នរោត្តម រណឫទ្ធិ: ការចូលក្នុងការងារនយោបាយ

ការចូលក្នុងការងារនយោបាយ
ហ៊្វុនស៊ិនប៉ិច

នៅពេលសម្តេចសីហនុបានបង្កើតគណបក្សហ៊្វុនស៊ិនប៉ិចនៅឆ្នាំ១៩៨១ ព្រះអង្គបានអញ្ជើញបុត្ររបស់ព្រះអង្គឱ្យចុះចូលជាមួយបក្ស ប៉ុន្តែរណឫទ្ធិបានបដិសេដដោយមិនចង់ចូលនិងធ្វើនយោបាយជាមួយពួកខ្មែរក្រហម។ នៅខែមិថុនា ឆ្នាំ១៩៩៣, សីហនុបានជម្រុញឱ្យរណឫទ្ធិចាកចោលពីអាជីពបង្រៀនហើយមកចូលជាមួយហ៊្វុនស៊ិនប៉ិចវិញ លើកនេះរណឫទ្ធិក៏បានយល់ព្រមចុះចូលជាមួយបិតារបស់ទ្រង់។ រណឫទ្ធិត្រូវបានតែងតាំងជាអ្នកតំណាងផ្ទាល់របស់សីហនុហើយបានផ្លាស់ទៅក្រុងបាងកក ប្រទេសថៃMehta (2001), p. 67 ដែលជាកន្លែងដែលព្រះអង្គទទួលបន្ទុកសកម្មភាពការទូតនិងនយោបាយរបស់ហ៊្វុនស៊ិនប៉ិចនៅអាស៊ី។ នៅខែមិនា ឆ្នាំ១៩៨៥ រណឫទ្ធិត្រូវបានតែងតាំងជាអធិការរងនៃកងទ័ពជាតិសីហនុ (ANS) ដែលជាកងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធរបស់ហ៊្វុនស៊ិនប៉ិច, ហើយនៅក្នុងខែមករា ឆ្នាំ១៩៨៦ ព្រះអង្គបានក្លាយជាអគ្គមេបញ្ជាការនិងជាប្រធានបុគ្គលិក ANS ។Mehta (2001), p. 184

រណឫទ្ធិក៏បានក្លាយជាអគ្គលេខាធិការនៃគណបក្សហ៊្វុនស៊ិនប៉ិចនៅខែសីហា ឆ្នាំ១៩៨៩ បន្ទាប់ពីសីហនុបានលាលែងចេញពីតំណែងជាប្រធាន។Mehta (2001), p. 82 នៅថ្ងៃទី១០ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ១៩៩០ រណឫទ្ធិបានចូលរួមជាមួយក្រុមប្រឹក្សាជាតិជាន់ខ្ពស់នៃកម្ពុជា ដែលជាស្ថាប័នរដ្ឋបាលបណ្តោះអាសន្នរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិដែលមានភារកិច្ចត្រួតត្រាលើកិច្ចការអធិបតេយ្យភាពប្រទេសកម្ពុជា។Widyono (2008), pp. 34–35 នៅពេលកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីស ឆ្នាំ១៩៩១ ត្រូវបានចុះនៅខែតុលាឆ្នាំនោះដែលបានបញ្ចប់ជាផ្លូវការនូវសង្គ្រាមកម្ពុជា-វៀតណាម រណឫទ្ធិគឺជាអ្នកតំណាងឱ្យហ៊្វុនស៊ិនប៉ិចក្នុងចុះលើកិច្ចព្រមព្រៀងនោះ។  នៅខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ១៩៩២ ព្រះអង្គត្រូវបានបោះឆ្នោតជ្រើសរើសជាប្រធានគណបក្សហ៊្វុនស៊ិនប៉ិច។Widyono (2008), p. 154

ការបោះឆ្នោតឆ្នាំ១៩៩៣

នៅពេលដែលអាជ្ញាធរអន្តរកាលសហប្រជាជាតិនៅកម្ពុជា (អ៊ុនតាក់) ដែលជាស្ថាប័នរដ្ឋបាលស្របគ្នាជាមួយ SNC ត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ១៩៩២, រណឫទ្ធិត្រូវបានតែងតាំងជាសមាជិកក្រុមប្រឹក្សា។ ព្រះអង្គបានចំណាយពេលវេលាធ្វើដំណើរទៅវិញទៅមករវាងទីក្រុងបាងកកនិងភ្នំពេញហើយខណៈពេលដែលនៅភ្នំពេញ ព្រះអង្គបានដឹកនាំកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងក្នុងការបើកការិយាល័យគណបក្សហ្វ៊ុនស៊ិនប៉ិចនៅទូទាំងប្រទេសកម្ពុជា។Mehta (2001), p. 88 ជាមួយគ្នានេះដែរ គណបក្សហ៊្វុនស៊ិនប៉ិចបានចាប់ផ្តើមរិះគន់គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាដែលកំពុងកាន់អំណាច,Mehta (2001), p. 87 ជាលទ្ធផល វាក៏បានបង្កឱ្យមានការវាយប្រហារដោយប៉ូលីសមកលើមន្រ្តីជាន់ទាបរបស់គណបក្សហ៊្វុនស៊ិនប៉ិច។Widyono (2008), p. 117 សកម្មភាពនេះបានជម្រុញឱ្យអ្នកស្និទនឹងព្រះអង្គគឺ នរោត្តម សិរីវុទ្ធ និងលោកសម រង្ស៊ីបង្គាប់ព្រះអង្គកុំឱ្យចុះឈ្មោះគណបក្សចូលទៅក្នុងការបោះឆ្នោតឆ្នាំ១៩៩៣។ ក៏ប៉ុន្តែ អ្នកតំណាង សបក គឺលោកអាកាឝ៊ិ-យ៉ាស៊ុយឝ៊ិបានជម្រុញឱ្យរណឫទ្ធិឈរឈ្មោះជាអ្នកបោះឆ្នោត។Mehta (2001), p. 91 រណឫទ្ធិក៏បានទទួលយល់ព្រមឈរឈ្មោះគណបក្សហ៊្វុនស៊ិនប៉ិចហើយការឃោសនាការបោះឆ្នោតក៏បានចាប់ផ្តើមនៅខែមេសា ឆ្នាំ១៩៩៣។ រណឫទ្ធិក៏ដូចជាមន្រ្តីគណបក្សហ៊្វុនស៊ិនប៉ិចផ្សេងទៀតបាននាំគ្នាពាក់អាវយឺតរូបសីហនុនៅអំឡុងពេលកំពុងឃោសនាគណបក្ស។ សកម្មភាពនេះបានអនុលោមតាមច្បាប់បោះឆ្នោតដោយរដ្ឋបាលអ៊ុនតាក់ថាកុំប្រើ"ឈ្មោះ"របស់ព្រះអង្គម្ចាស់សីហនុក្នុងកំឡុងពេលឃោសនាគណបក្ស។Mehta (2001), p. 92 ខណៈពេលនោះដែរសម្តេចបានកំពុងបម្រើការជាប្រធានអព្យាក្រឹតនយោបាយនៃ SNC ។Widyono (2008), p. 41 ការបោះឆ្នោតក៏ចាប់ធ្វើឡើងនៅខែឧសភា ឆ្នាំ១៩៩៣;Widyono (2008), p. 119 ហ៊្វុនស៊ិនប៉ិចទទួលបានសំឡេងគាំទ្រប្រមាណ ៤៥% ហើយដណ្តើមអាសនៈសភាបាន ៥៨ អាសនៈក្នុងចំណោមអាសនៈសរុបចំនួន ១២០។Widyono (2008), p. 127 គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាបានបដិសេដមិនទទួលស្គាល់លទ្ធផលនៃការបោះឆ្នោតហើយថែមទាំងបានចោតថាមានការបន្លំសន្លឹកឆ្នោតទៀតផង។Peou (2000), pp. 174–75

នៅថ្ងៃទី៣ ខែមិថុនា ឆ្នាំ១៩៩៣ មេដឹកនាំគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាគឺលោកជា ស៊ីមនិងលោកហ៊ុន សែនបានជួបជាមួយសីហនុហើយបានបញ្ចុះបញ្ចូលព្រះអង្គឱ្យដឹកនាំរដ្ឋាភិបាលបណ្តោះអាសន្នដោយមានគណបក្សប្រជាជននិងហ៊្វុនស៊ិនប៉ិចដៃគូចម្រុះ។Widyono (2008), p. 124 រណឫទ្ធិដែលមិនបានចូលពិគ្រោះយោបល់នោះបានសម្តែងការភ្ញាក់ផ្អើល។ ក្នុងពេលជាមួយគ្នានេះដែរ សហរដ្ឋអាមេរិកនិងចិនបានប្រឆាំងនឹងផែនការនេះដែលជាហេតុជំរុញឱ្យសីហនុដកការសម្រេចចិត្តរបស់ព្រះអង្គនៅថ្ងៃបន្ទាប់។Widyono (2008), p. 125 នៅថ្ងៃទី១០ ខែមិថុនា ឆ្នាំ១៩៩៣ មេដឹកនាំគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាដឹកនាំដោយលោកឧត្តមសេនីយ៍ស៊ិន សុងនិងចក្រពង្សបានគំរាមដណ្តើមយកខេត្តភាគខាងកើតប្រទេសកម្ពុជាចំនួន ៨។Mehta (2013), p. 238 ពេលនោះ រណឫទ្ធិបានខ្លាចមានសង្គ្រាមស៊ីវិលជាមួយគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា, ដែលមានកម្លាំងទ័ពច្រើនជាងព្រះអង្គ។Peou (2000), p. 215 ដូចនេះហើយ ព្រះអង្គបានទទួលយល់ព្រមលើគំនិតសហការជាមួយគណបក្សប្រជាជនMehta (2001), p. 102 ហើយបក្សពួកទាំងពីរក៏បានយល់ស្របគ្នាក្នុងការបង្កើតប្រព័ន្ធនាយករដ្ឋមន្រ្តីពីររូបសម្រាប់រដ្ឋាភិបាលថ្មី។Mehta (2001), p. 104 នៅថ្ងៃទី១៤ ខែមិថុនា, រណឫទ្ធិបានធ្វើជាអ្នកនាំមុខការប្រជុំសភាមួយដែលបានធ្វើឱ្យសម្តេចសីហនុក្លាយជាប្រមុខរដ្ឋកម្ពុជាដោយមានហ៊ុន-សែននិងរណឫទ្ធិជាសហនាយករដ្ឋមន្រ្តីនៅក្នុងរដ្ឋាភិបាលបណ្តោះអាសន្ន។Widyono (2008), p. 129 រដ្ឋធម្មនុញ្ញថ្មីត្រូវបានព្រាងក្នុងរយៈពេល ៣ ខែហើយត្រូវបានអនុម័តនៅដើមខែកញ្ញា។ នៅថ្ងៃទី២៤ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ១៩៩៣, សីហនុបានលាលែងពីតំណែងជាប្រមុខរដ្ឋហើយត្រូវបានតែងតាំងជាព្រះមហាក្សត្រនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាឡើងវិញ។ នៅក្នុងរដ្ឋាភិបាលថ្មី រណឫទ្ធិនិងលោកហ៊ុន-សែនត្រូវបានតែងតាំងជានាយករដ្ឋមន្រ្តីទីមួយនិងនាយករដ្ឋមន្រ្តីទីពីរ។Summers (2003), pp. 232–33