វិទ្យាស្ថានជាតិអប់រំ: រចនា​សម្ព័ន្ធ​រដ្ឋបាល​បុគ្គលិក និង ហេដ្ឋា​រចនា​សម្ព័ន្ធ

រចនា​សម្ព័ន្ធ​រដ្ឋបាល​បុគ្គលិក និង ហេដ្ឋា​រចនា​សម្ព័ន្ធ 
វិទ្យាស្ថាន​ជាតិ​អប់​រំ​​រូម​មាន​​ ៖

 ដេប៉ាតឺម៉ង់​​អប់រំ​ និង​ដេប៉ាតឺម៉ង់​ផែនការ​អប់រំ​​
 ការិយាល័យ​​រដ្ឋបាល​​ ការិយាល័យ​គណនេយ្យ​ ការិយាល័យ​បុគ្គលិក​ ការិយាល័យ​សិក្សា​ និង​ការិ​យាល័យ​ស្រាវជ្រាវ​គរុ​កោ​សល្យ​ និង​មាន​កម្មវិធី​អប់រំ​
 សាលា​អនុវត្ត​ពី​កម្រិត​បឋម​រហូត​ដល់​កម្រិត​វិទ្យាល័យ​

បុគ្គលិក​មាន​ចំនួន​ ២២៨ នាក់​ក្នុង​មាន​ស្ត្រី​ចំនួន ៨៨ នាក់​ ( ១៥២​ នាក់​ជា​បុគ្គលិក​វិទ្យា​ស្ថាន​ជាតិ​អប់រំ​ ៣២ នាក់​ជា​បុគ្គលិក​សាលា​បឋមសិក្សា​អនុវត្ត​ និង​ ៤៤ នាក់​ជា​វិទ្យាល័យ​អនុវត្ត​ ) ។

វិទ្យាស្ថាន​ជាតិ​​អប់រំ​មាន​អគារ​ចំនួន​ ១៤​ ដែល​មាន​ ៦៥​ បន្ទប់​ក្នុង​នោះ​មាន​បន្ទប់​ពិសោធន៍​វិទ្យាសាស្ត្រ​ចំនួន ០៣ បណ្ណាល័យ​ចំនួន​ ០២ បន្ទប់​ព័ត៌មាន​វិទ្យា​ចំនួន ០៤ សាល​សហ​សិក្សា​ចំនួន​ ០៣ និងបន្ទប់អន្តេវាសិកដ្ឋាន​ចំនួន ០៣ ។ តែ​ជា​អកុសល​អគារសិក្សា​ដែល​​​ជា​កេរ្តិ៍​ដំណែល​ពី​អាណា​ព្យាបាល​បារាំង​ មាន​សភាព​ចាស់​ទ្រុឌ​ទ្រោម​ណាស់​ទៅ​ហើយ​ ។

សកម្មភាព​បណ្តុះ​​​បណ្តាល​តាំង​ពី​ឆ្នាំ​ ១៩៧៩​តាំង​ពី​ឆ្នាំ​ ១៩៧៩ មក​​វិទ្យា​ស្ថាន​ជាតិ​អប់រំ​មាន​បេសកកម្ម​ជា​ចម្បង​ គឺបណ្តុះបណ្តាល​ និង​វិក្រិតការ​សាស្ត្រា និង​បុគ្គលិក​របស់​ក្រ​សួង​អប់រំ​ព្រម​ទាំង​អធិការ​នៅ​ទូទាំង​ប្រទេស​ ។​ ការ​បណ្តុះបណ្តាល​ធន​ធាន​​មនុស្ស​របស់​ក្រសួង​អប់រំ​នៅ​វិទ្យាស្ថាន​ជាតិ​​​អប់​រំ​​ត្រូវ​ធ្វើ​ឡើង​ ​នៅ​ក្រោម​រូបភាព​ជា ​ការ​បណ្តុះបណ្តាល​​ដំបូងនិង​ការ​បណ្តុះបណ្តាល​បន្ត ។

ការ​បណ្តុះបណ្តាល​ដំ​បូង​ចាប់​ផ្តើម​នៅ​ក្រោយ​ឆ្នាំ​ ១៩៩៤ - ១៩៩៥ គឺ​នៅ​​ពេល​ដែល​សាលា​មាន​ឈ្មោះ​ថា​ មហាវិទ្យាល័យ​គរុកោសល្យ​ ។ការ​បណ្តុះបណ្តាល​ធ្វើឡើង​ចំពោះ​៖​

 អធិការ​បឋមសិក្សា​​រយៈពេល ០១​ ឆ្នាំ​
 អធិការ​មធ្យម​សិក្សា​រយៈ ០១ ឆ្នាំ​
 គរុ​និស្សិត​គ្រប់មុខ​វិជ្ជា​ឯកទេស​ បរិញ្ញា​បត្រ​ 
 ១ រយៈពេល​ ០១​ ឆ្នាំ​
 គរុ​សិស្ស​កម្រិត​មូល​ដ្ឋាន​មុខ​វិជ្ជា​ឯកទេស​ភាសា​បារាំង​
 ខ្មែរ​ រយៈពេល​ ០២​ ឆ្នាំ​
 គ្រូ​ឧទ្ទេស​ភាសា​អង់គ្លេស​ រយៈពេល ០២ ឆ្នាំ​​ ។

ការ​បណ្តុះបណ្តាល​គឺ​ធ្វើ​ឡើង​សម្រាប់​គ្រូ​ឯកទេស​​​​ អធិការ​បឋមសិក្សា​​ បុគ្គលិក​ឯកទេស​ និង​មន្ត្រី​អប់​រំ​ជាន់​ខ្ពស់​នៅ​ទូទាំង​ប្រទេស​ ។ មាន​សិក្ខា​កាម​ប្រមាណ​ជិត​ ៣០០០០ នាក់​ដែល​បាន​ទទួល​ការ​បណ្តុះបណ្តាល​នៅ​ក្នុង​គ្រឹះស្ថាន​អប់រំ​នេះ ។ នៅ​ឆ្នាំ​ ២០០២​ ក្រសួង​អប់រំ​យុវជន និង​កីឡា​​បាន​ផ្ដល់​នូវ​បេសកកម្ម​​ថ្មី​​ទៀត​ដល់​វិទ្យា​ស្ថាន​ជាតិ​អប់​រំ​​ នោះ​គឺ​ការ​បណ្តុះ​បណ្តាល​​​គរុ​និស្សិត​បរិញ្ញាបត្រ​ ដើម្បីឲ្យ​មាន​ជំនាញ​ក្នុង​ការ​បង្រៀន​ពី​មុខ​វិជ្ជា ប្រយោជន៍​ដើម្បី​​​ឆ្លើយ​តប​ទៅ​នឹង​​កង្វះ​គ្រូបង្រៀន​នៅ​តាម​ខេត្ត​ ឬ​នៅ​តាម​ទី​ជន​បទ​ដាច់​ស្រយាល ។ លើស​ពី​នេះ​ទៅទៀត​ គរុ​និស្សិត​​​​បណ្តុះ​បណ្តាល​នៅ​វិទ្យាស្ថាន​ជាតិ​អប់​រំ​ ត្រូវ​ទទួល​ការ​បំពាក់​បំប៉ន​គ្រប់​ៗ​​​ផ្នែក​ព័ត៌មានវិទ្យា​​ដើម្បី​ឲ្យ​ពួក​គេ​មាន​សមត្ថ​ភាព​ប្រើប្រាស់​កុំព្យូ​ទ័រ​បាន​​នៅ​ពេល​ដែល​ពួកគេ​ទៅ​ធ្វើ​ការ​ ។​

សម្ភារៈ​បរិក្ខារក្រោយ​ពី​ថ្ងៃ​ជ័យ​ជំ​នះ​​​ជាប្រវត្តិ​សាស្ត្រ ៧ មករា​ ១៩៧៩ វិទ្យា​ស្ថាន​ជាតិ​អប់រំ​ដែល​ប្រើ​ប្រាស់​ជា​សា​លា​នយោ​បាយ​​​​​​​​​​ក្រ​សួង​អប់​រំ​បាន​ប្រមូល​គ្រូ​បង្រៀន​ សាស្ត្រា​​ចារ្យ​​ អធិការ​បឋមសិក្សា​ ដែល​នៅ​រស់​រាន​មាន​ជីវិត​ពី​របប​វាល​​ពិ​ឃាត​ ដើម្បី​ចូល​រួម​ក្នុ​វគ្គ​វិក្រិតការ និង​ដើម្បី​ទទួលការ​បណ្តុះ​បណ្តាល​​​​​ផ្នែក​នយោបាយ​រយៈ​ពេល​ខ្លី​ ក្នុង​គោល​បំណង​ឲ្យ​ពួក​គេ​អាច​មាន​លទ្ធភាព​ផ្ទេរ​ចំ​ណេះ​ដឹង​ខាង​លទ្ធិ​សង្គម​និយម​ទៅ​អ្នក​ដ៏ទៃ​ទៀត​វិញ​ម្ដង​​ដោយ​រៀប​ចំ​ជា​វគ្គ​បណ្តុះ​បណ្តាល​​ខ្លី​ៗ​នៅ​តាម​ទី​ក្រុង​ ឬ​ទី​ជន​បទ​នានា​​នៅ​ទូ​ទាំ​ង​​ប្រទេស​ ។ វិទ្យា​ស្ថាន​ជាតិ​អប់រំ​នា​ពេល​​​​​នោះ​បាន​ក្លាយ​ទៅជា​មជ្ឈ​មណ្ឌល បណ្តុះ​បណ្តាល​យ៉ាង​សំខាន់​ ដើម្បី​ស្ថាបនា​ឡើងវិញ​នូវ​គ្រឹះ​​នៃ​ប្រព័ន្ធ​អប់​រំ​​​ និង​ធនធាន​មនុស្ស​ ។​កាល​ពី​ដំបូង​ឡើយ​ ការ​បណ្តុះ​បណ្តាល​ធ្វើ​ឡើង​ក្នុង​​ស្ថាន​ភាព​មួយ​ដ៏​លំបាក​ ។ សាស្ត្រាចារ្យ​មាន​ប្រ​ភព​​ភាគ​ច្រើន​ជា​ជន​ជាតិ​វៀត​ណាម​ ។ ​សាស្ត្រាចារ្យ​ជន​ជាតិ​ខ្មែរ​ច្រើន​តែ​មាន​សុខ​ភាព​ទ្រុឌ​ទ្រោម​ ព្រម​ទាំង​ទទួល​រង​នូវ​​ជម្ងឺ​ភ្លេច​​​​ភ្លាំង​ច្រើន​ ហើយ​មិន​ទាន់​មាន​លទ្ធភាព​ក្នុង​ការ​បង្រៀន​បាន​ ។នកាល​ពី​ដំបូង​ខ្លឺម​សារ​នៃ​ការ​ បណ្តុះ​បណ្តាល​ ច្រើន​តែ​ផ្តោត​ទៅ​លើ​នយោបាយ​ បន្តិច​ក្រោយ​មក​​ក៏​មាន​ការ​បញ្ចូល​នូវ​ផ្នែក​គរុ​កោ​សល្យ​ដែល​លក្ខណៈ​ជា​វិជ្ជា​ជី​វៈ​ ។​ ការ​ធ្វើ​បែប​នេះ​ធ្វើ​ឲ្យ​ពួក​គេ​រំឭក​ឡើង​វិញ​នូវ​ចំណេះ​ដឺង​ទាំង​ឡាយ​ដែល​ពួក​គាត់​មាន​ និង​ធ្វើឲ្យ​ពួក​គាត់​មាន​សមត្ថភាព​បង្រៀន​ឡើង​វិញ​ ។ពី​​ដំ​​បូ​ង​ឡើយ​​​​ សម្ភារៈ​ និង​គ្រឿង​បរិ​ក្ខា​​មាន​ការ​ខ្វះ​ខាត​ជា​ខ្លាំង​ សម្ភារ​​​មួយ​ចំ​នួន​ ច្រើន​តែ​បាន​មក​ពី​​បណ្តា​ប្រទេស​សង្គម​និយម​ និង​អង្គការ​អន្តរ​ជាតិ​ផ្សេងៗ​ ។ សម្ភារ​ដែល​ប្រើ​ប្រាស់​នា​ពេល​នោះ​ច្រើន​តែ​ចាស់​ និង​មិន​ឆ្លើយ​តប​​ទៅ​នឺង​ក្រិត​ក្រម​ និង​​​សេច​​ក្ដី​​ត្រូវ​ការ​នៃ​ការ​ បណ្តុះ​បណ្តាល​ ។ តែ​ដោយ​សារ​ការ​ខិត​ខំ​​របស់​រាជ​រដ្ឋា​ភិ​បាល​ និង​ក្រសួង​អប់​រំ​ សម្ភារ​បរិក្ខារ​ទាំងនោះ​ក៏​ត្រូវ​បាន​លើក​កម្ពស់​ និង​កែ​លម្អ​​បាន​យ៉ាង​ប្រ​សើ​រ ។ក្រោយ​ឆ្នាំ​ ១៩៩៣ ប្រទេស​កម្ពុជា​ឈាន​ចូល​ក្នុង​សករាជ​ថ្មី​មួយ​​​​ ។ រដ្ឋ​កម្ពុជា​ក៏​បាន​ដូរ​ឈ្មោះ​ទៅ​ជា​ព្រះ​រាជា​ណា​ចក្រ​កម្ពុជា​ ដោយ​ប្រកាន់​យក​នូវ​របប​ន​យោ​បាយ​​សេរី​ពហុ​បក្ស​ ។ ការ​ បណ្តុះ​បណ្តាល​នៅ​វិទ្យា​ស្ថាន​ជាតិ​អប់​រំ​ក៏​មាន​ការ​ផ្លាស់​ប្តូរ​​ទៅ​តាម​របប​ន​យោ​បាយ​ថ្មី​ ។ បើ​ប្រៀប​ធៀប​ទៅ​នឺង​​ការ​ បណ្តុះ​បណ្តាល​មុន​ៗ​គុណ​ភាព​នៃ​ការ​ បណ្តុះ​បណ្តាល​​នៅ​ក្រោយ​ឆ្នាំ​ ១៩៩៣​ មាន​ការ​លើក​កម្ពស់​ កែ​លម្អ​ បាន​ប្រសើរ​ទាំ​ង​ខ្លឺម​សារ​​ទាំង​សម្ភារ​​ប​រិក្ខា​ ព្រម​ទាំង​ធន​ធាន​មនុស្ស​ ​​​និង​ការ​ជ្រើស​រើស​បេក្ខ​ជន​ឲ្យ​ចូល​រៀន​ ។ ប៉ុន្តែ​​នៅ​មាន​ការ​លំ​បា​ក​ សម្រាប់​សាស្ត្រាចារ្យ​ភាគ​ច្រើន​ក្នុង​ការ​​​​ផ្លាស់​ប្តូរ​របប​នយោបាយ​ និង​របៀប​បង្រៀន​ ។វិទ្យាស្ថាន​ជាតិ​អប់រំ​បាន​ប្រ​មូល​នូវ​ធនធាន​របស់​ខ្លួន​បន្តិច​ម្តង​ៗ ដើម្បី​សម្រេច​បាន​នូវ​សកម្ម​ភាព​នៃ​ការ​ បណ្តុះ​បណ្តាល​​ដែល​ជា​បេសកកម្ម​របស់​ខ្លួន​ ។ ក៏​ប៉ុន្តែ​ទោះ​ជា​យ៉ាង​នេះ​ក្តី​ ក៏​នៅ​មាន​​មុខ​វិជ្ជា​មួយ​ចំ​នួន​ដែល​វិទ្យា​ស្ថាន​ជាតិ​អប់​រំ​ ត្រូវ​អញ្ជើញ​​សាស្ត្រា​ចារ្យ​​ពី​ខាង​ក្រៅ​ឲ្យ​មក​បង្រៀន​ដោយ​គិត​ជា​ប្រាក់​ឧបត្ថម្ភ​ជា​ម៉ោង​បន្ថែម​ឲ្យ​ពួក​គាត់​ ។លើស​ពី​នេះ​ទៅ​ទៀត​ វិទ្យាស្ថាន​ជាតិ​អប់​រំ​បាន​ទទួល​ជំនួយ​​​បច្ចេក​​ទេស​ និង​​​ថវិកា​​ពី​អង្គការ​អន្តរ​ជាតិ​ និង​កិច្ច​សហ​ប្រ​​តិ​បត្តិ​ការ​ផ្សេង​ៗ​ដើម្បី​ បណ្តុះ​បណ្តាល​អធិការ​បឋម​សិក្សា​ អធិការ​មធ្យម​សិក្សា​ គ្រូឧទ្ទេស​បឋម​សិក្សា​ និង​ម​ន្ត្រីគ្រប់​គ្រង​អប់រំ​ ។ ឧទាហរណ៍​ដូចជា​សហគមន៍​អឺរ៉ុប​ទទួលបន្ទុក​ការ​ បណ្តុះ​បណ្តាល​គ្រូ​ឧទ្ទេស​បឋមសិក្សា​នៅ​ក្រោម​គម្រោង​ PASEC ។ ទ​ទួ​ល​បន្ទុក​ការ​ បណ្តុះ​បណ្តាល​​ទៅ​​លើ​​ផែនការ​ និង​ការ​គ្រប់​គ្រង​មន្ត្រី​អប់​រំ​​គ្រប់​កម្រិត​ ។​ កិច្ច​សហ​ប្រ​តិ្ត​ការ​បារាំង​ជួយ​ខាង​បណ្តុះ​បណ្តាល​អធិការ​បឋម​សិក្សា​ និង​គ្រូ​កម្រិត​មូលដ្ឋាន​ឯក​ទេស​ភាសា​បារាំង​- ខ្មែរ​ ព្រម​ទាំង​សហការ​ជា​មួយ​ និង​កិច្ច​សហ​ប្រ​​តិ​​ប​ត្តិ​កា​រ​អង់​​គ្លេស​ក្នុង​ការ​​ បណ្តុះ​បណ្តាល​គ្រូ​កម្រិត​មូលដ្ឋាន​ឯកទេស​ភាសា​អង់​គ្លេស- ខ្មែរ​ជា​ដើម ។វិទ្យា​ស្ថាន​ជាតិ​អប់​រំ​ដែល​ជា​មជ្ឈ​ដ្ឋាន​បណ្តុះ​បណ្តាល​ដ៏​សំខាន់​មួយ​នៅ​ក្នុង​ព្រះ​រាជា​​ណា​ចក្រ​កម្ពុជា​​​​ បន្ត​វិវត្ត​ឥត​ឈប់ឈរ​ និង​បាន​ពង្រីក​នូវ​បេសកកម្ម​របស់​ខ្លួន​ក្នុង​គោល​បំ​​ណ​ង​​​បណ្តុះ​បណ្តាល​​ប្រកប​ដោយ​បរិមាណ​​ និង​គុណ​ភាព​ដើម្បី​ឆ្លើយ​តប​ទៅ​នឹង​តម្រូវ​ការ​របស់​សង្គម​ដែល​កំ​ពុង​តែ​អភិ​វឌ្ឍន៍ ៕