វីលហ៊ែមមើស: ប្រវត្តិ

ប្រវត្តិ 
ស្តាំ|រូបភាពតូច| ការថតជាលើកដំបូងនៃ "Wilhelmus" ក្នុងឆ្នាំ១៨៩៩
ស្តាំ|រូបភាពតូច| ការច្រៀងផ្ទាល់នៃ "Wilhelmus" ក្នុងឆ្នាំ១៩២០
ទោះបីជាទើបតែប្រកាសជាភ្លេងជាតិនៅឆ្នាំ១៩៣២ ក៏ដោយ"Wilhelmus"មានប្រវត្តិជាច្រើនសតវត្សមកហើយ។ វាត្រូវបានច្រៀងក្នុងពិធីផ្លូវការជាច្រើន និងនៅក្នុងព្រឹត្តិការណ៍សំខាន់ៗជាច្រើន ចាប់តាំងពីការផ្ទុះឡើងនៃការបះបោរហូឡង់ក្នុងឆ្នាំ១៥៦៨ ដូចជាការឡោមព័ទ្ធហាឡឹម ក្នុងឆ្នាំ១៥៧៣ និងការចូលជាផ្លូវការរបស់ព្រះអង្គម្ចាស់នៃអូរ៉ង់ ចូលទៅក្នុងទីក្រុងព្រុចសែល នៅថ្ងៃទី១៨ខែកញ្ញាឆ្នាំ ១៥៧៨។

វាត្រូវបានគេអះអាងថាក្នុងអំឡុងពេលធ្វើទារុណកម្មដ៏អាក្រក់របស់ បាល់ថាសារ ហ្ស៊ែរ៉ាដ (អ្នកធ្វើឃាតវីល្លៀមនៃអូរ៉ង់) ក្នុងឆ្នាំ១៥៨៤ បទចម្រៀងនេះត្រូវបានច្រៀងដោយឆ្មាំដែលព្យាយាមយកឈ្នះលើការស្រែករបស់ហ្ស៊ែរ៉ាដ នៅពេលដែលខ្លាញ់ជ្រូកកំពុងពុះត្រូវបានចាក់ពីលើគាត់។ ហ្ស៊ែរ៉ាដ បាន​ឆ្លើយ​តប​ថា "ច្រៀង! ពួកមាន​បាប​ហូឡង់! ច្រៀង! ប៉ុន្តែ​ដឹង​ថា​មិន​យូរ​ប៉ុន្មាន​ខ្ញុំ​នឹង​ត្រូវ​បាន​ច្រៀងវិញ!"។ 

រឿងព្រេងមួយទៀតអះអាងថា អនុវត្តតាមច្បាប់នាវាចរណ៍ឆ្នាំ១៦៥១ (បទបញ្ញត្តិដោយ អូលីវើ ក្រុមវែល តម្រូវឱ្យកងនាវាបរទេសទាំងអស់នៅ សមុទ្រខាងជើង ឬ ច្រកសមុទ្រអង់គ្លេស ត្រូវដាក់ទង់ជាតិរបស់ពួកគេចុះជាការគោរព) "Wilhelmus" ត្រូវបានច្រៀង(ឬផ្ទុយទៅវិញស្រែក) ដោយនាវិកនៅលើសំពៅ Brederode របស់ហូឡង់ជាការឆ្លើយតបទៅនឹងការបាញ់ព្រមានដំបូងដែលត្រូវបានបាញ់ដោយកងនាវាអង់គ្លេសក្រោមការដឹកនាំរបស់ រ៉ូប៊ើត ប្ល៊ែក នៅពេលដែលនាយនាវាហូឡង់ ម៉ាទែន ត្រុម បានបដិសេធមិនព្រមដាក់ទង់សំពៅគាត់ចុះ។ នៅចុងបញ្ចប់នៃបទចម្រៀង ដែលស្របគ្នានឹងការបាញ់ព្រមានដោយពួកអង់គ្លេសលើកទីបី និងចុងក្រោយ លោកត្រុម បានបាញ់ពេញមួយចំហៀងពីសំពៅ ដោយហេតុការណ៍នេះចាប់ផ្តើម សមរភូមិឆ្នេរហ្គោតវីន និង សង្រ្គាមអង់គ្លេស-ហូឡង់លើកទីមួយ ។ 

ក្នុងកំឡុងយុគមាសរបស់ហូឡង់ វាត្រូវបានចាត់ទុកថាជាភ្លេងរបស់សន្តតិវង្សអូរ៉ង់-ណាសាវ និង អ្នកគាំទ្រ របស់គេ ដែលមានន័យថានៅក្នុងនយោបាយនៃសម័យនោះ ជាភ្លេងនៃក្រុមនយោបាយជាក់លាក់មួយដែលបានចូលរួមក្នុងការតស៊ូដ៏យូរជាមួយនឹងការប្រឆាំងក្រុមមួយទៀត (ដែលជួនកាលក្លាយជាហិង្សា ឈានជិតដល់សង្គ្រាមស៊ីវិល)។ ដូច្នេះ ជោគវាសនា​នៃ​បទ​ចម្រៀង​នេះ​ដើរទន្ទឹម​នឹង​ក្រុម​អូរ៉ង់ជីស។ អ្នកផ្លុំត្រែ បានលេងបទ "Wilhelmus" នៅពេលដែលព្រះអង្គម្ចាស់ម៉ូរីស បានទៅទស្សនកិច្ចប្រេដា ហើយម្តងទៀតនៅពេលដែលគាត់ត្រូវបានគេទទួលជាផ្លូវរដ្ឋនៅ ទីក្រុងអាំស្ទែដាម ក្នុងខែឧសភាឆ្នាំ១៦១៨។ នៅពេលដែលវីល្លៀមទី៥ បានមកដល់ ស្គូនហូវែន ក្នុងឆ្នាំ១៧៨៧ បន្ទាប់ពីតំណែងទេសាភិបាលត្រូវបានស្ដារឡើងវិញ កណ្តឹងព្រះវិហារត្រូវបានគេនិយាយថាបានលេងបទ "Wilhelmus" ជាបន្តបន្ទាប់។ បន្ទាប់ពីបដិវត្តន៍បាតាវៀន ដែលត្រូវបានបំផុសគំនិតដោយ បដិវត្តន៍បារាំង វាត្រូវបានគេហៅថា "បទភ្លេងពួកព្រះអង្គម្ចាស់" ខណៈដែលវាត្រូវបានហាមឃាត់ក្នុងអំឡុងពេលនៃការគ្រប់គ្រងរបស់ក្រុមអ្នកស្នេហាជាតិ ដែលមិនគាំទ្រសន្តតិវង្សអូរ៉ង់-ណាសាវ ។

ទោះយ៉ាងណាក៏ដោយនៅក្នុងពេលនៃការបង្កើតព្រះរាជាណាចក្រហូឡង់ ក្នុងឆ្នាំ១៨១៣ "Wilhelmus" បានធ្លាក់ចុះប្រជាប្រិយភាព។ ដោយបានក្លាយជារាជាធិបតេយ្យជាមួយនឹងការតំណាងឱ្យជាតិទាំងមូលនិងឈរនៅពីលើបក្សពួក រាជវង្សអូរ៉ង់បានសម្រេចចិត្តបំបែកជាមួយនឹងបទចម្រៀងនេះដែលបង្ហាញថាពួកគេជាប្រមុខនៃបក្សក្រុមមួយ។ "Wilhelmus" ត្រូវបានជំនួសដោយបទចម្រៀងរបស់ ហែនរីក តូលែន " Wien Neêrlands Bloed ” ដែលជាភ្លេងផ្លូវការរបស់ប្រទេសហូឡង់ពីឆ្នាំ១៨១៥រហូតដល់ឆ្នាំ១៩៣២។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ "Wilhelmus" នៅតែមានប្រជាប្រិយភាពនិងបាត់បង់អត្តសញ្ញាណរបស់ខ្លួនជាបទចម្រៀងតំណាងឲ្យបក្សមួយ ហើយនៅថ្ងៃទី ១០ខែឧសភាឆ្នាំ១៩៣២ វាត្រូវបានសម្រេចថាក្នុងពិធីផ្លូវការទាំងអស់ដែលតម្រូវឱ្យមានការប្រគំបទភ្លេងជាតិ "Wilhelmus" ដោយហេតុនេះការជំនួសឲ្យចម្រៀងរបស់តូលែន។

"Wilhelmus" ក៏​ត្រូវ​បាន​បកប្រែ​ជា​ភាសា ​ម៉ាឡេ ដែល​ត្រូវ​បាន​ច្រៀងនៅ​ពេល ​ប្រទេស​ឥណ្ឌូនេស៊ី​ស្ថិត​នៅ​ក្រោម​ការ​គ្រប់គ្រង​របស់​អាណានិគម​ហូឡង់  ជាមួយ​នឹង​អត្ថបទ​ចម្រៀង​ដូច​ខាង​ក្រោម៖Selamat bagi Ratu yang maha mulia
Aman dan sentosa di atas takhtanya
Umur dan usia dilanjutkan Allah
Rezeki murah lipat berganda-ganda

Bulan yang kedelapan diinilah waktu
Tiga puluh satu bilangan tertentu
Hari lahir Baginda Putri Ratu
Mengucapkan selamat kami sekutu ក្នុងអំឡុងពេលនៃការកាន់កាប់របស់អាល្លឺម៉ង់នៃប្រទេសហូឡង់ អាក់ទើ សីអ៊ីនកាត ដែលជាមេបញ្ជាការណាស៊ី បានហាមឃាត់និមិត្តសញ្ញាទាំងអស់នៃគ្រួសាររាជវង្សហូឡង់រួមទាំង "Wilhelmus" ។ បន្ទាប់មកវាត្រូវបានយកទៅប្រើដោយក្រុមបក្សទាំងអស់នៃការតស៊ូរបស់ហូឡង់ សូម្បីតែអ្នកសង្គមនិយមដែលធ្លាប់ប្រកាន់ជំហរប្រឆាំងរាជានិយមក៏ដោយ។ អ្នកគាំទ្រពួកអាល្លឺម៉ង់ Nationaal-Socialistische Beweging (NSB) ដែលបានច្រៀង "Wilhelmus" នៅឯកិច្ចប្រជុំរបស់ពួកគេមុនសម័យកាន់កាប់នោះបានជំនួសវាដោយ "Alle Man van Neerlands Stam" ("បុរសទាំងអស់នៃដើមកំណើតហូឡង់") ។ Dewulf, Jeroen (2010), Spirit of Resistance: Dutch Clandestine Literature During the Nazi Occupation, Camden House, New York  (p. 115) បទចម្រៀងនេះត្រូវបានទាក់ទាញចំណាប់អារម្មណ៍របស់ពិភពលោកដែលនិយាយភាសាអង់គ្លេសដោយ ខ្សែភាពយន្តសង្គ្រាមអង់គ្លេសឆ្នាំ១៩៤២ One of Our Aircraft Is Missing ។ ខ្សែភាពយន្តនេះទាក់ទងនឹងនាវិកយន្តហោះទម្លាក់គ្រាប់បែករបស់ កងភូមិន្ទអាកាសអង់គ្លេស ដែលត្រូវបានបាញ់ទម្លាក់ចុះមកប្រទេសហូឡង់កាន់កាប់ដោយណាស៊ី ហើយត្រូវបានជួយដោយអ្នកស្រុក។ បទភ្លេងនេះត្រូវបានឮក្នុងអំឡុងពេលខ្សែភាពយន្តដែលជាផ្នែកមួយនៃយុទ្ធនាការនៃការតស៊ូអកម្មដោយប្រជាជន ហើយវាបានបញ្ចប់ជាមួយនឹងសញ្ញាជាតិនៃប្រទេសហូឡង់ នៅលើអេក្រង់ខណៈពេលដែល "Wilhelmus" ត្រូវបានចាក់។