navinnseab/khmer-wikipedia-article huggingface dataset:
អំពិលអំពែក: ប្រភេទនៅស្រុកខ្មែរ

ប្រភេទនៅស្រុកខ្មែរ 
ធ្វេង|រូបភាពតូច|Firefly (species unknown) captured in eastern Canada – the top picture is taken with a flash, the bottom with only the self-emitted light
ស្តាំ|រូបភាពតូច|Fireflies in the woods near Nuremberg, Germany, exposure time 30 seconds
ស្តាំ|រូបភាពតូច|Firefly female
អំពិលអំពែក: ក្នុងរឿងព្រេងខ្មែរ

ក្នុងរឿងព្រេងខ្មែរ 

ធ្វេង|រូបភាពតូច|Cyphonocerus ruficollis, a weakly glowing member of the Cyphonocerinae
អំពីទូរទស្សន៍: ទ្រឹស្តី ​Flower-Hayes Model នៃ​ការ​និពន្ធ

ទ្រឹស្តី ​Flower-Hayes Model នៃ​ការ​និពន្ធ
​គម្រូ​នៃ​ការ​យល់ដឹង 
ផ្កានិង Hayes បានពង្រីកស្ថានភាព rhetorical Bitzer ដើម្បីក្លាយទៅជាស៊េរីនៃបញ្ហា rhetorical ពោលគឺនៅពេលដែលអ្នកនិពន្ធត្រូវតែជាតំណាងឱ្យស្ថានភាពនេះជាបញ្ហាមួយដែលត្រូវដោះស្រាយដូចជា scripts ហៅរបស់ទស្សនិកជនពិសេសមួយដើម្បីជាវិធីសាស្រ្ត oversimplified ដូចជាស្វែងរកប្រធានបទមួយនិងបញ្ចប់ការ ការសរសេរជាពីរទំព័រដោយថ្នាក់កាលពីថ្ងៃចន្ទ។ (472)
នៅក្នុង "ការរកឃើញនេះបានបន" ផ្កានិង Hayes បានកំណត់ចេញដើម្បីរកឱ្យឃើញពីភាពខុសគ្នារវាងអ្នកនិពន្ធល្អនិងអាក្រក់។ ពួកគេបានចូលមកដល់លទ្ធផលពីការសិក្សារបស់ពួកគេទាំងបីនាក់ដែលបានបង្ហាញថាអ្នកនិពន្ធល្អក្នុងស្រោមសំបុត្រដែលលក្ខណៈដូចខាងក្រោមបីពេលដោះស្រាយចំណោទ rhetorical របស់ពួកគេ:
 អ្នកនិពន្ធល្អឆ្លើយតបទៅនឹងការទាំងអស់នៃបញ្ហាវោហាសាស្ត្រ
 អ្នកនិពន្ធល្អបង្កើតតំណាងបញ្ហារបស់ពួកគេដោយបង្កើតជាបណ្តាញសម្បូរពិសេសនៃគ្រាប់ឱ្យប៉ះពាល់ដល់អ្នកអានមួយ; និង
 អ្នកនិពន្ធតំណាងឱ្យបញ្ហានេះមិនត្រឹមតែនៅទទឹងជាច្រើនទៀត, ប៉ុន្តែនៅក្នុងជម្រៅ។ (476)

ផ្កានិង Hayes បានផ្ដល់យោបល់ថាគ្រូតែងនិពន្ធត្រូវពិចារណាបង្ហាញសិស្សពីរបៀប "ដើម្បីស្វែងយល់និងកំណត់បញ្ហារបស់ខ្លួនសូម្បីតែនៅក្នុងឧបសគ្គនៃកិច្ចការមួយ" (477) ។ ពួកគេជឿថា "ការរកឃើញនូវអ្វីដែលពួកគេអ្នកនិពន្ធចង់ធ្វើដោយទទូច, ស្វាហាប់ស្វែងយល់ពីបញ្ហាទាំងមូលមុនពេលដែលពួកគេនិងកសាងសម្រាប់ខ្លួនគេផ្ទាល់ជារូបភាពតែមួយគត់នៃបញ្ហាដែលពួកគេចង់ដោះស្រាយ»។

 មិតិរិះគន់​ 
Patricia Bizzell បានអះអាងថាបើទោះបីជាអ្នកអប់រំអាចមានការយល់ដឹងនៃ "របៀប" ដំណើរការសរសេរនេះបានកើតឡើងជាអ្នកអប់រំមិនគួរសន្មតថាចំណេះដឹងនេះអាចឆ្លើយសំណួរនេះ "អំពី" ហេតុអ្វីបានជា "អ្នកនិពន្ធដែលបានធ្វើឱ្យជម្រើសមួយចំនួននៅក្នុងស្ថានភាពជាក់លាក់", ចាប់តាំងពីការសរសេរស្ថិតនៅតែងតែ ក្នុងសហគមន៍សុន្ទរកថាមួយ (484) ។ នាងបានពិភាក្សាអំពីរបៀបដែលម៉ូដែលផ្កានិង Hayes បានពឹងផ្អែកទៅលើអ្វីដែលត្រូវបានហៅថាដំណើរការនៃ "ការបកប្រែទៅជាភាសាដែលអាចមើលឃើញគំនិត" (486) ផងដែរ។ ដំណើរការនេះកើតឡើងនៅពេលដែលសិស្សនិស្សិត "ព្យាបាលជំងឺបានសរសេរជាភាសាអង់គ្លេសជាសំណុំនៃឧបករណ៍ផ្ទុកចូលទៅក្នុងការដែលយើងចាក់មានន័យថា" (486) ។ Bizzell អះអាងថាដំណើរការនេះ "នៅតែប្រអប់ emptiest" នៅក្នុងម៉ូដែលដំណើរការនេះយល់ដឹង, ចាប់តាំងពីវាដឺ contextualizes បរិបទដើមនៃបទគម្ពីរបំបាត់ចេតនាដើមនិងអត្ថន័យ។ នាងបានអះអាងថា "ការសរសេរមិនបានច្រើនដូច្នេះជាការចូលរួមចំណែកក្នុងការគិតសម្រាប់ការផ្តល់ឱកាសការគិត ... "
អំពីទូរទស្សន៍: ​គម្រូ​នៃ​ការ​យល់ដឹង

​គម្រូ​នៃ​ការ​យល់ដឹង 
ផ្កានិង Hayes បានពង្រីកស្ថានភាព rhetorical Bitzer ដើម្បីក្លាយទៅជាស៊េរីនៃបញ្ហា rhetorical ពោលគឺនៅពេលដែលអ្នកនិពន្ធត្រូវតែជាតំណាងឱ្យស្ថានភាពនេះជាបញ្ហាមួយដែលត្រូវដោះស្រាយដូចជា scripts ហៅរបស់ទស្សនិកជនពិសេសមួយដើម្បីជាវិធីសាស្រ្ត oversimplified ដូចជាស្វែងរកប្រធានបទមួយនិងបញ្ចប់ការ ការសរសេរជាពីរទំព័រដោយថ្នាក់កាលពីថ្ងៃចន្ទ។ (472)
នៅក្នុង "ការរកឃើញនេះបានបន" ផ្កានិង Hayes បានកំណត់ចេញដើម្បីរកឱ្យឃើញពីភាពខុសគ្នារវាងអ្នកនិពន្ធល្អនិងអាក្រក់។ ពួកគេបានចូលមកដល់លទ្ធផលពីការសិក្សារបស់ពួកគេទាំងបីនាក់ដែលបានបង្ហាញថាអ្នកនិពន្ធល្អក្នុងស្រោមសំបុត្រដែលលក្ខណៈដូចខាងក្រោមបីពេលដោះស្រាយចំណោទ rhetorical របស់ពួកគេ:
 អ្នកនិពន្ធល្អឆ្លើយតបទៅនឹងការទាំងអស់នៃបញ្ហាវោហាសាស្ត្រ
 អ្នកនិពន្ធល្អបង្កើតតំណាងបញ្ហារបស់ពួកគេដោយបង្កើតជាបណ្តាញសម្បូរពិសេសនៃគ្រាប់ឱ្យប៉ះពាល់ដល់អ្នកអានមួយ; និង
 អ្នកនិពន្ធតំណាងឱ្យបញ្ហានេះមិនត្រឹមតែនៅទទឹងជាច្រើនទៀត, ប៉ុន្តែនៅក្នុងជម្រៅ។ (476)

ផ្កានិង Hayes បានផ្ដល់យោបល់ថាគ្រូតែងនិពន្ធត្រូវពិចារណាបង្ហាញសិស្សពីរបៀប "ដើម្បីស្វែងយល់និងកំណត់បញ្ហារបស់ខ្លួនសូម្បីតែនៅក្នុងឧបសគ្គនៃកិច្ចការមួយ" (477) ។ ពួកគេជឿថា "ការរកឃើញនូវអ្វីដែលពួកគេអ្នកនិពន្ធចង់ធ្វើដោយទទូច, ស្វាហាប់ស្វែងយល់ពីបញ្ហាទាំងមូលមុនពេលដែលពួកគេនិងកសាងសម្រាប់ខ្លួនគេផ្ទាល់ជារូបភាពតែមួយគត់នៃបញ្ហាដែលពួកគេចង់ដោះស្រាយ»។
អំពីទូរទស្សន៍: មិតិរិះគន់​

មិតិរិះគន់​ 
Patricia Bizzell បានអះអាងថាបើទោះបីជាអ្នកអប់រំអាចមានការយល់ដឹងនៃ "របៀប" ដំណើរការសរសេរនេះបានកើតឡើងជាអ្នកអប់រំមិនគួរសន្មតថាចំណេះដឹងនេះអាចឆ្លើយសំណួរនេះ "អំពី" ហេតុអ្វីបានជា "អ្នកនិពន្ធដែលបានធ្វើឱ្យជម្រើសមួយចំនួននៅក្នុងស្ថានភាពជាក់លាក់", ចាប់តាំងពីការសរសេរស្ថិតនៅតែងតែ ក្នុងសហគមន៍សុន្ទរកថាមួយ (484) ។ នាងបានពិភាក្សាអំពីរបៀបដែលម៉ូដែលផ្កានិង Hayes បានពឹងផ្អែកទៅលើអ្វីដែលត្រូវបានហៅថាដំណើរការនៃ "ការបកប្រែទៅជាភាសាដែលអាចមើលឃើញគំនិត" (486) ផងដែរ។ ដំណើរការនេះកើតឡើងនៅពេលដែលសិស្សនិស្សិត "ព្យាបាលជំងឺបានសរសេរជាភាសាអង់គ្លេសជាសំណុំនៃឧបករណ៍ផ្ទុកចូលទៅក្នុងការដែលយើងចាក់មានន័យថា" (486) ។ Bizzell អះអាងថាដំណើរការនេះ "នៅតែប្រអប់ emptiest" នៅក្នុងម៉ូដែលដំណើរការនេះយល់ដឹង, ចាប់តាំងពីវាដឺ contextualizes បរិបទដើមនៃបទគម្ពីរបំបាត់ចេតនាដើមនិងអត្ថន័យ។ នាងបានអះអាងថា "ការសរសេរមិនបានច្រើនដូច្នេះជាការចូលរួមចំណែកក្នុងការគិតសម្រាប់ការផ្តល់ឱកាសការគិត ... "
អំពីទូរទស្សន៍: ទ្រឹស្តី​ផ្តោត​ទៅ​លើ​ដំណើរ​ការ​

ទ្រឹស្តី​ផ្តោត​ទៅ​លើ​ដំណើរ​ការ​ 

នេះបើយោងតាមទ្រឹស្តី expressivist នោះដំណើរការនៃការសរសេរផ្តោតលើការផ្លាស់ប្តូរត្រូវបានអ្នកនិពន្ធនេះ។ នេះជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងការផ្លាស់ប្តូរក្នុងការអ្នកនិពន្ធន័យថាជាសំឡេងនិងអត្តសញ្ញាណត្រូវបានបង្កើតឡើងនិងជាអ្នកនិពន្ធមានអារម្មណ៍នៃការរបស់គាត់ឬនាងដោយខ្លួនឯងមួយ។ ទ្រឹស្តីនេះបានក្លាយជាការពេញនិយមនៅក្នុងចុង 1960 និងដើមទសវត្សរ៍ឆ្នាំ 1970 ។ យោងទៅតាមអត្ថបទរបស់លោក Richard Fulkerson "បួនទស្សនវិជ្ជានៃសមាសភាព" ការផ្តោតអារម្មណ៍នៃ expressivism នេះគឺសម្រាប់អ្នកនិពន្ធមាន«គួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍, គួរឱ្យទុកចិត្ត, ស្មោះត្រង់, និងផ្ទាល់ខ្លួនសំឡេង ... "។ លើសពីនេះទៅទៀតអ្នកគាំទ្រនៃដំណើរការ expressivist ទស្សនៈទ្រឹស្តីនេះជាវិធីមួយសម្រាប់សិស្សនិស្សិតដើម្បីក្លាយជាអ្នកបំពេញអារម្មណ៍និងមានសុខភាពល្អនិងបញ្ញាស្មារតីទាំងពីរមួយ។ អស់អ្នកដែលបានបង្រៀនជាញឹកញាប់ដំណើរការនេះផ្តោតលើ Journal និងសកម្មភាពថ្នាក់រៀនផ្សេងទៀតដើម្បីផ្តោតលើការរកឃើញដោយខ្លួនឯងជានិស្សិតនៅតាមដងហើយ, ភាគហ៊ុនទាបការសរសេរ។ តួលេខលេចធ្លោនៅក្នុងវាលនេះរួមមានលោក John Dixon,Ken Macrorie, Lou Kelly, Donald C. Stewart and Peter Elbow.
អំពីទូរទស្សន៍: ប្រវត្តិ​នៃ​ការ​​និពន្ធ និង ដំណើរ​ការ​

ប្រវត្តិ​នៃ​ការ​​និពន្ធ និង ដំណើរ​ការ​
ការឆ្លើយតបទៅនឹងដំណើរប្រវត្តិសាស្រ្តចម្បងមានការព្រួយបារម្ភជាមួយនឹងឥរិយាបថដែលការសរសេរត្រូវបានរាងនិងគ្រប់គ្រងដោយកងកម្លាំងប្រវត្តិសាស្រ្តនិងសង្គម។ កងកម្លាំងទាំងនេះគឺជាថាមវន្តនិងបរិបទហើយដូច្នេះបង្ហាញការនិយាយឡើងវិញឋិតិវន្តណាមួយនៃដំណើរការមិនទំនង។
អ្នកប្រាជ្ញគួរឱ្យកត់សម្គាល់ដែលបានធ្វើឡើងប្រភេទនេះរួមបញ្ចូលទាំងទ្រឹស្តីនៃការស៊ើបអង្កេតដូចជាប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយMarshall McLuhan, Walter Ong, Gregory Ulmer, and Cynthia Selfe. ភាគច្រើននៃការងារ McLuhan ឧទាហរណ៍, កណ្តាលនៅជុំវិញផលប៉ះពាល់នៃវប្បធម៍ភាសាសរសេរនៅលើមាត់ DEGREES ដែលប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយនានាគឺអាចចូលដំណើរការនិងអន្តរកម្មនិងវិធីដែលប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយអេឡិចត្រូនិកំណត់លំនាំទំនាក់ទំនង។ ការវាយតម្លៃនៃបច្ចេកវិទ្យារបស់លោកជា shaper នៃសង្គមមនុស្សនិងចិត្តមួយបានចង្អុលបង្ហាញថាការតភ្ជាប់គ្នាខ្លាំងរវាងកងកម្លាំងប្រវត្តិសាស្រ្តនិងការអនុវត្តន៍អក្ខរកម្ម។
អំពីទូរទស្សន៍: ការ​ផ្ទៀងផ្ទាត់​កែ​លម្អ

ការ​ផ្ទៀងផ្ទាត់​កែ​លម្អ

Editingមានកម្រិតច្រើនវាដំណើរការនៅលើ (អាស្រ័យលើអ្នកផ្សាយដំណើរការនេះគឺជាធម្មតា 5 កម្រិត) ។ កម្រិតទាបបំផុតគឺមនុស្សភាគច្រើនគិតថាតែមួយគត់ដែលពិតជាមានការកែសម្រួលជាការពិតគឺទេប៉ុន្តែសំខាន់នៃការដំណើរការការកែសម្រួលយ៉ាងតិចនានា។
មើលច្រើនទៀតនៅ​​ http://en.wikipedia.org/wiki/Editing.  ទោះជាយ៉ាងណានេះគឺមិនពេញលេញដោយគោរពទៅនឹងដំណើរការពេញលេញផ្សាយជាច្រើនផងដែរ។

ទាបបំផុត, ជាញឹកញាប់គេហៅline editing  នេះគឺជាដំណាក់កាលនៅក្នុងដំណើរការសរសេរដែលជាកន្លែងដែលអ្នកនិពន្ធបានធ្វើឱ្យការផ្លាស់ប្តូរនៅក្នុងអត្ថបទនេះដើម្បីកែកំហុស (អក្ខរាវិរុទ្ធ, វេយ្យាករណ៍, ឬមេកានិច) និងលៃតម្រូវការរបស់គាត់ឬរចនាប័ទ្មរបស់នាង។ ដោយបានកែលម្អសេចក្តីព្រាងសម្រាប់មាតិកា, ភារកិច្ចរបស់អ្នកនិពន្ធនៅពេលនេះគឺដើម្បីធ្វើឱ្យការផ្លាស់ប្តូរដែលនឹងកែលម្អទំនាក់ទំនងពិតប្រាកដជាមួយអ្នកអាន។ ដោយអាស្រ័យលើប្រភេទនេះអ្នកនិពន្ធអាចជ្រើសរើសយកការគោរពតាមអនុសញ្ញានៃ
អនុសញ្ញាទាំងនេះនៅតែត្រូវបានបង្កើតឡើងនិងសេចក្តីសម្រេចលើបញ្ហាចម្រូងចម្រាសអាចនឹងប្រែប្រួលអាស្រ័យលើប្រភព។ ប្រភពនិងសដូច Strunk របស់Elements of Style,បានចេញផ្សាយលើកដំបូងនៅក្នុងឆ្នាំ 1918 នេះគឺអាជ្ញាធរបានបង្កើតឡើងនៅលើផងដែរអនុសញ្ញារចនាបថ.Strunk, Jr., William; E. B. White (1972) [1918]. The Elements of Style (2nd ed.). Plain Label Books. pp. 55–56. ISBN 978-1-60303-050-2. http://books.google.com/books?id=Hd5o74IehyoC&pg=PA55. សៀវភៅថ្មីមួយសម្រាប់សិស្សនិស្សិតនេះគឺជាសេចក្ដីយោងហែកកូដ Diana បានជារបស់អ្នកនិពន្ធ.Hacker, Diana. (2009). A Writer's Reference (6th ed.). Bedford/St. Martin's. ISBN 978-0-312-59332-2.   ធនធានអេឡិចត្រូនិគឺជាការសរសេរលើបណ្តាញ Purdue បន្ទប់ (សត្វទីទុយ), ដែលជាកន្លែងដែលអ្នកនិពន្ធអាចស្វែងរកបញ្ហាជាក់លាក់មួយដើម្បីស្វែងរកការពន្យល់នៃអនុសញ្ញាវេយ្យាករណ៍និងមេកានិចមួយ."General Writing". The Purdue Online Writing Lab (Owl). Purdue University, 2008. Web. 16 Apr 2010. <http://owl.english.purdue.edu/>.

ផ្ទៀងផ្ទាត់​ចំណុច ៖
 អក្ខរាវិរុទ្ធ (spelling)
 ភាព​ត្រូវ​គ្នា​រវាង​ប្រធាន និង កិរិយាសព្ទ (Subject/verb agreement)
 ភាពដូចគ្នា​គ្រប់​ពេល (មិន​ប្តូរ​ចុះ​ឡើង) ​នៃ​ការ​ប្រើ​​កិរិយាសព្ទ​បំបែក​ (​Verb tense consistency)
 ភាព​ដូច​គ្នា​គ្រប់​ពេល នៃ​មតិ​របស់​អ្នក​និពន្ធ (Point of view consistency)
 កំហុស​នៃ​ពាក្យ​វេយ្យាករណ៍​ក្នុង​ប្រយោគ (Mechanical errors)
 ជម្រើស​នៃ​ការ​ប្រើ​ពាក្យ (Word choice)
 ការប្រើប្រាស់​ពាក្យ​ត្រឹមត្រូវ (Word usage) ឧទាហរណ៍ ៖ និង (and) ខុស​ពី នឹង (with) ។
អំពីនាម: នាម

នាម 

នាមជាពាក្យសំរាប់សំគាល់ឈោ្មះមនុស្ស សត្វ វត្ថុ​ ទីកនែ្លង សា្ថនភាព សកម្មភាព សកម្មភាព រឺ គំនិតអី្វមូយ។
ប្រភេទរបស់នាមមាន
អំពីនាម: ប្រភេទរបស់នាមមន

ប្រភេទរបស់នាមមន 

 នាមសាធារណ៏រឺសាធារណនាម
នាមសាធារណ៏រឺសាធារណនាមគឺជានាមដែលសំគាល់ឈោ្មះទៅរបស់មនុស្ស សត្វ ទីកនែ្លងរឺវត្ថុណាមួយ។ ឧទារហណ៏​ សិស្ស គោ រនាស់ មន្ទីរពេទ្យ សាលារៀន ទេន្ល.....។
 នាមអសាធារណ៏រឺសាធារណនាម
នាមអសាធារណ៏រឺសាធារណនាមគឺជានាមដែលសំគាល់ឈ្មោះពិសេសណាមួយរបស់មនុស្ស សត្វ ទីកនែ្លងរឺ វត្ថុណាមួយ។ ឧទាហរណ៏៖ សុខ សុភាព ភ្នំពេញ កម្ពុជា ព្រះអាទិត្យ ព្រះចន្ទ.....។
 នាមជីវចល
នាមជីវចល នាមអជីវចល គឺជានាមដែលសំគាល់ឈ្មោះអី្វមួយដែលមានជីវិតពីធម្មជាតិ ឧទាហរណ៏៖ មនុស្ស ឪពុកមា្តយ គោ ក្របី មាន់....។
 នាមអជីវចល
នាមអជីវចល នាមអជីវចល គឺជានាមសំរាប់សំគាល់ឈ្មោះអី្វមួយដែលគា្មនវិញ្ញណ។ ឧទាហរណ៏៖ តុ ទូ កៅអី សាលា​ ផ្ទះ........។
 នាមរូបី
នាមរូបី នាមរូបី គឺជានាមសំគាល់មនុស្ស សត្វ រឺ កនែ្លងដែលយើងអាចដឹងបាន ដោយចក្ខវិញ្ញណ​រឺ កាយវិញ្ញណ។ ឧទាហរណ៏៖ វិស្វករ មន្ទីរពេទ្យ មាន់ ទា សុភី........។
 នាមអរូបបី
នាមអរូបី នាមអរូបីគឺ ជានាមដែលសំគាល់ឈ្មោះអី្វមួយគា្មនរូបរាងច្បាស់លាស់ ហើយមនុស្សមិនអាចប៉ះពាល់ រឺ មើលឃើញតាមរយះកាយវិញ្ញណ រឺ ចក្ខុវិញ្ញះណបានទ្បើយ។ ឧទាហរណ៏៖ កំហឺង ការអប់រំ បញ្ញ សំនើច.......។ ចំណាំៈ នាគ ខ្មោច បិសាច ទេវតា យក្ស អ្នកតា ព្រាយ ទាំងនោះបាន រឺ មើល ឃើញតាមរយះឧបករណ៏ពិសោធន៏ផ្សេងៗបាន។
 នាមករណ៏រឺករណនាម
នាមអសាធារណ៏រឺសាធារណនាម នាមអសាធារណ៏រឺសាធារណនាមគឺជានាមដែលសំដែងអំពីសភាពសកម្មភាណរបស់អំពី។
អំពីពុទ្ធទំនាយសោឡសនិមិត្ត: លំនាំ​ដើម

លំនាំ​ដើម

មានរឿងតំណាលមកថា នៅនាវេលានោះឯង ព្រះបាទបសេនទិកោសល ទ្រង់យាងចូលព្រះទែនសយនាក្រឡាព្រះបន្ទំដូចសព្វមួយដង ។ ក្នុងរាត្រីនោះព្រះអង្គទ្រង់ផ្ទុំលក់យ៉ាងសែនស្កប់ស្កល់ក្នុងព្រះបន្ទំ តាំងពីវេលារំលងអធ្រាត្រ ទ្រង់យល់ព្រះសុបិននិម្មិតឃើញ ១៦ ប្រការយ៉ាងច្បាស់ទែង ហាក់បីដូចជាទ្រង់បានទតឃើញនិងព្រះនេត្រស្រស់ដូច្នោះដែរ ។ លុះព្រះអង្គតើនដឹងព្រះស្មារតីឡើងនៅនាវេលាទៀបភ្លឺនោះ ព្រះ អង្គទ្រង់នៅចាំព្រះសុបិនទាំង១៦ យ៉ាងច្បាស់ ឥតមានភ្លេចភ្លាំងដោយប្រការណាមួយឡើយ ។ ព្រះអង្គទ្រង់ព្រះចិន្តាថា "ព្រះសុបិននេះ ហាក់បីដូចជាចម្លែកពន់ពេកណាស់ នេះច្បាស់ជាប្រផ្នូលអ្វីខ្លះមិនលែងឡើយ" ។ កាលបើត្រង់ព្រះតម្រិះដូច្នេះហើយ ព្រះបាទបសេនទិកោលស ក៏ទ្រង់ត្រាស់ហៅពូករាជអាមាត្យឲ្យទៅអញ្ជើញអស់លោកជាព្រាហ្មណ៍បុរោហិត បណ្ឌិតហោរា មកកាន់ព្រះរាជរោងរម្យជាបន្ទាន់ ។ បន្ទាប់ពីទ្រង់ស្រង់ព្រះវារីរួចហើយ ព្រះអង្គទ្រង់ព្រះពស្ត្រតាមទម្លាប់ ប្រញាប់យាងទៅកាន់ព្រះរាជរោងរម្យ ជួបជុំអស់លោកបរោហិតព្រាហ្មណ៍ព្រឹទ្ធ បណ្ដិតហោរា ដែលបានអញ្ជើញមកចាំគាល់ត្រៀបត្រារួចជាស្រេច ។ ព្រះបាទសម្ដេចបសេនទិកោសល ទ្រង់ត្រាស់ទៅអស់លោកនាហ្មឺនទាំងនោះ ពីព្រះបំណងរបស់ព្រះ អង្គក្នុងការបើកអង្គប្រជុំជាវិសាមញ្ញមួយនេះ ។ រួចហើយព្រះអង្គក៏រៀបរាប់ជូនអង្គប្រជុំទាំងមូលអំពី "ព្រះមហាសុបិននិម្មិត១៦ ប្រការ" នោះ ។ ក្នុងចំណោមព្រះរាជហោរាក្ដី ព្រះរាជបុរោហិតក្ដី ដែលបានរៀនពីវិជ្ជានេះ ពុំមានអ្នកណាម្នាក់អាចកាត់យល់បាននូវប្រផ្នូល មានហោរាម្នាក់ទស្សន៍ទាយទាំងស្មានៗថ្វាយព្រះមហាក្សត្រ ថាព្រះអង្គនឹងត្រូវជួបគ្រោះថ្នាក់ណាមួយ ក្នុងគ្រោះថ្នាក់បីយ៉ាងដូចតទៅ៖

"ព្រះអង្គអាចខូចរាជសម្បត្តិ, ពុំនោះសោតត្រូវខូចមហេសី, ឬបើមិនដូច្នោះទេ ព្រះអង្គនិងត្រូវសោយទិវង្គតហើយ" ។

កាលបើទ្រង់សណ្ដាប់ឮទំនាយនោះហើយ ព្រះបាទបសេនទិកោសល ក៏ត្រាស់សួរយោបល់បុរោហិតថ្វាយយោបល់ថា តើត្រូវធ្វើដូចម្ដេច ដើម្បីរំដោះគ្រោះនេះបាន ។ បុរោហិតថ្វាយយោបល់ថា មានតែត្រូវប្រារព្ធពិធីបូជាយញ្ញប៉ុណ្ណោះ  ។ ដោយហេតុថាពិធីបូជាយញ្ញ តម្រូវឲ្យមានការសម្លាប់មនុស្ស និងសត្វជាច្រើន ទើបព្រះនាងមល្លិកាជាព្រះអគ្គមហេសីទ្រង់ថ្វាយយោបល់ជំទាល់ថា " ដែលព្រះអង្គចង់រស់ខ្លួនឯងហើយទៅសម្លាប់គេដើម្បីបូជាយញ្ញនុ៎ះ វាមិនត្រឹមត្រូវទាល់តែសោះ! ៗ  ។ ព្រះអគ្គមហេសី ក៏បានណែនាំព្រះស្វាមីឲ្យទៅទូលសូរព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធមើល ដើម្បីចង់ដឹងថាតើន័យមហាសុបិននេះ វាពិតដូចបុរោហិតបានទូលថ្វាយមែន ឬមិនមែន  ។

ព្រះបាទបសេនទិកោសល ក៏ទ្រង់ស្ដេចយាងទៅកាន់សំណាក់ នៃព្រះបរមសាស្តាសម្មាសម្ពុទ្ធ ដែលកំពុងគង់នៅវត្តជេតពន  ។ លុះយាងទៅដល់ហើយព្រះបាទបសេនទិកោសល ក៏លើកករប្រណម្យធ្វើអភិវន្ទនកិច្ចចំពោះព្រះបរមសាស្តាទាំងទូលព្រះបរមសាស្ដាពីវត្ថុបំណងនៃការយាងរបស់ព្រះអង្គមកកាន់ទីនេះ  ។ ដោយអានុភាពនៃទិព្វញាណរបស់ព្រះអង្គ ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធទ្រង់បានជ្រាបអំពីដំណើររឿងនេះរួចជាស្រេចទៅហើយ  ។ ព្រះបាទបសេនទិកោសល ទ្រង់លើកពីព្រះមហាសុបិន្តរបស់ព្រះអង្គ ម្ដងមួយៗ ទូលព្រះបរមសាស្តា  ។ ចំណែកឯព្រះបរមសាស្តាវិញ ព្រះអង្គក៏ទ្រង់ថ្វាយសេចក្ដីថា "បពិត្រមហារាជ, រឿងយល់សប្តិនេះ មិនមានន័យ អ្វីទាក់ទងទៅនឹងព្រះអង្គផ្ទាល់ ដូចបុរោហិតទូលថ្វាយទេ  ។ រឿងទាំងអស់វានឹងកើតមានឡើងនៅនាអនាគតឯណោះ សម្រាប់មនុស្សលោកជាទូទៅផង និងសម្រាប់សាសនាតថាគតផង"  ។ រួចហើយ ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធទ្រង់កាត់ព្រះមហាសុបិននិម្មិតទាំងអស់នោះ ថ្វាយព្រះបាទបសេនទិកោសល តាមលំដាប់លំដោយ ដូចតទៅនេះ៖
អំពីពុទ្ធទំនាយសោឡសនិមិត្ត: សុបិនទី ១

សុបិនទី ១

ព្រះបាទបសេនទិកោសល ទ្រង់ព្រះសុបិននិម្មិតឃើញគោឧសុភរាជបោលពីទិសទាំង៤ សំដៅមកព្រះលាន ក្នុងកិរិយាសង្ខើញពីចម្ងាយមកថានឹងជល់គ្នា ។ លុះបោលមកដល់ជួបគ្នានៅលើទីព្រះលានខាងមុខព្រះបរមរាជវាំង គោឧសុភរាជទាំងនោះ បែរជាមិនជល់គ្នាវិញ  ។

ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធបរមសាស្តាទ្រង់ព្យាករតាមសុបិននេះថា អំណឹះតទៅមុខ មេឃ អាកាស នឹងប្រែប្រួល លក្ខណៈខុសពីធម្មតា  ។ ដោយសារមនុស្សមិនសូវកាន់ធម៌ គឺទាំងព្រះរាជា ទាំងនាម៉ឺន ទាំងប្រជាជន ទាំងសមណព្រាហ្មណ៍ច្រើនតែខ្វះសីលធម៌ នាំឲ្យទេព្តាពុំសប្បាយព្រះទ័យ ក៏បណ្ដាលឲ្យធាតុអាកាសប្រែប្រួលភ្លៀងបង្អុរមកពុំបានគ្រប់គ្រាន់ ដំណាំ និងឈើផងទាំងឡាយ ឲ្យផលានុផលមិនបានបរិបូណ៌ ។ ជួនកាលមេឃមីរងងឹតអួរអាប់ ដាបដោយពពកខ្មៅ ដែលតាមចំណាំថាបន្តិចទៀតទៅនឹងមានភ្លៀងបង្អុរធ្លាក់ចុះមក ។ 

មនុស្សម្នាប្រញាប់នាំគ្នាទៅសាស្រូវសាសម្លៀកបំបាក់ រីឯអ្នកដំណើរនាំគ្នារត់រកជម្រកតែរៀងៗខ្លួន  ។ ស្រាប់តែគេពុំបានឃើញភ្លៀងធ្លាក់ទៅវិញ ។ មានពេលខ្លះ មេឃភ្លឺស្រឡះ ដែលតាមការចំណាំថា និងគ្មានភ្លៀងធ្លាក់ទេ ។ ប៉ុន្តែ បន្តិចក្រោយមក ក៏ស្រាប់តែមានភ្លៀងបង្អុរចុះមកយ៉ាងជោគជាំ ។
អំពីពុទ្ធទំនាយសោឡសនិមិត្ត: សុបិនទី ២

សុបិនទី ២

ព្រះបាទបសេនទិកោសល ទ្រង់ព្រះសុបិននិម្មិតឃើញឈើមួយដើម ទើបនឹងដុះបានកម្ពស់ប្រហែលមួយហត្ថ ក៏ស្រាប់តែបែកមែកត្រសុំត្រសាយសាខា មានផ្កា មានផ្លែរណេងរណោង ។

ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធបរមសាស្ត្រាទ្រង់ព្យាករតាមសុបិននេះថា អំណឹះតទៅមុខ មនុស្សម្នាចេះស្រឡាញ់គ្នា និងយកគ្នាជាប្ដីប្រពន្ធនៅក្មេងៗណាស់ ព្រោះតែគេមានកិលេសច្រើនពេក គឺអាយុបាន១៣,១៤,១៥ ឆ្នាំ គេនឹងរៀបការគ្នាជាប្ដីប្រពន្ធ មានកូន មានចៅ អាយុក៏កាន់តែខ្លី ឯក្មេងស្រីឆាប់មានរដូវណាស់ ។
អំពីពុទ្ធទំនាយសោឡសនិមិត្ត: សុបិនទី ៣

សុបិនទី ៣

ព្រះបាទបសេនទិកោសល ទ្រង់ព្រះសុបិននិម្មិតឃើញមេគោធំៗបង្កើតកូនមកហើយក្នុងថ្ងៃហ្នឹង រួចក៏សុំបៅដោះកូនរបស់ខ្លួន ។

ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធបរមសាស្តាទ្រង់ព្យាករតាមសុបិននេះថា អំណឹះតទៅមុខ មនុស្សកាន់តែបាត់បង់សីលធម៌ច្រើន មិនសូវចេះគោរពមាតាបិតាគ្រូបាអាចារ្យរបស់ខ្លួនទេ ហើយយូរទៅមុខទៀតទៅ មាតាបិតាត្រូវអង្វរករកូនត្រូវផ្គាប់ចិត្តកូនរបស់ខ្លួន ដើម្បីឲ្យកូនចិញ្ចឹមខ្លួនជាឪពុកម្ដាយ ឲ្យបាយទទួលទាន ។
អំពីពុទ្ធទំនាយសោឡសនិមិត្ត: សុបិន្តទី ៤

សុបិន្តទី ៤

ព្រះបាទបសេនទិកោសល ទ្រង់ព្រះសុបិននិម្មិតឃើញគេមិនទឹមគោធំៗទេ តែគេបែរជាទឹមគោតូចៗទៅវិញ ។

ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធបរមសាស្តាទ្រង់ព្យាករតាមសុបិននេះថា អំណឹះតទៅមុខ មនុស្សអ្នកចេះអ្នកដឹង មានការពិសោធន៍គេមិនឲ្យទទួលធ្វើការងារធំដុំទេ គឺគេយកតែក្មេងៗដែលខ្វះការពិសោធន៍ឲ្យធ្វើការវិញ ម្ល៉ោះហើយធ្វើការទៅមានត្រូវខ្លះខុសខ្លះ ដែលបង្កឲ្យមានការលំបាកជាពន់ពេកហោង ។
អំពីពុទ្ធទំនាយសោឡសនិមិត្ត: សុបិន្តទី ៥

សុបិន្តទី ៥

ព្រះបាទបសេនទិកោសល ទ្រង់ព្រះសុបិននិម្មិតឃើញមានសេះមួយនោះមានមាត់ពីរ គេឲ្យស៊ីប៉ុន្មាន ក៏វាមិនចេះឆ្អែតដែរ ។ ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធបរមសាស្តាទ្រង់ព្យាករតាមសុបិននេះថា អំណឹះតទៅមុខ ក្រឡាផ្ទៃក្រោមធ្វើអំពើអធម្ម កម្មពេកណាស់ហោង ។ ពួកតុលាការផង គេកាត់ក្ដីមិនប្រកបដោយសេចក្ដីសុចរិត យុត្តិធម៌បន្តិចណាសោះឡើយ គឺគេតែងឆ្លៀតយកការកាត់ក្ដីធ្វើជាឱកាសសម្រាប់ជំរឹតយកមាសប្រាក់ ឬទ្រព្យសម្បត្តិរបស់គូក្ដីទាំងសងខាង ដោយឥតមានត្រាប្រណីឡើយ ហើយទោះបីជាគូវិវាទទាំងសងខាងសូកប៉ាន់អស់ប៉ុន្មានៗ ក៏ចៅក្រមមិនចេះឆ្អែតឆ្អន់ដែរ គឺគេនៅតែប្រព្រឹត្តដូច្នេះជារហូត ។ ឯអ្នកកាត់ក្ដីនោះទៀតសោត ច្រើនតែជាមនុស្សក្មេងៗ ជាអ្នកមិនសូវមានចំណេះវិជ្ជាអ្វីជ្រៅជ្រះទេ ។
អំពីពុទ្ធទំនាយសោឡសនិមិត្ត: សុបិន្តទី ៦

សុបិន្តទី ៦

ព្រះបាទបសេនទិកោសល ទ្រង់ព្រះសុបិននិម្មិតឃើញ គេយកភាជន៍មាស តម្លៃមួយសែនតម្លឹងទៅត្រង់ទឹកនោមឆ្កែចកក ។

ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធបរមសាស្តាទ្រង់ព្យាករតាមសុបិននេះថា អំណឹះតទៅមុខ អ្នកដែលធ្លាប់មានត្រកូលខ្ពង់ខ្ពស់នឹងធ្លាក់ខ្លួនទៅជាទ័លក្រ លំបាកតោកយ៉ាកថោកទាប ព្រោះឥតមានយសសក្តិនឹងគេ  ។ចំណែកឯអ្នកដែលធ្លាប់នៅក្នុងត្រកូលទាបថោកវិញ គេត្រូវបាន ឡើងធ្វើជាអ្នកដឹកនាំ មានស័ក្តិយសខ្ពស់ត្រដែតត្រដឹមម្ល៉ោះហើយ ពួកអ្នកត្រកូលខ្ពស់ទាំងនោះ ត្រូវបង្ខំចិត្តលើកកូនស្រីរបស់ខ្លួនឲ្យទៅធ្វើជាភរិយានៃអ្នកត្រកូលថោកទាប ដែលមានស័ក្តិយស មានអំណាច ដើម្បីឲ្យបានងាយស្រួលក្នុងការរស់នៅ ។
អំពីពុទ្ធទំនាយសោឡសនិមិត្ត: សុបិន្តទី ៧

សុបិន្តទី ៧

ព្រះបាទបសេនទិកោសល ទ្រង់ព្រះសុបិននិម្មិតឃើញ ឆ្កែចចកស៊ីខ្សែ ដែលបុរសវេញហើយនោះទាល់តែអស់ ។

ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធបរមសាស្តាទ្រង់ព្យាករតាមសុបិននេះថា អំណឹះតទៅមុខ ស្រីៗមានរាគៈ គឺមានតម្រេកយ៉ាងខ្លាំងក្លា ចូលចិត្តផឹកស្រា ស្រឡាញ់តែគ្រឿងអលង្ការ ចូលចិត្តតាក់តែងរាងកាយ សប្បាយតែខាងការត្រាច់ចរតាមច្រកល្ហករកប្រុសសាហាយ ឥតគិតគូររក្សាសីលទានសោះ សូម្បីតែការងារក្នុងផ្ទះសម្បែង ក៏ពុំសូវធ្វើឲ្យបានដិតដល់ដែរ, ឯប្ដីលំបាកចិត្តណាស់ ឥតបានសុខសាន្តទេ ព្រោះហេតុតែទុកប្រាក់កាសមិនចេះគង់ ដោយសារតែប្រពន្ធក្បត់ចិត្ត គិតតែពីចាយវាយខ្ជះខ្ជាយ ។
អំពីពុទ្ធទំនាយសោឡសនិមិត្ត: សុបិន្តទី ៨

សុបិន្តទី ៨

ព្រះបាទបសេនទិកោសល ទ្រង់ព្រះសុបិននិម្មិតឃើញក្អមធំមួយមានទឹកពេញព្រៀប និងក្អមទទេតូចៗ ជាច្រើននៅព័ទ្ធជុំវិញ  ។ ព្រះអង្គទ្រង់ឃើញមានមនុស្សមកពីទិសទីទៃៗនាំគ្នាដងទឹកចាក់ចូលទៅតែក្នុងក្អមធំ មានទឹកពេញស្រាប់ដែលនៅត្រង់កណ្ដាលនោះ ឥតមាននរណាចាប់ភ្លឹកថា នឹងចាក់ទឹកទៅក្នុងក្អមទទេតូចៗទាំងនោះផងឡើយ ។

ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធបរមសាស្តាទ្រង់ព្យាករតាមសុបិននេះថា អំណឹះតទៅមុខ នៅក្រឡាផ្ទៃក្រោមនឹងមានកើតការប្រែប្រួល ដោយអ្នកកម្សត់ទុរគតនាំគ្នាជញ្ជូនប្រាក់កាសទៅបំពេញតែទូ និងហឹប របស់អ្នកមានធនធានស្រាប់ៗ ថែមទាំងត្រូវកំណែនឲ្យទៅធ្វើស្រែចម្ការច្បារដំណាំឲ្យអ្នកធំ ឲ្យអ្នកមានស្ដុកស្តម្ភ ចោលមុខរបររបស់ខ្លួនអស់ ខំបេះយកផលជញ្ជូនដាក់ឃ្លាំងរបស់អ្នកមានសម្បត្តិ ឥតឱកាសនិង ធ្វើការងាររបស់ខ្លួនឡើយ ។
អំពីពុទ្ធទំនាយសោឡសនិមិត្ត: សុបិន្តទី ៩

សុបិន្តទី ៩

ព្រះបាទបសេនទិកោសល ទ្រង់ព្រះសុបិននិម្មិតឃើញស្រះបោក្ខរណីមានទឹកល្អក់ត្រង់កណ្ដាល ដែលពុំមាននរណាទៅប៉ះពាល់សោះនុ៎ះ ឯទឹកតាមឆ្នេរនៅច្រាំងជុំវិញ ដែលមនុស្សសត្វផងតែងតែចុះអាស្រ័យ បែរជាថ្លាស្អាតល្អ ឥតមានកករល្អក់បន្តិចណាសោះឡើយ ។

ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធបរមសាស្តាទ្រង់ព្យាករតាមសុបិននេះថា អំណឹះតទៅមុខ ពួកមន្ត្រីអ្នករាជការមានចិត្តមិនបរិសុទ្ធ រមែងប្រកបដោយអគិតទាំង៤យ៉ាង គឺកាត់ក្ដីមិនត្រឹមត្រូវតាមច្បាប់នេះ១, សម្លឹងចង់បានទ្រព្យសម្បត្តិរបស់គេនេះ១, គ្មានព្រហ្មវិហារធម៌ចំពោះបណ្ដារាស្ត្រសោះនេះ១, មានចិត្តកាចឃោរឃៅនេះ១, គឺគេធ្វើបាបរាស្ត្រខ្លាំងពេក រហូតដល់បណ្ដារាស្ត្ររត់ចោលស្រុកកំណើត រត់ចោលការងារជាមុខរបរ នាំគ្នាទៅនៅតាមដោយចុងកាត់មាត់ញក នាព្រៃភ្នំក្រំថ្ម ឯណោះទៅវិញ ទើបបានសុខស្រួល បានរួចរំដោះអស់ពីទុក្ខភ័យ ផុតក្ដីលំបាក  ។
អំពីពុទ្ធទំនាយសោឡសនិមិត្ត: សុបិន្តទី ១០

សុបិន្តទី ១០

ព្រះបាទបសេនទិកោសល ទ្រង់ព្រះសុបិននិម្មិតឃើញ បាយមួយឆ្នាំង មានឆ្អិនផង, មានឆៅផង, មានជ្រាយផង ។

ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធបរមសាស្តាទ្រង់ព្យាករតាមសុបិននេះថា អំណឹះតទៅមុខស្រុកទេសនិងមានកើតហេតុភេទ ៣យ៉ាងដូចតទៅ៖

ទី១-មនុស្សផងទាំងឡាយគឺ ពួកមន្ត្រីរាជការ គហបតីនិងសមណជីព្រាហ្មណ៍ទាំងឡាយ មិនប្រកបដោយសីលធម៌សោះឡើយ ។

ទី២-ពួករុក្ខទេវតា, អារក្ខទេវតា, អាកាសទេវតាទាំងអម្បាលម៉ាន មិនកាន់សីល កាន់ធម៌ឡើយ ។

ទី៣- នៅភូមិភាគខ្លះ មានភ្លៀងធ្លាក់ច្រើនហួសពេក ទាល់តែរលួយសំណាប រលួយសន្ទូងអស់ ដំណាំដាំដុះឲ្យផលមិនបានគ្រប់គ្រាន់ធួនល្មមនិងសេចក្ដីត្រូវការឡើយ ។
អំពីពុទ្ធទំនាយសោឡសនិមិត្ត: សុបិន្តទី ១១

សុបិន្តទី ១១

ព្រះបាទបសេនទិកោសល ទ្រង់ព្រះសុបិននិម្មិតឃើញ គេយកខ្លឹមចន្ទន៍តម្លៃមួយតម្លឹងទៅដូរយកទឹកដោះគោជូរ ផ្អូម ហើយស្អុយទៅវិញ ។
ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធបរមសាស្តាទ្រង់ព្យាករតាមសុបិននេះថា អំណឹះតទៅមុខពួកភិក្ខុសង្ឃដេលជាអ្នកបួសក្នុងសាសនាតថាគត គិតតែពីខាងលោភលន់ ចង់បានបច្ច័យ៤ ហួសហេតុ ព្រមទាំងចង់បានឋានៈខ្ពង់ខ្ពស់ ឥតបើមានអៀនខ្មាសសោះឡើយ ។ ធម៌វិន័យដែលតថាគតទេសនាទូន្មាននោះ គឺមិនឲ្យត្រេកអរនឹងបច្ច័យ៤ ទេ មិនឲ្យចង់បានឋានៈអ្វីឡើយ ឲ្យខំតែកម្ចាត់បង់នូវលោភៈ ទោសៈមោហៈ ចេញឲ្យផុតពីសន្តានចិត្ត ឲ្យខំប្រព្រឹត្តតែត្រៃសិក្ខាគឺ សីល, សមាធិ, បញ្ញា ឲ្យបានមុតមាំ មែនទែន ដើម្បីជាផ្លូវទៅកាន់ព្រះនិព្វាន ។ ប៉ុន្តែ លុះដល់តថាគតចូលបរិនិព្វានអស់កាលកន្លងទៅជាយូរអង្វែងពួកភិក្ខុទាំងឡាយទៅជានាំគ្នាប្រែក្លាយធម៌ របស់តថាគត ដោយទេសនាបញ្ចេញបញ្ចូលឲ្យតែខាងបានពីរោះល្បីល្បាញលើសគេ ដើម្បីឲ្យបានលាភសក្ការៈច្រើន មានឋានៈខ្ពង់ខ្ពស់ឥតខ្លាចបាបសោះ គឺ "ពួកភិក្ខុទាំងនោះហ៊ានយកធម៌សម្រាប់ព្រះនិព្វានទៅដូរយកបច្ច័យ៤" ។
អំពីពុទ្ធទំនាយសោឡសនិមិត្ត: សុបិន្តទី ១២

សុបិន្តទី ១២

ព្រះបាទបសេនទិកោសល ទ្រង់ព្រះសុបិននិម្មិតឃើញឃ្លោកលិច អំបែងអណ្តែត ។
ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធបរមសាស្តាទ្រង់ព្យាករតាមសុបិននេះថា អំណឹះតទៅមុខនិងមានការប្រែប្រួលនៅក្រឡាផ្ទៃក្រោម ដោយហេតុថា អ្នកល្ងង់ខ្លៅ ត្រូវបានឡើងធ្វើជាអ្នកដឹកនាំ មានស័ក្តិយសខ្ពង់ខ្ពស់ត្រដែតត្រដឹម មានអំណាច រួចហើយគេលើកតំកើងតែមនុស្សល្ងង់ខ្លៅដូចគ្នា ឲ្យស្រដីលើអ្នកប្រាជ្ញបណ្ឌិត តម្រូវឲ្យអ្នកប្រាជ្ញបណ្ឌិតស្ដាប់បង្គាប់អ្នកល្ងង់ខ្លៅវិញ ។
អំពីពុទ្ធទំនាយសោឡសនិមិត្ត: សុបិន្តទី ១៣

សុបិន្តទី ១៣

ព្រះបាទបសេនទិកោសល ទ្រង់ព្រះសុបិននិម្មិតឃើញថ្មមួយដុំធំប៉ុនផ្ទះ អណ្ដែតទឹកដូចជាទូក រួចរសាត់បាត់ទៅតាមខ្យល់ទៅ  ។

ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធបរមសាស្តាទ្រង់ព្យាករតាមសុបិននេះថា អំណឹះតទៅមុខយសស័ក្តិខ្ពង់ខ្ពស់នឹងត្រូវបានទៅតែខាងពួកអ្នកឥតត្រកូល ពោលគឺពួកអ្នកត្រកូលថោកទាប អវិជ្ជា ត្រូវបានឡើងធ្វើជានាហ្មឹនធំៗ ចំណែកឯពួកមានត្រកូលល្អត្រឹមត្រូវសុចរិត យុត្តិធម៌ពិតៗ ត្រឡប់ទៅជាធ្លាក់ខ្លួនក្រខ្សត់ អ្នកផងលែងគោរពកោតក្រែង គឺគេនាំគ្នាគោរពកោតខ្លាចតែអ្នកឥតត្រកូលទៅវិញ  ។ ម្យ៉ាងវិញទៀតគេនឹងលែងធ្វើគារវកិច្ចចំពោះព្រះសង្ឃដែលមានសីលល្អបរិសុទ្ធ តែគេបែរជាគោរពរាប់អានភិក្ខុអលជ្ជីដែលទ្រុស្ដសីលទៅវិញ ។ ពួកព្រះសង្ឃដែលប្រតិបត្តិត្រឹមត្រូវតាមធម៌-វិន័យ ត្រឡប់ជាខ្ចាត់ព្រាត់ពីទីប្រជុំសង្ឃ ទៅនៅឯក្រៅបាត់អស់ទៅ ។
អំពីពុទ្ធទំនាយសោឡសនិមិត្ត: សុបិន្តទី ១៤

សុបិន្តទី ១៤

ព្រះបាទបសេនទិកោសល ទ្រង់ព្រះសុបិននិម្មិតឃើញសត្វកង្កែបតូចៗ លោតដេញខាំពស់វែកធំៗ ហើយទំពាស៊ីលេបបាត់ទៅ ។ ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធ​បរមសាស្ដា​ទ្រង់​ព្យាករ​តាម​សុបិន​នេះ​ថា​ អំណឹះ​តទៅ​មុខ​លោក​នឹង​អាប់​ឱន​ទៅ​នៅ​ក្នុង​គ្រា​ដែល​មនុស្ស​ទាំងឡាយ​សឹង​ទៅ​ដោយ​កម្លាំង​កាមរាគ​ដ៏ខ្លាំងក្លា មាន​កិលេសតណ្ហា​គ្រប​សង្កត់​ជាប់​ បណ្ដាល​ឲ្យ​ប្តី​សី​សុខចិត្ត​នៅ​ក្រោម​អំណាច​ប្រពន្ធ​ក្មេងៗ ទាំង​ទ្រព្យ​សម្បត្តិ​សព្វ​សារពើរ​សោត ក៏​នៅ​ក្នុង​កណ្ដាប់​ដៃ​ប្រពន្ធ​ក្មេងៗ​ទាំង​នោះ​ដែរ ។ កាល​បើ​ប្ដី​សួរ​នាំ​ពី​ទ្រព្យសម្បត្តិ​ផ្សេងៗ​ ប្រពន្ធក្មេងៗ​តែង​ស្ដី​បន្ទោស ជេរ តបត​ទៅ​វិញ​ កំហែង​ប្ដី​ឲ្យ​លុះ​ក្នុង​អំណាច​របស់​ខ្លួន​នោះ​ ស្មើ​ខ្ញុំ​កំដរ ។
អំពីពុទ្ធទំនាយសោឡសនិមិត្ត: សុបិន្តទី ១៥

សុបិន្តទី ១៥

ព្រះបាទបសេនទិកោសល ទ្រង់ព្រះសុបិននិម្មិតឃើញរាជហង្សហើរហែហមសត្វក្អែក បើក្អែកទៅទីណា រាជហង្សក៏ទៅទីនោះដែរ ។

ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធបរមសាស្ដាទ្រង់ព្យាករតាមសុបិននេះថា អំណឹះតទៅមុខពួកព្រះរាជាក្នុងខត្តិយត្រកូល និងពួកអ្នកដែលធ្លាប់នៅក្នុងត្រកូលខ្ពង់ខ្ពស់ មានចំណេះវិជ្ជា បែរជាទៅហែហមពួកល្ងង់ខ្លៅនៅក្នុងត្រកូលទាបៗ ដែលមានអំណាចដើម្បីទៅសុំបុណ្យ សុំសក្តិយសពីពួកត្រកូលទាបៗនោះវិញ ។
អំពីពុទ្ធទំនាយសោឡសនិមិត្ត: សុបិន្តទី ១៦

សុបិន្តទី ១៦

ព្រះបាទបសេនទិកោសល ទ្រង់ត្រាស់ទូលទៅព្រះបរមសាស្តាថា "ខ្ញុំម្ចាស់យល់សប្តឃើញពពែដេញខាំខ្លា ។ បើតាមសុបិននេះតើនឹងមានកើតហេតុភេទទៅជាប្រែប្រួលយ៉ាងណាដែរទៅ ព្រះអង្គ? ឱ! ព្រះជាម្ចាស់ខ្ញុំអើយ! តាំងពីកើតមក ខ្ញុំព្រះអង្គធ្លាប់តែបានដឹង បានឮថា ធម្មជាតិជាសត្វខ្លា វាតែងខាំ តែងតែស៊ីពពែ ។ ប៉ុន្តែ ខ្ញុំព្រះអង្គបែរជាឃើញពពែដេញខាំស៊ីខ្លាវិញ ។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ ខ្ញុំព្រះអង្គបានឃើញទៀតថា ហ្វូងខ្លាគ្រាន់តែឃើញពពែលឹមៗ ពីចម្ងាយក៏នាំគ្នាដាក់មេផាយបោលយ៉ាងលឿនចូលទៅក្នុងព្រៃធំ ខំលាក់ខ្លួនពួនសំងំ ព្រោះខ្លាចពពែខាំស៊ី  ។

ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធបរមសាស្ដាទ្រង់មានព្រះពុទ្ធដីកាកាត់ព្រះមហាសុបិននេះថ្វាយព្រះបាទបសេនទិកោសលថា" ថ្វាយព្រះពរ មហារាជ, លុះចំណេរចីរកាលតទៅមុខទៀតទៅ ពួកបណ្ដាជនជាអ្នកឥតត្រកូល ហើយអវិជ្ជាត្រូវទទួលបានសេចក្ដីប្រោសប្រាណឲ្យឡើងធ្វើជានាហ្មឺនធំ ។ ឯជនដែលមានពូជ មានត្រកូលខ្ពង់ខ្ពស់បែរទៅជាអ័ព្ទយសសក្តិ ធ្លាក់ខ្លួនទៅជាអ្នកកម្សត់វិញ ។ អ្នកធំគេជឿតាមតែសេចក្ដីវិនិច្ឆ័យរបស់មន្ត្រីក្មេងៗ ដែលកេងប្រវ័ញ្ចយកមាស ប្រាក់ យកស្រែចម្ការ ជារបស់បណ្ដារាស្ត្រធ្វើជារបស់ខ្លួន ថែមទាំងឲ្យចាប់រាស្ត្រខ្លះធ្វើទារុណកម្ម ទាំងកំហែងថា "ឯងម៉េចបានជាហ៊ានបៀតបៀននឹងនាហ្មឺន!" ។ ជួនកាល មានដល់ទៅធ្វើទោសពៃកាត់ដៃ កាត់ជើង វាយខ្នងផង ម្ល៉ោះហើយ អ្នកមានពូជ មានត្រកូលខ្ពង់ខ្ពស់ចេះតែភ័យព្រួយបារម្ភ ខ្លាចគេរកឃើញ គេនឹងចាប់ចងយកខ្លួនទៅធ្វើទោសពៃរ៍ ។ ម្យ៉ាងទៀត ក្នុងសាសនាតថាគត ក៏មានកើតហេតុភេទដូចគ្នាដែរ គឺពួកភិក្ខុទ្រុស្ដសីលចេះតែរករឿងហេតុចាប់ទោស ចាប់កំហុសពួកភិក្ខុជាអ្នកមានសីលល្អបរិសុទ្ធទៅវិញ  ។ ដូច្នេះ ពួកភិក្ខុដែលមានសីលស្អាតល្អបរិសុទ្ធទាំងនោះ ក៏នាំគ្នារត់រកទីពឹងនៅតាមដងព្រៃភ្នំក្រំថ្មអស់ទៅ  ។

ថ្វាយព្រះពរ មហារាជ, ព្រះសុបិននិម្មិតទាំង១៦ ប្រការនេះ ឥតមានឲ្យកើតទោសជាទុក្ខ ជាភយន្តរាយ អ្វីដល់ព្រះអង្គសោះឡើយ ។ សូមមហារាជ កុំទ្រង់ព្រួយព្រះរាជហឫទ័យ! ។

ចប់ ពុទ្ធទំនាយ សោឡសនិម្មិត ស្ដីពីព្រះមហាសុបិន ១៦ ប្រការតែប៉ុណ្ណះ
អំពីពុទ្ធទំនាយសោឡសនិមិត្ត: កំណត់សម្គាល់

កំណត់សម្គាល់

មានច្បាប់ខ្លះចែងថា ព្រះបាទបសេនទិកោសលទ្រង់ព្រះសុបិនឃើញពស់វែកមួយលូនចេញចាប់កង្កែប  ។ លុះពស់ដេញទាន់កង្កែប ស្រាប់តែកង្កែបបែរជាលេបពស់នោះទៅវិញ  ។

ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធ ទ្រង់ព្យាករតាមសុបិននិម្មិតនេះថា អំណឹះទៅនៅក្រឡាផ្ទៃក្រោមពួកចៅក្រម ប្រព្រឹត្តអំពើអយុត្តិធម៌ ពេកណាស់ គឺគេពុំកាន់ធម៌សុចរិតបន្តិចណាឡើយ  ។ គេកាត់ក្ដីឲ្យអ្នកដែលត្រូវឈ្នះទៅជាចាញ់ រីឯអ្នកដែលត្រូវមានទោសទ័ណ្ឌពិតប្រាកដត្រូវចាញ់គេ បែរជាចៅក្រមកាត់ឲ្យឈ្នះក្តី ទៅវិញ ដោយសារតែចៅក្រមនោះទទួលសំណូកគេ  ។

សុបិននេះ ជាជំនួសសុបិនឃើញ "គេទឹមគោតូចៗ មិនទឹមគោធំៗ " ។
អំពីព្រះនិវាណ ឬ និព្វាន: អំពី​អ្នក​និពន្ធ

អំពី​អ្នក​និពន្ធ

លោក​កំមង់​ដង់ រូបែរត៍ ចាង​ហ្វាង​សាលា​បារាំង​សែស-ចិន នៅ​ស្រុក​ចិក្លាង កូសាំង​ស៊ីន ។ ឯកសារ​នេះ​ត្រូវ​បាន​បកប្រែ​ជា​ភាសា​ខ្មែរ​​ដោយ​លោក ក្រុម​ការ ជុំ-ម៉ៅ ធ្វើ​រាជការ​នៅ​ព្រះ​រាជ​បណ្ណាល័យ​កម្ពុជា ។