

ឬដ្រាវីដឌៀននឹងពួកស្បែកសសំដៅទៅលើពួកជនជាតិអារ័ន្យហើយក្រោយមកទៀតកើតបានជាវណ្ណៈទាំងបួននៅក្នុងសង្គម នៅសម័យព្រះវេទព្រះព្រហ្មគឺជាព្រះអាទីទេពកំពូល

របស់ព្រហ្មញ្ញសាសនាដែលអ្នកគោរពសានានេះជឿថាព្រះអង្គគឺជាអ្នកសាងលោកជាផ្តល់កំណើតអ្វីៗគ្រប់យ៉ាងនៅក្នុងចក្រវាលនេះហើយទ្រង់គឺជាអ្នកកំណត់ជោគជតាមនុស្សដូច

ដែលយើងបានឮហើយថាព្រហ្មលិខិតមានន័យថាអ្វីៗព្រះព្រហ្មជាអ្នកចាជាអ្នកកំណត់មកព្រមទាំងវណ្ណៈទាំងបួនដែលមានប្រកដនៅក្នុងគម្ពីររបស់ព្រហ្មញ្ញសាសនាក៏គេជឿថាកើត

ឡើងពីអវយវៈផ្សេងៗរបស់ព្រះព្រហ្មផងដែរ វណ្ណៈទាំងបួននៅក្នុងជំនឿព្រហ្មញ្ញសាសនាត្រូវបានគេបែងចែកតួនាទីដាច់ដោយឡែកនៅក្នុងសង្គមចាប់ពីថ្នាក់ខ្ពស់ចុះមកដល់ថ្នាក់

ទាប។ឥឡូវយើងស្វែងយល់ពីវណ្ណៈទាំងបួន៖​​ ១-វណ្ណៈព្រហ្មណ៏ មានតួនាទីទំនាក់ទំនងជាមួយព្រះអាទិទេពបង្រៀនពីសាសនានឹងប្រកបពីធីកម្មផ្សេងៗដល់ប្រជាជននៅគ្រប់វណ្ណៈ

ទាំងអស់លើសពីនេះក៏មានតួនាទីសិក្សារៀនសូត្រចងចាំបន្តរវេនគម្ពីរវេទនឹងជាបុរោហិតសម្រាប់ព្រះមហាក្សត្រផងដែ ព្រហ្មណ៏តែងតែប្រកាន់ជំនឿថាខ្លួនគឺជាវណ្ណៈខ្ពស់បំផុត

នៅក្នុងសង្គមព្រោះបានកើតចេញពីព្រះឳស្ឋឬមាត់របស់ព្រះព្រហ្មដូចដែលមានចារទុក្ខនៅក្នុងគម្ពីរវេទ ២-វណ្ណៈក្សត្រ​គឹជាវណ្ណៈគ្រប់គ្រងដឹកនាំប្រទេសជាអ្នកចំបាំងរៀន

សូត្រយុទ្ធពិធីគ្រប់បែបយ៉ាងនឹងមានទួនាទីធ្វើសឹកសង្គ្រាមដើម្បីពង្រីកដែនដីរបស់ខ្លួន នៅក្នុងគ្ពីរឬគ្វេទបានបញ្ជាក់ថាវណ្ណៈក្សត្របានកើតចេញពីព្រះពាហាឬកំភួនដៃរបស់

ព្រះព្រហ្ម។៣-វណ្ណៈវេស្សៈជាវណ្ណៈកណ្តាលដែលមានចំនួនភាគច្រើនក្នុងសង្គមជាតិប្រជាពលរដ្ឋទូទៅមានសិល្បៈករ សិប្បករ កសិករ ពួកឈ្មួយជាដើម វណ្ណុៈវៃស្សៈឬវេស្សៈកើតចេញ

ពីព្រះសោណីឬត្រគៀករបស់ព្រះព្រហ្ម។ ៤-វណ្ណៈសូទ្រៈជាវណ្ណៈពួកកម្មករអ្នកធ្វើការស៊ីឈ្នួលដែលត្រូវប្រើកំលាំងរែកពុនលីសែងឬបំរើការដល់វណ្ណៈផ្សេងៗវណ្ណៈសូទ្រៈត្រូវបានចាត់ទុកថា

វណ្ណៈទាបបំផុតនៅក្នុងសង្គមព្រោះកើតចេញពីព្រះបាទាឬបាតជើងរបស់ព្រះព្រហ្ម។ ក្រៅពីវណ្ណៈទាំងបួនខាងលើនេះទៅក៏នៅមានពួកក្រៅវណ្ណៈដូចជាពួកចណ្ឌាល ដាលីដជាដើម

ក៏ត្រូវបានចាត់ទុកថាជាពួកទាបបំផុតជាងវណ្ណៈសូទ្រៈទៅទៀតព្រោះកើតមកពីការរៀបការបំពានវណ្ណៈពោលគឺឪពុកម្តាយជាមនុស្សនៅក្នុងវណ្ណៈផ្សេងគ្នាតែជំនៈរៀបការនៅជា

មួយគ្នាទើបបង្កើតបានជាកូនដែលគ្មានវណ្ណៈហើយត្រូវបានគេមើលងាយរើសអើងនឹងស្អប់ខ្ពើមយ៉ាងខ្លាំងពីគ្រប់វណ្ណៈទាំងអស់នៅក្នុងសង្គម ទោះបីជាឥណ្ឌាបានបោះបង់ចោល

ប្រព័ន្ធការបែងចែកវណ្ណៈជាផ្លូវកាយូណាស់មកហើយក្តីប៉ុន្តែការប្រកាន់វណ្ណៈក៏នៅតែមានដិតដាមជាប់ស្ថិតនៅក្នុងស្រទាប់មនុស្ស​យ៉ាងច្រើនជាពិសេសនៅតាមជនបទដែលមិន

សូវមានការអភិវឌ្ឍរីកចំរើននៅតែមានការប្រកាន់ស្អប់ខ្ពើមចំពោះមនុស្សក្នុងវណ្ណៈទាបដដែលដូចជាហាមចូលទីកន្លែងគោរពសការៈហាមប្រើប្រាស់អណ្តូងឬផ្លូវរួមជាមួយមនុស្ស

ក្នុងវណ្ណៈខ្ពស់ជាដើម។តាមឯកសារផ្សេងទៀត មនុស្ស​ក្រៅ​វណ្ណៈទោះ​បី​នៅ​ក្នុង​គម្ពី​មនុ សស្ត្រៈ (Manu Shastra) ពួក​ព្រាហ្មណ៍​អួតអាង​ថា​មនុស្ស​ទេព​ឈ្មោះ​ មនុ​ (Manu) ផ្តល់​កំណើត​ឲ្យ​ដល់​មនុស្ស​ទាំង​ ៤ វណ្ណៈ​ដូច​បាន​រៀបរាប់​ហើយ​នោះ​ក៏​ដោយ ក៏​យើង​សង្កេត​ឃើញ​មាន​មនុស្ស​មួយ​ក្រុម​ទៀត​ដែល​មិន​ត្រូវ​បាន​ចាត់​ចូល​ក្នុង​វណ្ណៈ​ណា​មួយ​ខាង​លើ​សោះ ។ ពួក​មនុស្ស​ទាំង​នោះ​គឺ​ជា​ជន​នៅ​ក្រៅ​វណ្ណៈ ហើយ​ត្រូវ​បាន​​ជនជាតិ​ឥណ្ឌា​ដាក់​ឈ្មោះ​ផ្សេងៗ​ឲ្យ​ពួក​គេ ឧទាហរណ៍​ វណ្ណៈ​ទី ៥ ហារិជន (harijan) ដាលីត (dalit) មនុស្ស​មិន​អាច​ឲ្យ​គេ​ប៉ះពាល់​បាន (the untouchables) ​។ ពួក​មនុស្ស​ក្រៅ​វណ្ណៈ​ទាំង​នោះ​ត្រូវ​បាន​មនុស្ស​នៅ​ក្នុង​វណ្ណៈ​ទាំង ៤ ខាង​លើ មើលងាយ ជិះជាន់ ធ្វើបាប កេងប្រវ័ញ្ច និង រើសអើង​នៅ​គ្រប់​ទី​កន្លែង ។ ឧទាហរណ៍ មនុស្ស​ក្រៅវណ្ណៈ​មិន​អាច​ដង​ទឹក​ពីអណ្តូង​ក្នុង​ភូមិ​បាន​ទេ ពួក​គេ​ត្រូវ​រង់ចាំ​សុំ​ឲ្យ​មនុស្ស​វណ្ណៈ​ព្រហ្មណ៍ ឬ​វណ្ណៈ​ផ្សេង​ទៀត​ដង​ទឹក​ចាក់​ក្នុង​ក្អម​ឲ្យ​ ។​ មនុស្ស​វណ្ណៈ​ផ្សេង​យល់​ថា​ បើ​មនុស្ស​ក្រៅវណ្ណៈ​ដង​ទឹក​ពី​អណ្តូង​ដោយ​ខ្លួន​គេ នោះ​ទឹក​ក្នុង​អណ្តូង​នឹង​ត្រូវ​ធ្វើ​ឲ្យ​ក្លាយ​ជា​មិន​បរិសុទ្ធ ឬ​ប្រឡាក់ប្រឡូស ។ ប្រសិន​បើ​មនុស្ស​ក្រៅ​វណ្ណៈ​ដើរ​ឬ​ជិះកង់​មក​ដល់​មុខ​ផ្ទះ​មនុស្ស​ក្នុង​វណ្ណៈ​ព្រាហ្មណ៍ ពួក​មនុស្ស​ក្រៅ​វណ្ណៈ​ត្រូវ​ចុះ​ពី​កង់​រួច​ដោះស្បែក​ជើង​កាន់​ យួរ​ដើរ ឬ បណ្តើរ​កង់​ឲ្យ​ឆ្លង​ផុត​ពី​មុខ​ផ្ទះ​នោះ​សិន​សឹម​ចាប់​ពាក់​ស្បែក​ជើង ឬ​ជិះកង់​បន្ត​ទៀត ។ នៅ​ឯ​តៀម​កាហ្វេ មនុស្ស​ក្រៅ​វណ្ណៈ​ត្រូវ​បាន​អ្នក​លក់​ចាក់​តែ​ឬ​កាហ្វេ​​ក្នុង​ពែង​ធ្វើ​ពី​កែវ ពួក​គេ​មិន​អាច​ផឹក​តែ​ឬ​កាហ្វេ​ពី​ពែង​ធ្វើ​ពី​ប្រាក់​ឬ​ដែក​ថែប​ទេ ។ ពួក​គេ​ត្រូវ​តែ​ដោះ​ស្បែក​ជើង​ទុក​នៅ​ក្រៅ​ហាង​កាហ្វេ​នោះ​មុន​នឹង​ចូល​ក្នុង​ហាង ។ ពួក​គេ​ត្រូវ​តែ​លាង​ពែង​តែ​ឬ​ពែង​កាហ្វេ​នោះ​ដោយ​ខ្លួន​ឯង ។ ដោយសារ​ពួក​គេ​គ្មាន​ដីធ្លី​សម្រាប់​ដាំដំណាំ គ្មាន​ចំណេះ​វិជ្ជា​ និង គ្មាន​ការ​ជួយ​ឧបត្ថម្ភ​ពី​រដ្ឋាភិបាល មនុស្ស​ក្រៅ​វណ្ណៈ​រកស៊ី​ចិញ្ចឹម​ជីវិត​ដោយ​យក​សាកសព​មនុស្ស​ឬ​សត្វ​ទៅ​ដុត​ចោល ឬ​បោះ​ចោល​នៅ​ឆ្ងាយ​ពី​ទីប្រជុំជន ។ ពួក​គេ​ស៊ីឈ្នួល​កើប​លាមក​មនុស្ស​រួច​ទូល​យក​ទៅ​ចោល​នៅ​ក្រៅ​ភូមិ ដើម្បី​ដូរ​យក​ដុំបាយ​សេសសល់​ពី​មនុស្ស​នៃ​វណ្ណៈ​ទាំង​ ៤ ខាង​លើ ។ នេះ​គ្រាន់​តែ​ជា​ឧទាហរណ៍​មួយ​ចំនួន​តូច​ដែល​មនុស្ស​ក្រៅវ​ណ្ណៈ​ទាំង​នោះ​បាន​និង​កំពុង​រង​ការមើលងាយ ជិះជាន់ ធ្វើបាប​​​ ទោះ​បី​ពួក​គេ​ប្តូរ​សាសនា​ចេញ​ពី​សាសនា​ហិណ្ឌូ (Hinduism) ទៅ​ជា​សាសនា​គ្រិស្ត (Christianity) សាសនា​ឥស្លាម (Islam) សាសនា​ស៊ិខ (Sikh) រួច​ហើយ​ក៏​ដោយ ។ បណ្ឌិត អាំបិដការ (Dr. B. R. Ambedkar) គឺ​ជា​ជនជាតិ​ឥណ្ឌា​ដ៏​ល្បី​មួយ​រូប​ដែល​បាន​ដឹកនាំ​​តាក់តែង​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​​នៃ​សាធារណៈរដ្ឋ​ឥណ្ឌា​​នៅ​ពេល​ដែល​ចក្រភព​អង់គ្លេស​បាន​ប្រគល់​ឯករាជ្យ​ដល់​ឥណ្ឌា​នៅ​ឆ្នាំ ១៩៤៧ ។ បណ្ឌិត​ អាំបិដការ​គឺ​ជា​មនុស្ស​ម្នាក់​កើត​ឡើង​នៅ​ក្នុង​គ្រួសារ​នៃ​មនុស្ស​ក្រៅវណ្ណៈ ។ លោក​គឺ​ជា​អ្នក​ដឹកនាំ​មនុស្ស​ក្រៅវណ្ណៈ​ជិត​កន្លះ​លាន​នាក់​ឲ្យ​ប្តូរ​ចេញ​ពី​សាសនា​ព្រាហ្មណ៍​ទៅ​កាន់​ពុទ្ធសាសនា​វិញ ព្រោះ​លោក​បាន​សិក្សា​ល្អិតល្អន់​អំពី​ទ្រឹស្តី​និង​ការ​អនុវត្តន៍​សេចក្តី​ជំនឿ​របស់​សាសនា​ទាំង​អស់ និង​បាន​រក​ឃើញ​ថា​ មាន​តែ​ពុទ្ធសាសនា​ប៉ុណ្ណោះ​ដែល​គ្មាន​ការ​រើសអើង​ឬ​ប្រកាន់​វណ្ណៈ ។ សព្វថ្ងៃ​មនុស្ស​ក្រៅ​វណ្ណៈ​ចាត់​ទុក​រូប​លោក​ដូច​ជា​ឪពុក​ឬ​ជា​គ្រូ​ដ៏​ធំ​ដែល​បាន​ជួយ​ទាមទារ​សិទ្ធិ​សេរីភាព​ឲ្យ​ពួក​គេ ។ ទោះ​ជា​យ៉ាង​ណា​ក៏​ដោយ​ មនុស្ស​នៅ​ក្នុង​វណ្ណៈ​ទាំង​ ៤ ខាង​លើ​នៅ​តែ​បន្ត​រំលោភ​ច្បាប់​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​ឥណ្ឌា ហើយ​បន្ត​គាប​សង្កត់ ជិះជាន់ កេងប្រវ័ញ្ច ធ្វើ​ទុក្ខ​បុកម្នេញ មនុស្ស​ក្រៅ​វណ្ណៈ​នៅ​គ្រប់​ទី​កន្លែង ។

 ៨-ពិធីកម្ម 
ព្រហ្មញ្ញសាសនាឬសានាហិណ្ឌូគឺជាសានាដែលមានពិធីកម្មជាអង្គប្រកបដ៏សំខាន់មួយសំរាប់សាសនាព្រោះសាសនិកជនគ្រប់វណ្ណៈទាំងអស់តែងតែមានទំនាមទំលាប់ប្រពីណៃដែល

ត្រូវគោរពប្រតិបត្តិតាមការកំណត់សំរាប់វណ្ណៈរបស់ខ្លួន ហើយច្បាប់ប្រពៃណីរួមដែលគ្រប់វណ្ណៈទាំងអស់ត្រូវគោរពប្រតិបត្តិតាមនុះត្រូវបានបែងចែកជាបួនចំនុចគឺ៖

១-ច្បាប់ប្រតិបត្តិសម្រាប់វណ្ណៈ​​​ សាសនាហិណ្ឌូមានច្បាប់សំរាប់វណ្ណៈប្រតិបត្តិយ៉ាងតឹងរឹងច្រើនយ៉ាងដូចជា​៖១-ច្បាប់ទាក់ទងនឹងការរៀបការមិនអាចរៀបការជាមួយមនុស្សក្រៅវណ្ណៈ

ដាច់ខាត តែបើមនុស្សប្រុសជាវណ្ណៈព្រាហ្មណ៏អាចរៀបការជាមួយមនុស្សវណ្ណៈផ្សេងៗបានហៅថាអនុលោម តែមនុស្សស្រីវណ្ណៈព្រាហ្មណ៏មិនអាចរៀបការជាមួយប្រុសវណ្ណៈផ្សេងបាន

ទេគេហៅថាបដិលោម។​២-ច្បាប់ទាក់ទងនឹងការហូបចុកក៏មានកំណត់ថារបស់ណាហូបបានរបស់ណាហូបមិនបាននឹងបុគ្គក្នុងវណ្ណៈណាចំអិនហើយបុគ្គលក្នុងវណ្ណៈណាហូបបាន

នឹងហូបមិនបានដែរ​ ដូចជាវណ្ណៈព្រាហ្មណ៏មិនបរិភោគអាហារដែលមនុស្សក្នុងវណ្ណៈផ្សេងចំអិនដែ។៣-ច្បាប់ទាក់ទងនឹងការប្រកបមុខរបរ ត្រូវប្រកបរបរតាមដែលកំណត់ទុក

សំរាប់មនុស្សក្នុងវណ្ណ់ៈនុះៗប៉ុណ្ណោះ។៤-ច្បាប់ទាក់ទងនឹងទីកន្លែងរស់នៅ នៅសម័យបុរាណមានច្បាប់ហាមមិនអោយជនជាតិហិណ្ឌូមានផ្ទះសម្បែងនៅក្រៅទឹកដីប្រទេសឥណ្ឌានុះ

ឡើយនឹងហាមចុះទូកតាមសមុទ្រ ប៉ុន្តែបច្ចុប្បន្នគេលែងប្រកាន់បែបនេះទៀតហើយ។

២-ពិធីសំស្ការ ជាពិធីកម្មដែលមនុស្សនៅក្នុងវណ្ណៈក្សត្រ វណ្ណៈព្រាហ្មណ៏នឹងវណ្ណៈវេស្សៈត្រូវធ្វើដោយមានព្រាហ្មណ៏ឬបុព្វជិតអ្នកប្រារព្ធពិធីចំនួន១២ប្រការគឺ​៖១-ពិធីធាន ជាពិធីដែល

រៀបចំឡើងពេលគេដឹងថាមានផ្ទៃពោះបន្ទាប់ពីរៀបការរួច។២-ប៉ុងសវណ្ណ ជាពិធីបដិបត្តិចំពោះក្មេងនៅក្នុងគភ៌ដែលគេយល់ថាភេទប្រុស ។៣-សីមុនតុលយ័ន ជាពិធីកាត់សក់

ស្ត្រីមានគភ៌ពេលពរពោះបាន៤ទៅ៦ឬ៨ខែ។ ៤-ជាតិកម្មឬពិធីប្រសូត្របុត្រ។ ៥-នាមកម្ម ជាពិធីតាំងឈ្មោះក្មេងនៅក្នុងថ្ងៃទី១២ឬ១៤ក្រោយពេលសំរាលរួច។ ៦-និសករមណៈ ជា

ពិធិនាំក្មេងចេញទៅមើលពន្លឺព្រះអាទិត្យពេលព្រឹកពេលក្មេងអាយុបាន៤ខែ។ ៧-អនប្រាស័ន ជាពិធីបញ្ចុកបាយដល់ក្មេងពេលអាយុបាន៧ឬ៨ខែ។៨-ចូនាកម្ម ពិធីកោរសក់ទុក

កំប៉ោយពេលក្មេងអាយុបាន៣ឆ្នាំ។៩-កេសានតកម្មពិធីកាត់សក់​ បើជាវណ្ណៈព្រាហ្មណ៏កាត់នៅអាយុ១៦ឆ្នាំ បើវណ្ណៈក្សត្រត្រូវកាត់នៅអាយុ២២ឆ្នាំ បើវណ្ណៈវេស្សៈត្រូវកាត់នៅអាយុ

២៤ឆ្នាំ។​ ១០-ឧបានិយ័ន ពីធីចូលសិក្សា ពួកវណ្ណៈព្រាហ្មណ៏ ក្សត្រ វេស្សៈ ត្រូវធ្វើពីធីចូលសិក្សារៀនសូត្រហើយពេលគ្រូនៅសាលានុះៗទទួលបានសិស្សហើយក៏ចាប់ផ្តើមបំពាក់ខ្សែសង្វា

ឬយនញោប្រវិតដោយអ្នកបានបំពាក់ខ្សែនេះហើយក៏ត្រូវបានគេហៅថាទ្វិជៈឬទ្វិជាតិ មានន័យថាកើតពីរដងគឺលើកទីមួយកើតពីផ្ទៃមាតានឹងកើតលើកទីពីរគឺកើតចេញពីពាក់

ខ្សែយនយោប្រវិត ចំណែកឯពួកវណ្ណៈសូទ្រៈនឹងច័ណ្ឌាលកើតតែម្តងប៉ុណ្ណោះមិនអាចជាទ្វិជាតិបានទេ។​១១-សមាវត្ត ពិធីវិលត្រឡប់ទៅផ្ទះវិញពេលក្មេងបានបញ្ចប់ការសិក្សានឹង

ត្រៀមខ្លួនត្រឡប់ទៅផ្ទះវិញ។ ១២-វិវាហ៏ ពិធីរៀបមង្គលការ  ពិធីស័ង្កា១២ប្រការដែលបានរៀបរាប់យកមករៀបរាប់ខាងលើនេះគឺមានលក្ខខ័ណ្ឌហាមប្រាមផងដែរគឺបើសិនជាមនុស្ស

ស្រីហាមមិនអោយធ្វើពិធីឧបនិយ័នឬពិធីចូលទទួលការសិក្សានុះទេក្រៅពីនុះគឺធ្វើបានទាំងអស់ ហើយមួយទៀតគឺហាមសូត្រគម្ពីរព្រះវេទព្រោះគម្ពីរព្រះវេទត្រូវបានចាត់ទុកថាជា

គម្ពីរស័ក្តសិទ្ធដែលរក្សាទុកសំរាប់តែមនុស្សប្រុសនឹងមនុស្សក្នុងវណ្ណៈខ្លះប៉ុណ្ណោះ បច្ចុប្បន្ននេះសាសនិកជនហិណ្ឌូដែលជាទិ្វជាតិក៨មានការប្រតិបត្តិតែបួនចំនុចប៉ុណ្ណោះគឺពិធីនាម

កម្មឬពីធីដាក់ឈ្មោះអោយកូនពីធីអនប្រាស័នឬពីធិបញ្ចុកបាយក្មេងពីធីឧបនិយ័នឬពីធីចូលទទួលការសិក្សានឹងចុងក្រោយគឺពិធីវិវាហ៏ឬពិធីរៀបការដែលនៅបន្តរធ្វើរហូតមក

ដល់សព្វថ្ងៃឬីឯចំនុចក្រៅពីនេះគឺសូវនាំយកមកប្តតិបត្តិទេលើកលែងតែអ្នកណាដែលមានការគោរពតឹងរឹងខ្លាំងបំផុតប៉ុណ្ណោះ។

៣-ពិធីសរាទ្ធ ជាពិធីបុណ្យឧទ្ទិសកុសលដល់មាតាបិតាឬបុព្វបុរសដែលបែកកាយរំលាយខ័ន្ធទៅកាន់បរលោកហើយដែលធ្វើនៅក្នុងខែភទ្របទចាប់ពីថ្ងៃ១រោចដល់៥រោច ការធ្វើ

បុណ្យឧទ្ទិសកុសលនេះហៅម្យ៉ាងទៀតថាបិណ្ឌ។

៤-ពីធីបូជាទេវតាឬព្រះអាទិទេព អ្នកដែលកើតនៅក្នុងខ្ពស់នៅសម័យមុនបានគោរពព្រះសិវៈនឹងព្រះវិស្ណុជាដើមលុះចេរក្រោយមកក៏កើតជាលទ្ទិអវតារហូតមានការបូជាព្រះ

គ្រឹស្នៈនឹងព្រះរាមថែមទៀត ប៉ុន្តែមនុស្សនៅក្នុងវណ្ណៈទាបរមែងត្រូវបានហាមប្រាមមិនអោយចូលរួមបូជាព្រះអាទិទេពរបស់បុគ្គលក្នុងវណ្ណៈខ្ពស់នុះឡើយ ហេតុដូច្នោះទើបបុគ្គល

ក្នុវណ្ណៈទាបនាំគ្នាបង្កើតព្រះអាទិទេពរបស់ខ្លួនឡើងដូចជាព្រះម៉ែកាឡី ព្រះអគ្គី អាទិទេពពស់​ អាទិទេពអណ្តើក រុក្ចទេវតា នឹងអាទិទេពដំរីជាដើមហើយការធ្វើពិធីបូជាក៏មាន

លក្ខណៈខុសប្លែកគ្នាទៅតាមវណ្ណៈនិមួយៗ។ដោយនៅក្នុងវណ្ណៈខ្ពស់យើងនឹងអាចធ្វើការកំណត់បានដូចនេះ៖​១-សូត្រមន្តភាវនា ងូតទឹកជំរះកាយ នឹងបួងសួងដល់ទេវតារាល់ថ្ងៃ

សំរាប់អ្នកដែលប្រកាន់តឹងរឹងក្នុងសាសនាគឺត្រូវធ្វើជាលក្ខណៈកិច្ចវត្តជាប្រចាំ ចំណែកពួកអ្នកដែលទទួលបានការសិក្សាតាមបែបផែនថ្មីគឺសូវនាំគ្នាប្រតិបត្តិតាមទេ។២-ពីធី

សម្ពោធកាន់សិលនឹងថ្ងៃស័ក្តសិទ្ធដូចជាលក្សីបូជា សរវតីបូជានឹងទូរគាបូជាជាដើមក៏អាចខ្លុះប្លែកគ្នាខ្លះទៅតាមការគោរពក្នុងតំបន់នឹងនិកាយនិមួយៗ។៣-ការទៅនមស្ការ

បំពេញបុណ្យកុសលទេវល័យផ្សេងៗដើម្បីបង្ហាញនៅការគោរពចំពោះព្រះអាទិទេពដែលខ្លួនតែងជឿជាក់។

 ទេវៈ​ក្នុង​លទ្ធិព្រាហ្មណ៍ 
ពួក​អ្នក​កាន់​សាសនាព្រាហ្មណ៍ តែងតែ​គោរព​រាប់អាន​បូជា​ពួក​ទេវតា​ដែល​មាន​បណ្ដា​ស័ក្ដិ៍​ច្រើន​អង្គ​គឺ​៖ ព្រះព្រហ្ម ព្រះវិស្ណុ ព្រះសិវៈ ព្រះឥន្ទ ព្រះអាទិត្យ ព្រះចន្ទ ព្រះអគ្នី (ព្រះអគ្គី) ព្រះវរុណ ព្រះវាយុ ព្រះកុវេរៈ ព្រះយម ព្រះស្កន្ទ ព្រះកាម ព្រះគណេស និង​ទេវៈ​ជាច្រើន​ទៀត​។

ក្នុង​ចំណោម​ទេវៈ​ទាំងអស់នោះ មាន​តែ​បី​អង្គ​ប៉ុណ្ណោះ​ដែល​ធំ​ជាងគេ​គឺ​៖ ព្រះព្រហ្ម ព្រះវិស្ណុ និង ព្រះសិវៈ​។

ព្រះព្រហ្ម

ព្រះព្រហ្ម ជា​អាទិទេព​ធំ​មួយ​ក្នុង​ចំណោម​អាទិទេព​ធំៗ​ទាំង​បី​ក្នុង​ព្រហ្មញ្ញសាសនា​។ ព្រះព្រហ្ម មាន​មហេសី​ឈ្មោះ ព្រះនាងសរស្វតី និង ព្រះនាងហ្គ៉ាយ៉ាទ្រី មាន​បុត្រ​បី​អង្គ​គឺ​៖ ព្រះទក្ស ព្រះភឫគុ និង​ព្រះនាង​សុន្ធយា​។

លក្ខណៈ​របស់​ព្រះព្រហ្ម​មាន​៖

 ព្រះកាយ​សម្បុរ​ក្រហម
 ទ្រង់​ព្រះពស្ត្រ​ស
 មាន​ព្រះភក្ត្រ ៤ ព្រះហស្ត ៤
 ព្រះហស្ត​កាន់​ផ្កាឈូក
 គង់​លើ​ហង្ស​ជា​ពាហនៈ
 ទ្រង់​មាន​ញាណ​ពិសេស អាច​ជ្រាប​ហេតុ​ក្នុង​កាល​ទាំង​បី មាន​អានុភាព​សក្ដិសិទ្ធិ អាច​បំពេញចិត្ត​នៃ​អ្នក​ប្រព្រឹត្ត​តាម​ឱ្យ​សម្រេច​ប្រយោជន៍​តាម​តម្រូវការ​។

ព្រះព្រហ្ម ជា​បិតា​របស់​លោក ព្រោះ​គម្ពីរ​ព្រាហ្មណ៍​បុរាណ​សម្ដែង​ថា​៖ «មុន​ដែល​នឹង​កើត​លោក ព្រះព្រហ្ម​ជប់​ឱ្យ​កើត​ពង​មួយ​សិន ហៅថា​ពងព្រហ្ម រួចហើយ​ទ្រង់​បែង​ភាគ​ឱ្យ​កើត​ជា​មនុស្ស​២​នាក់​គឺ ប្រុស​១ ស្រី​១ ដែល​ប្រុស​ហៅថា​បុមៈ ស្រី​ហៅថា​វិរជ្ជា គូ​ស្វាមី​ភរិយា​ទាំង​នេះ​បាន​រួម​រស​ប្រវេណី​ជាមួយគ្នា កើត​ជា​ពូជធារ​ពាសពេញ​សកលលោក»​។ ហេតុនោះ​បាន​ជា​ពួក​ព្រាហ្មណ៍​ប្រកាន់​ពួក​ខ្លួន​ថា​ជា​វង្ស​ខ្ពស់​បំផុត ព្រោះ​ជា​វង្ស​របស់​ព្រះព្រហ្ម​។

ព្រះវិស្ណុ

ព្រះវិស្ណុ ជា​អាទិទេព​ធំ​មួយ​ក្នុង​ចំណោម​អាទិទេព​ធំៗ​ទាំង​បី​ក្នុង​ព្រហ្មញ្ញសាសនា​។ ព្រះវិស្ណុ ឬ​ព្រះនារាយណ៍ មានមហេសីបីរអង្គគឺ​៖ ១.ព្រះនាងលក្ម្សី(ព្រះស្រីទេវី) (ទេវី​តំណាង​ទ្រព្យសម្បត្តិ - ទេវី​តំណាង​សោភណភាព) និង ២. ព្រះនាងភូមិ(ព្រះម៉ែធរណីនៃព្រះពុទ្ធសាសនានិកាយថេរវាទ) ៣.ព្រះនាងនីឡាទេវី មហេសីភរិយាទី ៣ - ហើយ​ព្រះវិស្ណុ​មាន​បុត្រ​មួយ​អង្គ​គឺ​ព្រះកាម​​.។

ព្រះវិស្ណុ មាន​លក្ខណៈ​ដូចជា​៖

 រូបឆោម​សម្បុរ​ខ្មៅ
 ព្រះហស្ត​ប្រក្រតី​តែ​ពីរ តែ​អាច​បែងភាគ​ចេញ​ទៅ​ជា ៤ ឬ ៨ ក៏​បាន
 ព្រះឧរា​មាន​លាយលក្ខណ៍​ឆ្នូតៗ ហៅថា​ស្រីវ័ត្ស
 ទ្រង់​អាភរណៈ​ទិព្វ​ពណ៌លឿង
 ទ្រង់​ស័ង្ខ​ឈ្មោះ​បញ្ចជន្យ​ជា​អាវុធ
 ចក្រ​ឈ្មោះ​សុទស្សនៈ
 គទា​ឈ្មោះ​កោមាទតី
 ធនូសាង្ក្រ ព្រះសែង​ខាន់​ឈ្មោះ​នន្ទកៈ
 កាន់​ផ្កាឈូក​ជា​គ្រឿង​សម្គាល់
 មាន​គ្រុឌ​រាជ​បក្សី​ជា​ពាហនៈ
 មាន​វិមាន​នៅ​ស្ថាន​វៃកុណ្ឋ
 មាន​អវតារ ១០​។

ព្រះវិស្ណុ ជា​អ្នក​រក្សា​លោក ជួយ​ស្រោចស្រង់​ពិភពលោក​ឱ្យ​ផុត​ពី​ភយន្តរាយ ទើប​មាន​នាម​ថា ហវិ (ករុណា) នារាយណ៍ (ជា​ដែន​កើត​នៃ​នរជន)​។ នៅ​ពេល​ផែនដី​ជួប​គ្រោះថ្នាក់​ម្តងៗ ព្រះអង្គ​តែងតែ​បែងភាគ​ជា​អវតារ​ចុះ​មក​សង្គ្រោះ​ផែនដី​ជានិច្ច​។

ព្រះសិវៈ

ព្រះសិវៈ ជា​អាទិទេព​ធំ​មួយ​ក្នុង​ចំណោម​អាទិទេព​ធំៗ​ទាំង​បី​ក្នុង​ព្រហ្មញ្ញសាសនា​។ សិវៈ មាន​ន័យ​ថា ករុណា ក្សេម​ចាក​ទុក្ខភ័យ​។ ព្រះ​សិវៈ​ ឬ​ព្រះឥសូរ កើត​ឡើង​អំពី​លោហិត​ដែល​ស្រក់​ចាក​ចិញ្ចើម​ព្រះព្រហ្ម មាន​មហេសី​៩​អង្គ​គឺ​៖ នាង​ទុគា ឧមា គោរី កាលី ទេវី កុមារី ព្រះម៉ែចន្ទី ព្រះម៉ែទុគា មហាទេវី​។ មាន​បុត្រ​ពីរ​អង្គ​គឺ​៖ ព្រះវិយនេស (គណេស) និង​ ព្រះ​កត្រិកេយ (ស្កន្ទ​កុមារ)​ ។

លក្ខណៈ​របស់​ព្រះអង្គ​មាន​ដូចជា​៖

 ព្រះកាយ​សប្បុរស
 មាន​ព្រះភក្ត្រ​មួយ ព្រះហស្ត​ពីរ តែ​អាច​បែងភាគ​បាន​ព្រះភក្ត្រ ៥ ព្រះហស្ត ១០
 ព្រះសុរង្គ​សម្បុរខៀវ
 ទ្រង់​ស្បែកខ្លា ស្បែកដំរី​ជា​ព្រះពស្ត្រ
 មាន​ព្រះមោលី​សម្បុរលឿង​កួច​ផ្គុំគ្នា​លើ​ព្រះសិវៈ
 មាន​ព្រះនេត្រ ៣ គឺ​ពីរ​ដូច​មនុស្ស​ធម្មតា មួយ​ទៀត​ចំ​កណ្ដាល​ថ្ងាស បិទ​ជានិច្ច​សម្រាប់​ក្រឡេក​ឆេះ​ហៅថា​អគ្គីនេត្រ​។
 មាន​ពុក​ចង្កា​វែង​ជាង​បែប​ព្រាហ្មណ៍
 មាន​នាគ​ជា​សង្វារ (ជា​គ្រឿង​រាប់​ឆ្នាំ)
 មាន​ពិណ​ព្រះចន្ទ​ចាំង​រស្មី​ព្រាតៗ (ជា​គ្រឿង​សម្គាល់​រាប់​ខែ)
 មាន​ឆ្អឹងលលាដ៍ក្បាល (ជា​គ្រឿង​សម្គាល់​កល្ប ឬ យុគៈ)
 មាន​ភេរី​ឈ្មោះ ឌមរូ
 ទ្រង់​ស្ទាត់ជំនាញ​ខាង​សិល្បសាស្ត្រ និង​នាដសាស្ត្រ
 ជា​មហា​យោគី ទ្រទ្រង់​នូវ​អានុភាព​នឹង​ព្រះគុណ
 មាន​គោ​ឧសភៈ​ឈ្មោះ​នន្ទិយៈ ជា​ពាហនៈ
 ស្ថិតនៅ​ក្នុង​វិមាន​លើ​ភ្នំកៃលាស​។

តាម​គម្ពីរឫគ្វេទ ចែងថា​ព្រះសិវៈ​ជា​អាទិទេព​បំផ្លាញ​លោក​។ តែ​ក្រោយ​មក​ នៅ​ពេល​មួយ​ទំនាស់​សាសនា​រវាង អ្នក​គោរព​ព្រះព្រហ្ម អ្នក​គោរព​ព្រះវិស្ណុ និង​អ្នក​គោរព​ព្រះសិវៈ​បាន​ផ្ទុះឡើង ដោយ​សិវបរិស័ទ មាន​ចំនួន​ច្រើនជាង បាន​ទទួល​ជ័យ​ជម្នះ ទើប​គេ​បន្ថែម​ងារ​ថា​ ព្រះសិវៈ​ជា​អ្នក​បង្កើត​លោក​ផង និង​បំផ្លាញ​លោក​ផង​។

ព្រះសិវៈ ជា​បិតា​របស់​ពិភពលោក ជា​អ្នក​កសាង​ពិភពលោក មាន​សេចក្ដី​ក្នុង​គម្ពីរ​ព្រាហ្មណ៍​ឈ្មោះ​សិវបុរាណណ៍ម និង​ឈ្មោះ​កថាសរិតសាគរ សម្ដែង​ថា​៖ «ទ្រង់​វះ​សាច់ភ្លៅ ឱ្យ​ឈាម​ហូរ​មួយ​តំណក់​ស្រក់​ចុះ​ក្នុង​ទឹក កើតឡើង​ជា​ពង​មួយ ហើយ​បែក​ទៅជា​ពីរ​ចំហៀង​ មួយ​ចំហៀង​កើតជា​សួគ៌លោក មួយ​ចំហៀង​ទៀត​កើតជា​មនុស្សលោក ទើប​កើតជា​បុមៈ (បុរស)​។ បុមៈ​នោះ​បង្កើត​ជា​ប្រជាបតីៗ បង្កើត​មនុស្ស​តៗមក»​។

អាស្រ័យ​ជំនឿ​ថា ព្រះសិវៈ​ជា​បិតាលោក ទើប​ព្រាហ្មណ៍​និយាយ​ប្រឌិត​សាង​អនុស្សាវរីយ៍​ទុក​ជា​ទី​រលឹក គឺ​ធ្វើ​រូប​សិវលិង្គ (លិង្គព្រះឥសូរ) តម្កល់​លើ ឧមាយោនី ទុក​សម្រាប់​ធ្វើ​ពិធី​សិវរាត្រី លាងបាប លាង​ចង្រៃ​ឧបទ្រព​ទាំងឡាយ​។
ធ្វេង|រូបភាពតូច|ព្រះវិស្ណុនៅកម្ពុជា

alt=អង្គរវត្ត|រូបភាពតូច|អង្គរវត្តឧទ្ទិសព្រហ្មញ្ញសាសនា