navinnseab/khmer-wikipedia-article huggingface dataset:
មឿង: និរុត្តិសាស្ត្រ

និរុត្តិសាស្ត្រ 

 NB : Luo et al ។ employ / ü / ដែលអាចស្កេនខុសជា /ii/ ។

 ប្រព័ន្ធធារាសាស្ត្រ មឿងហ្វៃ 
មឿងហ្វៃ គឺជាពាក្យ ដែលបង្កើតឡើងវិញ ពី ប្រូតូ-តៃ ដែលជាបុព្វបុរសទូទៅនៃ ភាសាតៃ ទាំងអស់។ នៅតំបន់ ក្វាងស៊ី -ហ្គឺចូវ នៃភាគខាងត្បូងប្រទេសចិន ពាក្យនេះបានពិពណ៌នាអំពីអ្វីដែលជាប្រភេទនៃវិស្វកម្មធារាសាស្ត្រតែមួយគត់សម្រាប់ ការដាំដុះស្រូវសើម ។ មឿង មានន័យថា 'ប្រឡាយទឹក ប្រឡាយ' និង ហ្វៃ 'ទំនប់ទឹក ទំនប់ទឹក' ។ រួមគ្នាសំដៅទៅលើប្រព័ន្ធធារាសាស្រ្តទំនាញសម្រាប់ដឹកនាំទឹកពីអូរ និងទន្លេ។  ភាសា Proto-តៃ មិន​ត្រូវ​បាន​បញ្ជាក់​ដោយ​ផ្ទាល់​ដោយ​អត្ថបទ​ដែល​នៅ​រស់រាន​មាន​ជីវិត​ទេ ប៉ុន្តែ​ត្រូវ​បាន​បង្កើត​ឡើង​វិញ​ដោយ​ប្រើ ​វិធី​ប្រៀបធៀប ។ ពាក្យនេះមាន Proto-Tai-tone A1 ។ ពាក្យ A1 ទាំងអស់កំពុងបង្កើនសម្លេងនៅក្នុងភាសាថៃ និងឡាវសម័យទំនើប ដោយអនុវត្តតាមច្បាប់កំណត់សម្រាប់ ប្រភពដើមនៃសម្លេង ។ ដូច្នោះហើយពាក្យគឺ៖

 ជា  ទំនើប เหมืองฝาย;
 ភាសា  ទំនើប   . http://sealang.net/lao/dictionary.htm ເຫມືອງຝາຽ ( NB : ការចូលភាសាឡាវរបស់ បណ្ណាល័យ SEAlang លុបការសម្គាល់សំនៀង ដែលជាកំហុសក្នុងការវាយអក្សរ។)

សូរសព្ទភាសា ផ្សេងគ្នាផ្តល់អត្ថន័យផ្សេងគ្នា; អាហារូបករណ៍មិនបានបង្កើតទំនាក់ទំនងរវាងពាក្យនេះ និងលក្ខខណ្ឌណាមួយដែលខុសគ្នានៅក្នុងសម្លេងនោះទេ។

 ប្រភពដើមនៃមឿង 
មឿង ​បាន​បង្ហាញ​ពី​អត្ថន័យ​ជា​ច្រើន​ដែល​ទាក់ទង​នឹង​ការ​តម្រង់​ទិស​ខាង​រដ្ឋបាល សង្គម នយោបាយ និង​សាសនា​លើ​ការ​ដាំ​ស្រូវ​សើម។ ដើម​កំណើត​នៃ​ពាក្យ មឿង នៅ​តែ​មិន​ច្បាស់​លាស់។ នៅខែតុលា ឆ្នាំ 2007 បណ្ណាល័យជាតិនៃប្រទេសឡាវ សហការជាមួយ បណ្ណាល័យរដ្ឋប៊ែកឡាំង និង សាកលវិទ្យាល័យ Passau បានចាប់ផ្តើមគម្រោងមួយដើម្បីផលិតបណ្ណាល័យឌីជីថលនៃសាត្រាស្លឹករឹតឡាវ។ ឯកសារដែលបានបង្ហាញនៅក្នុងសន្និសិទបេតិកភណ្ឌអក្សរសាស្ត្រឡាវ ដែលបានធ្វើឡើងនៅ ទីក្រុងវៀងចន្ទន៍ ក្នុងឆ្នាំ 2005 ក៏ត្រូវបានផ្តល់ជូនផងដែរ។ MS ជាច្រើន បំភ្លឺការទាមទារផ្នែករដ្ឋបាល សង្គម នយោបាយ និងសាសនា ដែលដាក់លើសហគមន៍ក្នុងតំបន់ទឹកដូចគ្នា ដែលធានានូវកិច្ចសហប្រតិបត្តិការកម្រិតខ្ពស់ ដើម្បីបង្កើត និងថែទាំប្រព័ន្ធធារាសាស្ត្រ ( មឿង-ហ្វាយ ) ដែលប្រហែលជាមូលហេតុចម្បងនៃការបង្កើត មឿង ។ 

 ខាំមឿង 
ខាំមឿង (  ) គឺជាទម្រង់នៃការនិយាយបែបទំនើបនៃ ភាសាថៃខាងជើង ចាស់ ដែលជាភាសានៃនគរ ឡានណា (លានវាល)។ ភាសា​ថៃ​កណ្តាល ​អាច​ហៅ ​ជនជាតិ​ថៃ​ភាគ​ខាងជើង និង​ភាសា​របស់​ពួកគេ ​ថា យន់ ​។ គេហៅភាសារបស់គេ ថា ខាំមឿង ដែល ខាំ មានន័យថា ភាសា ឬ ពាក្យ; មឿង ; ទីក្រុង ដូច្នេះអត្ថន័យនៃ "ភាសាទីក្រុង" ជាពិសេសផ្ទុយពី ប្រជាជនកុលសម្ព័ន្ធភ្នំ ជាច្រើននៅតំបន់ភ្នំជុំវិញ។  

 Acequia ជាពាក្យភាសាអេស្ប៉ាញសម្រាប់ប្រព័ន្ធធារាសាស្ត្ររៀបចំដូចជាប្រព័ន្ធធារាសាស្ត្រមឿងហ្វៃ
 ឈៀង (ឈ្មោះទីកន្លែង)
 អាណានិគមផ្ទៃក្នុង
 ទូស៊ី
 វៀង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អត្ថបទដែលមានពាក្យជាភាសាចិន
មឿង: ប្រព័ន្ធធារាសាស្ត្រ មឿងហ្វៃ

ប្រព័ន្ធធារាសាស្ត្រ មឿងហ្វៃ 
មឿងហ្វៃ គឺជាពាក្យ ដែលបង្កើតឡើងវិញ ពី ប្រូតូ-តៃ ដែលជាបុព្វបុរសទូទៅនៃ ភាសាតៃ ទាំងអស់។ នៅតំបន់ ក្វាងស៊ី -ហ្គឺចូវ នៃភាគខាងត្បូងប្រទេសចិន ពាក្យនេះបានពិពណ៌នាអំពីអ្វីដែលជាប្រភេទនៃវិស្វកម្មធារាសាស្ត្រតែមួយគត់សម្រាប់ ការដាំដុះស្រូវសើម ។ មឿង មានន័យថា 'ប្រឡាយទឹក ប្រឡាយ' និង ហ្វៃ 'ទំនប់ទឹក ទំនប់ទឹក' ។ រួមគ្នាសំដៅទៅលើប្រព័ន្ធធារាសាស្រ្តទំនាញសម្រាប់ដឹកនាំទឹកពីអូរ និងទន្លេ។  ភាសា Proto-តៃ មិន​ត្រូវ​បាន​បញ្ជាក់​ដោយ​ផ្ទាល់​ដោយ​អត្ថបទ​ដែល​នៅ​រស់រាន​មាន​ជីវិត​ទេ ប៉ុន្តែ​ត្រូវ​បាន​បង្កើត​ឡើង​វិញ​ដោយ​ប្រើ ​វិធី​ប្រៀបធៀប ។ ពាក្យនេះមាន Proto-Tai-tone A1 ។ ពាក្យ A1 ទាំងអស់កំពុងបង្កើនសម្លេងនៅក្នុងភាសាថៃ និងឡាវសម័យទំនើប ដោយអនុវត្តតាមច្បាប់កំណត់សម្រាប់ ប្រភពដើមនៃសម្លេង ។ ដូច្នោះហើយពាក្យគឺ៖

 ជា  ទំនើប เหมืองฝาย;
 ភាសា  ទំនើប   . http://sealang.net/lao/dictionary.htm ເຫມືອງຝາຽ ( NB : ការចូលភាសាឡាវរបស់ បណ្ណាល័យ SEAlang លុបការសម្គាល់សំនៀង ដែលជាកំហុសក្នុងការវាយអក្សរ។)

សូរសព្ទភាសា ផ្សេងគ្នាផ្តល់អត្ថន័យផ្សេងគ្នា; អាហារូបករណ៍មិនបានបង្កើតទំនាក់ទំនងរវាងពាក្យនេះ និងលក្ខខណ្ឌណាមួយដែលខុសគ្នានៅក្នុងសម្លេងនោះទេ។
មឿង: ប្រភពដើមនៃមឿង

ប្រភពដើមនៃមឿង 
មឿង ​បាន​បង្ហាញ​ពី​អត្ថន័យ​ជា​ច្រើន​ដែល​ទាក់ទង​នឹង​ការ​តម្រង់​ទិស​ខាង​រដ្ឋបាល សង្គម នយោបាយ និង​សាសនា​លើ​ការ​ដាំ​ស្រូវ​សើម។ ដើម​កំណើត​នៃ​ពាក្យ មឿង នៅ​តែ​មិន​ច្បាស់​លាស់។ នៅខែតុលា ឆ្នាំ 2007 បណ្ណាល័យជាតិនៃប្រទេសឡាវ សហការជាមួយ បណ្ណាល័យរដ្ឋប៊ែកឡាំង និង សាកលវិទ្យាល័យ Passau បានចាប់ផ្តើមគម្រោងមួយដើម្បីផលិតបណ្ណាល័យឌីជីថលនៃសាត្រាស្លឹករឹតឡាវ។ ឯកសារដែលបានបង្ហាញនៅក្នុងសន្និសិទបេតិកភណ្ឌអក្សរសាស្ត្រឡាវ ដែលបានធ្វើឡើងនៅ ទីក្រុងវៀងចន្ទន៍ ក្នុងឆ្នាំ 2005 ក៏ត្រូវបានផ្តល់ជូនផងដែរ។ MS ជាច្រើន បំភ្លឺការទាមទារផ្នែករដ្ឋបាល សង្គម នយោបាយ និងសាសនា ដែលដាក់លើសហគមន៍ក្នុងតំបន់ទឹកដូចគ្នា ដែលធានានូវកិច្ចសហប្រតិបត្តិការកម្រិតខ្ពស់ ដើម្បីបង្កើត និងថែទាំប្រព័ន្ធធារាសាស្ត្រ ( មឿង-ហ្វាយ ) ដែលប្រហែលជាមូលហេតុចម្បងនៃការបង្កើត មឿង ។
មឿង: ខាំមឿង

ខាំមឿង 
ខាំមឿង (  ) គឺជាទម្រង់នៃការនិយាយបែបទំនើបនៃ ភាសាថៃខាងជើង ចាស់ ដែលជាភាសានៃនគរ ឡានណា (លានវាល)។ ភាសា​ថៃ​កណ្តាល ​អាច​ហៅ ​ជនជាតិ​ថៃ​ភាគ​ខាងជើង និង​ភាសា​របស់​ពួកគេ ​ថា យន់ ​។ គេហៅភាសារបស់គេ ថា ខាំមឿង ដែល ខាំ មានន័យថា ភាសា ឬ ពាក្យ; មឿង ; ទីក្រុង ដូច្នេះអត្ថន័យនៃ "ភាសាទីក្រុង" ជាពិសេសផ្ទុយពី ប្រជាជនកុលសម្ព័ន្ធភ្នំ ជាច្រើននៅតំបន់ភ្នំជុំវិញ។  

 Acequia ជាពាក្យភាសាអេស្ប៉ាញសម្រាប់ប្រព័ន្ធធារាសាស្ត្ររៀបចំដូចជាប្រព័ន្ធធារាសាស្ត្រមឿងហ្វៃ
 ឈៀង (ឈ្មោះទីកន្លែង)
 អាណានិគមផ្ទៃក្នុង
 ទូស៊ី
 វៀង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អត្ថបទដែលមានពាក្យជាភាសាចិន
មឿង សេម៉ា

មឿងសេម៉ា ជា​សំណង់​ប្រាសាទ​ខ្មែរ​ដែល​មាន​ទីតាំង​នៅ​ស្រុក​ស៊ុង​នឿន ខេត្ត​នគររាជសីមា ប្រទេស​ថៃ។

វាត្រូវបានប៉ាន់ស្មានថាទីក្រុងនេះត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅសតវត្ស ទី ៧ឬទី៨ ​ក្នុង​សម័យ ​ទេវ​វ​តី ​បន្ទាប់​មក​បាន​ក្លាយ​ជា​ផ្នែក​មួយ​នៃ ​អាណាចក្រ​ខ្មែរ ​នៅសតវត្សទី១០-ទី១៣ ។

​មាន​ទំហំ ៣ គុណនឹង ៤ គីឡូម៉ែត្រ រួម​ទាំង​ទីក្រុង​រាង​ពងក្រពើ​ដែល​មាន​ទំហំ ១៤០០ គុណ ២០០០ ម៉ែត្រ ហ៊ុំព័ទ្ធ​ដោយ​ជញ្ជាំង ​ថ្មបាយក្រៀម ។ របស់បុរាណជាច្រើន​ត្រូវ​បាន​គេ​រក​ឃើញ​ក្នុង​អំឡុង​ពេល​កំណាយ​នោះ រួម​មាន​ព្រះពុទ្ធ​បដិមា​មួយ​អង្គ​តាំង​ពី​សម័យ ​ទ្វារវតី ដែល​បាន​រក្សា​ទុក​សព្វ​ថ្ងៃ​នៅ​ក្នុង​បរិវេណ ​វត្ត​ធម្មចក្រសេមារាម ។
មឿង សេម៉ា: រូបថត

រូបថត 
ធ្វេង|រូបភាពតូច| ផ្ទាំង​ពណ៌នា​ក្រុង​មឿង​សេម៉ា ជា​ភាសា​សៀម និង​អង់គ្លេស
មឿង សេម៉ា: ប្រភព

ប្រភព 

 ម៉ៃឃើល ហ្វ្រីមែន មគ្គុទ្ទេសក៍ប្រាសាទខ្មែរនៅប្រទេសថៃ និងឡាវ សៀវភៅ Rivers ឆ្នាំ ១៩៩៦
 Michael Freeman, Palaces of the Gods: សិល្បៈ និងស្ថាបត្យកម្មខ្មែរនៅប្រទេសថៃ, River Books, 2001
 Yoshiaki Ishizawa, តាមបណ្តោយផ្លូវ Royal Roads To Angkor, Weatherhill, ឆ្នាំ 1999
 Claude Jacques និង Philippe Lafond, The Khmer Empire, River Books, 2007
 Vittorio Roveda, រូបភាពនៃព្រះ៖ ទេវកថាខ្មែរនៅកម្ពុជា ថៃ និងឡាវ, សៀវភៅទន្លេ, ២០០៥
 Betty Gosling, ប្រភពដើមនៃសិល្បៈថៃ, River Books, 2004
 ផែនទីគំនូរជីវចលនៃអាណាចក្រខ្មែរពីឆ្នាំ 100 ដល់ 1500 គ.ស 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រវត្តិសាស្ត្រថៃ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រវត្តិសាស្ត្រខ្មែរ
មឿង ឧទង

មឿង ឧទង ( เมืองอู่ทอง   ) ជា​កន្លែង​បុរាណ​វិទ្យា​មួយ​ស្ថិត​នៅ​ក្នុង ​ស្រុកឧទង ខេត្ត សុវណ្ណបុរី ។ វាត្រូវបានកើតនៅពីប្រហែលសតវត្សទី ១០មុនគ.ស។  Higham, C., 2014, Early Mainland Southeast Asia, Bangkok: River Books Co., Ltd.,  ឧទង គឺជារដ្ឋទីក្រុងដ៏ធំបំផុតមួយដែលបានលេចចេញនៅជុំវិញវាលទំនាបនៃភាគកណ្តាលនៃប្រទេសថៃក្នុងសហសវត្សរ៍ទីមួយ ប៉ុន្តែត្រូវបានបោះបង់ចោលនៅប្រហែលឆ្នាំ ១០០០ នៃគ.ស ដោយសារជំងឺរាតត្បាត និងបាត់បង់នៅក្នុងស្ថានភាពទីក្រុងពាណិជ្ជកម្មសំខាន់ៗ។  វាត្រូវបានតាំងទីលំនៅថ្មីក្នុងសម័យ អយុធ្យា ប៉ុន្តែត្រូវបានបោះបង់ចោលម្តងទៀតបន្ទាប់ពី ការដួលរលំនៃអយុធ្យា ក្នុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៧៦០ ។ 

ឧទង ក៏ត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជារដ្ឋទីក្រុងដំបូងគេដែលប្រតិបត្តិ សាសនាព្រាហ្មណ៍ និង ព្រះពុទ្ធសាសនា នៅភាគកណ្តាលនៃប្រទេសថៃបច្ចុប្បន្ន។ Art and Culture Editorial Office, ed. (4 July 2023). "ย้อนรอยเมืองอู่ทอง แหล่งความเจริญในยุคโบราณจากเส้นทางการค้าและศาสนา" (in Thai). Matichon. Archived from the original on 22 August 2023. Retrieved 22 August 2023.
Category:CS1 Thai-language sources (th) OW Wolters បានប៉ាន់ស្មានថា ឧទង គឺជាមជ្ឈមណ្ឌលនៃ ចេន លីហ្វូ ដែលជានគរបុរាណមួយដែលបានរៀបរាប់នៅក្នុងអត្ថបទរបស់ចិន ស៊ឹងហ៊ុយ យ៉ាវកៅ ក្នុងឆ្នាំ ១២០០ និង ១២០៥  ខណៈពេលដែល លោក Paul Wheatley លើកឡើងថា ទីតាំងដែលចោទសួរគឺជាទីក្រុង-រដ្ឋរបស់ ឈិន លីន ជានគរនៃ ហ្វូណន បានព្យាយាមបញ្ចូលក្នុងអំឡុងសតវត្សទី ៤ ។
មឿង ឧទង: បុរេប្រវត្តិ

បុរេប្រវត្តិ 
លទ្ធផលនៃការសិក្សាផ្នែកបុរាណវិទ្យាបានបង្ហាញថា តំបន់ជុំវិញឧទងតំបន់ជុំវិញ ត្រូវបានមនុស្សរស់នៅតា១០ពីប្រហែល 10 ឆ្នាំមុនគ.ស ុគថ្មថ្មពិល និង យុគលោហៈ ។ វត្ថុ​តាង​ដែល​រក​ឃើញ​គឺ​ឧបករណ៍​ធ្វើ​ពី​ថ្ម និង​ដែក​ដូច​ជា លំពែង​សំរិទ្ធ ពូថៅ​លង្ហិន និង​ក្រវិល​ធ្វើ​ពី​ថ្ម។ Art and Culture Editorial Office, ed. (4 July 2023). "ย้อนรอยเมืองอู่ทอง แหล่งความเจริญในยุคโบราณจากเส้นทางการค้าและศาสนา" (in Thai). Matichon. Archived from the original on 22 August 2023. Retrieved 22 August 2023.
Category:CS1 Thai-language sources (th)
មឿង ឧទង: អាណាចក្រ ទ្វារវត្តី: សតវត្សទី ៧-១១

អាណាចក្រ ទ្វារវត្តី: សតវត្សទី ៧-១១ 
ក្នុង​អំឡុង​សតវត្ស​ទី​៦​ដល់​ទី​៧ ឧទង​ត្រូវ​បាន​គេ​ចាត់​ទុក​ថា​ជា​មជ្ឈមណ្ឌល​មួយ​នៃ​វប្បធម៍ ​ទ្វាវតី ។ វត្ថុបុរាណត្រូវបានរកឃើញរាយប៉ាយនៅក្នុងប្រាសាទបុរាណ ក៏ដូចជាតាមដងច្រាំងទន្លេ ខូងចរ៉ាកេ សំផន ពី ស្រុកផាណូមធួន នៃ ខេត្តកញ្ជនបូរី រហូតដល់ ស្រុកដុនចេឌី និង ស្រុកឧទង នៃ ខេត្តសុវណ្ណបុរី ។ 

យោងតាមរបាយកាណ៍របស់ថៃ ទីក្រុងឧទងត្រូវបានតាំងទីលំនៅថ្មីនៅដើមសតវត្សទី៩ ដោយព្រះរាជវង្សរបស់ ទ្វាវតី,  ដែលបានភៀសខ្លួនមកបង្កើតទីក្រុងថ្មីនៃ សុវណ្ណភូមិ នៅក្នុងស្រុក ឡាដា កញ្ជនបុរី នាពេលបច្ចុប្បន្ន  បន្ទាប់ពីរាជធានីចាស់នៃ ទ្វាវតី - ចេនឡា ទី ៩ ត្រូវបានដួលរលំ។ 

ដោយសារ ទឹកទន្លេណាមចរាគៈសុផាន រីងស្ងួតនៅកន្លែងរាក់ៗ ហើយជាលទ្ធផលមិនអាចធ្វើនាវាចរណ៍បាន ហើយដោយសារ ជំងឺរាតត្បាត មួយចំនួន ឧទងបានបាត់បង់ឥទ្ធិពលរបស់ខ្លួនជាទីក្រុងកំពង់ផែ ហើយត្រូវបានបោះបង់ចោលនៅប្រហែលសតវត្សទី ១១ ដូច្នេះហើយបានគេចចេញពីឥទ្ធិពល ខ្មែរ ដែលបានឡើងកាន់អំណាចដ៏សំខាន់បំផុតក្នុងសតវត្សទី ១២ ក្នុងរជ្ជកាលព្រះបាទ ជ័យវរ្ម័នទី ៧ ។ H. R. H. Prince Damrong (1904). "The Foundation of Ayuthia" (PDF). Journal of the Siam Society. 1.0e. Siam Heritage Trust. Archived from the original (PDF) on 4 December 2021. There is an old city ... called by the people Müang U Thong (the city of King U Thong) and there is a tradition that Thao U Thong reigned over this city until an epidemic broke out and the people died in great numbers. He then abandoned the city and turning to the East looked out for another place to establish the capital; but the epidemic did not abate. He then crossed the Suphan (Tachin) river to escape the ravages of the epidemic, and even at the present time near the Suphan river there is a place called "Tha Thao U Thong" 'i.e.' the crossing of King U Thong. ជាលទ្ធផលនៃកាលៈទេសៈដែលបានរៀបរាប់នោះ ទីក្រុងត្រូវបានផ្លាស់ប្តូរទៅទិសខាងកើត ប៉ុន្តែជំងឺរាតត្បាតមិនធូរស្រាលទេ ធ្វើឱ្យទីក្រុងត្រូវបានផ្លាស់ប្តូរទីតាំងម្តងទៀតទៅកាន់ច្រាំងខាងកើតនៃ ទន្លេថាជីន ដែលត្រូវបានគេស្គាល់ថាជា សុវណ្ណបុរី ក្នុងសម័យបច្ចុប្បន្ន។ "ประวัติศาสตร์จังหวัดสุพรรณบุรี" (PDF). Insian.com (in Thai). 2016. Archived from the original (PDF) on 19 August 2019.
Category:CS1 Thai-language sources (th)
មឿង ឧទង: អាណាចក្រអយុធ្យា៖ សតវត្សទី១៤-១៨

អាណាចក្រអយុធ្យា៖ សតវត្សទី១៤-១៨ 
តំបន់នេះត្រូវបានតាំងទីលំនៅឡើងវិញក្នុងសម័យអយុធ្យា ចាប់តាំងពី ចេតិយ មួយចំនួនដែលបានរកឃើញដោយ ដាំរុង  ហាក់ដូចជាមានដើមកំណើតថ្មីៗជាង ហើយនឹងលេចឡើងរហូតមកដល់បច្ចុប្បន្នចាប់ពីសម័យអយុធ្យា។ H. R. H. Prince Damrong (1904). "The Foundation of Ayuthia" (PDF). Journal of the Siam Society. 1.0e. Siam Heritage Trust. Archived from the original (PDF) on 4 December 2021. There is an old city ... called by the people Müang U Thong (the city of King U Thong) and there is a tradition that Thao U Thong reigned over this city until an epidemic broke out and the people died in great numbers. He then abandoned the city and turning to the East looked out for another place to establish the capital; but the epidemic did not abate. He then crossed the Suphan (Tachin) river to escape the ravages of the epidemic, and even at the present time near the Suphan river there is a place called "Tha Thao U Thong" 'i.e.' the crossing of King U Thong. គ្មាន​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​ណា​មួយ​និយាយ​ដោយ​ផ្ទាល់​អំពីឧទងអំពី នៅ​ក្នុង​សម័យ​នេះ; តំបន់នេះត្រូវបានគ្រប់គ្រងសុវណ្ណបុរីBuri ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ បន្ទាប់ពីអយុធ្យាត្រូវបានបណ្តេញចេញដោយកងទ័ពនៃ រាជវង្សកូនបុង ភូមានៅឆ្១៧៦៧1767 ទសុវណ្ណបុរីBuri ដែលជាទីក្រុងជាប់ព្រំដែន និងការតាំងទីលំនៅជុំវិញត្រូវបានបំផ្លាញ និងទុកចោល។ "พระเจ้าตากสินฯ สถาปนากรุงธนบุรี เมืองสุพรรณ "ตกสำรวจ" ต้องรกร้างกว่า 80 ปี". www.silpa-mag.com (in Thai). 22 May 2022. Archived from the original on 28 August 2023. Retrieved 28 August 2023.
Category:CS1 Thai-language sources (th)

ឧទងក៏ជាដើមកំណើតនៃអាណាចក្រអយុធ្យាដែរ ដោយសារស្តេចទីមួយនៃអយុធ្យាគឺ រាមាធិបតី ជាព្រះអង្គម្ចាស់របស់ឧទងជាព្រះអង្គម្ចាស់របស់ នៅពេលដែលទីក្រុងនេះត្រូវបានវាយប្រហារដោយជំងឺរាតត្បាត ជំរុញឱ្យព្រះអង្គផ្លាស់ទីលំនៅទៅទិសខាងកើត ហើយបានរកឃើញអយុធ្យា។ H. R. H. Prince Damrong (1904). "The Foundation of Ayuthia" (PDF). Journal of the Siam Society. 1.0e. Siam Heritage Trust. Archived from the original (PDF) on 4 December 2021. There is an old city ... called by the people Müang U Thong (the city of King U Thong) and there is a tradition that Thao U Thong reigned over this city until an epidemic broke out and the people died in great numbers. He then abandoned the city and turning to the East looked out for another place to establish the capital; but the epidemic did not abate. He then crossed the Suphan (Tachin) river to escape the ravages of the epidemic, and even at the present time near the Suphan river there is a place called "Tha Thao U Thong" 'i.e.' the crossing of King U Thong.
មឿង ឧទង: សម័យរតនៈកូស៊ីន៖ ១៧៨២-បច្ចុប្បន្ន

សម័យរតនៈកូស៊ីន៖ ១៧៨២-បច្ចុប្បន្ន 
នៅឆ្នាំ ១៨៣៦ យោងទៅតាម Journey to Suphan [ ទី ] កំណាព្យដែលនិពន្ធដោយកវីស្តេច ស៊ុនថនភូ សុវណ្ណបុរី ក៏ដូចជាតំបន់ជុំវិញរបស់វា ដែលរួមមាន ឧទង នៅតែជាដីទំនេរ។ ទោះយ៉ាងណាក៏ដោយ តំបន់នេះត្រូវបានតាំងទីលំនៅថ្មីជាមួយនឹងចំនួនអ្នកភូមិមានកំណត់ប្រហែលបួនឆ្នាំក្រោយមក ប្រហែលឆ្នាំ ១៨៤០។ "พระเจ้าตากสินฯ สถาปนากรุงธนบุรี เมืองสุพรรณ "ตกสำรวจ" ต้องรกร้างกว่า 80 ปี". www.silpa-mag.com (in Thai). 22 May 2022. Archived from the original on 28 August 2023. Retrieved 28 August 2023.
Category:CS1 Thai-language sources (th) ក្រោយមកនៅឆ្នាំ១៨៩៥ ក្នុងរជ្ជកាលរបស់ ជូឡាឡុងកន ដោយសារការកែទម្រង់រដ្ឋបាលប្រទេស តំបន់នេះត្រូវបានគ្រប់គ្រងដោយស្រុកដែលទើបនឹងបង្កើតថ្មីគឺ បឹងច្រះខេសំផន (ថៃ:บึงจระเข้สามพัน) ដឹកនាំដោយ Chorakhe Sam Phan sub-district សព្វថ្ងៃ។ ។ ទោះយ៉ាងណាក៏ដោយ ដើម្បីឲ្យស្របតាមប្រវត្តិសាស្ត្រក្នុងស្រុក ការិយាល័យកណ្តាលរបស់រដ្ឋាភិបាលស្រុកត្រូវបានផ្លាស់ប្តូរទីតាំងទៅទីក្រុងបុរាណ ឧទង ហើយស្រុកក៏ត្រូវបានប្តូរឈ្មោះទៅជាបែបនេះនៅឆ្នាំ ១៩៣៩ 

ទីក្រុងបុរាណ ឧទង ត្រូវបានជីកកកាយជាផ្លូវការដោយ ដាំរុង និង ហ្សកស៊ឺដេស ក្នុងឆ្នាំ ១៩៣០។ "อู่ทอง ที่รอการฟื้นคืน" (in Thai). Thai Rath. 16 August 2015. Archived from the original on 22 August 2023. Retrieved 23 August 2023.
Category:CS1 Thai-language sources (th)
មឿងក្លងដូ

រូបភាពតូច| មឿងក្លងដូ
មឿងក្លនដូ (กลอนโด) ទីតាំងនៅភូមិលេខ ២ បានក្លនដូ ឃុំ ក្លនដូ ស្រុក ដានម៉ាកខាំទៀ  ខេត្តកញ្ចនបុរី, ស្រុក ក្លងដូបានចុះបញ្ជីជាតំបន់ប្រវត្តិសាស្ត្រមួយក្នុងឆ្នាំ ១៩៦០ พระราชกิจจานุเบกษา เล่ม 78 ตอน52 วันที่ 27 มิ.ย. พ.ศ. 2504 ។ ទីក្រុងក្លនដូ បុរាណ វាមានលក្ខណៈនៃលំនៅដ្ឋានសហគមន៍សម្រាប់រយៈពេលខ្លីមិនលើសពី ១៥០ ឆ្នាំរវាងពាក់ចុងសតវត្សទី ១១ និងដើមនៃសតវត្សទី ១៣ វាប្រហែលជាបន្ទាយ (ភាសាអង់គ្លេស: Fortress) ឬជំរុំយោធា (ភាសាអង់គ្លេស: Barracks)  នៃអាណាចក្រខ្មែរ បន្តរហូតដល់សម័យអាណាចក្របាយ័យ ដែលបានលុកលុយតំបន់ភាគខាងលិចតាមដងទន្លេ មែក្លង ចូលទៅក្នុងទន្លេ ខ្វាយណយ ភស្តុតាង​ដែល​ឃើញ​ច្បាស់​គឺ​កំពែង​ក្រុង និង​ខ្លោងទ្វារ​ក្រុង​នៅ​ត្រើយ​ខាងកើត។

ក្លនដូ ឬ ក្លនគោ មកពីពាក្យខ្មែរក្រោលគោ។

ទីក្រុងបុរាណនេះមិនមានសំណង់ដែលនៅសល់ទេក្រៅពីកំពែងដី,ឥដ្ឋនិងថ្មាក់បែក។
មឿងជ័យ

មឿង ជ័យ (    ) ក៏​ត្រូវ​បាន​គេ​ហៅ​ម្យ៉ាង​ទៀត​ថា ឧត្តម​ជ័យ ជា​ទទីរួមខេត្តនៃ ​ខេត្ត​ឧត្តម​ជ័យ ​ប្រទេសឡាវ ។
មឿងជ័យ: ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រវត្តិសាស្ត្រ 
នៅ​ឆ្នាំ​១៩៨៧ មឿង​ជ័យ​បាន​ក្លាយ​ជា​រាជធានី​នៃ​ខេត្ត​ឧត្តរ​មាន​ជ័យ​ជំនួស​ឱ្យ ​បាន​ណា​ហ៊ីន ។
alt=One of the town's landmarks|រូបភាពតូច| ចេតិយ មឿងជ័យ នៅលើភ្នំភូថា
មឿងដុងលៈខន

ទីក្រុងបុរាណ មឿងដុងលៈខន ជា​ទីក្រុង​បុរាណ​មួយ​តាំង​ពី​សម័យ​ Dvaravati ដែល​មាន​ទីតាំង​នៅ​ក្នុង​ឃុំ Dong Lakorn ស្រុក Muang ខេត្តនគរនាយក។ វាមានចម្ងាយប្រហែល 5 គីឡូម៉ែត្រភាគនិរតីនៃខេត្ត Nakhon Nayok ចំណុចខ្ពស់បំផុតនៃទីក្រុងគឺនៅលើពំនូកនៅខាងកើត។ ៣៤ ម៉ែត្រពីលើនីវ៉ូទឹកសមុទ្រមធ្យម  – การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย.

ទីក្រុងបុរាណ មឿងដុងលៈខន គឺជាទីក្រុងរាងពងក្រពើ ស្ទើរតែមានរាងមូល។ មានប្រឡាយ និងទំនប់ទឹកជុំវិញ។ វាមានផ្ទៃដីប្រមាណ ៣០០០ រ៉ៃ និងមានអង្កត់ផ្ចិតប្រហែល ៧០០-៨០០ ម៉ែត្រ ពីដើមមានរនាំងពីរជាន់ ប៉ុន្តែឥឡូវនេះនៅសល់តែស្រទាប់ខាងក្រៅមួយ។ ទំនប់ខាងក្រៅគឺខ្ពស់ជាងទំនប់ខាងក្នុង។ ប៉ុន្តែទំនប់ខាងក្នុងគឺក្រាស់ជាង។ ធម្មជាតិនៃការសាងសង់ទីក្រុងគឺ ទន្លេ Nakhon Nayok ដើម ដែលតភ្ជាប់ទៅឆ្នេរសមុទ្រ។ សាកសមសម្រាប់ពាណិជ្ជកម្មតាមសមុទ្រ និងអាចធ្វើកសិកម្មនៅតំបន់ជុំវិញ វា​គឺ​ជា​រចនាបថ​ដូច​នឹង​ទីក្រុង​បុរាណ ​នៃ​ទ្វារវតី ​ក្នុង​តំបន់​ក្បែរ​នោះ​នៃ​ប្រទេស​ថៃ។ វាត្រូវបានគេប៉ាន់ស្មានថាមានអ្នកស្រុកនៅចន្លោះសតវត្សទី 12 និង 18 ហើយជាផ្នែកមួយនៃបណ្តាញពាណិជ្ជកម្មតាមសមុទ្របុរាណ។

ទីក្រុងបុរាណ មឿងដុងលៈខន ត្រូវ​បាន​ប្រកាស​ចុះ​បញ្ជី​ជា ​រមណីយដ្ឋាន​ប្រវត្តិសាស្ត្រ ​ជាតិ ដូច​បាន​ប្រកាស​ក្នុង​ព្រះរាជ​សារ​លិខិត​លេខ ៥២ វគ្គ ៧៥ នៅ​ថ្ងៃ​ទី ៨ ខែ មីនា ឆ្នាំ ២០១៨។ សាស្រ្តាចារ្យ ឆ្នាំ 1935
មឿងដុងលៈខន: ប្រភពដើមនិងរឿងព្រេង

ប្រភពដើមនិងរឿងព្រេង 
រូបភាពតូច|344x344ភីកសែល| នៅក្នុងទីក្រុង មឿងដុងលៈខន វាមើលទៅដូចជាព្រៃក្រាស់។ វាអាចជាប្រភពដើមនៃឈ្មោះដុងណាន។ ហើយបន្ទាប់មកក្លាយជារឿងដុងនៅពេលក្រោយ

 ប្រភពដើមនៃឈ្មោះទីក្រុង 
ដើមឡើយ អ្នកភូមិហៅទីក្រុងនេះថា មឿងឡាប។ ចំណែក​ឈ្មោះ​ទីក្រុង​ដុងលៈ​មិន​ទាន់​ដឹង​ពី​ប្រភព​ច្បាស់លាស់​នៅឡើយ​ទេ ។ កន្លែង​ខ្លះ​និយាយ​ថា នៅ​ពេល​យប់​ភ្លេង​របស់ ​ក្រុម​ភ្លេង​មហោរី អាច​ឮ​ចេញ​ពី​ទីក្រុង​កណ្ដាល​ព្រៃ។ ដូច​ជា​មាន​ការ​លេង​ល្ខោន​នៅ​ក្នុង​វាំង។ ដូច្នេះ​ហើយ​ទើប​គេ​ហៅ​ថា ដុងលៈខន។ មាន​ន័យ​ថា​មក​សម្ដែង​រឿង​ក្នុង​ព្រៃ។ កន្លែងមួយទៀតបាននិយាយ ដើមឡើយ ទីក្រុងនេះគួរតែត្រូវបានគេហៅថា ដុងនគរដែលមានន័យថាទីក្រុងនៅក្នុងព្រៃ។ ប៉ុន្តែយូរ ៗ ទៅវាត្រូវបានគេហៅថា "ដុងលៈខន" ។ ពុំ​មាន​ការ​សន្និដ្ឋាន​ច្បាស់​លាស់​ទាក់​ទង​នឹង​ដើម​កំណើត​នៃ​ឈ្មោះ​ទីក្រុង​ដុងឡាខន​នេះ​ទេ។

កាល ​ព្រះ​បាទ​ចូឡាឡុងកន ព្រះអង្គ​ទ្រង់​យាង​ទៅ​លេង​ក្រុង ​ប្រាជីនបូរី ហើយ​ទ្រង់​មាន​ព្រះរាជ​បន្ទូល​ពន្យល់​អំពី​ក្រុង​ដុងឡាខន​ដូច​តទៅ៖ ជា​ទីក្រុង​ដែល​កសាង​ដោយ​អ្នក​គ្រប់​គ្រង ​ខ្មែរ ​សម័យ​បុរាណ​ដែល​ជា​ស្ត្រី។ ឬអាចហៅថាជាមហាក្សត្រិយានីនៃទឹកដីខ្មែរបុរាណ។ នៅពេលដែលព្រះមហាក្សត្រិយានីនេះសោយរាជ្យលើទឹកដីកម្ពុជា។ ពួកគេបានស្វែងរកបុរសសង្ហាមកពីតំបន់ផ្សេងៗ។ ដើម្បីក្លាយជាដៃគូ គេ​បាន​ជួប​បុរស​ខ្មែរ​ពីរ​នាក់​មុន​គេ។ ដូច្នេះគាត់ត្រូវបានគេយកទៅចិញ្ចឹម។ ប៉ុន្តែ​ក្រោយ​មក​គាត់​បាន​ជួប​បុរស​ម្នាក់​ទៀត​មក​ពី​ដី​ខ្មែរ​ចាស់។ (ថ្ងៃនេះជាប្រទេសថៃ) ម្ចាស់ក្សត្រីខ្មែរពេញចិត្តបុរសនេះខ្លាំងណាស់ ហើយចង់យកមួយទៀត។ ប៉ុន្តែ​បុរស​ពីរ​នាក់​ពី​មុន​បាន​បដិសេធ។ ព្រះមហាក្សត្រិយានីខ្មែរបានកសាងទីក្រុងថ្មីមួយទៀតគឺ មឿងដុងឡាក់កន ដែលនៅជិតអាណាចក្រខ្មែរ។ ប៉ុន្តែ​ក្រោយ​មក​ម្ចាស់​ក្សត្រី​ខ្មែរ​នោះ​បាន​ធ្លាក់​ខ្លួន​ឈឺ ហើយ​សោយ​ទិវង្គត។ គ្មាន​ព្រះរាជវង្ស​ណា​បន្ត​រាជវង្ស​ឡើយ។ ក្រោយមក ព្រះបាទ ជូឡាឡុងកន បានធ្វើសេចក្តីសម្រេច ពីព្រះរាជា នៅពេលដែលទ្រង់យាងទៅ ក្រុងប្រាជីនបូរី ថា ទីក្រុងនេះជាលំនៅរបស់ស្តេចបុរាណ។
មឿងដុងលៈខន: ប្រភពដើមនៃឈ្មោះទីក្រុង

ប្រភពដើមនៃឈ្មោះទីក្រុង 
ដើមឡើយ អ្នកភូមិហៅទីក្រុងនេះថា មឿងឡាប។ ចំណែក​ឈ្មោះ​ទីក្រុង​ដុងលៈ​មិន​ទាន់​ដឹង​ពី​ប្រភព​ច្បាស់លាស់​នៅឡើយ​ទេ ។ កន្លែង​ខ្លះ​និយាយ​ថា នៅ​ពេល​យប់​ភ្លេង​របស់ ​ក្រុម​ភ្លេង​មហោរី អាច​ឮ​ចេញ​ពី​ទីក្រុង​កណ្ដាល​ព្រៃ។ ដូច​ជា​មាន​ការ​លេង​ល្ខោន​នៅ​ក្នុង​វាំង។ ដូច្នេះ​ហើយ​ទើប​គេ​ហៅ​ថា ដុងលៈខន។ មាន​ន័យ​ថា​មក​សម្ដែង​រឿង​ក្នុង​ព្រៃ។ កន្លែងមួយទៀតបាននិយាយ ដើមឡើយ ទីក្រុងនេះគួរតែត្រូវបានគេហៅថា ដុងនគរដែលមានន័យថាទីក្រុងនៅក្នុងព្រៃ។ ប៉ុន្តែយូរ ៗ ទៅវាត្រូវបានគេហៅថា "ដុងលៈខន" ។ ពុំ​មាន​ការ​សន្និដ្ឋាន​ច្បាស់​លាស់​ទាក់​ទង​នឹង​ដើម​កំណើត​នៃ​ឈ្មោះ​ទីក្រុង​ដុងឡាខន​នេះ​ទេ។

កាល ​ព្រះ​បាទ​ចូឡាឡុងកន ព្រះអង្គ​ទ្រង់​យាង​ទៅ​លេង​ក្រុង ​ប្រាជីនបូរី ហើយ​ទ្រង់​មាន​ព្រះរាជ​បន្ទូល​ពន្យល់​អំពី​ក្រុង​ដុងឡាខន​ដូច​តទៅ៖ ជា​ទីក្រុង​ដែល​កសាង​ដោយ​អ្នក​គ្រប់​គ្រង ​ខ្មែរ ​សម័យ​បុរាណ​ដែល​ជា​ស្ត្រី។ ឬអាចហៅថាជាមហាក្សត្រិយានីនៃទឹកដីខ្មែរបុរាណ។ នៅពេលដែលព្រះមហាក្សត្រិយានីនេះសោយរាជ្យលើទឹកដីកម្ពុជា។ ពួកគេបានស្វែងរកបុរសសង្ហាមកពីតំបន់ផ្សេងៗ។ ដើម្បីក្លាយជាដៃគូ គេ​បាន​ជួប​បុរស​ខ្មែរ​ពីរ​នាក់​មុន​គេ។ ដូច្នេះគាត់ត្រូវបានគេយកទៅចិញ្ចឹម។ ប៉ុន្តែ​ក្រោយ​មក​គាត់​បាន​ជួប​បុរស​ម្នាក់​ទៀត​មក​ពី​ដី​ខ្មែរ​ចាស់។ (ថ្ងៃនេះជាប្រទេសថៃ) ម្ចាស់ក្សត្រីខ្មែរពេញចិត្តបុរសនេះខ្លាំងណាស់ ហើយចង់យកមួយទៀត។ ប៉ុន្តែ​បុរស​ពីរ​នាក់​ពី​មុន​បាន​បដិសេធ។ ព្រះមហាក្សត្រិយានីខ្មែរបានកសាងទីក្រុងថ្មីមួយទៀតគឺ មឿងដុងឡាក់កន ដែលនៅជិតអាណាចក្រខ្មែរ។ ប៉ុន្តែ​ក្រោយ​មក​ម្ចាស់​ក្សត្រី​ខ្មែរ​នោះ​បាន​ធ្លាក់​ខ្លួន​ឈឺ ហើយ​សោយ​ទិវង្គត។ គ្មាន​ព្រះរាជវង្ស​ណា​បន្ត​រាជវង្ស​ឡើយ។ ក្រោយមក ព្រះបាទ ជូឡាឡុងកន បានធ្វើសេចក្តីសម្រេច ពីព្រះរាជា នៅពេលដែលទ្រង់យាងទៅ ក្រុងប្រាជីនបូរី ថា ទីក្រុងនេះជាលំនៅរបស់ស្តេចបុរាណ។
មឿងផូនហូង

មឿងផូនហូង () ត្រូវបានគេស្គាល់ផងដែរថាជា ផូនហូង គឺជាទីក្រុង និងជារាជធានីនៃ ខេត្តវៀងច័ន្ទន៍ សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតឡាវ ។  ទីក្រុងមានប្រជាជនចំនួន 30,805 ក្នុងឆ្នាំ 2015។
មឿងស្វា

មឿងស្វា (     ) គឺជាឈ្មោះរបស់ ហ្លួងព្រះបាង បន្ទាប់ពីការសញ្ជ័យរបស់ខ្លួននៅឆ្នាំ ៦៩៨ នៃ គ.ស ដោយព្រះអង្គម្ចាស់ ជនជាតិតៃ /លាវ ឃុន ឡូ ដែលបានចាប់យកឱកាសរបស់គាត់នៅពេលដែលស្តេច ណានចូវ បានភ្ជាប់ពាក្យនៅកន្លែងផ្សេង។ ឃុនឡូត្រូវបានប្រគល់ទីក្រុងនេះដោយឪពុករបស់គាត់ឈ្មោះ ឃុនបរម ដែលជាប់ទាក់ទងនឹងរឿងព្រេងរបស់ ឡាវ នៃការបង្កើតពិភពលោកដែលឡាវចែករំលែកជាមួយ ជនជាតិសាន និងប្រជាជនដទៃទៀតនៃតំបន់។ ឃុនឡូបានបង្កើតរាជវង្សមួយដែលអ្នកគ្រប់គ្រងដប់ប្រាំនាក់បានសោយរាជ្យលើមឿងស៊ូឯករាជ្យសម្រាប់ផ្នែកល្អប្រសើរនៃមួយសតវត្ស។
មឿងហ្វាដេតសុងយ៉ាង

មឿងហ្វាដេតសុងយ៉ាង(เมืองฟ้าแดดสงยาง) គឺជា ​ទីតាំង​បុរាណវត្ថុ ​ដ៏​សំខាន់​មួយ​នៅ​ភាគ​ឦសាន​ប្រទេស​ថៃ តាម​បណ្តោយ​ទន្លេ Pao ។ ទីតាំងនេះមានទីតាំងនៅ ស្រុក Kamalasai ខេត្តកាលសិន្ទុ នៅលើ ខ្ពង់រាបគោរាជ ជាមួយអាង សកលនគរ នៅភាគខាងជើង និងប្រព័ន្ធ ទន្លេ ជិ នៅភាគខាងត្បូង។  ទីតាំងនៅលើ មឿងហ្វាដេតសុងយ៉ាង ក៏ជាទីតាំងដ៏ល្អសម្រាប់ពាណិជ្ជកម្ម និងការដឹកជញ្ជូន ដោយសារវានៅជិតផ្លូវទឹកច្រើន។  គេហទំព័រនេះបង្ហាញពីភស្តុតាងនៃសហគមន៍ពុទ្ធសាសនាទ្រង់ទ្រាយធំ ហើយជារឿយៗត្រូវបានផ្សារភ្ជាប់ជាមួយនឹងវប្បធម៌ Davaravati ដោយផ្អែកលើវត្ថុបុរាណ និងលក្ខណៈពិសេសជាច្រើនដែលបានរកឃើញនៅកន្លែងនោះ។ ទីតាំងនេះត្រូវបានជីកកកាយលើកដំបូងក្នុងឆ្នាំ 1968 ហើយក្រោយមកដោយ Phasook Indrawood ក្នុងឆ្នាំ 1991  ដែលបានជីករណ្តៅសាកល្បងចំនួនប្រាំបួន ហើយបានរកឃើញពីរដំណាក់កាលនៃការកាន់កាប់។  តំបន់​នេះ​ក៏​បាន​បង្ហាញ​ផង​ដែរ​ថា កសិកម្ម​ជា​ផ្នែក​មួយ​ដ៏​ធំ​នៃ​របៀប​រស់​នៅ​នៅ​ទីនេះ។ ទីតាំង​នេះ​ត្រូវ​បាន​គេ​គិត​ថា​ត្រូវ​បាន​បង្កើត​ឡើង​ដោយ Chao Fa Ra-ngum ក្នុង​ឆ្នាំ ៦២១ នៃ​គ.ស។
មឿងហ្វាដេតសុងយ៉ាង: ទេសភាព

ទេសភាព 
រូបភាពតូច| ចេតិយ Prataduyaku
មានទីតាំងនៅលើទន្លេ Pao នៅលើខ្ពង់រាប គោរាជ វាស្ថិតនៅភាគខាងត្បូងនៃអាង សកលនគរ និងភាគខាងជើងនៃប្រព័ន្ធទន្លេ Chi ។ Murphy, Stephen A. (2013). "Buddhism and its Relationship to Dvaravati Period Settlement Patterns and Material Culture in Northeast Thailand and Central Laos c. Sixth–Eleventh Centuries a.d. : A Historical Ecology Approach to the Landscape of the Khorat Plateau". Asian Perspectives. 52 (2): 300–326. doi:10.1353/asi.2013.0017. hdl:10125/38732. ISSN 1535-8283. S2CID 53315185. ទីតាំងនេះមានទីតាំងនៅជិតផ្លូវទឹកជាច្រើន ដែលធ្វើឱ្យវាក្លាយជាទីតាំងដ៏ល្អសម្រាប់ធ្វើស្រែ។  ការចូលទៅកាន់ផ្លូវទឹកនៅក្បែរនោះក៏បានធ្វើឱ្យមានភាពងាយស្រួលសម្រាប់ពាណិជ្ជកម្មក្នុងចំណោមសហគមន៍ក្បែរនោះ។ វាត្រូវបានគេជឿថាមានអតិរេកនៃកសិកម្មដែលត្រូវបានប្រើដើម្បីធ្វើពាណិជ្ជកម្មសម្រាប់ថ្មនិងលោហៈដែលត្រូវបានប្រើនៅក្នុងសិល្បៈព្រះពុទ្ធសាសនាដ៏សម្បូរបែប។  វត្តមានរបស់ទន្លេនៅក្បែរនោះក៏បានរួមចំណែកដល់ការផ្សព្វផ្សាយគំនិត និងការអនុវត្តដូចជាព្រះពុទ្ធសាសនា។  ដើមឡើយ​គេ​គិត​ថា ផ្លូវទឹក​អាច​នឹង​ផ្តល់​ការការពារ​ដល់​ប្រជាជន​ដែល​រស់នៅ​ក្នុង​ក្រុង​មឿង​ហ្វា​ដេត ប៉ុន្តែ​ទីតាំង​នៃ​ចេតិយ​នៅ​ខាងក្រៅ​គូទឹក​ប្រហែលជា​មិន​យល់ស្រប​នឹង​រឿងនេះ​ទេ​។  ទីតាំងនៃទីតាំងនេះហាក់ដូចជាត្រូវបានគិតយ៉ាងល្អិតល្អន់ ដោយសារប្រព័ន្ធនៅជិតទន្លេ ដែលអាចប្រើប្រាស់បានយ៉ាងមានសក្តានុពលសម្រាប់ការដឹកជញ្ជូន និងពាណិជ្ជកម្ម។ វាក៏អាចបកស្រាយបានថា មានទំនាក់ទំនងយ៉ាងស្វាហាប់រវាងវត្តអារាម និងសហគមន៍នៅក្បែរនោះ។  វត្ត​អាច​នឹង​ទទួល​បាន​អាហារ និង​អំណោយ​ផ្សេងៗ​ពី​សហគមន៍​ដើម្បី​ចិញ្ចឹម​ជីវិត។  ទិដ្ឋភាព និងប្លង់នៃទីតាំង និងការតាំងទីលំនៅ ជាពិសេសចេតិយនៅខាងក្រៅកសិណ ក៏បង្ហាញឱ្យឃើញដែរថា ពុទ្ធសាសនា បានរើចូលទីតាំងនេះ ហើយមុននេះ កសិណត្រូវបានប្រើប្រាស់សម្រាប់ទុកដាក់ទុកជាការការពារ។