មហាយាន: តើ​ធម្មវិន័យ​ក្នុង​និកាយ​មហាយាន​ មាន​អ្វី​ខ្លះ ?

តើ​ធម្មវិន័យ​ក្នុង​និកាយ​មហាយាន​ មាន​អ្វី​ខ្លះ ?

មានរឿងមួយចំនួនអាចនិយាយបានយ៉ាងប្រាកដអំពីព្រះពុទ្ធសាសនាមហាយាន ជាពិសេសទម្រង់ឥណ្ឌាដើមរបស់វា ក្រៅពីថាព្រះពុទ្ធសាសនាដែលអនុវត្តនៅក្នុងប្រទេសចិន វៀតណាម កូរ៉េ ទីបេ និងជប៉ុន គឺជាព្រះពុទ្ធសាសនាមហាយាន។There are, it seems, very few things that can be said with certainty about Mahayana Buddhism, Macmillan Encyclopedia of Buddhism, 2004, page 492But apart from the fact that it can be said with some certainty that the Buddhism embedded in China, Korea, Tibet, and Japan is Mahayana Buddhism, it is no longer clear what else can be said with certainty about Mahayana Buddhism itself, and especially about its earlier, and presumably formative, period in India., Macmillan Encyclopedia of Buddhism, 2004, page 492 មហាយានអាចត្រូវបានពិពណ៌នាថាជាបណ្តុំនៃការបង្រៀនជាច្រើនដែលចងភ្ជាប់យ៉ាងរលុង ដែលអាចផ្ទុកនូវភាពផ្ទុយគ្នាជាច្រើនដែលបានរកឃើញរវាងការបង្រៀនខុសៗគ្នាដែលវារួមបញ្ចូល។It has become increasingly clear that Mahayana Buddhism was never one thing, but rather, it seems, a loosely bound bundle of many, and — like Walt Whitman — was large and could contain, in both senses of the term, contradictions, or at least antipodal elements., Macmillan Encyclopedia of Buddhism, 2004, page 492មហាយាន គឺជារចនាសម្ព័ន្ធសាសនា និងទស្សនវិជ្ជាដ៏ធំ។ វាបង្កើតបានជាជំនឿរួមដែលកំណត់ដោយការទទួលយកនូវព្រះសូត្រថ្មី មហាយាន បន្ថែមលើគម្ពីរបាលីប្រពៃណី ឬអក្ខរាវិរុទ្ធ និងការផ្លាស់ប្តូរគោលបំណង និងគោលគំនិតជាមូលដ្ឋាននៃព្រះពុទ្ធសាសនា។ មហាយានមើលឃើញថាខ្លួនជាអ្នកជ្រាបចូលកាន់តែជ្រៅទៅក្នុងព្រះធម៌របស់ព្រះពុទ្ធ។ ជាឧទាហរណ៍ នៅក្នុងមហាបរិនិព្វានសូត្រ ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធប្រាប់ពីរបៀបដែលការប្រៀនប្រដៅដំបូងរបស់ទ្រង់អំពីទុក្ខ ភាពមិនស្ថិតស្ថេរ និងអនិច្ចកម្ម ត្រូវបានប្រទានដល់ជនទាំងឡាយណាដែលនៅដូចជា "កុមារតូច" ដែលមិនអាចរំលាយ "អាហារ" នៃសច្ចៈបានពេញលេញ ចំណែកពេលដែល សិស្សខាងវិញ្ញាណទាំងនោះ "ធំឡើង" ហើយលែងពេញចិត្តនឹងគ្រឿងផ្សំបឋមនៃអាហារព្រះធម៌ដែលផ្តល់ដល់ពួកគេ ហើយត្រូវការអាហារបំប៉នពេញលេញ នោះពួកគេត្រៀមខ្លួនជាស្រេចដើម្បីបញ្ចូលអាហារ។ ការប្រៀនប្រដៅរបស់មហាយាន (មហាបរិនិព្វានសូត្រ) ។

ពុទ្ធសាសនបណ្ឌិត្យ មហាយាន បង្ហាញនូវឧត្តមគតិ បញ្ជាក់ក្នុងថេរវាទ នៃការរួចពីទុក្ខបុគ្គល (ទុគ៌ត) និងការត្រាស់ដឹង (ព្រះនិព្វាន)។ Lotus Sutra ពោល​បន្ត​ថា ព្រះ​ពុទ្ធ​មាន​ព្រះ​ជន្ម​យូរ​អង្វែង ហើយ​ថា​ជា​និរន្តរ៍។ អាជ្ញាធរមហាយានខុសគ្នាត្រង់ថា សេចក្តីថ្លែងការណ៍ទាំងនេះមួយណាដែលត្រូវយកតាមព្យញ្ជនៈ។ សរុបមក ជនជាតិចិន និងជប៉ុន ចូលចិត្តជនជាតិទីបេ ដែលជាជនជាតិទីបេ។ លើសពីនេះ សាលាមហាយានភាគច្រើនមានជំនឿលើលំពែងនៃព្រះពោធិសត្វមួយអង្គ (菩薩) ដែលលះបង់ខ្លួនដើម្បីឧត្តមភាពផ្ទាល់ខ្លួន ចំណេះដឹងចុងក្រោយ និងការសង្គ្រោះនៃមនុស្សជាតិ និងសត្វពាហនៈដទៃទៀត (សត្វ ខ្មោច អារក្ស ជាដើម)។ ព្រះពុទ្ធសាសនា Zen គឺជាសាលានៃមហាយានដែលជារឿយៗមិនសង្កត់ធ្ងន់លើ pantheon នៃព្រះពោធិសត្វ ហើយផ្ទុយទៅវិញផ្តោតលើទិដ្ឋភាពសមាធិនៃសាសនា។ នៅក្នុងមហាយាន ព្រះពុទ្ធត្រូវបានគេមើលឃើញថាជាកំពូល អរិយមគ្គដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់បំផុត មានវត្តមាននៅគ្រប់សម័យកាល សព្វសត្វ និងគ្រប់កន្លែង ហើយព្រះពោធិសត្វមកតំណាងឱ្យឧត្តមគតិសកលនៃឧត្តមគតិ។

គោលការណ៍ជាមូលដ្ឋាននៃលទ្ធិមហាយានគឺផ្អែកលើលទ្ធភាពនៃការរំដោះសកលពីទុក្ខសម្រាប់សត្វលោកទាំងអស់ (ហេតុនេះ "យានដ៏អស្ចារ្យ") និងអត្ថិភាពនៃព្រះពុទ្ធនិងព្រះពោធិសត្វដែលបង្កប់នូវវិសាលភាពនៃព្រះពុទ្ធ - ធម្មជាតិ (佛性) (ខ្លឹមសារព្រះពុទ្ធដ៏អស់កល្បបច្ចុប្បន្ន។ លាក់ទុក និងមិនស្គាល់, ក្នុងសត្វទាំងអស់)។ សាលា Mahayana មួយចំនួនបានសម្រួលដល់ការបង្ហាញពីជំនឿដោយអនុញ្ញាតឱ្យការសង្គ្រោះត្រូវបានជំនួសដោយព្រះគុណរបស់ព្រះពុទ្ធ Amitabha (阿彌陀佛) ដោយការមានជំនឿនិងលះបង់ខ្លួនឯងដើម្បីសូត្រដល់ Amitabha ។ របៀបរស់នៅបែបគោរពបូជានៃព្រះពុទ្ធសាសនានេះត្រូវបានសង្កត់ធ្ងន់យ៉ាងខ្លាំងបំផុតដោយសាលាដែនដីបរិសុទ្ធ ហើយបានរួមចំណែកយ៉ាងធំធេងដល់ភាពជោគជ័យនៃមហាយាននៅអាស៊ីបូព៌ា ដែលធាតុខាងវិញ្ញាណជាប្រពៃណីពឹងផ្អែកលើការសូត្រព្រះនាមព្រះពុទ្ធ នៃ mantras ឬ dharanis ។ ការអានព្រះសូត្រ និងទេវកថាមហាយាន។ នៅក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនាចិន ព្រះសង្ឃភាគច្រើន ទុកតែមនុស្សម្នាក អនុវត្តដីបរិសុទ្ធ ខ្លះផ្សំជាមួយចាន់ (ហ្សេន)។

មានទំនោរក្នុងព្រះសូត្រមហាយាន ចាត់ទុកការប្រកាន់ខ្ជាប់នូវព្រះសូត្រមហាយានថា ជាអ្នកបង្កើតនូវប្រយោជន៍ខាងវិញ្ញាណធំជាងការដែលកើតចេញពីការប្រតិបត្តិតាមធម៌ដែលមិនមែនជាមហាយានទៅទៀត។ ដូច្នេះនៅក្នុង Srimala Sutra វាត្រូវបានបញ្ជាក់ដោយព្រះពុទ្ធថាការលះបង់ចំពោះមហាយានគឺអស្ចារ្យណាស់នៅក្នុងគុណធម៌របស់វាចំពោះមាគ៌ារបស់សាវកាឬ Pratyekabuddha ដូចខាងក្រោមៈ

"... ភាពអស្ចារ្យនៃហ្វូងគោក្របីដ៏ប្រពៃជាងហ្វូងសត្វដែលនៅសល់ក្នុងកម្ពស់ និងទម្ងន់ជាដើម ដូច្នេះ សូម្បីតែការលើកតម្កើងព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធ [ធម៌ពិត] នៃមហាយាន សូម្បីតែបន្តិចក៏ធំជាង។ ហើយ​ធំ​ជាង​ធម៌​ទាំង​ឡាយ​របស់​ព្រះ​សាវ័ក និង​ព្រះ​ពុទ្ធ​យាន​ទៅ​ទៀត»។ (The Shrimaladevi Sutra, tr. ដោយបណ្ឌិត Shenpen Hookham, Longchen Foundation, Oxford 1998, p.27)។

Mahayana is a vast religious and philosophical structure. It constitutes an inclusive faith characterized by the adoption of new, Mahayana sutras, in addition to the traditional Pali canon or Agama texts, and a shift in the basic purpose and concepts of Buddhism. Mahayana sees itself as penetrating further and more profoundly into the Buddha's Dharma. In the Mahaparinirvana Sutra, for instance, the Buddha tells of how his initial teachings on suffering, impermanence and non-Self were given to those who were still like "small children", unable to digest the full "meal" of Truth, whereas when those spiritual students "grow up" and are no longer satisfied by the preliminary ingredients of the Dharmic meal fed to them and require fuller sustenance, they are then ready to assimilate the full and balanced fare of the Mahayana teachings (Mahaparinirvana Sutra). 

Mahayana Buddhist schools de-emphasize the ideal, emphasized in Theravada, of the release from individual Suffering (Dukkha) and attainment of Awakening (Nirvana). The Lotus Sutra says, successively, that the Buddha's lifetime is extremely long, and that it is infinite. Mahayana authorities differ on which of these statements to take literally. On the whole, Chinese and Japanese prefer the former, Tibetans the latter. In addition, most Mahayana schools believe in a pantheon of quasi-divine Bodhisattvas (菩薩) that devote themselves to personal excellence, ultimate knowledge, and the salvation of humanity and all other sentient beings (animals, ghosts, demigods, etc.). Zen Buddhism is a school of Mahayana which often de-emphasizes the pantheon of Bodhisattvas and instead focuses on the meditative aspects of the religion. In Mahayana, the Buddha is seen as the ultimate, highest being, present in all times, in all beings, and in all places, and the Bodhisattvas come to represent the universal ideal of altruistic excellence.

The fundamental principles of Mahayana doctrine were based around the possibility of universal liberation from suffering for all beings (hence "great vehicle") and the existence of Buddhas and Bodhisattva embodying transcendent Buddha-nature (佛性) (the eternal Buddha essence present, but hidden and unrecognised, in all beings). Some Mahayana schools simplify the expression of faith by allowing salvation to be alternatively obtained through the grace of the Buddha Amitabha (阿彌陀佛) by having faith and devoting oneself to chanting to Amitabha. This devotional lifestyle of Buddhism is most strongly emphasized by the Pure Land schools and has greatly contributed to the success of Mahayana in East Asia, where spiritual elements traditionally relied upon chanting of a Buddha's name, of mantras or dharanis; reading of Mahayana sutras and mysticism. In Chinese Buddhism, most monks, let alone lay people, practise Pure Land, some combining it with Chan (Zen).Welch, Practice of Chinese Buddhism, Harvard, 1967, page 396

There is a tendency in Mahayana sutras to regard adherence to Mahayana sutras as generating spiritual benefits greater than those which arise from being a follower of the non-Mahayana approaches to Dharma. Thus in the Srimala Sutra it is asserted by the Buddha that devotion to Mahayana is inherently superior in its virtues to the following of the Sravaka or Pratyekabuddha path:

" ...just as the magnificence of the finest thorough-bred among cattle outshines the rest of the herd in height and weight and so on, so even to uphold the Saddharma [True Dharma] of the Mahayana, even a little, is greater and vaster than all the wholesome dharmas of the Shravaka and Pratyekabuddha yanas [vehicles]." (The Shrimaladevi Sutra, tr. by Dr. Shenpen Hookham, Longchen Foundation, Oxford 1998, p.27).