navinnseab/khmer-wikipedia-article huggingface dataset:
អនុវិទ្យាល័យ​​​​​​​​​​​​​​​សិត្បូ: ថ្នាក់ទី៧ G

ថ្នាក់ទី៧ G
លេខរៀង  ឈ្មោះ  ភេទ  ថ្ងៃខែឆ្នាំកំណើតលេខរៀងឈ្មោះ  ភេទ ថ្ងៃខែឆ្នាំកំណើត ១  Example  Example  Example  ២៦  Example  Example​  Example  ២  Example  Example  Example  ២៧  Example  Example  Example ៣  Example  Example  Example  ២៨  Example  Example  Example ៤  Example  Example  Example  ២៩  Example  Example  Example ៥  Example  Example  Example  ៣០  Example  Example  Example ៦  Example  Example  Example  ៣១  Example  Example  Example ៧  Example  Example  Example  ៣២  Example  Example  Example ៨  Example  Example  Example  ៣៣  Example  Example  Example ៩  Example  Example  Example  ៣៤  Example  Example  Example ១០  Example  Example  Example  ៣៥  Example  Example  Example ១១  Example  Example  Example  ៣៦  Example  Example  Example ១២  Example  Example  Example  ៣៧  Example  Example  Example ១៣  Example  Example  Example  ៣៨  Example  Example  Example ១៤  Example  Example  Example  ៣៩  Example  Example  Example ១៥  Example  Example  Example  ៤០  Example  Example  Example ១៦  Example  Example  Example  ៤១  Example  Example  Example ១៧  Example  Example  Example  ៤២  Example  Example  Example ១៨  Example  Example  Example ៤៣  Example  Example  Example ១៩  Example  Example  Example  ៤៤  Example  Example  Example ២០  Example  Example  Example  ៤៥  Example  Example  Example ២១  Example  Example  Example  ៤៦  Example  Example  Example ២២  Example  Example  Example  ៤៧  Example  Example  Example ២៣  Example  Example  Example  ៤៨  Example  Example  Example ២៤  Example  Example  Example  ៤៩  Example  Example  Example ២៥  Example  Example  Example  ៥០  Example  Example  Example
អនុវិទ្យាល័យ​​​​​​​​​​​​​​​សិត្បូ: ថ្នាក់ទី៧ H

ថ្នាក់ទី៧ H
លេខរៀង  ឈ្មោះ  ភេទ  ថ្ងៃខែឆ្នាំកំណើតលេខរៀងឈ្មោះ  ភេទ ថ្ងៃខែឆ្នាំកំណើត ១  Example  Example  Example  ២៦  Example  Example​  Example  ២  Example  Example  Example  ២៧  Example  Example  Example ៣  Example  Example  Example  ២៨  Example  Example  Example ៤  Example  Example  Example  ២៩  Example  Example  Example ៥  Example  Example  Example  ៣០  Example  Example  Example ៦  Example  Example  Example  ៣១  Example  Example  Example ៧  Example  Example  Example  ៣២  Example  Example  Example ៨  Example  Example  Example  ៣៣  Example  Example  Example ៩  Example  Example  Example  ៣៤  Example  Example  Example ១០  Example  Example  Example  ៣៥  Example  Example  Example ១១  Example  Example  Example  ៣៦  Example  Example  Example ១២  Example  Example  Example  ៣៧  Example  Example  Example ១៣  Example  Example  Example  ៣៨  Example  Example  Example ១៤  Example  Example  Example  ៣៩  Example  Example  Example ១៥  Example  Example  Example  ៤០  Example  Example  Example ១៦  Example  Example  Example  ៤១  Example  Example  Example ១៧  Example  Example  Example  ៤២  Example  Example  Example ១៨  Example  Example  Example ៤៣  Example  Example  Example ១៩  Example  Example  Example  ៤៤  Example  Example  Example ២០  Example  Example  Example  ៤៥  Example  Example  Example ២១  Example  Example  Example  ៤៦  Example  Example  Example ២២  Example  Example  Example  ៤៧  Example  Example  Example ២៣  Example  Example  Example  ៤៨  Example  Example  Example ២៤  Example  Example  Example  ៤៩  Example  Example  Example ២៥  Example  Example  Example  ៥០  Example  Example  Example
អនុវិទ្យាល័យ​​​​​​​​​​​​​​​សិត្បូ: កីឡា

កីឡា

កីឡាចំរុះ
បាល់ទាត់
បាល់ទាត់បុរស
 Youth Setbo FC
បាល់ទាត់នារី
 @
បាល់ទះ
បាល់ទះបុរស
 @
បាល់ទះនារី
 @
បាល់បោះ

បាល់បោះបុរស
 @
បាល់បោះនារី
 @
លោតកំពស់
លោតកំពស់បុរស
 @
លោតកំពស់នារី
 @
ប៉េតង់
ប៉េតង់បុរស
 @
ប៉េតង់នារី
 @
អនុវិទ្យាល័យ​​​​​​​​​​​​​​​សិត្បូ: កម្មវិធី និងសកម្មភាពផ្សេង

កម្មវិធី និងសកម្មភាពផ្សេង
កម្មវិធីផ្សេងៗ
ផ្ដល់អាហារូបករណ៍សិស្ស និងសិស្សក្រីក្រ
 ថ្ងៃទី១៥ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១៧ មានការចូលរួមពី លោក មឿង សារ៉ុន(មេភូមិសិត្បូ) និងអាណាព្យាបាលសិស្សចំនួន នាក់?
(ការងាររដ្ឋបាលខ្វះចន្លោះ មកពីខ្វះព័ត៌មានអោយគ្នាទៅវិញទៅមក រវាងសាលារៀន និងឃុំ)
កាលវិភាគពលកម្មសាលា

បុណ្យផ្សេងៗ
បុណ្យផ្កាសាលា
បុណ្យចូលឆ្នាំប្រពៃណីខ្មែរ

នៅថ្ងៃអាទិត្យ ទី០៧ ខែមេសា ឆ្នាំ២០១៩ អនុវិទ្យាល័យសិត្បូ នឹងប្រារព្ធពិធីបុណ្យរំលឹកគុណគ្រូ

បុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌ
 នៅថ្ងៃពុធ ទី២០ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០១៧ ធ្វើពិធីរាប់បាត្រ និងនិមន្តព្រះសង្ឃស្ដែងធម្មទេសនា
អនុវិទ្យាល័យ​​​​​​​​​​​​​​​សិត្បូ: កម្មវិធីផ្សេងៗ

កម្មវិធីផ្សេងៗ
ផ្ដល់អាហារូបករណ៍សិស្ស និងសិស្សក្រីក្រ
 ថ្ងៃទី១៥ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១៧ មានការចូលរួមពី លោក មឿង សារ៉ុន(មេភូមិសិត្បូ) និងអាណាព្យាបាលសិស្សចំនួន នាក់?
(ការងាររដ្ឋបាលខ្វះចន្លោះ មកពីខ្វះព័ត៌មានអោយគ្នាទៅវិញទៅមក រវាងសាលារៀន និងឃុំ)
កាលវិភាគពលកម្មសាលា
អនុវិទ្យាល័យ​​​​​​​​​​​​​​​សិត្បូ: ផ្ដល់អាហារូបករណ៍សិស្ស និងសិស្សក្រីក្រ

ផ្ដល់អាហារូបករណ៍សិស្ស និងសិស្សក្រីក្រ
 ថ្ងៃទី១៥ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១៧ មានការចូលរួមពី លោក មឿង សារ៉ុន(មេភូមិសិត្បូ) និងអាណាព្យាបាលសិស្សចំនួន នាក់?
(ការងាររដ្ឋបាលខ្វះចន្លោះ មកពីខ្វះព័ត៌មានអោយគ្នាទៅវិញទៅមក រវាងសាលារៀន និងឃុំ)
អនុវិទ្យាល័យ​​​​​​​​​​​​​​​សិត្បូ: បុណ្យផ្សេងៗ

បុណ្យផ្សេងៗ
បុណ្យផ្កាសាលា
បុណ្យចូលឆ្នាំប្រពៃណីខ្មែរ

នៅថ្ងៃអាទិត្យ ទី០៧ ខែមេសា ឆ្នាំ២០១៩ អនុវិទ្យាល័យសិត្បូ នឹងប្រារព្ធពិធីបុណ្យរំលឹកគុណគ្រូ

បុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌ
 នៅថ្ងៃពុធ ទី២០ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០១៧ ធ្វើពិធីរាប់បាត្រ និងនិមន្តព្រះសង្ឃស្ដែងធម្មទេសនា
អនុវិទ្យាល័យ​​​​​​​​​​​​​​​សិត្បូ: បុណ្យចូលឆ្នាំប្រពៃណីខ្មែរ

បុណ្យចូលឆ្នាំប្រពៃណីខ្មែរ

នៅថ្ងៃអាទិត្យ ទី០៧ ខែមេសា ឆ្នាំ២០១៩ អនុវិទ្យាល័យសិត្បូ នឹងប្រារព្ធពិធីបុណ្យរំលឹកគុណគ្រូ
អនុវិទ្យាល័យ​​​​​​​​​​​​​​​សិត្បូ: បុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌ

បុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌ
 នៅថ្ងៃពុធ ទី២០ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០១៧ ធ្វើពិធីរាប់បាត្រ និងនិមន្តព្រះសង្ឃស្ដែងធម្មទេសនា
អនុសញ្ញាអង្គការសហប្រជាជាតិស្តីពីច្បាប់សមុទ្រ

អនុសញ្ញាអង្គការសហប្រជាជាតិស្តីពីច្បាប់សមុទ្រ (UNCLOS) ហៅផងដែរថា អនុសញ្ញាច្បាប់សមុទ្រ ឬច្បាប់នៃសន្ធិសញ្ញាសមុទ្រ គឺជាកិច្ចព្រមព្រៀងអន្តរជាតិដែលបង្កើតក្របខ័ណ្ឌច្បាប់សម្រាប់រាល់សកម្មភាពសមុទ្រ និងដែនសមុទ្រ។ គិតត្រឹមខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៣ ប្រទេសចំនួន១៦៨ និងសហភាពអឺរ៉ុបគឺជាភាគី។

អនុសញ្ញានេះបានមកពីសន្និសីទអង្គការសហប្រជាជាតិស្តីពីច្បាប់សមុទ្រលើកទីបី (UNCLOS III) ដែលបានប្រព្រឹត្តទៅចន្លោះឆ្នាំ១៩៧៣ និង១៩៨២។ អនុសញ្ញាអង្គការសហប្រជាជាតិស្តីពីច្បាប់សមុទ្រ បានជំនួសសន្ធិសញ្ញាចំនួនបួននៃអនុសញ្ញាឆ្នាំ១៩៥៨ ស្តីពីសមុទ្រខ្ពស់។  អនុសញ្ញាអង្គការសហប្រជាជាតិស្តីពីច្បាប់សមុទ្រ បានចូលជាធរមានក្នុងឆ្នាំ១៩៩៤ មួយឆ្នាំបន្ទាប់ពីប្រទេសហ្គីយ៉ាណា បានក្លាយជាប្រទេសទី៦០ ដែលផ្តល់សច្ចាប័នលើសន្ធិសញ្ញានេះ។ នៅឆ្នាំ ២០២៣ កិច្ចព្រមព្រៀងត្រូវបានសម្រេចលើសន្ធិសញ្ញាសមុទ្រខ្ពស់ដែលត្រូវបន្ថែមជាឧបករណ៍នៃអនុសញ្ញា ដើម្បីការពារជីវិតមហាសមុទ្រនៅក្នុងដែនទឹកអន្តរជាតិ។  នេះនឹងផ្តល់នូវវិធានការរួមទាំងតំបន់ការពារសមុទ្រ និងការវាយតម្លៃផលប៉ះពាល់បរិស្ថាន។ ខណៈពេលដែលអគ្គលេខាធិការអង្គការសហប្រជាជាតិទទួលបានឧបករណ៍ផ្តល់សច្ចាប័ន និងការចូលជាសមាជិក ហើយអង្គការសហប្រជាជាតិផ្តល់ការគាំទ្រសម្រាប់កិច្ចប្រជុំរដ្ឋភាគីនៃអនុសញ្ញានោះ លេខាធិការដ្ឋានអង្គការសហប្រជាជាតិមិនមានតួនាទីប្រតិបត្តិការផ្ទាល់ក្នុងការអនុវត្តអនុសញ្ញានោះទេ។  ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ទីភ្នាក់ងារឯកទេសរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ អង្គការដែនសមុទ្រអន្តរជាតិ មានតួនាទី ក៏ដូចជាស្ថាប័នផ្សេងទៀតដូចជា គណៈកម្មការត្រីបាឡែនអន្តរជាតិ និងអាជ្ញាធរបាតសមុទ្រអន្តរជាតិ (ISA) ដែលត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយអនុសញ្ញាខ្លួនឯង។
អនុសោតសូត្រ: អនុសោតសូត្រ

អនុសោតសូត្រ 
[៥] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ បុគ្គល ៤ ពួកនេះ រមែងមាននៅក្នុងលោក ។ បុគ្គល ៤ ពួក តើដូចម្តេចខ្លះ ? គឺបុគ្គលមានដំណើរទៅបណ្តោយតាមខ្សែទឹក ១ បុគ្គលមានដំណើរទៅច្រាសខ្សែទឹក ១ បុគ្គលមានសភាពជាអ្នកឈរនៅ ១ បុគ្គលបានឆ្លងទៅដល់ត្រើយនាយហើយ ជាញ្រហ្មណ៍ឋិតនៅលើគោក ១ ។ 

ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ចុះបុគ្គលមានដំណើរទៅបណ្តោយតាមខ្សែទឹក តើដូចម្តេច ? ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ បុគ្គលពួកខ្លះ ក្នុងលោកនេះ តែងសេពកាមទាំងឡាយផង តែងធ្វើអំពើអាក្រក់ផង ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ នេះហៅថា បុគ្គលមានដំណើរទៅបណ្តោយតាមខ្សែទឹក ។ 

ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ បុគ្គលមានដំណើរទៅច្រាសខ្សែទឹក តើដូចម្តេច ? ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ បុគ្គលពួកខ្លះ ក្នុងលោកនេះ មិនសេពកាមទាំងឡាយផង មិនធ្វើអំពើអាក្រក់ផង តែជាអ្នកប្រកបដោយទុក្ខ និងទោមនស្ស មានមុខទទឹក ដោយទឹកភ្នែក ទួញយំ ខំប្រព្រឹត្តព្រហ្មចរិយធម៌ ឲ្យបរិបូណ៌ បរិសុទ្ធ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ នេះហៅថា បុគ្គលមានដំណើរទៅច្រាសខ្សែទឹក ។ 

ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ចុះបុគ្គលមានសភាពជាអ្នកឈរនៅ តើដូចម្តេច ? ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ បុគ្គលពួកខ្លះ ក្នុងលោកនេះ ជាឱបបាតិកៈ បរិនិញ្វន ក្នុងលោកនោះ មានការមិនបានត្រឡប់ចាកលោកនោះ​ជាធម្មតា​ព្រោះអស់ទៅ​នៃឱរម្ភាគិយសញ្ញោជនៈ ទាំង ៥ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ នេះហៅថា បុគ្គលមានសភាពជាអ្នកឋិតនៅ ។ 

ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ចុះបុគ្គលបានឆ្លង​ទៅដល់ត្រើយនាយ ជាញ្រហ្មណ៍ ឋិតនៅលើគោក តើដូចម្តេច ? ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ បុគ្គលពួកខ្លះ ក្នុងលោកនេះ បានធ្វើឲ្យជាក់ច្បាស់​នូវចេតោវិមុត្តិ និងបញ្ញាវិមុត្តិ ដែលមិនមានអាសវៈ ព្រោះអស់ទៅ​នៃអាសវៈទាំងឡាយ​ដោយប្រាជ្ញា​ដ៏ឧត្តមខ្លួនឯង ហើយ​សម្រេចសម្រាន្តនៅ​ក្នុងបច្ចុប្បន្ននេះ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ នេះហៅថា បុគ្គលបានឆ្លងទៅដល់ត្រើយនាយហើយ ជាញ្រហ្មណ៍ឋិតនៅលើគោក ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ បុគ្គល ៤ ពួកនេះឯង រមែងមាននៅក្នុងលោក ។

ជនទាំងឡាយណានីមួយ មិនសង្រួម ក្នុងកាមទាំងឡាយ មិនបានប្រាសចាករាគៈ ជាអ្នកបរិភោគកាម ក្នុងលោកនេះ ជនទាំងនោះឯង តែងចូលទៅកាន់ជាតិ និងជរាជារឿយ ៗ ត្រូវតណ្ហាគ្របសង្កត់ ឈ្មោះថា ជាអ្នកមានដំណើរទៅបណ្តោយតាមខ្សែទឹក ។ ព្រោះហេតុនោះ បុគ្គលអ្នកមានប្រាជ្ញា ក្នុងលោកនេះ ជាអ្នកមានសតិ​តម្កល់ខ្ជាប់ មិនសេពកាមទាំងឡាយផង មិនធ្វើនូវអំពើអាក្រក់ទាំងឡាយផង តែជាអ្នកប្រកបដោយទុក្ខ លះបង់កាម ទើបអ្នកប្រាជ្ញទាំងឡាយ ហៅបុគ្គលនោះថា ជាអ្នកមានដំណើរទៅច្រាសខ្សែទឹក ។ ជនណា លះបង់នូវកិលេស ទាំង ៥ មានការសិក្សាបរិបូណ៌ហើយ មានសភាពមិនបានសាបសូន្យ ជាអ្នកដល់នូវការស្ទាត់ជំនាញដោយចិត្ត មានឥន្រ្ទិយ​តម្កល់​​មាំ ជននោះឯង ហៅថា មានសភាពជាអ្នកឋិតនៅ ។ ធម៌ទាំងឡាយ ដ៏ឧត្តម និងលាមក ដែលខ្លួនបានត្រាស់ដឹងហើយ បានកំចាត់ចោលហើយ ដល់នូវសេចក្តីវិនាសទៅ មិនមានដល់បុគ្គលណា បុគ្គលនោះ ហៅថា អ្នកចេះចប់នូវត្រៃវេទ មានមគ្គព្រហ្មចរិយៈ នៅស្រេចហើយ ដល់នូវទីបំផុត​នៃត្រៃលោក​ដល់នូវត្រើយ​ហើយ ។
អនុស័យ​: អត្ថន័យ​ទូទៅ

អត្ថន័យ​ទូទៅ

ពាក្យ​ អានុស័យ (Anusaya) មាន​ន័យ​ទូទៅ​ថា បត់ (Bent), លំអៀង (bias), ទំនោរ ឬ និន្នាការ (proclivity), ការ​ចងចិត្ត​លំអៀង​ជាប់​ជា​ប្រចាំ​ដែល​ដេក​ត្រាំ​ រង់ចាំ​ឱកាស​បញ្ចេញ​ (the persistance of a dormant or latent disposition, predisposition, tendency)​ ។ ជាទូទៅ​ពាក្យ​នេះ​បង្កប់​អត្ថន័យ​មិន​ល្អ ។ នៅ​ក្នុង​គម្ពីរ​បុរាណ ពាក្យ អានុស័យ មិន​មាន​បង្កប់​អត្ថន័យ​ទោរទន់​ទៅ​រក​ទិស​ណា​មួយ​ទេ (​ល្អ​ក្តី ឬ​មិន​ល្អ​ក្តី) ព្រោះ​គ្មាន​ហេតុ​បង្ក ។ ​ពេល​ខ្លះ​ពាក្យ​នេះ​មាន​ន័យ​ថា ភាព​ចចេស (obstinacy), បុរេវិនិច្ឆ័យ (prejudice) និង សេចក្តី​លំអៀង (bias) ដែល​ត្រូវ​នឹង​ពាក្យ​បាលី​ថា អធិដ្ឋានភិនិវេសនុស័យា (adhiṭṭhāna-bhinivesa-nusayā) ។ ពេល​ខ្លះ​​​មាន​ការ​បញ្ជាក់​ហេតុ​នៃ​សេចក្តី​លំអៀង​នោះ ដូច​ជា មោទនភាព (pride), ការ​សង្ស័យ (doubt), អវិជ្ជា (ignorance), លោភៈ (lust), និង ការ​ស្អប់​ខ្ពើម (hatred) ។ វចនានុក្រម​ខ្លះ​ ប្រែ​ពាក្យ​​ អានុស័យ ថា សេចក្តី​សោកស្តាយ (Repentance); ទំនោរចិត្ត (inclination), គំនិត (thought), ចេតនា (desire) ប្រពៃណី (inherence), ឧបនិស្ស័យ (propensity) ឬ ទំនោរ​ទៅ​ខាង​ទស្សនៈ​មួយ, និន្នាការ​លាក់កំបាំង (underlying tendency) និន្នាការ​ពួន​សម្ងំ (latent tendency), ការ​គិតមមៃ​ជានិច្ច (obsession) ។
អនុស័យ​: សម្រង់​ពី​គម្ពីរ​​អភិធម្ម​បិដក

សម្រង់​ពី​គម្ពីរ​​អភិធម្ម​បិដក

វគ្គ​នេះ​ លោក​ ប៊ូ ប៉ូ ជា​អ្នក​រៀបរៀង ដោយ​ផ្តោត​ទៅ​លើ​គម្ពីរ​ព្រះ​យមកៈ និង​បោះពុម្ព​ដោយ​ទស្សនាវដ្តី​កម្ពុជសុរិយា ។

	សត្តានុសយា	  កាមរាគានុសយោ  បដិឃានុសយោ  មានានុសយោ  ទិដ្ឋានុសយោ  វិចិកិច្ឆានុសយោ   ភវរាគានុសយោ    អវិជ្ជានុសយោតិ ។ 

ក្នុង​អនុសយយ​មក​ ព្រះ​ពុទ្ធ​ទ្រង់​ត្រាស់​សំដែង​ថា​ ​អនុស័យ​ មាន​ ៧ ប្រការ ។ 	សត្តានុសយា អនុស័យ​ ៧ ប្រការ​នោះ​គឺ ៖

១- កាមរាគានុស័យ
	២- បដិឃានុស័យ
	៣- មានានុស័យ
	៤- ទិដ្ឋានុស័យ
	៥- វិចិកិច្ឆានុស័យ
	៦- ភវរាគានុស័យ
	៧- អវិជ្ជានុស័យ ។

	ព្រះ​ពុទ្ធ​អង្គ​ទ្រង់​ត្រាស់​សួរ​ថា យស្ស អនុសេតិ បើ​កាមរាគានុស័យ ដេក​នៅ​ក្នុង​សន្ដាន​នៃ​បុគ្គល​ណា បដិឃានុស័យ ដេក​នៅ​ក្នុង​សន្ដាន​នៃ​បុគ្គល​នោះ​ឬ ? ម្យ៉ាង​ទៀត បើ​បដិឃានុស័យ​ដេក​នៅ​ក្នុង​សន្ដាន​នៃ​បុគ្គល​ណា កាមរាគានុស័យ​ដេក​នៅ​ក្នុង​សន្ដាន​នៃ​បុគ្គល​នោះ​ឬ ? បើ​កាមរានុស័យ​ដេក​នៅ​ក្នុង​សន្ដាន​នៃ​បុគ្គល​ណា មានានុស័យ ទិដ្ឋានុស័យ វិចិកិច្ឆានុស័យ ភវរាគានុស័យ និង​អវិជ្ជានុស័យ​ដេក​នៅ​ក្នុង​សន្ដាន​នៃ​បុគ្គល​នោះ​ឬ ? បើ​មានានុស័យ ទិដ្ឋានុស័យ វិចិកិច្ឆានុស័យ ភវរាគានុស័យ និង​អវិជ្ជានុស័យ​ដេក​នៅ​ក្នុង​សន្ដាន​នៃ​បុគ្គល​ណា កាមរាគានុស័យ​ដេក​នៅ​ក្នុង​សន្ដាន​នៃ​បុគ្គល​នោះ​ឬ ឬ​មិន​បនា​ដេក​នៅ​ផង​ទេ ? 	ព្រះ​ពុទ្ធ​អង្គ​ទ្រង់​ត្រាស់​ឆ្លើយ​ថា 	បើ​កាមរាគានុស័យ​ដេក​នៅ​ក្នុង​សន្ដាន​នៃ​បុគ្គល​ណា បដិឃានុស័យ មានានុស័យ ទិដ្ឋានុស័យ វិចិកិច្ឆានុស័យ ភវរាគានុស័យ និង​ អវិជ្ជានុស័យ ក៏​ដេក​នៅ​ក្នុង​សន្ដាន​នៃ​បុគ្គល​នោះ បើ​កាមរាគានុស័យ​មាន​ក្នុង​សន្ដាន​នៃ​បុគ្គល​ណា អនុស័យ​ ៦ ប្រការ​ទៀត​ក៏​មាន​ក្នុង​សន្ដាន​នៃ​បុគ្គល​នោះ​ដែរ ។

	កាមរាគានុសយមូលកានិ អនុស័យ​ទាំង​ ៦ ​ប្រការ​នោះ រមែង​មាន​កាមរាគានុស័យ​ជា​ឫសគល់​ជា​មូល​ហេតុ បើ​គ្មាន​កាមរាគានុស័យ​ជា​ទីតាំង​ទេ អនុស័យ​ទាំង​ ៦ ​ប្រការ មាន​បដិឃានុស័យ​ជា​ដើម ក៏​កើត​ឡើង​មិន​បាន ។
អនុស័យ​: កាមរាគានុស័យ

កាមរាគានុស័យ

	កាមរាគានុស័យ​នោះ​តើ​ដូច​ម្ដេច ? អ្វី​ហៅ​ថា កាមរាគ ? អ្វី​ហៅ​ថា អនុស័យ ? កាមរាគានុស័យ​នោះ​តើ​អាស្រ័យ​ហេតុ​ដូច​ម្ដេច ? កាមរាគៈ​នោះ​បាន​សេចក្ដី​តម្រេក​ក្នុង​កាម​អនុស័យ​នោះ គឺ​ការ​ដេក​តាម​ឬ​ត្រាំ​នៅ​ក្នុង​ខន្ធ​សន្ដាន​នៃ​សត្វ​រឿយ ៗ ។ កាមរាគ គឺ​សេចក្ដី​ត្រេកអរ​ក្នុង​កាម ២ ប្រការ គឺ​កិលេសកាម និង​ វត្ថុកាម ។

	កិលេស​ឈ្មោះ​ថា​កាម​នោះ ព្រោះ​ហេតុ​ថា​កិលេស​ដែល​សត្វ​គប្បី​ប្រាថ្នា ។ វត្ថុ​ឈ្មោះ​ថា​កាម​នោះ ព្រោះ​ហេតុ​ថា​ជា​របស់​ដែល​សត្វ​គប្បី​ប្រាថ្នា​ដូច​គ្នា ។
	សេចក្ដី​ត្រេកអរ​ក្នុង​កាម ២ ប្រការ​នោះ​ឈ្មោះ​ថា អនុស័យ ព្រោះ​ហេតុ​ថា​ដេក​ត្រាំ​នៅ​ឬ​លិច​នៅ​ក្នុង​ខន្ធ​សន្ដាន នៃ​សព្វ​សត្វ​ដេក​នៅ​រឿយៗ ​ដេក​ត្រាំ​នៅ​ជានិច្ច ក្នុង​ខន្ធ​សន្ដាន​នៃ​សត្វ​ទាំង​ឡាយ វៀរ​លែង​តែ​ព្រះ​អរិយ​បុគ្គល​ដែល​ប្រកប​ដោយ​លោកុត្តរ​ចិត្ត ទើប​មិន​អាច​ដេក​ត្រាំ​នៅ​បាន ។

	បដិឃៈ គឺ​ ចិត្ត​ប្រកប​ដោយ​សេចក្ដី​ក្រោធ ។
មានៈ គឺ ​សេចក្ដី​ប្រកាន់​ខ្លួន ។
ទិដ្ឋិៈ គឺ ​ការ​ដែល​បុគ្គល​យល់​ឃើញ​ខុស នឹង​ប្រកាន់​ខុស​ហើយ​ប្រៀន​ប្រដៅ​ឲ្យ​អ្នក​ដទៃ​យល់​ឃើញ​ខុស​ប្រកាន់​ខុស​តាម​ខ្លួន ។
វិចិកិច្ឆាៈ គឺ ​បុគ្គល​មាន​ចិត្ត​គិត​សង្ស័យ មិន​បាន​កំណត់​ឲ្យ​ដាច់​ស្រេច ។
អវិជ្ជា គឺ ​ការ​មិន​ដឹង ។

	ធម៌​ទាំង​ ៧ នេះ​ឈ្មោះ​ថា អនុស័យ ព្រោះ​ជា​ធម៌​ដេក​ត្រាំ​នៅ​ជាប់​ជានិច្ច​ក្នុង​ខន្ធ​សន្ដាន​នៃ​សត្វ​ទាំង​ឡាយ ។ លុះ​ត្រា​តែ​បុគ្គល​អ្នក​ប្រព្រឹត្ត​ធម៌​​បាន​សម្រេច​អរិយ​មគ្គ អរិយផល ទើប​ធម៌​ទាំង​ ៧ ​នេះ​លែង​ត្រាំ​ក្នុង​សន្ដាន ។ 	ធម៌​ទាំង​​ ៧ ​នេះ គ្រាន់​តែ​កាមរាគ​មួយ​ប៉ុណ្ណោះ បើ​កើត​មាន​ក្នុង​ចិត្ត​អ្នក​ណា​ហើយ តែង​ធ្វើ​អ្នក​នោះ​ឲ្យ​ក្ដៅ​ក្រហាយ​អន្ទះ​អន្ទែង ។ បើ​មិន​ខំ​បំបាត់​ចេញ​ទេ ចេះ​តែ​បណ្ដោយ​ឲ្យ​កើត​ខ្លាំង​ក្លា​ឡើង​ទាល់​តែ​អត់​ទ្រាំ​មិន​បាន ដល់​វេលា​ឃើញ​ស្រ្ដី​មាន​សេចក្ដី​ស្នេហា​ស្រឡាញ់​ខ្លាំង​ពេក ទៅ​ជា​ភ្លេច​ខ្លួន​គ្មាន​គិត​អៀន​ខ្មាស ហ៊ាន​និយាយ​ចំអក​ចំអន់​លេង​សើច​ ឬ​​ហ៊ាន​ចូល​ទៅ​ចាប់​ដៃ​ពាល់​ខ្លួន​ប្រាណ​ស្រី​នោះ ដែល​គេ​មិន​ដឹង​ខ្លួន​សោះ ។ ជួន​កាល​ត្រូវ​រាជ​ទណ្ឌ​ គឺ​រាជការ​ចាប់​យក​ទៅ​ធ្វើ​ទណ្ឌកម្ម​ឬ​ពិន័យ​ជា​ប្រាក់​កាស ។ ជួនកាល​កើត​ឈ្លោះ​ប្រកែក​វាយ​ដំ​គ្នា ព្រោះ​ទៅ​ស្រឡាញ់​ប្រពន្ធ​គេ​ឬ​ប្ដី​គេ ។

	ម្យ៉ាង​ទៀត អនុស័យ​ ៧ ប្រការ​មាន​កាមរាគានុស័យ​ជា​ដើម​នេះ​បើ​កើត​មាន​ក្នុង​ចិត្ត​នៃ​បុគ្គល​នៃ​បុគ្គល​ណា​ហើយ តែង​ញ៉ាំង​បុគ្គល​នោះ​ឲ្យ​ប្រព្រឹត្ត​ទុច្ចរិត​ផ្សេង ៗ ដែល​ខ្លួន​មិន​ធ្លាប់​ប្រព្រឹត្ត​ពី​មុន​មក​សោះ ។ ឧទាហរណ៍ ទៅ​ជា​នាំ​ឲ្យ​ហ៊ាន​ប្រព្រឹត្ត ជា​ហេតុ​នឹង​ឲ្យ​បាន​នូវ​សេចក្ដី​វិនាស​ក្នុង​ជាតិ​នេះ​នឹង​ជាតិ​មុខ ។ ហេតុ​ដូច្នោះ អ្នក​មាន​ប្រាជ្ញា​គួរ​តែ​ខំ​កំចាត់​បង់​នូវ​អនុស័យ​ទាំង​ ៧ ​ប្រការ​មាន​កាមរាគានុស័យ​ជា​ដើម​នេះ​ឲ្យ​អស់​ចេញ​ពី​សន្ដាន ។ ដូច​ជា​ការ​លះបង់​នូវ​សេចក្ដី​ត្រេកអរ​ក្នុង​កាម​ ២​ប្រការ លោក​សំដៅ​យក​ភេទ​បព្វជ្ជា​ទើប​លះ​បង់​កាម ២ ​នោះ​បាន ។ នេះ​កំណត់​ជាន់​ខ្ពស់​បំផុត ។ បើ​កំណត់​ជាន់​ទាប​វិញ បុគ្គល​ជា​ឃរាវាស​ក៏​អាច​លះ​បង់​កាម ២ នោះ​បាន​ដែរ គឺ​មិន​ឲ្យ​ត្រេកអរ​ក្នុង​កាម​គុណ​របស់​អ្នក​ដទៃ នឹង​វត្ថុ​របស់​អ្នក​ដទៃ ។ បើ​គ្រាន់​តែ​នឹក​ត្រេកអរ​ក្នុង​ចិត្ត​របស់​ខ្លួន​ប៉ុណ្ណោះ​ មិន​បញ្ចេញ​អាការ​ខាង​ក្រៅ​ឲ្យ​ឃើញ​ច្បាស់​ក៏​ឥត​ទោស ។ នេះ​ជា​ការ​ដែល​អ្នក​ប្រាជ្ញ​សរសើរ​ថា​ជា​បុគ្គល​សន្ដោស ។
អនុស័យ​: បដិឃានុស័យ

បដិឃានុស័យ

	បដិឃានុស័យ មាន​ន័យ​ថា​ សេចក្ដី​ក្រោធ កើត​មាន​ក្នុង​ចិត្ត​អ្នក​ណា​តែង​ធ្វើ​អ្នក​នោះ​ឲ្យ​បាន​ទុក្ខ​ទោស​ឲ្យ​វិនាស​ច្រើន​ឬ​តិច តាម​កម្លាំង​ក្រោធ​ខ្លាំង​ឬ​តិច ។ អ្នក​ក្រោធ​ខឹង​ មិន​បាន​សេចក្ដី​សុខ ​ឬ​ការ​ចំរើន​ផល​ប្រយោជន៍​អ្វីឡើយ ។
អនុស្សាវរីយ៍ប្រជាធិបតេយ្យ

រូបភាពតូច|អនុស្សាវរីយ៍ប្រជាធិបតេយ្យ

អនុស្សាវរីយ៍ប្រជាធិបតេយ្យ ( ថៃ : อนุสาวรีย์ประชาธิปไตย ) គឺជាវិមានសាធារណៈមួយនៅកណ្តាលរាជធានីបាងកក ប្រទេសថៃ ។ កាន់កាប់ រង្វង់​មូលនៅផ្លូវរាជដំណើន​ខាងកើត​ខាងលិច ត្រង់​ចំណុច​ប្រសព្វ​ផ្លូវ​ឌីនសរ (ถนนดินสอ) វិមាននេះគឺប្រហែលពាក់កណ្តាលផ្លូវរវាងស្នាមហ្លួង អតីតកន្លែងបូជាព្រះសពនៅមុខវត្តព្រះកែវ និងវត្តភ្នំមាស (វត្តស្រៈកេស) វិមាននេះ កសាងឡើងនៅឆ្នាំ ១៩៣៩ ដើម្បីរំលឹកដល់ការធ្វើ រដ្ឋប្រហារសៀមឆ្នាំ១៩៣២ ដែលផ្តួលរំលំរបបរាជានិយមផ្តាច់ការទៅជារបបរាជានិយមអាស្រ័យរដ្ឋធម្មនុញ្ញ ។
អន្តរាល់

ស្តាំ|រូបភាពតូច|500x500ភីកសែល| ស្ថាបត្យកម្មនៃប្រាសាទ Khajuraho ជាមួយ antarala រវាង shikhara និង mandapas
អន្តរាល់ ( សំស្រ្កឹត ៖ अन्तराल;    ) គឺជា ចន្លោះ ឬ foyer តូចមួយរវាង គភ៌គ្រឹះ (ទីសក្ការៈបូជា) និង មណ្ឌប ដែលជាតួយ៉ាងនៃប្រាសាទភាគខាងជើងនៃប្រទេសឥណ្ឌា។

អន្តរាល់ ត្រូវបានគេឃើញជាទូទៅនៅក្នុងរចនាបថប្រាសាទចលុក្យ  ដែលក្នុងនោះ វិមាន និង មណ្ឌប ត្រូវបានភ្ជាប់គ្នាតាមរយៈ អន្តរាល់ ។
អន្លួញ

អន្លួញជាក្រណាត់សូត្រ ដែលមានក្រឡាឆ្នូតៗ ពីរពណ៌។ វាក៏មានពណ៌ចម្រុះផងដែរ សំពត់មានក្បាច់រចនាផ្សេងៗនៅខាងក្រោម។ អន្លួញស្លៀកដោយស្រ្តីចំណាស់ក្នុងពិធីបុណ្យសាសនា ឬពិធីបុណ្យប្រជាប្រិយផ្សេងៗ ដោយស្លៀកជារបៀប សំពត់ និងអាវសឺមីសArtisans Angkor Cambodia Fine Arts and Crafts។
អន្សាចំបក់: រដ្ឋបាល

រដ្ឋបាល
ឃុំ មាន ភូមិ
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  

ព្រំប្រទល់
+ឃុំទិសជើង(N)កើត(E)លិច(W)ត្បូង(S) ឃុំ និង ឃុំ  ឃុំ  ឃុំ  ឃុំ
អន្សាចំបក់: ព្រំប្រទល់

ព្រំប្រទល់
+ឃុំទិសជើង(N)កើត(E)លិច(W)ត្បូង(S) ឃុំ និង ឃុំ  ឃុំ  ឃុំ  ឃុំ
អបាយភូមិ៤

អបាយភូមិ មានន័យថាទី ឬស្ថានទីមិនមានសេចក្តីចម្រើន មាន៤យ៉ាងគឺ៖ នរក ឬនិរយភូមិ១ បេត្តវិស័យ១ អសុរកាយ១ តិរច្ឆាន១
អបាយភូមិ៤: និរយភូមិ

និរយភូមិ

ដែល​ឈ្មោះ​ថា និរយ(នរក) ព្រោះ​អត្ថ​ថា ទៅ​ប្រាស​ចាក​សេចក្តី​ចម្រើន​ គឺ​សេច​ក្តី​សុខ។ និរយភូមិ បាន​ដល់​នរក ដោយ​សង្ខេប​មាន​ពីរ​គឺ មហានរក (នរក​រណ្តៅ​ធំ) និង​ចូឡនរក​(​នរក​រណ្តៅតូច) ឬ​ហៅ​ថា ឧស្សទនរក បាន​ដល់​សត្វ​ក្នុង​រណ្តៅនេះ។
អបាយភូមិ៤: មហានរក​ ៨ ​រណ្តៅ

មហានរក​ ៨ ​រណ្តៅ

 សញ្ជីវនរក នរក ឈ្មោះ​ថា​សញ្ជីវៈ
 កាឡសុត្តនរក នរក ឈ្មោះ​ថា កាឡសុត្តៈ
 សង្ឃាតនរក នរក ឈ្មោះ​ថា សង្ឃាតៈ
 ចូឡរោរុវនរក នរក ឈ្មោះ​ថា ចូឡរោរុវៈ
 មហារោរុវនរក នរក ឈ្មោះ​ថា រោរុវៈ
 តាបននរក នរក ឈ្មោះ​ថា តាបនៈ
 មហាតាបននរក នរក ឈ្មោះ​ថា មហាតាបនៈ
 អវិចីនរក នរក ឈ្មោះ​ថា អវិចី។
អបាយភូមិ៤: អសុរកាយ

អសុរកាយ 
អសុរកាយជាសត្វមួយជំពូកកើតក្នុងអបាយភូមិ ដែលមានតែសេចក្តីស្រេកឃ្លានជានិច្ចប្រហាក់ប្រហែលប្រេតដែរ ជាទូទៅអសុកាយមានរូបរាងធំជាងប្រេត ហើយក៏មានអាយុវែងជាងប្រេតដែរ ពួកខ្លះមានកំពស់រហូតដល់ទៅ ៣គា វុត(១ គាវុត = ៤គីឡូម៉ែត្រ រាងកាយស្តួចស្គម ស្បែកលឿងភាវ ភ្នែកនៅលើក្បាលលៀនចេញដូចភ្នែកក្តាម មាត់ តូច ប៉ុនរន្ធក្តិតម្ជុលនៅលើក្បាល ពេលស៊ីចុកត្រូវដំទីងក្បាលចុះស៊ីតែមិនដែលបានស៊ីឆ្អែតម្តងណាឡើយ។

កាលបើចុះទៅផឹកទឹក ក្នុងដងស្ទឹងដើម្បីបំបាត់ការស្រេក ក៏ជួបតែអន្តាតភ្លើងជាជំនួសវិញ រហូតពេញមួយជីវិតពួកអ សុកាយមានតែសេចក្តីក្តៅក្រហាយ សេចក្តីស្រេកឃ្លានគ្មានពេលស្រាកស្រានឡើយ ពួកអសុរកាយប្រភេទនេះហៅ ថា «កាលកញ្ចិកអសុរកាយ» បាបកម្មនៃពួកនេះបណ្តាលមកពី មិច្ឆាទិទ្ធិរឺការប្រព្រឹត្តប្រមាថមើលងាយដល់អ្នកទ្រទ្រង់ សីល មានភិក្ខុសង្ឃជាដើម។

អសុរកាយពួកខ្លះ សូម្បីព្រះពុទ្ធត្រាស់ដឹងពីរបីអង្គហើយ ក៏នៅតែមិនទាន់បានបរិភោគអាហារម្តងផង ពួកខ្លះនៅពេល ថ្ងៃជាមនុស្សរឺទេវតា លុះដល់ពេលយប់ក៏ត្រូវ ភ្លើងដុតអោយក្តៅ រឺឆ្កែរោមខាំដូចពួក វេមានិកប្រេត អសុរកាយពួក នេះច្រើនតែរស់នៅតាមមហាសមុទ្រ រឺនៅជិតមាត់ស្ទឹង។

តើប្រេតនិងអសុកាយមានការប្លែកពីគ្នាយ៉ាងណាដែរ? ប្រេតមានតែសេចក្តីឃ្លាន ប្រាសចាកអាហារទឹកផឹកគ្រប់ពេ លវេលា ពួកខ្លះដើររកអាហារសំណល់បរិភោគ មានទឹកមាត់កំហាកល្លែស ពួកនេះបានទទួលរងទុក្ខប្រហាក់ប្រហែល សត្វនរកដែរពួកប្រេតមិនរស់នៅតាមមហាសមុទ្រដូចពួកអសុកាយទេ តែច្រើនរស់នៅតាមដងភ្នំ ព្រៃជ្រៅព្រៃស្ងាត់ មនុស្សដែលមានសេចក្តីលោភលន់មិនចេះពេញដោយទ្រព្យ កោងឆបោកអ្នកដទៃអោយក្តៅក្រហាយ បៀនអ្នកដទៃ អោយដល់នូវហាយនៈភាព ពួកនេះរមែងបានទៅកើតជាប្រេត។ ពួកសត្វនរកបានទទួលសេចក្តីទុក្ខធរមាន ទៅតាម ទោសដែលបានប្រព្រឹត្តល្មើសមក ពួកខ្លះត្រូវភ្លើងនរកដុតម្តងហើយម្តងទៀត ពួកខ្លះត្រូវបានធ្វើទុក្ខទោសសំលាប់ដោ យយមបាល ដូចជាកាត់ដៃ កាត់អវយវផ្សេងៗជាដើម ហើយពួកខ្លះត្រូវឆ្កែរបស់យមរាជដេញតាមខាំអិតស្រាកស្រាន ឡើយ មនុស្សដែលមានសេចក្តីក្រោធខឹង ច្រើនចូលចិត្តបៀនបៀនអ្នកដទៃដោយផ្លូវកាយ និងវាចា ពួកនេះរមែង បានទៅកើតជាសត្វនរក។

រឿងស្ថាននរក ស្ថានសួគ៌ជារឿងមានហេតុមានផលមួយទៅតាមធម្មជាតិ ដែលខ្មែរ យើងជាពុទ្ធសានិកគ្រប់ៗគ្នាជឿ យ៉ាងមុតមាំក្នុងដួងព្រលឹង ហើយតែងនិយាយថា ធ្វើល្អបានល្អធ្វើអាក្រក់បានអាក្រក់ តែបច្ចុប្បន្នមនុស្សសម័យថ្មីគេ មិនសូវយកចិត្ត ទុកជឿទៅលើរឿងនេះដោយគិតថា ជារឿងហួសសម័យ ហួសនិស្ស័យមិនអាចធ្វើ អោយប្រសាក់ ឃើញជាក់នឹងភ្នែកបាន។

មនុស្សណាដែលជឿកុដនៃកម្ម មនុស្សនោះ នឹងមានជំជឿក្នុងស្ថាននរកស្ថានសួគ៌ នោះផងដែរ ព្រោះយល់ថា ឋានន រកជាផលកម្មរបស់អំពើបាប​។

ឯកសារ​យោង http://buddhism4cambo.blogspot.com/2010/05/blog-post_306.html

ស្វែងរកដោយ ភិក្ខុ គួនសុខគា បើសិនជាមានកំហុសសូមជួយប្រាប់ មកខ្ញុំព្រះករុណាអាត្មាភាពផង។
អបាយភូមិ៤: តិរច្ឆាន

តិរច្ឆាន

តិរច្ឆានយោនិ ប្រែថា កំណើត​សត្វ​តិរច្ឆាន។ តិរច្ឆាន​មាន​ពីរ​ប្រភេទ គឺ​ប្រភេទ​ដែល​ឃើញ​ដោយ​ភ្នែក​តាម​ប្រក្រតី និង​ប្រភេទ​ដែល​មិន​ឃើញ​ដោយ​ភ្នែក​តាម​ប្រក្រតី, មួយ​ទៀត សត្វ​តិរច្ឆាន​ដែល​មាន​អត្តភាព​ធំ និង​ដែល​មាន​អត្តភាព​តូច។ សត្វ​តិរច្ឆាន​ទាំង​អស់​ចែក​ជា​៤​ប្រភេទ​គឺ

 អបាទតិរច្ឆាន សត្វ​មិន​មាន​ជើង មាន​ត្រី​និង​ពស់​ជាដើម។
 ទ្វិបាទតិរច្ឆាន សត្វ​មាន​ជើង​ពីរ មាន​បក្សី​ជា​ដើម។
 ចតុបាទតិរច្ឆាន សត្វ​មាន​ជើង​បួន មាន​គោ​ជា​ដើម។
 ពហុបាទតិរច្ឆាន សត្វ​មាន​ជើង​ច្រើន មាន​ក្អែប​ជាដើម។

សត្វ​តិរច្ឆាន​ពួក​ខ្លះ​មាន​ឫទ្ធិ មាន​អានុភាព​ច្រើន ដូច​ជា ស្តេច​នាគ ស្តេច​គ្រុឌ ស្តេច​ដំរី​ និង​ស្តេច​រាជ​សីហ៍​ជាដើម។ សត្វ​ទាំង​អស់​ វៀរ​តែ​ព្រះ​ពោធិសត្វ រមែង​មាន​កាម​សញ្ញា​(ការសេពកាម) គោចរសញ្ញា​(​ការ​ស្វែង​រក​អាហារ) និង​មរណសញ្ញា​(ការ​ខ្លាច​ស្លាប់)​ដោយ​ច្រើន។ ចំណែក​ព្រះពោធិសត្វ​ប្រកប​ដោយ​សញ្ញា​វិសេស ហៅ​ថា ធម្មសញ្ញា និង​ចាប់​តាំង​ពី​ទទួល​ព្យាករណ៍ គឺ​ជា​និយតពោធិសត្វ​ហើយ មិន​កើត​ជា​សត្វ​ដែល​តូច​ជាង​សត្វ​ចាប និង​មិន​ធំ​ជាង​សត្វ​ដំរី។

បានឮថា ស្តេច​កាឡនាគរាជ មាន​អាយុវែង បានឃើញ​ព្រះ​ពុទ្ធ​មក​៤​ព្រះ​អង្គ​ហើយ មាន​ព្រះ​ពុទ្ធ​កុក្កុសន្ធោ​ជាដើម ហើយ​ស្តេច​នាគ​នេះ​នឹង​បាន​ឃើញ​ព្រះ​សិរអារ្យមេត្រី​សម្មាសម្ពុទ្ធ​ទៀត។
អបាយមុខ

អបាយមុខ (Apaya-mukha: path to deprivation) មាន​ន័យ​ថា "ហេតុ​ឬ​អំពើ​ជាប្រធាន​ឬ​ជា​ផ្លូវ​នៃសេចក្ដីវិនាស​" ។ អត្ថន័យ​របស់​ពាក្យ "អបាយ" គឺ ទី​ដែល​ប្រាស​ចាក​សេចក្តី​ចម្រើន, ទី​រង​ទុក្ខ, សេចក្តី​សាបសូន្យ, សេចក្តី​វិនាស, ដំណើរ​លិចលង់​ក្នុង​សេចក្តី​វិនាស ។
អបាយមុខ: សុរានិងមេរ័យ គឺការផឹកទឹកស្រវឹង

សុរានិងមេរ័យ គឺការផឹកទឹកស្រវឹង

សុរានិងមេរ័យនេះ ជាទឹកសម្រាប់បំពុល ឬ សម្រាប់បង្វិលចិត្តមនុស្សឲ្យខុសប្រក្រតី ។ មនុស្សអ្នកក្រេបលេបទឹកស្រវឹងចូលទៅហើយ, ទឹក​នោះ​អាច​កំដៅ​ហទយៈ​គឺបេះដូងឲ្យញាប់ញ័រ ច្រើនតែបណ្ដាលឲ្យកើតសេចក្ដីក្លាហានព្រហើនកោងកាចប្រមាថមើលងាយ អ្នកដទៃ, អំពើខុសយល់ថាត្រូវ, អំពើ​ត្រូវ​យល់​ថា​ខុស​វិញ ។ មនុស្សបើមិនទាន់ត្រូវសុរាចូលទៅដល់ទេ តែងឫកពាសុភាពរាបសា ដឹងខុសត្រូវគួរសម តែវេលាណាត្រូវសុរាហើយ អំណាច​សុរា​នេះ​បង្វិល​ឲ្យ​ចិត្ត​ខុស​ប្រក្រតីមួយរំពេចគឺបញ្ចេញការៈ ថោកទាបដោយផ្លូវកាយនិងវាចា, ទៅជាមនុស្សច្រងេងច្រងាងទទ្រាក់ទទ្រើកញញាក់ញញ័រ ទាំង​សំដី​សោត​ទៀត​ក៏​និយាយ​ច្រំដែលៗមិនទៅមុខ ចេញលំនាំប្រហែលគ្នានឹងមនុស្សឆ្កួត ។

មនុស្សប្រមឹកញៀនសុរានេះ រមែងទទួលរងទុក្ខទោសគ្រោះថ្នាក់ ៦ យ៉ាង អាចឃើញជាក់ច្បាស់ដោយខ្លួនឯងក្នុងបច្ចុប្បន្នជាតិនេះគឺ :
 ការវិនាសហិនហោចទ្រព្យសម្បត្តិ: អ្នកប្រមឹកសុរា តែងចាយវាយទ្រព្យសម្បត្តិកញ្ជះកញ្ជាយ, យកទៅទិញដូរសុរាខ្លះ សាច់ខ្លះ ឬរបស់អ្វីឯទៀតខ្លះ សម្រាប់​ក្លែម​ជាមួយ​នឹងសុរា អ្នកខ្លះថាផឹកតែម្នាក់ឯងមិនសូវឆ្ងាញ់ មិនសូវសប្បាយទេ, លុះត្រាតែមានគ្នាទើបហ៊ឺហារសប្បាយ ម៉្លោះ​ហើយ​ក៏​ហៅ​រក​បបួល​មនុស្ស​ណា​ដែល​មានចរិយាថោកទាបដូចខ្លួនដែរ មកស៊ីផឹកជាមួយ ។ អ្នកប្រមឹកសុរាបែបនេះ គ្មានពេលឱកាសនឹងធ្វើការស្វែងរកទ្រព្យសម្បត្តិអ្វីទេ, មាន​តែ​ផ្លូវ​ចាយ​វាយ​បំផ្លេច​បំផ្លាញតែម្យ៉ាង, កាលបើប្រាក់កាសសម្រាប់ចាយធម្មតាមិនគ្រប់គ្រាន់ទេ, ក៏តោងលក់ផ្ដាច់ ឬបញ្ចាំកេរ្តិ៍មត៌ក មាន​ផ្ទះ​សម្បែង​ដី​ស្រែ​ចំការ​ច្បារដំណាំ​ជា​ដើម ដរាបទាល់តែងស់រលីង ក៏តាំងសំកុកកើតទុក្ខមុខស្ងួតអស់ទាំងគ្រួសារ ធ្លាក់ខ្លួនទៅជាមនុស្សអនថាឥតទីពឹង ក្ររហេមរហាម ក្លាយ​ទៅ​ជា​ចោរ​លួច​ប្លន់​ក៏​មាន​ ។
 អំពើហិង្សា: អ្នកប្រមឹកសុរា ពេលណាស្រវឹងស៊ប់ហើយ ក៏តាំងង្កហេតុរករឿងឈ្លោះចេរប្រទេចប្រពន្ធកូនឯង, បើរករករឿងប្រពន្ធកូនរបស់ខ្លួនមិនបានទេ, ក៏បែរទៅរករឿងឈ្លោះនឹងរបស់បករើប្រាស់ មានពាងចាននិងឆ្នាំងជាដើម វាយសំពងខ្ទេចខ្ទីបែកបាក់អស់ក៏មាន, បើមិនដូច្នោះទេ, បង្ក​ហេតុ​រក​រឿង​អ្នក​ផង​ជិត​ខាង គេអត់មិនបានក៏កើតទៅជាជេរតបវាយដំកាប់ចាក់គ្នាទៅវិញទៅមក ជាប់គុកច្រវាក់បង់ទ្រព្យថែមទៀមក៏មាន ។
 រោគា: អ្នកប្រមឹកសុរា ឈ្មោះថាជាអ្នកបង្ករោគផ្សេងៗ ឲ្យកើតចម្រើននៅក្នុងរាងកាយរបស់ខ្លួន មានរោគងងឹតភ្នែត ខូចក្រពះពោះវៀន ខូចសួតជាដើម ឆាប់​ចាស់​ជរាអាយុខ្លី ដោយអំណាចសុរាក៏មាន ។
 អ័ព្ទកេរ្តិ៍ឈ្មោះ: អ្នកប្រមឹកសុរា មានកិត្តិស័ព្ទកេរ្តិ៍ឈ្មោះមិនល្អ ជាទីខ្ពើមរអើមរបស់ពួកសប្បុរស, ទាំងសំដីនិយាយកិច្ចការអ្វីសោតទៀត គេ​ក៏​មិន​សូវ​ជឿ​ស្ដាប់​មិន​ជាយកប្រមាណ, បើទុកជាមានកូនកម្លោះក្រមុំច្រូងច្រាង គេក៏មិនត្រូវការ ថែមទាំងគេដៀលថា " ពូជប្រមឹកសុរាកុំចូលទៅជិត នាំ​ឲ្យ​សៅ​ហ្មង​ដល់​ពូជ​ពង្ស​ត្រកូល​របស់យើង " យ៉ាងនេះក៏មាន ។
 ឥតអៀនខ្មាស់: អ្នកប្រមឹកសុរា វេលាស្រវឹងស៊ប់ហើយ ឥតមានសេចក្ដីអៀនខ្មាស់ទេ, អវយវៈដែលគេត្រូវបិទបាំង ខ្លួន​ឯង​ទៅជា​សើយ​លាត់​បញ្ចេញ​អាការ​កិរិយា​ឲ្យ​គេឃើញជាក់ស្ដែង ជួនកាលដើរស្រែករឡេរឡប៉ប៉ាច់ប៉ប៉ោចតាមផ្លូវដូចឆ្កួត សំដែងអាការៈថោកាទាបក៏មាន, ខ្លះ​ស្រវឹង​ក្អួត​ដួល​ដេក​ស្ដឹង​ស្ដូក​ហាក់​ដូច​ស្លាប់ តាមចន្លោះផ្លូវ ឬសំយាបផ្ទះគេក៏មាន, មិនតែប៉ុណ្ណោះ ចិត្តធំព្រហើនហ៊ានកាប់សម្លាប់ឥតកោតញញើតយ៉ាងនេះក៏មាន ។
 អ័ព្ទប្រាជ្ញា: អ្នកប្រមឹកសុរា ឈ្មោះថាអ្នកធ្វើចំណេះវិជ្ជាព្រមទាំងប្រាជ្ញាស្មារតីឲ្យអន់ថយ ខ្សោយចុះទៅជាដរាប, បើនឹងគិតការអ្វី ឬធ្វើការអ្វី ច្រើន​ធ្វើ​ប្រថុយ​ទៅ​ទាំងកម្រោលឥតដឹងខុសត្រូវ ។
អ្នកប្រមឹកសុរាមិនមែនធ្វើថោកត្រឹមតែខ្លួនឯងមួយ ឬគ្រួសាររបស់ខ្លួនមួយទេ, បានឈ្មោះថាធ្វើជាតិនិងប្រទេសឲ្យថោកថែមទៀត ។ ហេតុនេះ, អស់​លោក​អ្នក​កាន់​អំណាច គួរតែផ្ចាញ់ផ្ចាលបំបាត់សភាពប្រមឹកបែបនេះ ក្នុងស្រុកនីមួយៗកុំឲ្យមាន ទើបនឹងមានសេចក្ដីចម្រើន ។
សេចក្ដីដែលបានពណ៌នាមកនេះឈ្មោះថា អបាយមុខទីមួយ ។
អបាយមុខ: ការដើរលេងក្នុងវេលាយប់ខុសកាល

ការដើរលេងក្នុងវេលាយប់ខុសកាល

ពេលដែលគេត្រូវសម្រាកសម្ងំដេកពួន ខ្លួនដើរលេងជជ្រកមមកតាមច្រកល្ហកផ្លូវតូចធំហួសពេលវេលា ចោលប្រពន្ធកូនទ្រពញយសម្បត្តិនៅឯផ្ទះ ឥត​មាន​អ្នក​ណា​គ្រប់​គ្រងរក្សា ឈ្មោះថាបើកឱកាសឲ្យដល់សត្រូវគឺចោរប្រមាថមើលងាយដល់ទ្រព្យ សម្បត្តិក៏មាន, ជួនកាលខ្លួនឯងដើរលេងទៅក៏ត្រូវទទួឡគ្រោះថ្នាក់ មាន​ពស់​ក្អែបខាំទិចជាដើមក៏មាន, ពុំនោះសោតមានអ្នកផងគេរង្កៀសសង្ស័យថា អ្នកនេះហៃដើរពេលយប់ ប្រហែលជាអ្នករកស៊ីដោយផ្លូវទុច្ចរិតទេដឹង ? ជួន​កាល​មានចោរលួចឆក់ទ្រពញយសម្បត្តិរបស់គេពិតហើយវាភៀសគេចខ្លួន បាត់ទៅ ទទួលគេឃើញខ្លួនដើរទៅ, ម្ចាស់ទ្រព្យគេក៏ចោទប្រកាន់ខ្លួនថាជាចោរ ហើត​ក៏​នាំគ្នាចាប់ចងធ្វើទុកទោស ដាក់ពិន័យជាប់គុកច្រវាក់បង់ទ្រព្យធនក៏មាន ។ នេះឈ្មោះថា អបាយមុខទី ២ ។