navinnseab/khmer-wikipedia-article huggingface dataset:
រុស្ស៊ី: សាសនា

សាសនា

thumb|ព្រះវិហារសង់បាស៊ីលនៅរដ្ឋធានីម៉ូស្គូ, ជាអគារដ៏ប្រជាប្រិយមួយដែលតំណាងឱ្យប្រទេសរុស្ស៊ី
យោងតាមរដ្ឋធម្មនុញ្ញបានចែងថា ប្រទេសរុស្ស៊ីគឺជារដ្ឋដែលគ្មានទំនាក់ទំនងជាមួយនឹងសាសនាអ្វីនោះឡើយ ពោលគឺគ្មានសាសនារដ្ឋនោះទេ។ សាសនាដ៏ប្រជាប្រិយបំផុតនៅក្នុងប្រទេសនេះគឺគ្រិស្តសាសនា។ រុស្ស៊ីមានចំនួនអ្នកកាន់គ្រិស្តសាសនានិកាយអូស្សូដក់ច្រើនជាងគេនៅលើលោក។ យោងទៅតាមការស្ទង់មតិសង្គមវិទ្យាផ្សេងៗគ្នាលើការប្រកាន់សាសនាបានឱ្យយើងដឹងថា៖ ប្រជាជនរុស្ស៊ីប្រមាណពី ៤១% ទៅ ៨០% គឺជាអ្នកគោរពប្រកាន់ព្រះសហគមន៍អូស្សូដក់។There is no official census of religion in Russia, and estimates are based on surveys only. In August 2012, ARENA determined that about 46.8% of Russians are Christians (including Orthodox, Catholic, Protestant, and non-denominational), which is slightly less than an absolute 50%+ majority. However, later that year the Levada Center  determined that 76% of Russians are Christians, and in June 2013 the Public Opinion Foundation determined that 65% of Russians are Christians. These findings are in line with Pew's 2010 survey, which determined that 73.3% of Russians are Christians, with VTSIOM 's 2010 survey (~77% Christian), and with Ipsos MORI 's 2011 survey (69%).Верю — не верю. "Ogonek", № 34 (5243), 27 សីហា 2012. ដក់ស្រង់នៅថ្ងៃ 24 កញ្ញា 2012។

នៅឆ្នាំ២០១៧ ការស្ទង់មតិដែលធ្វើឡើងដោយមជ្ឈមណ្ឌលស្រាវជ្រាវភ្ជូ (Pew Research Center) បានបង្ហាញថា ប្រជាជនរុស្ស៊ីប្រមាណ ៧៣% បានប្រកាសខ្លួនថាជាគ្រិស្តសាសនិក (អ្នកប្រកាន់និកាយអូស្សូដក់មាន ៧១%, កាតូលិក ១% និង ២% ជាអ្នកកាន់និកាយផ្សេងទៀត), ១៥% ជាអ្នកដែលគ្មានជំនឿសាសនា, ១០% ជាមូស្លីម និង ១% ជាអ្នកប្រកាន់សាសនាដទៃទៀត។ យោងតាមរបាយការណ៍មួយចំនួនទៀតបានថ្លែងថា សមាមាត្រនៃអ្នកគ្មានជំនឿសាសនានៅរុស្ស៊ីមានចន្លោះពី ១៦% ទៅ ៤៨% នៃប្រជាជនសរុប។

ឥស្លាមសាសនាគឺជាសាសនាធំបំផុតទីពីរនៅរុស្ស៊ី។ វាគឺជាសាសនាប្រពៃណីនិងពេញនិយមបំផុតនៅតាមតំបន់រុស្ស៊ីភាគកណ្តាល។ ព្រះពុទ្ធសាសនាគឺត្រូវបានគេគោរពនៅក្នុងសាធារណរដ្ឋចំនួនបួនគឺ៖ បួរយ៉ាធ្យា ទូវ៉ា ក្រៃសាបាយកាលស្គី និងកាលមីគៀ, តំបន់ទាំងបួនគឺជាតំបន់ដែលមានចំនួនប្រជាជនប្រកាន់សាសនាព្រះពុទ្ធច្រើនគួរសមនៅទ្វីបអឺរ៉ុប។ ជ្វីហ្វសាសនាគឺជាសាសនាដែលមានចំនួនអ្នកកាន់តិចតួចបំផុតបើប្រៀបធៀបទៅនឹងសាសនាដទៃក្នុងប្រទេសប៉ុន្តែបើប្រៀបធៀបនឹងបណ្តាប្រទេសអឺរ៉ុបផ្សេងៗវិញ សមាគមអ្នកកាន់សាសនាជ្វីហ្វនៅរុស្ស៊ីគឺមានចំនួនធំអស្ចារ្យ។ ថ្មីៗនេះ គេឃើញថាចំនួនអ្នកកាន់ព្រហ្មញ្ញសាសនាបានទទួលការកើនឡើងគួរឱ្យកត់សម្គាល់។
រុស្ស៊ី: ការអប់រំ

ការអប់រំ

thumb|សាកលវិទ្យាល័យរដ្ឋម៉ូស្គូ, ជាស្ថាប័នអប់រំដ៏ប្រជាប្រិយបំផុតនៅក្នុងប្រទេសរុស្ស៊ី។

ប្រទេសរុស្ស៊ីមានកម្រិតមហាវិទ្យាល័យ ឬនិស្សិតបញ្ចប់ការសិក្សាខ្ពស់ជាងគេបើគិតជាភាគរយនៃចំនួនប្រជាជននៅលើពិភពលោកគឺស្មើនឹង ៥៤%។Huffington Post: Countries With The MOST College Graduates ដក់ស្រង់នៅថ្ងៃ 27 កញ្ញា 2013 ប្រទេសនេះមានប្រព័ន្ធអប់រំឥតគិតថ្លៃដែលត្រូវបានធានាផ្តល់ឱ្យប្រជាពលរដ្ឋគ្រប់រូបបើយោងទៅតាមរដ្ឋធម្មនុញ្ញ។David Johnson, ed., Politics, Modernisation and Educational Reform in Russia: From Past to Present (2010) ចាប់តាំងពីឆ្នាំ១៩៩០ មកប្រព័ន្ធអប់រំនៅតាមសាលារយៈពេលត្រឹម ១១ ឆ្នាំត្រូវបានចាប់អនុវត្ត។ ការអប់រំនៅតាមអនុវិទ្យាល័យរដ្ឋគឺឥតគិតថ្លៃនោះទេ។ ការអប់រំកម្រិតសាកលវិទ្យាល័យគឺមិនគិតថ្លៃទេលើកលែងតែនិស្សិតដែលចុះឈ្មោះចូលរៀនដោយបង់ថ្លៃពេញ (ស្ថាប័នរដ្ឋជាច្រើនបានចាប់ផ្តើមបើកមុខងារពាណិជ្ជកម្មនៅប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ)។

សាកលវិទ្យាល័យដ៏ធំនិងចំណាស់បំផុតនៅប្រទេសរុស្ស៊ីគឺ សាកលវិទ្យាល័យរដ្ឋម៉ូស្គូ និងសាកលវិទ្យាល័យរដ្ឋសង់ពីទ័របួរ។ នៅទស្សវត្តឆ្នាំ២០០០ ដើម្បីបង្កើតវិទ្យាស្ថានឧត្តមសិក្សានិងស្រាវជ្រាវដែលមានទំហំប្រហាក់ប្រហែលគ្នានៅក្នុងប្រទេស រដ្ឋាភិបាលរុស្ស៊ីបានរៀបចំកម្មវិធីបង្កើតសាកលវិទ្យាល័យសហព័ន្ធដោយភាគច្រើនបានបញ្ចូលសាកលវិទ្យាល័យនិងវិទ្យាស្ថានស្រាវជ្រាវធំៗនៅគ្រប់តំបន់ដែលមានស្រាប់ហើយផ្តល់ឱ្យពួកគេនូវមូលនិធិពិសេស។ ស្ថាប័នអប់រំថ្មីទាំងនោះរួមមាន៖ សាកលវិទ្យាល័យសហព័ន្ធខាងត្បូង សាកលវិទ្យាល័យសហព័ន្ធស៊ីបេរី សាកលវិទ្យាល័យសហព័ន្ធកាហ្សានវ៉ុលកា សកលវិទ្យាល័យសហព័ន្ធទិសឥសាន្ត និងសាកលវិទ្យាល័យសហព័ន្ធចុងបូព៌ា។
រុស្ស៊ី: សុខភាព

សុខភាព

រដ្ឋធម្មនុញ្ញរុស្ស៊ីបានធានាថាប្រព័ន្ធថែទាំសុខភាពគឺឥតគិតថ្លៃនិងមានលក្ខណៈជាការថែទាំសុខភាពបែបសកលតាមរយៈកម្មវិធីធានារ៉ាប់រងសុខភាពរបស់រដ្ឋ។ ក្រសួងសុខាភិបាលនៃសហព័ន្ធរុស្ស៊ីគឺជាអ្នកទទួលខុសត្រូវលើប្រព័ន្ធសុខភាពនៅក្នុងប្រទេសហើយវិស័យមួយនេះបានផ្តល់ការងារជូនប្រជាពលរដ្ឋជាងពីរលាននាក់។ តំបន់សហព័ន្ធក៏មាននាយកដ្ឋានសុខភាពផ្ទាល់ខ្លួនដែរដោយគ្រប់គ្រងលើរដ្ឋបាលមូលដ្ឋាន។ ប្រទេសរុស្ស៊ីមានចំនួនគ្រូពេទ្យ មន្ទីរពេទ្យ និងបុគ្គលិកថែទាំសុខភាពច្រើនបំផុតនៅលើពិភពលោកបើគិតលើចំនួនមនុស្សម្នាក់ៗ។ 

យោងទៅតាមធនាគារពិភពលោក រុស្ស៊ីបានចំណាយថវិកា ៥,៣២% នៃ ផសស របស់ខ្លួនលើវិស័យសុខភាពនៅក្នុងឆ្នាំ២០១៨។ ចំពោះអត្រាភេទវិញ ស្ត្រីគឺមានចំនួនច្រើនជាងបុរសដោយស្ត្រីម្នាក់ស្មើនឹងបុរស ០.៨៥៩។ ភាពរំពឹងនៃអាយុនៅរុស្ស៊ីគឺ ៧៣.២ ឆ្នាំ (៦៨.២ ឆ្នាំចំពោះបុរស និង ៧៨.០ ឆ្នាំចំពោះស្ត្រី) ហើយអត្រាមរណភាពទារកគឺមានចំនួនទាបបំផុត (៥ នាក់ក្នុងស្ត្រីផ្តល់កំណើតចំនួន ១,០០០ នាក់)។ ភាពធាត់គឺជាបញ្ហាសុខភាពចម្បងមួយនៅក្នុងប្រទេសនេះ។ នៅឆ្នាំ២០១៦, ៦១.១% នៃមនុស្សពេញវ័យគឺមានសភាពធាត់លើសទម្ងន់ខណៈដែល ២៣.១% គឺធាត់ធម្មតា (ល្មម)។ នៅក្នុងឆ្នាំ២០១៧ អត្រាមរណភាពប្រមាណ ១៦% គឺបណ្តាលមកពីភាពធាត់ហើយក្នុងចំណោមប្រជាជន ១០០,០០០ នាក់អាចមាន ១២៣ នាក់ស្លាប់ដោយសារភាពធាត់លើសទម្ងន់នេះឯង។
រុស្ស៊ី: អានបន្ថែម

អានបន្ថែម

 Bartlett, Roger P. A history of Russia (2005) online
 Brown, Archie et al. eds. The Cambridge Encyclopedia of Russia and the Former Soviet Union (2nd ed. 1994) 664 pages online
 Dutkiewicz, Piotr  et al. The Social History of Post-Communist Russia (Routledge, 2016) online
 Florinsky, Michael T.  ed. McGraw-Hill Encyclopedia of Russia and the Soviet Union (1961).
 Frye, Timothy. Weak Strongman: The Limits of Power in Putin's Russia (2021) excerpt
 Greene, by Samuel A. and Graeme B. Robertson. Putin v. the People: the Perilous Politics of a Divided Russia (Yale UP, 2019) excerpt
 Hosking, Geoffrey A. Russia and the Russians: a history (2011) online
 Gill, Graeme and James Young, eds. Routledge Handbook of Russian Politics and Society (2008)
 Kort, Michael. A brief history of Russia (2008) online
 Lowe, Norman. Mastering Twentieth Century Russian History (2002) excerpt
 Millar, James R. ed. Encyclopedia of Russian History (4 vol 2003). online
 Paxton, John. Encyclopedia of Russian History (1993) online
 Riasanovsky, Nicholas V., and Mark D. Steinberg. A History of Russia (9th ed. 2018) 9th edition 1993 online
 Rosefielde, Steven. Putin's Russia: Economy, Defence and Foreign Policy (2020) excerpt
 Sakwa, Richard. Russian Politics and Society (4th ed. 2008).
 Service, Robert.  A History of Modern Russia: From Tsarism to the Twenty-First Century (Harvard UP, 3rd ed., 2009) excerpt _
 Smorodinskaya, Tatiana, and Karen Evans-Romaine, eds. Encyclopedia of Contemporary Russian Culture (2014) excerpt; 800 pp covering art, literature, music, film, media, crime, politics, business, and economics.
 Walker, Shauin. Long hangover: Putin's new Russia and the ghosts of the past (2018, Oxford UP) excerpt
រុស្ស៊ី: តំណភ្ជាប់ក្រៅ

តំណភ្ជាប់ក្រៅ

រដ្ឋាភិបាល
 គេហទំព័រដើមផ្លូវការនៃរដ្ឋាភិបាលរុស្ស៊ី
 ប្រធានរដ្ឋនិងសមាជិកគណៈរដ្ឋមន្ត្រី 
 ទីភ្ញាក់ងារព័ត៌មានរុស្ស៊ី "Ria Novosti" (ភាសាអង់គ្លេស)
 វិទ្យុជាតិ "សម្លេងរុស្ស៊ី"

ផ្សេងៗ
 ព័ត៌មានផ្សេងៗទាក់ទងនឹងប្រទេសរុស្ស៊ីដោយវិទ្យុបារាំងអន្តរជាតិ (ភាសាខ្មែរ)
 Russia Beyond the Headlines គម្រោងព័ត៌មានអន្តរជាតិស្តីអំពីប្រទេសរុស្ស៊ី
 មគ្គុទេសទេសចរណ៍ផ្លូវការរបស់រុស្ស៊ី
 ស្ថានកុងស៊ុលរុស្ស៊ី

Category:រុស្ស៊ី
Category:ប្រទេសអឺរ៉ុបខាងកើត
Category:ប្រទេសនៅអឺរ៉ុប
Category:ប្រទេសនៅអាស៊ី
Category:រដ្ឋសមាជិកនៃក្រុមប្រឹក្សាអឺរ៉ុប
Category:រដ្ឋសមាជិកនៃអង្គការសហប្រជាជាតិ
Category:ប្រទេសឆ្លងទ្វីប
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេស
រូងភ្នំ ឥសីខៅងូ

រូងភ្នំឥសីខៅងូ (ถ้ำฤๅษีเขางู) គឺជារូងភ្នំមួយដែលមានទីតាំងនៅខាងមុខតំបន់នៅជើងភ្នំ សួនសាធារណៈ ខៅងូ  ឃុំកោះផ្ល័បផ្លា ស្រុក មឿងរាជបុរី ខេត្ត រាជបុរី
រូងភ្នំ ឥសីខៅងូ: រូបចម្លាក់

រូបចម្លាក់ 
នៅ​ក្នុង​ល្អាង​នេះ គេ​បាន​រក​ឃើញ​រូប​ព្រះពុទ្ធ​បដិមា​ពីរ ឬ​ព្រះពុទ្ធ​បដិមា​ដែល​ឆ្លាក់​នៅ​លើ​ជញ្ជាំង​ល្អាង​នោះ ហើយ​រូប​ទី​១​កំពុង​អង្គុយសម្យុងជើង (Palamappadāsana) ព្រះហស្ថស្តាំទ្រង់គង់ក្នុងព្រះហស្តនៃព្រះធម៌ (វិតកមុទ្រា) ដៃឆ្វេងដាក់លើភ្លៅ។ ឥរិយាបទ​ដែល​ទ្រង់​គង់​គឺ​ស្រដៀង​នឹង​ព្រះ​ពុទ្ធ​អង្គ​សំខាន់​នៃ​ព្រះ​ឧបោសថ​នៃ​វត្ត​ព្រះ​បឋម​ចេតិយ ដែលមកពីវត្តនាព្រះមេរុ ខេត្ត​នគរបឋម។

តាម​លក្ខណៈ​បែប​នេះ វា​ជា​បញ្ហា​មួយ​ដែល​អ្នក​សិក្សា​បាន​បកស្រាយ​ជា​ច្រើន​យ៉ាង​ដូច​ជា៖

សាស្ត្រាចារ្យរង លោកបណ្ឌិត ផាស៊ុក អ៊ីនថារ៉ាវុធ ព្រឹទ្ធបុរសនៃមហាវិទ្យាល័យបុរាណវិទ្យា សាកលវិទ្យាល័យសិល្បករសាកលវិទ្យាល័យ បង្ហាញក្នុងសៀវភៅ ទ្វាវតី៖ ការសិក្សាវិភាគអំពីភស្ដុតាងបុរាណវិទ្យា  ជាមួយនឹងអត្ថន័យថា ព្រះពុទ្ធរូបធំមួយនៅក្នុងឥរិយាបទអង្គុយបែបអឺរ៉ុប ដោយមានសំយ៉ុងជើង។ រកឃើញនៅក្នុងទីក្រុងបុរាណ នគរបឋម និង រាជបុរី។ វាជាទម្រង់មួយដែលពេញនិយមក្នុងចំណោមពុទ្ធសាសនិកមហាយាននៅភាគខាងជើងប្រទេសឥណ្ឌា។ (រចនាប័ទ្មសិល្បៈនៃសម័យគុប្ត និងក្រោយ គុប្ត) និងតំបន់ភាគខាងលិច ក្នុង​អំឡុង​សតវត្ស​ទី ៦ និង​ទី ៧ ដូច​អាច​មើល​ឃើញ​ពី​ឧទាហរណ៍​មក​ពី ចម្លាក់​រូប​ព្រះពុទ្ធ​គង់​នឹង​ជើង​សំយ៉ុងក្នុង​ក្លោង​ទ្វារ​មុខ​ចេតិយ​សមាធិ​លេខ​២៦ និង​តុបតែង​ជញ្ជាំង​ខាង​ក្នុង​ចេតិយ​ទី​១៩ នៅ​គុហា​ព្រះ​ចេតិយ។

សាស្រ្តាចារ្យពិសេស Dr. Piriya Krairiksh  សាស្ត្រាចារ្យ មហាវិទ្យាល័យសិល្បៈសេរី សកលវិទ្យាល័យ ធម្មសាទ និងជានាយកវិទ្យាស្ថាន Thai Kadi Studies សកលវិទ្យាល័យធម្មសាទ បានអធិប្បាយនៅក្នុងសៀវភៅ អរិយធម៌ថៃ មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃប្រវត្តិសិល្បៈ ភាគ១ សិល្បៈមុនសតវត្សទី១៣សិល្បៈមុនសតវត្សទី  ថា ព្រះសង្ឃថេរវាទចូលចិត្តបង្កសំយ៉ុងព្រះគោតម ដែលព្យួរជើង។ (Palamappadāsana) ព្រះហស្ថស្តាំទ្រង់គង់ក្នុងវិតករមុទ្រា(Vitarakamudra) ដៃឆ្វេងដាក់លើភ្លៅសំយ៉ុងះ​ពុទ្ធ​ដែល​ព្យួរ​ពី​ជើង​របស់​ព្រះអង្គ​ក្នុង​គុហា​របស់​ឥសី។ ក៏ជាព្រះសមណគោតមដែរ។ មានសិលាចារឹកជាភាសាបាលី និងមន នៅចន្លោះជើង។

សាស្ត្រាចារ្យ លោកបណ្ឌិត Sakchai Saisingh សាស្ត្រាចារ្យ នាយកដ្ឋានប្រវត្តិសាស្រ្តសិល្បៈ មហាវិទ្យាល័យបុរាណវិទ្យា សាកលវិទ្យាល័យសិល្បះសាកលវិទ្យាល័យ បញ្ចេញមតិរបស់អ្នកនៅក្នុងសិល្បះទ្វារតី ។ វប្បធម៌ពុទ្ធសាសនាដំបូងបង្អស់នៅគឺព្រះពុទ្ធអង្គទ្រង់គង់ជាមួយនឹងជើងសំយ៉ុបព្រះពុទ្ធអង្គទ្រង់គង់ជាមួយនឹងជើង (រចនាបថបែបអ៊ឺរ៉ុប) ក្នុងឥរិយាបទនៃធម៌ទេសនា បល្ល័ង្ក​មួយ​ដែល​ជើង​របស់​គាត់​សំយ៉ុងទាំង​សង​ខាង។ កែងជើងរបស់គាត់នៅជាមួយគ្នា។ ចែចង់ជាមួយអង្គគុត និងសន្ទស្សន៍ក្នុងរង្វង់មួយ។ ហើយដាក់ដៃឆ្វេងរបស់គាត់នៅលើភ្លៅរបស់គាត់។ វាខុសពីរចនាប័ទ្ម គុប្ត ។ គុប្ត នឹងសម្តែង វិតរកមុទ្រាដោយបត់ដៃស្តាំរបស់គាត់ជារង្វង់មួយ ដៃឆ្វេងរបស់គាត់កាន់វាឡើង។

នៅផ្នែកម្ខាងទៀតនៃជញ្ជាំងរូងភ្នំ នេះ គឺជារូបព្រះពុទ្ធឈរក្នុងឥរិយាបថចុះពី តាវតឹង ។ វា​ជា​ទម្រង់​សិល្បៈ​នៃ​សម័យ​ទ្វាវតី។ នៅ​មាន​ព្រះពុទ្ធ​បដិមា​មួយ​ចំនួន​ទៀត​នៅ​ក្នុង​ឥរិយាបថ​សមាធិ។
រូងភ្នំ ឥសីខៅងូ: សិលាចារឹក

សិលាចារឹក 
ចន្លោះជើងរបស់បដិមាត្រូវបានចារឹកដោយពាក្យ "បុញវ្រះឫឞីថូឝ្រីសមាធិគុប្ត" ដែលមានន័យថា "បុណ្យរបស់ព្រះឥសីថូស្រីសមាធិគុប្ត" ។ 

មានមតិផ្សេងៗគ្នាលើសិលាចារឹកនេះ។ ទាំងអក្សរ ភាសា ការបកប្រែ និងអត្ថន័យផ្សេងៗ ពោលគឺ

គោលគំនិតត្រូវបានចារឹកជាភាសាបាលី។ ខាង​នេះ​មាន​អ្នក​សិក្សា​តែ​ម្នាក់​គត់​ដែល​បាន​ស្នើ​នេះ​គឺ​បណ្ឌិត. Piriya Krairiksh  ដែលស្នើថា សិលាចារឹកនេះជាភាសាមន និងភាសាបាលី មានន័យថា "បុណ្យនៃ ឥសី ... ស្រី សមាធិគុប្ត"

គោលគំនិតត្រូវបានចារឹកជាភាសាសំស្ក្រឹត។ ខាង​នេះ​អ្នក​ប្រាជ្ញ​ជា​ច្រើន​បាន​លើក​ឡើង​ថា​ជា​អក្សរ​បល្ល័ង្ក​នៃ​ភាសា​សំស្ក្រឹត ប៉ុន្តែ​ទាក់​ទង​នឹង​ការ​បញ្ចេញ​សំឡេង​និង​អត្ថន័យ​មាន​មតិ​ខុស​គ្នា​ក្នុង​ការ​លើក​ឡើង​ខាង​លើ​នេះ អ្នក​ដែល​បាន​អាន​ការ​បញ្ចេញ​សំឡេង និង​ការ​បក​ប្រែ​សិលា​ចារឹក​នេះ​មាន​ពាក្យ​ថា "គុប្ត" អាចយល់បានតាមឈ្មោះនៃរាជវង្សឥណ្ឌា ឬសម័យកាលដែលមានឥទ្ធិពលលើសិល្បៈនៃសម័យ ទ្វាវតី។ ប៉ុន្តែ​មាន​ការ​សិក្សា​មួយ​ចំនួន​ដែល​បង្ហាញ​ថា វា​ប្រហែល​ជា​សំដៅ​ទៅ​លើ​ឈ្មោះ​របស់​មនុស្ស។

ពីការស្ទាបស្ទង់ព័ត៌មានពីសៀវភៅ និងកំណត់ត្រារបស់អ្នកប្រាជ្ញផ្សេងៗទាក់ទងនឹងសិលាចារឹកនេះដោយ Trongjai Hutangkun អ្នកសិក្សានៃមជ្ឈមណ្ឌលនរវិទ្យា Sirindhorn ។ វា​នឹង​បង្ហាញ​ពី​ការ​អភិវឌ្ឍ​នៃ​ការ​ស្រាវជ្រាវ​សិលាចារឹក និង​អ្នក​ដែល​បាន​សិក្សា​សិលាចារឹក​នៅ​សម័យ​ដើម Major de La Chanquière ធ្លាប់​រុករក​ល្អាង​ភ្នំ​ពស់​។ ប៉ុន្តែ​មិន​បាន​កត់​សម្គាល់​នៅ​ពេល​ក្រោយ​។ លោក ហ្សកហ្សឺដេស បានអានសិលាចារឹកនេះដែលអានថា: បុញវ្រះឫឞីថូសមាធិគុប្ត។ ប៉ុន្តែមិនបកប្រែទេ។

ក្រោយមកនៅឆ្នាំ ១៩៨៦ លោក ចា-អែម កែវកៃ អ្នកជំនាញភាសាបុរាណនៃនាយកដ្ឋានវិចិត្រសិល្បៈ បានអាន និងបកប្រែវាម្តងទៀត។ ប៉ុន្តែ​គេ​បាន​រក​ឃើញ​ថា មុន​នឹង​លោក ចែម បាន​អាន​សិលាចារឹក​នេះ​ មាននរណាម្នាក់បានចូលមកកែសម្រួលសិលាចារឹកនេះដោយខុសច្បាប់

គួរបញ្ជាក់ថា បុញ ជាភាសាបាលីមកពីភាសាសំស្ក្រឹតថាបុណ្យ។ ចំណែកពាក្យ វ្រះ គឺជាពាក្យខ្មែរសុធសាទ។ យើងឃើញថាវាជាសិលាចារឹកខ្មែរសម័យមុនអង្គរ។
រូប: និយមន័យ

និយមន័យ 

 ដោយផ្អែកលើវចនានុក្រមសម្តេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត រូប គឺជាធម្មជាតិដែល​ប្រែប្រួល​ ឬ​វិនាស​ដោយ​ហេតុ​ផ្សេងៗ​ មាន​ក្តៅ​ និង​ត្រជាក់​ជា​ដើម។
 រូប គឺអ្វីៗដែលប្រាដកដល់ភ្នែក គឺអ្វីៗដែលគេ​អាច​មើល​ឃើញ ដូចជា​រាង សណ្ឋាន ទ្រង់ ទ្រង់ទ្រាយ អង្គ ខ្លួន ខ្លួនប្រាណ លំអ ។ល។ 
 ន័យម្យ៉ាងទៀត ពាក្យថារូប គឺ​គេ​ប្រើដាក់ខាងចុងចំនួន ​ដូចជា ភិក្ខុមួយរូប, សាមណេរពីររូប​ជា​ដើម។
 ពាក្យរូបនេះ គេប្រើសម្រាប់ផ្គុំជាមួយនឹងពាក្យដទៃ ដូចជា រូបថត, រូបភាព, ព្រះពុទ្ធរូប, រូបគំនូរ ជាដើម។
រូប: មហាភូតរូប៤

មហាភូតរូប៤ 
 បឋវីធាតុ (ធាតុដី) មានលក្ខណៈរឹង។ វត្ថុដែលមានលក្ខណៈរឹងច្រើន គឺដោយសារ​មាន​ធាតុ​ដី​ច្រើន។ ធាតុដីមាននៅនឹងកាយ ដូចជា សក់, រោម,បេះដូង,សាច់,ឆ្អឹង ជាដើម។ ធាតុដីដែលមាននៅខាងក្រៅខ្លួន មានដូចជា ដែក, សំណ, កែវ ជាដើម។
 អាបោ (ធាតុទឹក) មានលក្ខណៈរាវ ហូរ ជ្រាប។ ធាតុទឹកដែលមានក្នុងខ្លួន មានដូចជា ទឹកប្រមាត់, ខ្ទុះ, ឈាម, ញើស, ខ្លាញ់ ជាដើម។ ធាតុទឹកដែលនៅ​ខាង​ក្រៅខ្លួន មានដូចជា​ ទឹកផ្លែឈើ, ទឹកទន្លេ, ទឹកសមុទ្រ ជាដើម។
 តេជោ (ធាតុភ្លើង) មានលក្ខណៈក្តៅ។ ធាតុភ្លើងខាងក្នុងរាងកាយ​មាន​ដូចជា ឧស្មាតេជោ គឺភ្លើងដែល​ធ្វើ​អោយ​រាងកាយក្តៅ, បាចកតេជោ គឺភ្លើងសម្រាប់រំលាយអាហារ, ជីរណតេជោ គឺ​ភ្លើងដែលធ្វើអោយរាងកាយទ្រុឌទ្រោម (ចាស់) និង​សន្តាបនតេជោ គឺភ្លើង​ដែល​ធ្វើ​អោយ​ក្តៅ (ដែលគេតែងនិយាយថា ក្តៅខ្លួន)។ ចំណែកឯធាតុភ្លើងខាងក្រៅខ្លួន មានដូចជា ភ្លើងឧស, ភ្លើងទាន ជាដើម។
 វាយោ (ធាតុខ្យល់) មានការតឹងជាលក្ខណៈ។ ធាតុខ្យល់ក្នុងខ្លួនមានដូចជា ខ្យល់ក្នុង​សន្លាក់(អវយវៈ), ខ្យល់ក្នុង​ពោះវៀន, ខ្យល់ក្នុងផ្ទៃ, ខ្យល់ដង្ហើម ជាដើម។ ធាតុខ្យល់​ខាងក្រៅ មាន​ដូចជា ខ្យល់បក់ពីទិសខាងកើត​ ជាដើម។
រូប: ប្រសាទរូប៥

ប្រសាទរូប៥ 
ប្រសាទរូប ឬបសាទរូប គឺរូបដែល​ទទួលសម្ផស្សដឹងអារម្មណ៍ មានកែវភ្នែកជាដើម។ ប្រសាទ​រូប​មាន​៥ គឺ៖
 
 ចក្ខុប្រសាទរូប (ប្រស្រីភ្នែក) ។ ចក្ខុប្រសាទរូបនធ ផ្សាយពេញក្រពេញភ្នែករហូតដល់៧ជាន់ក្នុងមណ្ឌលភ្នែក ក្នុងកណ្តាលនៃរង្វង់ភ្នែកខ្មៅដែលព័ទ្ធជុំវិញដោយគ្រាប់ភ្នែកពណ៌ស ដែល​ត្រូវ​បាន​ឧបការៈពីធាតុ៤ ដែលធ្វើអោយសើមជានិច្ច អោយមានកំដៅ និងអោយកំរើកទៅមកបាន។ ចក្ខុប្រសាទរូបនេះ មានទំហំប្រមាណប៉ុនក្បាលចៃប៉ុណ្ណោះ ដែលសម្រេចអោយ​ភ្នែក​អាច​ឃើញរូបបាន។
 សោតប្រសាទរូប (ក្រដាសត្រចៀក) បានដល់ប្រសាទនៃត្រចៀកដែលមានភាពថ្លា អាចទទួលសំឡេងជាអារម្មណ៍ រួចក៏បញ្ជូនទៅសោតវិញ្ញាណដើម្បីដឹងថា ជាសំឡេងគួរជាទីរីករាយ ដូចជាសំឡេងសរសើរ, សំលេងចម្រៀង ឬជាសំឡេងដែលមិនជាទីពេញចិត្ត ដូចជាសំឡេងគេជេរ, បន្តុះបង្អាប់, សំឡេងយំជាដើម។ ប្រសាទរូបនេះតាំង​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​ដែល​មាន​សណ្ឋាន​ដូច​វង់​ចិញ្ចៀន មានរោម​ក្រហម​ល្អិត​ដុះឡើង​ខាង​ក្នុង​ប្រហោង​នៃ​ត្រចៀក។
 ឃានប្រសាទរូប កើតឡើងក្នុងប្រទេសដែល​មាន​សណ្ឋាន​ដូច​ក្រចក​ពពែ ខាងក្នុង​ប្រហោងនៃច្រមុះ សម្រាប់ទទួលខ្យល់ចេញចូលដើម្បីទ្រទ្រង់រាងកាយ និង​ស្រូបក្លិនផ្សេងៗ។
 ជីវ្ហាប្រសាទរូប កើតឡើងតាំង​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​នៃ​អណ្តាត  គឺជាចំណុចគ្រាប់ល្អិតៗដែលមាននៅលើផ្ទៃនៃអណ្តាត សម្រាប់ទទួល​រសរបស់អាហារ។
 កាយប្រសាទរូប ជាប្រសាទរូបមួយសម្រាប់ដឹងនូវ​ការ​ប៉ះខ្ទប់ពីវត្ថុខាងក្រៅ។ កាយប្រសាទរូបនេះ មាន​ទីតាំងនៅ​គ្រប់កន្លែងនៃ​រាងកាយ វៀរលែងតែ ចុងសក់ ចុងរោម ស្បែកក្រិន។ល។
រូប: វិសយរូប៤

វិសយរូប៤ 

 វណ្ណៈ (រូបារម្មណ៍-ពណ៌) សំដៅលើ​អារម្មណ៍​ដែល​ចក្ខុវិញ្ញាណ​បាន​ទទួល​ហើយ​បញ្ជូន​ទៅ​បេះដូងដែល​ជា​ទីតាំង​នៃ​មនោ​វិញ្ញាណ។
 សទ្ទៈ (សទ្ទារម្មណ៍-សំលេង) បានដល់​សំលេង​ដែល​ជា​អារម្មណ៍​របស់​សោតវិញ្ញាណ។
 គន្ធៈ (គន្ធារម្មណ៍-ក្លិន) បានដល់​ក្លិនដែល​ជា​អារម្មណ៍​របស់​ឃាន​វិញ្ញាណ។
 រសៈ (រសារម្មណ៍-​រស) បានដល់រស​ដែល​ជា​អារម្មណ៍​របស់​ជីវ្ហាវិញ្ញាណ។
រូប: ភាវរូប២

ភាវរូប២ 
ភាវៈ២បានដល់ភាព​ជាស្រី និងភាពជាប្រុស។
 ឥត្ថីភាវរូប (ភេទស្រី) គឺរូបដែលសម្តែងភាពជាស្រី មានភាវៈនៃស្រី គឺភេទស្រី និមិត្ត សំឡេង ទ្រង់ទ្រាយ ឥរិយាបទជាដើម។
 បុរិសភាវរូប (ភេទប្រុស) គឺរូបដែលសម្តែងភាពជាប្រុស មានភាវៈជាប្រុស គឺ​គេ​អាច​សម្គាល់​បាន​ដោយ​ភេទ មានទ្រង់ទ្រាយជាដើម, មានពុកមាត់ ពុកចង្កា, និស្ស័យ គឺ​ការ​ប្រព្រឹត្ត​ផ្សេងៗ, និងឥរិយាបទ មាន​ការដើរ​ ការឈរ​ជាដើម។
រូបទាំង២នេះជាសុខុមរូប ដែល​កើត​អំពី​កម្ម​ជាមុដ្ឋាន​ មានទួទំាងសរីរៈ​ទាំងអស់ដូចជា​កាយិន្ទ្រិយ។
រូប: ហទយរូប១

ហទយរូប១ 
ហទយវត្ថុ (បេះដូង) បេះដូងគឺជាចំណែកដុំសាច់ដែលមនុស្សសត្វទាំងឡាយមិនអាច​ខ្វាស់វាបាន។ វាមាននាទី​លោត ច្របាច់ឈាមបញ្ជូន​ទៅ​ផ្នែក​ផ្សេងៗ​នៃ​រាង​កាយ។ បេះដូងរបស់​មនុស្សពេញវ័យ​ដែលមានសុខភាពល្អ ជាធម្មតា​លោត​ពី​៦០ទៅ១០០ដង​ក្នុងមួយនាទី ។ បេះដូង​នេះ​ក៏​ជា​ទីអាស្រ័យ​ដ៏សំខាន់​មួយរបស់​ចិត្ត។
រូប: ជីវិតរូប១

ជីវិតរូប១ 
ជីវិតគឺការប្រជុំនៃសភាវរសទាំងឡាយ ជាដំណើររស់នៅ ជាអាយុរបស់មនុស្ស សត្វ​ទាំងឡាយ។
 ជីវិតិន្ទ្រិយ ឥន្ទ្រិយ​គឺជីវិត អំណាចនៃជីវិត កម្លាំងជីវិត។ ជីវិតិន្ទ្រិយគឺជាទីអាស្រ័យនៃសហជាតរូបទាំងឡាយ។
រូប: អាហាររូប១

អាហាររូប១ 
 កវលិង្ការាហារ (អាហារជាដុំពំនួត) អាហារគឺគ្រឿងសំរាប់ចម្អែតអាត្មាhttp://km.wiktionary.org/wiki/%E1%9E%A2%E1%9E%B6%E1%9E%A0%E1%9E%B6%E1%9E%9A សំរាប់បរិភោគដែលមនុស្ស​ សត្វ​ត្រូវការ​ជាចាំបាច់ដើម្បី​​ចិញ្ចឹមរាងកាយអោយចម្រើន មានកម្លាំង ធំធាត់ និងទ្រទ្រង់ជីវិតតទៅ។ ឈ្មោះថាអាហារនោះ គឺ​សំដៅយក​បាយ បន្លែ ត្រី សាច់ជាដើម។
រូប: បរិច្ឆេទរូប១

បរិច្ឆេទរូប១ 
 អាកាសធាតុ អាកាសគឺសំដៅយកលំហ ចន្លោះទទេ លំហមេឃ ជាចន្លោះទទេរវាងរូបនិងរូប ជាចន្លោះប្រហោងដែលខ្យល់អាចចេញចូលបាន។ គេអាច​និយាយ​បាន​ថា អាកាសធាតុ​គឺ​ការរាប់បញ្ចូលនូវ​ធាតុ​៥ គឺ ដី ទឹក ភ្លើង ខ្យល់ និង​អាកាសhttp://km.wiktionary.org/wiki/%E1%9E%A2%E1%9E%B6%E1%9E%80%E1%9E%B6%E1%9E%9F។ ពាក្យ​ថាអាកាសធាតុនេះ ខ្មែរយើងតែងសំដៅលើសីតុណ្ហភាព​ក្នុងលំហ ដែលផ្សព្វផ្សាយមកប៉ះលើខ្លួនយើង។
រូបចម្លាក់ St. John of Nepomuk នៅក្រុង Divina

St. John of Nepomuk (ឆែក: Jan Nepomucký; អាល្លឺម៉ង់: Johannes Nepomuk; ឡាតាំង: Ioannes Nepomucenus) ត្រូវបានគេធ្វើគត់។ ព្រះកាយរបស់ព្រះអង្គត្រូវបានគេចងធ្វើទារុណកម្មនិងបោះចូលទៅក្នុងទឹកទន្លេ Vltava ។Sanctus Johannes Nepomucenus Christi Heiliger Blut-Zeug. (1723).Krčmář, Mgr. Luděk. "Saint John of Nepomuk" . SJN.cz. If in 1369 John of Pomuk was a notary public, he must have been more than twenty years old. Thus he was probably born sometimes between 1340 and 1350 [1349].
រូបភាពតូច|រូបចម្លាក់ St. John of Nepomuk នៅក្រុង Divina
រូបភាពតូច|លម្អិត
រូបចម្លាក់ St. John of Nepomuk នៅក្រុង Divina: រូបចម្លាក់ នៅក្រុង Divina

រូបចម្លាក់ នៅក្រុង Divina 
គម្រោងស្ដារឡើងវិញនូវវិមានវប្បធម៌ជាតិ "រូបសំណាក St. John of Nepomuk នៅក្រុង Divina "ធ្វើឡើងក្រោមការឧបត្ថម្ភគាំទ្រពីស្ថានទូតនៃសាធារណរដ្ឋសហព័ន្ធអាល្លឺម៉ង់ប្រចាំប្រទេសស្លូវ៉ាគី។ រហូតមកដល់ពេលនេះ រឿងរ៉ាវដែលទាក់ទងនឹងរូបសំណាក St. John Nepomuk ដែលគេមិនស្គាល់ត្រូវបានបើកបង្ហាញដល់ពួកយើងតាមរយៈដំណើរទស្សនកិច្ចសាសនាមកកាន់ Parish of Divina ចាប់ពីថ្ងៃទី 1ខែកញ្ញា 1828 មានដំណើររឿងដូចតទៅ៖Vurum, Joseph (1828). Canonica visitatio, Nagy Divina (in Latin). Nitra: The Diocese of Nitra, manuscript. p. 14.

"នៅលើទឹកដី Parish មានរូបសំណាក St. John of Nepomuk ដែលត្រូវបានកសាងឡើងពីថ្មនៅក្នុងឆ្នាំ 1796 នៅពេលកើតមានទឹកជំនន់ពីទន្លេដែលនៅជិតទីក្រុង Divina ។ ចម្លាក់នេះត្រូវបានសាងសង់ឡើងក្រោមការចំណាយរបស់ Count John Szunyogh ។ បន្ទាប់ពីមានទឹកជំនន់ដ៏កំណាចមួយនៅក្នុងឆ្នាំ 1822 ដែលបានបំផ្លិចបំផ្លាញទីក្រុងទាំងមូលឲ្យរាបដល់ដី រូបសំណាកនេះត្រូវបានទឹកហូរកួចនាំចចេញទៅឆ្ងាយ។ ទីបំផុត រូបសំណាកនេះត្រូវបានគេរកឃើញវិញតែមួយកំណាត់ខ្លួន។ ដោយសារតែគំនិតរបស់ Count Stephen Csáky ដែលបច្ចុប្បន្នជាបរិបាលនៃព្រះវិហារនេះ រូបសំណាកនេះត្រូវបានជួសជុលឡើងវិញនិងដាក់តាំងនៅពីមុខព្រះវិហារនៅពីលើសរសរឥដ្ឋិមួយដើម។"
រូបភាពតូច|ដំណើរទស្សនកិច្ចសាសនាមកកាន់ Parish of Divinaចាប់ពីថ្ងៃទី 1ខែកញ្ញា 1828
រូបចម្លាក់ St. John of Nepomuk នៅក្រុង Divina: លក្ខខណ្ឌ

លក្ខខណ្ឌ 
ក្នុងអំឡុងពេលជាច្រើនសតវត្ស រូបចម្លាក់នេះត្រូវបានគេលាបពណ៌និងកសាងឡើងវិញម្ដងហើយម្តងទៀត។ នៅពេលរូបនេះក្លាយជាកម្មសិទ្ធិរបស់ម្ចាស់ភោជនីយដ្ឋាន ការថែទាំជូតសម្អាតបានធ្វើឲ្យគេមើលឃើញយ៉ាងច្បាស់ពីស្នាមចង្អូរដែលស្ថិតនៅតាមបណ្ដោយករូបចម្លាក់ – ដែលជាបង្ហាញឲ្យឃើញច្បាស់ថាព្រះកេសរូមចម្លាក់នេះត្រូវបានកសាងថ្មី។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយព្រះកេសនេះបានឆ្លាក់ឡើងដោយវិចិត្រករដែលមិនសូវមានភាពប៉ិនប្រសព្វដូចវិចិត្រករដើមឡើយ។ ប្រហែលជាវិចិត្រកររូមនេះមិនសូវមានចំណេះដឹងខាងសិល្បៈដូចវិចិត្រករដែលគេមិនស្គាល់ដែលបានធ្វើកិច្ចការឲ្យ Count Szunyogh។ អ្នកនិពន្ធនៃគម្រោងស្ថាបនាឡើងវិញគឺលោក Marek Sobolahttps://en.wikipedia.org/wiki/Marek_Sobola ស្ថាបត្យករសួនច្បារSobola, Marek (2017). Príbeh svätojánsky, Socha sv. Jána Nepomuckého v Divine / The Story of St. John, Statue of St. John of Nepomuk in Divina / ដំណើររឿងរបស់ St. John, រូបចម្លាក់ St. John Nepomuk នៅក្រុង Divina / Die Johannisgeschichte, Die Staute des hl. Johannes Nepomuk in Divina / Историята на св. Ян, Статуята на св. Ян Непомуцки в Дивина. Žilina: Servare et Manere, o. z. & Kysucké múzeum v Čadci. ISBN 978-80-972614-3-6, p. 110.

 លក្ខណៈជាមូលដ្ឋាន 
 ទីតាំង: ភូមិ Divina, ស្លូវ៉ាគី
 សតវត្សទី: ទី 18
 ប្រភេទនៃបូជនីយដ្ឋាន: រូបចំលាក់
 សម្ភារៈ: ថ្មភក់
 រចនាប័ទ្ម: Baroque ចុង
 អ្នកនិពន្ធ: មិនស្គាល់
 ស្ថាបនិក: រាប់លោក John Nepomuk Szunyogh
 ឆ្នាំកសាង: 1796
 ឆ្នាំនៃការជួសជុលធំ ៗ : ក្រោយឆ្នាំ 1822, ឆ្នាំ 1995, ឆ្នាំ 2017
រូបចម្លាក់ St. John of Nepomuk នៅក្រុង Divina: លក្ខណៈជាមូលដ្ឋាន

លក្ខណៈជាមូលដ្ឋាន 
 ទីតាំង: ភូមិ Divina, ស្លូវ៉ាគី
 សតវត្សទី: ទី 18
 ប្រភេទនៃបូជនីយដ្ឋាន: រូបចំលាក់
 សម្ភារៈ: ថ្មភក់
 រចនាប័ទ្ម: Baroque ចុង
 អ្នកនិពន្ធ: មិនស្គាល់
 ស្ថាបនិក: រាប់លោក John Nepomuk Szunyogh
 ឆ្នាំកសាង: 1796
 ឆ្នាំនៃការជួសជុលធំ ៗ : ក្រោយឆ្នាំ 1822, ឆ្នាំ 1995, ឆ្នាំ 2017
រូបចម្លាក់ St. John of Nepomuk នៅក្រុង Divina: អតិថិជននិងដៃគូ

អតិថិជននិងដៃគូ 
គម្រោងសម្រាប់ការស្តារឡើងវិញនៃរូបចម្លាក់នេះដែលត្រូវបានធ្វើឡើងក្រោមការឧបត្ថម្ភគាំទ្រពីស្ថានទូតនៃសាធារណរដ្ឋសហព័ន្ធអាល្លឺម៉ង់ប្រចាំប្រទេសស្លូវ៉ាគីនិងទទួលបានកិត្ដិយសនៃការធ្វើជាសហបរិបាលនិងអ្នកគាំទ្រព្រះអង្គម្ចាស់នរោត្តមសីហមុនី ជាព្រះមហាក្សត្រនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាបច្ចុប្បន្ន និងព្រះមហាក្សត្រ Simeonទី IIដែលជាតំណវង្សស្ដេច Tsar ចុងក្រោយនៃប្រទេសប៊ុលហ្គារីដែលបានបម្រើជាប្រមុខរដ្ឋាភិបាលប៊ុលហ្គារីនៅក្នុងប៉ុន្មានឆ្នាំ 2001 – 2005។ ក្រៅពី Diocese នៃ Zilina ជាម្ចាស់ជំនួយនៃគម្រោងស្តារឡើងវិញដែលរួមមាន៖ ព្រះមហាក្សត្រ Franz, Duke of Bavaria, ប្រធានសភា Wittelsbach, អតីតគ្រួសារកាន់អំណាចនៃ ព្រះរាជាណាចក្របាវ៉ារៀ, ព្រមទាំងជាអស្សឫទ្ធិនៃផ្នូរបរិសុទ្ធ (នៅឡាទីន Ordo Equestris Sancti Sepulcri Hierosolymitani), លំដាប់យោធានៃក្លិប Crusaders នៃតារាក្រហម– ជាលំដាប់តែមួយគត់នៃជនជាតិដើមឆេក (នៅឡាទីន Ordo militaris Crucigerorum cum rubea stella) នឹងជាទីក្រុង Canonry ដ៏ធំនៃ St. Vitus នៅ Prague, ដែលជាម្ចាស់ផ្នូរនៃពួកបរិសុទ្ធ។ ដៃគូផ្សេងទៀតដែលបានគាំទ្រការស្តារឡើងវិញនូវរូបចម្លាក់ St. John of Nepomuk រួមមានស្រុកកំណើតរបស់ព្រះអង្គ – ទីក្រុង Nepomuk និងក្រុងដែលជាកម្មសិទ្ធិឬពីមុនជាកម្មសិទ្ធិរបស់សហគមន៍កាតូលិកពង្រីកនៃ Divina៖ Svederník, Divina, និង Divinka។
រូបចម្លាក់ St. John of Nepomuk នៅក្រុង Divina: ពិធី

ពិធី 
រូបសំណាកនេះត្រូវបានធ្វើពិធីអភិសេកនៅថ្ងៃទី 2 មិថុនា ឆ្នាំ 2017 ដោយ Mons. Tomáš Galis, ប៊ីស្សពរបស់ភូមិភាគនៃ Diocese នៃ Žilina, និងបានបកស្រាយដោយលោក Joachim Bleicker, ឯកអគ្គរដ្ឋទូតនៃសាធារណរដ្ឋសហព័ន្ធអាល្លឺម៉ង់ប្រចាំននៅប្រទេសស្លូវ៉ាគី។http://www.dcza.sk/sk/dokumenty/ostatne/zo-zivota-farnosti/v-malej-dedine-v-srdci-europy-postavili-most-komunikacie-a-priatelstvahttps://www.tkkbs.sk/view.php?cisloclanku=20170605024
រូបចំលាក់

រូបចំលាក់គឺជាក្បួនក្បាច់នៃការឆ្លាក់របស់មនុស្សមា្នក់ៗដែលមានការរចនាពីក្បាច់មួយទៅក្បាច់មួយដែលមានការឆ្លាក់ដ៍ល្អប្រណិត។
រូបឈាន៤

ភិក្ខុឃឹម សាលីម

រូបឈាន៤បានដល់៖ បឋមជ្ឈាន១ ទុតិយជ្ឈាន១​ តតិយជ្ឈាន១ ចតុត្ថជ្ឈាន១។ [ដោយចតុក្កន័យតាមព្រះសូត្រ]
រូបឈាន៤: បឋមជ្ឈាន

បឋមជ្ឈាន 
 បឋមជ្ឈាន មានអង្គ៥គឺ៖
 វិតក្កៈ សភាពញ៉ាំងចិត្តឲ្យឡើងកាន់អារម្មណ៍១ 
វិចារៈ សភាពញ៉ាំងចិត្តឲ្យត្រាច់ទៅក្នុងអារម្មណ៍១ 
បីតិ ធម្មជាតិញ៉ាំងកាយ និងចិត្តឲ្យពេញ ឲ្យឆ្អែត ឲ្យរីករាយ១ 
សុខៈ ធម្មជាតិញ៉ាំងកាយ និងចិត្តឲ្យតាំងនៅដោយស្រួលល្អ១ 
ចិត្តេកគ្គតា ភាវៈនែចិត្តតាំងនៅក្នុងអារម្មណ៍តែមួយ១។
រូបឈាន៤: ទុតិយជ្ឈាន

ទុតិយជ្ឈាន 
 ទុតិយជ្ឈាន មានអង្គ៣គឺ៖
បីតិ ធម្មជាតិញ៉ាំងកាយ និងចិត្តឲ្យពេញ ឲ្យឆ្អែត ឲ្យរីករាយ១ 
សុខៈ ធម្មជាតិញ៉ាំងកាយ និងចិត្តឲ្យតាំងនៅដោយស្រួលល្អ១ 
ចិត្តេកគ្គតា ភាវៈនែចិត្តតាំងនៅក្នុងអារម្មណ៍តែមួយ១។
រូបឈាន៤: តតិយជ្ឈាន

តតិយជ្ឈាន 
 តតិយជ្ឈាន មានអង្គ២គឺ៖
សុខៈ ធម្មជាតិញ៉ាំងកាយ និងចិត្តឲ្យតាំងនៅដោយស្រួលល្អ១ 
ចិត្តេកគ្គតា ភាវៈនែចិត្តតាំងនៅក្នុងអារម្មណ៍តែមួយ១។
រូបឈាន៤: ចតុត្ថជ្ឈាន

ចតុត្ថជ្ឈាន 
 ចតុត្ថជ្ឈាន មានអង្គ២គឺ៖
ឧបេក្ខា ភាវៈនៃចិត្តប្រងើយកន្តើយចំពោះអារម្មណ៍១។
ចិត្តេកគ្គតា ភាវៈនែចិត្តតាំងនៅក្នុងអារម្មណ៍តែមួយ១។

Category:ព្រះពុទ្ធសាសនា
រូបថត: ដើមកំនើតនៃពាក្យ​រូបថត

ដើមកំនើតនៃពាក្យ​រូបថត
ពាក្យរូបថតគឺមកពីភាសាក្រិច ផូ(phōs)​ មានន័យថាពន្លឺ​ ក្រាហ្វិន(gráphein)មានន័យថា​គូស​។ ពាក្យនេះត្រូវ​បានបកប្រែដោយលោក​ចន ហើស្សែល(John Herschel)នៅឆ្នាំ​១៨៣៩។
រូបថត: បច្ចេកវិទ្យាដំបូង

បច្ចេកវិទ្យាដំបូង
thumb|200px|កាម៉ារ៉ាអប់ស្កូរ៉ាប្រើសំរាប់ថតរូប
រូបថតបានបង្កើតឡើងដោយសារការផ្សំរវៀងបច្ចេកវិទ្យាផ្សេងៗ។​រូបថតដំបូងគឺត្រូវបានបង្កើ់តឡើងដោយអ្នកទស្សនវិទូជនជាតិចិនឈ្មោះ​​មូ​ ទី(Mo Ti )​និង​អ្នកគណិតសាស្រ្តជនជាតិក្រិច​ឈ្មោះ​អារីស្តល(Aristle)​និង​អេឃ្លីត(Euclid)​បានបង្ហាញពី​កែវរបស់កាម៉ាសំរាប់ថត​​នៅស.វ​ទី៤និង​ទី៥នៃBCE។"Light Through the Ages" .ហើយនៅស.វ​ទី៦​​ អ្នកគណិតសាស្រ្តប្រទេសប៊ីសង់បានប្រើកាម៉ារ៉ា​អ​ប់ស្កូរ៉ា(camara obcura)​នៅក្នុងការពិសោធន៍របស់គាត់Alistair Cameron Crombie, Science, optics, and music in medieval and early modern thought, p. 205អប​ អាល ហៃដាម (Ibn al-Haytham) (Alhazen)នៅឆ្នាំ៩៦៥ដល់ឆ្នាំ​​១០៤០​បានសិក្សាអំពីកាម៉ារ៉ា​ អប់ស្កូរ៉ានិង​កែវថត​របស់កាម៉ារ៉ា អាលប៊ឺតូស(Albertus Magnus)បានរកឃើញប្រាក់និង​នីត្រាតនៅឆ្នាំ១១៩៣និងឆ្នាំ១២០៦ ។ ចក​ហ្វេប្រ៊ីខៀសបាន​រកឃើញ​មាសនិង​ក្លូរីន។​ដានីលបានបង្ហាញពីសន្ទះនៅក្នុងកាម៉ារ៉ានៅឆ្នាំ១៥៦៨។ វាលហិល​ ហូមប៊ឺហ្គបានបង្ហាញវិធីដែលព្លឺធ្វើអោយភាពងងឹតខ្លះនៃគីមីនៅឆ្នាំ១៦៩៤។​ប្រលោមលោក ហ្គីបផាថៃ(Giphantie)បានបង្ហាញនូវអ្វីដែលគេបានបកប្រែដូចជា​រូបថត។