navinnseab/khmer-wikipedia-article huggingface dataset:
វត្តសិត្បូ: ផលញាណ៤

ផលញាណ៤
១- សោតាបត្តិផលញាណ  ញាណសម្បយុត្តដោយផល គឺកិរិយាសម្រេចនូវ ព្រះនិព្វាននៃបុគ្គលដល់ហើយក្នុងដើមនៃធម៌ ដូចជាខ្សែឈ្មោះថា សោតៈ ។
២- សកទាគាមិផលញាណ ញាណសម្បយុត្តដោយផល គឺកិរិយាសម្រេចនូវ ព្រះនិព្វាននៃបុគ្គល ដែលមកកាន់មនុស្សលោកនេះ អស់វារៈម្តងដោយអំណាចនៃបដិសន្ធិ ។
៣- អនាគាមិផលញាណ  ញាណសម្បយុត្តដោយផល គឺកិរិយាសម្រេចនូវ ព្រះ និព្វាននៃបុគ្គល ដែលមិនមកកាន់កាមធាតុ ឰដ៏ខាងក្រោមដោយអំណាចបដិសន្ធិ ឡើយ ។
៤- អរហត្តផលញាណ  ញាណសម្បយុត្តដោយផល គឺកិរិយាសម្រេចនូវព្រះ និព្វាននៃបុគ្គលដែលមានកិរិយាធ្វើនូវបាបកម្ម ក្នុងទីស្ងាត់មិនមាន ។
សេចក្តីដូចបានអធិប្បាយមកខាងលើ គ្រាន់តែជាសេចក្តីពន្យល់ខ្លី ៗ ដើម្បី បង្ហាញថាតើបុគ្គលប្រតិបត្តិធម៌អ្វី នឹងទៅកើតក្នុងភពណា ហើយថាតើបុគ្គលប្រតិបត្តិធម៌អ្វី ដើម្បីឲ្យបានរួចចាកផុត អំពីការកើតស្លាប់ ៗ ក្នុងភព៣ សម្រេចមគ្គនិងផល ទៅកាន់ទីឧត្តមឋានគឺព្រះនិព្វាន ដែលជាឋានបរមសុខ ។ អ្នកប្រតិបត្តិធម៌ ប្រៀបធៀបដូចជា អ្នកអុំទូកបញ្រ្ចាសទឹកហូរ តែកាលណាបន្ធូរដៃ ទូកមុខជានឹងរសាត់ថយក្រោយ ជាមិនខាន ។ ជនណាឃើញដោយបញ្ញាចក្ខុ នូវហេតុដែលនាំឲ្យកើតទុក្ខ ឃើញនូវផ្លូវដែល នាំទៅកាន់ការរំលត់ទុក្ខ ហើយរលាស់ខ្លួនចេញអំពីទុក្ខ ជននោះជាអ្នកឈ្នះនូវកម្លាំង ទឹកហូរបាន ។ បុគ្គលត្រូវតែខំស្វែងរកធម៌ ព្រោះធម៌ពិតគេរកឃើញដោយកម្រ ។ ធម៌ពិតដែលគេរកឃើញ ដោយកម្រនោះគឺ សីល- សមាធិ- បញ្ញា ។ សីល- សមាធិ- បញ្ញានោះគឺ សេចក្តីបរិសុទ្ធ៧យ៉ាង ហៅថា វិសុទ្ធិ៧នោះឯង ។ រីឯវិសុទ្ធិ៧នោះចែកជាពីរគឺ
ធម៌ជាឫសគល់ (សីលវិសុទ្ធិ១និងចិត្តវិសុទ្ធិ១) និងធម៌ជាតួវិបស្សនា (ទិដ្និវិសុទ្ធិ១, កង្ខាវិតរណវិសុទ្ធិ១, មគ្គាមគ្គញាណទស្សនវិសុទ្ធិ១, បដិបទាញាណទស្សនវិសុទ្ធិ១ និងញាណទស្សនវិសុទ្ធិ១) ។ សីលវិសុទ្ធិ ជាសីល ។ 
ចិត្តវិសុទ្ធិ ជាសមាធិ ។ ទិដ្និវិសុទ្ធិ១, កង្ខាវិតរណវិសុទ្ធិ១, មគ្គាមគ្គញាណទស្សនវិសុទ្ធិ១, បដិបទាញាណទស្សនវិសុទ្ធិ១ និងញាណទស្សនវិសុទ្ធិ១ ទាំង៥នេះជាបញ្ញា ។
១- សីលវិសុទ្ធិ  សេចក្តីបរិសុទ្ធនៃសីល ។
២- ចិត្តវិសុទ្ធិ  សេចក្តីបរិសុទ្ធនៃចិត្ត (សមាធិចិត្ត) ។
៣- ទិដ្និវិសុទ្ធិ  សេចក្តីបរិសុទ្ធនៃការឃើញ ។
៤- កង្ខាវិតរណវិសុទ្ធិ  សេចក្តីបរិសុទ្ធនៃការយល់ឃើញច្បាស់កន្លងសេចក្តី សង្ស័យបាន ។
៥- មគ្គាមគ្គញាណទស្សនវិសុទ្ធិ  សេចក្តីបរិសុទ្ធនៃដឹងពិត ស្គាល់ពិតថានេះជាផ្លូវ នេះមិនមែនជាផ្លូវ ។
៦- បដិបទាញាណទស្សនវិសុទ្ធិ  សេចក្តីបរិសុទ្ធ នៃការដឹងច្បាស់ឃើញច្បាស់ នូវផ្លូវប្រតិបត្តិ ដែលជាហេតុឲ្យអរិយមគ្គកើតឡើង ។
៧- ញាណទស្សនវិសុទ្ធិ  សេចក្តីបរិសុទ្ធនៃការឃើញនូវករណីយកិច្ចដែលជាចំ ណែកនៃលោកុត្តរៈ គឺឃើញក្នុងមគ្គ៤ដោយជាក់ច្បាស់តាមលក្ខណៈនិងសភាវៈ មិន វង្វេងទៅតាមសម្មុតិលោកវោហារថា ជាសត្វជាបុគ្គលយើង- គេ ឡើយ ដែលជាតួទិដ្និវិសុទ្ធិ ទាំងជាហេតុនិងជាបច្ច័យ កន្លងកង្ខាក្នុងកាលទាំង៣ចេញបាន គឺមិនសង្ស័យថា យើងច្យុតមកពីទីណា ? យើងជាអ្វី ? យើងនឹងទៅកើតក្នុងទីណា ? ទេវបុត្តទេវតាមាន ឬមិនមាន ? ដែលជាតួកង្ខាវិតរណវិសុទ្ធិ ។ 
សង្ខារទាំងឡាយជារបស់មិនទៀង ។ របស់ឯណាមិនទៀង តែកើតឡើងហើយ រលត់បាត់បង់ទៅវិញ របស់នោះជាទុក្ខពិត ។ បើរបស់ណាជាទុក្ខ របស់នោះជាអនត្តា មិនគួរបើនឹងប្រកៀកប្រកាន់ ថាជារបស់ខ្លួន ដោយអំណាចតណ្ហា ឧបាទាន មានៈ និងទិដ្និ (យល់ខុស) ឡើយ ។

អវិជ្ជា
ជាសេក្តីល្ងង់ ជាពូជដែលនាំអោយតណ្ហាកេីតមាន។ អវិជ្ជាមាន ៨យ៉ាង÷
វត្តសិត្បូ: ទុក្ខនិរោថគានិបដិបទាអញ្ញណៈ

ទុក្ខនិរោថគានិបដិបទាអញ្ញណៈ
គឺជាទុក្ខមិនដឹងក្នុងបដិទាដែលផ្ដល់នូវការរំលត់ទុក្ខ
វត្តសិត្បូ: បដិច្ចសមុប្បាទេអញ្ញណៈ

បដិច្ចសមុប្បាទេអញ្ញណៈ
គឺជាទុក្ខមិនដឹងទុក្ខក្នុងបដិច្ចសមុប្បាទ។

កាលណាបេី
 អវិជ្ជាគ្របសង្កត់ហេីយ តណ្ហាផុសកេីតឡេីង នាំអោយមានឧបាទានសេក្ដីប្រកាន់កេីតឡេីង។
កាលណាបេី
 អវិជ្ជា តណ្ហា និងឧបាទានកេីតឡេីង នាំអោយសត្វបាំងនូវបញ្ញាក្ខន្ធ បាំងនូវត្រៃល័ក្ខណ៍ធម៌ មិនពិចារណាឃេីញ រូបជាទុក្ខ វាជារបស់បែកធ្លាយ វាជារបា់គ្រប់គ្រងមិនបាន។ មិនពិចារណាថារូបនេះមិនមែនជាបុគ្គលគឺគ្រាន់តែជាធាតុ ជារបស់សោះសូន្យទទេរ បែរទៅជាប្រកាន់ ឱបស្ដុកនូវរូបារម្មណ៍នោះ។ តែបញ្ញាក្ខន្ធដដែលទៀតរាប់មិនអស់សង្ខេយ្យជាកិច្ចក្នុងវាលវដ្ដសង្សារគ្មានថ្ងៃណា និងអាចរំដោះទុក្ខអោយស្រាកស្រានបានអំពីឧបាទានក្ខន្ធនោះ គឺអាស្រ័យមកពីតណ្ហា ដែលមានអវិជ្ជាគ្របសង្កត់។
តណ្ហាមាន៣គឺ÷
 កាមតណ្ហា
 ភវតណ្ហា
 វិភវតណ្ហា
វត្តសិត្បូ: ពីធីបុណ្យផ្សេងៗ

ពីធីបុណ្យផ្សេងៗ
មាឃបូជា
ចូលឆ្នាំប្រពៃណីខ្មែរ
ច្រត់ព្រះន័ង្គល
វិសាខបូជា
ចូលព្រះវស្សា និងចេញវស្សា
កថិន
កាន់បិណ្ឌ និងភ្ជុំ
លយប្រទីប អកអំបុក និងសំពះព្រះខែ
បុណ្យឆ្លងនានា
ឆ្លងព្រះវិហារថ្មី
ពុទ្ធិកអនុវិទ្យាល័យសិត្បូ
សាលាឆាន់ និងរបងវត្ត
ចេតិយរួម

 សមិទ្ធិផល
ព្រះវិហារ
ពុទ្ធិកអនុវិទ្យាល័យ
ត្រូវបានកសាងឡេីង
សាលាឆាន់
ត្រូវបានកសាង
កុដិ និងអាស្រម
កុដមាន
របង

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:វត្តអារាមព្រះពុទ្ធសាសនា
វត្តសិត្បូ: បុណ្យឆ្លងនានា

បុណ្យឆ្លងនានា
ឆ្លងព្រះវិហារថ្មី
ពុទ្ធិកអនុវិទ្យាល័យសិត្បូ
សាលាឆាន់ និងរបងវត្ត
ចេតិយរួម

 សមិទ្ធិផល
ព្រះវិហារ
ពុទ្ធិកអនុវិទ្យាល័យ
ត្រូវបានកសាងឡេីង
សាលាឆាន់
ត្រូវបានកសាង
កុដិ និងអាស្រម
កុដមាន
របង

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:វត្តអារាមព្រះពុទ្ធសាសនា
វត្តសិត្បូ: ចេតិយរួម

ចេតិយរួម

 សមិទ្ធិផល
ព្រះវិហារ
ពុទ្ធិកអនុវិទ្យាល័យ
ត្រូវបានកសាងឡេីង
សាលាឆាន់
ត្រូវបានកសាង
កុដិ និងអាស្រម
កុដមាន
របង

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:វត្តអារាមព្រះពុទ្ធសាសនា
វត្តសិរីតេជោមហាទុប

វត្តសិរីតេជោមហាទុប ជា​វត្ត​មួយ​ដែល​មាន​ស្ថាបត្យកម្ម​លាយ​បញ្ចូល​គ្នា​នៃ​វប្បធម៌ ​វៀតណាម និង ​ខ្មែរ ​ក្នុង​ខេត្ត ស្រុកទ្រាំង ។ វត្ត​នេះ​ក៏​មាន​ឈ្មោះ​ថា Seray te cho mahatup ដែល​ជា ​ភាសា​ខ្មែរ ​មាន​ន័យ​ថា ​បង្កើត​ឡើង​ដោយ​គុណធម៌ ។
វត្តសិរីតេជោមហាទុប: ទីតាំង

ទីតាំង 
វត្តសិរីតេជោមហាទុប មានទីតាំងនៅផ្លូវ Van Ngoc Chinh ចង្កោមទី 9 សង្កាត់ 3 ក្រុង Soc Trang  ប្រហែល 2 នាទីពីកណ្តាលទីក្រុង Soc Trang ។ គីឡូម៉ែត្រ
វត្តសិរីតេជោមហាទុប: ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រវត្តិសាស្ត្រ 

 ឈ្មោះ 
ឈ្មោះខ្មែររបស់វត្ត វត្តសិរីតេជោមហាទុប, ឈ្មោះវៀតណាម និងប្រជាជនចិនអានពាក្យ មហាទុប ថា "ម៉ា តុក" ដូច្នេះវត្តនេះត្រូវបានគេហៅថា វត្តម៉ាតុក ។ 

 ប្រវត្តិនៃការបង្កើត 
វត្តសិរីតេជោមហាទុប​កសាង​ក្នុង ​ឆ្នាំ ១៥៦៩ ជាង ៤៥០ ឆ្នាំ​មុន ដោយ​លោក ថាច់ អ៊ុត។ ដំបូង​ឡើយ វត្ត​នេះ​សង់​ពី​ឈើ និង​ប្រក់​ដំបូល​ដោយ​ស្លឹក​ត្នោត  ។ ចាប់តាំងពីពេលនោះមក វត្តត្រូវបានជួសជុលឡើងវិញជាច្រើនដង។ 

នៅ ឆ្នាំ 1960 វត្តបានធ្វើការជួសជុលធំ ៗ ដល់សាលធំដោយប្រើសម្ភារៈរឹង។  

នៅ ថ្ងៃទី១២ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ១៩៩៩ ក្រសួងវប្បធម៌ និងព័ត៌មាន (ឥឡូវជាក្រសួងវប្បធម៌ កីឡា និងទេសចរណ៍) បានចេញសេចក្តីសម្រេចលេខ ០៥/១៩៩៩/QD-BVHTT ចាត់ចំណាត់ថ្នាក់វត្តសិរីតេជោមហាទុបជាបូជនីយដ្ឋានស្ថាបត្យកម្ម និងសិល្បៈជាតិ។ 

នៅ ​ឆ្នាំ​២០០៨ សាល​ធំ​នៃ​វត្ត​​បាន​ឆេះ​អស់។ 

នៅ ខែមេសា ឆ្នាំ២០០៩ សាលធំនៃវត្តត្រូវបានជួសជុលឱ្យដូចដើមវិញ។ 

ក្នុង ឆ្នាំ 2013 តំបន់ទេសចរណ៍វត្តត្រូវបានដាក់ឱ្យដំណើរការ ដែលមានទីតាំងនៅទល់មុខខ្លោងទ្វារប្រាសាទ មានចំណតរថយន្តធំទូលាយ និងសេវាកម្មងាយស្រួលផ្សេងទៀតដូចជា ភោជនីយដ្ឋាន វត្តភ្នំ រថភ្លើង...
វត្តសិរីតេជោមហាទុប: ឈ្មោះ

ឈ្មោះ 
ឈ្មោះខ្មែររបស់វត្ត វត្តសិរីតេជោមហាទុប, ឈ្មោះវៀតណាម និងប្រជាជនចិនអានពាក្យ មហាទុប ថា "ម៉ា តុក" ដូច្នេះវត្តនេះត្រូវបានគេហៅថា វត្តម៉ាតុក ។
វត្តសិរីតេជោមហាទុប: ប្រវត្តិនៃការបង្កើត

ប្រវត្តិនៃការបង្កើត 
វត្តសិរីតេជោមហាទុប​កសាង​ក្នុង ​ឆ្នាំ ១៥៦៩ ជាង ៤៥០ ឆ្នាំ​មុន ដោយ​លោក ថាច់ អ៊ុត។ ដំបូង​ឡើយ វត្ត​នេះ​សង់​ពី​ឈើ និង​ប្រក់​ដំបូល​ដោយ​ស្លឹក​ត្នោត  ។ ចាប់តាំងពីពេលនោះមក វត្តត្រូវបានជួសជុលឡើងវិញជាច្រើនដង។ 

នៅ ឆ្នាំ 1960 វត្តបានធ្វើការជួសជុលធំ ៗ ដល់សាលធំដោយប្រើសម្ភារៈរឹង។  

នៅ ថ្ងៃទី១២ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ១៩៩៩ ក្រសួងវប្បធម៌ និងព័ត៌មាន (ឥឡូវជាក្រសួងវប្បធម៌ កីឡា និងទេសចរណ៍) បានចេញសេចក្តីសម្រេចលេខ ០៥/១៩៩៩/QD-BVHTT ចាត់ចំណាត់ថ្នាក់វត្តសិរីតេជោមហាទុបជាបូជនីយដ្ឋានស្ថាបត្យកម្ម និងសិល្បៈជាតិ។ 

នៅ ​ឆ្នាំ​២០០៨ សាល​ធំ​នៃ​វត្ត​​បាន​ឆេះ​អស់។ 

នៅ ខែមេសា ឆ្នាំ២០០៩ សាលធំនៃវត្តត្រូវបានជួសជុលឱ្យដូចដើមវិញ។ 

ក្នុង ឆ្នាំ 2013 តំបន់ទេសចរណ៍វត្តត្រូវបានដាក់ឱ្យដំណើរការ ដែលមានទីតាំងនៅទល់មុខខ្លោងទ្វារប្រាសាទ មានចំណតរថយន្តធំទូលាយ និងសេវាកម្មងាយស្រួលផ្សេងទៀតដូចជា ភោជនីយដ្ឋាន វត្តភ្នំ រថភ្លើង...
វត្តសិរីតេជោមហាទុប: ស្ថាបត្យកម្ម

ស្ថាបត្យកម្ម 
អគារ​ស្ថាបត្យកម្ម​វត្ត​ មាន​ទីតាំង​ក្នុង​បរិវេណ​ទំហំ ៤ ហិកតា។ ស្ថាបត្យកម្ម​រួម​នេះ​រួម​បញ្ចូល​ទាំង​ការដ្ឋាន៖ សាលធំ សាលា​ប្រជុំ បន្ទប់​ស្នាក់​របស់​ព្រះសង្ឃ ប៉ម​សម្រាប់​ទុក​ផេះ​សម្រាប់​អ្នក​ស្លាប់ និង​បន្ទប់ទទួលភ្ញៀវ។ 

វត្តវត្តសិរីតេជោមហាទុបមានស្ថាបត្យកម្មខ្មែរបុរាណ សាលធំត្រូវបានសាងសង់ឡើងវិញដោយឥដ្ឋ ដំបូលប្រក់ក្បឿង ចុងទាំងបួននៃដំបូលកោងឆ្លាក់ដោយរូបពស់នាគ ហើយនៅលើដំបូលគឺជាប្រាង្គចង្អុល។ នៅ​ជុំវិញ​សាលធំ​មាន​ជួរ​ទ្រ​ទ្រ សសរ​នីមួយៗ​មាន​រូប​សំណាក​ព្រះនាង​កឹម​ណារ កាន់​ដៃ​នៅ​មុខ​ទ្រូង​របស់​នាង...
វត្តសុទស្សន៍

វត្តសុទស្សនទេពវរារាម (  ) ជាទីវត្តអារាមនៃពុទ្ធសាសនានៅទីក្រុងបាងកក ប្រទេសថៃ។ ជាវត្តអារាមរាជវង្សថ្នាក់ទីមួយ ដែលជាប្រាសាទមួយក្នុងចំណោមប្រាសាទទាំងដប់នៅក្នុងទីក្រុងបាងកក (២៣ នៅប្រទេសថៃ)។ ការ​សាង​សង់​ត្រូវ​បាន​ចាប់​ផ្តើ​ម​ដោយ​ព្រះបាទ ​ពុទ្ធយ៉តហ្វាចុឡាលោក នៅនៅក្នុងឆ្នាំ១៨០៧។ កាល​ពី​ដើម​ដំបូង​គេ​ហៅ​ថា "វត្ត​មហាសុទស្សន៍" (វត្ត​មហា​សុទស្សន៍ត) ហើយ​ស្ថិត​នៅ​ក្នុង​ព្រៃគុម្ព ។ ការស្ថាបនានិងការតុបតែងបន្ថែមត្រូវបានអនុវត្តដោយស្តេចពុទ្ធលើសឡានភាល័យ ដែលបានជួយឆ្លាក់ទ្វារឈើ ប៉ុន្តែប្រាសាទនេះមិនត្រូវបានបញ្ចប់រហូតដល់រជ្ជកាលព្រះបាទចេស្តាបតិន្ទ្រ(រាមាទី៣)ក្នុងឆ្នាំ១៨៤៧ ឬ ១៨៤៨ ។ វត្តអារាមរនេះមានរូបព្រះពុទ្ធ ​ព្រះ​ស្រី​សក្យមុនី (    ; RTGS ៖ Phra Si Sakkayamuni ) ដែលបានផ្លាស់ពីខេត្តសុខោទ័យ ។ នៅជាន់ក្រោមនៃមូលដ្ឋានមានវត្តចិនចំនួន 28 ដែលតំណាងឱ្យព្រះពុទ្ធ ២៨ អង្គដែលកើតនៅលើផែនដីនេះ។ ព្រះពុទ្ធត្រៃលោកជេដ្ឋ (   ) នៅ​ក្នុង​សាលឧបោសថ (​សាល​ប្រជុំ​) និង​ព្រះពុទ្ធសេដ្ឋមុនី ( ​) ក្នុង​សាល​ប្រជុំ​។

ក្នុង​ឆ្នាំ​២០០៥ វត្តអារាមនេះត្រូវបានដាក់ទៅ​អង្គការ​យូណេស្កូ ​ដើម្បី​ចាត់​ទុក​ជា ​សម្បត្តិ​បេតិកភណ្ឌ​ពិភពលោក ​នា​ពេល​អនាគត។
រូបភាពតូច| ព្រះ​សិក្ខា​មុនី​ត្រូវ​បាន​គេ​តម្កល់​នៅ​ក្នុង ​វិហារ ​ដែល​ត្រូវ​បាន​គេ​ស្គាល់​ផង​ដែរ​សម្រាប់​ផ្ទាំង​គំនូរ​ដ៏​ប្រណិត​របស់​ខ្លួន។
វត្តសុីសាកេត

ស្តាំ|រូបភាពតូច|250x250ភីកសែល| វត្តស៊ីសាកេត
វត្តស៊ីសាកេត (    ) ជា វត្ត ពុទ្ធសាសនា នៅ ទីក្រុងវៀងច័ន្ទ ប្រទេសឡាវ ។ វាស្ថិតនៅលើផ្លូវ ឡានសាង កែងនឹងផ្លូវ សេដ្ឋាធិរត្ន័ នៅភាគពាយព្យនៃ ហោព្រះកែវ ដែលពីមុនជា ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធ ។
វត្តសូរសែន្យ: ប្រវត្តិនៃវត្តសូរសែន្យ

ប្រវត្តិនៃវត្តសូរសែន្យ 
វត្តសូរសែន្យមានមកជាយូរមកហើយតាមភស្តុ័តាង បន្សល់ទុក ឃើងថ្មដែលគេឆ្លាក់ធ្វើជាសន្លឹកសីមា សរសេរខឿន ដុំថ្មឬសសីមា នឹងបំនែកបដិមាខ្លះ គឺថ្មសម័យអង្គរ ដូច្នេះបញ្ជាក់ថាវត្តសូរសែន្យ កើតនៅសម័យអង្គរ។

បច្ចុប្បន្ននេះ ទីវត្តសូរសែន្យចាស់នោះត្រូវបែកបាក់ខ្ទេចខ្ទីរ ហើយរុសរើមកធ្វើនៅខាងកើតសំណង់ចាស់ចម្ងាយ ៣០០ ម៉ែត ។​តាមចាស់ៗ ដឹង នឹងនិទានតៗមកថា វត្តសូរសែន្យនេះ ជាឈ្មោះនៃមេទ័ពក្លាហានម្នាក់ដែលបានបូជាជីវិតដើម្បីការពារមាតុភូមិហើយបាន បង្កបង្កើតវត្តសូរសែន្យនេះឡើយ ហើយលោកបានមរណៈកាលនៅទីនេះ ប្រជាពលរដ្ឋ ពុទ្ធបរស័ទមានការគោរពបូជារហូតមកដល់សព្វថ្ងៃនេះ។
វត្តសូរសែន្យ: ព្រះចៅអធិការវត្ត

ព្រះចៅអធិការវត្ត 
វត្តដែលរុសរើសមកកសាងថ្មីនេះ មានព្រះចៅអធិការចំនួន ៤ ហើយ គឺព្រះសពព្រះនាម៖
                              
 ព្រះសពព្រះនាម ប្រឹម មុំ
 ព្រះនាម             ម៉ៅ សំរិទ្ធ
 ព្រះនាម             សឿ អំ
 ព្រះនាម             ប៉ុល មាន់

តាមការដឹកនាំរបស់ព្រះសពទាំងបួនព្រះអង្គនេះ ឃើញស្នាដៃជាច្រើន ដែលជាសមិទ្ធិផលសំខាន់គឺៈ
 វិហារ សាលាបុណ្យ កុដិ សាលាបាលី ចេតិយ៍ សាលាបឋមសិក្សា ផ្លូវថ្នល់ ស្ពាន អណ្តូងទឹក ស្រះ ដាំដើមឈើរជាច្រើន របង ខ្លោងទ្វា ។ល។ 
 បានបណ្តុះបណ្តាលប្រជាពលរដ្ឋ អោយសិក្សារៀនសូត្រចំណេះដឹងទូទៅ រៀនសូត្រធម៌ អោយថ្វាយខ្លួនជាឧបាសក ឧបាសិកាជាច្រើន។ ​​
 បានបង្រៀន សមាធិ សមថ វិបស្សនា ចំពោះយោគីបុគ្គលជាច្រើននាក់។
 បានអប់រំទូន្មាន ប្រៀនប្រដៅអោយមានសាមគ្គីភាព រវាងគ្នានឹងគ្នា។
 ចូលរួមកសាងមាតុភូមិយ៉ាងច្រើនរហូតបានទទួលមេដៃស្ថាបនាជាតិ ពីព្រះមហាក្សត្រ។
  
   

Category:ព្រះពុទ្ធសាសនា
Category:វត្តអារាម
វត្តសៀងថង

វត្តសៀងថង ឬ វត្តសៀងទង គឺជាវត្តអារាមនៃព្រះពុទ្ធសាសនា ស្ថិតនៅភាគខាងជើងនៃហ្លួងព្រះបាង ប្រទេសឡាវ ។ វត្តនេះត្រូវបាន សាងសង់ឡើងក្នុងចន្លោះឆ្នាំ១៥៥៩ ដល់ ១៥៦០ ដោយសម្តេចព្រះជ័យជេដ្ឋាធិរាជ វត្តសៀងថង គឺជាវត្តអារាមមួយដ៏សំខាន់បំផុតរបស់ឡាវ ហើយនៅតែជាវិមានដ៏សំខាន់មួយចំពោះស្មារតីនៃសាសនា រាជវង្ស និងសិល្បៈប្រពៃណី។  
រូបភាពតូច|ទិដ្ឋភាពវត្តសៀងថង
វត្តស៊ីមឿង

ស្តាំ|360x360ភីកសែល
វត្តស៊ីមឿង ឬ ស៊ីមឿង ( លាវ : ວັດສີເມືອງ) គឺជា វត្តអារាមបែបពុទ្ធសាសនា នៅ ទីក្រុងវៀងច័ន្ទ រដ្ឋធានីនៃ ប្រទេសឡាវ ។
វត្តស៊ីមឿង: ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រវត្តិសាស្ត្រ 
វត្តនេះ​ត្រូវ​បាន​គេ​សាង​សង់​នៅ​ឆ្នាំ ១៥៦៣ ក្នុង​ ​អាណាចក្រ ឡាន សាង ។
រូបភាពតូច|293x293ភីកសែល| ព្រះពុទ្ធបដិមានៅប្រាសាទ
រូបសំណាក ព្រះបាទស្រីស្វាងវង្ស ឈរនៅមុខវត្តស៊ីមឿង។

នៅក្នុងវត្តមានសំណល់ប្រាសាទខ្មែរដែលគេជឿថាជាធម្មសាលានៃព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧។

មាន រឿងព្រេងមួយ ថាស្ត្រីមានផ្ទៃពោះនៅពេលសាងសង់ត្រូវបានថ្វាយជាយញ្ញបូជាដល់ព្រះ។
វត្តស៊ីមឿង: ការពិពណ៌នា

ការពិពណ៌នា 
នៅខាងក្នុងប្រាសាទគឺមិនធម្មតាទេដែលបែងចែកជាពីរបន្ទប់។ បន្ទប់​ខាង​មុខ​មាន​ភាព​ស្ងប់ស្ងាត់ ដោយ​មាន​ព្រះសង្ឃ​នៅ​នឹង​ដៃ​ជា​ធម្មតា​ដើម្បី​ប្រគេន​ពរ។ បន្ទប់​ខាង​ក្រោយ​មាន​អាសនៈ​ធំ​មួយ មាន​រូប​បដិមា និង​រូប ​ព្រះពុទ្ធ ។
វត្តស៊ូឡេ

វត្តស៊ូឡេ (  ) គឺជា ចេតិយភូមា ដែលមានទីតាំងនៅកណ្តាលទីក្រុង យ៉ាំងហ្គោន ដោយកាន់កាប់កណ្តាលទីក្រុង និងជាកន្លែងដ៏សំខាន់នៅក្នុងនយោបាយ មនោគមវិជ្ជា និងភូមិសាស្ត្រភូមាសហសម័យ។ យោងទៅតាមរឿងព្រេង វាត្រូវបានសាងសង់ឡើងមុន វត្ត ស្វេដាហ្គន ក្នុងសម័យ ព្រះពុទ្ធ ដែលធ្វើឱ្យវាមានអាយុកាលជាង 2,600 ឆ្នាំ។ រឿងព្រេងភូមាបានរៀបរាប់ថា ទីតាំងសម្រាប់វត្ត ស្វេដាហ្គន ត្រូវបានស្នើសុំឱ្យបង្ហាញពី ណាតចាស់មួយអង្គដែលគង់នៅទីកន្លែងដែលវត្ត ស៊ូល បច្ចុប្បន្នឈរ។

វត្ត ស៊ូល គឺជាចំណុចស្នូលនៃនយោបាយទីក្រុង យុាំងហ្គោ និងភូមា។ វាបានបម្រើការជាចំណុចប្រមូលផ្តុំនៅក្នុង ការបះបោរឆ្នាំ 1988 បដិវត្ត សាហ្វាន ឆ្នាំ 2007 និង បដិវត្តនិទាឃរដូវឆ្នាំ 2021 ។

វត្ត​នេះ​ត្រូវ​បាន​ចុះ​ក្នុង ​បញ្ជី​បេតិកភណ្ឌ​ទីក្រុង​យ៉ាំងហ្គោន ។ 
ធ្វេង|រូបភាពតូច|ចេតិយវត្តស៊ូល
ធ្វេង|រូបភាពតូច|វត្តស៊ូល នៅក្នងឆ្នាំ ១៨៩០
វត្តស្រះកេស

វត្តស្រះកេសរាជវរមហាវិហារ (  )  ជាធម្មតា​គេ​កាត់​ឱ្យ​ខ្លី​ថា វត្តស្រះកេស គឺជា​វត្តព្រះពុទ្ធសាសនា ក្នុងសង្កាត់ផមប្រាពសាទ្រូផៃ ទីក្រុង​បាងកក ប្រទេស​ថៃ ។

នេះមានអាយុកាលតាំងពីសម័យអយុធ្យា ដែលកាលនោះគេស្គាល់ថា វត្តស្រះកេត។ នៅពេលដែលទីក្រុងបាងកកក្លាយជារាជធានី ព្រះបាទពុទ្ធយ៉តហ្វាចុឡាលោក(រាមាទី១) (១៧៣៧-១៨០៩) បានជួសជុលប្រាសាទ ហើយដាក់ឈ្មោះបច្ចុប្បន្នរបស់វា (ដែលប្រែថា "ជម្រះកេសា")៖ វាត្រូវបានគេជឿថា នៅពេលទ្រង់ត្រលប់ពីសង្គ្រាម ស្តេចឈប់ទទួលយកងូតទឹក និងកក់សក់នៅទីនេះ។ មុននឹងចូលទីក្រុងខាងក្នុង ។
វត្តស្រះកែវ (ខេត្ត ឧប្បលរាជធានី)

វត្តស្រះកែវ ឬ វត្តតៃ ជាវត្តព្រៃមួយដែលមានទំនាក់ទំនងជាមួយនិកាយ ថេរវាទ គឺ និកាយ ធម្មយុត្តិក វត្តនេះត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅក្នុង ឆ្នាំ 1863 ដោយ ព្រះតេជគុណ ផាន់ធុល (ឌឺ) ព្រះមហាថេរា ដែលបានបង្កើតសង្ឃ និកាយធម្មយុត្ត នៅ​ខេត្ត ឧប្បល និង​ភូមិភាគ​ឦសាន វត្ត​ស្រះកែវ ជា​វត្ត​អារាមធម្មយុត្តិក គឺជាវត្តទីប្រាំនៅក្នុងខេត្ត នេះ និង ភូមិភាគឦសាន វត្តនេះនេះស្ថិតនៅក្នុងតំបន់ កែងសះពឺ  ជាប់នឹង ទន្លេ មូន ក្នុងតំបន់នៃ ក្រុង ពិបុលមង្សាហារ  ដែលមានចម្ងាយប្រហែល 45 គីឡូម៉ែត្រពី ខេត្ត
វត្តស្រះកែវ (ខេត្ត ឧប្បលរាជធានី): កត់ត្រា

កត់ត្រា 
វត្តស្រះកែវ ជាវត្តបុរាណដែលមានតម្លៃសម្រាប់ប្រជាជនថៃ។ ដើមឡើយជាតំបន់ ប្រាសាទថ្មបុរាណ វា​នៅ​ជាប់​នឹង ​ទន្លេ​មូន ​ក្នុង​តំបន់ កែងសះពឺ ​ដែលមាន ​ស្រះ​បុរាណ​មួយ ​ដែល​គេ​ជឿថា​ជា​ប្រភព​ទឹក​ពិសិដ្ឋ។ ពេលខ្លះ នឹងមានពន្លឺដូចគ្រាប់គ្រីស្តាល់ផុសចេញពីស្រះបុរាណ រំកិលទៅទិសខាងលិចប្រហែល ១ គីឡូម៉ែត្រ រួចអណ្តែតចុះតាម ជម្រាលភ្នំដី ឬពេលខ្លះវាអណ្តែតឡើងពីជម្រាលភ្នំដី ហើយចុះចតនៅចំណោតបុរាណស្រះ។ នៅពេលដែលវត្តត្រូវបានសាងសង់នៅក្នុងតំបន់ទាំងពីរនេះ។ ដូច្នេះ​ហើយ​បាន​គេ​ដាក់​ឈ្មោះ​ថា វត្ត​ស្រះកែវ និង ​វត្ត​ភូខៅកែវ។
វត្តស្រះទន្លេ

វត្ត​ស្រះ​ទន្លេ (วัดสระทะเล) ជាវត្ត ​ហ្លួង ​ស្ថិត​នៅ​ក្រោម​ការ​បញ្ជា​របស់​ព្រះសង្ឃ ​មហានិកាយ ដែល​មាន​ទីតាំង​ស្ថិត​នៅ​ក្នុង ​ឃុំ​ស្រះ​ទន្លេ ស្រុក​ពយុហគិរី ខេត្តនគរសុវណ៌ មានផ្ទៃដី 60 រ៉ៃ 1 ngan 78 ការ៉េ 

វត្ត​ស្រះទន្លេសា​ត្រូវ​បាន​បង្កើត​ឡើង​ក្នុង​សគ១៨០៤57 ស្ថិតនៅភូមិស្ទន្លេឡី។ ពីមុនឈ្មោះ ណនទន្លេ។ ព្រោះនៅជាប់ស្រះទឹក ក្រោយមក ព្រះតេជគុណបិតា ថេត បានធ្វើដំណើរទៅកាន់ភូមិ ហើយសុំឱ្យបង្កើតវត្តមួយនៅខាងត្បូងវាលភក់។ ហើយ​បាន​ធ្វើ​វាលភក់​ក្លាយជា​ស្រះ​ទឹក​ដែល​មាន​ផ្ទៃដី​ប្រមាណ​២០​រ៉ៃ ទើប​ប្តូរ​ឈ្មោះ​ពី​ស្រះ​ទឹក​ទៅជា​ស្រះទន្លេ ហើយ​វត្ត​នេះ​ត្រូវ​បាន​គេ​ដាក់​ឈ្មោះ​តាម។  

វត្ថុស័ក្តិសិទ្ធិសំខាន់មួយគឺ ហ្លួងផដាំ នៃវត្តស្រះទន្លេ អ្នកភូមិបានឃើញព្រះពុទ្ធបដិមាធំបីនៅកណ្តាលព្រៃស្រោង។ បច្ចុប្បន្ននេះនៅសល់តែមួយ។ អ្នក​ភូមិ​ហៅ​ថា ហ្លួងផដាំ គ្មាន​នរណា​ដឹង​ពី​ប្រវត្តិ​នៃ​វត្ត​ស្រះ​ទន្ល ដែល​ក្លាយ​ជា​ប្រាសាទ​ដែល​គេ​បោះ​បង់​ចោល​នោះ​ទេ រហូតដល់ពេល ឆ្នាំ 1955 មេភូមិ Poon Kaewkong បានបញ្ចុះបញ្ចូលអ្នកភូមិឱ្យយកស័ង្កសីមកគ្របរូបព្រះពុទ្ធ។ ក្រោយ​មក​ក៏​ចាប់​ផ្ដើម​មាន​អ្នក​ជឿ​បាន​រួម​គ្នា​សាង​សង់​អគារ​សម្រាប់​បាំង​រូប​ព្រះពុទ្ធ។ ហើយ​បាន​ជួយ​ពង្រីក​ជុំវិញ  ដើម្បី​ធ្វើ​ជា​អគារ​ពហុ​បំណង​សម្រាប់​ប្រើប្រាស់​ក្នុង​សកម្មភាព​ពុទ្ធសាសនា ហ្លួងផដាំប្រហែលជាត្រូវបានសាងសង់ឡើងក្នុងសម័យសុខោទ័យ ហើយមានអាយុកាលប្រហែល 700 ឆ្នាំ 

ព្រះវិហារមានព្រះសង្ឃ គឺ ហ្លួងផថេត ដែល​អ្នក​ភូមិ​គោរព​យ៉ាង​ខ្លាំង ព្រះអង្គ​មាន​ជំនាញ​ខាង​វេទមន្ត​ទឹក​បរិសុទ្ធ មាន​សុន្ទរកថា​ត្រឹមត្រូវ ហើយ​ជា​អ្នក​ជំនាញ​ខាង​វិបស្សនា​សមាធិ។

វត្តនេះមានបំណែកឥដ្ឋនិងថ្មដែលជាសំណល់សិល្បះខ្មែរ ប្រហែលក្នុងរចនាបថបាភួន។
វត្តស្វាយពក: ប្រវត្តិសង្ខេបវត្តមុនីរង្សីសិរីវរារាមស្វាយពក   ឃុំកំពង់រាជ ស្រុកថ្កូវ ខេត្តព្រះត្រពាំង ដែនដីសណ្តរទន្លេមេគង្គ

ប្រវត្តិសង្ខេបវត្តមុនីរង្សីសិរីវរារាមស្វាយពក   ឃុំកំពង់រាជ ស្រុកថ្កូវ ខេត្តព្រះត្រពាំង ដែនដីសណ្តរទន្លេមេគង្គ 
​​​​​​          ក្នុងពុទ្ធសតវត្សរ៍ទី ២១ ព.ស. ២១១១ ត្រូវនឹងគ្រឹស្តសតវត្សរ៍ទី ១៥ នៃ គ.ស.១៥៦៧ត្រូវនឹងឆ្នាំថោះនព្វស័ក។ នៅក្នុងរយៈកាលនោះមានឧបាសក ថាច់ពុធ និងឧបាសិកានាម គឹមប្រឺ ដោយគាត់យល់ឃើញថាប្រជាពុទ្ធបរិសទ្យ មានការលំបាកក្នុងការបំពេញនូវ បុញ្ញកិរិយាវត្ថុទាំងឡាយ ព្រោះនៅក្នុង សម័យនោះ ផ្នែកខាងវត្តអារាមនៅមានការ ខ្សត់ខ្សោយពន់ពេកណាស់ ម្យ៉ាងទៀត ក្នុងចំណុះស្រុកទាំងមូល ក៏មានចំនួនប្រជាជន ច្រើនកុះករ ។ ដោយមានឆន្ទៈជាមូលដ្ឋាន ដើម្បីឲ្យមានទីស្ថានមួយសម្រាប់ពុទ្ធសាសនិកជន ទូទៅបំពេញនូវកុសលធម៌ទាំងពួង ទើបពួកគាត់ជាមគ្គុទ្ទេសក៍ ហើយទៅអារាធនានិមន្ត ព្រះពហ្សូតព្រះនាម ថាច់ ច័ន្ទ គង់នៅវត្តកំពង់ហ្លួង ( កំពុងក្តី )  ដើម្បីធ្វើជាប្រធាន ក្នុងការកសាង ។ មិនតែប៉ុណ្ណោះសោត ឧបាសក ឧបាសិកា នេះថែមទាំងបាន ប្រគេនដីភូមិ ដែលជាកម្មសិទ្ធិរបស់ខ្លួនចំនួន២០កុង(២ហិកតា)ដើម្បីកសាងវត្ត។ ក្នុងការកសាងវត្តនេះ មានការជួបប្រទះនូវមហាឧបសគ្គច្រើនបែប ច្រើនយ៉ាងណាស់ តែអាស្រ័យនៅលើគោល ជំហរ តស៊ូ ប្តូរផ្តាច់របស់ព្រះតេជគុណ រួមជាមួយនឹងពុទ្ធបរិស័ទ បានជំនះទៅលើរាល់ការ  លំបាក និងពុះពាគ្រប់ឧបសគ្គ ព្រមទាំងប្តេជ្ញា តស៊ូក្នុងការស្ថាបនាកសាងនេះឲ្យបាន សម្រេចដូចបំណង។ ព្រះតេជគុណ ក៏ដូចជាពុទ្ធបរិស័ទ បានមូលមតិគ្នាជាឯកច្ឆ័ន្ទ បញ្ចញអស់ពីសមត្ថភាព ទាំងកម្លាំងកាយ និងកម្លាំងសទ្ធាឥតមានរួញរាដរាបដល់បាន សម្រេច។ ឆ្នាំម្សាញ់ ឯកស័ក ព.ស. ២១១៣ គ.ស. គ.ស. ១៥៦៩ ធ្វើបុណ្យបញ្ចុះសីមា ព្រមទាំងបដិស្ឋាន ព្រះពហូស្សូត ព្រះនាម ថាច់ ច័ន្ទ ឡើងជាចៅអធិការ ។ វត្តនេះ ប្រាកដនាមថា ព្រះពោធិវង្សារាម ដោយមានត្រាធ្វើអំពី ស្ពាន់ទុកជា សក្ខីភាព ។
វត្តស្វាយពក: សណ្ឋានភូមិស្វាយពក

សណ្ឋានភូមិស្វាយពក 
ភូមិស្វាយពកជាភូមិមួយនៅចន្លោះភូមិជំនិត និងភូមិជ្រៃធំ , មានបណ្តោយជា ៣គ.ម.។ បុរាណស្ថានក្នុងភូមិស្វាយពកនាពេលបច្ចុប្បន្ន៖
១. នៅភាគខាងកើតមានត្រពាំងវែងមួយមានបណ្តោយប្រហែល ៣០០ ម៉ែត្រ ទទឹងជាង ៥០ ម៉ែត្រ ។ ត្រពាំងនេះពីសម័យដើមជារម្មណីយដ្ឋាន មួយសម្រាប់ប្រជាពុទ្ធបរិស័ទ នៅក្នុងស្រុកនេះ។ នៅក្នុងឆ្នាំច ឆស័ក ព.ស. ២៤១៨ គ.ស. ១៨៧៤ ពុទ្ធបរិស័ទក្នុងតំបន់នេះ បានជីករកឃើញ សិលារចនា (ឬក្បាច់ចម្លាក់ដោយថ្ម) មួយផ្ទាំង សព្វថ្ងៃ មកតម្កល់ នៅក្នុងមុខអាសនៈក្នុងព្រះវិហារ។ បើតាមសេចក្តីសន្និដ្ឋាន ប្រហែលជាពីជំនាន់ដើម នៅទីត្រពាំងនេះមានកសាងជាប្រសាទឬស្ថូបព្រះចេតិយអ្វីមួយ។
២. ត្រពាំងទទឹងថ្ងៃ , នេះជាឈ្មោះត្រពាំងមួយមានទំហំរាង ៤ ជ្រុងទ្រវែង ប្រមាណ ១៥ កុងដី, នៅក្បែរមាត់ត្រពាំងនេះ មានតម្បូកមួយ ចម្ងាយពីត្រពាំងប្រមាណ ៥៥ ម. ។ ទីដម្បូកនេះ គឺ ប្រាសាទពីបុរាណ ប៉ុន្តែសព្វថ្ងៃ នៅសល់តែគំនូរថ្ម តូចធំ ពាសពេញក្នុងព្រៃ, មានថ្មចម្លាក់ទៅជារូបទង់និងក្បាច់ផ្សេងៗ។ល។ នៅក្នុងឆ្នាំមមី អដ្ឋស័ក ព.ស. ២៣៩០ ពួកជ្វា បានមកគាស់យកកំណប់មាសអស់ពីរ ពន្តុង (ពីរក្រឡ) នៅត្រង់ជ្រុងទិសអាគ្នេយ៍ នៃតម្បូកនេះ។
៣. ត្រពាំងថ្មល់បត, ជាឈ្មោះត្រពាំងមួយនៅក្នុងភមិស្វាយពកខាងលិច ។ ត្រពាំងនេះ មានប្រវែងប្រហែល២៥០ម. ទទឹង២៥ម.។ បើយោងទៅតាមវត្ថុបុរាណ  ជាភស្តុតាងខ្លះ ៗ  ដូចបានរៀបរាប់មកខាងលើនេះ ជាការមួយ បញ្ជាក់ឲ្យឃើញថា ស្វាយពក ជាស្រុកមួយ មានអាយុជាង ៥០០ ឆ្នាំមកហើយ ។​

ភិក្ខុ គម្ភីរប្បញ្ញោ សឺន សុខ​ ចាំង អ្នកដាក់ប្រវត្តិ វត្តមុនីរង្សីសិរីវរារាម ស្វាយពក ចូលក្នុងវិគីភីឌា
វត្តស្វាយពពែ

វត្តស្វាយ​ពពែ​ជា​វត្ត​មួយ  ស្ថិត​នៅ​ក្នុង​ទី​ក្រុងភ្នំពេញ ។  វត្ត​នេះ​ស្ថិត​នៅ​តាម​បណ្ដោយ ​វិថីសុធារស ទល់​មុខ​នឹង​ស្ថាន​ទូត​សហព័ន្ធរុស្ស៊ី ។  វត្តនេះ  ក៏​មានពុទ្ធិកសកលវិទ្យាល័យ​មួយ​ឈ្មោះថា ពុទ្ធិកសកលវិទ្យាល័យសីហមុនីរាជ ។

វត្ត​នេះ​ស្ថិត​នៅ​ក្រោម​ព្រះ​រាជកិច្ច​ដឹក​នាំ របស់​សម្តេច​ព្រះអភិសេរី មហាសុគន្ធាធិបតី ប៊ួរ គ្រី សម្តេច​ព្រះ​មហាសង្ឃរាជ​នៃ​គណៈ​ធម្មយុត្តិកនិកាយ ។

ក្នុង​បរិវេណ  មាន​ចេតិយ​ព័ណ៌​លឿង​ដូច​មាស និង​មាន​រាង​ដូច​ជួង ស្ថិត​នៅ​មួយ​ជួរ នៅ​ខាង​មុខ​ព្រះវិហារ  ដែល​មាន​សំបុរ​ស្រអាប់​ណាស់​ទៅ​ហើយ ។

នៅ​ខាង​ជើង​  ជាប់​ព្រះវិហារ  មាន​អគារ​ព័ណ៌​ក្រហម​ក្រមៅ​ថ្មី  មាន​ដំបូល​បួន​ថ្នាក់​ឈ្មោះថា ៖  ព្រះវិមាន​ធម្មយុត្តិកាធិបតី… គឺ​ជា​រាជកុដិ ឬ​ព្រះ​រាជ​ដំណាក់​កុដិ​របស់សម្តេច​ព្​រះមហាសង្ឃរាជ ប៊ួរ គ្រី  ដែល​នៅ​មិន​ទាន់​បាន​ធ្វើ​ពិធី​បុណ្យ​ឆ្លង​សម្ភោទ្យ​កាត់​ខ្សែ​បូ​នៅ​ឡើយ  ដែល​ជា​ហេតុ​នាំឲ្យ​សម្តេច​ព្រះមហា​សង្ឃរាជ នៅ​មិនទាន់​យាង​មក​គង់​នៅ​ជា​អចិន្រ្តៃយ៍​ក្នុង​ទី​អារាម​វត្ត​ស្វាយ​ពពែ​នេះ​នៅ​ឡើយ​ដែរ ។  នៅ​លើ​ជញ្ជាំង​ហោជាង​ប៉ែក​ខាង​ក្រោយ នៃ​ព្រះ​វិមាន​ធម្មយុត្តិកាធិបតី  មាន​សរសេរ​អក្សរ​ចិន ។

នៅ​ជាប់​របង​ជិត​ច្រក​ផ្លូវ​ចូល​ប៉ែក​ខាង​ជើង  មាន​អគារ​សិក្សា​បណ្តោយ​ថ្ងៃ​មួយ  ឈ្មោះ​ថា ៖  ពុទ្ធិកសកលវិទ្យាល័យ ព្រះ​សីហមុនីរាជា… ។  អគាររបស់​សកលវិទ្យាល័យ​នេះ  រាង​ចំឡែក​បន្តិច  ដោយ​សារ​តែ​នៅ​ខាង​មុខ​យ៉​ដែល​បែរ​ចេញ​ក្រៅ​នេះ  ត្រូវ​បាន​បាំង​ដោយ​សំណាញ់​ដែក​គ្រប់​ជាន់​ទាំង​អស់ ។  ចំណែក​ឯនៅ​កៀន​របង​ខាង​ក្រោយ ជ្រុង​ខាង​ជើង​ប៉ែក​ខាង​លិច  ឃើញ​មាន​អគារ​សិក្សាមួយ​ខ្នង  ធ្វើ​ជិត​ហើយ​រួច​រាល់​ដែរ  ដែល​ស្លាក​ប៉ាយ​នៅ​លើ​ដំបូល​ដាក់​ថា  កសាង​ឧទ្ទិសចំពោះ​ព្រះពុទ្ធសាសនា ដោយ​សម្តេច​តេជោ និង​លោក​ជំទាវ​ផង​ដែរ… ។

ក្រៅ​ពី​នោះ  នៅ​មាន​អគារ​ចាស់ ៗ មួយ​ចំនួន​ទៀត  ដូច​ជា បណ្ណាល័យ និង​កុដិ​ព្រះសង្ឃ ជា​ដើម  ។  រី​ឯ​សាលាឆាន់​វិញ  ហាក់​ដូច​ជា​សំងំ​លាក់​ខ្លួន មិន​ចង់​ឲ្យ​ភ្ញៀវជិត​ឆ្ងាយ​បាន​ឃើញ​ពី​ទិដ្ឋភាព​ខាង​ក្នុង​សោះ ៕
វត្តស្វាយពពែ: តំនភា្ជប់

តំនភា្ជប់ 

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:វត្តអារាមព្រះពុទ្ធសាសនា
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ភ្នំពេញ
វត្តហសៀងវរវិហារ

ស្តាំ|រូបភាពតូច|300x300ភីកសែល
វត្តហសៀងវរវិហារ ជា​វត្តអារាមបែបព្រះពុទ្ធសាសនាមួយ​នៅ​ក្នុងទី​ក្រុងហ្លួងព្រះបាង ប្រទេស​ឡាវ ។ Wat Hosian Voravihane on Geospike

ជា​វត្តអារាមដ៏សកម្ម ទីធ្លា​នោះ​រួម​មាន​កុដិ​សម្រាប់​ព្រះសង្ឃ និង​អគារ​សិក្សា​មួយ។
វត្តហ្វាងភ្វូក

thumb|right|ខ្លោងទ្វារវត្តនៅសេសសល់
thumb|right|ខ្លោងទ្វារវត្តនៅសេសសល់
វត្តហ្វាងភ្វូក (, ន័យចំ: មហាប្រសិទ្ធី, ហានទឹ: 弘福寺) គឺជាវត្តមួយស្ថិតនៅក្នុងភូមិធួនត្រាច ឃុំមីស៊្វី ស្រុកឡេធុយ ខេត្តគ័ងប៊ិញ តំបន់ឆ្នេរកណ្ដាលខាងជើងនៃវៀតណាម។ វត្តនេះមានប្រវត្តិ ៧០០ ឆ្នាំជាងហើយ ក្នុងចំណោមវត្តចំណាស់បំផុតនៅវៀតណាមកណ្ដាល។
វត្តអង្គ

វត្តអង្គ ឬ វត្តអង្គរាជបូរី គឺជាវត្តអារាមខ្មែរបុរាណមួយនៅក្នុងវត្តអារាមខ្មែរនៃខេត្តព្រះត្រពាំង។  បច្ចុប្បន្ន​ស្ថិត​នៅ​លើ​ ទី​រួម​ខេត្តព្រះត្រពាំង ខេត្ត​ព្រះត្រពាំង ដែនដីកម្ពុជាក្រោម ឬ វៀតណាមខាងត្បូង បច្ចុប្បន្ន។     

វត្តអង្គ ជាវត្តអារាម​ធម្មតា​មួយក្នុងចំណោមវត្តខ្មែរ​ចំនួន ១៤១ នៅ​ខេត្តព្រះត្រពាំង។ ទីតាំងប្រវត្តិសាស្ត្រវត្តអង្គមានកសាងតាំងពីឆ្នាំ ៩៩០ ... នៅ ឆ្នាំ ១៦៩៥ សាលធំត្រូវបានសាងសង់ឡើងវិញដោយស្លឹកឫស្សី។ នៅ ឆ្នាំ១៨៤២ វត្តនេះត្រូវបានសាងសង់ឡើងវិញដោយឈើដ៏មានតម្លៃ (រួយ ល្ង និងសសរចំនួន៦០) ដំបូលប្រក់ក្បឿង និងជញ្ជាំង។ បន្ទាប់​មក វត្ត​ក៏​ត្រូវ​បាន​គេ​ជួស​ជុល​ឡើង​វិញ​ប៉ុន្មាន​ដង​ទៀត  ។  

វត្តនេះមានចំងាយប្រហែល ៥ គីឡូម៉ែត្រពីកណ្តាលទីក្រុងត្រាវិញ ក្នុងបរិវេណស្រះគូ និងទល់មុខសារមន្ទីរវប្បធម៌ជាតិខ្មែរខេត្ត។ វត្ត​នេះ​ស្ថិត​ក្នុង​ផ្ទៃ​ដី​ប្រមាណ​ជា ៤ ​ហិកតារ ព័ទ្ធ​ជុំវិញ​ដោយ​កសិណ​ដ៏​ជ្រៅ ហើយ​ត្រូវ​បាន​កសាង​តាម​រចនាប័ទ្ម​ស្ថាបត្យកម្ម​នៃ​វត្តខ្មែរភាគត្បូង ។រូបភាពតូច|ទិដ្ឋភាពនៃព្រះវិហារវត្តអង្គរាជបូរី
វត្តអង្គទឺមហាវិហារ

រូបភាពតូច|ទិដ្ឋភាពវត្ដអង្គទឺម
វត្តអង្គទឺមហាវិហារ ( ប្រាសាទព្រះពុទ្ធធ្ងន់ ) គឺជាវត្តមួយក្នុងចំណោមវត្តព្រះពុទ្ធសាសនាជាច្រើននៅក្នុងទីក្រុង វៀងច័ន្ទន៍ ប្រទេសឡាវ ។ ឈ្មោះ​នេះ​ត្រូវ​បាន​គេ​ផ្តល់​ឱ្យ​ទៅ​ព្រះវិហារនេះដោយ​សារ​តែ​ព្រះពុទ្ធ​រូប​ព្រះ​អង្គ​ធំ ​សំរឹទ្ធិ ​ដែល​គង់​នៅ​ក្នុង​វត្ត​នេះ​គឺ​ជា​ព្រះពុទ្ធ​ដែល​ធំ​ជាង​គេ​នៅ​ក្រុង​វៀងចន្ទន៍។ Brecht, L. (2010). Vientiane, Pt 1 of 3. Retrieved October 23, 2010, from http://www.worldisround.com/browse/Asia/SoutheastAsia/Laos/  Fiala, R. D. (2002). Wat Ong Teu, Vientiane, Laos. Retrieved October 19, 2010, from http://www.orientalarchitecture.com/laos/vientiane/wat-ong-teu.php Ministry of Information and Culture; Rockefeller Foundation. (2005, September 10). Laos Cultural Profile. Retrieved October 23, 2010, from Visiting Arts: http://culturalprofiles.net/laos/Directories/Laos_Cultural_Profile/-30.html វត្តនេះត្រូវបានសាងសង់ឡើងដំបូងដោយព្រះបាទជេដ្ឋាធិរាជ  ក្នុងសតវត្សទី១៦ (ត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាភាពរីកចម្រើននៃព្រះពុទ្ធសាសនានៅប្រទេសលាវ) នៅពេលដែលប្រទេសលាវត្រូវបានលុកលុយដោយភូមា ប៉ុន្តែក្រោយមកត្រូវបានកម្ទេចចោលក្នុងពេលមានការឈ្លានពានពីបរទេស។  Craft Revival Trust. (2007, May). Laos Crafts. Retrieved October 23, 2010, from Craft Revival Quarterly: http://craftrevival.org/CraftSearch.asp?CountryCode=LAOS  Stuart-Fox, M. (1986). Laos: Politics, Economics and Society. Boulder: Lynne Rienner Publishers, Inc. ដូច្នេះវាប្រហែលជាបានឆ្លងកាត់ការស្ថាបនាឡើងវិញជាច្រើនក្នុងអំឡុងសតវត្សទី 19 ឬ 20 ដើម្បីសម្រេចបាននូវរូបរាងដែលវាមានសព្វថ្ងៃនេះ។

ទោះបីជាប្រាសាទនេះត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងទីក្រុងវៀងច័ន្ទន៍ក៏ដោយ វាមានរូបរាងជាមូលដ្ឋានសម្រាប់អ្វីដែលត្រូវបានគេស្គាល់ថាជា 'រចនាបថហ្លួងព្រះបាង I' ជាមួយនឹងការប្រើប្រាស់តិចតួចនៃការធ្វើឥដ្ឋ និងតួរាងចតុកោណ។  

វត្តអង្គទឺម ត្រូវបានគេនិយាយថា ត្រូវបានគេតម្កល់នៅតាមបណ្តោយចំណុចសំខាន់មួយ ស្របតាមប្រាសាទចំនួនបីផ្សេងទៀត ប៉ុន្តែវាអាចជាការចៃដន្យ។
រូបភាពតូច| ច្រកចូលវត្តអង្គទឺម
រូបភាពតូច| ព្រះពុទ្ធ​អង្គ​ទាំង​បី។
វត្តអង្គមានជ័យ

វត្តអង្គមានជ័យមានទីតាំងស្ថិតនៅក្នុងភូមិត្រពាំងអង្គ ឃុំកំពែង ស្រុកព្រៃកប្បាស ខេត្តតាកែវ។ វត្តអង្គមានជ័យត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយពុទ្ធបរិស័ទនៅក្នុងភូមិត្រពាំងអង្គខាងជើង និងខាងត្បូងនៅក្នុងឆ្នាំ២០០០ ដោយបានជ្រើសរើសយកទីទួលមួយ ដែលស្ថិតនៅចន្លោះភូមិត្រពាំងអង្គខាងជើង និងខាងត្បូង នៅខាងមុខមានត្រពាំងមួយដែលមានជម្រៅជ្រៅបន្តិច។ បានជាវត្តនេះមានឈ្មោះថា អង្គមានជ័យ តាមរយៈអាចារ្យ ឬចាស់បុរាណបាននិយាយថា វត្តអង្គមានជ័យមកពីពាក្យ អង្គមានន័យថាទួលសំដៅលើទីទួលបុរាណនេះតែម្តង ចំណែកពាក្យមានជ័យដោយសារទីទួលនេះពីមុនចាស់បុរាណចង់បង្កើតវត្តនេះម្តងហើយតែបរាជ័យ មិនបានសម្រេច រហូតដល់ឆ្នាំ២០០០ ក៏សម្រេចកសាងវត្តនេះឡើងវិញក៏បានសម្រេចមានន័យថាមានជ័យ បានជាយកឈ្មោះវត្តថាអង្គមានជ័យ។
ដំបូងនៅក្នុងឆ្នាំ២០០០​ ពុទ្ធបរិស័តចំណុះជើងវត្តបានកាប់ព្រៃនៅលើទីទួលមួយឈ្មោះថាទួលអង្គនេះ ដែលកាលពីមុនមានត្រពាំងមួយនៅខាងមុខ ដែលមានទីតាំងនៅចំស្រះទឺកនៅពេលបច្ចុប្បន្ន។ នៅរដូវស្សាទឺកបឹងបានឡើង រហូតលេចនៅសងខាងទីទួលនោះ ម្យ៉ាងទៀតនៅក្បែរវត្តមានសាលាបឋមសិក្សាត្រពាំងអង្គ ពីដើមដើម្បីទៅរៀនសិស្សអាចប្រើប្រាស់មធ្យោបាយពីគឺជីះទូក និងដើរឆ្លងកាត់ទីទួលនេះដែលសម្បូរទៅដោយព្រៃមានតែផ្លូវមួយតូចសម្រាប់ដើរ។ តាមការមើលទីទួលពីមុន មកមានទម្រយោនីមួយ ដែលរកឃើញនៅលើទីទួលនេះ ម្យ៉ាងទៀតមានសំណល់ឥដ្ឋរបស់ប្រាសាទមួយចំនួនផងដែរប្រភពប្រជាជននៅក្នុងភូមិត្រពាំងអង្គ។។