សុវណ្ណសាមជាតក

right|200px|
ព្រះបរមសាស្តា កាល​ទ្រង់​គង់​ប្រថា ៖ប់​នៅ​ជេតពនមហាវិហារ ទ្រង់​ប្រារព្វ​ភិក្ខុ​មួយ​អង្គ ដែល​ជា​អ្នក​ចិញ្ចឹម​មាតា​បិតា ត្រាស់​នូវ​ព្រះ​ធម៌​ទេសនា​នេះ​ថា ៖ កោ នុ មំ ឧសុនា វិជ្ឈិ ដូច្នេះ​ជា​ដើម ។​

ដូច​បាន​ស្តាប់​មក ក្នុង​ក្រុង​សាវត្ថី មាន​កុលបុត្រ​ម្នាក់ ជា​បុត្រ​តែ​មួយ​ក្នុង​ត្រកូល​សេដ្ឋី ដែល​មាន​សម្បត្តិ​ ១៨​កោដិ ។ កុលបុត្រ​នោះ​ជា​ទី​ស្រឡាញ់ ជា​ទី​ចម្រើន​ចិត្ត​នៃ​មាតា​បិតា​ដ៏​ក្រៃលែង ។ ថ្ងៃ​មួយ​កុលបុត្រ​នោះ​ឯង កំពុង​នៅ​លើ​ប្រាសាទ បាន​បើក​សីហ​បញ្ជរ សម្លឹង​មើល​មក​ថ្នល់​ធំ ឃើញ​ពួក​មហាជន​កាន់​ផ្កា​កម្រង និង​គ្រឿង​ក្រអូប​ជា​ដើម ទៅ​កាន់​ព្រះ​ជេតពន​មហាវិហារ ដើម្បី​នឹង​ជួប​ជុំ​គ្នា​ស្តាប់​នូវ​ព្រះធម៌​ទេសនា ទើប​គិត​ថា សូម្បី​យើង​​ក៏​ត្រូវ​ទៅ​នឹង​គេ​ដែរ ។ កាល​គិត​ដូច្នោះ​ហើយ ទើប​បាន​ចាត់​ចែង​នូវ​ផ្កា​កម្រង និង​គ្រឿង​ក្រអូបនាំ​យក​ទៅ​កាន់​ព្រះ​វិហារ ប្រកប​ដោយ​សទ្ធា ថ្វាយ​សំពត់ ភេសជ្ជះ និង​ទឹក​ជា​ដើម​ ដល់​ព្រះ​សង្ឃ ហើយ​បូជា​ដល់​អង្គ​ព្រះ​ដ៏​មាន​ព្រះ​ភាគដោយ​ផ្កា​កម្រង និង​គ្រឿង​ក្រអូប​ទាំង​ឡាយ ថ្វាយ​បង្គំ​រួច​ ក៏​អង្គុយ​ស្តាប់​ព្រះ​ធម៌​ក្នុង​ទី​ដ៏​សមគួរ ។​

កាល​កុលបុត្រ​បាន​ស្តាប់​ព្រះ​ធម៌​ទេសនា​ហើយ ក៏​បាន​ឃើញ​ទោស​ក្នុង​កាម​ទាំង​ឡាយ និង​បាន​កំណត់​អានិសង្ស​នៃ​បព្វជ្ជា ។ លុះ​ដល់​បរិស័ទ​គ្រប់​គ្នា​ត្រឡប់​ទៅ​វិញ​អស់​ហើយ ទើប​ថ្វាយ​បង្គំ​ព្រះ​ដ៏​មាន​ព្រះ​ភាគ ទូល​សូម​បព្វជ្ជា ។ ព្រះ​អង្គ​ទ្រង់​ត្រាស់​ដល់​កុលបុត្រ​នោះ​យ៉ាង​នេះ​ថា ៖ ព្រះ​តថាគតទាំង​ឡាយ​មិន​ញុំាង​បុត្រ​ដែល​មាតា​បិតា​មិន​ទាន់​បាន​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​បព្វជ្ជា​នោះ​ឡើយ ។ កុលបុត្រ​នោះ​ កាល​បាន​ស្តាប់​នូវ​ព្រះ​ពុទ្ធ​ដីកា​ដូច្នោះ​ហើយ ទើប​ថ្វាយ​បង្គំ​ព្រះ​មាន​ព្រះ​ភាគ ក្រាប​ទូល​លា​ត្រឡប់​មក​គេហដ្ឋាន​វិញ ដល់​ហើយ បាន​ក្រាប​សំពះ​មាតា​បិតា​ដោយ​សេចក្តី​គោរព រួច​បាន​ពោល​ថា ៖ បពិត្រ​ លោក​ឪពុក អ្នក​ម្តាយ កូន​នឹង​បួស​ក្នុង​សម្នាក់​ព្រះ​តថាគត ។​

លំដាប់​នោះ មាតា​បិតា​របស់​កុលបុត្រ​នោះ បាន​ស្តាប់​ពាក្យ​របស់​កូន​ហើយ ក៏​មាន​សភាព​ដូច​ជា​បែក​បេះ​ដូង​ជា​៧​ចម្រៀក ព្រោះ​មាន​បុត្រ​តែ​មួយ ញាប់​ញ័រ​ដោយ​សេចក្តី​ស្នេហា​ចំពោះ​បុត្រ បាន​ពោល​ថា ៖ កូន​សម្លាញ់ កូន​ជា​ទំពាំង​នៃ​ត្រកូល ហាក់​ដូច​ជា​កែវ​ភ្នែក ឬ​ដូច​ជា​ជីវិត​របស់​យើង​ទាំង​ពីរ​នាក់ ។ ឪពុក​និង​ម៉ែ បើ​វៀរ​ចាក​កូន​ហើយ នឹង​មាន​ជីវិត​បាន​ដូចម្តេច​ទៅ ជីវិត​របស់​យើង​ទាំង​ពីរ​ក៏​ចាស់​ណាស់​ទៅ​ហើយ នឹង​ស្លាប់​ក្នុង​ថ្ងៃ​នេះ ថ្ងៃ​ស្អែក ឬ​ក៏​ខាន​ស្អែក យ៉ាង​នេះ កូន​នៅ​ប្រាថ្នា​ចាក​ចោល​ឪពុក​ម្តាយ​ទៅ​ទៀត​ឬ ។ ធម្មតា​ បព្វជ្ជា​គឺ​បុគ្គល​ធ្វើ​បាន​ដោយ​លំបាក​ក្រៃ​លែង កាល​ត្រូវ​ការ​ត្រជាក់ ក៏​រមែង​បាន​ក្តៅ កាល​ត្រូវ​ការ​ក្តៅ ក៏​រមែង​បាន​ត្រជាក់ ព្រោះ​ហេតុ​នោះ​ កូន​​កុំ​បួស​ឡើយ ។ កុលបុត្រ​នោះ បាន​ស្តាប់​ឮពាក្យ​របស់​មាតា​បិតា​ដូច្នោះ​ហើយ ក៏​ដល់​នូវ​ទុក្ខ​ទោមនស្ស អង្គុយ​ឱន​មុខ សៅសោក មិន​បរិភោគ​អាហារ​អស់​៧​ថ្ងៃ ។ លំដាប់​នោះ​មាតា​បិតា​របស់​កុលបុត្រ​នោះ បាន​គិត​គ្នា​ថា បើ​កូន​របស់​យើង​មិន​បាន​នូវ​ការ​អនុញ្ញាត​បួស​ទេ មុខ​តែ​នឹង​ស្លាប់​ជា​មិន​ខាន ហើយ​យើង​នឹង​មិន​បាន​ឃើញ​កូន​ទៀត​ឡើយ តែ​បើ​កូន​បាន​រស់​នៅ​ក្នុង​ភេទ​ជា​អ្នក​បួស យើង​គង់​នឹង​បាន​ជួប​ប្រទះ​ឃើញ​មុខ​តទៅ​ទៀត ។ កាល​បាន​គិត​គ្នា​ហើយ ទើប​អនុញ្ញាត​ថា ៖ នែ​កូន​សម្លាញ់​ មាតា​បិតា​អនុញ្ញាត​​ឲ្យ​​កូន​ហើយ ចូរ​កូន​បួស​ចុះ ។ កុលបុត្រ​នោះ បាន​ស្តាប់​ដូច្នោះ មាន​ចិត្ត​ត្រេក​អរ​ បង្អោន​សរីរៈ​ទាំង​អស់​ចុះ ក្រាប​ទៀប​បាទា​នៃ​មាតា​បិតា ថ្វាយ​បង្គំ​លា ចេញ​ពី​ក្រុង​សាវត្ថី ទៅ​កាន់​ជេតពន​មហា​វិហារ ។ ទៅ​ដល់​ហើយ បាន​ក្រាប​ថ្វាយ​បង្គំ​ព្រះ​ភគវា ទូល​សូម​បព្វជ្ជា​នឹង​ព្រះ​អង្គ ។ ព្រះ​បរម​សាស្តា​បាន​ត្រាស់​បង្គាប់​​ឲ្យ​​ភិក្ខុ​មួយ​អង្គ បំបួស​កុលបុត្រ​នោះ​ជា​សាមណេរ ។ ចាប់​តាំង​អំពី​សាមណេរ​នោះ​បួស​ហើយ លាភសក្ការៈ​បាន​កើត​ឡើង​យ៉ាង​ច្រើន​ដល់​លោក ។ សាមណេរ​នោះ​បាន​ញុំាង​អាចារ្យ​និង​ឧបជ្ឈាយ៍​​ឲ្យ​​ត្រេក​អរ លុះ​គ្រប់​ព្រះជន្មហើយ ក៏​បាន​ឧបសម្បទា​ជា​ភិក្ខុ សិក្សា​ព្រះធម៌​ព្រះ​វិន័យ​បាន​៥​វស្សា​ក៏​គិត​ថា​ យើង​នៅ​ក្នុង​ទីនេះ ច្របូក​ច្របល់​ទៅ​ដោយ​ពួក​ញាតិ​ជា​ដើម មិន​សម​គួរ​ដល់​យើង​ឡើយ ។ ព្រះ​ភិក្ខុ​ប្រាថ្នា​នឹង​បំពេញ​នូវ​វិបស្សនាធុរៈ ទើបរៀនព្រះកម្មដ្ឋាន​ក្នុង​សំណាក់​ព្រះ​ឧបជ្ឈាយ៍ ហើយ​ចេញ​អំពី​ជេត​ពន​មហាវិហារ ទៅ​កាន់បច្ចន្តគ្រាម បាន​អាស្រ័យ​នៅ​នឹង​សេនាសនៈ​ក្នុង​ព្រៃ នា​បច្ចន្តគ្រាម​នោះ​ឯង ។ ព្រះ​ភិក្ខុ​អង្គ​នោះ​ចម្រើន​វិបស្សនា​ក្នុង​ទី​នោះ សូម្បី​ព្យាយាម​ដល់​ទៅ​១២​ឆ្នាំ ក៏​មិន​អាច​ញុំាង​នូវ​គុណ​វិសេស​​ឲ្យ​​កើត​ឡើង​បាន​ឡើយ ។ ចំណែក​មាតា​បិតា​របស់​ភិក្ខុ​វិញ ពេល​វេលា​បាន​កន្លង​ទៅៗ ពួក​ជន​ទាំង​ឡាយ​ដែល​ជា​អ្នក​ធ្វើ​ស្រែ ឬ​ជា​អ្នក​ជួញ​ដូរ​​ឲ្យ​​លោក​សេដ្ឋីនោះ បាន​កាន់​យក​នូវ​សម្បត្តិ​នោះ​ៗ ជា​របស់​ខ្លួន តាម​ដែល​ខ្លួន​ពេញ​ចិត្ត សូម្បី​ទាសកម្មករ​ក្នុង​ផ្ទះ​ជា​ដើម ក៏​កាន់​យក​មាស​ប្រាក់​ និង​របស់​របរ​ផ្សេង​ៗ រត់​ចេញ​ពី​ផ្ទះ​អស់​ទៅ ។ ក្រោយ​មក​ជន​ទាំង​ពីរ​នាក់​នោះ​ធ្លាក់​ខ្លួន ដល់​នូវ​ក្តីទុក្ខ​លំបាក មិន​មាន​អ្នក​ទំនុក​បម្រុង​សូម្បី​តែ​ម្នាក់​ឡើយ ត្រូវ​លក់​ផ្ទះ​ហើយ​ក៏​មិន​មាន​ទី​អាស្រ័យ​នៅ ដល់​នូវ​ភាព​ជា​បុគ្គល​ដែល​គួរ​​ឲ្យ​​អាណិត​ក្រៃ​លែង ។ ជន​ទាំង​ពីរ​ត្រូវ​ស្លៀក​ដណ្តប់​សំពត់​ចាស់​ៗ កាន់​អំបែង​ដើរ​សូម​ទាន​គេ អាស្រ័យ​នៅ​ក្រោម​ដើម​ឈើ ឬ​សំយាប​ផ្ទះ​នៃ​អ្នក​ដទៃ ។​

ក្នុង​កាល​នោះ មាន​ព្រះ​ភិក្ខុ​មួយ​អង្គ​ចេញ​ចាក​ពី​វត្ត​ជេតពន​មហាវិហារ ទៅ​ដល់​ទី​នៅ​នា​បច្ចន្តគ្រាម ចូល​ទៅ​ក្នុង​ព្រៃ ដែល​ជា​លំ​នៅ​នៃ​ភិក្ខុ​បុត្រ​របស់​សេដ្ឋី​អនាថា ៖​នោះ​ឯង ។ ភិក្ខុ​សេដ្ឋី​បុត្រ​បាន​ធ្វើ​នូវ​អាគន្តុក​វត្ត​ដល់​ភិក្ខុ​ថ្មី​នោះ និង​គង់​អង្គុយ​នៅ​ជា​សុខ​ហើយ ទើប​សួរ​ថា ៖​ លោក​ដ៏​មាន​អាយុ និមន្ត​មក​ពី​ណា? ព្រះ​ភិក្ខុ​អាគន្តុក​ក៏​បាន​ឆ្លើយ​ថា ៖ ខ្ញុំ​ព្រះករុណា​មក​អំពី​ព្រះ​ជេតពន​មហាវិហារ ។ ព្រះ​ភិក្ខុ​សេដ្ឋី​បុត្រ​ក៏​បាន​សួរ​ដល់​ការ​គង់​នៅ​ជា​សុខ​របស់​​ព្រះ​បរម​សាស្តា និង​ព្រះ​មហា​សាវ័ក​ជាដើម ហើយ​ក៏​បាន​សួរ​ដល់​មាតា​បិតា​របស់​ខ្លួន​ថា ៖ លោក​ដ៏​មាន​អាយុ ត្រកូល​សេដ្ឋី​ឈ្មោះ​នោះ ក្នុង​ក្រុង​សាវត្ថី​សុខ​សប្បាយ​ទេ? ភិក្ខុ​អាគន្តុក​តប​ថា ៖ "អាវុសោ លោក​កុំ​សួរ​នាំ​ដល់​ត្រកូល​នោះ​ឡើយ ។ ភិក្ខុ​សេដ្ឋី​បុត្រ​សួរ​ថា ៖ តើ​យ៉ាង​ដូច​ម្តេច លោក​ដ៏​មាន​អាយុ? ភិក្ខុ​អាគន្តុក​បាន​រៀប​រាប់​ថា ៖ ត្រកូល​នោះ ខ្ញុំ​ព្រះករុណា​បាន​ឮ​មក​ថា ៖ មាន​កូន​ប្រុស​តែ​មួយ ហើយ​កូន​នោះ​បាន​ចេញ​បួស​ក្នុង​ព្រះ​ពុទ្ធ​សាសនា ចាប់​តាំង​ពី​កូន​ចេញ​បួស​ទៅ​កាល​ណា ត្រកូល​នោះ​ក៏​មាន​ការ​ធ្លាក់​ចុះ វិនាស​ហិន​ហោច​នូវ​ទ្រព្យ​សម្បត្តិ​ជា​បន្ត​បន្ទាប់ ឥឡូវ​នេះ សេដ្ឋី​ទាំង​ពីរ​នោះ ជា​មនុស្ស​អត់​ទ្រព្យ​កំព្រី​កំ​ព្រា​គួរ​​ឲ្យ​​អាណិត​ក្រៃ​លែង ។ គាត់​ទាំង​ពីរ​កាន់​អំបែង​ដើរ​សូមទាន អាស្រ័យ​នៅ​តាម​សំយាប​ផ្ទះ​របស់​អ្នក​ដទៃ ។​ ភិក្ខុ​សេដ្ឋី​បុត្រ​ស្តាប់​ហើយ ក៏​មិន​អាច​នឹង​ទប់​ចិត្ត​បាន ទឹក​ភ្នែក​ស្រក់​មក​ជោគ​ព្រះ​ភ័ក្ត្រ យំ​ញ័រ​ញាក់​អស់​ទាំង​ខ្លួន​ក្នុង​ពេល​នោះ​ឯង ។ ព្រះ​ភិក្ខុ​អាគន្តុក​ឃើញ​ដូច្នោះ សួរ​ថា ៖ "អាវុសោ ម៉េច​បាន​ជា​លោក​យំ? ព្រះ​ភិក្ខុ​សេដ្ឋី​បុត្រ​ តប​ថា ៖ លោក​ដ៏​មាន​អាយុ អ្នក​ទាំងពីរ​នោះ​ជា​មាតា​បិតា​របស់​ខ្ញុំ​ព្រះ​ករុណា ។ ភិក្ខុ​អាគន្តុកៈ ពោល​ថា ៖ មាតា​បិតា​របស់​អាវុសោ ដល់​នូវ​សេចក្តី​វិនាស​ព្រោះ​អាស្រ័យ​អាវុសោ​ហ្នឹង​ហើយ ចូរ​អាវុសោ​ទៅ​បដិបត្តិ​មាតា​បិតា​នោះ​ទៅ ។ ភិក្ខុ​សេដ្ឋី​បុត្រ​គិត​ថា​ អាត្មា​អញ​សូម្បី​ព្យាយាម​អស់​​១២​ឆ្នាំ ក៏​មិន​អាច​សម្រេច​បាន​នូវ​មគ្គ​ផល​អ្វី​ឡើយ គឺ​យើង​ជា​បុត្រ​អភ័ព្វ ប្រយោជន៍​អ្វី​ដោយ​ទ្រព្យ​គឺ​បព្វជ្ជា​នេះ អាត្មា​អញ​នឹង​សឹក​ទៅ​ជា​គ្រហស្ថ ចិញ្ចឹម​មាតា​បិតា ​ឲ្យ​​ទាន ដូច្នេះ​នឹង​ជា​បុគ្គល​មាន​សុគតិ​ភព​ប្រ​ព្រឹត្ត​ទៅ​ក្នុង​ជាតិ​ខាង​មុខ​បាន​ដែរ ។ គិត​ដូច្នោះ​ហើយ ក៏​បាន​ប្រគល់​កន្លែង​នៅ​ក្នុង​ព្រៃ​នោះ​ ដល់​ភិក្ខុអាគន្តុកៈ នមស្ការ​ព្រះ​ភិក្ខុ​អាគន្តុកៈ ដែល​លោក​ជា​ព្រះ​ថេរៈ​ហើយ ស្អែក​ឡើង​ទើប​ចេញ​អំពី​ព្រៃ ទៅ​ដោយ​លំដាប់​ផ្លូវ​រហូត​ដល់​វិហារ​ខាង​ក្រោយ​ព្រះ​ជេតពន មិន​ឆ្ងាយ​ពី​ក្រុង​សាវត្ថី ។ កន្លែង​​ត្រង់​នោះ​មាន​ផ្លូវ​បែក​ជា​ពីរ ផ្លូវ​មួយ​ទៅ​ក្រុង​សាវត្ថី ឯ​ផ្លូវ​មួយ​ទៀត​ទៅ​កាន់​ព្រះ​ជេតពន​មហាវិហារ ។ ព្រះ​ភិក្ខុ​ឈប់ ហើយ​រេរា​នៅ​ទី​នោះ គិត​ថា នឹង​ទៅ​រក​មាតា​បិតា​មុន ឬ​ទៅ​គាល់​ព្រះ​ទសពល​មុន​ហ្ន៎ ហើយ​គិត​ទៀត​ថា ៖ យើង​មិន​បាន​ជួប​មាតា​បិតា​យូរ​ហើយ​ក៏​ពិត​មែន តែ​ចាប់​តាំង​ពី​នេះ​ទៅ យើង​នឹង​គាល់​ព្រះ​ពុទ្ធ​ជា​អម្ចាស់​​បាន​ដោយ​លំបាក ថ្ងៃ​នេះ​យើង​នឹង​គាល់​ព្រះ​អង្គ ហើយ​ស្តាប់​ព្រះ​ធម៌​ទេសនា​សិន ស្អែក​ឡើង​សឹម​ទៅ​រក​មាតា​បិតា​ពី​ព្រលឹម ។ គិត​ហើយ ព្រះ​ភិក្ខុ​ក៏​លះ​បង់​​ផ្លូវ​ទៅទី​ក្រុង​សាវត្ថី ព្រោះ​មាន​ឧបនិស្ស័យ​ល្អ​ជា​គ្នា ទើប​ចូល​កាន់​មាគ៌ា​ទៅ​កាន់​មហាវិហារ​ព្រះ​ជេតពន ក៏​បាន​ដល់​មហា​​វិហារ​ក្នុង​វេលា​ល្ងាច ។ ក្នុង​ថ្ងៃ​នោះ​ឯង ព្រះ​សាស្តា​ទ្រង់​ត្រួត​មើល​ឧបនិស្ស័យ​នៃ​សត្វ ក្នុង​វេលា​ជិត​ភ្លឺ ទ្រង់​ទត​ឃើញ​ឧបនិស្ស័យ​នៃ​ភិក្ខុ​អង្គ​នោះ ទើប​ព្រះ​អង្គ​ទ្រង់​ត្រាស់​ពណ៌នា​គុណ​នៃ​មាតា​បិតា ដោយ​មាតុបោសកសូត្រ ក្នុង​ពេល​ដែល​ភិក្ខុ​នោះ​និមន្ត​មក​ដល់ ។ ភិក្ខុ​នោះ​ឈរ​នៅ​ខាង​ក្រោយ​បំផុត​នៃ​បរិស័ទ ស្តាប់​ព្រះធម្ម​កថា ៖​ដ៏​ពិរោះ ទើប​រំពឹង​ថា ៖ អាត្មា​អញ​បាន​គិត​ថា​ នឹង​ទៅ​ជា​គ្រហស្ថ ទើប​អាច​បដិបត្តិ​បម្រុង​បម្រើ​មាតា​បិតា​បាន ប៉ុន្តែ​ព្រះ​សាស្តា​ទ្រង់​ត្រាស់​ថា ៖ សូម្បី​បព្វជិត​ក៏​ធ្វើ​នូវ​ឧបការៈ​ដល់​មាតា​បិតា​បាន​ដែរ ។ បើ​យើង​មិន​បាន​មក​គាល់​ព្រះ​សាស្តាជា​មុន​​ទេ យើង​នឹង​បាត់​បង់​នូវ​បព្វជ្ជា​ដែល​មាន​សភាព​បែប​នេះ​ជា​ពុំខាន ។ ឥឡូវ​នេះ​យើង​មិន​ត្រូវ​សឹក​ជា​គ្រហស្ថ​ឡើយ គឺ​នៅ​ជា​បព្វជិត​បែប​នេះ​ឯង ហើយ​នឹង​ទំនុក​បម្រុង​មាតា​បិតា​តទៅ ។ ព្រះ​ភិក្ខុ​អង្គ​នោះ​បាន​ក្រាប​បង្គំ​ព្រះបរម​សាស្តា ។ ព្រលឹម​ឡើង បាន​ចូល​ទៅ​កាន់​រោង​ស្លាក​ទទួល​ភត្តាហារ​និង​យាគូដែល​បាន​ដោយ​ស្លាក ។ ជា​ភិក្ខុ​នៅ​ព្រៃ ១២​ឆ្នាំ បាន​ដល់​នូវ​ភាព​ដូច​ជា​អ្នក​បរាជ័យ​​ហើយ ។ ព្រះ​ភិក្ខុ​ចេញ​អំពី​ព្រះ​ជេតពន ចូល​ទៅ​កាន់​ក្រុង​សាវត្ថី គិត​ថា​ នឹង​ទទួល​យាគូ​មុន ឬ​ក៏​ទៅ​រក​មាតា​បិតា​មុន​ហ្ន៎ ហើយ​បាន​សម្រេច​ចិត្ត​ថា ៖​ទៅ​ទទួល​យាគូ​សិន ព្រោះ​ការ​មាន​ដៃ​ទទេ​ចូល​ទៅ​រក​មនុស្ស​កំព្រា ជា​ការ​ពុំ​សម​គួរ​ឡើយ ។ ព្រះ​ភិក្ខុ​ទើប​កាន់​យក​យាគូ និមន្ត​ទៅ​ឈរ​នៅ​ក្លោង​ទ្វារ​ផ្ទះ​ចាស់ របស់​មាតា​បិតា បាន​ឃើញ​មាតា​បិតា​ដើរ​សូម​បបរ​យាគូ ហើយ​ចូល​ទៅ​អាស្រ័យ​នឹង​សំយាប​ផ្ទះ​អ្នក​ដទៃ អង្គុយ​នៅ​ទី​នោះ ដល់​នូវ​ភាព​ជា​មនុស្ស​កំព្រានិង​លំបាក​តោក​យ៉ាក​ដ៏​ក្រៃ​លែង ។ ព្រះ​ភិក្ខុ​ក៏​មាន​សេចក្តី​សោក​កើត​ឡើង មាន​ទឹក​ភ្នែក​ហូរ ឈរ​នៅ​ក្នុង​ទី​ជិត​នោះ ។ មាតា​បិតា​សូម្បី​ឃើញ​កូន​ហើយ​ក៏​ចាំ​មិន​បាន ។ មាតា​របស់​ភិក្ខុ​នោះ សំគាល់​ថា ៖ ភិក្ខុ​នោះ​ឈរ​ដើម្បី​បិណ្ឌបាត ទើប​ពោល​ថា ៖ បពិត្រ លោកម្ចាស់​អើយ ចង្ហាន់​បិណ្ឌបាត ឬ​ក៏​អ្វី​ៗ​ដែល​គួរ​ទំពា​ឆាន់ ដែល​នឹង​គួរ​ប្រគេន​លោក​ម្ចាស់​នោះ ខ្ញុំ​ព្រះ​ករុណា​មិន​មាន​ទេ សូម​និមន្ត​ទៅ​ខាង​មុខ​ទៀត​ចុះ ។ ព្រះ​ភិក្ខុ​បាន​ស្តាប់​ហើយ ក៏​បន្ថែម​សេចក្តី​សោក​យ៉ាង​ខ្លំាង​ក្លា ទឹក​នេត្រា​ជោគ​ព្រះ​ភ័ក្ត្រ ដើម​ក​អួល​អាក់​និយាយ​មិន​រួច ក្តុក​ក្តួល​ក្នុង​ចិត្ត​ក្រៃ​លែង ។ សូម្បី មាតា​ពោល​ដូច្នោះ​ពីរ​បី​ដង ក៏​នៅ​ឈរ​ធ្មឹង​ក្នុង​ទី​នោះ ។ លំដាប់​នោះ​បិតា​របស់​ភិក្ខុ​បាន​និយាយ​នឹង​ភរិយា​ថា ៖ ទៅ​មើល​​ឲ្យ​​ជិត​មើល ជា​បុត្រ​របស់​យើង​ទេ​ដឹង ។ មាតា​ក៏​ក្រោក​ឡើង ដើរ​ទៅ​ជិត​សម្លឹង​មើល ក៏​ចាំ​បាន ។ មាតា​ទន់​ជើង​អង្គុយ​ចុះ យំ​ស្រែក​ពេញ​ទំហឹង ឱន​ក្រាប​ទៅ​ជិត​បាទា​របស់​ភិក្ខុ បរិទេវនាការញ័រអស់​ទាំង​កាយ​ដូច​គេ​អង្រួន ។ ចំណែក​បិតា ក៏​ស្រែក​យំ​ដើរ​ទៅ​ជិត​កូន​របស់​ខ្លួន គួរ​​ឲ្យ​​ស្រណោះ​ក្រៃ​លែង ។ ភិក្ខុ​នោះ​ ឃើញ​មាតា​បិតា​​ដូច្នេះ ក៏​មិន​អាច​នឹង​ទប់​កាយ​បាន ក៏​យំ​ចេញ​សម្លេង​មក​ក្រៅ​ហ៊ូៗ មួយ​ភ្លែក​ក្រោយ​មក ទើប​ភិក្ខុ​ខំ​ទប់​សេចក្តី​សោក ហើយ​ពោល​ថា ៖ ញោម​ទាំង​ពីរ​កុំ​គិត​អ្វី​ឡើយ អាត្មា​នឹង​ចិញ្ចឹម​ញោម​ទាំង​ពីរ​​ឲ្យ​​ជា​សុខ​សម្រាន្ត ។ ព្រះ​ភិក្ខុ​បាន​ញុំាង​មាតា​បិតា​​ឲ្យ​​កក់​ក្តៅ​ក្នុង​ចិត្ត​ហើយ បាន​ជូន​នូវ​យាគូ​ដល់​ញោម​ទាំង​ពីរ និង​​ឲ្យ​​គាត់​អង្គុយ​ក្នុង​ទី​ដ៏​សមគួរ​មួយ ហើយ​បាន​និមន្ត​ទៅបិណ្ឌបាត នាំ​ភិក្ខាហារ​មក​ជូន​គាត់​​ឲ្យ​​បរិភោគ​ទៀត កាល​ដែល​សួរ​ដឹង​ថា ៖ គាត់​បរិភោគ​ឆ្អែត​ហើយ ទើប​និមន្ត​រក​ចង្ហាន់​ដើម្បី​ខ្លួន​ឯង ។ ព្រះ​ភិក្ខុ​បាន​រក​ទី​កន្លែង​ដ៏​សមគួរ​ជូន​​ឲ្យ​​មាតា​បិតា​អាស្រ័យ​នៅ ហើយ​បាន​បដិបត្តិ​ទំនុក​បម្រុង​នូវ​ញោម​ទាំង​ពីរ ដោយ​យក​ចិត្ត​ទុក​ដាក់​ជា​ទី​បំផុត សូម្បី​ភត្ត​ដែល​កើត​ឡើង​ក្នុង​បក្ខ​គឺ​បក្ខភត្ត​ជា​ដើម ដែល​ខ្លួន​បាន​មក ក៏​ជូន​ដល់​មាតា​បិតា ។ ខ្លួន​ឯង​និមន្ត​បិណ្ឌបាត បាន​មក​ក៏​ឆាន់ មិន​បាន​ក៏​អត់ ។ បាន​សំពត់​ចាំ​វស្សា​ក៏​ដោយ សំពត់​យ៉ាង​ណា​មួយ​ដែល​ជា​អតិរេក​លាភ​ក៏​ដោយ ក៏​ជូន​ដល់​មាតា​បិតា ហើយ​បោក​គក់ជ្រលក់​សំពត់​ចាស់​ៗ ដែល​ញោម​ទាំង​ពីរ​ស្លៀក​ដណ្តប់​ហើយ ដេរ​ប៉ះ​សម្រាប់​ប្រើ​ប្រាស់​ស្លៀក​ដណ្តប់​ខ្លួន​ឯង ។ ថ្ងៃ​ដែល​ភិក្ខុ​អង្គ​នោះ​បាន​ចង្ហាន់​ឆាន់​មាន​តិច​ថ្ងៃ​ណាស់ ថ្ងៃ​ដែល​មិន​បាន​មាន​ច្រើន​ជាង ឯចំណែក​សំពត់​ស្លៀក​ដណ្តប់​​ដែល​ជា​ចីវរ​របស់​លោក សៅហ្មង​ពេញ​ទី ។ កាល​ភិក្ខុ​ចិញ្ចឹម​បដិបត្តិ​មាតា​បិតា​រហូត​មក ក៏​មាន​រូប​កាយ​ស្គម​ស្គាំង ទាំង​សម្បុរ​ក៏​សៅហ្មង ឆ្អឹង​ជំនីរ​រគីម​រគាម រវីម​រវាម​ទៅ​ដោយ​សរសៃ ទាំង​សាច់​លឿង​ស្លាំង​ទៀត​ផង ។​

ព្រះ​ភិក្ខុ​សង្ឃ​ទាំង​ឡាយ បាន​ឃើញ​រូប​កាយ​របស់​ភិក្ខុ​នោះ​ហើយ ក៏​សួរ​ថា ៖ ​

"អាវុសោ កាល​មុន​សរីរវណ្ណៈ​របស់​លោក​ស្រស់​បស់​ណាស់ ប៉ុន្តែ​ឥ​ឡូវ​នេះ​ មាន​សភាព​ស្លេក​ស្លាំង​ស្គាំង​ស្គម សៅហ្មង​ មិន​ស្រស់​បស់ តើ​ព្យាធិ​កើតឡើង​ដល់អាវុសោ​ឬ?" ​

ភិក្ខុ​នោះ​បាន​តប​ថា ៖ "លោក​ទាំង​ឡាយ ខ្ញុំ​ព្រះ​ករុណា​មិន​មាន​ព្យាធិ​ទេ តែ​មាន​ធុរៈ​ត្រូវ​ចិញ្ចឹម​មាតា​បិតា ។" ​

ភិក្ខុ​ទាំង​ឡាយ​ក៏​ពោល​តិះដៀលថា ៖ "អាវុសោ​កាន់​យក​របស់​ដែល​គេ​​ឲ្យ​​ដោយ​សទ្ធា ទៅ​​ឲ្យ​​ដល់​ពួក​គ្រហស្ថ ជា​ការ​ធ្វើ​មិន​​សម​គួរ​ឡើយ ។" ​

ភិក្ខុ​នោះ​បាន​ស្តាប់​ពាក្យ​ភិក្ខុ​ទាំង​ឡាយ​ហើយ មាន​ការ​អៀន​ខ្មាស ហើយ​លះ​បង់​នូវ​ការ​ទំនុក​បម្រុង​មាតា​បិតា​របស់​ខ្លួន​ទៀត​ផង ។ ភិក្ខុ​ទាំង​ឡាយ​នៅ​មិន​ទាន់​ពេញ​ចិត្ត ទើប​នាំ​គ្នា​ទៅគាល់​ព្រះ​ដ៏​មាន​ព្រះ​ភាគ ក្រាប​ទូល​ថា ៖ "បពិត្រ​ព្រះ​អង្គដ៏​ចម្រើន ភិក្ខុ​រូប​នោះ បាន​ញុំាង​របស់​ដែល​គេ​​ឲ្យ​​ដោយ​សទ្ធា​​ឲ្យ​​ធ្លាក់​ចុះ ដោយ​ការ​ចិញ្ចឹម​គ្រហស្ថ ។" ​

ព្រះ​សម្ពុទ្ធ​ទ្រង់​ត្រាស់​ហៅ​ភិក្ខុ​អង្គ​នោះ​មក​សួរ​ថា ៖ "នែ​ភិក្ខុ បាន​ឮ​ថា ៖ អ្នក​បាន​យក​វត្ថុ​ដែល​គេ​​ឲ្យ​​ដោយ​សទ្ធា​ទៅ​ចិញ្ចឹម​គ្រហស្ថ​ពិត​មែន​ឬ?" ភិក្ខុ​នោះ​តប​ថា ៖ "បពិត្រ​ព្រះ​អង្គ​ដ៏​ចម្រើន ពិត​មែន ។" ព្រះ​ដ៏​មាន​ព្រះ​ភាគ មាន​ព្រះ​បំណង​នឹង​សរសើរ​ការ​ប្រព្រឹត្ត​របស់​ភិក្ខុ​នោះ និង​ព្រះ​អង្គ​​ទ្រង់​ព្រះ​បំណង​នឹង​ប្រកាស​នូវ​បុព្វ​ចរិយា​របស់​ព្រះ​អង្គ ទើប​ទ្រង់​ត្រាស់​សួរ​បន្ថែម​ថា ៖ កាល​ដែល​អ្នក​ចិញ្ចឹម​នូវ​ពួក​គ្រហស្ថ​នោះ តើ​ចិញ្ចឹម​នូវ​ពួក​គ្រហស្ថ​ណា? ​

ភិក្ខុ​នោះ​ឆ្លើយ​ថា ៖ "បពិត្រ​ព្រះ​អង្គ​ដ៏​ចម្រើន ពួក​គ្រហស្ថ​នោះ​គឺ​ជា​មាតា​បិតា​របស់​ខ្ញុំ​ព្រះ​ករុណា ។" ​

ដើម្បី​ញុំាង​ឧស្សាហៈ​​ឲ្យ​​កើត​ឡើង​ដល់​ភិក្ខុ​នោះ ព្រះ​សាស្តា​បាន​ប្រទាន​នូវ​សាធុការ​បីដង​ថា ៖ ​

សាធុ! សាធុ! សាធុ! ហើយ​ព្រះ​អង្គ​ត្រាស់​ថា ៖ ​

ម្នាល​ភិក្ខុ អ្នក​តាំង​នៅ​ក្នុង​ផ្លូវ​ដែល​តថាគត​ដើរ​ហើយ ព្រោះ​ថា សូម្បី​បុព្វ​ចរិយា​របស់​តថាគត ក៏​បាន​ទំនុក​បម្រុង ចិញ្ចឹម​មាតា​បិតា​របស់​ខ្លួន​ដែរ ។ ភិក្ខុ​ដែល​ចិញ្ចឹម​មាតា​បិតា​នោះ ក៏​បាន​នូវ​ការ​រីក​រាយ​ចិត្ត​ដ៏​ក្រៃ​លែង ។ លំដាប់​នោះ ព្រះ​ភិក្ខុ​ទាំង​ឡាយ​ក៏​បាន​​ក្រាប​ទូល​អារាធនា​សូម​ព្រះ​ភគវា​ទ្រង់​ប្រកាស​នូវ​ព្រះ​បុព្វចរិយា ទើប​ព្រះ​អង្គ​នាំ​នូវ​អតីត​និទាន​មក​សម្តែង​ដូច​តទៅ​