navinnseab/khmer-wikipedia-article huggingface dataset:
រឿងថៅកែចិត្តចោរ: ឆាកទី៤

ឆាកទី៤
ផានីត-ថៅកែនិងតៃកុង
ថៅកែ  :           អញថាម៉ាត់ណាម៉ាត់ហ្នឹងហើយ។អាហំតិចលោថាអញមិនប្រាប់។តែគេចាប់អញៗឆ្លើយថាអញមិនដឹងអ្វីទេហើយអញត្រូវតែ
ចេញឈ្មោះប្ដឹងអាឯងទៀតផងដោយចោទថាអាឯងធ្វើការខ្ជីខ្ជាបើកឡានអញទៅបុកឡានអុងប៉ាងហុងលី។
ហំ      :             ខ្ញុំសូមអរគុណថៅកែហើយៗដើម្បីតបគុណនេះខ្ញុំសូមជម្រាបថៅកែជាមុនវិញថាតែគេចាប់ខ្ញុំខ្ញុំឆ្លើយប្រាប់រាជការនូវរឿង
ពិតហើយ គឺថៅកែបានប្រើខ្ញុំឱ្យធ្វើអំពើដ៏លាមកនោះមែនដោយសន្យាថាឱ្យខ្ញុំ១ម៉ឺនរៀល។
ផានីត  :           សូមទោស…ថៅកែ១ម៉ឺនរៀលល្មមឱ្យទៅពូហំដែរដូចជាធ្វើទានឱ្យប្រពន្ធកូនម្ដាយឪពុកគាត់ចុះ។
ថៅកែ  :          (គំហក)ខ្ញុំនិយាយឯងដឹងរឿងអ្វីដែរគិតតែកាន់បញ្ជីឱ្យត្រឹមត្រូវទៅមិនគិតទេ។អញទៅជួបគេបន្តិចថៅកែធ្វើជាដើរចេញទៅពូហំ
ចង់ដើរចេញទៅតាមឃើញដូចនេះថៅកែក៏ចូលមកវិញពុទ្ធោ!ពុទ្ធោ!គ្មានឈ្លើងឯណាមកទាមខ្ញុំទេឱ្យជាប់ជាងឈ្លើងមនុស្សទេ។
ហំ        :          មិនដឹងនរណាជាឈ្លើងនរណាទេថៅកែជាឈ្លើងគូលីឬគូលីជាឈ្លើងថៅកែ?
……………………………………………………………………………………………………………………………………….
រឿងថៅកែចិត្តចោរ: ឆាកទី៧

ឆាកទី៧

ទាំងអស់គ្នាថែមពួកក្រុមនគរបាលចូលមក
សែហ្វ       : អ្នកណាថាឯណាចោរ?យើងជាក្រុមនគរបាលប្រាប់មុខចោរយើងមកយើងចាប់(ទាំងអស់គ្នាជ្រួលភ័យ)
ភ្នាក់ងារទីពីរ: កុំជ្រួលនៅឱ្យស្ងៀម!
ថៅកែ       : អស់លោកមករកចាប់តៃកុងហំឬ?នុះវា!ខ្ញុំជាថៅកែឡានឥលូវខ្ញុំប្ដឹងថែមទៀតព្រោះវាបំផ្លាញឡានខ្ញុំឱ្យខូចដែរ។
ហំ           : បាទ!ខ្ញុំបាទនេះហើយតៃកុងហំលោកចាប់ខ្ញុំចុះខ្ញុំមិនរត់ទេខ្ញុំព្រមទទួលថាបានប្រព្រឹត្តអំពើអមនុស្សធម៌មែនតែសូម
លោកជ្រាបថាបើលោកចាប់ខ្ញុំលោកត្រូវចាប់មនុស្សដែលបាននែនាំខ្ញុំឱ្យធ្វើអំពើឃោរឃៅនេះផង។មនុស្សនោះខ្ញុំ
មិនបាច់ជម្រាបលោកទេទុកឱ្យពួកទាំងអស់គេជម្រាបលោកជំនួសខ្ញុំចុះព្រោះខ្ញុំជាមនុស្សមានទោសក្រែងលោថាសំដីខ្ញុំ
យកធ្វើការមិនកើត។
ថៅកែ       : (និយាយខ្សឹប)អាបួននាក់អញឱ្យពីរម៉ឺន។
សែហ្វ       : ទាំងអស់គ្នាតើមនុស្សណាមួយ?
ផានីត          : ថៅកែនេះឯងគាត់បានបញ្ចេះពូហំឱ្យបើកឡានបុកឡានអុងប៉ាងហុងលីដោយសន្មតថាឱ្យពូហំមួយម៉ឺនរៀល។
ថៅកែ       : អានេះវាបង្កាច់ខ្ញុំទេលោកវាស្អប់ខ្ញុំព្រោះខ្ញុំមិនព្រមឱ្យឡើងប្រាក់ខែ។
យ៉ាន        : លោកសែហ្វ!រឿងថៅកែបញ្ចេះនេះជារឿងពិតពួកកម្មករឡានទាំងបួននាក់នេះជាសាក្សីស្រាប់ព្រោះបានដឹងដែរ។
ហំ           : អាមានជម្រាបលោកដោយត្រង់ទៅ។
ថៅកែ       : អាមាន…នែ…(ខ្សឹប)ពីរម៉ឺនរៀល។
សែហ្វ       : ម្ដេចនៅស្ងៀមទាំងអស់គ្នាហើយ!មើលឆ្លើយប្រាប់ខ្ញុំឱ្យត្រង់មកថាតើថៅកែនេះបានប្រើតៃកុងឱ្យបុកឡានគេមែនឬទេបើ
មែនថាមែនបើទេថាទេ(ចង្អុលទៅកម្មករទ្រី)មែនឬអ្នកឯណោះ?
ថៅកែ       :អាទ្រី
ហំ           :អាទ្រី
ទ្រី           :មែន!
ថៅកែ       : វាភរទេ!វាភរទេ!
សែហ្វ        : ចុះអ្នកនេះ?
ថៅកែ        : អាគង់អាណិតអញ!
ហំ            : អាគង់អាណិតខ្លួនអាឯង!
គង់           :មែន!
ថៅកែ        :លោកសែហ្វ!កុំជឿវាវាចូលដៃគ្នាសម្លាប់ខ្ញុំហើយ។
សែហ្វ        : ចុះអ្នកឯណោះទៀត?
មាន          : មែន!
សុខ           : មែន!
ថៅកែ          : ឱពុទ្ធោអើយ!
សែហ្វ              : អ្នកនេះជាប្រពន្ធតៃកុងហំឬ?
យ៉ាន           : ចាស៎លោក!ប្ដីខ្ញុំបានបុកឡានថៅកែហុងលីព្រោះចង់បានលុយ?១ម៉ឺនឱ្យខ្ញុំតាមសេចក្ដីសន្យារបស់ថៅកែដល់ប្ដីខ្ញុំ
បានធ្វើអំពើនោះហើយថៅកែនេះមិនព្រមទាំងបើកលុយ១ម៉ឺនរៀលនោះឱ្យប្ដីផង។
សែហ្វ           : បាទ!បាទខ្ញុំយល់ហើយរឿងនេះ(ចង្អុលទៅផានីត)ចុះលោកប្អូនឯណោះយល់ដូចម្ដេចដែរ។
ថៅកែ           : ក្មួយផានីតជួយមាផង។
ផានីត           : ខ្ញុំបានឱ្យយោបល់ហើយតើឈ្មោះនេះឯងដែលខ្ញុំស្រែកជង្អុលថាចោរនោះពេលដែលពួកលោកមកដល់(ថៅកែអូសដៃមេ
នគរបាលទៅខ្សឹប)។
សែហ្វ           : តាងនាមក្រសួងនគរបាលខ្ញុំសម្រេចថា ត្រូវនាំខ្លួនឈ្មោះហំទៅក្រសួងនគរបាលជាតិទៅចូលចាប់(ភ្នាក់ងារនគរបាល
ក៏ប្រតិបត្តិតាម។ចាប់តែពូហំ)។
ហំ               : អរគុណហើយមិត្តទាំងអស់គ្នា។មែវាថែទាំកូននិងម្ដាយឱ្យបានស្រួលផង។
ថៅកែ           : ពួកអាឯងទាំងអស់គ្នាឈប់ធ្វើការពីផ្ទះអញទៅទៅណាទៅចុះ!ពួកអក្រពើ!
សែហ្វ           : ទៅ!ទៅក្រសួងនគរបាល(ច្រាននិងវាយពូហំ)។
យ៉ាន            :(ដោយស្រែកយំ)លោកអើយកុំធ្វើបាបប្ដីខ្ញុំ(រត់ចេញទៅ)។
គង់              : ឱ!អ្នកក្រអើយ!តើខែណា!ឆ្នាំណា!សតវត្សណា!ទើបមានយត្តិធម៌។
សែហ្វ            : ឈប់!ឈប់និយាយ(ប្រាប់នគរបាល)ចាប់វាភ្លាម
ផានីត            : បញ្ហាស្រដៀងៗគ្នាបានចោទពេញទំហឹងនៅក្នុងសង្គមខ្មែរសព្វថ្ងៃដែលទើបនឹងរួចពីការជិះជាន់របស់អាណានិគម
គ្រាន់តែចាប់ពូហំដាក់គុកមិនមែនដោះស្រាយបញ្ហាទាំងនោះឱ្យបានស្រឡះទេនាទីយើងឥលូវគ្រាន់តែស្ដែងឡើងឱ្យ
លោកចាប់អារម្មណ៍លើបញ្ហាសង្គមខ្មែរខ្លះឱ្យឱ្យបានច្បាស់ផ្លូវត្រូវសំរាប់ដោះស្រាយលោកលោកទាំងអស់គ្នាជួយគិតចុះ នៅពេលដែលលោកអ្នកបានមកឃើញរឿងប្រឌិតលើរឿងពិតនៃបញ្ហាខ្លះនៃសង្គមខ្មែរយើងរួចហើយនេះ។
រឿងទេវតាសែកសោយ: សូមមើលផងដែរ

សូមមើលផងដែរ 
ប្រជុំរឿងព្រេងខ្មែរ

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រជុំរឿងព្រេងខ្មែរ
រឿងទំពែកបួននាក់: ដំនើររឿង

ដំនើររឿង 

កាលមួយនោះ មានបុរសម្នាក់រកស៊ីចិញ្ចឹមជីវិតដោយយកស្លឹកត្នោតមកចាក់ស្មុកលក់។ ថ្ងៃមួយបុរសនោះឡើងទៅលើចុងត្នោតដើម្បីចាក់ស្មុក។ ក្នុងពេលដែល​វាអង្គុយ​នៅទីនោះ វាចាក់ស្មុកបណ្ដើរហួចបណ្ដើរយ៉ាងរីករាយ វាគិតថា «អញត្រូវតែមានអ្នកបំរើម្នាក់សំរាប់ធ្វើការអោយអញ! ដូចនេះ កាលណាអញចាក់រួចអញនឹងលក់ស្មុកនេះបានលុយច្រើន។ បន្ទាប់មកទៀត អញចាក់ស្មុកអោយកាន់តែបានច្រើនឡើងៗ លុះត្រាតែបានលុយច្រើនសំរាប់លោះខ្ញុំម្នាក់មកបំរើអញ!។

កំពុងតែសប្បាយនិងគំនិតដែលបានខ្ញុំបំរើមកធ្វើការអោយ វាក៏ពោលថា «បើអាខ្ញុំបំរើនេះវាមិនខំធ្វើការទេ អញនឹងធាក់វាចេញយ៉ាងនេះ យ៉ាងនេះនែ!» ដោយភ្លេចគិតថា ខ្លួនវានៅកន្លែងណា វាក៏លើកជើងម្ខាងធាក់យ៉ាងខ្លាំងទាល់តែភ្លាត់ស្នៀតធ្លាក់ពីលើចុងត្នោត។ សំណាងល្អ វាចេះស្រវាចាប់បានធាងត្នោតទាន់ ហើយក៏តោងនៅតែកតោកៗស្រែកថា«ជួយផងៗ !» នៅពេលនោះហ្មដំរីម្នាក់ជិះដំរីមកដល់ ដោយលឺសំរែកសុំអោយជួយពីខាងលើ វាក៏ងើបមើលឃើញចៅចាក់ស្មុកកំពុងតោងធាងត្នោត ។ ចៅចាក់ស្មុកស្រែកអង្វរ «ជួយដាក់ខ្ញុំចុះ!ខ្ញុំសុខចិត្ដបំរើអ្នកអស់មួយជីវិត» ភ្លាមនោះម៉ដំរីសំដៅទៅដើមត្នោត ក្រោកឈរលើខ្នងដំរីឈោងចាប់ជើងចៅចាក់ស្មុក ។ ដោយទំងន់ជើងគាត់ឈរសង្កត់ទៅលើខ្នងដំរី ដំរីក៏នឹកថា ម្ចាស់វាអោយសញ្ញាថា ទៅមុខ ដំរីក៏ដើរចេញទៅ ទុកចៅចាក់ស្មុកអោយនៅតោងធាងត្នោតនិង ហ្មដំរីតោងជើងចៅចាក់ស្មុក។ ឥឡូវអ្នកទាំងពីរស្រែកថា «ជួយផង! ជួយផង!» ពេលនោះមានមនុស្សទំពែកបួននាក់ដើរមកដល់។ ដោយបានលឺសំរែក​អោយជួយ អ្នកទាំងបួនក៏ឈប់ស្រលាំងកាំង ចៅចាក់ស្មុក និង ហ្មដំរីស្រែកថា«ជួយសង្រ្គោះផង! ជួយសង្រ្គោះផង! យើងខ្ញុំសន្យាថានឹងបំរើលោកទាំងអស់គ្នាអស់មួយជីវិត។

មនុស្សទំពែកទាំងបួននាក់មានអំណរអរជាខ្លាំង ដោយគិតថាគេនឹងបានខ្ញុំបំរើពីរនាក់យ៉ាងងាយ។ អ្នកទាំងបួនស្រែកថា «តោងសិន!» រួចគេក៏រត់ទៅយកសំនាញ់មួយ​បន្ទាប់មកគេយក​ជើងសំនាញ់​មកចងជាប់ នឹងករៀងៗខ្លួនហើយកាន់សន្ធឹងសំនាញ់ក្រោមដើមត្នោត រួចស្រែកថា «ទំលាក់ខ្លួនមក យើងចាំត្រងអ្នកហើយ! »។

លឺដូចនោះ ចៅចាក់ស្មុកលែងដៃពីធាងត្នោត វា និង ហ្មដំរី ក៏ទំលាក់ខ្លួនមកចំកណ្ដាលសំនាញ់ ទំងន់វា និង ហ្មដំរីធ្វើអោយមនុស្សទំពែកទាំងបួននាក់ ងោកទៅមុខរៀងៗខ្លួន ក្បាលទាំងបួនក៏ជល់គ្នាយ៉ាងខ្លាំងធ្វើអោយបែកក្បាលស្លាប់ភ្លាមៗទៅ រីឯចៅចាក់ស្មុក និង ហ្មដំរីក៏ដើរចេញទៅ ដោយឥតគ្រោះថ្នាក់ហើយសាកសងគ្នាយ៉ាងសប្បាយ។
រឿងធនញ្ជ័យ

រឿងធនញ្ជ័យ ជារឿងប្រឌិតបុរាណ។ មិនស្គាល់ឈ្មោះអ្នកនិពន្ធ​ដូថ​អក្សរសិល្ប៍ប្រជាប្រិយេភាក្យច្រើន។​រឿងនេះលើកឡើងពីបញ្ហាសងសឹកចំពោះអំពើព្យាបាទអយុត្តិធម៌ដោយប្រើប្រាជ្ញាជាអាវុធ។​បញ្ហាទំនាស់វិបត្តិក្នុងសង្គម (រវាងវណ្ណៈ និងវណ្ណៈ) ដែលកើតមកពីអំពើរំលោភ ព្យាបាទ ការសងសឹក និងចិត្តមានះ តស៊ូព្យាយាម អង់អាចក្លាហាន មោះមុត មិនចុះញ៉ម។
រឿងធនញ្ជ័យ: ប្រភពរឿង

ប្រភពរឿង
រឿងធនញ្ជ័យជារឿងប្រឌិតបុរាណ ហើយមានប្រជាប្រិយភាពទូទៅពេញព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា។ អត្ថបទដើមកើតឡើងដោយសារការប្រមូលចងក្រងពាក្យសម្តី និងការចេះចាំតៗគ្នាមក។ ជារឿងដែលដកស្រង់យកបញ្ហាការរស់នៅរបស់ខេមរជន មានការគ្រប់គ្រង ការទាក់ទងគ្នា ទំនៀមទម្លាប់ ប្រពៃណី ជំនឿ ។ល។ មកធ្វើជារឿងហូរហែក្នុងជីវភាពរបស់តួអង្គធនញ្ជ័យនេះ។
រឿងធនញ្ជ័យ: ការវិភាគ

ការវិភាគ
រឿងធនញ្ជ័យ ជាអក្សរសិល្ប៍ប្រជាប្រិយរបស់ដូនតាយើង ដែលបានបន្សល់ទុកដល់ កូនចៅជំនាន់ក្រោយឱ្យចេះតស៊ូរើបម្រះគ្រប់ឧបសគ្គ ដែលមានការជិះជាន់ពីពួកមូលធន តែង គាបសង្កត់មកលើប្រជារាស្ត្រស្លូតត្រង់ ពិសេសគឺចង់ឱ្យមនុស្សគ្រប់រួប យកជាគំរូតាមតួអង្គ ធនញ្ជ័យ ដែលប្រើប្រាជ្ញារបស់ខ្លួន ដើម្បីតទៅនឹងពួកទាំងនោះ។ ហេតុនេះហើយទើបក្រសួង អប់រំ លើកយករឿងនេះមកដាក់បញ្ចូលក្នុងកម្មវិធីសិក្សា ដើម្បីឆ្លុះបញ្ចាំងពីតថភាពសង្គមខ្មែរ ឱ្យសិស្សានុសិស្ស គរុសិស្ស និងនិស្សិតបានជ្រួតជ្រាបកាន់តែស៊ីជម្រៅ។
ធនញ្ជ័យ គឺជាកូនកសិករ ដ៏មានប្រាជ្ញា។ ធនញ្ជ័យ ចេញពីម្តាយទៅនៅជាមួយ មហាសេដ្ឋី។បុណ្យបញ្ញាបារមីធនញ្ជ័យខ្លាំងក៏បានឈានទៅនៅជាមួយស្តេច។ នាម៉ឺនមន្ត្រីខិលខូចមួយចំនួនច្រណែនចាក់រុកនឹង ធនញ្ជ័យ។ ក៏ប៉ុន្តែ ធនញ្ជ័យ មានបញ្ញាអាចការពារខ្លួនមិនត្រឹមតែកាលពេលនៅរស់ សូម្បីតែស្លាប់ហើយ ក៏ធនញ្ជ័យ ការពារផ្នូរខ្លួនមិនឱ្យគេប្រមាថបានឡើយ។
រឿងធនញ្ជ័យ: សូមមើលផងដែរ

សូមមើលផងដែរ 
ប្រជុំរឿងព្រេងខ្មែរ

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រជុំរឿងព្រេងខ្មែរ
រឿងធម្មសោកណ្ឌក

កាលណោះ មានព្រះមហាក្សត្រាធិរាជមួយព្រះអង្គ ទ្រង់ព្រះនាមព្រះបាទ ធម្មសោណ្ឌករាជ គ្រងរាជ្យសម្បត្តិក្នុងនរគពារាណសី ទ្រង់ប្រកបដោយសក្តានុភាពថ្លៃថ្លាឧបមាដូចស្តេចចក្រពត្រាធិរាជ រុងរឿងដោយរាជសិរីគួរជាទីមនោរម្យដូចទេវនរគ ព្រះអង្គទើបតែនិងបានឡើងគ្រងរាជ្យបានមួយខែ ស្រាប់តែទ្រង់ភ្នកព្រះហឫទ័យមមៃចង់ស្តាប់ធម៌ពន់ពេក ប៉ុន្តែគ្មាននរណាមួយអាចសំដែងធម៌ថ្វាយបានសោះ ទើបទ្រង់ព្រះចិន្តាថា " រាជ្យសម្បត្តិនឹងព្រះរាជានុភាព របស់អាត្មាអញ ទូលំទូលាយគួរជាទីរីករាយពិតមែន ប៉ុន្តែប្រាសចាកធម៌ដូច្នេះ មិនល្អសោះ ហាក់ដូចអាកាសប្រាសចាកដួងអាទិត្យ ដូចរាត្រីងងឹតប្រាសចាកដួងចន្ទនឹងតារាករទាំងឡាយ"។

លុះទ្រង់ព្រះចិន្តាដូច្នោះហើយ ព្រះចក្រីទ្រង់បញ្ជាឲ្យយកប្រាក់ ១ សែនហាបណៈ ដាក់ប្រអប់មាសផ្ទុកលើពោងទីនាំងហត្ថី ទ្រង់ឲ្យគោះគងទូងភេរីប្រកាសឃោសនាតាមមហាវិថីនានាថា"នរណាចេះធម៌ ១ បទក្តី ២ បទក្តី ៣ បទក្តី ៤ បទក្តី យើងនឹងព្រះរាជទានទ្រព្យទាំងអស់នេះ ដល់អ្នកនោះ"។ បើទុកជាធ្វើដូច្នេះក៏ដោយ ក៏ឥតបានជួបប្រទះនឹងជនណាមួយ ដែលអះអាងថា ខ្លួនចេះសំដែងធម៌សោះ ។ ព្រះនរបតីទ្រង់ មានវិប្បដិសារីគឺក្តីសោកស្តាយក្តៅក្រហាយក្នុងព្រះហឫទ័យ ទើបទ្រង់ព្រះចិន្តាតទៅទៀតថា " មិនសមបើត្រូវការដោយរាជសម្បត្តិដែលប្រាសចាកធម៌ដូច្នេះសោះ " ។ តអំពីនោះ ទ្រង់បានប្រគល់រាជសម្បត្តិដល់សម្ដេចព្រះឧបយុវជន ហើយទ្រង់យាងចូលទៅស្នាក់ក្នុងព្រៃ ដើម្បីស្វែងរកធម៌។

ខណៈនោះ ពិភពព្រះឥន្ទ្រាធិរាជកើតរំជួលឡើងជាអស្ចារ្យទើបទ្រង់បើកទិព្វចក្ខុទតមកឋានមនុស្សលោក ទ្រង់បានជ្រាបហេតុភេទសព្វគ្រប់ហើយ ទើបស្តេចកាឡាជាយក្ខធំមួយរូប មកឋិតជិតព្រះបាទធម្មសោណ្ឌករាជៗ ទ្រង់ទតឃើញយក្ខនោះហើយទ្រង់ត្រាស់សួរយក្ខថា : 

"បពិត្រមហាយក្ខ , អ្នកនៅនាដងព្រៃនេះ អ្នកបានចេះធម៌ខ្លះដែរឬទេ ? " 

យក្ខក្រាបទូលថា " បពិត្រមហារាជ ខ្ញុំចេះធម៌ខ្លះដែរ " ។

" សូមអ្នកសំដែងធម៌ឲ្យខ្ញុំបានស្តាប់ផង" ។

" បើខ្ញុំសំដែងធម៌ឲ្យទ្រង់ស្តាប់ តើទ្រង់បូជាអ្វីដល់យើង?"។

" បើអ្នកត្រូវការ ដោយគ្រឿងសក្ការបូជា ខ្ញុំសុខចិត្តបូជាសាច់ឈាមរបស់ខ្ញុំ សុំឲ្យអ្នកសំដែងមកចុះ"។

" ខ្ញុំឃ្លានណាស់, សំដែងធម៌មិនកើតទេ សូមទ្រង់ប្រទានសាច់ឈាមមកសិន"។

" បើអ្នកបរិភោគសាច់ឈាមខ្ញុំមុនហើយ តើអ្នកសំដែងធម៌ឲ្យនរណាស្តាប់?"។

" បើដូច្នោះ សូមទ្រង់ឡើងទៅលើកំពូលភ្នំដ៏ខ្ពស់រួចលោតទម្លាក់ខ្លួនមកឲ្យចំមាត់ខ្ញុំៗសំដែងធម៌បានប៉ុន្មានម៉ាត់ សូមទ្រង់ព្រះសណ្ដាប់ប៉ុណ្ណោះចុះ ទាំងខ្លួនខ្ញុំបានសាច់បរិភោគភ្លាមក្នុងខណៈនោះដែរ"។

ព្រះបាទធម្មសោណ្ឌករាជ ស្តេចឡើងទៅលើកំពូលភ្នំធំខ្ពស់ហើយទ្រង់ប្រកាសដល់ទេវតាទាំងឡាយថា " បពិត្រទេវតាដ៏ចំរើនអើយ ខ្ញុំបានប្រគល់ខ្លួនជូនយក្ខ ដើម្បីស្តាប់ធម៌នេះ ខ្ញុំប្រាថ្នាឲ្យបានត្រាស់ជាព្រះពុទ្ធទៅអនាគតកាលប៉ុណ្ណោះ"។ ព្រះរាជាមានបន្ទូលដូច្នោះហើយ ក៏លោតហក់ចុះពីលើកំពូលភ្នំធំនោះដោយឥតរារង់ឡើង។ ព្រះឥន្ទ្រាធិរាជ ទ្រង់បានផ្សាយសម្ជស្សទិព្វទៅលើអាកាសឱបក្រសោបព្រះមហាក្សត្រពុំឲ្យអន្តរាយ ហើយនាំហោះទៅកាន់ឋានទេវលោក ទ្រង់បានបូជាដោយទិព្វមាលាផ្សេងៗ ហើយទ្រង់សំដែងធម៌ទេសនាថ្វាយព្រះមហាក្សត្រមានជាអាទិ៍ថា : 

" សង្ខារទាំងឡាយមិនទៀងសោះឡើយ តែកើតឡើងហើយតែងរលត់សូន្យទៅវិញ ការរលត់បង់នូវសង្ខារទាំងនោះ ជាការនាំមកនូវសេក្តីសុខ"។ល។

លុះចប់ធម៌ទេសនាហើយ ព្រះឥន្ទ្រាធិរាជ ទ្រង់បាន ប្រសិទ្ធីពរផ្សេងៗ ថ្វាយព្រះបាទសោណ្ឌករាជ ហើយបាននាំទ្រង់មកកាន់មនុស្សលោក ទ្រង់បានអភិសេកឲ្យគ្រងរាជ្យសម្បត្តិនាក្រុងពារាណសីដូចដែលវិញ។ដកស្រង់ពីបញ្ញាសជាតកសង្ខេប ភាគទី១ និពន្ធដោយលោក ញ៉ុក ថែម នៅ មជ្ឈដ្ឋានផ្នែកសិក្សាស្រាវជ្រាវនឹងឯកសារនៃវិទ្យាស្ថានជាតិគរុកោសល្យ រឿង ធម្មសោណ្ឌក ( សេចក្តីសង្ខេប) ទី១៨ ទំព័រ ១៤៨-១៤៩-១៥០
រឿងបងថ្លៃនិងប្អូនថ្លៃ: ដំនើររឿង

ដំនើររឿង 
 
មាន​មនុស្ស​ពីរ​នាក់​ ជា​បង​ថ្លៃ​ ប្អូន​ថ្លៃ​នឹង​គ្នា , បង​ថ្លៃ​ជា​អ្នក​ក្រ​ ប្អូន​ថ្លៃ​ជា​អ្នក​មាន​ទ្រព្យ​សម្បត្តិ ។ ថ្ងៃ​មួយ​ឪពុក​ក្មេក​ មាន​កិច្ច​រវល់​ត្រូវ​ប្រាប់​បង​ប្អូន​ កូន​ចៅ​ឲ្យ​ទៅ​ស៊ី​ផឹក​នៅ​ផ្ទះ​គាត់ , ប្អូន​ថ្លៃ​នោះ​ បាន​មក​ជួប​នឹង​បង​ បបួល​ទៅ​ស៊ី​ឯ​ផ្ទះ​ឪពុក​ក្មេក, បង​ថ្លៃ​និយាយ​ប្រាប់​តាម​ត្រង់​ថា << មិន​ហ៊ាន​ទៅ​ស៊ី​ទេ >> ព្រោះ​ខ្លួន​ជា​អ្នក​ក្រ​ មិន​ធ្លាប់​ស៊ី​ម្ហូប​ចំណី​ល្អ​ ក្រែង​មិន​ត្រូវ​បែ​បបទ​ ខ្មាស​គេ, ប្អូន​ថ្លៃ​នោះ​ជា​មនុស្ស​ចិត្ត​សប្បុរស​នឹង​បង​ ក៏​ប្រាប់​ទៅ​វិញ​ថា << មិន​អី​ទេ​ ទៅ​ពីរ​នាក់​ចុះ​ បើ​មិន​ដឹង​ ឲ្យ​តែ​ធ្វើ​តាម​ខ្ញុំៗ​ ស៊ី​អី​ ស៊ី​ហ្នឹង​ទៅ​ មិន​ក្រ​ប៉ុន្មាន​ទេ​ បង​ទៅ​ជា​មួយ​នឹង​ខ្ញុំ​ចុះ >> ។ បង​ក៏​ព្រម​ទៅ, លុះ​ទៅ​បរិភោគ​នៅ​ទី​នោះ​ បបួល​គ្នា​ស៊ី​បាយ​តាម​ធម្មតា​ទៅ , ដល់​គេ​លើក​សម្ល​ខ្ចៅ​មក​ ប្អូន​ក៏​យក​ចង្កឹះ​ចាប់​មួយ​មក​ពម​ រួច​ជញ្ជក់​អស់​ ខ្ជាក់​សំបក​ខ្ចៅ​នោះ​ដាក់​នៅ​នឹង​កន្លែង​ ហើយ​គេ​ចោល​សំបក​នោះ​ទៅ ។

ឯ​បង​នោះ​មិន​ដឹង​ ដោយ​មិន​បាន​ឃើញ​គេ​ធ្វើ​ដូច្នោះ​ ក៏​ខំ​ជញ្ជក់​ហើយ​ខំ​ទាំង​ទំពា​សំបក​ខ្ចៅ​នោះ​ទាល់​តែ​ល្អិត​ ខំ​លេប​ទៅ ។ ប្អូន​ឃើញ​ដូច្នេះ​ ក៏​លែង​ស៊ី​ខ្ចៅ​នោះ​ទៅ​ចាប់​យក​ឯ​អំពៅ​ ដែល​គេ​ឡៅ​ទុក​នៅ​ចាន​នោះ​មក​ស៊ីៗ​ រួច​គេ​យក​កន្សែង​ខ្ចប់​ដាក់​ ហើយ​ចោល​ទៅ​ទៀត ។ បង​ឃើញ​គេ​ស៊ី​អំពៅ​ ក៏​យក​អំពៅ​នោះ​ មក​ស៊ី​នឹង​គេ​ទៀត​ ខំ​ទំពា​អំពៅ​ទាល់​តែ​ល្អិត​កាក​ លេប​ទៅ​ទៀត, ប្អូន​លែង​ស៊ី​អំពៅ​ វា​ទៅ​ស៊ី​សម្ល​មីសួរ​ទៀត​ ទើប​តែ​នឹង​ពម​ចូល​ក្នុង​មាត់​ នឹក​ឃើញ​បង​ស៊ី​អំពៅ​ទាំង​កាក​នោះ​ ហើយ​អស់​សំណើច​ទប់​មិន​ឈ្នះ​ ក៏​ចេញ​សំឡេង​មក​ឮ​តែ​ឃឹក ។ ដោយ​ហេតុ​ខ្យល់​ទប់​ឃឹក​នោះ​ មីសួរ​វា​ស្ទុះ​ឡើង​ទៅ​ចូល​ឯ​រន្ធ​ច្រមុះ​ទាំង​ពីរ​ ចេញ​មីសួរ​នោះ​មក​ក្រៅ​ដោយ​អំណាច​ខ្យល់ ។ បង​ថ្លៃ​ឃើញ​ដូច្នោះ​ ក៏​ចោល​ចង្កើះ​ទៅ​ក្នុង​ថាស​ថា << ទេ ! លែង​ស៊ី​ហើយ​ ស៊ី​ឯ​ទៀត​ធ្វើ​តាម​ សូម្បី​ខ្ចៅ​និង​អំពៅ​ទាំង​សំបក​ ទាំង​កាក​ ក៏​ស៊ី​បាន​ទាំងអស់​ ដល់​មីសួរ​ ខ្លុះ​នឹង​ច្រមុះ​ដូច្នេះ​ធ្វើ​តាម​មិន​បាន​ទេ​ ប្អូន​ឯង​ស៊ី​តែ​ឯង​ចុះ​ បង​លែង​ស៊ី​ហើយ​ ស៊ី​ទៅ​ទៀត​មិន​កើត​ទេ >> ។
 
ពុត​គ្រូ​កុំ​ត្រាប់​ ច្បាប់​គ្រូ​ឲ្យ​យក​
រឿងបងថ្លៃនិងប្អូនថ្លៃ: សូមមើលផងដែរ

សូមមើលផងដែរ 
ប្រជុំរឿងព្រេងខ្មែរ

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រជុំរឿងព្រេងខ្មែរ
រឿងបឹងទុំលែង

បើយើងធ្វើដំណើរតាមផ្លូវជាតិលេខ៥ ពីភ្នំពេញទៅកាន់ខេត្តបាត់ដំបង ដល់ទៅឃុំគួយជីកដី ក្នុងស្រុកមោងឫស្សី ហើយចុះពីថ្នល់ជាតិតាមផ្លូវខាងជើង​ចេញពីសាលាស្រុកមោងឫស្សី ឈមមុខទៅទិសអាគេ្នយ៍ចម្ងាយប្រហែលជា ១០គីឡូម៉ែត្រ ឬដើរចុះពីថ្នល់ជាតិកាត់ត្រង់ស្ថានីយ៍រថភ្លើងទៅស្វាយព្រៃ ដែលនៅខាងកើតសាលាស្រុកមោងឫស្សី ៧គីឡូម៉ែត្រ រួចឈមមុខ​ទៅទិសទក្សិណ ចម្ងាយប្រហែលជា៤គីឡូម៉ែត្រ យើងនឹងបានឃើញបឹងមួយហៅថា បឹងទុំលែង មានទទឹងប្រវែង១០០ម៉ែត្រ បណ្តោយ៤០០ម៉ែត្រ។ បឹងនោះសព្វថៃ្ងជាបឹងសក្តិសិទ្ធ មានមច្ឆាជាតិ គឺ ត្រី អណ្តើក ជាដើម ច្រើនណាស់ ដោយហេតុអ្នកស្រុកពុំហ៊ាន ទៅមករកធ្វើនេសាទកម្ម ហើយមានទាំងម្រឹគជាតិគឺ ប្រើស ក្តាន់ ឈ្លូស រមាំង ជាដើម នៅក្នុងព្រៃជុំវិញបឹងនោះផង ជាទីចូលចិត្តដល់ពពួកអ្នកបរបាញ់ក្រៃពេក។ 

រឿងព្រេងទាក់ទងនិងដើមកំណើតនៃបឹងនោះ មានដំណាលដូចតទៅនេះ

កាលពីព្រេងនាយមានព្រះមហាក្សត្រមួយព្រះអង្គ មានបុណ្យបរមីអស្ចារ្យណាស់។  ថៃ្ងមួយព្រះអង្គគង់លើសត្វរមាស ជាព្រះរាជយានជាមួយនិងទម័កម្នាក់ឈ្មោះ នាយទុំ ដើម្បីទៅក្រសាល​និងស្រ្តីម្នាក់ឈ្មោះ នាងមុខរាហ៍។  លុះទ្រង់ធ្វើព្រះគមនាការទៅដល់ភូមិមួយបានទតព្រះនេត្រទៅឃើញស្រ្តីម្នាក់មានលំនាំប្រហែលនាងមុខរាហ៍ តែទ្រង់ទតបញ្ជាក់​ទៅទើបទ្រង់ជ្រាបច្បាស់ថា មិនមែននាងមុខរាហ៍ទេ ក៏ទ្រង់យាងចាកចេញពីទីនោះហួសទៅទៀត។  កាលទ្រង់យាងហួសទៅ ទ្រង់កាត់សំដៅគេហដ្ឋាន នាងមុខរាហ៍ លុះដល់ហើយសេ្តចចុះពីខ្នងរមាស ឲ្យនាយទុំចងរមាសនោះ នៅក្រោមដើមក្រសាំងមួយ ហើយសេ្តច យាងទៅក្រសាលនឹងនាងមុខរាហ៍ទៅ។  ឯនាងមុខរាហ៍ កាលបានសំណេះសំណាលនិងព្រះមហាក្សត្រតាម កាលលោកិយ ហើយក្រាបបង្គំទូលសួរព្រះមហាក្សត្រថា «ព្រះអង្គសេ្តចយាងមកនេះ ដោយយានអ្វី?» ព្រះរាជា ទ្រង់តបថា "បងមកដោយរមាស បងចងទុកក្រោមដើមក្រសាំងឯណោះ"។  រមាសស្តាប់មិនច្បាស់ លឺតែថា រមាសក្រសាំង ក៏នឹកក្នុងចិត្តថា ព្រះមហាក្សត្រថាខ្លួនជាសត្វក្រសាំងទៅវិញ ក៏មានសេចក្តីទោមនស្សដោយនឹកឃើញថា «អញមានសេចក្តីស្មោះត្រង់និងលោក យកអាសារលោក ខំជូនលោកមកទាំងយប់ ទាំងអាធ្រាត្រ អត់ដំណេក ស្រេកបង្គុយ លោកទៅជាថាឯងក្រសាំងទៅវិញ» នឹកហើយរមាសក៏បោលផ្តាច់ខែ្ស ពីដើមក្រសាំងទៅ។ ឯនាយទុំក៏ខំរត់តាមជាប់ពីក្រោយរមាសទៅដែរ។ 

ឯព្រះមហាក្សត្រកាលបើទ្រង់ជ្រាបថា រមាសបោលផ្តាច់ខែ្សដូចេ្នះហើយ សេ្តចក៏ទ្រង់ធ្វើព្រះគមនាការយាងទៅតាមដែរ។  លុះនាយទុំតាមទាន់ត្រង់វាលមួយ ក៏តោងកន្ទុយរមាសជាប់ តែរមាសពុំព្រមឈប់សោះ។  នាយទុំបានឈរជ្រែងជើងទប់ដី ដីក៏របើកទាំងផ្ទាំងៗ។ ព្រះមហាក្សត្រទ្រង់ទតឃើញដូច្នោះ ក៏ទ្រង់ស្រែកទៅពីក្រោយថា "ទុំលែងៗ" ទើបនាយទុំលែងរមាសនោះ។  ឯរមាសក៏បោលចូលព្រៃបាត់ទៅ ជាប់ទាំងអានដែលនៅលើខ្នង នោះទៅផង។ ព្រះមហាក្សត្រទ្រង់ខ្ញាល់ណាស់ ទ្រង់ដាក់បណ្តាសាដល់សត្វរមាសនោះថា ពូជអាឯងចាប់ពីថៃ្ងនេះតទៅ ត្រូវស៊ីតែ បន្លាជាអាហារ និងផឹកតែទឹកល្អក់ជាដរាប។ ព្រោះហេតុដូចោះឯង បានជានៅលើខ្នងសត្វរមាសទាំងឡាយ សព្វថៃ្ងនេះមានស្រទាប់លើខ្នង សណ្ឋានដូចគេចងអានទុក សែ្បកក៏ក្រហេងក្រហូងជាច្រើនស្រទាប់ ជាទីជ្រកនៅ នៃពួកសត្វកែ្អប និងខ្ទួយ ហើយស៊ីតែឈើ ឬវល្លិ៏ណាដែលមានបន្លាជាអាហារ ផឹកតែទឹកល្អក់ ទោះបីទឹកថ្លាក៏ វាយកជើងកូរឲ្យទាល់តែល្អក់សិន ទើបបានផឹក។ ដោយត្រូវបណ្តាសាព្រះមហាក្សត្រតាំងពីពេលនោះឯងត្រង់កនែ្លងដែលនាយទុំតោងកន្ទុយរមាសឈរជ្រែងជើងធាក់ដីនោះ ក៏ក្លាយជាបឹងមួយ មានទំហំដូចពោលខាងលើ ហៅថា "បឹងទុំលែងៗ" ជាប់ដរាបមកដល់សព្វថៃ្ងនេះ។  ឯភូមិទីលំនៅរបស់នាងមុខរាហ៍នោះ ក៏មានឈ្មោះប្រាកដ ជាប់មកថា ភូមិមុខរាហ៍ ជាដរាបមកដល់សព្វថៃ្ងនេះដែរ។
រឿងបុរសកាសសាមសិប: សូមមើលផងដែរ

សូមមើលផងដែរ 
ប្រជុំរឿងព្រេងខ្មែរ

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រជុំរឿងព្រេងខ្មែរ
រឿងបុរសកុហកបូននាក់: សូមមើលផងដែរ

សូមមើលផងដែរ 
ប្រជុំរឿងព្រេងខ្មែរ

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រជុំរឿងព្រេងខ្មែរ
រឿងបុរសកំជិលមានប្រពន្ធគ្រប់លក្ខណ៍: សូមមើលផងដែរ

សូមមើលផងដែរ 
ប្រជុំរឿងព្រេងខ្មែរ

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រជុំរឿងព្រេងខ្មែរ
រឿងបុរសចាក់ស្មុគ: ដំណើរ​រឿង

ដំណើរ​រឿង 
កាល​​ពី​ដើម  មាន​បុរស​ម្នាក់​ចេះ​ចាក់​ស្មុគ ។ បុរស​នោះ ចង់​បាន​ខ្ញុំ​ប្រើ ក៏​ឡើង​ទៅ​ចាក់​ស្មុគលើ​ចុង​ត្នោត ហើយ​គិត​តែ​ម្នាក់​ឯង​ថា "បើ​អញ​ចាក់​ស្មុគបាន ១ លក់​បាន ១០ សេន, បើ​ចាក់​ស្មុគ​បាន ១០០០ នឹង​លក់​ទៅ​បាន ១០០ រៀល រួច​អញ​លោះ​មនុស្ស​ប្រើ, បើ​ប្រើ​មិន​បាន​ដូច​ចិត្ត អញ​នឹង​ធាក់​វាយ​វា" ។ បុរស​នោះ​មិន​គ្រាន់​តែ​គិតក្នុង​ចិត្ត ក៏​ងារ​ដៃ​លើក​ទាំង​ចើង ធាក់​ធាង​ត្នោត ក៏​របូត​ខ្លួន​ធ្លាក់​ពី​លើ​ចុង​ត្នោត តែ​បាន​ដៃ​ប្រវា​ចាប់​ស្លឹក​ត្នោត​ជាប់​តាន់​ ក៏​នៅ​តែ​កតោកៗ ដូច​ជា​គេ​ព្យួរ ។ គ្រា​នោះ មាន​ទ្រមាក់​ដំរី​ម្នាក់ ជិះ​ដំរី​មក​ជិត​នោះ ។ បុរស​នោះ​ស្រែក​ថា "បើ​អ្នក​ណា​ជួយ​ដាក់​ខ្ញុំ​ពី​ចុង​ត្នោត​បាន ខ្ញុំ​សុខ​ចិត្ត​ចូល​ទៅ​បម្រើ​លោក​អស់ ១ ជីវិត" ។ ទ្រមាក់​ដំរី​ឮ​ហើយ មាន​ចិត្ត​ត្រេក​អរ បរ​ដំរី​ចូល​ទៅ​ដល់​ក្រោម​ដើម​ត្នោត ឈរ​លើ​ខ្នង​ដំរី​ ដៃ​តោង​ជើង​បុរស​នោះ​ជាប់ ដូច​ជា​អង្រួន​ខ្នង​ដំរី​នោះ ដំរី​ក៏​ដើរ​ទៅ ។ ទ្រមាក់​ដំរី​ក៏​ព្យួរ​ជា​មួយ​នឹង​បុរស​នោះ ។ គ្រា​នោះ​ មាន​មនុស្ស​ទំពែក​ ៤ នាក់ ដើរ​ស្វែង​រក​មនុស្ស​ទៅ​បម្រើ​ប្រពន្ធ​គ្រប់​គ្នា លុះ​ដើរ​ទៅ​ដល់​ក្រោម​ដើម​ត្នោត​នោះ ទ្រមាក់​ដំរី​និង​បុរស​ចាក់​ស្មុគ្រ​ស្រែក​ថា "បើ​លោក​អ្នក​ណា​ជួយ​ខ្ញុំ​ឲ្យ​បាន​រួច​ពី​ចុង​ត្នោត​នេះ ខ្ញុំ​ទាំង​ពីរ​នាក់ សុខ​ចិត្ត​ទៅ​នៅ​បម្រើ​លោក​អស់​ ១ ​​ជីវិត" ។ ទំពែក​ទាំង ៤ នាក់​នោះ​ឮ​ហើយ ត្រេក​អរ​ណាស់ គិត​ថា បាន​ដូច​សេចក្តី​ប្រាថ្នា ក៏​ស្រែក​ថា "យើង​ទាំង​ ៤ នាក់​នឹង​ជួយ​អ្នក​ឲ្យ​រួច" ។ ទំពែក​ទាំង ៤ ឈរ​ក្រោម​ដើម​ត្នោត យក​សំពត់​ចង​ក​ខ្វែង​ទល់​មុខ​គ្នា​ជា ៤ ជ្រុង ហើយ​ស្រែក​ប្រាប់​ទៅ​បុរស​ចាក់​ស្មុគ និង​ទ្រមាក់​ដំរី​ថា "ចូរ​អ្នក​ទាំង​ពីរ​នាក់​ទម្លាក់​ខ្លួន​ពី​លើ​ចុង​ត្នោត​នោះ​មក​ចុះ !" ។ បុរស​ចាក់​ស្មុគ​និង​ទ្រមាក់​ដំរី​ ទម្លាក់​ខ្លួន​ទាំង​ពីរ​នាក់ មក​លើ​សំពត់​ដែល​បុរស​ទំពែក​ទាំង ៤ នាក់​ចង​នោះ ដូច​ជា​គេ​ទាញ​សំពត់​ជាប់​នឹង​ក​ទំពែក​ទាំង ៤ ជល់​ក្បាល​គ្នា​ស្លាប់​ទាំង​បួន​នាក់​ទៅ ។ ឯទ្រមាក់​ដំរី​និង​បុរស​ចាក់​ស្មុគ ឃើញ​ទំពែក​ទាំង ៤ នាក់​ស្លាប់​ដូច្នោះ ភ័យ​ណាស់ ទៅ​និយាយ​នឹង​យាយ​ចាស់​ម្នាក់​ថា "បើ​និយាយ​គិត​ដូច​ម្តេច​ឲ្យ​បាន​សុខ យើង​ទាំង​ពីរ​នាក់​នឹង​នៅ​បម្រើ​យាយ ទាល់​អស់​ជីវិត" ។ យាយ​ចាស់ មាន​ចិត្ត​ត្រេក​អរ ដោយ​ប្តី​ខ្លួន​ទៅ​កាប់​ចម្ការ​ឯព្រៃ ហើយ​និយាយ​ថា "បើ​ដូច្នោះ អ្នក​ទៅ​យក​ខ្មោច​ទាំង ៤ នោះ​មក​ដាក់​ក្នុង​ផ្ទះ ចង​រុំ​ឲ្យ​ស្រេច " រួច​យាយ​ចាស់​ឲ្យ​យក​ខ្មោច ១ ចេញ​ពី​ផ្ទះ​មក គាត់​ស្រែក​យំ ។ អ្នក​ស្រុក​សួរ, គាត់​ប្រាប់​ថា "ប្តី​គាត់​ស្លាប់" អ្នក​ស្រុក​ក៏​ជួយ​យក​ខ្មោច​នោះ​ទៅ​ដុត, យាយ​ចាស់​ប្រាប់​ថា "សូម​អ្នក​ទាំង​អស់​ដុត​ធ្វើ​ឲ្យ​ល្អ ត្បិត​ប្តី​ខ្ញុំ ​គាត់​ស្រឡាញ់​ខ្ញុំ​ណាស់ កាល​ដែល​គាត់​នៅ​រស់" ។ លុះ​គេ​យក​ខ្មោច ១ ទៅ​ដុត​ហើយ​ យាយ​ចាស់​ស្រែក​ថា "ប្តី​គាត់​ទៅ​ផ្ទះ​ទៀត​ហើយ" ។ អ្នក​ស្រុក ក៏​ទៅ​យក​មក​ដុត​ទៀត ។ លុះ​ដុត​ទៅ​គម្រប់ ៤ លើក ទើប​ឃើញ​តា​ចាស់​ប្តី​យាយ​នោះ​ ចេញ​មក​ពី​ព្រៃ​ចម្ការ មាន​ខ្លួន​នោះ​ប្រឡាក់​សុទ្ធ​តែ​ធ្យូង ពួក​អ្នក​ស្រុក​ឃើញ ក៏​នាំ​គ្នា​ដេញ​ចាប់​តា​ចាស់​នោះ យក​ទៅ​ដុត​ទាំង​រស់​ឲ្យ​ស្លាប់​ទៅ ។
រឿងបុរសចាក់ស្មុគ: សូមមើលផងដែរ

សូមមើលផងដែរ 
ប្រជុំរឿងព្រេងខ្មែរ

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រជុំរឿងព្រេងខ្មែរ
រឿងបុរសចេះថ្នាំពិសពស់: ដំណើររឿង

ដំណើររឿង 
មាន​ថ្ងៃ​មួយ​ បុរស​ឈ្មោះ​សុខ​ ធ្វើ​ដំណើរ​ទៅ​កាប់​ឧស​ក្នុង​ព្រៃ ។ លុះ​ទៅ​ដល់​ព្រៃ​ ជា​កន្លែង​កាប់​ឧស​នោះ​ហើយ​ ឃើញ​ខ្លា​ធំ​មួយ​ស្លាប់​នៅ​ជើង​ដំបូក​ក្បែរ​ច្រក​ផ្លូវ​ចូល ។ ចៅ​សុខ​ពិនិត្យ​មើល​ហេតុ​សព្វ​គ្រប់​ទៅ​ឃើញ​ថា​ ខ្លា​នេះ​ស្លាប់​ដោយ​ពស់​ចឹក​ ព្រោះ​នៅ​ខាង​ក្រោម​ខ្លា​នោះ​មាន​រន្ធ​ពស់​មួយ ។ បុរស​នោះ​មាន​ចិត្ត​សប្បុរស​ចំពោះ​សាកសព​សត្វ​នោះ​ណាស់​ ក៏​ស្រាយ​ថង់​យាម​យក​ថ្នាំ​មក​ដុះ​លាប​​ឲ្យខ្លានោះ ។ លុះ​បាន​មួយ​ស្របក់​ខ្លា​ដឹង​ខ្លួន​ឡើង​ឃើញ​ខ្លួន​ប្រឡាក់​សុទ្ធ​តែ​ថ្នាំ​ ដែល​លាប​ ក៏​មាន​សេចក្ដី​ទោមនស្ស​នឹង​បុរស​ដែល​លាប​ថ្នាំ​ឲ្យ​ ហើយ​ស្ដី​ឲ្យ​ថា​ហេតុដូចម្ដេច​បាន​ជា​អ្នក​ឯង​ហ៊ាន​យក​អ្វី​មក​ប្រឡាក់​ ខ្លួន​អញ​យ៉ាង​នេះ ! ។ បុរស​នោះ​ឆ្លើយ​ថា​យើង​ដើរ​មក​ បាន​ឃើញ​បង​ឯង​ស្លាប់​ដោយ​ពស់​ចឹក​ ហើយ​យើង​ដុះ​ថ្នាំ​ ​លាប​ឲ្យ​បង​ឯង​រស់​តើ ! ។ ខ្លា​ថា​អញ​មាន​ស្លាប់​អី​ ពស់​ចឹក​អញ​កាលណា ! អញ​កំពុង​ដេក​លក់​ស្រួល​ទេ​តើ ! បើ​ដូច្នោះ​ អញ​ត្រូវ​ប្រហារ​ជីវិត​ឯង​ធ្វើ​ជា​អាហារ ។ ចៅ​សុខ​មាន​សេចក្ដី​តក់​ស្លុត​ នឹង​សេចក្ដី​ស្លាប់​ជា​ខ្លាំង​ ក៏​អង្វរ​ខ្លា​ថា​បង​អើយ ! អាណិត​យើង​ផង​ កុំ​អាល​ពិឃាដ​យើង​ក្នុង​គ្រា​នេះ​ ចាំ​យើង​ទៅ​រក​អ្នក​ប្រាជ្ញ​ណា​ឲ្យ​​គេ​ជំនុំ​ជំរះ​ឲ្យ​ បើ​រក​ទៅ​ឃើញ​ថា​យើង​ខុស​ សឹម​បង​ប្រហារ​ជីវិត​យើង​ បើ​យើង​ត្រូវ បង​ត្រូវ​ទុក​ជីវិត​យើង ។ ខ្លា​ក៏​ព្រម​តាម​សេចក្ដី​អង្វរ​របស់​ចៅ​សុខៗ​វិល​មក​វិញ​ ប្រទះ​សេះ​នឹង​ក្របី​នៅ​ក្បែរ​ផ្លូវ​ក៏​និយាយ​ថា​ បង​ទាំង​ពីរ​អាណិត​ជួយ​យក​អាយុ​យើង​ផង​ ព្រោះ​ខ្លា​ដែល​ពស់​ចឹក​បាន​រស់​ឡើង​ ដែល​យើង​ដាក់​ថ្នាំ​ឲ្យ​ តែ​វា​ប្រាថ្នា​ប្រហារ​ជីវិត​យើង​ ថា​យើង​ធ្វើ​ឲ្យ​វា​ភ្ញាក់​ ហើយ​ធ្វើ​ឲ្យ​ប្រឡាក់​ខ្លួន​វា​អស់ ។ សត្វ​ទាំងពីរ​ដឹង​សេចក្ដី​សព្វគ្រប់​ ក៏​ពិចារណា​ទៅ​ឃើញ​ថា​ តាម​ពិត​ត្រូវ​តែ​ទៅ​កាត់​សេចក្ដី​ឲ្យ​បុរស​នេះ​ឈ្នះ​ខ្លា​ ប៉ុន្តែ​បើ​អញ​ឲ្យ​បុរស​នេះ​ឈ្នះ​ទៅ​ មុខ​ជា​ខ្លា​គុំ​អញ​ ស៊ី​អញ​ជា​អាហារ​ពុំ​លែង​ ក៏​ប្រាប់​ទៅ​ចៅ​សុខ​ថា​ បង​ឯង​ខុស​មែន​ហើយ​ត្រូវ​ឲ្យ​ខ្លា​ស៊ី​ទៅ ។ ចៅ​សុខ​រឹត​តែ​ភ័យ​ឡើង​ក៏​លា​សេះ​និង​ក្របី​ ដើរ​យ៉ាង​លឿន​ទៅ​ទៀត​ លុះ​ប្រទះ​និង​សុភាទន្សាយ​ ចៅ​សុខ​ក៏​ប្ដឹង​តាម​ដំណើរ ។ សុភា​ទន្សាយ​ដឹង​រឿង​សព្វគ្រប់​ ក៏​ប្រាប់​សុខ​ថា​ឲ្យ​ទៅ​និយាយ​អង្វរ​ខ្លា​ទៀត​ទៅ​ សឹម​យើង​ទៅ​ជួប ។

គ្រា​ដែល​បុរស​នោះ​ កំពុង​ជជែក​នឹង​ខ្លា​ សុភាទន្សាយ​ទៅ​ដល់​ ក៏​ធ្វើ​ជា​សួរ​ថា​បង​ឯង​ទាំងពីរ​នាក់​ទាស់​គ្នា​ពី​រឿង​អ្វី ! ។ ខ្លា​និង​ចៅ​សុខ​ ក៏​បាន​ប្ដឹង​តាម​ដំណើរ​រៀងៗ​ខ្លួន ។

សុភាទន្សាយ​ កាត់​សេចក្ដី​ថា​ បើ​ដូច្នេះ​ត្រូវ​បង​ខ្លា​ឯង​ទៅ​ដេក​នៅ​ត្រង់​កន្លែង​ដដែល​ ឲ្យ​យូរ​ដូច​ពី​មុន​ បើ​ដល់​ពេល​ត្រូវ​ភ្ញាក់​ ហើយ​ពុំ​ស្លាប់​ទេ​ សឹម​បង​ឯង​មក​ពិឃាដ​មនុស្ស​នេះ​​ធ្វើ​ជា​អាហារ​ចុះ ។

ខ្លា​ទៅ​ដេក​តាម​បង្គាប់, ពស់​ក៏​ចេញ​ពី​រន្ធ​មក​ចឹក​ខ្លា​នោះ​ស្លាប់​ទៅ ។ សុភាទន្សាយ​ឃើញ​ខ្លា​ស្លាប់​ហើយ​ក៏​ប្រាប់​ទៅ​បុរស​នោះ​ថា​ បង​ឯង​កុំ​លាប​ថ្នាំ​ឲ្យ​វា​ទៀត​ប្រាប់​ហើយ​ក៏​លា​ចៅ​សុខ​ទៅ​លំនៅ​វិញ ។

ធ្វើ​គុណ​ បាន​ទោស​
រឿងបុរសចេះថ្នាំពិសពស់: សូមមើលផងដែរ

សូមមើលផងដែរ 
ប្រជុំរឿងព្រេងខ្មែរ

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រជុំរឿងព្រេងខ្មែរ
រឿងបុរសដណ្ដឹងប្រពន្ធ: ដំនើររឿង

ដំនើររឿង 

កាល​ពី​ព្រេង​នាយ មាន​បុរស​ម្នាក់​ចង់​បាន​ប្រពន្ធ ទៅ​ដណ្តឹង​កូន​គេ​ម្នាក់ ។ ម្តាយ​ឪពុក​គេថា​ «បើ​ចង់​បាន​កូន​យើង​ជា​ប្រពន្ធ លុះ​តែ​ឲ្យ​យើង​ចងត្រាំ​ទឹក​បាន​បី​យប់​ ទើប​យើង​ឲ្យ​កូន​បាន» ។ បុរស​នោះ ក៏​ព្រម​ឲ្យ​គេ​ចង​ត្រាំ​ទឹក ដល់​ត្រាំ​ទឹក​បាន​ពីរ​យប់​បុរស​នោះ​ឃើញ​ភ្លើង​ឆេះ​លើ​កំពូល​ភ្នំ ក៏​លើក​ដៃ​ឡើង​អាំង​លេង ។ គេ​មើល​មក​ឃើញ​គេ​ថា​បុរស​នោះ​អាំង​ភ្លើង គេ​មិន​ឲ្យ​កូន​គេ​ជា​ប្រពន្ធ​ឡើយ ។ បុរស​នោះ ខឹង​ណាស់​ទៅ​ប្តឹង​ចៅ​ក្រម ចៅ​ក្រម​ឲ្យទៅ​កោះ​ម្តាយ​ឪពុក​ខាង​ស្រី​នោះ​មក​ជំនុំ​ជម្រះ ។ ចៅ​ក្រម​យក​សំណូក​ពី​អ្នក​ចុង​ក្តី ក៏​កាត់​ថា «ចៅ​ឯង​ត្រូវ​ចាញ់​គេ​ហើយ មិន​ត្រូវ​បាន​កូន​គេ​ទេ​ បើ​ដូច្នេះ ចៅ​ឯង​ទៅ​រៀប​បាយ​មក​ឲ្យ​យើង​ស៊ី» ។ ឯចៅ​នោះ ឮចៅ​ក្រម​កាត់​ថា​មិន​ត្រូវ​បាន​កូន​គេ​ជា​ប្រពន្ធ ហើយ​គេ​ប្រើ​ទៅ​រៀប​បាយ​មក​ឲ្យ​គេ​ស៊ី​ផង ក៏​តូច​ចិត្ត​ណាស់ ដើរ​បណ្តើរ​យំ​បណ្តើរ ទៅ​ប្រទះ​នឹង​សុភាទន្សាយៗ​សួរ​ថា «ថ្វី​បង​ក៏​បាន​ជា​យំ?» ។ បុរស​នោះ​ ប្រាប់​តាម​ដំណើរ​សព្វ​គ្រប់​ប្រការ ។ សុភាទន្សាយ​សួរ​ថា « គេ​ឲ្យ​បង​ឯង​ទៅ​ណា? » ។ បុរស​នោះ​ថា «ឥឡូវ​គេ​ប្រើ​ឲ្យ​ទៅ​រៀប​បាយ » ។ សុភា​ទន្សាយ​ថា « អើ​បង​រៀប​រួច មក​យក​អញ​ទៅ​ផង អញ​ទៅ​ជួយ​ជំនុំ​ឲ្យ តែ​អញ​ទៅ​មុខ​ជា​ឈ្នះ​ហើយ បើ​បង​ឯង​រៀប​បាយ​មក ស្ល​កុំ​ដាក់​អំបិល​ប្រហុក ។ អំបិល​ប្រហុក​ដាក់​ក្បែរ​ខាង​នោះ​ស្ល​តែ​ត្រី​និង​បន្លែ​បានហើយ » ។ បុរស​នោះ​ឮ​សុភា​ទន្សាយ​អួត​ដូច្នោះ​ក៏​អរ​ណាស់ ខំ​ទៅ​រៀប​បាយ​ដូច​បង្គាប់​សុភា​ទន្សាយ​ ហើយ​ក៏​យក​មក​ជូន​គេ​ពីរ​នាក់​នឹង​សុភា​ទន្សាយ ។ ទៅ​ដល់ ចៅ​ក្រម​ឃើញ​សុភា​ទន្សាយ​មក ក៏​សួរ​ថា « បង​ទន្សាយ​មក​រក​អ្វី?» ។ សុភា​ទន្សាយ​ថា « មក​ជួយ​ជំនុំ​ក្តី​លោក» ។ ចៅ​ក្រម​ថា «អើ​ចាំ​ស៊ី​បាយ​រួច​សិន» ។ ឯចៅ​ក្រម​ ដល់​ស៊ី​បាយ​នោះ​ទៅ​សួរ​ថា ស្ល​អ្វី​ក៏​សាប​ម៉្លេះ ? » ។ សុភា​ទន្សាយ​ឆ្លើយ​ឡើង​ថា « ភ្លើង​ឆេះ​លើ​កំពូល​ភ្នំ​ថា​ក្តៅ​ដល់, ចុះ​អំបិល​ប្រហុក​ដាក់​ក្បែរ​នោះ ម្តេច​ក៏​បាន​ជា​មិន​ប្រៃ​ដល់? » ។ សុភា​ទន្សាយ​ឆ្លើយ​តែ​ប៉ុណ្ណោះ ចៅ​ក្រម​ទាល់​ប្រាជ្ញា ទើប​កាត់​សេចក្តី​ឲ្យ​បុរស​នោះ​ឈ្នះ ឲ្យ​បាន​ប្រពន្ធ​បុរស​នោះ ។
ចេះ​ឯង ឲ្យ​ក្រែង​ចេះ​គេ
រឿងបុរសដណ្ដឹងប្រពន្ធ: សូមមើលផងដែរ

សូមមើលផងដែរ 
ប្រជុំរឿងព្រេងខ្មែរ

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រជុំរឿងព្រេងខ្មែរ
រឿងបុរសមានកូនបួននាក់រៀនវិជ្ជាបួនបទ: សូមមើលផងដែរ

សូមមើលផងដែរ 
ប្រជុំរឿងព្រេងខ្មែរ

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រជុំរឿងព្រេងខ្មែរ
រឿងប្ដីដុះកន្ទុយ

រឿងផ្កាយដុះកន្ទុយ គឺជាខ្សែភាពយន្តខ្មែរឆ្នាំ 1968 ដឹកនាំដោយ ណុប ណែម។ ខ្សែភាពយន្តនេះសម្តែងដោយ គង់ សំអឿន និង គីម ណូវ៉ា ។
រឿងប្ដីដុះកន្ទុយ: ខាស

ខាស 

 គង់ សំអឿន
 គីម ណូវ៉ា
 ណុប ណែម
 សាគីស៊ុង
 រ៉ូសាណារ៉ា
 ឧត្ដម
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ភាពយន្តខ្មែរ
រឿងផ្កាស្រពោន

រឿងផ្កាស្រពោន គឺជាប្រលោមលោកដ៏ប្រជាប្រិយមួយនៅប្រទេសកម្ពុជា ហើយរឿងនេះក៏ត្រូវបានថតជាខ្សែភាពយន្តផងដែរ។ ប្រលោមលោកដ៏ប្រជាប្រិយនេះ គឺជាស្នាដៃដ៏ឆ្នើមរបស់កវីនិពន្ធ នូហាច ដែលបាននិពន្ធឡើងនៅព.ស.២៤៩០ ត្រូវនឹងគ.ស.១៩៣៨
រឿងផ្កាស្រពោន: ឧទ្ទិស

ឧទ្ទិស
ប្រលោមលោកនេះ បានក្រងកើតឡើងក្នុងសម័យដែលប្រទេសកម្ពុជាត្រូវបែងចែកអាណាខែត្រខាងលិច ទៅនៅក្រោមអំណាចប្រទេសជិតខាង គឺរវាង៧ឆ្នាំមកហើយ។

ដូច្នេះហើយសេចក្តីរំលឹកដល់ភូមិកំណើត ដល់ញាតិមិត្តដែលព្រាត់ទៅម្ខាងៗ ព្រំដែនអកុសល ក៏សឹងមានងំនៅក្នុងថ្លើម ក្នុងប្រមាត់នៃខ្មែរគ្រប់ៗរូប។

ដូច្នេះហើយបានជាកន្លែងណា តំបន់ណាដែលជាទីស្រឡាញ់របស់អ្នកតែងក៏ត្រូវកម្លាំងនៃសេចក្តីរំលឹក ច្រានបញ្ជូនមកជាក្របខ័ណ្ឌនៃរឿងនេះ។

ដូច្នេះហើយបានជាខ្ញុំឧទ្ទិសរឿងនេះ ជូនចំពោះដែនកំណើតរបស់ខ្ញុំ។
រឿងផ្កាស្រពោន: ជម្រាបអ្នកអាន

ជម្រាបអ្នកអាន
សៀវភៅដែលលោក-អ្នក ចាប់ផ្ទាត់ទំព័រមើលក្នុងពេលនេះបាននិពន្ធរួចជាយូរឆ្នាំមកហើយ តែពុំមានឱកាសនឹងបោះពុម្ពនោះ។កាលពីថ្ងៃទី១៩ កក្កដា គ.ស១៩៤៧ កាសែតកម្ពុជា បានចុះផ្សាយបន្តិចម្តងៗ រាល់ថ្ងៃសៅរ៍ ដរាបដល់ថ្ងៃ២៧ កញ្ញា ឆ្នាំដដែលទើបចប់ តែដោយឃើញថា ជាការរាត់រាយពេក ទើបមានមិត្រជាច្រើននាក់សុំឲ្យប្រមូលបោះពុម្ពជាសៀវភៅឡើង។

ឥលូវសេចក្តីនេះបានសម្រេចហើយ តែអ្នកនិពន្ធសូមអភ័យទោសចំពោះលោក-អ្នកប្រាជ្ញទាំងឡាយ បើឃើញថាមានឆ្គាំឆ្គង ព្រោះជាជំហានដើមបំផុតក្នុងអក្សរសាស្ត្រជាតិ។