navinnseab/khmer-wikipedia-article huggingface dataset:
ភទ្ទាកាបិលានី: អាពាហ៍​ពិពាហ៍

អាពាហ៍​ពិពាហ៍ 
នាង​បាន​រៀប​មង្គលការ​ជា​មួយ​បិប្ផលិមាណព ជា​កូន​របស់​កបិលព្រាហ្មណ៍ និង​សុមនទេវីព្រាហ្មណី។ ក្រោយ​រៀប​អាពាហ៍​ពិពាហ៍ អ្នក​ទាំង​ពីរ​មិន​បាន​រួម​រស់​ជាមួយ​គ្នា​ជា​ប្តី​ប្រពន្ធ​ឡើយ គឺ​គ្រាន់​តែ​ក្នុង​នាម​ប៉ុណ្ណោះ ព្រោះ​អ្នក​ទាំង​ពីរ​មាន​ចិត្ត​នឿយ​ណាយ​ចំពោះ​កាម​អារម្មណ៍នេះ។ សូម្បី​តែ​ការ​ប៉ះ​កាយ ឬ​គ្រាន់​តែ​ញញឹម​ដោយ​រាគៈ ក៏​គ្មាន​ក្នុង​ចិត្ត​អ្នក​ទាំង​ពីរ​ឡើយ។
ភទ្ទាកាបិលានី: ចេញបួស

ចេញបួស 
ក្រោយពេល​មាតា​បិតា​ទាំង​សង​ខាង​​អស់​អាយុ ពួក​គេ​ទាំង​ពី​របាន​ពិចារណា​ឃើញ​​ក្នុង​ភព​បី​នេះ ប្រាកដ​ដូច​ជា​ខ្ទម​ត្រូវ​ភ្លើង​ឆាប​ឆេះ ហើយ​ក៏​សម្រេច​ចិត្ត​ដោះ​ខ្ញុំ​បម្រើ​ទាំង​ឡាយ​អោយ​ទៅ​ជា​អ្នក​ជា​ទាំង​អស់ អ្នក​ទាំង​ពីរ​ក៏​ចុះ​ចេញ​ពី​ផ្ទះ​មាន​ភេទ​ជា​បព្វជិត​ធើ្វ​ដំណើរ​តទៅ។ ដោយ​ការពារ​ការ​យល់​ខុស និង​ពាក្យ​តិះដៀល​និន្ទា​របស់​អ្នក​ដទៃ (ព្រោះ​បើ​អ្នក​ណា​និន្ទា​បព្វជិត ដោយ​ពាក្យ​មិន​ពិត អ្នក​នោះ​នឹង​ធ្លាក់​ទៅ​ក្នុង​អបាយភូមិ) ពួក​គេ​ទាំង​ពីរ​ក៏​ដើរ​បែក​គ្នា​ទៅ​តាម​ទិស​រៀង​ខ្លួន។ ព្រះ​នាង​បាន​ជ្រើស​រើស​ផ្លូវ​ខាង​ឆ្វេង​សំរាប់​ដើរ។ នាង​បាន​បួស​ក្នុង​សម្នាក់អ្នកបួស​ក្រៅ​ពុទ្ធសាសនា។ ព្រោះ​ក្នុង​ពេល​នោះ​ ព្រះ​សម្ពុទ្ធ​នៅ​មិន​ទាន់​ស្ថាបនា​ភិក្ខុនី​សង្ឃ​នៅ​ឡើង។ រហូត​ដល់​ពេល​ដែល​ព្រះ​នាង​បជាបតិគោតមី សុំ​ព្រះ​អង្គ​បួស​ជា​ភិក្ខុនី ព្រះ​នាង​ភទ្ទាកាបិលានី​ ក៏​ចូល​បួស​ក្នុង​សម្នាក់ព្រះភិក្ខុនីនោះ។ ក្រោយ​មក​មិន​យូរ​ប៉ុន្មាន​នាង​ក៏​បាន​សម្រេច​ជា​ព្រះ​អរហន្តីមួយ​អង្គ មាន​ជំនាញ​ផ្នែក​ខាង​​រលឹក​ជាតិខ្លួន​ឯង​ និង​អ្នក​ដទៃ។
ភទ្ទាកាបិលានី: ពុទ្ធ​កាល​ព្រះ​កស្សបសម្ពុទ្ធ

ពុទ្ធ​កាល​ព្រះ​កស្សបសម្ពុទ្ធ 

លុះ​ច្យុត​ចាក​ទេវលោក នាង​ក៏​បាន​កើតជា​ធីតា​របស់​សេដ្ឋី។ លុះ​ចម្រើន​វ័យ​ហើយ ក៏​បាន​ជា​ស្វាមី​ភរិយា​ជា​មួយ​នឹង​ព្រះ​មហាកស្សបៈ​ទៀត។ តែ​មុន​នឹង​បាន​ជា​ស្វាមី​ភរិយា មាន​រឿង​ដែល​នាំ​អោយ​ដាច់​ទំនាក់​ទំនង​គ្នា​ដល់​៧​ដង។ កាល​ព្រឹទ្ធាចារ្យ​មក​កាន់​ត្រកូល សុំ​នាំ​នាង​ទៅ​កាន់​ត្រកូល​ខាង​ស្វាមី ពេល​នាង​ឈាន​ជើង​ចូល​ក្នុង​ទ្វារ​ផ្ទះ​ខាង​ស្វាមី រាង​កាយ​របស់​នាង​គ្រប់​ចំណែក​មាន​ក្លិន​ស្អុយ​ភាយ​ឡើង​ដូច​ជា​បង្គន់ ដែល​គេ​បើត​មាត់​រណ្តៅ​ទុក​ចោល សេដ្ឋី​បុត្រ​ធុំ​ក្លិន​ស្អុយ​ទ្រាំ​មិន​បាន ទើប​សួរ​ថា នេះ​ជា​ក្លិន​អ្វី មក​ពីណា លុះ​ជ្រាប​ថា ជា​ក្លិន​ដែល​កើត​ពី​សេដ្ឋី​ធីតា គេ​ក៏​បញ្ជូន​នាង​ត្រឡប់​ទៅ​ខាង​មាតា​បិតា​វិញ ក្រោយ​មក​សេដ្ឋីបុត្រ​រឭក​នាង​ ក៏​អោយ​គេ​នាំ​មក​ម្តង​ទៀត តែ​ហេតុការដូច​ពេល​មុន​អស់​ចំនួន​៧​លើក។  នេះ​គឺ​ព្រោះ​អំណាច​បាបកម្ម​​ដែល​នាង​ខឹង​ក្រោធ​នឹង​ប្អូន​ថ្លៃ ហើយ​យក​ភក់​ដាក់​បាត្រ​ព្រះ​បច្ចេកពុទ្ធ​ក្នុង​ជាតិ​មុន។
កាល​តមក ព្រះ​កស្សបសម្ពុទ្ធ​បាន​រំលត់​ខន្ធ​ចូល​និព្វាន មហា​ជន​នាំ​គ្នា​កសាង​ចេតីយ៍​កំពស់​មួយ​យោជន៍ ដោយ​ឥដ្ឋ​មាស តម្លៃ​មួយ​ដុំ​មួយ​សែន​តម្លឹង ដើម្បី​បញ្ចុះ​ព្រះ​សារី​រិក​ធាតុរបស់​ព្រះ​កស្សប​សម្មា​សម្ពុទ្ធ ខណៈ​នោះ សេដ្ឋី​ធីតា​គិត​ថា យើង​ត្រូវ​បញ្ជូន​ត្រឡប់​មក​វិញ​អស់​៧​លើក​ហើយ យើង​នឹង​ត្រូវ​ការ​អ្វី​ដោយ​ជីវិត​របស់​យើង គិត​ហើយ នាង​បញ្ជារ​អោយ​អ្នក​បម្រើ​យក​អលង្ការ​មាស​របស់​នាង​ទាំង​អស់​ទៅ​រំលាយ​ធ្វើ​ជា​ឥដ្ឋ​មាស​ប្រវែង​មួយ​ហត្ថ កំពស់​មួយ​ចង្អាម​បួន​ធ្នាប់ កាន់​ផ្កាឈូក​៨​ក្តាប់​ទៅ​កាន់​ទី​សាង​ព្រះ​ចេតីយ៍​នោះ នាង​បាន​យក​ឥដ្ឋ​នោះ​ទៅ​​បំពេញ​ព្រះ​ចេតីយ៍(ដែល​ខ្វះ​មួយ​ដុំ​ល្មម)។ ក្រោយ​ពេល​ដាក់​ហើយ នាង​បាន​បូជា​ផ្កាឈូក​៨​ក្តាប់​ ហើយ​នាង​លើក​ដៃ​ថ្វាយ​បង្គំ​តាំង​សេចក្តី​ប្រាថ្នា "​មិន​ថា​ខ្ញុំ​កើត​ក្នុង​ទី​ណាៗ​ឡើយ ចូរ​អោយ​ក្លិន​កាយ​របស់​ខ្ញុំ​ក្រអូប​ដូច​ក្លិន​ចន្ទន៍ ក្លិន​មាត់​ក្រអូប​ដូច​ក្លិនផ្កាឈូក កាល​នាង​ប្រាថ្នា​ដូច្នោះ​ហើយ ទើប​ក្រាប​ថ្វាយ​បង្គំ​ព្រះ​ចេតីយ៍​ដើរ​ប្រទក្សិណ​៣​ជុំ ហើយ​ត្រឡប់​មក​ផ្ទះ​វិញ។
ខណៈ​នោះ សេដ្ឋី​បុត្រក៏​អោយ​គេ​នាំ​នាង​មក​ម្តង​ទៀត។ លុះ​សេដ្ឋី​ធីតា​ចូល​មក​ដល់​គ្រឹះ​ស្ថាន​របស់​សេដ្ឋី​បុត្រ និម្មិត​ដែល​ជា​មង្គល​ក៏​កើត​ឡើង គឺ​គ្រប់​ផ្ទះ​មាន​ក្លិន​ក្រអូប​ផ្សាយ​ទៅ​ដោយ​ក្លិន​ចន្ទន៍ និង​ក្លិន​ផ្កាឈូក។ សេដ្ឋី​បុត្រ​ក៏​សួរ​ថា "​ម្នាល​នាង​ជា​ទី​ស្រឡាញ់ គ្រា​ដំបូង​នាង​មក​ទីនេះ​ក្លិន​កាយ​នាង​ស្អុយ​ណាស់ តែ​លើក​នេះ​ហេតុអ្វី​កាយ​នាង​មាន​ក្លិន​​ក្រអូប​ឈ្ងុយ​ដូច​នេះ?" សេដ្ឋីធីតា​ក៏​ប្រាប់​នូវ​ការ​ធ្វើបុណ្យ​កសាង​ព្រះ​ចេតីយ៍ ហើយ​តាំង​ប្រាថ្នា​ទុក​ដូច្នេះ។ សេដ្ឋី​បុត្រ​កើត​ជ្រះ​ថ្លា និង​ជឿ​ថា ព្រះ​ពុទ្ធ​សាសនា​ជា​បូជនីយដ្ឋាន​ដ៏​ប្រសើរ​ក្រៃ​លែង ទើប​លះ​បង់​វត្ថុ​មាន​តម្លៃ​បូជា​ព្រះ​ចេតីយ៍​នោះ ដូច​ជា​ហ៊ុម​ពទ្ធ​ព្រះ​ចេតីយ៍មាស ដោយ​សម្ពល់​កម្ពល និង​ប្រដាប់​ដោយ​ផ្កា​មាស ជា​ដើម។ អ្នក​ទាំង​ពីរ​បាន​ធ្វើ​បុណ្យ​រួម​គ្នា​រហូត​អស់​ជីវិត។
ភទ្រា

ព្រះម៉ែភទ្រា ឬ  ព្រះនាងចារវី ( ,  ) គឺ ទេពធីតា នៃព្រហ្មញ្ញ សាសនា ហិណ្ឌូសាសនា ព្រះវេទ។.ព្រះនាង គឺ ទេពជាយា(ព្រះមហេសី)នៃព្រះកុវេរៈក្នុង​ទេវតារក្សាទិសទាំង៨ .
ភព

ភព () គឺជាវត្ថុដ៏ធំដូចភពព្រហស្បតិ៍ឬ ភពផែនដីដែលមានគន្លងគោចរវិលជុំវិញដួងតារា (ផ្កាយ) មានទំហំតូចជាងផ្កាយ តែមិនបញ្ចេញពន្លឺទេ មានរាងវិស័យដូចបាល់។ Objects that orbit planets are called moons. សូរ្យព័ន្ធចក្រមានភពចំនួនប្រាំបីអង្គ. Pluto used to be known as a planet, but in August 2006, the International Astronomical Union decided it was a dwarf planet instead. There are four more known dwarf planets, Ceres, Makemake, Eris and Haumea.

ភាសាខ្មែរសម័យប្រើពាក្យ "ភព" មកពីពាក្យដើម "ភវ" នៃសំស្គ្រឹត និងបាលីដែលមានន័យថា៖ ប្រទេសឬ​​ទី​សម្រាប់សព្វ​សត្វ​កើត​ស្លាប់​, លោក​ : សត្វ​ទាំង​ឡាយ​តែង​អន្ទោល​កើត​ស្លាប់​ក្នុង​ភព​តូច​ភព​ធំ, ទាំង​ផែនភព​ ឬ ទាំង​ភពផែន ទាំង​ពិភពលោក។

Until the 1990s, people only knew of those in the Solar System.  As of June 2011, we know of 563 other planets. All of these newly found planets are orbiting other stars: they are extrasolar planets. Sometimes people call them "exoplanets".
ភព: ក្នុងប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យ

ក្នុងប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យ 
thumb|right|upright=1.5|Planets from the solar system.
The planets in the Solar System have names of Greek or Roman gods, apart from Earth, because people did not think Earth was a planet in old times. However, Earth is occasionally referred by the name of a Roman god: Terra. Other languages, for example Chinese, use different names. Moons also have names of gods and people from classical mythology, or from the plays of Shakespeare. 

 ភព 
Here is a list of planets in our Solar System. They are ordered by how close they are to the Sun, nearest first. 
 ភព និមិត្តសញ្ញា ពុធ 14px|Astronomical symbol for Mercury សុក្រ  14px|Astronomical symbol for Venus ផែនដី 14px|Astronomical symbol for Earth អង្គារ  14px|Astronomical symbol for Mars ព្រហស្បតិ៍ 14px|Astronomical symbol for Jupiter សៅរ៍  14px|Astronomical symbol for Saturn រាហុ៍  14px|Astronomical symbol for Uranus កេតុ 14px|Astronomical symbol for Neptune

 ប្រភេទនៃភព 
Astronomers speak about major (or true) planets, and minor planets, which are smaller objects that go around the Sun. Some examples of "minor planets" are asteroids, comets, and trans-Neptunian objects.

Planets in the Solar System are of three sorts:
 Terrestrial or rocky: Planets that are similar to Earth — in them is mostly rock: Mercury, Venus, Earth, Mars
 Jovian or gas giant: These planets are mostly made of gas: Jupiter, Saturn, Uranus, Neptune. Uranian planets are a special sort of gas giants, they have less hydrogen and helium.
 Icy: Sometimes people also have a third sort, for bodies such as Pluto (though Pluto is no longer called a planet by everyone). These planets are mostly made of ice.
Many objects in the Solar System that are not planets are also "icy". Examples are the icy moons of the outer planets of the Solar System (like Triton).
ភព: ភព

ភព 
Here is a list of planets in our Solar System. They are ordered by how close they are to the Sun, nearest first. 
 ភព និមិត្តសញ្ញា ពុធ 14px|Astronomical symbol for Mercury សុក្រ  14px|Astronomical symbol for Venus ផែនដី 14px|Astronomical symbol for Earth អង្គារ  14px|Astronomical symbol for Mars ព្រហស្បតិ៍ 14px|Astronomical symbol for Jupiter សៅរ៍  14px|Astronomical symbol for Saturn រាហុ៍  14px|Astronomical symbol for Uranus កេតុ 14px|Astronomical symbol for Neptune
ភព: ប្រភេទនៃភព

ប្រភេទនៃភព 
Astronomers speak about major (or true) planets, and minor planets, which are smaller objects that go around the Sun. Some examples of "minor planets" are asteroids, comets, and trans-Neptunian objects.

Planets in the Solar System are of three sorts:
 Terrestrial or rocky: Planets that are similar to Earth — in them is mostly rock: Mercury, Venus, Earth, Mars
 Jovian or gas giant: These planets are mostly made of gas: Jupiter, Saturn, Uranus, Neptune. Uranian planets are a special sort of gas giants, they have less hydrogen and helium.
 Icy: Sometimes people also have a third sort, for bodies such as Pluto (though Pluto is no longer called a planet by everyone). These planets are mostly made of ice.
Many objects in the Solar System that are not planets are also "icy". Examples are the icy moons of the outer planets of the Solar System (like Triton).
ភពចំនុះ

thumb|ភពចំនុះភពចំនុះវាគឺជាការហោរាសាស្ដ្រយេម៉ែនការប្រើប្រាស់ភព។

 ភព  ឆ្នាំចំនុះ ព្រះអាទិត្យ  Aries ភពព្រះពុធ  Virgo and Aquarius ភពសុក្រ  Pisces and Gemini ព្រះចន្ទ  Taurus ភពអង្គារ  Capricorn ភពព្រហស្បតិ៍  Sagittarius ភពសៅរ៍  Libra ភពអ៊ុយរ៉ានុស  Scorpio ភពណិបទូន  Cancer ភ្លុយតុង  Leo
ភពណិបទូន: ការដាក់ឈ្មោះ

ការដាក់ឈ្មោះ 
មិនយូរប៉ុន្មានបន្ទាប់ពីការរកឃើញរបស់វា ណិបទូនត្រូវបានគេសំដៅយ៉ាងសាមញ្ញថាជា "ភពខាងក្រៅនៃអ៊ុយរ៉ានុស" ឬជា "ភព Le Verrier" ។ សំណើដំបូងសម្រាប់ឈ្មោះមួយបានមកពី Galle ដែលបានស្នើឈ្មោះ Janus ។ នៅប្រទេសអង់គ្លេស Challis បានដាក់ឈ្មោះថា Oceanus ។ 

ដោយទាមទារសិទ្ធិក្នុងការដាក់ឈ្មោះការរកឃើញរបស់គាត់ Le Verrier បានស្នើយ៉ាងឆាប់រហ័សនូវឈ្មោះ Neptune សម្រាប់ភពថ្មីនេះ ទោះបីជាមានការអះអាងមិនពិតថា នេះត្រូវបានអនុម័តជាផ្លូវការដោយ ការិយាល័យបារាំង des Longitudes ក៏ដោយ។  នៅក្នុងខែតុលា គាត់បានស្វែងរកឈ្មោះភពផែនដី Le Verrier បន្ទាប់ពីខ្លួនគាត់ ហើយគាត់មានការគាំទ្រដ៏ស្មោះត្រង់ក្នុងរឿងនេះពីនាយកអង្កេតគឺ François Arago ។ ការ​ស្នើ​នេះ​បាន​ជួប​នឹង​ការ​តស៊ូ​យ៉ាង​តឹងរ៉ឹង​នៅ​ក្រៅ​ប្រទេស​បារាំង។  អាល់ម៉ាណាក បារាំងបានណែនាំឈ្មោះ Herschel ឡើងវិញភ្លាមៗ សម្រាប់ភព Uranus បន្ទាប់ពីអ្នករកឃើញភពនោះ Sir  William Herschel និង Leverrier សម្រាប់ភពថ្មី។ 

Struve បានចេញមុខដើម្បីដាក់ឈ្មោះ Neptune នៅថ្ងៃទី 29 ខែធ្នូឆ្នាំ 1846 ទៅកាន់ Saint Petersburg Academy of Sciences ។  មិនយូរប៉ុន្មាន Neptune បានក្លាយជាឈ្មោះដែលទទួលយកជាអន្តរជាតិ។ នៅក្នុង ទេវកថារ៉ូម៉ាំង Neptune គឺជា ព្រះនៃសមុទ្រ ដែលត្រូវបានកំណត់អត្តសញ្ញាណដោយក្រិក Poseidon ។ តម្រូវការសម្រាប់ឈ្មោះទេវកថាហាក់ដូចជាស្របនឹងនាមត្រកូលនៃភពផ្សេងទៀត ដែលទាំងអស់នោះត្រូវបានដាក់ឈ្មោះសម្រាប់អាទិទេពនៅក្នុង ទេវកថា ក្រិក និងរ៉ូម៉ាំង។ 

ភាសាភាគច្រើននាពេលបច្ចុប្បន្ននេះប្រើបំរែបំរួលមួយចំនួននៃឈ្មោះ "Neptune" សម្រាប់ភពផែនដី; ជាការពិតណាស់ នៅក្នុងភាសាចិន វៀតណាម ជប៉ុន និងកូរ៉េ ឈ្មោះរបស់ភពផែនដីត្រូវបានបកប្រែជា "តារាស្តេចសមុទ្រ" (海王星)។  នៅក្នុង ម៉ុងហ្គោលី ណិបទូនត្រូវបានគេហៅថា Dalain van ( Далайн ван ) ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីតួនាទីរបស់ព្រះក្នុងនាមជាអ្នកគ្រប់គ្រងសមុទ្រ។ នៅក្នុង ភាសាក្រិច សម័យទំនើប ភពនេះត្រូវបានគេហៅថា Poseidon ( Ποσειδώνας , Poseidonas ) ដែលជាសមភាគីក្រិកនៃភពណិបទូន។  ជា ភាសាហេព្រើរ រ៉ា ហាប ( រ៉ា ហា ប ) មកពី សត្វចម្លែកសមុទ្រក្នុងព្រះគម្ពីរដែលបានរៀបរាប់នៅក្នុង សៀវភៅទំនុកតម្កើង ត្រូវបានជ្រើសរើសនៅក្នុងការបោះឆ្នោតដែលគ្រប់គ្រងដោយ បណ្ឌិត្យសភាភាសាហេព្រើរ ក្នុងឆ្នាំ 2009 ជាឈ្មោះផ្លូវការសម្រាប់ភពផែនដី ទោះបីជាពាក្យឡាតាំងដែលមានស្រាប់ ណេ បតុន ( ណេបតុន ) ត្រូវបានគេប្រើជាទូទៅក៏ដោយ។  នៅ Māori ភពនេះត្រូវបានគេហៅថា Tangaroa បានដាក់ឈ្មោះតាម ព្រះ Maori នៃសមុទ្រ ។  ម្នាល អានន្ទ ភពនោះ ឈ្មោះថា ត ថា ឡុកកិលិឡិ មានឈ្មោះថា ព្រះភ្លៀងថា លាឡក ។  នៅក្នុង ភាសាថៃ ណិបទូន ត្រូវបានសំដៅដោយឈ្មោះបស្ចិមប្រទេសDao Nepjun (ดาวเนปจูน ) ប៉ុន្តែត្រូវបានគេហៅថា Dao Ketu (ดาวเกตุ ,ពន្លឺ " តារា Ketu " ) បន្ទាប់ពី Ketu ( केतु ) ដែលជា ថ្នាំងតាមច័ន្ទគតិ ដែលដើរតួនាទីនៅក្នុង ហោរាសាស្រ្តហិណ្ឌូ ។ នៅក្នុង ភាសាម៉ាឡេ ឈ្មោះ Waruna បន្ទាប់ពី ព្រះហិណ្ឌូនៃសមុទ្រ ត្រូវបានបញ្ជាក់នៅឆ្ងាយដូចជាទសវត្សរ៍ឆ្នាំ 1970 ប៉ុន្តែនៅទីបំផុតត្រូវបានជំនួសដោយសមមូលឡាតាំង Neptun (ជាភាសា ម៉ាឡេស៊ី  ) ឬ Neptunus (ជាភាសា ឥណ្ឌូនេស៊ី  )  

ទម្រង់គុណនាមធម្មតាគឺ Neptunian ។ ទម្រង់ nonce Poseidean ( / p ə ˈ s aɪ d i ən / ) ពី Poseidon ត្រូវបានគេប្រើផងដែរ  ទោះបីជាទម្រង់គុណនាមធម្មតារបស់ Poseidon គឺ Poseidonian ( / ˌ p ɒ s aɪ ˈ d oʊ n i ən / ).
ភពណិបទូន: ស្ថានភាព

ស្ថានភាព 
ចាប់តាំងពីការរកឃើញរបស់វានៅឆ្នាំ 1846 រហូតដល់ការ រកឃើញភពភ្លុយតូ ក្នុងឆ្នាំ 1930 ភពណិបទូនគឺជាភពឆ្ងាយបំផុតដែលគេស្គាល់។ នៅពេលដែលភពភ្លុយតូត្រូវបានរកឃើញ វាត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាភពមួយ ហើយភពណិបទូនបានក្លាយទៅជាភពទីពីរដែលស្គាល់ឆ្ងាយបំផុត លើកលែងតែរយៈពេល 20 ឆ្នាំរវាងឆ្នាំ 1979 និង 1999 នៅពេលដែលគន្លងរាងអេលីបរបស់ Pluto បាននាំវាមកជិតជាងភពណិបទូនទៅព្រះអាទិត្យ។  ការរកឃើញ ខ្សែក្រវាត់ Kuiper ក្នុងឆ្នាំ 1992 បាននាំឱ្យតារាវិទូជាច្រើនជជែកគ្នាថាតើ Pluto គួរតែត្រូវបានចាត់ទុកថាជាភពមួយ ឬជាផ្នែកមួយនៃខ្សែក្រវ៉ាត់ Kuiper ។  ក្នុងឆ្នាំ 2006 សហភាពតារាសាស្ត្រអន្តរជាតិ បានកំណត់ពាក្យ "ភព" ជាលើកដំបូង ដោយចាត់ថ្នាក់ Pluto ឡើងវិញជា " ភពតឿ ។" និងធ្វើឱ្យភពណិបទូនក្លាយជាភពខាងក្រៅដែលគេស្គាល់បំផុតក្នុងប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យ។
ភពណិបទូន: រចនាសម្ព័ន្ធផ្ទៃក្នុង

រចនាសម្ព័ន្ធផ្ទៃក្នុង 
សូមមើលផងដែរ៖ ពេជ្រក្រៅភព

រចនាសម្ព័នខាងក្នុងរបស់ Neptune ប្រហាក់ប្រហែលនឹង Uranus ។ បរិយាកាសរបស់វាបង្កើតបានប្រហែល 5 ទៅ 10% នៃម៉ាស់របស់វា ហើយលាតសន្ធឹងប្រហែល 10 ទៅ 20% នៃផ្លូវឆ្ពោះទៅរកស្នូល ដែលវាឈានដល់សម្ពាធប្រហែល 10  GPa ឬប្រហែល 100,000 ដងនៃបរិយាកាសរបស់ផែនដី។ ការបង្កើនកំហាប់នៃ មេតាន អា ម៉ូញាក់ និងទឹកត្រូវបានរកឃើញនៅក្នុងតំបន់ខាងក្រោមនៃបរិយាកាស។ 
រចនាសម្ព័ន្ធផ្ទៃក្នុងនៃភពណិបទូន៖

 បរិយាកាសខាងលើ ពពកខាងលើ
 បរិយាកាសមានអ៊ីដ្រូសែន អេលីយ៉ូម និងឧស្ម័នមេតាន
 អាវទ្រនាប់មានទឹក អាម៉ូញាក់ និងទឹកកកមេតាន
 ស្នូលមានថ្ម (ស៊ីលីកេត និងនីកែល-ដែក)

អាវធំនេះស្មើនឹងម៉ាស់ផែនដីពី 10 ទៅ 15 ហើយសម្បូរដោយទឹក អាម៉ូញាក់ និងមេតាន។  ដូចទម្លាប់ក្នុងវិទ្យាសាស្ត្រភព ល្បាយនេះត្រូវបានគេហៅថា ទឹកកក ទោះបីជាវាជាវត្ថុរាវក្តៅ និងក្រាស់ក៏ដោយ។ វត្ថុរាវនេះដែលមានចរន្តអគ្គិសនីខ្ពស់ ជួនកាលគេហៅថា ទឹក-អាម៉ូញាក់ មហាសមុទ្រ។  អាវទ្រនាប់អាចមានស្រទាប់នៃទឹកអ៊ីយ៉ុងដែលម៉ូលេគុលទឹកបំបែកទៅជាស៊ុបនៃអ៊ីដ្រូសែន និង អ៊ីយ៉ុងអុកស៊ីហ៊្សែ ន ហើយកាន់តែជ្រៅទៅ ក្នុង ទឹក superionic ដែលអុកស៊ីហ៊្សែនគ្រីស្តាល់ ប៉ុន្តែ អ៊ីយ៉ុងអ៊ីដ្រូសែន អណ្តែតជុំវិញដោយសេរីនៅក្នុងបន្ទះអុកស៊ីដ . នៅជម្រៅ 7,000 គីឡូម៉ែត្រ លក្ខខណ្ឌអាចមានលក្ខណៈដូចថា មេតានរលាយទៅជាគ្រីស្តាល់ពេជ្រ ដែលភ្លៀងធ្លាក់ចុះមកដូចភ្លៀងធ្លាក់។  អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រក៏ជឿថា ភ្លៀងពេជ្រប្រភេទនេះកើតឡើងនៅលើ ភព ព្រហស្បតិ៍ សៅរ៍ និង អ៊ុយរ៉ានុស ។  ការពិសោធន៍ដែលមានសម្ពាធខ្ពស់នៅ មន្ទីរពិសោធន៍ជាតិ Lawrence Livermore បានបង្ហាញថាផ្នែកខាងលើនៃអាវធំអាចជាមហាសមុទ្រនៃកាបូនរាវដែលមាន 'ពេជ្រ' រឹងអណ្តែត។ 

ស្នូល នៃ ភពណិបទូន ទំនងជាផ្សំឡើងពីជាតិដែក នីកែល និង ស៊ីលីកេត ជាមួយនឹងគំរូខាងក្នុងផ្តល់នូវម៉ាស់ប្រហែល 1.2 ដងនៃផែនដី។  សម្ពាធនៅកណ្តាលគឺ 7  Mbar (700 GPa) ប្រហែលពីរដងខ្ពស់ជាងនៅកណ្តាលផែនដី ហើយសីតុណ្ហភាពអាចមានដល់ 5,400 K។
ភពណិបទូន: បរិយាកាស

បរិយាកាស 
ពណ៌ចម្រុះ និងរូបភាពជិត អ៊ីនហ្វ្រារ៉េដ នៃភពណិបទូន ដែលបង្ហាញពីក្រុមនៃ មេតាន នៅក្នុង បរិយាកាស របស់វា និង ព្រះច័ន្ទ ចំនួនបួន គឺ Proteus , Larissa , Galatea និង Despina
វីដេអូតាមពេលវេលានៃភពណិបទូន និងព្រះច័ន្ទរបស់វា។

នៅរយៈកម្ពស់ខ្ពស់ បរិយាកាសរបស់ភពណិបទូនមាន អ៊ីដ្រូសែន ៨០% និង អេលីយ៉ូម ១៩% ។  ចំនួនដាននៃមេតានក៏មានវត្តមានដែរ។ ក្រុមស្រូបយកមេតានលេចធ្លោមាននៅចម្ងាយរលកលើសពី 600 nm នៅក្នុងផ្នែកក្រហម និងអ៊ីនហ្វ្រារ៉េដនៃវិសាលគម។ ដូចទៅនឹងអ៊ុយរ៉ានុសដែរ ការស្រូបពន្លឺក្រហមដោយ ឧស្ម័នមេតានបរិយាកាស គឺជាផ្នែកមួយនៃអ្វីដែលផ្តល់ឱ្យភពណិបទូននូវពណ៌ខៀវរបស់វា  ទោះបីជា azure រស់រវើករបស់ណុបtune ខុសពី ពណ៌ខៀវ ស្រាលរបស់ Uranus ក៏ដោយ។ ដោយសារតែមាតិកានៃឧស្ម័នមេតានបរិយាកាសរបស់ភពណិបទូនគឺស្រដៀងទៅនឹងភពអ៊ុយរ៉ានុស ធាតុផ្សំបរិយាកាសដែលមិនស្គាល់មួយចំនួនត្រូវបានគេគិតថានឹងរួមចំណែកដល់ពណ៌របស់ភពណិបទូន។ 

បរិយាកាសរបស់ភពណិបទូនត្រូវបានបែងចែកទៅជាតំបន់សំខាន់ៗចំនួនពីរ៖ តំបន់ ត្រូពិច ខាងក្រោម ដែលសីតុណ្ហភាពថយចុះតាមរយៈកម្ពស់ និង stratosphere ដែលសីតុណ្ហភាពកើនឡើងតាមរយៈកម្ពស់។ ព្រំដែនរវាងទាំងពីរ ត្រូប៉ូប៉ូ ស ស្ថិតនៅសម្ពាធ 0.1 បារ (10 kPa) ។  បន្ទាប់មក stratosphere ផ្តល់ផ្លូវទៅកាន់ thermosphere នៅសម្ពាធទាបជាង 10 −5 ទៅ 10 −4 bars (1 ដល់ 10 Pa)។  ទែម៉ូស្វ៊ែរផ្លាស់ប្តូរបន្តិចម្តង ៗ ទៅកាន់ផ្នែក ខាងក្រៅ ។
ក្រុម​ពពក​ដែលមាន​កម្ពស់​ខ្ពស់​បញ្ចេញ​ស្រមោល​លើ​ផ្ទៃ​ពពក​ខាងក្រោម​របស់​ភព​ណិបទូន។
គំរូណែនាំថា troposphere របស់ Neptune ត្រូវបានប្រមូលផ្តុំដោយពពកនៃសមាសភាពផ្សេងៗគ្នាអាស្រ័យលើកម្ពស់។ ពពក​កម្រិត​ខាងលើ​ស្ថិត​នៅ​សម្ពាធ​ខាងក្រោម​របារ​មួយ ដែល​សីតុណ្ហភាព​សមរម្យ​សម្រាប់​មេតាន​ដើម្បី​បង្រួម​។ សម្រាប់សម្ពាធរវាងរបារមួយ និងប្រាំ (100 និង 500 kPa) ពពកអាម៉ូញាក់ និង អ៊ីដ្រូសែនស៊ុលហ្វីត ត្រូវបានគេគិតថាបង្កើតបាន។ លើសពីសម្ពាធនៃរបារប្រាំ ពពកអាចមានអាម៉ូញាក់ អាម៉ូ ញ៉ូមស៊ុលហ្វីត អ៊ីដ្រូសែនស៊ុលហ្វីត និងទឹក។ ពពកទឹកកកទឹកជ្រៅគួរត្រូវបានរកឃើញនៅសម្ពាធប្រហែល 50 bars (5.0 MPa) ដែលសីតុណ្ហភាពឡើងដល់ 273 K (0 °C)។ នៅក្រោមពពកនៃអាម៉ូញាក់ និងអ៊ីដ្រូសែនស៊ុលហ្វីតអាចត្រូវបានរកឃើញ។ 

ពពកដែលមានកម្ពស់ខ្ពស់នៅលើភពណិបទូន ត្រូវបានគេសង្កេតឃើញមានស្រមោលលើផ្ទៃពពកស្រអាប់ខាងក្រោម។ វាក៏មានក្រុមពពកដែលមានកម្ពស់ខ្ពស់ដែលរុំជុំវិញភពផែនដីនៅរយៈទទឹងថេរ។ រង្វង់មូលទាំងនេះមានទទឹង 50-150 គីឡូម៉ែត្រ និងស្ថិតនៅប្រហែល 50-110 គីឡូម៉ែត្រពីលើផ្ទៃពពក។  ម្នាលអាវុសោទាំងឡាយ នេះឯង ក្នុងស្រទាប់ណា ដែលអាកាសធាតុកើតឡើង ឧត្តរ។ អាកាសធាតុមិនកើតឡើងនៅក្នុង stratosphere ឬ thermosphere ខ្ពស់ជាងនេះទេ។

វិសាលគម របស់ភពណិបទូន បង្ហាញថា stratosphere ខាងក្រោមរបស់វាមានសភាពអាប់អួរ ដោយសារតែការខាប់នៃផលិតផលនៃកាំរស្មីអ៊ុលត្រាវីយូឡេ នៃ សារធាតុមេតាន ដូចជា អេ តាន និង អេទីនី ។  stratosphere ក៏ជាកន្លែងសម្រាប់តាមដានបរិមាណ កាបូនម៉ូណូអុកស៊ីត និង អ៊ីដ្រូសែន cyanide ផងដែរ។  stratosphere នៃ Neptune គឺក្តៅជាង Uranus ដោយសារតែកំហាប់ខ្ពស់នៃអ៊ីដ្រូកាបូន។ 

សម្រាប់ហេតុផលដែលនៅតែមិនច្បាស់លាស់ ទែម៉ូស្ពែររបស់ភពផែនដីមានសីតុណ្ហភាពខ្ពស់មិនធម្មតាប្រហែល 750 K។  ភពផែនដីនៅឆ្ងាយពីព្រះអាទិត្យពេកសម្រាប់កំដៅនេះដែលត្រូវបានបង្កើតដោយ កាំរស្មីអ៊ុលត្រាវីយូឡេ ។ បេក្ខជនម្នាក់សម្រាប់យន្តការកំដៅគឺអន្តរកម្មបរិយាកាសជាមួយអ៊ីយ៉ុងនៅក្នុង ដែនម៉ាញេទិក របស់ភពផែនដី ។ បេក្ខជនផ្សេងទៀតគឺជា រលកទំនាញ ពីខាងក្នុងដែលរលាយក្នុងបរិយាកាស។ thermosphere មានដាននៃ កាបូនឌីអុកស៊ីត និងទឹក ដែលអាចត្រូវបានគេដាក់ចេញពីប្រភពខាងក្រៅ ដូចជា អាចម៍ផ្កាយ និងធូលី។
ភពណិបទូន: ម៉ាញេទិក

ម៉ាញេទិក 
Neptune ប្រហាក់ប្រហែលនឹង Uranus នៅក្នុង ដែនម៉ាញេទិច របស់វា ជាមួយនឹង វាលម៉ាញេទិក លំអៀងយ៉ាងខ្លាំងទាក់ទងទៅនឹង អ័ក្ស រង្វិល របស់ វានៅ 47° និងប៉ះប៉ូវយ៉ាងហោចណាស់ 0.55 កាំ ឬប្រហែល 13,500 គីឡូម៉ែត្រពីមជ្ឈមណ្ឌលរូបវិទ្យារបស់ភពផែនដី។ មុនពេល យាន Voyager 2 មកដល់ភពណិ ប ទូន វាត្រូវបានគេសន្មត់ថា ដែនម៉ាញេទិកលំអៀងរបស់ Uranus គឺជាលទ្ធផលនៃការបង្វិលចំហៀងរបស់វា។ នៅក្នុងការប្រៀបធៀបដែនម៉ាញេទិចនៃភពទាំងពីរនេះ អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រគិតថា ការតំរង់ទិសខ្លាំងអាចជាលក្ខណៈនៃលំហូរនៅក្នុងផ្នែកខាងក្នុងរបស់ភព។ វាលនេះអាចត្រូវបានបង្កើតដោយ ចលនាវត្ថុរាវ convective នៅក្នុងសែលស្វ៊ែរស្តើងនៃ វត្ថុរាវ ដែលធ្វើចរន្តអគ្គិសនី (ប្រហែលជាការរួមបញ្ចូលគ្នានៃអាម៉ូញាក់ មេតាន និងទឹក) លទ្ធផល​នៃ ​សកម្មភាព ​ឌីណាម៉ូ ។ 

សមាសធាតុ dipole នៃដែនម៉ាញេទិកនៅអេក្វាទ័រម៉ាញេទិកនៃភពណិបទូនគឺប្រហែល 14  microteslas (0.14  G ) ។  ពេលម៉ាញេទិច dipole នៃភពណិបទូនគឺប្រហែល 2.2 × 10 17  T·m 3 (14 μT· R N 3 ដែល R N ជាកាំនៃណេបtune)។ ដែនម៉ាញេទិករបស់ណិបទូនមានធរណីមាត្រស្មុគ្រស្មាញដែលរួមបញ្ចូលការរួមចំណែកធំទាក់ទងគ្នាពីសមាសធាតុដែលមិនមែនជាឌីប៉ូឡា រួមទាំង ពេលវេលា quadrupole ខ្លាំង ដែលអាចលើសពី ពេលឌីប៉ូល ។នៅក្នុងកម្លាំង។ ផ្ទុយទៅវិញ ផែនដី ភពព្រហស្បតិ៍ និងសៅរ៍ មានតែពេលបួនជ្រុងតូចប៉ុណ្ណោះ ហើយវាលរបស់ពួកគេមិនមានភាពលំអៀងពីអ័ក្សប៉ូលទេ។ ពេលបួនជ្រុងធំនៃភពណិបទូនអាចជាលទ្ធផលនៃអុហ្វសិតពីចំណុចកណ្តាលរបស់ភពផែនដី និងឧបសគ្គធរណីមាត្រនៃម៉ាស៊ីនភ្លើងឌីណាម៉ូរបស់វាល។ 

ការ ឆក់ធ្នូ របស់ណិបទូន ជាកន្លែងដែលម៉ាញេទិកចាប់ផ្តើមបន្ថយល្បឿន ខ្យល់ព្រះអាទិត្យ កើតឡើងនៅចម្ងាយ ៣៤.៩ ដងនៃកាំនៃភពផែនដី។ Magnetopause ដែល សម្ពាធនៃដែនម៉ាញេទិកទប់លំនឹងខ្យល់ព្រះអាទិត្យ ស្ថិតនៅចម្ងាយពី 23-26.5 ដងនៃកាំនៃណេបទូន។ កន្ទុយនៃដែនម៉ាញ៉េទិចលាតសន្ធឹងយ៉ាងតិច 72 ដងនៃកាំនៃណេបទូន ហើយទំនងជាឆ្ងាយជាងនេះ។
ភពណិបទូន: ព្យុះ

ព្យុះ 
នៅឆ្នាំ 1989 ចំណុចងងឹតដ៏អស្ចារ្យ ដែលជា ប្រព័ន្ធព្យុះ ប្រឆាំងស៊ីក្លូន ដែលលាតសន្ធឹងលើផ្ទៃ 13,000 គីឡូម៉ែត្រ × 6,600 គីឡូម៉ែត្រ (8,100 mi × 4,100 mi)  ត្រូវបានរកឃើញដោយ យានអវកាស Voyager 2 របស់ NASA ។ ព្យុះនេះស្រដៀងនឹង ចំណុចក្រហមដ៏អស្ចារ្យ នៃភពព្រហស្បតិ៍។ ប្រាំឆ្នាំក្រោយមក នៅថ្ងៃទី 2 ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ 1994 កែវយឺតអវកាស Hubble មិនបានឃើញចំណុចងងឹតដ៏អស្ចារ្យនៅលើភពផែនដីទេ។ ផ្ទុយទៅវិញ ព្យុះថ្មីមួយដែលស្រដៀងនឹង Great Dark Spot ត្រូវបានរកឃើញនៅអឌ្ឍគោលខាងជើងរបស់ណេបទូន។ 

នេះ។ស្កូតឺ គឺជាព្យុះមួយទៀត ដែលជាក្រុមពពកពណ៌ស ដែលនៅឆ្ងាយទៅភាគខាងត្បូងជាង ចំណុចងងឹតដ៏អស្ចារ្យ។ ឈ្មោះហៅក្រៅនេះបានកើតឡើងដំបូងក្នុងកំឡុងខែដែលនាំទៅដល់ការ ជួប Voyager 2 ក្នុងឆ្នាំ 1989 នៅពេលដែលពួកគេត្រូវបានគេសង្កេតឃើញមានចលនាក្នុងល្បឿនលឿនជាង Great Dark Spot (ហើយរូបភាពដែលទទួលបាននៅពេលក្រោយនឹងបង្ហាញពីវត្តមានរបស់ពពកដែលផ្លាស់ទីលឿនជាងអ្វីដែលមានពីមុនមក។ ត្រូវបានរកឃើញដោយ យាន Voyager 2 ) ។  ចំណុច ងងឹតតូច គឺជាព្យុះស៊ីក្លូនភាគខាងត្បូង ដែលជាព្យុះខ្លាំងបំផុតទីពីរដែលត្រូវបានគេសង្កេតឃើញក្នុងអំឡុងពេលការជួបគ្នាឆ្នាំ 1989 ។ ដំបូងឡើយ វាងងឹតទាំងស្រុង ប៉ុន្តែដូចជា យាន Voyager 2ខិតទៅជិតភពផែនដី ដែលជាស្នូលភ្លឺដែលត្រូវបានបង្កើតឡើង និងអាចមើលឃើញនៅក្នុងរូបភាពដែលមានគុណភាពបង្ហាញខ្ពស់បំផុត។  ថ្មីៗនេះ ក្នុងឆ្នាំ 2018 ចំណុចងងឹតសំខាន់ថ្មីជាង និងចំណុចងងឹតតូចជាងត្រូវបានគេកំណត់ និងសិក្សា។ 

ចំណុចងងឹតរបស់ភពណិបទូន ត្រូវបានគេគិតថា កើតឡើងនៅក្នុង troposphere នៅរយៈកម្ពស់ទាបជាងលក្ខណៈពពកភ្លឺជាង  ដូច្នេះពួកវាលេចឡើងជារន្ធនៅក្នុងស្រទាប់ពពកខាងលើ។ ដោយសារពួកវាជាលក្ខណៈពិសេសដែលមានស្ថេរភាពដែលអាចបន្តកើតមានជាច្រើនខែ ពួកគេត្រូវបានគេគិតថាជា រចនាសម្ព័ន្ធ vortex ។  ជាញឹកញាប់ត្រូវបានផ្សារភ្ជាប់ជាមួយនឹងចំណុចងងឹតគឺភ្លឺជាង, ពពកមេតានជាប់លាប់ដែលបង្កើតនៅជុំវិញ ស្រទាប់ tropopause ។  ការជាប់លាប់នៃពពកដៃគូបង្ហាញថា អតីតចំណុចងងឹតមួយចំនួនអាចបន្តកើតមានជាព្យុះស៊ីក្លូន ទោះបីជាពួកវាលែងមើលឃើញជាលក្ខណៈងងឹតក៏ដោយ។ ចំណុចងងឹតអាចរលាយបាត់នៅពេលដែលពួកវាធ្វើចំណាកស្រុកជិតពេកទៅនឹងខ្សែអេក្វាទ័រ ឬអាចតាមរយៈយន្តការផ្សេងទៀតដែលមិនស្គាល់។
ភពណិបទូន: កំដៅខាងក្នុង

កំដៅខាងក្នុង 
រូបភាពចំនួនបួនដែលថតបានពីរបីម៉ោងដាច់ពីគ្នាជាមួយនឹង កាមេរ៉ា Wide Field 3 របស់ NASA/ESA Hubble Space Telescope 
អាកាសធាតុប្រែប្រួលច្រើនជាងរបស់ភពណិបទូន បើប្រៀបធៀបទៅនឹងអ៊ុយរ៉ានុស គឺដោយសារតែផ្នែកខ្លះនៃ កំដៅខាងក្នុង របស់វាខ្ពស់ជាង ។ តំបន់ខាងលើនៃ troposphere របស់ Neptune ឈានដល់សីតុណ្ហភាពទាប 51.8 K (−221.3 °C) ។ នៅជម្រៅដែល សម្ពាធបរិយាកាស ស្មើនឹង 1  bar (100  kPa ) សីតុណ្ហភាពគឺ 72.00 K (−201.15 °C) ។  កាន់តែជ្រៅទៅក្នុងស្រទាប់ឧស្ម័ន សីតុណ្ហភាពកើនឡើងជាលំដាប់។ ដូចទៅនឹងអ៊ុយរ៉ានុសដែរ ប្រភពនៃកំដៅនេះមិនត្រូវបានគេដឹងនោះទេ ប៉ុន្តែភាពខុសគ្នាគឺធំជាងនេះ៖ អ៊ុយរ៉ានុសបញ្ចេញថាមពលត្រឹមតែ 1.1 ដងប៉ុណ្ណោះ ដូចដែលវាទទួលបានពីព្រះអាទិត្យ។  ខណៈពេលដែលណេបទូនបញ្ចេញថាមពលប្រហែល 2.61 ដងច្រើនដូចដែលវាទទួលបានពីព្រះអាទិត្យ។ Neptune គឺជាភពដែលនៅឆ្ងាយបំផុតពីព្រះអាទិត្យ ហើយស្ថិតនៅចម្ងាយជាង 50% ពីព្រះអាទិត្យជាងអ៊ុយរ៉ានុស ហើយទទួលបានពន្លឺថ្ងៃត្រឹមតែ 40% ប៉ុណ្ណោះ  ប៉ុន្តែថាមពលខាងក្នុងរបស់វាគឺគ្រប់គ្រាន់ដើម្បីជំរុញឱ្យមានខ្យល់បក់លឿនបំផុតនៅក្នុងព្រះអាទិត្យ។ ប្រព័ន្ធ។ អាស្រ័យលើលក្ខណៈកម្ដៅនៃផ្នែកខាងក្នុងរបស់វា កំដៅដែលនៅសល់ពីការកកើតរបស់ភពណិបទូនអាចគ្រប់គ្រាន់ដើម្បីពន្យល់ពីលំហូរកំដៅបច្ចុប្បន្នរបស់វា ទោះបីជាវាពិបាកជាងក្នុងការពន្យល់ក្នុងពេលដំណាលគ្នាអំពី កង្វះកំដៅខាងក្នុងរបស់ Uranus ខណៈពេលដែលរក្សាភាពស្រដៀងគ្នាជាក់ស្តែងរវាងភពទាំងពីរ។ .
ភពណិបទូន: សន្ទុះគន្លង

សន្ទុះគន្លង 
អត្ថបទដើមចម្បង៖ ខ្សែ ក្រ វ៉ាត់ Kuiper វត្ថុ trans-Neptunian resonant និង Neptune trojan
ដ្យាក្រាមដែលបង្ហាញពីការអនុលោមតាមគន្លងសំខាន់ៗនៅក្នុង ខ្សែក្រវាត់ Kuiper ដែល បង្កឡើងដោយភពណិបទូន៖ តំបន់ដែលបានបន្លិចគឺ 2:3 resonance (plutinos) ដែលជា "ខ្សែក្រវាត់បុរាណ" ដែលមិនមានសំឡេង (cubewanos) និង 1:2 resonance ( twotinos )។
គន្លង​របស់​ភពណិបទូន​មាន​ឥទ្ធិពល​យ៉ាង​ខ្លាំង​ទៅ​លើ​តំបន់​នេះ​ដោយ​ផ្ទាល់​ហួស​ពី​វា ដែល​គេ​ស្គាល់​ថា​ជា ​ខ្សែក្រវាត់ Kuiper ។ ខ្សែក្រវាត់ Kuiper គឺជារង្វង់នៃពិភពទឹកកកតូចៗ ស្រដៀងនឹង ខ្សែក្រវាត់អាចម៍ផ្កាយ ប៉ុន្តែមានទំហំធំជាង ដោយលាតសន្ធឹងពីគន្លងរបស់ភពណិបទូននៅចម្ងាយ 30 AU ដល់ប្រហែល 55 AU ពីព្រះអាទិត្យ។  ដូចគ្នាដែរ ដែលទំនាញរបស់ភពព្រហស្បតិ៍ គ្របដណ្ដប់លើខ្សែក្រវាត់អាចម៍ផ្កាយ បង្កើតរចនាសម្ព័ន្ធរបស់វា ដូច្នេះទំនាញរបស់ភពណិបទូន គ្របដណ្ដប់លើខ្សែក្រវាត់ Kuiper ។ លើសពីអាយុនៃប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យ តំបន់មួយចំនួននៃខ្សែក្រវ៉ាត់ Kuiper បានក្លាយជាអស្ថិរភាពដោយទំនាញរបស់ភពណិបទូន ដែលបង្កើតឱ្យមានចន្លោះប្រហោងនៅក្នុងរចនាសម្ព័ន្ធរបស់វា។ តំបន់ចន្លោះពី 40 និង 42 AU គឺជាឧទាហរណ៍មួយ។ 

មានគន្លងគោចរនៅក្នុងតំបន់ទទេទាំងនេះ ដែលវត្ថុអាចរស់បានសម្រាប់អាយុនៃប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យ។ ភាពប្រែប្រួល ទាំងនេះ កើតឡើងនៅពេលដែលរយៈពេលគន្លងរបស់ភពណិបទូនគឺជាប្រភាគជាក់លាក់នៃវត្ថុដូចជា 1:2 ឬ 3:4។ បើនិយាយថា វត្ថុមួយគោចរជុំវិញព្រះអាទិត្យម្តង រាល់គន្លង Neptune ពីរ វានឹងបញ្ចប់ត្រឹមតែពាក់កណ្តាលគន្លងប៉ុណ្ណោះ នៅពេលដែលភពណិបទូនត្រឡប់ទៅទីតាំងដើមវិញ។ សំឡេងរោទ៍ដែលមានប្រជាជនច្រើនបំផុតនៅក្នុងខ្សែក្រវ៉ាត់ Kuiper ជាមួយនឹងវត្ថុដែលគេស្គាល់ជាង 200  គឺ 2: 3 resonance ។ វត្ថុនៅក្នុង resonance នេះបានបញ្ចប់គន្លងចំនួន 2 សម្រាប់រាល់ 3 នៃភពណិបទូន ហើយត្រូវបានគេស្គាល់ថាជា plutinos ដោយសារតែវត្ថុធំបំផុតនៃខ្សែក្រវ៉ាត់ Kuiper ដែលគេស្គាល់គឺ Pluto គឺស្ថិតក្នុងចំណោមវត្ថុទាំងនោះ។ ទោះបីជាភពភ្លុយតូឆ្លងកាត់គន្លងរបស់ភពណិបទូនជាទៀងទាត់ក៏ដោយ ក៏សំឡេង 2:3 ធានាថាពួកគេមិនអាចប៉ះទង្គិចគ្នាបានឡើយ។  សំឡេងរោទ៍ 3:4, 3:5, 4:7 និង 2:5 មានប្រជាជនតិច។ 

Neptune មាន វត្ថុ Trojan ដែលគេស្គាល់ជាច្រើន ដែលកាន់កាប់ទាំង ព្រះអាទិត្យ -Neptune L 4 និង L 5 Lagrangian ចំណុច - តំបន់ទំនាញទំនាញដែលនាំមុខនិងតាមពីក្រោយ Neptune ក្នុងគន្លងរបស់វារៀងគ្នា។  Neptune trojans អាចត្រូវបានគេមើលឃើញថានៅក្នុង 1: 1 resonance ជាមួយ Neptune ។ តេរ៉ូនណិបទូនខ្លះមានស្ថេរភាពគួរឱ្យកត់សម្គាល់នៅក្នុងគន្លងរបស់វា ហើយទំនងជាត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅជាប់នឹងភពណិបទូន ជាជាងការចាប់យក។ វត្ថុទីមួយដែលត្រូវបានគេកំណត់ថាមានទំនាក់ទំនងជាមួយនឹង ចំណុច L 5 Lagrangian របស់ណេបទូនគឺ ឆ្នាំ 2008 LC 18 ។  នេបតិន ក៏មាន បច្ច័យដែរ។quasi-satellite , (309239) 2007 RW 10 .  វត្ថុនោះជាផ្កាយរណបមួយរបស់ណិបទូន ប្រហែល ១២.៥០០ ឆ្នាំ ហើយវានឹងស្ថិតនៅក្នុងស្ថានភាពថាមវន្តនោះសម្រាប់រយៈពេល ១២.៥០០ ឆ្នាំទៀត។