លីលាវតី: នាទីចុងក្រោយ

នាទីចុងក្រោយ

ម្នាលលោកដ៏មានអាយុ ! រហូតដល់ថ្ងៃស្អែកឡើង ខ្ញុំព្រះករុណាចំណាយពេលឲ្យអស់ទៅនៅក្នុងកុដិតូច របស់ខ្ញុំព្រះករុណា មិនឃើញសុភូតៈភិក្ខុមករៀបរាប់ប្រាប់អ្វីឲ្យស្តាប់ទៀតទេ ។ ប៉ុន្តែ​ខ្ញុំព្រះករុណាក៏ត្រូវការ​សភាពបែបនោះ ។ ខ្ញុំព្រះករុណាមិនចង់ឮមិនចង់ស្តាប់ពាក្យថា "លីលាវតី" ទេ ព្រោះវាជាព្យុះសង្ឃរាដែលមក​ផាត់ផាយផ្ទៃសាគរ គឺ ចិត្ត​របស់​ខ្ញុំ​ព្រះករុណា​ឲ្យ​វិលវល់​ខ្មួលខ្មាញ់ ។ មនុស្សយើងស្រឡាញ់សេចក្តីសុខ ស្អប់​ខ្ពើមសេចក្តីទុក្ខ ។ អ្នកណានាំសេចក្តីទុក្ខមកឲ្យ រមែងស្អប់អ្នកនោះ ។ លីលាវតីគឺជាទូតនៃសេចក្តីទុក្ខយ៉ាងពិត​ប្រាកដ ។ លុះ​ដល់ពេលសន្ធិប្រកាស (ពេលល្ងាច) ខ្ញុំព្រះករុណាក៏ចេញពីក្នុងកុដិ​ស្រង់ទឹកជម្រះកាយ ហើយក៏​ចូលទៅក្នុងបន្ទប់​បិទទ្វារ​បង្ខាបង្ខាំងខ្លួនឯងដូចដើមវិញ ។ អន្ធការ​បាន​រំកិល​ខ្លួន​ចូល​មក​គ្របដណ្តប់ វេឡុវនារាមបន្តិចម្តងៗ ។ អ្វីៗស្ថិតនៅក្នុងភាព​ល្ងិត​សូន្យសុង មិនមានសម្លេងខ្យល់បក់ស្លឹកឫស្សី មិនមានសម្លេង សត្វកង្ហែនស្រែកយំ ទាំងមិនមានសម្លេងមាន់ព្រៃរងាវទេ មាន​តែសម្លេងនៃភាព​ស្ងប់ស្ងាត់​មកខ្សឹបប្រាប់ ខ្ញុំព្រះករុណាថាស្ងាត់សូន្យឈឹង ស្ថានភាពបែបនេះជាកំពូលនៃបំណងប្រាថ្នារបស់ខ្ញុំព្រះករុណា ។ ខ្ញុំព្រះករុណា​ចង់​ឲ្យ​ខ្លួន​ឯង​បាន​ស្ថិត​នៅ​ក្នុង​សភាព​ស្ងប់ស្ងាត់​បែប​នេះ​ឲ្យ​បានយូរបំផុតតាមដែលអាចយូរបាន ។ ប៉ុន្តែតំណាំងចិត្តរបស់ខ្ញុំព្រះករុណាមិនបានសម្រេចឡើយព្រោះត្រចៀកបានស្តាប់ឮសម្លេងមនុស្សពីរបីនាក់ កំពុង​និយាយ​សាសង​គ្នា​ឮឡើងៗដើរចូលក្បែរកុដិ ។ ខ្ញុំព្រះករុណាអៀងត្រចៀកស្តាប់យ៉ាងយកចិត្តទុកដាក់ លុះសម្លេងនោះឮចូលមកជិត ខ្ញុំព្រះករុណាក៏ដឹងភ្លាមថាជាសម្លេងស្ត្រី ២ នាក់ ។

"នាងនាំខ្ញុំមកខុសទេដឹង !" សម្លេងមនុស្សម្នាក់និយាយឡើងយ៉ាងច្បាស់សម្តីក្នុងរយៈទូរភាពពីខ្ញុំព្រះករុណាប្រហែលជា ៣ ឬ ៤ ព្យាមប៉ុណ្ណោះ ។
 
"មិនខុសទេ ហ្នឹងឯងជាកុដិរបស់ព្រះរេវត្តៈត្ថេរៈ" ម្នាក់ទៀតឆ្លើយ
 
"ម៉េចក៏ស្ងាត់ម្លេះ លោកមិននៅកុដិទេដឹង !"
 
"តាមធម្មតា ពេលថ្មើរណេះ លោកមិនដែលនិមន្តទៅណាទេ ប្រហែលជាលោកកំពុងតែចូលសមាធិ ទេដឹង !" អ្នកទាំងពីរស្ងាត់បាត់ទៅយូរអម្បាយ ខ្ញុំ​ព្រះករុណា​ប្រុង​ត្រចៀក​ស្តាប់​ថា​គេ​និយាយ​យ៉ាងម៉េច​តទៅទៀត ទាំងគិតក្នុងចិត្តថា អ្នកណាហ្នអេះចូលមកក្នុងព្រៃត្រមោចកណ្តោចនាពេលយប់ព្រលប់យ៉ាងនេះ ។

"សាកឡើងទៅគោះទ្វារហៅលោកមើល៍" ម្នាក់និយាយឡើងក្រោយពីបាត់សម្លេងទៅយូរ ។

"ខ្ញុំមិនហ៊ានទេ ខ្លាចក្រែងលោកស្តីឲ្យ" ម្នាក់ទៀតឆ្លើយ

"មិនអីទេ បើខ្លាចលោកស្តីឲ្យ អាងឈ្មោះខ្ញុំទៅក៏បានដែរ" អ្នកទី ១ ណែនាំ​អ្នកទី ២ នៅអឹមអៀនច្រិញ​ច្រុញ ទើបអ្នកទី ១ និយាយយ៉ាងស្វាហាប់ថា ៖
 
"ចាំខ្ញុំហៅលោកដោយខ្លួនឯងក៏បាន"

រំពេចនោះស្រាប់តែមានស្នូរសម្រឹបជើងដើរឡើងមកលើយ៉មុខកុដិតូចរបស់ខ្ញុំព្រះករុណាមកឈប់នៅមុខ​ទ្វារ​ល្មម ខ្ញុំព្រះករុណា​ឈោង​ដៃ​ទៅ​ស្ទាប​មើល​ចន្ទាស់​ទ្វារ​ម្តង​ទៀត​ដើម្បី​ភាព​ជាក់​លាក់ លុះឃើញថាខ្ទាស់​គន្លឹះ​យ៉ាងមាំហើយ ទើបអង្គុយទប់ដង្ហើមចាំស្តាប់ហេតុការណ៍តទៅ ។ មិនយូរប៉ុន្មាន សម្លេងគោះទ្វារក៏ឮ​ប៉ូកៗឡើង ។ ខ្ញុំ​ព្រះករុណា​ឆ្លើយ​តប​ដោយ​ការអង្គុយ​ស្ងៀម ។ សម្លេង​គោះទ្វារ​ឮ​មួយស្របក់ហើយក៏ស្ងាត់​បាត់ទៅ ។
 
"ប្រហែលជាគ្មានអ្នកណានៅទេដឹង !" មនុស្សគោះទ្វារបែរទៅនិយាយនឹងមិត្រដោយសម្លេងតិចៗ "​សាក​រុញទ្វារលមើល បើគ្មានមនុស្សនៅទេ ទ្វារ​ប្រាកដ​ជា​របើក" មនុស្ស​ម្នាក់​ទៀត​ណែនាំ​ទាំង​មាន​សម្លេង​ប្រឹង​រុញទ្វារ​ផងប៉ុន្តែខ្ញុំព្រះករុណាបានខ្ទាស់ចន្ទាស់ជាប់យ៉ាងម៉ឺងហើយបានជាវាមិនកក្រើក ។
 
"មិនកក្រើកឬ បើអញ្ចឹងប្រាកដជាមានមនុស្សនៅខាងក្នុងពិតមែន" មនុស្សដដែលនិយាយ សម្លេងគោះទ្វារ​ឮឡើងទៀត​ ម្តងនេះ មានសម្លេងហៅផង "លោកបង ! លោកបង !"

សម្លេងហ្នឹងច្បាស់ជាសម្លេងលីលវតីមិនខាន ព្រោះវាមានចុងសម្លេងផ្អែមល្ហែមទន់ភ្លន់ និង មុតស្រួច ប្រៀបដូចជាកាត់ផ្តាច់ទងបេះដូងខ្ញុំព្រះករុណាឲ្យដាច់ភឹង ជា​ហេតុ​នាំឲ្យ​នឹក​ទៅ​ដូច​ជា​កំពុង​ត្រូវ​បានស្តេច​យមរាជ​មក​កោះហៅខ្លួនយកទៅ ។ បើខ្ញុំព្រះករុណាមាន​ស្លាប​អាចហោះហើរដើរលើអាកាសបានដូចយ៉ាង​ព្រះអរហន្តមានឫទ្ធិបានអភិញ្ញា ៦ ខ្ញុំ​ព្រះករុណា​ច្បាស់​ជា​នឹង​ទម្លុះ​ដោម​ដំបូល​កុដិហោះ​គេច​ខ្លួន​ទៅ​យូរ​ហើយ ។ សម្លេងស្រែកហៅថា "លោកបង ! លោកបង !" យ៉ាងទទូច នៅតែលាន់ឮម្តងហើយម្តងទៀត ។ ខ្ញុំ​ព្រះករុណា​មិន​អាច​ទ្រាំ​នៅ​ស្ងៀម​តទៅទៀតបានទេ ទើបស្រែកសួរដោយសម្លេងកម្រោលថា ៖
 
"អ្នកណាគេហ្នឹង?"

"លីលាវតីហ្នឹងណៈ ចាំសម្លេងលីលាវតីមិនបានទេឬ?" នាងនិយាយដោយសម្លេងអរកខិបកខុប

"លីលាវតីណាអីចេះ ! " ខ្ញុំព្រះករុណាធ្វើពើជាមិនស្គាល់ "នៅម្តុំនេះគ្មានអ្នកណាឈ្មោះលីលាវតីទេ អាត្មាមិនដែលស្គាល់ទេ"

មានសម្លេងដកដង្ហើមយ៉ាងត្រហប ហើយស្ងាត់ទៅមួយស្របក់

"លីលាវតីកូនស្រីរបស់លោកសុមង្គលគហបតីនៃក្រុងសាវត្ថីហ្នឹងណៈ លោកបងចាំមិនបានទេឬ?"

"លីលាវតីហ្នឹងកំពុងតែមានសេចក្តីសុខនៅក្នុងរង្វង់ដៃរបស់សុវឌ្ឍនកុមារឯក្រុងសាវត្ថីឯណោះ គេមកធ្វើស្អីនៅឯព្រៃឫស្សីក្រុងរាជគ្រឹះនេះ"

"ពុទ្ធោ​អើយ ! គួរឲ្យអាណោច !" លីលាវតីឧទានឡើងដោយសម្លេងញ័ររន្ថាន់ទាំងចិត្តសោកសង្រេង
 
"លោកបងមិនដឹងការពិត លោកបងយល់ខុសអស់ លីលាវតីឧស្សាហ៍បួសជាភិក្ខុនី​តាមរកលោកបងមក ក៏ដើម្បីថ្លាថ្លែងរឿងពិតឲ្យលោកបងដឹង"

"អាត្មាមិនចង់ស្តាប់រឿងពិតរបស់នាងទេ លីលាវតី ! " ខ្ញុំព្រះករុណានិយាយដោយសម្លេងខ្មោះខ្មូរដដែល 

"អាត្មាដឹងរឿងអស់ហើយ មិនមែនដោយសារតែរឿងនេះទេឬដែលអាត្មាត្រូវនិរទស​ខ្លួនចេញពីក្រុង សាវត្ថី"

"លោកបងនៅមិនទាន់ដឹងរឿងពិត" លីលាវតីអះអាងប្រយោគដដែលយ៉ាងស្វិតស្វាញ "ប្រសិនបើលោក​បងដឹងរឿងពិត លោកបងនឹងមិនភៀសខ្លួនចេញពីក្រុងសាវត្ថីទេ ចាំស្តាប់ណៈ លីលាវតីនឹងតំណាលរឿង ពិតឲ្យស្តាប់"

"គ្មានប្រយោជន៍ទេ លីលាវតី ! នាងចង់តំណាលអីក៏តំណាលទៅចុះ តែអាត្មានឹងយកដៃញ៉ុកត្រចៀកទាំង​សងខាង" ខ្ញុំព្រះករុណានិយាយដោយចំប្រាវ​ ភ្លាមនោះ សម្លេង​យំ​ខ្សឹកខ្សួល​ក៏​ឮ​ឡើង ប៉ុន្តែមិនអាចធ្វើឲ្យចិត្តរបស់ខ្ញុំព្រះករុណាទន់ចុះបន្តិចណាឡើយ ជួសនឹងនឹកអាណិតអាណោច ខ្ញុំព្រះករុណាបែរជានឹកចង់សើចក្នុងចិត្តទៅទៀត ។
 
"ក្នុងជាតិមុន លីលាវតីលីលាវតីបានធ្វើបាបកម្មអ្វីទុកហ្ន ! បានជាកើតមកជាតិនេះចេះតែជួបប្រទះក្តីខុស​បំណងដែលប៉ងប្រាថ្នា និង សេចក្តីទុក្ខទោម្នេញ"​នាង​ពិលាប​រៀបរាប់​យ៉ាង​គួរ​ឲ្យ​អាណោច​អធ័ម ។
 
"លីលាវតីសុខចិត្តលះបង់ម្តាយបង្កើត ផ្ទះសម្បែង ព្រមទាំងទ្រព្យសម្បត្តិមហាសាលចេញបួសជាភិក្ខុនី ដើរ​ពនេចរ​ពាន​ត្រោក​ពាន​ព្រៃ​ដោយ​សេចក្តី​លំបាក​សែន​ខ្លោច​ផ្សា​អស់​វេលា​ជា​ច្រើន​ឆ្នាំ​ដើម្បី​ស្វះស្វែងរក​លោកបង ។ លុះបានជួបហើយជួសនឹងទទួលបានការយល់ចិត្តយល់ថ្លើម ត្រឡប់ជាទទួលបានការបដិសេធ​យ៉ាងដាច់អហង្ការទៅវិញ ។" សម្លេង​ទួញ​យំ​អណ្តើត​អណ្តក​ឮ​ឡើងៗ ។

"លីលាវតីអើយ ! " ខ្ញុំព្រះករុណានិយាយឡើងដោយទាំងចិត្តវល់វល់រសេមរសាម "បើនាងនៅស្រឡាញ់អាត្មា អាត្មា​ស្នើ​សុំ​រឿង​មួយ​បាន​ទេ?" ចម្លើយ​របស់​ខ្ញុំ​ព្រះករុណា​ធ្វើ​ឲ្យ​សម្លេង​ទួញ​យំ​ស្ងប់ស្ងាត់បាន ប៉ុន្តែសម្លេង​សសិកនៅមានដដែល ។
 
"ជីវិត​លីលាវតី​ស្ថិត​នៅ​ក្នុង​កណ្តាប់​ដៃ​របស់​លោក​បង​ហើយ បើលោកបងត្រូវការ​សូម្បីតែជីវិត ​លីលាវតី ក៏សុខចិត្តលះបង់ដែរ"

"បើអញ្ចឹង នាងត្រឡប់ទៅ​សម្នាក់​ភិក្ខុនី​វិញ​ឥឡូវ​នេះភ្លាម"
 
ពាក្យ​បញ្ជា​របស់ខ្ញុំព្រះករុណាបានផលសក្តិសិទ្ធិដូចប្រកាសិតរបស់ព្រះអាទិទេពអ្នកមានឫទ្ធិ ព្រោះមាន​សម្លេងដើរចុះពីលើកុដិទៅមួយរំពេច ។ ប៉ុន្តែ​សម្លេង​យំយែក​យ៉ាង​គួរ​ឲ្យ​ស្រងោច​ខ្លោច​ចិត្ត​លាន់​ឮ​ឡើងទៀត ហើយ​ក៏ឮហ៊ឹមៗ​សន្សឹមៗបាត់ទៅនៅក្នុងរយៈទូរភាព ។ ភាពស្ងាត់បាត់សម្លេងជ្រួលច្រាល់ត្រឡប់ជារំកិល ខ្លួនចូលមកគ្របដណ្តប់កុដិតូចរបស់ខ្ញុំព្រះករុណាម្តងទៀត ។ ខ្ញុំព្រះករុណាស្រូបដកដង្ហើមវែងយ៉ាងស្រាក​ស្រាលស្កាលចិត្ត ហើយក៏ទម្រេតកាយចុះសិងសម្រាកសម្រាន្ត ។
 
ម្នាលលោកដ៏មានអាយុ ! ខ្ញុំព្រះករុណាពិចារណាឃើញថា បើទ្រាំរស់នៅក្នុងវេឡុវ័នតទៅទៀត មុខជាត្រូវ​លីលាវតី​មក​រំខាន​ឆាឆៅ​មិនខាន ។ កាលបើដូច្នេះ តបៈ គឺ ទិដ្ឋិសមាចារ​របស់​ខ្ញុំ​ព្រះករុណា​អាច​នឹង​រលស់​រលាប ពីព្រោះខ្ញុំព្រះករុណាជាមនុស្សប៉ិនអាណិតអ្នកដទៃស្រាប់ហើយ ទើបសម្រេចចិត្តគេចចេញពី វេឡុវ័ន និង លីលាវតី ។ 

លុះ​ដល់ពេលព្រឹកស្អែកឡើង កាលបើដើរបិណ្ឌបាតបានចង្ហាន់ល្មមឆាន់ហើយ ខ្ញុំព្រះករុណាក៏ចាកចេញ ពីក្រុងទៅឆាន់នៅឯជើងភ្នំគិជ្ឈកូដដោយមិនប្រាប់ឲ្យអ្នកណាដឹងឡើយ ។ លុះ​ឆាន់​ហើយ​ក៏​ដើរ​ទៅ​មួយ​ញើស​ក៏ដល់ល្អាងសុករខាតា ។ ត្រង់ល្អាងនេះ កាលពីប៉ុន្មានឆ្នាំមុន ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធ​ធ្លាប់ស្តេចយាង មក​ប្រថាប់​សម្រាក​សម្រាន្ត​ព្រះឥរិយាបទ​ព្រោះ​ជា​វិវេកដ្ឋាន​ស្ងប់ស្ងាត់ និង ប្រកបដោយម្លប់ត្រជាក់ត្រជុំ ស្រួលសមគួរដល់សមណៈដែលលះបង់លោកិយវិស័យ ។ ខ្ញុំព្រះករុណាដើរពិនិត្យមើលបរិវេណជុំវិញទៅ ឃើញថាជាទីគាប់ចិត្តណាស់ ទើប​សម្រេច​ចិត្តគង់នៅត្រង់កន្លែងនោះជាការបណ្តោះអាសន្នសិន ។ 

៣ ថ្ងៃកន្លងទៅដោយសេចក្តីសុខសាន្តសម្រានចិត្ត កាន់តែស្នាក់នៅយូរថ្ងៃក៏កាន់តែនឹកចូលចិត្តល្អាង សុករខាតាខ្លាំងឡើង ព្រោះបរិវេណល្អាងធំទូលំទូលាយ ខ្យល់​ផាត់ផាយ​ត្រជាក់​រំភើយ​ពេញ​មួយ​ថ្ងៃ ត្រង់បរិវេណមាត់ល្អាងមានដើមឈើដុះទ្រុបទ្រុលចោលម្លប់ត្រឈឹងត្រឈៃ ។ គ្មានមនុស្សម្នា​ដើរចេញចូល សស្រោកសស្រាំទេ ថ្ងៃ​ខ្លះ​ក៏​មាន​មនុស្ស​ដែល​ចូលចិត្ត​ធម៌អាថ៌​ដើរ​ឡើង​មកសាកសួរឬសន្ទនាធម៌ដើម្បី​ជាការបង្កើនសតិបញ្ញាស្មារតី និង រក្សាចិត្តគំនិតឲ្យផូរផង់ខ្លាំងឡើងជាភិយ្យោភាពដែរ ។
 
នារសៀលថ្ងៃមួយ នៅខណៈដែលកំពុងតែអង្គុយសម្រាកកំសាន្តចិត្តនៅលើញោចថ្មក្បែរមាត់ល្អាងនោះ​ឯង ខ្ញុំព្រះករុណាសង្កេតឃើញភិក្ខុ ១ រូបកំពុងឡើងភ្នំមក ។ កាលបើមកដល់ជិត ខ្ញុំព្រះករុណាទើបចាំ បានថាជាសុភូតៈភិក្ខុ កូនវត្តក្នុងវេឡុវ័នហ្នឹងឯង ។
 
"មានធុរៈអីឬ បានជាមករកខ្ញុំកូរណាដល់ទីនេះ សុភូតៈ ! " ខ្ញុំព្រះករុណាសួរខណៈដែលសុភូតៈភិក្ខុអង្គុយ​ចុះថ្វាយបង្គំដោយអាការនឿយហាត់ខ្លាំង ។

"ខ្ញុំកូរណាមកប្រគេនដំណឹងមិនល្អឲ្យព្រះតេជព្រះគុណបានជ្រាប"

"ដំណឹងមិនល្អអី?" ខ្ញុំព្រះករុណាសួរដោយចំណាប់អារម្មណ៍ភ្លាម "ប្រហែលជាមិនទាក់ទិននឹងខ្ញុំកូរណា ទេដឹង"

"ទាក់ទិននឹងព្រះតេជព្រះគុណដោយផ្ទាល់ គឺថា លីលាវតីភិក្ខុនី​បានធ្លាក់ខ្លួនឈឺដាបខ្លាំងណាស់អស់​រយៈពេល ២-៣ ថ្ងៃហើយ ។ អាការគួរឲ្យព្រួយបារម្ភមែនទែន ។ នាង​មមើមមាយ​ដល់​ព្រះតេជគុណ​គ្រប់ពេលវេលា ។ នាងប្រាប់ថាមុននឹងស្លាប់សូមមើលមុខព្រះតេជព្រះគុណជាលើកចុងក្រោយ ។ ហេតុដូច្នេះ ហើយ​បាន​ជា​ខ្ញុំ​ករុណា​មក​និមន្ត​ព្រះតេជគុណ​ទៅ​អនុគ្រោះ​នាងជាគ្រាអវសាន"

ពត៌មាននេះធ្វើឲ្យខ្ញុំព្រះករុណាធ្លាក់ថ្លើមក្តុកដោយប្រការដែលមិនធ្លាប់មានមកពីមុន ហាក់បីដូចជាប្រផ្នូល​អាក្រក់ប្រាប់ដល់ស្ថានភាពរបស់លីលាវតី សេចក្តី​អាណិត​អាសូរ​ចាប់​ផ្តួច​មាន​ឡើង​ក្នុង​ចិត្តរបស់ខ្ញុំព្រះ​ករុណាម្តងទៀត ។ ប៉ុន្តែសេចក្តីម៉ឺងម៉ាត់មិនទាន់បាត់ទៅទេ សេចក្តីអាណិតអាណោច និង សម្អប់តស៊ូគ្នា ទៅវិញទៅមក សេចក្តីអាណិតខ្សឹបប្រាប់ថា លីលាវតី​ស្រឡាញ់​លោកខ្លាំងជាងជីវិតទៅទៀត ស្មោះភក្តី ចំពោះលោកឥតថ្ងៃណាកែប្រែបានឡើយ ជួយស្រោចស្រង់ជីវិតលោកជាច្រើនដង ខំឧស្សាហ៍លះបង់ ចោលម្តាយ និង គេហដ្ឋាន​ដ៏​ស្តុកស្តម្ភ​ចច្រប់ស្វែងរកលោកពេញទាំងភារតាណាចក្រទាល់តែបានជួប ។ នៅទីបំផុត ក៏ខុសបំណងដែលប៉ងប្រាថ្នា ឥតបានទទួលអ្វីសោះពីលោកទេ សូម្បីតែពាក្យរាក់ ទាក់​ផ្អែមល្ហែម​មួយ​ម៉ាត់ក៏គ្មានដែរ ។ លោកដូចជាធ្វើទារុណកម្មផ្លូវចិត្តចំពោះស្រ្តីភេទជ្រុលពេកហើយ ។
 
ចំណែក​ឯ​សម្អប់​វិញ​ស្រែក​ប្រាប់ថាលីលាវតីជាស្រីក្បត់ទុយ៌សចំពោះលោក បញ្ឆោតលោកឲ្យស្រឡាញ់ ជាប់ចិត្តទាល់តែដកខ្លួនមិនរួច ហើយ​ដោះដៃ​ចោល​លោក​ដោយ​ឥត​អាឡោះអាល័យ​គេច​ទៅ​រៀបការ​ជាមួយនឹងសុវឌ្ឍនកុមារ ។ ទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយ មេត្តាករុណាជាអ្នកឈ្នះនៅទីបំផុត ខ្ញុំព្រះករុណា កាត់ចិត្ត​ថា​នឹង​ត្រឡប់​ទៅ​វត្តវេឡុវ័ន​វិញ​ដើម្បី​ឲ្យ​លីលាវតី​ឃើញ​មុខ​ជាគ្រាចុងក្រោយ ។
 
"ទៅចុះ សុភូតៈ ! ខ្ញុំ​ករុណានឹងទៅជួបនាងនៅល្ងាចថ្ងៃនេះឯង"

"សូមប្រញាប់ប្រញាល់បន្តិចណៈ បើយឺតយូរ អាចនឹងមិនទាន់ដង្ហើមនាងក៏បាន" សុភូតៈភិក្ខុនិយាយហើយ ក៏ក្រាបលាទៅ ។ 

ខ្ញុំព្រះករុណាចុះពីលើភ្នំទៅនៅរសៀលថ្ងៃនោះឯង និង ទៅដល់សម្នាក់នាងភិក្ខុនី​ក្នុងពេលព្រលប់ សុភូតៈភិក្ខុនាំខ្ញុំព្រះករុណាចូលទៅក្នុងសាលាឆាន់ដែលជាទីស្នាក់របស់លីលាវតី ។ បរិយាកាស​នៅជុំវិញ​បរិវេណម្តុំនោះស្ងាត់លន្លោចកណ្តោចចិត្តមែនទែន ។ ខ្ញុំព្រះករុណាអង្គុយនៅលើជើងតាំងឆ្ងាយពីគ្រែដែល លីលាវតីកំពុងអាពាធប្រហែល ១ ព្យាម ។ រូបភាព​ដែល​ប្រាកដ​នៅ​លើផ្ទៃមុខជារូបភាពដែលបង្កសេចក្តីស្លុត​រន្ធត់ចិត្តដល់ខ្ញុំព្រះករុណាជាអតិបរមា ។ លីលាវតីកំពុងតែដេកស្តូកស្តឹងបិទភ្នែកពព្រឹមនៅយ៉ាងស្ងប់ ហែហម ឡោមព័ទ្ធ​ដោយ​ភិក្ខុនី​ចាស់​វស្សា ។ មានចង្កៀងតាំងនៅលើជើងម៉ាក្បែរគ្រែចោលពន្លឺភ្លឺភ្លឹតភ្លែតល្មមនឹងមើល​ឃើញមុខគ្នាបាន ។ ទឹកមុខរបស់លីលាវតីស្លេកស្លាំងស្ទើរតែចាំមិនបាន គ្មាន​សល់​ស្នាកស្នាម​នៃ​សម្រស់​ស្រស់​ស្អាតដូចពីមុនទៀតឡើយ ។
 
"លីលាវតី ! លីលាវតី ! ព្រះរេវត្តៈត្ថេរៈនិមន្តមកហើយ" ភិក្ខុនី​ចាស់ ១ អង្គ​ដែលអង្គុយនៅក្បែរចាំបក់ផ្លិតឱន ចុះខ្សឹបដាក់ត្រចៀកលីលាវតីប្រាប់តិចៗ ។ នាងបើកភ្នែកព្រឹមៗ សម្តែង​ថា​ដឹង​ខ្លួន ភិក្ខុនី​ជាគិលានុបដ្ឋាយិកា ឱនខ្សឹបប្រាប់ម្តងទៀត ។ 

"លោកបង ! លោកបងច៎ា​ ! " លីលាវតីហៅខ្ញុំព្រះករុណាដោយសម្លេងខ្សាវៗទាំងមានទឹកភ្នែកហូររហេញ​ចេញមកពេញត្របកភ្នែកហើយហូរកាត់ផែនថ្ពាល់ចុះកាន់ខ្នើយជាធារ ។ 

"លីលាវតី ! លោកបងមករកលីលាវតីហើយ កំពុងអង្គុយនៅក្បែរលីលាវតីនេះឯង" ខ្ញុំព្រះករុណានិយាយ ដោយសម្លេងខុសប្រក្រតីព្រោះក្តុកក្តួលអួលណែនដើមទ្រូង នាង​យក​ដៃ​ទាំង​ពីរ​ដែល​ស្រាក់​គ្នា​នៅ​លើដើមទ្រូង​លើក​ក្រពុំ​ម្រាម​ដៃ​សំពះ​យ៉ាង​ប៉ក​ល្វើយ ហើយក៏ដាក់ចុះរាបក្បែរៗខ្លួន ។

"លោក​បងខិតចូលមកជិតបន្តិចទៀត ន្អាលនឹងមើលមុខលោកបងជាគ្រាចុងក្រោយ ជីវិតរបស់លីលាវតី ច្បាស់​ជា​មិន​វែងឆ្ងាយ​តទៅ​ទៀតទេ" 

នាង​និយាយដោយសម្លេងស្អកស្អាខ្សាវៗទាំងដាច់រអិករអាក់ ។ ខ្ញុំព្រះករុណាធ្វើតាមនាងដោយល្អ ឈ្ងោកមុខចូលទៅជិតហើយលើកចង្កៀងឡើងបំភ្លឺមុខខ្លួនឯងទាំង ប្រាប់ថា "លោក​បង​នៅ​ចំពោះ​មុខ​នាង​ហើយ" មានសញ្ញានៃពំនេញចិត្តប្រាកដក្នុងកែវភ្នែកដ៏ល្អក់ព្រិល របស់លីលាវតីឃើញបានយ៉ាងច្បាស់ ។

"សូមឲ្យលីលាវតីចាប់ដៃលោកបងជាលើកចុងក្រោយផង" ខ្ញុំព្រះករុណាអនុលោមតាមដោយឥតប្រកែក ហុចដៃឆ្វេងឲ្យនាងចាប់ក្តោបទុកនៅប្របគ្រែ ។

"បពិត្រលោកបងជាទីស្រឡាញ់ ! " នាងនិយាយដោយសម្លេងខ្សាវ និង ល្វើយៗគួរឲ្យក្តុកចិត្ត "នាទីចុង ក្រោយនៃជីវិតរបស់លីលាវតីជិតចូលមកដល់ហើយ សូម​លោក​បង​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​លីលាវតី​បង្ហើបប្រាប់ រឿងពិតឲ្យស្តាប់ជាគ្រាអវសានផងចុះ ដើម្បីឲ្យលោកបងបានយល់ត្រូវតាមការពិត ហើយលីលាវតីនឹង​បានស្លាប់ទៅយ៉ាងស្ងប់សុខ​" ។

"តំណាលទៅចុះ លីលាវតី ! លោកបងត្រៀមខ្លួនចាំស្តាប់ស្រាប់ហើយ "

លីលាវតីធ្មេចភ្នែកហាក់នឹងថារំលឹកស្មារតីចងចាំទាំងដកដង្ហើមយ៉ាងវែង ដើម្បីប្រមែប្រមូលកម្លាំង ហើយចាប់ផ្តើមតំណាលរឿងដែលនាងហៅថា "ការពិត"

"លោកបងច៎ា ! មុនពេលដែលលោកបងចាកចេញពីទីក្រុងសាវត្ថីមក លោកបងបានទទួលសំបុត្រ ១ ច្បាប់ដែលជាស្នាមដៃ និង ឈ្មោះរបស់លីលាវតី ចំពេលនោះ លីលាវតី​ក៏​បាន​ទទួល​សំបុត្រ ១ ច្បាប់ដែល​ជាស្នាមដៃ និង ឈ្មោះរបស់លោកបងដែរ ។ ប៉ុន្តែសំបុត្រទាំង ២ ច្បាប់នោះជាសំបុត្រក្លែងក្លាយទេ ។ សុវឌ្ឍនកុមារ​ជា​អ្នក​សរសេរ​ប្រឌិត​ឡើង​ដើម្បី​ផ្តាច់​សម្ពន្ធភាព​រវាង​យើង​ទាំង​ពីរ ។ គ្រាន់តែបានទទួល សំបុត្រនោះភ្លាម លោកបងក៏ជឿស៊ប់ហើយក៏​និរទេស​ភៀសខ្លួនចេញមក ។ ប៉ុន្តែ​លីលាវតី​នៅ​មិនទាន់​ជឿ ​ថា​ជា​សំបុត្​ររបស់​លោក​បង​ទេ ទើប​ព្យាយាម​ស្វែង​រក​ការ​ពិត ។ វិធី​តែមួយ​គត់​ដែល​នឹង​ទទួល​បាន​ការ​ពិត គឺ ត្រូវ​ក្លែង​ធ្វើ​ជា​ស្រឡាញ់​សុវឌ្ឍនកុមារ​ដោយ​សន្យា​ថា​នឹង​រៀបការ​ជាមួយគេ ។ បើ​គេ​សុខចិត្ត​ប្រាប់ការ​ពិត​ឲ្យ ។ នៅទីបំផុត គេក៏ប្រាប់ការពិតថាគេសរសេរសំបុត្រក្លែងក្លាយហ្នឹងដោយខ្លួនឯង" លីលាវតីបើកភ្នែកឡើង ហើយឈប់តំណាល​ដោយ​លំហត់​ត្រហប​ ខាង​ក្នុង​កែវ​ភ្នែក​របស់​នាង​បង្កប់​ដោយ​សញ្ញា​នៃ​គំនុំ​ស្អប់​ខ្ពើម ។
 
"គ្រាន់តែដឹងការពិត ខ្ញុំកណាក៏ចេញបួសជាភិក្ខុណី ។ ដើរផ្លូវចច្រប់អារ៉ប់ទៅតាមនិគមជនបទផ្សេងៗស៊ើប​សួររកលោកបងជារៀងរហូតមកដោយវត្ថុបំណងតែម្យ៉ាង គឺ ប្រាប់​រឿង​ពិត​ឲ្យ​លោក​បង​បានដឹងប៉ុណ្ណោះ ។ ឥឡូវនេះ លីលាវតីបានមកដល់វត្ថុបំណងនោះហើយ ទោះបីស្លាប់ទៅក៏ឥតសោកស្តាយជីវិតដែរ លោកបងច៎ា ! សូម​ឲ្យ​អភ័យទោស​ដល់​លីលាវតី​ផង​សម្រាប់​កំហុស​ថ្លោះធ្លោយ​កន្លងមក" ។

"លីលាវតីអើយ ! លោកបងសុខចិត្តឲ្យអភ័យទោសដល់នាងទាំងអស់ ហេតុតែលោកបងមិនដឹងការពិត រឿងនេះបានជាខឹងខប់ស្អប់ក្រោធលីលាវតី ពីព្រោះ​យល់ថា​លីលាវតី​ជា​ស្រី​ក្បត់​ទុយ៌ស ដោះដៃចោល លោកបងដោយឥតអាឡោះអាល័យ ហើយទៅរៀបការជាមួយនឹងសុវឌ្ឍនកុមារ ។ ឥឡូវនេះ លោកបងបាន ដឹងការពិតអស់ហើយ ការ​យល់ខុស​ព្រម​ទាំង​ការស្អប់​ទាស់ចិត្តចំពោះលីលាវតីបានរសាត់បាត់អស់រលីង ហើយ ។ សេចក្តីស្រឡាញ់ស្នេហ៍​ស្និទ្ធ​អាណិតអាណោចបានវិលត្រឡប់មកវិញ ។ នឹកសោកស្តាយអតីតកាល ពន់ពេកណាស់ ប៉ុន្តែ​ធ្វើដូចម្តេចបាន បើវាកន្លងហួសទៅហើយ ។ លីលាវតីសូមឲ្យអភ័យទោសដល់​លោក​បងផងសម្រាប់កំហុសថ្លោះធ្លោយកន្លងមក" ។

"លីលាវតីសុខចិត្តឲ្យអភ័យទោសដល់លោកបងទាំងអស់​" នាងឆ្លើយដោយសម្លេងខ្សេវៗ ។

"លោកបងច៎ា ! ជាតិនេះយើងមានកម្ម សេចក្តីស្នេហាយើងមានតែឧបសគ្គរហូតមក" ទឹកភ្នែកចាប់ហៀរ​រហេញចេញមកទៀត សម្តែងថានាងរលឹកនឹកឃើញអតីតកាលដ៏ជូរចត់ ។

"បំភ្លេចរឿងចាស់ចោលទៅ លីលាវតីអើយ !​" ខ្ញុំព្រះករុណាលួងលោមនាងដោយហៀរទឹកភ្នែកតិចៗ ។
 
"ឥឡូវនេះ យើងយល់ចិត្តថ្លើមគ្នាបានល្អហើយ កម្មរបស់យើងឲ្យផលអស់ហើយក្នុងជាតិនេះ ជាតិតទៅ សូមឲ្យយើងបានជួបគ្នាទៀត ។ សូម​ឲ្យ​មាគ៌ា​ស្នេហា​យើង​រលូន​រាបទាប​ឥត​ឧបសគ្គ ។ លោកបងនឹងស្រឡាញ់​លីលាវតី​តែម្នាក់គត់រាល់ភពរាល់ជាតិលុះត្រាតែដល់ព្រះនិព្វាន" ។

លីលាវតីច្របាច់ដៃខ្ញុំព្រះករុណាណែនហើយនិយាយដោយសម្លេងញ័រៗថា ៖
 
"លីលាវតីមានសេចក្តីសុខខ្លាំងណាស់ " នាងព្យាយាមនិយាយតទៅទៀត ប៉ុន្តែសម្លេងខ្សាវៗទាល់តែស្តាប់​មិនយល់សេចក្តី ខ្យល់ដកដង្ហើមស្កាលចុះតិចទៅ ៗ កែវភ្នែក​ទាំងសង​ខាង​បិទ​ចុះ​សន្សឹមៗ​លុះតែបិទជិត​ស្និទ្ធទៅ ។ ព្រម​ជា​មួយ​នឹង​ការបិទត្របកភ្នែកនោះឯង ខ្យល់ដកដង្ហើមក៏រលត់ផុតបាត់ទៅ ។ លីលាវតីចាកចោល ខ្ញុំព្រះករុណាទៅហើយ ទៅ​ដោយ​ឥត​ថ្ងៃ​ណា​នឹង​វិល​វិញ ប៉ុន្តែជាការចាកទៅយ៉ាងស្ងប់សុខ ព្រោះមាន ស្នាមញញឹមយ៉ាងស្រស់ស្រាយប្រាកដនៅលើផ្ទៃមុខដ៏សស្លេករបស់នាង ។
 
"ទៅកាន់សុគតិចុះ លីលាវតីអើយ ! ទៅចាំលោកបងនៅលើឋានសួគ៌មុនចុះ មិនយូរមិនឆាប់ លោកបងនឹង​តាមទៅដែរ​" ខ្ញុំព្រះករុណានិយាយចេញមកដោយអារម្មណ៍ស្ទើរលក់ស្ទើរភ្ញាក់ ភាព​ត្រជាក់ស្ងាត់គ្រប​ដណ្តប់ពេញទាំងបរិវេណ​ភិក្ខុនី​ទាំងអស់ស្រក់ទឹកភ្នែករលីងរលោងព្រោះតែអាណិតលីលាវតី ។

ម្នាលលោកដ៏មានអាយុ ! បន្ទាប់ពីនោះមក ខ្ញុំព្រះករុណាក៏ចាត់ធ្វើបុណ្យបូជាសពរបស់លីលាវតីយ៉ាង​សមកិត្តិយស ហើយ​បាន​កសាង​ចេតីយ័ប​ញ្ចុះ​អដ្ឋិធាតុ​នាង​ទុក​ទៀប​ទ្វារ​វត្តវេឡុវ័ន ឲ្យ​មេជាង​ឆ្លាក់​អក្សរ​ទុកលើផ្ទាំងថ្មប្របចេតីយ៍ថា ៖
 
លីលាវតី ស្រីបូជាស្នេហាថ្លៃថ្លាជាងទេវៈ 
លីលាវតី ស្រីស្មោះស្ម័គ្រស្នេហាជាងជីវិត 
លីលាវតី ស្រីស្នេហាគូស្នេហ៍ពិតជាងខ្លួនឯង