navinnseab/khmer-wikipedia-article huggingface dataset:
អាស៊ាន: សេដ្ឋកិច្ច

សេដ្ឋកិច្ច 
រូបភាពតូច|270x270ភីកសែល|ការជ្រើសរើសនៃGDP PPP data (ប្រទេសនិងប្លុកកំពូលទាំង១០) ដោយមិនមានគោលបំណងពិសេស

 ស្ថានភាពទូទៅ 
អាស៊ានត្រូវបានបង្កើតឡើងតាមសសរស្ដម្ភចំនួនបីៈ សហគមន៍សន្តិសុខនយោបាយអាស៊ាន(APSC), សហគមន៍សេដ្ឋកិច្ចអាស៊ាន(AEC), និងសហគមន៍សង្គមធម៌វប្បធម៌អាស៊ាន(ASCC)។

បណ្ដាប្រទេសសមាជិកអាស៊ានសម្បូរតំបន់សេដ្ឋកិច្ចជាច្រើន(សួនឧស្សាហកម្ម ឧទ្យានអេកូឧស្សាហកម្ម តំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេស ឧទ្យានបច្ចកេវិទ្យានិងគំនិតច្នៃប្រឌិតផលិតផលក្នុងស្រុក)។UNIDO វៀតណាម (អង្គការអភិវឌ្ឍន៍ឧស្សាហកម្មរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ)បានចងក្រងជាបញ្ជីតំបន់សេដ្ឋកិច្ចក្នុងសហគមន៍សេដ្ឋកិច្ចអាស៊ានក្នុងឆ្នាំ២០១៥ដែលមានចំណងជើងថា"តំបន់សេដ្ឋកិច្ចនៅអាស៊ាន " និពន្ធដោយ Arnault Morisson។

 ទីផ្សារក្នុងស្រុក 
នៅចុងឆ្នាំ២០១៥ អាស៊ានគ្រោងនឹងបង្កើតឱ្យមានទីផ្សាររួមដែលបានមូលដ្ឋាននៃសេរីភាពបួន។ទីផ្សារនេះនឹងបង្កើតឱ្យមានលំហូរដោយសេរីនៃទំនិញ សេវាកម្ម កម្លាំងពលកម្មជំនាញ និងមូលធន។

រហូតមកដល់ចុងឆ្នាំ២០១៥ ពាណិជ្ជកម្មអន្តរជាតិអាស៊ាននៅតែមានកម្រិតទាបនៅឡើយ។ស

 ប្រទេសអាស៊ានសំខាន់ទាំងប្រាំមួយ 
ប្រទេសអាស៊ានសំខាន់ទាំងប្រាំមួយសំដៅលើប្រទេសដែលមានសេដ្ឋកិច្ចរីកចម្រើនជាងគេទាំងប្រាំមួយដែលមានទំហំសេដ្ឋកិច្ចធំជាប្រទេសបួនឯទៀតៈ
ប្រទេសប្រជាជន
(គិតជា
លាននាក់)GDP
(ឆ្នាំ២០១៦)
(គិតជាពាន់
លានដុល្លារ
អាមេរិក)GDP
(ជាធម្មតា
ក្នុងម្នាក់)
(ដុល្លារ
អាមេរិក)GDP
(PPP ២០១៦)
(គិតជាពាន់លានដុល្លារ)
 GDP
(PPPក្នុងម្នាក់)
(គិតជាដុល្លារអាមេរិក)   260.6  $940,953   $3,610   $3,027,827   $11,618   68.1  $390,592   $5,777  $1,152,421  $16,922   103.3  $311,687   $3,017  $793,193   $7,678   30.8 $302,748   $9,890  $859,881   $27,918   5.6  $292,642   $53,209  $484,951   $86,598   95.3  $200,493    $2,103  $592,848   $6,220

 ASEAN Capital Markets Forum (ACMF) 

 អត្រាអក្ខរកម្ម 
តារាងខាងក្រោមនេះបង្ហាញអំពីអត្រាអន្តរកម្មសម្រាប់មនុស្សដែលមានអាយុ១៥ទៅ២៤ឆ្នាំមកពីប្រទេសសមាជិកអាស៊ានទាំង១០ តាមរបាយការណ៍របស់អង្គការសហប្រជាជាតិ។United Nations. 
 ប្រទេស ឆ្នាំ់
(ថ្មី
បំផុត) មនុស្ស
ពេញវ័យ
(១៥+)
អត្រា
អក្ខរកម្ម បុរស
ពេញ
វ័យនារី
ពេញ
វ័យ យុវជន
(១៥-២៤)
អត្រា
អក្ខរកម្ម យុវជន យុវនារី តំនភ្ជាប់=|alt=|border|23x23ភីកសែល ប្រ៊ុយណេ  2009  95%  97%  94%  100%  100%  100% តំនភ្ជាប់=|alt=|border|23x23ភីកសែល កម្ពុជា 2008  78%  85%  71%  87%  89%  86% តំនភ្ជាប់=|alt=|border|23x23ភីកសែល ឥណ្ឌូណេស៊ី 2008  92%  95%  89%  99%  100%  99% តំនភ្ជាប់=|alt=|border|23x23ភីកសែល ឡាវ 2005  73%  82%  63%  84%  89%  79% តំនភ្ជាប់=|alt=|border|23x23ភីកសែល ម៉ាឡេស៊ី 2015  96%  95%  94%  93%  95%  96% តំនភ្ជាប់=|alt=|border|23x23ភីកសែល មីយ៉ាន់ម៉ា 2009  92%  95%  90%  96%  96%  95% តំនភ្ជាប់=|alt=|border|23x23ភីកសែល ហ្វីលីពីន 2015  98%  97%  96%  98%  98philippinesinfo%  98% តំនភ្ជាប់=|alt=|border|23x23ភីកសែល សិង្ហបុរី  2009  95%  97%  92%  100%  100%  100% តំនភ្ជាប់=|alt=|border|23x23ភីកសែល ថៃ 2005  94%  96%  92%  98%  98%  98% តំនភ្ជាប់=|alt=|border|23x23ភីកសែល វៀតណាម 2009  93%  95%  91%  97%  97%  96%
អាស៊ាន: ស្ថានភាពទូទៅ

ស្ថានភាពទូទៅ 
អាស៊ានត្រូវបានបង្កើតឡើងតាមសសរស្ដម្ភចំនួនបីៈ សហគមន៍សន្តិសុខនយោបាយអាស៊ាន(APSC), សហគមន៍សេដ្ឋកិច្ចអាស៊ាន(AEC), និងសហគមន៍សង្គមធម៌វប្បធម៌អាស៊ាន(ASCC)។

បណ្ដាប្រទេសសមាជិកអាស៊ានសម្បូរតំបន់សេដ្ឋកិច្ចជាច្រើន(សួនឧស្សាហកម្ម ឧទ្យានអេកូឧស្សាហកម្ម តំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេស ឧទ្យានបច្ចកេវិទ្យានិងគំនិតច្នៃប្រឌិតផលិតផលក្នុងស្រុក)។UNIDO វៀតណាម (អង្គការអភិវឌ្ឍន៍ឧស្សាហកម្មរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ)បានចងក្រងជាបញ្ជីតំបន់សេដ្ឋកិច្ចក្នុងសហគមន៍សេដ្ឋកិច្ចអាស៊ានក្នុងឆ្នាំ២០១៥ដែលមានចំណងជើងថា"តំបន់សេដ្ឋកិច្ចនៅអាស៊ាន " និពន្ធដោយ Arnault Morisson។
អាស៊ាន: ទីផ្សារក្នុងស្រុក

ទីផ្សារក្នុងស្រុក 
នៅចុងឆ្នាំ២០១៥ អាស៊ានគ្រោងនឹងបង្កើតឱ្យមានទីផ្សាររួមដែលបានមូលដ្ឋាននៃសេរីភាពបួន។ទីផ្សារនេះនឹងបង្កើតឱ្យមានលំហូរដោយសេរីនៃទំនិញ សេវាកម្ម កម្លាំងពលកម្មជំនាញ និងមូលធន។

រហូតមកដល់ចុងឆ្នាំ២០១៥ ពាណិជ្ជកម្មអន្តរជាតិអាស៊ាននៅតែមានកម្រិតទាបនៅឡើយ។ស
អាស៊ាន: ប្រទេសអាស៊ានសំខាន់ទាំងប្រាំមួយ

ប្រទេសអាស៊ានសំខាន់ទាំងប្រាំមួយ 
ប្រទេសអាស៊ានសំខាន់ទាំងប្រាំមួយសំដៅលើប្រទេសដែលមានសេដ្ឋកិច្ចរីកចម្រើនជាងគេទាំងប្រាំមួយដែលមានទំហំសេដ្ឋកិច្ចធំជាប្រទេសបួនឯទៀតៈ
ប្រទេសប្រជាជន
(គិតជា
លាននាក់)GDP
(ឆ្នាំ២០១៦)
(គិតជាពាន់
លានដុល្លារ
អាមេរិក)GDP
(ជាធម្មតា
ក្នុងម្នាក់)
(ដុល្លារ
អាមេរិក)GDP
(PPP ២០១៦)
(គិតជាពាន់លានដុល្លារ)
 GDP
(PPPក្នុងម្នាក់)
(គិតជាដុល្លារអាមេរិក)   260.6  $940,953   $3,610   $3,027,827   $11,618   68.1  $390,592   $5,777  $1,152,421  $16,922   103.3  $311,687   $3,017  $793,193   $7,678   30.8 $302,748   $9,890  $859,881   $27,918   5.6  $292,642   $53,209  $484,951   $86,598   95.3  $200,493    $2,103  $592,848   $6,220
អាស៊ាន: អត្រាអក្ខរកម្ម

អត្រាអក្ខរកម្ម 
តារាងខាងក្រោមនេះបង្ហាញអំពីអត្រាអន្តរកម្មសម្រាប់មនុស្សដែលមានអាយុ១៥ទៅ២៤ឆ្នាំមកពីប្រទេសសមាជិកអាស៊ានទាំង១០ តាមរបាយការណ៍របស់អង្គការសហប្រជាជាតិ។United Nations. 
 ប្រទេស ឆ្នាំ់
(ថ្មី
បំផុត) មនុស្ស
ពេញវ័យ
(១៥+)
អត្រា
អក្ខរកម្ម បុរស
ពេញ
វ័យនារី
ពេញ
វ័យ យុវជន
(១៥-២៤)
អត្រា
អក្ខរកម្ម យុវជន យុវនារី តំនភ្ជាប់=|alt=|border|23x23ភីកសែល ប្រ៊ុយណេ  2009  95%  97%  94%  100%  100%  100% តំនភ្ជាប់=|alt=|border|23x23ភីកសែល កម្ពុជា 2008  78%  85%  71%  87%  89%  86% តំនភ្ជាប់=|alt=|border|23x23ភីកសែល ឥណ្ឌូណេស៊ី 2008  92%  95%  89%  99%  100%  99% តំនភ្ជាប់=|alt=|border|23x23ភីកសែល ឡាវ 2005  73%  82%  63%  84%  89%  79% តំនភ្ជាប់=|alt=|border|23x23ភីកសែល ម៉ាឡេស៊ី 2015  96%  95%  94%  93%  95%  96% តំនភ្ជាប់=|alt=|border|23x23ភីកសែល មីយ៉ាន់ម៉ា 2009  92%  95%  90%  96%  96%  95% តំនភ្ជាប់=|alt=|border|23x23ភីកសែល ហ្វីលីពីន 2015  98%  97%  96%  98%  98philippinesinfo%  98% តំនភ្ជាប់=|alt=|border|23x23ភីកសែល សិង្ហបុរី  2009  95%  97%  92%  100%  100%  100% តំនភ្ជាប់=|alt=|border|23x23ភីកសែល ថៃ 2005  94%  96%  92%  98%  98%  98% តំនភ្ជាប់=|alt=|border|23x23ភីកសែល វៀតណាម 2009  93%  95%  91%  97%  97%  96%
អាស៊ាន: អានបន្ថែម

អានបន្ថែម 
 ASEAN Community in Figures (ACIF) 2012  (PDF), Jakarta: Association of Southeast Asian Nations, 2012, ISBN 978-602-7643-22-2 
 Acharya, Amitav (2009), Constructing a Security Community in Southeast Asia: ASEAN and the problem of regional order (2nd ed.), Abingdon Oxon/New York: Routledge, ISBN 978-0-415-41428-9 
 Collins, Allan (2013), Building a People-oriented Security Community the ASEAN Way, Abingdon Oxon/New York: Routledge, ISBN 978-0-415-46052-1 
 Fry, Gerald W. (2008), The Association of Southeast Asian Nations, New York: Chelsea House, ISBN 978-0-7910-9609-3 
 Lee, Yoong Yoong, ed. (2011), ASEAN Matters! Reflecting on the Association of Southeast Asian Nations, Singapore: World Scientific Publishing, ISBN 978-981-4335-06-5 
 Haacke, Jürgen; Morada, Noel M., eds. (2010), Cooperative Security in the Asia-Pacific: The ASEAN Regional Forum, Abingdon Oxon/New York: Routledge, ISBN 978-0-415-46052-1 
 Seah, Daniel (2015) Problems Concerning the International Law-Making Practice of ASEAN Asian Journal of International Law (Cambridge University Press)
 Severino, Rodolfo (2008), ASEAN, Singapore: ISEAS Publications, ISBN 978-981-230-750-7 
 Amador III J, Teodoro J. (2014), A united region: The ASEAN Community 2015

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អាស៊ាន
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អង្គការអន្តររដ្ឋាភិបាល
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ្នកសង្កេតការណ៍មហាសន្និបាតអង្គការសហប្រជាជាតិ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អង្គការមានមូលដ្ឋាននៅចាកាតា
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អង្គការបង្កើតនៅឆ្នាំ១៩៦៧
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អាស៊ីអាគ្នេយ៍
អាស៊ី

អាស៊ី (ភាសាអង់គ្លេស៖ Asia, ភាសាបារាំង៖ Asie) គឺជា​ទ្វីប​មួយ​ធំជាងគេ និងមាន​ប្រជាជន​ច្រើនជាងគេ​បង្អស់​នៅលើ​ភពផែនដី​។ ទ្វីប​នេះ បាន​គ្របដណ្ដប់លើផ្ទៃដី​ប្រមាណ ៤៤,៥៧៩,០០០ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ ដែលស្មើនឹង ៣០% នៃផ្ទៃដីសរុបនៅលើផែនដី និង ៨.៧% នៃ​ផ្ទៃផែនដី។ ដោយ​មាន​ប្រជាជន​ជាង ៤ ពាន់លាន​នាក់ដែលស្មើនឹងប្រមាណ ៦០% នៃ​ប្រជាជន​ទាំងអស់នៅលើពិភពលោក អាស៊ីគឺមានចំនួនប្រជាជនច្រើនជាងប្រជាជននៅទ្វីបផ្សេងទៀតទាំងអស់បូកបញ្ចូលគ្នាទៅទៀត។

ដើមឡើយ អាស៊ី​ត្រូវ​បាន​គេ​ចាត់​ថា​ជា​ផ្នែក​មួយ​នៃ​ផ្ទាំងទ្វីប​ដ៏​ធំ "អឺរ៉ាស៊ី" ក្រោយ​ផ្នែក​ខាងកើត​ត្រូវ​បាន​កាត់ចេញ​ទៅជា "ទ្វីបអឺរ៉ុប" ដែល​លាតសន្ធឹង​ចាប់ពី​ខាងកើត​នៃ​ព្រែកជីកស៊ុយអេ ខាងកើត​អ៊ូរ៉ាល់ និង ខាងត្បូង​នៃ​ជួរភ្នំកាវកាស សមុទ្រ​កាសព្យែន និង​សមុទ្រខ្មៅ​។ ទ្វីបអាស៊ី មាន​ព្រំប្រទល់ ខាងកើត​ជាប់នឹង​មហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក, ខាងត្បូង​ជាប់នឹង​មហាសមុទ្រឥណ្ឌា និង​ខាងជើង​ជាប់នឹង​មហាសមុទ្រអាកទិក​។
អាស៊ី: ប្រភព​នៃ​ឈ្មោះ

ប្រភព​នៃ​ឈ្មោះ 
ពាក្យ "អាស៊ី" (Asia) មាន​ប្រភព​មកពី​ពាក្យ​ក្រិចបុរាណ "Ἀσία" ត្រូវ​បាន​សន្មត​ជាលើកដំបូង​ដោយ​ប្រវត្តិវិទូក្រិច ឈ្មោះ "ហេរ៉ូដូទុស" (ប្រហែល ៤៤០ មុន​គ.ស) ដើម្បី​តំណាង​ឲ្យ "អាណាតូលី" (Anatolia) ឬ ដើម្បី​ពណ៌នា​អំពី​សង្គ្រាមពែក សំដៅ​ទៅលើ "ចក្រភពពែក" ។
អាស៊ី: ការកំណត់​ខណ្ឌសីមា

ការកំណត់​ខណ្ឌសីមា 
 លក្ខណៈ​ភូមិសាស្ត្រ 
ពួក​អឺរ៉ុប​នា​យុគសម័យកណ្ដាល បាន​សន្មត​ថា "អាស៊ី" គឺជា​ទ្វីប​មួយ ជា​ផ្ទាំងដី​មួយ​ដាច់ដោយឡែក​ពី "អឺរ៉ុប" ។ ព្រំដែន​សីមា​រវាង​ទ្វីបអាស៊ី និង អាហ្វ្រិក គឺ​ព្រែកជីកស៊ុយអេ និង សមុទ្រក្រហម​។ ព្រំដែន​រវាង​អាស៊ី និង អឺរ៉ុប គឺ​ត្រូវ​បាន​សន្មត​យក​ចាប់ពី ច្រកសមុទ្រដាដាណេល (Dardanelles), សមុទ្រម៉ាម៉ារ៉ា (Sea of Marmara), ច្រកសមុទ្របូសព័រុស (Bosporus), សមុទ្រខ្មៅ, ជួរភ្នំកាវកាស, សមុទ្រ​កាសព្យែន, ទន្លេអ៊ូរ៉ាល់ ទៅ​ប្រភព​របស់​វា, ជួរភ្នំអ៊ូរ៉ាល់ ទៅ​សមុទ្រការ៉ា នៅ​ជិត​តំបន់​ការ៉ា ប្រទេស រុស្ស៊ី​។ 

នៅ​ចុង​ប៉ែក​ឦសាន​នៃ​ទ្វីបអាស៊ី គឺជា​តំបន់​ស៊ីបេរី ស្ថិតនៅ​ដាច់​ពី "អាមេរិកខាងជើង" ដោយ​ច្រកសមុទ្រប៊េរីង​។ អាស៊ី មាន​ព្រំប្រទល់ ខាងត្បូង​ជាប់​មហាសមុទ្រឥណ្ឌា (រាប់​ពី​លិច​ទៅ​កើត​គឺ ឈូងសមុទ្រអាដេន សមុទ្រអារ៉ាប់ និង ឈូងសមុទ្របេងហ្គាល់), ខាងកើត​ជាប់​ដែនទឹក​នៃ​មហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក (ដោយ​រាប់​បញ្ច្រាស​ទ្រនិច​នាឡិកា រួមមាន សមុទ្រចិនខាងត្បូង, សមុទ្រចិនខាងកើត, សមុទ្រលឿង, សមុទ្រជប៉ុន, សមុទ្រអុកហតស៍ និង សមុទ្រប៊េរីង) និង ខាងជើង​ជាប់​មហាសមុទ្រអាកទិក​។ ទ្វីបអូស្ត្រាលី (ឬ អូសេអានី) ស្ថិតនៅ​ប៉ែក​អាគ្នេយ៍​។ 

អ្នកភូមិសាស្ត្រ​មួយចំនួន មិន​បាន​សន្មត​ថា អាស៊ី និង អឺរ៉ុប ជា​ទ្វីប​ពីរ​ផ្សេងគ្នា​ទេ ដោយ​ពួក​គេពុំ​មាន​លក្ខណៈ​រូប​ណាមួយ​ដើម្បី​ខណ្ឌ​ចែក​ឲ្យ​ដាច់​ពី​គ្នា​នោះ​ឡើយ​។ តាម​លក្ខណៈ​ភូមិសាស្ត្រ អាស៊ី​គឺជា​ផ្នែក​គោល​ខាងកើត​នៃ "ទ្វីបអឺរ៉ាស៊ី" ដែល​មាន​អឺរ៉ុប គឺជា​ឧបទ្វីប​ភាគ​ពាយព្យ​នៃ​ផ្ទាំងទ្វីប​។ អ្នកភូមិសាស្ត្រ​ខ្លះ​ទៀត​យល់​ថា អាស៊ី អឺរ៉ុប និង អាហ្វ្រិក គឺជា​ផ្ទាំងទ្វីប​តែមួយ​ហៅថា "អាហ្វ្រិកអឺរ៉ាស៊ី" (Afro-Eurasia) ។

 ភូមិសាស្ត្រនយោបាយ
អាស៊ី: លក្ខណៈ​ភូមិសាស្ត្រ

លក្ខណៈ​ភូមិសាស្ត្រ 
ពួក​អឺរ៉ុប​នា​យុគសម័យកណ្ដាល បាន​សន្មត​ថា "អាស៊ី" គឺជា​ទ្វីប​មួយ ជា​ផ្ទាំងដី​មួយ​ដាច់ដោយឡែក​ពី "អឺរ៉ុប" ។ ព្រំដែន​សីមា​រវាង​ទ្វីបអាស៊ី និង អាហ្វ្រិក គឺ​ព្រែកជីកស៊ុយអេ និង សមុទ្រក្រហម​។ ព្រំដែន​រវាង​អាស៊ី និង អឺរ៉ុប គឺ​ត្រូវ​បាន​សន្មត​យក​ចាប់ពី ច្រកសមុទ្រដាដាណេល (Dardanelles), សមុទ្រម៉ាម៉ារ៉ា (Sea of Marmara), ច្រកសមុទ្របូសព័រុស (Bosporus), សមុទ្រខ្មៅ, ជួរភ្នំកាវកាស, សមុទ្រ​កាសព្យែន, ទន្លេអ៊ូរ៉ាល់ ទៅ​ប្រភព​របស់​វា, ជួរភ្នំអ៊ូរ៉ាល់ ទៅ​សមុទ្រការ៉ា នៅ​ជិត​តំបន់​ការ៉ា ប្រទេស រុស្ស៊ី​។ 

នៅ​ចុង​ប៉ែក​ឦសាន​នៃ​ទ្វីបអាស៊ី គឺជា​តំបន់​ស៊ីបេរី ស្ថិតនៅ​ដាច់​ពី "អាមេរិកខាងជើង" ដោយ​ច្រកសមុទ្រប៊េរីង​។ អាស៊ី មាន​ព្រំប្រទល់ ខាងត្បូង​ជាប់​មហាសមុទ្រឥណ្ឌា (រាប់​ពី​លិច​ទៅ​កើត​គឺ ឈូងសមុទ្រអាដេន សមុទ្រអារ៉ាប់ និង ឈូងសមុទ្របេងហ្គាល់), ខាងកើត​ជាប់​ដែនទឹក​នៃ​មហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក (ដោយ​រាប់​បញ្ច្រាស​ទ្រនិច​នាឡិកា រួមមាន សមុទ្រចិនខាងត្បូង, សមុទ្រចិនខាងកើត, សមុទ្រលឿង, សមុទ្រជប៉ុន, សមុទ្រអុកហតស៍ និង សមុទ្រប៊េរីង) និង ខាងជើង​ជាប់​មហាសមុទ្រអាកទិក​។ ទ្វីបអូស្ត្រាលី (ឬ អូសេអានី) ស្ថិតនៅ​ប៉ែក​អាគ្នេយ៍​។ 

អ្នកភូមិសាស្ត្រ​មួយចំនួន មិន​បាន​សន្មត​ថា អាស៊ី និង អឺរ៉ុប ជា​ទ្វីប​ពីរ​ផ្សេងគ្នា​ទេ ដោយ​ពួក​គេពុំ​មាន​លក្ខណៈ​រូប​ណាមួយ​ដើម្បី​ខណ្ឌ​ចែក​ឲ្យ​ដាច់​ពី​គ្នា​នោះ​ឡើយ​។ តាម​លក្ខណៈ​ភូមិសាស្ត្រ អាស៊ី​គឺជា​ផ្នែក​គោល​ខាងកើត​នៃ "ទ្វីបអឺរ៉ាស៊ី" ដែល​មាន​អឺរ៉ុប គឺជា​ឧបទ្វីប​ភាគ​ពាយព្យ​នៃ​ផ្ទាំងទ្វីប​។ អ្នកភូមិសាស្ត្រ​ខ្លះ​ទៀត​យល់​ថា អាស៊ី អឺរ៉ុប និង អាហ្វ្រិក គឺជា​ផ្ទាំងទ្វីប​តែមួយ​ហៅថា "អាហ្វ្រិកអឺរ៉ាស៊ី" (Afro-Eurasia) ។
អាស៊ីខាងកើត

អាស៊ីខាងកើត ឬអាចហៅបានថា អាស៊ីបូព៌ា គឺជាអនុតំបន់មួយនៃអាស៊ីដែលកំណត់តាមតំបន់ភូមិសាស្រ្ត និងវប្បធម៌។ រដ្ឋប្រទេសនៅអាស៊ីខាងកើតមានដូចជា៖ សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន ហុងកុង (តរព) ម៉ាកាវ (តរព) ជប៉ុន ម៉ុងហ្គោលី កូរ៉េខាងជើង (សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតប្រជាធិបតេយ្យកូរ៉េ) កូរ៉េខាងត្បូង (សាធារណរដ្ឋកូរ៉េ) និងតៃវ៉ាន់ (សាធារណរដ្ឋចិន)។ សូមបញ្ជាក់ថា នៅអាស៊ីខាងកើតមានរដ្ឋចំនួនបួនដែលមិនទទួលស្គាល់នូវអធិបតេយ្យភាពគ្នាទៅវិញទៅមកហើយរដ្ឋទាំងនោះមាន ចិនដីគោកនឹងកោះតៃវ៉ាន់ ហើយកូរ៉េខាងជើងនឹងកូរ៉េខាងត្បូង។ ម៉ាកាវនិងហុងកុងគឺជារដ្ឋដែលមានស្វ័យភាពខ្ពស់តែត្រូវនៅក្រោមអធិបតេយ្យភាពរបស់ចិន។ អាស៊ីខាងកើតមានព្រំប្រទល់៖ ខាងជើងជាប់នឹងអាស៊ីខាងជើង ខាងត្បូងជាប់នឹងអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ភាគនីរតីគឺជាប់នឹងអាស៊ីខាងត្បូង ខាងលិចជាប់នឹងអាស៊ីកណ្តាល ខាងកើតជាប់នឹងមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក ហើយភាគអាគ្នេយ៍ជាប់នឹងបណ្តុំកោះមីក្រូណេស៊ី។ នៅពេលខ្លះ ប្រទេសសិង្ហបុរីនិងវៀតណាមក៏ត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាផ្នែកមួយនៃអាស៊ីបូព៌ាផងដែរព្រោះថារដ្ឋទាំងពីរនេះមានទំនៀមទម្លាប់ វប្បធម៌ និងពូជសាសន៍ស្រដៀងនឹងប្រជាជាតិអាស៊ីបូព៌ា។ លើសពីនេះទៅទៀតនោះ សិង្ហបុរីគឺជាសមាជិកនៃកូននាគទាំងបួន។

តំបន់អាស៊ីខាងកើតគឺជាកន្លែងកំណើតនៃប្រទេសចិនបុរាណនិងអរិយធម៌ដ៏ចំណាស់របស់វា។ អាស៊ីខាងកើតមិនត្រឹមតែជាកន្លែងកំណើតនៃអរិយធម៌ចិនតែមួយនោះទេ វាក៏ជាកន្លែងកំណើតនៃអរិយធម៌ច្រើនទៀតផងដែរដូចជា ប្រទេសកូរ៉េសម័យបុរាណ ជប៉ុនសម័យបុរាណ និងចក្រភពម៉ុងកូលជាដើម។ អស់រយៈពេលជាងរាប់ពាន់ឆ្នាំមកហើយ ប្រទេសចិនបានជះឥទ្ធិពលយ៉ាងខ្លាំងមកលើអាស៊ីបូព៌ានិងប្រទេសជិតខាងព្រោះថាចិនគឺជារដ្ឋដែលមានអរិយធម៌ឈានមុខគេនៅក្នុងតំបន់នេះ។ តាមប្រវត្តិសាស្រ្ត សង្គមនៅអាស៊ីបូព៌ាបានទទួលឥទ្ធិពលយ៉ាងខ្លាំងពីអរិយធម៌ចិន វាក្យស័ព្ទនិងអក្សរនៅតំបន់អាស៊ីខាងកើតគឺសុទ្ធតែកើតចេញពីអក្សរចិនបុរាណទាំងអស់។ ប្រតិទិនចិនគឺជាផ្នែកមួយនៃវប្បធម៌អាស៊ីខាងកើតហើយជាឫសគល់នៃប្រតិទិនអាស៊ីបូព៌ាជាទូទៅ។ សាសនាធំៗនៅអាស៊ីខាងកើតមានដូចជា ព្រះពុទ្ធសាសនា (ភាគច្រើនគឺមហាយាន) ខុងជឺសាសនា និងតាវសាសនាជាដើម។ សាសនាប្រជាប្រិយចិនគឺមាននៅចិនដីគោក ហុងកុង ម៉ាកាវ និងតៃវ៉ាន់ ព្រះពុទ្ធសាសនានិងស៊ីនតូសាសនាគឺនិយមនៅប្រទេសជប៉ុន រីឯសាសនាគ្រិស្ត ព្រះពុទ្ធសាសនានិងស៊ីនតូសាសនាគឺមាននៅប្រទេសកូរ៉េ។Chongho Kim, "Korean Shamanism", 2003 Ashgate PublishingAndreas Anangguru Yewangoe, "Theologia crucis in Asia", 1987 Rodopi សាសនាតេងហ្គឺនិងព្រះពុទ្ធសាសនាទីបេជាទូទៅត្រូវបានគោរពប្រកាន់ដោយជនជាតិម៉ុងកូលនិងជនជាតិទីបេ ចំណែកឯសាសនាសាម៉ាវិញដែលបានរីករាលដាលដល់ភាគខាងជើងនៃប្រទេសចិន សព្វថ្ងៃត្រូវបានប្រជាជនភាគតិចចិនមួយចំនួនគោរពសាសនានេះ ជាពិសេសគឺជនជាតិម៉ាន់ជូ។Heissig, 2000. p. 46 ភាសាធំៗនៅអាស៊ីខាងកើតមាន៖ ចិនកុកងឺ ភាសាជប៉ុន និងភាសាកូរ៉េ។ ក្រុមជនជាតិធំៗនៅអាស៊ីខាងកើតមាន៖ ជនជាតិហាន ជនជាតិយ៉ាម៉ាតូ និងជនជាតិកូរ៉េ។ អាស៊ីបូព៌ាមានជនជាតិភាគតិចចំនួន ៧៦ ក្រុមដែលត្រូវបានទទួលស្គាល់ជាផ្លូវការ។ ៥៥ ក្រុមមានដើមកំណើតនៅចិន ១៦ ក្រុមមាននៅលើកោះតៃវ៉ាន់ មួយក្រុមនៅលើកោះហុកកៃដូ (ប្រទេសជប៉ុន) និង ៤ ក្រុមទៀតនៅម៉ុងហ្គោលី។ 

ប្រជាជនអាស៊ីខាងកើតមានប្រមាណ ១,៧ ពាន់លាននាក់ដែលស្មើនឹង ៣៨% នៃប្រជាជនសរុបនៅទ្វីបអាស៊ី និង ២២% នៃចំនួនប្រជាជនសរុបលើពិភពលោក។ ភូមិភាគអាស៊ីបូព៌ាគឺជាម្ចាស់ផ្ទះនៃទីក្រុងធំៗនៅលើពិភពលោកដូចជា៖ ទីក្រុងប៉េកាំង ហុងកុង សេអ៊ូល ស៊ាងហៃ តៃប៉ិ និងតូក្យូ...។

ប្រជាជាតិអាស៊ីបូព៌ាមានសេដ្ឋកិច្ចដ៏ធំទូលាយនិងរីកចម្រើនបំផុតនៅលើពិភពលោកដូចជា៖ ចិនដីគោក ជប៉ុន កូរ៉េខាងត្បូង តៃវ៉ាន់ ហុងកុង និងម៉ាកាវ។
អាស៊ីខាងកើត: សេដ្ឋកិច្ច

សេដ្ឋកិច្ច

 រដ្ឋ ឫ ទឹកដី ផសស មធ្យមគិតជាពាន់លាន ដុល្លារអាមេរិក (២០២០) ផសស មធ្យម ក្នុងម្នាក់ដុល្លារអាមេរិក (២០២០) ផសស យអទគិតជាពាន់លាន ដុល្លារអាមេរិក (២០២០) ផសស យអទ ក្នុងម្នាក់ដុល្លារអាមេរិក (២០២០)  ១៦,៩៥២.០០៨ ១២,០២៨.៧៧២ ២៩,៧២៦.៤៣២ ២១,០៩៣.២២១ Listed as "Hong Kong SAR" by IMF ៤១១.៣៤៩ ៥៤,១៧០.៦២៦ ៥៣៤.២៣៩ ៧០,៣៥៤.០០២ Listed as "Macao SAR" by IMF ៦១.១១៧ ៩៥,៨៩២.០៦០ ៩១.២១៦ ១៤៣,១១៦.៣៤៩  ៤,៤៩៨.៧៧៧ ៤៣,៧៥៤.៩១០ ៥,៩២៧.៣៥៥ ៤៧,១៦៥.១៩១  ១៥.០៤៩ ៤,៧០៤.៤៤១ ៤៩.៥៩៥ ១៥,៥០៣.៨៣៥  គ្មានព័ត៌មាន គ្មានព័ត៌មាន គ្មានព័ត៌មាន គ្មានព័ត៌មាន  ១,៨៦៣.៩៩៧ ៣៥,៧៨៧.៨៣៧ ២,៣៥៧.៧២៧ ៤៥,២៦៧.២០៩  ៦៣២.២១៧ ២៦,៦៩៣.២៣៤ ១,៣៣៨.៨៥៤ ៥៦,៥២៨.៥៦៣
អាស៊ីខាងកើត: ទឹកដី និងទិន្នន័យតំបន់

ទឹកដី និងទិន្នន័យតំបន់
ឈ្មោះរដ្ឋ
 ទង់  ឈ្មោះទូទៅ  ឈ្មោះផ្លូវការ  លេខកូដប្រទេស ISO 3166 ឈ្មោះ  ឈ្មោះភាសា  ឈ្មោះ  ឈ្មោះភាសា  ឈ្មោះខ្លី ISO  កូដ Alpha-២  កូដ Alpha-៣   តួលេខ   ចិន    សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន    China/ចិន  CN  CHN  ១៥៦   ហុងកុង    តំបន់រដ្ឋបាលពិសេសហុងកុងនៃសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន    Hong Kong/ហុងកុង  HK  HKG  ៣៤៤   ម៉ាកាវ    តំបន់រដ្ឋបាលពិសេសម៉ាកាវនៃសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន    Macao/ម៉ាកាវ  MO  MAC  ៤៤៦   ជប៉ុន    ជប៉ុន    Japan/ជប៉ុន  JP  JPN  ៣៩២   ម៉ុងហ្គោលី  Монгол улс  ម៉ុងហ្គោលី  Монгол Улс  Mongolia/ម៉ុងហ្គោលី/ម៉ុងកូល  MN  MNG  ៤៩៦   កូរ៉េខាងជើង    សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតប្រជាធិបតេយ្យកូរ៉េ    Korea (the Democratic People's Republic of)  KP  PRK  ៤០៨   កូរ៉េខាងត្បូង    សាធារណរដ្ឋកូរ៉េ    Korea (the Republic of)  KR  KOR  ៤១០   តៃវ៉ាន់ពីឆ្នាំ១៩៤៩ ដល់ឆ្នាំ១៩៧១, សច ត្រូវបានគេសម្តៅថា "ចិន" ឫ "ចិនជាតិនិយម".    សាធារណរដ្ឋចិន    Taiwan (Province of China)/តៃវ៉ាន់ (ខេត្តនៃចិន)  TW  TWN  ១៥៨
ប្រជាសាស្រ្ត
 រដ្ឋ/ទឹកដី ក្រឡាផ្ទៃគិតជា គម២ ចំនួនប្រជាជន  () សន្ទភាពប្រជាជន  ក្នុងមួយ គម២ សន្ទស្សន៍អភិវឌ្ឍន៍មនុស្ស ធានី/មជ្ឈមណ្ឌលរដ្ឋបាល  ៩,៦៤០,០១១ ១,៤២៧,៦៤៧,៧៨៦ ១៣៨ ០.៧៥២ ប៉េកាំង  ១,១០៤ ៧,៣៧១,៧៣០ ៦,៣៩០ ០.៩៣៣ ហុងកុង  ៣០ ៦៣១,៦៣៦ ១៨,៦៦២ ០.៩០៩ ម៉ាកាវ  ៣៧៧,៩៣០ ១២៧,២០២,១៩២ ៣៣៧ ០.៩០៩ តូក្យូ  ១,៥៦៤,១០០ ៣,១៧០,២១៦ ២ ០.៧៤១ អ៊ូលេនបាធរ  ១២០,៥៣៨ ២៥,៥៤៩,៦០៤ ១៩៨ ០.៧៣៣ ព្យុងយ៉ាងសេអ៊ូល ត្រូវបានអះអាងថាជារដ្ឋធានីរបស់ សបបក ពីឆ្នាំ១៩៤៨ ដល់ឆ្នាំ១៩៧២។  ១០០,២១០ ៥១,១៧១,៧០៦ ៥០០ ០.៩០៣ សេអ៊ូល  ៣៦,១៨៨ ២៣,៧២៦,៤៦០ ៦៣៩ ០.៩០៧ តៃប៉ិTaipei is the ROC's seat of government by regulation. Constitutionally, there is no official capital appointed for the ROC.
អាស៊ីខាងកើត: ឈ្មោះរដ្ឋ

ឈ្មោះរដ្ឋ
 ទង់  ឈ្មោះទូទៅ  ឈ្មោះផ្លូវការ  លេខកូដប្រទេស ISO 3166 ឈ្មោះ  ឈ្មោះភាសា  ឈ្មោះ  ឈ្មោះភាសា  ឈ្មោះខ្លី ISO  កូដ Alpha-២  កូដ Alpha-៣   តួលេខ   ចិន    សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន    China/ចិន  CN  CHN  ១៥៦   ហុងកុង    តំបន់រដ្ឋបាលពិសេសហុងកុងនៃសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន    Hong Kong/ហុងកុង  HK  HKG  ៣៤៤   ម៉ាកាវ    តំបន់រដ្ឋបាលពិសេសម៉ាកាវនៃសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន    Macao/ម៉ាកាវ  MO  MAC  ៤៤៦   ជប៉ុន    ជប៉ុន    Japan/ជប៉ុន  JP  JPN  ៣៩២   ម៉ុងហ្គោលី  Монгол улс  ម៉ុងហ្គោលី  Монгол Улс  Mongolia/ម៉ុងហ្គោលី/ម៉ុងកូល  MN  MNG  ៤៩៦   កូរ៉េខាងជើង    សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតប្រជាធិបតេយ្យកូរ៉េ    Korea (the Democratic People's Republic of)  KP  PRK  ៤០៨   កូរ៉េខាងត្បូង    សាធារណរដ្ឋកូរ៉េ    Korea (the Republic of)  KR  KOR  ៤១០   តៃវ៉ាន់ពីឆ្នាំ១៩៤៩ ដល់ឆ្នាំ១៩៧១, សច ត្រូវបានគេសម្តៅថា "ចិន" ឫ "ចិនជាតិនិយម".    សាធារណរដ្ឋចិន    Taiwan (Province of China)/តៃវ៉ាន់ (ខេត្តនៃចិន)  TW  TWN  ១៥៨
អាស៊ីខាងកើត: ប្រជាសាស្រ្ត

ប្រជាសាស្រ្ត
 រដ្ឋ/ទឹកដី ក្រឡាផ្ទៃគិតជា គម២ ចំនួនប្រជាជន  () សន្ទភាពប្រជាជន  ក្នុងមួយ គម២ សន្ទស្សន៍អភិវឌ្ឍន៍មនុស្ស ធានី/មជ្ឈមណ្ឌលរដ្ឋបាល  ៩,៦៤០,០១១ ១,៤២៧,៦៤៧,៧៨៦ ១៣៨ ០.៧៥២ ប៉េកាំង  ១,១០៤ ៧,៣៧១,៧៣០ ៦,៣៩០ ០.៩៣៣ ហុងកុង  ៣០ ៦៣១,៦៣៦ ១៨,៦៦២ ០.៩០៩ ម៉ាកាវ  ៣៧៧,៩៣០ ១២៧,២០២,១៩២ ៣៣៧ ០.៩០៩ តូក្យូ  ១,៥៦៤,១០០ ៣,១៧០,២១៦ ២ ០.៧៤១ អ៊ូលេនបាធរ  ១២០,៥៣៨ ២៥,៥៤៩,៦០៤ ១៩៨ ០.៧៣៣ ព្យុងយ៉ាងសេអ៊ូល ត្រូវបានអះអាងថាជារដ្ឋធានីរបស់ សបបក ពីឆ្នាំ១៩៤៨ ដល់ឆ្នាំ១៩៧២។  ១០០,២១០ ៥១,១៧១,៧០៦ ៥០០ ០.៩០៣ សេអ៊ូល  ៣៦,១៨៨ ២៣,៧២៦,៤៦០ ៦៣៩ ០.៩០៧ តៃប៉ិTaipei is the ROC's seat of government by regulation. Constitutionally, there is no official capital appointed for the ROC.
អាស៊ីខាងត្បូង

200px
|អាស៊ីខាងត្បូង

អាស៊ីខាងត្បូងរួមមានបណ្តាប្រទេសនិងទឹកដីដូចតទៅ ៖Arthur Berriedale Keith, A Constitutional History of India: 1600-1935, pages 440-444, Methuen & Co, 1936N.D. Arora, Political Science for Civil Services Main Examination, page 42:1, Tata McGraw-Hill Education, 2010, 9780070090941"Indian subcontinent". New Oxford Dictionary of English (ISBN 0-19-860441-6)  New York: Oxford University Press, 2001; p. 929: "the part of Asia south of the Himalayas which forms a peninsula extending into the Indian Ocean, between the Arabian Sea and the Bay of BengalJohn McLeod, The history of India, page 1, Greenwood Publishing Group, 2002, ISBN 0-313-31459-4Stephen Adolphe Wurm, Peter Mühlhäusler & Darrell T. Tryon, Atlas of languages of intercultural communication in the Pacific, Asia, and the Americas, pages 787, International Council for Philosophy and Humanistic Studies, Published by Walter de Gruyter, 1996, ISBN 3-11-013417-9"Indian subcontinent" > Geology and Geography.The Columbia Electronic Encyclopedia, 6th ed. Columbia University Press, 2003: "region, S central Asia, comprising the countries of Pakistan, India, and Bangladesh and the Himalayan states of Nepal, and Bhutan. Sri Lanka, an island off the southeastern tip of the Indian peninsula, is often considered a part of the subcontinent."

 បង់ក្លាដែស
 Ocean Territory British Indian Ocean Territory
 ប៊ូតង់
 ឥណ្ឌា
 ម៉ាល់ឌីវ
 នេប៉ាល់
 ប៉ាគីស្ថាន
 ស្រីលង្កា

អង្គការសហប្រជាជាតិបញ្ចូលប្រទេសចំនួនពីរទៅជាផ្នែករបស់អាស៊ីខាងត្បូង៖
 អាហ្វហ្កានីស្ថាន

ជួនកាល(ដោយហេតុផលវប្បធម៌)ក៏រួមទាំងប្រទេស ៖
ទីបេ (ផ្នែកមួយនៃប្រទេសចិន)
អាស៊ីខាងលិច

អាស៊ីខាងលិចលេខរៀង ទង់ជាតិ និងឈ្មោះប្រទេស  ឈ្មោះប្រទេសជាភាសាអង់គ្លេស  អក្សរកាត់ប្រទេស  លេខកូដប្រទេស  ទីក្រុង  ផ្ទៃដី ចំនួនប្រជាជន១   Bahrain BHR+៩៧៣ ទីក្រុងម៉ាណាម៉ា  ២   IraqIRQ+៩៦៤ ទីក្រុងបាកដាដ  ៣   Jordan JOR+៩៦២ ទីក្រុងអាម៉ាន់  ៤  KuwaitKUW+៩៦៥ ទីក្រុងគុយវ៉ែត  ៥  LebanonLIB+៩៦១ ទីក្រុងបេរូត  ៦  OmanOMA+៩៦៨ ម៉ូសខេត ៧  PalestinePLE   ៨  QatarQAT+៩៧៤ ទីក្រុងដូហា  ៩  Saudi ArabiaKSA+៩៦៦ ទីក្រុងរីយ៉ាដ  ១០  SyriaSYR+៩៦៣ ទីក្រុងដាម៉ាស  ១១  United Arab EmiratesUAE+៩៧១ ទីក្រុងអាប៊ូដាប៊ី  ១២  YemenYEM+៩៦៧ ទីក្រុងសាណា
អាស៊ីតអាមីនេ

អាស៊ីតអាមីនេ ( អាស៊ីដិ៍អាមីនេ;  អាមីណូអាស៊ីដ) គឺជាម៉ូលេគុលជីវភាពដែលមានទាំងក្រុមមុខងារអាមីនេនិងកាបុកស៊ីលជាសមាសភាគ។ អាស៊ីតអាមីនេជាសមាសភាគដ៏សំខាន់របស់ប្រូតេអ៊ីនដែលជាសមាសភាគដ៏សំខាន់ដែលមាននៅក្នុងសារពាង្គកាយទាំងអស់។
អាស៊ីហ្គេម

អាស៊ីហ្គេម (ជាភាសាអង់គ្លេស៖ Asian Games) ជាព្រឹត្តិការណ៍ពហុកីឡា ដែលធ្វើឡើងរៀងរាល់៤ឆ្នាំម្ដង​ក្នុងចំនោមកីឡាករនៅអាស៊ី។ ព្រឹត្តិការណ៍នេះរៀបចំដោយ​ក្រុមប្រឹក្សាអូឡាំពិកអាស៊ី (OCA)និង ក្រោមការត្រួតពិនិត្យពី គណកម្មាធិការអូឡាំពិកអន្តរជាតិ (IOC)។ ជាទូទៅ​មានតែរដ្ឋដែលត្រូវបានទទួលស្គាល់ទេ​ដែលចូលរួម លើកលែងករណីរបស់ប្រទេសគ្មានអធិបតេយ្យភាពមួយចំនួន ដូចជាតៃវ៉ាន់ ដែលត្រូវបានអនុញ្ញាតិអោយចូលរួមប្រកួតក្នុងនាមចិនតៃប៉ិ ដោយសារស្ថានភាពនយោបាយរបស់តៃវ៉ាន់។
អាស៊ីហ្គេម: ប្រវត្តិ

ប្រវត្តិ 
 ការប្រកួតកីឡាជើងឯកចុងបូព៌ា (Far Eastern Championship Games) 
អាស៊ីហ្គេម​មានឫសគល់​ពីការប្រកួតពហុកីឡានៅអាស៊ីតូចមួយ ដែលមានឈ្មោះថា ការប្រកួតកីឡាជើងឯកចុងបូព៌ា។ វាជាការប្រកួតដែលត្រូវបានបង្កើតឡើង​ក្នុងការរឹតចំនងសាមគ្គីភាព​និងសហប្រតិបត្តិការ​រវាងប្រទេស៣គឺ៖ ចក្រភពជប៉ុន កំរងកោះហ្វីលីពីន និង ចិន។ ការប្រកួតលើកទី១​ធ្វើឡើងនៅទីក្រុង​ម៉ានីល នៅឆ្នាំ១៩១៣។ ប្រទេសនៅអាស៊ី​ដទៃទៀត​បានចូលរូម​ជាបណ្ដើរៗនាពេលបន្ទាប់។ ប៉ុន្តែព្រឹត្តិការណ៍នេះ​ត្រូវបានផ្អាកនៅឆ្នាំ១៩៣៨ ពេលដែល​ជប៉ុនឈ្លានពានចិន ដែលជាបុព្វហេតុនៃ​សង្គ្រាមលោកលើកទី២នៅប៉ាស៊ីហ្វិក។
 ការបង្កើតអាស៊ីហ្គេម 
បន្ទាប់ពីសង្គ្រាមលោកលើកទី២ ប្រទេសនៅអាស៊ីមួយចំនួនបានទទួលឯករាជ្យ។ ប្រទេសដែលទើបបានឯករាជ្យ​ថ្មីៗទាំងនេះ ចង់អោយមាន​ការប្រកួតប្រជែង​ថ្មី១ ដែលនៅក្នុងនោះ កិត្យានុភាពរបស់​ប្រទេសនៅអាស៊ី​មិនមែនបង្ហាញឡើង​តាមអំពើហឹង្សាទេ តែគួរតែត្រូវបានពង្រឹងដោយ​ការយោគយល់គ្នាទៅវិញទៅមក។ នៅខែសីហា ១៩៤៨ ក្នុងឱកាស​ការប្រកូតកីឡាអូឡាំពិកលើកទៅ១៤នៅឡិនដិន តំនាងរបស់ IOC ជនជាតិឥណ្ឌា លោក ហ្គុរុ ឌុត សុងឌី វានស្នើដល់អ្នកដឹកនាំក្រុមកីឡាករពីអាស៊ី​ទាំងអស់​អោយធ្វើការពិភាក្សាគ្នាក្នុងការរៀបចំអាស៊ីហ្គេម។ ពួកគេបានព្រមព្រៀងគ្នាបង្កើតសហព័ន្ឋ​អត្តពលិកអាស៊ី​មួយ។ គណកម្មាធិការ​មួយត្រូវបានបង្កើតឡើង​ដើម្បីចងក្រង​ច្បាប់សំរាប់សហព័ន្ឋ។ នៅខែកុម្ភៈ ១៩៤៩ សហព័ន្ឋអាស៊ីហ្គេមត្រូវបានបង្កើតជាផ្លូវការ។ សហព័ន្ឋបានសំរេច​ធ្វើការប្រកួតអាស៊ីហ្គេមលើកទី១​នៅឆ្នាំ ១៩៥១ នៅទីក្រុងញូដេលីប្រទេសឥណ្ឌា។ 
 ការទទួលស្គាល់របស់សហព័ន្ឋ 
នៅឆ្នាំ១៩៦២ សហព័ន្ឋមានការខ្វែងគំនិតគ្នា​ក្នុងការរាប់បញ្ចូល​សាធារណរដ្ឋចិន និង អ៊ីស្រាអែល។ ឥណ្ឌូនេស៊ីដែលជាម្ចាស់ផ្ទះនាពេលនោះ បានបដិសេដការចូលរួមរបស់អ៊ីស្រាអែល និង សាធារណរដ្ឋចិន (ដោយសារវត្តមាន​សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន)។ នៅឆ្នាំ១៩៧០ កូរ៉េខាងត្បូងបានលុបចោលគំរោងធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះ ដោយសារមានគំរាមគំហែង​សន្ដិសុខពីកូរ៉េខាងជើង ជាហេតុបង្ខំអោយថៃ​ដែលជាម្ចាស់ផ្ទះមុន ធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះម្ដងទៀត​ក្រោម​មូលនិធិកូរ៉េខាងត្បូង។ នៅឆ្នាំ១៩៧៣ សហព័ន្ឋមានភាពចំរូងចំរាស់​ម្ដងទៀត ដោយសារអាមេរិក​និងប្រទេសដទៃទៀត​ទទួលស្គាល់ជាផ្លូវការ​ការប្រឆាំងរបស់សាធារណរដ្ឋចិន​និងប្រជាជាតិអារ៉ាប់​ចំពោះអ៊ីស្រាអែល។ នៅឆ្នាំ១៩៧៧ ប៉ាគីស្ថាន​បានលុបចោលគំរោងធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះ ដោយសារជំលោះ​ជាមួយបង់ក្លាដែស្ស និង ឥណ្ឌា ។​ ថៃបានស្ម័គ្រចិត្តជួយ​ដោយទទួលរៀបចំអាស៊ីហ្គេមនៅបាងកក។

គណកម្មាធិការអូឡាំពិកជាតិនៅអាស៊ីទាំងអស់​សំរេចចិត្ត​សើរើធម្មនុញ្ញ​សហព័ន្ឋអាស៊ីហ្គេមឡើងវិញ។ សមាគមថ្មីមួយឈ្មោះ ក្រុមប្រឹក្សាអូឡាំពិកអាស៊ី (OCA) បានចាប់បដិសន្ឋិ នៅខែវិច្ឆិកា ១៩៨១ ហើយឥណ្ឌាត្រូវបានអនុញ្ញាតិអោយធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះអាស៊ីហ្គេមឆ្នាំ១៩៨២ ស្របតាម​កាលវិភាគរបស់សហព័ន្ឋចាស់ដដែល។ 
តៃវ៉ាន់(សាធារណរដ្ឋចិន)ត្រូវបានអនុញ្ញាតិអោយចូលរួមឡើងវិញ ប៉ុន្តែ 
OCA សំរេចធ្វើតាមស្តង់ដារ IOC ដោយអោយប្រើឈ្មោះជា ចិនតៃប៉ិ។ 
OCA ក៏សំរេច​ដកអ៊ីស្រាអែល​ចេញជានិរន្តន៍ និងបានស្នើសុំអោយប្រទេសនេះ ចួលរួមប្រកួតកីឡានៅទ្វីបអឺរ៉ុបវិញ។
 ការពង្រីក 
នៅអាស៊ីហ្គេមឆ្នាំ១៩៩៤ OCA បាន​អនុញ្ញាតិអោយប្រទេសក្រោមអតីត​សហភាពសូវៀតទាំង៥ (កាហ្សាក់ស្ថាន គាហ្គីស្ថាន អ៊ូបេគីស្ថាន តូរមិនីស្ថាន និង តាជីគីស្ថាន) ចូលរួម ទោះជាមានការជំទាស់​ពីបណ្ដាប្រទេសមួយចំនួន​ក៏ដោយ។ នៅឆ្នាំ២០០៦ អូស្ត្រាលី​ត្រូវបានបដិសេដ​មិនអោយចូលជាសមាជិក ដោយការណ៍នេះ​វាអយុត្តិធម៌​ចំពោះប្រទេសតូចៗដទៃទៀតនៅអូសេអានី។
អាស៊ីហ្គេម: [[ការប្រកួតកីឡាជើងឯកចុងបូព៌ា]] (Far Eastern Championship Games)

ការប្រកួតកីឡាជើងឯកចុងបូព៌ា (Far Eastern Championship Games) 
អាស៊ីហ្គេម​មានឫសគល់​ពីការប្រកួតពហុកីឡានៅអាស៊ីតូចមួយ ដែលមានឈ្មោះថា ការប្រកួតកីឡាជើងឯកចុងបូព៌ា។ វាជាការប្រកួតដែលត្រូវបានបង្កើតឡើង​ក្នុងការរឹតចំនងសាមគ្គីភាព​និងសហប្រតិបត្តិការ​រវាងប្រទេស៣គឺ៖ ចក្រភពជប៉ុន កំរងកោះហ្វីលីពីន និង ចិន។ ការប្រកួតលើកទី១​ធ្វើឡើងនៅទីក្រុង​ម៉ានីល នៅឆ្នាំ១៩១៣។ ប្រទេសនៅអាស៊ី​ដទៃទៀត​បានចូលរូម​ជាបណ្ដើរៗនាពេលបន្ទាប់។ ប៉ុន្តែព្រឹត្តិការណ៍នេះ​ត្រូវបានផ្អាកនៅឆ្នាំ១៩៣៨ ពេលដែល​ជប៉ុនឈ្លានពានចិន ដែលជាបុព្វហេតុនៃ​សង្គ្រាមលោកលើកទី២នៅប៉ាស៊ីហ្វិក។