គម្ពីរវិមុត្តិមគ្គ: កិច្ចរបស់អ្នកដែលទើបនឹងចាប់ផ្ដើមសិក្សា

កិច្ចរបស់អ្នកដែលទើបនឹងចាប់ផ្ដើមសិក្សា 
           បើយោគីនោះជាមនុស្សល្អ យោគីនោះក៏ចាប់ផ្តើមសិក្សាយ៉ាងហ្មត់ចត់ លើកតម្កើងគ្រូឤចារ្យដោយ អស់ពីចិត្តគ្រប់ពេលវេលា ពុំមែនធ្វើតែម្ដងម្កាលនោះទេ។ បើយោគីប្រើតែវាចាដែលទន់ភ្លន់ និងសំរួមរក្សាកាយ កម្មនិងវចីកម្មនោះ យោគីនោះប្រាកដជានឹងឤចយល់ដឹង និងបំពេញការបដិបត្ដិបិនាបរិបូណ៌ជាពុំខាន។           

           យោគីគប្បីពឹងពាក់ឤស្រ័យលើគ្រូឤចារ្យគ្រប់រឿងទាំងអស់ មិនគប្បីមើលងាយលោក និងត្រូវស្តាប់ បង្គាប់លោក ឲ្យដូចជាកូនប្រសារស្រីដែលទើបរៀបការថ្មីៗត្រូវគោរពឱនលំទោនចំពោះម្ដាយក្មេកដូច្នោះដែរ។ បើបុគ្គលឃើញភិក្ខុដទៃខ្វះខាតនូវចីវរឬគិលានភេសជ្ជៈ បុគ្គលក៏គប្បីចាត់រកវត្ថុដែលខ្វះខាតនោះប្រគេនទៅលោក តាមការគួរ។

           ពេលកំពុងស្នាក់នៅទីនោះ យោគីនឹងបានទទួលការណែនាំដោយការបង្ហាញនូវខបដិបត្តិ ដែលទាក់ទង ទៅនឹងសីលនិងឤចារ:ដែលមាននៅក្នុងព្រះវិន័យ ដូចជាបុគ្គលគប្បីគ្រងចីវរស្បង់ឲ្យបានរៀបរយល្អ ក្រាបថ្វាយ បង្គំចុះជិតបាទាឤចារ្យ ហើយដើរប្រទក្សិណជុំវិញលោកជាដើម។ បើសិនជានៅក្បែរមាត់ទឹ់ក ទោះជាទឹកនោះ នៅ ក្បែរថ្នល់ឬនៅក្រៅភូមិក្តី បុគ្គលគប្បីចូលទៅរកទីខ្ពស់ណាមួយដែលសមរម្យដើម្បីដំកល់បាត្រ ចីវរ ស្បែកជើង កំសៀវទឹក និងសំពត់ទ្រនាប់(និសីទន:) សំរាប់អង្គុយបដិបត្ដិកិម្មដ្ឋាន។ បុគ្គលមិនគប្បីប្រើទឹកដែលនៅជិតកន្លែង ដែលស្នាក់នោះទេ ហើយបើសិនជាស្រង់ទឹក ក៏មិនគប្បីឲ្យឮសម្លេងឡើយ។ បន្ទាប់ពីស្រង់ទឹកហើយ បុគ្គលគប្បី ស្លៀកស្បង់និងដណ្តប់ចីវរឲ្យបានរៀបរយ ហើយស្ពាយបាត្រនិងសំពត់និសីទន:សំរាប់អង្គុយបដិបត្ដិកិម្មដ្ឋាននៅ លើស្មាខាងស្តាំ មូរសង្ឃាដីឬក៏ពាក់សង្ឃាដីនោះនៅលើស្មា។

           ពេលកំពុងដើរចូលទៅក្នុងវត្តណាមួយ បុគ្គលគប្បីតម្លោះឆ័ត្រចុះ ហើយដើរប្រទក្សិណចំពោះព្រះស្ដូប ព្រះធាតុ។ បើសិនជាឃើញភិក្ខុអង្គណាមួយ គប្បីចូលទៅរកលោកហើយសួរលោកថា៖ “តើនៅទីនេះមានយោគី ឬទេ? មានលោកធុតង្គដែលប្រើសំពត់បង្សុកូលជាវត្តប្រចាំ គង់នៅទីនេះឬទេ? មានលោកធុតង្គដែលបិណ្ឌបាត្រ ជាវត្តប្រចាំ គង់នៅទីនេះឬទេ? មានឤចារ្យដែលបង្ហាត់ព្រះវិន័យ គង់នៅទីនេះឬទេ? តើលោកគង់នៅកុដិណា? ផ្លូវណាដែលតម្រង់ទៅកុដិរបស់លោក? បើសិនជាមានលោកជាឤចារ្យនៅទីនេះ ខ្ញុំព្រះករុណាមានបំណងចង់ជួប លោក។ បើសិនជាមិនមានលោកជាឤចារ្យដែលបង្ហាត់ព្រះវិន័យទេ តើមានអង្គណាជាឤចារ្យរងបង្ហាត់ព្រះវិន័យ គង់នៅទីនេះទេ ខ្ញុំព្រះករុណាមានបំណងចង់ជួបលោក”។

           បើសិនជាភិក្ខុអង្គនោះមានវស្សាចាស់ជាង ឬជាទីរាប់ឤន បុគ្គលមិនគប្បីហុចបាត្រនិងចីវរទៅលោកទេ តែបើលោកមានវស្សាខ្ចីជាង ក៏គួរឲ្យទៅចុះ។ បើសិនជាមិនមាននរណានៅទីនោះទេ យោគីក៏គប្បីដាក់បាត្រ និង ចីវររបស់ខ្លួនទៅលើដីចុះ។  កាលបើយោគីបានជួបនឹងព្រះថេរ:ហើយ យោគីនោះគួរគប្បីក្រាបថ្វាយបង្គំជិតបាទា លោក ហើយថយមកអង្តុយនៅកន្លែងក្បែរណាមួយដែលសមគួរ។

           ភិក្ខុដែលឤស្រ័យនៅទីនោះ នឹងរៀបកន្លែងឤសន:ឲ្យ និងប្រគេនទឹក ប្រាប់ពីកន្លែងលាងសំឤត ទទួលបំរើ ផ្តល់ពត៌មាន ទទួលភារ:ពីរឿងទុកដាក់បាត្រចីវរ នឹងប្រាប់ពីទីកន្លែងសំរាប់ធ្វើភត្តកិច្ច។

           តាមរបៀបវិន័យរបស់ភិក្ខុជាអគន្តុក: យោគីគួរគប្បីដើរមើលជុំវិញបរិវេណរបស់វត្ត ឲ្យបានមុនព្រះ ឤទិត្យលិច។

           បើយោគីបានជួបលោកជាឤចារ្យបង្រៀនវិន័យ គប្បីសាកសួរលោកពីចំណុចខ្វះខាតដែលទាក់ទងទៅ នឹងឤបត្តិទាំងឡាយណាមួយដែលខ្លួននៅមានការសង្ស័យ ឬដែលខ្លួនមិនទាន់បានធ្វើឲ្យខុសនៅឡើយ។ ឬបើ បានជួបនឹងលោកជាឤចារ្យបង្រៀនអភិធម្ម យោគីគួរគប្បីសាកសួរលោកអំពីបដិបទាដែលនឹងធ្វើឲ្យកើតបញ្ញា អំពី រឿងខន្ធ ឤយតន: ធាតុ និងកម្ម ជាដើម។ បើយោគីបានជួបនឹងអង្គដែលកំពុងបំពេញធុតង្គ ក៏គប្បីសាកសួរ លោកពីរឿងឤនិសង្សរបស់ធុតង្គដែលទាក់ទងទៅនឹងបញ្ញា។ បើយោគីនឹងស្នាក់ឤស្រ័យនៅទីនោះ គប្បីចូលទៅ សាកសួរលោកឲ្យបានជាញឹកញាប់និងជារៀងរាល់ថ្ងៃ។ ប្រសិនបើយោគីមានបំណងនឹងចាកចេញពីវត្តនោះ ត្រូវ រៀបចំទុកដាក់ទីកន្លែងសំរាកនិងបាត្ររបស់ខ្លួនហើយទៅក្រាបបង្គំទៀបបាទាព្រះថេរ: ជំរាបលោកឲ្យបានជ្រាប ហើយចាកចេញចុះ។ នេះជារបៀបវិន័យសំរាប់ភិក្ខុជាឤគន្ដុក:(ភ្ញៀវ)។

បុ          តើយោគីនឹងស្នាក់ឤស្រ័យនៅក្នុងវត្ដយ៉ាងដូចម្ដេច ?

វិ          កាលបើលោកជាឤចារ្យកម្មដ្ឋាននិមន្តមកដល់ យោគីគប្បីទទួលបាត្រនិងចីវរពីលោក បើទោះបីជាលោក មានព្រះវស្សាតិចជាងក៏ដោយ។ តាមរបៀបរបស់លោកឤចារ្យបង្រៀនកម្មដ្ឋាន យោគីគប្បីតែបដិបត្ដិនូវ អ្វីដែលលោកឤចារ្យប្រាប់ថាគួរបដិបត្ដិ និងមិនគប្បីបដិបត្ដិនូវអ្វីដែលលោកឤចារ្យប្រាប់ថាមិនគួរបដិបត្ដិ ឡើយ និងមិនគប្បីលះបង់ការបដិបត្ដិនោះទេ(ទាំងអ្វីដែលគប្បីនិងមិនគប្បីបដិបត្ដិ)។ នេះគឺជាកិច្ចបដិបត្ដិ ដែលគប្បីយកចិត្ដទុកដាក់មុនគេ។ យោគីគប្បីបដិបត្ដិដូចដែលបានពោលមកនេះចុះ។

           បើយោគីប្រាថ្នានឹងឲ្យបុគ្គលដទៃរៀននូវព្រះធម៌មុនខ្លួន   គប្បីពិនិត្យមើលទីស្នាក់ឤស្រ័យរបស់ខ្លួន និងរៀបទុកដាក់បាត្រនិងចីវរឲ្យស្រួល។ បន្ទាប់ពីនោះមក កាលបើដល់ពេលដែលសមគួរហើយ  គប្បីចូលទៅរក លោកជាឤចារ្យកម្មដ្ឋាន ហើយសំដែងការគោរពលោកដោយល្អ នៅស្ងៀមមួយស្របក់ហើយសឹមអង្គុយចុះ។

           បើលោកជាឤចារ្យកម្មដ្ឋានសាកសួរដល់យោគីនោះ យោគីក៏គប្បីសំដែងនូវគោលបំណងរបស់ខ្លួនតែ បើលោកជាឤចារ្យកម្មដ្ឋានមិនសាកសួរទេ យោគីមិនគួរគប្បីនិយាយមុនឡើយ។ រួចពីនោះ យោគីគួរសាកសួរ អំពីឈើស្ទន់សំរាប់សំឤតធ្មេញ និងទឹកសំរាប់ស្រង់ ព្រមទាំងត្រូវប្រើប្រាស់របស់ទាំងនោះឲ្យបានត្រឹមត្រូវ។

           កាលបើដល់ពេលចេញបិណ្ឌបាត្រហើយ យោគីគួរសុំអនុញ្ញាតពីលោកជាឤចារ្យ និងបដិបត្ដិទៅតាម កិច្ចវត្តជាប្រក្រតីចុះ។

           កាលបើដល់ពេលឆាន់ឤហារហើយ យោគីគប្បីលាងសំឤតជើងលោកជាឤចារ្យ រៀបចំកន្លែងអង្គុយ ប្រគេនលោក ប្រគេនបាត្រទៅលោក ហើយជំរាបសួរលោកថា តើលោកត្រូវការអ្វីពីបាត្ររបស់ខ្លួនដែរឬទេ។ ចំណែកដែលនៅសល់អំពីសេចក្តីត្រូវការរបស់ខ្លួន យោគីក៏គួរគប្បីបញ្ផូនទៅឲ្យភិក្ខុដែលតិចវស្សាជាងចុះ។ ការ បដិបត្តិដូច្នេះ នឹងនាំឲ្យយោគីចៀសវាងពីការវិវាទបាន។

           ក្រោយពេលឆាន់អាហាររួចរាល់ហើយ យោគីគួរគប្បីលាងសំឤតបាត្ររបស់លោកជាឤចារ្យ ហើយ រៀបទុកដាក់ក្នុងទីដ៏សមគួរ។

           កាលបើឱកាសដ៏សមគួរមកដល់ហើយ យោគីគប្បីចូលទៅរកលោកជាឤចារ្យ ធ្វើការគោរពលោក ដោយសុភាពរាបសារ ហើយស្ថិតនៅស្ងៀមស្ងាត់មួយស្របក់ សឹមអង្គុយចុះ។ កាលបើលោកជាឤចារ្យសាកសួរ យោគីត្រូវតែប្រាប់ពីគោលបំណងរបស់ខ្លួនតែបើលោកជាឤចារ្យមិនសួរទេ បុគ្គលគប្បីសំដែងនូវការគោរពជា មុនសិន សឹមស្រដីថា៖ “ខ្ញុំព្រះករុណា សូមឱកាសនឹងនិយាយនូវអ្វីដែលខ្ញុំព្រះករុណាចង់និយាយកាលដែលមក ដល់ពីដំបូង។ បើខ្ញុំព្រះករុណាបានទទួលការអនុញ្ញាតហើយ ខ្ញុំព្រះករុណានឹងសុំក្រាបសួរនូវអ្វីដែលខ្ញុំព្រះករុណា ចង់សាកសួរ”។ បើលោកជាឤចារ្យអនុញ្ញាតហើយ យោគីក៏គប្បីនិយាយបានគ្រប់យ៉ាង។ បើលោកជាឤចារ្យមិន សាកសួរទេ យោគីក៏គួរគប្បីសំដែងការគោរពដល់លោក។

           កាលបើមានឱកាសដ៏សមរម្យហើយ យោគីក៏ជំរាបលោកជាឤចារ្យឲ្យជ្រាបហេតុផលនៃការមកដល់ របស់ខ្លួនដូចតទៅនេះថា៖ “សូមលោកជាឤចារ្យមេត្ដាស្ដាប់ ខ្ញុំព្រះករុណា”។ បើលោកជាឤចារ្យស្ដាប់ យោគីក៏គួរ គប្បីជំរាបនូវសេចក្ដីត្រូវការរបស់ខ្លួនទាំងអស់ចុះ។ លោកជាឤចារ្យក៏នឹងស្រដីថា៖“សាធុ! ប្រពៃហើយ ឤត្មានឹង បង្ហាត់បង្ហាញអ្នកតាមប្រក្រតី អ្នកត្រូវតែយកចិត្ដទុកដាក់ឲ្យបានល្អ”។

                       ព្រោះហេតុនេះហើយ ទើបព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធជាម្ចាស់ទ្រង់ត្រាស់ទុកនូវជាគាថាដូចនេះថា៖

“បុគ្គលគប្បីចូលទៅក្នុងពេលដែលសមគួរនិងដោយសមរម្យ

ប្រកបដោយចិត្ដទន់ភ្លន់ប្រាសចាកនូវមាន:

បានជួបនឹងលោកជាអ្នកទ្រទ្រង់នូវធម៌ដ៏វិសេស។

ឧបមាបីដូចជារុក្ខជាតិ ដែលមិនរេទោរទន់ទៅតាមកម្លាំងវាយោ

លោកជាអ្នកបដិបត្ដិនិវូធម៌ដ៏វិសេសនោះ ជាអ្នកប្រកបដោយហឫទ័យរីករាយ

សោយនូវសន្ដិដែលព្រមដោយបីតិរបស់សច្ច:ធម៌។

លោករស់នៅក្នុងធម៌ ហើយដឹងច្បាស់នូវធម៌នោះ

លោកអធិប្បាយឲ្យបុគ្គលដទៃដឹងបាននូវធម៌ដ៏វិសេសនោះតាមការពិត។

លោកមិនដែលនិយាយតិះដៀលនូវព្រះធម៌

មិនលេងសើច មិនបញ្ចើចបញ្ចើ មិនមាក់ងាយ។

លោកបានកំចាត់បង់ហើយនូវអកុសលចិត្ត និងកោសជ្ជៈ។

លោកមិនឤស្រ័យនៅដោយសេចក្ដីក្រោធ ព្យាបាទ លោភ: ឬមាន:

លោកគ្មានអវិជ្ជា តណ្ហា និងឧបាទាន ស្ថិតនៅក្នុងសន្តានចិត្តឡើយ។

លោកជាអ្នកបដិបត្ដិធិម៌ ជាអ្នកមានជោគ និងលះបង់បាបបានហើយ លោកមិនមានអំនួតលើកខ្លួនថាជាអ្នកដែលប្រព្រឹត្តជីវិតបានយ៉ាងត្រឹមត្រូវទេ

វាចារបស់លោកស្និទ្ធស្នាល នឹងនិយាយតែការពិតជានិច្ច

លោកសិក្សា និងចេះដឹងសំរាប់ជាប្រយោជន៍ដល់ព្រះកម្មដ្ឋានតែប៉ុណ្ណោះ។

បុគ្គលដែលបណ្តោយខ្លួន មានការប្រមាទ ខ្វះការតាំងចិត្ដ មិនគួរនឹងបានដឹងក្នុងសច្ចធម៌

បុគ្គលនោះនឹងមិនរីកចំរើនក្នុងពន្លឺនៃបញ្ញាឡើយ។

បើមានបុគ្គលដែលឈ្លាសវៃក្នុងព្រះធម៌

ជាអ្នកទទួលបាននូវសក្ការ:ពីទេវតា និងមនុស្សទាំងឡាយ

ដែលកិត្ដិគុណរបស់អ្នកទាំងនោះធ្វើឲ្យសទ្ធាដែលមានដល់លោករឹតតែកើនឡើង

ជាពហុសូត្រ ដែលឤចរក្សាបាននូវព្រះធម៌

ជាអ្នកស្ដាប់នូវដំណឹងល្អ ដោយមុទិតាចិត្ត

ជាអ្នកសម្បូរនូវបុណ្យនិងកុសលដ៏ច្រើន

ជាអ្នកដើរតាមសច្ច: និងជាអ្នកបដិបត្ដិល្អិ

ដែលញ៉ាំងនូវបញ្ញាដ៏វិសេសឲ្យកើតឡើង

ហើយខ្លួនលោកក៏បាននូវបញ្ញាដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់

បើសិនជាមានឤចារ្យបែបនេះ ជាអ្នកណែនាំ

បុគ្គលគួរតាំងចិត្ដបដិបត្ដិធម៌ជាមួយលោកដោយសេចក្ដីព្យាយាមមិនរសាយចុះ។