ល្បើក កង្កែបនិងក្តាម (កំណាព្យ): អត្ថបទកំណាព្យ

អត្ថបទកំណាព្យ  

១-នេះហ្នឹងថ្លាថ្លែងចែងសេចក្តី		ល្បើកអរូបីជូនសន្តាន
កង្កែបនិងក្តាមតាមលំអាន		ដែលអាស្រ័យស្ថានជាមួយគ្នា។
២-សត្វមានគគោកលើប្រឹថពី		ក្នុងទឹកគិរីដែនធារា
មានតូចមានធំក្រោមនភា		បូព៌ាឧត្តរពោលឱ្យចំ។
៣-ត្មាតសូមសង្ខេបប្រវត្តិខ្លី		បុត្រអ្នកក្រក្រីមិនសម្ងំ
ពុកវ៉ា អឹមជាគ្រូបឋម	 		តែងតែស្អាតស្អំជួយដល់កូន។
៤-បណ្តុះឱ្យកូនត្រូវខិតខំ		ចំណេះសន្សំប្រើជាក្បូន
ប្រឹងប្រែងទៅថ្លៃចេះមិនសូន្យ		សណ្តោងសណ្តូនអនាគត។
៥-រៀនបានជ្រៅជ្រះមិនត្រូវលាក់		យល់ការជ្រៅរាក់ធ្លាប់ដំលត់
វៀចកុំបោះបង់ក្ងង់ខំពត់		ក្រត្រូវរមត់កុំឱ្យជាន់។
៦-អ្នកម៉ែគុជ សូត្រជាមេផ្ទះ		រូតរះស្ទុះស្ទាហើយរួសរាន់
មិនដែលជេរកូនឬមាត់លាន់		រយពាន់គំនិតក្នុងនាមមេ។
៧-ពុកចាំម៉ែភ្លេចនៅពេលចាស់		រ៉ាយរ៉ាប់មិនខ្មាសកម្មបុព្វេ
ញោមស្រីវង្វេងពុករឹតជ្រេរ		អាណោចម៉្លេះទេគ្រួសារខ្ញុំ។
៨-ឧទ្ទិសមគ្គផលលោកទាំងពីរ		ជីវិតសំភីមូលបណ្តុំ
ទទូចរាល់ថ្ងៃដង្ហោយសុំ		សូមបានសុខុមនៅជាម្លប់។
៩-បណ្តើមសេចក្តីផងតួអង្គ		ពាក្យសត្យពាក្យសង្ឃជាទំនប់
ប្រើបំភ្លឺផ្លូវគេហៅគប់			ថ្ងៃលិចហៅយប់យន់រាត្រី។
១០-ឯកអង្គទ្រង់នាមអសុរា		ភ្នែកលៀនអស្ចារ្យនាលោកិយ
ក្នុងទឹកលើគោកតាមមេត្រី		ហត្ថាធិបតីធំជាងជើង។
១១-រស់នៅទឹកសាបនិងទឹកប្រៃ		វិស័យមានព៌ណប្រៀបដូចភ្លើង
អវយវៈខ្លីមិនឡើងទ្រើង		មិនដែលទំនើងនាមជាសត្វ។
១២-អាចប្រើជាម្ហូបតាមត្រូវការ		ស្ងោរស្លអាំងឆាប្រសើរក្តាត់
វាពិតជាគ្មានថ្លើមប្រមាត់		ដាក់កែវបង្កាត់បង្ហាញញាតិ។
១៣-គ្រួសារមួយនោះរស់ក្នុងដី		ញីឈ្មោលសក្ខីមានបុត្រព្រាត
ហត្ថាអាវុធមិនដែលឃ្លាត		កាយឥតរវាតជាជម្រក។
១៤-រកស៊ីសុខដុមនិងរមនា		មិនដែលមោះមារពៅពន្លក
ប្រៀបបានថ្ងៃរះគ្មានពពក		សមុទ្ររលកសែនស្ងប់ស្ងាត់។
១៥-សាងបានកំពែងក្នុងដីជ្រៅ		ព្រលាននិត្យនៅជាសម្ងាត់
ការពារសត្រូវកំបាំងបាត់		មិនងាយកម្ចាត់បង់អាត្មា។
១៦-ក្បែរដងគិរីនិងមាត់អូរ		ទ្វេហារមិនថ្ងូរគ្រប់ហេតុការណ៍
ចិញ្ចឹមបីបាច់កូនចៅតា			គ្រុំលៀសប្រហារសន្សំទុក។
១៧-មានភ្លៀងមានផ្គរមិនដែលព្រួយ	អាហារជំនួយក្នុងជង្រុក
ជំនាន់ក្រោយនោះធាត់ទ្រលុក		ដ្បិតម្តាយឳពុកច្នៃបម្រុង។
១៨-នៅពេលធំឡើងបែកទ្រនំ		រកស៊ីមិនជុំឆ្ងាយសូន្យសុង
សត្វគ្មានអ្វីចែកដីកេរកុង		ផ្តាំផ្ញើដើមចុងជាការស្រេច។
១៩-បណ្តាំដល់បុត្រមិនមានទាស់		គិតគូរវែងវាស់ជាសម្បាច់
ប្រឹងចិញ្ចឹមគ្នារួមជាសាច់		កុំកាច់បំបាក់ជីវិតគ្រួរ ។
២០-ក្រចុះកូនអ្ហើយឱ្យតែមាន		ខ្ពស់ចុះកុំរានជាតិជងជួរ
កុំកាត់ស្រូវស្រែពិសេសមួរ		បើក្រចេះសួរមិនគួរស៊ន ។
២១-ពាក្យទៀងកូនអ្ហើយមិនឈ្នះទ័ល	រាប់ញាតិសម្គាល់ចេះលាបលន 
មារយាទកូនតូចឱ្យចេះពន		វាំងននជីវិតរៀនមិនចប់។
២២-ស្លេះទុកត្រឹមនេះមួយគ្រាសិន	មាសឆ្អិនថ្លាថ្លែងមិនទាន់សព្វ
នាយរងចេញមកតែបង្កប់		ប្រសប់ហៅប៉ិនបើវ័យឆ្លាត។
២៣-សត្វទឹកសណ្ឋានដៃជើងបួន		មិនដែលរុកគួនឬឧត្បាត
ចូលចិត្តច្រៀងលេងតាមក្បួនខ្នាត		សង្វាតខ្លួនកប់នឹងធរណី។
២៤-ពិសេសធ្លាក់ភ្លៀងស្រស់រដូវ		ត្រជាក់ពេកកូវលេងសំភី
កៀងគូញីឈ្មោលថ្លុកថ្នាលទី		ពងពាសខ្ជាខ្ជីតាមវាលកាល។
២៥-ដងខ្លួនរាងរៅដូចជាមនុស្ស		តែចិត្តមិនលុះរឿងអម្បាល
សាច់វាធ្វើម្ហូបសាលាដ៍ក្រាល		ប្រឡាក់គ្រឿងហាលតាមត្រូវការ។
២៦-ឆាគ្រឿងឆាផ្អែមតាមតែចិត្ត		ឈ្ងុយឆ្ងាញ់កម្រិតតាមចេតនា
ស្ងោរជ្រក់ពិសេសមិនធម្មតា		អស្ចារ្យមុខម្ហូបនៅផ្ទះហាង។
២៧-សត្វតូចស្រែកឮព្រោះថ្លើមធំ		ឱ្យរាស្រ្តសុខុមស្រូវស្រឡាង
ឆីសត្វបំផ្លាញស្រូវតំណាង		បច្ចុចាប់ឆ្កាងអាំងក្លែមស្រា។
២៨-ម្នាលសត្វទាំងទ្វេគូនឹងគ្នា		ចាប់ដៃមិនយារវដ្តសង្សារ
គ្មានកេរដំណែលជួយអាត្មា		រសាត់អន្ធិកាវង្វេងភព។
២៩-យាត្រាចេញវាលដាច់សង្វែង		កណ្តោចកណ្តែងទាំងថ្ងៃយប់
ចុះវាលឆ្លងអូរកាត់ទំនប់		ព្រលឹមព្រលប់ពនេចរ ។
៣០-ឈ្មោលពោលច្នោះថាពៅសម្លាញ់	ពៅកុំចុះចាញ់នឹងលំហ
ថ្មីថ្មោងចាប់ផ្តើមពិតជាក្រ		ថ្ងៃមុខក្លាយល្អក្នុងជីវិត។
៣១-រៀមនឹងថែទាំតែប្អូនមួយ		ព្រលឹងកុំព្រួយណាមាសពិត
ប្រសិននឿយសោរៀមកៀកជិត		បំពេរវរមិត្រជីវាថ្លៃ។
៣២-ប្អូនឮសំដីសែនអំណរ		ថ្វីដ្បិតយើងក្រគ្រាសម័យ
ប្អូនទ្រាំលំបាករហូតថ្ងៃ			យើងមានតម្លៃជាសត្វលោក។
៣៣-នឹងស្ម័គ្ររៀមរ៉ាមិនបែរក្រោយ	អត់បាយក៏ដោយក៏មានជោគ
ទោះអត់អាហារប្រាណយោលយោគ	ពិតមិនងុយងោកប្រឹងបន្ត។
៣៤-គ្រាន់ឮសំដីមានកម្លាំង		ប្រយុទ្ធនឹងខ្មាំងស្ទុះចូលស្រ
សូមដើរតាមក្រោយគ្រាន់កំដរ		កកើតកុះករកូនពូនចៅ។
៣៥-ដៃគូដូចរៀមមិនស្តាយក្រោយ	ប្រាស្រ័យបានស្បើយចាកដំបៅ
កាត់វាលខ្សោះខ្យល់ថ្ងៃកម្តៅ		មិនដែលសោកសៅចិត្តស្ម័គ្រស្មើ។
៣៦-លេចវាលចូលព្រៃដាច់សង្វែង	ខែប្រាំងក្តៅហែងជូនដំណើរ
លូនលោតវារក្រាបឬមួយដើរ		រៀមតែងសរសើរកន្និដ្ឋា។
៣៧-នឿយហត់ស្រេកឃ្លានគ្មានអាស្រ័យ	ថ្លើមថ្លៃជួយផងស្រស់ជីវា
ដូចចង់សៀតពោះមិនធម្មតា		ឬមួយអន្សាពោះគ្រប់ខែ។
៣៨-ឈ្មោលឱបថើបរឹតពៅសុតន	រៀមបានបែរបន់ព្រះគុណម៉ែ
សូមជួយទំនុករក្សាថែ			មាសស្នេហ៍ក្នុងគ្រានេះតែម្តង។
៣៩-ធូរស្បើយស្រាកស្រួលសម្ងំបាន	ដៃគូ ពិតក្សាន្តរួចចំណង
ស្វែងរកចំណីមិនមានហ្មង		នួនល្អងកុំយូរប្អូនឈឺផ្សា។
៤០-អូកៗយល់ព្រមពៅពិសី		ស្រដីឆ្លើយតបមិនសង្កា
កណ្តូបចង្វិតត្រូវប្រហារ		យកមកអាំងឆាគំរាមឃ្លាន។	
៤១-ចំណីច្រើនមុខមកគាប់គួរ		ស្របតាមសំណួរមិនបំពាន
តម្រូវចិត្តមេហៅជាទាន		រុករានរត់រកតាមចិន្តា។
៤២-បានហូបស្កប់ស្កល់ស្បើយទ័យា	ឈឺក្នុងអង្គាចាកអួលផ្សា
ពៅសូមអរគុណយោន សង្សារ		ខ្ចាត់ភ្លាត់សោកាគ្រានេះឯង។
៤៣-រាត្រីយប់យន់ចូលមកដល់		ដៃគូខ្វាយខ្វល់ទុក្ខចំបែង
ផ្តោះផ្តងចរចារកកន្លែង			ស្អែកថ្មីក្តៅហែងសាជាថ្មី។	
៤៤-ឱសឱ!ស្វាមីប្តីសម្លាញ់		មាសសុទ្ធពុំចាញ់ភាពក្រក្រី
តែមានពោះពុងជាសក្ខី			សូមស្រស់ពិសីពិចារណា។
៤៥-ដំណើរច្រើនថ្ងៃគ្មានគោលដៅ	មិនមានសំណៅឱ្យច្បាស់ការ
ដ្បិតពេលចាកចេញគ្មានផែនការ		រកកុដិសាលាទីភូមិវាល។
៤៦-វេលានេះទៅផ្ចង់គំនិត		ត្រូវគិតត្រឹមត្រូវចាករោលរាល
គួររស់ក្រោមម្លប់ស្លឹកឈើទាល		រករូងជម្រាលក្បែរមាត់ព្រែក។
៤៧-ឬមួយដងអូរបឹងជលសា		អាចជ្រកអាត្មាជៀសយំយែក
បើព្រានឃើញយើងនឹងលង្វែក		ជ្រាជ្រែកជីវិតរំលៀក ស្ថាន។
៤៧-សំដីពីរោះហើយមានន័យ		ប្រពៃសមសួនប្រើការបាន
រៀមនឹងត្រាច់ចរសំពៅច្រាន		រកទីសុខសាន្តចាកសៅហ្មង។
៤៩-ពៅកល្យាណីស្រីសែនស្រស់		វាចាឥតខ្ចោះផ្តល់ប្រុសបង
ស្អែកព្រឹកស្អែកថ្មីពេលចំបង		ទាំងទ្វីត្រសងរកទ្រនំ។
៥០-ផ្កាយព្រឹករះខ្ពស់ចុងព្រឹក្សា		នាំគូសង្សារចាកបន្ទំ
ស្វាហាប់ទៅមុខមិនហ៊ានយំ		ទោះមេឃរលំភ្នំរលាយ។
៥១-ជីវិតផ្សងព្រេងរឹតរួតប្រាណ		លំឱនលំអានកម្មសម្ពាយ	
ទឹកចិត្តមោះមុតមិនរោយរាយ		ចាំពាក្យតាយាយត្រូវតស៊ូ។
៥២-រូតស្រូតទៅមុខយ៉ាងសស្រាំ		ទោះគ៌ភចុកឆ្អាំមិនរអ៊ូ
សម្រាកស៊ីចុកមិននៅយូរ		រងូស្ករក្រាមស្អិតរឹងមាំ។
៥៣-ថ្ងៃបាក់រសៀលតាវៅយំ		ថ្ងួចថ្ងូររងំពិបាកទ្រាំ
យើងចាកគ្រួសារយ៉ាងលន្លាំ		តែយើងត្រូវរាំ ទន្លេកម្ម។
៥៤-វេហាស៍កុកស្មោញត្រឡប់វៃ		ពីព្រៃរកឆីតាមចំណាំ
ក្អាកក្អាយឆ្អែតឆ្អន់ជាប្រចាំ		ដុតដាំដៃគូគ្រានេះម្តង។
៥៥-មាត់អូរគងព្រៃហាក់ស្រណម		ផ្សែផ្សំទេសភាពជាប់ចំណង
បែរមកគូស្នេហ៍កើយផ្តោះផ្តង		សាសងសូរសព្ទសព្វសត្វយំ។
៥៦-ទោចទួញផ្តាំព្រៃស្តាយថ្ងៃលិច	ពពិចចេចចាបក្បែរទ្រនំ
ពពូលអឺងកងមែកឈើទំ		ប្រគំតន្រ្តីមុនសន្ធិយា ។
៥៧-ចាបចេចចរចាបានចំណី		រីហ្វូងបក្សីផ្តាំនិន្រ្ទា
សំណេះសំណាលក្សាន្តទ័យា		គង្គាស្ងប់ស្ងាត់មច្ឆាពួន។
៥៨-ទាព្រៃកេកកាកមិនបានកាប់		ក្អែកចាប់ខ្វកៗយ៉ាងសមសួន
លលកកុកគ្រូរន្ថើនផ្ទួន			កញ្ច្រាវស្រែកស្ទួនជួយជ្រោមជ្រែង។
៥៩-ក្រសាហូតដាវបម្រុងកាប់		មាន់ទោរសាសព្ទខាងនាយល្វែង
ថ្លុំកាច់សំបុកស្រូវជាយគ្រែង		វេហាស៍កវែងសត្វននាល។
៦០-ក្រៀលបង្ហើរសៀងនភាល័យ		យល់ន័យរាត្រីស្បៃរោលរាល
ពិភពងងឹតស  ពពាល			ស្រគាលស្រគំគុំ រាត្រី។
៦១-ពេលព្រលឹមស្វាងសុរិយា		សត្វទាំងទ្វិហារស្មោះភក្តី
ញញឹមញញែមជីវិតថ្មី			នៅនាទឹកដីអូរព្រឹក្សា
៦២-អារម្មណ៍ភ្លឺថ្លាស្រស់អនេក		ក្តីសុខចម្លែកក្នុងកាយា
ដឹងកាយថ្ងៃនេះស្រាយបន្លា		ឱរាធូរស្បើយចិន្តាក្សាន្ត។
៦៣-គូគាប់លំហែតាមដងព្រៃ		នេត្រារំពៃព្រឹក្សាស្ថាន
ធ្លាប់រស់តាមវាលខ្សោះស្មសាន		មិនបានជួបស្គាល់ធម្មជាតិន័យ។
៦៤-ទ្វេហារដើរឆ្លងជួរបព្វតា		ទឹកចិត្តស្រស់ថ្លាចេញចូលព្រៃ
ទឹកចិត្ដជួបញោមញាតិមមៃ		លកលៃស្រូបក្លិនស្ថានលំអ។
៦៥-សប្បាយក្នុងចិត្ដស្រែកច្រៀងលេង	បក្សីជាភ្លេងខ្យល់កំដរ
ទោចទួញបន្ទរដោយស្មោះសរ		ព្រឹក្សាអំណរគិរីស្ដាប់។
៦៦-រៀមដើរកាត់ព្រៃរៃវាយំ		ប្អូនដើរកាត់ភ្នំធំចំណាប់
បក្សីបក្សាខ្ញៀវខ្ញាឆាប់			សាស័ព្ទផ្ដោះផ្ដងរំពងព្រៃ។
៦៧-ស្វានស្វាទោចទួញលើព្រឹក្សា		ទំនងចរចាចិត្ដមមៃ
ខ្ទីងខ្ទែតឈរពើងមានគោព្រៃ		រៀមរ៉ារំពៃរុករកផ្លូវ។
៦៨-រមាំងរមាសឈ្លូសនិងក្ដាន់		កើយគូកំណាន់ឆីស្មៅស្បូវ
ប្រុងប្រយ័ត្នខ្ពស់ខ្លាចអាស្រូវ		ក្អែកបូលឡូវៗកៀងគូស្នេហ៍។
៦៩-គ្រលីងគ្រលោងគ្រលែងវែក		ចោមចិត្តចោលភ្នែកសម្លក់ថ្លែ
តាវ៉ៅងោកងុយក្នុងរូងក្បែរ		រៃកន្ដឹងរ៉ែចុងព្រឹក្សា។
៧០-សារិកាខ្មៅគួរស្រឡាញ់		ហិចហើរសស្រាញ់ក្បែរជលសា
ផ្ដោះផ្ដងកៀកកើយក្រឡាប់ផ្ងារ		ចរចាចេចចាចលាន់អឺងកង។
៧១-ថ្លាថ្លែងរុក្ខជាតិដុះហមហែ		ជ្រៃក្បែរដើមថ្ងាន់ជាលាផង
ត្រាចក្រៀលក្រាស់ក្រៃក្រាំងក្រោយខ្នង	ស្រឡៅលូតស្រងត្រង់បន្ទាត់។
៧២-សង្កែស្រគំក្រវាញខ្ទម្ព		ក្រវាន់ជិតជុំដើមជន្លាត់
កណ្ដោលក្តាតក្ដុលដុះរាយរាត់		ចាន់ចារញៀតញាត់ដូចរបង។
៧៣-អង្កាញ់អាង្កោលអង្គាដី		ត្រៀបត្រាដូចក្រីសមបំណង
ក្របៅស្មាច់ព្នៅភ្នំចំណង		ប្រដាំប្រសងគុយវល្លិពេជ្រ។
៧៤-ដង្កោក្រសាំងដើមភ្លូបាត		លាជលាយលាំងសាតដុះរំលេច
គូលេនភ្លងភ្លាំងមើលមិនភ្លេច		ចង្រៀករោលរេចថែមស្មោងស្មៅ។
៧៥-ត្រសេកសណ្ដាន់និងដើមរាំង		ជម្រករមាំងគ្មានសោកសៅ
អំបែងថ្ងៃស្មាច់ស្មោកក្របៅ		ឆ្កែស្រែងទ្រង់ខ្មៅនិងសុក្រំ។
៧៦-ភ្នំភ្លើងជ្រែច្រែះនិងគគីរ		អំពិលសំភីលង់អារម្មណ៍
បាយម៉ាតឈើទាលធ្នង់ស្ដុកស្ដម្ភ		ដើរចំស្ដុកស្ដុរថ្នាំបុរាណ។
៧៧-យើងដើរឆ្លងបឹងជួបមច្ឆា		ហែបហែលផ្កាប់ផ្ងារតាមលំអាន
រ៉ស់ផ្ទក់ត្រីឆ្ដោត្រីក្បាលឡាន		ព្រួលប្រាថ្នមប្រាណនិងរាជភូ។
៧៨-មានត្រីកាហោកាឡាំងហាយ		ត្រីក្រោសត្រីក្រាយពោរមូ
ក្ដាមខ្យងកំពឹសសម្ងំយូរ		ផ្ទោងហែលទាំងគូបណ្ដែតខ្លួន។
៧៩-ក្អិតចង្វាក្អែកអណ្ដាតឆ្កែ		កន្ត្រប់លោតហក់ណាមាសស្ងួន
សណ្ដាយសំដិលកាយនឹមនួន		ច្រកែងបីបួនហែលត្រសង។
៨០-អន្ទង់ត្រីក្អុកក្រាញ់អណ្ដែង		រីត្រីច្រកែងបណ្ដែតខ្នង
ត្រឱនព្រលូងឆ្លូញស្លាតផង		កញ្ចុះចូលថ្នងប្រឹងរកផ្លូវ។
៨១-បន្លែក្នុងទឹកមានច្រើនដែរ		ដុះនៅកៀកក្បែរឃើញឥឡូវ
ព្រលិតលំចង់តាមរដូវ			ត្រកួនកាច់កូវមានសារាយ។
៨២-កំពីងពួយប្រែស្នេហ៍ថ្នក់ទឹក		ប្រហើរពន្លឹកហូបមិនណាយ
ច្រាច់ច្រានត្រកៀតដុះរាងអាយ		ស្លាបចង្វាកាយរួមស្លាបទា។
៨៣-មរតកដូនតាមានមិនខ្វះ		រៀបរាប់ខ្លះៗជូនពុំងា
សប្បាយភ្លេចខ្លួនបានមួយគ្រា		ក្រពះទាមទាររកចំណី។
៨៤-ឆ្លៀតរកសត្វល្អិតតាមដងព្រៃ		ចិន្ដាវាងវៃស្ដាប់សំដី
សុំអ្នកថែធួនឈ្មោះល្បាញល្បី		សក្ខីចាប់បានគ្មានមោះហ្មង។
៨៥-ម៉ាក់ប្រេងម៉ាក់ប្រាងខ្ពស់អេនក	ហត្ថាចម្លែកខ្លីកន្លង
មិនអាចធ្វើតាមដូចបំណង		ចាប់ចងសត្វល្អិតណាភុំផាន។
៨៦-ព្រលប់យប់យន់ទន់និន្ទ្រា		រូតរះម្នីម្នាដែនស្មសាន
រកទីជ្រកពួនសម្រាកបាន		កល្យាណផ្ដេកខ្លួនក្រោមព្រឹក្សា។
៨៧-ប្រាសខ្នងកល់ខ្នើយលង់លក់ទៅ	អាធ្រាត្រយប់ជ្រៅនាបព្វតា
ចចកលយលូដាស់អាត្មា		ជីវាឱបបងមិនមែនពុត។
៨៨-សន្សើមប្រឹសៗពីរុក្ខា		ជោកជាំឧិរាចិត្ដមោះមុត
ខ្លាគ្រហ៊ឹមខ្លាំងក៏មិនរត់			រាត្រីលត់ដំផ្សំត្រជាក់។
៨៩-មាន់ព្រៃរងាវនៅជើងភ្នំ		អាអូតស្រែកយំចិត្ដជំពាក់
ខ្លែងស្រាកទីទុយដឹងឮជាក់		ពង្ញាក់អារម្មណ៍ឱ្យព្រឺព្រួច។
៩០-ព្រលឹមស្រាងស្វាងសុរិយា		ខ្ញោកខ្ញាកបក្សាទោចគ្រលួច
ស្រណោះសម្លេងស្រួយខ្ញៀវខ្ញា		ក្របីស្រែកថ្ងួចទាររកបៅ។
៩១-ដៃគូរឭកព្រឹកព្រលឹម		ភ័ក្ត្រាញញឹមគ្មានសោកសៅ
ពត់ខ្លួនពត់ប្រាណក្រោមកម្តៅ		សំដៅដែនទីយ៉ាងប្រពៃ។
៩២-កម្សាន្តស្កប់ស្កល់ក្នុងអាត្មា		ចេញចាកយាត្រាពីទ្រូងព្រៃ	
ស្រូតរូតពីព្រឹកគ្មានមោះមៃ		លកលៃត្រឡប់ដែនបឋម។
៩៣-ស្រីអូកប្រុសឱបរកចំណី		ទាន់ព្រឹកឃ្មាតខ្មីរូតលត់ដំ
បានឆ្អែតហូបហល់មិនបង្ខំ		ផ្សាស្អំចិន្តាវាលជីវិត។
៩៤-តាំងទីលំនៅៗមិនឆ្ងាយ		ដងអូរស្រុកអាយគ្រានេះពិត
ក្រាំងពួនក្រោមស្មៅជាគំនិត		មិនអាចកាយគិតដូចអ្នកផង។
៩៥-ហូបចុករាល់ថ្ងៃបានសុខា		អាហារមិនខ្វល់គ្រានេះម្តង
បំពេញក្រពះគ្មានសៅហ្មង		គូរស់ត្រសងគ្មានមៃមោះ។
៩៦-យប់យន់សម័យគ្រាមួយនោះ		ញីចង់តែជុះគ្មានគ្រាលោះ
បង្កូកឥតភ្លៀងប្រៀបបញ្ជោះ		ផ្អើលសត្វពីងពស់ដេកមិនសុខ។
៩៧-ជិតខាងធុញថប់ព្រោះអារម្មណ៍	យប់ពួកសម្ងំឱ្យធ្មេចសំកុក
ស្អែកជាថ្ងៃថ្មីចេញតត្រុក		ចំណីសម្រុកក្រពះឆ្អែត។
៩៨-រាត្រីចង្អៀតស្រីអូកថ្ងូរ		កកាយកកូរច្បាស់ក្រឡែត
ជំទាលបំប៉ោងភូមិ ខណ្ឌខេត្ត		ច្រែតៗវ៉ោកវ៉ាកពិបាករស់។
៩៩-ហេតុតែដៃគូគ្មានសន្តាន		ផៅផានក៏គ្មានរួមស័ក្តិយស
មកនៅក្រោយគេគ្មានទាំងឈ្មោះ		កើតការជម្លោះដល់ម្ចាស់ស្រុក។
១០០-ចៀសអុជចន្លុះប្តឹងត្រកួត		ថាសត្វអ្វីឆ្កួតយំអុកឡុក
ចង់តែយកស្មៅបង់មាត់ផ្លុក		ភ្លឺខំតត្រុកយប់សម្ងំ។
១០១-បង្កើតរាត្រីសែនអាប់អួ		ស្រឡះខ្មៅខ្មួរពោលឱ្យចំ
គួរតែអត់ធ្មត់ព្រឹកឡើងច្រំ		មិនឱ្យច្រឡំសត្វដទៃ។
១០២-កោតតែជំទាលមិនចេះខ្មាស	ដេកដូចគេដាស់ចេញចាកព្រៃ
ណាមួយខ្លាចមនុស្សប្រុងលកលៃ		លួចគៃបន្លំចាប់ប្រហារ។
១០៣-ត្រកួតភូមិបឹងរែងរិះស្តាប់		ចៀសប្តឹងឱ្យចាប់ដ្បិតកិច្ចការ
ខាងណាខាងណីគ្មានឈ្មោះចារ		ចុះបញ្ជីសារសមាជិក។
១០៤-ត្រកួតស្បែកក្រិនយូរក្រាស់ក្រៃ	មេភូមិចាស់ដៃរែងសម្ពឹក
ចិត្តធ្ងន់អនេកមិនវាយឫក		ចាត់ចែងល្ងាចព្រឹកមិនរំលង។
១០៥-សូមទោសបងចៀសដ៏ចំណាន	ភូមិកសុខសាន្តព្រោះគ្រប់គ្រង
យើងចាប់ដៃគ្នាទំនាក់ទង		រស់រងរួចទុក្ខដោយសាមគ្គី។
‌១០៦-ប្រជុំប្រជរ ជ្រែករាត្រី		នាងអូកចៅអីងារនាទី
មិនដែលឃើញសោះដែនគិរី		ស្រែកខ្លាំងវក់វីរំខានសត្វ។
១០៧-រៀបរាប់រ៉ាយរ៉ាប់ឱ្យច្បាស់ការណ៍	កុំស្រែកឆ្លេឆ្លាបែកប្រមាត់
រំខានព្រឹកព្រៃឱ្យខ្ចាយខ្ចាត់		ឈឺថ្កាត់ចុកចាប់ឬសប្បាយ។
១០៨-រស់ក្នុងគ្រួសារមានវិន័យ		គិតគូរប្រពៃមិនកំចាយ
សហគមន៍ក្រឹត្យអធិប្បាយ		ប្រទេសបកស្រាយរយៈច្បាប់។
១០៩-ចូលស្ទឹងតាមបថស្រុកតាមទេស	មិនគួរធ្វាំងធ្វេសបែបចំណាប់
ស្រូតស្រាយបំភ្លឺឱ្យឆាប់ៗ	               ប្រាយប្រាប់សាច់ញាតិក្នុងព្រៃដែន។
១១០-សូមទានអភ័យដល់ខ្ញុំម្តង		មិនស្គាល់ច្បាប់ច្បងភាពបត់បែន
បងចៀសត្រកួតក្តាមកង្ហែន		គីង្គក់និងថ្លែនមានសញ្ជាតិ។
១១១-គ្រួសារថ្មោងថ្មីខ្វះគួរសម		ហត្ថាប្រណម្យសួរសាច់ញាតិ
ចុះចូលសុំជ្រកមិនចង់ឃ្លាត		អាពាធប្រពន្ធទុក្ខចម្លែក។
១១២-ពោលពិតនាងអូកមានពោះពុង	ឈឺចាប់ព្រយុងចេះតែស្រែក
មិនចេះទ្រាំទ្រចាំថ្ងៃស្អែក		ចង់បែកប្រឹថពីយ៉ាកគេឯង។
១១៣-មូលហេតុបឋមមានប៉ុណ្ណឹង	សូមកុំខេខឹងណាព្រះស្តែង
ជាកូនដំបូងមិនចេះក្រែង		អ្នកភូមិចំបែងរែងរំខាន។
១១៤-មេត្តាចារចុះនាមបញ្ជី		ជារឿងទីពីរចិត្តមិនក្សាន្ត
មិនចង់ច្បាំងច្បាប់ឬភ្លេចប្រាណ		ចង់មានចង្ក្រានទ្រនំសុខ។
១១៥-បងៗសូមជួយយើងខ្ញុំផង		ទុក្ខនេះធំផងកុំដាប់ដុក
ចម្លងដល់ត្រើយកើតស្រណុក		ជៀសកម្មចាប់ចុកសូមមេត្តា។
១១៦-ម្នាលសត្វទាំងឡាយមើលមុខគ្នា	ត្រកួតបញ្ជាយកអាសា
កណ្តុរគីង្គក់ប្រញាប់ការ		ឆ្មបនៅឯណាត្រូវជួយគ្នា។
១១៧-កណ្តុរចំណាប់នឹកនាភ្លាម		លើកឡើងរូតរាមខណៈគ្រា
បងដង្កៀបធំដែនធារា			ប្រសប់មិនរាក្នុងសីមា។
១១៨-ចៀសចាត់កណ្តុរនិងចៅឱប	ក្រសាវក្រសោបទ្រនឹបការណ៍
សំដៅទីដ្ឋានអ្នកអាសា			ឱបៗមានការសំខាន់ណាស់។
១១៩-មមីមមើរើមមាយ		មមោកជាប់ជាយកកឡើងខះ
មមីងមមាំងដ្បិតគេដាស់		ស្មានព្រានពាលប៉ះចូលទន្ទ្រាន។
១២០-ចៅឱបវន្ទាប្រណម្យករ		អំឡុងពេលក្របងជាស្ពាន
ជួយដល់ប្រពន្ធយកតែទាន		ដោយមានពោះពុងនឹងគ្រប់ខែ។
១២១-រីម្នាលនេត្រដែកសញ្ជឹងគិត		មិនចង់ទៅពិតព្រោះតែខ្សែ
ជម្លោះដូនតាអស់ដីស្រែ		ត្រកូលកិច្ចកែមិនចង់ជួយ។
១២២-កណ្តុរអង្វរសាជាថ្មី		ដៃធំមិនស្តីថែមមិនព្រួយ
បើបងមិនជួយពិតរលួយ		បង្កួយថាអើត្រូវពិតហើយ។
១២៣-ចៅឱបលន់តួតែពីរដង		គុណធំចម្បងមាសត្រាណត្រើយ
ចូកចែវប្អូនម្តងកុំតោះតើយ		គ្រាក្រោយសងគុណខានតែបាន។
១២៤-គុណធំក្រៃក្រាស់មិនអាចភ្លេច	ទោះទូលថ្ងៃលិចក៏មិនក្សាន្ត
ដល់ស្ថានស្ងប់សុខតាមលំអាន		កតញ្ញូប្រាណមិនភ្លេចសោះ។
១២៥-មេដៃ ដៃធំបន្ទន់ចិត្ត		ញាក់ភ្នែកអាណិតជួយស្រាយដោះ
ជម្រុញដៃគូឱ្យជួយប្រោស		ដោយចិត្តស័្មគ្រស្មោះគ្រានោះផង។
១២៦-កូនដៃ ដៃធំរាងទន់ចិត្ត		ជំនោរបង្ខិតជាចំណង
ស្រុះស្រួលដូចត្រូវផ្លែនិងដង		ប្រដាប់ចាប់ចងសំដៅទី។
១២៧-រីចៅឱបញីឈឺចម្លែក		ជំទាលស្ទើរបែកអូរគិរី
ជាពងដំបូងលើប្រឹថពី			ចង់ក្ស័យជីវីពេលឥឡូវ។
១២៨-បន់ដូនបន់តាឱ្យឆ្លងផុត		វាលធំចង្ហុតចាកអាស្រូវ
មិនអាចស្រោចស្រង់ពិតធ្លាក់ផ្លូវ		ទំនាយដុតស្បូវនាខែប្រាំង។
១២៩-ដៃធំជំនាញខាងកាន់ពោះ		រូតរះពិគ្រោះប៉ាន់កម្លាំង
ឈឺចាប់បែបណាគួរផ្សំផ្សាំង		ដើម្បីតតាំងបូតរលូត។
១៣០-ឱបញីវន្ទាម្រាមទាំងដប់		ប្រសព្វរៀបរាប់ការងារទូត
ជួយប្អូនឱ្យរួចឆ្លូវខាលជូត		កុំបីពូកពូតក្នុងឱរា។
១៣១-អង្វរសុំរស់មិនខ្មាសអៀន		ដូនតាបង្រៀនជៀសសោកា
យកអាសារោគរួចមរណា		យើងនឹងឆ្លាក់ចារមួយជីវិត។
១៣២-យល់អស់ហេតុការណ៍ប្រឹងរូតរះ	កាយកេះជំនះមិនញញឹត 
ញញើមខ្វែងដៃជួយប្រយិត		ពឹងហើយពើតពិតជួយបង្កើត។
១៣៣-បែកញើសសស្រាក់ទាំងឈឺជា	ក្តៅមិនរងាកត្តិកខ្នើត
ប្រឹងប្រែងដរាបខាងខែអើត		ខ្លួនស្រាលស្ងួតស្ងើតសម្រាលក្តី។
១៣៤-អ្នកផងអបអរដល់ការងារ		ដៃតូចគ្នីគ្នាជាសក្ខី
ញាតិសត្វអំណរសរសើរខ្មី		ចែវជួយលោកិយឱ្យរានរស់។
១៣៤-ឱបឈ្មោលអរគុណសត្វទាំងឡាយ	ជ្រោមជ្រែងចំណាយមិនចំពោះ
កែបទចម្រៀងឱ្យពីរោះ			មានឈ្មោះសម្លេងលើទឹកដី។
១៣៥-សូមស្នើជ្រកក្រោមដែនសីមា	ជ្រលងបព៌តាមានសិរី
អំណាចត្រកួតមិនក្រក្រី		បងប្អូនធិបតីរស់រាប់អាន។
១៣៦-បើមានខុសឆ្គងផងម្តេចម្តា		លើសលស់សព្វសារកុំរុញច្រាន
ជាសាច់ជាញាតិបានសុខសាន្ត		លំអានក្នុងក្រុមភូមិតែមួយ។
១៣៧-ម្នាលសត្វទាំងអស់បានស្វាគមន៍	មិត្តភក្តិជួបជុំសូមកុំព្រួយ
ចេះសាមគ្គីគ្នាជៀសទុក្ខព្រួយ		បង្កួយបន្ទរពិតត្រឹមត្រូវ។
១៣៨-ត្រកួតសរុបន័យយោបល់		កុំបីខ្វាយខ្វល់ពីឥឡូវ
រួមរស់ទីនេះមិនអាស្រូវ			រដូវពេលាគ្រានោះផង។
១៣៩-ភូមិផងលាចាកផងគុហា		ស្រេកឃ្លានបញ្ជាកម្មចំណង
ក្រពះទាមទារឱ្យស៊ីសង		បំណងបានរស់ត្រឹមមួយឆ្អែត។
១៤០-ឱបញីឆ្លងផុតគ្រោះមរណា		ខ្លួនប្រាណឈឺផ្សាច្បាស់ក្រឡែត	
ទោះបីជីវិតសាត់អណ្តែត		ឆ្ងាយពីខណ្ឌខេត្តសំណាងរស់។
១៤១-ញីថ្លែងវាចាមាសជីវិត		បងនឿយហត់ពិតក្នុងកិត្តិយស
ជួយដល់ត្រកូលឱ្យមានឈ្មោះ		ចាកពងពេញពោះកំណើតថ្មី។
១៤២-ប្អូនសូមអរគុណមាសអនង្គ 	ចាកផុតសូន្យសុងចិត្តភក្តី
បើគ្មានរៀមទេម៉្លោះក្រក្រី		ក្លាយជាស្នូលដីហើយមិនដឹង។
១៤៣-ញីឈ្មោលខិតខំយ៉ាងសកម្ម	របរប្រចាំសត្វសុទ្ធសឹង
ចំណីផងវាកូនសត្វ ឆ្អឹង		ប្រែងប្រឹងសង្វាតដើម្បីរស់។
១៤៤-រួមរស់រកស៊ីបានសុខដុម		ត្រសាយត្រសុំគ្មានមៃមោះ
ល្អូកល្អឺនជីវិតក្លិនពីរោះ			មានកាយមានឈ្មោះសង្គមសត្វ។
១៤៥-ពេលាគ្រាមួយឱបញីពោល		ទៅកាន់ឱបឈ្មោលក្តុកក្តួលក្តាត់
ឱ!ប្រុសសម្លាញ់មេត្តាចាត់		ស្រីចង់បង្កាត់មិត្តភាព។
១៤៦-ឱបឈ្មោលឧទានដូច្នោះថា		ម្នាលស្រស់ជីវាមានគំនាប
តូចចិត្តតូចថ្លើមនឹងខ្ពង់រាប		ឬមួយខាតលាភក្នុងចិន្តា។
១៤៧-ស្រស់ចង់ចេញចាកទៅអរគុណ	កាលមានទុកធ្ងន់យកអាសា
ដល់បងដៃធំនិងគ្រួសារ		ពេលរួចកិច្ចការត្រឡប់វៃ។
១៤៨-ជូនពៅពិសីទៅបានទេ		ឬមិនទំនេរចូលព្រឹកព្រៃ
ចាប់សត្វកណ្តូបមេភ្លៀងលៃ		ស្តាប់រៃបំពេរស្ងប់អារម្មណ៍។
១៤៩-ខុសហើយសុតនពៅពុំងា		រៀមស្គាល់វេលាណាស័ក្តិសម
ស៊ីចុក គ្រួសារការលត់ដំ		ចាត់ចំចូលចែវជួយមិនរា។
១៥០-សម្រាប់ដៃគូស្រស់ចំណាន		ជូននួនកល្យាណបានគ្រប់គ្រា
នាងទៅពេលណារើសវេលា		ពិតមិនមាយានឹងរ៉ាប់រង។
១៥១-រសៀលត្រជាក់ងាយស្រួលដើរ	អារម្មណ៍ប្រហើរបែបទំនង
យើងត្រូវតែទៅមិនរំលង		ដើមទងប៉ុណ្ណេះប្រុសជីវា។
១៥២-កុំភ័យព្រលឹងណាមាសស្ងួន	ត្រៀមកាយសមសួនកន្និដ្ឋា
ឱកាសមកដល់នឹងយាត្រា		សេចក្តីប្រាថ្នាគាប់មិនខាន។
១៥៣-ថ្លែងពីដៃធំនិងដៃគូ		មិនដែលជួញជូរចិត្តសាមាន្យ
រស់នៅតាមបទបានក្សេមក្សាន្ត		លំអានកាយរូងលំនៅផង។
១៥៤-រកឆីរកទុកយ៉ាងសកម្ម		សស្រាំរាល់ថ្ងៃមិនមានហ្មង
កូនៗធំៗសល់ប្អូនបង			ចម្លងជីវិតវដ្តសង្សារ។
១៥៥-សួស្តីបងឱបរួមទាំងពីរ		ស្រស់បស់សំភីចង់ទៅណា
ទីក្រុងជនបទឡើងសាលា		ប្រជុំសាច់ការក្រុមមន្ត្រី។
១៥៦-ម្នាលបងដៃធំពីរអាត្មា		មិនបានយាត្រាទៅវិថី
ចូលតុចូលតៀមការសិរី		យើងជនក្រក្រីសួរសុខទុក្ខ។
១៥៧-ប្រពន្ធផងខ្ញុំនឹករឿងចាស់		អរគុណបងម្ចាស់ដោយទំនុក
ឱ្យរួចរស់រានក្តៅគគុក			លើកមុខបានឃើញពន្លឺថ្ងៃ។
១៥៨-ចង់មកប្រឹក្សាចាររាក់ទាក់		ក្លាយជាមិត្តភក្តិគ្រាសម័យ
រាប់អានជិតស្និទ្ធមានតម្លៃ		ប្រាស្រ័យចំណងសត្វដូចគ្នា។
១៥៩-កូនដៃៗធំមានអំណរ		ត្រេកអររែងក្តាត់ក្នុងធារា
ចងគ្នាជាមិត្តបានយូរយារ		វេលាស័ក្តិសមទទួលយក។
១៦០-ជារឿងធម្មតាការជួយគ្នា		មិនដែលរុញរាតែងលៃលក
កិច្ចការតូចតាចតែងជួបមក		ពន្លកមាសត្រួយកុំសង្កា។	
១៦១-កូនដៃៗធំភ្លេចរឿងចាស់		ដូនតាផ្តាំច្បាស់ត្រូវរក្សា
ត្រូវគេបញ្ជោរដុតអាត្មា			ចំណងគ្រួសារត្រូវបំភ្លេច។	
១៦២-ចាក់ចេកចាក់ស្ករត្រូវរ៉ូវគ្នា		អារម្មណ៍គ្មានរាឬកែគេច
ចងមិត្តរាប់អានត្រង់ជានិច្ច		ល្អូកល្អឺនពាក្យពេចន៍សណ្តំស្នេហ៍។
១៦៣-មន្តស្នេហ៍ទឹកដមគ្រួសារឱប	ដៃធំក្រសោបគ្មានប្រួលប្រែ
លង់នឹងសំដីពិបាកកែ			ស្រឡាញ់ស្បថស្បែជាគ្រួសារ។
១៦៤-នាពេលស្លាប់ចិត្តឱបសម្លាញ់	ចិត្តពៅសស្រាញ់ក្នុងអាត្មា
ទីនេះសមរម្យយកជាការ		លំនៅសព្វសារប្រសើរក្តាត់។
១៦៥-រៀមសុំដៃធំរស់នៅផង		កូនធំចំណងនាមជាសត្វ
ដន្លងនឹងគ្នាមិនបាំងបាត់		ភូមិស្ថាននេះស្ងាត់រស់សុខសាន្ត។
១៦៦-ឱ !ប្អូនសម្លាញ់រៀមក្រែងចិត្ត	គេបានអាណិតរ៉ៅភុំផាន
ជួយច្រើនណាស់ហើយពៅកល្យាណ	ចំណានហាក់មានបំណងខ្ពស់។
១៦៧-ពិបាកហាមាត់ថ្លែងវាចា		រៀបរាប់សព្វសារចេញពីពោះ
រស់លើធារាគួរមានឈ្មោះ		សម្លេងពីរោះសង្គមសត្វ។
១៦៨-ចៅឱបសញ្ជឹងរឹងរែងគិត		ស្វែងរកគំនិតមកបង្កាត់
រិះរកពាក្យពិតមកចែងចាត់		សំណាត់ក្នុងភ្នែកចេញចាកឆ្ងាយ។
១៦៩-ចៅឱបបំពេញចិត្តដៃគូ		មិនដែលរអ៊ូចង្អៀតកាយ
ឱ្យតែបានស្នើអធិប្បាយ		តែងជួយដោះស្រាយមុននិងក្រោយ។
១៧០-នាយដេកមិនលក់បក់មិនល្ហែ	ចង់រស់នៅដែរពៅត្រាណត្រើយ
រូងរលោងស្អាតសមដល់ហើយ		កុំបង្អង់ឡើយប្រើពេលយូរ។
១៧១-នាងរត់រកអ្នកនៅសកម្ម		ទោះបីរយឆ្នាំនៅតែជូរ
រីមេខាតលក្ខណ៍សំដីល្ងូ 		ជាគូកំបាក់ទន្សា ផង។
១៧៣-គិតគូរគយគន់រែងចំបែង		ព្រះស្តែងច្រអូសដេកកើយខ្នង
ទាទាបដេកទ្រុងជាប់ចំណង		ជីវិតងាយក្រងឯករាជ្យភាព។
១៧៤-គិតថាងាយស្រួលមិនលំបាក	កំព្រាតោកយ៉ាកខ្លួនទន់ទាប
ចែកចាយការស់មានផលលាភ		ដូនតាបញ្ជ្រាបក្នុងអារម្មណ៍។
១៧៥-ស្រុះស្រួលគំនិតគិតប្រវញ្ច		ចរចាត្របាញ់ចាប់បង្ខំ
រំលែកការរស់ទ្រនំចំ			ចាក់ដំទារុណគ្រួដៃធំ។
១៧៦-យប់យន់រាត្រីចូលមកដល់		ឆីឆ្អែតស្កប់ស្កល់សោយសុខដុម
សំណេះសំណាលត្រសាយសុំ		ឱបញីញ៉េមញ៉ុមស្រពោនភ័ក្ត្រ។
១៧៧-ដៃធំទាំងទ្វេតាំងសំណួរ		ថាគួរពុំគួរសូមកុំលាក់
‌‌មានបញ្ហាអ្វីជាប់ជំពាក់			រីករាយរាក់ទាក់នឹងស្រាយដោះ។
១៧៨-ឮសូរវាចារែងទន្ទឹង		ចៅឱបស្ទុះវឹងដូចគេហោះ
សូមថ្លែងសំដីពាក្យស្ម័គ្រស្មោះ		ចន្លោះប្រហោងសូមមេត្តា។
១៧៩-សូមរួមសូមរស់ជាមួយផង		អ្នកនិងលោកបងគ្រានេះណា
ប្រពន្ធផងខ្ញុំប៉ងប្រាថ្នា			ផ្ញើកាយសង្ខារនឹងរូបបង។
១៨០-ដៃធំពីរប្រាណសំលាខ្នឹង 		ងឿងឆ្ងល់សុទ្ធសឹងហេតុអ្វីចង
ជួយឱ្យបានរស់ហើយចំណង		ចង់មកអេះខ្នងតាមការស្មាន។
១៨១-មេដៃៗធំចេញសញ្ញា		សូមនួនជីវាដាក់ចិត្តក្សាន្ត
ព្រឹកសុរិយាបង្ហើបដាន			ឱ្យអ្នកនឹងបានស្បើយអារម្មណ៍។
១៨២-ត្រជាក់ក្តៅស្អុះម្តងទៀតហើយ	ព្រលឹងត្រាណត្រើយឆ្លើយម្តេចសម
តាមចិត្តប្អូនស្រីឆ្លើយបង្ខំ		ដ្បិតមិនស្រណមរស់ជាមួយ។
១៨៣-ថ្វីតែសត្វតូចពូជខុសគ្នា		ខ្លាចកម្មវេរាប្អូនសែនព្រួយ
បុព្វបុរសស្អុយរលួយ			បើយើងនឹងជួយជាន់ដានចាស់។
១៨៤-តាមការរំពឹងមិនបានសុខ		អាចរត់តត្រុកចិត្តមិនសះ
ពពួកផ្លែល្វាមិនដែលខ្មាស		ជាន់មុនផ្តាំច្បាស់សូមកុំគប់។
១៨៥-ឧសឱ!ភក្តីស្រីសម្លាញ់		សូមកុំចុះចាញ់ក្តីរលប់
សត្វធាតុដូចគ្នាគួរគោរព		ព្រឹកល្ងាចថ្ងៃយប់យកអាសា។
១៨៦-បើរស់ជាគ្នាក៏ម៉្យាងដែរ		អាចជួយមាសស្នេហ៍តាមត្រូវការ
ចំណីចំណុករួមផលា			សក្តាអំណាចលើម្ចាស់ផ្ទះ។
១៨៧-ឱ!សំឡាញ់ចិត្តស្រីរែងគិត		បានផ្តល់គំនិតឱ្យជាសះ
កុំឱ្យផុងជ្រៅទើបបានដាស់		កម្មក្រាស់ប្រសិនគិតមិនឆ្ងាយ។
១៨៨-ត្រូវបង្កើនមិត្តថយសត្រូវ		ត្រូវបង្ហាញផ្លូវទើបរសាយ
បើជួយអ្នកក្រត្រូវឱ្យបាយ		បើជួយអ្នកឆ្ងាយឱ្យស្នាក់នៅ។
១៨៩-ពាក្យចាស់បុរាណមានតម្លៃ		ទ្រព្យស្រណោះដៃណាពាលពៅ
ឈើកោងវល្លិព័ទ្ធកុំបៀតភ្លៅ		កុំយកជ័រព្នៅមកក្លៀកត្បៀក។
១៩០-ស្រីឱ្យយោបល់ប៉ុណ្ណោះឯង		ស្រេចលើព្រះស្តែងចេះស៊កសៀត
គោរពសិទ្ធិគ្នាជៀសបៀនបៀត		ម្តងទៀតពិបាកស្រាយបញ្ហា។
១៩១-រៀមដឹងរៀមយល់សព្វសេចក្តី	សូមកែវប្រណីស្ងួនសង្សារ
ពីពេលនេះទៅសម្រេចការ		ឱ្យគ្រួសារនេះស្នាក់អាស្រ័យ។
១៩២-ស្អែកថ្មីរកឆីជាធម្មតា		កង្កែបចាត់ការគ្មានសំចៃ
ចង្រិតកណ្តូបត្រូវប្រល័យ		យកមួយឈ្នះដៃដ្បិតក្រពះ។
១៩៣-រីសត្វដៃធំនាមជាក្តាម		អូសស្នូកដានស្នាមប្រឹងរូតរះ
រកខ្យងនិងខ្ចៅទាន់ថ្ងៃរះ		ជំនះឧបសគ្គក្នុងជីវិត។
១៩៤-បំពេញការងារមិនដែលហ្មង	ទាំងគូត្រសងព្រៃជុំជិត
មិនឆ្ងាយលំនៅសំណាក់ពិត		ប្រព្រឹត្តកសាងអំពើល្អ។
១៩៥-ចំណេរក្រោយមកជ្រេរចំណាស់	ក្តាមឈឺមិនសះជួយអ្នកក្រ
ដីឯងផ្ទះឯងពាងក្រឡ			កង្កែបផ្លែងសរ ដោយវាតទី។
១៩៦-ពោលសំដីកោងដេញដៃធំ		កុំនៅពូនផ្តុំដែននភី
ល្មមពេលចាកចេញពីគិរី		អូសគូទខ្ទេចខ្ទីផ្ទះសម្បែង។
១៩៧-ក្តាមញីក្តាមឈ្មោលមើលមុខគ្នា	កង្កែបលីលាពោលមិនក្រែង
សុំគេសំណាក់ចេះចាត់ចែង		ហេតុអ្វីសម្តែងពាក្យអប្រិយ។
១៩៨-ក្តាមឈ្មោលវាចាទាំងកំហឹង	ក្រពើសុទ្ធសឹងនាលោកិយ
លន់តួអង្វរពេលក្រក្រី			ឆ្អែតមានទឹកដីចិត្តខ្លាំងក្លា។
១៩៩-មួយលើកពីរលើកដែលបានជួយ	រលួយផ្អែមល្ហែមពិគ្រោះការ
លុះធាត់ទ្រលុកចង់ប្រហារ		ដេញម្ចាស់របាឱ្យចេញក្រៅ។
២០០-ក្តាមញីពេបជ្រាយដាក់ចៅវ៉ែប	មិនគួរនឹងសេពឱ្យដំបៅ
ទំនៀមដូនតាបានប្រដៅ		កុំជួយពូជខ្លៅនាំឈឺផ្សា។
២០១-មកដេញម្ចាស់ផ្ទះមិនអៀនខ្លួន	មិនគួរនឹមនួនពោលសង្កា
ពួតដៃមិនខ្មាសព្រៃព្រឹក្សា		កង្កែបឯណាកាយរូងកើត។
២០២-ក្តាមមិនសុខចិត្តប្រឹងម្ចាស់ស្រុក	ត្រកួតសំកុកក្ងៀកកអើត
មកមានការអ្វីសស្លាក់ស្លើត		ហេតុអ្វីបានផើតមកទីអាយ។
២០៣-រាប់តាមដំណើរមិនឱ្យភ្លាត់		កង្កែបរាយរាត់នាំរឿងណាយ
ផ្តល់ទីជម្រកមានទឹកបាយ		ឥឡូវប្រែក្លាយទាមទារដី។
២០៤-គេបណ្តេញយើងចូរចុះចោល	ភូមិស្ថានក្រុមក្រោលគ្មានប្រណី
ដូនតាចែកឱ្យជាសក្ខី			ហេតុអ្វីមេស្រុកបោះត្រាឱ្យ។
២០៥-មេស្រុកភូមិថ្មីជាសត្វថ្លាន់		ដេកលើដើមថ្ងាន់ឫកតោះតើយ
សំណៅដល់មាត់ត្របាក់ហើយ		មិនដែលខ្វល់ឡើយសុខទុក្ខរាស្រ្ត។
២០៦-ត្រកួតយល់ការសេចក្តីជាក់		ស្គាល់ខុសជ្រៅរាក់ភក់ឬមាស
ស្យែស្យង់មួយភ្លែតមិនទីសទាស		នឹកថារមាសអាចជួយបាន។
២០៧-ដំបូងដៃត្រូវជួយផ្សះផ្សា		កូនភូមិម្តេចម្តាពិតជាក្សាន្ត
ក្តាមទៅវិញចុះយើងជួយច្រាន		តាមកិច្ចលំអានមេដឹកនាំ។
២០៨-បោលផងរត់ផងមិនងាកក្រោយ	ទុកយូរបណ្តោយរលកគ្រាំ
ទំនាស់វិវាទក្តៅជៀមជាំ		ញីញាំទន្រ្ទាននាភូមិក។		
២០៩-លេចវាលចូលព្រៃប្រញាប់ស្រូត	លឿនដូចអាដូតកាត់លំហ
រឿងមិនគួរកើតឱ្យយ៉ាកក្រ		គួរកែលំអរបៀបណា។
២១០-រកគិតនិយាយបានរួចរាល់		តែមិនប៉ះពាល់រឿងហឹង្សា
សន្តិវិធីចំណាត់ការ			សម្តែងវាចាសត្វល្មើសគុណ។
២១១-បងឱបញីឈ្មោលមានមុខមាត់	សាច់រលីងធាត់ដ៏លើសលន់
ភូមិស្ថានសុខនេះបងមកមុន		ឬមួយជាទុនផងសត្វក្តាម។
២១២-អេ!បងត្រកួតបានសុខទេ		ហេតុអ្វីគ្នាន់គ្នេរញើសរហាម
ឬមួយជាបក្សពួកបងក្តាម		រសេមរសាមរសោកហើយ។
២១៣-យើងបានក្តីសុខមិនសប្បាយ	ដ្បិតអ្នកពីឆ្ងាយត្រៀមយកខ្នើយ
សុំគេជ្រកកោនឱ្យទ្រូងស្បើយ		មិនគួរណាឡើយចង់វាតទី។
២១៤-កាលពីដើមឡើយសាត់អណ្តែត	សំដីចច្រែតមិនខ្ជាខ្ជី
ស៊ីឆ្អែតស្កប់ស្កល់កោងគ្មានពីរ		ចង់យកគិរីទ្រាប់អង្គុយ។
២១៥-ម្នាលបងត្រកួតបងយល់ខុស	ខ្ញុំគ្មានកំហុសស្តាប់ទីទុយ
គាត់ផ្តល់គំនិតធ្វើជានុយ		បងថ្លាន់ពាំពុយបោះត្រាភ្លាម។
២១៦-យើងមានទឹកតាងជាសក្ខី		បងក្តាមមានអ្វីមិនរិះរាម
ចេញពីទីនេះជៀសទាក់ទាម		យើងមិនគំរាមមេភូមិទេ។
២១៧-នាងកង្កែបញីញកញៀតទៀត	ត្រកួតកុំឆ្លៀតឆ្នោតភូមិល្វេ
បោះឆ្នោតលើកក្រោយយើងគ្នាន់គ្នេរ	គ្រប់គ្រងបំពេរខានតែបាន។
២១៨-ត្រកួតសែនក្តៅក្នុងឱរា		គិតថាពេលនេះចាញ់កល្យាណ
ធ្វើឱ្យឈឺចាប់ដ្បិតសាមាន្យ		អារម្មណ៍មិនក្សាន្តពាក្យសំដី។
២១៩-អរគុណទំនុកបានប្រដៅ		យើងស្គាល់សខ្មៅណាពិសី
យើងលាសិនហើយអ្នកមានថ្មី		ថ្ងៃមួយក្រម៉ី ញាត់ញ៉ុកគូទ។
២២០-ត្រកួតឈឺចាប់ហឬទ័យ		ប្រញាប់លកលៃស្រូតហើយរូត
ទៅប្រាប់បងក្តាមការងារទូត		កត្តិតខាលជូតពិបាកម៉្លេះ។
២២១-ដើររត់ៗរែងរិះគិត		គួររកគំនិតផ្តល់ចំណេះ
កុំឱ្យនិគមនេះរបេះ			ចៅក្តាមមុខសេះពិបាកគន់។
២២២-ដកដង្ហើមធំសម្លឹងមេឃ		ដោយគិតសង្វេគការលោភលន់
ខំជួយពួកគេក្លាយទ៌ុជន		ក្នុងគ្រានេះយន់ពិបាកយល់។
២២៣-បងក្តាមទាំងពីរនៅជិតខ្ញុំ		កាយរូងសុខុមចាកអំពល់
ដេកគិតរួចគូរណានិមល		រសាយអំពល់ពីចិន្តា។
២២៤-ដៃធំទាំងពីរឱនមុខជ្រប់		ដូចសត្វចូលលប់យ៉ាប់យ៉ឺនការ
ចំបែងស្តាយកេរពីដូនតា		គួរណាអាត្មាគេកម្ចាត់។
២២៥-កូនដៃឱបប្តីទ្រហោយំ		ក្នុងចិត្តគំនុំមិនបង់បាត់
ជួយសម្រាលកូនជួយបង្កាត់		សំណាត់ចូលភ្នែព្រោះជួយគេ។
២២៦-ដៃធំអង្វរមាសស្រស់ស្ងួន		នឹមនួនកុំភ័យណាមាសមេ
កើតមកសត្វមែនខុសរំពេ		យើងត្រូវរិះរេសាងទ្រនំ។
២២៧-លួងផងលោមផងកាយបណ្តើរ	លំនៅប្រសើរយ៉ាងសមរម្យ
នៅជិតត្រកួតញាតិជិតជុំ		ជំនំសាច់ការសម្រាលទុក្ខ។
២២៧-ពេលរាត្រីកាលចូលមកដល់	សោកសល់គងថ្ងាសក្តីបុករុក
ញាតិមិត្តភូមិផងរកទំនុក		កិច្ចក្តៅគគុកក្នុងឱរា។
២២៨-សហគមន៍សត្វប្រមូលផ្តុំ		មានថ្លុំចៀសថ្លែនរួមវាចា
កណ្តុរបង្កួយទើបយល់ការណ៍		កង្ហែនចេតនាត្រូវតស៊ូ។
២២៩-គីង្គក់សន្តាននឹងកង្កែប		មុតមាំមិនអែបថ្វីជាពូ
ធ្វើខុសទទួលមិននៅយូរ		ជួញជិតជួញជូរកុំសេពគប់។
២៣០-យកគុណជាទោសមិនដែលឮ	ចង់ជួញផ្លែស្ពឺទាំងព្រលប់
ភ្លឺស្រែមានស្រាប់ម្តេចកាយទប់		ចង់ជប់លំនៅមិននឿយហត់។
២៣១-ថ្លុំលើកដៃឡើងសូមនិយាយ	រីករាយនឹងជួយក្តាមកម្សត់
ប្តឹងផ្តល់តវ៉ាពាក្យសម្បថ		បងជួយប្រាកដមិនរុញរា។
២៣២-ប្អូនទៅពេលណាខាំជើងបង	ហោះហើរចម្លងពៅពុំងា
កាន់ស្ថានមន្រ្តីក្តាប់ធារា		មិនមែនផ្លែល្វាសម្បុរចាយ។
២៣៤-មិនស្តាយវេលាជួយដល់អ្នក	ដ្បិតចិត្តជំពាក់ក្តីជិនណាយ
លោភៈទោសៈក្នុងអង្គកាយ		យើងត្រូវកំចាយឱ្យបង់ខ្ចាត់។
២៣៥-កណ្តុរពោលថាច្បាមសុទ្ធសឹង	សុំខឹងគ្រានេះរួមកម្ចាត់
ទោសជាក្រពើធ្លាយចេញបាត់		ថ្លាន់ពួកគេស្ងាត់និងទីទុយ។
២៣៥-រកច្រកណាចេញជួយបងក្តាម	រសេមរសាមកុំងោកងុយ
សាងទីតាំងសិនរឹងបង្គុយ		ប្រើរុយនាំសារមានប្រយោជន៍។
២៣៦-បង្កួយគ្រហែមក្បាលងីកងើក	ក្រហមដូចល្ងើកមាំមិនសើច
ចង់ដាំទឹកជ្រក់ស្រោសស្បែកបោច		ឱ្យខ្លោចចង្រុះគ្រានេះម្តង។
២៣៦-រកខុសរកត្រូវកុំខ្ចីឈប់		ព្រលឹមព្រលប់កំពឹសស្រង
សហគមន៍យើងជួយប្អូនបង		ចម្លងដល់ត្រើយភូមិសុខសាន្ត។
២៣៧-ថ្លែនលៀនអណ្តាតថ្លិនវាចា	កិច្ចការប្តឹងផ្តល់ចិត្តមិនក្សាន្ត
គិតឱ្យល្អិតល្អត់ហើយតាមដាន		កល្យាណកុំចេះថុយប្រថាន។
២៣៨-រកច្រកចេញណាប្រសើរក្តាត់	តែត្រូវកម្ចាត់ខានតែបាន
ទុកមិនចំណេញនាំឈឺប្រាណ		កុំស្មានកង្កែបបែរថយក្រោយ។
២៣៩-រួបរួមកម្លាំងភាពងាយស្រួល	រឹងប៉ឹងជ្រួលជ្រើមសឹមបង់បោយ
បង្វិលបីជុំកុំតោះតើយ			កាយកើយដេកគិតនិយាយស្តី។
២៤០-កង្ហែនបងប្អូននឹងកង្ហិច 		មុខជូរដូចក្តិចលេងសំដី
សម្លឹងកោះត្រើយភូមិសាស្ត្រដី		វាយខ្មាំងអប្រិយឈ្នះដល់ដប់។
២៤០-សិក្សាសាវតារពួកក្រុមបក្ស		ច្រវាក់បណ្តាញឱ្យគ្រប់សព្វ
ឬមួយយើងប្រើជនបង្កប់		បែបស្ងប់សុខសាន្តហើយបានផល។
២៤១-កង្កែបសត្វឆ្លាតខាងលើកជើង	ឱ្យសត្វស្រុកយើងរសាប់សល់
ជំនូនខាន់ខៅត្រូវបានផ្តល់		ខ្វាយខ្វល់ដោយសារខ្លួនសច្ចៈ។
២៤២-ចៀសសម្តែងការព្រួយបារម្ភ	ដ្បិតថ្លាន់សម្ងំសម្លឹងចាក់
ចង្ហាន់ទៅថ្វាយហល់ដេកស្លាក់		តែងឆ្លាក់លោភៈអត្ម័នកាយ។
២៤៣-គួររកអ្នកជួយខ្សែស្មោះត្រង់	ពាក្យសត្វពាក្យសង្ឃអធិប្បាយ
ឱ្យគេអាចយល់ពេលចំណាយ		ស្រស់ស្រាយស្រុះស្រួលផងជំនួយ។
២៤៤-យើងខំជម្រុញលើកកម្ពស់		ក្តាមកិត្តិយសល្អលើកស្ទួយ
គំរូសណ្តោសលោកតែមួយ		មិនគួរប្រាណព្រួយកង្កែបស្វិត។
២៤៥-បងប្អូនអាពីងមិននៅស្ងៀម		ប្រុងប្រៀបខ្សែត្រៀមនិងតាំងចិត្ត
សន្តិវិធីចរចាក្រឹត្យ			មិនចង់បង្ខិតឱ្យចាកក្រម។
២៤៦-ជាសត្វតូចពិតតែចិត្តខ្លាំង		ពុះពារតតាំងបានស័ក្តិសម
បើគេជិះជាន់ឬមួយច្រំ			រួមចិត្តសន្សំត្រូវក្រោកឈរ។
២៤៧-រកវិធីសាស្រ្តក្តៅគគុក		តែការវាយលុកទប់ជំហរ
មិនប្រើហឹង្សាវាយទល់ទ្រ		ពង្រស្វាយជ្រុំពាក្យសំដី។
២៤៨-ពស់ថាពីងពោលពិតត្រឹមត្រូវ	ចាកក្តីអាស្រូវនាដែនដី
ដោះស្រាយបញ្ហាទាន់ថ្មីៗ		ស្រដីហាមាត់ត្រូវរិះគិត។
២៤៩-ចង្កើះមួយបាច់កាច់មិនបាក់	រៀបចំចានស្រាក់ប្រើគំនិត
ដាក់ម្ហូបដាក់បាយបន្លែជិត		ស្លាបព្រារឹងរឹតគ្រប់កិច្ចការ។
២៥០-កុំអាលវាយស្មៅបង្អើលពស់	ចាត់ចំដំឈ្មោះរឿងសព្វសារ
ទំនុកច្បាប់ច្បងចងអក្ខរា		ប្តឹងផ្តល់ម្តេចម្តាសមហេតុផល។
២៥១-គេមានបង្អែកពិបាកចាត់		គិតគូរដុសខាត់ជៀសសោកសល់
វាយឱ្យចំៗកៀកប្រាណដល់		តម្កល់ភស្តុតាងសាក្សីជាក់។
២៥២-យោបល់ទាំងអស់សុទ្ធល្អៗ		ក្តាមមានអំណរចិត្តជំពាក់
សហគមន៍សត្វរួមរាក់ទាក់		ណែនាំជ្រៅរាក់និងផែនការ។
២៥៣-ថ្លែងអំណរគុណញាតិសន្តាន	ជុំវិញចង្រ្កានរួមចេតនា
យើងនឹងតស៊ូលុះដល់ត្រា		ទិសដៅប្រាថ្នាទើបបានក្សាន្ត។
២៥៤-ត្រូវម៉ាច់មិនខុសពាក្យសំដី		កង្កែបអប្រិយនឹងបាត់ដាន
ក្តាមសត្វវ័យឆ្លាតបានសុខសាន្ត		ពេលមួយនឹងបានសាយអារម្មណ៍។
២៥៦-រួមយោបល់មកយើងយល់ថា	ត្រកួតចាត់ការឱ្យស្អាតស្អំ
ស្ម័គ្ររួមដំណើរមិនបង្ខំ			ចាត់ចូលទៅចំប្តឹងសត្វថ្លាន់។
២៥៧-មិនបោះសន្ទូចរំលងភ្នំ		ដើរតាមផ្លូវលំណាសំខាន់
គេមិនស្តាប់យើងកុំប្រកាន់		យើងកាន់បណ្តឹងរត់បន្ត។
២៥៨-ត្រកួតនឹងក្តាមរៀបបង្វិច		មានម្ហូបច្រើនតិចទុកកំដរ
ចម្អែតអាហារនាពេលក្រ		ត្រាច់ចរដំណើរទៅជួបថ្លាន់។
២៥៩-ទៅជួបមេស្រុកតាមបំណង		សួស្តីលោកបងកុំប្រកាន់
ខ្ញុំនាំក្តាមមកកិច្ចដុកដាន់		កង្កែបសាន់វ៉ាន់ចង់វាតទី។
២៦០-ត្រហេមត្រហមមានការអ្វី		សួស្តីៗប្អូនទាំងពីរ
ចង់ប្តឹងតវ៉ាកុំខ្ជាខ្ជី			យាយីរំខានពេលវេលា។
២៦១-ដើមចោទរាយការណ៍រហូតចប់	ថ្លាន់ដេកលក់ស្កប់សម័យគ្រា
ស្រមុកលាន់ខុរហើយពុំងា		ដើមចោទគ្នីគ្នាសែនហួសចិត្ត។
២៦២-ចាំតាំងពីព្រឹកដល់ថ្ងៃត្រង់		ពត់ខ្លួនអែនអង់ច្រអូសកិត
មិនចង់ដោះស្រាយតាមក្រមក្រឹត្យ		ដោយដ្បិតសំណែនឆ្អែតស្កប់ស្កល់។
២៦៣-នេះហ្នឹងសម្តែងថ្លែងសេចក្តី	យើងយល់រឿងក្តីគ្មានចម្ងល់
ប្អូនក្តាមគ្មានអ្វីសំអាងផល		កំណល់សាក្សីក្រដាសស្នាម។
២៦៤-កង្កែបសត្វឆ្លាតមានភស្តុតាង	អក្ខរាសំអាងបោះត្រាដាម
រីឯក្តាមវិញគ្មានស្លាមស្នាម 		គ្មានមួយចំអាមសម្រាប់រស់។
២៦៥-ក្តាមតាំងតវ៉ាដូច្នេះណា		រួមរស់គ្រួសារមានកេរ្តិ៍ឈ្មោះ
គេស្គាល់គ្រប់គ្នាកិត្តិយស		ហើយមិនដែលឈ្លោះឈ្លានពានគេ។
២៦៦-សត្វថ្លាន់មិនស្តាប់បរិយាយ		យើងមិនសប្បាយគ្មានពេលទេ
បើមិនសុខចិត្តសូមរិះរេ			មាសមេទីទុយកំពុងចាំ។
២៦៧-ខឹងមិនបានលាព្រោះសំដី		អាក្រក់អាក្រីដូចចំណាំ
ត្រូវមានសំណែនជួយចិញ្រ្ចាំ		ត្រឹមស្កាំមិនស្កល់មិនខ្ចីដឹង។
២៦៨-សម្រាកអាស្រ័យម្ហូបអាហារ	យល់ជាក់កិច្ចការមិនប៉ុណ្ណឹង
វែងឆ្ងាយហូរហែយារសុទ្ធសឹង		តែយើងត្រូវប្រឹងកុំថយក្រោយ។
២៦៩-អរគុណចំពោះបងត្រកួត		ទោះចាញ់ត្រូវព្រួតកុំកន្តើយ
ត្រូវរកច្រកចេញកុំបណ្តោយ		ដង្ហើយរកគិតគំនិតថ្មី។
២៧០-ត្រឡប់វិលវៃលំនៅស្ថាន		តែចិត្តមិនក្សាន្តណាពិសី
ក្តៅក្តីក្តុកក្តួលនាលោកិយ		ដ្បិតអីពស់ថ្លាន់កាន់កង្កែប។
២៧១-សត្វរស់ភូមិផងជួយអាណិត	អារម្មណ៍ចងចិត្តនឹងសត្វវ៉ែប
មិនគួរជួយសោះឱ្យហែហែប		អែបឡែបចុះចូលនឹងផ្គាប់ផ្គុន។
២៧២-សត្វសហគមន៍ដេកមិនលក់	ដូចភ្លើងងំភ្នក់ក្តៅលើសលន់
ដូចរដូវកាលទឹកជំនន់			គ្រប់គ្នាទន់ភ្លន់ក្លាយអល់អាក់។
២៧៣-ក្រុមសត្វគិតគ្នារត់ទៅមុខ		ទោះជួបកលយុគធ្លាក់យសស័ក្តិ
ណាត់ជួបទីទុយទីសំណាក់		មិនដែលមានបក្សពួកនាទី។
២៧៤-ព្រឹកព្រាងថ្ងៃរះចេញដំណើរ	ខ្លះរត់ខ្លះដើរចិត្តមមី
ត្រកួតក្តាមពស់វារទាំងឈ្មោលញី		ចៀសជូនរមណីបួនអង្គា។
២៧៥-នឹកថាម្តងនេះបានជោគជ័យ	ទឹកចិត្តមមៃថានឹងជា
ដឹងអ្វីចៃចុនម្តងនេះគ្រា			ទីទុយរងាធ្លាក់ខ្លួនក្រ។
២៧៦-ទទួលសំណែនបែងសំណូក	ឱ្យថ្លាន់ចែវចូកលេងកំដរ
តូចទាបចែកតិចចិត្តស្មោះសរ		ឈប់ឆីបបរក្នុងគ្រាយ៉ាក។
២៧៧-សត្វបួននាំគ្នាជួបមេខណ្ឌ		មានក្តាន់និរសាបានចាករ៉ាក
សួរនាំកិច្ចការនិងសំណាក		លំបាកកង្កែបសូមប្តឹងផ្តល់។
២៧៨-សូមចាំបន្តិចត្មាតនឹងដាស់		ជម្រាបលោកម្ចាស់ពីហេតុផល
ចាំត្រង់នេះហើយកុំសោកសល់		ចម្ងល់ចម្លើយនឹងបានដឹង។
២៧៩-ក្តាន់ថ្លែងរៀបរាប់គ្មានចន្លោះ	ទីទុយមិនស្មោះសត្យសុទ្ធសឹង
ខាន់ខៅស្អេកស្កះជាសំណឹង		ឥឡូវយើងប្រឹងកង្កែបឈ្នះ។
២៨០-ចាំតាំងថ្ងៃត្រង់បាក់រសៀល		រហូតសត្វក្រៀលចូលសំពះ
ចេញជួបគេទៅសូមរូតរះ		រលាំងរលះយន់រាត្រី។
២៨១-មានបណ្តាស័ក្តិពិបាកជួប		ជំនួបចុនក្រពីរឿងក្តី
គ្មានទ្រនាប់ដៃមិនខ្វល់អ្វី		លេងសើចឥតបីចិត្តរហាច។
២៨២-កំប្លុកកំប្លែងសត្វស្រុកយើង		ទីទុយពើតពើងមានអំណាច
អ្នកមានការអ្វីប្រសេសសាច		យើងចង់តែកាចឱ្យស្គាល់ដៃ។
២៨៣-ក្តាមលើកហត្ថាផ្ចង់ប្រណម្យ	ពាក្យសត្វពាក្យសមណាម្ចាស់ថ្លៃ
កង្កែបវាតយកទីអាស្រ័យ		ច្រើនថ្ងៃណាស់ហើយទានមេត្តា។
២៨៤-រៀបរាប់ពីគល់រហូតចុង		ងងឹតសូន្យសុងគុណជីវា
សូមជួយយើងម្តងយកអាសារ		នឹងសម្រេចការមិនភ្លេចគុណ។
២៨៥-យើងយល់សេចក្តីពិតទាំងស្រុង	មិនបាច់កាច់កុងចិត្តផ្គាប់ផ្គុន
មានក្រដាសស្នាមជៀសទារុណ		គ្មានលក្ខណ៍ជាទុនមិនបានការ។
២៧៦-យើងកាត់សេចក្តីមានភស្តុតាង	អំណះអំណាងគ្រប់សព្វសារ
គ្មានពាក្យសំណៅមានចេតនា		បា្រថ្នាបំផ្លាញពេលវេលា។
២៧៧-ក្តាមស្រែកគ្រលួចគុណម្ចាស់ថ្លៃ	ហេតុអ្វីចរណៃចេញបញ្ជា
មិនស្តាប់ហេតុផលសត្វគ្រប់គ្នា		រស់នៅយូរយារសួរត្រកួត។
២៧៨-ត្រកួតអះអាងគេមិនស្តាប់		លេងអុកសាសព្ទក្តាន់អំនួត
សត្វសហគមន៍ស្ទើរចង់ឆ្កួត		ទីទុយរឹតរួតវង្វេងព្រៃ។
២៧៩-ត្រឡប់ទៅវិញកុំមកទៀត		កុំមកស៊កសៀតនាំមោះមៃ
កុំពោលផ្តេសផ្តាសជីស្លឹកគ្រៃ		កង្កែបមមៃរស់ឧត្តម។
២៨០-សត្វមើលមុខគ្នាបែបឡឹងឡង់	ទីទុយចំណង់ចិត្តបង្ខំ
កាលគ្រាដើមឡើយក្រស្អាតស្អំ		ឥឡូវសម្ងំដ្បិតលាភា។
២៨១-សត្វអស់សង្ឃឹមប្រញាប់វៃ		ភូមិស្ថានទីទៃមិនលោះលា
ឆ្អែតនឹងមេខណ្ឌគ្រប់ៗគ្នា		មិនគួរបញ្ជាដេញមុខស្រស់។
២៨២-ក្តាមមុខជ្រីញជ្រួញស្ទើរចង់ស្លាប់	ធ្លាប់តែស្វាហាប់មិនញ៉េះញ៉ោះ
ចាញ់ក្តីពីរដងញញឹមខ្មោះ		ស្រណោះប្រិមប្រិយគ្រាសុខសាន្ត។
២៨៣-ទៅជួបដៃតូចរាយការណ៍គ្រប់	ទីទុយលើសលប់ចិត្តសាមាន្យ
មិនជួយពួកយើងបែរដេញប្រាណ		សល់ដានឈឺចាប់កាន់អួលក្តៅ។
២៨៤-ដៃតូចដង្ហោយអង្អែលប្តី		សូមសិរសីកុំសោកសៅ
តស៊ូទៅទៀតឈប់សោកសៅ		ប្រដៅសត្វខូចពិបាកពិត។
២៨៥-ចងចិត្តរកខុសហើយនឹងត្រូវ	ដប់ឆ្នាំអាស្រូវនៅតែគិត
ថយមួយជំហានរកគំនិត		វរមិត្ររកផ្លូវចូលតាមខ្សែ។
២៨៦-សម្រាករកស៊ីតាមធម្មតា		ថ្ងៃក្រោយចាត់ការកុំប្រួលប្រែ
មើលកូនចៅម្តងនិងរួមថែ		មាសស្នេហ៍កុំបីឈឺចាប់ថ្វី។
២៨៧-អរគុណស្រស់ស្រីពៅជីវា		ជាសះឈឺផ្សាដ្បិតពិសី
អង្វរលួងលោមដល់ចិត្តប្តី		ក្រក្រីឱ្យតែមានមេត្តា។
២៨៨-ចំណេរក្រោយមកខំរកឆី		ទាំងប្រពន្ធប្តីតាមចេតនា
អាស្រ័យបានសុខគ្រប់អាត្មា		ជីវាមួយភ្លែតប្រាំបីឆ្នាំ។
២៨៩-ត្រកួតចាស់ទៅវេនកំប្រុក		អារម្មណ៍មិនសុខចិត្តសស្រាំ
គ្រាមួយរំញោចខុសចំណាំ		ដុតដាំហ្វូងសត្វមកជួបជុំ។
២៩០-កំប្រុកប្រមូលថ្លែនក្តាមខ្យង		ត្រយងស្មោញក្រៀលចៀសប្រជុំ
ទន្សោងគោព្រៃ រៃយោលយំ		ខ្ទីងខ្ទែតសមរម្យមានប្រវឹក។
២៩១-ស្ងើនស្ងាបពីងពស់កន្ថឹកផង	ដំរីចំបងមកធ្វើសឹក
រកយុត្តិធម៌រួមដៃដឹក			មិនត្រូវស៊ីផឹកមិនបានការ។
២៩២-សត្វតូចសត្វធំគ្រប់ចំនួន		គេណែនាំខ្លួមមកពីណា
នាទីជាសត្វតាមប្រការ			អញ្ជើញវាចាសត្វត្រកួត។
២៩៣-ថ្វីដ្បិតយើងចាស់តែមិនចាញ់	សម្លាញ់ចិត្តក្តាមកត់ត្រាស្ងួត
ជាច្រើនឆ្នាំហើយចាំមិនឆ្កួត		ថ្ងៃនេះយើងពួតដៃជាថ្មី។
២៩៤-យុទ្ធសាស្ត្រម្តងនេះការចូលរួម	តាំងចិត្តសង្រួមចាកក្រក្រី
បើកយុទ្ធនាការរួមបក្សី			សត្វរូងក្នុងដីជាកម្លាំង។
២៩៥-សត្វស្លាបជើងបួនក៏ទៅដែរ		រួមចិត្តដង្ហែមិនពួនបាំង
ព្យូហយាត្រាចូលតតាំង		អហឹង្សាច្បាំងយុត្តិធម៌។
២៩៦-នាចុងខែខ្នើតថ្ងៃខាងមុខ		ផែនការគគុកកុំញាប់ញ័រ
ត្រូវត្រួសត្រាយផ្លូវស្រាយខ្សែវល្លិ		យកជ័រចាកចេញសហគមន៍។
២៩៧-ថ្ងៃនោះកំប្រុកមេដឹកនាំ		ទឹកមុខមុតមាំខ្លាំងរមទម្យ
យើងជួយយោបល់រឿងជំនំ		ប្រគំគំនិតរួមសម្បាច់។
២៩៨-សត្វតូចសត្វធំយល់លក្ខខណ្ឌ	មិនត្រូវប្រកាន់ហើយហាមហាច់
រួមធ្វើការម្តងចិត្តឱ្យដាច់		បំណាច់ចូលរួមត្រូវពុះពារ។
២៩៩-កង្កែបឯកាគេមិនរាប់		បក្សពួកទម្លាប់តែងរងា
សប្បាយគ្មានញាតិរួមប្រជា		ចរឹតខុសគ្នាសត្វដទៃ។
៣០០-សេពគប់ពស់ថ្លាន់និងទីទុយ	ពូកែភរឈ្ងុយក្នុងព្រឹកព្រៃ
បោកស៊ីបោកចុកចិត្តមមៃ		ស្គាល់ន័យតែពាក្យមិនស្កល់ស្កប់។
៣០១-ថ្ងៃមត់ថ្ងៃណាត់ចូលមកដល់	កំប្រុកខ្វាយខ្វល់ទាំងគ្រប់សព្វ
ការងារម្តងនេះរត់ចំប្រប់		កំណប់កិត្តិយសនៅហ្នឹងមុខ។
៣០២-ត្រកួតនិងក្តាមត្រៀមជាស្រេច	បំណាច់បំណងក្តៅគគុក
ប្រមូលគ្នីគ្នាសម្រុករុក			ទំនុកមិនស្រាយតោងទាមទារ។
៣០៣-នៅមុខទីលានបងទីទុយ		ជើងបួនបន្ទ្រុយដូចខ្សែយារ
ដំរីឈ្លូសប្រើសមិនកំព្រា		ក្អែកខ្មៅជាគ្នាចចកក្តាន់។
៣០៤-ទន្សោងគោព្រៃខ្ទីងរមាស		ពើងខ្លួនពេញពាសឆ្អើមសត្វថ្លាន់
ភ្លេចភ្លាំងតោកយ៉ាកលាភប្រកាន់		ចង់ហាន់ប្រឡាក់ម្ទេសអំបិល។
៣០៥-ក្តាមអ្នកនាំមុខក្រុមខ្យងខ្ចៅ	ក្នុងចិត្តដំបៅទីទុយខិល
បំភ្លេចរឿងចាស់ពេលឈឺកិល		កោរសក់ត្រងិលស្គាល់ដៃម្តង។
៣០៦-អណ្តើកកន្ធាយចៀសកន្ថឹក	ថាត្រូវសងសឹកគ្រានេះផង
ដុំដោលនិងថ្លុំថាចាប់ចង		ថ្លែនរៃសំណងចងការដើម។
៣០៧-ទោចទួញហៅញាតិលាន់ព្រឹក្សា	ស្វានស្វាមកច្រើនក្រៃសម្បើម
ស្វាងសុរិយាចាកសន្សើម		ចាប់ផ្តើមកិច្ចការអហឹង្សា។
៣០៨-មគ្គុទ្ទេសធំសត្វត្រកួត		ចុកចាប់ពេញសួតលេបឈឺផ្សា
ដឹកនាំសន្តានមិនធម្មតា		មើលសភាពការណ៍ចាកមួរហ្មង។
៣០៩-នាំមុខលលកចាបសត្វព្រាប	មើលទីខ្ពស់ទាបសួរចម្លង
គ្រលីងគ្រលោងមានបំណង		ចឹកទីទុយផងនិងបោចសក់។
៣១០-សារិកាកែវនិងខ្លែងស្ទាំង		នាំគ្នាហើរវាំងមិនដំអក់
ក្រសាននាលនិងត្រដក់		ត្រយងដូចប៉្រក់ថែមសត្វក្រៀល។
៣១១-រីកុកនិងស្មោញចិត្តត្របាញ់	តែងខ្នាញ់នឹងថ្លាន់ត្រូវឆ្កឹះឆ្កៀល
តស៊ូម្តងនេះរូតរះរៀល			ទោះបាក់រសៀលរុលមិនរា។
៣១២-ទាព្រៃមាន់ទឹកនិងមាន់ទោរ	ក្រោកឈរជ្រងោចរលីលា
តម្រែតម្រង់មុខធារា			ស្លឹកឈើម្នីម្នាចងបដា។
៣១៣-សត្វគ្រលែងវែកនិងតាវៅ		ក្នុងចិត្តផ្សាក្តៅនាមបក្សា
ឈឺឆ្អាលនឹងក្តាមសព្វប្រការ		តែអនិច្ចាគេបន្លំ។
៣១៤-ជួបជុំហ្វូងសត្វផ្តើមកិច្ចការ		កំប្រុកចរចាយ៉ាងស្រណម
ជាជួរឈរច្រូងរបងដំ			បដាហែហំស្រែករំពង។
៣១៥-ប្រគល់ដែនដីឱ្យសត្វក្តាម		មិនត្រូវការច្បាមខុសទំនង
ចំណាត់ការខុសកើតជាព្នង		រស់រងកើតទុក្ខមិនសុខឡើយ។
៣១៦-កង្កែបបោលក្ឌូងជាន់ពស់ថ្លាន់	ទីទុយសាន់វ៉ាន់គ្មានចម្លើយ
ពឹងពស់នាគរាជឱ្យជួយឆ្លើយ		ឥន្ទ្រីយ៍ជាខ្នើយនិងសត្វតោ។
៣១៧-រីឯសត្វខ្លាបក្សតែមួយ		ថាមិនបាច់ព្រួយហើយមិនសោ 
យើងជាមន្ត្រីមិនត្រូវឆ្តោរ		ក្រមាល់បល់បោនាំឆ្គាំឆ្គង។
៣១៨-នាគរាជព្រួសពិសថែមវាថា	សំណៅអក្ខរាត្រូវទំនង
ក្តាមឯណោះទេណាទងវង		មិនចេះឃុំគ្រងដែនទឹកដី។
៣១៩-ក្តាមឮដូច្នោះស្ទើរស្រក់ឈាម	តាំងចិត្តរិះរាមគ្រាក្រក្រី
ក្រោកឈរតស៊ូប្តូរមេឃដី		មិនត្រូវប្រណីចោរពាធា។
៣២០-ក្តាមលះសម្លេងរំពងព្រៃ		ដណ្តើមជាញជ័យគ្រប់ៗគ្នា
ក្តៅខ្យល់ព្យុះភ្លៀងគ្រុនរងា		ក្នុងគ្រានេះម្តងប្រឡងដៃ។
៣២១-ពុះពារប្រឈមច្រើនថ្ងៃយប់	ព្រលឹមព្រលប់នាសម័យ
មិនចាញ់ដោយងាយណាចរណៃ		តែមិនប្រល័យបែបហឹង្សា។
៣២២-កិច្ចការតានតឹងចំបែងក្តាត់		កំប្រុកចែងចាត់សេកឆីស្លា
បញ្ជាទន្សាយកូនប្រសា		ទៅគាល់ទេវតាស្ថានព្រះឥន្ទ។
៣២៣-ទន្សាយគ្រានោះបានដំណឹង	ភ្លាមៗប្រែងប្រឹងភ្លេចចុកក្បិន
បោលបានមួយយោជន៏សម្រាកសិន	ក្រពះមិនកិនទើបឆីរួច។
៣២៣-ទន្សាយទន្សាបោលប្រិបប្រូច	រប៉ិលរប៉ូចចិត្តអង្គួច
ដោះស្រាយមិនបានក្តាមពិតថ្ងួច		ត្រកួតត្រកួចមុខគួរខ្នាញ់។
៣២៤-ត្រូវជួយដោះកុនខានតែបាន	យុត្តិធម៌ថ្កានមិនចុះចាញ់
ទៅជួបទេវតាយ៉ាងសស្រាញ់		ថានែក!សំឡាញ់យើងមានណាត់។
៣២៥-ទេវតាបើកផ្លូវមិនងាកក្រោយ	មិនទុកបណ្តោយនាំឈឺថ្កាត់
ព្រះឥន្ទរវល់ឆីស្លាបាត់			បានតែមួយម៉ាត់ទន្សាយដល់។
៣២៦-បពិត្រគុណម្ចាស់ថ្លៃកន្លង		ក្នុងគ្រានេះម្តងកើតសោកសល់
កង្កែបអ្នកថ្មីមកសោយផល		ក្តាមម្ចាស់ខ្វាយខ្វល់មិនសុខចិត្ត។
៣២៧-កើតរឿងកើតរ៉ាវពេញប្រឹថពី	សត្វនាំគ្នាគ្នីមកបង្ខិត
ទាមទារឱ្យផ្ទេរកម្មសិទ្ធិ			បង្ខិតទីទុយទទួលស្គាល់។
៣២៨-តោខ្លាឥន្ទ្រីយ៍ពស់នាគរាជ		កាន់ជើងមមាចជាបន្ទាល់
សូមទ្រង់មេត្តាព្រះពិភ័ល		រងាន់រងាល់ស្គាល់ហត្ថា។
៣២៩-ឈប់សិនចាំយើងឈ្វេងទតមើល      ហេតុអ្វីក៏ព្រើលហួសមាត្រា
បំពានលើច្បាប់ចាកក្រមការ		យើងត្រូវចាត់ការឱ្យដឹងដៃ។
៣៣០-ព្រះឥន្ទទ្រង់យល់គ្រប់កិច្ចការ	ចាត់ឱ្យលេខារួមប្រាស្រ័យ
សរសេរលាយលក្ខណ៍ទឹកមាត់ប្រៃ		ចុតហ្មាយកែខៃទាន់វេលា។	
៣៣១-កាន់ស ជ ព្រ រត់មិនងាក		លាមករាយរាគបែបខ្ជីខ្ជា
ទៅកាន់ស្ថានទីសត្វគ្រប់គ្នា		ហើយស្រែកបញ្ជាចាំស្តាប់មេ។
៣៣២-សត្វផងរែងឆ្ងល់នឹងទន្សាយ	បាត់ទៅណាឆ្ងាយខុសបុព្វេ
កាលដើមមានរឿងមិនដែលល្វេ		តែងតែរិះរេមិនដែលខ្ជិល។
៣៣៣-រវល់ប្រឡែងនឹងត្រីក្រាញ់		ត្របាញ់ចង់ឆីស្លឹកអំពិល
ទន្សោងការកូនភូមិព្រងិល		ព្រះឥន្ទទាត់ព្រិលនៅលើមេឃ។
៣៣៤-ទន្សាយគ្រហែមឱ្យសត្វស្តាប់	ចូលខ្លួនប្រញាប់យូរសង្វេគ
ភាគីសងខាងកុំយូរពេក		ព្រះឥន្ទហែកមេឃឃើញហេតុការណ៍។
៣៣៥-នេះស ជ ព្រនៅក្នុងដៃ		ធ្វើខុសប្រល័យឱ្យសោកា
ទន្ទ្រានច្បាប់សត្វឱ្យមរណា		លោភៈមោហាគ្រានេះផង។
៣៣៦-សាទូរលេខពីព្រះអង្គ		ទីទុយថ្លាន់ផង់ សូន្យតែម្តង
ទុកមិនចំណេញស្រាយចំណង		ក្រពើចាប់ចងប្រហារម៉ត់។
៣៣៧-ភូមិស្ថានផងក្តាមមានសិរី		កសាងជាថ្មីចាកកម្សត់
ត្មាតខ្លានាគរាជលោកកំណត់		តោឥន្ទ្រីយ៍ក្បត់និរទេស។
៣៣៨-សត្វានុសត្វទូលបញ្ជា		កុំឱ្យល្អៀងឃ្លាឬធ្វាំងធ្វេស
ចាត់ការតាមកិច្ចមិនគេចវេស		ផ្លែម្ទេសកុំភ្លេចជូនសេកសត្វ។	
៣៣៩-កំប្រុកប្រេកប្រូចការចំបង		ស ជ ព្រ ចងជៀសបាំងបាត់
កម្ទេចសំណល់និងកម្ចាត់		មិនមែនសម្ងាត់ឃើញភ្នែកស្រស់។
៣៤០-សត្វសហគមន៍សប្បាយក្រៃ	រាំលេងទាំងថ្ងៃជុំវិញកោះ
រៃរ៉ែប្រគំបីយប់ស្មោះ			ថ្លុំវាយស្គរដោះមិនធុញទ្រាន់។
៣៤១-ក្រៀលអ្នកបន្ទរពេញព្រឹក្សា	រីសត្វក្រសាលេងស្គរជាន់
ហូបចុកឆ្អែតសល់ទល់រងាន់		សោភ័ណជីវិតមានសាមគ្គី។
៣៤២-ក្តាមថ្លែងអំណរជូនសន្តាន		ដែលបានចុះជួយក្នុងនាទី
រាប់អានបន្តក្នុងគិរី			ព្រៃព្រឹកប្រឹថពីភូមិស្ថានផង។
៣៤៣-កង្កែបនិងក្តាមសូមលាលាត	លាមិនចង់ឃ្លាតដ្បិតចំណង
បើដើរផ្លូវខុសដោះស្រាយចង		ខុសម្តងកែកុនទាន់ព្រឹកព្រាង។
៣៤៤-សាងផលទទួលបានសុទ្ធផល	ហូបហល់លើទុក្ខពិបាកលាង
សោយកម្មរងកលផលឱ្យរាង		អ្នកនាងកុំត្រាប់ល្ងិតរងោក។
៣៤៥-មុននឹងបញ្ចប់ពរអំពាវ		សម្តេចជំទាវលោកស្រី-លោក
កញ្ញា ប្រិយមិត្តមានគគោក		ចាករោគបានសុខគ្មានហ្មងសៅ។
៣៤៦-សូមបានក្តីសុខៗក្នុងកាយ		សុខគ្មានខ្វល់ខ្វាយរោយដំបៅ
លាភមានលាភបានលាភក្នុងក្រៅ		ខាន់ខៅបុណ្យបាបប្រពៃណី។
៣៤៧-ជូនពរយាយតាទាំងសព្វគ្រប់	មន្ត្រីជំទប់ស្មៀននាទី
ស្រុកខណ្ឌនិងខេត្តផងមន្ទីរ		តាំងចិត្តសំភីបម្រើជាតិ។
៣៤៨-វារៈមួយខែយ៉ាងប្រពៃ		ដាក់ចិត្តលកលៃមិនដែលឃ្លាត
ប្រមូលអារម្មណ៍ទោះអាពាធ		ញោមញាតិគិតគូរសូមបញ្ចប់។
៣៤៩-ត្មាតវ៉ា  ប៊ុណ្ណនីសូមអគុណ		ប្រសិនលើសលន់ចិត្តស្ងៀមស្ងប់
ទិតៀនស្ថាបនាត្អូញត្អែរស្អប់		ប្រសប់រិះគន់គួរកុំកាច់។
៣៥០-ថ្ងៃដប់ប្រាំមួយឧសភា		ពេលាពីរពាន់ដប់ពីរស្រេច
ម៉ោងដប់មួយព្រឹកបានសម្រេច		បំណងបំណាច់គ្រានេះហោង។