navinnseab/khmer-wikipedia-article huggingface dataset:
មហាវិថីព្រះសីហនុ

មហាវិថីព្រះសីហនុ (    ) គឺជា មហាវិថី កណ្តាលនៃ រាជធានីភ្នំពេញ ដែលជារាជធានីនៃ ប្រទេសកម្ពុជា ។ មហាវិថីឆ្លងកាត់ទីក្រុងក្នុងទិសដៅពីកើតទៅលិច។ វា​ត្រូវ​បាន​គេ​ដាក់​ឈ្មោះ​ជា​កិត្តិយស​ដល់​អតីត​ព្រះមហាក្សត្រ នរោត្តម សីហនុ ដែល​ជា​ព្រះមហាក្សត្រ​ដ៏​អស្ចារ្យ​បំផុត​មួយ​របស់​ប្រទេស។

វាឆ្លងកាត់ មហាវិថីនរោត្តម ខាងកើត-ខាងលិច នៅ វិមានឯករាជ្យ និងជិត វត្តលង្កា ។ វាឆ្លងកាត់មហាវិថី សម្តេច ហ៊ុនសែន ។

វត្តមហាមន្ត្រី ស្ថិតនៅលើមហាវិថី ខាងលិចទីក្រុង។ ផ្សារទំនើបឡាក់គីមានទីតាំងនៅប្រហែល  បន្ទាប់ពីវាឆ្លងកាត់ មហាវិថីព្រះមុនីវង្ស ដែលឆ្លងកាត់ទីក្រុងទាំងមូលក្នុងទិសដៅពីជើងទៅត្បូងនៅកណ្តាល។ មហាវិថីរង្វង់មូលជុំវិញវិមានឯករាជ្យ ដែលមានទីតាំងនៅខាងត្បូងស្ថានទូតកូរ៉េខាងជើង។ Forbes, Andrew (2006).Insight Compact Guide: Cambodia, pp. 28. APA Publications and GeoCenter International Limited in association with The Discovery Channel .
មហាវិភង្គ: បឋមភាគ ([[ភាគ១]])

បឋមភាគ (ភាគ១)
វេរញ្ជកណ្ឌ

សៀវភៅ​លេខ ១
- សំដែង​អំពី​វេរញ្ជព្រាហ្មណ៍​ពោល​បង្កាច់​ព្រះ​ដ៏​មាន​ព្រះ​ភាគ ទំព័រ ៣ 
- សំដែង​អំពី​សេចក្តី​ប្រៀបធៀប​ដោយ​កូន​មាន់​ ទំព័រ​ ១១
- សំដែង​អំពី​ត្រៃវិជ្ជា​ ទំព័រ ១៣
- សំដែង​អំពី​ស្រុក​វេរញ្ជាអត់​បាយ ទំព័រ ១៩
- សំដែង​អំពី​ព្រហ្មចរិយធម៌​មិន​ស្ថិន​នៅ​យូរ​ ទំព័រ ២៣
- ពាក្យ​ពោល​ប្រារព្ធ​នូវ​សេចក្តី​បញ្ញត្តិ​សិក្ខាបទ ទំព័រ​ ២៧
- សំដែង​អំពី​ពុទ្ធដំណើរ​ទៅ​កាន់​ផ្ទះ​វេរញ្ជព្រាហ្មណ៍ ទំព័រ​ ៣១

បារាជិកកណ្ឌ​នៃ​ភិក្ខុ

បារាជិកកណ្ឌ​សិក្ខាបទ​ទី ១

សៀវភៅ​​ព្រះត្រៃបិដកភាគ១
- និទាន​សុទិន្នភិក្ខុ ទំព័រ ៣៥ 
- សេចក្តី​បញ្ញត្តិ​ជា​ដំបូង ទំព័រ​ ៥៩
- សេចក្តី​បញ្ញត្តិ​ជា​បន្ទាប់ ទី ១ និទាន​មេស្វា ទំព័រ ៦៥
- សេចក្តី​បញ្ញត្តិ​ជា​បន្ទាប់​ ទី ២ និទាន​វជ្ជីបុត្តកភិក្ខុ​ ទំព័រ ៧១
- ចំណែក​សិក្ខាបទ ទំព័រ ៧៣
- លក្ខណៈ​មិន​ពោល​លា​សិក្ខា ទំព័រ​ ៧៥
- លក្ខណៈ​ពោល​លា​សិក្ខា ទំព័រ ៨៣ 
- លក្ខណៈ​មិន​ពោល​លា​សិក្ខា ទំព័រ ៨៧ 
- របៀប​សំដែង​អំពី​អង្គជាតិ​ និង ទ្វារ​មគ្គ​ឥត​ស្រោម​ទ្រនាប់ ទំព័រ ៩១ 
- របៀប​សំដែង​អំពី​អង្គជាតិ និង ទ្វារ​មគ្គ​មាន​ស្រោម​ទ្រនាប់ ទំព័រ ១០៧ 
- វិនីតវត្ថុ រឿង​ភិក្ខុ​មិន​បាន​ពោល​លា​សិក្ខា​ជា​ដើម ទំព័រ ១១៣ 

បារាជិកកណ្ឌ​សិក្ខាបទ​ទី ២

សៀវភៅ​​ព្រះត្រៃបិដកភាគ១
- និទាន​ធនិយភិក្ខុ ទំព័រ ១៣៥ 
- សេចក្តី​បញ្ញត្តិ​ជា​ដំបូង ទំព័រ​ ១៤៧
- សេចក្តី​បញ្ញត្តិ​ជា​បន្ទាប់ ទំព័រ ១៤៧
- ចំណែក​សិក្ខាបទ ទំព័រ ១៥១
- និយាយ​អំពី​ទ្រព្យ​ដែល​ស្ថិត​នៅ​ក្នុង​ផែនដី ទំព័រ​ ១៥៥
- និយាយ​អំពី​ប្រយោគ​បង្គាប់​ ទំព័រ​ ១៧៣
- អាការ​នៃ​អវហារ ទំព័រ​ ១៧៥
- វិនីតវត្ថុ រឿង​ភិក្ខុ​ត្រេច​ទៅ​បិណ្ឌបាត​ជា​ដើម​ ទំព័រ​ ១៨៥

បារាជិកកណ្ឌ​សិក្ខាបទ​ទី ៣

សៀវភៅ​​ព្រះត្រៃបិដកភាគ១
- និទាន​​ក្នុង​សេចក្តី​បញ្ញត្តិ​ជា​ដំបូង ទំព័រ ២២២ 
- និយាយ​អំពី​អានាបានស្សតិសមាធិ ទំព័រ​ ២២៩
- និទាន​ក្នុង​សេចក្តី​បញ្ញត្តិ​ជា​បន្ទាប់ ទំព័រ ២៣៣
- ចំណែក​សិក្ខាបទ ទំព័រ ២៣៩
- និយាយ​អំពី​ប្រយោគ​បង្គាប់​ ទំព័រ​ ២៤៣
- និយាយ​អំពី​ពណ៌នា​សេចក្តី​ស្លាប់ ទំព័រ​ ២៤៧
- និយាយ​អំពី​ដំណើរ​សម្លាប់​ដោយ​រូប​ជា​ដើម ទំព័រ​ ២៥១
- និយាយ​អំពី​ដំណើរ​បង្គាប់​ឲ្យ​ស្លាប់​ជា​ដើម ទំព័រ​ ២៥៥
- វិនីតវត្ថុ រឿង​ភិក្ខុ​ពណ៌នា​សេចក្តី​ស្លាប់​ជា​ដើម ទំព័រ​ ២៥៧

បារាជិកកណ្ឌ​សិក្ខាបទ​ទី ៤

សៀវភៅ​​ព្រះត្រៃបិដកភាគ១ ទំព័រ ២៨៥ 
- រឿង​ភិក្ខុ​ពោល​អួត​ឧត្តរិមនុស្សធម្ម ទំព័រ ២៨៧ 
- រឿង​ពួក​ភិក្ខុ​នៅ​ទៀប​ឆ្នេរ​ស្ទឹង​វត្តុមុទា ទំព័រ​ ២៨៩
- និយាយ​អំពី​មហាចោរ ៥ ពួក ទំព័រ ២៩៣
- សេចក្តី​បញ្ញត្តិ​ជា​ដំបូង ទំព័រ ២៩៧
- សេចក្តី​បញ្ញត្តិ​ជា​បន្ទាប់ ទំព័រ​ ២៩៧
- ចំណែក​សិក្ខាបទ ទំព័រ​ ២៩៩
- និយាយ​អំពី​ឧត្តរិមនុស្សធម្ម​មាន​ឈាន​ជា​ដើម ទំព័រ​ ៣០៣
- និយាយ​អំពីសុទ្ធិកជ្ឈាន ទំព័រ​ ៣១១
- និយាយ​អំពី​មគ្គ​ជា​ដើម ទំព័រ​ ៣១៣
- និយាយ​អំពី​ខណ្ឌចក្ក ទំព័រ​ ៣១៩
- និយាយ​អំពី​ពុទ្ធចក្ក ទំព័រ​ ៣២៥
- និយាយ​អំពី​បេយ្យាល ១៥ ទំព័រ​ ៣៣៩
- វិនីតវត្ថុ និយាយ​អំពី​សេចក្តី​តាំង​ចិត្ត​ជា​ដើម ទំព័រ​ ៣៤៧
- វិនីតវត្ថុ និទាន​អដ្ឋិសង្ខលិកប្រេត​ជា​ដើម ទំព័រ​ ៣៦១
មហាវិភង្គ: [[វេរញ្ជកណ្ឌ]]

វេរញ្ជកណ្ឌ

សៀវភៅ​លេខ ១
- សំដែង​អំពី​វេរញ្ជព្រាហ្មណ៍​ពោល​បង្កាច់​ព្រះ​ដ៏​មាន​ព្រះ​ភាគ ទំព័រ ៣ 
- សំដែង​អំពី​សេចក្តី​ប្រៀបធៀប​ដោយ​កូន​មាន់​ ទំព័រ​ ១១
- សំដែង​អំពី​ត្រៃវិជ្ជា​ ទំព័រ ១៣
- សំដែង​អំពី​ស្រុក​វេរញ្ជាអត់​បាយ ទំព័រ ១៩
- សំដែង​អំពី​ព្រហ្មចរិយធម៌​មិន​ស្ថិន​នៅ​យូរ​ ទំព័រ ២៣
- ពាក្យ​ពោល​ប្រារព្ធ​នូវ​សេចក្តី​បញ្ញត្តិ​សិក្ខាបទ ទំព័រ​ ២៧
- សំដែង​អំពី​ពុទ្ធដំណើរ​ទៅ​កាន់​ផ្ទះ​វេរញ្ជព្រាហ្មណ៍ ទំព័រ​ ៣១
មហាវិភង្គ: [[បារាជិកកណ្ឌ​នៃ​ភិក្ខុ]]

បារាជិកកណ្ឌ​នៃ​ភិក្ខុ

បារាជិកកណ្ឌ​សិក្ខាបទ​ទី ១

សៀវភៅ​​ព្រះត្រៃបិដកភាគ១
- និទាន​សុទិន្នភិក្ខុ ទំព័រ ៣៥ 
- សេចក្តី​បញ្ញត្តិ​ជា​ដំបូង ទំព័រ​ ៥៩
- សេចក្តី​បញ្ញត្តិ​ជា​បន្ទាប់ ទី ១ និទាន​មេស្វា ទំព័រ ៦៥
- សេចក្តី​បញ្ញត្តិ​ជា​បន្ទាប់​ ទី ២ និទាន​វជ្ជីបុត្តកភិក្ខុ​ ទំព័រ ៧១
- ចំណែក​សិក្ខាបទ ទំព័រ ៧៣
- លក្ខណៈ​មិន​ពោល​លា​សិក្ខា ទំព័រ​ ៧៥
- លក្ខណៈ​ពោល​លា​សិក្ខា ទំព័រ ៨៣ 
- លក្ខណៈ​មិន​ពោល​លា​សិក្ខា ទំព័រ ៨៧ 
- របៀប​សំដែង​អំពី​អង្គជាតិ​ និង ទ្វារ​មគ្គ​ឥត​ស្រោម​ទ្រនាប់ ទំព័រ ៩១ 
- របៀប​សំដែង​អំពី​អង្គជាតិ និង ទ្វារ​មគ្គ​មាន​ស្រោម​ទ្រនាប់ ទំព័រ ១០៧ 
- វិនីតវត្ថុ រឿង​ភិក្ខុ​មិន​បាន​ពោល​លា​សិក្ខា​ជា​ដើម ទំព័រ ១១៣ 

បារាជិកកណ្ឌ​សិក្ខាបទ​ទី ២

សៀវភៅ​​ព្រះត្រៃបិដកភាគ១
- និទាន​ធនិយភិក្ខុ ទំព័រ ១៣៥ 
- សេចក្តី​បញ្ញត្តិ​ជា​ដំបូង ទំព័រ​ ១៤៧
- សេចក្តី​បញ្ញត្តិ​ជា​បន្ទាប់ ទំព័រ ១៤៧
- ចំណែក​សិក្ខាបទ ទំព័រ ១៥១
- និយាយ​អំពី​ទ្រព្យ​ដែល​ស្ថិត​នៅ​ក្នុង​ផែនដី ទំព័រ​ ១៥៥
- និយាយ​អំពី​ប្រយោគ​បង្គាប់​ ទំព័រ​ ១៧៣
- អាការ​នៃ​អវហារ ទំព័រ​ ១៧៥
- វិនីតវត្ថុ រឿង​ភិក្ខុ​ត្រេច​ទៅ​បិណ្ឌបាត​ជា​ដើម​ ទំព័រ​ ១៨៥

បារាជិកកណ្ឌ​សិក្ខាបទ​ទី ៣

សៀវភៅ​​ព្រះត្រៃបិដកភាគ១
- និទាន​​ក្នុង​សេចក្តី​បញ្ញត្តិ​ជា​ដំបូង ទំព័រ ២២២ 
- និយាយ​អំពី​អានាបានស្សតិសមាធិ ទំព័រ​ ២២៩
- និទាន​ក្នុង​សេចក្តី​បញ្ញត្តិ​ជា​បន្ទាប់ ទំព័រ ២៣៣
- ចំណែក​សិក្ខាបទ ទំព័រ ២៣៩
- និយាយ​អំពី​ប្រយោគ​បង្គាប់​ ទំព័រ​ ២៤៣
- និយាយ​អំពី​ពណ៌នា​សេចក្តី​ស្លាប់ ទំព័រ​ ២៤៧
- និយាយ​អំពី​ដំណើរ​សម្លាប់​ដោយ​រូប​ជា​ដើម ទំព័រ​ ២៥១
- និយាយ​អំពី​ដំណើរ​បង្គាប់​ឲ្យ​ស្លាប់​ជា​ដើម ទំព័រ​ ២៥៥
- វិនីតវត្ថុ រឿង​ភិក្ខុ​ពណ៌នា​សេចក្តី​ស្លាប់​ជា​ដើម ទំព័រ​ ២៥៧

បារាជិកកណ្ឌ​សិក្ខាបទ​ទី ៤

សៀវភៅ​​ព្រះត្រៃបិដកភាគ១ ទំព័រ ២៨៥ 
- រឿង​ភិក្ខុ​ពោល​អួត​ឧត្តរិមនុស្សធម្ម ទំព័រ ២៨៧ 
- រឿង​ពួក​ភិក្ខុ​នៅ​ទៀប​ឆ្នេរ​ស្ទឹង​វត្តុមុទា ទំព័រ​ ២៨៩
- និយាយ​អំពី​មហាចោរ ៥ ពួក ទំព័រ ២៩៣
- សេចក្តី​បញ្ញត្តិ​ជា​ដំបូង ទំព័រ ២៩៧
- សេចក្តី​បញ្ញត្តិ​ជា​បន្ទាប់ ទំព័រ​ ២៩៧
- ចំណែក​សិក្ខាបទ ទំព័រ​ ២៩៩
- និយាយ​អំពី​ឧត្តរិមនុស្សធម្ម​មាន​ឈាន​ជា​ដើម ទំព័រ​ ៣០៣
- និយាយ​អំពីសុទ្ធិកជ្ឈាន ទំព័រ​ ៣១១
- និយាយ​អំពី​មគ្គ​ជា​ដើម ទំព័រ​ ៣១៣
- និយាយ​អំពី​ខណ្ឌចក្ក ទំព័រ​ ៣១៩
- និយាយ​អំពី​ពុទ្ធចក្ក ទំព័រ​ ៣២៥
- និយាយ​អំពី​បេយ្យាល ១៥ ទំព័រ​ ៣៣៩
- វិនីតវត្ថុ និយាយ​អំពី​សេចក្តី​តាំង​ចិត្ត​ជា​ដើម ទំព័រ​ ៣៤៧
- វិនីតវត្ថុ និទាន​អដ្ឋិសង្ខលិកប្រេត​ជា​ដើម ទំព័រ​ ៣៦១
មហាវិភង្គ: [[បារាជិកកណ្ឌ​សិក្ខាបទ​ទី ១]]

បារាជិកកណ្ឌ​សិក្ខាបទ​ទី ១

សៀវភៅ​​ព្រះត្រៃបិដកភាគ១
- និទាន​សុទិន្នភិក្ខុ ទំព័រ ៣៥ 
- សេចក្តី​បញ្ញត្តិ​ជា​ដំបូង ទំព័រ​ ៥៩
- សេចក្តី​បញ្ញត្តិ​ជា​បន្ទាប់ ទី ១ និទាន​មេស្វា ទំព័រ ៦៥
- សេចក្តី​បញ្ញត្តិ​ជា​បន្ទាប់​ ទី ២ និទាន​វជ្ជីបុត្តកភិក្ខុ​ ទំព័រ ៧១
- ចំណែក​សិក្ខាបទ ទំព័រ ៧៣
- លក្ខណៈ​មិន​ពោល​លា​សិក្ខា ទំព័រ​ ៧៥
- លក្ខណៈ​ពោល​លា​សិក្ខា ទំព័រ ៨៣ 
- លក្ខណៈ​មិន​ពោល​លា​សិក្ខា ទំព័រ ៨៧ 
- របៀប​សំដែង​អំពី​អង្គជាតិ​ និង ទ្វារ​មគ្គ​ឥត​ស្រោម​ទ្រនាប់ ទំព័រ ៩១ 
- របៀប​សំដែង​អំពី​អង្គជាតិ និង ទ្វារ​មគ្គ​មាន​ស្រោម​ទ្រនាប់ ទំព័រ ១០៧ 
- វិនីតវត្ថុ រឿង​ភិក្ខុ​មិន​បាន​ពោល​លា​សិក្ខា​ជា​ដើម ទំព័រ ១១៣
មហាវិភង្គ: [[បារាជិកកណ្ឌ​សិក្ខាបទ​ទី ២]]

បារាជិកកណ្ឌ​សិក្ខាបទ​ទី ២

សៀវភៅ​​ព្រះត្រៃបិដកភាគ១
- និទាន​ធនិយភិក្ខុ ទំព័រ ១៣៥ 
- សេចក្តី​បញ្ញត្តិ​ជា​ដំបូង ទំព័រ​ ១៤៧
- សេចក្តី​បញ្ញត្តិ​ជា​បន្ទាប់ ទំព័រ ១៤៧
- ចំណែក​សិក្ខាបទ ទំព័រ ១៥១
- និយាយ​អំពី​ទ្រព្យ​ដែល​ស្ថិត​នៅ​ក្នុង​ផែនដី ទំព័រ​ ១៥៥
- និយាយ​អំពី​ប្រយោគ​បង្គាប់​ ទំព័រ​ ១៧៣
- អាការ​នៃ​អវហារ ទំព័រ​ ១៧៥
- វិនីតវត្ថុ រឿង​ភិក្ខុ​ត្រេច​ទៅ​បិណ្ឌបាត​ជា​ដើម​ ទំព័រ​ ១៨៥
មហាវិភង្គ: [[បារាជិកកណ្ឌ​សិក្ខាបទ​ទី ៣]]

បារាជិកកណ្ឌ​សិក្ខាបទ​ទី ៣

សៀវភៅ​​ព្រះត្រៃបិដកភាគ១
- និទាន​​ក្នុង​សេចក្តី​បញ្ញត្តិ​ជា​ដំបូង ទំព័រ ២២២ 
- និយាយ​អំពី​អានាបានស្សតិសមាធិ ទំព័រ​ ២២៩
- និទាន​ក្នុង​សេចក្តី​បញ្ញត្តិ​ជា​បន្ទាប់ ទំព័រ ២៣៣
- ចំណែក​សិក្ខាបទ ទំព័រ ២៣៩
- និយាយ​អំពី​ប្រយោគ​បង្គាប់​ ទំព័រ​ ២៤៣
- និយាយ​អំពី​ពណ៌នា​សេចក្តី​ស្លាប់ ទំព័រ​ ២៤៧
- និយាយ​អំពី​ដំណើរ​សម្លាប់​ដោយ​រូប​ជា​ដើម ទំព័រ​ ២៥១
- និយាយ​អំពី​ដំណើរ​បង្គាប់​ឲ្យ​ស្លាប់​ជា​ដើម ទំព័រ​ ២៥៥
- វិនីតវត្ថុ រឿង​ភិក្ខុ​ពណ៌នា​សេចក្តី​ស្លាប់​ជា​ដើម ទំព័រ​ ២៥៧
មហាវិភង្គ: [[បារាជិកកណ្ឌ​សិក្ខាបទ​ទី ៤]]

បារាជិកកណ្ឌ​សិក្ខាបទ​ទី ៤

សៀវភៅ​​ព្រះត្រៃបិដកភាគ១ ទំព័រ ២៨៥ 
- រឿង​ភិក្ខុ​ពោល​អួត​ឧត្តរិមនុស្សធម្ម ទំព័រ ២៨៧ 
- រឿង​ពួក​ភិក្ខុ​នៅ​ទៀប​ឆ្នេរ​ស្ទឹង​វត្តុមុទា ទំព័រ​ ២៨៩
- និយាយ​អំពី​មហាចោរ ៥ ពួក ទំព័រ ២៩៣
- សេចក្តី​បញ្ញត្តិ​ជា​ដំបូង ទំព័រ ២៩៧
- សេចក្តី​បញ្ញត្តិ​ជា​បន្ទាប់ ទំព័រ​ ២៩៧
- ចំណែក​សិក្ខាបទ ទំព័រ​ ២៩៩
- និយាយ​អំពី​ឧត្តរិមនុស្សធម្ម​មាន​ឈាន​ជា​ដើម ទំព័រ​ ៣០៣
- និយាយ​អំពីសុទ្ធិកជ្ឈាន ទំព័រ​ ៣១១
- និយាយ​អំពី​មគ្គ​ជា​ដើម ទំព័រ​ ៣១៣
- និយាយ​អំពី​ខណ្ឌចក្ក ទំព័រ​ ៣១៩
- និយាយ​អំពី​ពុទ្ធចក្ក ទំព័រ​ ៣២៥
- និយាយ​អំពី​បេយ្យាល ១៥ ទំព័រ​ ៣៣៩
- វិនីតវត្ថុ និយាយ​អំពី​សេចក្តី​តាំង​ចិត្ត​ជា​ដើម ទំព័រ​ ៣៤៧
- វិនីតវត្ថុ និទាន​អដ្ឋិសង្ខលិកប្រេត​ជា​ដើម ទំព័រ​ ៣៦១
មហាវិភង្គ: ទុតិយភាគ​ ([[ភាគ២]])

ទុតិយភាគ​ (ភាគ២)

តេរសកណ្ឌ

សង្ឃាទិសេសទី ១

សូម​ចុច​លើ​ចំណង​ជើង​ជំពូក​នេះ​ដើម្បី​ចូល​ទៅ​អាន​សេចក្តី​ពិស្តារ

សង្ឃាទិសេស​ទី ២

សូម​ចុច​លើ​ចំណង​ជើង​ជំពូក​នេះ​ដើម្បី​ចូល​ទៅ​អាន​សេចក្តី​ពិស្តារ

សង្ឃាទិសេស​ទី ៣

សូម​ចុច​លើ​ចំណង​ជើង​ជំពូក​នេះ​ដើម្បី​ចូល​ទៅ​អាន​សេចក្តី​ពិស្តារ

សង្ឃាទិសេស​ទី ៤

សូម​ចុច​លើ​ចំណង​ជើង​ជំពូក​នេះ​ដើម្បី​ចូល​ទៅ​អាន​សេចក្តី​ពិស្តារ

សង្ឃាទិសេស​ទី ៥

សូម​ចុច​លើ​ចំណង​ជើង​ជំពូក​នេះ​ដើម្បី​ចូល​ទៅ​អាន​សេចក្តី​ពិស្តារ

សង្ឃាទិសេស​ទី ៦

សូម​ចុច​លើ​ចំណង​ជើង​ជំពូក​នេះ​ដើម្បី​ចូល​ទៅ​អាន​សេចក្តី​ពិស្តារ

សង្ឃាទិសេស​ទី ៧

សូម​ចុច​លើ​ចំណង​ជើង​ជំពូក​នេះ​ដើម្បី​ចូល​ទៅ​អាន​សេចក្តី​ពិស្តារ

សង្ឃាទិសេស​ទី ៨

សូម​ចុច​លើ​ចំណង​ជើង​ជំពូក​នេះ​ដើម្បី​ចូល​ទៅ​អាន​សេចក្តី​ពិស្តារ

សង្ឃាទិសេស​ទី ៩

សូម​ចុច​លើ​ចំណង​ជើង​ជំពូក​នេះ​ដើម្បី​ចូល​ទៅ​អាន​សេចក្តី​ពិស្តារ

សង្ឃាទិសេស​ទី ១០

សូម​ចុច​លើ​ចំណង​ជើង​ជំពូក​នេះ​ដើម្បី​ចូល​ទៅ​អាន​សេចក្តី​ពិស្តារ

សង្ឃាទិសេស​ទី ១១

សូម​ចុច​លើ​ចំណង​ជើង​ជំពូក​នេះ​ដើម្បី​ចូល​ទៅ​អាន​សេចក្តី​ពិស្តារ

សង្ឃាទិសេស​ទី ១២

សូម​ចុច​លើ​ចំណង​ជើង​ជំពូក​នេះ​ដើម្បី​ចូល​ទៅ​អាន​សេចក្តី​ពិស្តារ

សង្ឃាទិសេស​ទី ១៣

សូម​ចុច​លើ​ចំណង​ជើង​ជំពូក​នេះ​ដើម្បី​ចូល​ទៅ​អាន​សេចក្តី​ពិស្តារ

អនិយតកណ្ឌ
មហាវិភង្គ: [[តេរសកណ្ឌ]]

តេរសកណ្ឌ

សង្ឃាទិសេសទី ១

សូម​ចុច​លើ​ចំណង​ជើង​ជំពូក​នេះ​ដើម្បី​ចូល​ទៅ​អាន​សេចក្តី​ពិស្តារ

សង្ឃាទិសេស​ទី ២

សូម​ចុច​លើ​ចំណង​ជើង​ជំពូក​នេះ​ដើម្បី​ចូល​ទៅ​អាន​សេចក្តី​ពិស្តារ

សង្ឃាទិសេស​ទី ៣

សូម​ចុច​លើ​ចំណង​ជើង​ជំពូក​នេះ​ដើម្បី​ចូល​ទៅ​អាន​សេចក្តី​ពិស្តារ

សង្ឃាទិសេស​ទី ៤

សូម​ចុច​លើ​ចំណង​ជើង​ជំពូក​នេះ​ដើម្បី​ចូល​ទៅ​អាន​សេចក្តី​ពិស្តារ

សង្ឃាទិសេស​ទី ៥

សូម​ចុច​លើ​ចំណង​ជើង​ជំពូក​នេះ​ដើម្បី​ចូល​ទៅ​អាន​សេចក្តី​ពិស្តារ

សង្ឃាទិសេស​ទី ៦

សូម​ចុច​លើ​ចំណង​ជើង​ជំពូក​នេះ​ដើម្បី​ចូល​ទៅ​អាន​សេចក្តី​ពិស្តារ

សង្ឃាទិសេស​ទី ៧

សូម​ចុច​លើ​ចំណង​ជើង​ជំពូក​នេះ​ដើម្បី​ចូល​ទៅ​អាន​សេចក្តី​ពិស្តារ

សង្ឃាទិសេស​ទី ៨

សូម​ចុច​លើ​ចំណង​ជើង​ជំពូក​នេះ​ដើម្បី​ចូល​ទៅ​អាន​សេចក្តី​ពិស្តារ

សង្ឃាទិសេស​ទី ៩

សូម​ចុច​លើ​ចំណង​ជើង​ជំពូក​នេះ​ដើម្បី​ចូល​ទៅ​អាន​សេចក្តី​ពិស្តារ

សង្ឃាទិសេស​ទី ១០

សូម​ចុច​លើ​ចំណង​ជើង​ជំពូក​នេះ​ដើម្បី​ចូល​ទៅ​អាន​សេចក្តី​ពិស្តារ

សង្ឃាទិសេស​ទី ១១

សូម​ចុច​លើ​ចំណង​ជើង​ជំពូក​នេះ​ដើម្បី​ចូល​ទៅ​អាន​សេចក្តី​ពិស្តារ

សង្ឃាទិសេស​ទី ១២

សូម​ចុច​លើ​ចំណង​ជើង​ជំពូក​នេះ​ដើម្បី​ចូល​ទៅ​អាន​សេចក្តី​ពិស្តារ

សង្ឃាទិសេស​ទី ១៣

សូម​ចុច​លើ​ចំណង​ជើង​ជំពូក​នេះ​ដើម្បី​ចូល​ទៅ​អាន​សេចក្តី​ពិស្តារ
មហាវិភង្គ: [[សង្ឃាទិសេសទី ១]]

សង្ឃាទិសេសទី ១

សូម​ចុច​លើ​ចំណង​ជើង​ជំពូក​នេះ​ដើម្បី​ចូល​ទៅ​អាន​សេចក្តី​ពិស្តារ
មហាវិភង្គ: [[សង្ឃាទិសេស​ទី ២]]

សង្ឃាទិសេស​ទី ២

សូម​ចុច​លើ​ចំណង​ជើង​ជំពូក​នេះ​ដើម្បី​ចូល​ទៅ​អាន​សេចក្តី​ពិស្តារ
មហាវិភង្គ: [[សង្ឃាទិសេស​ទី ៣]]

សង្ឃាទិសេស​ទី ៣

សូម​ចុច​លើ​ចំណង​ជើង​ជំពូក​នេះ​ដើម្បី​ចូល​ទៅ​អាន​សេចក្តី​ពិស្តារ
មហាវិភង្គ: [[សង្ឃាទិសេស​ទី ៤]]

សង្ឃាទិសេស​ទី ៤

សូម​ចុច​លើ​ចំណង​ជើង​ជំពូក​នេះ​ដើម្បី​ចូល​ទៅ​អាន​សេចក្តី​ពិស្តារ
មហាវិភង្គ: [[សង្ឃាទិសេស​ទី ៥]]

សង្ឃាទិសេស​ទី ៥

សូម​ចុច​លើ​ចំណង​ជើង​ជំពូក​នេះ​ដើម្បី​ចូល​ទៅ​អាន​សេចក្តី​ពិស្តារ
មហាវិភង្គ: [[សង្ឃាទិសេស​ទី ៦]]

សង្ឃាទិសេស​ទី ៦

សូម​ចុច​លើ​ចំណង​ជើង​ជំពូក​នេះ​ដើម្បី​ចូល​ទៅ​អាន​សេចក្តី​ពិស្តារ
មហាវិភង្គ: [[សង្ឃាទិសេស​ទី ៧]]

សង្ឃាទិសេស​ទី ៧

សូម​ចុច​លើ​ចំណង​ជើង​ជំពូក​នេះ​ដើម្បី​ចូល​ទៅ​អាន​សេចក្តី​ពិស្តារ
មហាវិភង្គ: [[សង្ឃាទិសេស​ទី ៨]]

សង្ឃាទិសេស​ទី ៨

សូម​ចុច​លើ​ចំណង​ជើង​ជំពូក​នេះ​ដើម្បី​ចូល​ទៅ​អាន​សេចក្តី​ពិស្តារ
មហាវិភង្គ: [[សង្ឃាទិសេស​ទី ៩]]

សង្ឃាទិសេស​ទី ៩

សូម​ចុច​លើ​ចំណង​ជើង​ជំពូក​នេះ​ដើម្បី​ចូល​ទៅ​អាន​សេចក្តី​ពិស្តារ
មហាវិភង្គ: [[សង្ឃាទិសេស​ទី ១០]]

សង្ឃាទិសេស​ទី ១០

សូម​ចុច​លើ​ចំណង​ជើង​ជំពូក​នេះ​ដើម្បី​ចូល​ទៅ​អាន​សេចក្តី​ពិស្តារ
មហាវិភង្គ: [[សង្ឃាទិសេស​ទី ១១]]

សង្ឃាទិសេស​ទី ១១

សូម​ចុច​លើ​ចំណង​ជើង​ជំពូក​នេះ​ដើម្បី​ចូល​ទៅ​អាន​សេចក្តី​ពិស្តារ
មហាវិភង្គ: [[សង្ឃាទិសេស​ទី ១២]]

សង្ឃាទិសេស​ទី ១២

សូម​ចុច​លើ​ចំណង​ជើង​ជំពូក​នេះ​ដើម្បី​ចូល​ទៅ​អាន​សេចក្តី​ពិស្តារ
មហាវិភង្គ: [[សង្ឃាទិសេស​ទី ១៣]]

សង្ឃាទិសេស​ទី ១៣

សូម​ចុច​លើ​ចំណង​ជើង​ជំពូក​នេះ​ដើម្បី​ចូល​ទៅ​អាន​សេចក្តី​ពិស្តារ
មហាវិភង្គ: ចតុត្ថភាគ

ចតុត្ថភាគ

បាចិត្តិយកណ្ឌ​ទី ២
សូម​ចុច​លើ​ចំណង​ជើង​ជំពូក​នេះ​ដើម្បី​ចូល​ទៅ​អាន​សេចក្តី​ពិស្តារ

បាដិទេសនីយកណ្ឌ

សេក្ខិយកណ្ឌ

 អធិករណសមថកណ្ឌ
មហាវិភង្គ: [[បាចិត្តិយកណ្ឌ​ទី ២]]

បាចិត្តិយកណ្ឌ​ទី ២
សូម​ចុច​លើ​ចំណង​ជើង​ជំពូក​នេះ​ដើម្បី​ចូល​ទៅ​អាន​សេចក្តី​ពិស្តារ
មហាសករាជ

មហាសករាជ (ម.ស.) មាន​បញ្ហា​ប្រឈម​ថា​ តើ​ឥណ្ឌា​ ឬខ្មែរ​ជា​អ្នក​បង្កើត​វា​ឡើង?​ ព្រោះ​មាន​គេ​និយម​ថា​ ព្រះកេតុមាលា​ផ្ដើម​បង្កើត​មហាសករាជ​។ ឆ្លើយតប​នឹង​បញ្ហានេះ​ វចនានុក្រមខ្មែរ​ភាគ​ទី១​ ទំព័រ​៧២២​ និង​ភាគ​ទី២​ ទំព័រ​១០៨១​ បាន​សរសេរថា​ មហាសករាជ​កើត​ឡើង​ក្នុង​ប្រទេស​ឥណ្ឌា​ក្នុង​ ព.ស ៦២១​ឆ្នាំ ដោយ​ពួក​តាត៌ គឺ​ស្រប​ជា​មួយ​នឹង​ឆ្នាំ​ដែល​ព្រះ​កេតុមាលា​ស្ដេច​ឡើង​គ្រង​រាជ​សម្បត្តិ ប៉ុន្តែ​ទ្រង់​ពុំ​ទាន់​បង្កើត​បញ្ញត្តិឱ្យ​ប្រើ​មហា​សករាជ​ក្នុង​ឆ្នាំ​នោះ​នៅ​ឡើយ​ទេ។ លុះ​ដល់​ ព. ស. ៦២៣ ព្រះ​កេតុ​មាលា​ទ្រង់​បាន​ទទួល​ឥន្ទ្រាភិសេក​ជា​ថ្មី​ ហើយ​ក៏​បាន​តាំង​ជា​មហាសករាជ​ពី​ពេល​នោះ​មក​។

ការ​រាប់​ថ្ងៃ​ខែ​ឆ្នាំ ឬ​ការ​រាប់​ត្រឹម​តែ​ឆ្នាំ តាម​កាល​កំណត់​ដែល​តាំង​ទុក​ពី​មួយ​រៀង​មក​ដោយ​មាន​បុគ្គល​អស្ចារ្យ ឬ​ដោយ​មាន​ហេតុ​អស្ចារ្យ​ណា​មួយ ដែល​ពួក​ជនានុជន​អ្នក​គោរព​ត្រូវ​កត់ត្រា​ទុក​មិន​ឲ្យ​បាត់, ត្រូវ​ប្រើ​ក្នុង​សំបុត្រ​ចុតហ្មាយ​ជាដើម បង្កើន​មួយ​លេខ​រៀងរាល់​ឆ្នាំ ហៅ​ថា "សករាជ" ៗ នេះ​កើត​ឡើង​អំពី​ជន​មួយ​ពួក​ហៅ​ថា ពួក​តាត៌ នៅ​ក្នុង​តំបន់​មួយ​ខាង​ទិស​ពាយ័ព្យ​ប្រទេស​ឥណ្ឌៀ ក្នុង​កាល ព. ស. ៦២១ ឆ្នាំ ។ កាល​ជន​ពួក​នេះ​មាន​ជ័យជំនះ​ក្នុង​ការ​លុកលុយ​ចូល​មក​វាត​អំណាច​ក្នុង​ ប្រទេស​ឥណ្ឌៀ​ប៉ែក​ខាង​លិច បាន​តាំង​ក្សត្រ​ជាតិ​របស់​ខ្លួន​មាន​ព្រះ​នាម​ថា សកៈ ឬសាលិវាហនៈ, ហើយ​ក៏​ចាប់​ផ្ដើម​រាប់​ឆ្នាំ​តាំង​ពី​មួយ​រៀង​មក, ហៅ​របៀប​ការ​រាប់​ឆ្នាំ​នោះ​ថា "ស័ក ឬ​សការជ" ដែល​ចំណេរ​ត​មក ហៅ​ថា "មហា​សករាជ" ប្រែ​ថា "សករាជ​ធំ" នេះ​កើត​មុន​ចុល្លសករាជ ៥៦០ ឆ្នាំ, ជាប់​មាន​ប្រើ​ក្នុង​ប្រទេស​ខ្មែរ​យើង​តាំង​ពី​រវាង​សតវត្សរ៍​ទី​១០ នៃ​ពុទ្ធសករាជ (ព.ស. ៩២១) រហូត​មក​ដល់​សព្វ​ថ្ងៃ​នេះ ប្រើ​អក្សរ​សង្ខេប​ថា ម.ស.១។
មហា​សករាជ ប្រាកដ​ជា​កើត​ឡើង​ក្នុង​ប្រទេស​ឥណ្ឌៀ​ជា​ដំបូង​ក្នុង ព. ស. ៦២១ ឆ្នាំ អំពី​ជន​ពួក​មួយ ដែល​មាន​រៀបរាប់​ខាង​លើ​នេះ, មិន​មែន​កើត​ឡើង​ជា​ដំបូង​នៅ​ប្រទេស​ខ្មែរ​ដោយ​ព្រះ​កេតុមាលា​តាំង​ឡើង​ ក្នុង ព. ស. ៦២១ នោះ​ទេ។
ក្នុង​ព្រះ​រាជ​ពង្សាវតារ​ខ្មែរ ភាគ​ទី ២ ថា ព្រះ​កេតុមាលា​កាល​ស្ដេច​ឡើង​គ្រង​រាជ​សម្បត្តិ​ក្នុង ព. ស. ៦២១ ឆ្នាំ​មែន ជា​មួយ​នឹង​ឆ្នាំ​ដែល​ប្រទេស​ឥណ្ឌៀ​បង្កើត​ឲ្យ​ប្រើ​មហា​សករាជ, ប៉ុន្តែ​ទ្រង់​ពុំ​ទាន់​បញ្ញត្ត​ឲ្យ​ប្រើ​មហា​សករាជ ក្នុង​ឆ្នាំ​នោះ​នៅ​ឡើយ​ទេ ។ លុះ​ដល់​មក ព. ស. ៦២៣ ឆ្នាំ ព្រះ​កេតុមាលា​ទ្រង់​បាន​ទទួល​ឥន្ទ្រាភិសេក​ជា​ថ្មី ក៏​តាំង​ជា​មហា​សករាជ​ដរាប​មក ។ (ត្រង់​នេះ​ហើយ​ប្រហែល​ជា ព្រះ​កេតុមាលា​បញ្ញត្ត​ឲ្យ​ប្រើ​មហា​សករាជ តាម​ប្រទេស​ឥណ្ឌៀ ហើយ​គេ​និយម​ថា ព្រះ​កេតុមាលា​ផ្ដើម​បង្កើត​មហា​សករាជ ជា​បឋម​នៅ​ប្រទេស​ខ្មែរ)៕
មហាសមុទ្រ

thumb| the World Ocean  mappemonde océanique Serret

មហាសមុទ្រ គឺជាផ្ទៃទឹកធំល្ហល្ហេវមើលដាច់កន្លុយភ្នែក ជាសមុទ្រធំៗដែលមានទីតាំងចន្លោះ-រវោងដីទ្វីប។ Oceans are very big and they join smaller seas together. Together, the oceans are like one "ocean", because all the "oceans" are joined. Oceans (or marine biomes) cover 70% of our planet. 
The largest ocean is the Pacific Ocean. It covers 1/3 (one third) of the Earth's surface. The smallest ocean is the Arctic Ocean.
Different water movements separate the Southern Ocean from the Atlantic, Pacific and Indian oceans. It is also known as the Antarctic Ocean, because it covers the area around Antarctica. Older maps may not use the names Arctic Ocean and Southern Ocean. The deepest ocean is the Pacific ocean. The deepest point is the Mariana Trench, being about 11,000 metres (36,200 feet) deep. The deep ocean is characterized by cold temperatures, high pressure, and complete darkness. Some very unusual organisms live in this part of the ocean. They do not require energy from the sun to survive, because they use chemicals from deep inside the earth.
មហាសមុទ្រ: ពណ៌

ពណ៌ 

វាជាការខុសក្នុងការនិយាយថា មហាសមុទ្រមានពណ៌ខៀវ ពីព្រោះទឹកឆ្លុះបញ្ចាំងពីផ្ទៃមេឃពណ៌ខៀវ។ ទឹក​មាន​ពណ៌​ខៀវ​បន្តិច​ដែល​អាច​មើល​ឃើញ​តែ​ក្នុង​បរិមាណ​ទឹក​ច្រើន​ប៉ុណ្ណោះ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ មូលហេតុចម្បងនៃពណ៌ខៀវ ឬពណ៌ខៀវ/បៃតង គឺថាទឹកស្រូបយកផ្នែកពណ៌ក្រហមនៃពន្លឺដែលចូលមក ហើយឆ្លុះបញ្ចាំងពីផ្នែកពណ៌បៃតង និងពណ៌ខៀវនៃពន្លឺ។
thumb|right
មហាសមុទ្រ: រុក្ខជាតិ និងសត្វ

រុក្ខជាតិ និងសត្វ 
សារពាង្គកាយដែលរស់នៅក្នុងមហាសមុទ្រអាចរស់នៅក្នុងទឹកប្រៃ។ ពួកគេត្រូវបានប៉ះពាល់ដោយពន្លឺព្រះអាទិត្យ សីតុណ្ហភាព សម្ពាធទឹក និងចលនាទឹក។ សារពាង្គកាយមហាសមុទ្រផ្សេងៗគ្នារស់នៅជិតផ្ទៃទឹក ក្នុងទឹករាក់ និងក្នុងទឹកជ្រៅ។ សារពាង្គកាយរុក្ខជាតិតូចៗដែលរស់នៅជិតផ្ទៃ និងប្រើប្រាស់ពន្លឺព្រះអាទិត្យដើម្បីបង្កើតអាហារត្រូវបានគេហៅថា ផាំងតុន។ សត្វស្ទើរតែទាំងអស់នៅក្នុងមហាសមុទ្រអាស្រ័យដោយផ្ទាល់ឬដោយប្រយោលលើរុក្ខជាតិទាំងនេះ។ នៅក្នុងទឹករាក់ អ្នកអាចរកឃើញបង្កង និងក្តាម។ នៅក្នុងទឹកជ្រៅ សត្វសមុទ្រដែលមានរូបរាង និងទំហំខុសៗគ្នាជាច្រើនហែលឆ្លងកាត់មហាសមុទ្រ។ ទាំងនេះរួមមានត្រីជាច្រើនប្រភេទដូចជា ត្រីធូណា ត្រីដាវ និងថនិកសត្វសមុទ្រដូចជា ផ្សោត និងត្រីបាឡែន។ ផ្ទៃមេឃនៅពីលើមហាសមុទ្របើកចំហគឺជាជម្រករបស់សត្វស្លាបសមុទ្រធំៗដូចជា អាល់បាត្រូស។
មហាសមុទ្រ: Harvesting the ocean

Harvesting the ocean 
Nations like Russia and Japan have lots of huge ships that go to some of the world's best fishing areas for many months. These large ships have libraries, hospitals, schools, repair (fixing) shops and other things that are needed for fishermen and their families.

មនុស្សជាច្រើនចាត់ទុកសមុទ្រជាប្រភពនៃអាហារ សារធាតុរ៉ែ និងថាមពល។
មហាសមុទ្រ: ការនេសាទ

ការនេសាទ 

Oceanographers estimate (guess) that over 15,300 types of fish live in the oceans, some of which are used for food. Fish are a fine source of protein, so many people eat them. Fishing industries are very important because they let people have jobs and give food to millions of people. Today, usually through ocean fishing, the ocean supplies about 2% of the calories needed by the people living on Earth. Tuna, anchovies, and herring are harvested close to the surface of the ocean. Pollock, flounder and cod are caught near the ocean floor. More than a million tons of herring are caught every year in the North Pacific and North Atlantic, and almost eight fish out of ten fish are eaten as food for humans. The other fish are used as , glue, and pet and other animal food.
មហាសមុទ្រ: សីតុណ្ហភាពមហាសមុទ្រ

សីតុណ្ហភាពមហាសមុទ្រ 
There are many different ocean temperatures in the open ocean, both vertically (from top to bottom) and . Icebergs are made over very cold waters at either pole, while waters at the equator are pretty warm. Water cools and warms more slowly than land does, so land influenced by the ocean has later and milder seasons than land that is farther away from the ocean.

The surface part of the ocean, also called the mixed layer, is not much colder even when we go deeper down. Below this surface zone is a layer of sudden temperature difference, called a thermocline. This is a middle layer hat is from the surface zone down to about 2,600 feet (800 m). Thermoclines may happen only at seasons or permanently, and may change depending on where and how deep it is. As evaporation happens, it begins cooling, and if the water evaporates very quickly, the water becomes saltier. The salty, cold water is denser, so it sinks. This is why warm and cold waters do not easily mix. Most animals and plants live in the warm upper layer. Below the thermocline, temperature in the deep zone is so cold it is just above freezing - between 32 &ndash 37.4 F (0 &ndash 3 C).
មហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក

thumb|200px|មហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក
មហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក (Pacific Ocean) គឺជា​មហាសមុទ្រ​ធំជាងគេបំផុត នៅលើ​ផែនដី។ ឈ្មោះ​របស់វា គឺ​ចេញមកពី​ភាសាឡាតាំង "Mare Pacificum" មានន័យថា "សមុទ្រសន្តិភាព" ("peaceful sea") ដែល​ត្រូវ​បាន​ដាក់​ដោយ​អ្នកស្រាវជ្រាវ​ជនជាតិព័រទុយហ្គាល់​ឈ្មោះ Ferdinand Magellan ។ មហាសមុទ្រ​នេះ លាតសន្ធឹង​ចាប់ពី​ខាងជើង​ជាប់​មហាសមុទ្រអាកទិក រហូតដល់​ខាងត្បូង​ជាប់​ទ្វីបអង់តាកទិក ខាងលិច​ជាប់​ទ្វីបអាស៊ី និង​អូស្ត្រាលី និង​ខាងកើត​ជាប់​ទ្វីបអាមេរិក​។ វា​មាន​ក្រឡាផ្ទៃ ១៦៩.២ លាន​គីឡូម៉ែត្រការ៉េ ដែល​ជា​ផ្នែក​ធំជាងគេបំផុត​នៃ​មហាសមុទ្រ​ពិភពលោក និង​មាន​ទឹក​ប្រមាណ ៤៦% នៃ​ផ្ទៃទឹក​នៅលើ​ផែនដី និង​ធំជាង​ផ្ទៃដី​ទាំងអស់​នៅលើ​ពិភពលោក​រួមបញ្ចូលគ្នា ៣២%​។ ខ្សែអេក្វាទ័រ បាន​ពុះចែក​មហាសមុទ្រ​នេះ​ជាពីរ​គឺ​៖ មហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក​ខាងជើង និង មហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក​ខាងត្បូង​។ អន្លង់ម៉ារីយ៉ាន (Mariana Trench) នៅ​ភាគខាងលិច​នៃ​មហាសុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក​ខាងជើង គឺជា​ចំណុចជ្រៅ​ជាងគេបំផុត​នៅ​មហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក និង​ពិភពលោក ដែល​មាន​ជម្រៅ​រហូតដល់ ១០,៩១១ ម៉ែត្រ (៣៥,៧៩៨ ហ្វីត)​។ 
នៅតំបន់ប៉ាស៊ីហ្វិកមហាសមុទ្រគឺជាដ៏ធំបំផុតនៃការបែកបាក់ OceaN ផែនដីនេះ។ វាលាតសន្ធឹងពី Arctic នៅក្នុងភាគខាងជើងទៅកាន់មហាសមុទ្រខាងត្បូង (ឬអាស្រ័យនៅលើនិយមន័យដើម្បីអង់តាក់ទិក) នៅភាគខាងត្បូង, bounded ដោយអាស៊ីនិងអូស្ត្រាលីនៅក្នុងភាគខាងលិចនិងអាមេរិកនៅក្នុងខាងកើត។

នៅ 165,25 លានគីឡូម៉ែត្រការ៉េ (63,8 លានម៉ាយការ៉េ) នៅក្នុងតំបន់នេះផ្នែកដ៏ធំបំផុតនៃមហាសមុទ្រពិភពលោក - និងនៅក្នុងវេន, hydrosphere នេះ - គ្របដណ្តប់ប្រមាណជា 46% នៃផ្ទៃទឹកផែនដីនិងប្រហែលមួយភាគបីនៃផ្ទៃលើដីរបស់ខ្លួនសរុប ធ្វើឱ្យវាមានទំហំធំជាងទាំងអស់នៃតំបន់ដីផែនដីរបស់បញ្ចូលគ្នា [1] សមីការ subdivides វាទៅក្នុងភាគខាងជើងតំបន់ប៉ាស៊ីហ្វិកមហាសមុទ្រនិងភាគខាងត្បូងតំបន់ប៉ាស៊ីហ្វិកមហាសមុទ្រដោយមានពីរករណីលើកលែង: ។ នេះGalápagosនិង Gilbert កោះខណៈពេលដែល straddling សមីការនេះត្រូវបានចាត់ទុកទាំងស្រុងនៅក្នុងភាគខាងត្បូងបាន នៅតំបន់ប៉ាស៊ីហ្វិក។ [2] ការ Trench ម៉ារៀណាភាគខាងលិចនៅក្នុងតំបន់ប៉ាស៊ីហ្វិកខាងជើងគឺជាចំណុច deepest នៅក្នុងពិភពលោកឈានដល់ជម្រៅនៃ 10.911 ម៉ែត្រ (35,797 ft) នៃមួយទេ។ [3]

ភាគខាងកើតមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិចត្រូវបាន sighted ជាលើកដំបូងដោយអឺរ៉ុបនៅក្នុងសតវត្សទី 16 ដើមនៅពេលដែលអេស្ប៉ាញ Explorer Vasco Núñez de & Balboa ឆ្លងកាត់ Isthmus នៃ Panama ក្នុង 1513 និងបានរកឃើញដ៏អស្ចារ្យ "សមុទ្រភាគខាងត្បូង" ដែលលោកបានដែលមានឈ្មោះថា: Mar del Sur ។ ឈ្មោះបច្ចុប្បន្នមហាសមុទ្រនោះត្រូវបានគេ bestowed ដោយព័រ Explorer Ferdinand Magellan ក្នុងអំឡុងពេលមកវិញអេស្ប៉ាញនៃ circumnavigation ពិភពលោកនៅក្នុង 1521 ដែលបានជួបប្រទះខ្យល់បក់អំណោយផលដូចដែលគាត់បានឈានដល់មហាសមុទ្រហើយហៅវា Mar Pacifico នៅក្នុងព័រទុយហ្គាល់មានន័យថា "សមុទ្រដោយសន្តិវិធី" ។ 
300px<center>
មហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក: '''ទិដ្ឋភាព​ទូទៅ'''

ទិដ្ឋភាព​ទូទៅ
ថ្ងៃលិច​លើ​មហាសមុទ្រ​ប៉ាស៊ី​ហ្វិ​ច​ជា​ការ​បាន​ឃើញ​ពី​ស្ថា​នី​យ៍​លំហ​អន្តរជាតិ​។ tops Anvil នៃ thunderclouds ក៏​អាច​មើល​ឃើញ​។

នៅ​តំបន់​ប៉ាស៊ីហ្វិក​មហាសមុទ្រ encompasses ប្រមាណ​ជា​មួយ​ភាគ​បី​នៃ​ផ្ទៃ​ផែនដី​របស់​មាន​តំបន់​នៃ 165,2 លាន​គីឡូម៉ែត្រ​ការ៉េ (63,8 លាន​ម៉ា​យ​ការ៉េ​)​-យ៉ាង​សំខាន់​ធំ​ជាង​ផែនដី​ទាំងមូល landmass របស់​ដោយ​មាន​បន្ទប់​សម្រាប់​ទ្វីប​អា​ហ្រ្វិ​ក​មួយ​ផ្សេង​ទៀត​ដើម្បី​បឹង​ែ្រ​មួយ​។

លាតសន្ធឹង​ប្រមាណ​ជា 15.500 គីឡូម៉ែត្រ (9,600 Mi​) ពី​សមុទ្រ Bering ក្នុង Arctic ទៅ​វិសាលភាព​ភាគ​ខាងជើង​នៃ​មហាសមុទ្រ​ភាគ​ខាងត្បូង circumpolar នៅ 60 ° S ជា (និយមន័យ​ចាស់​ជាង​ពង្រីក​វា​ទៅ​អង់តាក់ទិក​របស់ Ross សមុទ្រ​) តំបន់​ប៉ាស៊ីហ្វិក​ឈាន​ដល់​ទទឹង​ខាងកើត​-ខាងលិច​របស់​ខ្លួន​ដ៏​ធំ​បំផុត​នៅ​អំពី 5 ° N​, latitude​, ដែល​ជា​កន្លែង​ដែល​វា​លាតសន្ធឹង​ពី​ច្រាំង​សមុទ្រ​ប្រមាណ​ជា 19.800 គីឡូម៉ែត្រ (12,300 Mi​) ពី​ប្រទេស​ឥណ្ឌូ​នេ​ស៊ី​ទៅ​កាន់​ឆ្នេរ​នៃ​ប្រទេស​កូឡុំប៊ី​បាន - halfway នៅ​ទូទាំង​ពិភពលោក​ហើយ​ជាង​ប្រាំ​ដង​អង្កត់ផ្ចិត​នៃ​ព្រះ​ច័ន្ទ​នេះ​។ ចំណុច​ទាប​បំផុត​នៅ​លើ​ផែនដី​បាន​គេ​ស្គាល់​ថា​ជា​ម៉ា​រៀ​ណា Trench​-នៅត្រង់ 10.911 ម៉ែត្រ (35,797 ft ឬ 5.966 fathoms​) នៅ​ក្រោម​កម្រិត​ទឹក​សមុទ្រ​។ ជម្រៅ​ជា​មធ្យម​របស់​វា​គឺ 4.028 ~ 4.188 ម៉ែត្រ (14,000 ft ឬ 2.333 fathoms​) ។ [1​]

នៅ​តំបន់​ប៉ាស៊ីហ្វិក​មហាសមុទ្រ​បច្ចុប្បន្ន​កំពុង​ធ្លាក់​ចុះ​ដោយ​សារ​តែ​ការ​ចាន tectonics ខណៈ​ពេល​ដែល​មហាសមុទ្រ Atlantic ត្រូវ​បាន​កើន​ឡើង​នៅ​ក្នុង​ទំហំ​ប្រហែល​ដោយ​អ៊ីញ​មួយ​ក្នុង​មួយ​ឆ្នាំ (2-3 សង់ទីម៉ែត្រ / ចំនួន​) នៅ​លើ​ទី 3 ភាគី​ប្រហែល​ជា​មធ្យម 0,2 ម៉ៃ​ល៍​ការ៉េ (0.52 km2​) ក្នុង​មួយ​ឆ្នាំ​។

តាម​បណ្តោយ​តំបន់​ប៉ាស៊ីហ្វិក​មហាសមុទ្រ​រឹម​របស់​លោក​ខាង​លិច​មិន​ទៀងទាត់​កុហក​សមុទ្រ​ជា​ច្រើន​ដ៏​ធំ​បំផុត​នៃ​ការ​ដែល​ជា Celebes សមុទ្រ Coral សមុទ្រ​ខាងកើត​សមុទ្រ​ចិន​ហ្វីលីពីន​សមុទ្រ​សមុទ្រ​នៃ​ប្រទេស​ជប៉ុន​ចិន​ភាគ​ខាង​ត្បូង​សមុទ្រ Sulu សមុទ្រ Tasman សមុទ្រ​និង​សមុទ្រ​លឿង​។ Strait ម៉ា​ឡ៉ា​នេះ​រួម​ជាមួយ​តំបន់​ប៉ាស៊ីហ្វិក​និង​មហាសមុទ្រ​ឥណ្ឌា​ដោយ​នៅ​លើ​ភាគ​ខាងលិច​និង​អនុម័ត Drake និង Strait របស់​តំណ Magellan ប៉ាស៊ីហ្វិក​ជាមួយ​មហាសមុទ្រ Atlantic នៅ​លើ​ភាគ​ខាង​កើត​នោះ​ទេ​។ ដើម្បី​ភាគ​ខាងជើង​ដែល​ជា Bering Strait តភ្ជាប់​តំបន់​ប៉ាស៊ីហ្វិក​ជាមួយ Arctic មហាសមុទ្រ​។
ព្យុះ​នៅ​ក្នុង Pacifica​, រដ្ឋ California

ក្នុង​នាម​ជា​ប៉ាស៊ីហ្វិក straddles លើក​ទី 180 ដែល​បាន meridian​, ភាគ​ខាង​លិច​នៅ​តំបន់​ប៉ាស៊ីហ្វិក (ឬ​នៅ​តំបន់​ប៉ាស៊ីហ្វិក​ខាង​លិច​នៅ​ជិត​តំបន់​អាស៊ី​) គឺ​នៅ​ក្នុង Hemisphere ភាគ​ខាងកើត​ខណៈ​ពេល​ដែល​បូព៌ា​ប៉ាស៊ី​ហ្វិ​ច (ឬ​ភាគ​ខាងកើត​តំបន់​ប៉ាស៊ីហ្វិក​នៅ​ជិត​អាមេរិក​) គឺ​នៅ​ក្នុង Hemisphere លោក​ខាង​លិច​។

សម្រាប់​ភាគ​ច្រើន​នៃ voyage Magellan ពី Strait នៃ Magellan ទៅ​ប្រទេស​ហ្វីលីពីន​រុក​រក​រ៉ែ​ទាំង​នេះ​ពិត​ជា​បាន​រក​ឃើញ​មហាសមុទ្រ​ដោយ​សន្តិភាព​។ ទោះ​ជា​យ៉ាង​ណា​នៅ​តំបន់​ប៉ាស៊ីហ្វិក​គឺ​មិន​តែងតែ​ប្រកប​ដោយ​សន្តិវិធី​។ ព្យុះ​ត្រូពិច​ជា​ច្រើន batter កោះ​នៃ​តំបន់​ប៉ាស៊ីហ្វិក​នេះ​។ ដី​នោះ​ជុំវិញ​តំបន់​ប៉ាស៊ីហ្វិក​រឹម​ស្នង​ការ​មាន​ពេញ​លេញ​នៃ​ការ​បន្ទុះ​ភ្នំ​ភ្លើង​និង​ការ​រង​ផល​ប៉ះ​ពាល់​ដោយ​ការ​រញ្ជួយ​ដី​ជា​ញឹកញាប់​។ រលក​យក្ស​ស៊ូ​ណា​, ប​ណ្តា​ល​មកពី​ការ​រញ្ជួយ​ដី​ដោយ​មុជទឹក​បាន​បំផ្លិចបំផ្លាញ​កោះ​ជា​ច្រើន​និង​នៅ​ក្នុង​ករណី​មួយ​ចំនួន​បាន​បំផ្លាញ​ទីក្រុង​ទាំង​មូល។