លីលាវតី ភាគ​ទី​ ២: សង្ឃភេទ

សង្ឃភេទ

"បពិត្រទានម្ចាស់" ភិក្ខុនិម្មលតំណាលតទៅទៀត "ការប្រលែងដំរីនាឡាគិរីដើម្បីឲ្យព្រេចព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធជា​ម្ចាស់ចាត់ជាអកុសលកម្មកម្រិតធ្ងន់លើកចុងក្រោយដែលព្រះបាទអជាតសត្តុនិងព្រះទេវទត្តសហការគ្នាធើ្វ ឡើង បន្ទាប់ពីហេតុការណ៍គួរឲ្យរន្ធត់ចិត្តនោះមក ពត៌មានក៏ផ្សព្វផ្សាយហុយហាយទៅពាសពេញទីក្រុងគួរ​នាដូច​ជាភ្លើងឆេះព្រៃ ប្រជាជនប្រជុំប្រឹក្សាគ្នារសឹបរសៀវជាក្រុមជាពួក ម្នាក់ៗថ្កោលសម្លឹងមើលទៅព្រះទេវទត្ត និងព្រះបាទអជាតសត្តុព្រោះដំណឹងនៃការបញ្ជូនពួកខ្មាន់ធ្នូទៅបាញ់ព្រះពុទ្ធជាម្ចាស់ និងពត៌មាននៃការ​ប្រមៀល​ដុំថ្មសង្កត់ព្រះបរមសាស្តាលើភ្នំគិជ្ឃកូដចាប់ផ្តើមលេចឮតៗគ្នាទៅពីមាត់មួយទៅមាត់មួយ ប៉ុន្តែមិន​ទាន់មា​នអំណះអំណាងជាក់លាក់ថាអ្នកណាជាដើមហេតុទេ លុះមានការប្រលែងដំរីនាឡាគិរីម្តងទៀត ម្នាក់ៗក៏​យល់ច្បាស់ក្នុងចិត្តថាប្រាកដជាព្រះទេវទត្តនិងព្រះបាទអជាតសត្តុមិនខាន ព្រោះដំរីនាឡាគិរីជាដំរីរាជ្យ គ្មានអ្នក​ណាហ៊ានប្រលែងបានទេក្រៅតែពីបានទទួលបញ្ជាពីព្រះមហាក្សត្រ ក្រោយពីនោះ កំហឹងក្រេវក្រោធនិងសម្អប់ ស្អប់ស្អាយចំពោះព្រះរាជាថ្មីក៏ផ្ទុះឡើងដល់ប្រជារាស្ត្រទូទៅ ហ្វូងមហាជនបានប្រមូលផ្តុំប្រជុំគ្នានិយាយ​ថ្កោលទោសព្រះបាទអជាតសត្តុយ៉ាងបើកចំហ យុវក្សត្រមិនសព្វព្រះរាជហឬទ័យយ៉ាងខ្លាំងដែលបានទត​ឃើញអាកប្បកិរិយាដែលមិនគួរឲ្យទុកចិត្តរបស់ប្រជារាស្ត្រ មុនពេលដែលប្រទេសជាតិកើតជម្លោះភាន់ប្រែ​នោះឯង ព្រះអង្គក៏ទ្រង់ដោះស្រាយស្ថានការណ៍ដោយទ្រង់ប្រកាសឈប់សេពគប់រាប់រកនឹងព្រះទេវទត្ត ហើយទ្រង់ចេញបញ្ជាឲ្យដកហូតរណ្តាប់ ៥០០ ដែលទំនុកបម្រុងព្រះទេវទត្តនោះចោលទាំងអស់ ទង្វើរបស់​ព្រះអង្គបានទទួលលទ្ធផលទាន់ហន់ គឺ ប្រជារាស្ត្របានកាត់បន្ថយពាក្យរិះគន់ដោយកំហឹងចុះខ្លះ"
"បពិត្រទានម្ចាស់ ! ចំណែកឯព្រះទេវទត្តកាលបើទទួលបរាជ័យក្នុងការធ្វើឃាតព្រះបរមសាស្តា ហើយត្រូវ​កាត់ផ្តាច់សម្ពន្ធមេត្រីពីព្រះបាទអជាតសត្តុ និងបាត់បង់លាភយសអស់ហើយ ក៏រងទុក្ខវេទនា ប៉ុន្តែវិស័យនៃ​ជនពាលមិនព្រមលះបង់ផែនការអាក្រក់របស់ខ្លួនងាយៗទេ កាលបើមិនអាចយកឈ្នះបានដោយផែន​ការ​អាក្រក់ ក៏គិតយកឈ្នះទឹកចិត្តប្រជាជនដោយផែនការល្អវិញ ពោលគឺ នៅថ្ងៃមួយ ខណៈដែលព្រះដ៏មាន​ព្រះភាគជាម្ចាស់កំពុងសម្តែងព្រះធម្មទេសនានៅកណ្តាលចំណោមពុទ្ធបរិស័ទ ព្រះទេវទត្តក៏បានចូលទៅ​គាល់ហើយក្រាបទូលស្នើសុំវត្ថុ ៥ ប្រការ គឺ ស្នើឲ្យព្រះពុទ្ធអង្គទ្រង់បញ្ញត្តឲ្យភិក្ខុសង្ឃគង់នៅ​ក្នុងព្រៃ​រហូត​មួយជីវិត ១, គង់នៅត្រង់គល់ឈើរហូតមួយជីវិត ១, ត្រាច់ចរបិណ្ឌបាតជាវត្តរហូតមួយជីវិត ១, ស្លៀកដណ្តប់​សំពត់បង្សុកូលរហូតមួយជីវិត ១, លះបង់ការឆាន់ត្រីនិងសាច់រហូតមួយជីវិត ១
បពិត្រទានម្ចាស់ ! លុះបានស្តាប់សម្នើ ៥ ប្រការរបស់ព្រះទេវទត្តហើយ ពុទ្ធបរិស័ទទាំងពួងក៏ជ្រាប​បាន​ភ្លាមថា ព្រះទេវទត្តមានចេតនាយកឈ្នះទឹកចិត្តរបស់មហាជនដែលជ្រះថ្លាក្នុងការបដិបត្តិយ៉ាងតឹងតែង ដើម្បីសម្តែងឲ្យអ្នកផងទាំងពួងយល់ឃើញថា ខ្លួនមានចេតនាល្អចំពោះព្រះពុទ្ធសាសនា ប្តេជ្ញាមោះ​មុតក្នុង​ការបដិបត្តិយ៉ាងតឹងតែងដើម្បីមោចនាការរលាស់ផុតចាកទុក្ខ ប៉ុន្តែមហាជនក៏ជ្រាបបានយ៉ាងច្បាស់ថា នោះគ្រាន់តែជាផែនការបោកប្រាស់ក្រសែភ្នែកមហាជនដើម្បីក្រពះខ្លួនឯងប៉ុណ្ណោះ ព្រះបរមសាស្តា​ដែល​ទ្រង់ជ្រាបចេតនាមិនបរិសុទ្ធរបស់ព្រះទេវទត្តបានត្រាស់ឆ្លើយថា 'កុំឡើយ ទេវទត្ត ! ភិក្ខុណាប្រាថ្នាគង់​នៅក្នុងព្រៃ ភិក្ខុនោះចូរគង់នៅក្នុងព្រៃចុះ' ដូច្នេះជាដើម" ។

"ព្រះទេវទត្តក៏ដឹងដែរថា​ ព្រះដ៏មានព្រះភាគជាម្ចាស់ទ្រង់មិនយល់ស្របនឹងពាក្យស្នើសុំរបស់ខ្លួន ហើយការដែល ទូលស្នើសុំក៏ដើម្បីប្រើជាភស្តុតាងក្នុងការឃោសនាខ្លួនឯង ហើយប្រើជាឧបករណ៍ក្នុងការមួលបង្កាច់ព្រះសម្មា សម្ពុទ្ធជាម្ចាស់ប៉ុណ្ណោះ បន្ទាប់ពីនោះ ព្រះទេវទត្តក៏ដើរឃោសនាថា "ម្នាលលោកដ៏មានអាយុទាំងឡាយ ! លោកទាំងឡាយបានឃើញហើយថា ពាក្យសម្តីរបស់ខ្ញុំកូរណានិងព្រះដ៏មានព្រះភាគជាម្ចាស់ តើមួយណា​ប្រសើរ​​ជាង? ខ្ញុំកូរណាបានលើកស្នើវត្ថុ ៥ ប្រការចំពោះព្រះដ៏មានព្រះភាគជាម្ចាស់ដើម្បីឲ្យភិក្ខុសង្ឃល្អប្រសើរ​ដោយ​ការបដិបត្តិយ៉ាងតឹងតែងដើម្បីរលាស់ខ្លួនឲ្យរួចផុតចាកទុក្ខបានឆាប់រហ័ស ប៉ុន្តែព្រះអង្គទ្រង់មិន​យល់​ស្រប សម្តែងឲ្យឃើញថា ព្រះអង្គទ្រង់ត្រេកអរក្នុងការបដិបត្តិធូររលុង បដិបត្តិដើម្បីសេចក្តីសុខក្សេមក្សាន្តក្នុង​លោក​នេះប៉ុណ្ណោះ ព្រោះហេតុនោះ បើអង្គណាប្រាថ្នាចង់រួចផុតចាកទុក្ខ ចូរដើរតាមខ្ញុំកូរណា" ចំណែកឯ​ភិក្ខុ​ទើប​បួស​ថ្មីដែលមិនទាន់យល់ដឹងព្រះធម្មវិន័យបានល្អ នៅមិនទាន់មើលឃើញគុណរបស់ព្រះបរមសាស្តា កាលបើបានឮ​ពាក្យបបួលរបស់ព្រះទេវទត្តហើយ ក៏កើតជំនឿជឿជាក់ ហើយក៏បានទៅស្ម័គ្រ​បក្សពួកជា​មួយ​នឹងព្រះទេវទត្ត មានគ្នាប្រមាណ ៥០០ រូប​ ចំណែកខាងព្រះទេវទត្តព្រមទាំងបរិវារក៏ត្រាច់ចរសុំបច្ច័យពីមហាជន ដែលជ្រះថ្លាក្នុងវត្ថុសៅហ្មងឆាន់ចិញ្ចឹមជីវិត នៅពេលជាមួយគ្នានោះក៏ព្យាយាមបំបែកសង្ឃឲ្យញែកចេញពីគ្នា ជា ២ ពួក បើទុកជាត្រូវព្រះបរមសាស្តា្ទទ្រង់ហាមប្រាមក៏មិនព្រមស្តាប់ នៅទីបំផុត ព្រះទេវទត្តក៏បំបែក​សង្ឃ​ដោយ​ញែកធ្វើឧបោសថសង្ឃកម្មដាច់ដោយឡែកពីភិក្ខុសង្ឃហើយតែងតាំងខ្លួនឯងជាព្រះពុទ្ធជាម្ចាស់អង្គទី ២​ ដោយអាកប្បកិរិយានិងលីលាយាត្រាការសម្តែងធម៌ស្រដៀងនឹងព្រះបរមសាស្តា បន្ទាប់ពីនោះក៏នាំភិក្ខុ​សង្ឃ​បរិវាររបស់ខ្លួនទៅកាន់គយាសីសៈប្រទេសប៉ែកទិសខាងត្បូងនៃក្រុងរាជគ្រឹះ ព្រះបរមសាស្តា្ននៅពេលទ្រង់ ជ្រាបដំណឹងនោះ ក៏ទ្រង់បញ្ជូនអគ្គសាវ័កទាំង ២ ទៅបញ្ចុះបញ្ចូលនាំយកភិក្ខុថ្មីជាបរិវាររបស់ព្រះទេវទត្តវិល ត្រឡប់មកវិញបានខ្លះ បន្ទាប់ពីនោះក៏ទ្រង់ប្រថាប់នៅក្នុងព្រះវេឡុវនារាមអស់ពេលយូរបង្គួរហើយ ព្រះបរមសាស្តាក៏ទ្រង់ពុទ្ធដំណើរទៅកាន់ក្រុងសាវត្ថី ចំណែកឯខ្ញុំកូរណាមិនបានតាមពុទ្ធដំណើរទៅទេ ព្រោះនឹកបារម្ភពីញោមស្រីចាស់ជរាដែលនៅក្នុងភូមិនេះ នៅពេលព្រះមបរមសាស្តាស្តេចយាងទៅហើយ ខ្ញុំកូរណាក៏ចាកចេញពីព្រះវេឡុវនារាមវិលត្រឡប់មកភូមិកំណើតនេះដូចដែលទានម្ចាស់ឃើញស្រាប់ "
បពិត្រលោកដ៏មានអាយុ ! បន្ទាប់គង់សម្រាកនៅភូមិនោះជាមួយនឹងភិក្ខុនិម្មលរហូត ២ ឬ ៣ រាត្រីហើយ ខ្ញុំព្រះករុណាក៏លាភិក្ខុនិម្មលចេញធ្វើដំណើរតទៅ ទិសដៅរបស់ខ្ញុំព្រះករុណា គឺ ព្រះវេឡុវនារាម លុះបាន​ស្តាប់ដំណឹងអាក្រក់ពីភិក្ខុនិម្មលហើយ  ខ្ញុំព្រះករុណាក៏នឹកក្នុងចិត្តថាខ្លួនមានកំហុសខ្លះ ចាញ់ជឿសម្តីថ្វីមាត់ របស់ព្រះទេវទត្ត ហើយបានប្រគល់ព្រះវេឡុវនារាមឲ្យស្ថិតនៅក្នុងការគ្រប់គ្រងរបស់លោក រហូតដល់កើត ហេតុការណ៍អាក្រក់នោះឡើង ។
ខ្ញុំព្រះករុណាបានមកដល់ព្រះវេឡុវនារាមនៅរសៀលថ្ងៃមួយ ហើយនឹកសង្វេគស្លុតចិត្តយ៉ាងខ្លាំង ដែលបាន​ឃើញព្រះអារាម ស្ថិតក្នុងសភាពស្ងប់ស្ងាត់កណ្តោចកណ្តែង ព្រោះភិក្ខុសង្ឃភាគច្រើនបានតាមពុទ្ធដំណើរ ទៅក្រុងសាវត្ថី នៅសល់តែភិក្ខុសង្ឃចាស់ជរាដែលមិនអាចធ្វើដំណើរទៅឆ្ងាយបានមិនប៉ុន្មានអង្គទេ ក្នុងចំនួននេះ មានភិក្ខុចាស់ ១ អង្គដែលធ្លាប់នៅជាមួយនឹងខ្ញុំព្រះករុណាឈ្មោះថា ធម្មបាល លោកត្រេកអរ ជាអតិបរមារហូតដល់ហូរទឹកភ្នែកដែលបានឃើញខ្ញុំព្រះករុណាវិលត្រឡប់មកវិញ ភិក្ខុធម្មបាល​បានតំណាល​រឿងរ៉ាវផ្សេងៗដែលកើតឡើងឲ្យខ្ញុំព្រះករុណាស្តាប់យ៉ាងល្អិតល្អន់ម្តងទៀត ធ្វើឲ្យខ្ញុំព្រះករុណាបានទទួល​ដំណឹងបន្ថែមទៀតតពីដំណឹងដែលភិក្ខុនិម្មលតំណាលឲ្យស្តាប់ ប៉ុន្តែសារៈសំខាន់ក៏ស៊ីគ្នាតែមួយ ។ 
"បពិត្រលោកម្ចាស់ ! តើទេវមិត្រឧបាសកនៅអញ្ជើញមកវត្តជាប្រក្រតីឬទេ? ខ្ញុំកូរណាចង់ជួបគាត់យ៉ាងខ្លាំង"
ភិក្ខុជរាគង់គិតមួយស្របក់ហើយឆ្លើយថា "ទេវមិត្រឧបាសកធ្លាប់មកវត្តជាច្រើនដង បន្ទាប់ពីព្រះតេជគុណ​ចាកចេញទៅ ប៉ុន្តែនៅពេលកើតរឿងរ៉ាវអាក្រក់ឡើងក្នុងក្រុងរាជគ្រឹះ គាត់ក៏បាត់ឈឹងទៅ មិនឃើញ​អញ្ជើញមកវត្តទៀតទេ ខ្ញុំកូរណាក៏មិនបានទៅបិណ្ឌបាតកាត់តាមផ្លូវផ្ទះរបស់គាត់ទេ" ។

នៅល្ងាចថ្ងៃនោះឯង ខ្ញុំព្រះករុណាបានធ្វើដំណើរចូលក្រុងរាជគ្រឺះដើម្បីទៅសួរសុខទុក្ខទេវមិត្រឧបាសក សង្កេត​ឃើញថា បរិយាកាសក្នុងក្រុងរាជគ្រឹះស្ងប់ស្ងាត់ស្រងេះស្រងោចជាងមុនឆ្ងាយណាស់ តាមផ្លូវថ្នល់ មានមនុស្ស មនាដើរឆ្លងកាត់ទៅមករបោះរបោយ ខ្ញុំព្រះករុណាបានដើរមកដល់គេហដ្ឋានរបស់ទេវមិត្រនៅពេលដួងអាទិត្យ​អស្តង្គតប៉ុន្តែនៅមិនទាន់ងងឹតទេ កាលដើរឆ្លងកាត់ទ្វាធំចូលទៅ ខ្ញុំព្រះករុណានឹកចម្លែកចិត្តយ៉ាងខ្លាំង ព្រោះ​ជួសនឹងបានជួបមនុស្សក្នុងផ្ទះរបស់ទេវមិត្រឧបាសកមកទទួលរាក់ទាក់ដូចសព្វមួយដង  ត្រឡប់ជាបានជួបនឹង ទាហានឈរកាន់ដាវយាមការពារនៅទាំងសងខាងទ្វារ ។ 
"តេជគុណនិមន្តទៅណា?" ទាហានម្នាក់សួរឡើងដោយសម្លេងក្រអាង
"អាត្មាមកសួរសុខទុក្ខទេវមិត្រឧបាសក "ខ្ញុំព្រះករុណាឆ្លើយតាមត្រង់
"គាត់មិននៅទីនេះទៀតទេ" ទាហានដដែលឆ្លើយទាំងសម្លឹងមើលខ្ញុំព្រះករុណាដោយឥតពព្រិចភ្នែក
"គាត់អញ្ជើញទៅណា?" ខ្ញុំព្រះករុណាសួរទាំងងឿងឆ្ងល់
"មិនដឹងទេទាំងគ្មានអ្នកណាដឹងឡើយ តេជគុណដឹងទេ?"
"អាត្មាមិនដឹងទេ ព្រោះទើបតែដើរផ្លូវមកពីជនបទ ទើបតែមកដល់ទីក្រុងរាជគ្រឹះនៅថ្ងៃនេះឯង រឿងរ៉ាវ​យ៉ាង​ម៉េចដែរ សូមប្រាប់អាត្មាផងបានទេ?"
ទាហានទាំង ២ នាក់សម្លឹងមើលមុខគ្នាមួយសន្ទុះហើយទាហានដដែលក៏និយាយឡើងថា "តេជគុណមិនដឹង​ពិតមែនឬថាទេវមិត្រឧបាសកនៅឯណា បើតេជគុណដឹងសូមប្រាប់ខ្ញុំកណាផង បើតេជគុណប្រាប់ទី​លាក់​ខ្លួន​របស់ទេវមិត្របាន តេជគុណនឹងទទួលបានព្រះរាជទានរង្វាន់យ៉ាងច្រើនពីព្រះបាទអជាតសត្តុ"
"អាត្មាមិនដឹងពិតមែន" ខ្ញុំព្រះករុណាឆ្លើយដោយអាការមិងមាំងខ្លាំងឡើង "បើអាត្មាដឹងថាគាត់នៅទីកន្លែង​ណា អាត្មានឹងបានទៅជួបគាត់ហើយ អាត្មាមិនមកសួរញោមធ្វើអីទេ ក៏ផ្ទះនេះជាផ្ទះរបស់គាត់ អាត្មាគិតថា គាត់នៅទីនេះនៅឡើយ ទើបបានមកសួរសុខទុក្ខគាត់ដល់ទីនេះ អាត្មាដូចជាមិងមាំងអស់ហើយ សូម​តំណាល​ប្រាប់អាត្មាផងថាតើរឿងរ៉ាវយ៉ាងម៉េច?"
"បើតេជគុណមិនដឹងពិតមែន ខ្ញុំកណានឹងតំណាលឲ្យស្តាប់ គឺថា នៅពេលដែលព្រះបាទអជាតសត្តុទ្រង់​ដណ្តើមរាជសម្បត្តិពីព្រះរាជបិតាបានហើយ មានអតីតមន្ត្រីរាជការរបស់ព្រះបាទពិម្ពិសារខ្លះរួមទាំងទេវមិត្រ ផង ព្យាយាមប្រឆាំងតតាំងនឹងក្សត្រអង្គថ្មី ហើយព្យាយាមជួយរំដោះព្រះបាទពិម្ពិសារចេញពីមន្ទីរឃុំឃាំង ជាច្រើនលើកច្រើនគ្រា ប៉ុន្តែមិនបានសម្រេច ជនបង្កហេតុត្រូវរាជបុរសចាប់បាន ហើយប្រហារជីវិតទាំងអស់  "
"មានន័យថា ទេវមិត្រឧបាសកត្រូវប្រហារជីវិតយ៉ាងនោះឬ?"ខ្ញុំព្រះករុណាសួរដោយសេចក្តីស្លន់ចិត្ត
"នៅទេ លោកសមណៈ !"ទាហានម្នាក់ឆ្លើយទាំងសើច 
"ពួកដែលត្រូវចាប់បាននិងត្រូវប្រហារជិវិតនោះត្រឹមតែជាកូនជឹងតូចតាចប៉ុណ្ណោះ ចំណែកឯមេខ្លោង​នៅមិន​ទាន់ចាប់បានទេ ហើយក៏មិនដឹងថាទៅលាក់ខ្លួនឯណាដែរ ពួករាជបុរសរបស់ព្រះភូមិន្ទព្យាយាមយ៉ាង​ពេញកម្លាំងដើម្បីចាប់ពួកមេខ្លោងឲ្យបាន ប៉ុន្តែមិនសម្រេច ព្រះបាទអជាតសត្តុទើបប្រកាសឲ្យរង្វាន់ជា​ប្រាក់ ១០០០ កហាបណៈដល់ជនណាដែលអាចប្រាប់ទីលាក់ខ្លួនរបស់បុគ្គលថ្នាក់មេខ្លោងរួមទាំងទេវមិត្រ​បាន"
បពិត្រលោកដ៏មានអាយុ ! នៅពេលបានស្តាប់ឮពាក្យតំណាលប្រាប់របស់ទាហាន ខ្ញុំព្រះករុណាក៏រលឹក​នឹក​ឃើញ​ដល់ពាក្យសម្តីភិក្ខុនិម្មលថា ពួកមន្ត្រីរាជការចាស់ទុំរបស់ព្រះបាទពិម្ពិសារនៅពេលបានទទួល​សំណូកពីព្រះបាទអជាតសត្តុហើយបែរទៅចូលខាងព្រះបាទអជាតសត្តុទាំងអស់ ដែលនេះមិនមែនជា​ការពិតទាំងអស់ ព្រោះប្រាកដឃើញថា នៅមានមន្ត្រីរាជការជាច្រើនដែលនៅមានភក្តីភាពចំពោះព្រះបាទ ពិម្ពិសារ ហើយកំពុងធ្វើការតស៊ូប្រឆាំងតតាំងនឹងក្សត្រអង្គថ្មីយ៉ាងអាថ៌កំបាំង ក្នុងចំនួននេះ ក៏មានទេវមិត្រ​ឧបាសករបស់ខ្ញុំព្រះករុណាចូលរួមផង ខ្ញុំព្រះករុណាសឹងតែប្រាប់មិនត្រូវថា ខណៈនោះខ្ញុំព្រះ​ករុណាមាន​លំនឹកគិតយ៉ាងណានោះទេ
"ចុះភរិយា បុត្រធីតា និងទាសករបរិវាររបស់ទេវមិត្រទៅណាអស់?" ខ្ញុំព្រះករុណាសួរត
"នៅពេលដែលព្រះមហាក្សត្រអង្គថ្មីទ្រង់ជ្រាបជាក់ច្បាស់ថា ទេវមិត្រជាមេខ្លោងឧទាមម្នាក់ ព្រះអង្គក៏មាន​ព្រះរាជបញ្ជាឲ្យរឹបអូសយកទ្រព្យសម្បត្តិទាំងពួងរបស់គាត់រួមទាំងផ្ទះសម្បែងនិងដីធ្លីផង ព្រោះហេតុនោះ ពួកខ្ញុំកណាទើបត្រូវបានបញ្ជូនមកឲ្យយាមការពារផ្ទះរបស់គាត់ បើឃើញគាត់ត្រឡប់មកវិញនៅពេលណា ឲ្យចាប់ខ្លួនភ្លាម ចំណែកឯភរិយានិងបុត្រធីតារបស់គាត់ ពេលនេះនៅក្នុងព្រះរាជមន្ទីរ ព្រះរាជាទ្រង់ចាប់ខ្លួន​ជាចំណាប់ខ្មាំង សោតឯទាសករបរិវារបានភៀសទៅតាមនិងចូលបក្សពួកជាមួយនឹងទេវមិត្រទាំងអស់"
បពិត្រលោកដ៏មានអាយុ ! កាលបើឃើញថា គ្មានអ្វីដែលត្រូវសាកសួរទាហានយាមប្រចាំការទៀតហើយ ខ្ញុំព្រះករុណាក៏ដើរត្រឡប់ទៅព្រះវេឡុវ័នវិញដោយចិត្តលន្លោចខ្លោចផ្សា សភាពស្ងាត់ស្រងេះស្រងោច​របស់​ព្រះវេឡុវ័ន ធ្វើឲ្យខ្ញុំព្រះករុណាកើតលំនឹកហាក់នឹងថាខ្លួនជាមនុស្សចម្លែកមកនៅក្នុងតំបន់ថ្មីមួយទៀតដែល មិនធ្លាប់រស់នៅមកពីមុន ដើមឫស្សីខាងក្នុងវត្តមើលទៅរញមស្រពោនស្ងប់ឈឹងហាក់បីដូចជាឫស្សីស្ងួត​ហួតហែង សូម្បីតែហ្វូងកង្ហែនដែលធ្លាប់រត់លេងយ៉ាងរីករាយលើមែកឫស្សីក៏មើលទៅល្បោះល្បោយ​យ៉ាង​ខ្លាំង ខ្ញុំព្រះករុណាសង្កេតឃើញកង្ហែងមិនប៉ុន្មានក្បាលផងដែលរត់ភ្លនៗទៅតាមមែកឫស្សីយ៉ាងស្រងេះ​ស្រងោច សភាពនៃសំណោកសោកសង្រេង និងសភាពស្មុតទ្រុឌទ្រោមបានប្រាកដឲ្យឃើញជាទូទៅ បរិយាកាសដ៏លន្លង់លន្លោចយ៉ាងនេះ ធ្វើឲ្យខ្ញុំព្រះករុណាកើតមានគំនិតថ្មីឡើង គឺថា នឹងគេចខ្លួនចេញពីក្រុង​រាជគ្រឹះទៅឲ្យឆ្ងាយជាទីបំផុតតាមដែលអាចទៅឆ្ងាយបាន ហើយនឹងមិនវិលត្រឡប់មកវិញទៀតទេ ខ្ញុំព្រះករុណាស្នាក់នៅក្នុងព្រះវេឡុវនារាមអស់រយៈពេល ២ ឬ ៣ ថ្ងៃ ខំសសោះអន្ទងលួងចិត្តភិក្ខុចាស់​ជរា​ដែល​នៅសល់ឲ្យប្រកាន់ខ្ជាប់ក្នុងសម្មាបដិបត្តិហើយខ្ញុំព្រះករុណាក៏ចាកចេញដំណើរដើរផ្លូវតទៅទៀត ។