navinnseab/khmer-wikipedia-article huggingface dataset:
សង្រ្កាន្ត (ថៃ)

Category:Infobox holiday (other)
 
សង្ក្រាន្តនៅប្រទេសថៃ ពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មីប្រពៃណីរបស់ថៃ បេតិកភណ្ឌវប្បធម៌អរូបីរបស់យូណេស្កូ250x250ភីកសែល មនុស្ស​ម្នា​ដង្ហែ​ព្រះ​ពុទ្ធរូប​ក្នុង​ពេល​បុណ្យ​សង្ក្រាន្ត​ក្នុងវត្តពោធិ៍ ទីក្រុង​បាងកក ប្រទេស ប្រទេសថៃ ដែន ការអនុវត្តនៅក្នុងសង្គម ឯកសារយោង ១៧១៩ តំបន់ អាស៊ី និងប៉ាស៊ីហ្វិក ប្រវត្តិសិលាចារឹក សិលាចារឹក ២០២៣ (វគ្គទី១៨) បញ្ជី តំណាង
រូបភាពតូច| ការជះទឹកនៅតាមដងវិថីនៅឈៀងម៉ៃ ក្នុងពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំំំំថៃ
បុណ្យចូលឆ្នាំថៃ ឬ សង្ក្រាន្ត (  ,) គឺជាថ្ងៃបុណ្យចូលឆ្នាំប្រពៃណីជាតិរបស់ថៃ ដែលមានភាពស្រដៀងប្រហាក់ប្រហែលពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំខ្មែរនិងបណ្ដាប្រទេសផ្សេងៗនិងអាស៊ីអាគ្នេយ៍ដូចជា មីយ៉ាន់ម៉ា,ឡាវ...។ សង្ក្រាន្ត​គឺ​នៅ​ថ្ងៃ​ទី១៣ ខែ​មេសា ជា​រៀង​រាល់​ឆ្នាំ ប៉ុន្តែ​ថ្ងៃ​ឈប់​សម្រាក​បន្ត​ពី​ថ្ងៃ​ទី១៤ ដល់១៥ ខែ​មេសា។ ក្នុងឆ្នាំ២០១៨ គណៈរដ្ឋមន្ត្រីថៃបានពន្យារពេលពិធីបុណ្យទូទាំងប្រទេសដល់ប្រាំពីរថ្ងៃគឺថ្ងៃទី៩-១៦ ខែមេសាដើម្បីឱ្យប្រជាពលរដ្ឋធ្វើដំណើរទៅផ្ទះសម្រាប់ថ្ងៃឈប់សម្រាក។  នៅឆ្នាំ២០១៩ ថ្ងៃឈប់សម្រាកត្រូវបានប្រារព្ធនៅថ្ងៃទី៩-១៦ ខែមេសា ខណៈដែលថ្ងៃទី១៣ ខែមេសា បានធ្លាក់នៅថ្ងៃសៅរ៍។  ពាក្យ "សង្ក្រាន្ត" មកពីពាក្យសំស្រ្កឹត សង្ក្រាន្តិ (saṃkrānti) ។ ព្យញ្ជនៈ "ហោរាសាស្ត្រ" មានន័យថា ការផ្លាស់ប្តូរ ឬផ្លាស់ប្តូរ។ វាស្របគ្នានឹងការកើនឡើងនៃមេសារាសី នៅលើតារាងហោរាសាស្រ្ត  និងជាមួយនឹងឆ្នាំថ្មីនៃប្រតិទិនជាច្រើននៃអាស៊ីអាគ្នេយ៍ និង ខាងត្បូង ស្របតាមប្រតិទិន ព្រះពុទ្ធសាសនា និង ហិណ្ឌូ ។ ពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មី ធ្វើឡើងក្នុងពេលដំណាលគ្នានឹងការប្រារព្ធពិធីចូលឆ្នាំថ្មីរបស់ប្រទេសជាច្រើននៅអាស៊ីខាងត្បូង ដូចជា បង់ក្លាដែស ប្រទេសចិន ( ប្រជាជនតៃនៃខេត្តយូណាន) ប្រទេសឥណ្ឌា ឡាវ កម្ពុជា មីយ៉ាន់ម៉ា នេប៉ាល់ និងស្រីលង្កា។

នៅប្រទេសថៃ ឆ្នាំថ្មីត្រូវបានប្រារព្ធជាផ្លូវការនៅថ្ងៃទី១ ខែមករា។ សង្ក្រាន្តគឺជាឆ្នាំថ្មីផ្លូវការរហូតដល់ឆ្នាំ១៨៨៨ នៅពេលដែលវាត្រូវបានប្តូរទៅកាលបរិច្ឆេទកំណត់នៃថ្ងៃទី០១ ខែមេសា។ បន្ទាប់មកនៅឆ្នាំ១៩៤០ កាលបរិច្ឆេទនេះត្រូវបានប្តូរទៅថ្ងៃទី០១ ខែមករា។ បុណ្យ​ចូល​ឆ្នាំ​ប្រពៃណី​ថៃ​ត្រូវ​បាន​ប្រែ​ក្លាយ​ជា​ថ្ងៃ​បុណ្យ​ជាតិ។  ការប្រារព្ធពិធីមានភាពល្បីល្បាញដោយសារការប្រគុំទឹកសាធារណៈដែលត្រូវបានរៀបចំឡើងជាការសម្អាតពិធី។
សង្រ្គាមកម្ពុជា-ហូឡង់

សង្រ្គាមកម្ពុជា-ហូឡង់ ( ហូឡង់ : Cambodjaans-Nederlandse Oorlog ; ខ្មែរ : ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា-ហូឡង់ ) ពីឆ្នាំ ១៦៤៣ ដល់ ១៦៤៤ គឺជាជម្លោះដែលបង្កឡើងដោយរដ្ឋប្រហារ ដែលបាននាំព្រះមហាក្សត្រខ្មែរថ្មីឡើងសោយរាជ្យ ដែលបានប្តូរមកសាសនាឥស្លាម ដោយមានជំនួយពីពាណិជ្ជករម៉ាឡេ។ រស់នៅក្នុងប្រទេស។ ព្រះមហាក្សត្រថ្មីបានផ្តួចផ្តើមការសម្លាប់រង្គាលបុគ្គលិក ក្រុមហ៊ុនឥណ្ឌាបូព៌ាហូឡង់ ហើយក្រោយមកបានកម្ចាត់កងកម្លាំងហូឡង់ដែលបញ្ជូនមកដើម្បីទាញយកការសងសឹកពីប្រជាជនកម្ពុជា។
សង្រ្គាមកម្ពុជា-ហូឡង់: សង្គ្រាម

សង្គ្រាម 
នៅឆ្នាំ ១៦៤២ ព្រះអង្គម្ចាស់ខ្មែរមួយអង្គ ព្រះនាម ពញាច័ន្ទ បានក្លាយជាព្រះបាទ រាមាធិបតីទី១ បន្ទាប់ពីបានផ្តួលរំលំ និងធ្វើឃាតស្តេចមុននេះ។ ពាណិជ្ជករម៉ាឡេម៉ូស្លីមនៅកម្ពុជាបានជួយគាត់ក្នុងការកាន់កាប់របស់គាត់ ហើយក្រោយមកគាត់បានប្តូរទៅសាសនាឥស្លាមពីព្រះពុទ្ធសាសនា ប្តូរឈ្មោះរបស់គាត់ទៅជា អ៊ីប្រាហ៊ីម និងបានរៀបការជាមួយស្ត្រីម៉ាឡេ។ បន្ទាប់មកគាត់បានចាប់ផ្តើមសង្រ្គាមដើម្បីបណ្តេញ ក្រុមហ៊ុនហូឡង់ឥណ្ឌាខាងកើត ដោយចាប់ផ្តើមការសម្លាប់រង្គាលដំបូងនៅក្នុងរដ្ឋធានីនៃប្រទេសហូឡង់ ដោយបានបញ្ជាកប៉ាល់របស់ពួកគេចំនួនពីរ និងបានសម្លាប់បុគ្គលិកក្រុមហ៊ុនហូឡង់ចំនួន 35 នាក់ បន្ថែមពីលើឯកអគ្គរដ្ឋទូតរបស់ក្រុមហ៊ុន Pieter van Regemortes ។ . Kiernan 2008, p. 157. Kiernan 2002, p. 253. Cormack 2001, p. 447.

នៅតាមដងទន្លេមេគង្គ ប្រជាជនកម្ពុជាបានយកឈ្នះក្រុមហ៊ុនឥណ្ឌាខាងកើតហូឡង់ក្នុងសង្គ្រាមកងទ័ពជើងទឹកភាគច្រើនពីឆ្នាំ ១៦៤៣ ដល់ ១៦៤៤ ជាមួយនឹងកម្លាំងកម្ពុជាដែលបានស្លាប់ចំនួន ១.០០០ នាក់ ហើយកងកម្លាំងហូឡង់បានរងគ្រោះ ១៥៦ នាក់ក្នុងចំណោមទាហាន ៤៣២ នាក់ និងនាវាចម្បាំងហូឡង់ជាច្រើនគ្រឿងបានធ្លាក់ក្នុងដៃកម្ពុជា។ Kiernan 2008, p. 157. Kiernan 2002, p. 253. Cormack 2001, p. 447. Reid 1999, p. 36. Chakrabartty 1988, p. 497. ឯកអគ្គរដ្ឋទូត​ក្រុមហ៊ុន​ឥណ្ឌា​បូព៌ា​ហូឡង់​ដែល​ត្រូវ​បាន​គេ​សម្លាប់​រួម​ជាមួយ​នឹង​បុរស​របស់​គាត់​គឺ​លោក Pierre de Rogemortes ហើយ​មិន​ដល់​ពីរ​សតវត្ស​ក្រោយ​មក​ទេ​ដែល​ឥទ្ធិពល​អឺរ៉ុប​នៅ​កម្ពុជា​អាច​ងើប​ឡើង​វិញ​ពី​ការ​បរាជ័យ​ដែល​បាន​ធ្វើ​លើ​ហូឡង់។ Fielding 2008, p. 27.

ព្រះមហាក្សត្រខ្មែរឥស្លាមនេះត្រូវបានបណ្តេញចេញ និងចាប់ខ្លួនដោយ ស្តេចង្វៀន យួន បន្ទាប់ពីបងប្អូនរបស់អ៊ីប្រាហ៊ីម ដែលនៅតែជាពុទ្ធសាសនិក បានស្នើសុំឱ្យយួនជួយស្ដារព្រះពុទ្ធសាសនាឡើងវិញដល់កម្ពុជា ដោយដកព្រះអង្គចេញពីបល្ល័ង្ក។ Kiernan 2008,  p. 158. Kiernan 2002, p. 254. នៅទសវត្សរ៍ឆ្នាំ 1670 ជនជាតិហូឡង់បានចាកចេញពីទីតាំងពាណិជ្ជកម្មទាំងអស់ដែលពួកគេបានរក្សានៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាបន្ទាប់ពីការសម្លាប់រង្គាលនៅឆ្នាំ 1643។ Osborne 2008, p. 45.
សង្រ្គាមកម្ពុជា-ហូឡង់: សូម​មើល​ផង​ដែរ

សូម​មើល​ផង​ដែរ 

 សង្រ្គាមកម្ពុជា-អេស្ប៉ាញ
 ជម្លោះចិន-ហូឡង់
 សមរភូមិ Liaoluo Bay
 សង្គ្រាមទ្រិញ-ង្វៀន
 ការឡោមព័ទ្ធបន្ទាយ Fort Zeelandia
សង្រ្គាមកម្ពុជា-អេស្ប៉ាញ

សង្រ្គាមកម្ពុជា-អ៊ីប៊ែរៀ ( អេស្ប៉ាញ : Guerra Ibero-Camboyana ; ហ្វីលីពីន : Digmaang Kambodyano-Espanyol ; ខ្មែរ : សង្គ្រាមកម្ពុជា-អេស្ប៉ាញ)  (1593-1597) គឺជាការប៉ុនប៉ងដើម្បីដណ្តើមយក ប្រទេសកម្ពុជា ក្នុងនាមព្រះបាទ សត្ថាទី១ និង គ្រីស្ទសាសនា នៅកម្ពុជា។ ចំនួនប្រជាជនដោយអាណាចក្រ អេស្ប៉ាញ និង ព័រទុយហ្គាល់ ។  រួមជាមួយនឹងជនជាតិអេស្បាញ ជនជាតិហ្វីលីពីន ជនជាតិហ្វីលីពីនដើមកំណើត ជនជាតិម៉ិកស៊ិក និងទាហានស៊ីឈ្នួលជប៉ុនបានចូលរួមក្នុងការឈ្លានពានកម្ពុជា។
សង្រ្គាមកម្ពុជា-អេស្ប៉ាញ: ផ្ទៃខាងក្រោយ

ផ្ទៃខាងក្រោយ 
ប្រទេស​នីមួយៗ​ដែល​បាន​ចូល​រួម​ក្នុង​សង្គ្រាម​មាន​ចេតនា​ខុស​គ្នា​ក្នុង​ការ​ឈ្លានពាន​កម្ពុជា។ ជាពិសេស ការជ្រៀតជ្រែករបស់សៀម (ថៃ) និងបេសកកម្មរបស់អេស្ប៉ាញ គឺជាលទ្ធផលនៃការតស៊ូអំណាចរវាងបក្សពួកគូប្រជែងក្នុងរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា។  ទាំង​ជនជាតិ​អេស្បាញ និង​ព័រទុយហ្គាល់​បាន​ចូល​រួម​ក្នុង​ការ​លុកលុយ​ប្រទេស​កម្ពុជា​ដោយ​សារ ​ស្តេចភីលីពទី២ បាន​គ្រប់គ្រង​ទាំង ​ប្រទេស​អេស្ប៉ាញ និង ​ព័រទុយហ្គាល់ ​ជា ​សហភាព អ៊ីប៊ែរៀ ។ 

នៅ​ខែ​កុម្ភៈ ឆ្នាំ​១៥៩៣ ស្ដេច​សៀម ព្រះ​បាទ ​នរេសួន បាន​វាយ​ប្រហារ​ប្រទេស​កម្ពុជា ។  ក្រោយ​មក​នៅ​ខែ​ឧសភា ឆ្នាំ​១៥៩៣ ទាហាន​សៀម​១០​ម៉ឺន​នាក់​បាន​ចូល​លុក​លុយ​ប្រទេស​កម្ពុជា។  ការពង្រីកទឹកដីសៀមកាន់តែកើនឡើង ដែលក្រោយមកបានទទួលការយល់ព្រមពី ប្រទេសចិន បានជំរុញឱ្យស្តេចខ្មែរសត្ថាទី១ ស្វែងរកសម្ព័ន្ធមិត្តនៅក្រៅប្រទេស ទីបំផុតបានរកឃើញវានៅក្នុងអ្នកផ្សងព្រេងជនជាតិព័រទុយហ្គាល់ Diogo Veloso និងសហការីជនជាតិអេស្ប៉ាញ Blas Ruiz de Hernán Gonzáles និង Gregorio Vargas Machuca ។ 

អ៊ីប៊ែរៀ បានព្យាយាមនាំយកការពង្រឹងពី ម៉ាឡាកា ព័រទុយហ្គាល់ ប៉ុន្តែមិនបានសម្រេច ហើយដូចគ្នានេះដែរ បានកើតឡើងនៅប្រទេស អេស្បាញ ហ្វីលីពីន ដែលអភិបាលខេត្ត Gómez Pérez Dasmariñas បានច្រានចោលសម្ព័ន្ធភាពជាមួយកម្ពុជា ដោយចូលចិត្តជម្រើស ដើម្បីព្យាយាមដោះស្រាយជម្លោះជាមួយសៀម។ តាមពិត Dasmariñas ទំនងជាចាប់អារម្មណ៍នឹងយុទ្ធនាការមួយនៅ Moluccas ។ ជា​លទ្ធផល សៀម​វាយ​យក ​ក្រុង​លង្វែក ​នៅ​ខែ​កក្កដា ឆ្នាំ​១៥៩៤ ហើយ​សត្ថា​ត្រូវ​គេ​ប្រហារ​ជីវិត ឬ​ភៀស​ខ្លួន​ទៅ ​លាវ ។ 

អ៊ីប៊ែរៀ ទាំងបីនាក់ ដែលអមដំណើរដោយ Pantaleón Carnero និង Antonio Machado ត្រូវបានចាប់ខ្លួន និងបញ្ជូនទៅប្រទេសសៀម។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ Veloso និង Vargas បានបញ្ចុះបញ្ចូល នរេនសូ ឱ្យបញ្ជូនពួកគេធ្វើជាទូតទៅកាន់ទីក្រុងម៉ានីល ជាកន្លែងដែលពួកគេបានរត់គេចខ្លួន ខណៈដែល Ruiz និងអ្នកផ្សេងទៀតអាចរឹបអូសបាននូវសារធាតុញៀនដែលដឹកពួកគេជាអ្នកទោស។ ពួកគេ​ទាំង​អស់​គ្នា​បាន​ជួបជុំ​គ្នា​ក្នុង​ទីក្រុង​ម៉ានីល ជា​កន្លែង​ដែល​ពួកគេ​រៀបចំ​បេសកកម្ម​យោធា។
សង្រ្គាមកម្ពុជា-អេស្ប៉ាញ: ជម្លោះ

ជម្លោះ 
បេសកកម្មអេស្ប៉ាញលើកដំបូងបានមកដល់នៅឆ្នាំ 1596 ក្នុងកប៉ាល់ចំនួន 3 ក្រោមការបញ្ជារបស់ Juan Juárez Gallinato ដែលមានទាហានអេស្បាញចំនួន 140 នាក់ និងអ្នកកោះហ្វីលីពីនមួយចំនួន និងទាហានស៊ីឈ្នួលគ្រិស្តសាសនាជប៉ុន។ កប៉ាល់របស់ Gallinato ត្រូវបានរុញច្រានចេញដោយព្យុះ ប៉ុន្តែពីរផ្សេងទៀតដែលបញ្ជាដោយ Ruiz និង Veloso បានមកដល់ប្រទេសកម្ពុជា ជាកន្លែងដែលពួកគេបានដឹងថាបល្ល័ង្កត្រូវបានកាន់កាប់ដោយអតីតសេនាប្រមុខរបស់ព្រះ រាមទី១ ។ វត្តមានរបស់អ៊ីប៊ែរៀ បានក្លាយជាបញ្ហាបន្ទាប់ពីពួកគេបានប៉ះទង្គិចជាមួយនិងកម្ចាត់កងកម្លាំងចិនចំនួន 2000 ហើយដោយមើលឃើញពីភាពអរិភាពរបស់ស្តេច Veloso បានណែនាំបេសកកម្មឱ្យវាយលុករាជវាំងរបស់គាត់ហើយចាប់គាត់។ ការ​វាយ​លុក​នេះ​មិន​បាន​ជោគជ័យ​ទេ ដោយសារ​ស្តេច​សោយ​ទិវង្គត ហើយ​បេសកកម្ម​ត្រូវ​បង្ខំ​ឱ្យ​ចូល​រួម​ជាមួយ Gallinato ហើយ​រត់គេច​ខ្លួន។ បន្ទាប់មក Gallinato បានបញ្ជាឱ្យកងនាវាស្រាវជ្រាវស្វែងរកសម្ព័ន្ធមិត្តនៅក្នុងប្រទេសឡាវ ប៉ុន្តែការបរាជ័យរបស់ពួកគេបានបង្ខំពួកគេឱ្យចាកចេញ ហើយបេសកកម្មបានរំសាយចេញភ្លាមៗបន្ទាប់ពីនោះ។  

នៅខែតុលាឆ្នាំដដែល រូហ្សី និង វេឡូសូ បានរកឃើញអ្នកស្នងមរតករបស់សត្ថា ដែលជាកូនប្រុសទីពីររបស់គាត់ បរមរាជទី២ ដែលត្រូវបានគាំទ្រដោយ ប្រទេសឡាវ ។ ដោយមានជំនួយរបស់ពួកគេ ស្តេចវ័យក្មេងបានឈ្លានពានប្រទេសកម្ពុជា ហើយត្រូវបានឡើងសោយរាជ្យនៅខែឧសភា ឆ្នាំ 1597។  ស្តេច​បាន​ផ្តល់​សិទ្ធិ​កាន់កាប់​ទឹកដី​អ៊ី​ប៊ែ​រៀ លើ​ខេត្ត​ពីរ​នៅ​ត្រើយ​ខាងកើត និង​ខាងលិច​ទន្លេមេគង្គ ។  ក្រោយមក Veloso បានទទួលការអនុញ្ញាត និងថវិកាដើម្បីសាងសង់បន្ទាយ ប៉ុន្តែស្ថានភាពនៅតែមិនស្ថិតស្ថេរ។ នៅឆ្នាំ 1599 គាត់បានបញ្ជាកប៉ាល់ចំនួន 4 ពីទីក្រុងម៉ានីល ប៉ុន្តែ 2 ក្នុងចំណោមពួកគេត្រូវបានបំផ្លាញនៅក្នុងព្យុះមួយ។  ឧត្តមនាវីម៉ាឡេម៉ូស្លីម លាក់ស្មាន ដែលប្រឆាំងនឹងអ៊ីប៊ែរៀ បានឆ្លៀតយកប្រយោជន៍ពីស្ថានភាពនេះ ដើម្បីបង្កឲ្យមានការវាយប្រហារលើបុរសរបស់ពួកគេម្នាក់ឈ្មោះ Luis Ortiz ។ ជនជាតិអេស្បាញបានសងសឹកដោយវាយប្រហារជំរុំម៉ាឡេ  ប៉ុន្តែម៉ាឡេ ចាម និងសម្ព័ន្ធមិត្តរបស់ពួកគេបានវាយប្រហារ និងសម្លាប់ជនជាតិអេស្ប៉ាញ និងព័រទុយហ្គាល់ រួមទាំង ឌីអូហ្គោ វេឡូសូ។   មានតែជនជាតិហ្វីលីពីនពីរបីនាក់ និងជនជាតិអេស្ប៉ាញម្នាក់ប៉ុណ្ណោះដែលបានរួចរស់ជីវិតពីការសម្លាប់រង្គាល។ 

ដោយ​សារ​បរាជ័យ ផែនការ​អេស្ប៉ាញ​សម្រាប់ ​សាសនា​គ្រឹស្ត ​កម្ពុជា​ត្រូវ​បរាជ័យ។  លាក់ស្មានក្រោយ​មក​ត្រូវ​បាន​ព្រះ​បរម​រាជា​ទី​២​ប្រហារ​ជីវិត។ ប្រទេសកម្ពុជាត្រូវបានគ្រប់គ្រងដោយសៀមនៅខែកក្កដា ឆ្នាំ 1599។
សង្រ្គាមស៊ីវិលអាមេរិក

សង្រា្គមស៊ីវិលអាមេរិក ត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាសង្រ្គាមរវាងរដ្ឋនិងរដ្ឋ ឫក៏គ្រាន់តែជាសង្រ្គាមស៊ីវិលនៅក្នុងសហរដ្ឋអាមេរិក ដែលនៅក្នុងកំឡុងឆ្នាំ (១៨១៦ទៅ១៨៦៥)ចាប់តាំងពីរដ្ឋខាងត្បូងបានប្រកាសផ្ដាច់ខ្លួនចេញពីគ្នាគឺ អាមេរិក ខន់ហ្វីដឺរាស៊ី និង អាមេរិកខាងជើង ដែលក្នុងនោះមានរដ្ឋចំនួន១១ ។សង្គ្រាមនេះប្រភពដើមមកពីរបញ្ហាទាំសភាព និងបញ្ហាឈ្លានពានទឹកដីនៅភាគខាងលិច។ មហាអំណាចបរទេសមិនព្រមជួយធ្វើអន្តរាគម៍។
ក្រោយពីសង្រ្គាមអស់រយៈ៤ឆ្នាំបានធ្វើឲ្យទាហានជាង ៦០០០០០នាក់ស្លាប់ និងបានបំផ្លាញហេដ្ឋារចនាសម្ព័នជាច្រើន និងបានបំផ្លាញពួកខន់ហ្វីដឺរាស៊ីនៅភាគខាងត្បូងជាច្រើន ហើយវាពិតជាពិកបាកខ្លាំងណាស់ក្នុងការកសាងឡើងវិញ និងឯកភាពជាតិបានធានាសិទ្ធពីស៊ីវិលឲ្យដោះលែងទាសករមកវិញ។

នៅក្នុងឆ្នាំ១៨៦០ ពួកសារធារណៈរដ្ឋនិយមបានធ្វើការបោះឆ្នោតដែលមានមេដឹកនាំដោយប្រធានាធិបតី អប្រាហាំលីនខុន ជំទាស់និងការពង្រីកនៃទាសភាពចូលទឹកដីសហរដ្ឋអាមេរិក លីនខុនបានឈ្នះការបោះឆ្នោត ប៉ុន្តែមុនពេលគាត់សម្ភោធនៅខែ មិនា ៤ ១៨១៦ រដ្ឋតូចៗចំនួន ៧ រួមជាមួយនិងសេដ្ឋកិច្ចកប្បាសដែលត្រូវបង្កើតឡើងដោយពួកខន់ហ្វីដឺរាស៊ី។ប្រាំមួយថ្ងៃដំបូងការធ្វើរបបគមន៏នៃទាសករមានសមាត្រខ្ពស់បំផុតចំនួន ៤៨,៨%ប្រជាជនរបស់ពូកគេសម្រាប់ប្រាំមួយថ្ងៃនេះ។

លោកប្រធានាធិបតី ចាម៉ាស បូចានាន់ និងសារណៈរដ្ឋបានផ្តាច់ខ្លួនចេញ នេះជាការខុសច្បាប់។តាមរយៈការអះអាងរបស់លោក លីនខុនជាប្រមុខរដ្ឋបាននិយាយថាគាត់មិនបានផ្តួចផ្តើមនៃសង្រ្គាមស៊ីវិលនេះទេ ហើយពួកខន់ហ្វីដឺរាស៊ីបានអះអាងបន្ថែមទៀតថាកងកម្លាំងសហព័ន្ធ ហ្វូត បានរឹបអូសទឹកដីសហព័្នន្ធជាច្រើន។សន្និសិទ្ធសន្តិភាពមួយត្រូវបានបរាជ័យក្នុងគោលបំណងសម្របសម្រួលរវាងភាគីទាំងសងខាង ដូចជាការរៀបចំឡើងនូវសង្រ្គាមទាំងពីរ។
សហព័ន្ធនេះបានសន្មត់ថាបណ្តាប្រទេសនៅអឺរ៉ុបបានសង្ឃឹមទៅលើស្តេច ឃីង ចុតទុន ដែលពួកគេនិងធ្វើអន្តរាគមន៏, គ្មាននណាម្នាក់ហើយក៏គ្មានម្នាក់ព្រមទទួលស្គាល់សហព័ន្ធអាមេរិកថ្មីរបស់អាមេរិកទេ។

អាទិភាពបានចាប់ផ្តើមនៅខែ មេសា ១២១៨៦១ ខណៈពេលដែលកងកម្លាំងសហភាពមកលើ ហ្វរ ស៊មធើ ដែលជាបន្ទាយដ៏ធំមួយដោយធ្វើឡើងដោយកងទ័ពសហភាពនៅក្នុងរដ្ឋ ការ៉ូលីណា ខាងជើង។ ពេលនេះ លីនខុនបានអំពាចនាវឲ្យកងព័ទពង្រឹងឡើងវិញនូវ ហ្វត់នេះ។ ដូចនេះរដ្ឋតូចៗទាំងបួន រួមទាំង ខន់ហ្វីដឺរាស៊ី សរុបជាង១១រដ្ឋ។ហើយថ្មីៗនេះសហភាពរដ្ឋគ្រប់គ្រងព្រំដែននិងជាការបង្កើតឲ្យមានភាពរាំងស្ទះផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចជើងទឹកខាងត្បូង។
ដោយសារតែមានពត៍មានមិនច្បាស់នៅក្នុងឆ្នាំ១៨៦១ ១៨៦១ ថាកាលរដូវស្លឹកឈើជ្រុះឆ្នាំ១៨៦២ យុទ្ធនាកាសហភាពរបស់រដ្ឋ ម៉ារី ឡែន(រដ្ឋសហភាព)បានបញ្ចប់ជាមួយនិងការចាកចេញសហព័ន្ធនៅសមរភូមិ អឺតិតាម ទប់ស្កាត់ការអន្តរាគម៍នៃជនជាតិអង់គ្លេស។

លីនខន់បានចេញសេចក្តីប្រកាសថានឹងរំដោះខ្លួនចេញ បន្ទាប់ពីរការបញ្ឈប់គោលដៅនៃសង្រ្គាមទាសភាព។
សង្រ្គាមស៊ីវិលអាមេរិក: See also

See also

General reference
 Battles of the American Civil War
 Bibliography of the American Civil War
 Corps badges of the American Civil War
 Naval bibliography of the American Civil War
 Uniforms of the Union
 Uniforms of the Confederacy
 Weapons in the American Civil War

Union
 United States
 Union Army
 Union Navy

Confederacy
 Confederate States
 Confederate Army
 Confederate Navy

Ethnic articles
 African Americans in the American Civil War
 German Americans in the American Civil War
 Hispanic Americans in the American Civil War
 Irish Americans in the American Civil War
 Italian Americans in the American Civil War 
 Native Americans in the American Civil War

Topical articles
 Blockade runners of the American Civil War
 Blockade, Union – of the American Civil War 
 Casualties in the American Civil War 
 Commemoration of the American Civil War 
 Commemoration of the American Civil War on postage stamps
 Nursing in the American Civil War, Dorothea Dix
 Ships captured during the American Civil War
 Slaves and the American Civil War 
 Spies in the American Civil War

National articles
 Foreign enlistment in the American Civil War
 Britain in the American Civil War
 Canada in the American Civil War
សង្រ្គាមស៊ីវិលអាមេរិក: References

References

Notes

Citations

Bibliography

 Beringer, Richard E., Archer Jones, and Herman Hattaway, Why the South Lost the Civil War (1986) influential analysis of factors; an abridged version is The Elements of Confederate Defeat: Nationalism, War Aims, and Religion (1988)
 

 Gara, Larry. 1964. The Fugitive Slave Law: A Double Paradox in Essays on the Civil War and Reconstruction, New York: Holt, Rinehart and Winston, 1970. (originally published in Civil War History, X, No. 3, Sept 1964)

 

 Nevins, Allan. Ordeal of the Union, an 8-volume set (1947–1971). the most detailed political, economic and military narrative; by Pulitzer Prize winner
 1. Fruits of Manifest Destiny, 1847–1852; 2. A House Dividing, 1852–1857; 3. Douglas, Buchanan, and Party Chaos, 1857–1859; 4. Prologue to Civil War, 1859–1861; vol. 5–8 have the series title "War for the Union"; 5. The Improvised War, 1861–1862; 6. War Becomes Revolution, 1862–1863; 7. The Organized War, 1863–1864; 8. The Organized War to Victory, 1864–1865
សង្រ្គាមស៊ីវិលអាមេរិក: Further reading

Further reading

 Gugliotta, Guy. New Estimate Raises Civil War Death Toll, The New York Times, April 3, 2012, pg. D1 (of the New York edition), and April 2, 2012 on NYTimes.com. Retrieved 2012-04-03 online.
Bibliography of the American Civil War
Bibliography of American Civil War naval history
សង្រ្គាមស៊ីវិលអាមេរិក: External links

External links

 
 Civil War photos at the National Archives
 View images from the Civil War Photographs Collection at the Library of Congress
 Civil War Trust
 Civil War Era Digital Collection at Gettysburg College This collection contains digital images of political cartoons, personal papers, pamphlets, maps, paintings and photographs from the Civil War Era held in Special Collections at Gettysburg College.
 Civil War 150 Washington Post interactive website on 150th Anniversary of the American Civil War.
 Civil War in the American South – An Association of Southeastern Research Libraries (ASERL) portal with links to almost 9,000 digitized Civil War-era items—books, pamphlets, broadsides, letters, maps, personal papers, and manuscripts—held at ASERL member libraries
 The Civil War – site with 7,000 pages, including the complete run of Harper's Weekly newspapers from the Civil War
 
 Civil War Living History Reenactments (videos)
 West Point Atlas of Civil War Battles
សញ្ជក

សញ្ជក យើងមិនឃើញមានមន្ត្រីណា ដែលមានគោរម្យងារ សញ្ជកនេះនៅក្នុងសិលាចារឹកមិនសម័យអង្គរទេ។ បើតាមភាសាវិទូខ្មែរបកស្រាយថាពាក្យសញ្ជកជាភាសាម៉ាឡេស៊ីមានន័យថា អាវុធPou Savros.1992.An old Khmer-French dictionary។ ចំណែកភាសាវិទូជនជាតិបារាំងលោក ហ្ស៊ក សឺដេស ពន្យល់ថាគោរម្យងារសញ្ជកគឺជាមន្ត្រីនៃព្រះរាជាទុកព្រះរាជហទ័យ ហើយស្មោះត្រង់នឹងព្រះអង្គរហូតដល់ហ៊ានបូជាជីវិត ដើម្បីការពារព្រះអង្គMadeleine Giteau,1996, Historire d'Angkor,Kailash,p.56។ បុរាណវិទូជនជាតិឥណ្ឌា លោក សាហៃ យល់ថាសញ្ជកទំនងគ្រាន់តែជាឋាន្តរស័ក្តគ្មានតួនាទី ព្រោះតាមសិលាចារឹកមនុស្សមនុស្សដែលមានគុណសម្បត្តិមាន គោរម្យងារជាសញ្ជកនេះបំពេញតួនាទីខុសគ្នាSachchidanand Sahai,1970,Les Institutions Politique et l'Organization Administrative du Cambodge Ancient។
សញ្ញា ៧ ប្រការ

ធម៌ ៧ គួរ​កើត​ឡើង​ តើ​ដូច​ម្តេច ។ សញ្ញា ៧ ប្រការ​ គឺ ៖

 អនិច្ចសញ្ញា
 អនត្ត​សញ្ញា
 អសុភសញ្ញា
 អទីនវសញ្ញា
 បហានសញ្ញា
 វិរាគសញ្ញា
 និរោធសញ្ញា
សញ្ញាចរាចរណ៍នៃប្រទេសកម្ពុជា: [[សញ្ញាហាមឃាត់]]​

សញ្ញាហាមឃាត់​
សញ្ញាហាមឃាត់ សញ្ញាចរាចរណ៍95px  95px  95px   95px 95px95px  ហាមបត់ឆ្វេង ហាមបត់ស្ដាំ ហាមត្រលប់ក្រោយហាមចូល ផ្លូរបិទចំពោះយានជំនិះគ្រប់ប្រភេទ ផ្លូវបិទចំពោះអ្នកប្រើប្រាស់ផ្លូវ  សញ្ញាចរាចរណ៍95px  95px  95px   95px 95px 95px  ហាមចូលចំពោះយានជំនិះមានទម្ងន់សរុបលើសពី៨​ តោន កំណត់ទំងន់នៅលើអ័ក្សតែមួយ ដែនកំណត់កម្ពស់កំណត់ទទឹង កំណត់បណ្តោយ  ហាមចូលចំពោះទោចក្រយានទោចក្រយានយន្ដនិងត្រីចក្រយាន សញ្ញាចរាចរណ៍95px  95px  95px   95px 95px 95px ហាមចូលចំពោះ ទោចក្រយានយន្តហាមចូលចំពោះ យានយន្តគ្រប់ប្ររភទលើកលែង តែទោចក្រយានយន្ត ហាមចូលចំពោះ រថយន្តដឹកទំនិញធុនធំហាមចូលចំពោះរថយន្ដដឹកអ្នកដំណើរ  ហាមចូលចំពោះយានយន្ដគ្រប់ប្រភេទ ហាមចូលចំពោះទោចក្រយាន សញ្ញាចរាចរណ៍95px  95px  95px   95px 95px 95px ហាមចត ហាមឈប់ ហាមចតចាប់ពីថ្ងៃទី ១ ដល់ថ្ងៃទី ១៥ហាមចតចាប់ពីថ្ងៃទី ១៦ ដល់ថ្ងៃទី ៣១ ហាមចតថ្ងៃសេស ហាមចតថ្ងៃគត់គូ សញ្ញាចរាចរណ៍95px  95px  95px   95px 95px 95px  ហាមជែងចប់ការ ហាមជែងហាមរថយន្តធន់ធ្ងន់ជែងឆ្វេងចប់ការហាមរថយន្តធន់ធ្ងន់ជែងឆ្វេង ហាមរថយន្តធន់ធ្ងន់ជែងគ្នា ចប់ការហាមរថយន្តធន់ធ្ងន់ជែងគ្នា  សញ្ញាចរាចរណ៍95px  95px  95px   95px  95px 95px ហាមស៊ីផ្លេចប់ការ ហាមស៊ីផ្លេហាមចូលចំពោះទោចក្រយានយន្ដដែលមានសណ្ដោងរុឺម៉ក ឬរទេះ ហាមចូលចំពោះរទេះដែលអូសដោយសត្វ ហាមអូស ឬ រុញរទេះចូលហាមចូលចំពោះយានយន្ដកសិកម្មគ្រប់ប្រភេទ សញ្ញាចរាចរណ៍95px 95px 95px   95px 95px95px  ហាមចូលចំពោះប្រភេទដឹកទំនិញធុនធំមានសណ្ដោងរ៉ុម៉កចន្លោះសុវត្ថិភាពវោងរថយន្តធុនតូចចន្លោះសុវត្ថិភាពវោងរថយន្តធនធំហាមចូល ចំពោះយានយន្តដឹកផលិតផលងាយផ្ទុះ ឬឆេះកំណត់ល្បឿនអតិបរមា ២០ គីឡូម៉ែត្រ/ម៉ោងកំណត់ល្បឿនអតិបរមា ៤០ គីឡូម៉ែត្រ/ម៉ោង សញ្ញាចរាចរណ៍ 95px  95px95px 95px95px  95px  កំណត់ល្បឿនអតិបរមា ៥០ គីឡូម៉ែត្រ/ម៉ោងកំណត់ល្បឿនអតិបរមា ៦០ គីឡូម៉ែត្រ/ម៉ោងចប់ការ កំណត់ល្បឿនអតិបរមា ២០ គីឡូម៉ែត្រ/ម៉ោងចប់ការ កំណត់ល្បឿនអតិបរមា ៤០ គីឡូម៉ែត្រ/ម៉ោងចប់ការ កំណត់ល្បឿនអតិបរមា ៥០ គីឡូម៉ែត្រ/ម៉ោងចប់ការ កំណត់ល្បឿនអតិបរមា ៦០ គីឡូម៉ែត្រ/ម៉ោង សញ្ញាចរាចរណ៍ 95px   95px 95px  ឈប់ នៅទីស្នាក់ការគយឈប់ នៅទីស្នាក់ការប៉ូលីសឈប់ នៅទីស្នាក់ការអាវុធហត្ថ
សញ្ញាចរាចរណ៍នៃប្រទេសកម្ពុជា: ស្លាកសញ្ញាបញ្ជា

ស្លាកសញ្ញាបញ្ជា
ស្លាកសញ្ញាបញ្ជា សញ្ញាចរាចរណ៍95px  95px  95px   95px 95px95pxឈ្មោះជួរឈរ តំរូវងាកស្តាំ តំរូវងាកឆ្វេង តំរូវបត់​ស្តាំ ទៅខាងមុខ តំរូវបត់ឆ្វេង ទៅខាងមុខតំរូវទៅមុខត្រង់ ឬ បត់ស្តាំតំរូវទៅមុខត្រង់ ឬ បត់ឆ្វេង សញ្ញាចរាចរណ៍95px  95px  95px   95px 95px95pxឈ្មោះជួរឈរតំរូវបត់ស្តាំ  តំរូវបត់ឆ្វេង តំរូវបត់ស្តាំ ឬ បត់ឆ្វេងតំរូវទៅមុខត្រង់ ផ្លូវសំរាប់យានយន្តនៅផ្លូរយន្តបថ ផ្លូវសំរាប់រទេះអូសនាញដោសត្វ សញ្ញាចរាចរណ៍95px  95px  95px   95px 95px95pxឈ្មោះជួរឈរ ផ្លូវសំរាប់ថ្មើរជើងចប់​ ផ្លូវសំរាប់ថ្មើរជើង ផ្លូវសំរាប់ថ្មើរជើង​ និង​ ទោចក្រយានចប់ ផ្លូវសំរាប់ថ្មើរជើង​ និង​ ទោចក្រយាន កំណត់ល្បឿនអប្បបរមា ៣០ គីឡូម៉ែត្រ/ម៉ោងចប់​ កំណត់ល្បឿនអប្បបរមា ៣០ គីឡូម៉ែត្រ/ម៉ោង សញ្ញាចរាចរណ៍95px  95px  95px   95px 95px95pxឈ្មោះជួរឈរ ផ្លូវសំរាប់រថយន្តដឹកអ្នកដំណើរចប់​ ផ្លូវសំរាប់រថយន្តដឹកអ្នកដំណើរ ផ្លូវសំរាប់ទោចក្រយានចប់ ផ្លូវសំរាប់ទោចក្រយាន ប្រកាន់ស្ដាំ បន្ថយល្បឿន

 ស្លាកសញ្ញាអាទិភាព

ស្លាកសញ្ញាអាទិភាព សញ្ញាចរាចរណ៍95px  95px  95px   95px 95px95pxឈ្មោះជួរឈរ ឈប់(នៅត្រង់ចំនុចប្រសព្វ) ឈប់(ត្រង់ចំនុចប្រសព្វ)ជាភាសាខ្មែរ ផ្តល់អទិភាពអោយផ្លូវនៅត្រង់ចំនុចប្រសព្វផ្តល់អទិភាពអោយផ្លូវនៅរង្វង់មូល ផ្លូវធំមានសិទ្ឋិ (អាទិភាពនៅចំណុចប្រសព្វដំបូង) ផ្លូវ​សំខាន់មានសិទ្ឋិ   សញ្ញាចរាចរណ៍95px  95px  95px   95px 95pxឈ្មោះជួរឈរចប់ ផ្លូវ​សំខាន់មានសិទ្ឋិផ្តល់សិទ្ធិអាទិភាពអោយយាន្តយន្តមកពីទីសផ្ទុយ មានសិទ្ធិអាទិភាពលើយាន្តយន្តមកពីទីសផ្ទុយ  ផ្លូវដែកឆ្លងកាត់១ផ្លូវ ផ្លូវដែកឆ្លងកាត់ (ផ្លូវពីរឬច្រើន)
សញ្ញាចរាចរណ៍នៃប្រទេសកម្ពុជា: ស្លាកសញ្ញាគ្រោះថ្នាក់

ស្លាកសញ្ញាគ្រោះថ្នាក់
ស្លាកសញ្ញាគ្រោះថ្នាក់ សញ្ញាចរាចរណ៍95px  95px  95px   95px 95px95pxឈ្មោះជួរឈរគ្រោះថ្នាក់ផ្សេងផ្លូវកោងទៅស្ដាំ  ផ្លូវកោងទៅឆ្វេង ផ្លូវកោងគ្រោះថាក់(កោងទៅស្តាំ ហើយទៅឆ្វេង)​ផ្លូវកោងគ្រោះថាក់(កោងទៅឆ្វេង​ ហើយទៅស្តាំ)​ផ្លូវ​កោងបត់បែន សញ្ញាចរាចរណ៍95px  95px  95px   95px 95px95pxឈ្មោះជួរឈរមានផ្លូវបំបែកទៅខាងស្តាំមានផ្លូវបំបែកទៅខាងឆ្វេងផ្លូវបំបែករាង Yផ្លូវបំបែករាង Tផ្លូវត្រង់បត់ឆ្វេងផ្លូវត្រង់បត់ស្ដាំ សញ្ញាចរាចរណ៍95px  95px  95px   95px 95px95pxឈ្មោះជួរឈរផ្លូវបំបែកកែងទៅខាងស្តាំ រួចបំបែកកែងទៅខាងឆ្វេងផ្លូវបំបែកកែងទៅខាងឆ្វេង រួចបំបែកកែងទៅខាងស្តាំផ្លូវខ្វែងរង្វង់មូលផ្លូវ​មានចរាចរណ៍ពីរទិសផ្លូវ​រួមតូច សញ្ញាចរាចរណ៍95px  95px  95px   95px 95px95pxឈ្មោះជួរឈរផ្លូវ​រួមតូចទៅខាងស្តាំផ្លូវ​រួមតូចទៅខាងឆ្វេងផ្លូវ​កែងបត់ស្តាំ​ផ្លូវ​កែងបត់ឆ្វេង​ផ្លូវ​កែងបត់ស្តាំ រួចកែងបត់ឆ្វេង​ផ្លូវ​កែងបត់ឆ្វេង រួចកែងបត់ស្តាំ  សញ្ញាចរាចរណ៍95px  95px  95px   95px 95px95pxឈ្មោះជួរឈរផ្លូវ​បត់​ស្តាំ​មានផ្លូវរថភ្លើងឆ្លងកាត់ផ្លូវ​បត់ឆ្វេងមានផ្លូវរថភ្លើងឆ្លងកាត់មានផ្លូវរថភ្លើងឆ្លងកាត់(មានរបាំង)​មានផ្លូវរថភ្លើងឆ្លងកាត់(គ្មានរបាំង)​ផ្លូវទ្ឃើងចំណោតផ្លូវចុះចំណោត  សញ្ញាចរាចរណ៍95px95px95px 95px95px95pxឈ្មោះជួរឈរផ្លូវមានទួលផ្លូវទឹករលកមានកុមារឆ្លងកាត់មានថ្មើរជើងឆ្លងកាត់មានមនុស្សពិការឆ្លងកាត់មានសត្វពាហនៈឆ្លងកាត់ សញ្ញាចរាចរណ៍95px  95px  95px   95px 95px95pxឈ្មោះជួរឈរមានសត្វព្រៃឆ្លងកាត់ផ្លូវរអិល មានថ្មធ្លាក់ មាថ្មខ្ទាត មានខ្យល់បក់ខ្លាំងមានភ្លើងសញ្ញាចរាចរណ៍ សញ្ញាចរាចរណ៍95px  95px 95px95px95px95pxឈ្មោះជួរឈរមានផ្លាកសញ្ញា "ឈប់"​មានផ្លាកសញ្ញា "ផ្តល់សិទ្ឋិអាទិភាពអោយគេ"​ទ្រូងផ្លូវ​បែកជាពីរចប់​ ទ្រូងផ្លូវ​បែកជាពីរផ្លូវ​មាន​យន្តហោះ​ ហោះទាបពីលើទោចក្រយានឆ្លងកាត់ សញ្ញាចរាចរណ៍95px  95px  95px95px  ឈ្មោះជួរឈរស្លាកបញ្ឈប់ទៅមុខ
សញ្ញាចរាចរណ៍នៃប្រទេសកម្ពុជា: សញ្ញាប្រកាសអាសន្ន

សញ្ញាប្រកាសអាសន្ន
 សញ្ញាបណ្តុះអាសន្ន សញ្ញាចរាចរណ៍95px  95px  95px   95px 95px95pxអត្ថន័យ ផ្លូវខាងមុខមានការដ្ឋាន  ផ្លូវខាងជាតំបន់ការដ្ឋានផ្លូវមានថ្មខ្ទាត បញ្ចប់ការដ្ឋាន ផ្លូវវាងទៅស្តាំ ផ្លូវវាងទៅឆ្វេង សញ្ញាចរាចរណ៍95px  95px  95px   95px 95pxអត្ថន័យ កោណចរាចរណ៍សញ្ញព្រួញបង្វែសេ សញ្ញាឈប់ សញ្ញាទៅ ទង់ក្រហម
សញ្ញាចរាចរណ៍នៃប្រទេសកម្ពុជា: សញ្ញាបង្ហាញទិសដៅ

សញ្ញាបង្ហាញទិសដៅ

 សញ្ញាចរាចរណ៍	  អត្ថន័យ  ចំណាំ  150px   សញ្ញាបង្ហាញទិសដៅផេ្សង  
អំពីពណ៌សម្រាប់ប្រើបា្រស់ផ្លាកសញ្ញាចរាចរណ៍ផ្លូវគោក

ជាគោលការណ៍មានបាំ្រពីរពណ៌ដែលត្រូវបានប្រើបា្រស់លើផ្លាកសញ្ញាចរាចរណ៍។ ពណ៌នីមួយៗ មានន័យពិសេសរបស់វាដូចខាងក្រោមៈ

១.ពណ៌ក្រហម :-សម្រាប់បា្រប់ឲ្យអ្នកបើកបរឈប់,ផ្តល់សិទ្ធឱ្យគេ,ហាមចូល។២.ពណ៌លឿង :-សម្រាប់បង្ហាញប្រាប់ពីស្ថានភាពផ្លូវ និងគ្រោះថ្នាក់ដែលអាចកើតឡើងនៅខាងមុខ។

៣.ពណ៌ទឹកកូ្រច :-សម្រាប់ប្រើប្រាស់នៅកន្លែងការដ្ឋានសំណង់ផ្លូវ ស្ពាន ឬនៅកន្លែងជួសជុលផ្លូវស្ពាន។

៤.ពណ៌បៃតង :-សំរាប់បង្ហាញប្រាប់យើងអំពីទិសដៅដែលត្រូវធ្វីដំណើរទៅខេត្ត ក្រុង ប្រាប់យើងអំពីកន្លែងដែលយើងទៅដល់ ឬតើត្រូវធ្វើដំណើរទៅតាមផ្លូវណា និងប្រាប់អពីចម្ងាយផ្លូវ។

៥.ពណ៌ខៀវ :-សំរាប់ប្រាប់ពត៌មានដល់អ្នកដណើរដូចជា ទូរសព្ទអាសន្ន កន្លែងមានភោជនីយដ្ឋាន សណ្ឋាគារ បង្គន់ មន្ទីរពេទ្យ កន្លែងភិចនិច ផ្លូវបង់ប្រាក់ ឈ្មោះផ្លូវក្នុងខេត្ត កុ្រង និងសេវានៅតាមផ្លូវផ្សេងទៀត ផ្លាកសញ្ញាដាក់នៅតាមផ្លូវយន្តបថ(Motor way)

៦.ពណ៌ស :-សម្រាប់ប្រាប់អំពីទិសដៅនៅក្នុងភូមិ ឃុំ និងប្រាប់អំពីស្ថានភាពផ្លូវ និងបញ្ញត្តិបើកបរ,ចប់ការហាមឃាត់(ផ្ទៃពណ៌ស និងអក្សរ/រូបសញ្ញាពណ៌ខ្មៅ។

៧.ពណ៌ឈាមជូ្រក :- សំរាប់បា្រប់អំពីកន្លែងរមណីដ្ឋានទេសចរណ៍។
|-
| 150px || សញ្ញាបង្ហាញនិសដៅផេ្សង|| ដាក់ព្យួរពីលើ
-ការព្យួរផ្លាកសញ្ញាសីេរបាតូ្រវមានកម្ពស់មិនទាបជាង ៥.០០ ម៉ែត្រ'' ពីផ្លាកសញ្ញាមកដល់ទូ្រងផ្លូវ ហើយតូ្រវដាក់អោយចំគន្លងផ្លូវនីមួយៗ ដើមី្បឱ្យអ្នកាបើកបរងាយចាប់អារម្មណ៍
400px
សញ្ញាចរាចរណ៍នៃប្រទេសកម្ពុជា: សញ្ញាបង្ហាញព័ត៌មាន

សញ្ញាបង្ហាញព័ត៌មាន
សញ្ញាប្រាប់ដំណឹង សញ្ញាចរាចរណ៍95px  95px  95px   95px 95px95pxឈ្មោះជួរឈរ កន្លែងចតយានជំនិះ  កន្លែងចតយានជំនិះ បង់ប្រាក់ កន្លែងថ្មើវជើងឆ្លងកាត់កន្លែងទួល ជិះកាណូតកន្លែងសង្គ្រោះមន្ទាន់ សញ្ញាចរាចរណ៍95px  95px  95px   95px 95px95pxឈ្មោះជួរឈរមន្ទីរពេទ្យកន្លែទូរសព្ទ័កន្លែងផ្តល់ពត៌មានស្ថានីយ៍ចាក់ប្រេងឥន្ធនៈ ស្ថានីយ៍ចាក់ប្រេងឥន្ធនៈ​ និង​ ជួសជុលយានជ្ឋានជួសជុល សញ្ញាចរាចរណ៍95px  95px  95px   95px 95px95pxឈ្មោះជួរឈរភោជនីយដ្ឋានហាងកាហ្វេសណ្ឋាគារឬផ្ទះសំណាក់តំបន់សំរាក ព្រលានយន្តហោះកន្លែងរំកិលទូកចុះទឹក សញ្ញាចរាចរណ៍95px  95px  95px   95px 95px95pxឈ្មោះជួរឈរតំបន់ជំរុំសួនចរឬកន្លែងចតឡានសួនការ៉ាវ៉ាន់និងតំបន់បោះជំរុំស្ថានីយតាក់ស៊ីបង្គន់អនាម័យទឹកបវិភោត សញ្ញាចរាចរណ៍95px  95px  95px   95px 95px95pxឈ្មោះជួរឈរកន្លែង​មានធុងសំរាមអនុញ្ញាតអោយជិះទោចក្រយានទនឹមគាផ្លូវទាល់ខាងមុខផ្លូវបត់ទៅស្តាំជាផ្លូវទាល់ផ្លូវបត់ទៅឆ្វេងជាផ្លូវទាល់ផ្លូវហាយវេ សញ្ញាចរាចរណ៍95px  95px  95px   95px 95px95pxឈ្មោះជួរឈរចប់ ផ្លូវហាយវេចំណែកផ្លូវធ្វើចរាចរណ៍ ន្លងផ្លូវ បី​ រួមជា ពីរ(ទៅខាងស្តាំ)​ ន្លងផ្លូវ បី​ រួមជា ពីរ(ទៅខាងឆ្វេង)​ ផ្លូវឆ្វេងងាកមកស្ដាំផ្លូវវាងចំពោះយានដែលមាន
កំពស់សរុបលើស ៣.៣ ម.​ សញ្ញាចរាចរណ៍95px  95px  95px   95pxឈ្មោះជួរឈរគន្លងផ្លូរត្រូវធ្វើចរាចរណ៍គន្លងផ្លូរត្រូវធ្វើចរាចរណ៍ផ្លូវឯកទិស សញ្ញាភ្លើងព្រមានព្រៃឈើ
សញ្ញាចរាចរណ៍នៃប្រទេសកម្ពុជា: សញ្ញាដាក់បន្ថែមពីក្រោម

សញ្ញាដាក់បន្ថែមពីក្រោម
សញ្ញាបង្ហាញព័ត៌មាន សញ្ញាចរាចរណ៍95px  95px  95px   95px 95px95pxឈ្មោះជួរឈរទោចក្រយាន  ទោចក្រយានយន្ត ទោចក្រយានរុឺម៉កសណ្តោងរថយន្តធុនតូចរថយន្តដឹកអ្នកដំណើរធុនធំរថយន្តដឹកទំនិញធុនធំ សញ្ញាចរាចរណ៍95px  95px  95px   95px 95px95pxឈ្មោះជួរឈរយានយន្តកសិកម្មរទេះអូសទាញដោយសត្វ យានមានទំងន់ផ្ទុកលេឹភ្លៅនិមួយៗលើស ២ តោនរថយន្តដឹកទំនិញធុនធំដែលមានបណ្តោយលើស ១០ មយានដែលមានទទឹងលើស ២ មយានដែលមានកំពសលើស ៣.៥០ ម. សញ្ញាចរាចរណ៍95px  95px  95px   95px 95px95pxឈ្មោះជួរឈរទៅខាងស្តាំដៃទៅខាងស្តាំ​ និង​ ខាងឆ្វេដៃទៅខាងឆ្វេងដៃទៅខាងមុខ ទៅខាងមុខ​ និង​ មកខាងក្រោយមកខាងក្រោយ សញ្ញាចរាចរណ៍95px  95px  95px   95px 95px95pxឈ្មោះជួរឈរប្រយត្ន័ ! រថភ្លើងឆ្លងកាត់ច្រកចេញចូលរោងក្របង្ហាញទិសដៅផ្លូវធំមានសិទ្ឋិបង្ហាញទិសដៅផ្លូវធំមានសិទ្ឋិ បង្ហាញចំងាយបង្ហាញពេលវេលា សញ្ញាចរាចរណ៍95pxឈ្មោះជួរឈរយានផ្នុកផលិតផលងាយឆេះ