navinnseab/khmer-wikipedia-article huggingface dataset:
ភាសាកម្មវិធី: Weak and strong typing

Weak and strong typing 
Weak typing allows a value of one type to be treated as another, for example treating a string as a number. This can occasionally be useful, but it can also allow some kinds of program faults to go undetected at compile time and even at run time.

Strong typing prevents the above. An attempt to perform an operation on the wrong type of value raises an error. Strongly typed languages are often termed type-safe or safe.

An alternative definition for "weakly typed" refers to languages, such as Perl and JavaScript, which permit a large number of implicit type conversions. In JavaScript, for example, the expression 2 * x implicitly converts x to a number, and this conversion succeeds even if x is null, undefined, an Array, or a string of letters. Such implicit conversions are often useful, but they can mask programming errors.
Strong and static are now generally considered orthogonal concepts, but usage in the literature differs. Some use the term strongly typed to mean strongly, statically typed, or, even more confusingly, to mean simply statically typed. Thus C has been called both strongly typed and weakly, statically typed.

It may seem odd to some professional programmers that C could be "weakly, statically typed". However, notice that the use of the generic pointer, the void* pointer, does allow for casting of pointers to other pointers without needing to do an explicit cast. This is extremely similar to somehow casting an array of bytes to any kind of datatype in C without using an explicit cast, such as (int) or (char).
ភាសាកម្មវិធី: Standard library and run-time system

Standard library and run-time system 

Most programming languages have an associated core library (sometimes known as the 'standard library', especially if it is included as part of the published language standard), which is conventionally made available by all implementations of the language. Core libraries typically include definitions for commonly used algorithms, data structures, and mechanisms for input and output.

A language's core library is often treated as part of the language by its users, although the designers may have treated it as a separate entity. Many language specifications define a core that must be made available in all implementations, and in the case of standardized languages this core library may be required. The line between a language and its core library therefore differs from language to language. Indeed, some languages are designed so that the meanings of certain syntactic constructs cannot even be described without referring to the core library. For example, in Java, a string literal is defined as an instance of the java.lang.String class; similarly, in Smalltalk, an anonymous function expression (a "block") constructs an instance of the library's BlockContext class. Conversely, Scheme contains multiple coherent subsets that suffice to construct the rest of the language as library macros, and so the language designers do not even bother to say which portions of the language must be implemented as language constructs, and which must be implemented as parts of a library.
ភាសាកម្មវិធី: Specification

Specification 

The specification of a programming language is intended to provide a definition that the language users and the implementors can use to determine whether the behavior of a program is correct, given its source code.

A programming language specification can take several forms, including the following:
 An explicit definition of the syntax, static semantics, and execution semantics of the language. While syntax is commonly specified using a formal grammar, semantic definitions may be written in natural language (e.g., as in the C language), or a formal semantics (e.g., as in Standard ML and Scheme specifications).
 A description of the behavior of a translator for the language (e.g., the C++ and Fortran specifications). The syntax and semantics of the language have to be inferred from this description, which may be written in natural or a formal language.
 A reference or model implementation, sometimes written in the language being specified (e.g., Prolog or ANSI REXXANSI — Programming Language Rexx, X3-274.1996). The syntax and semantics of the language are explicit in the behavior of the reference implementation.
ភាសាកម្មវិធី: Implementation

Implementation 

An implementation of a programming language provides a way to execute that program on one or more configurations of hardware and software. There are, broadly, two approaches to programming language implementation: compilation and interpretation. It is generally possible to implement a language using either technique.

The output of a compiler may be executed by hardware or a program called an interpreter. In some implementations that make use of the interpreter approach there is no distinct boundary between compiling and interpreting. For instance, some implementations of BASIC compile and then execute the source a line at a time.

Programs that are executed directly on the hardware usually run several orders of magnitude faster than those that are interpreted in software.

One technique for improving the performance of interpreted programs is just-in-time compilation. Here the virtual machine, just before execution, translates the blocks of bytecode which are going to be used to machine code, for direct execution on the hardware.
ភាសាកម្មវិធី: Measuring language usage

Measuring language usage 

It is difficult to determine which programming languages are most widely used, and what usage means varies by context. One language may occupy the greater number of programmer hours, a different one have more lines of code, and a third utilize the most CPU time. Some languages are very popular for particular kinds of applications. For example, COBOL is still strong in the corporate data center, often on large mainframes; Fortran in scientific and engineering applications; and C in embedded applications and operating systems. Other languages are regularly used to write many different kinds of applications.

Various methods of measuring language popularity, each subject to a different bias over what is measured, have been proposed:
 counting the number of job advertisements that mention the language
 the number of books sold that teach or describe the language
 estimates of the number of existing lines of code written in the language which may underestimate languages not often found in public searchesBieman, J.M.; Murdock, V., Finding code on the World Wide Web: a preliminary investigation, Proceedings First IEEE International Workshop on Source Code Analysis and Manipulation, 2001
 counts of language references (i.e., to the name of the language) found using a web search engine.

Combining and averaging information from various internet sites, langpop.com claims that in 2013 the ten most popular programming languages are (in descending order by overall popularity): C, Java, PHP, JavaScript, C++, Python, Shell, Ruby, Objective-C and C#.
ភាសាកម្មវិធី: Taxonomies

Taxonomies 

There is no overarching classification scheme for programming languages. A given programming language does not usually have a single ancestor language. Languages commonly arise by combining the elements of several predecessor languages with new ideas in circulation at the time. Ideas that originate in one language will diffuse throughout a family of related languages, and then leap suddenly across familial gaps to appear in an entirely different family.

The task is further complicated by the fact that languages can be classified along multiple axes. For example, Java is both an object-oriented language (because it encourages object-oriented organization) and a concurrent language (because it contains built-in constructs for running multiple threads in parallel). Python is an object-oriented scripting language.

In broad strokes, programming languages divide into programming paradigms and a classification by intended domain of use, with general-purpose programming languages distinguished from domain-specific programming languages. Traditionally, programming languages have been regarded as describing computation in terms of imperative sentences, i.e. issuing commands. These are generally called imperative programming languages. A great deal of research in programming languages has been aimed at blurring the distinction between a program as a set of instructions and a program as an assertion about the desired answer, which is the main feature of declarative programming.Carl A. Gunter, Semantics of Programming Languages: Structures and Techniques, MIT Press, 1992, ISBN 0-262-57095-5, p. 1 More refined paradigms include procedural programming, object-oriented programming, functional programming, and logic programming; some languages are hybrids of paradigms or multi-paradigmatic. An assembly language is not so much a paradigm as a direct model of an underlying machine architecture. By purpose, programming languages might be considered general purpose, system programming languages, scripting languages, domain-specific languages, or concurrent/distributed languages (or a combination of these). Some general purpose languages were designed largely with educational goals.

A programming language may also be classified by factors unrelated to programming paradigm. For instance, most programming languages use English language keywords, while a minority do not. Other languages may be classified as being deliberately esoteric or not.
ភាសាកម្មវិធី: See also

See also 

 Comparison of programming languages (basic instructions)
 Comparison of programming languages
 Computer programming
 Computer science and Outline of computer science
 Educational programming language
 Invariant based programming
 Lists of programming languages
 List of programming language researchers
 Literate programming
 Dialect (computing)
 Programming language theory
 Pseudocode
 Scientific language
 Software engineering and List of software engineering topics
ភាសាកម្មវិធី: Further reading

Further reading 

  
 Raphael Finkel: Advanced Programming Language Design , Addison Wesley 1995.
 Daniel P. Friedman, Mitchell Wand, Christopher T. Haynes: Essentials of Programming Languages, The MIT Press 2001.
 Maurizio Gabbrielli and Simone Martini: "Programming Languages: Principles and Paradigms", Springer, 2010.
 David Gelernter, Suresh Jagannathan: Programming Linguistics, The MIT Press 1990.
 Ellis Horowitz (ed.): Programming Languages, a Grand Tour (3rd ed.), 1987.
 Ellis Horowitz: Fundamentals of Programming Languages, 1989.
 Shriram Krishnamurthi: Programming Languages: Application and Interpretation, online publication.
 Bruce J. MacLennan: Principles of Programming Languages: Design, Evaluation, and Implementation, Oxford University Press 1999.
 John C. Mitchell: Concepts in Programming Languages, Cambridge University Press 2002.
 Benjamin C. Pierce: Types and Programming Languages, The MIT Press 2002.
 Terrence W. Pratt and Marvin V. Zelkowitz: Programming Languages: Design and Implementation (4th ed.), Prentice Hall 2000.
 Peter H. Salus. Handbook of Programming Languages (4 vols.). Macmillan 1998.
 Ravi Sethi: Programming Languages: Concepts and Constructs, 2nd ed., Addison-Wesley 1996.
 Michael L. Scott: Programming Language Pragmatics, Morgan Kaufmann Publishers 2005.
 Robert W. Sebesta: Concepts of Programming Languages, 9th ed., Addison Wesley 2009.
 Franklyn Turbak and David Gifford with Mark Sheldon: Design Concepts in Programming Languages, The MIT Press 2009.
 Peter Van Roy and Seif Haridi. Concepts, Techniques, and Models of Computer Programming, The MIT Press 2004.
 David A. Watt. Programming Language Concepts and Paradigms. Prentice Hall 1990.
 David A. Watt and Muffy Thomas. Programming Language Syntax and Semantics. Prentice Hall 1991.
 David A. Watt. Programming Language Processors. Prentice Hall 1993.
 David A. Watt. Programming Language Design Concepts. John Wiley & Sons 2004.
ភាសាកម្មវិធី Lua

Lua (/ˈluːə/ LOO-ə, ពី​ភាសា​ប៉ទុយហកាល់: lua [ˈlu.(w)ɐ] មាន​ន័យ​ថា ព្រះ​ចន្ទ) គឺ​ជា​ភាសា​កម្មវិធី​កូដ​បើក​ចំហ​មួយ។ គេ​បាន​យក​ភាសា Lua ទៅ​ប្រើ​នៅ​ក្នុង​ផ្នែក​នានា​បាន​យ៉ាង​ទូលំទូលាយ ដូច​ជា​នៅ​ក្នុង​វីដេអូ​ហ្គេម World of Warcraft ។ ម្យ៉ាង​វិញ​ទៀត​គេ​ក៏​អាច​ប្រើ​ភាសា Lua នៅ​ក្នុង​ការ​អភិវឌ្ឍ​កម្មវិធី​សម្រាប់ iPhone ផង​ដែរ ដូច​ជា​ហ្គេម Angry Birds ជាដើម។ តាម​ការ​ចាត់​ថ្នាក់​របស់ TIOBE Index នៅ​ខែ​មិថុនា ឆ្នាំ​២០១១ ភាសា Lua បាន​ជាប់​លេខ ១០ ក្នុង​ចំណោម​ភាសា​ដែល​មាន​ប្រជាប្រិយភាព​នានា។
ភាសាកម្មវិធី Lua: ប្រវត្តិ

ប្រវត្តិ 
ភាសា Lua ត្រូវ​បាន​បង្កើត​ឡើង​នៅ​ឆ្នាំ​១៩៩៣ ដោយ Roberto Ierusalimschy, Luiz Henrique de Figueiredo, និង Waldemar Celes ដែល​ពួកគេ​គឺ​ជា​សមាជិក​នៃ Computer Graphics Technology Group (Tecgraf) នៅ​ឯ Pontifical Catholic Unversity of Rio de Janeiro, ប្រទេស​ប្រស៊ីល។
ភាសាកម្មវិធី Lua: មុខងារ

មុខងារ
Lua ត្រូវ​បាន​គេ​ចាត់​ជា​ភាសា​ពហុ​គំរូ (multi-paradigm) ដោយ​ផ្ដល់​សំណុំ​មុខងារ​តូចៗ​នានា​ដែល​អាច​ពង្រីក​សម្រាប់​ការ​ដោះស្រាយ​បញ្ហា​ទាំង​ឡាយ​ជាជាង​ការ​ផ្ដល់​ភាព​ស្មុគស្មាញ ដែល​តម្រូវ​សម្រាប់​គំរូ (paradigm) តែមួយ។

កូដ​ឧទាហរណ៍
គេ​អាច​សរសេរ​បង្ហាញ hello world តាម​វិធី​ខាង​ក្រោម៖
print('Hello World!')

ដើម្បី​សរសេរ​ការពន្យល់ ឬ​មតិ គេ​ត្រូវ​ប្រើ​វិធី​ខាង​ក្រោម៖
-- A comment in Lua starts with a double-hyphen and runs to the end of the line.

--[[ Multi-line strings & comments
     are adorned with double square brackets. ]]

--[=[ Comments like this can have other --[[comments]] nested. ]=]

គេ​អាច​សរសេរ​អនុគមន៍​គណនា​រក​តម្លៃ​ហ្វាក់តូរីយ៉ែល​តាម​ឧទាហរណ៍​ខាង​ក្រោម៖
function factorial(n)
  local x = 1
  for i = 2,n do
    x = x * i
  end
  return x
end
ភាសាកម្មវិធី Lua: កូដ​ឧទាហរណ៍

កូដ​ឧទាហរណ៍
គេ​អាច​សរសេរ​បង្ហាញ hello world តាម​វិធី​ខាង​ក្រោម៖
print('Hello World!')

ដើម្បី​សរសេរ​ការពន្យល់ ឬ​មតិ គេ​ត្រូវ​ប្រើ​វិធី​ខាង​ក្រោម៖
-- A comment in Lua starts with a double-hyphen and runs to the end of the line.

--[[ Multi-line strings & comments
     are adorned with double square brackets. ]]

--[=[ Comments like this can have other --[[comments]] nested. ]=]

គេ​អាច​សរសេរ​អនុគមន៍​គណនា​រក​តម្លៃ​ហ្វាក់តូរីយ៉ែល​តាម​ឧទាហរណ៍​ខាង​ក្រោម៖
function factorial(n)
  local x = 1
  for i = 2,n do
    x = x * i
  end
  return x
end
ភាសាកាចក់

រូបភាពតូច| ជនជាតិកាចក់ជំហានចង្អេរ
រូបភាពតូច| ជីតាជម្រះស្មៅ
កាចក់ ( Kachok ) គឺជា ភាសាអូស្ត្រូអាស៊ី របស់ ប្រទេសវៀតណាម ។ គ្រាមភាសាទាំងពីរគឺ កាចក់និង រោមាម គឺខុសគ្នាឆ្ងាយណាស់។ ឡាមាម (ល្មាម) គឺជាឈ្មោះត្រកូលដែលត្រូវបានរកឃើញក្នុងចំណោម កាចក់ មិនមែនជាភាសាផ្សេងគ្នាទេ។

នៅប្រទេសវៀតណាម ភាសារ៉ូម (រោ-មាម) ត្រូវបាននិយាយនៅក្នុងភូមិ លេ ឃុំ មោរ៉ាយស្រុក សាថាយ ខេត្ត កនទុំ (Đặng, et al. 2010:115)។ Đặng Nghiêm Vạn, Chu Thái Sơn, Lưu Hùng. 2010. Ethnic Minorities in Vietnam. Hà Nội: Thế Giới Publishers.
ភាសាកាទុ

កាទុ ឬ Low Katu គឺ ភាសាកាទុ នៃភាគខាងកើត ឡាវ និង វៀតណាមកណ្តាល ។

នៅ វៀតណាម គេនិយាយនៅ ហ្វេ រួមទាំងនៅ ឃុំ A Lưới ផងដែរ។ យោងតាម ជំរឿន វៀតណាម ឆ្នាំ 2009 មាន ប្រជាជន កាទុ 61,588 នាក់។ Tổng điều tra dân số và nhà ở Việt Nam năm 2009: Kết quả toàn bộ.
ភាសាកូរ៉េ

ភាសាខ្មែរសាកូរ៉េ គឺជាភាសារបស់ជនជាតិកូរ៉េ ហើយត្រូវបាននិយាយភាគច្រើននៅក្នុងប្រទេសកូរ៉េខាងជើង និងកូរ៉េខាងត្បូង ហើយមានចំនួនអ្នកនិយាយច្រើនជាង ៧៨ លាននាក់។

នៅកូរ៉េខាងត្បូង ភាសាេនះត្រូវបានគេហៅថា ហាន់កុកម៉ាល (한국말) ឬ ហាន់កុកហ្គូ (Hangeul: 한국어, Hanja: 韓國語) ។ ចំណែកឯនៅប្រទេសកូរ៉េខាងជើងវិញ ភាសានេះ ត្រូវបានហៅថា ឆូសន់ម៉ាល (조선말) or ឆូសន់នូ (조선어, 朝鮮語) ។ ភាសាទាំងពីរនេះត្រូវបានគេដាក់ឈ្មោះខុសគ្នា ព្រោះឈ្មោះទូទៅរបស់កូរ៉េខាងជើង និងកូរ៉េខាងត្បូងគឺខុសគ្នា។
ភាសាកូរ៉េ: ការសរសេរ

ការសរសេរ 
នៅក្នុងប្រព័ន្ធសំណេរ (ការសរសេរ) ភាសាកូរ៉េមានអក្សរក្រមចំបងដែលមានឈ្មោះថា Hangul ។​ នៅក្នុង​ប្រទេស​កូរ៉េខាងជើង មាន​តែ ហ៊ានហ្កុល  (Hangeul) តែប៉ុណ្ណោះដែលត្រូវ​បាន​គេ​ប្រើ​ប្រាស់​ដោយ​ច្បាប់ ។ នៅក្នុង​ប្រទេស​កូរ៉េខាងត្បូង ហ៊ានហ្កុល  (Hangeul)ត្រូវ​បាន​គេ​ប្រើ​ប្រាស់ជា​សាធារណៈ ដូចជា​ក្នុង​វិស័យអប់រំជាដើម, ប៉ុន្តែហានចា ( Hanja) គឺនៅតែត្រូវ​បាន​គេប្រើ​ប្រាស់នៅតាម​សាពត៌មាន ឬក៏ជា​លក្ខណឯកទេស​ផ្សេងៗ ។ Hanja is the system of symbols used in the Chinese that are also used in Korean. Hanja was the only way to express Korean before the invention of Hangeul in the 15th century, and it was common for novels before the 19th century.
ភាសាកួយ

គុយ ឬ​ហៅ​ម្យ៉ាង​ទៀត​ថា គុយ ស៊ុយ ឬ កុយ (ភាសា  ;   ) គឺជា ភាសា កាទុ ដែលជាផ្នែកមួយនៃ គ្រួសារ អូស្ត្រូអាស៊ី ធំជាង ដែលនិយាយដោយ ប្រជាជន កួយ នៃអាស៊ីអាគ្នេយ៍។

កួយ គឺជាភាសាមួយក្នុងចំនោម ភាសាកាទុ នៅក្នុង គ្រួសារអូស្ត្រូអាស៊ី ។ វា​ត្រូវ​បាន​គេ​និយាយ​នៅ​ក្នុង ​ស្រុក​ឥសាន នៃ​ប្រទេស​ថៃ​ដោយ​មនុស្ស​ប្រមាណ ៣០០,០០០ នាក់ នៅ ​ខេត្ត​សា​វ៉ា​ន់ សុវណ្ណ​ខេ​ត និង ​ខេត្ត​សេកុង ​នៃ​ប្រទេស​ឡាវ​ប្រមាណ ៦៤.០០០ នាក់ ។ និង ខេត្តព្រះវិហារ ស្ទឹងត្រែង និង ខេត្តកំពង់ធំ ភាគខាងជើងនៃប្រទេសកម្ពុជា ចំនួន ១៥.៥០០នាក់។
ភាសាកួយ: ឈ្មោះ

ឈ្មោះ 
បំរែបំរួលអក្ខរាវិរុទ្ធ និងពូជរួមមានដូចខាងក្រោម (Sidwell 2005:11)។

 Kui
 គុយ
 កួយ
 កៅយ
 សួយ។ ពាក្យ "សួយ" ក៏​ត្រូវ​បាន​គេ​យក​ទៅ​ប្រើ​ចំពោះ​ក្រុម​ដទៃ​ទៀត​ដែរ​ដូច​ជា​សហគមន៍ ​ព័រ​ក្នុង ​ប្រទេស​កម្ពុជា ។
 យូ
 ណានហាំង
 កួយ. សៀវភៅសិក្សាជាភាសាបារាំងត្រូវបានបោះពុម្ពសម្រាប់បំរែបំរួលនេះ ( Parlons Kouy )។
ភាសាកួយ: គ្រាមភាសា

គ្រាមភាសា 
Van der haak & Woykos (1987-1988) បានកំណត់អត្តសញ្ញាណពូជគុយធំៗចំនួនពីរនៅក្នុងខេត្តសុរិន្ទ និង ស៊ីសាកេត ភាគខាងកើតប្រទេសថៃ គឺ កួយ។ Van der haak & Woykos ក៏បានកំណត់អត្តសញ្ញាណពូជ Kui ផ្សេងគ្នា ដូចខាងក្រោមនៅក្នុង ខេត្ត Sisaket ប្រទេសថៃ។ Van der haak, F. and Woykos, B. (1987-1988). "Kui dialect survey in Surin and Sisaket", in The Mon-Khmer Studies Journal, vol. 16-17, pp. 109–142. http://sealang.net/sala/archives/pdf8/vanderhaak1987-1988kui.pdf

 Kui Nhə : ស្រុក ស៊ីសាកេត (10 ភូមិ), ស្រុក Phraibung (5 ភូមិ), ស្រុករ៉ាស៊ិសាលៃ (4 ភូមិ) ។ ប្រហែល ៨ ពាន់នាក់។
 គុយញ៉ូវ ( គុយម៉ាយ ) : ស្រុករសីសាឡៃ (៥ភូមិ) ស្រុកឧទុមផនភីសាយ (៩ភូមិ)។ ភូមិទាំងអស់លាយឡំជាមួយឡាវ/អ៊ីសាន្ត។
 គុយព្រៅយ៉ៃ : ឃុំព្រឺយ៉ៃ ស្រុកខាន់ខាន់ ។

Mann & Markowski (2005) បានរាយការណ៍អំពីគ្រាមភាសាកួយចំនួនបួនខាងក្រោមដែលនិយាយនៅក្នុង ប្រទេសកម្ពុជា ភាគខាងជើងភាគកណ្តាល។

 ន្ដៅ
 Ntra : រាប់បញ្ចូលទាំងភាសារងនៃ Auk និង វ៉ា
 ម្លា : មានចំនួន 567 នាក់ នៅភូមិតែមួយ ឃុំក្រឡាពាស ស្រុកជាំក្សាន្ត ខេត្តព្រះវិហារ
 " ថ្មី "

គុយ/កួយ ហៅថា ន្យឺ ( ɲə ) ត្រូវបាននិយាយនៅក្នុងភូមិ Ban Phon Kho, Ban Khamin, Ban Nonkat, Ban Phon Palat និង បានប្រាសាទន្យឺ ក្នុង ខេត្តស៊ីសាកេតប្រទេសថៃ។ Taweeporn Suwannaraj. 1980. The phonology of the Nyeu language. MA thesis, Mahidol University. ជនជាតិ ន្យឺ នៃ Ban Phon Kho អះអាងថា ដូនតារបស់ពួកគេបានចំណាកស្រុកពី Muang Khong ស្រុក Rasisalai ខេត្ត ស៊ីសាកេត។

នៅក្នុង ខេត្តបុរីរម្យ កួយត្រូវបាននិយាយនៅក្នុងស្រុកចំនួន 4 គឺ Nong Ki, Prakhon Chai, Lam Plai Mat, និង Nong Hong (Sa-ing Sangmeen 1992:14)។ Sa-ing Sangmeen. 1992. The Kooy language of Tambon Yoeyprasat, Amphoe Nongki, Burirum . M.A. dissertation. Nakhon Pathom: Silpakorn University. នៅក្នុងស្រុក ណងគី ភូមិកួយស្ថិតនៅផ្នែកខាងត្បូងនៃឃុំយ៉យប្រាសាទ (យ៉ៃប្រា) និងនៅផ្នែកខាងលិចនៃសង្កាត់មឿងផៃ (ក្រុងไผ่) (សាំងសាំងមៀន ១៩៩២:១៦)។
ភាសាកួយ: សូរស័ព្ទ

សូរស័ព្ទ 
ខាង​ក្រោម​នេះ​គឺ​ជា​សូរសព្ទ​នៃ​ភាសា​កួយ (សុរិន)៖ 

 ព្យញ្ជនៈ 
 Labial អាលវីអូឡា ក្រអូមមាត់ វល្លិ៍ ឡូតូ ភ្លីភ្លើ /</br> ជាប់ចិត្ត គ្មានសំឡេង      ប្រាថ្នា     បាន​បញ្ចេញ​សំឡេង    ច្រមុះ     កកិត    រាវ រ៉ូទិក   ចំហៀង   រអិល  

 ស្រៈ 
 ខាងមុខ កណ្តាល ត្រឡប់មកវិញ បិទ       បិទពាក់កណ្តាល       កណ្តាល       បើក    
សំឡេងស្រៈក៏អាចត្រូវបានសម្គាល់ដោយប្រើសំឡេងដកដង្ហើម៖
+ស្រៈដកដង្ហើម ខាងមុខ កណ្តាល ត្រឡប់មកវិញ បិទ ខ្ញុំ̤ ខ្ញុំ̤ː ɯ̤ ɯ̤ː ṳ ṳː បិទពាក់កណ្តាល អ៊ី̤ អ៊ី̤ː ɤ̤ ɤ̤ː o̤ o̤ː កណ្តាល ɛ̤ ɛ̤ː ʌ̤ ʌ̤ː ɔ̤ ɔ̤ː បើក a̤ a̤ː ɑ̤ ɑ̤ː
ភាសាកួយ: ព្យញ្ជនៈ

ព្យញ្ជនៈ 
 Labial អាលវីអូឡា ក្រអូមមាត់ វល្លិ៍ ឡូតូ ភ្លីភ្លើ /</br> ជាប់ចិត្ត គ្មានសំឡេង      ប្រាថ្នា     បាន​បញ្ចេញ​សំឡេង    ច្រមុះ     កកិត    រាវ រ៉ូទិក   ចំហៀង   រអិល
ភាសាកួយ: ស្រៈ

ស្រៈ 
 ខាងមុខ កណ្តាល ត្រឡប់មកវិញ បិទ       បិទពាក់កណ្តាល       កណ្តាល       បើក    
សំឡេងស្រៈក៏អាចត្រូវបានសម្គាល់ដោយប្រើសំឡេងដកដង្ហើម៖
+ស្រៈដកដង្ហើម ខាងមុខ កណ្តាល ត្រឡប់មកវិញ បិទ ខ្ញុំ̤ ខ្ញុំ̤ː ɯ̤ ɯ̤ː ṳ ṳː បិទពាក់កណ្តាល អ៊ី̤ អ៊ី̤ː ɤ̤ ɤ̤ː o̤ o̤ː កណ្តាល ɛ̤ ɛ̤ː ʌ̤ ʌ̤ː ɔ̤ ɔ̤ː បើក a̤ a̤ː ɑ̤ ɑ̤ː
ភាសាកួយ: ទីតាំង

ទីតាំង 
បញ្ជីខាងក្រោមនៃទីតាំងភូមិកួយក្នុង ខេត្តស៊ីសាកេត គឺមកពី Van der haak & Woykos (1987-1988:129) ។ សញ្ញាផ្កាយ (ដាក់នៅមុខឈ្មោះភូមិ) បង្ហាញពីភូមិចម្រុះជាតិសាសន៍ ដែលជនជាតិកួយរស់នៅជាមួយជនជាតិ ឡាវ ឬ ខ្មែរ ។

 គុយញ៉េ 

 ស្រុកមឿង
 ឃុំ ផុនខ ផុន ខៈ ផុនខ ផុនខកូ ណង យ៉ាណាង ឃ្លាំង ណុន
 ស្រុក​ធុំ : ខាំ​មីន
 ស្រុកផា យូ
 ស្រុក​ផៃ​យូ ​ពយៈ * នង​ធុំ
 ភូមិព្រហ្មសណ្ឋាន ព្រហ្ម សញ្ញវ័ន: សំរោង, ខន្ធវ
 ឃុំ ណងភេក ណូន ផេក * ខូកភេក កូកเพ็ក
 ស្រុក Phraibung ไพรบึง
 Tambon Prasatyae ประเทศเกาหลี: Prasatyaenua ​, Prasatyaetai ประเทศใต้, Khawaw, Phonpalat, Cangun
 ស្រុក រាសី សីឡៃ
 ឃុំមឿងហុង เมืองคง : យ៉ៃធំ
 ស្រុកសិលាឡាត់ សិលា ឡាត់
 ឃុំ​គង់ ​គង : គង់​គង, មឿង​កូវ, ក្រុង​ចាស់, * ចក

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ជនជាតិ ភាគតិច ក្នុង ប្រទេស កម្ពុជា
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ភាសានៃកម្ពុជា
ភាសាកួយ: គុយញ៉េ

គុយញ៉េ 

 ស្រុកមឿង
 ឃុំ ផុនខ ផុន ខៈ ផុនខ ផុនខកូ ណង យ៉ាណាង ឃ្លាំង ណុន
 ស្រុក​ធុំ : ខាំ​មីន
 ស្រុកផា យូ
 ស្រុក​ផៃ​យូ ​ពយៈ * នង​ធុំ
 ភូមិព្រហ្មសណ្ឋាន ព្រហ្ម សញ្ញវ័ន: សំរោង, ខន្ធវ
 ឃុំ ណងភេក ណូន ផេក * ខូកភេក កូកเพ็ក
 ស្រុក Phraibung ไพรบึง
 Tambon Prasatyae ประเทศเกาหลี: Prasatyaenua ​, Prasatyaetai ประเทศใต้, Khawaw, Phonpalat, Cangun
 ស្រុក រាសី សីឡៃ
 ឃុំមឿងហុង เมืองคง : យ៉ៃធំ
 ស្រុកសិលាឡាត់ សិលា ឡាត់
 ឃុំ​គង់ ​គង : គង់​គង, មឿង​កូវ, ក្រុង​ចាស់, * ចក

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ជនជាតិ ភាគតិច ក្នុង ប្រទេស កម្ពុជា
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ភាសានៃកម្ពុជា
ភាសាក្រិច

Category:Languages with ISO 639-2 code
Category:Languages with ISO 639-1 code
ក្រិក (  ,  ; Ancient Greek) គឺជាសាខាឯករាជ្យនៃគ្រួសារភាសាឥណ្ឌូ-អឺរ៉ុប ដែលមានដើមកំណើតនៅប្រទេសក្រិច ស៊ីប អ៊ីតាលី (នៅ កាឡាប្រៀ និង សាឡេនតូ ) ភាគខាងត្បូង អាល់បានី និងតំបន់ផ្សេងទៀតនៃ បាល់កង់ ឆ្នេរសមុទ្រខ្មៅ អាស៊ីមីន័រ និង មេឌីទែរ៉ាណេខាងកើត ។ វាមានឯកសារប្រវត្តិសាស្ត្រវែងបំផុត នៃភាសាឥណ្ឌូ - អឺរ៉ុប ដែលមានរយៈពេលយ៉ាងតិច ៣៤០០ ឆ្នាំនៃកំណត់ត្រាសរសេរ។  ប្រព័ន្ធ​សរសេរ​របស់​វា​គឺ​ជា​អក្ខរក្រម​ក្រិក ដែល​ត្រូវ​បាន​ប្រើ​អស់​រយៈ​ពេល​ប្រហែល ២៨០០ ឆ្នាំ​មក​ហើយ។   ពីមុន ភាសាក្រិចត្រូវបានកត់ត្រានៅក្នុងប្រព័ន្ធសរសេរដូចជា លីនអៀរបេ និង ព្យាង្គក្រមស៊ីប ។  អក្ខរក្រម​បាន​កើត​ចេញ​ពី ​អក្សរភូនីស្យាន ហើយ​ជា​មូលដ្ឋាន​នៃ ​អក្សរឡាតាំង ស៊ីរីលីក អាមេនី កូបទិក ហ្គោធិក និង​ប្រព័ន្ធ​សរសេរ​ជា​ច្រើន​ទៀត។

ភាសាក្រិចគឺជាកន្លែងដ៏សំខាន់មួយនៅក្នុងប្រវត្តិសាស្រ្តនៃពិភពលោកខាងលិច។ ចាប់ផ្តើមជាមួយនឹងវីរភាពនៃ ហូម័រ អក្សរសិល្ប៍ក្រិកបុរាណ រួមបញ្ចូលការងារជាច្រើនដែលមានសារៈសំខាន់យូរអង្វែងនៅក្នុង កាណុនអឺរ៉ុប ។ ភាសាក្រិចក៏ជាភាសាដែលអត្ថបទជាមូលដ្ឋានជាច្រើននៅក្នុងវិទ្យាសាស្ត្រ និងទស្សនវិជ្ជាត្រូវបានផ្សំឡើងពីដំបូង។ គម្ពីរសញ្ញាថ្មី នៃ គម្ពីរគ្រិស្តសាសនា ក៏ត្រូវបានសរសេរដើមដំបូងជាភាសាក្រិចផងដែរ។ Kurt Aland, Barbara Aland The text of the New Testament: an introduction to the critical 1995 p. 52. Archibald Macbride Hunter Introducing the New Testament 1972 p. 9. រួមជាមួយនឹងអត្ថបទ និងប្រពៃណីរបស់ ឡាតាំង នៃ ពិភពរ៉ូម៉ាំង អត្ថបទក្រិក និងសង្គមក្រិកនៃវត្ថុបុរាណគឺជាវត្ថុនៃការសិក្សាអំពីវិន័យនៃបុរាណ ។

ក្នុងកំឡុងសម័យបុរាណ ភាសាក្រិចគឺនៅឆ្ងាយបំផុត លីងហ្កោ ហ្វ្រន់កា ដែលនិយាយយ៉ាងទូលំទូលាយនៅក្នុងពិភពលោកមេឌីទែរ៉ាណេ។  នៅទីបំផុតវាបានក្លាយជាភាសាផ្លូវការនៃ ចក្រភពប៊ីហ្សង់ទីន ហើយបានអភិវឌ្ឍទៅជា ភាសាក្រិចមជ្ឈិមសម័យ ។  នៅក្នុង ទម្រង់ទំនើប របស់វា ភាសាក្រិចគឺជាភាសាផ្លូវការរបស់ក្រិក និងស៊ីប និងជាភាសាផ្លូវការមួយក្នុងចំណោម ភាសាផ្លូវការទាំង២៤ របស់សហភាពអឺរ៉ុប ។ វាត្រូវបាននិយាយយ៉ាងហោចណាស់ 13.5 មនុស្សរាប់លាននាក់សព្វថ្ងៃនេះនៅក្នុងប្រទេសក្រិក ស៊ីប អ៊ីតាលី អាល់បានី ទួរគី និងប្រទេសជាច្រើនទៀតនៃ ជនភៀសខ្លួនក្រិក ។

ឫស ក្រិចត្រូវបានប្រើប្រាស់យ៉ាងទូលំទូលាយអស់ជាច្រើនសតវត្សមកហើយ ហើយបន្តត្រូវបានគេប្រើយ៉ាងទូលំទូលាយក្នុងការបង្កើតពាក្យថ្មីជាភាសាផ្សេង។ ភាសាក្រិច និងឡាតាំង គឺជាប្រភពលេចធ្លោនៃ វាក្យសព្ទវិទ្យាសាស្ត្រអន្តរជាតិ ។
រូបភាពតូច| ការបង្ហាញតាមឧត្ដមគតិរបស់អ្នកនិពន្ធ ហូម័រ
ភាសាខ្មែរ

ភាសាខ្មែរ គឺជាភាសាកំណើតរបស់ជនជាតិខ្មែរនិងជាភាសាផ្លូវការរបស់ប្រទេសកម្ពុជា។ ភាសាសំស្ក្រឹតនិងភាសាបាលីបាន​ជួយបង្កើតខេមរភាសា ព្រោះភាសាខ្មែរបានខ្ចីពាក្យច្រើនពីភាសាទាំងពីរនេះ។ ​មានអក្សរក្រមវែងជាងគេនៅលើពិភពលោក ។​ វាជាភាសាមួយដ៏ចំណាស់​ ដែលប្រហែលជាមានដើមកំណើតតាំងតែពី​២០០០ឆ្នាំមុនមកម៉្លេះ។
រូបភាពតូច|ភាសាខ្មែរជាអក្សរខ្មែរដោយប្រើពុម្ពអក្សរភាសាខ្មែរ
រូបភាពតូច|ការអនុវត្តនិយាយភាសាខ្មែរ  ពណ៌ខៀវដិតជាភាសានិយាផ្លូវការក្នុង ពណ៌ទឹកក្រូចជាភាសាជនជាតិខ្មែរក្រោម និង ខ្មែរសុរិន្ទ ដែលស្ថិតនៅក្នុងប្រទេសថៃ-វៀតណាម និងពណ៌លឿងមានវត្តមានជនភៀសខ្លួនតាមប្រទេសនានានៅពិភពលោក
ភាសាខ្មែរមានឥទ្ធិពលទៅលើLlenguatgeនិងភាសាឡាវ។ ​ភាសាពីរនេះបានខ្ចីពាក្យជាច្រើន ពីភាសាខ្មែរដែល នាំឲ្យពួកអឺរ៉ុបស្មានថាវានៅក្នុងអំបូរភាសាដូចគ្នា។
ភាសាថៃ និង ភាសាឡាវស្ថិតនៅក្នុងអំបូរភាសាក្រា-ដៃ ឯភាសាខ្មែរស្ថិតនៅក្នុងអំបូរភាសាអូស្ត្រូអាស៊ី​ជាមួយភាសាមននិងភាសាវៀតណាម។ ភស្តុតាងមួយដែលបង្ហាញអំពីការប្រើតួអក្សរខ្មែរ គឺនៅក្នុងសិលាចារឹកវ៉ូកាញ់ វៀតណាមខាងត្បូង​ដែលក្នុងសិលាចារឹកនោះមានចុះកាលបរិច្ឆេទ​ឆ្នាំ៦១១ ។