navinnseab/khmer-wikipedia-article huggingface dataset:
ប៉េរូ

ប្រទេសប៉េរូ ដោយមានឈ្មោះជាផ្លូវការ សាធារណរដ្ឋប៉េរូ គឺជាប្រទេសមួយស្ថិតនៅភាគខាងលិចនៃទ្វីបអាមេរិកខាងត្បូង។  ប៉េរូមានព្រំប្រទល់ខាងជើងជាប់នឹងប្រទេសអេក្វាឌ័រ និងកូឡុំប៊ី នៅខាងកើតជាប់នឹង ប្រទេសប្រេស៊ីល នៅភាគអាគ្នេយ៍ជាប់នឹងប្រទេសបូលីវី ខាងត្បូងជាប់ប្រទេសឈីលី ហើយនៅភាគខាងត្បូង និងខាងលិចជាប់មហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក។  ប្រទេសប៉េរូគឺជាប្រទេសមហាចម្រុះមួយពោលគឺគ្របដណ្ដប់ដោយតំបន់ភូមិសាស្ត្រខុសៗគ្នា មានចាប់ពីវាលទំនាបស្ងួតនៃតំបន់ឆ្នេរប៉ាស៊ីហ្វិកនៅឯភាគខាងលិច ដល់កំពូលភ្នំអាន់ដេស ដែលលាតសន្ធឹងពីភាគខាងជើងទៅភាគអាគ្នេយ៍នៃប្រទេសរហូតដល់តំបន់ត្រូពិចនៃព្រៃត្រូពិចអាម៉ាហ្សូន នៅភាគខាងកើតជាមួយនឹងទន្លេអាម៉ាហ្សូន។ ប្រទេសប៉េរូមានប្រជាជនរស់នៅសរុប ៣២ លាននាក់ ខណៈរដ្ឋធានី និងទីក្រុងធំបំផុតមានឈ្មោះថា លីម៉ា។  ប៉េរូគ្របដណ្ដប់លើផ្ទៃដីសរុប ១,២៨៥,២១៦ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ ដែលនាំឱ្យប៉េរូជាប្រទេសមានផ្ទៃដីធំជាងគេទី១៩ នៅលើពិភពលោក និងធំជាងគេទីបីនៅទ្វីបអាមេរិកខាងត្បូង។ 

ទឹកដីប៉េរូគឺជាទីកំណើតនៃវប្បធម៌ជាច្រើនកាលពីសម័យបុរាណ និងមជ្ឈិមសម័យ ហើយមានប្រវត្តិអរិយធម័ដ៏ចំណាស់បំផុតមួយអាយុកាលតាំងពីសហស្សវត្សរ៍ទី ១០ មុន គ.ស.។ វប្បធម៌ និងអរិយធម៌មុនសម័យអាណានិគមដ៏គួរឱ្យកត់សម្គាល់រួមមាន៖ អរិយធម៌ការ៉ាល់–ស៊ូប៉េ (អរិយធម៌ដំបូងបំផុតនៅទ្វីបអាមេរិក និងចាត់ទុកថាជាទីកំណើតមួយនៃអរិយធម៌មនុស្សជាតិ) វប្បធម៌ណាតកា ចក្រភពវ័រី និងទីអាវ័នណាក រាជាណាចក្រគូស្កូ និងចក្រភពអ៊ីងកា ដែលត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជារដ្ឋធំបំផុតនៅទ្វីបអាមេរិកមុនសម័យកូឡុំ។ ចក្រភពអេស្ប៉ាញបានចូលមកកាន់កាប់ទឹកដីប៉េរូនិងតំបន់ជុំវិញនៅក្នុងសតវត្សរ៍ទី១៦ ហើយព្រះបាទឆាលស៍ទី៤ ក៏បានបង្រួមទឹកដីទាំងនោះដាក់ក្រោមអធិបតេយ្យភាពនៃអនុរាជាណាចក្រថ្មីមួយ ដែលមានឈ្មោះផ្លូវការថា ព្រះរាជាណាចក្រប៉េរូ ជាមួយនឹងរាជធានីនៅលីម៉ា។

ប៉េរូបានប្រកាសឯករាជ្យជាផ្លូវការនៅក្នុងឆ្នាំ១៨២១ បន្ទាប់ពីបិទបញ្ចប់យុទ្ធនាការយោធាដឹកនាំដោយលោកប៊ែណារដូ អូហ៊ីហ្គីងស៍ លោកហូសេ ដេសានម៉ាទីន និងស៊ីម៉ន បូលីវ៉ា និងជាពិសេស សមរភូមិអៃយ៉ាគូឆូ ដោយនាំឱ្យប៉េរូទទួលឯករាជ្យភាពពេញលេញនៅក្នុងឆ្នាំ១៨២៤។ ក្នុងប៉ុន្មានឆ្នាំបន្តបន្ទាប់ ប្រទេសប៉េរូឯករាជ្យថ្មីថ្មោងត្រូវប្រឈមនឹងអស្ថិរភាពនយោបាយ មុនពេលអាជីវកម្មក្វាណូបានធ្វើឱ្យសេដ្ឋកិច្ចជាតិ និងនយោបាយមានស្ថិរភាពឡើងវិញ។  មកដល់សតវត្សរ៍ទី២០ ប៉េរូត្រូវស៊ូទ្រាំនឹងអស្ថិរភាពនយោបាយ និងសេដ្ឋកិច្ចម្តងទៀត រួមមានជម្លោះផ្ទៃក្នុងជាមួយនឹងក្រុមប្រឆាំងតាមតំបន់ព្រៃភ្នំ។  មកដល់ទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៩០ ប្រទេសប៉េរូបានសម្របខ្លួនចូលទីផ្សារនវសេរីតាមរយៈការអនុវត្តផែនការវែរដេ   ក្រោមការដឹកនាំរបស់លោកអាល់ប៊ឺតូ ហ្វូជីម៉ូរី និងលោកវ្លាឌីំមីរ៉ូ ម៉ុងតេស៊ីណូស។ នៅក្នុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ២០០០ សេដ្ឋកិច្ចប្រទេសប៉េរូបានរីកលូតលាស់យ៉ាងរលូន ខណៈអត្រានៃភាពក្រីក្ររបស់ប្រជាជនបានថយចុះជាបណ្ដើរៗ។ ក៏ប៉ុន្តែតាំងពីទសវត្សរ៍ឆ្នាំ២០១០  មក ប្រទេសមួយនេះត្រូវរងនឹងវិបត្តិសង្គមនយោបាយដ៏យូរអន្លាយ បង្កឡើងដោយសមាជជាតិ និងថ្មីៗនេះដោយជំងឺរាតត្បាតកូវីដ-១៩។ 

ប្រទេសប៉េរូគឺជាសាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យតំណាង ដែលបែងចែកទៅជា ២៥ តំបន់។  វិស័យជំរុញសេដ្ឋកិច្ចចម្បងរបស់ប្រទេសនេះរួមមាន អាជីវកម្មរ៉ែ ផលិតកម្ម កសិកម្ម នេសាទ និងបូករួមជាមួយវិស័យដែលកំពុងរីកលូតលាស់មួយចំនួនទៀតដូចជា ទូរគមនាគមន៍ និងបច្ចេកវិទ្យាជីវសាស្រ្តជាដើម។ ប៉េរូសមាជិកដ៏សកម្មមួយកិច្ចសហប្រតិបត្តិការសេដ្ឋកិច្ចអាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក សម្ព័ន្ធប៉ាស៊ីហ្វិក កិច្ចព្រមព្រៀងទូលំទូលាយ និងគ្រប់ជ្រុងជ្រោយសម្រាប់ភាពជាដៃគូអន្តរប៉ាស៊ីហ្វិក និងអង្គការពាណិជ្ជកម្មពិភពលោកជាដើម ហើយបច្ចុប្បន្នត្រូវបានចាត់ទុកថាជាមហាអំណាចកណ្តាល។
ប៉េលីមប៉ស

ប៉េលីមប៉ស () គឺជាភាពយន្តគំនូរជីវចលប្រេស៊ីលឆ្នាំ ២០២២, ផលិតដោយ គ្លូបូ ហ្វីលមេស, ប៊ូរីទី ហ្វីលមេស, ក្លូប និង Sony Pictures Releasing International និងដឹកនាំដោយ អាលេ អាប្រេអ៊ូ។
ប៉េលីមប៉ស: តារាសម្តែង

តារាសម្តែង 
 ឡូរ៉េង់សូ តារ៉ាង់តេលី សម្តែងជា ក្លាអេ (Claé)
 ជូលីយ៉ា បេនីតេ សម្តែងជា ប្រ៊ូអូ (Bruô)
 ស្តេនីអូ ហ្គាសៀ សម្តែងជា ចូអៅ-ដេ-បារ៉ូ (João-de-Barro)
 នីល ម៉ាខុនដេស សម្តែងជា ប៉ៃ (Pai) និង សូលដាដូស (Soldados)
 រ៉ូសា រ៉ូសាហ សម្តែងជា ម៉ាអេ (Mãe)
ប៉េលីមប៉ស: ការឆ្លើយតប

ការឆ្លើយតប 

 ការឆ្លើយតបសំខាន់ 
នៅលើ អោមេលេតេ ខ្សែភាពយន្តនេះមានការវាយតម្លៃជាមធ្យម ៤/៥។

 រង្វាន់ 
ឆ្នាំរង្វាន់ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុមលទ្ធផលឯកសារយោង២០២២Festival international du film fantastique de Neuchâtelភាពយន្តគំនូរជីវចលល្អបំផុតមហោស្រពភាពយន្តអន្តរជាតិនូវែលហ្សេឡង់ភាពយន្តគំនូរជីវចលល្អបំផុតមហោស្រពភាពយន្តអន្តរជាតិអូតាវ៉ាភាពយន្តគំនូរជីវចលល្អបំផុតAnimation is Filmភាពយន្តគំនូរជីវចលល្អបំផុតអានីម៉ាតេកាភាពយន្តគំនូរជីវចលល្អបំផុត
ប៉េលីមប៉ស: ការឆ្លើយតបសំខាន់

ការឆ្លើយតបសំខាន់ 
នៅលើ អោមេលេតេ ខ្សែភាពយន្តនេះមានការវាយតម្លៃជាមធ្យម ៤/៥។
ប៉េលីមប៉ស: រង្វាន់

រង្វាន់ 
ឆ្នាំរង្វាន់ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុមលទ្ធផលឯកសារយោង២០២២Festival international du film fantastique de Neuchâtelភាពយន្តគំនូរជីវចលល្អបំផុតមហោស្រពភាពយន្តអន្តរជាតិនូវែលហ្សេឡង់ភាពយន្តគំនូរជីវចលល្អបំផុតមហោស្រពភាពយន្តអន្តរជាតិអូតាវ៉ាភាពយន្តគំនូរជីវចលល្អបំផុតAnimation is Filmភាពយន្តគំនូរជីវចលល្អបំផុតអានីម៉ាតេកាភាពយន្តគំនូរជីវចលល្អបំផុត
ប៉ែន នុត

សម្តេច ប៉ែន នុត (១ មេសា ១៩០៦ – ៨ ឧសភា ១៩៨៥) គឺជាអ្នកនយោបាយខ្មែរម្នាក់។ សម្តេចបានចូលបម្រើការជានាយករដ្ឋមន្រ្តីដំបូងនៅក្នុងសម័យអាណានិគមបារាំង ហើយជានាយករដ្ឋមន្រ្តីម្តងទៀតខណៈពេលកម្ពុជាបានទទួលឯករាជ្យពីបារាំង (១៩៥៣)។ នៅក្នុងសម័យសង្គមរាស្រ្តនិយម គាត់បានបម្រើការជានាយករដ្ឋមន្រ្តីកម្ពុជាបាន ៤ អាណត្តិថែមទៀត (១៩៥៤–១៩៥៥, ១៩៥៨, ១៩៦១, ១៩៦៨–១៩៦៩)។

បន្ទាប់ពីសីហនុត្រូវលន់ នល់ធ្វើរដ្ឋប្រហារទម្លាក់ចេញពីតំណែងជាប្រមុខរដ្ឋនៅថ្ងៃទី១៨ ខែមីនា ឆ្នាំ១៩៧០, សម្តេចប៉ែន នុតក៏បានរត់ទៅជ្រកកោនជាមួយសីហនុហើយបានក្លាយជានាយករដ្ឋមន្រ្តីនៃរដ្ឋាភិបាលចម្រុះថ្មីដែលមានឈ្មោះថារាជរដ្ឋាភិបាលរួបរួមជាតិកម្ពុជា។ ក្រោយពីខ្មែរក្រហមបានចូលមកកាន់កាប់ទីក្រុងភ្នំពេញនៅថ្ងៃទី១៧ ខែមេសា ឆ្នាំ១៩៧៥, លោកប៉ែន នុតក៏បានបម្រើការជានាយករដ្ឋមន្រ្តីកម្ពុជាជាលើកចុងក្រោយ ប៉ុន្តែមិនមានអំណាចឥទ្ធិពលអ្វីឡើយ។ ប៉ែន នុតត្រូវបានពួកខ្មែរក្រហមដកចេញពីតំណែងនៅដើមឆ្នាំ១៩៧៦ ដោយមានលោកខៀវ សំផនឡើងកាន់តំណែងជំនួសបន្ត។ ដូច្នេះហើយ សម្តេចក៏ធ្វើចំណាកស្រុកទៅរស់នៅឯប្រទេសបារាំង។

សម្តេចប៉ែន នុតបានបម្រើការជានាយករដ្ឋមន្រ្តីកម្ពុជាសរុបបាន ៧ អាណត្តិដាច់ៗពីគ្នា (រយៈពេល ៥ឆ្នាំ និង ២២២ថ្ងៃ) ដែលជាហេតុធ្វើឱ្យគាត់ក្លាយជានាយករដ្ឋមន្រ្តីដែលកាន់តំណែងបានយូរជាងគេទីពីរនៅក្នុងប្រវត្តិសាស្រ្តកម្ពុជាបន្ទាប់ពីសម្តេចហ៊ុន សែន។
ប៉ែន នុត: តំណភ្ជាប់ក្រៅ

តំណភ្ជាប់ក្រៅ
 Monsieur Penn Nouth

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ្នកនយោបាយខ្មែរ  
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ្នកជាតិនិយមកម្ពុជា 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងការបរទេសកម្ពុជា
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ្នកនយោបាយសង្គមរាស្រ្តនិយម
ប៉ែន រ៉ន

ប៉ែន រ៉ន 250pxOriginal Artist Pen Ran  ឈ្មោះ ប៉ែន រ៉នរហ័ស្សនាមរាជនីសំឡេងសារីកាមាស  Queen of the Voice Golden Myna Birdថ្ងៃ.ខែ.ឆ្នាំកំណើត 08 កុម្ភៈ 1944មរណៈភាព 1976 (31ឆ្នាំ)សញ្ជាតិ ប្រភេទតន្ត្រី​Khmer Music, Classic, Rock , Jazz, Blues, Twist, Ah Go-Go, Bolero, Cha-cha-cha.ឆ្នាំសកម្ម 1963-1975អជីបសិល្បៈ  
 អ្នកចម្រៀង 
 អ្នកនិពន្ធបទចម្រៀង 
 អ្នកនិពន្ធបទភ្លេងស្លាកតន្ត្រី  អ្នកចម្រៀងឯករាជ

ប៉ែន រ៉ន (អង់គ្លេស: Pen Ran) (កើតថ្ងៃទី ០៨ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ ១៩៤៤) នាងគឺជាតារាចម្រៀងកម្ពុជាមួយរូប ដែលទទួលបាននូវការចាប់អារម្មណ៍ពីទស្សនិជន ជាមួយនិងការបង្ហាញខ្លួនរបស់នាងក្នុងឆ្នាំ ១៩៦៣ ជាមួយនិង អាល់ប៊ុម វាយលុកខ្លាំង (Hits Album) នៃបទចម្រៀងពេញនិយមក្នុងចង្វាក់ទ្វីស (Twist Dance) "រាំចង្វាក់ទ្វីស" និង បទចម្រៀង "ខ្ញុំមិនសុខចិត្តទេ" បានរុញកេរ្តិ៍ឈ្មោះរបស់នាងជាប់ក្នុងកំពូលបទចម្រៀងវិទ្យុជាតិកម្ពុជា (Top in Radio National Kampuchea) ហៅកាត់ថា RNK និង ជាប់ជាកំពូលបទចម្រៀងក្នុងវិទ្យុជាច្រើនផ្សេងទៀត ដែលមានការពេញនិយមចាក់ស្ដាប់ច្រើនជាងគេផងដែរ ។ John Shepherd, David Horn, Dave Laing (2005) Continuum Encyclopedia of Popular Music of the World Part 2 Locations (5 Vol Set): Volumes III to VII, Publisher: Bloomsbury Academic, Original from the University of Michigan p.1824 ISBN: 0826474365, 9780826474360
ប៉ែន រ៉ន: ជីវិតចាប់ផ្ដើម

ជីវិតចាប់ផ្ដើម  
Early Life

ប៉ែនរ៉ន កេីតនៅថ្ងៃទី​០៨ ខែ​ កុម្ភៈ ឆ្នាំ​ ១៩៤៤ មានទីកន្លែងកំណើតនៅទីរួម ខេត្តបាត់ដំបង (បច្ចុប្បន្ន: ក្រុងបាត់ដំបង) មិនមានកំណត់ត្រាពីឪពុកម្ដាយរបស់នាងឡើយ ឪពុករបស់នាងជាសាស្ត្រាចារ្យផ្នែកដូរតន្ត្រី អ្នកនាងបានចូលប្រឡូកវិស័យសិល្បៈលើកដំបូងក្នុងឆ្នាំ ១៩៦៣ ដោយមានការជ្រោមជ្រែងពីឪពុក និងបងស្រីផ្ទាល់ គឺ ប៉ែនចន្ថា ដែលបាននាំអ្នកនាងច្រៀងតាមកម្មវីធីបុណ្យផ្សេងៗ និង ច្រៀងតាមភោជនីដ្ឋានផងដែរ បទចម្រៀងដំបូង ដែលធ្វើឱ្យនាង ប៉ែនរ៉ន មានឈ្មោះល្បីប្រចាំខេត្តបាត់ដំបងនេះ គឺបទ "ផ្កាកប្បាស" (Pka Kabas) ។ នាងមានបងប្អូនស្រីបង្កើត ៣នាក់ ប៉ែនរ៉ម ប៉ែនរុាំ និង ប៉ែនចន្ថា បងប្អូននាងទាំង៣ ក្នុងនោះមាន ២នាក់បួករួមទាំងនាងប៉ែនរ៉នផ្ទាល់ ប្រហែលត្រូវបានពួកខ្មែរក្រហមយកទៅសម្លាប់នៅវាលពិឃាតជើងឯក ក្នុងឆ្នាំ ១៩៧៦ ហើយមិនមានកំណត់ត្រាច្រើនពីនាងទៀតឡើយ ចំណែកប្អូនស្រីរបស់នាង ប៉ែនរ៉ម បានរួចជីវិត និង បានទៅរស់នៅ សហរដ្ឋអាមេរិក ក្នុងរដ្ឋកាលីហ្វរញ៉ា អ្នកនាងប៉ែនរ៉ម មិនសូវមានការចងចាំបានល្អនោះទេ ក្រោយមកនាងក៏បានមរណៈភាពដោយសារជំងឺ នៅទីនោះក្នុងអំឡុងដើមឆ្នាំ ២០០៥ ។ IMDb (1990) Pen Ran Biography, Website: www.imdb.com Publication: © 1990-2022 by IMDb.com, Inc.
ប៉ែន រ៉ន: អាជីពតន្ត្រី

អាជីពតន្ត្រី  
Music career

ប៉ែនរ៉ន បានឈានជេីងចូលវិស័យសិល្បះ ដំបូងនាអំឡុងឆ្នាំ ១៩៦៣ បទចម្រៀងដំបូងដែលធ្វើឱ្យនាងល្បីទូទាំង ខេត្តបាត់ដំបង នោះគឺបទ "ផ្កាកប្បាស" ដែលនិពន្ធដោយឪពុកនាងផ្ទាល់ បទនេះផងដែរ បានជាប់ក្នុងកំពូលតារាង វិទ្យុជាតិបាត់ដំបង (Top in Battambang National Radio) ភាពល្បីល្បាញនេះបានធ្វើឱ្យនាងក្លាយជាតារាចម្រៀងអជីប ក្នុងឆ្នាំ ១៩៦៣ ដែលចេញ ជាមួយនិង អាល់ប៊ុម វាយលុកខ្លាំង (Hits Album) នៃបទចម្រៀងពេញនិយមក្នុងចង្វាក់ទ្វីស (Twist Dance) "រាំចង្វាក់ទ្វីស" នេះបើយោងតាមប្រសាសន៍របស់អ្នកម្នាងសៀងឌី ដែលរៀបរាប់ត្រួសៗពីអ្នកនាងប៉ែនរ៉ន ។ ក្នុងឆ្នាំ ១៩៦៤ អ្នកនាងប៉ែនរ៉ន បានផ្លាសមក រាជធានីភ្នំពេញ និង បានច្រៀងចម្រៀងជាច្រើនក្នុងខ្សែរភាពយន្ត ដូចជាបទ "ទំនួញនាងព្រាហ្មកេសរ" ក្នុងខ្សែរភាពយន្តរឿង "ព្រះលក្សិណវង្ស" និងបទ "ក្ដាមស្រែ" ដែលមានភាពល្បីល្បាញទៅដល់ ប្រទេសថៃ ផងដែរ និងបានទម្លាក់បទចម្រៀងយ៉ាងកក្រើកនៅក្រុងភ្នំពេញនោះគឺបទ "រាំទាន់ខ្លួននៅក្មេង" ដែលបានជាប់ក្នុងកំពូលបទចម្រៀង ក្នុងស្ថានីយ៍វិទ្យុ៥ នៅភ្នំពេញ ។ Asian Music (2008) Asian Music, Volume 39, Issue 1, Publisher: Original from the University of California 

 បទចម្រៀងពេញនិយម 
Popular songs

ក្នុងអំឡុងឆ្នាំ ១៩៦៥ បទចម្រៀងរបស់តារាចម្រៀង ប៉ែន រ៉ន មានភាពល្បីល្បាញជាខ្លាំង ដោយក្នុងនោះមានបទ "មេម៉ាយសប្បាយចិត្ត" "ខ្ញុំមេម៉ាយៗ" និងបទចម្រៀងភាពយន្ត ហើយអ្នកស្រីបានចាប់ដៃគូជាមួយលោក ស៊ីន ស៊ីសាមុត ដែលជាកិច្ចសហការក្នុងការផលិតនៅបទចម្រៀងរួមគ្នាជាច្រើនបទផងដែរ ក្នុងអំឡុងឆ្នាំ ១៩៦៦ ជាមួយនិងចង្វាក់រាំថ្មីបែប ឆាឆាឆា (Cha Cha Cha) និង អាហ្គោៗ (Ah Go-Go) ភាពល្បីល្បាញរបស់អ្នកនាងប៉ែន រ៉ន បានល្បីល្បាញទៅដល់ ប្រទេសឡាវ ផងដែរ ជាមួយនិងចង្វាក់ រាំវង់ ក្នុងនោះមានបទ "ចុកក្នុងទ្រូង" ឆ្នាំ ១៩៧១ និងបានដាក់បញ្ចូលក្នុងខ្សែរភាពយន្តផងដែរ ភាពល្បីល្បាញនេះត្រូវបានអ្នកចម្រៀងឡាវ យកទៅបកស្រាយជាភាសាឡាវច្រៀងទាក់ទង និង ជនជាតិតៃឡាវ ដែលមានចំណងជើងថា (Tai Dam Lum Pun) ក្នុងឆ្នាំ ១៩៧២ ហើយត្រូវបានអ្នកចម្រៀងថៃ យកទៅបកស្រាយជាភាសាថៃ មានចំណងជើងថា (Thai Dam Lam Phan) ផងដែរ ។ Popular music (2008) Global Rhythm, Volume 17, Issues 1-6, Publisher: World Marketing Incorporated,
Original from the University of California, Digitized 10 Sep 2010
ប៉ែន រ៉ន: បទចម្រៀងពេញនិយម

បទចម្រៀងពេញនិយម 
Popular songs

ក្នុងអំឡុងឆ្នាំ ១៩៦៥ បទចម្រៀងរបស់តារាចម្រៀង ប៉ែន រ៉ន មានភាពល្បីល្បាញជាខ្លាំង ដោយក្នុងនោះមានបទ "មេម៉ាយសប្បាយចិត្ត" "ខ្ញុំមេម៉ាយៗ" និងបទចម្រៀងភាពយន្ត ហើយអ្នកស្រីបានចាប់ដៃគូជាមួយលោក ស៊ីន ស៊ីសាមុត ដែលជាកិច្ចសហការក្នុងការផលិតនៅបទចម្រៀងរួមគ្នាជាច្រើនបទផងដែរ ក្នុងអំឡុងឆ្នាំ ១៩៦៦ ជាមួយនិងចង្វាក់រាំថ្មីបែប ឆាឆាឆា (Cha Cha Cha) និង អាហ្គោៗ (Ah Go-Go) ភាពល្បីល្បាញរបស់អ្នកនាងប៉ែន រ៉ន បានល្បីល្បាញទៅដល់ ប្រទេសឡាវ ផងដែរ ជាមួយនិងចង្វាក់ រាំវង់ ក្នុងនោះមានបទ "ចុកក្នុងទ្រូង" ឆ្នាំ ១៩៧១ និងបានដាក់បញ្ចូលក្នុងខ្សែរភាពយន្តផងដែរ ភាពល្បីល្បាញនេះត្រូវបានអ្នកចម្រៀងឡាវ យកទៅបកស្រាយជាភាសាឡាវច្រៀងទាក់ទង និង ជនជាតិតៃឡាវ ដែលមានចំណងជើងថា (Tai Dam Lum Pun) ក្នុងឆ្នាំ ១៩៧២ ហើយត្រូវបានអ្នកចម្រៀងថៃ យកទៅបកស្រាយជាភាសាថៃ មានចំណងជើងថា (Thai Dam Lam Phan) ផងដែរ ។ Popular music (2008) Global Rhythm, Volume 17, Issues 1-6, Publisher: World Marketing Incorporated,
Original from the University of California, Digitized 10 Sep 2010
ប៉ែន រ៉ន: សមិទ្ធិផល

សមិទ្ធិផល  
Achievement

សមិទ្ធិផល របស់អ្នកនាង ប៉ែន រ៉ន ត្រូវបានសាកសួរពីប្រជាពលរដ្ឋ ដែលឆ្លងកាត់នាសម័យកាលនោះ ពានរង្វាន់ និង ការតែងតាំង និងត្រូវបានកែសម្រួលបន្ថែមទៀត ឱ្យមានភាពសុក្រិតនិង ត្រឹមត្រូវ បើការចងក្រងនេះរកឃើញនៅ ប្រភពជាក់លាក់ ឬ ឯកសារយោង ណាមួយច្បាស់លាស់បន្ថែមទៀតនោះ ។

 ឆ្នាំ ការដាក់ចូល ប្រភេទពាន លទ្ធផល ស្ថាប័នផ្សព្វផ្សាយ 1963 ផ្កាកប្បាស Top 1 Battambang Radio Nominated  Battambang National Radio of Cambodia 1964 ក្ដាមស្រែ Apsara Golden Music Awards Won Apsara Golden Film Festival 1964 រាំទាន់ខ្លួននៅក្មេង Best Artist Music Awards Won Kep International Film Festival 1965 រាជនីសម្លេងសារីកាមាស Queen of the Voice Golden Myna Bird Nominated  Ministry of Propaganda of Cambodia 1966 តារាដែលសហការណ៍គ្នា បានល្អបំផុតប្រចាំឆ្នាំ Best Collaboration of The Year Won Chaktomuk National Film Festival
ប៉ែន រ៉ន: កាត់ឡុកតន្ត្រី

កាត់ឡុកតន្ត្រី 
Discography

ដោយសារតែប្រទេសកម្ពុជាបានឆ្លងកាត់សម័យកាលសង្គ្រាមឆ្នាំ (១៩៧៥-១៩៧៩) និងបានបំផ្លិចផ្លាញប្រទេសកម្ពុជាស្ទើរតែទាំងស្រុង ក្នុងរបបវាលពិឃាដ ប៉ុលពត នាសម័យកាល កម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ ដែលដឹកនាំដោយពួក ខ្មែរក្រហម ដូចនេះប្រភពឯកសារ ស្ដីពីអាល់ប៊ុមបទចម្រៀង របស់អ្នកនាង ប៉ែន រ៉ន មិនត្រូវបានកំណត់ដោយឆ្នាំចេញផ្សាយជាក់លាក់នោះទេ ។

 អាល់ប៊ុមទោល (1963-1975) 
 កញ្ញា៨០គីឡូ
 កកុំញញឹម
 កាលខ្ញុំនៅពីក្រមុំ
 កូន និង ម្ដាយ
 កញ្ញាមាត់ឆៅ
 ក្រមុំមិនមែនមេម៉ាយ
 កុំសង្ឃឹម
 កំលោះច្រេះចាប់
 ក្ដាមស្រែ
 កូនអើយអាណិតម៉ែ
 ខ្ញុំពេញក្រមុំ
 ខ្ញុំមេម៉ាយៗ
 ខ្ញុំមិនសុខចិត្តទេ
 ខ្ញុំត្រូវតែកាច 
 គុកស្នេហា
 ចា៎!ចា៎!ចា៎!
 ចុកក្នុងទ្រូង
 ចេះតែរង់ចាំ
 ចិត្តព្រាន
 ចង់បានគូស្នេហ៍
 ចង់បានប្ដី១០
 ចិត្តម្ដាយ
 ឆ្នាំអូន៣១
 ជំនោរត្រជាក់
 ជើងមេឃពណ៌ខ្មៅ
 ដឹងទេចិត្តស្រី
 ដេមីតួ 
 ត្រូវខាងនេះខុសខាងណោះ
 ថ្ងៃការថ្ងៃកម្ម
 ទំនួញនាងបដាចារ
 ទឹកភ្នែកក្ដាមស្រែ
 ទឹកភ្នែកនាងកុលាប
 ទ្រូងរណ្ដំ
 នាគត្រាច់ចរ
 នឹកតែបង
 នឹកណាស់
 នាវាលាផែ
 ថ្ងៃនេះថ្ងៃស្អែក
 ប្ដីក្មេង
 បានជួបប្រុសស្នេហ៍
 បើចង់បានអូន
 បើមាននិស្ស័យ
 បងលក់ស្នេហា
 ប្រុសចិត្តផ្លែល្វា
 ប្រុសសម័យឥឡូវ 
 ផែនថ្ពាល់រំដួលប៉ៃ-លិន
 ផ្កាកប្បាស
 ព្រះគោព្រះកែវ
 ពុះទ្រូងខ្ញុំទៅ
 ព្រះពាយផាយផាត់
 ភូមិរ៉ាប៉ៃ-លិន
 មិនចង់ស្គាល់ទេក្ដីស្នេហ៍
 មីនីអាហ្គោៗ
 មេម៉ាយសប្បាយចិត្ត 
 មេម៉ាយបីដង 
 មេម៉ាយស្ដុក
 មើលភ្លៅអូននេះ
 យក្សមេម៉ាយ
 យប់មួយនៅមាត់សមុទ្រ
 យើងរាំ ឆាឆាឆា
 យើងឡើងរាំ
 រាត្រីនៅប៉ៃ-លិន
 រាំ!រាំ!រាំ! 
 រាំជាមួយបង
 រស់ជាតិស្នេហា
 រាំមិនឆ្អែតទេ
 រវើរវាយ
 រមាស់ខ្នង
 រាំលេងចង្វាក់ទ្វីស
 រាំអាហ្គោៗ
 វាលស្រីស្រណោះ
 លាដែនប៉ៃ-លិន
 ស្នេហ៍ក្រោមម្លប់ជ្រៃ
 សម្លេងឃ្មោះការ
 សង្ឃឹមចុះ
 ស្ដាយចិត្តដែលខំស្រលាញ់
 ស្រណោះអូនផង
 ស្មានតែខ្មោចលង
 សង្ឃឹមថ្ងៃមួយ
 ស្ពានទឹកភ្នែក
 ស្នេហ៍នៅឯណា!
 សប្បាយម៉្លេះទេ
 ស្រមោលអតីតកាល
 សូមបងវិលវិញ
 សូមបងឡើងរាំ
 ស្នេហ៍មួយមុឺនស្នេហ៍
 ស្រលាញ់បងដល់ឆ្អឹង
 ស្រលាញ់ប្រុសស្លូត
 ស្វារាំមាំងឃី 
 ស្នេហ៍អើយវិលវិញ
 អមរាព្រាត់ប្ដី
 អស់សង្ឃឹម

 អាល់ប៊ុមដៃគូ (1963-1975)
ប៉ែន រ៉ន: អាល់ប៊ុមទោល (1963-1975)

អាល់ប៊ុមទោល (1963-1975) 
 កញ្ញា៨០គីឡូ
 កកុំញញឹម
 កាលខ្ញុំនៅពីក្រមុំ
 កូន និង ម្ដាយ
 កញ្ញាមាត់ឆៅ
 ក្រមុំមិនមែនមេម៉ាយ
 កុំសង្ឃឹម
 កំលោះច្រេះចាប់
 ក្ដាមស្រែ
 កូនអើយអាណិតម៉ែ
 ខ្ញុំពេញក្រមុំ
 ខ្ញុំមេម៉ាយៗ
 ខ្ញុំមិនសុខចិត្តទេ
 ខ្ញុំត្រូវតែកាច 
 គុកស្នេហា
 ចា៎!ចា៎!ចា៎!
 ចុកក្នុងទ្រូង
 ចេះតែរង់ចាំ
 ចិត្តព្រាន
 ចង់បានគូស្នេហ៍
 ចង់បានប្ដី១០
 ចិត្តម្ដាយ
 ឆ្នាំអូន៣១
 ជំនោរត្រជាក់
 ជើងមេឃពណ៌ខ្មៅ
 ដឹងទេចិត្តស្រី
 ដេមីតួ 
 ត្រូវខាងនេះខុសខាងណោះ
 ថ្ងៃការថ្ងៃកម្ម
 ទំនួញនាងបដាចារ
 ទឹកភ្នែកក្ដាមស្រែ
 ទឹកភ្នែកនាងកុលាប
 ទ្រូងរណ្ដំ
 នាគត្រាច់ចរ
 នឹកតែបង
 នឹកណាស់
 នាវាលាផែ
 ថ្ងៃនេះថ្ងៃស្អែក
 ប្ដីក្មេង
 បានជួបប្រុសស្នេហ៍
 បើចង់បានអូន
 បើមាននិស្ស័យ
 បងលក់ស្នេហា
 ប្រុសចិត្តផ្លែល្វា
 ប្រុសសម័យឥឡូវ 
 ផែនថ្ពាល់រំដួលប៉ៃ-លិន
 ផ្កាកប្បាស
 ព្រះគោព្រះកែវ
 ពុះទ្រូងខ្ញុំទៅ
 ព្រះពាយផាយផាត់
 ភូមិរ៉ាប៉ៃ-លិន
 មិនចង់ស្គាល់ទេក្ដីស្នេហ៍
 មីនីអាហ្គោៗ
 មេម៉ាយសប្បាយចិត្ត 
 មេម៉ាយបីដង 
 មេម៉ាយស្ដុក
 មើលភ្លៅអូននេះ
 យក្សមេម៉ាយ
 យប់មួយនៅមាត់សមុទ្រ
 យើងរាំ ឆាឆាឆា
 យើងឡើងរាំ
 រាត្រីនៅប៉ៃ-លិន
 រាំ!រាំ!រាំ! 
 រាំជាមួយបង
 រស់ជាតិស្នេហា
 រាំមិនឆ្អែតទេ
 រវើរវាយ
 រមាស់ខ្នង
 រាំលេងចង្វាក់ទ្វីស
 រាំអាហ្គោៗ
 វាលស្រីស្រណោះ
 លាដែនប៉ៃ-លិន
 ស្នេហ៍ក្រោមម្លប់ជ្រៃ
 សម្លេងឃ្មោះការ
 សង្ឃឹមចុះ
 ស្ដាយចិត្តដែលខំស្រលាញ់
 ស្រណោះអូនផង
 ស្មានតែខ្មោចលង
 សង្ឃឹមថ្ងៃមួយ
 ស្ពានទឹកភ្នែក
 ស្នេហ៍នៅឯណា!
 សប្បាយម៉្លេះទេ
 ស្រមោលអតីតកាល
 សូមបងវិលវិញ
 សូមបងឡើងរាំ
 ស្នេហ៍មួយមុឺនស្នេហ៍
 ស្រលាញ់បងដល់ឆ្អឹង
 ស្រលាញ់ប្រុសស្លូត
 ស្វារាំមាំងឃី 
 ស្នេហ៍អើយវិលវិញ
 អមរាព្រាត់ប្ដី
 អស់សង្ឃឹម
ប៉ែន រ៉ន: អាជ្ញាប័ណ្ណតន្ត្រី ប៉ែន រ៉ន

អាជ្ញាប័ណ្ណតន្ត្រី ប៉ែន រ៉ន 
Pen Ran Music licensing

ក្រោយពេលប្រទេសកម្ពុជា បានរួចផុតចេញពីសម័យកាលសង្គ្រាម ប៉ុន្តែការគ្រប់គ្រងនៅច្បាប់កម្មសិទ្ធបញ្ញា នៅមិនទាន់មានប្រសិទ្ធភាពនោះទេ មានការរំលោភលើកម្មសិទ្ធបញ្ញាបទចម្រៀងរបស់ អ្នកនាង ប៉ែន រ៉ន ជាច្រើនករណីផងដែរ ដូចនេះហើយ តម្រូវឱ្យមានការ​ប្រើ​អាជ្ញាប័ណ្ណ​​តន្ត្រី​ដែល​មាន​ការ​រក្សាសិទ្ធិនៃម្ចាស់កម្មសិទ្ធបញ្ញា ។ អាជ្ញាប័ណ្ណតន្ត្រីមានគោលបំណងធានាថាម្ចាស់កម្មសិទ្ធិបញ្ញាលើការងារតន្ត្រីត្រូវបានផ្តល់សំណងសម្រាប់ការប្រើប្រាស់ជាក់លាក់នៃការងាររបស់ពួកគេ ហើយអ្នកទិញមានសិទ្ធិកំណត់ក្នុងការប្រើប្រាស់ការងារដោយគ្មានកិច្ចព្រមព្រៀងដាច់ដោយឡែក ។
ភាពកម្សោយ នៃប្រព័ន្ធដឹកនាំរដ្ឋបច្ចុប្បន្ន ជាការពិតណាស់ រដ្ឋត្រូវតម្រូវឱ្យតារាចម្រៀងទាំងអស់ត្រូវបង់ពន្ធជូនរដ្ឋ ហើយបទចម្រៀងដែលពួកគេបានច្រៀង និងរកកម្រៃបាន ត្រូវគាំពារដោយរដ្ឋ លើអាជ្ញាប័ណ្ណតន្ត្រី នៃច្បាប់កម្មសិទ្ធបញ្ញា ករណីដែលអ្នកចម្រៀងបានស្លាប់ទៅហើយក្ដីហើយបទចម្រៀងពួកគេ នៅតែអាចរកកម្រៃបាន ដូចនេះប្រាក់ចំនូលពីការលក់បទចម្រៀងនេះត្រូវបានទៅលើក្រុមគ្រួសាររបស់ពួកគេ ចំពោះករណីដែលអ្នកចម្រៀងមិនមានក្រុមគ្រួសារ ទទួលយកមរតកចម្រៀងនេះ ប្រាក់ចំនូលត្រូវបញ្ចូលជាទ្រព្យសម្បត្តិរដ្ឋ នៅពេលដែលតារាចម្រៀងកម្ពុជាទាំងអស់បានបង់ពន្ធជូនរដ្ឋ រដ្ឋត្រូវបង្កើតកម្មវិធីឈ្នះពានតន្ត្រីដើម្បីលើកទឹកចិត្តទៅក្រុមអ្នកចម្រៀងវិញផងដែរ ដើម្បីជួយសាងកេរ្តិ៍ឈ្មោះរបស់ពួកគេក្នុងវិស័យសិល្បៈតន្ត្រីនៅកម្ពុជា ឧទាហរណ៍៖ គួរបង្កើតឱ្យមានកម្មវីធីឈ្នះពានតន្រ្តីដូចជា Cambodian Music Awards ឬ Cambodia National Music Awards ជាដើម ។ 

 បទរំលោភលើកម្មសិទ្ធបញ្ញា 

 ចំណងជើង "ហាមលេងជេរម៉ែ" 
បកស្រាយ ដោយ សិល្បៈករ នាយចឺម 
ចេញផ្សាយ ដោយ ផលិតកម្ម Sunday Production ក្នុងឆ្នាំ (2018) បទនេះបានចម្លងចេញពីបទ (កញ្ញា៨០គីឡូ) របស់អ្នកនាង ប៉ែន រ៉ន ។

 ចំណងជើង "ជយោ! សង្សារសុំបែកហើយ" 
បកស្រាយ ដោយ សិល្បៈការនី វីរៈនិច 
ចេញផ្សាយ ដោយ ផលិតកម្ម Sunday Production ក្នុងឆ្នាំ (2018) បទនេះបានចម្លងចេញពីបទ (កញ្ញា៨០គីឡូ) របស់អ្នកនាង ប៉ែន រ៉ន ។

 ប្រការបទចម្រៀង 

 ប្រជាពលរដ្ឋ ឬ ជនទូទៅមិនថា ជនបរទេស មានសិទ្ធយកបទចម្រៀងអ្នកនាង ប៉ែន រ៉ន យកទៅច្រៀងជាចម្រៀង Cover ឬបង្កើត version ថ្មី ប៉ុន្តែមិនអាចដាក់ជាកម្មសិទ្ធបញ្ញារបស់ខ្លួននោះទេ លើកលែងតែអ្នកបាន សុំសិទ្ធ ឬ សុំការនុញាត ពីម្ចាស់កម្មសិទ្ធបញ្ញាជាមុនសិន ដែលមានចុះជាកិច្ចសន្យាផ្សេងៗផងដែរ បើពុំនោះទេរដ្ឋអំណាចកម្ពុជាមានសិទ្ធប្ដឹងទារសំណងលើករណីនេះ ដើម្បីគាំពារដល់ម្ចាស់ស្នាដៃ កម្មសិទ្ធបញ្ញានៃបទចម្រៀងនេះ ។
ប៉ែន រ៉ន: បទរំលោភលើកម្មសិទ្ធបញ្ញា

បទរំលោភលើកម្មសិទ្ធបញ្ញា 

 ចំណងជើង "ហាមលេងជេរម៉ែ" 
បកស្រាយ ដោយ សិល្បៈករ នាយចឺម 
ចេញផ្សាយ ដោយ ផលិតកម្ម Sunday Production ក្នុងឆ្នាំ (2018) បទនេះបានចម្លងចេញពីបទ (កញ្ញា៨០គីឡូ) របស់អ្នកនាង ប៉ែន រ៉ន ។

 ចំណងជើង "ជយោ! សង្សារសុំបែកហើយ" 
បកស្រាយ ដោយ សិល្បៈការនី វីរៈនិច 
ចេញផ្សាយ ដោយ ផលិតកម្ម Sunday Production ក្នុងឆ្នាំ (2018) បទនេះបានចម្លងចេញពីបទ (កញ្ញា៨០គីឡូ) របស់អ្នកនាង ប៉ែន រ៉ន ។
ប៉ែន រ៉ន: ប្រការបទចម្រៀង

ប្រការបទចម្រៀង 

 ប្រជាពលរដ្ឋ ឬ ជនទូទៅមិនថា ជនបរទេស មានសិទ្ធយកបទចម្រៀងអ្នកនាង ប៉ែន រ៉ន យកទៅច្រៀងជាចម្រៀង Cover ឬបង្កើត version ថ្មី ប៉ុន្តែមិនអាចដាក់ជាកម្មសិទ្ធបញ្ញារបស់ខ្លួននោះទេ លើកលែងតែអ្នកបាន សុំសិទ្ធ ឬ សុំការនុញាត ពីម្ចាស់កម្មសិទ្ធបញ្ញាជាមុនសិន ដែលមានចុះជាកិច្ចសន្យាផ្សេងៗផងដែរ បើពុំនោះទេរដ្ឋអំណាចកម្ពុជាមានសិទ្ធប្ដឹងទារសំណងលើករណីនេះ ដើម្បីគាំពារដល់ម្ចាស់ស្នាដៃ កម្មសិទ្ធបញ្ញានៃបទចម្រៀងនេះ ។
ប៉ែន រ៉ន: កំណត់ចំណាំ

កំណត់ចំណាំ 

 បច្ចុប្បន្នមានបងប្អូនខ្មែរមួយចំនួន បានយល់ច្រឡំនៅរូប អ្នកនាងប៉ែនចន្ថា ដែលត្រូវជាបងស្រី អ្នកនាងប៉ែនរ៉ន យកទៅផុសពាសពេញបណ្ដាញសង្គម ដោយរូបមួយនោះ ជាបងអ្នកនាងប៉ែនចន្ថា មានមុខប៉ោងចាស់បន្តិច ហើយមិនមានប្រជ្រុយខាងក្រោមមាត់ផ្នែកខាងស្ដាំ ដូចអ្នកនាងប៉ែនរ៉ននោះទេ ។
ប៉ែន រ៉ន: ឃើញដូចនេះ

ឃើញដូចនេះ 
See also

 អ្នកចម្រៀងកម្ពុជា
 តារាសម្ដែងកម្ពុជា
 តារាកំប្លែងកម្ពុជា
 ពិធីករកម្ពុជា
 ពិធីការនីកម្ពុជា
ប៉ែន សុវណ្ណ

ប៉ែន-សុវណ្ណ (កើតនៅថ្ងៃ១៥ មេសា ១៩៣៦ នៅ ភូមិចានទាប ឃុំសំរោង ស្រុកត្រាំប្រាក់ ខេត្តតាកែវ កម្ពុជា)  គឺជាអតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីទីមួយ នៃរបបសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតកម្ពុជាដែលបង្កើតឡើងដោយក្រុងហាណូយ។ លោកបានបម្រើការចាប់ពី ថ្ងៃ ២៧ មិថុនា ១៩៨១ រហូតដល់ថ្ងៃ ៥ ធ្នូ ១៩៨១។  ហើយលោកធ្លាប់ជាលេខានៃបក្សបដិវត្តន៍ប្រជាជនកម្ពុជា (ប.ប.ប.ក.) ចាប់ពីឆ្នាំ១៩៧៩ ដល់ ថ្ងៃ ៥ ធ្នូ ១៩៨១។ បបបកគឺដើមឡើយជាបក្សម៉ាក្ស-លេនីននិយម។
ក្បត់យួន
ប៉ែន សុវណ្ណ: ជីវប្រវត្តិ

ជីវប្រវត្តិ

Pen Sovan was born into an ethnic Vietnamese family in Takeo.Scalapino, Wanadi (1982), p. 225 He first joined the Khmer Issarak at the age of 13 in 1949 and fought against the French. Two years later, Sovan joined the Indochinese Communist Party where he first met Ta Mok.

According to a speech released by Hun sen: after the Geneva convention in 1954 ,Sovan with other fighters in the Khmer Issarak went to North Vietnam and got married in VietNam, From 1954 to 1978, Sovan lived in exile in Hanoi and supported the Khmer Rouge during the 1970-1973 civil war against the Khmer Republic and he worked along with Chan Si under Ieng Sary, in charge of the Voice of the United National Front of Kampuchea. .The People's Republic of Kampuchea, 1979-1989: The revolution after Pol Pot ISBN 978-974-9575-34-5

When the Kampuchean United Front for National Salvation (KUFNS or FUNSK) found  on November 25, Sovan was a founding leader of  1978. He served as Secretary-General of the Kampuchean People's Revolutionary Party from January 5, 1979  to 1 December 1981, when he was replaced by Heng Samrin following his removal from office by the founding politburo of  the  Kampuchean People's Revolutionary Party and send back to VietNam .

Sovan was arrested on December 2, 1981 for irritating Le Duc Tho, chief Vietnamese advisor to the Kampuchean United Front for National Salvation (FUNSK) and the People's Republic of Kampuchea (PRK). He was released from Vietnam's prison on January 25, 1992, after he served over 10 years. Sovan explained his long ordeal in prison: "When I wanted to create our own army of five regiments, the Vietnamese didn't agree and Le Duc Tho went to the USSR to complain."Quoted by Margaret Slocomb in The People's Republic of Kampuchea, 1979-1989: The revolution after Pol Pot ISBN 978-974-9575-34-5
ប៉ែន សុវណ្ណ: Bibliography

Bibliography

 Scalapino, Robert A.; Wanadi, Jusuf; Economic, political, and security issues in Southeast Asia in the 1980s, Institute of East Asian Studies, University of California, 1982, ISBN 0912966521

|-

|-

|-

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា
ចំនាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ្នកល្បីឈ្មោះរបស់ខ្មែរ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ្នកនយោបាយខ្មែរ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ្នកមានកេរ្តិ៍ឈ្មោះរបស់ខ្មែរ
ប៉ៈថេតឡាវ

ប៉ៈថេតឡាវ (ភាសាលាវ៖ ປະເທດລາວ, ប្រែមកចំថា"ប្រទេសលាវ"),  មានឈ្មោះជាផ្លូវការថា កងទ័ពរំដោះប្រជាជនឡាវ គឺជាចលនាកុម្មុយនីស្ត និងអង្គការនយោបាយមួយក្នុងប្រទេសឡាវដែលបានបង្កើតឡើងនៅអំឡុងពាក់កណ្តាលសតវត្សរ៍ទី២០។ ក្រុមនេះបានទទួលជ័យជម្នះនិងឡើងកាន់អំណាចនយោបាយនៅក្នុងឆ្នាំ១៩៧៥ បន្ទាប់ពីសង្គ្រាមស៊ីវិលឡាវបានបញ្ចប់។ តាំងបង្កើតឡើងមក ប៉ៈថេតឡាវតែងតែមានទំនាក់ទំនងជិតស្និទ្ធជាមួយចលនាកុម្មុយនីស្តវៀតណាម។ ក្នុងអំឡុងសង្គ្រាមស៊ីវិល ប៉ៈថេតឡាវបានទទួលការហ្វឹកហ្វឺននិងគាំទ្រដោយកងទ័ពប្រជាជនវៀតណាម។ ក្រុមទាំងពីរបានរួមកម្លាំងគ្នាប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងកងកម្លាំងប្រឆាំងកុម្មុយនីស្តនៅក្នុងសង្គ្រាមវៀតណាម។ដក់ស្រង់ពីអត្ថបទវីគីភីឌាភាសាអង់គ្លេស
ប៉ៈថេតឡាវ: ទសវត្សឆ្នាំ១៩៤០ និងឆ្នាំ១៩៥០

ទសវត្សឆ្នាំ១៩៤០ និងឆ្នាំ១៩៥០ 
អង្គការនេះបានលេចខ្លួនឡើងនៅអំឡុងសង្គ្រាមលោកលើកទី២ ស្រដៀងទៅនឹងខ្មែរឥស្សរៈនៅប្រទេសកម្ពុជា និងវៀតមិញនៅប្រទេសវៀតណាមដែរ។ ដើមឡើយ ឡាវឥស្សារ៉ាដែលជាចលនាជាតិនិយមតស៊ូប្រឆាំងបារាំងបានបង្កើតឡើងនៅថ្ងៃទី១២ ខែតុលា ឆ្នាំ១៩៤៥ ហើយដល់ឆ្នាំ១៩៥០ វាបានប្តូរឈ្មោះមក"ប៉ៈថេតឡាវ" នៅពេលដែលវាត្រូវបានទទួលដោយកងកម្លាំងឡាវក្រោមការដឹកនាំរបស់ស៊ូភូនូវង្សដែលបានចូលរួមជាមួយការបះបោររបស់វៀតមិញ អាជ្ញាធរអាណានិគមបារាំងនៅ ឥណ្ឌូចិន ក្នុងអំឡុង សង្គ្រាមឥណ្ឌូចិនលើកទីមួយ ។ 

ស៊ូភូនូវង្សដែលបានចំណាយពេលប្រាំពីរឆ្នាំនៅ ញ៉ាត្រាង  ក្នុងកំឡុងពេលដប់ប្រាំបីឆ្នាំរបស់គាត់នៅវៀតណាម  បានជួប ហូជីមិញ រៀបការជាមួយស្ត្រីជនជាតិវៀតណាមម្នាក់ខណៈកំពុងនៅវៀតណាមហើយបានសុំជំនួយពីវៀតមិញក្នុងការបង្កើតកម្លាំងទ័ពព្រៃ។

នៅខែសីហាឆ្នាំ ១៩៥០ ស៊ូផានូវង្សបានចូលរួមជាមួយពួកវៀតមិញនៅទីស្នាក់ការកណ្តាលរបស់ពួកគេនៅភាគខាងជើង ទីក្រុងហាណូយ ប្រទេសវៀតណាមហើយបានក្លាយជាប្រមុខភេតឡាវរួមជាមួយដៃនយោបាយរបស់ខ្លួនដែលត្រូវបានគេដាក់ឈ្មោះថា“ នីអូឡាវអ៊ីសារ៉ា ” (រណសិរ្សឡាវសេរី) ។  តឡាវបានបង្កើតរដ្ឋាភិបាលតស៊ូជាមួយសមាជិក៖ ស៊ូផានភូវង្ស (នាយករដ្ឋមន្រ្តីរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេស) កៃសុងផមវីហាន់ (រដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិ) នូហាកភូមសាវ៉ាន (រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច) ភូមីវង្សវិជ្ជី (ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី) រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងមហាផ្ទៃ) ស៊ុកវង់សាក់ស៊ីថុនខមដាមនិងហ្វាយដាំងឡូបលីយ៉ាយ៉ា។ នេះគឺជាការប៉ុនប៉ងផ្តល់សិទ្ធិអំណាចមិនពិតចំពោះចលនាកុម្មុយនិស្តឡាវដោយអះអាងថាតំណាងឱ្យកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងដែលមិនប្រកាន់បក្សពួក។ ស្ថាបនិកសំខាន់បំផុតពីររូបរបស់ខ្លួនគឺសមាជិកនៃបក្សកុម្មុយនិស្តឥណ្ឌូចិន ដែលគាំទ្រការផ្តួលរំលំរបបរាជានិយមក៏ដូចជាការបណ្តេញជនជាតិបារាំងចេញ។ សូមជួយកែប្រែផង