សាសនសុភាសិត: បុគ្គលវគ្គ

បុគ្គលវគ្គ

“ពួកធម៌និយាយអំពីបុគ្គល”

២៧២- អតិតិក្ខោ ធ វេរវា

មនុស្សរឹងត្អឹងពេក ជាអ្នកមានពៀរ

ខុ. ជា. ទ្វាទស.

២៧៣- អធុរាយំ ន យុញ្ជតិ

អ្នកមានបញ្ញា រមែងមិនប្រកបក្នុងផ្លូវដែលមិនមែនជាធុរៈ

ខុ. ចា. គេរស.

២៧៤- អធុរាយំ និយុញ្ជតិ

អ្នកឥតបញ្ញា រមែងប្រកបក្នុងផ្លូវដែលមិនមែនជាធុរៈ

ខុ. ជា. គេរស.

២៧៥- អនត្ថំ បរិវជ្ជេតិ អត្ថំ គណ្ហាតិ បណ្ឌិតោ

បណ្ឌិតតែងវៀរបង់នូវអំពើដែលឥតប្រយោជន៍ កាន់យកតែ

អំពើដែលជាប្រយោជន៍

អង្គ. ចតុក្ក.

២៧៦- អនយំ នយតិ ទុម្មេធោ

មនុស្សឥតប្រាជ្ញា តែងណែនាំផ្លូវដែលមិនគួរណែនាំ

ខុ. ជា. គេរស.

២៧៧- អនុបាទា វិមុច្ចន្តិ

ពួកសាធុជនតែងផុតស្រឡះ ព្រោះសេចក្ដីមិនប្រកាន់មាំ

ម.ឧ., អង្គ. គិក.

២៧៨- អនុបាយេន យោ អត្ថំ ឥច្ឆតិ សោ វិហញ្ញតិ

អ្នកណាចងបានប្រយោជន៍ដោយគ្មានឧបាយ អ្នកនោះរមែងលំបាក

ខុ. ជា. ឯក.

២៧៩- អសន្តេត្ថ ន ទិស្សន្តិ

ពួកអសប្បុរស មិនប្រាកដក្នុងទីនេះ

(ខុ. ធ.)

២៨០- អសន្តោ និរយំ យន្តិ

ពួកអសប្បុរសតែងទៅនរក

(សំ. ស.), ខុ. ជា. ទុក.

២៨១- អាហុនេយ្យោ ច បុត្តានំ

មាតានឹងបិតា ជាអ្នកគួរដល់ការបូជារបស់កូនទាំងឡាយ

អង្គ. គិក., អង្គ. ចតុក្ក., ខុ. ឥតិ.

២៨២- ឥត្ថី ភណ្ឌានមុត្តមំ

ស្រ្តីជាទ្រព្យខ្ពង់ខ្ពស់ជាងភណ្ឌៈទាំងឡាយ

(សំ. ស.)

២៨៣- ឥត្ថី មលំ ព្រហ្មចរិយស្ស

ស្រ្តីជាមន្ទិលរបស់ព្រហ្មចារ្យ

(សំ. ស.)

២៨៤- ឥន្រ្ទិយានិ រក្ខន្ដិ បណ្ឌិតា

ពួកបណ្ឌិត តែងរក្សានូវឥន្រ្ទិយទាំងឡាយ

ទី. មហា., (សំ. ស.)

២៨៥- ឧជ្ឈត្តិពលា ពាលា

ជនពាលទាំងឡាយ មានការលើកទោសជាកម្លាំង

អង្គ. អដ្ឋក.

២៨៦- ឧបសន្តោ សុខំ សេតិ

អ្នកស្ងប់រម្ងាប់តែងនៅជាសុខ

វិ. ចូល., (សំ. ស.)

២៨៧- កវិ គាថានមាសយោ

ចិន្តកវី ជាទីអាស្រ័យនៃគាថាទាំងឡាយ

(សំ. ស.)

២៨៨- កុសលោ ច ជហាតិ បាបកំ

មនុស្សឈ្លាស តែងលះបង់នូវបាប

ទី. មហា., ខុ. ឧ.

២៨៩- គរុ ហោតិ សគារវោ

អ្នកគោរពគេ តែងមានគេគោរពវិញ

ខុ. ជា. មហា.

២៩០- ចោរា លោកស្មិមព្វុទា

ពួកចោរ ជាមនុស្សបំផ្លាញ់ក្នុងលោក

(សំ. ស.)

២៩១- ទន្តោ សេដ្ឋោ មនុស្សេសុ

មនុស្សមានខ្លួនទូន្មានហើយ ប្រសើរបំផុតជាងមនុស្សទាំងឡាយ

(ខុ. ធ.), ខុ. មហា., ខុ. ចូ.

២៩២- ទុដ្ឋោបិ ពហុភាសយិ

មនុស្សតែក្រោធហើយ និយាយច្រើន

ខុ. ជា. ទ្វាទស.

២៩៣- ទុល្លភោ អង្គសម្បន្នោ

អ្នកដល់ព្រមដោយអង្គគឺគុណ គេរកបានដោយលំបាក

ខុ. ជា. ទុក.

២៩៤- ទុល្លភោ បុរិសាជញ្ញោ

បុរសអាជានេយ្យ គេរកបានដោយកម្រ

ខុ. ស

២៩៥- ទូរេ សន្តោ បកាសេន្តិ

សប្បុរសទាំងឡាយតែងប្រកដក្នុងទីឆ្ងាយ

(ខុ. ធ.)

២៩៦- ធម្មកាមោ ភវំ ហោតិ

អ្នកស្រឡាញ់ធម៌ ជាមនុស្សចំរើន

ខុ. សុ.

២៩៧- ធីរោ ច ពលវា សាធុ យូថស្ស បរហារកោ

អ្នកប្រាជ្ញមានកម្លាំងរក្សានូវពួក ឲ្យសម្រេចប្រយោជន៍បាន

ខុ. ជា. សគ្គក.

២៩៩- ធីរោ ភោគេ អធិគម្ម សង្គណ្ហាតិ ច ញាតកេ

អ្នកប្រាជ្ញបានភោគៈទាំងឡាយហើយ តែងសង្រ្គោះនូវញាតិទាំងឡាយ

ខុ. ជា. ឆក្ក.

៣០០- ន ឧច្ចាវចំ បណ្ឌិតា ទស្សយន្តិ

ពួកបណ្ឌិត រមែងមិនសំដែង នូវអាការខ្ពស់ទាប

(ខុ. ធ.)

៣០១- ន ឧជុភូតា វិតថំ ភណន្តិ

មនុស្សត្រង់ទាំងឡាយ មិននិយាយឲ្យឃ្លាតសេចក្ដីពិតឡើយ

ខុ ជា ចតុក្ក

៣០២- ន កាមកាមា លបយន្តិ សន្ដោ

សប្បុរសទាំងឡាយ មិនចរចារព្រោះប្រាថ្នានូវកាម

(ខុ. ធ.)

៣០៣- នត្ថិ លោកេ អនិន្ទិតោ

ក្នុងលោក ឥតមានអ្នកដែលគេមិននិន្ទាឡើយ

(ខុ. ធ.)

៣០៤- នយំ នយតិ មេធាវី

អ្នកមានបញ្ញា តែងណែនាំផ្លូវដែលគួរណែនាំ

ខុ. ជា. គេរស.

៣០៥- ន សាធុ ពលវា ពាលោ យូថស្ស បរិហារកោ

ជនពាលមានកម្លាំងរក្សានូវពួក ឲ្យសម្រេចប្រយោជន៍មិនបានឡើយ

ខុ. ជា. សគ្គក.

៣០៦- និជ្ឈត្តិពលា បណ្ឌិតា

បណ្ឌិតទាំងឡាយ មានការមិនសំឡឹងទោសជាកម្លាំង

អង្គ. អដ្ឋក.

៣០៧- នេកាសី លភតេ សុខំ

អ្នកស៊ីម្នាក់ឯង មិនបានសេចក្ដីសុខទេ

ខុ ជា ទ្វាទសក

៣០៨- បដិសង្ខានពលា ពហុស្សុតា

ពួកពហុស្សូត មានការពិចារណាជាកម្លាំង

អង្គ. អដ្ឋក.

៣០៩- បណ្ឌិតោ សីលសម្បន្នោ ជលំ អគ្គីវ ភាសតិ

បណ្ឌិតបរិបូណ៌ដោយសីល រមែងរុងរឿងដូចភ្លើងភ្លឺ

ទី. បាដិ.

៣១០- បរិភូតោ មុទុ ហោតិ

មនុស្សទន់ ត្រូវគេមើលងាយ

ខុ. ជា. ទ្វាទស.

៣១១- បុត្តា វត្ថុ មនុស្សានំ

កូនទាំងឡាយ ជាវត្ថុរបស់ពួកមនុស្ស

(សំ. ស.)

៣១២- បុព្វាចរិយាតិ វុច្ចរេ

មាតានឹងបិតា លោកហៅថាបុព្វាចារ្យ (របស់បុត្រ)

អង្គ. តិក., អង្គ. ចតុក្ក., ខុ. ឥតិ.

៣១៣- បូជកោ លភតេ បូជំ

អ្នកបូជាគេ រមែងបាននូវការបូជាវិញ

ខុ.ជា. មហា.

៣១៤- ផាតឹ កយិរា អវិហេថយំ បរំ

គួរធើ្វតែសេចក្ដីចំរើន កុំបៀតបៀនអ្នកដទៃឡើយ

ខុ. ជា. សគ្គក.

៣១៥- ពហុម្បិ រត្តោ ភាសេយ្យ

មនុស្សត្រេកអរ ហើយនិយាយច្រើន

ខុ. ជា. ទ្វាទសក.

៣១៦- ព្រហ្មាតិ មាតាបិតរោ

មាតានិងបិតាលោកហៅថា ព្រហ្ម (របស់បុត្រ)

អង្គ. តឹក., អង្គ. ចតុត្ថ., ខុ. ឥតិ.

៣១៧- ពាលោ អបរិណាយកោ

មនុស្សពាល មិនគួរជាអ្នកនាំមុខគេទេ

ខុ. ជា. ទុក.

៣១៨- ភត្តា បញ្ញាណមិត្ថិយា

ភស្ដា ជាគ្រឿងប្រាកដរបស់ស្រ្តី

(សំ. ស.)

៣១៩- ភត្តុញ្ច គរុនោ សព្វេ បដិបូជេន្តិ បណ្ឌិតា

ពួកភរិយាជាបណ្ឌិត តែងរាប់អានប្ដី នឹងមនុស្សដែលគួរគោរព

ទាំងពួង

អង្គ. អដ្ឋក.

៣២០- មហាការុណិកោ នាថោ

លោកអ្នកប្រកបដោយករុណាធំ តែងជាទីពឹងគេ

ភា. ភា.

៣២១- យថាវាទី តថាការី

និយាយយ៉ាងណា ធើ្វយ៉ាងនោះ

ទី. មហា., ខុ. សុ., ខុ. ថេរ., ខុ. ជា. ចតុក្ក.

៣២២- យោ ច បុត្តានមស្សវោ

បណ្ដាបុត្រទាំងឡាយ បុត្រណាជឿស្ដាប់ (បុត្រនោះប្រសើរ)

(សំ. ស.)

៣២៣- យោ ពាលោ មញ្ញតី ពាល្យំ បណ្ឌិតោ វបិ តេន សោ

ជនពាលណា សំគាល់ថាខ្លួនពាល ជនពាលនោះ ហៅថាបណ្ឌិត ដោយហេតុនោះក៏បាន

(ខុ. ធ.)

៣២៤- រក្ខេយ្យានាគតំ ភយំ

គប្បីរក្សានូវភ័យ ដែលមិនទាន់មកដល់

ខុ. ជា. ចតុក្ក.

៣២៥- វន្ទកោ បដិវន្ទនំ

អ្នកសំពះ រមែងបានទទួលការសំពះតប

ខុ. ជា. មហា.

៣២៦- វិស្សាសបរមា ញាតី

សេចក្ដីស្និទ្ធស្នាល ជាញាតិយ៉ាងក្រៃលែង

(ខុ. ធ.)

៣២៧- សក្កត្វា សក្កតោ ហោតិ

អ្នកធើ្វសក្ការៈ រមែងជាអ្នកដែលគេធើ្វសក្ការៈវិញ

ខុ. ជា. មហា.

៣២៨- សតញ្ច គន្ធោ បដិវាតមេតិ

ក្លិនរបស់សប្បុរសទាំងឡាយ តែងផ្សាយទៅច្រាសខ្យល់បាន

អង្គ. គិក., (ខុ. ធ.)

៣២៩- សន្តោ ន តេ យេ ន វទន្តិ ធម្មំ

ជនទាំងឡាយណាមិននិយាយនូវធម៌ ជនទាំងឡាយ

នោះ មិនមែនជាសប្បុរសទេ

(សំ. ស.)

៣៣០- សន្តោ សគ្គបរាយនា

សប្បុរសទាំងឡាយ មានឋានសួគ៌ជាទីប្រព្រឹត្តទៅក្នុងខាងមុខ

(សំ. ស.), ខុ. ជា. ទុក.

៣៣១- សន្ដោ សត្តហិតេ រតា

សប្បុរសទាំងឡាយ ត្រេកអរក្នុងការទំនុកបំរុងសត្វ

ជាគកដ្ឋកថា

៣៣២- សព្វា ទិសា សប្បុរិសោ បវាយតិ

សប្បុរសផ្សព្វផ្សាយក្លិនទៅគ្រប់ទិស

អង្គ. គិត., (ខុ. ធ.)

៣៣៣- សាធុ ខោ បណ្ឌិតោ នាម

ឈ្មោះថាបណ្ឌិតសុទ្ធតែធើ្វប្រយោជន៍ឲ្យសម្រេច

(សំ. ស.), ខុ. ជា. ឯក.

៣៣៤- សាធុ សម្ពហុលា ញាតី

ញាតិច្រើនគ្នាធើ្វប្រយោជន៍ឲ្យសម្រេចបាន

ខុ. ជា. ឯក.

៣៣៥- សុវិជានោ ភវំ ហោតិ

អ្នកចំរើន តថាគតងាយដឹង

ខុ. សុ.

៣៣៦- សុវិជានោ បរាភវោ

អ្នកវិនាសក៏តថាគតងាយដឹងដែរ

ខុ. សុ.

៣៣៧- សុស្សូសា សេដ្ឋា ភរិយានំ

បណ្ដាភរិយាទាំងឡាយ ភរិយាដែលស្ដាប់បង្គាប់ប្រសើរបំផុត

(សំ. ស.)

៣៣៨- ហិរិនិសេធោ បុរិសោ កោចិ លោកស្មិ វិជ្ជតិ

បុរសអ្នកកំចាត់អកុសលដោយសេចក្ដីខ្មាស មានតិចគ្នាងលោក

(សំ. ស.), (ខុ. ធ.)

៣៣៩- ហាបេតិ អត្ថំ ទុម្មេធោ

អ្នកឥតប្រាជ្ញា តែងបំផ្លាញប្រយោជន៍

ខុ. ជា. ឯក.

៣៤០- ទុព្ភឹ ករោតិ ទុម្មេធោ

មនុស្សឥតប្រាជ្ញា តែងធើ្វនូវការប្រទូស្ត

ខុ. ជា. ទសក.