navinnseab/khmer-wikipedia-article huggingface dataset:
ភាសាបាលី: អក្ខរក្រមបាលី

អក្ខរក្រមបាលី 

ស្តេច អសោក (Ashoka) បានសាងសង់សរសរស្តំ (pillar)​ មួយចំនួន ព្រមទាំង​បាន​បញ្ញត្ត (ហាម)​ សរសេរភាសាប្រាក្រឹតតិចបំផុត ៣ តំបន់ ជាអក្សរ​ព្រាហ្មណ៍,Inscriptions of Asoka by Alexander Cunningham, Eugen Hultzsch. Calcutta: Office of the Superintendent of Government Printing. Calcutta: 1877 ដែលភាសាទាំងនោះស្រដៀងនឹងភាសាបាលី។ តាមការស្រាវជ្រាវ ផ្អែកលើ​ការ​​សាក​សួរ និង សង្កេត, គេជឿថា ព្រះត្រៃបិដក​​បាលី ​​ត្រូវ​បានសរសេរជាភាសាសីហឡ (Sinhala, Sinhalese) មុនគេ ​។  នៅក្នុងគម្ពីរមហាវង្ស (Mahavamsa) (កាលប្បវត្តិនៃ​ប្រទេស​ស្រីលង្កា), កំឡុងពេលមានទុរ្ភិក្ស (កង្វះ​អាហារ) ក្នុង​ប្រទេស, ព្រះសង្ឃជាសាវ័កនៃព្រះពុទ្ធ បានចារព្រះត្រៃបិដក ក្នុងកំឡុងរាជ នៃ​ស្តេច វដ្តគាមនី អភយៈ (Vattagamani Abhaya) ក្នុងពុទ្ធសករាជ ៤៤៤ (១០០ ឆ្នាំ មុនគ្រិស្ត​សករាជ) ។ ការ​សរសេរ​បាលី ​ត្រូវ​បាន​ថែ​រក្សា​ក្នុងប្រព័ន្ធអក្សរ​សកល តែ​វា​ត្រូវ​បាន​បញ្ជាក់​ពី​តម្លៃ​ជាក់​ស្តែង​គួរ​ឲ្យ​ភ្ញាក់​ផ្អើល​នៃ​អក្សរ​ដទៃ ៗ ។

ប្រទេស​កាន់​តាម​ពុទ្ធសាសនា​និកាយ​ថេរវាទ​នីមួយៗ បាន​កត់ត្រា​សំនៀង​អត្ថបទបាលី​ក្នុង​​ព្រះត្រ័យបិដក​ដោយ​ប្រើ​អក្សរ​នៃ​ជាតិ​របស់​ខ្លួន ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​មាន​សំនឿង​អាន​ ខុស​ប្លែក​ពី​គ្នា​ខ្លះ​ៗ ។ នៅប្រទេសកម្ពុជា អត្ថបទបាលីត្រូវបានសរសេរជាអក្សរ​ខ្មែរ, ប្រទេសស្រីលង្កា ប្រើ​អក្សរ​សីហឡ, នៅ​ប្រទេស​ភូមា (មីយ៉ាន់ម៉ា) ប្រើ​អក្សរ​មន, នៅ​ប្រទេសថៃ​ ប្រើ​​អក្សរ​ថៃ(ឆ្នាំ ១៨៩៣), នៅ​ប្រទេស​ឡាវ ប្រើ​អក្សរ​ឡាវ, នៅ​ប្រទេស​ឥណ្ឌា ប្រើ​ទេវនាគរី(Devanāgarī)។ 

ចាប់តាំងពីសតវត្យទី ១៩, ភាសាបាលីត្រូវបានសរសេរជាអក្សរ​ឡាតាំង (Latin) ទុក​ជា​គោល​សម្រាប់​ផ្ទៀង​ផ្ទាត់ និង​ សម្រាប់​អ្នក​សិក្សាស្រាវជ្រាវ ទូទៅ ។  An alternate scheme devised by Frans Velthuis allows for typing without diacritics using plain ASCII methods, but is arguably less readable than the standard Rhys Davids system, which uses diacritical marks.

អក្ខរៈសម្រាប់​ប្រើក្នុងភាសាបាលីមាន៤១តួ គឺ សរៈ(ស្រៈ) ៨ តួ និង ព្យញ្ជនៈ ៣៣ តួ
 ជាអក្សរឡាតំាង a-ā-i-ī-u-ū-e-o-ṃ-k-kh-g-gh-ṅ-c-ch-j-jh-ñ-ṭ-ṭh-ḍ-ḍh-ṇ-t-th-d-dh-n-p-ph-b-bh-m-y-r-l-ḷ-v-s-h
 ជាអក្សរខ្មែរ៖
 ស្រៈនិស្ស័យ= -ា-ិ-ី-ុ-ូ-េ-ោ
 ស្រៈពេញតួ= អ-អា-ឥ-ឦ-ឧ-ឩ-ឯ-ឱ
 ព្យញ្ជនៈ= ក-ខ-គ-ឃ-ង-ច-ឆ-ជ-ឈ-ញ-ដ-ឋ-ឌ-ឍ-ណ-ត-ថ-ទ-ធ-ន-ប-ផ-ព-ភ-ម-យ-រ-ល-វ-ស-ហ-ឡ-ំ
ភាសាបាលី: បាលីជា ASCII

បាលីជា ASCII 

The Velthuis scheme was originally developed in 1991 by Frans Velthuis for use with his "devnag" Devanāgarī font, designed for the TeX typesetting system. ប្រព័ន្ធតំណាងឱ្យសញ្ញាសម្គាល់ភាសាបាលីនេះ ត្រូវបានប្រើប្រាស់នៅក្នុងគេហទំព័រ និងបញ្ជីពិភាក្សាមួយចំនួន។ ទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ដោយសារគេហទំព័រខ្លួនវាផ្ទាល់ និងកម្មវិធីអ៊ីមែលវិវត្តន៍បន្តិចម្តងៗឆ្ពោះទៅរកស្តង់ដារការអ៊ិនកូដយូនីកូដ ប្រព័ន្ធនេះស្ទើរតែមិនចាំបាច់ និងលែងប្រើហើយ។

ខាងក្រោមនេះគឺជាតារាងប្រៀបធៀបន័យនិងការសន្មត់ប្រើឃីផ្សំ(key)
អក្សរខ្មែរ អក្សរឡាតាំង ASCII rendering ឈ្មោះសំគាល់អក្សរ លេខយូនីកូដ ការផ្សំឃី(key) HTML កូដអាā  aa  a macron  U+0101  Alt+A  &#257;ឦī  ii  i macron  U+012B  Alt+I  &#299;ឩū  uu  u macron  U+016B  Alt+U  &#363;ំṃ  .m  m dot-under  U+1E43  Alt​ Gr+M  &#7745;ណṇ  .n  n dot-under  U+1E47  Alt+N  &#7751;ញñ  ~n  n tilde  	U+00F1  Alt+Ctrl+N  &ntilde;ដṭ  .t  t dot-under  U+1E6D  Alt+T  &#7789;ឌḍ  .d  d dot-under  U+1E0D  Alt+D  &#7693;ងṅ  "n  n dot-over  U+1E45  Ctrl+N  &#7749;ឡḷ  .l  l dot-under  U+1E37  Alt+L  &#7735;
ភាសាបាលី: អានបន្ថែម

អានបន្ថែម 
Gupta, K. M. (2006). Linguistic approach to meaning in Pali. New Delhi: Sundeep Prakashan. ISBN 81-7574-170-8
Müller, E. (2003). The Pali language: a simplified grammar. Trubner's collection of simplified grammars. London: Trubner. ISBN 1-84453-001-9
Oberlies, T., & Pischel, R. (2001). Pāli: a grammar of the language of the . Indian philology and South Asian studies, v. 3. Berlin: Walter de Gruyter. ISBN 3-11-016763-8
Hazra, K. L. (1994). Pāli language and literature: a systematic survey and historical study. Emerging perceptions in Buddhist studies, no. 4-5. New Delhi: D.K. Printworld. ISBN 81-246-0004-X
American National Standards Institute. (1979). American National Standard system for the romanization of Lao, Khmer, and Pali. New York: The Institute.
 Russell Webb (ed.) An Analysis of the Pali Canon, Buddhist Publication Society, Kandy; 1975, 1991 (see http://www.bps.lk/reference.asp )
Soothill, W. E., & Hodous, L. (1937). A dictionary of Chinese Buddhist terms: with Sanskrit and English equivalents and a Sanskrit-Pali index. London: K. Paul, Trench, Trubner & Co.
Collins, Steven (2006). A Pali Grammar for Students. Silkworm Press.
ភាសាបាលី: តំណភ្ជាប់ខាងក្រៅ

តំណភ្ជាប់ខាងក្រៅ 

 Glenn Wallis, Buddhavacana: A Pali Reader(Onalaska, Wash: Pariyatti Press, 2011).
 Pali Text Society, London. The Pali Text Society's Pali-English dictionary. Chipstead, 1921-1925.
 Buddhist India by T.W. Rhys Davids, chapter IX, Language and Literature
 Pali at Ethnologue
 Pali Text Society
  Free searchable online database of Pali literature, including the whole Canon
http://pali.pratyeka.org/  Eisel Mazard's excellent website on Pali resources, including
 Resources for reading & writing Pāli in indigenous scripts: Burmese, Sri Lankan, & Cambodian 
 A textbook to teach yourself Pali (by Narada Thera) 
 A reference work on the grammar of the Pali language (by G Duroiselle) 
 Complete Pāli Canon in romanized Pali and Sinhala, mostly also in English translation (metta.lk)
 Pāli Canon selection 
 A guide to learning the Pāli language 
 "Pali Primer"  by Lily De Silva (requires installation of special fonts) 
 "Pali Primer"  by Lily De Silva (UTF-8 encoded) 
 Free/Public-Domain Elementary Pāli Course--PDF format
 Free/Public-Domain Pāli Course--html format 
 Free/Public-Domain Pāli Grammar (in PDF file)
 Free/Public-Domain Pāli Buddhist Dictionary (in PDF file) 
 Comprehensive list of Pāli texts on Wikisource
 Buddhist Dictionary of Pali Proper Names, HTML version of the book by G.P. Malalasekera, 1937-8
 Pali Text Reader (software)
 Jain Scriptures
 Pali help at Help.com Wiki
 "A Course in the Pali Language,"  audio lectures by Bhikkhu Bodhi based on Gair & Karunatilleke (1998).
   Pali Conjugation and Declension Tables for Students
   Comprehensive Reference Table of Pali Literature
ភាសាបាលីសំស្ក្រឹត: ការសម្គាល់ពាក្យកម្ចីពីបាលីសំស្ក្រឹត

ការសម្គាល់ពាក្យកម្ចីពីបាលីសំស្ក្រឹត
នៅក្នុងភាសាខ្មែរ គេអាចសម្គាល់ពាក្យកម្ចីពីបាលីសំស្ក្រឹតបានតាមបែបបទខាងក្រោម៖
ពាក្យមានប្រើវណ្ណយុត្តិដូចជា ៍ ័ និង ៌។
ឧទាហរណ៍៖ គមនាគមន៍ ពិសោធន៍ ព្រឹត្តិការណ៍ សម័យ សព៌ាង្គកាយ ទុយ៌ស គភ៌ ... ។
ពាក្យអានមិនប្រើបន្តក់។
ឧទាហរណ៍៖ ជន ធន ... ។
ពាក្យមិនប្រើសញ្ញាលេខទោ ៗ ។
ឧទាហរណ៍៖ នានា ... ។
ពាក្យប្រកបនឹងព្យញ្ជនៈ ទ  ណ  គ  ឌ  ព ធ។
ឧទាហរណ៍៖ ប្រមាទ ប្រមាណ នាគ ភាគ គ្រុឌ ទ្រុឌ ភាព  អាពាធ... ។
ពាក្យប្រកបនឹងព្យញ្ជនៈត្រួតជើង បូកស្រៈ។
ឧទាហរណ៍៖ សម្បត្តិ ប្រតិបត្តិ ... ។
ពាក្យប្រកបនឹងព្យញ្ជនៈ បូកស្រៈ។
ឧទាហរណ៍៖ ជាតិ មាតុ ហេតុ ... ។
ពាក្យប្រកបនឹងព្យញ្ជនៈត្រួតជើង។
ឧទាហរណ៍៖ មិត្ត បរិសុទ្ធ អង្គ ចន្ទ កម្ម បក្ស ... ។
តោងចាំថា '''ត្រួតជើងខ្លួនឯងបាលី ត្រួតជើងអ្នកដទៃសំស្ក្រឹត'''
ឧទាហរណ៍៖ 
ពាក្យមិត្តជាបាលី ឯពាក្យមិត្រជាសំស្ក្រឹត
ភាសាបាហ៍ណា

ភាសា បាហណា គឺជាក្រុមដែលមានប្រហែលសាមសិប ភាសា អូស្ត្រូអាស៊ី ដែលនិយាយដោយមនុស្សប្រហែល 700,000 នាក់នៅក្នុង ប្រទេសវៀតណាម កម្ពុជា និង ឡាវ ។ Paul Sidwell កត់សម្គាល់ថា ភាសាអូស្ត្រូអាស៊ីទិក/មន-ខ្មែរ មានលក្ខណៈស្រដៀងទៅនឹង ភាសាបាហណា និង កាទូ កាន់តែខិតទៅជិតភូមិសាស្ត្រ ដោយឯករាជ្យពីសាខានៃគ្រួសារដែលពួកគេជាកម្មសិទ្ធិ ប៉ុន្តែថាភាសាបាហណារិក និងកាទូមិនមានការ ច្នៃប្រឌិតរួមគ្នា ណាមួយដែលផ្តល់យោបល់។ ថាពួកគេរួមគ្នាបង្កើតសាខានៃគ្រួសារ អូស្ត្រូអាស៊ី ជាជាងបង្កើតសាខាដាច់ដោយឡែក។
ភាសាបាហ៍ណា: ជម្លោះផ្ទៃក្នុង

ជម្លោះផ្ទៃក្នុង 
ភាពចម្រុះខាងក្នុងបង្ហាញថា គ្រួសារបានបែកបាក់គ្នាប្រហែល 3,000 ឆ្នាំមុន។[ សេចក្តីយោងដែលត្រូវការ ] បាហណាខាងជើងត្រូវបានកំណត់លក្ខណៈដោយភាពផ្ទុយគ្នានៃ ការចុះឈ្មោះ រវាងសំឡេង ដកដង្ហើម និង សំឡេង ដែលនៅក្នុង Sedang បានប្រែក្លាយទៅជាសំឡេង modal- creaky ។

ឡាម៉ាមគឺជាឈ្មោះត្រកូលរបស់ទំពួន និងកាចូ។

Sidwell (2009) ចាត់ថ្នាក់ភាសា បាហណា ទៅជាបួនសាខា ដោយ Cua (Kor) ត្រូវបានចាត់ថ្នាក់ដោយឯករាជ្យថា បាហណាខាងកើត ។ Sidwell, Paul. 2009. "How many branches in a tree? Cua and East (North) Bahnaric". In Evans, Bethwyn (ed). Discovering History Through Language: Papers in Honour of Malcolm Ross. Canberra: Pacific Linguistics. Sidwell, Paul. 2010. "Cua (Kor) historical phonology and classification ." Mon-Khmer Studies 39:105-122.

ភាសា បាហណា ដែលមិនត្រូវបានចាត់ថ្នាក់នៃប្រទេសកម្ពុជារួមមាន Mel, Khaonh, Ra'ong និង Thmon ។ Barr, Julie and Eric Pawley. 2013. Bahnaric Language Cluster survey of Mondul Kiri and Kratie Provinces, Cambodia. SIL International.
 

 បាហណាខាងជើង 
បាហណា ខាងជើងមាន ខ្សែសង្វាក់គ្រាមភាសា ដែលនិយាយទៅភាគខាងជើងនៃ ភាសា Chamic ។ Sidwell, Edmondson, & Gregerson. 2011. "The North Bahnaric Clade: A Computational Approach." In Srichampa, Sidwell & Gregerson (eds.) Austroasiatic Studies: papers from the ICAAL4: Mon-Khmer Studies Journal Special Issue No. 3, pp.23-37 Sedang និង Hre មានវាគ្មិនច្រើនជាងគេ ដែលម្នាក់ៗមានប្រហែល 100,000។
 
ភាសាបាហណា ខាងជើងផ្សេងទៀត ដែលត្រូវបានគេស្គាល់ថាមិនសូវល្អក្នុងការចាត់ថ្នាក់បន្ថែមទៀតគឺ Duan និង Katua ។

 បាហណាខាងលិច 
បាហណាខាងលិច គឺជាខ្សែសង្វាក់គ្រាមភាសានៅភាគខាងលិចនៃ បាហណាខាងជើង  មិនដូចភាសា បាហណា ផ្សេងទៀតនៅភាគខាងកើតទេ ភាសា បាហណា ខាងលិចគឺស្ថិតនៅក្រោមឥទ្ធិពលខ្មែរជាជាងឥទ្ធិពល ចាម និងដោយភាសា កាទូ ដែលជាផ្នែកមួយនៃ Katuic-West Bahnaric sprachbund (Sidwell 2003) ។
 
Sidwell (2003) ស្នើក្រុម បាហណាខាងលិច ដូចខាងក្រោម ដោយ Lavi បែកចេញដំបូង Jru'/Laven, Su' និង Juk បង្កើតសាខាដែលបែកចេញទីពីរ ហើយនៅសល់នៅក្នុងក្រុមស្នូល។ Jru' និង ព្រៅ ម្នាក់ៗមានអ្នកនិយាយរាប់ម៉ឺននាក់ ខណៈភាសាផ្សេងទៀតមានអ្នកនិយាយមិនលើសពី 1,000 នាក់ទេ។
 

 បាហណាកណ្តាល 
បាហណាកណ្តាល គឺជាគ្រួសារភាសាដែលបែងចែកដោយភាសាចាម   បាហណារ មនង និងស្រែ (កូហូ) នីមួយៗមានអ្នកនិយាយជាង 100,000 ។
 
កាសាង គឺជាភាសា បាហណា (Sidwell 2003) ទោះបីជា Ethnologue រាយវាជា កាទូ ក៏ដោយ។

Sidwell (2002, ដកស្រង់នៅក្នុង Sidwell 2003) ផ្តល់នូវចំណាត់ថ្នាក់ដូចខាងក្រោមសម្រាប់ភាសា បាហណាកណ្ដាល។ Sidwell, Paul (2002). "Genetic classification of the Bahnaric languages: a comprehensive review." Mon-Khmer Studies: A Journal of Southeast Asian Linguistics and Languages 32: 1-24. ចំណាំថា Sidwell (2009) ក្រោយមកចាត់ថ្នាក់ Cua ជាសាខាឯករាជ្យមួយគឺ បាហណាចាងលិច ។
 

 ដ្យាក្រាមភាសា 

 បាហណាខាងជើង (២០២២)
ភាសាបាហ៍ណា: បាហណាខាងជើង

បាហណាខាងជើង 
បាហណា ខាងជើងមាន ខ្សែសង្វាក់គ្រាមភាសា ដែលនិយាយទៅភាគខាងជើងនៃ ភាសា Chamic ។ Sidwell, Edmondson, & Gregerson. 2011. "The North Bahnaric Clade: A Computational Approach." In Srichampa, Sidwell & Gregerson (eds.) Austroasiatic Studies: papers from the ICAAL4: Mon-Khmer Studies Journal Special Issue No. 3, pp.23-37 Sedang និង Hre មានវាគ្មិនច្រើនជាងគេ ដែលម្នាក់ៗមានប្រហែល 100,000។
 
ភាសាបាហណា ខាងជើងផ្សេងទៀត ដែលត្រូវបានគេស្គាល់ថាមិនសូវល្អក្នុងការចាត់ថ្នាក់បន្ថែមទៀតគឺ Duan និង Katua ។
ភាសាបាហ៍ណា: បាហណាខាងលិច

បាហណាខាងលិច 
បាហណាខាងលិច គឺជាខ្សែសង្វាក់គ្រាមភាសានៅភាគខាងលិចនៃ បាហណាខាងជើង  មិនដូចភាសា បាហណា ផ្សេងទៀតនៅភាគខាងកើតទេ ភាសា បាហណា ខាងលិចគឺស្ថិតនៅក្រោមឥទ្ធិពលខ្មែរជាជាងឥទ្ធិពល ចាម និងដោយភាសា កាទូ ដែលជាផ្នែកមួយនៃ Katuic-West Bahnaric sprachbund (Sidwell 2003) ។
 
Sidwell (2003) ស្នើក្រុម បាហណាខាងលិច ដូចខាងក្រោម ដោយ Lavi បែកចេញដំបូង Jru'/Laven, Su' និង Juk បង្កើតសាខាដែលបែកចេញទីពីរ ហើយនៅសល់នៅក្នុងក្រុមស្នូល។ Jru' និង ព្រៅ ម្នាក់ៗមានអ្នកនិយាយរាប់ម៉ឺននាក់ ខណៈភាសាផ្សេងទៀតមានអ្នកនិយាយមិនលើសពី 1,000 នាក់ទេ។
ភាសាបាហ៍ណា: បាហណាកណ្តាល

បាហណាកណ្តាល 
បាហណាកណ្តាល គឺជាគ្រួសារភាសាដែលបែងចែកដោយភាសាចាម   បាហណារ មនង និងស្រែ (កូហូ) នីមួយៗមានអ្នកនិយាយជាង 100,000 ។
 
កាសាង គឺជាភាសា បាហណា (Sidwell 2003) ទោះបីជា Ethnologue រាយវាជា កាទូ ក៏ដោយ។

Sidwell (2002, ដកស្រង់នៅក្នុង Sidwell 2003) ផ្តល់នូវចំណាត់ថ្នាក់ដូចខាងក្រោមសម្រាប់ភាសា បាហណាកណ្ដាល។ Sidwell, Paul (2002). "Genetic classification of the Bahnaric languages: a comprehensive review." Mon-Khmer Studies: A Journal of Southeast Asian Linguistics and Languages 32: 1-24. ចំណាំថា Sidwell (2009) ក្រោយមកចាត់ថ្នាក់ Cua ជាសាខាឯករាជ្យមួយគឺ បាហណាចាងលិច ។
ភាសាបាហ៍ណា: ការច្នៃប្រឌិត Lexical

ការច្នៃប្រឌិត Lexical 
Paul Sidwell (2015:183) Sidwell, Paul. 2015. "Austroasiatic classification." In Jenny, Mathias and Paul Sidwell, eds (2015). The Handbook of Austroasiatic Languages. Leiden: Brill. រាយបញ្ជី ការច្នៃប្រឌិត lexical បាហណាខាងក្រោម ដែលបានជំនួសទម្រង់ Proto-Austroasiatic ដើម។
រលោង ប្រូតូ-បាណារិក Proto-Austroasiatic ឆ្អឹង *kʦɨːŋ *cʔaːŋ ភ្លើង * ʔuɲ *ʔយើង អណ្តាត * ភី *lntaːk
ភាសាបេឡារុស្ស

ភាសាបេឡារុស្ស គឺជាភាសាស្លាវីខាងកើត។ វា​ជាភាសា​ផ្លូវការ​មួយ​ក្នុង​ចំណោម​ភាសា​ទាំង​ពីរ​ក្នុង ​ប្រទេស​បេឡារុស្ស រួម​ជាមួយ​នឹង ​ភាសា​រុស្ស៊ី ។ លើសពីនេះទៀត វាត្រូវបាននិយាយនៅក្នុងផ្នែកខ្លះនៃ ប្រទេសរុស្ស៊ី លីទុយអានី ឡាត្វៀ ប៉ូឡូញ និង អ៊ុយក្រែន ដោយជនជាតិភាគតិចបេឡារុស្សនៅក្នុងប្រទេសទាំងនោះ ។

មុនពេលបេឡារុស្សទទួលបានឯករាជ្យនៅឆ្នាំ១៩៩១ ភាសានេះត្រូវបានគេស្គាល់ជា ភាសាអង់គ្លេស ថា Byelorussian ឬ Belorussian ឬជា ភាសារុស្សី-ស ។ បន្ទាប់ពីឯករាជ្យ វាត្រូវបានគេស្គាល់ថាជា បេឡារុស្ស ឬជំនួសដោយ បែឡារុស្ស ។ 

thumb|right|250px|ភាសាបេឡារុស្ស

ក្នុងនាមជាភាសាមួយក្នុងចំនោមភាសាស្លាវីខាងកើត បេឡារុស្សចែករំលែកលក្ខណៈវេយ្យាករណ៍ និង វាក្យស័ព្ទ ជាច្រើនជាមួយសមាជិកដទៃទៀតនៃក្រុម។ ក្នុងកម្រិតខ្លះ រុស្ស៊ី អ៊ុយក្រែន និងបេឡារុស្សរក្សាកម្រិតនៃភាពវៃឆ្លាតទៅវិញទៅមក។ អ្នកកាន់តំណែងមុនរបស់វាត្រូវបានសំដៅជាទូទៅថាជា រុធីនៀន (សតវត្សទី១៣ ដល់ទី១៨) ដែលបន្ទាប់មកបានចុះពីអ្វីដែលត្រូវបានគេហៅថា ស្លាវីខាងកើតបុរាណ (សតវត្សទី១០ ដល់ទី១៣) ។

នៅក្នុងជំរឿនបេឡារុស្ស លើកដំបូងក្នុងឆ្នាំ១៩៩៩ ភាសាបេឡារុស្សត្រូវបានប្រកាសថាជា "ភាសានិយាយនៅក្នុងប្រទេស" ដោយប្រជាជនបេឡារុស្សប្រហែល ៣,៦៨៦,០០០នាក់ (៣៦.៧% នៃចំនួនប្រជាជន) ។ Data from 1999 Belarusian general census in English   ប្រហែល ៦,៩៨៤,០០០(៨៥.៦%) នៃជនជាតិបេឡារុស្សបានប្រកាសថាវាជា "ភាសាម្តាយ" របស់ពួកគេ។ ប្រភពផ្សេងទៀតដូចជា Ethnologue បានដាក់តួលេខនេះនៅប្រហែល ៣.៥ លានអ្នកនិយាយសកម្មនៅក្នុងប្រទេសបេឡារុស្ស។ នៅក្នុងប្រទេសរុស្ស៊ី ភាសាបេឡារុស្សត្រូវបានប្រកាសថាជា "ភាសាដែលធ្លាប់ស្គាល់" ដោយប្រជាជនប្រហែល ៣១៦,០០០ នាក់ ក្នុងចំណោមពួកគេប្រហែល ២៤៨,០០០ ជនជាតិបេឡារុស្ស ដែលរួមមានប្រហែល ៣០.៧% នៃប្រជាជនបេឡារុស្សដែលរស់នៅក្នុងប្រទេសរុស្ស៊ី (ទិន្នន័យពី ជំរឿនរុស្ស៊ី (២០០២) នៅក្នុងភាសារុស្សី។) ។ នៅអ៊ុយក្រែន ភាសាបេឡារុស្សត្រូវបានប្រកាសថាជា "ភាសាដើម" ដោយជនជាតិបេឡារុស្សប្រហែល ៥៥,០០០ នាក់ ដែលរួមមានប្រហែល ១៩.៧% នៃប្រជាជនបេឡារុស្សដែលរស់នៅក្នុងប្រទេសអ៊ុយក្រែន (ទិន្នន័យពីជំរឿនអ៊ុយក្រែនឆ្នាំ២០០១ ជាភាសាអ៊ុយក្រែន )។ នៅ ប្រទេសប៉ូឡូញ ភាសាបេឡារុស្សត្រូវបានប្រកាសថាជា "ភាសានិយាយនៅប្រទេស" ដោយប្រជាជនប្រហែល ៤០,០០០ នាក់ (ទិន្នន័យពីជំរឿនទូទៅប៉ូឡូញឆ្នាំ២០០២ តារាងទី៣៤ (ជាភាសាប៉ូឡូញ)  យោងតាមការសិក្សាដែលធ្វើឡើងដោយរដ្ឋាភិបាលបេឡារុស្សក្នុងឆ្នាំ២០០៩ ៧២% ជនជាតិបេឡារុស្សនិយាយភាសារុស្សីនៅក្នុងប្រទេស ខណៈពេលដែលភាសាបេឡារុស្សត្រូវបានប្រើប្រាស់យ៉ាងសកម្មដោយតែ ១១.៩% នៃជនជាតិបេឡារុស្ស (អ្នកផ្សេងទៀតនិយាយភាសារុស្សី និងបេឡារុស្ស ដែលគេស្គាល់ថា ត្រេសៀនកា )។ ប្រហែល ២៩.៤% នៃជនជាតិបេឡារុស្សអាចសរសេរ និយាយ និងអានភាសាបេឡារុស្សបាន ខណៈដែល ៥២.៥% អាចអាន និងនិយាយវាបាន។  ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ សិស្សបេឡារុស្សមួយផ្នែកតូចប៉ុណ្ណោះដែលចូលរៀននៅ សាលាបឋមសិក្សា បេឡារុស្ស ដែលភាសានៃការណែនាំជាភាសាបេឡារុស្ស (ឧទាហរណ៍ ១៣% ក្នុងឆ្នាំ២០១៦) ហើយមិនមានសាកលវិទ្យាល័យភាសាបេឡារុស្សនៅប្រទេសបេឡារុស្សទេ។
ភាសាប្រូតូ-ខ្មែរ

ភាសា ប្រូតូ-ខ្មែរ  គឺ​(Proto-Khmeric) ជា ​ភាសា​គំរូ ​ដែល​បាន​បង្កើត​ឡើង​វិញ​នៃ ​ភាសា​ខ្មែរ ។ វាត្រូវបានសាងសង់ឡើងវិញដោយ Sidwell & Rau (2015) ដែលការស្ថាបនាឡើងវិញគឺផ្អែកលើ ច្បាប់សំឡេង ដែលបានផ្តល់នៅក្នុង Ferlus (1992) ។ វាត្រូវបានយល់ស្របដោយអ្នកប្រាជ្ញភាគច្រើនថាភាសានេះត្រូវបានលុបចោលដោយ ៣០០ គ.ស.។
ភាសាប្រូតូ-ខ្មែរ: ទម្រង់ដែលបានសាងសង់ឡើងវិញ

ទម្រង់ដែលបានសាងសង់ឡើងវិញ 
ទម្រង់ ប្រូតូ-ខ្មែរ ដែលត្រូវបានស្ថាបនាឡើងវិញខាងក្រោមគឺមកពី Sidwell & Rau (2015: 273, 340-363)។
GlossProto-Khmericall*grɔpashes*pheːhbark (of tree)*smpɔːkbelly*buŋbig*luoŋ ~ *ruoŋto bite*tkiːr ~ *tkɛːr, *katblack*kmawblood*ɟhaːmboat*duokbone*cʔəŋbreast*tɔhto burn (vt.)*tut, *ʔuscandle*dianclaw/nail*krcɔːkcloud*-(b/w)ɔːkcold*rŋaː(r)to come/arrive*mɔːkdie (of a person)*slapdog*cɔː, *ckɛːto drink (water)*phikdry (adj./stat.)*praŋear*(t/c)rciəkearth/soil*tiːto eat*cieeye*pnɛːkfat/grease/oil*klaɲfeather*slaːpfire*ʔusfish (n.)*triːfly (v.)*həːrfoot*ɟəːŋfull (vessel)*beːɲgive*ʔoːjgood*lʔɔːgreen*kciːgroup*buakhair (of head)*sukhand*təjto hear/listen*stapheart*klimhorn*sneːŋI*ʔaɲto kill*psiət, *smlapknow*cih, *sgalleaf*slikto learn*rianto lie (down)*tiekliver*tləːmlong*wɛːŋlouse (head)*ciːman/husband*ɟmoːlmeat/flesh*sacmoon*khɛːmountain/hill*bnɔm, *duolmouth*matname*ɟmɔhneck*kɔːnew*tmiːnight*jɔpnose*crmuhnot*ʔət ~ *ʔɔt ~ *ʔitoil*prieŋone*muojperson/human*ʔnakrain*pliəŋred*krhɔːmroad, path*gnlɔːŋroot (of a tree)*risround (object)*wiel, *rwiəl, *rwɔŋsand*ksacsee*jɔl, *ghəːɲsit*gujskin*spɛːksleep*tiːksmall*tic, *cmaːrsmoke (n.)(?*psɛːɲ)to offer*ɟuonto speak, say*srtiːto stand*ɟhɔːrstar*pkaːjstone*tmɔːsun*tŋajto swim*hɛːl(?)that (dist.)*nɔhthis (prox.)*nihtongue*ʔntaːttree*ɟhəːtwo*bierto walk, go*təːrwarm/hot*ktawwater*tɨkwhite*skuː, *sɔːwoman/wife*knsaj, *kntaj
ភាសាប្រូតូ-ខ្មែរ: ការច្នៃប្រឌិត Lexical

ការច្នៃប្រឌិត Lexical 
ការ​បង្កើត​អក្សរសាស្ត្រ ​ខ្មែរ​ដែល​បាន​ជ្រើសរើស៖ 
រលោង Proto-Austroasiatic ខ្មែរចាស់ ខ្មែរទំនើប ខ្មែរសុរិន 'ត្រី' * កាʔត្រិ - ត្រេត្រីត្រេយ 'មាន់' * ʔiər –មាន់មន 'ឆ្កែ' *cɔːʔច្កេឆ្កែឆកែ
ភាសាផ្លូវការ

ភាសាផ្លូវការ  គឺជាភាសាដែលត្រូវបានការផ្ដល់នូវឋានៈតាមផ្លូវច្បាប់ពិសេសមួយនៅក្នុងប្រទេស, រដ្ឋ, ឬដែនសមត្ថកិច្ចណាមួយ។ ជាធម្មតា ភាសាផ្លូវការនៃប្រទេសមួយ គឺសំដៅទៅលើភាសាដែលត្រូវបានប្រើប្រាស់ក្នុងជួររដ្ឋាភិបាល រួមមាន ស្ថាប័នតុលាការ សភា រដ្ឋបាល ។ល។ ដើម្បីធ្វើប្រតិបត្តិការងារប្រចាំថ្ងៃរបស់ខ្លួន។ "Official Language", Concise Oxford Companion to the English Language, Ed. Tom McArthur, Oxford University Press, 1998. ដោយសារតែ "មធ្យោបាយក្នុងការប្រាស្រ័យទាក់ទងរបស់ប្រជាជន មិនអាចផ្លាស់ប្ដូរដោយច្បាប់ណាមួយបាន (the means of expression of a people cannot be changed by any law)",The Status of Languages in Puerto Rico.  Luis Muñiz-Arguelles. University of Puerto Rico. 1986. Page 466. Retrieved 23 November 2012. ពាក្យបច្ចេកទេស "ភាសាផ្លូវការ" ជាធម្មតា មិនសំដៅទៅភាសាដែលត្រូវបានប្រើប្រាស់ដោយប្រជាជន ឬប្រទេសណាមួយទេ តែផ្ទុយទៅវិញ គឺសំដៅទៅភាសាដែលបានប្រើប្រាស់ដោយរដ្ឋាភិបាលរបស់ប្រទេសនោះ។Pueblo v. Tribunal Superior, 92 D.P.R. 596 (1965). Translation taken from the English text, 92 P.R.R. 580 (1965), p. 588-589. See also LOPEZ-BARALT NEGRON, "Pueblo v. Tribunal Superior: Español: Idioma del proceso judicial", 36 Revista Juridica de la Universidad de Puerto Rico. 396 (1967), and VIENTOS-GASTON, "Informe del Procurador General sobre el idioma", 36 Rev. Col. Ab. (P.R.) 843 (1975).
ភាសាផ្លូវការ: ឋានៈ

ឋានៈ
Official status can also be used to give a language (often indigenous) a legal status even if that language is not widely spoken. For example, in New Zealand the Māori language and New Zealand Sign Language both have de jure official status under the Māori Language Act 1987 and New Zealand Sign Language Act 2006New Zealand Sign Language Act 2006. New Zealand Legislation. Retrieved 24 July 2013. respectively, even though Te Reo Māori is spoken  by less than five percent of the New Zealand population, who predominantly speak English NZ Sign Language to be third official language.  Ruth Dyson. 2 April 2006. Retrieved 24 July 2013.. New Zealand thus has one de facto and two de jure Official Languages Non-national or supranational organizations such as the United Nations and the European Union may also have official languages.
ភាសាផ្លូវការរបស់ឥណ្ឌា

ប្រទេសឥណ្ឌាមានភាសានិយាយបានខុសគ្នាជាច្រើន នៅក្នុងក្រុមមនុស្សផ្សេងគ្នា មានភាសាយ៉ាងហោចណាស់ ៣០ ភាសា រួមទាំងគ្រាមភាសា ២០០០ ភាសាទៀត រដ្ឋធម្មនុញ្ញឥណ្ឌាបានកំណត់អោយភាសាហិណ្ឌីនិងភាសាអង់គ្លេស ជាពីរភាសាបានប្រើក្នុងការដោះស្រាយជាមួយរដ្ឋាភិបាលសហព័ន្ធ លើសពីនេះទៀត ២២ ភាសាផ្សេងទៀតត្រូវបានកំណត់គឺជា ភាសាកំណត់ (scheduled languages) ដែលជាភាសាដែលរដ្ឋអាចប្រើសម្រាប់រដ្ឋាភិបាល រាប់បញ្ចូលទាំងអន្តរការីក្នុងទំនាក់ទំនងរវាងរដ្ឋាភិបាលសហព័ន្ធនិងរដ្ឋាភិបាល រួមទាំងការប្រឡងជ្រើសរើសមន្ត្រីរាជការវេចខ្ចប់
ភាសាផ្លូវការរបស់ឥណ្ឌា: ភាសាផ្លូវការ (រដ្ឋាភិបាលកណ្តាល)

ភាសាផ្លូវការ (រដ្ឋាភិបាលកណ្តាល) 

 ភាសាហិណ្ឌី
 ភាសាអង់គ្លេស (ភាសាផ្លូវការបន្ថែម)
ភាសាផ្លូវការរបស់ឥណ្ឌា: ភាសាផ្លូវការផ្សេងទៀតរបស់ឥណ្ឌា

ភាសាផ្លូវការផ្សេងទៀតរបស់ឥណ្ឌា 

 ភាសាកង្កណី (ភាសាកងកានី) (Konkani, ភាសាផ្លូវការបស់រដ្ឋគួរ)
 ភាសាកន្នដា (ភាសាខាណាដា) (Kannada, ភាសាផ្លូវការបស់រដ្ឋ​ករណាដ្ដកៈ)
 ភាសាគុចរាតី (ភាសាហ្គុយ៉ារ៉ាទី) (Gujarati, ភាសាផ្លូវការបស់ដាដ្រានិងនគរហវេលី ដាម៉ាននិងឌីអ៊ូ និងរដ្ឋគុជរាត)
 ភាសាកាស្មៀរី (Kashmiri)
 ភាសាដូគ្រី (Dogri, ភាសាផ្លូវការបស់រដ្ឋចាមមួនិងកាស្មៀរ (ជម្មូនិងកស្សមីរ))
 ភាសាទេលូគូ (ភាសាតេលុគុ) (Telugu,ភាសាផ្លូវការបស់រដ្ឋអានធរះប្រទេស)
 ភាសាទមិឡ (ភាសាតាមិល) (Tamil, ភាសាផ្លូវការបស់រដ្ឋតាមីលណាឌូនិងប៉ន់ឌីឆឺរី)
 ភាសានេប៉ាល់ (Nepali, ភាសាផ្លូវការបស់រដ្ឋស៊ិកឃីម)
 ភាសាបង់ក្លាដែស (Bengali ភាសាផ្លូវការបស់រដ្ឋតរិបុរះនិងរដ្ឋបេងហ្គាល់ខាងលិច)
 ភាសាបូរ៉ូ ឬ ភាសាប៉ូដូ (Bodo, ភាសាផ្លូវការបស់រដ្ឋអាសាម)
 ភាសាបឹនជាពិ (Punjabi, ភាសាផ្លូវការបស់រដ្ឋបឹនចាប)
 ភាសាម៉ារ៉ាធិ (មរាដ្ឋី) (Marathi, ភាសាផ្លូវការបស់រដ្ឋមហារាស្សដរះ)
ភាសាមល្លះយាល្លម (ភាសាម៉ាឡាយ៉ាឡាម) (ភាសាផ្លូវការបស់រដ្ឋកេរឡះនិងលក្សទ្វីប)
ភាសាមណីបុរះ (ភាសាមេតេ) (Manipuri, Meithei, ភាសាផ្លូវការបស់រដ្ឋមណីបុរះ)
ភាសាម៉ៃធីលី (Maithili, ភាសាផ្លូវការបស់រដ្ឋពិហារ)
ភាសាសាន់ថាលី (Santali)
ភាសាសំស្ក្រឹត (Sanskrit)
ភាសាសិន្ធី (Sindhi)
ភាសាអាសាមីស (Assamese, ភាសាផ្លូវការបស់រដ្ឋអាសាម)
ភាសាអ៊ូរឌូ (Urdu, ភាសាផ្លូវការបស់រដ្ឋចាមមួនិងកាស្មៀរ (ជម្មូនិងកស្សមីរ))
ភាសាអូឌៀ (ភាសាឱរៀ) (Oriya, ភាសាផ្លូវការបស់រដ្ឋអូឌីសា)
ភាសាហិណ្ឌី (Hindi, ភាសាផ្លូវការបស់ប្រជុំកោះអាន់ដាម៉ាន់និងនីកូបា, រដ្ឋពិហារ, រដ្ឋឆត្តីសគរហ៍, ទីក្រុងញូដេលី, រដ្ឋហរយាណា, រដ្ឋហិមាចលប្រទេស, រដ្ឋឈារខណ្ឌ, រដ្ឋមធ្យះប្រទេស, រដ្ឋរាជស្ថាន, រដ្ឋឧត្តរប្រទេស, និងរដ្ឋឧត្តរាខណ្ឌ)
ភាសាផ្លូវការរបស់ឥណ្ឌា: ភាសា​ដ៏​ទៃ​ទៀតពេញនិយមនិយាយនៅ​ក្នុង​ប្រទេស​ឥណ្ឌា

ភាសា​ដ៏​ទៃ​ទៀតពេញនិយមនិយាយនៅ​ក្នុង​ប្រទេស​ឥណ្ឌា 
(មនុស្សជាង ៥ លាននាក់និយាយ ប៉ុន្តែមិនមានឋានៈជាផ្លូវការទេ)

 ភាសាឃោនទី (ភាសាហ្គូនឌី) (Gondi, កុលសម្ព័ន្ធហ្គូនឌី)
 ភាសាកាណាវជី (Kanauji, ភាសារបស់រដ្ឋឧត្តរប្រទេស ត្រូវថាប្រភេទរងរបស់ភាសាហិណ្ឌី)
 ភាសាគុតឈី (Kutchi, ភាសារបស់ស្រុកគុច)
 ភាសាឆត្តីសគរហ៍ (ភាសាឆាត់ទីសាហ្គា) (Chhattisgarhi, ភាសារបស់រដ្ឋឆត្តីសគរហ៍ ត្រូវថាប្រភេទរងរបស់ភាសាហិណ្ឌី)
 ភាសាទូលូ (Tulu, និយាយដោយជនជាតិទូលូ Tule រប​ស់រដ្ឋ​ករណាដ្ដកៈនិងរដ្ឋកេរលះ)
 ភាសាប៊ុនដេលី (Bundeli, ត្រូវថាប្រភេទរងរបស់ភាសាហិណ្ឌី)
 ភាសាភោជបុរី (ភាសាបូចពុរី) (Bhojpuri, ភាសារបស់រដ្ឋពិហារ ត្រូវថាប្រភេទរងរបស់ភាសាហិណ្ឌី)
 ភាសាភិលិ (Bhili, កុលសម្ព័ន្ធភិលី Bhil)
 ភាសាមគធី (ភាសាម៉ាហ្គាឌី, ភាសាម៉ាហ្គាហ៊ី) (Magadhi, ភាសារបស់រដ្ឋពិហារខាងត្បូង ត្រូវថាប្រភេទរងរបស់ភាសាហិណ្ឌី)
 ភាសាម៉ារវ៉ារី (Marwari, ភាសារបស់រដ្ឋរាជស្ថាន ត្រូវថាប្រភេទរងរបស់ភាសាហិណ្ឌី)
 ភាសាហរិយន្វី (ភាសាហារយ៉ានវី) (Haryanvi, ភាសារបស់រដ្ឋហរយាណា ត្រូវថាប្រភេទរងរបស់ភាសាហិណ្ឌី)
 ភាសាអវធី (ភាសាអាវ៉ាឌី) (Awadhi, ត្រូវថាប្រភេទរងរបស់ភាសាហិណ្ឌី)
 ភាសាហិណ្ឌូស្តានី (Hindustani, លាយបញ្ចូលគ្នារវាងភាសាហិណ្ឌីនិងភាសាអ៊ូរឌូ ភាគច្រើននិយាយនៅភាគខាងជើងប្រទេសឥណ្ឌា)

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ភាសាក្នុងប្រទេសឥណ្ឌា
ភាសាព័រទុយហ្គាល់

ភាសាព័រទុយហ្គាល់ () គឺជាភាសាមួយនៅក្នុងក្រុមភាសារ៉ូម៉ាន់ដែលនិយាយនៅក្នុងប្រទេសព័រទុយហ្គាល់ ប្រទេសប្រេស៊ីល ប្រទេសអង់ហ្គោឡា ប្រទេសម៉ូសំប៊ិក និងប្រទេសទីម័រខាងកើត. មានអ្នកនិយាយពីកំណើតប្រមាណ ២០០ លាននាក់ ធ្វើឱ្យភាសានេះជាភាសាមួយនៃពីរបីភាសាដែលនិយាយនៅទូទាំងពិភពលោក។
ភាសាព្រៅ: ពូជ

ពូជ 
យោងទៅតាម Ethnologue មានពូជបួនផ្សេងគ្នា ប៉ុន្តែអាចយល់បានគ្នាទៅវិញទៅមក ជួនកាលត្រូវបានចាត់ទុកថាជាភាសាដាច់ដោយឡែកពីគ្នាគឺ ឡាវេ (ព្រៅត្រឹមត្រូវ) គ្រឹង និង កាវេត (ក្រវេត) ដែលក្រោយមកនិយាយត្រឹមតែពីរពាន់ប៉ុណ្ណោះ។
ស្តាំ|រូបភាពតូច|276x276ភីកសែល| ស្រុកនៃ ខេត្តរតនគិរី ប្រទេស កម្ពុជា
Sidwell (2003) ក៏រាយបញ្ជីសហគមន៍វាគ្មិនចំនួនបួនផងដែរ ដែលក្នុងនោះមានបីនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។

 ឡាវៈ (ឡាវេ,រាវេ)៖ និយាយនៅ ខេត្ត អាច់ក្រពើ ប្រទេសឡាវ ភាគខាងត្បូងនៃរាជធានី អាច់ក្រពើ ។ ឡាវៈ គឺ​ជា​ការ​កំណត់​ផ្លូវ​ការ​ដែល​ផ្តល់​ដោយ​រដ្ឋាភិបាល​ឡាវ។
 គ្រឹង : បាននិយាយជុំវិញ ក្រុងបានលុង ក្នុង ខេត្តរតនគិរី ប្រទេស កម្ពុជា
 កាវែត ៖ និយាយនៅ ស្រុកវឿនសៃ ខេត្តរតនគិរី ប្រទេស កម្ពុជា
 ព្រៅ  : និយាយក្នុង និងជុំវិញស្រុក តាវែង ក្នុង ខេត្តរតនគិរី ប្រទេស កម្ពុជា

លន់ បាននិយាយនៅ ខេត្តស្ទឹងត្រែង ប្រទេសកម្ពុជា ទាក់ទងនឹង ឡាវេ និង កាវែត (Philip Lambrecht 2012)។
ភាសាព្រៅ: ប្រជាសាស្រ្ត

ប្រជាសាស្រ្ត 
Sidwell (2003) បង្ហាញពីលទ្ធភាពនៃអ្នកនិយាយសរុបចំនួន 50,000 នាក់ ខណៈដែល Bradley (1994:161) ផ្តល់ការប៉ាន់ស្មានចំនួន 35,000 ។ ការប៉ាន់ស្មានទាំងអស់ខាងក្រោមត្រូវបានដកចេញពី Sidwell (2003:30)។

 ប្រទេសឡាវ៖ ជំរឿនប្រជាជនឡាវឆ្នាំ ១៩៩៥ បានដាក់ចំនួនប្រជាជន ឡាវៈ ចំនួន ១៧.៥៤៤នាក់។
 កម្ពុជា៖ ធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ីបានផ្តល់ការប៉ាន់ប្រមាណថាចំនួន 29,500 នាក់គិតត្រឹមដើមទសវត្សរ៍ឆ្នាំ 2000។
 ប្រទេសវៀតណាម៖ ជនជាតិ ព្រៅ ប្រហែល 300 នាក់រស់នៅក្នុងភូមិ Đắc Mế ឃុំ Bờ Y ស្រុក Ngọc Hồi ខេត្ត Kon Tum (Đặng, et al. 2010:112)។ Đặng Nghiêm Vạn, Chu Thái Sơn, Lưu Hùng. 2010. Ethnic Minorities in Vietnam. Hà Nội: Thế Giới Publishers. Parkin (1991:81) ក៏ប៉ាន់ប្រមាណរាប់រយ ព្រៅ នៅវៀតណាមផងដែរ។
 ប្រទេសថៃ៖ Parkin (1991:81) ប៉ាន់ប្រមាណចំនួនប្រជាជន ព្រៅ ចំនួន 2,500 នាក់នៅក្នុងប្រទេសថៃ។
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ភាសានៃកម្ពុជា