កំណត់ហេតុរបស់ ជីវ តាក្វាន់: '''អំពី​លទ្ធិសាសនាបីបែប'''

អំពី​លទ្ធិសាសនាបីបែប 
អ្នក​ចេះដឹង (​ពួក​ព្រាហ្មណ៍?) គេ​ហៅ​ថា ប៉ាឃាប(១) លោកសង្ឃ គេ​ហៅ​ថា ជូតូ(២) ​ពួក​តាបសគេ​ហៅ​ថា ប៉ា ស៊ីវី(៣) ។​

១ = តាម​សេចក្ដី​ប្រែ​របស់​លោក ប៉ែល្លីយ៉ូត៍​ថា ប៉ាឃី ពាក្យ​នេះ​ទំនង​ជា​​មក​​ពី​ពាក្យ បណ្ឌិត  ។​ 

២ = លោក​សង្ឃ​ខាង​ពុទ្ធសាសនា ប្រហែល​​មក​​ពី​ពាក្យ​ព្រះគ្រូ ។​ 

៣ = លោក ប៉ែល្លីយ៉ូត៍ ប្រែ​ថា ប៉ាសិវ៉ៃ ប្រហែល​​មក​​ពី​ពាក្យ បស្វៈ ​ដែល​​​ហៅ​​ថា ប៉ាឃាប នេះ មិន​ដឹង​ជារៀន​ពី​កន្លែង​ណា​​ទេ​ ខ្ញុំ​មិន​​ដែល​​ឃើញ​សាលា ឬ ទី​កន្លែង​រៀន​សោះ ខ្ញុំ​ឃើញ​តែ​រូប​​ពួក​​គេ​នេះ​ឯង ​ដែល​​ស្លៀក​ពាក់​ដូច​ជា​ធម្មតា​ដែរ ​ប៉ុន្ដែ​​មាន​​ប្លែក​ត្រង់​​មាន​​ពាក់​អំបោះ​ស វេញ​​មួយ​​ខ្សែ​នៅ​ក ហើយ​អំបោះនេះ ពាក់​ជាប់​នឹង​ក អស់​​មួយ​​ជីវិត ។​ គេ​តែង​រើស​​យក​​​ពួក​ ប៉ាឃាប នេះ​ឯង​​ធ្វើ​​ជា​មន្រ្ដី​ព្រោះ​គេ​ទុក​ជា​​អ្នក​​ចេះ​ដឹង​ជាន់​ខ្ពស់​ហើយ ។​

ចំណែក​លោក​សង្ឃ​វិញ កោរ​ព្រះ​កេស គ្រង​ចីវរ​ពណ៍​លឿង​បញ្ចេញ​ស្មា​ខាង​ស្ដាំ ហើយ​និមន្ដ​ដោយ​ជើង​ទ​ទេ​ អត់​ពាក់​ស្បែក​ជើង​ឡើយ  ។​ ព្រះ​វិហារ​​មួយ​ គេ​អនុញ្ញាត​ឱ្យ​ប្រក់​ក្បឿង​​បាន​ ហើយ​នៅកណ្តាល​ព្រះ​វិហារ​នោះ​​មាន​​តំកល់​ព្រះ​ពុទ្ធរូប​​មួយ​​ព្រះ​​អង្គ​ ​ដែល​​​មាន​​ភិនភាគ​ ដូច​ព្រះ​សក្យមុនី​ដែរ(៤) គេ​​ហៅ​​ថា ពុតលៃ លាបលន ពណ៌​ក្រហម ដោយ​គេ​​យក​​ដី​ស​​មក​​សូន​​ធ្វើ​​ហើយ​លាប​ពណ៌​ផ្សេង​ៗ​ គ្មាន​ភិនភាគ​អ្វី​ក្រៅ​ពីនេះ​​ទេ​ ច្រើន​តែ​កសាង​​អំពី​​ស្ពាន់ ហើយ​គ្មាន​ជួង​ស្គរ រគាំង ទង់​អ្វី​ទាំង​អស់  ។​ ព្រះ​សង្ឃ​ឆាន់​ត្រី​សាច់​​បាន​​ តែ​មិន​ឆាន់​ស្រា​​ទេ​ ហើយ​គេ​អាច​រៀប​ម្ហូប​ត្រី​សាច់​ទាំង​នេះ​ថ្វាយ​ព្រះ​ផង  ។​ ​ក្នុង​​​មួយ​​ថ្ងៃ​លោក​និមន្ដ​ទៅ​បិណ្ឌបាត​ពី​​ផ្ទះ​​ឧបាសក​តែ​​មួយ​​ដង​​ទេ​ ហើយ​គ្មាន​រៀប​ដាំ​ស្ល​នៅ​​ក្នុង​​វត្ដ​ឡើយ ។​ លោក​ឆាន់​​មួយ​​ដង​​ក្នុង​​​មួយ​​ថ្ងៃ ។​

៤ = តាម​មហាយាន គេ​ជឿ​ថា ​មាន​​ព្រះ​ពុទ្ធ​ពីរ​​អង្គ​ គឺ​ព្រះពុទ្ធ​ដើម​នៅ​ឋាន​សួគ៌​គឺ​នាម អាមិតាភៈ ​និង​​ព្រះពុទ្ធ​​ដែល​​ត្រាស់​ដឹង​នៅ​ស្ថាន​មនុស្ស​នាម សក្យមុនី  ។​

ធម៌​​ដែល​​សូត្រ ​លោក​សង្ឃ​មាន​ច្រើន​ណាស់ គេ​ក្រង​នៅ​នឹង​ស្លឹក​តាលព្រឹក្ស(១) ដិត​ស្នាម​អក្សរ​ខ្មៅ តែ​មិន​សរសេរ​ដោយ​ជក់ ឬ ខ្មៅ​ដុស​ឡើយ  ។​ ខ្ញុំ​មិន​ដឹងគេ​​សរសេរ​ដោយ​អ្វី​​ទេ​(២) ។​ គេ​​យក​​គ្រែ​ស្នែង ​និង​​ក្លស់​ដង​មាស ឬ ដង​ប្រាក់​​មក​​សែង ​​មក​​​បាំង​លោក​សង្ឃ​ដែរ​ ព្រោះ​ស្ដេច​តែង​ពិគ្រោះ​នឹង​ព្រះសង្ឃ ចំពោះ​បញ្ហា​ណា​​ដែល​​ធំ​ៗ​របស់​​ស្រុក​​​ទេ​ស​ ។​ ប៉ុន្ដែ​ពុំ​ឃើញ​​មាន​​ដូន​ជី​នៅ​​ក្នុង​​វត្ដ​ទាំង​នោះ​​ទេ​ ។​

១ = ​បាន​​ជា​ខ្ញុំ​ប្រែ​ថា តាលព្រឹក្ស ព្រោះ​ពាក្យ​ដើម គេ​ពុំទាន់​បញ្ជាក់​​ច្បាស់​ថា ស្លឹក​រឹត​នៅ​ឡើយ​​ទេ​  ។​ 

២ = ការ​ពិត​គេ​ចារ​ដោយ​ដែក​ចារ ហើយ​​យក​​ធ្យូង​លាយ​ប្រេង​លុប ​ទើប​​​បាន​​ជា​ស្មាម​ខ្មៅ​នេះ​  ។​

រីឯ ​ពួក​​តាបស​​ដែល​​​ហៅ​ ប៉ាស៊ីវី នេះ ស្លៀក​ពាក់​ជា​​អ្នក​​​ស្រុក​​ធម្មតា​ដែរ តែ​​មាន​​ជួត​ក្បាល​កំណាត់​​ពណ៌​ក្រហម របៀប​ដូច​​ពួក​​​ស្រី​ តារតា ​នៃ​​ជនជាតិ​ម៉ុងហ្គោល​ដែរ តែ​ទាប​ជាង​បន្ដិច  ។​ ​ពួក​​នេះ​​មាន​​វត្ដ​ដូច​ព្រះសង្ឃ​ពុទ្ធសាសនា​ដែរ​ តែ​​មាន​​ទំហំ​តូច​ជាង  ។​ លទ្ធិតាបស​នេះ គ្មាន​ឥទ្ធិពល​ខ្លាំង​ដូច​សាសនា​ព្រះពុទ្ធ​​ទេ​  ។​ ​ពួក​​នេះ​គេ​គោរព​ចំពោះ​តែ​ថ្ម​​មួយ​​ដុំ​ធំ (៣) ដូច​ថ្ម​រូប​​អ្នក​តា​ព្រះ​​ស្រុក​​ដូច្នោះ​ដែរ  ។​ ប្រភព​ក្ដី របៀប​ប្រតិបត្ដិ​​នៃ​​​ពួក​​នេះ​ក្ដី ខ្ញុំ​ពុំ​​បាន​​ដឹង​​ទេ​  ។​ ​ពួក​​នេះ​មាន​​ដូន​ជី ហើយ​វិហារ​​ក៏​ត្រូវ​អនុញ្ញាត​ឱ្យ​ប្រក់​ក្បឿង​​បាន​​ដែរ  ។​ ​ពួក​ ប៉ាស៊ីវី មិន​បរិភោគ​របស់​​អ្នក​​ដទៃ​​ទេ​ ហើយ​មិន​បរិភោគ​នៅ​ចំពោះ​មុខ​ទីសាធារណៈ​ផង ហើយ​មិន​សេព​សុរា​ជា​ដាច់​ខាត  ។​ ខ្ញុំ​មិន​​ដែល​​ឃើញ​តាបស​សូត្រ​ធម៌ ឬ​​ក៏​​​ធ្វើ​​អំពើ​អ្វី​ជា​ប្រយោជន៍​​អ្នក​​ផង​ច្បាស់​នឹង​ភ្នែក​ម្ដង​ណា​ឡើយ ។​

៣ = លោក ប៉ែល្លីយ៉ូត​យល់​ថា ជា​លិង្គ ។​

ចំណែក​ក្មេង​ៗ​កូន​​អ្នក​​​ស្រុក​​វិញ ​ដែល​​ត្រូវ​ការ​រៀន​សូត្រ គេ​តែង​​យក​​ទៅ​ទុក​ដាក់​រៀន​ជា​​មួយ​​ព្រះ​សង្ឃ​ហើយ​បួស​ជា​ព្រះ​សង្ឃ​ផង​ លុះ​ដល់​អាយុ​ច្រើន​​ក៏​​វិល​ត្រលប់​​មក​​កាន់​ជីវភាព​ជា​ជន​ធម្មតា​វិញ  ។​ ឯ​ការ​ល្អិត​ល្អន់​ជាង​នេះ​ទៅទៀត ខ្ញុំ​មិន​​បាន​​ដឹង​ឱ្យ​ច្បាស់​លាស់​ឡើយ ។​