ថេរគាថា: តឹសនិបាត

តឹសនិបាត 

 បុស្សត្ថេរ 
[២៥៩] ឥសី​ឈ្មោះ​បណ្ឌរសគោត្រ ​ឃើញ​ពួក​ភិក្ខុ​ជា​ច្រើន ដែល​គួរ​នាំ​មក​នូវ​សេចក្ដី​ជ្រះថ្លា ​មាន​ចិត្ត​អប់រំ​ហើយ​ សង្រួម​ល្អ​ហើយ ក៏​បាន​សួរ​នូវ​ព្រះ​ថេរៈ​ឈ្មោះ​ បុស្សៈ​ថា ។ ​ពួក​ភិក្ខុ​នឹង​មាន​ប្រាថ្នា​ដូច​ម្ដេច ​មាន​បំណង​ដូច​ម្ដេច ​មាន​អាកប្បកិរិយា​ដូច​ម្ដេច ​ក្នុង​កាល​អនាគត លោក​ដែល​ខ្ញុំ​សួរ​ហើយ​ សូមប្រាប់​នូវ​ដំណើរ​នោះ​ឲ្យ​ទាន ។

(​ព្រះ​បុស្សត្ថេរ ​ពោល​ថា​) ​ម្នាល​ឥសី​ឈ្មោះ​បណ្ឌរស ​អ្នក​ចូរ​ស្ដាប់ពាក្យ​អាត្មា ចូរ​ចាំ​ទុក​ដោយ​គោរព ​អាត្មា​នឹង​ប្រាប់​នូវ​កាលជាអនាគត ។ ​ពួក​ភិក្ខុ​ច្រើន​រូប​ ជា​បុគ្គល​មាន​សេចក្ដី​ក្រោធ ចង​សេចក្ដី​ក្រោធ​ទុក​ ជា​អ្នក​លុបគុណគេ​ ជា​បុគ្គល​របឹង ជា​អ្នក​បោកប្រាស ជា​អ្នក​ច្រណែន ជា​អ្នក​មាន​វាទៈផ្សេង​ៗ គ្នា ​នឹង​មាន​ក្នុង​អនាគត ។ ភិក្ខុ​មាន​សេចក្ដី​ប្រកាន់​ថាខ្លួន ដឹង​ធម៌​ដ៏​ជ្រាលជ្រៅ ​មាន​អារម្មណ៍​ក្នុង​ត្រើយ ​(​ខាង​អាយ​អំពី​ធម៌​នោះ​) ​មាន​ចិត្ត​ស្រាល ​មិន​ធ្ងន់​ក្នុង​ព្រះ​សទ្ធម្ម រមែង​ជា​អ្នក​មិន​មាន​សេចក្ដី​គោរព​គ្នា​នឹង​គ្នា ។ ទោស​ទាំងឡាយ​ជា​ច្រើន នឹង​កើត​ឡើង​ក្នុង​លោក ​ក្នុង​កាល​ជាអនាគត ​គឺ​ពួក​ភិក្ខុ​អប្បប្រាជ្ញា​នឹង​ញ៉ាំងធម៌​ដែល​ព្រះ​មាន​ព្រះ​ភាគ​សំដែង​ហើយ​ដោយ​ប្រពៃ​នេះ ឲ្យ​សៅ​ហ្មង ។ ​ពួក​ភិក្ខុ​សាប​សូន្យ​ចាក​គុណ កាលចរចា​ក្នុង​សង្ឃ ​នឹង​ជា​អ្នក​ក្លៀវក្លា ​មាន​កម្លាំង មាន​មាត់រឹង ​តែជា​អ្នក​មិន​មាន​ការ​ចេះ​ដឹង​ ។ ឯ​ពួក​ភិក្ខុ​មាន​គុណ ​មាន​ហិរិ ​មិន​មាន​សេចក្ដី​ត្រូវ​ការ (​របស់​អ្វី​) កាល​ពោល​ពាក្យ​ក្នុង​សង្ឃ​តាម​សេចក្ដី​ពិត នឹង​ជា​អ្នក​មាន​កម្លាំង​ថយ ។ ​ក្នុង​អនាគត​កាល ​ពួក​ភិក្ខុ​ដែល​ឥតប្រាជ្ញា ​នឹង​ត្រេក​ត្រអាល​ចំពោះ​ប្រាក់​មាស​ ស្រែចម្ការ ពពែ ចៀម ​ខ្ញុំ​ស្រី និង​ខ្ញុំ​ប្រុស ។ ​ពួក​ភិក្ខុ​ពាល ជា​អ្នក​សំគាល់​ក្នុង​ការ​លើ​កទោស ​មិន​តាំង​មាំ​ក្នុង​សីល​ទាំងឡាយ​ ជា​អ្នក​ក្រអឺតក្រអោង ត្រេកត្រអាល​ក្នុង​ជម្លោះ ​នឹង​ត្រាច់​ទៅ​ផ្សេង​ៗ ដូច​ម្រឹគ ​មួយ​ទៀត ​នឹង​មាន​ពួក​ភិក្ខុ​ជា​អ្នក​រាយមាយ​ ស្លៀក​ដណ្ដប់​ចីវរ​មាន​ពណ៌ខៀវ ជា​មនុស្ស​កុហក ជា​បុគ្គល​រឹងត្អឹង ជា​អ្នក​ចរចារួសរាយ ​មាន​កិលេស​ដូច​ស្នែង ​នឹង​ប្រព្រឹត្ត​ដូច​ព្រះ​អរិយៈ ។ ​ពួក​ភិក្ខុ ដែល​មាន​សក់​រលើ​ប​ដោយ​ប្រេង ជា​អ្នក​ឃ្លេងឃ្លោង ​មាន​ភ្នែក​លាបថ្នាំ ដណ្ដប់​សំពត់​មាន​សម្បុរ​ដូច​ភ្លុក ​នឹង​ដើរ​តាម​ច្រក ។ ភិក្ខុ​ពាល​ទាំង​នោះ នឹង​ខ្ពើម​នូវ​សំពត់​កាសាវៈ ​ដែល​ពួក​ព្រះ​អរិយៈ​មាន​ចិត្ត​ផុត​ស្រឡះ​មិន​ខ្ពើម ជាសំពត់​ជ្រលក់​ត្រឹម​ត្រូវ​ ជា​ទង់ជ័យ​នៃ​ព្រះ​អរិយៈ ​ហើយ​ជា​អ្នក​ជ្រប់នៅ​តែ​ក្នុង​សំពត់​មាន​ពណ៌​ស ។ ​នឹង​មាន​ពួក​ភិក្ខុ​ជា​អ្នក​ប្រាថ្នា​លាភ ជា​បុគ្គល​ខ្ជិល ​មាន​ព្យាយាម​ទន់ ទាំងជា​បុគ្គល​ធុញ​ទ្រាន់​នឹង​ព្រៃ​ធំ​ៗ ​ទាំងឡាយ ហើយ​នៅ​តែ​ក្នុង​សេនាសនៈ​ជិត​ៗ ​ស្រុក​ ។ ​ពួក​ភិក្ខុ​ណា​ៗ ត្រេកអរ​ក្នុង​មិច្ឆាជីវៈ ​នឹង​បាន​លាភ​គ្រប់កាល​ទាំងពួង ​ពួក​ភិក្ខុ​ដែល​សិក្សា​តាម​ភិក្ខុ​ទាំង​នោះ​ៗ ​ក៏​នឹង​ទៅ​ជា​អ្នក​មិន​សង្រួម ។ ​ពួក​ភិក្ខុ​ណា​ៗ ជា​អ្នក​មិន​បាន​លាភ ​ពួក​ភិក្ខុ​ទាំង​នោះ នឹង​មិន​មាន​គេ​បូជា ​ពួក​ភិក្ខុ​ទាំង​នោះ នឹង​មិន​គប់រក​នូវ​អ្នក​ប្រាជ្ញ ​ដែល​មាន​សីល​ជា​ទី​ស្រឡាញ់ ក្នុង​កាល​នោះ​ ។ ​ពួក​ភិក្ខុ​ខ្លះ ​នឹង​តិះ​ដៀល​នូវ​សំពត់កាសាវៈ ជា​ទង់ជ័យ​របស់​ខ្លួន ហើយ​ទៅ​ស្លៀក​ដណ្ដប់សំពត់ ជាទង់ជ័យ​ពួក​តិរ្ថិយ ​ដែល​ជ្រលក់​ដោយ​មក្លឿ​ក៏​មាន​ ជាសំពត់​ស​ក៏​មាន​ ។ ​សេចក្ដី​មិន​គោរព​ក្នុង​សំពត់​កាសាវៈ​នៃ​ពួក​ភិក្ខុ​ទាំង​នោះ នឹង​មាន​ក្នុង​កាល​នោះ ទាំងការ​ពិចារ​ណា ក្នុង​សំពត់កាសាវៈ ​នៃ​ពួក​ភិក្ខុ ក៏​នឹង​មិន​មាន​ដែរ​ ។ ដំរី​ដ៏​ប្រសើរ កាល​ត្រូវ​សេចក្ដី​ទុក្ខ​គ្រប​សង្កត់ ​ត្រូវ​សរមុត ញ័រកាយ​ចំប្រប់ ​ក៏​មាន​ការ​គិត​ពិចារ​ណា​ដ៏​ខ្លាំង​ក្រៃលែង ជាគំនិត​ដែល​មិន​ធ្លាប់​គិត​មក​ ។ ​ព្រោះ​ថា គ្រា​នោះ​ ដំរី​ឆទ្ទន្ត ​បាន​ឃើញ​សំពត់កាសាវៈ ជា​ទង់​ជ័យ​ព្រះ​អរហន្ត ​ដែល​ជ្រលក់យ៉ាង​ល្អ ហើយ​បាន​ពោល​នូវ​គាថា​ទាំងឡាយ ដែល​ប្រកប​ដោយ​ប្រយោជន៍ ​ក្នុង​ខណៈ​នោះ​ឯង ។ ​បុគ្គល​ណា មិន​ទាន់​ប្រាស​ចាក​ទឹក​ចត់ ​គឺ​រាគាទិក្កិលេស ជា​អ្នក​ប្រាសចាក​ទមៈ ​និង​សច្ចៈ ស្លៀក​ដណ្ដប់​នូវ​សំពត់កាសាវៈ ​បុគ្គល​នោះ មិន​គួរ (​ស្លៀកដណ្ដប់​) ​នូវ​សំពត់​កាសាវៈ​ឡើយ​ ។ លុះ​តែ​បុគ្គល​ណា បាន​ខ្ជាក់​ចោល​នូវ​ទឹក​ចត់ ​គឺ​រាគាទិក្កិលេស ​តាំង​មាំ​ល្អ​ក្នុង​សីល​ទាំង​ឡាយ ប្រកប​ដោយ​ទមៈ ​និង​សច្ចៈ ​បុគ្គល​នោះ​ឯង ​ទើប​គួរ (​ស្លៀកដណ្ដប់​) ​នូវ​សំពត់​កាសាវៈ ។ ​បុគ្គល​ណា​ ជា​អ្នក​វិបត្តិសីល ​មាន​គំនិតអាក្រក់ ​ប្រាកដ​ជា​អ្នក​ទ្រុស្ដ​សីល ធ្វើ​តាម​តែប្រាថ្នា មាន​ចិត្ត​រាយមាយ ​មិន​មាន​ធម៌ស ​បុគ្គល​នោះ មិន​គួរ (​ស្លៀក​ដណ្ដប់​) ​នូវ​សំពត់​កាសាវៈ​ឡើយ​ ។ លុះ​តែ​បុគ្គល​ណា​ បរិបូណ៌​ដោយ​សីល ប្រាសចាក​ឆន្ទរាគៈ ​មាន​ចិត្ត​តាំង​មាំ ​មាន​សេចក្ដី​ត្រិះរិះ​ក្នុង​ចិត្ត​ដ៏​ស ​បុគ្គល​នោះ​ឯង ​ទើប​គួរ (​ស្លៀកដណ្ដប់​) ​នូវ​សំពត់កាសាវៈ ។ សីល​របស់​បុគ្គល​ណា​មិន​មាន បុគ្គល​នោះ​ ជា​អ្នក​រវើរវាយ ក្រអឺត​ក្រអោង ជា​បុគ្គល​ពាល ​គួរ​តែ ​(​ស្លៀកដណ្ដប់​) ​នូវ​សំពត់​មាន​ពណ៌ស ​និង​ស្លៀក​ដណ្ដប់​នូវ​សំពត់កាសាវៈ​ដូច​ម្ដេច​កើត ។ ​ក្នុង​កាលជាអនាគត ​ពួក​ភិក្ខុ ភិក្ខុនី ជា​អ្នក​មាន​ចិត្ត​ប្រទូស្ត ជា​អ្នក​ឃ្នើសឃ្នង ​នឹង​សង្កត់​សង្កិន​នូវ​ពួក​លោក​ដែល​ប្រកប​ដោយ​តាទិគុណ មាន​ចិត្ត​ប្រកប​ដោយ​មេត្តា ។ ​ពួក​ភិក្ខុ​ពាល ​ដែល​មាន​គំនិតអាក្រក់ ​ប្រាកដ​ជា​អ្នក​ទ្រុស្តសីល ធ្វើ​តាម​តែប្រាថ្នា​ កាល​បើ​ពួក​ព្រះ​ថេរៈ បង្ហាត់​នូវ​ការ​ស្លៀក​ដណ្ដប់​ចីវរ នឹង​មិន​ព្រម​ស្ដាប់ ។ ​ពួក​ភិក្ខុ​ពាល​ទាំង​នោះ ដែល​ឧបជ្ឈា​យា​ចារ្យ ឲ្យ​សិក្សាយ៉ាង​នោះ​ហើយ ក៏​ជា​បុគ្គល​មិន​មាន​ការ​គោរពគ្នា​នឹង​គ្នា ​នឹង​មិន​អើ​ពើ​ចំពោះ​ឧបជ្ឈាយាចារ្យ ​ដូច​សេះ​មាន​ពុតត្បុត ​មិន​អើពើ​នឹង​នាយសារថី ។ ​ក្នុង​កាល​ជាអនាគត ​ពួក​ភិក្ខុ​ ភិក្ខុ​នី ​នឹង​មាន​សេចក្ដី​ប្រតិបត្តិ​យ៉ាង​នេះ ក្នុង​បច្ឆិមកាល​ដែល​មក​ដល់​ ។ ភ័យ​ដ៏​ធំ​នេះ ដែល​មិន​ទាន់​មក​ដល់ ក៏​រមែង​មក​ដល់​មុន​មិន​ខាន ​អ្នក​ទាំងឡាយ ចូរ​ជា​បុគ្គល​ប្រដៅ​ងាយ មាន​ចិត្ត​ដ៏​ទន់ ប្រកប​ដោយ​សេចក្ដី​គោរព​ដល់​គ្នា​នឹង​គ្នា​ចុះ​ ។

អ្នក​ទាំងឡាយ ​ចូរ​ជា​បុគ្គល​មាន​ចិត្ត​មេត្តា ករុ​ណា​ សង្រួម​ក្នុង​សីល​ទាំងឡាយ មាន​ការ​ព្យាយាមតឹង​តែង មាន​ចិត្ត​ស្លុង​ទៅ​កាន់​និព្វាន មាន​សេចក្ដី​សង្វាតមាំ ​អស់​កាល​ជានិច្ច​ចុះ​ ។ ​អ្នក​ទាំងឡាយ បើ​ឃើញ​សេចក្ដី​ប្រមាទ ​ថា​ជា​ភ័យ ​ទាំង​ឃើញ​នូវ​សេចក្ដី​មិន​ប្រមាទ ​ថា​ជា​ទី​ក្សេម​ហើយ ចូរ​ចម្រើន​នូវ​មគ្គ​មាន​អង្គ ៨ ​(​កាល​បើ​យ៉ាង​នេះ​) ​ពួក​ភិក្ខុ ក៏​រមែង​បាន​នូវ​អមតបទ ​គឺ​ព្រះ​និព្វាន ។ 

 សារីបុត្តត្ថេរ 
[២៦០] ​បុគ្គល​ណា​ ជា​អ្នក​ប្រព្រឹត្តសម​គួរ​ ជា​អ្នក​ស្ងប់​សម​គួរ មាន​ស្មារតី ជា​អ្នក​មិន​ធ្វេសប្រហែស​ក្នុង​ការ​ត្រិះរិះ ​និង​ការ​ប្រព្រឹត្តិសម​គួរ​ ត្រេកអរ​ដោយ​ភាវនា​ក្នុង​សន្ដាន ​មាន​ចិត្ត​តាំង​មាំ ជា​បុគ្គល​ម្នាក់ឯង ​មាន​សេចក្ដី​សន្ដោស ​អ្នក​ប្រាជ្ញ​ទាំងឡាយ​ ហៅ​បុគ្គល​នោះ​ថា​ជា​ភិក្ខុ​ ។ ភិក្ខុ​កាលបរិភោគ ​នូវ​អាហារ​ស្រស់ ​ឬ​ក្រៀម ​មិន​គប្បី​ឲ្យ​ឆ្អែតជ្រុលទេ ​គប្បី​ជា​អ្នក​មាន​ពោះធូរ ​មាន​អាហារ​ដ៏​ល្មម ​មាន​ស្មារតីវៀរចេញ​ ។ ភិក្ខុ​ឈប់បរិភោគ ៤ ​ឬ​ ៥ ពំនូត ​(​ក្នុង​កាល​ជិត​ឆ្អែត​) ​ហើយ​គប្បី​ផឹក​ទឹក នេះ​ជាការ​ល្មម​ដល់​កិរិយានៅ​ជាសុខ ​នៃ​ភិក្ខុ​អ្នក​មាន​ចិត្ត​ស្លុង​ទៅ​រក ​(​ព្រះ​និព្វាន​) ។

ភិក្ខុស្លៀកដណ្ដប់​នូវ​ចីវរជាកប្បិយៈ ប្រយោជន៍ ​(​ត្រឹម​តែការ​ពារត្រជាក់ជា​ដើម​) ​នេះ​ជាការ​គួរ​ដល់​កិរិយានៅ​ជាសុខ​នៃ​ភិក្ខុ​អ្នក​មាន​ចិត្ត​ស្លុង​ទៅ​រក ​(​ព្រះ​និព្វាន​) ។ កាលភិក្ខុ​អង្គុយ​ដោយ​ភ្នែន ភ្លៀង​មិន​ស្រក់​ត្រូវ​ត្រង់ជង្គង់​ទាំង​ពីរ នេះ​ជាការ​គួរ​ដល់​កិរិយា​នៅ​ជា​សុខ ​នៃ​ភិក្ខុ​អ្នក​មាន​ចិត្ត​ស្លុង​ទៅ​រក ​(​ព្រះ​និព្វាន​) ។ ​បុគ្គល​ណា​បាន​ឃើញ​សុខ ​ថា​ជា​ទុក្ខ ​បាន​ឃើញ​ទុក្ខ ​ថា​ជា​គ្រឿង​ចាក់ដោត ​ដូច​កូន​សរ ការ​ជាប់​ជំ​ពាក់​មិន​មាន​ក្នុង​ចន្លោះ​នៃ​សុខ ​និង​ទុក្ខ​ទាំង​ពីរ បុគ្គល​នោះ គប្បី​ជាប់​ក្នុង​លោក​ដូច​ម្ដេច ​គប្បី​មាន​ដោយ​កិលេស ​ដូច​ម្ដេច​បាន​ ។ ​បុគ្គល​មាន​សេចក្ដី​ប្រាថ្នា​អាក្រក់ ជា​អ្នក​ខ្ជិលច្រអូស ​មាន​ការ​ព្យាយាម​ថោកទាប ជា​អ្នក​រៀនសូត្រ​តិច ​មិន​អើពើ ​(​ចំពោះ​ធម៌ ​និង​វិន័យ​) សូម​កុំ​មាន​ក្នុង​សម្នាក់​ខ្ញុំ ក្នុង​កាល​ណា​ៗ ឡើយ​ ប្រយោជន៍​អ្វី ដោយ​ឱវាទ​ក្នុង​លោក ​គប្បី​មាន (​ដល់​បុគ្គល​នោះ​) ​ដោយ​បការៈ ដូច​ម្ដេច ។ ​មួយ​ទៀត ​បុគ្គល​អ្នក​ចេះ​ដឹង​ច្រើន មាន​ប្រាជ្ញា​ ជា​គ្រឿង​ទម្លាយ​កិលេស ​តាំង​មាំ​ក្នុង​សីល ​ប្រកប​រឿយ​ៗ ​នូវ​ចេតោសមថៈ សូមឋិតនៅ​សូម្បី​លើ​ក្បាល ។ ​បុគ្គល​ណា​មាន​ចិត្ត​ប្រកប​រឿយ​ៗ ​នូវ​ធម៌ជា​គ្រឿង​យឺតយូរ ត្រេកអរ​ចំពោះ​ធម៌ជា​គ្រឿង​យឺត​យូរ ​បុគ្គល​នោះ ឈ្មោះ​ថា ឃ្លាតចាក​ព្រះ​និព្វាន​ ជា​ទី​ក្សេមចាក​យោគៈ​ដ៏​ប្រសើរ ។ ​បុគ្គល​ណា​លះបង់​នូវ​ធម៌ជា​គ្រឿង​យឺត​យូរ ត្រេកអរ​ក្នុង​ធម៌ជាផ្លូវ​មិន​យឺតយូរ ​បុគ្គល​នោះ ឈ្មោះ​ថា ត្រេកអរ​នឹង​ព្រះ​និព្វាន​ ជា​ទី​ក្សេមចាក​យោគៈ​ដ៏​ប្រសើរ ។ ​ព្រះ​អរហន្ដ​ទាំងឡាយ​ នៅ​ក្នុង​ទី​ណា​ ទោះបី​ស្រុក​ ឬ​ព្រៃ ទោះបីទំនាប ​ឬ​ទួល ​ទី​នោះ​ឯង ជា​ទី​គួរ​ត្រេកអរ ។ ជន​អ្នក (​ស្វែង​រក​កាម​) រមែង​មិន​ត្រេកអរ​ក្នុង​ព្រៃ ជា​ទី​គួរ​ត្រេកអរទេ ​ពួក​បុគ្គល​អ្នក​ប្រាសចាក​រាគៈ ​ទើប​ត្រេកអរ ​ព្រោះ​ពួក​លោក​ទាំង​នោះ មិន​មែន​ជា​អ្នក​ស្វែងរក​កាម​ ។ ​បុគ្គល​ឃើញ​អ្នក​ប្រាជ្ញ​ណា​ ជា​អ្នក​ពោល​សង្កត់សង្កិន ជា​អ្នក​បង្ហាញទោស ​ដូច​គេ​បង្ហាញ​នូវ​កំណប់ទ្រព្យ ​គួរ​គប់​រក​អ្នក​ប្រាជ្ញ ​មាន​សភាពដូច្នោះ ។ កាល​បើ​បុគ្គល​គប់រក​អ្នក​ប្រាជ្ញ​ប្រាកដ​ដូច្នោះ ​សេចក្ដី​ប្រសើររមែង​មាន ​សេចក្ដី​អាក្រក់​ពុំ​មាន​ទេ ។

បុគ្គល​ណា​ទូន្មានប្រៀនប្រដៅ ហាមឃាត់ ​(​គេ​) ចាក​អសប្បុរិសធម៌ ​បុគ្គល​នោះ​ រមែង​ជា​ទី​ស្រឡាញ់​របស់​ពួក​សប្បុរស ​តែ​មិន​ជា​ទី​ស្រឡាញ់​របស់​ពួក​អសប្បុរស​ទេ ។ ​ព្រះ​ពុទ្ធ​មាន​ព្រះ​ភាគ ​មាន​ចក្ខុ ​បាន​សំដែង​ធម៌​ដល់​បុគ្គល​ដទៃ នាកាលធម៌​ដែល​ព្រះ​អង្គ​សំដែង ខ្ញុំ​មាន​សេចក្ដី​ត្រូវ​ការ​ផ្ចង់សោតប្បសាទ ។ ការ​ស្ដាប់​របស់​ខ្ញុំ​នោះ មិន​ឥត​អំពើ​ទេ ​(​ព្រោះ​) ​ខ្ញុំ​ជា​អ្នក​មិន​មាន​អាសវៈ​ រួច​ស្រឡះ​ហើយ ខ្ញុំ​មិន​មាន​ការ​តាំង​ចិត្ត ចំពោះ​បុព្វេនិវាសានុស្សតិវិជ្ជា ​ឬ​ទិព្វចក្ខុវិជ្ជា​ឡើយ​ ។ ​ខ្ញុំ​មិន​មាន​ការ​តាំង​ចិត្ត ចំពោះ​ចេតោ​បរិយវិជ្ជា ឥទ្ធិវិធវិជ្ជា ចុតូបបាតវិជ្ជា ​និង​សេចក្ដី​បរិសុទ្ធ​នៃ​សោតធាតុ​ឡើយ​ ។ ​ព្រះ​ថេរៈ​ឈ្មោះ​ឧបតិស្សៈ ខ្ពង់ខ្ពស់​ដោយ​ប្រាជ្ញា ​ទើប​កោរថ្មី​ៗ ដណ្ដប់សង្ឃាដិ អាស្រ័យនៅ​ក្រោមម្លប់​ឈើ ចម្រើន​ឈាន ។ សាវ័ក​របស់​ព្រះ​សម្មាសម្ពុទ្ធ ចូល​កាន់​ឈាន ​មិន​មាន​វិតក្កៈ ​ប្រកប​ដោយ​តុណ្ហីភាព​ដ៏​ប្រសើរ ​ក្នុង​ខណៈ​នោះ​ឯង ។ ភ្នំថ្ម ​មិន​កក្រើក ឋិត​នឹង​ថ្កល់ យ៉ាង​ណា​ ភិក្ខុ​ព្រោះ​អស់​ទៅ​នៃ​មោហៈ ​ក៏​មិន​ញាប់ញ័រ​ដូច​ភ្នំ ​យ៉ាង​នោះ​ដែរ​ ។ ​បុគ្គល​អ្នក​មិន​មាន​ទី​ទួល ​គឺ​កិលេស ស្វែងរក​នូវ​ធម៌​ដ៏​ស្អាត​អស់​កាលជានិច្ច សូម្បី​បាប​ប្រមាណ​ប៉ុនចុង​រោ​មក​ន្ទុយ​សត្វ​ រមែង​ប្រាកដ​ដូច (​ព្រះ​ចន្ទ​) ​ដែល​ផុត​ចាក​ពពក ។ ​ខ្ញុំ​មិន​ត្រេកអរ​នឹង​សេចក្ដី​ស្លាប់ ​មិន​ត្រេកអរ​នឹង​ការ​រស់នៅ ខ្ញុំ​ជា​បុគ្គល​ដឹង​ខ្លួន មាន​ស្មារតីខ្ជាប់ខ្ជួន ទម្លាយចោល​នូវ​រាងកាយ​នេះ​ ។ ​ខ្ញុំ​មិន​ត្រេកអរ​នឹង​សេចក្ដី​ស្លាប់ទេ ។ បេ ។ ​ដូច​អ្នក​ស៊ីឈ្នួល ទន្ទឹង​តែការ​អស់​ទៅ​នៃ​ថ្ងៃ​ ។

មរណៈ​នេះ​ឯង រមែង​មាន​ក្នុង​កាល​ទាំង​ពីរ​ មរណៈ​មិន​មែន​មាន​តែ​ក្នុង​កាល​ខាង​ក្រោយ ​ឬ​ខាង​មុខទេ ​អ្នក​ទាំងឡាយ ចូរ​ប្រតិបត្តិ ​អ្នក​ទាំងឡាយ ចូរ​កុំវិនាស ​កុំ​ឲ្យ​ខណៈ​ប្រព្រឹត្ត​កន្លង ។

អ្នក​ទាំងឡាយ ចូរ​គ្រប់គ្រង​ខ្លួន ឲ្យ​ដូច​ជានគរត្រង់​ទី​ប្រទល់​ដែន ដែល​គេ​ គ្រប់គ្រង​ទាំង​ខាង​ក្នុង​ទាំង​ខាង​ក្រៅ ​កុំ​ឲ្យ​ខណៈ​ប្រព្រឹត្ត​កន្លង ។ ​ព្រោះ​ថា ​ពួក​បុគ្គល​ដែល​មាន​ខណៈ​កន្លងហួស​ហើយ​ រមែង​សោកស្ដាយ​ដេរដាស​ក្នុង​នរក ។ ​បុគ្គល​អ្នក​ស្ងប់​ វៀរ​ចាក​បាប ពោល​ពាក្យ​ដោយ​យោបល់ ជា​បុគ្គល​មិន​រាយមាយ រមែង​កំចាត់បង់​នូវ​ធម៌​ដ៏​លា​មក​បាន ដូច​ខ្យល់កំចាត់បង់​នូវ​ស្លឹក​ឈើ​ ។ ​បុគ្គល​អ្នក​ស្ងប់​ វៀរចាក​បាប ពោល​ពាក្យ​ដោយ​យោបល់ ជា​បុគ្គល​មិន​រាយមាយ​ រមែង​ដកភើច​នូវ​ពួក​ធម៌​ដ៏​លា​មក​ចេញ​បាន ដូច​ខ្យល់បក់​ផ្ដាច់​នូវ​ស្លឹក​ឈើ​ ។ ​បុគ្គល​អ្នក​ស្ងប់ មិន​មាន​សេចក្ដី​ក្រវល់ក្រវាយ ​មាន​ចិត្ត​ថ្លា​មិន​ល្អ​ក់ ​មាន​កល្យាណសីល ​មាន​ប្រាជ្ញា​ជា​គ្រឿង​ទម្លាយបង់​នូវ​កិលេស ​គប្បី​ធ្វើ​នូវ​ទី​បំ​ផុត​នៃ​ទុក្ខ​បាន​ ។

បុគ្គល​មិន​គប្បី​ស្និទ្ធស្នាល ​ចំពោះ​បុថុជ្ជន​ពួក​ខ្លះ ​ទាំងគ្រហស្ថ ​ទាំង​បព្វជិត​ ព្រោះ​ថា ​ពួក​ជន​សូម្បីជា​បុគ្គល​ល្អ​ហើយ​ បែរ​ទៅ​ជា​មិន​ល្អ​វិញ​ក៏​មាន​ ជា​បុគ្គល​មិន​ល្អ​ហើយ​ បែរ​ទៅ​ជា​ល្អ​វិញ​ក៏​មាន​ ។

កាម​ច្ឆន្ទៈ ១ ព្យាបាទៈ ១ ថីនមិទ្ធៈ ១ ឧទ្ធច្ចៈ ១ វិចិកិច្ឆា ១ ​ទាំង ៥ ​នោះ​ ជា​គ្រឿង​ សៅហ្មង​ចិត្ត​ របស់​ភិក្ខុ​ ។ ភិក្ខុ​ណា​ កាលគេ​ធ្វើ​សក្ការៈ ​ឬ​មិន​ធ្វើ​សក្ការៈ​ទាំង​ពីរ (​មិន​ត្រេកអរ ​មិន​ទោមនស្ស​) សមាធិ​របស់​ភិក្ខុ​អ្នក​នៅ​ដោយ​សេចក្ដី​មិន​ប្រមាណ​នោះ​ រមែង​មិន​ញាប់ញ័រ ។ ​អ្នក​ប្រាជ្ញ​ទាំងឡាយ​ សរសើរ​នូវ​ភិក្ខុ​អ្នក​មាន​ឈាន ​មាន​ព្យាយាម​ទៀងទាត់ ​មាន​ការ​ឃើញ​ច្បាស់​ដោយ​សុខុមទិដ្ឋិ ត្រេកអរ​ក្នុង​ធម៌​ជា​ទី​អស់​ទៅ​នៃ​ឧបាទាន​នោះ ថា​ជា​សប្បុរស ។ មហាសមុទ្រ ប្រឹថពី ភ្នំ ​និង​ខ្យល់ ​មិន​គួរ​ឧបមា​នឹង​វិមុត្តិ​ដ៏​ប្រសើរ ​របស់​ព្រះ​សាស្ដាទេ ។ ​ព្រះ​ថេរៈ​អ្នក​ញ៉ាំងចក្ក ​គឺ​ធម៌​ឲ្យ​ប្រព្រឹត្ត​ទៅ​តាម (​ព្រះ​សារីបុត្ត​) លោក​មាន​ប្រាជ្ញា​ច្រើន មាន​ចិត្ត​ខ្ជាប់ខ្ជួន ស្មើ​ដោយ​ដី ​ទឹក​ ភ្លើង ​មិន​ត្រេកអរ ​មិន​ប្រទូស្ត ។ ​ព្រះ​ថេរៈ សម្រេច​នូវ​បញ្ញាបារមី ​មាន​ប្រាជ្ញា​ច្រើន​ ជាមហាមុនិ ជា​បុគ្គល​មិន​គ ​តែ​មាន​សភាព​ដូច​ជាគ ​មាន​ចិត្ត​ដ៏​ត្រជាក់គ្រប់កាល ។ ​ព្រះ​សាស្ដា ​ខ្ញុំ​បាន​បម្រើ​ហើយ​ ។បេ។ តណ្ហា​ជា​គ្រឿង​នាំ​ទៅ​កាន់​ភព ​ខ្ញុំ​ក៏​បាន​ដកចេញ​ហើយ​ ។ ​អ្នក​ទាំងឡាយ ចូរ​ញ៉ាំង​សេចក្ដី​មិន​ប្រមាទ ​ឲ្យ​បរិបូណ៌ ​នេះ​ជាពាក្យ​ប្រៀនប្រដៅ​របស់​ខ្ញុំ​ ឥឡូវ​នេះ ខ្ញុំ​នឹង​បរិនិព្វាន ខ្ញុំ​ជា​បុគ្គល​ផុត​ស្រឡះ​ចាក​កិលេស​កាម​ទាំង​អស់​ ។ 

 អានន្ទត្ថេរ 
[២៦១] បណ្ឌិត​មិន​គួរ​ធ្វើ​សខិភាព ​គឺ​ភាពជាសម្លាញ់​នឹង​បុគ្គល​អ្នក​ញុះញង់ ​អ្នក​ក្រេវក្រោធ ​អ្នក​កំ​ណា​ញ់ ​ទាំងជា​អ្នក​ត្រេកអរ​នឹង​សេចក្ដី​វិនាសទេ ​(​ព្រោះ​ថា​) ការ​សេពគប់​នឹង​បុរស​អាក្រក់ ជា​អំពើ​ដ៏​លា​មក​ ។ បណ្ឌិត​គួរ​ធ្វើ​សខិភាព នឹង​បុគ្គល​អ្នក​មាន​សទ្ធា ​មាន​សីលជា​ទី​ស្រឡាញ់ អ្នក​មាន​ប្រាជ្ញា ​មាន​ការ​ចេះ​ដឹង​ច្រើន (​ព្រោះ​ថា​) ការ​សេពគប់​នឹង​ពួក​សប្បុរស ជាការ​ចម្រើន​ ។

អ្នក​ចូរ​មើល​នូវ​ពុម្ព ​គឺ​អត្តភាព​ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​វិចិត្រ ជា​ទី​ប្រជុំ​នៃ​ដំបៅ ផ្ដុំ​ឡើង (​ដោយ​ឆ្អឹង ៣០០ កំ​ណា​ត់​) ជា​គ្រឿង​រោលរាល ជា​ទី​ប្រាថ្នា​នៃ​ជន​ច្រើន​ ជាកាយ​ឥតទៀង​ទាត់ឋិត​ថេរ ​ព្រះ​អានន្ទត្ថេរ ជាគោតមគោត្ត ជា​អ្នក​ចេះ​ដឹង​ច្រើន មាន​វាចា​ដ៏​វិចិត្រ ជា​អ្នក​បម្រើ​នូវ​ព្រះ​ពុទ្ធ ​បាន​ដាក់​ចុះ​នូវ​ភារៈ ជា​អ្នក​ប្រាសចាក​កិលេស ជា​គ្រឿង​ប្រកប​ សម្រេច​នូវ​ការ​សិង ។ ​ព្រះ​អានន្ទត្ថេរ ជាខី​ណា​ស្រព ប្រាសចាក​កិលេស ជា​គ្រឿង​ប្រកប​ កន្លង​នូវ​កិលេស​ជា​គ្រឿង​ជាប់​ជំ​ពាក់ មាន​ចិត្ត​ត្រជាក់​ល្អ ដល់​នូវ​ត្រើយ​នៃ​ជាតិ ​និង​មរណៈ ទ្រទ្រង់​ទុក​នូវ​អត្តភាព ជាបំ​ផុត​ ។ សាសនធម៌​ទាំង​ឡាយ របស់​ព្រះ​ពុទ្ធ ជាអាទិច្ចពន្ធុ ប្រតិស្ឋាន​ក្នុង​ព្រះ​អានន្ទត្ថេរ​ណា ព្រះ​អានន្ទត្ថេរ​នោះ​ ជា​គោតមគោត្ត ឋិតនៅ​ក្នុង​ផ្លូវ​ជា​ទី​ទៅ​កាន់​ព្រះ​និព្វាន​ ។ សាសនធម៌​ទាំងឡាយ​ណា ដែល​ប្រព្រឹត្ត​ទៅ (​ក្នុង​ហឫទ័យ​) ​របស់​ខ្ញុំ​ សាសនធម៌​ទាំងឡាយ​នោះ មាន​ ៨ ម៉ឺន ៤ ពាន់​ធម្មក្ខន្ធ ​ខ្ញុំ​បាន​រៀន​អំពី​ព្រះ​ពុទ្ធ ៨ ម៉ឺន ២ ពាន់ធម្មក្ខន្ធ ​អំពី​ពួក​ភិក្ខុ​ ២ ពាន់ធម្មក្ខន្ធ ។ ​បុរស​នេះ មិន​បាន​រៀនសូត្រ រមែង​ចាស់ ​(​ឥត​អំពើ​) ​ដូច​គោ​បម្រើ ចម្រើន​តែសាច់ ត្រង់ប្រាជ្ញា​របស់​វា ​មិន​ចម្រើន​ឡើយ​ ។ ​បុគ្គល​ណា​ ជា​អ្នក​រៀនសូត្រ​ច្រើន ហើយ​មើលងាយ​បុគ្គល​អ្នក​មិន​បាន​រៀនសូត្រ ​ដោយ​ការ​រៀនសូត្រ ​(​របស់​ខ្លួន​) ​បុគ្គល​នោះ ដូច​មនុស្ស​ខ្វាក់ ​កាន់​ប្រ​ទី​ប រមែង​ភ្លឺច្បាស់​ដល់​ខ្ញុំ​យ៉ាង​នេះ​ឯង ។ ​បុគ្គល​គួរ​ចូល​ទៅ​អង្គុយ​ជិត​នឹង​អ្នក​រៀន​សូត្រ​ច្រើន​ផង មិន​គប្បី​ញ៉ាំងការ​រៀន​សូត្រ​ឲ្យ​វិនាស​ផង (​ព្រោះ​ថា​) ការ​រៀនសូត្រ​នោះ​ ជាឫសគល់​នៃ​ព្រហ្មចរិយធម៌ ហេតុ​នោះ បុគ្គល​គួរ​ជា​អ្នក​ទ្រទ្រង់​ធម៌ ។ ​បុគ្គល​អ្នក​ចេះ​ដឹង នូវ​ខាង​ដើម និង​ខាង​ចុង (​នៃ​ភាសិត​) ជា​អ្នក​ដឹង​អត្ថ ឈ្លាសវៃ​ក្នុង​និរុត្តិ ​(​ភាសា​) ​និង​បទ ​(​ដ៏​សេស​) រមែង​កាន់​យក​នូវ​ធម៌​ឲ្យ​ជាធម៌ ​ដែល​កាន់​យក​ល្អ​ហើយ​ផង​ ពិចារ​ណា​នូវ​សេចក្ដី​ផង​ ។ ​បុគ្គល​អ្នក​មាន​សេចក្ដី​ប្រាថ្នា (​ក្នុង​ធម៌​) ​ដោយ​សេចក្ដី​អត់ធន់ រមែង​ខ្មី​ឃ្មាត ពិចារ​ណា​នូវ​នាម​រូប​នោះ បុគ្គល​នោះ មាន​ចិត្ត​តាំង​មាំ​ល្អ​ខាង​ក្នុង​សន្ដាន រមែង​ផ្គង​ចិត្ត​ទុក​ក្នុង​សម័យ​ដ៏​គួរ​ ។ ​បុគ្គល​កាលប្រាថ្នា​នូវ​ការ​ដឹង​ធម៌ ​គប្បី​គប់រក​អ្នក​រៀន​សូត្រ​ច្រើន អ្នក​ចងចាំ​នូវ​ធម៌ ​អ្នក​មាន​ប្រាជ្ញា ជា​សាវ័ក​របស់​ព្រះ​ពុទ្ធ បែប​ដូច្នោះ​នោះ​ ។ ​បុគ្គល​អ្នក​រៀនសូត្រ​ច្រើន​ រមែង​អ្នក​ចងចាំ​នូវ​ធម៌ ​អ្នក​រក្សា​ទុក​នូវ​ឃ្លាំងធម៌​របស់​ព្រះ​ពុទ្ធ ទ្រង់​ស្វែងរក​នូវ​គុណ​ដ៏​ធំ​ ឯ​បុគ្គល​អ្នក​រៀនសូត្រ​ច្រើន​នោះ​ឈ្មោះ​ថា ជាចក្ខុ​របស់​សត្វ​លោក​ទាំងពួង ជា​បុគ្គល​គួរ​គេ​បូជា ។ ភិក្ខុ​មាន​ធម៌​ជា​ទី​ត្រេកអរ ត្រេកអរ​ក្នុង​ធម៌ កាល​គិតរឿយ​ៗ ​នូវ​ធម៌ រលឹករឿយ​ៗ ​នូវ​ធម៌ រមែង​មិន​សាបសូន្យចាក​ព្រះ​សទ្ធម្ម ។ ​បុគ្គល​អ្នក​ធ្ងន់​ដោយ​សេចក្ដី​កំ​ណា​ញ់ ​(​ថ្នម​) កាយ ​(​កាល​បើ​កាយ ​និង​ជីវិត​) សាបសូន្យ​ទៅ ក៏​មិន​ខ្មីឃ្មាត ​(​ចំពោះ​កិច្ច​គួរ​ធ្វើ​) ​បុគ្គល​អ្នក​ជាប់​ចំ​ពាក់​ដោយ​សេចក្ដី​សុខ​ក្នុង​សរីរៈ ​តើ​សេចក្ដី​សប្បាយ ​ដោយ​សមណភាព ​(​នឹង​មាន​មក​) ​អំពី​ទី​ណា​ ។ ទិស​ទាំង​អស់​ រមែង​មិន​ប្រាកដ​ ធម៌​មិន​ភ្លឺច្បាស់​ដល់​ខ្ញុំ កាល​បើ​ព្រះ​សារីបុត្ត ជាកល្យាណមិត្ត ​(​ទៅ​កាន់​និព្វាន​) ​ហើយ សត្វ​លោក ​ប្រាកដ​ដូច​ជា​ទី​ងងឹត ។ ​បុគ្គល​ដែល​មាន​សម្លាញ់​ព្រាត់ប្រាស​ហើយ មាន​សាស្ដាកន្លង​ទៅ​ហើយ​ រមែង​មិន​មាន​មិត្តបែបនុ៎ះ ​ដូច​ជាកាយគតាសតិ​ឡើយ​ ។ ​ពួក​ព្រះ​ថេរៈ​ណា​ចាស់​ៗ ​ពួក​ព្រះ​ថេរៈ​នោះ​ កន្លង​ទៅ​ហើយ ចិត្ត​របស់​ខ្ញុំ​មិន​ល្មម​នឹង​ភិក្ខុ​ថ្មី​ៗ ​ថ្ងៃ​នេះ ខ្ញុំ​ចម្រើន​ឈាន​តែម្នាក់ឯង ​ដូច​សត្វ​បក្សីចូល​ទៅ​សម្ងំ​ក្នុង​សម្បុក ​ក្នុង​រដូវភ្លៀង ។ ​អ្នក​កុំឃាត់​ពួក​ជន​ច្រើន​នៅ​ក្នុង​ប្រទេសផ្សេង​ៗ ​ដែល​ពុំទាន់​បាន​ចួប ឯ​ពួក​អ្នក​ស្ដាប់ ​ចូរ​មក​ចួប​ចុះ ព្រោះ​ថា​ជាសម័យ ​(​គួរ​ចួប​) ​នឹង​ខ្ញុំ​ហើយ​ ។ ​ព្រះ​សាស្ដា​មាន​ចក្ខុ ទ្រង់​ប្រទានឱកាស ​មិន​ហាមឃាត់​ពួក​ជន​ច្រើន​ នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​ផ្សេង​ៗ ​ដែល​ពុំទាន់​បាន​ចួប ។ កាល​ខ្ញុំ​នៅ​ជាសេក្ខ​បុគ្គល អស់​ ២៥ ឆ្នាំ ​កាម​សញ្ញា​មិន​កើត​ឡើង​ទេ ​អ្នក​ចូរ​មើល​នូវ​សភាព​ល្អ​របស់​ធម៌​ចុះ​ ។ កាល​ខ្ញុំ​នៅ​ជាសេក្ខ​បុគ្គល អស់​ ២៥ ឆ្នាំ ទោសសញ្ញា​មិន​កើត​ឡើង​ទេ ​អ្នក​ចូរ​មើល​នូវ​ភាព​ល្អ​របស់​ធម៌​ចុះ​ ។ ​ខ្ញុំ​បាន​បម្រើ​ព្រះ​មាន​ព្រះ​ភាគ ​ដោយ​កាយកម្ម ​ប្រកប​ដោយ​មេត្តា ​អស់​ ២៥ ឆ្នាំ ​ដូច​ជា​ស្រមោល​ជាប់​តាម​រូប​ ។ ​ខ្ញុំ​បាន​បម្រើ​ព្រះ​មាន​ព្រះ​ភាគ ​ដោយ​វចីកម្ម ​ប្រកប​ដោយ​មេត្តា ​អស់​ ២៥ ឆ្នាំ ​ដូច​ជា​ស្រមោល​ជាប់​តាម​រូប​ ។ ​ខ្ញុំ​បាន​បម្រើ​ព្រះ​មាន​ព្រះ​ភាគ ​ដោយ​មនោកម្ម​ប្រកប​ដោយ​មេត្តា ​អស់​ ២៥ ឆ្នាំ ​ដូច​ជា​ស្រមោល​ជាប់​តាម​រូប​ ។ កាល​ព្រះ​ពុទ្ធម្ចាស់ ទ្រង់​ចង្ក្រម ​ខ្ញុំ​បាន​ចង្ក្រម​តាម​ក្រោយ​ព្រះ​អង្គ នាកាលធម៌​ដែល​ព្រះ​អង្គ​សំដែង​ ញាណ​របស់​ខ្ញុំ​ក៏​កើត​ឡើង​ ។ ​ខ្ញុំ​ជា​សេក្ខ​បុគ្គល ប្រកប​ដោយ​កិច្ច ​មាន​សេចក្ដី​ប្រាថ្នា​ក្នុង​ចិត្ត​មិន​ទាន់​សម្រេច (​អរហត្តផល​) ​ព្រះ​សាស្ដា ​ព្រះ​អង្គ​អនុគ្រោះ​ខ្ញុំ​ ទ្រង់​បរិនិព្វាន​ ។ កាល​ព្រះ​សម្ពុទ្ធ ​ប្រកប​ដោយ​អាការ​ដ៏​ប្រសើរ​គ្រប់យ៉ាង ទ្រង់​បរិនិព្វាន​ហើយ សេចក្ដី​ស្ញប់​ស្ញែង​នៃ​ខ្ញុំ​ក៏​កើត​មាន សេចក្ដី​ព្រឺរោម​នៃ​ខ្ញុំ​ក៏​កើត​មាន​ ។ ​ព្រះ​អានន្ទ ជាពហុស្សូត ​អ្នក​ចងចាំ​នូវ​ធម៌ រក្សា​ទុក​នូវ​ឃ្លាំងធម៌​នៃ​ព្រះ​ពុទ្ធ ទ្រង់​ស្វែងរក​នូវ​គុណ​ដ៏​ប្រសើរ លោកជាចក្ខុ​នៃ​សត្វ​លោក​ទាំង​អស់​ បរិនិព្វាន​ហើយ​ ។ ​ព្រះ​អានន្ទ​ ជាពហុស្សូត ​អ្នក​ចងចាំ​នូវ​ធម៌ ជាឃ្លាំងរក្សា​ទុក​នូវ​ធម៌​នៃ​ព្រះ​ពុទ្ធ ទ្រង់​ស្វែងរក​នូវ​គុណ​ដ៏​ប្រសើរ លោកជាចក្ខុ​នៃ​សត្វ​លោក​ទាំង​អស់​ ជា​អ្នក​បន្ទោបង់​នូវ​ងងឹត ​ក្នុង​ទី​ដ៏​ងងឹត ។ ​ព្រះ​អានន្ទត្ថេរ ​មាន​ញាណគតិ ​មាន​ស្មារតី ​មាន​ប្រាជ្ញា ជា​គ្រឿង​ទ្រទ្រង់​ ជា​អ្នក​ស្វែង​រក​នូវ​គុណ ទ្រទ្រង់​ទុក​នូវ​ព្រះ​សទ្ធម្ម ជា​អណ្ដូង​នៃ​ធម្មរតនៈ ។ ​ព្រះ​សាស្ដា ​ខ្ញុំ​បាន​បម្រើ​ហើយ​ ។បេ។ តណ្ហា ជា​គ្រឿង​នាំ​ទៅ​កាន់​ភព ​ខ្ញុំ​ក៏​បាន​ដកចេញ​ហើយ​ ។ 

ឧទ្ទាន

ព្រះ​ថេរៈ ៣ អង្គ​នេះ គឺ ព្រះ​បុស្សៈ ១ ​ព្រះ​ឧបតិស្សៈ ១ ​ព្រះ​អានន្ទ ១ លោក​បាន​សំដែង​គាថា ​ដែល​បាន​ពោល​ទុក​ក្នុង​ទី​នោះ​ ១០៥ គាថា ។

ចប់ តឹសនិបាត ។