ភពសុក្រ: ភូមិសាស្ត្រ

ភូមិសាស្ត្រ 
អត្ថបទសំខាន់ៗ៖ ផែនទីនៃភពសុក្រ និង ភូគព្ភសាស្ត្រនៃភពសុក្រ

ផ្ទៃ Venusian គឺជាប្រធានបទនៃការរំពឹងទុករហូតដល់អាថ៌កំបាំងមួយចំនួនរបស់វាត្រូវបានបង្ហាញដោយ វិទ្យាសាស្ត្រភព នៅសតវត្សទី 20 ។ Venera landers ក្នុងឆ្នាំ 1975 និង 1982 បានត្រលប់មកវិញនូវរូបភាពនៃផ្ទៃដែលគ្របដណ្តប់ដោយដីល្បាប់ និងថ្មជ្រុង។  ផ្ទៃត្រូវបានគូសផែនទីយ៉ាងលម្អិតដោយ Magellan ក្នុងឆ្នាំ 1990-91 ។ ដីបង្ហាញភស្តុតាងនៃ ភ្នំភ្លើង យ៉ាងទូលំទូលាយ ហើយ ស្ពាន់ធ័រ នៅក្នុងបរិយាកាសអាចបង្ហាញថាមានការផ្ទុះនាពេលថ្មីៗនេះ។ 

ប្រហែល 80% នៃផ្ទៃ Venusian ត្រូវបានគ្របដណ្ដប់ដោយវាលទំនាបភ្នំភ្លើងរលោង ដែលមានផ្ទៃទំនាប 70% ជាមួយនឹងជ្រីវជ្រួញ និង 10% រលោង ឬ lobate plains ។  "ទ្វីប" ខ្ពង់រាប ពីរ បង្កើតបានជាផ្ទៃដែលនៅសល់របស់វា ដែលមួយស្ថិតនៅអឌ្ឍគោលខាងជើងរបស់ភពផែនដី និងមួយទៀតស្ថិតនៅភាគខាងត្បូងនៃអេក្វាទ័រ។ ទ្វីបខាងជើងត្រូវបានគេហៅថា Ishtar Terra បន្ទាប់ពី Ishtar ដែលជា ទេពធីតានៃសេចក្តីស្រឡាញ់របស់ បាប៊ីឡូន ហើយមានទំហំប៉ុនអូស្ត្រាលី។ Maxwell Montes ដែលជាភ្នំខ្ពស់បំផុតនៅលើ Venus ស្ថិតនៅលើ Ishtar Terra ។ កំពូលរបស់វាគឺ 11 គីឡូម៉ែត្រ (7 ម៉ាយ) ពីលើកំពស់មធ្យមនៃផ្ទៃ Venusian ។  ទ្វីបខាងត្បូងត្រូវបានគេហៅថា Aphrodite Terra បន្ទាប់ពីទេពធីតានៃសេចក្ដីស្រឡាញ់ ក្រិក ហើយជាតំបន់ខ្ពង់រាបធំជាងពីរ ដែលមានទំហំប៉ុនអាមេរិកខាងត្បូង។ បណ្តាញនៃការបាក់ឆ្អឹង និងកំហុសគ្របដណ្តប់ភាគច្រើននៃតំបន់នេះ។ 

អវត្ដមាននៃភ័ស្តុតាងនៃ លំហូរក ម្អែភ្នំភ្លើងដែល អមជាមួយ calderas ណាមួយដែលអាចមើលឃើញ នៅតែជាអាថ៌កំបាំង។ ភពផែនដីមាន រណ្តៅប៉ះពាល់ តិចតួច ដែលបង្ហាញថាផ្ទៃខាងលើនៅក្មេងនៅអាយុ 300-600  លានឆ្នាំ។  ភពសុក្រមានលក្ខណៈពិសេសផ្ទៃខាងក្រៅមួយចំនួន បន្ថែមពីលើរណ្ដៅភ្នំភ្លើង ភ្នំ និងជ្រលងភ្នំដែលត្រូវបានរកឃើញជាទូទៅនៅលើភពថ្ម។ ក្នុងចំនោមទាំងនេះគឺជាលក្ខណៈភ្នំភ្លើងដែលមានរាងសំប៉ែតដែលហៅថា " ហ្វារ៉ា " ដែលមើលទៅដូចជានំផេនខេនហើយមានទំហំពី 20 ទៅ 50 គីឡូម៉ែត្រ (12 ទៅ 31 ម៉ាយ) និងពី 100 ទៅ 1,000 ម៉ែត្រ (330 ទៅ 3,280 ហ្វីត) ខ្ពស់; ប្រព័ន្ធប្រេះស្រាំដូចផ្កាយដែលហៅថា "novae"; លក្ខណៈពិសេសជាមួយនឹងការបាក់ឆ្អឹងទាំងរ៉ាឌីកាល់ និងផ្ចិតស្រដៀងនឹងបណ្តាញពីងពាង ដែលត្រូវបានគេស្គាល់ថា "arachnoids "; និង "coronae" រាងជារង្វង់មូលនៃការបាក់ឆ្អឹងជួនកាលហ៊ុំព័ទ្ធដោយការធ្លាក់ទឹកចិត្ត។ លក្ខណៈទាំងនេះគឺជាភ្នំភ្លើងដែលមានប្រភពដើម។ 

លក្ខណៈពិសេសផ្ទៃ Venusian ភាគច្រើន ត្រូវបានដាក់ឈ្មោះតាមស្ត្រីប្រវត្តិសាស្ត្រ និងទេវកថា។  ករណីលើកលែងគឺ Maxwell Montes ដែលដាក់ឈ្មោះតាម James Clerk Maxwell និងតំបន់ខ្ពង់រាប Alpha Regio , Beta Regio និង Ovda Regio ។ លក្ខណៈពិសេសបីចុងក្រោយត្រូវបានដាក់ឈ្មោះមុនពេលប្រព័ន្ធបច្ចុប្បន្នត្រូវបានអនុម័តដោយ សហភាពតារាសាស្ត្រអន្តរជាតិ ដែលជាតួដែលគ្រប់គ្រងលើ នាមនាមរបស់ភព ។ 

រយៈបណ្តោយនៃលក្ខណៈរូបវន្តនៅលើភពសុក្រត្រូវបានបញ្ជាក់ទាក់ទងទៅនឹង meridian សំខាន់ របស់វា ។ មេរីឌាន​បឋម​ដើម​បាន​ឆ្លង​កាត់​ចំណុច​ភ្លឺ​របស់​រ៉ាដា​នៅ​ចំ​កណ្តាល​នៃ​រាង​ពង​ក្រពើ Eve ដែល​មាន​ទីតាំង​នៅ​ភាគ​ខាង​ត្បូង​នៃ Alpha Regio។  បន្ទាប់ពីបេសកកម្ម Venera ត្រូវបានបញ្ចប់, meridian បឋមត្រូវបានកំណត់ឡើងវិញដើម្បីឆ្លងកាត់កំពូលកណ្តាលនៅក្នុង រណ្ដៅ Ariadne នៅលើ Sedna Planitia ។ 

ផ្ទៃដី Tessera ចំណាស់ជាងគេបំផុត មានកម្រិតបញ្ចេញកំដៅទាបជាងតំបន់ទំនាប Basaltic ជុំវិញដែលវាស់វែងដោយ Venus Express និង Magellan ដែលបង្ហាញពីភាពខុសគ្នា អាចជាការ ប្រមូល ផ្តុំ រ៉ែច្រើនជាង។  យន្តការដើម្បីបង្កើតបរិមាណដ៏ច្រើននៃសំបក felsic ជាធម្មតាតម្រូវឱ្យមានវត្តមានរបស់មហាសមុទ្រទឹក និង tectonics ចាន ដែលបញ្ជាក់ថាលក្ខខណ្ឌដែលអាចរស់នៅបានមាននៅដើមភពសុក្រ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយធម្មជាតិនៃដី Tessera គឺនៅឆ្ងាយពីភាពជាក់លាក់។ 

 ភ្នំភ្លើង 
អត្ថបទដើមចម្បង៖ ភ្នំភ្លើងនៃភពសុក្រ
ផែនទីរ៉ាដាពណ៌មិនពិតរបស់ Maat Mons
ភាគច្រើននៃផ្ទៃ Venusian ហាក់ដូចជាត្រូវបានរាងដោយសកម្មភាពភ្នំភ្លើង។ Venus មានភ្នំភ្លើងច្រើនដងដូចផែនដី ហើយវាមានភ្នំភ្លើងធំចំនួន 167 ដែលមានចម្ងាយជាង 100 គីឡូម៉ែត្រ (60 mi) ឆ្លងកាត់។ ភ្នំភ្លើងតែមួយគត់នៃទំហំនេះនៅលើផែនដីគឺ កោះធំ នៃហាវ៉ៃ។  នេះមិនមែនដោយសារតែ Venus មានសកម្មភាពភ្នំភ្លើងច្រើនជាងផែនដីនោះទេ ប៉ុន្តែដោយសារតែសំបករបស់វាចាស់ជាង ហើយមិនទទួលរងនូវ ដំណើរការ សំណឹក ដូចគ្នា ។ សំបកមហាសមុទ្រ របស់ ផែនដី ត្រូវបានបន្តកែច្នៃឡើងវិញដោយ ការបំប្លែង នៅព្រំដែននៃ បន្ទះប្លា កែ ត ហើយមានអាយុជាមធ្យមប្រហែលមួយរយលានឆ្នាំ  ចំណែកឯផ្ទៃ Venusian ត្រូវបានគេប៉ាន់ស្មានថាមាន 300-600 រាប់លានឆ្នាំ។ 

ភស្តុតាងជាច្រើនចង្អុលបង្ហាញពី សកម្មភាព ភ្នំភ្លើង ដែលកំពុងបន្ត នៅលើភពសុក្រ។ ការប្រមូលផ្តុំ ស្ពាន់ធ័រឌីអុកស៊ីត នៅក្នុងបរិយាកាសបានធ្លាក់ចុះដោយកត្តា 10 ចន្លោះឆ្នាំ 1978 និង 1986 លោតនៅឆ្នាំ 2006 ហើយម្តងទៀតបានធ្លាក់ចុះ 10 ដង។  នេះអាចមានន័យថាកម្រិតត្រូវបានបង្កើនជាច្រើនដងដោយការផ្ទុះភ្នំភ្លើងធំ។  វាត្រូវបានគេណែនាំផងដែរថា ផ្លេកបន្ទោរ Venusian (បានពិភាក្សាខាងក្រោម) អាចមានប្រភពចេញពីសកម្មភាពភ្នំភ្លើង (ពោលគឺ ផ្លេកបន្ទោរភ្នំភ្លើង )។ នៅខែមករាឆ្នាំ 2020 ក្រុមតារាវិទូបានរាយការណ៍ពីភស្តុតាងដែលបង្ហាញថាភពសុក្របច្ចុប្បន្ន មានសកម្មភាពភ្នំភ្លើង ជាពិសេសការរកឃើញ អូលីវីន ។ដែលជាផលិតផលភ្នំភ្លើង ដែលនឹងមានអាកាសធាតុយ៉ាងលឿនលើផ្ទៃភពផែនដី។ 

ក្នុងឆ្នាំ 2008 និង 2009 ភស្តុតាងផ្ទាល់ដំបូងសម្រាប់ភ្នំភ្លើងដែលកំពុងបន្តត្រូវបានសង្កេតឃើញដោយ Venus Express ក្នុងទម្រង់ជាចំណុចក្តៅអ៊ីនហ្វ្រារ៉េដដែលបានធ្វើមូលដ្ឋានីយកម្មបណ្តោះអាសន្នចំនួន 4 នៅក្នុងតំបន់ប្រេះឆា Ganis Chasma ,  នៅជិតខែលការពារភ្នំភ្លើង Maat Mons ។ កន្លែងចំនួនបីត្រូវបានគេសង្កេតឃើញនៅក្នុងគន្លងបន្តបន្ទាប់គ្នាច្រើនជាងមួយ។ កន្លែងទាំងនេះត្រូវបានគេគិតថាតំណាងឱ្យកម្អែភ្នំភ្លើងដែលទើបនឹងបញ្ចេញដោយការផ្ទុះភ្នំភ្លើង។  សីតុណ្ហភាពពិតប្រាកដមិនត្រូវបានគេដឹងទេ ពីព្រោះទំហំនៃចំណុចក្តៅមិនអាចវាស់បាន ប៉ុន្តែទំនងជាមាននៅក្នុង 800–1,100 K (527–827°C; 980–1,520°F) ជួរដែលទាក់ទងទៅនឹងសីតុណ្ហភាពធម្មតានៃ 740 K (467 ° C; 872 ° F) ។ 

 រណ្ដៅ 
រណ្ដៅ ​ប៉ះ​ពាល់ ​លើ​ផ្ទៃ​នៃ​ភព​សុក្រ (រូបភាព​ពណ៌​មិន​ពិត​បាន​បង្កើត​ឡើង​វិញ​ពី​ទិន្នន័យ​រ៉ាដា)
ស្ទើរតែមួយពាន់រណ្ដៅដែលមានផលប៉ះពាល់នៅលើ Venus ត្រូវបានចែកចាយស្មើៗគ្នាលើផ្ទៃរបស់វា។ នៅលើសាកសពក្រហូងផ្សេងទៀត ដូចជាផែនដី និងព្រះច័ន្ទ រណ្ដៅនានាបង្ហាញពីស្ថានភាពនៃការរិចរិលជាច្រើន។ នៅលើឋានព្រះច័ន្ទ ការរិចរិលគឺបណ្តាលមកពីផលប៉ះពាល់ជាបន្តបន្ទាប់ ចំណែកនៅលើផែនដីវាបណ្តាលមកពីខ្យល់ និងទឹកភ្លៀង។ នៅលើភព Venus ប្រហែល 85% នៃរណ្ដៅគឺស្ថិតនៅក្នុងស្ថានភាពដ៏បរិសុទ្ធ។ ចំនួននៃរណ្ដៅភ្នំភ្លើង រួមជាមួយនឹងស្ថានភាពដែលត្រូវបានថែរក្សាយ៉ាងល្អ បង្ហាញថា ភពផែនដីបានទទួលរងនូវព្រឹត្តិការណ៍រស់ឡើងវិញជាសាកលកាលពី 300-600  លានឆ្នាំមុន  បន្ទាប់មកដោយការរលាយនៃភ្នំភ្លើង។ ខណៈពេលដែលសំបកផែនដីស្ថិតក្នុងចលនាបន្ត ភពសុក្រត្រូវបានគេគិតថាមិនអាចទ្រទ្រង់ដំណើរការបែបនេះបានទេ។ បើគ្មានបន្ទះ tectonics ដើម្បីបញ្ចេញកំដៅចេញពីអាវធំរបស់វា នោះ Venus ជំនួសមកវិញនូវដំណើរការរង្វិល ដែលសីតុណ្ហភាពនៃអាវរងាកើនឡើងរហូតដល់ពួកគេឈានដល់កម្រិតធ្ងន់ធ្ងរ ដែលធ្វើឲ្យសំបកផែនដីចុះខ្សោយ។ បន្ទាប់មក ក្នុងរយៈពេលប្រហែល 100  លានឆ្នាំ ការបំប្លែងកើតឡើងនៅលើមាត្រដ្ឋានដ៏ធំសម្បើម ដោយធ្វើការកែច្នៃឡើងវិញទាំងស្រុងនូវសំបក។ 

រណ្តៅ Venusian មានអង្កត់ផ្ចិតពី 3 ទៅ 280 គីឡូម៉ែត្រ (ពី 2 ទៅ 174 ម៉ាយ) ។ គ្មានរណ្ដៅតូចជាង 3  គីឡូម៉ែត្រទេ ដោយសារតែឥទ្ធិពលនៃបរិយាកាសក្រាស់មកលើវត្ថុដែលចូលមក។ វត្ថុដែលមាន ថាមពល kinetic តិចជាងជាក់លាក់មួយ ត្រូវបានថយចុះយ៉ាងខ្លាំងដោយបរិយាកាស ដែលពួកវាមិនបង្កើតជារណ្ដៅផលប៉ះពាល់។  កាំជ្រួចដែលចូលមកដែលមានអង្កត់ផ្ចិតតិចជាង 50 ម៉ែត្រ (160 ហ្វីត) នឹងបែកខ្ញែក និងឆេះក្នុងបរិយាកាសមុនពេលទៅដល់ដី។