បូជាចារ្យ

បូជាចារ្យ (អង់គ្លេស: Priest; pronounce ) ជាមនុស្សពិសិដ្ឋដែលបម្រើកិច្ចការនៅទីថ្វាយតង្វាយរបស់ព្រះ ប៉ុន្តែមិនមែនចាំបាច់ទាល់តែជាមនុស្សវិសុទ្ធទើបអាចធ្វើជាបូជាចារ្យនោះទេ។ នៅក្នុងសាសនារបស់ពួកអ្នកមិនជឿព្រះ ក៏មានបូជាចារ្យដែរ ហើយពួកគេជាអ្នកដែលកាន់តាមទម្លាប់សាសនារបស់ខ្លួន មានដូចជា បូជាចារ្យរបស់សេយូស បូជាចារ្យរបស់ជូភីធើ បូជាចារ្យរបស់ព្រះបាលជាដើម។
រូបភាពតូច|150x150ភីកសែល|Roman Catholic while celebrating a mass
បូជាចារ្យ (ភាសាក្រិក πρεσβύτερος presbýteros ភាសាឡាតាំង presbyter មានន័យថា "ចាស់ទុំ" ឬក៏ "provost" មានន័ថា "អ្នកដែលគេដាក់ឲ្យគ្រប់គ្រងមនុស្សផ្សេងទៀត", ឬមកពីពាក្យឡាតាំងមួយទៀត praepositus  មានន័យថា "មនុស្សដែលគេដាក់ឲ្យទទួលខុសត្រូវ), ជាអ្នកដែលគេបានផ្ដល់សិទ្ធិអំណាចឲ្យធ្វើពិធីផ្សេងៗនៅក្នុងសាសនា ជាពិសេសគាត់ជាអ្នកកណ្ដាលរវាងមនុស្ស និងព្រះ។ គាត់ក៏មានសិទ្ធិ ឬអំណាច ក្នុងការចាត់ចែងពិធីសាសនាដែរ ជាពិសេសពីធីថ្វាយតង្វាយជាដើម។

នៅក្នុងគ្រីស្ទានខាងប្រូតេស្តង់ បូជាចារ្យជាធម្មតា ជាអ្នកបម្រើ និងជាគ្រូគង្វាល។

នៅក្នុងសាសនាជាច្រើន បូជាចារ្យត្រូវបំពេញមុខងារពេញម៉ោង ទាំងទាត់ចោលកិច្ចការផ្សេងៗទៀតផង។ បូជាចារ្យគ្រីស្ទានជាច្រើនបានជ្រើសរើស ឬត្រូវបានផ្ដល់សិទ្ធិឲ្យថ្វាយខ្លួនដល់ក្រុមជំនុំ និងរស់នៅដោយក្រុមជំនុំជាអ្នកផ្គត់ផ្គង់។ ក្នុងករណីផ្សេងទៀត បូជាចារ្យគ្រាន់តែបំពេញមុខងារក្រៅម៉ោងតែប៉ុណ្ណោះ។

Webster's New World Dictionary of the American Language, College Edition, The World Publishing Company, Cleveland OH, s.v. "priest"Joseph B. Lightfoot, Epistle to the Philippians; a revised text, with introduction, etc., 2nd ed. 1869, p. 184, cited after OED. Blue Letter Bible, Lexicon results for qĕdeshah (Strong's H2181), incorporating Strong's Concordance (1890) and Gesenius's Lexicon (1857).Also transliterated qĕdeshah, qedeshah, qědēšā ,qedashah, kadeshah, kadesha, qedesha, kdesha. A modern liturgical pronunciation would be k'deyshaSauneron, Serge (2000) [1988]. The Priests of Ancient Egypt, New Edition. Translated by David Lorton. Cornell University Press. pp. 32–36, 89–92Sauneron 2000, pp. 42–47, 52–53Doxey, Denise M., "Priesthood", in The Oxford Encyclopedia of Ancient Egypt (2001), vol. III, pp. 69–70A Roman matron was any mature woman of the upper class, married or unmarried. Females could serve public cult as Vestal Virgins but few were chosen, and then only from young maidens of the upper class.Barbette Stanley Spaeth, The Roman goddess Ceres, University of Texas Press, 1996, pp. 4–5, 9, 20 (historical overview and Aventine priesthoods), 84–89 (functions of plebeian aediles), 104–106 (women as priestesses): citing among others Cicero, In Verres, 2.4.108; Valerius Maximus, 1.1.1; Plutarch, De Mulierum Virtutibus, 26.

សាសនាគ្រីស្ទធ្វេង|រូបភាពតូច|A Roman Catholic priest, Saint Josemaría Escrivá, celebrating the holy sacrifice of the Mass
រូបភាពតូច|Some clergy and religious, such as these, who are Canons Regular of the Order of the Holy Cross and live in the Netherlands, wear distinctive clothing which distinguishes them from other clergy, whether secular or religious
An example of the use of "presbyter" is found in Catechism of the Catholic Church, 1554 

ចាប់តាំងពីមានកំណែទម្រង់ប្រូតេស្តង់មក និកាយជាច្រើនដែលគ្មានការធ្វើពិធីសាសនា ទំនងជាប្រើពាក្យ "ចាស់ទុំ" សំដៅលើគ្រូគង្វាលរបស់ខ្លួន។

យ៉ាងណាមិញ នៅក្នុងព្រះគម្ពីរសញ្ញាថ្មី គ្មានពាក្យថា គ្រូគង្វាលទេ (ក្រៅពីព្រះគ្រីស្ទ) ដែលត្រូវបានផ្ដល់ងារថា "hiereus," ជាភាសាក្រិក មានន័យថា "បូជាចារ្យ" ដូច្នេះហើយការបកប្រែពាក្យនេះទៅជាភាសាអង់គ្លេស ត្រូវបានគេឃើញថាខុសពីពាក្យដើមរបស់ក្រិក "presbuteros," ដែលមានន័យថា "ចាស់ទុំ"  និងជាពាក្យដែលគេប្រើសម្រាប់ពួកអ្នកដឹកនាំគ្រីស្ទាន ក្នុងព្រះគម្ពីរសញ្ញាថ្មី។ នៅក្នុងព្រះគម្ពីរសញ្ញាថ្មី មានបង្រៀនថា ដោយសារព្រះគ្រីស្ទត្រូវបានធ្វើឲ្យទៅេជាយញ្ញបូជាដ៏គ្រប់លក្ខណ៍សម្រាប់ការអស់ទោសបាប នោះពួកអ្នកជឿអាចចូលទៅឯព្រះបិតាដោយផ្ទាល់ តាមរយៈព្រះអង្គបាន (ហេព្រើរ 10:19) ដោយភាពជាបូជាចារ្យតែមួយគត់ដែលព្រះគ្រីស្ទបានផ្ដល់ឲ្យក្រុមជំនុំ។

នៅក្នុងលីខិតផ្ញើរទៅគ្រីស្ទានជាតិហេព្រើរ បានគូសបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់នូវភាពខុសគ្នារវាងភាពជាបូជាចារ្យរបស់យូដា និងភាពជាមហាបូជាចារ្យរបស់ព្រះគ្រីស្ទ។ លិខិតនោះបង្រៀនថាតង្វាយឲ្យថួននឹងបាប ដែលថ្វាយដោយព្រះយេស៊ូវ នៅកាលវ៉ារី បានបង្កើតភាពជាបូជាចារ្យរបស់ពួកយូដា និងយញ្ញបូជាដ៏លើសលប់ ព្រមទាំងការប្រារព្ធពិធីផ្សេងៗទៀតតាមក្រឹត្យវិន័យរបស់ម៉ូសេ។ ដូច្នេះចំពោះគ្រីស្ទាន ព្រះគ្រីស្ទព្រះអង្គផ្ទាល់គឺជាមហាបូជាចារ្យតែមួយគត់ ហើយគ្រីស្ទានគ្មានភាពជាបូជាចារ្យដោយខ្លួនឯង ឬមានភាពជាបូជាចារ្យពីការរួមចំណែកផ្សេងពីភាពជាបូជាចារ្យរបស់ព្រះគ្រីស្ទឡើយ ដែលព្រះគ្រីស្ទក្បាលនៃក្រុមជំនុំ។ យញ្ញបូជាតែមួយគត់ដែលព្រះគ្រីស្ទបានថ្វាយម្ដងជាសម្រេច (ហេព្រើរ 10:10) នៅលើឈើឆ្កាង ផ្ដល់នូវការញែគជាវិសុទ្ធ និងការប្រោសលោះដ៏អស់កល្បជានិច្ច។