navinnseab/khmer-wikipedia-article huggingface dataset:
មហោរី: ឧបករណ៍តន្ត្រីដែលប្រើនៅក្នុង ក្រុមភ្លេងមហោរី

ឧបករណ៍តន្ត្រីដែលប្រើនៅក្នុង ក្រុមភ្លេងមហោរី 
លក្ខណៈរបស់ មហោរី គឺថាវាជាក្រុមតន្ត្រីដែលមានភាពច្បាស់លាស់ ថេរ និងរៀបចំយ៉ាងត្រឹមត្រូវសម្រាប់ទាំងទំនុកច្រៀង ចង្វាក់ភ្លេង និងពាក្យពេចន៍នៃការច្រៀង ដែលធ្វើអោយអ្នកស្តាប់មានអារម្មណ៍ស្រួល កំសាន្ត និងស្រស់ស្រាយ។ 
រូបភាពតូច| 
ឧបករណ៍ដ៏ល្អរបស់ វង់ភ្លេងមហោរី រួមមាន:

 Roneat ek (បទ​ភ្លេង​សំឡេង​ខ្ពស់),
 រឿន ថង (សំឡេង​រំយោល​ទាប),
 ខ្លុយ (បំពង់ ឬខ្លុយ)
 Tror che (សំឡេងខ្ពស់ពីរខ្សែ)
 Tror so toch (បទភ្លេងពីរខ្សែ មធ្យម-ខ្ពស់)
 ក្រ ពឺ (ខ្សែបី-ស័ង្កសី),
 ឃីម (ញញួរ ឌឹម),
 ឈិង ( ឆ្នុក តូច) និង
 ស្គរ​ពីរ​ឈុត​របស់ ថន រុំ​ម៉ា​នា ។ Miller, Terry; Williams, Sean (2011-03-17). The Garland Handbook of Southeast Asian Music. Routledge. ISBN 9781135901554.

នៅក្នុងការអនុវត្ត ឧបករណ៍ប្រែប្រួលពីក្រុមមួយទៅក្រុមមួយទៀត អាស្រ័យលើការឧបត្ថម្ភ និងកម្មសិទ្ធិ។ Miller, Terry; Williams, Sean (2011-03-17). The Garland Handbook of Southeast Asian Music. Routledge. ISBN 9781135901554.
រូបភាពតូច| ចាប៉ីដងវែង ជាឧបករណ៍ភ្លេងមួយ អមដោយ មហោរី។ ចុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ 1800 ។
គ្រឿងភ្លេង Mohaori នៃ ព្រះបរមរាជវាំងកម្ពុជា ក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ មានឧបករណ៍ចំនួនដប់ប្រាំមួយ រួមមាន៖

 Roneat ឯក
 រឿន ណាត,
 គង់ ទូច ,
 គោកធ្លក ,
 ទ្រខ្មែរ ,
 ត្រេកអរ
 ទ្រូ ឆេ,
 ក្លយ
 ស្គររ៉ាក់,
 ចាប៉ីដងវែង ,
 ក្រពាឯក (ឥឡូវលែងប្រើហើយ)
 ក្រពើភ្នំ (ឥឡូវលែងប្រើហើយ)
 ថន, ក្រប, ឈីង,
 និង Skor Rumanea ។ Miller, Terry; Williams, Sean (2011-03-17). The Garland Handbook of Southeast Asian Music. Routledge. ISBN 9781135901554.
មហោស្រពជាតិ (ប្រទេសថៃ)

តំនភ្ជាប់=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/39/%E0%B9%82%E0%B8%A3%E0%B8%87%E0%B8%A5%E0%B8%B0%E0%B8%84%E0%B8%A3%E0%B9%81%E0%B8%AB%E0%B9%88%E0%B8%87%E0%B8%8A%E0%B8%B2%E0%B8%95%E0%B8%B4_April2021_Thailand_National_Theatre_Bangkok_01.jpg/220px-%E0%B9%82%E0%B8%A3%E0%B8%87%E0%B8%A5%E0%B8%B0%E0%B8%84%E0%B8%A3%E0%B9%81%E0%B8%AB%E0%B9%88%E0%B8%87%E0%B8%8A%E0%B8%B2%E0%B8%95%E0%B8%B4_April2021_Thailand_National_Theatre_Bangkok_01.jpg|រូបភាពតូច| មហោស្រពជាតិ
មហោស្រពជាតិ គឺជាកន្លែងសំដែងសិល្បៈមួយនៅក្នុងស្រុកព្រះនរគ ទីក្រុងបាងកក ។ វា​បាន​បើក​នៅ​ក្នុង​ឆ្នាំ១៩៦៥ ហើយ​ដំណើរការ​ជា​ភ្នាក់ងារ​រដ្ឋាភិបាល​ក្រោម​ការិយាល័យ​សិល្បៈ​នៃនាយកដ្ឋាន​វិចិត្រសិល្បៈ ​។ សព្វ​ថ្ងៃ​នេះ​គេ​ស្គាល់​ច្បាស់​ហើយ​ចំពោះ​ការ​សំដែង​បែប​ប្រពៃណី ជាពិសេសល្ខោនខោលថៃពាក់​មុខ។

រោងមហោស្រពនេះត្រូវបានសាងសង់ឡើងពីឆ្នាំ១៩៦០ ដល់ឆ្នាំ១៩៦៥ ដោយចាប់ផ្តើមក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ហ្លួង វិចិតវថាកាន ដែលជាអ្នកនិពន្ធ និងជាអ្នកនិពន្ធរឿងដ៏ឆ្នើម ដែលបានរួមចំណែកយ៉ាងច្រើនដល់ការអភិវឌ្ឍន៍នៃសុន្ទរកថាជាតិនិយមថៃ ក្នុងអំឡុងពាក់កណ្តាលសតវត្សទី២០ ។ អគារនេះត្រូវបានរចនាតាមរចនាបថបែបថៃ ដោយមានផែនការ ទំនើប គ្របដណ្ដប់ដោយដំបូលប្រក់ស័ង្កសីដែលទទួលឥទ្ធិពលពីថៃ។ វាស្ថិតនៅលើជ្រុងផ្លូវរាជិនី និង ណាព្រះធាតុ នៅជិតចុងខាងជើងនៃ ស្នាមហ្លួង លើអតីតទីតាំងរបស់ ក្រសួងដឹកជញ្ជូន ហើយកាន់កាប់ដីដែលដើមឡើយជាផ្នែកនៃ វាំងខាងមុខ នៅជាប់ សារមន្ទីរជាតិបាងកក និង វិទ្យាស្ថានប៊ុនឌិតប៉ាតាណាស៊ីប៉ា  ។
មហោស្រពជាតិព្រះសុរាម្រិត

ស្តាំ|រូបភាពតូច|300x300ភីកសែល| មហោស្រពជាតិព្រះសុរាម្រឹត
មហោស្រព​ជាតិ​ព្រះ​សុរាម្រឹត ឬ​មហោស្រព ​បាសាក់ ជា​អតីត ​មហោស្រព ​ជាតិ​របស់ ​ប្រទេស​កម្ពុជា ​ក្នុង ​រាជធានី​ភ្នំពេញ ។ 

រចនាដោយប្រធានស្ថាបត្យករជាតិ លោក វណ្ណ ម៉ូលីវណ្ណ ក្នុងឆ្នាំ ១៩៦៦ វាត្រូវបានបើកនៅឆ្នាំ ១៩៦៨ ជាមហាល្ខោនព្រះបាទនរោត្តម សុរាម្រឹត (ហៅកាត់ថាមហោស្រព)។  អគារ​មហោស្រព​បាន​ក្លាយ​ជា​សំណង់​ដ៏​សំខាន់​ក្នុង​ទីក្រុង​ភ្នំពេញ​ទំនើប។ វាត្រូវបានបំផ្លាញនៅឆ្នាំ ២០០៨។
មហោស្រពជាតិព្រះសុរាម្រិត: កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងជួសជុល និងឆេះ

កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងជួសជុល និងឆេះ 
ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ នៅក្នុងខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ 1994 ក្នុងអំឡុងពេលនៃកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងជួសជុល មានគ្រោះមហន្តរាយអគ្គីភ័យដែលបានឆាបឆេះសាលប្រជុំទាំងមូល ហើយកន្លែងនោះនៅតែជាសំបកដែលឆេះអស់តាំងពីពេលនោះមក។

ចាប់តាំងពីចុងទស្សវត្សរ៍ឆ្នាំ 1990 មានការខិតខំប្រឹងប្រែងមិនជោគជ័យជាច្រើនក្នុងការស្វែងរកមូលនិធិសម្រាប់ការស្ដារឡើងវិញនូវរោងមហោស្រព និងដើម្បីអភិវឌ្ឍវាឡើងវិញជាមូលដ្ឋាននៃស្ថាប័ន និងកន្លែងជាតិ។ ខណៈ​គម្រោង​តម្លៃ ២ ម៉ឺន​ដុល្លារ​ដោយ​ស្ថាបត្យករ​ខ្មែរ​លោក ព្រុំ ដារ៉ាវុឌ្ឍ ផ្តល់​កន្លែង​ហាត់​សម​ជា​ច្រើន​កន្លែង ប្រធាន​មហោស្រព​ជាតិ លោក ម៉ៅ ខេង អតីត​អ្នក​រាំ​មាន​គោល​បំណង​សាងសង់​អគារ​ទំនើប​ទាន់សម័យ។ ដែលត្រូវបានច្រានចោលដោយទីស្តីការគណៈរដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា។ គម្រោងសម្រាប់រោងមហោស្រពថ្មីទាំងស្រុង ដែលរួមមានបន្ទប់ស្លៀកពាក់ អាហារដ្ឋាន និងអាងហែលទឹក ត្រូវបានស្នើឡើងក្នុងឆ្នាំ 1999 ប៉ុន្តែមិនបានទទួលភ្លើងខៀវទេ។ 

ប៉ុន្មានឆ្នាំបន្តបន្ទាប់ទៀត ទាំងក្រសួងវប្បធម៌ ឬស្ថាប័នវប្បធម៌ ឬស្ថាប័ននយោបាយកម្ពុជា មិនអាចប្រមូលថវិកាដើម្បីស្តារល្ខោនខោលឡើងវិញ និងសម្រេចបានតាមសំណើដែលនាំឱ្យមានភាពជាប់គាំងនោះទេ។

នៅដើមឆ្នាំ 2005 ការបោះចោលទីតាំងរោងមហោស្រពត្រូវបានផ្តល់ឱ្យអ្នកអភិវឌ្ឍន៍និងអ្នកជំនួញក្នុងស្រុកម្នាក់ឈ្មោះ គិត ម៉េង ដែលក្រោយមកបានបំផ្លាញចោលទាំងស្រុង។

ភាពយន្តឯកសារឆ្នាំ 2005 របស់ផលិតករ ប៉ាន់ រិទ្ធី  រឿង មហោស្រពដែលឆេះ ត្រូវបានដាក់ក្នុងអដ្ឋិធាតុនៃរោងមហោស្រព ហើយពណ៌នាអំពីក្រុមល្ខោនដែលតស៊ូក្នុងការអនុវត្តសិល្បៈរបស់ពួកគេ និងរក្សាសិល្បៈដ៏ល្អនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។
មហោស្រពដែលឆេះ

មហោស្រពដែ​លឆេះ ឬជា​ភាសាបារាំង Les Artistes du Théâtre Brûlé គឺ​ជា​រឿង​ល្ខោន​បែប​ឯកសារ​បារាំង ខ្មែរ ឆ្នាំ​២០០៥ ដែល​ដឹក​នាំ​និង​សហ​ការ​សរសេរដោយ ​លោក​ប៉ាន់ រិទ្ធី ។ ការ​រួម​បញ្ចូលគ្នារវាង​ការ​ពិត​និង​ប្រឌិត​ដែល​យោង​ទៅ​តាម​ជីវិត​ពិត​របស់​តារា​សម្ដែង​។​ភាពយន្ត​នេះ​និយាយ​ពី​ក្រុម​សិល្បករ​និង​អ្នក​រាំ​ដែល​ព្យាយាម​ហ្វឹក​ហាត់​សិល្បៈរបស់​គេ​នៅ​​ក្នុង​មហោស្រព​ជាតិ​ព្រះសុរាម្រឹត​អតីត​មហោ​ស្រព​ជាតិ​របស់​កម្ពុជា ដែល​​ស្ថិត​ក្នុង​ទីក្រុងភ្នំពេញ។

មហោ​ស្រព​ដែល​ឆេះ ត្រូវ​បាន​ចាក់​បញ្ចាំង​នៅ​ មហោស្រព​ភាពយន្ត​ កាន ឆ្នាំ២០០៥ និង​ជា​ការ​ជ្រើស​រើស​នៅ​ក្នុង​កម្មវិធី​ក្រៅ​ការ​ប្រគួត​ប្រជែង​ ហើយ​ក៏​ត្រូវ​បានចាក់​បញ្ចាំង​នៅមហោស្រព​ភាពយន្ត​ផ្សេងៗ​ទឿត​ផង​ដែរ។
មហោស្រពដែលឆេះ: សង្ខេប​រឿង​

សង្ខេប​រឿង​
ក្នុង​ពេល​ដែល​មរតក​វប្បធម៌​របស់់​កម្ពុជា​ជា​ច្រើន​ត្រូវ​បាន​ថំផ្លាញ​ដោយ​សារ​ការ​សំលាប់​នូវ​សិល្បករ​ជា​ច្រើន​នាក់​ក្នុង​សម័យ​ ខ្មែរ​ក្រហម មហោស្រព​ជាតិ​ព្រះសុរាម្រឹត នៅតែ​បន្តឈរ​ ពេញ​ សង្គ្រាម​ស៊ីវិល​កម្ពុជា ថែម​ទាំង​ត្រូវ​បាន​យក​ទៅ​ប្រើ​ប្រាស់​ដោយ​របបកុម្មុយនិស្តសម្រាប់​ការ​ទស្សនកិច្ច​ផ្លូវការ​និង​ការ​ឃោសនា​ប្រលង​បរវ​កញ្ញា។ អ្វី​ដែល​ហួស​ចិត្ត​នៅ​គឺ​នៅ​ពេល​ដែល​គេ​ជួសជុលមហោស្រព​ក្នុង​ឆ្នាំ​១៩៩៤ ដែល​មហោស្រពនេះត្រូវ​បាន​ភ្លើង​ឆេះ ហើយ​ត្រូវ​បាន​ខូចខាត​យ៉ាង​ខ្លាំង​ រួច​ហើយ​គ៏​គ្មាន​ការ​ជួសជុល​ឡើង​វិញ​ដែរ។

គឺ​នៅ​សាល​សម្ដែង​គ្មាន​ដំបូល​ដែល​ក្រុម របាំ​បុរាណ​ខ្មែរ បន្ត​ហ្វឹក​ហាត់​ជារៀង​រាល់​ថ្ងៃ​ហើយ​ក្រុម​តារា​សម្ដែង​ក៏​បាន​ប៉ុន​ប៉ង​ផលិត​  រឿង​​សម្របសម្រួល​Cyrano de Bergerac ជា ភាសា​ខ្មែរ​ នៅ​លើ​ឆាក​ដែល​ពោរ​ពេញ​ដោយ​ស្មៅ។

នៅ​ជុំវិញ​មហោស្រព  ភ្នំពេញ​​ដែលជា​រាធានី​និង​ជាទីក្រុង​ធំជាងគេ​ត្រូវ​បាន​កសាង​និង​អភិវឌ្ឍ​ឡើង​វិញ។ នៅ​ជិត​នោះ​ កាស៊ីណូ​និង​សណ្ឋាគារ​បានកសាងឡើង​ សម្លេង​ក្ដុង​ក្ដាំង​ក៏​បាន​ផ្ដល់​នូវ​សម្លេង​ដ៏រំពង​ទៅដល់​សកម្មភាពនៅក្នុង​មហោស្រព។

ពេល​នោះ​ក៏​មាន​អ្នក​ការសែត​ម្នាក់​ឈ្មោះ​ បុប្ផា ឈៀងដែល​បាន​ភ្វើ​កិច្ច​សម្ភាស​ជាមួយ​អ្នកសម្ដែងឈ្មោះ​ថាន​ ណាន​ ឌឿន ដែល​ដើរ​តួរ​ជា​ ស៊ី​រ៉ាណួូ។គាត់​និង​អ្នក​សម្ដែង​ដទៃ​បាន​ឆ្លុះ​បញ្ចាំង​ពី​ផលិតកម្ម​ដ៏​អស្ចារ្យ​កាល​ពី​អតីតកាល​ ប៉ុន្តែ​បាន​ត្អូញ​ត្អែរ​ពីការ​លំបាក​​ដែល​ពួក​គេ​បាន​ជួប​ប្រទះ​នៅ​ក្នុង​សង្គម​មួយ​ដែល​ហាក់​ដូច​ជា​បាន​ភ្លេច​ពី ពួកគេ។

អ្នក​សម្ដែង​ខ្លះ​ទទួល​បាន​នូវ​ប្រាក់​ខែ​តិចតូចប៉ុណ្ណោះ​គឺប្រហែល​ជា​ ១០ទៅ ១៥ ដុល្លារ​ ក្នុង​១ខែពី រដ្ឋាភិបាល​ហើយ​ពពូកគេទទួល​បាន​ប្រាក់​ចំណូល​បន្ថែម​ពី​ការ​សម្ដែង​ក្នុងវីដេអូ​ខារ៉ាអូខេ​ និង​ការ​សម្ដែង​នៅ ក្លឹប​រាត្រី​។

អ្នក​សម្ដែង​ម្នាក់​បាន​និយាយ​ថា​"មិន​យូរទេ​មនុស្ស​និង​មិន​ដឹង​ថា​មហោស្រព​ជាអ្វី​ឡើយ"  "មនុស្សទាំអ​អស់​និង​មើល​រឿង​ខ្មោច​​ឬ ក៏​ច្រៀង​ដូច​ជា​សត្វ​សេក។​"

គេ​ក៏​បាន​សម្ភាស​អ្នកសម្ដែង ប៉េង ផាន (នាង​បាន​បង្ហាញ​ខ្លួន​ក្នុង​រឿង​ របស់​លោក​ប៉ាន់​ រិទ្ធីគឺរឿង រាត្រី​មួយ​ក្រោយ​សង្គ្រាម និង​រឿង  អ្នក​ស្រែ) ដែល​ជា​អ្នក​រស់​រាន​មាន​ជីរិត​និង​ត្រូវ​បាន​យក​ឈ្នះ​ដោយ​ជម្ងឺ​ផ្លូវ​ចិត្ត។

ការ​សាក​សួរ​របស់​រាយការណ៍​និង​សកម្មភាព​របសើ​អ្នក​សម្ដែង​ត្រូវ​បាន​កាត់​ផ្ដាច់​ដោយ​ឈុត​មួយ​ដែល​មនុស្ស​ប្រុស​និង​ស្រី​កំពុង​កកាយ​កាក​សំនល់​នៅ​ក្នុង​គំនរ​សម្រាម។​នៅ​ចំនុច​មួយ​ផ្សេង​ទៀត​សមាជិក​នៃ ក្រុម​មហោស្រព​បាន​រក​អាហារ​នៅ​ក្នុង​មហោស្រព​ដោយ​ផ្ទាល់​ដូច​ជា​ប្រចៀវ ជាដើម
មហោស្រពដែលឆេះ: អ្នក​ចូលរួមសម្ដែង

អ្នក​ចូលរួមសម្ដែង
 បុប្ជា​ ឆេង
 ថាន​ ណាន​ ឌឿន
 ប៉េង​ ផាន
 ហឿន ឡេង		
 រដ្ឋា​ កែវ		
 សុខ លី
 ប៉ុក ឌី​ រ៉ាម៉ា
មហោស្រពដែលឆេះ: ផលិតកម្ម

ផលិតកម្ម
លោក​ប៉ាន់​ រិទ្ធី​បាន​សហ​ការ​សរសេរ​ស្គ្រីព​សម្រាប់​រឿង​មហោស្រព​ដែល​ឆេះ​បន្ទាប់​មក​ក្នុង​អំឡុង​ពេល​ដែល​គាត់​កំពុង​ថត​​រឿង​នេះ​គាត់​បាន​បន្ថែម​នូវ​បទពិសោធ​ពិតៗ​របស់​អ្នក​សម្ដែង​ពោល​គឺ​រួម​ផ្សំ​គ្នា​នូវ​ការ​ពិត​និង​ការ​ប្រឌិត។

"គំនិត​សំខាន់​របស់​រឿង​នេះ​គឺ​ជា​ការ​ប្រមូល​ផ្ដុំគ្នា​នូវ​ក្រុម​អ្នក​សម្ដែង​អំពី​ប្រធាន​បទ​មួយ​ដែល​លើកពីា​ឧទាហរណ៍​ពិត​របស់ជីវិត​ប្រជាជន​កម្ពុជា​​ដែលរួម​មាន​កិត្តិយស អត្ត​សញ្ញាណ​ ត្រូវ​បាន​រលាយ​បាត់​។ដើម្បី​យក​មក​វិញ​នូវ​ការ​ចង​ចាំ​របស់​យើង​ក្រោយ​ពី​សោកនាដកម្ម​ប្រល័យ​ពូជសាសន៍" ផលិតកេ​ភាពយន្ត​បាន​សរសេរ​ដោយ​សង្ខេប​សម្រាប់​ មហោស្រព​ភាពយន្ត​​កាន​​ឆ្នាំ​២០០៥។"ពួូក​យើង​កំពុង​ស្ថិត​ក្នុង​ស្ថានភាព​បាត់​បង់​ការ​ចង​ចាំ​។កម្ពុជា​ជា​ដែនដី​នៃ​សុបិន​ដែល​ត្រូវ​បាន​គេ​បំផ្លាញ។ គឺ គ្មាន​មហោស្រព​ គ្មាន​កន្លែង​កំសាន្ត។"

"រឿង​នេះត្រូវ​បាន​គេ​លើក​ទឹក​ចិត្ត​ដើម្បី​ស្ដារ​ឡើងនូវ​មរតក​វប្បធម៌ដែល​បាន​បាត់​បង់ទៅ​របស់​កម្ពុជា។"លោក​ប៉ាន​រិទ្ធី បាន​សរសេរ​ក្នុង​ក្រដាស​បញ្ចេញ​មតិ​ដែល​បាន​ត្រៀម​សម្រាប់​ Tokyo Filmex ក្នុង​ឆ្នាំ​២០០៥​ថា:

"នៅ​ពេល​ដែល​ការ​មាន​ការ​កសាង​ឡើង​វិញយក​មក​វីញ​នូវ​អត្ត​សញ្ញាណ​របស់​យើង​ហើយ​និង​មាន​វប្បធម៌​ផង​ដែរ។នៅ​កម្ពុជា​មាន​ពាក្យ​មួយឃ្លា​ថា​'វប្បធម៌​រលត់​ជាតិ​រលាយ។' តើ​យើង​អាច​កសាង​ប្រទេ​ស​ជាតិបាន​យ៉ាង​ដូច​ម្ដេច​ប្រសិន​បើវប្បធម៌​ត្រូវ​បាន​បង្ខាំង​មិន​ឲ្យ​រស់​រាន​នៅពេលដែល​ការ​ចង​ចាំ​មាន​ភាព​តិចតួច​នោះ? វប្បធម៌​គួរ​តែ​​ជា​អាទិភាពមួយ​ព្រោះ​វប្បធម៌​ជា​គ្រឿង​សម្រាប់​ព្យាបាល​របួស​ យក​ឈ្នះ​ភាព​ភ័យ​ខ្លាច​ និង​កសាង​ប្រជាធិបតេយ្យ។ស្ថានភាព​ក្នុង​រឿង​នេះ​បាន​ដើរតួនាទី​ជា​និមិត្ត​នៃ​ស្ថានភាប​នៅកម្ពុជា​ដែល​មានសភាប​ដូច​ជា​ប្រទេស​កំពុង​អភិវឌ្ឍដ៏ទៃដែរ។​ដើម្បី​ឲ្យ​វប្បធម៌​នៅ​រស់​រាន​មាន​ជីវិត​យើង​ត្រូវ​ការ​ការភា្ជប់ ការ​បន្តទៅមុខ។ឆ្លង​កាត់​ការច្នៃប្រឌិត​ពួកគេ​អាច​ជៀសវាង​ការ​បំផ្លាញនូវ​អតីតកាល​ ហើយ​អាច​ស្ដារ​កិត្តិយស​ឡើងវិញ​បាន​។
មហោស្រពដែលឆេះ: ការ​ផ្សាយ

ការ​ផ្សាយ
មហោ​ស្រព​ដែល​ឆេះ ត្រូវ​បាន​ចាក់​បញ្ចាំង​នៅ​ មហោស្រព​ភាពយន្ត​ កាន ឆ្នាំ២០០៥ និង​ជា​ការ​ជ្រើស​រើស​នៅ​ក្នុង​កម្មវិធី​ក្រៅ​ការ​ប្រគួត​ប្រជែង​។ រឿង​នេះ​ក៏​បាន​យក​ទៅ​ចាក់​បញ្ចាំងនៅ Rio de Janeiro International Film Festival, São Paulo International Film Festival, Tokyo Filmex   2006 Bangkok International Film Festival​​  San Francisco International Asian American Film Festival,ព្រមទាំង Singapore International Film Festival ហើយ​ក៏​បាន​ចាក់ផ្សាយ​លើ​ប្រព័ន្ធ​ទូរទស្សន៍ Arteនៅ​អឺរ៉ុប​ផងដែរ។
មហោស្រពដែលឆេះ: ការទទួល

ការទទួល
អ្នក​រិះ​គន់​រឿង​ របស់​ទស្សនាវដ្ដីVariety លោក​  Jay Weissberg បាន​និយាយ​ថា​រឿង​នេះ​ជា​ការ​រួមបញ្ចូល​គ្នានៃ​ភាព​យន្ដ​បែប​ឯកសារ​និង​រឿង​បែប​ល្ខាន។គាត់​បាន​សរសេរ​ថា "ធាតុ​ប្រឌិត​និង​ធាតុបែប​ឯកសារ​តែង​តែ​រុញ​ច្រាន​គ្នា​ទៅ​វិញ​ទៅ​មក​ ពិសេស​ក្នុងការ​ផ្លាស់ប្ដូរ​ឈុតដែល​មាន​លក្ខណៈ មិន​ពិត។" "ភាព​ដែល​មាន​ឥទ្ធិពល​នោះ​គឺ ការ​ថត​នូវ​លក្ខណៈខាង​ក្នុង​របស់មហោស្រព​នេះ​តែ​ម្ដង​ដែល​ជា​កន្លែង​ដែល​មាន​សំលេង​រំខាន​ពី​ការដ្ឋាន​សំណង់​កាស៊ីណូ​នៅ​ក្បែរនោះ។ ស្ដាន​ភាព​បែប​នេះ ហើយ​ដែលបង្កើត​ឲ្យ​មាន​ការ​ផ្លែង​ការ​កាន់​តែ​ខ្លាំង"
មហោស្រពទីក្រុងហូជីមិញ (ព្រៃនគរ)

រោងមហោស្រពទីក្រុងហូជីមិញ (ព្រៃនគរ) ដែលគេស្គាល់ថាជា រោងមហោស្រពក្រុងសៃហ្គន (    ) គឺជារោងល្ខោនមួយនៅទីក្រុងហូជីមិញ( ព្រៃនគរ) ប្រទេសវៀតណាម ។ វាជាឧទាហរណ៍នៃស្ថាបត្យកម្មអាណានិគមបារាំង នៅវៀតណាម។

សាងសង់ក្នុងឆ្នាំ១៨៩៧ ដោយស្ថាបត្យករជនជាតិបារាំង អឺជែន ហ្វេរិត  ជាអូប៉េរាសៃហ្គន (Opéra de Saïgon ) អគារ៥០០ អាសនៈត្រូវបានបម្រើជាកន្លែងរបស់សភាជាតិឯកអគ្គរដ្ឋទូតពីឆ្នាំ១៩៥៦ ដល់ឆ្នាំ១៩៦៧ ហើយបន្ទាប់មកជាទ្វេសភា : សភាជាន់ទាប (Hạ Nghị Viện) និងព្រឹទ្ធសភា (Thượng Nghị Viện) នៃរដ្ឋសភាវៀតណាមខាងត្បូង ក្រោយឆ្នាំ១៩៥៦។ ហើយក៏បានប្រារព្ធធ្វើសភាប្រជាជន (Đại hội đại biểu Nhân dân) នៃសាធារណរដ្ឋវៀតណាមខាងត្បូង ពីឆ្នាំ ១៩៧៥ ផងដែរ។ វាមិនមែនរហូតដល់ឆ្នាំ១៩៧៦ ដែលវាត្រូវបានប្រើប្រាស់ម្តងទៀតជារោងមហោស្រព ហើយផ្នែកខាងមុខត្រូវបានជួសជុលឡើងវិញនៅឆ្នាំ១៩៩៥ ។
មហោស្រពទីក្រុងហូជីមិញ (ព្រៃនគរ): ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រវត្តិសាស្ត្រ 
បន្ទាប់ពីការលុកលុយកូសាំងស៊ីន និងការបង្កើតអាណានិគមមួយ នៅឆ្នាំំំំ១៨៦៣ អាណានិគមបារាំងបានអញ្ជើញក្រុមហ៊ុនមហោស្រពមួយទៅកាន់ទីក្រុងសៃហ្គន ដើម្បីសម្តែងសម្រាប់កងទាហានបារាំងនៅក្នុងផ្ទះវីឡារបស់ឧត្តមនាវីបារាំងនៅទីលាននាឡិកា (Place de l'Horloge) (បច្ចុប្បន្នជ្រុង ផ្លូវ ង្វៀនដូ និង ដុងខឺយ)។ មួយសន្ទុះក្រោយមក រោងមហោស្រពបណ្ដោះអាសន្នមួយត្រូវបានសាងសង់នៅទីតាំងនៃអ្វីដែលឥឡូវនេះជាសណ្ឋាគារការ៉ាវេលឡេ ។ នៅឆ្នាំ១៨៩៨ ការសាងសង់រោងមហោស្រពថ្មីបានចាប់ផ្តើមនៅលើទីតាំងនៃកន្លែងចាស់ ហើយវាត្រូវបានបញ្ចប់ត្រឹមថ្ងៃទី ១ ខែមករា ឆ្នាំ ១៩០០។

រវាង សង្គ្រាមលោកលើកទី១ និង សង្គ្រាមលោកលើកទី២ រាល់ការចំណាយលើការចល័ត និងការចល័តទ័ព ព្រមទាំងការចំណាយផ្សេងទៀតសម្រាប់ក្រុមហ៊ុនល្ខោនពីប្រទេសបារាំងទៅកាន់ទីក្រុងសៃហ្គនត្រូវបានបង់ដោយរដ្ឋាភិបាលក្រុង។ ទោះបីជាការពិតដែលរោងមហោស្រពត្រូវបានគ្រោងទុកជាកន្លែងកម្សាន្តសម្រាប់មនុស្សវណ្ណៈកណ្តាលដែលកំពុងកើនឡើងក៏ដោយ ក៏ទស្សនិកជនរបស់វាបានធ្លាក់ចុះ ដោយសារក្លឹបរាត្រី និងសាលរាំកាន់តែច្រើនឡើងនៅក្នុងទីក្រុង។ ក្នុង​អំឡុង​ពេល​នេះ ការ​សម្ដែង​ត្រូវ​បាន​គេ​បង្ហាញ​តែ​ម្ដង​ម្កាល ខ្លះ​ជា​ការ​ប្រគំ​តន្ត្រី និង​កម្មវិធី​ កាយឡុង ផ្សេង​ទៀត។

បន្ទាប់ពីការរិះគន់ចំពោះមុខរោងមហោស្រព និងការចំណាយខ្ពស់ក្នុងការរៀបចំការសម្តែង រដ្ឋាភិបាលក្រុងមានបំណងបង្វែររោងមហោស្រពទៅជាសាលប្រគុំតន្ត្រី (Salle de Concert) ប៉ុន្តែវាមិនដែលត្រូវបានអនុវត្តនោះទេ។ ផ្ទុយទៅវិញ ការតុបតែង ចម្លាក់ និងរូបចម្លាក់ត្រូវបានដកចេញពីមុខរោងមហោស្រពក្នុងឆ្នាំ១៩៤៣ ដើម្បីធ្វើឱ្យល្ខោនមើលទៅក្មេងជាងវ័យ។ នៅឆ្នាំ១៩៤៤ រោងមហោស្រពត្រូវបានខូចខាតដោយសារការវាយប្រហារតាមអាកាស របស់សម្ព័ន្ធមិត្ត ប្រឆាំងនឹងកងទ័ពអធិរាជជប៉ុន ហើយរោងមហោស្រពបានឈប់ដំណើរការ។ នៅពេលដែលជប៉ុនចុះចាញ់នឹងកងកម្លាំងសម្ព័ន្ធមិត្ត បារាំងបានត្រលប់ទៅកូសាំងស៊ីនវិញ។ នៅឆ្នាំ១៩៥៤ ការបរាជ័យរបស់បារាំងនៅ សមរភូមិដៀនបៀនផុ បាននាំឱ្យមាន កិច្ចព្រមព្រៀងទីក្រុងហ្សឺណែវ ក្នុងឆ្នាំដដែល។ បន្ទាប់មក រោងមហោស្រព​នេះ​ត្រូវ​បាន​ប្រើ​ជា​ជម្រក​បណ្ដោះអាសន្ន​សម្រាប់​ជន​ស៊ីវិល​បារាំង​ដែល​មក​ពី​វៀតណាម​ខាង​ជើង។

នៅឆ្នាំ១៩៥៥ រោងមហោស្រពត្រូវបានស្ដារឡើងវិញជាអាសនៈនៃសភាជាន់ទាបនៃរដ្ឋវៀតណាម បន្ទាប់មកសាធារណរដ្ឋវៀតណាម ។ បន្ទាប់ពីការ ដួលរលំនៃទីក្រុងសៃហ្គន(ព្រៃនគរ) ក្នុងឆ្នាំ១៩៧៥ រដ្ឋាភិបាលបដិវត្តបណ្តោះអាសន្នបានចាប់ផ្តើមរៀបចំសភាប្រជាជននៅរោងមហោស្រព។ បន្ទាប់ពីការបង្រួបបង្រួមប្រទេសវៀតណាមក្នុងឆ្នាំ១៩៧៦ អគារនេះត្រូវបានស្ដារឡើងវិញនូវមុខងារដើមរបស់ខ្លួនជារោងមហោស្រព។ នៅឆ្នាំ១៩៩៨ ក្នុងឱកាសគម្រប់ខួប ៣០០ ឆ្នាំនៃការបង្កើតទីក្រុងសៃហ្គន (ព្រៃនគរ) រដ្ឋាភិបាលក្រុងបានជួសជុលផ្នែកខាងមុខនៃរោងមហោស្រព។

ក្នុងឆ្នាំ២០២០ ស្ថានីយ៍ផ្ទះល្ខោនអូប៉េរ៉ា មេត្រូរបស់ទីក្រុងហូជីមិញ(ព្រៃនគរ) បានបើកឱ្យសាធារណជនទស្សនា ដោយប្រតិបត្តិការ ខ្សែទី១ គ្រោងនឹងចាប់ផ្តើមនៅឆ្នាំ២០២៣។
មហោស្រពភាពយន្តអន្តរជាតិកម្ពុជា

មហោស្រពភាពយន្តអន្តរជាតិកម្ពុជា (អង់គ្លេស: Cambodia International Film Festival) គឺជាមហោស្រពភាពភាពយន្ត និង វប្បធម៌អន្តរជាតិដ៏ធំបំផុតរបស់កម្ពុជា។
មហោស្រពភាពយន្តអន្តរជាតិកម្ពុជា: ជីវប្រវត្តិ​មជ្ឈមណ្ឌល

ជីវប្រវត្តិ​មជ្ឈមណ្ឌល 
មហោស្រពភាពយន្តអន្តរជាតិកម្ពុជា គឺជាមហោស្រពភាពយន្ត និង វប្បធម៌អន្តរជាតិដ៏ធំបំផុតរបស់កម្ពុជា។ បានចាប់ផ្តើមនៅក្នុងឆ្នាំ ២០១០ បានដើរតួជាកាតាលីករសម្រាប់គំនិតផ្តួចផ្តើមក្នុងវិស័យភាពយន្តដែលប្រមូលផ្តុំអ្នកចូលរួមជាង ២០,០០០ នាក់ជារៀងរាល់ឆ្នាំ។ ការបោះពុម្ពលើកទី ១១ នឹង បង្ហាញខ្សែភាពយន្តដែលមានគុណភាពខ្ពស់សរុបចំនួន ១៤០ មកពីជាង ៤០ ប្រទេសនៅលើទ្វីបចំនួន ៦ រួមទាំងភាពយន្តខ្នាតវែង ភាពយន្តខ្លី ភាពយន្តឯកសារ និងភាពយន្តគំនូរជីវចល។
មហោស្រពភាពយន្តអន្តរជាតិកម្ពុជា: បេសកកម្ម

បេសកកម្ម 

 មហោស្រពភាពយន្ត និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ 
មហោស្រពនេះផ្តល់ឱ្យអ្នកទស្សនានូវបទពិសោធន៍វប្បធម៌ប្លែកៗ។ បន្ថែមពីលើការបញ្ចាំងភាពយន្ត និង ព្រឹត្តិការណ៍ពិសេស CIFF ក៏រួមបញ្ចូលសិក្ខាសាលាដែលផ្តល់ឱ្យអ្នកចូលរួមនូវឱកាសដើម្បីស្វែងយល់អំពីការផលិតខ្សែភាពយន្ត ក៏ដូចជាវគ្គបណ្តាញដែលពួកគេអាចសហការជាមួយអ្នកជំនាញច្នៃប្រឌិតផ្សេងទៀត និងបង្កើតអ្នកស្គាល់គ្នាថ្មីៗពីជុំវិញពិភពលោក។ 

 ព្រះរាជាណាចក្រអច្ឆរិយៈ 
ធ្វើដំណើរមកកាន់ប្រទេសកម្ពុជា និងស្វែងយល់ពីជ្រុងដ៏គួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍នៃប្រទេសអាស៊ីអាគ្នេយ៍មួយនេះ។ ជាមួយនឹងទេសភាពដ៏ស្រស់ស្អាត ឆ្នេរសមុទ្រដ៏អស្ចារ្យ និងប្រាសាទបុរាណដែលគួរឱ្យស្ញប់ស្ញែងក្នុងភាពអស្ចារ្យ ប្រទេសកម្ពុជាគឺជាប្រទេសមួយដែលពោរពេញទៅដោយភាពទាក់ទាញពិសេស។ កន្លែង​ដែល​គួរ​ទៅ​ទស្សនា​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​រួម​មាន​ភ្នំពេញ​ទំនើប​ជ្រុល​ក៏​ដូច​ជា​ប្រាសាទ​អង្គរវត្ត។ វាសំបូរទៅដោយភាពផ្ទុយគ្នាមិនគួរឱ្យជឿ និងជាកន្លែងសម្រាប់ខ្សែភាពយន្តជាច្រើនដូចជា Tomb Raider, City of Ghosts, In the Mood for Love និង First They Killed My Father។

 ទាក់ទាញទស្សនិកជន 
មហោស្រពភាពយន្តអន្តរជាតិកម្ពុជា  បង្ហាញរោងកុនជាច្រើនពីប្រទេសកម្ពុជា អាស៊ី និងជុំវិញពិភពលោក ដើម្បីទាក់ទាញ និងទាក់ទាញទស្សនិកជន។ តួនាទីរបស់ CIFF គឺធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះអ្នកផលិតភាពយន្តក្នុងតំបន់ លើកទឹកចិត្តឱ្យមានការសន្ទនាអន្តរវប្បធម៌អំពីបញ្ហាសង្គមដែលកំពុងប្រឈមមុខនឹងប្រទេសកម្ពុជានាពេលបច្ចុប្បន្ននេះ និងបង្ហាញអំពីវិស័យភាពយន្តដែលកំពុងរីកចម្រើនដល់ទស្សនិកជនវ័យក្មេង តាមរយៈគំនិតច្នៃប្រឌិត ដែលអាចឱ្យពួកគេស្វែងយល់អំពីវិស័យភាពយន្តពិភពលោក។

 ភ្ជាប់ សហការ និងផ្សព្វផ្សាយភាពយន្តរបស់អ្នក។ 
មហោស្រពភាពយន្ដគឺជាពេលវេលាដ៏ល្អមួយដើម្បីចូលរួមយ៉ាងជិតស្និទ្ធ និងផ្ទាល់ខ្លួនជាមួយឧស្សាហកម្មភាពយន្តកម្ពុជា។ អ្នកមានឱកាសស្វែងរកតារាសម្តែងកម្ពុជាថ្មីៗ ក៏ដូចជាផ្សព្វផ្សាយភាពយន្ត ឬគម្រោងរបស់អ្នកទៅកាន់អ្នកជំនាញក្នុងវិស័យភាពយន្ត។ មហោស្រព CIFF គឺជាមជ្ឈមណ្ឌលដ៏គួរឱ្យគោរពនៃការតភ្ជាប់ ព័ត៌មាន និងធនធានសម្រាប់អ្នកពាក់ព័ន្ធទាំងអស់នៅក្នុងពិភពភាពយន្ត។ វេទិកាមួយដែលបម្រើជាស្ពានរវាងអាស៊ី និង អឺរ៉ុប និង ជាកន្លែងដែលអាចឱ្យអ្នកផលិតភាពយន្តមកពីជុំវិញពិភពលោកបង្ហាញស្នាដៃចុងក្រោយរបស់ពួកគេ។
មហោស្រពភាពយន្តអន្តរជាតិកម្ពុជា: មហោស្រពភាពយន្ត និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ

មហោស្រពភាពយន្ត និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ 
មហោស្រពនេះផ្តល់ឱ្យអ្នកទស្សនានូវបទពិសោធន៍វប្បធម៌ប្លែកៗ។ បន្ថែមពីលើការបញ្ចាំងភាពយន្ត និង ព្រឹត្តិការណ៍ពិសេស CIFF ក៏រួមបញ្ចូលសិក្ខាសាលាដែលផ្តល់ឱ្យអ្នកចូលរួមនូវឱកាសដើម្បីស្វែងយល់អំពីការផលិតខ្សែភាពយន្ត ក៏ដូចជាវគ្គបណ្តាញដែលពួកគេអាចសហការជាមួយអ្នកជំនាញច្នៃប្រឌិតផ្សេងទៀត និងបង្កើតអ្នកស្គាល់គ្នាថ្មីៗពីជុំវិញពិភពលោក។
មហោស្រពភាពយន្តអន្តរជាតិកម្ពុជា: ព្រះរាជាណាចក្រអច្ឆរិយៈ

ព្រះរាជាណាចក្រអច្ឆរិយៈ 
ធ្វើដំណើរមកកាន់ប្រទេសកម្ពុជា និងស្វែងយល់ពីជ្រុងដ៏គួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍នៃប្រទេសអាស៊ីអាគ្នេយ៍មួយនេះ។ ជាមួយនឹងទេសភាពដ៏ស្រស់ស្អាត ឆ្នេរសមុទ្រដ៏អស្ចារ្យ និងប្រាសាទបុរាណដែលគួរឱ្យស្ញប់ស្ញែងក្នុងភាពអស្ចារ្យ ប្រទេសកម្ពុជាគឺជាប្រទេសមួយដែលពោរពេញទៅដោយភាពទាក់ទាញពិសេស។ កន្លែង​ដែល​គួរ​ទៅ​ទស្សនា​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​រួម​មាន​ភ្នំពេញ​ទំនើប​ជ្រុល​ក៏​ដូច​ជា​ប្រាសាទ​អង្គរវត្ត។ វាសំបូរទៅដោយភាពផ្ទុយគ្នាមិនគួរឱ្យជឿ និងជាកន្លែងសម្រាប់ខ្សែភាពយន្តជាច្រើនដូចជា Tomb Raider, City of Ghosts, In the Mood for Love និង First They Killed My Father។
មហោស្រពភាពយន្តអន្តរជាតិកម្ពុជា: ទាក់ទាញទស្សនិកជន

ទាក់ទាញទស្សនិកជន 
មហោស្រពភាពយន្តអន្តរជាតិកម្ពុជា  បង្ហាញរោងកុនជាច្រើនពីប្រទេសកម្ពុជា អាស៊ី និងជុំវិញពិភពលោក ដើម្បីទាក់ទាញ និងទាក់ទាញទស្សនិកជន។ តួនាទីរបស់ CIFF គឺធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះអ្នកផលិតភាពយន្តក្នុងតំបន់ លើកទឹកចិត្តឱ្យមានការសន្ទនាអន្តរវប្បធម៌អំពីបញ្ហាសង្គមដែលកំពុងប្រឈមមុខនឹងប្រទេសកម្ពុជានាពេលបច្ចុប្បន្ននេះ និងបង្ហាញអំពីវិស័យភាពយន្តដែលកំពុងរីកចម្រើនដល់ទស្សនិកជនវ័យក្មេង តាមរយៈគំនិតច្នៃប្រឌិត ដែលអាចឱ្យពួកគេស្វែងយល់អំពីវិស័យភាពយន្តពិភពលោក។
មហោស្រពភាពយន្តអន្តរជាតិកម្ពុជា: ភ្ជាប់ សហការ និងផ្សព្វផ្សាយភាពយន្តរបស់អ្នក។

ភ្ជាប់ សហការ និងផ្សព្វផ្សាយភាពយន្តរបស់អ្នក។ 
មហោស្រពភាពយន្ដគឺជាពេលវេលាដ៏ល្អមួយដើម្បីចូលរួមយ៉ាងជិតស្និទ្ធ និងផ្ទាល់ខ្លួនជាមួយឧស្សាហកម្មភាពយន្តកម្ពុជា។ អ្នកមានឱកាសស្វែងរកតារាសម្តែងកម្ពុជាថ្មីៗ ក៏ដូចជាផ្សព្វផ្សាយភាពយន្ត ឬគម្រោងរបស់អ្នកទៅកាន់អ្នកជំនាញក្នុងវិស័យភាពយន្ត។ មហោស្រព CIFF គឺជាមជ្ឈមណ្ឌលដ៏គួរឱ្យគោរពនៃការតភ្ជាប់ ព័ត៌មាន និងធនធានសម្រាប់អ្នកពាក់ព័ន្ធទាំងអស់នៅក្នុងពិភពភាពយន្ត។ វេទិកាមួយដែលបម្រើជាស្ពានរវាងអាស៊ី និង អឺរ៉ុប និង ជាកន្លែងដែលអាចឱ្យអ្នកផលិតភាពយន្តមកពីជុំវិញពិភពលោកបង្ហាញស្នាដៃចុងក្រោយរបស់ពួកគេ។
មាឃបូជា

មាឃបូជា 250pxNeak Ta spirit ceremony at Vihear Suor pagoda Kandal province during Meak Bochea.ឈ្មោះ​ផ្លូវការណ៍មាឃបូជាឆ្នាំប្រារព្ធពិធី1584 ស.វទី១៦អ្នកបង្កើតស្រីសុរិយោពណ៌ប្រភេទបុណ្យ 
 បុណ្យសាសនា អ្នកតា
 បុណ្យសាសនា ព្រះពុទ្ធ
 បុណ្យសាសនា ព្រហ្មញ្ញប្រារព្ធដោយជនជាតិខ្មែររយៈពេល១ថ្ងៃរដូវចាប់ផ្ដើមរៀងរាល់ខែមាឃអំឡុងខែខែ កុម្ភៈ កិច្ច៥យ៉ាងរបស់ព្រះពុទ្ធ ១
 ២  
 ៣
 ៤
 ៥កិច្ចបូជាភ្នំស្រូវ ពិធីឡើងអ្នកតា
 ការដង្ហែរបដិមារព្រះពុទ្ធ
 ការដង្ហែរអ្នកតា
 ការសណ្ធិតរូប 

មាឃបូជា (អង់គ្លេស: Meak Bochea) គឺជាពិធីបុណ្យសាសនា ដ៏ធំមួយក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ដែលរួមមាន សាសនាអ្នកតា សាសនាព្រះពុទ្ធ និង សាសនា ព្រហ្មញ្ញ ដែលកំណត់យក ខែមាឃ ថ្ងៃ១៥កើត នៃការរាប់ប្រតិទិនតាម មហាសករាជ ដែលត្រូវនិង ខែកុម្ភៈ ។ ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ និង រៀបចំពិធីបុណ្យមាឃបូជា តាមជំនឿសាសនា រៀងៗខ្លួនរបស់ពួកគេ មិនថា ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរកាត់ចិន សុទ្ធតែបានរៀបចំនៅកិច្ចពិធីសាសនាក្នុងថ្ងៃដ៏សំខាន់នេះ ។ Centre de documentation et de recherche sur la civilisation khmère (1981) Culture khmère, Issue 1, Publisher: CEDORECK, Original from the University of Michigan p.22
មាតរិកា

​​មាតរិកា(ព្រះទេពមាតា)250pxសាសនា ព្រហ្មញ្ញ សាសនាហិណ្ឌូសាសនា និកាយត័នត្រៈ សក្តិនិកាយ ប្រភេទព្រះទេវីភាសាអង់គ្លេស  Matrika

មាតរិកា ()  គឺ  ទេពធីតានៃ ព្រហ្មញ្ញ សាសនា ហិណ្ឌូសាសនា។ , ព្រះនាង គឺ ទេវតាទេពភេទស្ត្រីរក្សាកុមារ និងទារក.៕ ព្រះនាងគឺជា ទេវធីតារបស់សក្តិនិកាយ. , ទេពនិករ ទេពធីតាទាំង៧ គឺ Saptamatrika(s) និង Ashtamatrika(s).៚சப்த கன்னியர் (மாதாக்கள்) வரலாறும், வழிபாடும்!
មាតរិកា: ព្រះនាម

ព្រះនាម 
 Saptamatrika(s) 
លេខរៀងរូបភាពព្រះនាមទេពជាយារបស់ ០១ 250px  ព្រះ​ម៉ែ​ព្រហ្មាណី ព្រះព្រហ្ម ០២ 250px  ​ព្រះម៉ែ វៃស្ណវី  ព្រះនារាយណ៍ ០៣ 250px   ព្រះម៉ែមហេស្វរី ព្រះឥសូរ ០៤ 250px  ​ព្រះម៉ែកោមារី  ព្រះស្កន្ទ ០៥ 250px   ព្រះម៉ែឥន្រ្ទរាណី  ព្រះឥន្ទ   ០៦  250px   ព្រះម៉ែចាមុណទា ព្រះភៃរវៈ   ០៧  250px ព្រះម៉ែវរាហិព្រះវរាហៈ 

  Ashtamatrika(s) 
លេខរៀងរូបភាពព្រះនាមទេពជាយារបស់ ០៨ 250px   ព្រះ​ម៉ែនរសិង្ហហិ  ព្រះនរសិង្ហ 
Though the first six are unanimously accepted by texts, the name and features of the seventh and eighth មាតរិកា are disputed. In Devi-Mahatmya,ព្រះម៉ែចាមុណទា is omitted after the Saptamatrika list,Singh p.1858 while in sculpture in shrines ឬ caves and the  រឿងមហាភារតយុទ្ធ​ , ព្រះ​ម៉ែនរសិង្ហហិ is omitted. The Varaha Purana names ព្រះ​ម៉ែយមី – សក្តិរបស់ព្រះ​យម, as the seventh and Yogishwari as the eighth Matrika, created by flames emerging from Shiva's mouth. In Nepal, the eighth Matrika is called មហាលក្ម្សី ឬ ព្រះម៉ែលក្ម្សី is added omitting  ព្រះ​ម៉ែនរសិង្ហហិ . In lists of nine Matrikas, Devi-Purana mentions ព្រះគណេសានី – សក្តិរបស់ព្រះគណេស, characterized by her elephant head and ability to remove obstacles like ព្រះគណេស and Mahabhairavi omitting  ព្រះ​ម៉ែនរសិង្ហហិ. The Female power សក្តិ called as Kalyani devi of the god Matsya the first and fish  អវតារ របស់ព្រះវិស្ណុ is also included sometimes in central India. Devi Bhagvata Purana mentions 2 other មាតរិកា ព្រះម៉ែវារុណី (សក្តិរបស់ព្រះវិរុណ) , ព្រះ​ម៉ែកុវេរី  (សក្តិរបស់ព្រះកុវេរៈ) and Narayani , (សក្តិរបស់Narayana).
មាតរិកា: Saptamatrika(s)

Saptamatrika(s) 
លេខរៀងរូបភាពព្រះនាមទេពជាយារបស់ ០១ 250px  ព្រះ​ម៉ែ​ព្រហ្មាណី ព្រះព្រហ្ម ០២ 250px  ​ព្រះម៉ែ វៃស្ណវី  ព្រះនារាយណ៍ ០៣ 250px   ព្រះម៉ែមហេស្វរី ព្រះឥសូរ ០៤ 250px  ​ព្រះម៉ែកោមារី  ព្រះស្កន្ទ ០៥ 250px   ព្រះម៉ែឥន្រ្ទរាណី  ព្រះឥន្ទ   ០៦  250px   ព្រះម៉ែចាមុណទា ព្រះភៃរវៈ   ០៧  250px ព្រះម៉ែវរាហិព្រះវរាហៈ
មាតរិកា: Ashtamatrika(s)

Ashtamatrika(s) 
លេខរៀងរូបភាពព្រះនាមទេពជាយារបស់ ០៨ 250px   ព្រះ​ម៉ែនរសិង្ហហិ  ព្រះនរសិង្ហ 
Though the first six are unanimously accepted by texts, the name and features of the seventh and eighth មាតរិកា are disputed. In Devi-Mahatmya,ព្រះម៉ែចាមុណទា is omitted after the Saptamatrika list,Singh p.1858 while in sculpture in shrines ឬ caves and the  រឿងមហាភារតយុទ្ធ​ , ព្រះ​ម៉ែនរសិង្ហហិ is omitted. The Varaha Purana names ព្រះ​ម៉ែយមី – សក្តិរបស់ព្រះ​យម, as the seventh and Yogishwari as the eighth Matrika, created by flames emerging from Shiva's mouth. In Nepal, the eighth Matrika is called មហាលក្ម្សី ឬ ព្រះម៉ែលក្ម្សី is added omitting  ព្រះ​ម៉ែនរសិង្ហហិ . In lists of nine Matrikas, Devi-Purana mentions ព្រះគណេសានី – សក្តិរបស់ព្រះគណេស, characterized by her elephant head and ability to remove obstacles like ព្រះគណេស and Mahabhairavi omitting  ព្រះ​ម៉ែនរសិង្ហហិ. The Female power សក្តិ called as Kalyani devi of the god Matsya the first and fish  អវតារ របស់ព្រះវិស្ណុ is also included sometimes in central India. Devi Bhagvata Purana mentions 2 other មាតរិកា ព្រះម៉ែវារុណី (សក្តិរបស់ព្រះវិរុណ) , ព្រះ​ម៉ែកុវេរី  (សក្តិរបស់ព្រះកុវេរៈ) and Narayani , (សក្តិរបស់Narayana).
មាតិកាធម៌នៃព្រះត្រៃបិដក

ព្រះត្រៃបិដក ១១០ ភាគ មានអ្វីខ្លះ?

១ - ព្រះវិន័យបិដក                    លេខ ១ ដល់ ១៣      សរុបមាន ១៣ ភាគ

២ - ព្រះសុត្តន្តបិដក (ព្រះសូត្រ)  លេខ ១៤ ដល់ ៧៧    សរុបមាន ៦៤ ភាគ

៣ - ព្រះអភិធម្មបិដក               លេខ ៧៨ ដល់ ១១០ សរុបមាន ៣៣ ភាគ