navinnseab/khmer-wikipedia-article huggingface dataset:
ម៉ៃឃើល ហ្វារ៉ាដេយ: ជីវប្រវត្តិ

ជីវប្រវត្តិ 
 ជីវប្រវត្តិហ្វារ៉ាដេយនៅ Royal Institution of Great Britain 
 ហ្វារ៉ាដេយជាអ្នករុករកFaraday as a DiscovererសរសេរដោយJohn Tyndall (សំរាប់ដោយឡូដ)
 បុគ្គលិកលក្ខណៈរបស់ម៉ៃឃើល ហ្វារ៉ាដេយ
 ម៉ៃឃើល ហ្វារ៉ាដេយ នៅលើក្រដាសប្រាក់២០ផោន 
 ជីវិតនិងស្នាដៃរបស់ម៉ៃឃើល ហ្វារ៉ាដេយ សរសេរដោយ J. A. Crowther, ឆ្នាំ១៩២០
ម៉ៃឃើល ហ្វារ៉ាដេយ: ផ្សេងទៀត

ផ្សេងទៀត 
 មេរៀនដោយរូបភាពស្ដីពីម៉ូទ័រហ្វារ៉ាដេយឆ្នាំ១៨២១  ដោយ National High Magnetic Field Laboratory
 "ហ្វារ៉ាដេយ" ក្នុង Britannica Online Encyclopedia
 "ការស្រាវជ្រាវពិសោធផ្នែកអគ្គីសនី"ដោយម៉ៃឃើល ហ្វារ៉ាដេយ  អត្ថបទដើមនិងជីវប្រវត្តិ​ សរសេរដោយ សាស្ត្រាចារ្យ John Tyndall, នៅឆ្នាំ1914, Everyman edition.

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រូបវិទូអង់គ្លេស
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:គីមីវិទូអង់គ្លេស
ម៉ោងនៅឥណ្ឌូនេស៊ី

នៅប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី គេចែកល្វែងម៉ោងជា៣ ដោយសារវាគ្របដណ្ដប់លើរយៈបណ្ដោយ​វែងពេក៖
 Indonesian Western Standard Time (ភាសាឥណ្ឌូនេស៊ី៖ Waktu Indonesia Barat/WIB , ជាភាសាខ្មែរ៖ ម៉ោងស្តង់ដារឥណ្ឌូនេស៊ីខាងលិច) (UTC+7)
 WIB មានប្រើនៅកោះស៊ូម៉ាត្រា កោះជ្វា ខេត្តកាលីម៉ាន់តាន់ខាងលិច និង ខេត្តកាលីម៉ាន់តាន់កណ្ដាល
 Indonesian Central Standard Time (ភាសាឥណ្ឌូនេស៊ី៖ Waktu Indonesia Tengah/WITA , ជាភាសាខ្មែរ៖ ម៉ោងស្តង់ដារឥណ្ឌូនេស៊ីកណ្ដាល) (UTC+8)
 WITA​ មានប្រើនៅកោះស៊ូឡាវេស៊ី កោះបាលី ខេត្តនុសាតេងហ្គារ៉ាខាងកើត ខេត្តនុសាតេងហ្គារ៉ាខាងលិច ខេត្តកាលីម៉ាន់តាន់ខាងកើត និង ខេត្តកាលីម៉ាន់តាន់ខាងត្បូង
 Indonesian Eastern Standard Time (ភាសាឥណ្ឌូនេស៊ី៖ Waktu Indonesia Timur/WIT , ជាភាសាខ្មែរ៖ ម៉ោងស្តង់ដារឥណ្ឌូនេស៊ីខាងកើត) (UTC+9)
 WIT មានប្រើនៅខេត្តម៉ាលូគូ ខេត្តម៉ាលូគូខាងជើង ខេត្តប៉ាពួ និង ខេត្តប៉ាពួខាងលិច
ម៉ោងផែនដី

ម៉ោងផែនដី () គឺជាព្រឹត្តិការណ៍សកលមួយដែលរៀបចំឡើងដោយ អង្គការ World Wide Fund for Nature (WWF) នៅចុងខែមិនារៀងរាល់ឆ្នាំ ក្នុងគោលបំណងលើកទឹកចិត្តដល់ពលរដ្ឋឲ្យធ្វើការបិទភ្លើងអគ្គិសនីរយៈពេល១ម៉ោង ដើម្បីធ្វើការផ្សពផ្សាយឲ្យបានទូលំទូលាយអំពីបញ្ហាបម្រែបម្រួលអាកាសធាតុ។
ម៉ោង៧ព្រឹកនៃប្រទេសកម្ពុជា

ម៉ោង៧ព្រឹកនៃប្រទេសកម្ពុជា គឺជាថេរវេលាដែលប្រជាជនកម្ពុជាទូទាំងប្រទេសនាំគ្នាគោរពទង់ជាតិ។
thumb|ទង់ជាតិ(ជាតិ)|center
thumb|ទង់ព្រះពុទ្ធសាសនា(សាសនា)|center
thumb|ទង់ព្រះចៅក្រុងកម្ពុជា(ព្រះមហាក្សត្រ)|center
 ពេលវេលាគោរពទង់ជាតិ÷
 ម៉ោង៧ព្រឹក
 ម៉ោង៥ល្ងាច។
 ចំពោះអត្តចរឹកប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរនាពេលបច្ចុប្បន្នមិនដែលចាប់អារម្មណ៍នាំគ្នាគោរពទង់ជាតិទេ។ ថាប្រជាពលរដ្ឋចុះរវល់ព្រោះក្រពះ ចំណែកមន្ត្រីនៅតាមស្ថាប័នរដ្ឋមួយចំនួន មិនដែលទាំងបានគោរពទង់ជាតិផង ដោយសារតែម៉ោង៨កន្លះឃើញស្លាកលេខរដ្ឋមួយចំនួនតូចនៅចតតាមដងផ្លូវដែលមានហាងគុយទាវ កាហ្វេ បាយនានា។ ហូបបាយ រឺ កាហ្វេ ហូបតែអោយខ្មាស់ដល់ជនបរទេសផង គេនិយាយថា មន្ត្រីអ្នកឯងប្រភេទហ្នឹងបានស្រុកអ្នកឯងចឹង។
ម៉ោង៧ព្រឹកនៃប្រទេសកម្ពុជា: ការដោតទង់នៅមុខផ្ទះ ដងផ្លូវសារធារណៈ និង ទីន្លែងផ្សេងៗ

ការដោតទង់នៅមុខផ្ទះ ដងផ្លូវសារធារណៈ និង ទីន្លែងផ្សេងៗ
នៅតាមមុខផ្ទះ
អត្តចរឹកប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរបច្ចុប្បន្ននៅតាមផ្ទះស្ទើរតែ៧០% ដែលមិនមានទង់ជាតិ ទង់សាសនា និងទង់ព្រះចៅក្រុង ដាក់នៅតាមមុខផ្ទះ ពិធីបុណ្យជាតិម្ដងៗប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរមិនដែរខ្វល់ពីការដោតទង់  រឺចងទង់អ្វីនោះទេ។

ឧទាហរណ៍ បុណ្យមាឃបូជា និង វិសាខបូជា ប្រជាជនតាមភូមិជុំគ្នាផឹកស្រា ហើយអួនខ្លួនថាជាពុទ្ធសាស្ត្រនិក ដែលជាអ្នកប្រព្រឹត្តតាមគន្លងមាគ៌ានៃពាក្យទូន្មានប្រៀនប្រដៅរបស់ ព្រះបរមគ្រូ។
នៅតាមដងវិថីសាធារណៈ
នៅថ្ងៃបុណ្យឯករាជ្យជាតិ តាមដងវិថីនានា មិនសូវឃើញមានការដោតទង់ជាតិឡើង តែបើបុណ្យទើបបង្កើតថ្មីជោរនាំគ្នាដោត ហើយមន្ត្ត្រីភូមិ-ឃុំដើរប្រាប់អោយដោត និងចងចុះពេលបុណ្យ ប្រាសាទព្រះវិហារ ប្រាសាទអង្គរ ល្ខោនខោល ល្ខោនស្បែកធំ ចាប៉ីដងវែង ចូលបញ្ជីបេតិកភណ្ឌពិភពលោកតើលោកទាំងនោះមានបានដើរប្រាប់ទេ?
ម៉ោង៧ព្រឹកនៃប្រទេសកម្ពុជា: នៅតាមមុខផ្ទះ

នៅតាមមុខផ្ទះ
អត្តចរឹកប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរបច្ចុប្បន្ននៅតាមផ្ទះស្ទើរតែ៧០% ដែលមិនមានទង់ជាតិ ទង់សាសនា និងទង់ព្រះចៅក្រុង ដាក់នៅតាមមុខផ្ទះ ពិធីបុណ្យជាតិម្ដងៗប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរមិនដែរខ្វល់ពីការដោតទង់  រឺចងទង់អ្វីនោះទេ។

ឧទាហរណ៍ បុណ្យមាឃបូជា និង វិសាខបូជា ប្រជាជនតាមភូមិជុំគ្នាផឹកស្រា ហើយអួនខ្លួនថាជាពុទ្ធសាស្ត្រនិក ដែលជាអ្នកប្រព្រឹត្តតាមគន្លងមាគ៌ានៃពាក្យទូន្មានប្រៀនប្រដៅរបស់ ព្រះបរមគ្រូ។
ម៉ោង៧ព្រឹកនៃប្រទេសកម្ពុជា: នៅតាមដងវិថីសាធារណៈ

នៅតាមដងវិថីសាធារណៈ
នៅថ្ងៃបុណ្យឯករាជ្យជាតិ តាមដងវិថីនានា មិនសូវឃើញមានការដោតទង់ជាតិឡើង តែបើបុណ្យទើបបង្កើតថ្មីជោរនាំគ្នាដោត ហើយមន្ត្ត្រីភូមិ-ឃុំដើរប្រាប់អោយដោត និងចងចុះពេលបុណ្យ ប្រាសាទព្រះវិហារ ប្រាសាទអង្គរ ល្ខោនខោល ល្ខោនស្បែកធំ ចាប៉ីដងវែង ចូលបញ្ជីបេតិកភណ្ឌពិភពលោកតើលោកទាំងនោះមានបានដើរប្រាប់ទេ?
ម៉ៅ សារ៉េត

អ្នកស្រី ម៉ៅ សារ៉េត (១៩៤៤-១៩៧៥?) គឺជាអ្នកចម្រៀងជនជាតិខ្មែរ ពីសម័យ សង្គមរាស្ត្រនិយម ទសវត្សន៍ទី ៥០ ដល់ សម័យ លន់ នល់ ទសវត្សន៍ទី ៧០ នៃ ប្រទេសកម្ពុជា។ ឈ្មោះ​ដើម​របស់​អ្នក​ស្រី គឺ ប៉ុល សារ៉ាន់ ។ អ្នកស្រី កើតនៅស្រុកបាត់ដំបង ខេត្តបាត់ដំបង ។  អ្នកស្រីបានចូលសិល្បៈដំបូងនៅឆ្នាំ ១៩៥៩ ហើយ​បទ​ដំបូង​របស់​អ្នក​ស្រី គឺ​បទ «សម្រែកតណ្ហា» និង​បទ «ខ្ទមជរា»  និពន្ធដោយ​កវី យ៉ង់ ឈៀង ហៅ សំនៀង​ប្ញទ្ធី ។ [1]ក្នុង​រវាង​ពី​ឆ្នាំ ១៩៥៩ ដល់ ឆ្នាំ១៩៧៤ អ្នក​ស្រី​ច្រៀង​បាន​ប្រហែល ៣០០ បទ ។
ម៉ៅ សេទុង

ម៉ៅ សេទុង (ភាសាចិន៖ 毛泽东; ២៦ ធ្នូ ១៨៩៣ - ៩ កញ្ញា ១៩៧៦) ក៏ត្រូវបានគេស្គាល់ថា លោកប្រធានម៉ៅ គឺជាអ្នកបដិវត្តន៍កុម្មុយនីស្តចិនម្នាក់ និងជាបិតាស្ថាបនិកនៃសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន ដែលលោកបានកាន់តំណែងជាប្រធានគណបក្សកុម្មុយនីស្តចិនតាំងពីការបង្កើតដំបូងនៃសាធារណរដ្ឋនៅឆ្នាំ១៩៤៩ រហូតដល់ពេលលោកស្លាប់នៅឆ្នាំ១៩៧៦ ។ ដោយមនោគមន៍វិជ្ជាម៉ាក្សនិយម-លេនីននិយម ទ្រឹស្តីយុទ្ធសាស្ត្រយោធា និងគោលនយោបាយរបស់លោកផ្ទាល់ គឺត្រូវបានគេស្គាល់ជារួមថាម៉ៅនិយម។
ម៉ៅ សំណាង

ម៉ៅ សំណាង  Famous Cambodian Author Mao Samnangកំណើត ម៉ៅ សំណាង
កើតថ្ងៃទី 07 ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ 1959
ក្រុងព្រះសីហនុឈ្មោះស្លាបប៉ាកា (ទន្សាយ) មុខរបរ​ 
 អ្នកនិពន្ធ
 អ្នកសរសេរសាច់រឿង ឆ្នាំសកម្ម​ 1981-បច្ចុប្បន្នប្រភេទនិពន្ធ រឿងប្រលោមលោក
 រឿងខ្មោច
 រឿងប្រឌិត និង ការស្រមើស្រមៃឪពុកម្ដាយ 
 ឪពុក: ម៉ៅ សោម (មរណៈភាព)
 ម្ដាយ: ប៉ែន សុីយ៉ែន (មរណៈភាព)គ្រួសារ 
 ប្ដី: សួន សុម៉ុន​ធឿន  
 កូន: ម៉ៅ​ ច័ន្ទ​រស្មី 
 កូន: ម៉ៅ​ បញ្ញាពេជ្រ

ម៉ៅ សំណាង (អង់គ្លេស: Mao Samnang) (កើតថ្ងៃទី ០៧ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ ១៩៥៩) ដូចច្នេះអ្នកស្រីត្រូវបានគេស្គាល់ជាឈ្មោះស្លាបប៉ាកាថា "ទន្សាយ" (The Rabbit) អ្នកស្រីគឺជាអ្នកនិពន្ធជនជាតិខ្មែរដ៏មានប្រជាប្រិយមួយរូបក្នុង ប្រទេសកម្ពុជា តាមរយៈស្នាដៃនិពន្ធរឿងរបស់អ្នកស្រីដែលមានច្រើនជាងមួយរយរឿងដូជា៖ "រឿងរលកបោកខ្សាច់" ឆ្នាំ ១៩៩៥, "រឿងពន្លឺចន្ទ" ឆ្នាំ ១៩៩៨, "រឿងកម្រងផ្កាម្លិះ" ឆ្នាំ ២០០០, "រឿងឋានសួគ៌សាងបាប" ឆ្នាំ ២០០០, "រឿងសមុទ្រខ្មៅ" ឆ្នាំ ២០០១ ដែលសុទ្ធសឹងជារឿងប្រលោមលោក ទទួលបានជ័យលាភីផងដែរ ។ Tmey Tmey News (2018) ក្រោយ​អវត្តមាន​១០​ឆ្នាំ អ្នកនិពន្ធ ម៉ៅ សំណាង កាន់តែ​ស្រឡាញ់​ប្រលោមលោក, Website: thmeythmey.com, Publication: © All Rights Reserved & Copyrights by THMEYTHMEY 08, December 2018  ចំពោះស្នាដៃសរសេរសាច់រឿងដ៏លេចធ្លោ របស់អ្នកស្រីម៉ៅសំណាង ក្នុងការចាក់បញ្ចាំងក្នុងខ្សែរភាពយន្ត មានដូចជា៖ កតញ្ញូ ឆ្នាំ ២០០៣, ខ្មោចដើមចេកជ្វា ឆ្នាំ ២០០៤, ផ្ទះខ្មោចទិញ ឆ្នាំ ២០០៥, ភូមិគ្រឹះខ្មោច ឆ្នាំ ២០០៦, ល្បែងសួរខ្មោច ឆ្នាំ ២០០៦ ។
ម៉ៅ សំណាង: ឈ្មោះស្លាបប៉ាកា

ឈ្មោះស្លាបប៉ាកា 
Pen Name
 

អ្នកស្រី ម៉ៅ សំណាង ជាទូទៅបានសរសេរនូវសៀវភៅរឿងប្រឡោមលោកជាច្រើន ក្រោមការប្រើឈ្មោះ ស្លាបប៉ាកា "ទន្សាយ" ។ ក្នុងឆ្នាំ ១៩៨១ ក្រោយពេលដួលរលំរបបប៉ុលពត ការលាក់បាំងនូវឈ្មោះពិតរបស់អ្នកស្រី គឺដើម្បីសុវត្ថភាពផ្ទាល់ខ្លួន ទាក់ទងនិងស្ថេរភាពនយោបាយនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាផងដែរ ព្រោះអំឡុងពេលនោះ ប្រទេសកម្ពុជាទាំងមូលបានជួបវិបត្តិសង្គ្រាមគ្រប់គ្រងដោយពួក ខ្មែរក្រហម ពីឆ្នាំ ១៩៧៥ ដល់ឆ្នាំ ១៩៧៩ ក្រុមបញ្ញាវ័ន្ត អ្នកចេះដឹងនៅកម្ពុជា ត្រូវបានគេយកទៅសម្លាប់អស់រាប់ពាន់នាក់ ។ ការនិពន្ធសៀវភៅរឿងប្រលោមលោក របស់អ្នកស្រី ក្នុង ទសវទី៩០ មានភាពល្បីល្បាញណាស់ ប៉ុន្តែគ្មាននរណាម្នាក់ ដឹងពីឈ្មោះពិតរបស់អ្នកស្រីឡើយ គ្រប់គ្នាដឹងត្រឹមថា អ្នកនិពន្ធគឺ "ទន្សាយ" ហើយគ្រប់គ្នាតែងឆ្ងល់ថា តើ​អ្នក​និពន្ធ​ទន្សាយ​ជានរណា? រហូតដល់ ប្រទេសកម្ពុជា ទទួលបានសុខ​សន្តិភាព​បរិបូរណ៍​ ទើប​អ្នក​និពន្ធហ៊ាន​បញ្ចេញ​ឈ្មោះ​ពិត និង​មុខ​មាត់​ពិត​ ដល់​អ្នក​អានដើម្បីឱ្យ​បាន​ស្គាល់មកដល់បច្ចុប្បន្ននេះ ​។ Rfi (2019) ​អ្នក​ស្រី ម៉ៅ សំណាង៖ ​មួយ​ផ្នែក​នៃ​សៀវ​ភៅ​ទន្សាយ​ជា​នរណា បង្ហាញ​ពី​ការ​រើស​គូរ​ជីវិត​ដោយ​ប្រថុយ​ប្រថាន​របស់​ខ្ញុំ, Website: rfi.fr/km, Publication: 24 October 2019
ម៉ៅ សំណាង: ជីវិតចាប់ផ្ដើម និង អាជីបអ្នកនិពន្ធ

ជីវិតចាប់ផ្ដើម និង អាជីបអ្នកនិពន្ធ 
Early Life and Career as a Writer

អ្នកស្រី ម៉ៅ សំណាង កើតថ្ងៃទី ០៧ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ ១៩៥៩ នៅឯ ក្រុងព្រះសីហនុ ដែលមានឪពុក ឈ្មោះ ម៉ៅ សោម ជាគ្រូបង្រៀនផ្នែក អក្សរសាស្ត្រខ្មែរ ដូចច្នេះ អ្នកស្រីត្រូវបានបណ្ដុះបណ្ដាលផ្នែក អក្សរសាស្ត្រខ្មែរ ដោយលោកឪពុករបស់អ្នកស្រីផ្ទាល់ ហើយអ្នកស្រីដែលពេលនោះស្ថិតក្នុងវ័យជំទង់នៅអាយុ ១៥ឆ្នាំ អ្នកស្រីបាន ហាត់រៀនផ្នែកតែងនិពន្ធ ជាលើកដំបូង នៅអត្ថបទល្ខោននិយាយ ផងដែរ ក្នុងអំឡុងឆ្នាំ ១៩៧៤ ។ មួយឆ្នាំក្រោយមក អំឡុងពេលដែលប្រទេសកម្ពុជាទាំងមូលធ្លាក់ចូលក្នុងវិបិត្តសង្គ្រាមសុីវិល អ្នកស្រីមិនមានឱកាស តែងនិពន្ធ ទៀតនោះទេ រហូតដល់ប្រទេសកម្ពុជា បានធូរស្រាលនៅវិបិត្តសង្គ្រាម អ្នកស្រីម៉ៅ សំណាង បានពង្រឹងសមត្ថភាពនៃការតែងនិពន្ធឡើងវិញក្នុងអំឡុងឆ្នាំ ១៩៨១ អ្នកស្រីបាន តែងនិពន្ធ រឿងប្រលោមលោកជាលើកដំបូង សម្រាប់ស្នាដៃទី១របស់អ្នកស្រីផ្ទាល់គឺរឿង "ទឹកភ្នែកគ្រីយ៉ាណា" ហើយត្រូវបានគេយកទៅបញ្ចូលសម្លេងជា ជារឿងប្រលោមលោក បែបល្ខោននិយាយ ក្នុងការចាក់ផ្សាយតាមវិទ្យុផងដែរ ភាពល្បីល្បាញ នៃប្រលោមលោក របស់អ្នកស្រី គេគ្រប់គ្នាដឹងត្រឹមអ្នកពិន្ធឈ្មោះ (ទន្សាយ) ប៉ុនណោះ ។ Vayo News (2018) ការអានជំរុញអ្នកស្រីម៉ៅសំណាង ក្លាយជាអ្នកនិពន្ធ ទទួលបានពានពីព្រះមហាក្សត្រ, Website: vayofm.com, Publication: Vayo FM Radio 21, December 2018
ម៉ៅ សំណាង: ស្នាដៃនិពន្ធ រឿងប្រលោមលោក

ស្នាដៃនិពន្ធ រឿងប្រលោមលោក 
Novel writing

អ្នកស្រី ម៉ៅ សំណាង មាននាមប៉ាកាហៅថា៖ (ទន្សាយ) ស្នាដៃទី១របស់អ្នកស្រី មានចំណងជើងថា៖ (ទឹកភ្នែកគ្រីយ៉ាណា) ជារឿងពិតរបស់អ្នកស្រី ដែលច្នៃប្រឌិតបន្ថែម ហើយក៏ជារឿងដែលធ្វើឱ្យអ្នកស្រីមានមោទនៈភាពបំផុត ព្រោះរឿងដំបូងដែលធ្វើឱ្យអ្នកបានសម្រេចសុបិនក្លាយជាអ្នកនិពន្ធម្នាក់ ។ អ្នកស្រី ម៉ៅ សំណាង ធ្លាប់ប្រឡងជាប់ចំណាត់លេខ១ ពានរង្វាន់ព្រះសីហនុរាជ ឆ្នាំ ១៩៩៥ "រឿងរលកបោកខ្សាច់" និង ចំណាត់ថ្នាក់លេខ៥ ពាន់រង្វាន់ព្រះសីហនុរាជ ឆ្នាំ ១៩៩៨ "រឿងពន្លឺចន្ទ" ។ ជាប់ចំណាត់ថ្នាក់លេខ២ នៅអង្គការន័រវេស្សសង្រ្គោះកុមារ ឆ្នាំ ២០០០ "រឿងកម្រងផ្កាម្លិះ" ។ ជាប់ចំណាត់ថ្នាក់លេខ ៥ ពានរង្វាន់មហោស្រពអង្គរ ឆ្នាំ ២០០០ "រឿងឋានសួគ៌សាងបាប" ។ ជាប់អត្ថបទជ្រើសរើសបកប្រែជាភាសាជប៉ុន ឆ្នាំ ២០០១ រឿងកម្រងផ្កាម្លិះ និង រឿងសមុទ្រខ្មៅ ។ ជាប់ជ័យលាភីលេខ១ ពានរង្វាន់ទទ្លេមេគង្គ ខ្មែរ រៀតណាម ឡាវ ឆ្នាំ ២០១០ រឿងចិត្តមួយថ្លើមមួយ ។ បានទទួលគ្រឿងឥស្សរិយយស មុនីសារាភ័ណ្ឌថ្នាក់សេនា ពីសម្ដេចអគ្គមហាសេនាបតីតេជោ ហ៊ុន សែន ក្នុងនាមជាអ្នកនិពន្ធដែលមានស្នាដៃល្អក្នុងការចូលរួមចំណែក លើកស្ទួយអក្សរសិល្ប៍ អក្សរសាស្រ្ត និងវប្បធម៌ជាតិខ្មែរ ឆ្នាំ ២០០៨ និងបានទទួលព្រះរាជប្រទានពីព្រះករុណាព្រះបាទសម្ដេច ព្រះបរមនាថ នរោត្តម សីហមុនី នូវគ្រឿងឥស្សរិយយសមុនីសារាភ័ណ្ឌមហាសេនា ឆ្នាំ២០១៤ ។ The Cambodia China Times (2020) លោកស្រី ម៉ៅ សំណាង ៖ យុវជនគ្រប់ៗរូប ក៏ត្រូវបណ្ដុះចិត្តឱ្យនិយមការអានឱ្យបានច្រើន, Website: kh.cc-times, Publication: ​© រក្សា​សិទ្ធិ​គ្រប់​យ៉ាង​ដោយ​ CC-TIMES MEDIA CO,.LTD  

 សៀវភៅដែលមានអ្នកអានច្រើនបំផុត 
Most Read Books

 នាងរំសាយសក់ (2008) Mao Samnang (2008) នាងរំសាយសក់, Publisher: Banteay Srei Book Center p.24 ISBN: 9995070642 

 នាង​ទិព្វសុតាចន្ទ (2008)  Mao Samnang (2008) នាង​ទិព្វសុតាចន្ទ, Publisher: Banteay Srei Book Center Print book : Khmer : First Edition p.32 OCLC Number: 1292700280
ម៉ៅ សំណាង: សៀវភៅដែលមានអ្នកអានច្រើនបំផុត

សៀវភៅដែលមានអ្នកអានច្រើនបំផុត 
Most Read Books

 នាងរំសាយសក់ (2008) Mao Samnang (2008) នាងរំសាយសក់, Publisher: Banteay Srei Book Center p.24 ISBN: 9995070642 

 នាង​ទិព្វសុតាចន្ទ (2008)  Mao Samnang (2008) នាង​ទិព្វសុតាចន្ទ, Publisher: Banteay Srei Book Center Print book : Khmer : First Edition p.32 OCLC Number: 1292700280
ម៉ៅ សំណាង: ស្នាដៃនិពន្ធ ផ្នែកភាពយន្ត

ស្នាដៃនិពន្ធ ផ្នែកភាពយន្ត 
Film Works

ក្នុងអំឡុងឆ្នាំ ២០០៣ ស្នាដៃសរសេរសាច់រឿង របស់អ្នកស្រី ម៉ៅ សំណាង បានបង្ហាញខ្លួនក្នុងខ្សែរភាពយន្ត កត្តញូ របស់ផលិតកម្ម Campro Film Production ហើយវាជារឿងដ៏ជក់ចិត្តដិតអារម្មណ៍ ដែលអាចធ្វើឱ្យទស្សនិកជន សម្រក់ទឹកភ្នែកយំ 
នៅក្នុងរោងភាពយន្ត រឿងមួយនេះផងដែរបានដាក់ប្រកួតដណ្ដើមពានរង្វាន់ក្នុងមហោស្រពភាពយន្តថ្នាក់ជាតិលើកទី២ ឆ្នាំ ២០០៥ ហើយភាពយន្តនេះផងដែរបានជាប់ចំណាត់ថ្នាក់លេខ៣ ទទួលបានពានសំរិទ្ធ និង ចំណាត់ថ្នាក់លេខ២បានទៅលើរឿង "មរណៈមាតា" និង ចំណាត់ថ្នាក់លេខ១ បានទៅលើរឿង "នេសាទក្រពើ" ។
ម៉ៅ អាយុទ្ធ

ម៉ៅ អាយុទ្ធ (    ; ៨ កក្កដា ១៩៤៤ ដល់ ១៥ មេសា ២០២១) ជាផលិតករភាពយន្ត និងជាអ្នក នយោបាយខ្មែរ ។ ផលិតករភាពយន្តម្នាក់ក្នុងចំណោមផលិតករភាពយន្តមួយចំនួនដើម្បីរស់រានមានជីវិតពី របបខ្មែរក្រហម លោកត្រូវបានកត់សម្គាល់ រួមជាមួយនឹងលោក ឌី សាវ៉េត លោក អ៊ីវ៉ុន ហែម និងលោក ប៊ុន យីម ដែលជាការភ្ជាប់ ភាពយន្តខ្មែរសហសម័យ ជាមួយនឹង ពេលវេលាដ៏អស្ចារ្យ នៃទសវត្សរ៍ឆ្នាំ 1960 និង 1970 ។  គាត់បានស្លាប់ក្នុងអំឡុងពេល ជំងឺរាតត្បាតកូវីដ-១៩ ។
ម៉ៅ អាយុទ្ធ: ជីវិតដំបូងនិងអាជីព

ជីវិតដំបូងនិងអាជីព 
លោក ម៉ៅ អាយុទ្ធ កើត​នៅ​ថ្ងៃ​ទី​៨ ខែ​កក្កដា ឆ្នាំ​១៩៤៤ នៅ ​ស្រុក​ស្រីសន្ធរ ខេត្ត​កំពង់ចាម ក្នុង ​សម័យ​អាណាព្យាបាល​បារាំង​នៃ​ប្រទេស​កម្ពុជា ។  

បន្ទាប់​ពី​បញ្ចប់​ការ​សិក្សា​ពី​កម្មវិធី​និពន្ធ​រឿង​នៅ​ឆ្នាំ​១៩៦៥ អាយុទ្ធ​ចាប់​ផ្ដើម​អាជីព​ជា​ជំនួយការ​នៅ ​ទូរទស្សន៍​ជាតិ​កម្ពុជា ដោយ​បន្ត​ក្លាយ​ជា​នាយក​កម្មវិធី។   នៅទសវត្សរ៍ឆ្នាំ 1970 គាត់បានផ្លាស់ទៅ ប្រទេសបារាំង ដើម្បីសិក្សាផ្នែកផលិតភាពយន្ដ បន្ទាប់ពីទទួលបានប្រាក់ឧបត្ថម្ភពី ការិយាល័យវិទ្យុ ការផ្សាយតាមទូរទស្សន៍បារាំង ។ 

ពេល​នៅ​ប្រទេស​បារាំង លោក បាន​ចាប់​ផ្ដើម​បង្កើត​អ្វី​ដែល​នឹង​ក្លាយ​ជា​ភាពយន្ត​ដំបូង​របស់​ខ្លួន​គឺ  ; "បិទភ្នែករបស់ខ្ញុំបើកបេះដូងរបស់ខ្ញុំ ។  បន្ទាប់ពីបុរសខ្មែរម្នាក់ដែលត្រឡប់មកពីប្រទេសបារាំងវិញបន្ទាប់ពីឃាតកម្មលើប្អូនប្រុសរបស់គាត់ ហើយលង់ស្នេហ៍នឹងស្ត្រីមេម៉ាយ ភាពយន្តនេះត្រូវបានចេញផ្សាយនៅឆ្នាំ 1975 ហើយជាភាពយន្តចុងក្រោយបង្អស់ដែលចាក់បញ្ចាំងនៅតាមរោងកុនមុនរបបខ្មែរក្រហម។ មានតែខ្សែភាពយន្តមួយច្បាប់ប៉ុណ្ណោះដែលត្រូវបានបង្កើតឡើង ដែលត្រូវបានបាត់បង់នៅពេលដែល ទីក្រុងភ្នំពេញដួលរលំ នៅថ្ងៃទី 17 ខែមេសា ឆ្នាំ 1975។ 

ក្នុងរបបខ្មែរក្រហម ដែលសិល្បករ និងបញ្ញវ័ន្តភាគច្រើនត្រូវបានសម្លាប់ លោក អាយុទ្ធ បានលាក់អត្តសញ្ញាណរបស់ខ្លួនជាអ្នកផលិតភាពយន្តដោយជោគជ័យ ដោយក្លែងធ្វើជាជាងថតរូបអាពាហ៍ពិពាហ៍។   ក្នុង​អំឡុង​ពេល​នោះ គាត់​ធ្វើ​ការ​ជា​កសិករ នេសាទ និង​ជា​កម្មករ។ 

ក្រោយ​របប​ខ្មែរ​ក្រហម​ដួល​រលំ​នៅ​ឆ្នាំ​១៩៧៩ លោកបាន​បង្កើត​នាយកដ្ឋាន​ភាពយន្ត​របស់​រដ្ឋាភិបាល​ជាមួយ​លោក អឿ បញ្ញាការ ។  ដំបូងឡើយ គាត់មានបំណងចង់ត្រលប់ទៅផលិតភាពយន្ដវិញ ប៉ុន្តែការខ្វះខាតថវិកាសម្រាប់សិល្បៈបន្ទាប់ពីការដួលរលំនៃរបបនេះ មានន័យថាភាពយន្តទីពីររបស់គាត់មិនត្រូវបានចេញផ្សាយរហូតដល់ឆ្នាំ 1988 ។  ; "ខ្ញុំចង់ចងចាំ")៊ បានដើរតាមបុរសម្នាក់ដែលព្យាយាមរស់រានមានជីវិតពីរបបខ្មែរក្រហម ហើយមានប្រជាប្រិយភាពក្នុងចំណោមទស្សនិកជនកម្ពុជា។
ម៉ៅ អាយុទ្ធ: ជីវិតក្រោយៗទៀត និងនយោបាយ

ជីវិតក្រោយៗទៀត និងនយោបាយ 
នៅ​ឆ្នាំ​១៩៩៣ បន្ទាប់​ពី​ធ្វើ​ការ​ជា​នាយក​ទូរទស្សន៍​ជាតិ​កម្ពុជា អា​យុទ្ធ ត្រូវ​បាន​តែងតាំង​ជា​រដ្ឋលេខាធិការ ​ក្រសួង​ព័ត៌មាន ។    ក្នុង​ពេល​កាន់​តំណែង លោក​បាន​បន្ត​ផលិត​សិល្បៈ​រួម​ទាំង​ភាពយន្ត វីដេអូ​ចម្រៀង កម្មវិធី​ទូរទស្សន៍ ប្រលោមលោក និង​កំណាព្យ។  លោក​ក៏​ធ្លាប់​កាន់​តំណែង​ជា​ប្រធាន​សមាគម​ស្ថានីយ​ទូរទស្សន៍​កម្ពុជា​ផង​ដែរ។ 

ជោគជ័យដ៏ធំបំផុតរបស់លោក ម៉ៅ អាយុទ្ធ រួមមាន   ; " The Crocodile " ចេញផ្សាយក្នុងឆ្នាំ 2005 និងចងក្រងឯកសារបុរសម្នាក់ដែលស្វែងរកការប្រមាញ់ស្តេចក្រពើដ៏ទេវកថា បន្ទាប់ពីគ្រួសាររបស់គាត់ត្រូវបានសម្លាប់ដោយក្រពើ។ ភាពយន្ត​នេះ​ទទួល​បាន​ជោគជ័យ​ផ្នែក​ពាណិជ្ជកម្ម និង​បន្ត​ចេញ​ផ្សាយ​ជា​ប្រចាំ​នៅ​តាម​រោង​ភាពយន្ត​ខ្មែរ។  

ភាពយន្តចុងក្រោយរបស់ អាយុទ្ធ គឺរឿងប្រវត្តិសាស្ត្រ   (ស្តេចកន) ត្រូវបានចេញផ្សាយក្នុងឆ្នាំ 2016 ។ 

នៅ​ពេល​ដែល​លោក​ទទួល​មរណភាព លោក​​កំពុង​បង្កើត​រឿង​ភាគ​ទូរទស្សន៍​ដែល​ផ្តល់​ថវិកា​ដោយ​រដ្ឋាភិបាល​ដែល​ចងក្រង​ជា​ខ្សែ​ភាពយន្ត​របស់ ​លោក ហ៊ុន សែន នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​នៃ​ប្រទេស​កម្ពុជា ។
ម៉ៅ អាយុទ្ធ: ជីវិតផ្ទាល់ខ្លួន និងការស្លាប់

ជីវិតផ្ទាល់ខ្លួន និងការស្លាប់ 
អាយុទ្ធ បាន​រៀប​ការ​ជាមួយ​នឹង សូ សាមុនី ហើយ​មាន​កូន​ស្រី​បួន​នាក់ និង​ប្រុស​ម្នាក់។  គាត់​រស់នៅ ​ភ្នំពេញ ។ 

លោក បានទទួលមរណភាពនៅថ្ងៃទី១៥ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២១ ក្នុង មន្ទីរពេទ្យមិត្តភាពខ្មែរ-សូវៀត រាជធានីភ្នំពេញ ក្នុងជន្មាយុ៧៦   អ្នក​នាំពាក្យ​ក្រសួង​ព័ត៌មាន​បាន​ថ្លែង​ថា លោក​បាន​ស្លាប់​ដោយសារ​ជំងឺ ​កូវីដ-១៩ ។   ក្រោយ​មរណភាព​លោក ហ៊ុន សែន បាន​ចូល​គោរព​វិញ្ញាណក្ខន្ធ​លោក និង​ចូលរួម​រំលែក​ទុក្ខ​ដល់​គ្រួសារ​លោក ម៉ៅ អាយុទ្ធ។
ម្កាក់

ម្កាក់​​ មាន​ឈ្មោះ​វិទ្យាសាស្ត្រ​ថា Spondias dulcis និង ឈ្មោះ​ជា​ភាសា​អង់គ្លេស​ថា Ambarella គឺ​​ជា​​ដើម​​ឈើ​​​ដុះ​នៅ​តំបន់​​ត្រូពិច ឬ​​តំបន់​អេក្វាទ័រ ។ ម្កាក់​​​​មាន​​ផ្លែ​​​អាច​ទទួល​ទាន​បាន ដែល​​មាន​​គ្រាប់​​សរសៃរ ។ ​យើង​អាច​ទទួល​ទាន​ផ្លែ​ម្កាក់​ខ្ចី ឬ ចាស់​​ ​បាន​ ។ ផ្លែ​ម្កាក់​មាន​រសជាតិ​​​ជូ​តិចៗ និង​​ស្រួយ ។  នៅ​​​ប្រទេស​ឥណ្ឌូណេស៊ី (Indonesia) និង ម៉ាឡេស៊ី (Malaysia) ប្រជាជន​នៅ​ទី​នោះ​ទទួលទាន​ផ្លែ​ម្កាក់​​ជាមួយ​​ទឹក​​ជ្រលក់​​ប្រៃ​​ផ្អែម​​ខ្មៅៗ ដែល​ពួក​គេ​ហៅ​​ថា ហៃកូ (hayko) ។ ពួក​គេ​ក៏​​​អាច​យក​ផ្លែ​ម្កាក់​ទៅ​ច្នៃ​ធ្វើ​ជា​​​គ្រឿង​​ផ្សំ​​​មុខ​ម្ហូប​ផ្សេងៗ​ ដូច​ជា​ រ៉ូ​យ៉ាក់ (rojak) ។ នៅ​ប្រទេស​កម្ពុជា ផ្លែ​ម្កាក់​ក៏​ត្រូវ​បាន​ជនជាតិ​ខ្មែរ​យក​ទៅ​កែ​ច្នៃ​ជា​ញាំ​ម្កាក់ ឬ​​ទទួល​ទាន​ជា​អាហារ​សម្រន់​​ក៏​បាន ។ ផ្លែ​ម្កាក់​ក៏​ត្រូវ​បាន​មនុស្ស​កែ​ច្នៃ​​​ធ្វើ​​ជា​​ទឹក​​ផ្លែ​​ឈើ​​ស្រស់​ ឬ​កំប៉ុង​​​ផង​ដែរ ។
ម្កាក់: ឈ្មោះ​​ប្រើ​នៅ​តាម​តំបន់​ឬ​ប្រទេស​នានា

ឈ្មោះ​​ប្រើ​នៅ​តាម​តំបន់​ឬ​ប្រទេស​នានា

​ភាសា​បារាំង​ហៅ​ថា prunier de Cythère ឬ pommier de Cythère ឬ​ arbre de Cythèreភាសា​ថៃ​ហៅ​ថា มะกอกฝรั่ง (ម៉ាក់ កក ហ្វ្រ័ង) ភាសា​ស្រីលង្កា​និង​ភាសា​ហូឡង់​ហៅ​ថា Ambarella ភាសា​វៀតណាម​ហៅ​ថា Cóc ។
ម្កុដ

រូបភាពតូច|ព្រះបាទនរោត្តមទ្រង់គ្រង់ព្រះមហាម្កុដរាជ្យ
 

ម្កុដ (   ,makuṭa,មកុដ ) គឺជាប្រភេទមួយដែលប្រើជា មកុដ ក្នុងរាជវង្សអាស៊ីអាគ្នេយ៍នៃ ប្រទេសកម្ពុជា និង ថៃ នាពេលបច្ចុប្បន្ន និងជាប្រវត្តិសាស្ត្រនៅក្នុង ប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី ( ជ្វា ស៊ូម៉ាត្រា និង បាលី ) ម៉ាឡេស៊ី ស្រីលង្កា ឡាវ និង មីយ៉ាន់ម៉ា ។ ពួកគេក៏ត្រូវបានគេប្រើនៅក្នុងរបាំបុរាណនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ,ឥណ្ឌូនេស៊ី ,ម៉ាឡេស៊ី ,ស្រីលង្កា និងប្រទេសថៃ។ ដូចជា ខោល, ខុន, ទម្រង់ផ្សេងៗនៃ ឡាខុន, ក៏ដូចជា វ៉ាយ៉ាងវង់ ។ ពួកវាមានរូបរាងចង្អុលខ្ពស់ ធ្វើពីមាស ឬជំនួស ហើយជាធម្មតាត្រូវបានតុបតែងដោយត្បូង។ ជា​និមិត្តរូប​នៃ​ការ​គ្រង​រាជ្យ វត្ថុ​ទាំង​នោះ​ត្រូវ​បាន​គេ​ដាក់​បង្ហាញ​នៅ​ក្នុង​រាជ​សម្បត្តិ​ទាំង​ប្រទេស​កម្ពុជា និង​ប្រទេស​ថៃ។
ម្កុដ: កម្ពុជា។

កម្ពុជា។ 
រូបភាពតូច| ក្រុមនារីដែលមានមកុដអប្សរាក្នុងទិដ្ឋភាពចំហៀង មកុដ ដែលបង្ហាញនៅលើវិចិត្រសាលភាគខាងត្បូងនៃ ប្រាសាទអង្គរវត្ត សតវត្សទី 12 ។
រូបភាពតូច| តួ​ស្រី​អង្គុយ​ជាមួយ​មកុដ​រាង​ទោល​ខ្ពស់​ដែល​បង្ហាញ​នៅ​វិចិត្រសាល​ខាង​ត្បូង​នៃ​ប្រាសាទ ​អង្គរវត្ត ​សតវត្សរ៍​ទី ១២។
ម្កុដ ​មាន​ច្រើន​ប្រភេទ​ដែល​គេ​ប្រើ​ក្នុង​ទំនៀម​ទម្លាប់​ខ្មែរ​ក្នុង​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​របស់​ខ្លួន។ ម្កុដ ភាគច្រើនប្រើសម្រាប់អាទិទេព ហិណ្ឌូ និងស្តេចដែលកាន់សាសនាហិណ្ឌូតំណាងឱ្យ ភ្នំព្រះសុមេរុ ឬ ប្រាង្គ ចំណែកឯសម្រាប់ពុទ្ធសាសនិក ម្កុដ មានកម្ពស់ខ្ពស់ជាងជាមួយនឹងស្តូបតែមួយ បង្ហាញ ចេតិយ (ចេតិយព្រះពុទ្ធ)។ នៅក្នុង របាំព្រះរាជទ្រព្យកម្ពុជា មកុដដែលពាក់ដោយតួអង្គបុរសដែលមានឋានៈខ្ពង់ខ្ពស់ត្រូវបានគេហៅថា ម្កុដក្សត្រ និង ម្កុដក្សត្រី សម្រាប់តួអង្គស្រី។
ម្កុដ: ប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី

ប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី 
ប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី ជាពិសេសកោះស៊ូម៉ាត្រា កោះជ្វា និងកោះបាលីបានប្រកាន់យកនូវគោលគំនិតបែបហិណ្ឌូ-ពុទ្ធសាសនានៃការគ្រងរាជ្យនៅដើមសតវត្សទី៤នៃគ.ស។ ដូច្នេះពាក្យ មកុត ត្រូវបានខ្ចីទៅជា ភាសាកាវិ ឬ ជ្វាបុរាណ ដែលក្រោយមកក្លាយជាបុព្វបុរសនៃភាសា ជ្វា និង Balinese សម័យទំនើប។ នៅកោះស៊ូម៉ាត្រា ពាក្យ ម៉ាឡេចាស់ ក៏បានទទួលយក មកុត ហើយប្រែទៅជា mahkota ជាភាសាម៉ាឡេទំនើប និងឥណ្ឌូនេស៊ី។ ជដាម្កុដ ហិណ្ឌូ-ពុទ្ធសាសនាជ្វាបុរាណ បង្ហាញឱ្យឃើញពីចំនួនរូបចម្លាក់ និង ចម្លាក់លៀន ស្រាលនៃសតវត្សន៍ទី 9 នៅកោះជ្វា ដូចជា Mendut, Borobudur និង Prambanan ។ គំរូ មកុត របស់ជនជាតិជ្វាគឺត្រូវបានយកគំរូតាមដោយស្មោះត្រង់ជាងមកុដរបស់ឥណ្ឌាបុរាណ ដែលមាន ចាម៉ាង ឬ ស៊ីហ្គឺរ ឌីយ៉ាដ ឬ តៃរ៉ា ពាក់នៅលើថ្ងាសរុំជុំវិញក្បាល ខណៈដែលសក់ត្រូវបានរៀបចំជាប៊ុនខ្ពស់ តុបតែងដោយចិញ្ចៀនមាសសម្រាប់ចងសក់។ និងគ្រឿងលម្អមាសមួយចំនួនទៀត។
រូបភាពតូច| Mahkota Kutai ដែលជាមកុដមាសរបស់ Kutai Kartanegara Sultanate យកគំរូតាមរចនាប័ទ្មមកុតជ្វា។
មកុដ មកុត របស់ ជ្វា ឥឡូវ​នេះ​ត្រូវ​បាន​គេ​ប្រើ​ប្រាស់​ក្នុង​ការ​សម្តែង​របាំ Wayang wong ប្រពៃណី។ មកុដ​បាលី​ក៏​ត្រូវ​បាន​យក​គំរូ​តាម​មកុដ​នៃ​រចនាប័ទ្ម​ជ្វា​ដែរ។ Makuta Binokasih Sanghyang Pake គឺជាមកុដមាសនៃរចនាបថបុរាណ មកុតជ្វា ដែលដើមឡើយជាមកុដនៃ ព្រះរាជាណាចក្រ Sunda ហើយបានក្លាយជារាជវង្សនៃ នគរ Sumedang Larang ។ មកុដរាជវង្ស Kutai Kartanegara Sultanate ត្រូវបានរចនាឡើងតាមរចនាបថជ្វាបុរាណ ដែលស្រដៀងនឹងមកុដរបស់ស្តេចនៅក្នុងការសម្តែងរបស់ Wayang wong ( Wayang orang ) នៅកោះជ្វា។
ម្កុដ: ម៉ាឡេស៊ី

ម៉ាឡេស៊ី 
នៅប្រទេសម៉ាឡេស៊ី មកុដ មកុត ត្រូវបានប្រើនៅក្នុងរបាំប្រពៃណី មេណោរ៉ា ដែលត្រូវបានអនុវត្តជាចម្បងនៅក្នុងរដ្ឋភាគខាងជើងនៃប្រទេសម៉ាឡេស៊ី។ តួអង្គ មេណោរ៉ា ដែលត្រូវបានគេស្គាល់ផងដែរថាជា មេណោរ៉ា ពាក់ មកុត ដែលជាប្រភេទមកុដខ្ពស់ធ្វើពីលោហៈទន់។ នៅ​ក្នុង​ភាសា​ម៉ាឡេ មកុដ​ប្រភេទ​នេះ​ត្រូវ​បាន​គេ​ហៅ​ថា kecopong ជំនួស​ឲ្យ​ពាក្យ​ម៉ាឡេ​ធម្មតា​សម្រាប់​មកុដ គឺ mahkota ។ មកុត នេះមាន 16 ជ្រុងរាងមូលបញ្ឈរ ជាមួយនឹង pom-poms ក៏ដូចជាត្រចៀកចង្អុល និងក្រវិលតុបតែង។
ម្កុដ: មីយ៉ាន់ម៉ា

មីយ៉ាន់ម៉ា 
រូបភាពតូច| រូបព្រះពុទ្ធមហាមុនី នៅទីក្រុង Mandalay ត្រូវបានពាក់មកុដដោយត្បូងមរកតដែលធ្វើពីត្បូងពេជ្រ ត្បូងទទឹម និងត្បូងកណ្តៀង។
នៅក្នុងអាណាចក្រភូមាមុនសម័យអាណានិគម ម៉ាគៀក គឺជាអត្ថបទមួយក្នុងចំណោមប្រាំនៃគ្រឿងរាជវង្សដែលប្រើក្នុងពិធីអភិសេក។ ម៉ាគៀក ក៏ពាក់មកុដរូបព្រះពុទ្ធដ៏លេចធ្លោផងដែរ។ ទម្រង់ ម៉ាគៀក នៃ hti ដែលជាឆ័ត្រដែល មកុដវត្តភូមា មានប្រាំបួនថ្នាក់។  នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​ភូមា​សម័យ​ទំនើប ក្បាច់​រាំ​នេះ​ត្រូវ​បាន​ពាក់​ដោយ​អ្នក​រាំ​នៅ​ពេល​សម្តែង ​របាំ​ភូមា ​បុរាណ។
ម្កុដ: ប្រទេសថៃ

ប្រទេសថៃ 
នៅប្រទេសថៃ គេស្គាល់ឈ្មោះពីរគឺ ចដា និង មងគុត ហើយមានរូបរាងខ្ពស់ ចង្អុល ខុសប្លែកពីគេ ដែលប្រហែលជាបានមកពី លំផក ដែលជាក្បាលក្រណាត់ចង្អុល មានដើមកំណើតពែរ្ស ក្នុង សម័យអយុធ្យា ។  ក្នុង​ប្រពៃណី​របាំ​បុរាណ​ថៃ​នៃ ​ខុន និង​ទម្រង់​ផ្សេងៗ​នៃ ​ឡាខុន ចដា ​ត្រូវ​បាន​ពាក់​ដោយ​តួអង្គ​បុរស​ក្នុង​ឋានៈ​រាជវង្ស ចំណែក ​មងគុត ​វិញ​គឺ​ពាក់​ដោយ​ស្ត្រី។ ចដា និង មងគុត មានច្រើនប្រភេទ ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីស្ថានភាពរបស់អ្នកពាក់ ក៏ដូចជាឱកាសផងដែរ។ ជា​និមិត្តរូប​នៃ​ទេវៈ មងគុត ​តែងតែ​លេច​ឡើង​ក្នុង​រូប​តំណាង​របស់​ព្រះពុទ្ធ និង​ក្នុង​ការ​បង្ហាញ​សិល្បៈ​នៃ ​ទេវតា (ទេវៈ) ។ ជានិមិត្តរូបនៃរាជាណាចក្រ មហាមកុដនៃជ័យជំនះ ( ព្រះមហាភិឆៃ មងគុត , ព្រះមហាវិជ័យម្កុដ ) បង្កើតបានជាផ្នែកនៃ រាជសម្បត្តិរបស់ប្រទេសថៃ ។
ម្កុដ: ប្រពៃណីផ្សេងទៀត។

ប្រពៃណីផ្សេងទៀត។ 
មកុដស្រដៀងគ្នានេះត្រូវបានគេពាក់ម្តងម្កាលនៅក្នុងរបាំប្រពៃណី ចំប៉ា អប្សរា ហើយជួនកាលត្រូវបានពាក់ជាផ្នែកនៃសំលៀកបំពាក់ពិធីបុណ្យ។
ម្យីន ស្វេ

ម្យីន ស្វេ (ភាសាភូមា៖ မြင့်ဆွေ, កើតថ្ងៃទី២៤ ខែឧសភា ឆ្នាំ១៩៥១) គឺជាអ្នកនយោបាយភូមាមួយរូបដែលបច្ចុប្បន្នកំពុងបម្រើការជាប្រធានាធិបតីស្តីទីប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ាហើយក៏ជាអនុប្រធានាធិបតីទីមួយផងដែរ។ ពីមុន លោកធ្លាប់បានធ្វើជាប្រធានាធិបតីស្តីទីម្តងដែរគឺបន្ទាប់ពីការលាលែងចេញពីតំណែងរបស់លោកប្រធានាធិបតីហ្ទីន ក្យរនៅថ្ងៃទី២១ ខែមីនា ឆ្នាំ២០១៨ និងធ្លាប់ជានាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃតំបន់យុាំងហ្គូនម្នាក់ផងដែរចាប់ពីថ្ងៃទី៣០ ខែមីនា ឆ្នាំ២០១១ រហូតដល់ថ្ងៃទី៣០ ខែមីនា ឆ្នាំ២០១៦។ នៅថ្ងៃទី៣០ ខែមីនា ឆ្នាំ២០១៦ លោកបានស្បថចូលកាន់តំណែងជាអនុប្រធានាធិបតីប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា។ លោកមានដើមកំណើតជាជនជាតិមន និង​ធ្លាប់ជាអតីត​មន្ត្រី​យោធាដែលមាន​ឋានៈ​ជាឧត្តមសេនីយ៍ឯក។

ម្យីន ស្វេត្រូវបានប្រកាសជាប្រធានាធិបតីស្តីទីដោយយោធាក្រោយរដ្ឋប្រហារនៅថ្ងៃទី១ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២១ បន្ទាប់មកគាត់បានផ្ទេរអំណាចនយោបាយភ្លាមៗទៅឱ្យអគ្គមេបញ្ជាការនៃសេវាកម្មការពារជាតិគឺលោកមីន អ៊ុងឡាំង​។
ម្រាមដៃទាំង៥ខ្វែងគំនិ

ម្រាមដៃទាសគ្នាទារគុណសម្បត្តិ
           
មុតមាំមធ្យ័តអារកាត់រៀងខ្លួន

មេដៃថាអញអស្ចារ្យមាំមួន 
                 
ឯងម្រាមទាំងបួនមិនធួនស្មើឡើយ។

ព្រោះអញមេធំពុំមានអ្វីព្រួយ 
               
បើបានលេខមួយគឺអញនេះហើយ

ធ្វើជាសញ្ញាជំនួសចម្លើយ 
                  
មេដៃអញហើយអំណាចជាងគេ។

ឯម្រាមចង្អុលនឹកខ្វលចិន្តា 
                 
ទើបតបវិញថាឯងគ្រាន់តែមេ

អ្នកដែលពូកែអញឯណេះទេ
                 
ចង់បញ្ជាគេចង្អុលតាមចិត្ត ។

ឯម្រាមកណ្តាលក៏ឈឺឆ្អាលដែរ
                
ថាឯងពូកែតែនៅតូចល្អិត

អញខ្ពស់មាឌធំមើលឃើញជុំជិត
              
មិនពីបាកគិតដូចអ្នកតូចទាប ។

រីឯនាងដៃនិស្ស័យស្នេហា
                    
ទន់ភ្លន់សង្ហាស្លូតបូតសុភាព

មិនព្រួយរងកម្មចាំទទួលលាភ
                 
មាសពេជ្រតម្រៀបត្រៀបទុកឱ្យស្រេច។

កែវកងផងច្នៃតម្លៃយ៉ាងណា
                  
គ្រឿងអលង្ការរចនាគ្រប់ក្បាច់

គេតែងលម្អបំពាក់រំលិច
                      
ចាំបាច់ត្រូវពាក់ឱ្យនាងដៃមុន ។

កូនដៃនៅខ្ចីខំស្តីតវ៉ា
                        
ថាខ្ញុំនេះណាជាអ្នកមានបុណ្យ

ក្រចកមុតស្រួចរាងតូចស្រទន់
                 
គ្មានធ្វើអ្វីធ្ងន់ព្រោះខ្ញុំកូនពៅ។

មើលចុះម្រាមដៃកែខៃគំនិត
                   
ខំបញ្ចេញឫទ្ធិមិនគិតរាក់ជ្រៅ

បើបង់អាសារម្រាមណាមួយទៅ
                
ប្រអបដៃនៅខ្វះលក្ខណ:ហើយ ។

ចង់កាន់ចង់ទ្រយកអ្វីមិនស្រួល
                 
រអាក់រអួលដួលមុខដួលក្រោយ

បើម្រាមទាំងដប់ប្រេះស្រាំគ្នាហើយ
              
នុ៎ះដៃនឹងខ្សោយៗលែងសូវខ្លាំង ។

បើម្រាមទាំងអស់ស្រស់ស្រួលគ្នាវិញ
              
រួបរួមបំពេញជួយជាកម្លាំង

ពុះពាប្រយុទ្ធមិនស្លុតតតាំង
                    
លុះច្បស់នឹងខ្លាំងៗគ្រប់កិច្ចការ ។

តែបើនឹងគិតគំនិតប្រៀបធៀប
                  
ដោះស្រាយបញ្ហារដ្ឋាបូរី ។

មេដៃបីដូចជាអ្នកដឹកនាំ
                       
ពុះពាមុតមាំជូនជាតិប្រុសស្រី

ឱ្យរាស្រ្តបានរស់មានសិទ្ឌិសិរី 
                  
ចាកផុតទុក្ខភ័យពីក្តីអន្តរាយ ។

រីចង្អុលដៃបីដូចសាសនា
                      
ជួយជាប្រាជ្ញាផ្លូវចិត្តផ្លូវកាយ

ឱ្យស្គាល់បាបបុណ្យទោសគុណទាំងឡាយ
           
ប្រជាសុខកាយសប្បាយផ្លូវធ៍ម ។

ឯម្រាមកណ្តាលដំណាលអ្នកចេះ 
                
ពេញដោយតម្រិះត្រិះរិះបានល្អ

អាចជួយដោះទុក្ខអ្នកស្រុកក្រីក្រ
                  
ដែលត្រដររស់ព្រោះអវិជ្ជា ។

នាងដៃកូនដៃដូចប្រជាជន 
                     
វណ្ណៈអធនចិត្តធ្ងន់គ្រប់គ្រា

កម្មករកសិករមានក្ររួមគ្នា
                      
បំពេញការងារតាមមុខនាទី ។

ដូច្នេះម្រាមដៃបីដូចជនជាតិ
                     
មិនគួរវិវាទឱ្យឃ្លាតសាមគ្គី

គ្រប់ជាន់គ្រប់ថ្នាក់គួរស្ម័គ្រពលី 
                  
កុំបែកជាពីរវេញជាធ្លុងមួយ ៕

ដកស្រង់ពីអាយ៉ៃ លោក – ព្រហ្ម​ម៉ាញ

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:កំនាព្យខ្មែរ
ម្រេចកំពត

ម្រេចកំពត (  ) គឺជាពូជម្រេចខ្មៅដាំដុះនិងផលិតក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ។ វាត្រូវបានគេស្គាល់ផងដែរថាជាម្រេចឥណ្ឌូចិន (poivre d'Indochine) ក្នុងអំឡុងដើមសតវត្សទី២០ ក្រោមអាណាព្យាបាលបារាំងលើកម្ពុជា។  ឈ្មោះ​ទំនើប​នេះ​មាន​ប្រភព​មក​ពី​តំបន់​ដែល​ដាំដុះ​គឺ​ខេត្ត​កំពតដែល​ពី​មុន​ក៏​រួម​បញ្ចូល ខេត្ត​កែបដែល​បែក​ក្រោយ​មក​ដែរ។
Category:Articles with 'species' microformats
ម្រេចកំពតជាផលិតផលបញ្ជាក់ភូមិសាស្ត្រ (GI) នៅកម្ពុជា(តាំងពីឆ្នាំ២០១០) និងនៅសហភាពអឺរ៉ុប (តាំងពីឆ្នាំ២០១៦)។
ម្រេចកំពត: តំបន់ភូមិសាស្ត្រ

តំបន់ភូមិសាស្ត្រ 
ម្រេចកំពតត្រូវបានដាំដុះនៅក្នុងស្រុក/ក្រុងចំនួនប្រាំពីរក្នុងខេត្តភាគនិរតីនៃប្រទេសកម្ពុជា។ 

ខេត្តកំពត

 កំពង់ត្រាច
 ដង់ទង់
 ទឹកឈូ
 ឈូក
 ក្រុងកំពត

ខេត្តកែប

 ក្រុងកែប
 ដំណាក់ចង្អើរ