navinnseab/khmer-wikipedia-article huggingface dataset:
អត្តសញ្ញាណជាតិនៃកម្ពុជា

អត្តសញ្ញាណជាតិនៃកម្ពុជា រាប់បញ្ចូលនូវ the ancient monument of អង្គរវត្ត, ទង់ជាតិ ភ្លេងជាតិ និង the national emblem and royal arms. ក្នុងឆ្នាំ២០០៥ ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា designated seven flora and fauna as national symbols in an effort to promote nationalism and protection and conservation of these plants and animals.ROYAL DECREE on Designation of Animals and Plants as National Symbols of the Kingdom of កម្ពុជា
thumb|right|The sugar palm, Borassus flabellifer, and អង្គរវត្ត are two symbols of កម្ពុជា; the latter is also portrayed on the flag of កម្ពុជា.
អត្តសញ្ញាណជាតិនៃកម្ពុជា: អត្តសញ្ញាណជាតិ

អត្តសញ្ញាណជាតិ

អង្គរវត្ត

អង្គរវត្ត is a temple complex at Angkor, កម្ពុជា, built for the king Suryavarman II in the early 12th century as his state temple and capital city. It appears in the national flag of កម្ពុជា and as is often used as a symbol in print, signs, and media.

ទង់ជាតិខ្មែរ

ភ្លេងជាតិ

"នគររាជ" ( Royal Kingdom) is the ភ្លេងជាតិ of the Kingdom of កម្ពុជា. It was based on a កម្ពុជាn folk tune and written by Chuon Nath, the anthem was originally adopted in 1941 and reconfirmed in 1947, around the time of independence from France. In 1970, the monarchy was abolished, thereby replacing the anthem as well. After the communist victory in 1975, former royalist symbols, including "Nokor Reach", were reinstated for a short while. The Khmer Rouge then replaced it with Dap Prampi Mesa Chokchey ("Glorious Seventeenth of April"). After the royalist party FUNCINPEC defeated the former communists (កម្ពុជាn People's Party) in the 1993 elections, the royalist anthem was restored. 

Emblem of កម្ពុជា
អត្តសញ្ញាណជាតិនៃកម្ពុជា: [[អាស៊ីអាគ្នេយ៍|អ]]ង្គរវត្ត

អង្គរវត្ត

អង្គរវត្ត is a temple complex at Angkor, កម្ពុជា, built for the king Suryavarman II in the early 12th century as his state temple and capital city. It appears in the national flag of កម្ពុជា and as is often used as a symbol in print, signs, and media.
អត្តសញ្ញាណជាតិនៃកម្ពុជា: ភ្លេងជាតិ

ភ្លេងជាតិ

"នគររាជ" ( Royal Kingdom) is the ភ្លេងជាតិ of the Kingdom of កម្ពុជា. It was based on a កម្ពុជាn folk tune and written by Chuon Nath, the anthem was originally adopted in 1941 and reconfirmed in 1947, around the time of independence from France. In 1970, the monarchy was abolished, thereby replacing the anthem as well. After the communist victory in 1975, former royalist symbols, including "Nokor Reach", were reinstated for a short while. The Khmer Rouge then replaced it with Dap Prampi Mesa Chokchey ("Glorious Seventeenth of April"). After the royalist party FUNCINPEC defeated the former communists (កម្ពុជាn People's Party) in the 1993 elections, the royalist anthem was restored.
អត្តសញ្ញាណជាតិនៃកម្ពុជា: List of officially designated flora and fauna

List of officially designated flora and fauna

ដើមត្នោត, the national tree
ផ្ការំដួល, the national flower
ចេកពងមាន់, the national fruit
ត្រីគល់រាំង, the national fish
អណ្ដើកហ្លួង, the national reptile
ត្រយ៉ង, the national bird
គោព្រៃ, the national mammal
អត្ថន័យពាក្យខ្មែរ

ចក្ខុវិស័យ
 កៈ+មេរ > កមេរ > ក្មេរ > ក្មែរ > ខ្មែរ
 កម្វុ > កម្វុ+ជៈ > កម្វុជៈ > កម្ពុជា = ពាក្យនេះមកពីក្សត្រមួយអង្គព្រះនាមសុរន្តកម្វុខ្មែរយើងហៅថាព្រះគម្លង់ (សុរន្ត > សុរិន្ទ សព្វថ្ងៃ)
កេង-វ៉ាន់សាក់
 ក+មេ> កមេ>ក្មេរ>ខេ្មរ>ខែ្មរ  
 ក+ពូជជា>កពូជជា: កម្ពុជា 
ត្រឹង ងា​ : 
 ខែ្មរ> ខេ្មរ>ក្មេរ>ខេ្មរ> ខែ្មរ  
 កម្ពុជា> ឥសីកម្ពុ+ នាងមេរា 
រស់ សារេត​ : 
 ខែ្មរ=​ខម(មាស)> កម>កមេរុ  
 កម្ពុជា=​ក+ពូជជា= ក្រុមមនុស្សដែលមានពូជពង្សជាល្អ 
កៅ-ឈិន 
 ខែ្មរ​=​ ខេមរៈ​​​​​​ មនុស្សរស់នៅដោយមានភាពកេ្សមក្សាន្ត​ជាល្អ  
 កម្ពុជា=​ មកពីព្រះថោងបានផ្លាពីនគរគោកធ្លកនៅ​ កម្ពុជាធិបតី=សុវណ្ណភូមិ។ 
ឈឹម-ក្រសេម​ 
 ខែ្មរ=កេ្មរ>ខេ្មរ កមេរុ=​ កម្ពុជរដ្ឋ អាស្រ័យក្នុងកុមេរុរដ្ឋ 
Gage Cordes : 
 ខែ្មរ=​ កម្ពុ+ មេរា> កម្ព+មេរ> កម+មេរ>កេ្មរ>ខែ្មរ 
 កម្ពុជា=​ ឥសីកម្ពុ+​នាងមេរា=មានបុត្រ២អង្គគឺ​គេឲ្យឈោ្មះបុត្រ២អង្គនោះថាបុត្រកម្ពជៈ​ ហើយក៍ឲ្យបុត្រ​នោះត្រួតត្រាប្រទេសជាតិដែលនាំឲ្យមានពាក្យថា កម្ពុជទេស=​ប្រទេសកម្ពុជា។
ភិក្ខុវិរិយបណ្ឌិតោប៉ាងខាត់ 
 កម្វុ + មេរា > កម្វុ + មេរ > កមវ + មេរ > ក័ម + មេរ > ក មេរ > ក្មេរ =ខ្មេរ ទៅជា ខ្មែរ
អត្ថបទ(ប្រើបា្រស់ភាសា)

​ ​​អត្ថបទ(ប្រើបា្រស់ភាសា)
 
អត្ថបទ គឺជាសញ្ញាណមួយដែលបានប្រើបា្រស់នូវភាសាវិទ្យាសាស្រ្ត(ភាសាវិទ្យា សង្គមភាសាវិទ្យា រៀបចំជាប្រព័ន្ធនៃមុខងារភាសាវិទ្យា
ការនិយាយស្តី វែកញែក ការសិក្សារបៀបប្រើភាសាក្នុងសង្គម សិក្ខាសាលា ល្ខោនត្រួតត្រាអគ្គិសនី) ក្នុងផ្លូវពីរខុសគ្នាគឺដូចជា៖
 អត្ថបទផ្ទុកនឹងលាយលក្សរអក្សរ
 អត្ថបទ សង្គម
អត្ថបទ(ប្រើបា្រស់ភាសា): អត្ថបទផ្ទុកនឹងលាយលក្សអក្សរ

អត្ថបទផ្ទុកនឹងលាយលក្សអក្សរ 
អត្ថបទផ្ទុកនឹងលាយលក្សអក្សរ យោងទៅលើការព័ទ្ធជុំវិញអត្ថបទរឺនិយាយនៃការបញ្ចាក់(ពាក្យប្រយោគការសន្ទនា ត្រឡប់ 
ការនិយាយអំពើ អេឡិចត្រូនិច ត្រួតត្រាល្ខោន) គំនិតនេះគឺ ធ្វើដោយវាចារក្នុងអត្ថបទមានអានុភាពលើ ផ្លូវដែលមានការបញ្ចាក់
អោយយើងយល់។ ហេតុនេះនូវបទដ្ឋានមិនអាចទៅទាញហេតុសំអាងមនុស្សក្រៅអត្ថបទទេ។ តាំងពីសហការលិកជាច្រើន
ភាសាវិទ្យាបានយកអត្ថបទជាច្រើន ការនិយាយស្តី រឺ ការសន្ទនាវាដូចជាមិនយល់ស្របការវែកញែក នូវការរៀនទំនើបនៃផ្ទុក
នឹងលាយលក្សរអក្សរជំនួសដោយអត្ថបទក្នុងពេលកំណត់នៃការវែកញែកសេចក្កីថ្លែងការរចនាសម្ព័ន្ធជាច្រើននិងការទំនាក់
ទំនងទៅវិញទៅមករបស់ពួកគេសំរាប់លើកតួយ៉ាងការជួបគា្ន(នៃភាសាវិទ្យា)ការទំនាក់ទំនងគ្នា ការទាក់ទងរវៀងប្រយោគជាច្រើន។
អត្ថបទ(ប្រើបា្រស់ភាសា): អត្ថបទសង្គម

អត្ថបទសង្គម 
ធ្វើតាមប្រពៃណីភាសាវិទ្យានៃសង្គមអត្ថបទសង្គម'"បាន រយៈពេលកំណត់ច្បាស់លាស់វត្ថុនែសង្គមដែលអាចផ្លាស់ប្តូរបានដូចជាក្រុមទាំង
នោះបណ្តាលអោយកើតរឺពួជ។ ថ្មីៗជាច្រើនអត្ថបទសង្គមទោទន់ទៅរកអោយអត្ថន័យក្នុងពេលកំណត់អត្តសញ្ញាណនៃសង្គមក្នុងការរស់នៅ
អធិប្បាយនិងបង្ហាញក្នុងអត្ថបទនិងនិយាយតាមអ្នកប្រើបា្រស់ភាសា។
 ទ្រឹស្តីដែលកាន់វិន័យច្រើន 
ក្នុងទ្រឹស្តីដែលកាន់វិន័យច្រើននៃអត្ថបទរបស់គាត់ ដែលមានបួនៗក្នុងមួយជួរA ទ័ពជួរមុខDijk ចោលវិញគំនិតវិស័យនិយមនៃអត្ថបទសង្គមនិងបង្ហាញទាក់ទងនោះវាជាទ្រព្យនៃសង្គមតាំងនៅឥទ្ធិពលតែមួយក្នុងការប្រើបា្រស់ភាសាគំនិតនៃជនម្នាក់ការដាក់នៃអត្ថន័យដោយចូលរួមដូចជាបានតំណាងនិងដែលកំពុងកើតឡើងធ្វើអោយទាន់សម័យជាក់លាក់ធ្វើតែនៅក្នុងគំនិត គំរូ នៃ អ្នកប្រើបា្រស់ភាសាអត្ថបទគំរូ'។
 មានអនុភាពលើ 
មានអនុភាពនៃអត្ថបទកំណត់លើការប្រើភាសា រឺ ការនិយាយស្តីជាធម្មតាគឺការរៀនក្នុងឆមាស"ការផ្លាស់ប្តូរ ភាសា"[[ទាន់សម័យ
(ភាសាវិទ្យា)|រចនាបថ]] រឺ ចុះឈោ្មះ ឃើញរចនាបថទាន់សម័យ)។
នូវមូលដ្ឋានសន្មត់ជាមុននេះគឺជាភាសាប្រែប្រួលទៅតាមអ្នកប្រើបា្រស់កម្មសិទ្ធិមួយនៃការប្រើបា្រស់ភាសារបស់ពួកគេ(ដូចជាសមេ្លងនិយាយ
នៃសទ្ទានុក្រុម ការជ្រើសរើស លំដាប់ពាក្យក្នុងលំដាប់ណាមួយនិងទិដ្ឋភាពផៀងៗនៃ"ការធ្វើរូបមន្ត")ទៅចរន្តដែលទាក់ទងការតាំងនៅ។
ក្នុងវិញ្ញាណនេះប្រើបា្រស់ភាសា រឺ ការនិយាយស្តីប្រហែលបានហៅជាច្រើនរឺគ្មាន "គួរសម" ចំពោះក្នុងអត្ថបទមួយ។
វាគឺជាភាសារឺរយពេលការឡោមព័ទ្ធដាក់កថាខ័ណ្ឌប្រលោមលោករឺថ្នាំង។
សេចក្តីបញ្ជាក់( Reference )
 De Fina, A., Schiffrin, D., & Bamberg, M. (Eds.). (2006). Discourse and identity. Cambridge: Cambridge University Press.
 Duranti, A., & Goodwin, C. (Eds.). (1992). Rethinking context. Language as an interactive phenomenon. Cambridge: Cambridge University Press.
 Eckert, P., & Rickford, J. R. (2001). Style and sociolinguistic variation. Cambridge: Cambridge University Press.
 Fetzer, A. (2004). Recontextualizing context. Amsterdam: John Benjamins.
 Ghadessy, M. (Ed.). (1999). Text and context in functional linguistics. Amsterdam: John Benjamins.
 Givón, Talmy. (2005). Context as Other Minds. Amsterdam: John Benjamins.
 William Labov (1972). Sociolinguistic patterns. Philadelphia, PA: University of Pennsylvania Press.
 Leckie-Tarry, H. (1995). Language & context. A functional linguistic theory of register. London: Pinter Publishers.
 Stalnaker, Robert Culp (1999). Context and content''. Oxford: Oxford University Press.

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:សង្គមវិទ្យា
អត្ថបទស្តីអំពីអ្នកកាសែត

right|thumb|200px|ការធ្វើការសំភាសន៏

អ្នកដែលមានអាជីពជាអ្នកកាសែតមួយរូប​ គឺត្រូ​វពឹងផ្អែកទៅលើការអនុវត្តន៏ជាច្រើនទៅលើការស៊ីបអង្គេត​ ការធ្វើសេចក្តីរាយការណ៏ ទៅលើព្រឹត្តិការណ៏ណាមួយ ត្រូវធ្វើអោយមានលក្ខណៈទូលំទួលាយ ដល់អ្នកអានជារៀងរាល់ពេលវេលាទាំងអស់។ បើទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយ អាជីពជាអ្នកកាសែត តែងតែមាភាពប្រែប្រួលឬ ក៏មានលក្ខណៈល្អនិង មិនល្អមួយចំនួនដែរ ក្នុងការធ្ចើពត័មានណាមួយ អ្នកកាសែត ត្រូវ​មសានការរិះគិតបិចារណា អោយបានល្អ និងមានភាពទាក់ទាញ ចំពោះអ្នកអាន ក្នុងការផ្សព្ចផ្សាយពត័មាន​នីមួយៗ។ ស្រ​បតាមនោះដែរការរៀបចំ ការបង្កើតនូវពត័មានទាំងឡាយដែលមានលក្ខណៈទាក់ទងទៅនឹងផ្នែករដ្ធបាល ផ្នែកធ្ចើជំនួញ អ្នកកាសែតត្រូវតែដឹង​អោយបានច្បាស់លាស់ពីវប្បធម៏ឬ ប្រវត្តិនៃទិដ្ធភាពនោះដែរដូចជាសិល្បះ និងការកំសាន្តជាដើម។
នៅក្នុងនោះដែរ ត្រូវមានការបូកបញ្ជូលជាមួយអ្នកត្រួតត្រាពិនិត្យ សារពត័មាន អ្នកថតរូបហើយក៏ត្រួវមានអ្នកកត់ត្រាផងដែរ។ លោក(ចន​ ខារូលូស រីថេសិន អាលល័ ព្យូមីនិន អាន់ ជីដិនខ វ័ឌីជិន)John Carolus's Retation aller Fumennen und gedenck wurdigen គឺជាអ្នកប្រវត្តិវិទូមួយរួប ដែលបាននឹកឃើញបង្កើតនូវកាសែតពត័មានជាលើកដំបួងចេញជាសាធារណៈ នៅក្នុងឆ្នាំ​ 1605​ នៅស្ត្រាសបឺង (Strassburg)

កាសែតពត័មានរបស់លោកចេញជាផ្លូវការណ៏លើកដំបួងគឺអង់គ្លេសខរីន ចាប់ពីឆ្នាំ១៧០២-១៧៣៥។
សង្គមមួយដែលមានលក្ខណៈជឿនលឿន ក្លាយទៅជាអ្នកផ្តល់សាពត័មាន ជាមតិយោបល់ ជាសាធារណៈ ដូចជា​​ ចុងភៅផ្តល់ម្ហូបអាហានោះដែរ។ ក៏ប៉ុន្តែ បើយោងតាមបញ្ជី ឬស្ថានការណ៏ស្តីពីកាសែតផ្សេងៗនៃ សារពត័មានសុទ្ធតែស្ថិតនៅក្រោមការត្រួតពិនិត្យ និង ផ្តល់មតិយោបល់ ពីអ៊ីនធើណែតទាំងអស់។

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:កាសែត‎​
អត្ថប្រយោជន៍របស់ទឹកឃ្មុំ: អត្ថប្រយោជន៍ផ្សេងទៀតរបស់ទឹកឃ្មុំ

អត្ថប្រយោជន៍ផ្សេងទៀតរបស់ទឹកឃ្មុំ 
> ចំពោះមនុស្សចាស់ វាជួយបន្ថយស្លេស្ម ឬជួយកម្លាំង

មួយ ឬពីរស្លាបព្រាកាហ្វេ លាយនឹងទឹកពុះមួយកែវ ទុកឲ្យនៅក្ដៅតិចៗ សឹមហូប

> ទឹកឃ្មុំជួយដល់បញ្ហាមិនមានកូនទាំងខាងមនុស្សប្រុស ទាំងមនុស្សស្រី។

ទឹកបីភាគ ទឹកឃ្មុំមួយភាគ ដាំឲ្យពុះ រម្ងាស់ដោយភ្លើងតិចៗ រហូបដល់នៅសល់តែពីរភាគបី

ឬពិចារណាលាយទឹកឃ្មុំជាមួយនឹងទឹកដោះគោស្រស់ដែលក្ដៅអ៊ុនៗ

> ទឹកឃ្មុំ ១ស្លាបព្រាបាយ លាយជាមួយទឹកក្រូច (orange juice) និងអំបិលបន្តិច សម្រាប់អ្នកជំងឺផ្លូវដង្ហើមដូចជា ហឺត រលាកទងសួត របេង ឬអាការៈក្អកពិបាកខាកស្លេស្ម (ស្លេស្មស្អិត)។

> ទឹកឃ្មុំក៏ល្អសម្រាប់អការៈបេះដូងលោតញាប់

> ហើមពោះ ឬពោះប៉ោងធំដោយសារខ្សោយក្រពះពោះវៀន៖

ទឹកឃ្មុំត្រូវបានគេជឿថាអាចជួយបង្កាអការៈហើមពោះដោយសារខ្យល់ ហើយជំរុញចលនាពោះវៀន។ ជួយពោះវៀនបញ្ចេញកាកសំណល់អាហារ ឬលាមកដែលមានក្នុងពោះវៀន។ អ្នកដែលក្រពះពោះវៀនខ្សោយ មានខ្យល់ ឬកាកសំណល់អាហារ ឬលាមកស្ទះច្រើនក្នុងពោះវៀន មិនសូវបត់ជើងធំ និងមានអការៈហើមពោះ ឬពោះប៉ោងធំ ដោយសារខ្សោយក្រពះពោះវៀន អាចពិចារណាប្រើទឹកឃ្មុំជាជំនួយ ជាមួយនឹងការព្យាបាលផ្សេងៗទៀត ដូចជាប្រយ័ត្នចាប់អារម្មណ៍ចំណីអាហារ ការហូបចុក ជាដើម​ ឧទាហរណ៍​ អាហារដែលមានខ្លាញ់ច្រេីន​ ឬអាហារដែលហូបហេីយធ្វេីឲ្យមានអការ:ភេីច្រេីន។

> បញ្ហាពិបាករំលាយអាហារ ទល់លាមក៖ ទឹកឃ្មុំហូបជាមួយស្វាយខ្ចីតូចៗដែលគ្រាប់វាមិនទាន់ធំពេញលេញ ១ ឬ២ផ្លែ ជាមួយនឹងអំបិល

> ទឹកឃ្មុំហូបជាមួយនឹងអាហារផ្សេងៗ ត្រូវបានគេជឿថាល្អសម្រាប់សុខភាព

> ទឹកឃ្មុំអាចពិចារណាលាយជាមួយនឹងទឹកសណ្ដែកសៀង (ទឹកសណ្ដែកដែលមានពណ៌ស ដែលគេលក់តាមផ្ទះក្នុងស្រុកខ្មែរ ជាទូទៅ គឺធ្វើពីសណ្ដែកសៀង, soy milk)

> ចំពោះក្មេងអាយុក្រោម ១ឆ្នាំ "មិនគួរ" ឲ្យហូបទឹកឃ្មុំទេ ព្រោះអាចប្រឈមនឹងបញ្ហាពោះវៀន ក្រោយពីហូបហើយមួយរយៈ ហៅថា Infant botulism (ក្មេងអាចមានអាការៈ ទល់លាមក ថយចុះការបៅខ្លាំង អន់បៅខ្លាំង ខ្សោយទន់)

អាចប្រឈម = អាចកើតមាន តែមិន ១០០% ថាគ្រប់ករណីដែលឲ្យក្មេងហូបទឹកឃ្មុំ គឺសុទ្ធតែកើតជំងឺនេះទាំងអស់នោះទេ តែមានហានិភ័យខ្ពស់នឹងការកើតជំងឺនេះ បើឲ្យក្មេងក្រោម ១ឆ្នាំហូប។ ដូច្នេះ ជាការណែនាំដោយផ្អែកលើចំណេះដឹងវេជ្ជសាស្រ្ត គួរតែកុំឲ្យហូប។

ការសិក្សាមួយរកឃើញថា ៩ ក្នុងចំណោមសំណាកទឹកឃ្មុំទាំង ៩០ ដែលគេបានយកទៅសិក្សា មានវត្តមាន ឬវិជ្ជមាន Spore របស់មេរោគដែលបង្កជំងឺ infant botulism

Spore របស់មេរោគដែលបង្ករជំងឺពោះវៀន Infant botulism ទាល់តែកំដៅលើសពី ១២០ អង្សារសេ... ទើបអាចសម្លាប់វាបាន។ (ទឹកពុះនៅសីតុណ្ហភាព ១០០ អង្សារសេ)អាហារអាចទ្រទ្រង់សុខភាព។ ប៉ុន្តែការហូបអាហារខុស ក៏អាចប៉ះពាល់សុខភាព។

វេជ្ជបណ្ឌិត សេង ច័ន្ទភក្ដី
អទិត្យាទរកិតិគុណ

ព្រះចៅវរវង្សធើព្រះអង្គចៅអទិត្យាទរកិតិគុណ ឬ អទិត្យាទរកិតិគុណ (  ;   ;  ប្រសូត​នៅ​ថ្ងៃ​ទី ៥ ខែ​ឧសភា ឆ្នាំ ១៩៨៤) ដែល​គេ​ស្គាល់​ជាទូទៅ​ថា ព្រះនាងទីដ (    ;  ) ជា​បុត្រី​ទី​ពីរ​របស់ ​ព្រះនាងចុឡាភរណ៍ និងវិរ​យ៉ត​ទិស្យាសារិន។ Press Release from the Royal Thai Embassy in Washington, DC
អទិវរាហ៍ គងម៉ាល័យ

អទិវរាហ៍ គងម៉ាល័យ ( ៣០ ឧសភា ១៩៧៩ - ) ឈ្មោះហៅក្រៅរបស់គាត់គឺ ទូន () គឺជាអ្នកចំរៀងរ៉ុកថៃពីក្រុមតន្រ្តីដ៏ពេញនិយម បឌីស្លាម (Bodyslam)
អទិវរាហ៍ គងម៉ាល័យ: Discography

Discography 

 ការសហការ 

 2000 - Sak Eoai (ជាមួយ Big Ass)
 2003 - Khong Mee Khom (ជាមួយ Big Ass)
 2010 - Kid Hoad (ជាមួយ ស៊ីរីភន អាំផៃផង្ស)
 2017 - Nak Phajon Mueng (ជាមួយ ម៉ៃគ៍ ភីរ៉ុមផន, ផៃ ពង្សធរ និង តាយ឴ អរ៉ះថៃ)

 ចម្រៀងភាគ 

 2010 - Saeng Sud Thay
 2013 - Ruea Lek Kuan Oak Jark Fang
អទិវរាហ៍ គងម៉ាល័យ: ការសហការ

ការសហការ 

 2000 - Sak Eoai (ជាមួយ Big Ass)
 2003 - Khong Mee Khom (ជាមួយ Big Ass)
 2010 - Kid Hoad (ជាមួយ ស៊ីរីភន អាំផៃផង្ស)
 2017 - Nak Phajon Mueng (ជាមួយ ម៉ៃគ៍ ភីរ៉ុមផន, ផៃ ពង្សធរ និង តាយ឴ អរ៉ះថៃ)
អទិវរាហ៍ គងម៉ាល័យ: ភាពយន្ត

ភាពយន្ត 

 2011 - SuckSeed

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ្នកចម្រៀងថៃ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ្នកចម្រៀងប្រុសថៃ
អធិកមាស

អធិកមាស (  Adhikamāsa) ហៅផងដែរថា អធិក-មស, មល-មាស និង បុរុសោត្តម-មាស គឺជាខែអន្តរកាល  នៅក្នុង ប្រតិទិនហិណ្ឌូ ដែលត្រូវបានបញ្ចូលដើម្បីរក្សា ប្រតិទិនតាមច័ន្ទគតិ ឱ្យស្របនឹងខែនៃឆ្នាំ។   អធិកមាស គឺជាខែតាមច័ន្ទគតិបន្ថែមដែលត្រូវបានបញ្ចូលទៅក្នុងប្រតិទិនសុរិយគតិរៀងរាល់បីឆ្នាំម្តង  ដូច្នេះថាឆ្នាំតាមច័ន្ទគតិ និងឆ្នាំព្រះអាទិត្យត្រូវបានធ្វើសមកាលកម្ម រួមជាមួយនឹងវដ្ត និងរដូវកសិកម្ម។
អធិកមាស: និរុត្តិសាស្ត្រ

និរុត្តិសាស្ត្រ 
អធិក សំដៅលើពាក្យ សំស្ក្រឹត សម្រាប់បន្ថែម   ចំណែក មាស មានន័យថា ខែ។
អធិកមាស: ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ទិដ្ឋភាពទូទៅ 
នៅពេលដែល ព្រះអាទិត្យ មិនឆ្លងចូលទៅក្នុង រាសី ថ្មី (30° sidereal zodiac) ប៉ុន្តែគ្រាន់តែបន្តផ្លាស់ទីក្នុង រាសី ក្នុង ខែតាមច័ន្ទគតិ (មុនពេល ព្រះច័ន្ទថ្មី ) បន្ទាប់មកខែតាមច័ន្ទគតិនឹងត្រូវបានដាក់ឈ្មោះតាមដំណើរដំបូងដែលនឹងមកដល់។ វាក៏នឹងយក epithet អធិក ឬ "បន្ថែម" ផងដែរ។ ការផ្លាស់ប្តូរព្រះអាទិត្យពី រាសី មួយទៅមួយ ហៅថា សង្ក្រាន្ត ។ ជាឧទាហរណ៍ ប្រសិនបើខែតាមច័ន្ទគតិបានកន្លងផុតទៅដោយគ្មាន ថ្ងៃសង្ក្រាន្ត ហើយការឆ្លងកាត់បន្ទាប់គឺចូលទៅក្នុង មេសា (Aries) នោះខែនេះដោយគ្មានការឆ្លងកាត់ត្រូវបានដាក់ស្លាកថា អធិក ចេត្រ ។ ខែបន្ទាប់នឹងត្រូវបានដាក់ស្លាកយោងទៅតាមការឆ្លងកាត់របស់វាជាធម្មតាហើយនឹងទទួលបាន epithet និជ ("ដើម") ឬ សុទ្ធ ("ស្អាត") ក្នុងករណីនេះ និជ ចេត្រ ។ ពាក្យ បឋម (ទីមួយ) Chaitra និង ទ្វិតិយ (ទីពីរ) ចេត្រ ក៏អាចត្រូវបានគេប្រើផងដែរ។

ការពិពណ៌នាខាងលើគឺសម្រាប់ប្រព័ន្ធ អមន្ត ។ សម្រាប់ឧទាហរណ៍ដូចគ្នានេះដែរនៅក្នុងប្រព័ន្ធ បុនិមន្ត វានឹងជាពាក់កណ្តាលទីមួយនៃ ចេត្រ បន្ទាប់មក អធិក ចេត្រ បន្ទាប់មកពាក់កណ្តាលទីពីរនៃ ចេត្រ ។

មួយខែបន្ថែម ឬ អធិកមាស ធ្លាក់រៀងរាល់ ៣២.៥ ខែជាមធ្យម។ ឆ្នាំ​សុរិយ​គតិ​មាន​រយៈពេល​៣៦៥​ថ្ងៃ និង​ប្រហែល​៦​ម៉ោង ហើយ​ឆ្នាំ​តាម​ច័ន្ទគតិ​មាន​៣៥៤​ថ្ងៃ។ នេះបណ្តាលឱ្យមានគម្លាត ១១ ថ្ងៃ ១ ម៉ោង ៣១ នាទី និង ១២ វិនាទី រវាងឆ្នាំតាមច័ន្ទគតិ និងឆ្នាំព្រះអាទិត្យ។ ដោយសារគម្លាតនេះកើនឡើងជារៀងរាល់ឆ្នាំ វាប្រហាក់ប្រហែលក្នុងរយៈពេលពី ២,៣ ឆ្នាំទៅមួយខែ។ គ្មាន អធិកមាស ធ្លាក់ក្នុងកំឡុងខែ មាគសិរ ទៅ មាឃ ។ អធិកមាស ក្នុងអំឡុងខែ កក្តិក គឺកម្រមានណាស់ ប៉ុន្តែក្នុងរយៈពេល ២៥០ ឆ្នាំ (១៩០១-២១៥០ គ.ស.) វាបានកើតឡើងម្តងគឺនៅឆ្នាំ ១៩៦៣ គ.ស.។
អធិកមាស: ការគណនាវិទ្យាសាស្ត្រ

ការគណនាវិទ្យាសាស្ត្រ 
ព្រះច័ន្ទ ចំណាយពេលប្រហែល 27.3 ថ្ងៃដើម្បីបង្កើតគន្លងពេញលេញមួយជុំវិញផែនដី។ ផែនដីវិលជុំវិញព្រះអាទិត្យម្តងក្នុងរយៈពេល 365.2422 ថ្ងៃ (= ល្បឿនគន្លងផែនដី 29.79 គីឡូម៉ែត្រក្នុងមួយវិនាទី) ។ ផែនដី និងព្រះច័ន្ទក្នុងរយៈពេល 27.3 ថ្ងៃបានផ្លាស់ប្តូរជាប្រព័ន្ធប្រហែល 1/12 នៃផ្លូវជុំវិញព្រះអាទិត្យ។ នេះមានន័យថា ចាប់ពីព្រះច័ន្ទពេញមួយទៅព្រះច័ន្ទពេញបន្ទាប់ ព្រះច័ន្ទត្រូវធ្វើដំណើរ 2.2 ថ្ងៃបន្ថែម មុនពេលវាលេចឡើងម្តងទៀតជាព្រះច័ន្ទពេញវង់ ដោយសារខ្សែកោងនៃគន្លងផែនដីជុំវិញព្រះអាទិត្យ។ នេះបង្កើតភាពខុសគ្នា 10.87 ថ្ងៃក្នុងមួយឆ្នាំរវាងឆ្នាំតាមច័ន្ទគតិ និងឆ្នាំព្រះអាទិត្យ។ ដើម្បីទូទាត់សងសម្រាប់ភាពខុសគ្នានេះ ខែបន្ថែមត្រូវបានបន្ថែមបន្ទាប់ពីរៀងរាល់ 32.5 ខែជាមធ្យម។
អធិកវង្សាវេត

ចៅពញាអធិកវង្សាវេត (ចៅពញា ជាសក្ដិ, អធិកវង្សា ជាងារ, វេត ជាឈ្មោះ) លោកជាចៅហ្វាយស្រុកបាសាក់ កាលជំនាន់ស្ដេចកន។
អធិដ្ឋាន

right|thumb|200px|អ្នកកាន់ពុទ្ទសាសនា អង្វរនៅវត្ថព្រះកែវ នៅប្រទេសថៃ។

អធិដ្ឋាន នៅក្នុងសាសនា គឺជាការ តាំងចិត្តនឹកតម្រង់ ចំពោះ។ព្រះសហគមន៏កាតូលិកៈ សទ្ទានុក្រម ខាងគ្រីស្ដសាសនា អង់គ្លេស - ខ្មែរ ទំព័រទី៨០ ទីក្រុងភ្នំពេញ ឆ្នាំ២០០៤ នៅសាសនាទាំងអស់ អធិដ្ឋានជាដូច កាសសន្ទនា ជាមួយព្រះ ។​ មានអធិដ្ឋាន តែមួយនាក់​ ឬ ជាមួយគ្នា ។ ជាពិសេស អ្នកបួស ជាបុគ្គល ដែល ចេះអធិដ្ឋាន និងត្រូវបង្រៀន សម្រាប់សាសនិក ។

មានកន្លែង ដែលគេសាង​ សម្រាប់អធិដ្ឋាន នៅសាសនាទាំងអស់ ដូចជាវត្តនៅពុទ្ទសាសនា ព្រះវិហានៅគ្រិស្តសាសនា វិហារអ៊ីស្លាមនៅសាសនាម៉ូស្លីម ។ល។     

អធិដ្ឋានបានធ្វើ នៅស្ងប់ ឮ មានការនិយាយ ការចម្រៀង ការអង្វរ ការរាំ ។ល។​ គេបានប្រើ ធូប ផ្កា ម្ហូបអាហារ ឮ អ្វីៗដែលគេ គោរព ពីព្រោះគេគិតថា មានពិសិដ្ឋ។
អធិបតីសេនាពេជ្រ

ចៅពញាអធិបតីសេនាពេជ្រ (កាន់.ប្រ.១៥១៦) គឺជាមន្ត្រីក្នុងរាជ្យព្រះបាទចន្ទរាជា។
អធិរាជនៃបារាំង

ព្រះចៅអធិរាជនៃបារាំង (ភាសាបារាំង: Empereur des Français) គឺជាងារព្រះរាជា និងមេដឹកនាំកំពូលនៃចក្រភពបារាំងទីមួយ និងទីពីរ។
អធិរាជនៃបារាំង: ប្រវត្តិលម្អិត

ប្រវត្តិលម្អិត
thumb|ណាប៉ូលេអុងទាំងបួនអង្គ

ងារនិងមុខតំណែងនេះត្រូវបានចាប់ប្រើឡើងដោយរាជវង្សបូណាប៉ារត៍នៅពេលដែលណាប៉ូលេអុងត្រូវបានព្រឹទ្ធសភាបារាំងប្រកាសជាចៅអធិរាជនៅថ្ងៃទី១៨ ខែឧសភា ឆ្នាំ១៨០៤  និងបានឡើងអភិសេកនៅថ្ងៃទី២ ខែធ្នូ ឆ្នាំ១៨០៤ នៅឯវិហារនូត្រេ-ដាម ក្នុងទីក្រុងប៉ារីស។

ងារនេះផងដែរចង់បញ្ជាក់ថា អធិរាជគឺគ្រប់គ្រងដឹកនាំ"ប្រជាជនបារាំង" (ប្រទេសជាតិ) មិនមែនគ្រប់គ្រងតែបារាំង (រដ្ឋ) នោះទេ។ "ព្រះចៅអធិរាជនៃបារាំង" មានលក្ខណៈខុសគ្នាពី "ព្រះមហាក្សត្របារាំង" ដោយដើមឡើយ ព្រះមហាក្សត្រគឺជាអ្នកដែលចាត់ទុកប្រទេសជាកម្មសិទ្ធិផ្ទាល់ខ្លួន (ពោលគឺគិតតែពីផលប្រយោជន៍បុគ្គល និងបុគ្គលដែលនៅជុំវិញខ្លួន មិនសូវជាគិតដល់ប្រជាពលរដ្ឋ)។ ដើម្បីឱ្យប្រជាជនជឿជាក់លើបាន ងារ"ព្រះចៅអធិរាជនៃបារាំង"ក៏ត្រូវបានប្រកាសជា រាជាធិបតេយ្យអាស្រ័យរដ្ឋធម្មនុញ្ញ (អំណាចគឺត្រូវចែកគ្នាអនុម័ត មិនមែនស្ថិតនៅលើតែព្រះមហាក្សត្រតែមួយនោះទេ)។Philip Dwyer, Citizen Emperor: Napoleon in Power (2013) p 129 គោរម្យងារនេះត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងគោលបំណងចង់ការពារមុខមាត់ប្រទេសបារាំង ព្រោះនៅចុងទសវត្សឆ្នាំ១៧៩០ បារាំងគឺជារដ្ឋដែលពោរពេញទៅដោយភាពចលាចល មានសង្គ្រាមនិងជម្លោះទាំងក្នុងនិងក្រៅប្រទេស ហើយគោលបំណងមួយទៀតគឺចង់បញ្ជាក់ថា ក្រោយពីបដិវត្តន៍បារាំងបានបញ្ចប់ បារាំងគឺលែងប្រកាន់យកប្រព័ន្ធសក្តិភូមិតទៅទៀតឡើយ ហើយមកប្រកាន់រដ្ឋ-ជាតិតែមួយវិញ ដោយប្រជាជនមានសិទ្ធិស្មើៗគ្នា (នៅថ្ងៃទី១ ខែមករា ឆ្នាំ១៨០៥ សាធារណរដ្ឋបារាំងត្រូវបានប្តូរឈ្មោះមក ចក្រភពបារាំង)។

គោរម្យងារថ្មីថ្មោងនេះចង់បង្ហាញថា ការឡើងអភិសេករបស់ណាប៉ូលេអុងមិនមែនមានបំណងស្តាររបបរាជាធិបតេយ្យឡើងវិញនោះទេ ប៉ុន្តែជាការបង្កើតប្រព័ន្ធនយោបាយថ្មីគឺ ចក្រភពបារាំង។ រជ្ជកាលព្រះចៅណាប៉ូលេអុងទី១ ត្រូវបានបន្តរហូតដល់ថ្ងៃទី២២ ខែមិថុនា ឆ្នាំ១៨១៥ នៅពេលដែលព្រះអង្គចាញ់សង្គ្រាមនៅឯវ៉ាត់ធឺលូ រួចក៏ត្រូវគេនិរទេសទ្រង់ទៅកោះសង់ហេឡេណា រហូតដល់ថ្ងៃសង្គតរបស់ព្រះអង្គគឺនៅថ្ងៃទី៥ ខែឧសភា ឆ្នាំ១៨២១។ បន្ទាប់ពីរជ្ជកាលទីមួយរបស់ណាប៉ូលេអុងទី១ ត្រូវបានបញ្ចប់ រាជវង្សបួរបន (វង្សព្រះមហាក្សត្រដើម) ក៏បានឡើងកាន់អំណាចលើបារាំងម្តងទៀតក្នុងឆ្នាំ១៨១៤។ ចំណែកឯព្រះអង្គត្រូវបានគេធ្វើនិរទេសទៅកោះអ៊ែលបា ប៉ុន្តែណាប៉ូលេអុងបានរត់ភៀសខ្លួនរួចហើយក៏សម្រេចត្រឡប់មកដណ្តើមអំណាចនៅប្រទេសបារាំងវិញដោយទ្រង់បានដឹកនាំបារាំងអស់មួយរយៈពេលខ្លី (១១១ ថ្ងៃ) មុនពេលព្រះអង្គត្រូវក្រុមសម្ព័ន្ធមិត្តអឺរ៉ុបយកឈ្នះលើម្តងទៀត ហើយគេបាននិរទេសព្រះអង្គជាចុងក្រោយទៅកោះសង់ហេឡេណា។

ក្មួយប្រុសរបស់ណាប៉ូលេអុងព្រះនាម ល្វីស-ណាប៉ូលេអុង បូណាប៉ារត៍ បានរំលាយរដ្ឋសភាបារាំងដោយជោគជ័យនៅក្នុងឆ្នាំ១៩៥១ ហើយសាធារណរដ្ឋបារាំងទីពីរក៏ប្រែមកជាចក្រភពបារាំងម្តងទៀតបន្ទាប់ពីប្រជាមតិស្តារចក្រភពឡើងវិញបានប្រព្រឹត្តិទៅនៅថ្ងៃទី៧ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ១៨៥១។ ប្រធានាធិបតីល្វីស-ណាប៉ូលេអុង បូណាប៉ារត៍ដែលប្រជាជនបារាំងបានបោះឆ្នោតឱ្យ ក៏ក្លាយជាព្រះចៅអធិរាជនៃបារាំងជាផ្លូវការដោយមានព្រះនាមថា ណាប៉ូលេអុងទី៣។ រជ្ជកាលណាប៉ូលេអុងទី៣ បានបន្តរហូតដល់ថ្ងៃទី៤ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ១៨៧០ បន្ទាប់ពីព្រះអង្គបានត្រូវទ័ពព្រុសចាប់ព្រះកាយនៅឯសមរភូមិសេដង់ក្នុងសង្គ្រាមបារាំង-ព្រុស។ ល្វីស-ណាប៉ូលេអុងក៏ត្រូវបានគេនិរទេសទៅចក្រភពអង់គ្លេសរហូតដល់ថ្ងៃមរណៈគឺនៅថ្ងៃទី៩ ខែមករា ឆ្នាំ១៨៧៣។

ចាប់តាំងពីមរណភាពរបស់បុត្រតែមួយគត់របស់ណាប៉ូលេអុងទី៣ ព្រះនាមល្វីស ណាប៉ូលេអុងក្នុងឆ្នាំ១៨៧៩ មក មានសមាជិកមួយចំនួននៃរាជវង្សបូណាប៉ារត៍បានចេញអះអាងទាមទារថាពួកគេជាបុគ្គលមានសិទ្ធិស្នងរាជ្យសម្បត្តិដ៏សមស្រប។ បច្ចុប្បន្ននេះ សាល, អង្គក្សត្រណាប៉ូលេអុង គឺជាប្រមុខនៃរាជវង្សបូណាប៉ារត៍តាំងពីថ្ងៃទី៣ ខែឧសភា ឆ្នាំ១៩៩៧។
អធិរាជនៃបារាំង: បញ្ជីព្រះចៅអធិរាជនៃបារាំង

បញ្ជីព្រះចៅអធិរាជនៃបារាំង 
ចក្រភពបារាំងទីមួយ

 ព្រះនាម ព្រះ​ឆាយា​ល័ក្ខណ៍ ព្រះជន្មាយុ សោយរាជ្យ បញ្ចប់រាជ្យ វង្ស ណាប៉ូលេអុងទី១ 100px ១៥ សីហា ១៧៦៩ – ៥ ឧសភា ១៨២១ (៥១ ព្រះវស្សា) ១៨ ឧសភា ១៨០៤ ១១ មីនា ១៨១៤ 90pxបូណាប៉ារត៍

មួយរយថ្ងៃ

ពេលដែលណាប៉ូលេអុងបានរត់គេចចេញពីកោះអ៊ែលបាហើយមកដឹកនាំបារាំងជាលើកទីពីរ។
 ព្រះនាម ព្រះ​ឆាយា​ល័ក្ខណ៍ ព្រះជន្មាយុ សោយរាជ្យ បញ្ចប់រាជ្យ វង្ស ណាប៉ូលេអុងទី១ 100px ១៥ សីហា ១៧៦៩ – ៥ ឧសភា ១៨២១ (៥១ ព្រះវស្សា) ២០ មីនា ១៨១៥ ២២ មិថុនា ១៨១៥ 90pxបូណាប៉ារត៍ ណាប៉ូលេអុងទី២ពីថ្ងៃទី២២ ខែមិថុនា រហូតដល់ថ្ងៃទី៧ ខែកក្កដា ឆ្នាំ១៩១៥, អ្នកនិយមបូណាប៉ារត៍បានចាត់ទុកណាប៉ូលេអុងទី២ ជាបុគ្គលដ៏សមស្របបំផុតសម្រាប់រាជបល្ល័ង្ក បន្ទាប់ពីព្រះបិតាទ្រង់បានប្រទានរាជ្យឱ្យ។ ក៏ប៉ុន្តែ រជ្ជកាលរបស់អង្គក្សត្រដ៏វ័យក្មេងម្នាក់នេះគ្រាន់តែជាការប្រឌិតឡើងតែប៉ុណ្ណោះ ព្រោះថាព្រះអង្គបានគង់នៅឯប្រទេសអូទ្រីសជាមួយព្រះមាតាទ្រង់ឯណោះ ខណៈដែលគេបានប្រកាសទ្រង់ជាអធិរាជថ្មី។ ស្តេចល្វីសទី១៨ ក៏បានឡើងសោយរាជ្យសារជាព្រះមហាក្សត្របារាំងជាថ្មីនៅថ្ងៃទី៧ ខែកក្កដា។ 100px ២០ មីនា ១៨១១ – ២២ កក្កដា ១៨៣២ (២១ ព្រះវស្សា) ២២ មិថុនា ១៨១៥ ៧ កក្កដា ១៨១៥ 90pxបូណាប៉ារត៍

ចក្រភពបារាំងទីពីរ

 ព្រះនាម ព្រះ​ឆាយា​ល័ក្ខណ៍ ព្រះជន្មាយុ សោយរាជ្យ បញ្ចប់រាជ្យ វង្ស ណាប៉ូលេអុងទី៣ 100px ២០ មេសា ១៨០៨ – ៩ មករា ១៨៧៣ (៦៤ ព្រះវស្សា) ២ ធ្នូ ១៨៥២ ៤ កញ្ញា ១៨៧០ 90pxបូណាប៉ារត៍
អធិរាជនៃបារាំង: ចក្រភពបារាំងទីមួយ

ចក្រភពបារាំងទីមួយ

 ព្រះនាម ព្រះ​ឆាយា​ល័ក្ខណ៍ ព្រះជន្មាយុ សោយរាជ្យ បញ្ចប់រាជ្យ វង្ស ណាប៉ូលេអុងទី១ 100px ១៥ សីហា ១៧៦៩ – ៥ ឧសភា ១៨២១ (៥១ ព្រះវស្សា) ១៨ ឧសភា ១៨០៤ ១១ មីនា ១៨១៤ 90pxបូណាប៉ារត៍
អធិរាជនៃបារាំង: មួយរយថ្ងៃ

មួយរយថ្ងៃ

ពេលដែលណាប៉ូលេអុងបានរត់គេចចេញពីកោះអ៊ែលបាហើយមកដឹកនាំបារាំងជាលើកទីពីរ។
 ព្រះនាម ព្រះ​ឆាយា​ល័ក្ខណ៍ ព្រះជន្មាយុ សោយរាជ្យ បញ្ចប់រាជ្យ វង្ស ណាប៉ូលេអុងទី១ 100px ១៥ សីហា ១៧៦៩ – ៥ ឧសភា ១៨២១ (៥១ ព្រះវស្សា) ២០ មីនា ១៨១៥ ២២ មិថុនា ១៨១៥ 90pxបូណាប៉ារត៍ ណាប៉ូលេអុងទី២ពីថ្ងៃទី២២ ខែមិថុនា រហូតដល់ថ្ងៃទី៧ ខែកក្កដា ឆ្នាំ១៩១៥, អ្នកនិយមបូណាប៉ារត៍បានចាត់ទុកណាប៉ូលេអុងទី២ ជាបុគ្គលដ៏សមស្របបំផុតសម្រាប់រាជបល្ល័ង្ក បន្ទាប់ពីព្រះបិតាទ្រង់បានប្រទានរាជ្យឱ្យ។ ក៏ប៉ុន្តែ រជ្ជកាលរបស់អង្គក្សត្រដ៏វ័យក្មេងម្នាក់នេះគ្រាន់តែជាការប្រឌិតឡើងតែប៉ុណ្ណោះ ព្រោះថាព្រះអង្គបានគង់នៅឯប្រទេសអូទ្រីសជាមួយព្រះមាតាទ្រង់ឯណោះ ខណៈដែលគេបានប្រកាសទ្រង់ជាអធិរាជថ្មី។ ស្តេចល្វីសទី១៨ ក៏បានឡើងសោយរាជ្យសារជាព្រះមហាក្សត្របារាំងជាថ្មីនៅថ្ងៃទី៧ ខែកក្កដា។ 100px ២០ មីនា ១៨១១ – ២២ កក្កដា ១៨៣២ (២១ ព្រះវស្សា) ២២ មិថុនា ១៨១៥ ៧ កក្កដា ១៨១៥ 90pxបូណាប៉ារត៍
អធិរាជនៃបារាំង: ចក្រភពបារាំងទីពីរ

ចក្រភពបារាំងទីពីរ

 ព្រះនាម ព្រះ​ឆាយា​ល័ក្ខណ៍ ព្រះជន្មាយុ សោយរាជ្យ បញ្ចប់រាជ្យ វង្ស ណាប៉ូលេអុងទី៣ 100px ២០ មេសា ១៨០៨ – ៩ មករា ១៨៧៣ (៦៤ ព្រះវស្សា) ២ ធ្នូ ១៨៥២ ៤ កញ្ញា ១៨៧០ 90pxបូណាប៉ារត៍
អធិរាជសី

{| cellspacing="0" cellpadding="0" width=100% style="border:2px solid #00FF00; padding:0px;"
|-
| colspan="2" style="background:#00EE21; text-align:center; padding:2px; border-bottom:1px #00FF00 solid;" |
កំណាព្យប្រស្នា អធិរាជសី (បទ ពាក្យ៨)  
|-
| valign="top" style="padding:8px 8px 0px 8px; background:#F5FAFF;" | 
កំណាព្យប្រស្នា អធិរាជសី (បទ ពាក្យ៨)  
ដែនដីព្រៃស្ដុកជង្រុកម្រឹគី ម្រឹគាមូលមីជីវិតសុខុម

បក្សាបក្សីហើរប្រមូលផ្ដុំ ទីដ្ឋានឧត្តមទ្រនំសុខសាន្ដ។
 

ម្រឹគរាជដាក់កាយថ្វាយដល់រាជសី ម្រឹគរាជនីស្រីមានចិត្តក្លាហាន

ពលីសង្ខារមរណារួមប្រាណ ព្រៃស្ដុកថ្កើងថ្កានតំរិះរាជសី។
 

ព្រានព្រៃចូលលុកប្រមាញ់សព្វសត្វ រាជសីទប់ស្កាត់គ្រហឹមឃ្មាតខ្មី

សំលេងរំពងលាន់ពេញព្រឹក្សព្រៃ កងពលដំរីចេញមកការពារ។
 
និពន្ធដោយ សុខគឹមហេង០៦ មិនា ២០១១

Category:កំណាព្យ
អធ៌នាវិស្វរ

រូបភាពតូច|សម័យមុនអង្គរ
រូបភាពតូច
 

អធ៌នាវិស្វរ ( សំស្ក្រឹត: अर्धनारीश्वर,  Ardhanārīśvara, អធ៌នារិឞ្វរ) គឺជាទម្រង់មួយនៃអាទិទេពហិណ្ឌូ សិវ រួមបញ្ចូលគ្នាជាមួយព្រះមហេសី បវ៌តិ របស់គាត់។ អធ៌នាវិស្វរ ត្រូវ​បាន​បង្ហាញ​ថា​ជា​បុរស​ពាក់​ក​ណ្តា​ល​និង​ពាក់​ក​ណ្តា​ល​ស្ត្រី​ដែល​បាន​បំបែក​ឱ្យ​ស្មើ​គ្នា​ចុះ​កណ្តាល​។

អធ៌នាវិស្វរ តំណាងឱ្យការសំយោគនៃថាមពលបុរសនិងស្ត្រីនៃសកលលោក ( បុរុស និង ប្រក្ឫិតិ ) និងបង្ហាញពីរបៀបដែល សក្តិ ដែលជាគោលការណ៍ស្ត្រីរបស់ព្រះគឺមិនអាចបំបែកចេញពី (ឬដូចគ្នានឹងការបកស្រាយខ្លះ) សិវ ដែលជាគោលការណ៍បុរសរបស់ព្រះ។ និងច្រាសមកវិញ។ ការរួបរួមនៃគោលការណ៍ទាំងនេះត្រូវបានលើកតម្កើងជាឫសគល់ និងស្បូននៃការបង្កើតទាំងអស់។ ទិដ្ឋភាពមួយទៀតគឺថា អធ៌នាវិស្វរ គឺជានិមិត្តសញ្ញានៃធម្មជាតិដែលរីករាលដាលនៃព្រះសិវៈ។ ពាក់កណ្តាលខាងស្តាំជាធម្មតាជាព្រះសិវៈបុរសដែលបង្ហាញពីគុណលក្ខណៈប្រពៃណីរបស់គាត់។
អធ៌មណ្ឌប

ស្តាំ|រូបភាពតូច|300x300ភីកសែល| អធ៌មណ្ឌប នៃ ប្រាសាទ Khajuraho Kandariya Mahadeva
ស្តាំ|រូបភាពតូច|300x300ភីកសែល| ផែនការនៃ ប្រាសាទ Kandariya Mahadeva
នៅក្នុង ស្ថាបត្យកម្មប្រាសាទហិណ្ឌូ អធ៌មណ្ឌប (សាលពាក់កណ្តាលបើកចំហ) ក៏សរសេរថា អថ៌មណ្ឌប ឬ ardh mandapam គឺជាធាតុសំខាន់នៃក្រុមច្រកចូល។ វា​ជា​ច្រក​ចូល​ដែល​បង្កើត​ជា​តំបន់​អន្តរកាល​រវាង​ខាង​ក្រៅ​និង ​មណ្ឌប ​នៃ​ប្រាសាទ។
អធ៌មណ្ឌប: ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ទិដ្ឋភាពទូទៅ 
អធ៌មណ្ឌប ជា​ធម្មតា​ជា​កន្លែង​បើក​ចំហ—ដើម្បី​ផ្តល់​ពន្លឺ និង​ខ្យល់—ជា​ព្រះពន្លា​បួន​សសរ​នៅ​មុខ​ទ្វារ​ចូល​នៃ​ប្រាសាទ មណ្ឌប។ បើ​ប្រាសាទ​មណ្ឌាបមាន​ទ្វារ​ចូល​បី ត្រូវ​មាន​រានហាល​បែប​នោះ​បី គឺ​មួយ​នៅ​សងខាង។ អធ៌មណ្ឌប ជាធម្មតាស្រដៀងនឹង មណ្ឌប ក្នុងការរចនា និងឆ្លាក់។  ប្រាសាទហិណ្ឌូ ជេន និងពុទ្ធសាសនិកភាគច្រើនមានចន្លោះអន្តរកាលផ្សេងៗគ្នារវាងទីសក្ការៈកណ្តាល ( គភ៌គ្រឹះ ) និងពិភពខាងក្រៅ ប៉ុន្តែមានតែប្រាសាទធំជាងគេ និងអភិវឌ្ឍន៍ភាគច្រើនប៉ុណ្ណោះដែលផ្តល់នូវសំណុំពេញលេញនៃធាតុទាំងនេះ៖ អធ៌មណ្ឌប, មណ្ឌប និង មហាមណ្ឌប ជាមួយនឹងទីមួយ ទាបបំផុត។
អនន្តរិយកម្ម: និយមន័យ

និយមន័យ

អនន្តរិយកម្ម បានដល់គរុកម្ម ២ យ៉ាង គឺ ៖ 
 ឈានសមាបត្តិ ៨ បានដល់[មើលបន្ថែម]: រូបឈាន៤ អរូបឈាន៤ និង
 អនន្តរិយកម្ម៥។
អនអើយស្រីអន

អនអើយស្រីអន  ជា​ភាពយន្តខ្មែរ ឆ្នាំ១៩៧២ ដែល​ដឹកនាំ​ដោយ ​លី ប៊ុនយីម របស់ក្រុមហ៊ុនរន្ទះពេជ្រភាពយន្ត ។ ភាពយន្ត​នេះ​ជា​សាច់រឿង​ស្នេហា​ត្រីកោណ​រវាង​ជា និង​ស៊ូ លើ​នារី​ម្នាក់​ឈ្មោះ អន ។ ភាពយន្ត​នេះ​សម្ដែងដោយ គង់ សំអឿន ជាតួអង្គជា, វីរៈ តារា ជាតួអង្គអន, និង ណុប ណែម ជាតួអង្គស៊ូ។

ភាពយន្ត​នេះ​ត្រូវ​បាន​គេ​ស្គាល់​ថា​ជា ​ខ្មែរ​បន្ទាប់​ពី​អង្គរ ។  ចាត់​ទុក​ថា​ជា​ផលិត​កម្ម​ដ៏​ពេញ​និយម​មួយ​នៃ "យុគ​មាស" នៃ​វិស័យ​ភាពយន្ត​ខ្មែរ។
អនអើយស្រីអន: ចម្រៀង

ចម្រៀង 
ចំណងជើង តារាចម្រៀង កំណត់ចំណាំ "រឿង" ស៊ីន ស៊ីសាមុត "ប្រុសកំហូច" Sinn Sisamouth and Ros Serey Sothea "ជ័យ លក់នំបញ្ចុក" Sinn Sisamouth and By Salort "អនអើយអន" ស៊ីន ស៊ីសាមុត