navinnseab/khmer-wikipedia-article huggingface dataset:
សាល ទេវាល័យ ក្សត្រ វិមាន: កត់ត្រា

កត់ត្រា 
សាលនេះ គេ​មិន​ដឹង​ច្បាស់​ថា​តើ​វា​ត្រូវ​បាន​គេ​សាងសង់​នៅ​ពេល​ណា​នោះ​ទេ។  គេគ្រាន់តែដឹងថា ក្នុងរជ្ជកាលព្រះមហាធម្មរាជាទី១ តទៅ [១] ក្នុងសិលាចារឹកវត្តព្រៃស្វាយ (ជាភាសាខ្មែរ) ចែងថា ព្រះមហាធម្មរាជាទី១ បានដំឡើងរូបព្រះរបស់ព្រះសិវៈ និងព្រះនរាយណ៍ នៅខាងក្នុងប្រាសាទសម្រាប់បូជា។ ថ្វាយបង្គំ​អ្នក​ដាវ​និង​ព្រាហ្មណ៍​ទាំង​អស់​នៅ​ឆ្នាំ​១៨៩២នៃព.ស [២] ដែល​បង្ហាញ​ថា តុលាការ​សុខោទ័យ​នា​ពេល​នោះ  វាគាំទ្រព្រះពុទ្ធសាសនា និងព្រហ្មញ្ញសាសនាក្នុងពេលតែមួយ ហើយត្រូវបានគេរំពឹងថានឹងមានពិធីនៅក្នុងរាជវាំងស្រដៀងនឹងសម័យអយុធ្យា និងរតនៈកូស៊ីន នៅខាងក្នុងប្រាសាទមានរូបសំណាកសំរិទ្ធធំពីររបស់ព្រះសិវៈ និងព្រះវិស្ណុ  លើសពីនេះ រូបព្រះតូចៗផ្សេងទៀតក៏ត្រូវបានតម្កល់ទុកផងដែរ ដូចជាព្រហ្ម,ហរិហរ  និង￼￼ព្រះនៅក្នុងសាសនាហិណ្ឌូ(អាចជាបារាដាឬលក្ម្សី)

សាស្រ្តាចារ្យបណ្ឌិត  Sakchai Saisingh សន្មត់ថា សិលាចារឹកនៅវត្តព្រៃវាយ(ភាសាខ្មែរ) ប្រហែលជាចារឹកដោយព្រាហ្មណ៍ក្នុងរាជវាំងដែលប្រើភាសាខ្មែរជាចម្បង [1]
សាល អាន់តន់ ហ្វ្រង់ស័រ ថមសុន

សាល អាន់តន់ ហ្វ្រង់ស័រ ថមសុន ឬ សាល ថមសុន (២៥ កញ្ញា 1845 – ៨ កក្កដា ១៨៩៨) គឺជាមន្ត្រីរាជការជនជាតិបារាំង ដែលមានឋានៈជាអនុអភិបាល បន្ទាប់មកជាអភិបាលនៃនាយកដ្ឋានផ្សេងៗនៃទីក្រុងបារាំង។ ចន្លោះឆ្នាំ ១៨៨២ ដល់ ១៨៨៥ លោកជាទេសាភិបាលនៃអាណានិគមនៃកូសាំងស៊ីន នៅភាគខាងត្បូងដែលបច្ចុប្បន្នជាប្រទេសវៀតណាម(ដែនដីកម្ពុជាក្រោម)។ ក្នុង​ពេល​ឡើង​កាន់​តំណែង​ទ្រង់​បាន​បង្ខំ​ព្រះបាទ​នរោត្តម​ ​ឱ្យ​ទទួល​យក​ការ​បង្កើន​ការ​ត្រួតត្រា​របស់​បារាំង​លើ​អាណាព្យាបាល​កម្ពុជា។
សាល អូហ្គុស្ទីន ដឺ គូឡុំ

+សាល អូហ្គុស្ទីន ដឺ គូឡុំCharles-Augustin de Coulomb 250px| រូបគំនូរដោយអ៊ីបប៉ូលីត ឡឺកុង កើតនៅ ថ្ងៃ​ទី ១៤ មិថុនា ១៧៣៦អង់ហ្គូឡែម , បារាំង មរណភាព ថ្ងៃ​ទី ២៣ សីហា ១៨០៦ (អាយុ៧០ឆ្នាំ)ប៉ារីស , បារាំង សញ្ជាតិ  ស្នាដៃសំខាន់ៗ​ ច្បាបគូឡុំ

សាល អូហ្គុស្ទីន ដឺ គូឡុំ (Charles Augustin de Coulomb) (១៤ មិថុនា ១៧៣៦ - ២៣ សីហា ១៨០៦) ជាមន្ត្រី វិស្វករនិងអ្នករូបវិទ្យាបារាំង។ គាត់ត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាអ្នកបង្កើតច្បាប់គូឡុំ (ច្បាប់នៅក្នុងអេឡិចត្រូស្តាទិច ដែលនិយាយពីកំលាំងអន្តរកម្មរវាងអង្គធាតុផ្ទុកបន្ទុកអគ្គីសនី)។ គូឡុំដែលជាខ្នាតរបស់បន្ទុកអគ្គីសនីនៅក្នុងប្រព័ន្ធខ្នាតអន្តរជាតិត្រូវបាន​ដាក់ឈ្មោះតាមគាត់។
សាល អូហ្គុស្ទីន ដឺ គូឡុំ: ជីវប្រវត្តិ

ជីវប្រវត្តិ 
សាល អូហ្គុស្ទីន ដឺ គូឡុំ ជាកូនប្រុសរបស់ ហង់រី គូឡុំ(Henry Coulomb) (ជាអធិការនៅ Domaines Royaux originaire de Montpellier) និង កាតឺរីន បាហ្សេ(Catherine Bajet) (អ្នកជំនួសរោមចៀម)។ 

កាលពីកុមារភាព គ្រួសារគាត់ទាំងមូលបានរើទៅនៅប៉ារីស ដែលនៅទីនោះគាត់បានចូលរៀននៅ Collège des Quatre-Nations ដ៏ល្បី។ នៅទីនោះគាត់បានរៀនសូត្រពីគណិតវិទ្យា​ជាមួយលោកគ្រូ Pierre Charles Monnier ជាហេតុធ្វើអោយគាត់សំរេចចិត្តជ្រើសរើសផ្នែកគណិតវិទ្យានិងមុខវិជ្ជាទាក់ទិននឹងគណីតវិទ្យា​ជាជំនាញ។ ពីឆ្នាំ១៧៥៧ដល់ឆ្នាំ១៩៥៩ គាត់បានទៅនៅជាមួយគ្រួសារឪពុកលោកនៅម៉ុងប៉េលីយ៉េ ដើម្បីធ្វើការនៅបណ្ឌិតសភាក្រុង។ គាត់បានរៀនបន្ថែមពីគណិតវិទ្យាជាមួយលោក Augustin Danyzy ដែលជាគ្រូគណិតវិទ្យានៅទីនោះ។ នៅឆ្នាំ១៧៥៩ ដោយមានការឯកភាពពីឪពុក គាត់បានត្រលប់ទៅប៉ារីសវិញ ដើម្បីរៀនត្រៀមប្រលងចូលសាលាយោធាមួយឈ្មោះ École du génie de Mézières។

បន្ទាប់ពីបញ្ចប់ការសិក្សនៅសាលាយោធានោះនៅឆ្នាំ១៧៦១ គាត់បានចូលរួមក្នុងបេសកកម្មគូរផែនទីច្រាំងសមុទ្រប្រទេសអង់គ្លេស។ នៅឆ្នាំ១៧៦៤ គាត់ត្រូវបានគេបញ្ជួនទៅធ្វើបេសកកម្មនៅម៉ាទីនីក ដើម្បីទៅជួយសាងសង់បន្ទាយបួកបុង(Fort Bourbon) ដោយសារតែបន្ទាប់ពីសង្គ្រាម៧ឆ្នាំ កងទ័ពបារាំងបានដាច់ទ័ពដោយឡែក នៅចំកណ្ដាលដែនដីអង់គ្លេសនិងអេស្ប៉ាញ។ គូឡុំបានដឹកនាំការងារនោះរយៈពេល៨ឆ្នាំ។ ក្នុងរយៈពេលនោះគាត់បានធ្វើពិសោធន៍ជាច្រើនទាក់ទិននឹងកំលាំងកកិតរវាងដុំអិដ្ឋ
និងលក្ខណៈរបស់ជញ្ជាំងទំរ។

បន្ទាប់ពីត្រលប់មកមាតុប្រទេសវិញក្នុងឋានៈជាកាពីតែននោឆ្នាំ១៧៧២ គាត់បានសំរេចចាប់យកអាជីពថ្មីក្នុងផ្នែកវិទ្យាសាស្ត្រ ដោយបានសរសេររបាយការណ៍ស្ដីពីកិច្ចការស្រាវជ្រាវទាំងអម្បាលមានរបស់លោកទៅ​បណ្ឌិតសភាវិទ្យាសាស្ត្រ។ របាយការណ៍នោះមានចំនងជើងថា Essai sur une application des règles de maximis et de minimis à quelques problèmes de Statique relatifs à l'Architecture (1773) (អត្ថបទសាកល្បងស្ដីពីការអនុវត្តន៍វិធានធំតូច ក្នុងការដោះស្រាយចំនោទមួយចំនួនក្នុងស្តាទិចទាក់ទិននិងស្ថាបត្យកម្ម។ គូឡុំបានប្រើប្រាស់ការគណនាឌីផេរ៉ង់ស្យែលដើម្បីសិក្សាពីហ្វ្លិចស្យុងរបស់ធ្នឹមជាដើម។

ពីឆ្នាំ១៧៧៤ដល់ឆ្នាំ១៧៨០ គូឡុំទទួលបន្ទុកក្នុងការជួសជុលបន្ទាយទ័ពនៅកោះîle d'Aix។ នៅទីនោះគាត់បានធ្វើពិសោធន៍ជាច្រើនអំពីខ្សែកាប ហើយនៅឆ្នាំ១៧៨១ គាត់បានទទួលរង្វាន់ពីបណ្ឌិតសភាវិទ្យាសាស្ត្រ សំរាប់ស្នាដៃក្នុងការកំនត់ច្បាប់កំលាំងកកិតនិងតំនឹងខ្សែកាប។
សាល អូហ្គុស្ទីន ដឺ គូឡុំ: ស្នាដៃ

ស្នាដៃ 

នៅឆ្នាំ១៧៨៤ គាត់បានចេញផ្សាយនិក្ខេបបទមានចំនងជើងថាRecherches théoriques et expérimentales sur la force de torsion et sur l'élasticité des fils de metal (ការស្រាជ្រាវផ្នែកទ្រឹស្ដីនិងពិសោធន៍លើកំលាំងរមួលនិងភាពយឺតនៃខ្សែកាប។ នៅក្នុងនិក្ខេបបទនេះ គាត់បានបរិយាយពីប្រភេទរបស់លំនឹងកំលាំងរមួល។ គាត់បានប្រើឧបករណ៍ទាំងនេះប្រកបដោយជោគជ័យនៅក្នុងការពិសោធន៍របស់គាត់ក្នុង​សិក្សាពីរបាយបន្ទុកអគ្គីសនីលើផ្ទៃ និងច្បាប់នានាទាក់ទិននឹងកំលាំងអគ្គីសនីនិងម៉ាញ៉េទិច។ 

នៅឆ្នាំ១៧៨៥ គូឡុំបានចេញរបាយការណ៍ចំនួន៣ និយាយពីអគ្គីសនីនិងម៉ាញ៉េទិច៖
 Premier Mémoire sur l’Electricité et le Magnétisme៖ ក្នុងនិក្ខេបបទនេះ គូឡុំបានពណ៌នាពីរបៀបផលិតនិងប្រើប្រាស់លំនឹងកំលាំងរមួល ដោយផ្អែកលើលក្ខណៈរបស់ខ្សែលោហៈ ដែលបង្កើតកំលាំងប្រតិកម្មរមួល​សមាមាត្រនឹងមុំរមួល។ គូឡុំក៏បានពន្យល់ពីបន្ទុកអគ្គីសនីដែលមានសញ្ញាដូចគ្នាច្រានគ្នាចេញផងដែរ។
 Sécond Mémoire sur l’Electricité et le Magnétisme៖ ក្នុងនិក្ខេបបទនេះ គូឡុំបានកំនត់ពីច្បាប់ដែលកំនត់ពីកំលាំងច្រានចេញនិងទាញចូល របស់សន្ទនីយន៍ម៉ាញ៉េទិចនិងអគ្គីសនី
 Troisième Mémoire sur l’Electricité et le Magnétisme៖ ក្នុងនិក្ខេបបទនេះ គូឡុំនិយាយពីបរិមាណបន្ទុកអគ្គីសនីរបស់អង្គធាតុត្រមោច ដែលបាត់បង់បន្ទុកបន្តិចម្ដងៗ ពេលមានការប៉ះជាមួយខ្យល់ស្ថួត។

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រូបវិទូបារាំង
សាលមហោស្រពអូបេរ៉ាស៊ីដនី

សាលមហោស្រពអូបេរ៉ាស៊ីដនី គឺជា មជ្ឈមណ្ឌលសិល្បៈសម្តែងពហុកន្លែងក្នុងទីក្រុងស៊ីដនី ។ មានទីតាំងនៅមាត់ច្រាំងនៃកំពង់ផែស៊ីដនី វាត្រូវបានចាត់ទុកថាជាអគារដ៏ល្បីល្បាញ និងប្លែកបំផុតរបស់ពិភពលោក និងជាស្នាដៃស្ថាបត្យកម្មសតវត្សទី២០ ។  

រចនាដោយស្ថាបត្យករជនជាតិដាណឺម៉ាក ចន ឧសុន ប៉ុន្តែត្រូវបានបញ្ចប់ដោយក្រុមស្ថាបត្យកម្មអូស្ត្រាលីដែលដឹកនាំដោយសាលពេត្រុស អគារនេះត្រូវបានបើកជាផ្លូវការដោយ សម្តេចព្រះរាជិនីនាថអេលីហ្សាប៊ែតទី២ នៅថ្ងៃទី២០ ខែតុលា ឆ្នាំំំ១៩៧៣  បន្ទាប់ពីមានផ្ទៃពោះដែលចាប់ផ្តើមជាមួយនឹងការជ្រើសរើស ឧសុន ឆ្នាំ១៩៥៧ ជាអ្នកឈ្នះការប្រកួតរចនាអន្តរជាតិ។ . រដ្ឋាភិបាលនៃរដ្ឋញ៉ូវេលស៍ខាងត្បូង ដឹកនាំដោយនាយករដ្ឋមន្ត្រី យ៉ូសែប ខេហ៊ីល បានអនុញ្ញាតឱ្យការងារចាប់ផ្តើមនៅឆ្នាំ១៩៥៨ ជាមួយនឹងឧសុន ដឹកនាំការសាងសង់។ ការសម្រេចចិត្តរបស់រដ្ឋាភិបាលក្នុងការសាងសង់ការរចនារបស់ឧសុន ជារឿយៗត្រូវបានគ្របដណ្ដប់ដោយកាលៈទេសៈដែលកើតឡើងជាបន្តបន្ទាប់ រួមទាំងការចំណាយ និងការកំណត់ពេលហួសកំណត់ ព្រមទាំងការលាលែងចុងក្រោយរបស់ស្ថាបត្យករផងដែរ។ 

អគារ និង ជុំវិញ របស់វាកាន់កាប់ ចំណុចបេណេឡុង ទាំងមូលនៅលើ កំពង់ផែស៊ីដនី រវាង ឆកស៊ីដនី និង ឆកហ្វាម ដែលនៅជាប់នឹងសង្កាត់ពាណិជ្ជកម្មកណ្តាលទីក្រុងស៊ីដនី និង សួនរុក្ខសាស្ត្រ និងនៅជិត ស្ពានកំពង់ផែស៊ីដនី ។

អគារនេះមានកន្លែងសម្តែងជាច្រើន ដែលរួមគ្នារៀបចំការសម្តែងជាង១៥០០ជារៀងរាល់ឆ្នាំ ដែលមានអ្នកចូលរួមជាង១.២ លាននាក់។  ការសម្តែងត្រូវបានបង្ហាញដោយសិល្បករសម្តែងជាច្រើន រួមទាំងក្រុមហ៊ុនស្នាក់នៅចំនួនបី៖ អូប៉េរ៉ាអូស្ត្រាលី ក្រុមហ៊ុនមហោស្រពស៊ីដនី និង វង់តន្រ្តីស៊ីដនីស៊ីមហ្វូនី ។ ក្នុងនាមជាកន្លែងទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរដ៏ពេញនិយមបំផុតមួយនៅក្នុងប្រទេសអូស្ត្រាលី គេហទំព័រនេះត្រូវបានទស្សនាដោយមនុស្សជាង ៨ លាននាក់ជារៀងរាល់ឆ្នាំ ហើយអ្នកទស្សនាប្រហែល ៣៥០ ០០០ នាក់បានមកទស្សនាអគារនេះជារៀងរាល់ឆ្នាំ។  អគារនេះត្រូវបានគ្រប់គ្រងដោយ សាលមហោស្រពស៊ីដនីត្រាស្ត៍ ដែលជាទីភ្នាក់ងាររបស់រដ្ឋាភិបាលរដ្ឋញ៉ូវេល៍ខាងត្បូង ។

នៅថ្ងៃទី ២៨ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០០៧ សាលមហោស្រពអូប៉េរ៉ាស៊ីដនី បានក្លាយជាតំបន់បេតិកភណ្ឌពិភពលោករបស់អង្គការយូណេស្កូ  ដោយបានចុះក្នុងបញ្ជី (ឥឡូវត្រូវបានលុបចោល) ការចុះបញ្ជីអចលនវត្ថុជាតិតាំងពីឆ្នាំ១៩៨០ ការជឿទុកចិត្តជាតិរបស់អូស្ត្រាលីបានចុះបញ្ជីតាំងពីឆ្នាំ១៩៨៣ ទីក្រុងស៊ីដនីបេតិកភណ្ឌ។ សារពើភ័ណ្ឌតាំងពីឆ្នាំ២០០០ ការចុះបញ្ជីបេតិកភណ្ឌរដ្ឋញ៉ូវេល៍ខាងត្បូង តាំងពីឆ្នាំ២០០៣ និង បញ្ជីបេតិកភណ្ឌជាតិអូស្ត្រាលី តាំងពីឆ្នាំ២០០៥។   សាលមហោស្រពអូប៉េរ៉ា ក៏ជាអ្នកចុងក្រោយនៅក្នុងបញ្ជីយុទ្ធនាការ New7Wonders of the World ផងដែរ។
សាលសន្និសិទចតុមុខ

right|250px
សាលសន្និសិទចតុមុខ "ចតុម្មុខ" យកឈ្មោះតាមទីតាំងដែលវាតាំងនៅគឺនៅត្រង់ចតុមុខ។ វាត្រូវបានសាងសង់ឡើងនៅឆ្នាំ ១៩៦២ ដោយវិស្វករខ្មែររបស់រោងចក្រសុីម៉ង់ចក្រីទីងគឺលោក)ដើម្បីត្រៀមធ្វើជា​ម្ចាស់ផ្ទះទទួល សន្និសិទពុទ្ឋសាសនា នៅភ្នំពេញ។ សាលសន្និសិតនេះមានលទ្ឋភាពទទួលសមាជិក​បានចំនួន ៨០០នាក់។

Category:ភ្នំពេញ
សាលសន្និសីទចតុមុខ

សាលសន្និសីទចតុមុខ គឺជារោងមហោស្រពដែលមានទីតាំងនៅ ទីក្រុងភ្នំពេញ ប្រទេសកម្ពុជា ។ សាលដែលមានរាងដូចកង្ហារ គឺជាស្នាដៃមួយក្នុងចំណោមស្នាដៃដ៏ល្បីល្បាញបំផុតរបស់ស្ថាបត្យករខ្មែរដ៏ល្បី លោក វណ្ណ ម៉ូលីវណ្ណ ហើយចាប់តាំងពីការសាងសង់នៅឆ្នាំ ១៩៦១ ដែលជា "ទីតាំងសម្គាល់ និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធនៃប្រទេសឯករាជ្យថ្មី"។ 

ត្រូវបានប្រើជាចម្បងសម្រាប់គោលបំណងធ្វើពិធីសម្រាប់អភិបាលបរទេស សាលគឺជារចនាសម្ព័ន្ធបេតុងដែលបានរចនាឡើងដែលបញ្ចេញរស្មីជាទម្រង់កង្ហារសំដៅលើស្លឹកត្នោត។ ការរចនារួមបញ្ចូលគ្នានូវធាតុផ្សំនៃសំណង់បុរាណ ( ស្ថាបត្យកម្មខ្មែរ ) ជាមួយនឹងរចនាសម្ព័ន្ធទំនើប។
សាលសន្និសីទចតុមុខ: និរុត្តិសាស្ត្រ

និរុត្តិសាស្ត្រ 
សាលចតុមុខ យកឈ្មោះវាពីទីតាំងដើមនៃទីក្រុងភ្នំពេញ ត្រង់ចំណុចប្រសព្វនៃទន្លេបួនគឺ ទន្លេមេគង្គលើ,មេគង្គក្រោម ,ទន្លេសាប និងបាសាក់។  ចតុមុខ​បាន​ដាក់​ឈ្មោះ​ទៅ​សម័យ​បច្ចុប្បន្ន​នៃ​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​ខ្មែរ​បន្ទាប់​ពី​សម័យ ​អង្គរ លង្វែក និង ​ឧដុង្គ ។
សាលសន្និសីទចតុមុខ: The ''Salle de Conférence'' តាំងពីឆ្នាំ ១៩៦១

The Salle de Conférence តាំងពីឆ្នាំ ១៩៦១ 
នៅឆ្នាំ ១៩៦១ សាលសន្និសីទចតុមុខត្រូវបានបើកដំបូងជា La salle de conférence ចតុមុខ ។ កិច្ចប្រជុំសំខាន់ៗជាច្រើនរបស់រដ្ឋាភិបាលនឹងប្រព្រឹត្តទៅនៅសាលប្រជុំនេះក្នុងគោលបំណងសន្និសីទ។

ចតុមុខ​ជា​កន្លែង​នៃ​សន្និបាត​សាសនា​ធំៗ​មុន​ឆ្នាំ​១៩៧៥។ នៅឆ្នាំ ១៩៦១ សមាគមពុទ្ធសាសនិកពិភពលោក ជាមួយគណៈប្រតិភូមកពីប្រទេសចំនួន ២៨ គឺជាព្រឹត្តិការណ៍អន្តរជាតិដ៏សំខាន់ដំបូងគេដែលបានប្រារព្ធឡើងនៅក្នុងសាល។ 

ក្នុងអំឡុង សង្គ្រាមស៊ីវិល ក្នុងឆ្នាំ ១៩៧១ សាលសន្និសីទចតុមុខបានស្វាគមន៍ការជួបជុំគ្រិស្តសាសនាធំៗចំនួនពីរដែលត្រូវបានគេស្គាល់ថាជា "បូជនីយកិច្ចផ្សាយដំណឹងល្អ" ដែលមានការចូលរួមដោយ តាំង ឈីក និងម៉ម បាណាបាស  ក្នុងចំណោមអ្នកដឹកនាំផ្សេងទៀតនៃព្រះវិហារគ្រិស្តក្នុងប្រទេសកម្ពុជានាពេលអនាគត។
សាលសន្និសីទចតុមុខ: សាលាក្តីខ្មែរក្រហមដំបូងបន្ទាប់ពីឆ្នាំ ១៩៧៩

សាលាក្តីខ្មែរក្រហមដំបូងបន្ទាប់ពីឆ្នាំ ១៩៧៩ 
បន្ទាប់ពី ការឈ្លានពានរបស់យួនមកកម្ពុជា ដែលបានបញ្ជូនខ្មែរក្រហមទៅលាក់ខ្លួន ប៉ុល ពត ត្រូវបានកាត់ទោស កំបាំងមុខ នៅក្នុងសាលាក្តីអាដហុក ម្តងម្កាលនៅសាលចតុមុខ។ "ការ​រៀបចំ​ល្ខោន" នេះ​ក្រោយ​មក​នឹង​ត្រូវ​ជំនួស​ដោយ ​អង្គ​ជំនុំ​ជម្រះ​វិសាមញ្ញ​នៃ​តុលាការ​កំពូល​នៃ​ប្រទេស​កម្ពុជា ដែល​នឹង​កាត់​ក្តី​មេដឹកនាំ​ខ្មែរ​ក្រហម​ដទៃ​ទៀត ដូចជា អៀង សារី ជាដើម។
សាលសន្និសីទចតុមុខ: ពី​ការ​បន្ត​វប្បធម៌​ខ្មែរ​ទៅ​ជា​ភ្លើង​ឆេះ​ព្រៃ​នៅ​ឆ្នាំ​១៩៩១

ពី​ការ​បន្ត​វប្បធម៌​ខ្មែរ​ទៅ​ជា​ភ្លើង​ឆេះ​ព្រៃ​នៅ​ឆ្នាំ​១៩៩១ 
រួមជាមួយនឹង រោងមហោស្រពសុរាម្រឹត ក្នុងទស្សវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៨០ សាលចតុមុខបានក្លាយជាមជ្ឈមណ្ឌលមួយនៃការបង្កើតឡើងវិញនូវវប្បធម៌បន្ទាប់ពីការបំផ្លិចបំផ្លាញនៃវប្បធម៌កម្ពុជាដែលត្រូវបានបំផ្លាញដោយភេរវករខ្មែរក្រហមជិតបួនឆ្នាំ។ ពិធីបុណ្យប្រចាំឆ្នាំពីរដងត្រូវបានរៀបចំឡើងដោយក្រុមហ៊ុនរបាំជាតិ។ 

ក្រោយមកនៅឆ្នាំ ១៩៩១ សាលនេះបានកំណត់សម្រាប់ការអភិវឌ្ឍន៍ឡើងវិញជាភោជនីយដ្ឋាន។ ជាមួយនឹងទិដ្ឋភាពដ៏អស្ចារ្យនៃ ទន្លេសាប អតិថិជនមានការពិនិត្យឡើងវិញដ៏អស្ចារ្យ។ ក្រោយ​ពី​មាន​អគ្គិភ័យ​ឆាបឆេះ​យ៉ាង​សន្ធោសន្ធៅ​នៅ​សាល​ប្រជុំ​នោះ វា​បាន​បំផ្លាញ​មួយ​ផ្នែក​នៃ​សាល​ដែល​បំផ្លាញ​រចនាសម្ព័ន្ធ។
សាលសន្និសីទចតុមុខ: ក្លាយ​ជា​កន្លែង​ប្រកួត​ជាតិ និង​អន្តរជាតិ​ក្នុង​រាជធានី​ភ្នំពេញ

ក្លាយ​ជា​កន្លែង​ប្រកួត​ជាតិ និង​អន្តរជាតិ​ក្នុង​រាជធានី​ភ្នំពេញ 
សាលសន្និសិទចតុមុខធ្លាប់ជាភោជនីយដ្ឋាន បន្ទាប់មកជារោងមហោស្រព ប៉ុន្តែសព្វថ្ងៃសាលនេះត្រូវបានប្រើជាចម្បងសម្រាប់សន្និសីទ បាឋកថា និងសកម្មភាពសិល្បៈម្តងម្កាល។  សាលសន្និសីទចតុមុខក្នុងរាជធានីភ្នំពេញបានឆ្លងកាត់ការផ្លាស់ប្តូរជាច្រើន ហើយត្រូវបានជួសជុលឡើងវិញទាំងស្រុងក្នុងឆ្នាំ ២០០០ ជាចម្បងដើម្បីផ្តល់សម្ភារៈបរិក្ខារស្តង់ដារអន្តរជាតិសម្រាប់សន្និសីទ សិក្ខាសាលា និងបាឋកថា។ ការរចនាដែលអាចបត់បែនបានអនុញ្ញាតឱ្យប្រើវាកម្រជាសាលមហោស្រពសម្រាប់កម្មវិធីពិសេស និងការប្រគុំតន្ត្រីនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា  ប៉ុន្តែមិនមានក្រុមសិល្បៈសំដែងលំនៅដ្ឋានទៀតទេ។ Ollier, Leakthina Chau-Pech; Winter, Tim (2006-10-19). Expressions of Cambodia: The Politics of Tradition, Identity and Change. Routledge. ISBN 978-1-134-17195-8.

នៅ​ឆ្នាំ​២០០៩ ព្រះបាទ ​នរោត្តម សីហមុនី បាន​អបអរសាទរ​សិល្បករ​ចិន​ពិការ​នៅ​សាល​សន្និសីទ​ចតុមុខ។ 

កាលពីខែធ្នូ ឆ្នាំ ២០១៣ ព្រះសង្ឃប្រហែលពីររយអង្គបានដឹកនាំការតវ៉ានៅមុខសាលចតុមុខក្នុងអំឡុងសន្និសីទនៃថ្នាក់ដឹកនាំព្រះពុទ្ធសាសនានៅកម្ពុជា។ ពាក្យបណ្តឹងរបស់ពួកគេពាក់ព័ន្ធនឹងការលួចយក ព្រះសារីរិកធាតុរបស់ព្រះពុទ្ធ នៅលើ ភ្នំឧដុង្គ កាលពីថ្ងៃទី១០ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០១៣។ 

កាលពីឆ្នាំ ២០១៤ រដ្ឋមន្ត្រីព្រះបរមរាជវាំង លោក គង់ សំអុល បានដឹកនាំពិធីរំលឹកវិញ្ញាណក្ខន្ធនៅសាលចតុមុខ ស្តីពី ការរត់ជាន់គ្នានៅទីក្រុងភ្នំពេញ ដែលបានកើតឡើងក្នុងឆ្នាំ ២០១០ ដែលបានសម្លាប់មនុស្សចំនួន ៣៥៣នាក់ នៅលើស្ពានទៅ កោះពេជ្រ ក្នុងសាល។ 

ចាប់តាំងពីឆ្នាំ ២០១៩ មក សាលចតុមុខគឺជាកន្លែងជ្រើសរើសដោយវង់តន្រ្តីភ្នំពេញ Symphonic Orchestra សម្រាប់ការសម្តែងរបស់ខ្លួនជាមួយនឹង "សូរស័ព្ទនៃរោងមហោស្រពកក់ក្ដៅ" ដែលជួយធ្វើឱ្យសាលសន្និសីទក្លាយជាកន្លែងតន្ត្រីដ៏មានផាសុកភាពផងដែរ។
សាលសន្និសីទចតុមុខ: រចនា

រចនា 

 បរិបទ៖ ស្នាដៃស្ថាបត្យកម្មខ្មែរថ្មី។ 
សាលនេះរួមបញ្ចូលគ្នានូវធាតុផ្សំប្រពៃណីខ្មែរ ជាមួយនឹងការរចនារចនាសម្ព័ន្ធទំនើប។ ការ​រចនា​នៅ​ពី​ក្រោយ​សំណង់​នេះ​ត្រូវ​បាន​បង្កើត​ឡើង​ដោយ​លោក វណ្ណ ម៉ូលីវណ្ណ ដែល​ជា​អ្នក​អនុវត្ត​ដ៏​សំខាន់​ម្នាក់​នៃ ​ស្ថាបត្យកម្ម​ខ្មែរ​ថ្មី ។

ដើម្បីបង្ហាញនូវវប្បធម៌ដែលគាត់ត្រូវបានចិញ្ចឹមបីបាច់ថែរក្សា អគារនេះត្រូវបានរចនាឡើងជារចនាសម្ព័ន្ធបេតុងដែលបញ្ចេញដោយកង្ហារ ធ្វើដើម្បីតំណាងឱ្យស្លឹកត្នោត។ ទីតាំងនេះក៏ត្រូវបានរៀបចំត្រឡប់ទៅសាលជាមួយនឹងទិដ្ឋភាព ២៧០ ដឺក្រេ ដែលអាចមើលឃើញទិដ្ឋភាពពេញលេញនៃទន្លេទាំង 4 ឆ្លងកាត់ជាមួយគ្នា។ វាក៏រួមបញ្ចូលផងដែរនូវលក្ខណៈជីវៈអាកាសប្រលោមលោក  ហើយត្រូវបានស្ថាបត្យករ វណ្ណ ម៉ូលីវណ្ណ មានបំណងបង្កើតភាពសុខដុមជាមួយអគារជុំវិញផ្សេងទៀត ក៏ដូចជាទេសភាពទូទៅ នៅចំណុច ទន្លេមេគង្គ ប៉ះ ទន្លេសាប ។ 

 ស្ថាបត្យកម្ម៖ រវាងសិល្បៈខ្មែរ និងការរចនាមុខងារ 
សាលនេះត្រូវបានបង្កើតឡើងដើម្បីផ្ទុកមនុស្ស ៨៥០ នាក់។ វាត្រូវបានរចនាឡើងដើម្បីឱ្យមានកន្លែងបើកទូលាយដែលមានមុខងារជាបន្ទប់ពហុគោលបំណង។ ខ្យល់នៅក្នុងអគារត្រូពិចគឺជាលក្ខណៈពិសេសដ៏សំខាន់បំផុតមួយដែលត្រូវបានផ្តល់ឱ្យនៅទីនេះពីជាន់ផ្ទាល់ដីហូរឡើងឆ្ពោះទៅខាងក្រោយឆាកដើម្បីហូរក្នុងទិសដៅទាំងពីរ។

កន្លែងអង្គុយត្រូវបានធ្វើឡើងពីជាន់ផ្ទាល់ដីពីខាងក្រោយអាគារដែលហូរនៅក្រោមឆាក ដែលជាការរចនាមិនធម្មតាមួយដែលបានធ្វើឱ្យមានភាពទាក់ទាញដ៏សំខាន់មួយរបស់ប្រទេសកម្ពុជា។ ដើម្បីជៀសវាងកំដៅដែលត្រូវបានបញ្ជូនពីពន្លឺព្រះអាទិត្យនៅតាមសាលធំដំបូលពីរត្រូវបានតំឡើង។ ទ្វារចូលសំខាន់ៗចំនួន 4 ត្រូវបានគ្រោងទុក ដោយមានច្រកចេញនៅសងខាងនៃបន្ទប់ ដើម្បីងាយស្រួលសម្រាប់ទស្សនិកជនចូល និងចាកចេញដោយមិនរំខានអ្នកសំដែង។ រូបរាងកង្ហារដ៏ប្លែករបស់អគារនេះ អាចឱ្យទស្សនិកជនអាចទស្សនាបានពេញឆាក ដោយមិនចាំបាច់ឈរឡើង។
សាលសន្និសីទចតុមុខ: បរិបទ៖ ស្នាដៃស្ថាបត្យកម្មខ្មែរថ្មី។

បរិបទ៖ ស្នាដៃស្ថាបត្យកម្មខ្មែរថ្មី។ 
សាលនេះរួមបញ្ចូលគ្នានូវធាតុផ្សំប្រពៃណីខ្មែរ ជាមួយនឹងការរចនារចនាសម្ព័ន្ធទំនើប។ ការ​រចនា​នៅ​ពី​ក្រោយ​សំណង់​នេះ​ត្រូវ​បាន​បង្កើត​ឡើង​ដោយ​លោក វណ្ណ ម៉ូលីវណ្ណ ដែល​ជា​អ្នក​អនុវត្ត​ដ៏​សំខាន់​ម្នាក់​នៃ ​ស្ថាបត្យកម្ម​ខ្មែរ​ថ្មី ។

ដើម្បីបង្ហាញនូវវប្បធម៌ដែលគាត់ត្រូវបានចិញ្ចឹមបីបាច់ថែរក្សា អគារនេះត្រូវបានរចនាឡើងជារចនាសម្ព័ន្ធបេតុងដែលបញ្ចេញដោយកង្ហារ ធ្វើដើម្បីតំណាងឱ្យស្លឹកត្នោត។ ទីតាំងនេះក៏ត្រូវបានរៀបចំត្រឡប់ទៅសាលជាមួយនឹងទិដ្ឋភាព ២៧០ ដឺក្រេ ដែលអាចមើលឃើញទិដ្ឋភាពពេញលេញនៃទន្លេទាំង 4 ឆ្លងកាត់ជាមួយគ្នា។ វាក៏រួមបញ្ចូលផងដែរនូវលក្ខណៈជីវៈអាកាសប្រលោមលោក  ហើយត្រូវបានស្ថាបត្យករ វណ្ណ ម៉ូលីវណ្ណ មានបំណងបង្កើតភាពសុខដុមជាមួយអគារជុំវិញផ្សេងទៀត ក៏ដូចជាទេសភាពទូទៅ នៅចំណុច ទន្លេមេគង្គ ប៉ះ ទន្លេសាប ។
សាលសន្និសីទចតុមុខ: ស្ថាបត្យកម្ម៖ រវាងសិល្បៈខ្មែរ និងការរចនាមុខងារ

ស្ថាបត្យកម្ម៖ រវាងសិល្បៈខ្មែរ និងការរចនាមុខងារ 
សាលនេះត្រូវបានបង្កើតឡើងដើម្បីផ្ទុកមនុស្ស ៨៥០ នាក់។ វាត្រូវបានរចនាឡើងដើម្បីឱ្យមានកន្លែងបើកទូលាយដែលមានមុខងារជាបន្ទប់ពហុគោលបំណង។ ខ្យល់នៅក្នុងអគារត្រូពិចគឺជាលក្ខណៈពិសេសដ៏សំខាន់បំផុតមួយដែលត្រូវបានផ្តល់ឱ្យនៅទីនេះពីជាន់ផ្ទាល់ដីហូរឡើងឆ្ពោះទៅខាងក្រោយឆាកដើម្បីហូរក្នុងទិសដៅទាំងពីរ។

កន្លែងអង្គុយត្រូវបានធ្វើឡើងពីជាន់ផ្ទាល់ដីពីខាងក្រោយអាគារដែលហូរនៅក្រោមឆាក ដែលជាការរចនាមិនធម្មតាមួយដែលបានធ្វើឱ្យមានភាពទាក់ទាញដ៏សំខាន់មួយរបស់ប្រទេសកម្ពុជា។ ដើម្បីជៀសវាងកំដៅដែលត្រូវបានបញ្ជូនពីពន្លឺព្រះអាទិត្យនៅតាមសាលធំដំបូលពីរត្រូវបានតំឡើង។ ទ្វារចូលសំខាន់ៗចំនួន 4 ត្រូវបានគ្រោងទុក ដោយមានច្រកចេញនៅសងខាងនៃបន្ទប់ ដើម្បីងាយស្រួលសម្រាប់ទស្សនិកជនចូល និងចាកចេញដោយមិនរំខានអ្នកសំដែង។ រូបរាងកង្ហារដ៏ប្លែករបស់អគារនេះ អាចឱ្យទស្សនិកជនអាចទស្សនាបានពេញឆាក ដោយមិនចាំបាច់ឈរឡើង។
សាលសារមន្ទីរជាតិហ្លួងព្រះបាង

សាលសារមន្ទីរជាតិហ្លួងព្រះបាង​ ឬ ព្រះបរមរាជវាំងហ្លួងព្រះបាង (ឈ្មោះផ្លូវការ ហោ ខាំ,     ) នៅ ទីក្រុងហ្លួងព្រះបាង ប្រទេសឡាវ ត្រូវបានសាងសង់ឡើងក្នុងឆ្នាំ 1904 ក្នុងសម័យអាណានិគម បារាំង សម្រាប់ ព្រះបាទ ស្រីស្វាងវង្ស និងក្រុមរាជវង្សរបស់ព្រះអង្គ។ ទីតាំងសម្រាប់ព្រះរាជវាំងត្រូវបានជ្រើសរើសដើម្បីឱ្យភ្ញៀវផ្លូវការទៅកាន់ហ្លួងព្រះបាងអាចចុះពីការធ្វើដំណើរតាមដងទន្លេរបស់ពួកគេដោយផ្ទាល់នៅខាងក្រោមវាំងហើយត្រូវបានទទួលនៅទីនោះ។ បន្ទាប់ពីការសោយទីវង្គត់របស់ព្រះបាទស្រីស្វាងវង្ស  ព្រះបាទ ស្រីស្វាងវឌ្ឍនា និងក្រុមគ្រួសារ គឺជាអ្នកកាន់កាប់ព្រះបរមនេះចុងក្រោយ។ នៅ​ឆ្នាំ​១៩៧៥ របប​រាជានិយម​ត្រូវ​បាន​ផ្តួលរំលំ​ដោយ​ពួក​កុម្មុយនិស្ត ហើយ ​គ្រួសារ​រាជវង្ស ​ត្រូវ​បាន​គេ​យក​ទៅ ​ដាក់ទណ្ឌកម្ម ។ ព្រះរាជវាំង​ត្រូវ​បាន​ប្តូរ​ទៅ​ជា​សារមន្ទីរ​ជាតិ។
សាលសារមន្ទីរជាតិហ្លួងព្រះបាង: បរិវេណ

បរិវេណ 
នៅ​ក្នុង​បរិវេណ​វាំង មាន​សំណង់​ផ្សេងៗ​ទៀត​នៅ​ជុំវិញ​វាំង ដែល​រួម​មាន៖

 ផ្ទះបាយ/កន្លែងផ្ទុក
 ព្រះរាជចំណតទូក
 សាលសន្និសីទ
 ហោ ព្រះបាង
 ការិយាល័យបុគ្គលិក

មានស្រះឈូកមួយ និងកាណុងពីរនៅច្រកចូលព្រះបរមរាជវាំង។ រូបសំណាកព្រះបាទ ស្រីស្វាងវង្ស នៅខាងក្រៅសាលសន្និសីទ។
សាលសារមន្ទីរជាតិហ្លួងព្រះបាង: វិចិត្រសាល

វិចិត្រសាល 

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ព្រះបរមរាជវាំងនៅឡាវ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:លំនៅឋានរាជវង្សនៅឡាវ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:សារមន្ទីរនៅឡាវ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:សារមន្ទីរប្រវត្តិសាស្ត្រ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អគារនិងរចនាសម្ព័ន្ធនៅហ្លួងព្រះបាង
សាលា

រូបភាពតូច| ព្រះពន្លាដែលគ្របដណ្ដប់ ( មណ្ឌប ) គឺជាប្រភេទនៃ សាលា នៅក្នុងស្ថាបត្យកម្មឥណ្ឌា ហើយពាក្យ សាល ក៏មានន័យថា ពន្លានៅក្នុងស្ថាបត្យកម្មព្រះពុទ្ធសាសនាដែលមាននៅក្នុងប្រទេសថៃ និងអាស៊ីអាគ្នេយ៍។  ខាងលើ៖ កុដិសម្រាប់ភ្ញៀវនៅមុខប្រាសាទ Ranakpur Jain រដ្ឋ Rajasthan ។
សាលា (śālā) គឺជាពាក្យសំស្រ្កឹតដែលមានន័យថា "ផ្ទះ ទីធ្លា ពន្លា ឬ ឯករភជប់" នៅក្នុងស្ថាបត្យកម្មឥណ្ឌា។  នៅក្នុងបរិបទផ្សេងទៀតសាលា - សរសេរផងដែរ ចាលៃ ឬ សាលៃ នៅឥណ្ឌាខាងត្បូង - មានន័យថាផ្ទះចិញ្ចឹមឬមហាវិទ្យាល័យនៃការសិក្សាកម្រិតខ្ពស់ដែលភ្ជាប់ទៅនឹងប្រាសាទហិណ្ឌូឬ ជេន និងគាំទ្រដោយប្រជាជនក្នុងស្រុកនិងអ្នកឧបត្ថម្ភអ្នកមាន។   នៅក្នុងអក្សរសិល្ប៍ព្រះពុទ្ធសាសនាដើមនៃប្រទេសឥណ្ឌា សាលា មានន័យថា "ខ្ទម ក្រឡា សាល ពន្លា ឬ ស្រក់" ដូចនៅក្នុង វេទ សាលា (ពន្លាសម្រាប់ការសូត្រ វេទ), អគ្គីសាលា (សាលដែលមានភ្លើង), បនិយសាលា (បន្ទប់ទឹក) ។
សាលា: និរុត្តិសាស្ត្រ

និរុត្តិសាស្ត្រ 
ពាក្យ សាលា (សំស្ក្រឹត: शाला) លេចឡើងយ៉ាងទូលំទូលាយនៅក្នុងអក្សរសិល្ប៍ វេទ ដូចជា ខ 3.12.1, 5.31.5 និងផ្សេងទៀតនៃ Atharva Veda, ខ 1.2.3.1 នៃ Taittirīya Brāhmaṇa, និង 1.1.3 នៃ Maadish ។  ការ​ប្រើ​ប្រាស់​បាន​ត្រឹម​ត្រូវ​របស់​វា​ជា​ភាសា​សំស្ក្រឹត​បុរាណ​ត្រូវ​បាន​រួម​បញ្ចូល​ក្នុង​ខគម្ពីរ​ផ្សេងៗ​ដូច​ជា 6.2.102 និង 6.2.121 នៃ Astadhyayi នៃ Panini ។ 

ពាក្យ សាលា លេចឡើងក្នុងគម្ពីរពុទ្ធសាសនាសម័យដើមក្នុងន័យថា "ផ្ទះ", "បន្ទប់" ឬ "សាល" ។ ឧទាហរណ៍ Samyutta Nikaya នៅក្នុងផ្នែកទី 4.210–214 (36) ចែងថា ព្រះពុទ្ធធម្មទេសនាបានចាប់ផ្តើមនៅក្នុង គិលាន-សាលា ដែលមានន័យថា "បន្ទប់ឬសាលជាមួយមនុស្សឈឺ" (សាលគិលានុបដ្ឋាយិកាឬបន្ទប់ដែលមនុស្សមកជាមួយជំងឺ) នៅក្នុង បរិបទនៃវត្តអារាម។  នេះ​បញ្ជាក់​ថា​នៅ​សម័យ​ព្រះពុទ្ធ​- គ. សតវត្សទី 5 មុនគ.ស. វត្តអារាមដែលមាន "សាលឬបន្ទប់" ដែលមានតួនាទីវេជ្ជសាស្រ្តមានរួចហើយនៅក្នុងប្រទេសឥណ្ឌាបុរាណហើយពាក្យ សាលា ត្រូវបានប្រើប្រាស់ក្នុងបរិបទនេះសម្រាប់ដៃគូរបស់ព្រះពុទ្ធប្រើពាក្យដើម្បីចងចាំធម្មទេសនារបស់ព្រះអង្គ។ Kenneth Zysk (1998), Asceticism and Healing in Ancient India: Medicine in the Buddhist Monastery, Indian Medical Tradition, Volume 2, 2nd Edition, Motilal Banarsidass, , pages 43–44 AP Buddhadatta Mahathera (1958), Concise Pali-English Dictionary, page 115; Republished by Motilal Banarsidass (2014), , see Gilana-sala

នៅក្នុង សិល្បសាស្ត្រ ដូចជា មានសារ វាសំដៅទៅលើផ្ទះ ឬវិមាន ឬវិមាន ក៏ដូចជាសាល ឬចន្លោះដែលបង្កើតឡើងដោយជញ្ជាំង មណ្ទប ឬទីសក្ការបូជានៅក្នុងប្រាសាទ។ វា​ក៏​ជា​ស្ថាបត្យកម្ម​ប្រាសាទ​មួយ​ក្នុង​ចំណោម 64 ប្រភេទនៃ​ស្ថាបត្យកម្ម​ប្រាសាទ​ដែល​បាន​ស្រមៃ​ក្នុង​អត្ថបទ​ហិណ្ឌូ​ដូចជា Agni Purana ជាដើម។ PK Acharya (1934). Encyclopedia of Hindu Architecture. Oxford University Press. p. 484–490. OCLC 697763683.  Śālā ឬ shala ក៏ត្រូវបានគេប្រើជាបុព្វបទ ឬបច្ច័យ ស្រដៀងនឹងអក្សរសិល្ប៍បាលីនៃព្រះពុទ្ធសាសនា។ ដូច្នេះវាអាចលេចឡើងជា គោសាលា (ទ្រុងគោ), បកសាលា (ផ្ទះបាយ), ធម៌សាលា (ផ្ទះសម្រាក), ទានសាលា (សាលសម្រាប់ការបរិច្ចាគសប្បុរសធម៌) ។   ពាក្យ​ដដែល​នេះ​ក៏​សំដៅ​លើ ​ដើម​សលា ដែល​ជា​ឈើ​ដ៏​មាន​តម្លៃ​ប្រើ​សម្រាប់​សាងសង់​ផ្ទះ និង​អគារ​ផ្សេងៗ។ 

ពាក្យ śālā លេចឡើងជាបច្ច័យនៃពាក្យផ្សេងទៀតដែលមានអត្ថន័យនៃ "ផ្ទះ" ឬ "បន្ទប់" នៅក្នុងអត្ថបទជាច្រើននៃសហវត្សទី 1 ដែលនិពន្ធដោយអ្នកនិពន្ធឥណ្ឌាដំបូងក៏ដូចជាដោយអ្នកធ្វើដំណើរទៅកាន់ប្រទេសឥណ្ឌា។ ឧទាហរណ៍ Xuanzang - ធម្មយាត្រាចិនទៅកាន់ប្រទេសឥណ្ឌាពិពណ៌នាអំពី "Punya-śālās" ជាច្រើន (ផ្ទះនៃសេចក្តីល្អ, កុសល, សប្បុរសធម៌) នៅក្នុងសៀវភៅអនុស្សាវរីយ៍របស់គាត់ 629 CE ។   គាត់បានរៀបរាប់អំពី សាលា ទាំងនេះនៅក្នុង តកក្ក (Punjab) និងកន្លែងឥណ្ឌាខាងជើងផ្សេងទៀតដូចជានៅជិតប្រាសាទ ទេវ នៃ Haridwar នៅមាត់ទន្លេ Ganges និងប្រាសាទទេវប្រាំបីនៅ Mulasthanapura ។ ទាំងនេះ កត់ត្រា Xuanzang បម្រើជនក្រីក្រ និងជនក្រីក្រ ផ្តល់អាហារ សម្លៀកបំពាក់ និងថ្នាំពេទ្យដល់ពួកគេ ព្រមទាំងស្វាគមន៍អ្នកដំណើរ និងទុរគតជនផងដែរ។ គាត់បានសរសេរថា "អ្នកធ្វើដំណើរ [ដូចគាត់] គឺមិនដែលមានគ្រោះថ្នាក់ទេ" ។
សាលាក្ដីខ្មែរក្រហម: តំណភ្ជាប់ខាងក្រៅ

តំណភ្ជាប់ខាងក្រៅ 
គេហទំព័រ សាលាក្ដីខ្មែរក្រហម
កិច្ចព្រមព្រៀងរវាងអង្គការសហប្រជាជាតិ និងរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា 
ច្បាប់អ.​វ.ត.ក. 
សហក្រម ក្នុងសំណុំរឿង​​ ០០១ :
ដីកាដំណោះស្រាយ ក្នុងសំណុំរឿង ០០២ : 
វិធានផ្ទៃក្នុង 
កាសែត K7 
DC-Cam (EN)
Cambodia Tribunal Monitor (EN)
Khmer Rouge Tribunal Updates from Genocide Watch (EN)
The Cambodian Genocide Project (EN)
General ECCC Watch/ECCC Reparations Process Watch (EN)
Flickr photostream of the Extraordinary Chambers in the Courts of Cambodia (EN)
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:សាលាក្ដីខ្មែរក្រហម
សាលាក្រុងហូជីមិញ (ព្រៃនគរ)

រូបភាពតូច|300x300ភីកសែល| សាលាក្រុងហូជីមិញ (ព្រៃនគរ)
រូបភាពតូច|300x300ភីកសែល| សាលាក្រុងហូជីមិញ (ព្រៃនគរ) នាពេលរាត្រី
សាលាក្រុងហូជីមិញ (ព្រៃនគរ) ហៅជាផ្លូវការថា ទីស្នាក់ការគណៈកម្មាធិការប្រជាជនទីក្រុងហូជីមិញ ( Trụ sởỦy ban Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh ) គឺជាសាលាក្រុងនៃ ទីក្រុងហូជីមិញ ប្រទេសវៀតណាម ។

សាលនេះត្រូវបានសាងសង់ក្នុងឆ្នាំ ១៩០២-១៩០៨ ក្នុងរចនាប័ទ្មអាណានិគមបារាំងដោយស្ថាបត្យករ បោល ហ្កាកដែស ។ តាំង​ពី​ឆ្នាំ​១៩៧៥​មក អគារ​នេះ​បាន​តាំង ​គណៈកម្មាធិការ​ប្រជាជន ​ទីក្រុង​ហូជីមិញ ក្រុមប្រឹក្សា​ប្រជាជន ​ទីក្រុង​ហូជីមិញ និង​តុលាការ​ប្រជាជន​ទីក្រុង​ហូជីមិញ ។

ថ្វីត្បិតតែអគារនេះមិនបើកចំហជាសាធារណៈក៏ដោយ ក៏វាពេញនិយមសម្រាប់ឱកាសថតរូបរបស់វា។ អ្នកទេសចរអាចថតរូបនៅខាងក្រៅ ហើយមនុស្សជាច្រើនជ្រើសរើសធ្វើបែបនេះនៅពេលយប់ នៅពេលដែលអគារ និងទីធ្លាត្រូវបានបំភ្លឺ។

អគារផ្សេងទៀតនៅក្បែរ៖

 មហោស្រពក្រុងទីក្រុងហូជីមិញ
 អគារ HSBC ទីក្រុងហូជីមិញ
 សណ្ឋាគាររីក ទីក្រុងហូជីមិញ
សាលាក្រុងហូជីមិញ (ព្រៃនគរ): តំណ​ភ្ជាប់​ខាងក្រៅ

តំណ​ភ្ជាប់​ខាងក្រៅ 

 រូបថតរបស់ Ho Chi Minh City Hall
 សាលាក្រុងហូជីមិញ 
 សាលាក្រុងហូជីមិញ
សាលាដុនបូស្កូ

left|thumb|200px|លោកឪពុកបូស្កូ។សាលាដុនបូស្កូនៅប្រទេសកម្ពុជាគឺជាប្រភេទសាលាដែលមានបងៀ្រនជំនាញបច្ចេសទេសសំរាប់យុវជននឹងយុវនារី 
<nobr>left|thumb|200px|វិន័យរបស់សិស្ស ដុន បូស្កូនៅពេលមានការប្រលង

ដែលក្រីក្រហើយនឹងជួយឧបត្តមដល់ក្មេងកំព្រា កេ្មងក្រីក្រ។ មានសាលាដុនបូស្កូនៅ១២៤ប្រទេសនៅលើពិភពលោក។លើសពីនេះទៅទៀតសាលាពក៏បានទទួលអោយសិស្សស្នាក់ផងដែរ
ទាំងការហូបចុកនឹងព្រមទាំងដំណើរកំសាន្តផ្សេងៗកោ្រយពេលបញ្ចប់វគ្គសិក្សារយះពេលពីរឆ្នាំ។
សាលាដុនបូស្កូ: ពាក្យដុនបូស្កូ

ពាក្យដុនបូស្កូ 

ដុនបូស្កូគឺជាឈោ្មះរបស់មនុស្សម្នាក់។»ដុន»មានន័យថា»ឪពុក»ជាភាសាអ៊ីតាលី។គេហៅ»ដុន»
ដោយលោកបូជាចារ្យគ្រិស្តសាសនា
ក្នុងសាសនាការតូលិក។
»បូស្កូ»ជាឈោ្មះរបស់លោកតាយហានបូស្កូកើតនៅឆ្នាំ(១៨១៥-១៨៨៨)។លោកតាបានរស់
នៅប្រទេសអ៊ីតាលី។លោកតាបានបងើ្កតក្រុមអ្នកបួស
នឺងអ្នកស្ម័គ្រចិត្តសំរាប់បន្តនឹងជួយកិច្ចការអប់រំ
យុវជនយុវនារីដែលក្រីក្រនឹងក្មេងកំព្រា។
សាលាដុនបូស្កូ: ប្រព័ន្ឋ

ប្រព័ន្ឋ 

សាលាដុនបូស្កូបងៀ្រននឹងអប់រំអោយគេចេះរស់នៅប្រកបទៅដោយភាពថៃ្លថ្នូ ទៅថៃ្ងអនាគត
ពួកគេនឹងក្លាយជាមនុស្សល្អរស់នៅក្នុងសង្គម នឹងធើ្វជាសរសរទ្រូងនៃប្រទេសជាតិ។ 

សាលាដុនបូស្កូគិតថាភាពក្រីក្រគឺបណ្តាលមកពីខ្វះការអប់រំនឹងការកេងប្រវញ្ញពលកម្ម។

ការបង្ការគឺជាការជួយយុវជនយុវនារីអោយដឹងជាមុននូវរាល់បញ្ហាដែលនឹងកើតឡើងទាំងអស់។
វិន័យអាចជួយអោយពួកគេក្លាយខ្លួនជាមនុស្សល្អ។
ស្រឡាញ់ប្រទេសជាតិ។
គោរពចាស់ទុំ។
គោរពឪពុកម្ដាយ។
ចូលចិត្តនឹងស្រលាញ់ការងារ។
ចូលចិត្តនឹងប្រឹងបែ្រងរៀនសូត្រ។