ក្រុមប្រឹក្សានីតិកម្ម នៃក្រសួងសេដ្ឋកិច្ចនិងហិរញ្ញវត្ថុ: ១. ឧបករណ៍ការងារនីតិកម្ម ដែលបោះពុម្ពជាសៀវភៅ

១. ឧបករណ៍ការងារនីតិកម្ម ដែលបោះពុម្ពជាសៀវភៅ 
+បោះពុម្ពចំណងជើងពិពណ៌នារូបភាពក. ចក្ខុវិស័យនិងយុទ្ធសាស្រ្តឆ្នាំ២០២២ចក្ខុវិស័យនិងយុទ្ធសាស្ត្រក្រុមប្រឹក្សានីតិកម្មជាកិច្ចការងារគន្លឹះ និងមានសារៈសំខាន់បំផុត របស់អង្គភាពនីមួយៗ ដើម្បីជួយសម្រួលដល់គណៈគ្រប់គ្រងជាអ្នកដឹកនាំ ក្នុងការកំណត់អាទិភាពការងារ ការបែងចែកធនធាន និងការកសាងផែនទីបង្ហាញផ្លូវរបស់អង្គភាព។ ទន្ទឹមនឹងនេះ ក្រុមប្រឹក្សានីតិកម្ម បានរៀបចំនូវស្នាដៃនីតិកម្មថ្មី ២ បន្ថែមទៀត គឺ “មគ្គទេសក៍ស្តីពីការតាក់តែងបទដ្ឋានគតិយុត្ត” និង “មគ្គទេសក៍ស្តីពីការរៀបចំកម្រងសម្រង់បទប្បញ្ញត្តិគតិយុត្ត” ដែលជាឯកសារប្រមូលផ្តុំនូវបទពិសោធន៍ មេរៀន ចំណេះដឹង និងចំណេះធ្វើ ដែលកើតចេញពីការអនុវត្តការងារគន្លឹះៗ ផ្អែកតាមក្របខ័ណ្ឌចក្ខុវិស័យនិងយុទ្ធសាស្រ្តរបស់ខ្លួននាពេលកន្លងមក។ បន្ថែមពីលើនេះ ឯកសារស្តីពី “ប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងផ្អែកលើសមិទ្ធកម្ម នៃលេខាធិការដ្ឋានក្រុមប្រឹក្សានីតិកម្ម” ត្រូវបានរៀបចំឡើងទន្ទឹមគ្នា ដើម្បីជាឧបករណ៍គាំទ្រការបង្កើនប្រសិទ្ធភាព ស័ក្តិសិទ្ធិភាព និងគណនេយ្យភាព នៃការបំពេញការងាររបស់ថ្នាក់ដឹកនាំនិងមន្រ្តីនៃលេខាធិការដ្ឋានក្រុមប្រឹក្សានីតិកម្ម។កណ្តាល|គ្មានស៊ុមចក្ខុវិស័យនិងយុទ្ធសាស្ត្រស្តីពីសុខដុមនីយកម្មនៃការកែទម្រង់ ៣ បូក ១ឯកសារនេះ គឺជាសក្ខីកម្មនៃការបន្តគោលនយោបាយចាស់ គឺគោលនយោបាយកែទម្រង់ផង និងការដាក់ចេញនូវយុទ្ធសាស្ត្រថ្មី គឺយុទ្ធសាស្ត្រសុខដុមនីយកម្មនៃការកែទម្រង់ផង ដោយយកសមិទ្ធផលនិងបទពិសោធន៍កន្លងមកធ្វើជាមូលដ្ឋានឈានឆ្ពោះទៅសម្រេចបាននូវគោលនយោបាយនិងយុទ្ធសាស្ត្ររបស់រាជរដ្ឋាភិបាលជាបន្តទៀត សំដៅដល់ការពង្រឹងអភិបាលកិច្ចសាធារណៈ ក្នុងបុព្វហេតុឧត្តមប្រយោជន៍ជាតិនិងប្រជាជនកម្ពុជា ឱ្យកាន់តែប្រសើរឡើង។ ឯកសារនេះដែរ ត្រូវបានរៀបចំឡើងដោយអនុលោមតាមអភិក្រមចំនួន ៤ (អភិក្រមរក្សាគំហើញទាំងមូល, អភិក្រមចូលរួមចំណែកតាមតួនាទី, អភិក្រមរក្សាភាពជាម្ចាស់និងគាំទ្រកិច្ចសហការ និងអភិក្រមបុរេសកម្ម)។កណ្តាល|គ្មានស៊ុមខ. ច្បាប់មូលដ្ឋានឆ្នាំ២០២៣កម្រងសម្រង់បទប្បញ្ញត្តិច្បាប់សំខាន់ៗទាក់ទងសមត្ថកិច្ចរបស់ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ចនិងហិរញ្ញវត្ថុធ្វើបច្ចុប្បន្នកម្មកម្រងសម្រង់ ដែលត្រូវបានបោះពុម្ពដាក់ឱ្យប្រើប្រាស់ ២ ដង រួចមកហើយកាលពីឆ្នាំ២០១៣ និង ឆ្នាំ២០១៨ ដោយប្រមូលចងក្រងនូវរាល់បទដ្ឋានគតិយុត្តជាច្បាប់ និងព្រះរាជក្រឹត្យ ជាធរមាន ទាក់ទងសមត្ថកិច្ចរបស់ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ចនិងហិរញ្ញវត្ថុ ដោយរៀបចំតាមជំពូកគតិយុត្ត រួមមាន បទប្បញ្ញត្តិមូលដ្ឋាន, ហិរញ្ញវត្ថុសាធារណៈ, ពន្ធដារ, គយ, ទ្រព្យសម្បត្តិរដ្ឋនិងចំណូលមិនមែនសារពើពន្ធ, ហិរញ្ញវត្ថុមិនមែនធនាគារ, ការគ្រប់គ្រងល្បែងពាណិជ្ជកម្ម, លទ្ធកម្មសាធារណៈ និងសេដ្ឋកិច្ចនិងធុរកិច្ចឌីជីថល។កណ្តាល|គ្មានស៊ុមឆ្នាំ២០១៨កម្រងសម្រង់បទប្បញ្ញត្តិច្បាប់សំខាន់ៗទាក់ទងសមត្ថកិច្ចរបស់ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ចនិងហិរញ្ញវត្ថុធ្វើបច្ចុប្បន្នកម្មកម្រងសម្រង់ដែលបានបោះពុម្ពផ្សាយកាលពីឆ្នាំ២០១៣ ដោយប្រមូលផ្តុំច្បាប់ ព្រះរាជក្រឹត្យ និងក្រឹត្យ-ច្បាប់ ព្រមទាំងច្បាប់វិសោធនកម្ម មុនឆ្នាំ២០១៨ ក្នុងដែនសមត្ថកិច្ចរបស់ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ចនិងហិរញ្ញវត្ថុ ដែលមាន ៨ វិស័យ គឺបទប្បញ្ញត្តិមូលដ្ឋាន ហិរញ្ញវត្ថុសាធារណៈ ពន្ធដារ គយ ទ្រព្យសម្បត្តិរដ្ឋនិងចំណូលមិនមែនសារពើពន្ធ ឧស្សាហកម្មហិរញ្ញវត្ថុ លទ្ធកម្មសាធារណៈ និងគណនេយ្យ។កណ្តាល|គ្មានស៊ុមឆ្នាំ២០១៣កម្រងសម្រង់បទប្បញ្ញត្តិច្បាប់សំខាន់ៗទាក់ទងសមត្ថកិច្ចរបស់ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ចនិងហិរញ្ញវត្ថុប្រមូលចងក្រងច្បាប់ ព្រះរាជក្រឹត្យ និងក្រឹត្យ-ច្បាប់ ព្រមទាំងច្បាប់វិសោធនកម្ម មុនឆ្នាំ២០១៣ ក្នុងដែនសមត្ថកិច្ចរបស់ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ចនិងហិរញ្ញវត្ថុ ដែលមាន ៨ វិស័យ គឺច្បាប់មូលដ្ឋាន ហិរញ្ញវត្ថុសាធារណៈ ពន្ធដារ គយ ទ្រព្យសម្បត្តិរដ្ឋ ឧស្សាហកម្មហិរញ្ញវត្ថុ លទ្ធកម្មសាធារណៈ និងគណនេយ្យ។កណ្តាល|គ្មានស៊ុមគ. នីតិចំណូលឆ្នាំ២០២៤កម្រងសម្រង់បទប្បញ្ញត្តិគតិយុត្តពាក់ព័ន្ធទ្រព្យសម្បត្តិរដ្ឋកម្រងសម្រង់នេះ ត្រូវបានរៀបចំនិងធ្វើបច្ចុប្បន្នកម្មឡើងវិញលើកម្រងសម្រង់បទប្បញ្ញត្តិគតិយុត្តពាក់ព័ន្ធទ្រព្យសម្បត្តិរដ្ឋនិងចំណូលមិនមែនសារពើពន្ធ ដែលធ្លាប់ត្រូវបានបោះពុម្ពនិងដាក់ឱ្យប្រើប្រាស់ជាផ្លូវការកាលពីឆ្នាំ២០១៧ កន្លងទៅ។ កម្រងនេះគឺការញែករវាងលិខិតបទដ្ឋានគតិយុត្តពាក់ព័ន្ធទ្រព្យសម្បត្តិរដ្ឋ និងចំណូលមិនមែនសារពើពន្ធ ដោយលិខិតបទដ្ឋានគតិយុត្តពាក់ព័ន្ធចំណូលមិនមែនសារពើពន្ធ នឹងជាកម្មវត្ថុ នៃការរៀបចំចងក្រងជាកម្រងសម្រង់មួយដោយឡែក។កណ្តាល|គ្មានស៊ុមឆ្នាំ២០២៣កម្រងសម្រង់បទប្បញ្ញត្តិគតិយុត្តពាក់ព័ន្ធគយនិងរដ្ឋាករកម្ពុជាធ្វើបច្ចុប្បន្នកម្មកម្រងសម្រង់ដែលបានបោះពុម្ពផ្សាយកាលពីឆ្នាំ២០១៩ កន្លងទៅ ដោយកម្រងនេះ ប្រមូលចងក្រងនូវរាល់លិខិតបទដ្ឋានគតិយុត្តជាធរមានពាក់ព័ន្ធគយនិងរដ្ឋាករ ដែលពាក់ព័ន្ធសមត្ថកិច្ចរបស់ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ចនិងហិរញ្ញវត្ថុ រួមមាន បទប្បញ្ញត្តិមូលដ្ឋាន, រចនាសម្ព័ន្ធរដ្ឋបាលគយ, កិច្ចសម្រួលពាណិជ្ជកម្ម, ការនាំចូល និងការនាំចេញ, ប្រភេទពន្ធនិងអាករ និងការលើកទឹកចិត្ត ការលើកលែង និងអនុគ្រោះពន្ធគយ។កណ្តាល|គ្មានស៊ុម|220x220pxឆ្នាំ២០២២កម្រងសម្រង់បទប្បញ្ញត្តិគតិយុត្តពាក់ព័ន្ធវិស័យពន្ធដារកម្រងនេះ ត្រូវបានរៀបចំនិងធ្វើបច្ចុប្បន្នកម្មឡើងវិញលើកម្រងសម្រង់បទប្បញ្ញត្តិគតិយុត្តពាក់ព័ន្ធវិស័យ ពន្ធដារ ដើម្បីពង្រឹងនីតិរដ្ឋនិងគាំទ្រអភិបាលកិច្ចល្អ ដែលអាចជួយសម្រួលដល់ការបំពេញមុខងារនិងភារកិច្ចរបស់ថ្នាក់ដឹកនាំនិងមន្រ្តីរាជការ នៃក្រសួងសេដ្ឋកិច្ចនិងហិរញ្ញវត្ថុ ជាពិសេសអគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធដារ ក៏ដូចជាក្រសួង ស្ថាប័នផ្សេងទៀត និងជាឧបករណ៍គន្លឹះមួយរួមចំណែកការលើកកម្ពស់ការយល់ដឹងអំពីវប្បធម៌បង់ពន្ធ ពង្រឹងវប្បធម៌បង់ពន្ធ សម្រាប់ប្រជពលរដ្ឋទូទៅ រួមទាំង អាជីវករ ពាណិជ្ជករ វិនិយោគិន ធុរជននានា។ គ្មានស៊ុមឆ្នាំ២០១៩កម្រងសម្រង់បទប្បញ្ញត្តិគតិយុត្តពាក់ព័ន្ធឧស្សាហកម្មហិរញ្ញវត្ថុប្រមូលចងក្រងលិខិតបទដ្ឋានគតិយុត្តពាក់ព័ន្ធឧស្សាហកម្មហិរញ្ញវត្ថុ និងអនុវិស័យគាំទ្រ រួមមាន បទប្បញ្ញត្តិមូលដ្ឋាន, ការធានារ៉ាប់រង, របបសន្តិសុខសង្គមនិងសោធន, មូលបត្ររដ្ឋ, បរធនបាលកិច្ច, មូលនិធិពាក់ព័ន្ធការគាំទ្រវិស័យកសិកម្ម, អាជីវកម្មភ្នាល់, អាជីវកម្មអចលនវត្ថុ, អាជីវកម្មទទួលបញ្ចាំ និងប្រាតិភោគដោយអនុប្បទាន, និងការប្រឆាំងការសម្អាតប្រាក់ និងហិរញ្ញប្បទានភេរវកម្ម។កណ្តាល|គ្មានស៊ុមកម្រងសម្រង់បទប្បញ្ញត្តិគតិយុត្តពាក់ព័ន្ធគយនិងរដ្ឋាករកម្ពុជាប្រមូលចងក្រងលិខិតបទដ្ឋានគតិយុត្តពាក់ព័ន្ធគយនិងរដ្ឋាករកម្ពុជា រួមមាន បទប្បញ្ញត្តិមូលដ្ឋាន ជាអាទិ៍ គោលការណ៍ធម្មនុញ្ញ បទដ្ឋានទូទៅ ការគ្រប់គ្រងចំណូលគយ ការដោះស្រាយវិវាទ និងទោសប្បញ្ញត្តិ, រចនាសម្ព័ន្ធរដ្ឋបាលគយ, កិច្ចសម្រួលពាណិជ្ជកម្ម, ការនាំចូលនិងការនាំចេញ, ប្រភេទពន្ធនិងអាករ, និងការលើកទឹកចិត្ត ការលើកលែង និងអនុគ្រោះពន្ធគយ។កណ្តាល|គ្មានស៊ុមឆ្នាំ២០១៧កម្រងសម្រង់បទប្បញ្ញត្តិគតិយុត្តពាក់ព័ន្ធទ្រព្យសម្បត្តិរដ្ឋនិងចំណូលមិនមែនសារពើពន្ធប្រមូលចងក្រងលិខិតបទដ្ឋានគតិយុត្តពាក់ព័ន្ធសមត្ថកិច្ចរបស់អគ្គនាយកដ្ឋានទ្រព្យសម្បត្តិរដ្ឋនិងចំណូលមិនមែនសារពើពន្ធ ព្រមទាំងអគ្គនាយកដ្ឋាន និងអង្គភាពពាក់ព័ន្ធដទៃទៀត ក្រោមឱវាទក្រសួងសេដ្ឋកិច្ចនិងហិរញ្ញវត្ថុ និងក្រសួង ស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធដទៃទៀត។កណ្តាល|គ្មានស៊ុមឆ្នាំ២០១៤កម្រងសម្រង់បទប្បញ្ញត្តិគតិយុត្តពាក់ព័ន្ធវិស័យពន្ធដារប្រមូលចងក្រងលិខិតបទដ្ឋានគតិយុត្តពាក់ព័ន្ធវិស័យពន្ធដារ រួមមានបទប្បញ្ញត្តិមូលដ្ឋាន, វិធាននិងនីតិវិធីសារពើពន្ធ, ពន្ធលើប្រាក់ចំណូល, ពន្ធលើប្រាក់បៀវត្ស, ពន្ធប៉ាតង់, ពន្ធលើមធ្យោបាយដឹកជញ្ជូននិងយានជំនិះគ្រប់ប្រភេទ, ពន្ធប្រថាប់ត្រា, ពន្ធលើអចលនទ្រព្យ, ពន្ធលើដីធ្លីមិនបានប្រើប្រាស់, ពន្ធលើឈ្នួលផ្ទះនិងដី, អាករលើតម្លៃបន្ថែម, អាករពិសេសលើទំនិញនិងសេវាមួយចំនួន, អាករលើផលរបរ, អាករលើការស្នាក់នៅ, អាករបំភ្លឺសាធារណៈ និងតែមប្រិ៍សារពើពន្ធ។កណ្តាល|គ្មានស៊ុមឃ. នីតិចំណាយឆ្នាំ២០២០កម្រងសម្រង់បទប្បញ្ញត្តិគតិយុត្តពាក់ព័ន្ធលទ្ធកម្មសាធារណៈប្រមូលចងក្រងលិខិតបទដ្ឋានគតិយុត្តពាក់ព័ន្ធលទ្ធកម្មសាធារណៈ រួមមាន បទប្បញ្ញត្តិទូទៅ, ក្របខ័ណ្ឌស្ថាប័ន ជាអាទិ៍ ស្ថាប័នគ្រប់គ្រង និងស្ថាប័នអនុវត្ត, ការរៀបចំផែនការលទ្ធកម្ម, ការអនុវត្តកិច្ចលទ្ធកម្ម, និងរបាយការណ៍និងការត្រួតពិនិត្យ។កណ្តាល|គ្មានស៊ុមឆ្នាំ២០១៨កម្រងសម្រង់បទប្បញ្ញត្តិគតិយុត្តពាក់ព័ន្ធវិជ្ជាជីវៈគណនេយ្យនិងសវនកម្មប្រមូលចងក្រងលិខិតបទដ្ឋានគតិយុត្តពាក់ព័ន្ធវិជ្ជាជីវៈគណនេយ្យនិងសវនកម្មក្នុងវិស័យឯកជន ដែលបានដាក់ឱ្យអនុវត្តក្នុងក្របខ័ណ្ឌសមត្ថកិច្ច នៃក្រុមប្រឹក្សាជាតិគណនេយ្យ ព្រមទាំងស្រង់ពីអនុវិស័យពន្ធដារ, គយ, ឧស្សាហកម្មហិរញ្ញវត្ថុ និងមូលបត្រ។កណ្តាល|គ្មានស៊ុមឆ្នាំ២០១៧កម្រងសម្រង់បទប្បញ្ញត្តិគតិយុត្តពាក់ព័ន្ធហិរញ្ញវត្ថុសាធារណៈប្រមូលចងក្រងលិខិតបទដ្ឋានគតិយុត្តពាក់ព័ន្ធសមត្ថកិច្ចអគ្គនាយកដ្ឋានថវិកា អគ្គនាយកដ្ឋានហិរញ្ញវត្ថុរដ្ឋបាលថ្នាក់ក្រោមជាតិ និង អគ្គនាយកដ្ឋានរតនាគារជាតិ ព្រមទាំងអគ្គនាយកដ្ឋាន និងអង្គភាពពាក់ព័ន្ធដទៃទៀត ក្រោមឱវាទក្រសួងសេដ្ឋកិច្ចនិងហិរញ្ញវត្ថុ និងក្រសួង ស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធដទៃទៀត។កណ្តាល|គ្មានស៊ុមង. នីតិអភិបាលកិច្ចឆ្នាំ២០២១កម្រងសម្រង់បទប្បញ្ញត្តិគតិយុត្តពាក់ព័ន្ធកិច្ចដំណើរការស្ថាប័ន នៃក្រសួងសេដ្ឋកិច្ចនិងហិរញ្ញវត្តុប្រមូលចងក្រងនូវរាល់លិខិតបទដ្ឋានគតិយុត្តជាធរមាន ដែលមានការពាក់ព័ន្ធរចនាសម្ព័ន្ធរដ្ឋបាល កិច្ចដំណើរការស្ថាប័ន យន្តការស្ថាប័នផ្ទៃក្នុងក្រសួង និងយន្តការស្ថាប័នអន្តរក្រសួង ស្ថិតក្នុងដែនសមត្ថកិច្ចរបស់ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ចនិងហិរញ្ញវត្ថុ ឬមានទំនាក់ទំនងជាមួយក្រសួងសេដ្ឋកិច្ចនិងហិរញ្ញវត្ថុ។កណ្តាល|គ្មានស៊ុមឆ្នាំ២០១៩កម្រងសម្រង់បទប្បញ្ញត្តិគតិយុត្តពាក់ព័ន្ធការគ្រប់គ្រងនិងការអភិវឌ្ឍធនធានមនុស្សនៃក្រសួងសេដ្ឋកិច្ចនិងហិរញ្ញវត្ថុប្រមូលចងក្រងលិខិតបទដ្ឋានគតិយុត្តពាក់ព័ន្ធការគ្រប់គ្រងនិងការអភិវឌ្ឍធនធានមនុស្ស រួមមាន បទប្បញ្ញត្តិមូលដ្ឋាន ជាអាទិ៍ គោលការណ៍គ្រឹះ និងក្របខ័ណ្ឌស្ថាប័ន, ការគ្រប់គ្រងធនធានមនុស្ស, ការអភិវឌ្ឍធនធានមនុស្ស, ការគ្រប់គ្រងបៀវត្ស ប្រាក់ឧបត្ថម្ភ និងប្រាក់បេសកកម្ម, របបសន្ដិសុខសង្គម និងរបបសោធន និងការត្រួតពិនិត្យនិងទណ្ឌកម្ម។កណ្តាល|គ្មានស៊ុមច. ច្បាប់ខ្មែរពីបុរាណឆ្នាំ២០២៤កម្រងឯកសារសិក្សាសាកល្បងអំពីទស្សនវិជ្ជាច្បាប់ខ្មែរពីបុរាណរៀបចំចងក្រងដើម្បីចូលរួមចំណែកដល់ការពង្រឹងនិងបង្កើនគុណតម្លៃស្នូលទាំង ៤ រួមមាន គុណតម្លៃគតិយុត្ត គុណតម្លៃវប្បធម៌ គុណតម្លៃប្រវត្តិសាស្ត្រ និងគុណតម្លៃអប់រំ សម្រាប់តួអង្គពាក់ព័ន្ធ និងជាឧបករណ៍គន្លឹះរួមចំណែកផ្តល់ជាវិភាគទានខាងពុទ្ធិ ដល់ការយល់ដឹង ការរៀនសូត្រ និងការសិក្សាស្រាវជ្រាវរបស់អ្នកច្បាប់ អ្នកអក្សរសាស្ត្រ អ្នកវប្បធម៌ អ្នកទស្សនវិជ្ជា អ្នកស្រាវជ្រាវ សាស្ត្រាចារ្យ បញ្ញវន្ត និស្សិត និងសាធារណជនទូទៅផងដែរ។កណ្តាល|គ្មានស៊ុមឆ្នាំ២០២២គម្ពីរត្រៃភូមិមានប្រភេទខុសៗ ដែលអាចជាប្រភេទគំនូរ ឬប្រភេទសរសេរដោយដៃ ប៉ុន្តែសុទ្ធសឹងតែមានខ្លឹមសារពាក់ព័ន្ធនឹងទ្រឹស្តីចក្រវាលតាមបែបព្រះពុទ្ធសាសនា និងបានបញ្ចូលនូវគោលការណ៍សីលធម៌និងសង្គមធម៌តាមទ្រឹស្តីព្រះពុទ្ធសាសានាដែលជាសាសនារបស់រដ្ឋអនុលោមតាមរដ្ឋធម្មនុញ្ញនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាបច្ចុប្បន្ន និងជាទស្សនវិជ្ជាពុទ្ធនិយមដ៏មានសារសំខាន់ដែលអតីតព្រះមហាក្សត្រ ជឿ គោរព និងប្រតិបត្តិ ដើម្បីដឹកនាំនិងគ្រប់គ្រងប្រទេស។ គ្មានស៊ុមឆ្នាំ២០២០មរតកយុត្តិធម៌ខ្មែរស្នាដៃនីតិសាស្ត្រក្រោមចំណងជើងថា "មរតកយុត្តិធម៌ខ្មែរ" ដែលឯកឧត្តមបណ្ឌិត ហ៊ែល ចំរើន រដ្ឋលេខាធិការ និងជាអនុប្រធានប្រចាំការក្រុមប្រឹក្សានីតិកម្ម បានសិក្សាស្រាវជ្រាវ និងនិពន្ធឡើងដោយផ្ទាល់ អស់រយៈពេល៥ឆ្នាំចុងក្រោយនេះ អាចធ្វើសក្ខីកម្មបញ្ជាក់អំពីអត្ថិភាពនៃវប្បធម៌ច្បាប់និងយុត្តិធម៌ខ្មែរពីបុរាណកាលរហូតដល់សតវត្សទី១៩ និងមុនពេលដែលប្រទេសបារាំងចាប់ផ្ដើមដាក់អាណាព្យាបាលលើព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា។ វណ្ណកម្មគតិនីតិសាស្ត្រនេះបានស្ដែងឱ្យឃើញនូវខឿនវប្បធម៌ច្បាប់ និងយុត្តិធម៌ជាទំនៀមទំលាប់ប្រពៃណីខ្មែរ ដែលអ្នកនិពន្ធព្យាយាមវិភាគ "អក្សរសិល្ប៍តុលាការ" នីមួយៗ ដើម្បីសំយោគ និងសន្និដ្ឋានចេញជាគោលការណ៍ច្បាប់ ឬគោលការណ៍យុត្តិធម៌ សម្រាប់យកមកផ្គូផ្គងជាមួយគោលការណ៍ច្បាប់ឬយុត្តិធម៌ ដែលមានចែងក្នុងក្រមច្បាប់ខ្មែរនៃរជ្ជកាល ព្រះបាទជ័យជេដ្ឋា ព្រះបាទអង្គដួង និងព្រះបាទនរោត្ដម។កណ្តាល|គ្មានស៊ុមឆ្នាំ២០២០កម្រងច្បាប់ខ្មែរពីបុរាណ ភាគ៣ និងភាគ៤ជាសក្ខីកម្មប្រវត្តិសាស្ត្រជាតិបញ្ជាក់អំពីអត្ថិភាពនៃវប្បធម៌នីតិសាស្ត្រ ធម្មសាស្ត្រ និងយុត្តិធម៌របស់ខ្មែរ ដែលមានតាំងពីយូរលង់ណាស់មកហើយ គឺមុនពេលមកដល់នៃឥទ្ធិពលប្រព័ន្ធច្បាប់និងប្រព័ន្ធយុត្តិធម៌បារាំងទៅទៀត ដែលបន្តពីកម្រងច្បាប់ខ្មែរពីបុរាណ ភាគ១ និងភាគ២ ពោលគឺជាកម្រងច្បាប់ខ្មែរពីបុរាណឆ្នាំ១៨៩១។ កណ្តាល|គ្មានស៊ុម|181x181ភីកសែលឆ្នាំ២០១៦កម្រងច្បាប់ខ្មែរពីបុរាណ ភាគ១ និងភាគ២ជាសក្ខីកម្មបញ្ជាក់អំពីអត្ថិភាពនៃវប្បធម៌ច្បាប់និងយុត្តិធម៌ខ្មែរ ពីបរមបុរាណ រៀងរហូតមកដល់សតវត្សទី១៩ ដែលជាព្រះរាជកេរមរតកវប្បធម៌នីតិសាស្រ្ត ធម្មសាស្រ្ត និងយុត្តិធម៌ របស់អតីតព្រះមហាក្សត្រខ្មែរ ដែលមានជាអាទិ៍ ព្រះបាទ ជ័យជេដ្ឋា, ព្រះបាទហរិរក្សរាមាឥស្សរាធិបតី អង្គ ឌួង និង ព្រះបាទ នរោត្តម នៅមុនពេលដែលប្រព័ន្ធច្បាប់និងយុត្តិធម៌ខ្មែរបានទទួលរងឥទ្ធិពលពីប្រព័ន្ធច្បាប់និងយុត្តិធម៌បារាំង។ កណ្តាល|គ្មានស៊ុម|162x162pxឆ. សទ្ទានុក្រមឆ្នាំ២០២១សទ្ទានុក្រមគតិយុត្តសម្រាប់ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ចនិងហិរញ្ញវត្ថុជាសមិទ្ធផលនៃការកែទម្រង់អភិបាលកិច្ចមួយថ្មីទៀត ក្នុងក្របខ័ណ្ឌនៃក្រសួងសេដ្ឋកិច្ចនិងហិរញ្ញវត្ថុ ដោយអាចចាត់ទុកជាឧបករណ៍ការងារនីតិកម្មគន្លឹះ សម្រាប់ជួយសម្រួលដល់ការស្វែងយល់បច្ចេកសព្ទគតិយុត្ត ដែលត្រូវបានកំណត់និយមន័យដោយបទប្បញ្ញត្តិគតិយុត្តជាធរមាន ពាក់ព័ន្ធសមត្ថកិច្ចរបស់ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ចនិងហិរញ្ញវត្ថុ និងក៏ចូលរួមចំណែកដោយប្រយោល ដល់ការលើកកម្ពស់កិច្ចអភិរក្សនិងកិច្ចអភិវឌ្ឍភាសានិងអក្សរខ្មែរ។គ្មានស៊ុម|220x220ភីកសែលឆ្នាំ២០១៥ប្រមូលផ្ដុំនិយមន័យ នៃបច្ចេកស័ព្ទគតិយុត្ត ដែលត្រូវបានកំណត់ដោយច្បាប់និងលិខិតបទដ្ឋានគតិយុត្តជាធរមានពាក់ព័ន្ធសមត្ថកិច្ចរបស់ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ចនិងហិរញ្ញវត្ថុ អាស្រ័យតាមសមិទ្ធកម្ម នៃ “កម្រងសម្រង់បទប្បញ្ញត្តិគតិយុត្ត”។គ្មានស៊ុមជ. មគ្គទេសក៍ឆ្នាំ២០១៧មគ្គទេសក៍នីតិកម្មជាឧបករណ៍គន្លឹះមួយ សម្រាប់ជួយលើកកម្ពស់នីត្យានុកូលភាព និងគុណភាព នៃការតាក់តែងលិខិតបទដ្ឋានគតិយុត្ត របស់ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ចនិងហិរញ្ញវត្ថុ ព្រមទាំងរួមចំណែកផ្តល់វិភាគទានជាពុទ្ធិផ្នែកនីតិសាស្រ្ត ជូនដល់និស្សិត សាស្រ្តាចារ្យ អ្នកស្រាវជ្រាវ បញ្ញវន្ត និងសាធារណជនផងដែរ។គ្មានស៊ុម|232x232ភីកសែល ឈ. ស្នាដៃស្រាវជ្រាវ ឆ្នាំ២០២២តួនាទីស្ថាប័ននីតិប្បញ្ញត្តិនិងការិយាល័យថវិកាក្នុងប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងហិរញ្ញវត្ថុសាធារណៈ ៖ របកគំហើញសម្រាប់កម្ពុជាឯកសារនេះបានគ្របដណ្ដប់ករណីសិក្សាលើឧត្តមានុវត្តន៍នៅក្នុងប្រទេសចំនួន ៥ ដែលរួមមាន កូរ៉េខាងត្បូង ហ្វីលីពីន អូស្ត្រាលី ថៃ និងបារាំង ដែលពិសោធន៍ និងការអនុវត្តនៅប្រទេសទាំងនោះ ផ្ដល់ជាមូលដ្ឋានត្រិះរិះនិងពិចារណាសម្រាប់កម្ពុជា ក្នុងការរៀបចំយន្តការនិងបទដ្ឋាននានាស្របតាមទិសដៅកែទម្រង់ ដោយត្រូវធ្វើវិចារណកម្មបន្ថែមផ្អែកលើបរិបទនិងសមត្ថកិច្ចបច្ចុប្បន្នរបស់ស្ថាប័ននីតិប្បញ្ញត្តិដែលបានផ្តល់ដោយច្បាប់។ កណ្តាល|គ្មានស៊ុមទស្សនាទានស្តីពីនីតិសុខដុមនីយកម្មសវនកម្មនិងអធិការកិច្ចគ្របដណ្ដប់ទៅលើករណីសិក្សាចំនួនប្រាំមួយសំខាន់ៗរួមមានបារាំង អង់គ្លេស កូរ៉េ សឹង្ហបុរី ថៃ និងកម្ពុជាដោយសង្កត់ធ្ងន់ទៅលើរចនាសម្ព័ន្ធស្ថាប័ន កិច្ចដំណើរការ ការអនុវត្តមុខងារភារកិច្ច និងការបែងចែកសមត្ថកិច្ច ជាពិសេសបទពិសោធន៍សុខដុមនីយកម្មរវាងមុខងារសវនកម្មនិងអធិការកិច្ច។ ចំណុចទាំងអស់នេះជាព័ត៌មានអាទិភាពសំខាន់ទីមួយដើម្បីស្វែងយល់ពីក្របខ័ណ្ឌកម្រិតម៉ាក្រូនៃប្រព័ន្ធនីមួយៗ។ កណ្តាល|គ្មានស៊ុមញ. ស្នាដៃផ្សេងៗឆ្នាំ២០២៣កម្រងសម្រង់បញ្ជីរាយនាមលិខិតបទដ្ឋានគតិយុត្តនិងលិខិតផ្សេងទៀតពាក់ព័ន្ធជំងឺកូវីដ-១៩ប្រមូលផ្ដុំគ្រប់លិខិតបទដ្ឋានគតិយុត្ត លិខិតផ្សេងៗ សុន្ទរកថា និងសារសំឡេងរបស់ប្រមុខរាជរដ្ឋាភិបាលដែលបានដាក់ឱ្យអនុវត្តដោយរាជរដ្ឋាភិបាល ក្រសួង ស្ថាប័ន និងរដ្ឋបាលថ្នាក់ក្រោមជាតិដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីស្ថានភាព និងវិធានការនានាពាក់ព័ន្ធនឹងជំងឺកូវីដ-១៩ ដែលបានផ្សព្វផ្សាយជាសាធារណៈ សរុបប្រមាណ ៣៩៧៧ ឯកសារ។កណ្តាល|គ្មានស៊ុមឆ្នាំ២០២០ប្រវត្តិការណ៍មួយនៃកម្ពុជាក្រោមឱវាទានុសាសន៍ដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់របស់ឯកឧត្តមកិត្តិបរិរក្សបណ្ឌិត គាត ឈន់ ប្រធានកិត្តិយសឧត្តមក្រុមប្រឹក្សាសេដ្ឋកិច្ចជាតិ និងក្រោមការគាំទ្រដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ពីឯកឧត្តមអគ្គបណ្ឌិតសភាចារ្យឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសេដ្ឋកិច្ចនិងហិរញ្ញវត្ថុ និងជាប្រធានក្រុមប្រឹក្សានីតិកម្ម សៀវភៅ “ប្រវត្តិការណ៍មួយនៃកម្ពុជា” ដែលជាសៀវភៅប្រវត្តិសាស្ត្រមានដោយកម្រ ត្រូវបានបកប្រែ កែសម្រួល និងបោះពុម្ពជាភាសាខ្មែរ ពីសៀវភៅដើមជាភាសាបារាំង ដែលការងារនេះត្រូវបានដឹកនាំ និងប្រតិបត្តិផ្ទាល់ដោយឯកឧត្តមបណ្ឌិត ហ៊ែល ចំរើន រដ្ឋលេខាធិការ និងជាអនុប្រធានប្រចាំការក្រុមប្រឹក្សានីតិកម្ម។ ស្នាដៃដ៏មានតម្លៃនេះ ប្រៀបបាននឹងកញ្ចក់ឆ្លុះបញ្ជាំងអំពីដំណើរជីវិតជាច្រើនប្រការ ទាំងផ្អែមល្ហែម ទាំងល្វីងជូរចត់ របស់ឯកឧត្តមកិត្តិបរិរក្សបណ្ឌិត គាត ឈន់ និងក្រុមគ្រួសារ ផ្សារភ្ជាប់នឹងព្រឹត្តិការណ៍ជាប្រវត្តិសាស្ត្រ ក្នុងសម័យកាលធំៗទាំង ៤ របស់កម្ពុជា។កណ្តាល|គ្មានស៊ុម