ថេរគាថា: បុស្សត្ថេរ

បុស្សត្ថេរ 
[២៥៩] ឥសី​ឈ្មោះ​បណ្ឌរសគោត្រ ​ឃើញ​ពួក​ភិក្ខុ​ជា​ច្រើន ដែល​គួរ​នាំ​មក​នូវ​សេចក្ដី​ជ្រះថ្លា ​មាន​ចិត្ត​អប់រំ​ហើយ​ សង្រួម​ល្អ​ហើយ ក៏​បាន​សួរ​នូវ​ព្រះ​ថេរៈ​ឈ្មោះ​ បុស្សៈ​ថា ។ ​ពួក​ភិក្ខុ​នឹង​មាន​ប្រាថ្នា​ដូច​ម្ដេច ​មាន​បំណង​ដូច​ម្ដេច ​មាន​អាកប្បកិរិយា​ដូច​ម្ដេច ​ក្នុង​កាល​អនាគត លោក​ដែល​ខ្ញុំ​សួរ​ហើយ​ សូមប្រាប់​នូវ​ដំណើរ​នោះ​ឲ្យ​ទាន ។

(​ព្រះ​បុស្សត្ថេរ ​ពោល​ថា​) ​ម្នាល​ឥសី​ឈ្មោះ​បណ្ឌរស ​អ្នក​ចូរ​ស្ដាប់ពាក្យ​អាត្មា ចូរ​ចាំ​ទុក​ដោយ​គោរព ​អាត្មា​នឹង​ប្រាប់​នូវ​កាលជាអនាគត ។ ​ពួក​ភិក្ខុ​ច្រើន​រូប​ ជា​បុគ្គល​មាន​សេចក្ដី​ក្រោធ ចង​សេចក្ដី​ក្រោធ​ទុក​ ជា​អ្នក​លុបគុណគេ​ ជា​បុគ្គល​របឹង ជា​អ្នក​បោកប្រាស ជា​អ្នក​ច្រណែន ជា​អ្នក​មាន​វាទៈផ្សេង​ៗ គ្នា ​នឹង​មាន​ក្នុង​អនាគត ។ ភិក្ខុ​មាន​សេចក្ដី​ប្រកាន់​ថាខ្លួន ដឹង​ធម៌​ដ៏​ជ្រាលជ្រៅ ​មាន​អារម្មណ៍​ក្នុង​ត្រើយ ​(​ខាង​អាយ​អំពី​ធម៌​នោះ​) ​មាន​ចិត្ត​ស្រាល ​មិន​ធ្ងន់​ក្នុង​ព្រះ​សទ្ធម្ម រមែង​ជា​អ្នក​មិន​មាន​សេចក្ដី​គោរព​គ្នា​នឹង​គ្នា ។ ទោស​ទាំងឡាយ​ជា​ច្រើន នឹង​កើត​ឡើង​ក្នុង​លោក ​ក្នុង​កាល​ជាអនាគត ​គឺ​ពួក​ភិក្ខុ​អប្បប្រាជ្ញា​នឹង​ញ៉ាំងធម៌​ដែល​ព្រះ​មាន​ព្រះ​ភាគ​សំដែង​ហើយ​ដោយ​ប្រពៃ​នេះ ឲ្យ​សៅ​ហ្មង ។ ​ពួក​ភិក្ខុ​សាប​សូន្យ​ចាក​គុណ កាលចរចា​ក្នុង​សង្ឃ ​នឹង​ជា​អ្នក​ក្លៀវក្លា ​មាន​កម្លាំង មាន​មាត់រឹង ​តែជា​អ្នក​មិន​មាន​ការ​ចេះ​ដឹង​ ។ ឯ​ពួក​ភិក្ខុ​មាន​គុណ ​មាន​ហិរិ ​មិន​មាន​សេចក្ដី​ត្រូវ​ការ (​របស់​អ្វី​) កាល​ពោល​ពាក្យ​ក្នុង​សង្ឃ​តាម​សេចក្ដី​ពិត នឹង​ជា​អ្នក​មាន​កម្លាំង​ថយ ។ ​ក្នុង​អនាគត​កាល ​ពួក​ភិក្ខុ​ដែល​ឥតប្រាជ្ញា ​នឹង​ត្រេក​ត្រអាល​ចំពោះ​ប្រាក់​មាស​ ស្រែចម្ការ ពពែ ចៀម ​ខ្ញុំ​ស្រី និង​ខ្ញុំ​ប្រុស ។ ​ពួក​ភិក្ខុ​ពាល ជា​អ្នក​សំគាល់​ក្នុង​ការ​លើ​កទោស ​មិន​តាំង​មាំ​ក្នុង​សីល​ទាំងឡាយ​ ជា​អ្នក​ក្រអឺតក្រអោង ត្រេកត្រអាល​ក្នុង​ជម្លោះ ​នឹង​ត្រាច់​ទៅ​ផ្សេង​ៗ ដូច​ម្រឹគ ​មួយ​ទៀត ​នឹង​មាន​ពួក​ភិក្ខុ​ជា​អ្នក​រាយមាយ​ ស្លៀក​ដណ្ដប់​ចីវរ​មាន​ពណ៌ខៀវ ជា​មនុស្ស​កុហក ជា​បុគ្គល​រឹងត្អឹង ជា​អ្នក​ចរចារួសរាយ ​មាន​កិលេស​ដូច​ស្នែង ​នឹង​ប្រព្រឹត្ត​ដូច​ព្រះ​អរិយៈ ។ ​ពួក​ភិក្ខុ ដែល​មាន​សក់​រលើ​ប​ដោយ​ប្រេង ជា​អ្នក​ឃ្លេងឃ្លោង ​មាន​ភ្នែក​លាបថ្នាំ ដណ្ដប់​សំពត់​មាន​សម្បុរ​ដូច​ភ្លុក ​នឹង​ដើរ​តាម​ច្រក ។ ភិក្ខុ​ពាល​ទាំង​នោះ នឹង​ខ្ពើម​នូវ​សំពត់​កាសាវៈ ​ដែល​ពួក​ព្រះ​អរិយៈ​មាន​ចិត្ត​ផុត​ស្រឡះ​មិន​ខ្ពើម ជាសំពត់​ជ្រលក់​ត្រឹម​ត្រូវ​ ជា​ទង់ជ័យ​នៃ​ព្រះ​អរិយៈ ​ហើយ​ជា​អ្នក​ជ្រប់នៅ​តែ​ក្នុង​សំពត់​មាន​ពណ៌​ស ។ ​នឹង​មាន​ពួក​ភិក្ខុ​ជា​អ្នក​ប្រាថ្នា​លាភ ជា​បុគ្គល​ខ្ជិល ​មាន​ព្យាយាម​ទន់ ទាំងជា​បុគ្គល​ធុញ​ទ្រាន់​នឹង​ព្រៃ​ធំ​ៗ ​ទាំងឡាយ ហើយ​នៅ​តែ​ក្នុង​សេនាសនៈ​ជិត​ៗ ​ស្រុក​ ។ ​ពួក​ភិក្ខុ​ណា​ៗ ត្រេកអរ​ក្នុង​មិច្ឆាជីវៈ ​នឹង​បាន​លាភ​គ្រប់កាល​ទាំងពួង ​ពួក​ភិក្ខុ​ដែល​សិក្សា​តាម​ភិក្ខុ​ទាំង​នោះ​ៗ ​ក៏​នឹង​ទៅ​ជា​អ្នក​មិន​សង្រួម ។ ​ពួក​ភិក្ខុ​ណា​ៗ ជា​អ្នក​មិន​បាន​លាភ ​ពួក​ភិក្ខុ​ទាំង​នោះ នឹង​មិន​មាន​គេ​បូជា ​ពួក​ភិក្ខុ​ទាំង​នោះ នឹង​មិន​គប់រក​នូវ​អ្នក​ប្រាជ្ញ ​ដែល​មាន​សីល​ជា​ទី​ស្រឡាញ់ ក្នុង​កាល​នោះ​ ។ ​ពួក​ភិក្ខុ​ខ្លះ ​នឹង​តិះ​ដៀល​នូវ​សំពត់កាសាវៈ ជា​ទង់ជ័យ​របស់​ខ្លួន ហើយ​ទៅ​ស្លៀក​ដណ្ដប់សំពត់ ជាទង់ជ័យ​ពួក​តិរ្ថិយ ​ដែល​ជ្រលក់​ដោយ​មក្លឿ​ក៏​មាន​ ជាសំពត់​ស​ក៏​មាន​ ។ ​សេចក្ដី​មិន​គោរព​ក្នុង​សំពត់​កាសាវៈ​នៃ​ពួក​ភិក្ខុ​ទាំង​នោះ នឹង​មាន​ក្នុង​កាល​នោះ ទាំងការ​ពិចារ​ណា ក្នុង​សំពត់កាសាវៈ ​នៃ​ពួក​ភិក្ខុ ក៏​នឹង​មិន​មាន​ដែរ​ ។ ដំរី​ដ៏​ប្រសើរ កាល​ត្រូវ​សេចក្ដី​ទុក្ខ​គ្រប​សង្កត់ ​ត្រូវ​សរមុត ញ័រកាយ​ចំប្រប់ ​ក៏​មាន​ការ​គិត​ពិចារ​ណា​ដ៏​ខ្លាំង​ក្រៃលែង ជាគំនិត​ដែល​មិន​ធ្លាប់​គិត​មក​ ។ ​ព្រោះ​ថា គ្រា​នោះ​ ដំរី​ឆទ្ទន្ត ​បាន​ឃើញ​សំពត់កាសាវៈ ជា​ទង់​ជ័យ​ព្រះ​អរហន្ត ​ដែល​ជ្រលក់យ៉ាង​ល្អ ហើយ​បាន​ពោល​នូវ​គាថា​ទាំងឡាយ ដែល​ប្រកប​ដោយ​ប្រយោជន៍ ​ក្នុង​ខណៈ​នោះ​ឯង ។ ​បុគ្គល​ណា មិន​ទាន់​ប្រាស​ចាក​ទឹក​ចត់ ​គឺ​រាគាទិក្កិលេស ជា​អ្នក​ប្រាសចាក​ទមៈ ​និង​សច្ចៈ ស្លៀក​ដណ្ដប់​នូវ​សំពត់កាសាវៈ ​បុគ្គល​នោះ មិន​គួរ (​ស្លៀកដណ្ដប់​) ​នូវ​សំពត់​កាសាវៈ​ឡើយ​ ។ លុះ​តែ​បុគ្គល​ណា បាន​ខ្ជាក់​ចោល​នូវ​ទឹក​ចត់ ​គឺ​រាគាទិក្កិលេស ​តាំង​មាំ​ល្អ​ក្នុង​សីល​ទាំង​ឡាយ ប្រកប​ដោយ​ទមៈ ​និង​សច្ចៈ ​បុគ្គល​នោះ​ឯង ​ទើប​គួរ (​ស្លៀកដណ្ដប់​) ​នូវ​សំពត់​កាសាវៈ ។ ​បុគ្គល​ណា​ ជា​អ្នក​វិបត្តិសីល ​មាន​គំនិតអាក្រក់ ​ប្រាកដ​ជា​អ្នក​ទ្រុស្ដ​សីល ធ្វើ​តាម​តែប្រាថ្នា មាន​ចិត្ត​រាយមាយ ​មិន​មាន​ធម៌ស ​បុគ្គល​នោះ មិន​គួរ (​ស្លៀក​ដណ្ដប់​) ​នូវ​សំពត់​កាសាវៈ​ឡើយ​ ។ លុះ​តែ​បុគ្គល​ណា​ បរិបូណ៌​ដោយ​សីល ប្រាសចាក​ឆន្ទរាគៈ ​មាន​ចិត្ត​តាំង​មាំ ​មាន​សេចក្ដី​ត្រិះរិះ​ក្នុង​ចិត្ត​ដ៏​ស ​បុគ្គល​នោះ​ឯង ​ទើប​គួរ (​ស្លៀកដណ្ដប់​) ​នូវ​សំពត់កាសាវៈ ។ សីល​របស់​បុគ្គល​ណា​មិន​មាន បុគ្គល​នោះ​ ជា​អ្នក​រវើរវាយ ក្រអឺត​ក្រអោង ជា​បុគ្គល​ពាល ​គួរ​តែ ​(​ស្លៀកដណ្ដប់​) ​នូវ​សំពត់​មាន​ពណ៌ស ​និង​ស្លៀក​ដណ្ដប់​នូវ​សំពត់កាសាវៈ​ដូច​ម្ដេច​កើត ។ ​ក្នុង​កាលជាអនាគត ​ពួក​ភិក្ខុ ភិក្ខុនី ជា​អ្នក​មាន​ចិត្ត​ប្រទូស្ត ជា​អ្នក​ឃ្នើសឃ្នង ​នឹង​សង្កត់​សង្កិន​នូវ​ពួក​លោក​ដែល​ប្រកប​ដោយ​តាទិគុណ មាន​ចិត្ត​ប្រកប​ដោយ​មេត្តា ។ ​ពួក​ភិក្ខុ​ពាល ​ដែល​មាន​គំនិតអាក្រក់ ​ប្រាកដ​ជា​អ្នក​ទ្រុស្តសីល ធ្វើ​តាម​តែប្រាថ្នា​ កាល​បើ​ពួក​ព្រះ​ថេរៈ បង្ហាត់​នូវ​ការ​ស្លៀក​ដណ្ដប់​ចីវរ នឹង​មិន​ព្រម​ស្ដាប់ ។ ​ពួក​ភិក្ខុ​ពាល​ទាំង​នោះ ដែល​ឧបជ្ឈា​យា​ចារ្យ ឲ្យ​សិក្សាយ៉ាង​នោះ​ហើយ ក៏​ជា​បុគ្គល​មិន​មាន​ការ​គោរពគ្នា​នឹង​គ្នា ​នឹង​មិន​អើ​ពើ​ចំពោះ​ឧបជ្ឈាយាចារ្យ ​ដូច​សេះ​មាន​ពុតត្បុត ​មិន​អើពើ​នឹង​នាយសារថី ។ ​ក្នុង​កាល​ជាអនាគត ​ពួក​ភិក្ខុ​ ភិក្ខុ​នី ​នឹង​មាន​សេចក្ដី​ប្រតិបត្តិ​យ៉ាង​នេះ ក្នុង​បច្ឆិមកាល​ដែល​មក​ដល់​ ។ ភ័យ​ដ៏​ធំ​នេះ ដែល​មិន​ទាន់​មក​ដល់ ក៏​រមែង​មក​ដល់​មុន​មិន​ខាន ​អ្នក​ទាំងឡាយ ចូរ​ជា​បុគ្គល​ប្រដៅ​ងាយ មាន​ចិត្ត​ដ៏​ទន់ ប្រកប​ដោយ​សេចក្ដី​គោរព​ដល់​គ្នា​នឹង​គ្នា​ចុះ​ ។

អ្នក​ទាំងឡាយ ​ចូរ​ជា​បុគ្គល​មាន​ចិត្ត​មេត្តា ករុ​ណា​ សង្រួម​ក្នុង​សីល​ទាំងឡាយ មាន​ការ​ព្យាយាមតឹង​តែង មាន​ចិត្ត​ស្លុង​ទៅ​កាន់​និព្វាន មាន​សេចក្ដី​សង្វាតមាំ ​អស់​កាល​ជានិច្ច​ចុះ​ ។ ​អ្នក​ទាំងឡាយ បើ​ឃើញ​សេចក្ដី​ប្រមាទ ​ថា​ជា​ភ័យ ​ទាំង​ឃើញ​នូវ​សេចក្ដី​មិន​ប្រមាទ ​ថា​ជា​ទី​ក្សេម​ហើយ ចូរ​ចម្រើន​នូវ​មគ្គ​មាន​អង្គ ៨ ​(​កាល​បើ​យ៉ាង​នេះ​) ​ពួក​ភិក្ខុ ក៏​រមែង​បាន​នូវ​អមតបទ ​គឺ​ព្រះ​និព្វាន ។