ថេរគាថា: ចុទ្ទសកនិបាត

ចុទ្ទសកនិបាត 

 រេវតត្ថេរ 
[២៤៥] ​ខ្ញុំ​ចេញ​ចាក​ផ្ទះចូល​កាន់​ផ្នួស ​ក្នុង​កាល​ណា​ កាលណោះ ​ខ្ញុំ​មិន​ដែល​នឹក​នូវ​សេចក្ដី​ត្រិះរិះ​មិន​ប្រសើរ ​ដែល​ប្រកប​ដោយ​ទោសទេ ។ ​ក្នុង​ចន្លោះកាល​ដ៏​វែង​នេះ ខ្ញុំ​មិន​ដែល​នឹក​នូវ​សេចក្ដី​ត្រិះរិះថា ​ពួក​សត្វ​ទាំង​នេះ ចូរ​លំបាក​ចុះ ចូរ​ស្លាប់​ចុះ ចូរ​ដល់​នូវ​សេចក្ដី​ទុក្ខ​ចុះ​ ដូច្នេះទេ ។ ប៉ុន្តែ​ខ្ញុំ​ធ្លាប់នឹក​នូវ​មេត្តារកប្រមាណ​មិន​បាន ដែល​បាន​ចម្រើន​ល្អ​ហើយ បាន​សន្សំ​ហើយ តាម​លំដាប់ ដូច​ព្រះ​ពុទ្ធទ្រង់​សំដែង​ហើយ​ ។ ​ខ្ញុំ​មាន​សត្វ​ទាំង​ពួងជាមិត្រ ​មាន​សត្វ​ទាំងពួងជា​សំឡាញ់ ជា​អ្នក​អនុគ្រោះ​ដល់​សត្វ​ទាំងពួង ​បាន​ចម្រើន​នូវ​មេត្តា​ចិត្ត​ ត្រេកអររ​ក្នុង​ការ​មិន​បៀតបៀន​សព្វ​កាល ។ ​ខ្ញុំ​ត្រេកអរ​ចំពោះ​ចិត្ត​ដែល​មិន​ងីកងាក ​មិន​កម្រើក ​ខ្ញុំ​ចម្រើន​ព្រហ្មវិហារ​ធម៌ ​ដែល​ព្រះ​អរិយៈ​ជា​បុរស​មិន​ថោកទាប​ គប់រក​ហើយ​ ។ សាវ័ក​របស់​ព្រះ​សម្មាសម្ពុទ្ធ ​ដល់​នូវ​ឈាន ​មិន​មាន​វិតក្កៈ រមែង​ជា​អ្នក​ប្រកប​ដោយ​តុណ្ហីភាព​ដ៏​ប្រសើរ ​ក្នុង​ខណៈ​នោះ​ ។ ភ្នំថ្ម​មិន​កំរើក ​តាំង​នៅ​ស៊ប់ យ៉ាង​ណា​មិញ ភិក្ខុ​រមែង​មិន​ញាប់ញ័រ ​ដូច​ជាភ្នំ ​ព្រោះ​អស់​ទៅ​នៃ​មោហៈ ​ក៏​យ៉ាង​នោះ​ដែរ​ ។ សប្បុរស ​មិន​មាន​ទី​ទួល ​គឺ​កិលេស ​អ្នក​ស្វែងរក​នូវ​សេចក្ដី​ស្អាតជានិច្ច ​ទុក​ជា​មាន​បាប​បន្តិច​បន្តួច​ប៉ុនចុង​រោម​កន្ទុយ​សត្វ ក៏​ប្រាកដ​ដូច​ជា​ប៉ុន​មេឃ ។ នគរជា​ទី​បំ​ផុត​នៃ​ដែន ដែល​គេ​គ្រប់គ្រង​ហើយ ទាំង​ខាង​ក្នុង​ខាង​ក្រៅ យ៉ាង​ណា​មិញ ​អ្នក​ទាំងឡាយ ចូរ​គ្រប់​គ្រង​ខ្លួន​ យ៉ាង​នោះ​ ខណៈ​កុំកន្លង​នូវ​អ្នក​ទាំង​ឡាយ​ឡើយ​ ។ ​ខ្ញុំ​មិន​ត្រេកអរ​នឹង​សេចក្ដី​ស្លាប់ ​ខ្ញុំ​មិន​ត្រេកអរ​នឹង​ការ​រស់នៅ​ទេ ​ខ្ញុំ​រង់ចាំ​តែកាល ​(​បរិនិព្វាន​) ប៉ុណ្ណោះ ​ដូច​អ្នក​ស៊ីឈ្នួល ទន្ទឹង​តែ​អស់​ថ្ងៃ​ ។ ​ខ្ញុំ​មិន​ត្រេកអរ​នឹង​សេចក្ដី​ស្លាប់ ​ខ្ញុំ​មិន​ត្រេកអរ​នឹង​ការ​រស់នៅ ខ្ញុំ​ជា​អ្នក​ដឹង​ខ្លួន មាន​ស្មារតី​តាំង​មាំ រង់ចាំ​តែកាល ​(​បរិនិព្វាន​) ប៉ុណ្ណោះ ។ ​ព្រះ​សាស្តា ​ខ្ញុំ​បាន​បម្រើ​ហើយ ព្រះ​ពុទ្ធសាសនា ​ខ្ញុំ​បាន​ធើ្វ​ហើយ​ ភារៈធ្ងន់ ​ខ្ញុំ​បាន​ដាក់​ចុះ​ហើយ​ តណ្ហា​គ្រឿង​នាំ​សត្វ​ទៅ​កាន់​ភព ​ខ្ញុំ​បាន​ដកចោល​ហើយ​ ។ ​ខ្ញុំ​ចេញចាកផ្ទះ ចូល​កាន់​ផ្នួស ​ដើម្បី​ប្រយោជន៍​ណា​ ប្រយោជន៍ ​គឺ​ការ​អស់​ទៅ​នៃ​សំយោជនៈ​ទាំងពួង​នោះ ខ្ញុំ​បាន​ដល់​ហើយ​ ។ ​អ្នក​ទាំងឡាយ ​ចូរ​ឲ្យ​ដល់​ព្រម ​ដោយ​សេចក្ដី​មិន​ប្រមាទ​ចុះ នេះ​ជាពាក្យ​ប្រៀនប្រដៅ​របស់​ខ្ញុំ​ ណ្ហើយ​ចុះ ខ្ញុំ​នឹង​បរិនិព្វាន ​ខ្ញុំ​ជា​អ្នក​មាន​ចិត្ត​រួច​ស្រឡះ​ហើយ​ ចាក​កិលេស​ទាំងពួង ។ 

 គោទត្តត្ថេរ 
[២៤៦] គោអាជានេយ្យ​ដ៏​ចម្រើន ដែល​បុគ្គល​ទឹម​ហើយ​ក្នុង​នឹម ជា​សត្វ​នាំ​ទៅ​នូវ​ធុរៈ ​ទុក​ជាម្ចាស់​ញាំញី​ដោយ​ភារៈ​ដ៏​លើស​លុប​ក៏​ដោយ ក៏​មិន​រលាស់​ចោល​នូវ​នឹម​ដែល​ម្ចាស់​ទឹម​ឡើយ​ យ៉ាង​ណា​មិញ ​បុគ្គល​ទាំងឡាយ​ណា​ ឆ្អែត​ហើយ​ដោយ​ប្រាជ្ញា ​ដូច​ជាសមុទ្រ ​ដែល​ឆ្អែត​ហើយ​ដោយ​ទឹក បុគ្គល​ទាំងឡាយ​នោះ​ រមែង​មិន​មើលងាយ​នូវ​ពួក​ជនដទៃ ​ដូច​ជា​បុគ្គល​មាន​ធម៌​ដ៏​ប្រសើរ ​មិន​មើលងាយ​នូវ​សត្វ​ទាំងឡាយ ក៏​យ៉ាង​នោះ​ដែរ​ ។ មាណព​ទាំងឡាយ អ្នក​លុះ​នូវ​អំ​ណា​ច​នៃ​កាល ​(​លោកធម៌ ​មាន​លាភជា​ដើម​) ​ក្នុង​កាល ​(​ដែល​បរិបូណ៌​ដោយ​លោក​ធម៌ ​មាន​លាភជា​ដើម​) លុះអំ​ណា​ច​នៃ​សេចក្ដី​ចម្រើន និង​សេចក្ដី​វិនាស រមែង​ដល់​នូវ​សេចក្ដី​ទុក្ខ មាណព​ទាំងឡាយ​នោះ​ រមែង​សោកសៅ ។ ​បុគ្គល​ពាល​ទាំង​ឡាយ​ ជា​អ្នក​មិន​ឃើញ​តាម​ពិត​ ប៉ោង​ឡើង ដោយ​ហេតុ​នៃ​សេចក្ដី​សុខ ទ្រោម​ចុះ​ដោយ​ហេតុ​នៃ​សេចក្ដី​ទុក្ខ រមែង​លំបាក ដោយ​ហេតុ​ទាំង​ពីរ​ ។ ចំណែក​បុគ្គល​ទាំងឡាយ​ណា បាន​កន្លង​នូវ​តណ្ហាជា​គ្រឿង​ចាក់ស្រែះ ​ព្រោះ​សុខទុក្ខ ​និង​ឧបេក្ខា ​បុគ្គល​ទាំងឡាយ​នោះ ឈ្មោះ​ថា ​តាំង​នៅ​នឹង ដូច​ជាសសរ​ខឿន ​មិន​ប៉ោង​ឡើង​ ទាំង​មិន​ទ្រោម​ចុះ​ ។ ​អ្នក​ប្រាជ្ញ​ទាំងឡាយ មិន​បាន​ជាប់​ចំ​ពាក់​ក្នុង​លាភ ​មិន​ជាប់​ចំ​ពាក់​ក្នុង​អលាភ ​មិន​ជាប់​ចំ​ពាក់​ក្នុង​អយស ​មិន​ជាប់​ចំ​ពាក់​ក្នុង​កិត្តិយស ​មិន​ជាប់​ចំ​ពាក់​ក្នុង​និន្ទា ​និង​សេចក្ដី​សរសើរ ​មិន​ជាប់​ចំ​ពាក់​ក្នុង​ទុក្ខ ​និង​សុខ ​អ្នក​ប្រាជ្ញ​ទាំងឡាយ​នោះ មិន​ជាប់​ចំ​ពាក់​ក្នុង​ទី​ទាំងពួង ​ដូច​ជាដំណក់​នៃ​ទឹក ដែល​មិន​ជាប់​នឹង​ស្លឹកឈូក ​បាន​សេចក្ដី​សុខ​ក្នុង​ទី​ទាំងពួង ​មិន​ចាលចាញ់​ក្នុង​ទី​ទាំងពួង ។ ការ​មិន​មាន​លាភ ​(​ប្រកប​) ​ដោយ​ធម៌​ណា ហើយ​នឹង​លាភ​មិន​ប្រកប​ដោយ​ធម៌​ណា​ ការ​មិន​មាន​លាភ​ដែល​ប្រកប​ដោយ​ធម៌​នោះ​ ប្រសើរ ឯលាភ​មិន​ប្រកប​ដោយ​ធម៌ ពុំប្រសើរ​ឡើយ​ ។ យស​របស់​បុគ្គល​មិន​មាន​ប្រាជ្ញា​ទាំងឡាយ​ណា និង​ការ​មិន​មាន​យស ​របស់​អ្នក​ប្រាជ្ញ​ទាំង​ឡាយ​ណា​ ការ​មិន​មាន​យស ​របស់​អ្នក​ប្រាជ្ញ​ទាំងឡាយ​នោះ​ ប្រសើរ ឯយស​របស់​អ្នក​មិន​មាន​ប្រាជ្ញា​ទាំង​ឡាយ​ ពុំប្រសើរ​ឡើយ​ ។ ការ​សរសើរ ​អំពី​បុគ្គល​មិន​មាន​បញ្ញា​ទាំង​ឡាយ​ណា និង​សេចក្ដី​តិះដៀល ​អំពី​បុគ្គល​មាន​បញ្ញា​ទាំងឡាយ​ណា ​សេចក្ដី​តិះដៀល​អំពី​បុគ្គល​មាន​បញ្ញា​ទាំងឡាយ​នោះ​ ប្រសើរ ឯការ​សរសើរ​របស់​បុគ្គល​ពាល ពុំប្រសើរ​ឡើយ​ ។ ​សេចក្ដី​សុខកើត​ឡើង ព្រោះ​អាស្រ័យ​កាម និង​សេចក្ដី​ទុក្ខកើត​ឡើង អំពី​សេចក្ដី​ស្ងប់​ស្ងាត់ ​សេចក្ដី​ទុក្ខ​ដែល​កើត​អំពី​សេចក្ដី​ស្ងប់ស្ងាត់ ប្រសើរ ឯ​សេចក្ដី​សុខ ​ដែល​កើត​អំពី​កាម​ ពុំប្រសើរ​ឡើយ​ ។ ការ​រស់នៅ​មិន (​ប្រកប​) ​ដោយ​ធម៌​ណា និង​សេចក្ដី​ស្លាប់​ប្រកប​ដោយ​ធម៌​ណា ​សេចក្ដី​ស្លាប់​ប្រកប​ដោយ​ធម៌​នោះ​ ប្រសើរ ឯ​បុគ្គល​រស់នៅ​មិន​ប្រកប​ដោយ​ធម៌ ពុំប្រសើរ​សោះ​ឡើយ​ ។ ​បុគ្គល​ទាំងឡាយ​ណា មាន​កាម និង​សេចក្ដី​ក្រោធ ​លះបង់​ហើយ មាន​ចិត្ត​ស្ងប់​រម្ងាប់​ហើយ​ រមែង​ត្រាច់​ទៅ​ក្នុង​ភពតូច ​និង​ភព​ធំ មិន​អាស្រ័យ​នឹង​លោក ​(​មាន​ខន្ធលោកជា​ដើម​) ​សេចក្ដី​ស្រឡាញ់ ឬ​មិន​ស្រឡាញ់ របស់​ជន​ទាំងឡាយ​នោះ មិន​មាន​សោះ​ឡើយ​ ។ ​បុគ្គល​ទាំងឡាយ បាន​ចម្រើន​ពោជ្ឈង្គ​ទាំងឡាយ​ផង​ ឥន្ទ្រិយ​ទាំងឡាយ​ផង​ ពលៈ​ទាំងឡាយ​ផង​ រមែង​ដល់​នូវ​សេចក្ដី​ស្ងប់​ យ៉ាងក្រៃលែង ជា​អ្នក​មិន​មាន​អាសវៈ ​នឹង​បរិនិព្វាន ។ 

ឧទ្ទាន

ព្រះ​ថេរៈ​ពីរ​អង្គ​នេះ គឺ​រេវត ១ គោទត្ត ១ ជា​អ្នក​មាន​ឫទ្ធិ​ច្រើន បាន​ពោល​នូវ​គាថា ២៨ ​ដែល​មក​ក្នុង​ចុទ្ទសកនិបាត ។

ចប់ ចុទ្ទសកនិបាត ។