navinnseab/khmer-wikipedia-article huggingface dataset:
ខេត្តរតនគិរី: តំបន់ទាក់ទាញ

តំបន់ទាក់ទាញ 
ប្រភពទាក់ទាញទេសចរណ៍សំខាន់របស់ខេត្តរតនគិរីគឺ ក្រុមជនជាតិភាគតិចនិងសត្វព្រៃ ។ ជនជាតិភាគតិច ៥ ក្រុមរស់នៅខេត្តរតនៈគីរី​ មាន ជនជាតិទំពួន ជនជាតិគ្រឹង ជនជាតិចារ៉ាយ ជនជាតិកាចុក និង ជនជាតិព្រៅ ឬ ក្រវិត ។ ទិដ្ឋភាពរស់នៅនិងវប្បធម៌នៃភូមិជនជាតិទាំងនេះ បានទាក់ទាញទេសចរណ៍ពីអឺរ៉ុប និងអាមេរិកយ៉ាងច្រើន។
 បឹងយក្សឡោម៖បឹងយក្សឡោមជារមណីយដ្ឋានដ៏មានប្រជាប្រិយភាពនៅក្នុងខេត្តរតនៈគីរី។ បឹងដែលជាស្លាកស្នាមនៃមាត់ភ្នំភ្លើងប្រមាណ ៤០០០ ឆ្នាំមុន ស្ថិតនៅប៉ែកខាងត្បូងឆៀងខាងកើតពីរួមខេត្តប្រហែល ៤,៨ គ.ម ។ ដោយបឹងនេះមានជំរៅជ្រៅរហូតដល់ ៤៨ម៉ែត្រ ទឹកបឹងមានសភាពថ្លាឆ្វង់ហើយស្អាត។ មាត់បឹងមានរាងស្ទើរជារង្វង់ដែលមានអង្កត់ផ្ចិតប្រមាណ ៧៥០ម។ នៅជុំវិញបឹង សំបូរដោយដើមឈើធំៗ ដែលជាជំរកនៃសត្វសេក និងសត្វកំរៗនានាជាច្រើន។

 ភ្នំឥសីប៉ាតាម៉ាក់ 
   ទឹកធ្លាក់កាចាង ៖ទឹកធ្លាក់កាចាងស្ថិតនៅ ៦ គីឡូម៉ែត្រខាងជើងឈៀងខាងលិចបានលុង ។ ទឹកធ្លាក់នេះហូរចុះទៅទន្លេស្រែពក ។ ទឹកធ្លាក់កម្ពស់ ១២ ម៉ែត្រនេះមានគ្រប់រដូវកាលពេញមួយឆ្នាំៗ ។ 
 ទឹកធ្លាក់កាទៀង៖ ទឹកធ្លាក់កាទៀងទឹកធ្លាក់កាទៀងស្ថិតនៅខាងជើងឆៀងខាងលិចបានលុងចម្ងាយ ៧ គីឡូម៉ែត្រ ទឹកធ្លាក់នេះកម្ពស់ ១០ ម៉ែត្រ ហើយមានជាប់រហូតគ្រប់រដូវកាល ។
 ទឹកធ្លាក់អូរស៊ីនឡែ : ស្ថិតនៅ ២៦ គីឡូម៉ែត្រខាងត្បូងបានលុង ។ ទឹកធ្លាក់នេះមាន ៤ ជាន់ ហើយមួយជាន់ៗ មានកម្ពស់៤ម៉ែត្រ ។ ទឹកធ្លាក់នេះមានគ្រប់រដូវ ទិដ្ឋភាពនៅជុំវិញទឹកធ្លាក់មានទិដ្ឋភាពស្រស់ស្អាតយ៉ាងខ្លាំង ។
 ទឹកធ្លាក់អូរសែនស្រណោះ : ស្ថិតនៅ ៩ គីឡូម៉ែត្រពីបានលុង ហើយមានកម្ពស់ ១៨ ម៉ែត្រ ដោយមានទឹកធ្លាក់ គ្រប់រដូវកាល។ភ្ញៀវទេសចរអាចសម្រាកលម្ហែកាយក្នុងធម្មជាតិដ៏ប្រណីត, ស្រូបយកខ្យល់អាកាសបរិសុទ្ធ និង ស្តាប់សូរទឹកធ្លាក់និងបក្សាបក្សីយំ ។
 ទឹកធ្លាក់ចាអ៊ុង : ស្ថិតនៅខាងលិចបានលុង ៨ គីឡូម៉ែត្រ ហើយធ្លាក់ជាប់ជាប្រចាំ ។ ប្រភពទឹកមានតំបន់ភ្នំស្វាយ ហើយនៅក្រោមទឹកធ្លាក់នេះគឺជារន្ធដ៏ធំមួយដែលអាចឱ្យភ្ញៀវទេសចរចូលទៅឈរ ឬ អង្គុយពីក្រោមទឹកធ្លាក់បាន ។
 ឧទ្យានជាតិវីរៈជ័យ៖ ឧទ្យានជាតិវីរជ័យស្ថិតនៅ ៤៥ គីឡូម៉ែត្រខាងជើងបានលុងដោយលាតសន្ធឹងលើផ្ទៃដី ៣៣២.៥០០ ហិកតា ។ ឧទ្យាននេះមានរុក្ខជាតិ និង ដើមឈើគ្រប់ប្រភេទ ព្រមទាំងសត្វព្រៃគ្រប់ប្រភេទទៀតផង ។
 ជម្រកសត្វព្រៃលំផាត់៖ជម្រកសត្វព្រៃលំផាត់ស្ថិតនៅ ៣៧ គីឡូម៉ែត្រខាងត្បូងបានលុងដោយស្ថិតនៅលើផ្ទៃដី ២៥០.០០០ ហិកតា ។ វាជាជម្រកសត្វព្រៃជាច្រើន ជាពិសេសខ្លា, ដំរី ជាដើម ។
 អូចាឡយ : ស្ថិតនៅនឹងទន្លេស្រែពក នៅប៉ែកខាងត្បូងឆៀងខាងលិចបានលុងចម្ងាយ ៣៤ គីឡូម៉ែត្រ ។ កន្លែង នេះអាចបង្កើតជាតំបន់ទេសចរណ៍តែនៅរដូវប្រាំងប៉ុណ្ណោះ ។
 ព្រៃនងកាបាត : ស្ថិតនៅ ២៥ គីឡូម៉ែត្រខាងជើងបានលុង ។ នៅទីនោះមានបឹងមួយដែលគេអាចឃើញសត្វព្រៃ និងបក្សីជាច្រើនប្រភេទមករកបឹងនេះ ។ ក្រៅពីនេះ ភ្ញៀវទេសចរអាចទស្សនាភូមិជនជាតិ, វប្បធម៌របស់ជនជាតិដូចជា ជំនឿ, ពិធីបុណ្យ, ការរាំ និង ការប្រគំភ្លេង ជាដើម។
right|thumb|300px|
ខេត្តរតនគិរី: [[ភ្នំឥសីប៉ាតាម៉ាក់]]

ភ្នំឥសីប៉ាតាម៉ាក់ 
   ទឹកធ្លាក់កាចាង ៖ទឹកធ្លាក់កាចាងស្ថិតនៅ ៦ គីឡូម៉ែត្រខាងជើងឈៀងខាងលិចបានលុង ។ ទឹកធ្លាក់នេះហូរចុះទៅទន្លេស្រែពក ។ ទឹកធ្លាក់កម្ពស់ ១២ ម៉ែត្រនេះមានគ្រប់រដូវកាលពេញមួយឆ្នាំៗ ។ 
 ទឹកធ្លាក់កាទៀង៖ ទឹកធ្លាក់កាទៀងទឹកធ្លាក់កាទៀងស្ថិតនៅខាងជើងឆៀងខាងលិចបានលុងចម្ងាយ ៧ គីឡូម៉ែត្រ ទឹកធ្លាក់នេះកម្ពស់ ១០ ម៉ែត្រ ហើយមានជាប់រហូតគ្រប់រដូវកាល ។
 ទឹកធ្លាក់អូរស៊ីនឡែ : ស្ថិតនៅ ២៦ គីឡូម៉ែត្រខាងត្បូងបានលុង ។ ទឹកធ្លាក់នេះមាន ៤ ជាន់ ហើយមួយជាន់ៗ មានកម្ពស់៤ម៉ែត្រ ។ ទឹកធ្លាក់នេះមានគ្រប់រដូវ ទិដ្ឋភាពនៅជុំវិញទឹកធ្លាក់មានទិដ្ឋភាពស្រស់ស្អាតយ៉ាងខ្លាំង ។
 ទឹកធ្លាក់អូរសែនស្រណោះ : ស្ថិតនៅ ៩ គីឡូម៉ែត្រពីបានលុង ហើយមានកម្ពស់ ១៨ ម៉ែត្រ ដោយមានទឹកធ្លាក់ គ្រប់រដូវកាល។ភ្ញៀវទេសចរអាចសម្រាកលម្ហែកាយក្នុងធម្មជាតិដ៏ប្រណីត, ស្រូបយកខ្យល់អាកាសបរិសុទ្ធ និង ស្តាប់សូរទឹកធ្លាក់និងបក្សាបក្សីយំ ។
 ទឹកធ្លាក់ចាអ៊ុង : ស្ថិតនៅខាងលិចបានលុង ៨ គីឡូម៉ែត្រ ហើយធ្លាក់ជាប់ជាប្រចាំ ។ ប្រភពទឹកមានតំបន់ភ្នំស្វាយ ហើយនៅក្រោមទឹកធ្លាក់នេះគឺជារន្ធដ៏ធំមួយដែលអាចឱ្យភ្ញៀវទេសចរចូលទៅឈរ ឬ អង្គុយពីក្រោមទឹកធ្លាក់បាន ។
 ឧទ្យានជាតិវីរៈជ័យ៖ ឧទ្យានជាតិវីរជ័យស្ថិតនៅ ៤៥ គីឡូម៉ែត្រខាងជើងបានលុងដោយលាតសន្ធឹងលើផ្ទៃដី ៣៣២.៥០០ ហិកតា ។ ឧទ្យាននេះមានរុក្ខជាតិ និង ដើមឈើគ្រប់ប្រភេទ ព្រមទាំងសត្វព្រៃគ្រប់ប្រភេទទៀតផង ។
 ជម្រកសត្វព្រៃលំផាត់៖ជម្រកសត្វព្រៃលំផាត់ស្ថិតនៅ ៣៧ គីឡូម៉ែត្រខាងត្បូងបានលុងដោយស្ថិតនៅលើផ្ទៃដី ២៥០.០០០ ហិកតា ។ វាជាជម្រកសត្វព្រៃជាច្រើន ជាពិសេសខ្លា, ដំរី ជាដើម ។
 អូចាឡយ : ស្ថិតនៅនឹងទន្លេស្រែពក នៅប៉ែកខាងត្បូងឆៀងខាងលិចបានលុងចម្ងាយ ៣៤ គីឡូម៉ែត្រ ។ កន្លែង នេះអាចបង្កើតជាតំបន់ទេសចរណ៍តែនៅរដូវប្រាំងប៉ុណ្ណោះ ។
 ព្រៃនងកាបាត : ស្ថិតនៅ ២៥ គីឡូម៉ែត្រខាងជើងបានលុង ។ នៅទីនោះមានបឹងមួយដែលគេអាចឃើញសត្វព្រៃ និងបក្សីជាច្រើនប្រភេទមករកបឹងនេះ ។ ក្រៅពីនេះ ភ្ញៀវទេសចរអាចទស្សនាភូមិជនជាតិ, វប្បធម៌របស់ជនជាតិដូចជា ជំនឿ, ពិធីបុណ្យ, ការរាំ និង ការប្រគំភ្លេង ជាដើម។
right|thumb|300px|
ខេត្តរតនគិរី: ទីក្រុង

ទីក្រុង 
 វើនសៃ ៖ ស្ថិតនៅតាមបណ្តោយទន្លេសេសាននៅភាគខាងជើង។ វាមានប្រជាជនតិចជាង ១០០០នាក់។ ឆ្នេរខ្សាច់តាមដងទន្លេសេសាននារដូវប្រាំងជារមណីយដ្ឋានទេសចរណ៍ដ៏សំខាន់។​ប្រជាជនភាគច្រើនជាជនជាតិគ្រឹង ជនជាតិឡាវ និង ជនជាតិចិន។ 
 លំផាត់ ៖ ជាទីរួមខេត្តចាស់ ស្ថិតនៅតាមដងទន្លេសេកុងនៅភាគខាងត្បួង។ វាមានប្រជាជនតិចជាង ៨០០នាក់។
ខេត្តរតនគិរី: អាកាសធាតុ

អាកាសធាតុ 
 រដូវវស្សា : ពីខែមិថុនា ដល់ តុលា
 រដូវត្រជាក់, ពីខែវិច្ឆិកា ដល់ កុម្ភៈ
 រដូវក្តៅ : ពីខែមីនា ដល់ ឧសភា ដោយមានសីតុណ្ហភាពពី ២០ ដល់ ៣២ អង្សាសេ ។
ខេត្តរនង

ខេត្ត រនង ( ថៃ ៖ ระนอง , អានថា:រ៉ណៈង) គឺជាខេត្តមួយក្នុងចំណោម ខេត្តភាគខាងត្បូងរបស់ប្រទេសថៃ( ចង្វាត) នៅឆ្នេរសមុទ្រភាគខាងលិចតាមបណ្តោយ សមុទ្រអង់ដាម៉ង់  ។ វាមានប្រជាជនតិចបំផុតនៃប្រជាជនខេត្តថៃទាំងអស់ ខេត្តជិតខាងខេត្តរនង គឺ ខេត្តជុម្ពរ , ខេត្តសុរាស្ត្រ ធានី និង ខេត្តផាំងង៉ា ។ ខាងលិចជាប់នឹង Kawthaung , តំបន់តានីនថារី , ប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា ។ ខេត្តនេះមានផ្ទៃដីចំនួន 3,298 km2 (1,273 sq mi) និងមានប្រជាជនរស់នៅប្រហែល ១សែននាក់ដកស្រង់ចេញពីវីគីភីឌា
ខេត្តរបស់ប្រទេសជប៉ុន

ប្រទេសជប៉ុនត្រូវបានបែងចែកទៅជា 47 ខេត្ត (, todōfuken, តុដូហ្វុគេន), ដែលមានចំណាត់ថ្នាក់ទាបជាងរដ្ឋាភិបាលជាតិភ្លាមៗ ហើយបង្កើតកម្រិតយុត្តាធិការដំបូងរបស់ប្រទេសនិងការបែងចែករដ្ឋបាល រួមបញ្ចូលខេត្តចំនួន 43 ខេត្តដែលត្រឹមត្រូវ​ (県, ken, ខេន) 2 ខេត្តនៅទីក្រុង (府, fu, ហ្វុ: អូសាកា និងក្យូតូ) និងមួយទីក្រុងធំ (都, to, តុ: តូក្យូ)​ នៅឆ្នាំ 1868 សម័យមេជី រដ្ឋបាលហ្វុហាន់កិនសាន់ឈីសេបានបង្កើតអាណាខេត្តដំបូង (ទីក្រុង ហ្វុ និងជនបទ ខេន)​ ដើម្បីជំនួសអ្នកគ្រប់គ្រងទីក្រុង និងជនបទ (ប៊ូហ្គ្យូ, ដៃកាំង, ។ល។) នៅក្នុងផ្នែករបស់ប្រទេសដែលពីមុនត្រូវបានគ្រប់គ្រងដោយផ្ទាល់ដោយស្យូហ្គុន និងទឹកដីមួយចំនួននៃពួកឧទ្ទាមឬពួកអ្នកស្មោះស្ម័គ្រស្យូគុនដែលមិនបានដាក់ជូនរដ្ឋាភិបាលថ្មី ដូចជាអៃហ្ស៊ឹ ឬវ៉ាកាម៉ាត្ស៊ឹ ដែនសក្តិភូមិ (ហាំង) ទាំងអស់ដែលនៅសល់ក៏ត្រូវបានផ្លាស់ប្តូរទៅជាខេត្តផងដែរ ដូច្នេះ​ខេត្ត​បាន​បែងចែក​ប្រទេស​ទាំងមូល នៅក្នុងរលកជាច្រើននៃការបង្រួបបង្រួមទឹកដី ខេត្តចំនួន 47 នាពេលបច្ចុប្បន្ននេះត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយវេននៃសតវត្ស ទាំងនេះនៅជាប់នឹងខេត្តរិត្ស៊ឹរ្យ៉ូបុរាណរបស់ប្រទេសជប៉ុនNussbaum, Louis-Frédéric, 2002: "Provinces and prefectures" in Japan encyclopedia, p. 780.

នាយកប្រតិបត្តិរបស់ខេត្តនីមួយៗ គឺជាអភិបាលដែលជាប់ឆ្នោតដោយផ្ទាល់​ (知事, chiji, ឈិជិ) ច្បាប់ និងថវិកាត្រូវបានអនុម័តដោយការជួបប្រជុំគ្នាប្រព័ន្ធក្រុមប្រឹក្សាតែមួយ (議会, gikai, ហ្គីខៃ) សមាជិករបស់ពួកគេត្រូវបានជ្រើសរើសសម្រាប់រយៈពេលបួនឆ្នាំ

ក្រោមសំណុំរបស់ច្បាប់ឆ្នាំ 1888-1890 ស្តីពីរដ្ឋាភិបាលក្នុងតំបន់, , ,  រហូតដល់ឆ្នាំ 1920 ខេត្តនីមួយៗ (បន្ទាប់មកមានតែ 3 ទីក្រុង និង 42 ខេត្ត; ខេត្តហុកកៃដូ និងខេត្តអូគីណាវ៉ាស្ថិតនៅក្រោមច្បាប់ផ្សេងៗគ្នារហូតដល់សតវត្សទី 20)​ ត្រូវបានបែងចែកទៅជាទីក្រុង (市, shi, ស៊ិ) និងស្រុក (郡, gun, ហ្គុន) និងស្រុកនីមួយៗចូលទៅក្នុងទីក្រុង (町, chō/machi, ឆូ/ម៉ាឈិ) និងភូមិ (村, son/mura, សុន/មុរ៉ា)​ ហុកកៃដូមាន 14 អនុខេត្តដែលដើរតួជាការិយាល័យអនុខេត្តទូទៅ  (総合振興局, sōgō-shinkō-kyoku, សូហ្គោស៊ីនកូក្យូឃុ) និងការិយាល័យអនុខេត្ត​ (振興局, shinkō-kyoku, ស៊ីនកូខ្យូគុ) របស់ខេត្ត ខេត្តមួយចំនួនទៀតក៏មានការិយាល័យសាខាដែលអនុវត្តមុខងាររដ្ឋបាលនៅក្រៅរាជធានីផងដែរ ទីក្រុងតូក្យូ រដ្ឋធានីរបស់ប្រទេសជប៉ុន គឺជាខេត្តទីក្រុងរួមបញ្ចូលគ្នា​ ទីក្រុងធំ មានលក្ខណៈពិសេសទាំងទីក្រុង និងខេត្ត។
ខេត្តរបស់ប្រទេសជប៉ុន: បញ្ជីរបស់ខេត្ត

បញ្ជីរបស់ខេត្ត 
ប្រព័ន្ធផ្សេងគ្នានៃការបែងចែកតាមវិធីដែលអាណាខេត្តជប៉ុនត្រូវបានយល់ឃើញ:
ហុកកៃដូថូហុគឹខាន់តូឈឺប៊ឹខាន់សៃឈឺហ្កុគឹស៊ិកុគឹឃ្យឺស្យ៊ឺ1. ហុកកៃដូ2. អាអូម៉ូរី

3. អ៊ីវ៉ាតិ

4. មីយ៉ាហ្គិ

5. អាគីតា

6. យ៉ាម៉ាហ្កាតា

7. ហ្វូគូស៊ីម៉ា8. អ៊ីបារ៉ាគិ

9. តូឈិហ្គិ

10. ហ្គឺនម៉ា

11. សៃតាម៉ា

12. ឈិបា

13. តូក្យូ

14. ខាណាហ្កាវ៉ា15. នីហ្កាតា

16. តុយ៉ាម៉ា

17. អ៊ីស៊ីកាវ៉ា

18. ហ្វុគុអ៊ិ

19. យ៉ាម៉ាណាស៊ិ

20. ណាហ្កាណុ

21. ហ្គីហ្វុ

22. ស៊ីហ្ស៊ឹអូកា

23. អៃឈិ24.មីអិ 

25. ស៊ីហ្កា

26. ក្យូតុ

27. អូសាកា

28. ហ្យូហ្គោ

29. ណារ៉ា

30. វ៉ាកាយ៉ាម៉ា31. តុតតុរិ

32. ស៊ីម៉ាណិ

33. អូកាយ៉ាម៉ា

34. ហ៊ីរ៉ូស៊ីម៉ា

35. យ៉ាម៉ាហ្គូជី36. តុគុស៊ិម៉ា

37. ខាហ្កាវ៉ា

38. អិហ៊ីម៉ិ

39. ខូឈិ40. ហ្វូគូអូកា

41. សាហ្កា

42. ណាហ្កាសាគី

43. ឃឹម៉ាម៉ុតុ

44. អូអ៊ីតា

45. មីយ៉ាហ្សាគី

46. ខាហ្កុស៊ីម៉ា

47. អូគីណាវ៉ា
ខេត្តរយឯត

ខេត្តរយឯត (, អានថា: រ៉យអេត) គឺជាខេត្ត (ចង្វាត) ស្ថិតនៅភាគឦសានប្រទេសថៃ បានហៅថាអ៊ីសាន ឬឥសានផងដែរ ខេត្តជិតខាងគឺ (ពីខាងជើងតាមទ្រនិចនាឡិកា) ខេត្តកាលសិន្ធុ, ខេត្តមុក្តាហារ, ខេត្តយសោធរ, ខេត្តសិរីសាកេត, ខេត្តសុរិន្ទ, និងខេត្តមហាសារគាម
ខេត្តរយ៉ង

ខេត្តរយ៉ង ( ថៃ : ระยอง អានថា រ៉ាក់យ៉ង ) ជាខេត្តទី៧៦ដែលស្ថិតនៅ ភាគខាងកើតនៃប្រទេសថៃ ។ ខេត្តនេះមានព្រំប្រទល់ជាប់នឹង ខេត្តធនបុរី នៅខាងលិចនិងខាងជើង ខាងត្បូងជាប់នឹង ឈូងសមុទ្រថៃ ខាងកើតជាប់នឹង ខេត្តច័ន្ទបុរី មានផ្ទៃដីចំនួន ៣ ៥៥២ km2 មានប្រជាជនចំនួន ៧២៣ ៣១៦នាក់ មានដង់ស៊ីតេ 203.6/km 2

គិតត្រឹមឆ្នាំ ២០១៦ ប្រាក់ចំណូលសម្រាប់មនុស្សម្នាក់ៗមានកម្រិតខ្ពស់នៅក្នុងខេត្តរ៉ាក់យ៉ង់ ជាងខេត្តដទៃទៀតនៃប្រទេសថៃ។ 
​
ខេត្តរយ៉ង អតីតកាលជាខេត្តរបស់ខ្មែរត្រូវបានសៀមឈ្លានពាននៅសម័យលង្វែក។ បច្ចុប្បន្នត្រូវបានប្តូរឈ្មោះជា ខេត្តរ៉ាក់យ៉ង  ระยอง ។
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខេត្តនៅប្រទេសថៃ
ខេត្តរាជបុរី​

ខេត្តនេះកាលដើមឡើយជាដែនដីចំណុះអោយ ខេត្តកញ្ជានៈបុរី ដែលមាន ប្រាសាទមហាធាតុ ជាតឹកតាងជាក់លាក់។ ហើយខេត្តនេះ អាណាចក្រខ្មែរមិនអាចមានលទ្ធិភាពគ្រប់គ្រង នៅក្នុងរាជ្យ ព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៨ ខេត្តរាជបុរីគឺជាខេត្តមួយក្នុងចំណោមខេត្តចិតសិបប្រាំមួយរបស់ប្រទេសថៃ(ចង្វាត)ស្ថិតនៅភាគខាងលិចប្រទេសថៃ។  ខេត្តជិតខាងគឺ (ពីខាងជើងតាមទ្រនិចនាឡិកា) ខេត្តកញ្ជនបុរី, ខេត្តនរគបឋម, ខេត្តសមុទ្រសាគរ, ខេត្តសមុទ្រសង្គ្រាម និងខេត្តពេជ្របុរី នៅភាគខាងលិចវាមានព្រំប្រទល់ជាប់នឹងតំបន់តានីនថារយី នៃប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា។ ខេត្តនេះមានផ្ទៃក្រឡា 5,196 km2 និងប្រជាជនរស់នៅ 873,518 នាក់ ។ 
រូបភាពតូច|ផែនទីខេត្តរាជបុរីរំលេចដោយពណ៌ក្រហម
ខេត្តរោងដំរី

តៃនិញ Tỉnh Tỉnh Tây Ninh 100x100ភីកសែលBiểu trưngតំនភ្ជាប់=Tập_tin:Hodautieng.jpg|alt=|268x268ភីកសែលតំនភ្ជាប់=Tập_tin:Dau_Tieng_Lake_-_50766650163.png|alt=|152x152ភីកសែលតំនភ្ជាប់=Tập_tin:Tây_Ninh,_2023_(cropped).jpg|alt=|112x112ភីកសែលតំនភ្ជាប់=Tập_tin:Cầu_Quan_Tây_Ninh_về_đêm.jpg|alt=|141x141ភីកសែលតំនភ្ជាប់=Tập_tin:CaoDaiMain.jpg|alt=|123x123ភីកសែលTừ trái sang phải, từ trên xuống dưới: Hồ Dầu Tiếng; đỉnh núi Bà Đen; Vincom Plaza Tây Ninh, tòa nhà cao nhất tỉnh Tây Ninh; Cầu Quan nhìn từ phía Cầu Mới; Tòa Thánh Tây Ninh.Biệt danhThủ phủ bánh tráng phơi sươngVùng đất thánh Cao ĐàiHành chínhQuốc giaតំនភ្ជាប់=|alt=|border|23x23ភីកសែល Việt NamVùng Đông Nam Bộ (địa lý)
 Vùng đô thị Thành phố Hồ Chí Minh (đô thị)Tỉnh lỵThành phố Tây NinhTrụ sở UBND136 Trần Hưng Đạo, phường 2, thành phố Tây NinhPhân chia hành chính1 thành phố, 2
thị xã, 6 huyệnThành lập1836Đại biểu Quốc hội6 đại biểu 

 Nguyễn Trọng Nghĩa
 Nguyễn Mạnh Tiến
 Phạm Hùng Thái
 Huỳnh Thanh Phương
 Hoàng Thị Thanh Thúy
 Trần Hữu HậuTổ chức lãnh đạoChủ tịch UBNDNguyễn Thanh NgọcHội đồng nhân dân52 đại biểuChủ tịch HĐNDNguyễn Thành TâmChủ tịch UBMTTQVõ Đức TrongChánh án TANDNguyễn Thị Tuyết VânViện trưởng VKSNDNgô Văn HốiBí thư Tỉnh ủyNguyễn Thành TâmĐịa lýTọa độ: 11°22′04″B 106°07′08″Đ﻿ / ﻿11,367795°B 106,119003°Đ﻿ / 11.367795; 106.11900311°22′04″B 106°07′08″Đ﻿ / ﻿11,367795°B 106,119003°Đ﻿ / 11.367795; 106.119003{"properties":{"stroke-width":2,"stroke":"#000000","title":"Tây Ninh"},"type":"ExternalData","service":"geoshape","ids":"Q36608"}Bản đồ tỉnh Tây Ninh
ទទេ|548x548ភីកសែល|Vị trí tỉnh Tây Ninh trên bản đồ Việt NamVị trí tỉnh Tây Ninh trên bản đồ Việt Nam Diện tích4.041,65 km²:90Dân số (2022)Tổng cộng1.383.900 người:93Thành thị584.600 người (42,24%):99Nông thôn799.300 người (57,76%):101Mật độ342 người/km²:90Dân tộcViệt (98,31%), dân tộc khác (1,69%)Kinh tế (2022)GRDP118.387 tỉ đồng (5,02 tỉ USD)GRDP đầu người86,1 triệu đồng (3.701 USD)KhácMã địa lýVN-37Mã hành chính72Mã bưu chính84xxxxMã điện thoại276Biển số xe70Số điện thoại(0276) 382 2469E-mail vpubnd@tayninh.gov.vn
 toweb@tayninh.gov.vnWebsitetayninh.gov.vn
ខេត្តរោងដំរី (វៀតណាម: Tây Ninh,តៃនិញ) ជា ខេត្ត មួយនៅភូមិភាគ អាគ្នេយ៍ នៃប្រទេសវៀតណាម ។

រោងដំរី មានទីតាំងនៅលើស្ពានរវាង ទីក្រុងហូជីមិញ និងរាជធានី ភ្នំពេញ ព្រះរាជាណាចក្រ កម្ពុជា ហើយជាខេត្តមួយនៅក្នុង តំបន់សេដ្ឋកិច្ចគន្លឹះខាងត្បូង ។ ខេត្តនេះមាន ទីក្រុងតៃនិញ ដែលមានទីតាំងនៅ 99 គីឡូម៉ែត្រពី ទីក្រុងហូជីមិញ  តាម ផ្លូវជាតិលេខ ២២ ចម្ងាយ ៤០ គ.ម ពីព្រំដែន កម្ពុជា ។ គីឡូម៉ែត្រភាគពាយព្យ។ ទីរួមខេត្ត តៃនិញ ស្ថិតនៅក្នុង ទីក្រុង តៃនិញ ។

ដីតៃនិញពីបុរាណកាលជាទឹកដីរបស់ កម្ពុជា ដែលមានឈ្មោះ  រោងដំរី ព្រោះនៅទីនោះមានតែព្រៃស្រោងដែលមានសត្វព្រៃដូចជា ខ្លា ដំរី ខ្លារខិន និង ពស់។ . ស្នាក់នៅ។ ជនជាតិដើមនៅទីនេះរស់នៅយ៉ាងក្រៀមក្រំ និងទុរ្ភិក្ស ទាល់តែ ជនជាតិយួន ចូលមកដណ្តើមយកដីនេះមកវិញ ហើយបន្ទាប់មកដីនេះក៏រីកចម្រើន។
ខេត្តរោងដំរី: ចំនួនប្រជាជន

ចំនួនប្រជាជន 
ធ្វេង|រូបភាពតូច| កន្លែងគោរពបូជាបាក់ដែង
គិតត្រឹមថ្ងៃទី 1 ខែមេសា ឆ្នាំ 2019 ប្រជាជនខេត្តតៃនិញ កើនឡើងដល់ 1.169.165 នាក់ ដង់ស៊ីតេប្រជាជនឡើងដល់ 268 នាក់/km²  ក្នុងនោះប្រជាជនរស់នៅក្នុងទីក្រុងមានដល់ 207.569 នាក់ ស្មើនឹង 17.8% ប្រជាជនខេត្ត , ប្រជាជន​រស់នៅ​ជនបទ​មាន​ចំនួន ៩៦១.៥៩៦ នាក់ ស្មើនឹង ៨២.២% ចំនួនប្រជាជន  ។ ចំនួនប្រជាជនបុរសឈានដល់ 584,180 នាក់  ប្រជាជនស្ត្រីឈានដល់  ពាន់លាន អត្រាកំណើនធម្មជាតិនៃចំនួនប្រជាជនតាមមូលដ្ឋានបានកើនឡើងចំនួន 0.92 %  អត្រានគរូបនីយកម្មនៅឆ្នាំ 2021 នឹងឈានដល់ 42% ។

គិតត្រឹម ថ្ងៃទី 1 ខែមេសា ឆ្នាំ 2019 ខេត្ត តៃនិញ ទាំងមូលមាន សាសនា ចំនួន 9 ដែលច្រើនជាងគេគឺ កៅដាយ ដែលមានប្រជាជនចំនួន 415,920 នាក់ សាសនាកាតូលិក មាន 45,992 នាក់ ព្រះពុទ្ធសាសនា មាន 38,336 នាក់ សាសនាផ្សេងទៀតដូចជា ឥស្លាមមាន ចំនួន 3,337 នាក់ និង ប្រូតេស្តង់ មាន 684 មនុស្ស, ព្រះពុទ្ធសាសនា មាន 236 នាក់, មិញស៊ូដាវ មាន 4 នាក់, អ្នកស្រុកបរិសុទ្ធ មាន សមាជិកពីររូបនៃសមាគមពុទ្ធសាសនាវៀតណាម ម្នាក់ក្នុងចំណោម ព្រាហ្មណ៍ 

យោងតាមស្ថិតិរបស់ការិយាល័យស្ថិតិ វៀតណាម គិតត្រឹម ថ្ងៃទី 1 ខែមេសា ឆ្នាំ 2009 ខេត្ត តៃនិញ ទាំងមូលមាន ជនជាតិ និងជនបរទេសរស់នៅចំនួន 29 នាក់។ ក្នុងចំណោមនោះ ជនជាតិ គីញ មាន ១.០៥០.៣៧៦នាក់ ជនជាតិ ខ្មែរ មាន ៧.៥៧៨ នាក់ ជនជាតិចាម មាន ៣.២៥០ នាក់ ជនជាតិ ស្ទៀង មាន ១.៦៥៤ នាក់ ជនជាតិចិន ២.៤៩៥ នាក់ និងនៅសល់ជាជនជាតិផ្សេងទៀតដូចជា មឿង, ថៃ, តាយ ...  ...
ខេត្តលង់ហោរ

លង់​ហោរ (​ឡាតាំង​: Longhor, ​យួន:​ Vĩnh Long) ជា​ខេត្ត​មួយ នៅ​ដែនដី ​។ មជ្ឈមណ្ឌល ទីប្រជុំជន​គឺ ទី​រួម​ខេត្ត​លង់​ហោរ​មាន​ប្រជាជន​ទាំងអស់ ១ ០៣២ ៤០០ នាក់ និង​ផ្ទៃ​សរុប​ ១ ៤៧៥ គីឡូ​ម៉​ត្រ​ក្រឡា និង នៅ​ក្នុង​អំឡុង​ចុង​ទសវត្សរ៍​ឆ្នាំ ​១៩៦០​ យួន​ចែកចេញជា​ខេត្តវិញ​ឡុង​, សា​ដែក​, និង ត្រា​វិញ​។​
File:Vinh_Long_in_Vietnam.svg
thumb|right|500px|ទិដ្ឋភាពខេត្តលង់ហោរ។បន្ត
ខេត្តលង់ហោរ: ​ភូមិសាស្ត្រ​

​ភូមិសាស្ត្រ​

​ខេត្ត​លង់​ហោរ​ឋិត នៅ​ចំ​កណ្តាល​ដៃ​ទន្លេទាំងពីរ​នៃ​ទន្លេមេគង្គ គឺ​ទន្លេបាសាក់ និង​ទន្លេ​លឿង ខាងកើត ជាប់​នឹង​ខេត្ត​កំពង់ឫស្សី ទិសអាគ្នេយ៍​ជាប់ នឹង​ខេត្ត​ព្រះ​ត្រពាំង ទិស​ខាងលិច ជាប់​នឹង​ទីក្រុង​ព្រែក​ឫស្សី ទិសពាយ័ព្យ​ជាប់ នឹង​ខេត្តប្រាសាទ​ប​ណ្ឌ​ប (Đồng Tháp) ទិស​ខាងជើង​ជាប់ នឹង​ខេត្តតៀង​យ៉ាង (Tiền Giang) (​ខេត្ត​ថ្មី​ដែល​យួន ទើប បង្កើត​)​។​

​ផ្ទៃដី​៖

​ខេត្ត​លង់​ហោរ​មាន​ផ្ទៃដី​សរុប ១ ៤៧៥ គីឡូ ម៉ែត្រក្រឡា ក្នុងនោះ​ផ្ទៃដី​សម្រាប់​៖

កសិកម្ម ២១៦ ៣២៨  ha
ដើមឈើ​ឧស្សាហកម្ម   មាន ២ ១៧៦ ha
ជលផល​មាន ១ ២២៦ ha ។​
ខេត្តលង់ហោរ: ប្រជាជន​

ប្រជាជន​

​ប្រជាជន​ទូទាំង​ខេត្ត​សរុប ១.០២៣.៤០០ នាក់ ក្នុងនោះ​ស្រី​មាន ៤៩៦.៦០០ នាក់ ប្រុស​មាន ២២៦.៨០០ នាក់ ។​
ខេត្តលង់ហោរ: រដ្ឋបាល​ភូមិសាស្ត្រ​

រដ្ឋបាល​ភូមិសាស្ត្រ​
 () ជាដែនរដ្ឋបាលស្ថិតនៅ ប្រទេសកម្ពុជា សម័យអាណានិគមនិយមបារាំង  ខេត្តនេះមាន ៧ស្រុក ឃុំ និង ភូមិ÷
លេខរៀង  ឈ្មោះស្រុកជាអក្សរខ្មែរ  ឈ្មោះស្រុកជាអក្សរឡាតាំង ឈ្មោះស្រុកជាអក្សរយួន១​ទីរួមខេត្តលង់ហោរLonghor Province TownThị xã Vĩnh Long២ស្រុកលង់ហោរLonghor DistrictHuyện Long Hồ៣ស្រុកកំពប់តែអុងKompb​ Te​ Ong DistrictHuyện Trà Ôn៤ស្រុកកំពង់តែអុងKompng Te​ Ong DistrictHuyện Mang Thít៥ស្រុកកំពង់រលីងKompng​ Rling DistrictHuyện Vũng Liêm៦ស្រុកផ្សារថ្មីPhsar Thmei DistrictHuyện Tam Bình៧​ស្រុកអង្គុលីAngkouli DistrictHuyện Bình Minh

​ខេត្ត​មាន​ទីរួមស្រុក  ឃុំ​/​ខណ្ឌ ទាំងអស់​ចំ នួន ១០៧ ក្នុងនោះ​ទីរួមស្រុក​/​ខណ្ឌ មាន​ចំនួន ១៣  ឃុំ​មាន​ចំនួន ៩៤ និង ភូមិ និង​តំបន់ មាន​ចំនួន ១០៨។

ព្រំប្រទល់នៃ
+ទិសខាងកើត (E)ខាងលិច (W)ខាងត្បូង (S)ខាងជើង (N)

​
ខេត្តលង់ហោរ: វត្ត​

វត្ត​

១.​វត្ត​បូព៌ា​ម្រឹគ​កប្បព្រឹក្ស (​សង់​ច្រវា​ចាស់​)
២.​វត្ត​សាល​វន​ឧទ្យាន (​ព្រែក​ឈូក​)
៣.​វត្ត​អម្ពវ័ន​មុនី (​ស្វាយ​)
៤.​វត្ត​ទេព​មង្គល (​អ​ន្ទិ​ព្វ​)
៥.​វត្ត​បទុម​បុប្ផា​សារា​វន្ត​វង្ស (​សង់​ច្រវា​ថ្មី​)
៦.​វត្ត​សេរី​ដួន​ល្អ (​ដួន​ល្អ​)
៧.​វត្ត​ប្រជុំ​ពល​មង្គលបុរី (​ទ្រនំ​សេក​)
៨.​វត្ត​កំពង់​រាជ​បុប្ផា (​អង្គុលី​ថ្មី​)
៩.​វត្ត​អង្គុលី​រាជា​សេរី​ឧ​ត្ត​ម (​អង្គុលី​ចាស់​)
១០.​វត្ត​សែន​សេរី​ស​ត្ថា (​តា​សែន​)
១១.​វត្ត​មង្គល​បូរី (​ព្រែក​គោល​)
១២.​វត្ត​សេរី​មង្គល (​តា​ឆាយ​)
១៣.​វត្ត​សង្ឃ​មង្គល (​កំពង់​រលេ​ម​)

​សូមបញ្ជាក់ថា ពាក្យ​នៅក្នុង​វង់ក្រចក (….) គឺ ឈ្មោះ​វត្ត​ដែល​គេ​និយម​ហៅ ចំណែក​ក្រៅ​វង់ក្រចក​គឺ​នាម  ប​ញ្ញ​តិ​របស់​វត្ត ។​
ខេត្តលពបុរី

ខេត្តលពបុរី គឺជាខេត្តមួយ ស្ថិតនៅតំបន់កណ្តាល នៃប្រទេសថៃ ។ ខេត្តនេះត្រូវបានបែងចែកជាស្រុករដ្ឋបាលចំនួន ១១ ហើយស្រុកមឿងលពបុរី គឺជាទីរួមខេត្ត។ ដោយមានប្រជាជនជាង ៧៥០.០០០ នាក់ខេត្តនេះគឺជាតំបន់ធំជាងគេទី ៣៦ របស់ថៃនិងមានប្រជាជនច្រើនជាងគេទី ៣២
ខេត្តលពបុរី: ប្រវត្តិ

ប្រវត្តិ 
 ខេត្តលពបុរី គឺជាខេត្តខ្មែរដែលចំណុះអោយសៀមក្នុងអំឡុង សតវត្សទី១៨ ដល់ សតវត្សទី១៩។

បច្ចុប្បន្នប្រទេសថៃ(សៀម)។
ពីដើមឡើយខេត្តនេះជាទីក្រុងដែលនៅភាគខាងជើង ក្រុងអយុធ្យា គ្រាដែលភូមាបានវាយនគរសុខោទ័យ រួចក៏មកតាំងរាជាធានីនៅលពបុរីនេះ។
ត្រូវបានគេស្គាល់ថា ឡាវ ក្នុងកំឡុងពេលជាច្រើននៃប្រវត្តិសាស្រ្តរបស់ខ្លួនឡបបូរីប្រហែលជាមានតាំងពីសម័យបុរេប្រវត្តិ។  ឈ្មោះល្វោប្រភពដើមនៅក្នុងនេះ មន ព្រះរាជាណាចក្រ ទ្វារវត្តី រយៈពេល (សតវត្សទី ៦ទី ១១ គ.ស ) ។  ការសញ្ជ័យខ្មែរនឹងសាងប្រាសាទដ៏គួរអោយចាប់អារម្មណ៍ជាច្រើននៅក្នុងទីក្រុងកំឡុងការគ្រប់គ្រងរបស់ខ្មែរ។ លពបុរីប្រហែលជាបានរំដោះខ្លួនវាផ្ទាល់សម្រាប់ពេលវេលាមួយ, ដូចដែលវាបានផ្ញើទៅស្ថានទូតចិនក្នុងការឯករាជ្យនិង 1155. នៅក្នុង ១១១៥ វាបានផ្ញើទៅស្ថានទូត ១២៨៩ ទៅប្រទេសចិនផ្សេងទៀតនោះទេប៉ុន្តែឆាប់បានក្លាយជាផ្នែកមួយនៃនគរថៃនៃ សុខោទ័យ ហើយក្រោយមក អយុធ្យា ។

ក្នុងសម័យអយុធ្យាព្រះមហាក្សត្ររម៉ារ៉ាធិបូ ទីខ្ញុំ បានបញ្ជូនព្រះ រ៉ាមស៊ួន (ក្រោយមកស្តេចរ៉ាមសួន) ធ្វើជាឧបា រាចា ដើម្បីឡើងសោយរាជ្យនៅលបបុរី។ នៅឆ្នាំ ១៦៦៦ ស្តេច នារាយណ៍ បានបញ្ជាឱ្យមាន ព្រះរាជវាំងថ្មីមួយដែល សង់នៅច្រាំងខាងកើតនៃ ទន្លេលពបុរី ហើយបានធ្វើឱ្យលពបុរីក្លាយជារាជធានីទី ២ របស់ប្រទេសដោយសារអយុធ្យាត្រូវបានហូឡង់គំរាមកំហែង ។ បន្ទាប់ពីស្តេចនរាយណ៍សោយទីវង្គត់ទីក្រុងនេះស្ទើរតែត្រូវបោះបង់ចោលហើយត្រូវវិនាស។

នៅឆ្នាំ ១៨៥៦ ស្តេច មង្គុត នៃរាជវង្សចក្រីបានបញ្ជាឱ្យជួសជុលវិមានរបស់ព្រះបាទនារាយណ៍ឡើងវិញ។ ទីបំផុតទីក្រុងនេះបានទទួលសារៈសំខាន់ឡើងវិញនៅឆ្នាំ ១៩៣៧ នៅពេលដែលសេនាប្រមុខ Plaek Phibunsongkhram បានជ្រើសរើសទីក្រុង លពបុរី ធ្វើជាមូលដ្ឋានយោធាធំបំផុតនៅក្នុងប្រទេសថៃហើយត្រូវបានគេសម្រេចចិត្តក្លាយជារដ្ឋធានីថ្មីរបស់ប្រទេសថៃបន្ទាប់ពីបញ្ចប់សង្គ្រាម លោកលើកទី ២ ។ យោងតាមវីគីភាសាអង់គ្លេង់ ១៩.១០.២០២១ ឯកសារនេះសរសេរមិនសូវបាន ច្បាស់File:Map-of-southeast-asia 900 CE km.PNG
File:Map-of-southeast-asia 1300 CE.png
ខេត្តលើយ

ខេត្តលើយ () ជា​ខេត្ត​ (ចង្វាត) មួយ​ក្នុង​ចំណោម​ខេត្ត​ដែល​មាន​ប្រជាជន​តិច​ជាង​ក្នុង​ប្រទេស​ថៃ ស្ថិត​នៅ​តំបន់​ភាគ​ឥសាន​នៃ​ភាគ​ឦសាន​ខាង​លើ​នៃ​ប្រទេស​ថៃ​ ខេត្តជិតខាងគឺ (ពីទិសខាងកើតតាមទ្រនិចនាឡិកា) ខេត្តហ្នងគាយ, ខេត្តឧត្តរធានី, ខេត្តហ្នងបួលំភូ, ខេត្តខនកែន, ខេត្តពេជ្របូរណ៍, និងខេត្តពិស្ណុលោក (វិស្ណុលោក) នៅភាគខាងជើងវាមានព្រំប្រទល់ជាប់ខេត្តជ័យបុរីនិងខេត្តវៀងចន្ទន៍នៃប្រទេសឡាវ
ខេត្តលំប៉ាង

ខេត្តលំប៉ាង ឬ​ ខេត្តឡាំប៉ាង (, ; ខាំមឿង: 50px|) គឺជាខេត្ត​ (ចង្វាត) មួយក្នុងចំណោមខេត្តចំនួន 76 របស់ប្រទេសថៃ​ ស្ថិតនៅភាគខាងជើងប្រទេសថៃ​​ ឈ្មោះចាស់របស់ខេត្តលំប៉ាងគឺ ខេលាង្គ៍នគរ​ (เขลางค์นคร, ខេឡាងណៈខន)
ខេត្តលំប៉ាង: រដ្ឋបាលខេត្ត

រដ្ឋបាលខេត្ត 
ខេត្តចែកចេញជា 13 ស្រុក (អាំភើ). ទាំងនេះត្រូវបានបែងចែកបន្ថែមទៀតទៅជា 100​ សង្កាត់ (តាំបល់) និង​​ 855 ភូមិ
ឈ្មោះភាសាថៃឈ្មោះភាសាខ្មែរ (ប្រតិចារិក)ឈ្មោះតួរ៉ូម៉ាំងអានថាเมืองลำปางមឿងលំប៉ាងMueang Lampangមឿងឡាំប៉ាងแม่เมาะម៉ែមោះMae Moម៉ែមោះเกาะคาកោះគាKo Khaកោះខាเสริมงามស្រើមងាមSoem Ngamសើមង៉ាម, សឺមង៉ាមงาวងាវNgaoង៉ាវแจ้ห่มចែហមChae Homជែហុមวังเหนือវាំងហ្នឿWang Nueaវ៉ាំងហ្នឿเถินថើនThoenធើន, ថឺនแม่พริกម៉ែព្រិកMae Phrikម៉ែភ្រិកแม่ทะម៉ែទៈMae Thaម៉ែថាក់สบปราบសបប្រាបSop Prapសុបប៉្រាបห้างฉัตรហាងឆ័ត្រHang Chatហាងឆាត់เมืองปานមឿងប៉ានMueang Panមឿងប៉ាន
ខេត្តលំពូន

ខេត្តលំពូន ឬ ខេត្តឡាំភូន​ (, ; ខាំមឿង: 40px|) គឺជាខេត្ត (ចង្វាត) មួយក្នុងចំណោមខេត្តចំនួន 76 របស់ប្រទេសថៃ ស្ថិតនៅភាគខាងជើងភាគខាងលើប្រទេសថៃ ខេត្តជិតខាងគឺ (ពីខាងជើងតាមទ្រនិចនាឡិកា) ខេត្តឈៀងម៉ៃ ខេត្តលំប៉ាង និងខេត្តតាក
ខេត្តលំពូន: ការបែងចែករដ្ឋបាល

ការបែងចែករដ្ឋបាល 
ខេត្តចែកចេញជា 8 ស្រុក (អាំភើ) ទាំងនេះត្រូវបានបែងចែកបន្ថែមទៀតជា 51 សង្កាត់ (តាំបល)​ និង​ 511 ភូមិ
ឈ្មោះភាសាថៃឈ្មោះភាសាខ្មែរ (ប្រតិចារិក)ឈ្មោះតួរ៉ូម៉ាំងអានថាเมืองลำพูนមឿងលំពូនMueang Lamphunមឿងឡាំភូនแม่ทาម៉ែទាMae Thaម៉ែថាบ้านโฮ่งបានហោងBan Hongបានហូងลี้លីLiលីทุ่งหัวช้างទុងហួជាងThung Hua Changធុងហួឆាងป่าซางប៉ាសាងPa Sangប៉ាសាងบ้านธิបានធិBan Thiបានធិเวียงหนองล่องវៀងហ្នងលង់Wiang Nong Longវៀងណងឡង់
ខេត្តវិញហ្វុក

ខេត្តវិញហ្វុក គឺជាខេត្តមួយនៅតំបន់ដីសណ្ដទន្លេក្រហមនៃភាគខាងជើងប្រទេសវៀតណាម ។

ខេត្តវិញហ្វុកចែកចេញជា៨ថ្នាក់រងស្រុក

ពួកគេត្រូវបានបែងចែកទៅជាក្រុង-ថ្នាក់ឃុំចំនួន១២ (ឬទីប្រជុំជន) ឃុំចំនួន១១២ និងសង្កាត់ចំនួន១៣ ។
ខេត្តវៀងច័ន្ទន៍

ខេត្តវៀងចន្ទន៍ (ឡាវ: ແຂວງວຽງຈັນ)ជាខេត្តមួយរបស់ប្រទេសឡាវ នៅភាគ ពាយព្យ របស់ប្រទេស ។ គិតត្រឹមឆ្នាំ ២០១៥ ខេត្តនេះមានប្រជាជនចំនួន ៤១៩ ០៩០នាក់ ។  ខេត្តវៀងចន្ទន៍គ្របដណ្តប់លើផ្ទៃដី ១៥ ៩២៧ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ (6,149 sq mi) ដែលមាន ១១ ស្រុក។ ទីប្រជុំជនសំខាន់ៗគឺ វាំងវៀង និង មឿង ផុនហុន ។ 

ខេត្តនេះក៏ធ្លាប់ស្ថិតនៅក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់អាណាចក្រខ្មែរ នៅសម័យអង្គរ នៅពាក់កណ្តាលសតវត្សទី ១៦ ទីក្រុងវៀងចន្ទន៍ក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ស្តេចសេដ្ឋាធិរត្ន័ ខេត្តនេះទទួលបានការរីកចម្រើន។ វាបានក្លាយជាមជ្ឈមណ្ឌលដ៏សំខាន់នៃការបង្រៀនព្រះពុទ្ធសាសនា ហើយប្រាសាទជាច្រើនត្រូវបានសាងសង់។ ក្នុង​ឆ្នាំ ១៩៨៩ ខេត្ត​ត្រូវ​បាន​បំបែក​ជា​ពីរ​ពាក់​ក​ណ្តា​ល​គឺ ខេត្ត​វៀងចន្ទន៍ ​ដែល​មាន​ទីក្រុង ​វៀងចន្ទន៍ ​ខ្លួន​ឯង​និង​ខេត្ត​ដែល​នៅ​សល់​។
ខេត្តសកលនគរ

ខេត្តសកលនគរ (, អានថា: សៈកុនណៈខន) គឺជាខេត្ត (ចង្វាត) មួយក្នុងចំណោមខេត្តចិតសិបប្រាំមួយរបស់ប្រទេសថៃ ស្ថិតនៅភាគឦសានខាងលើប្រទេសថៃ ហៅ​ជា​ឥសាន​ផង​ដែរ​ ខេត្តជិតខាងគឺ (ពីខាងជើងតាមទ្រនិចនាឡិកា) ខេត្តហ្នងគាយ, ខេត្តបឹងកាល, ខេត្តនគរភ្នំ, ខេត្តមុក្តាហារ, ខេត្តកាលសិន្ធុ, និងខេត្តឧត្តរធានី រដ្ឋធានីគឺទេសបាលទីក្រុងសកលនគរ
ខេត្តសកលនគរ: ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រវត្តិសាស្ត្រ 
ប្រវត្តិសាស្ត្រខេត្តសកលនគរមានអាយុកាលប្រហែល 3,000 ឆ្នាំ រឿងព្រេងក្នុងស្រុកនិយាយថាមឿងហ្នងហានហ្លួង (เมืองหนองหานหลวง) នោះ ត្រូវបានសាងសង់ឡើងនៅសតវត្សទី 11 នៅពេលដែលអាណាចក្រខ្មែរគ្រប់គ្រងតំបន់នេះ នៅពេលដែលពួកខ្មែរបាត់បង់អំណាច​ ទីក្រុងនេះស្ថិតនៅក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ឡានសាង ឬអាណាចក្រឡាវ ត្រូវបានប្តូរឈ្មោះទៅជា "មឿងឈៀងម៉ៃហ្នងហាន (เมืองเชียงใหม่หนองหาน)" កាល​ដែល​ក្រុង​នេះ​ស្ថិត​នៅ​ក្រោម​សៀម ត្រូវបានប្តូរឈ្មោះម្តងទៀតទៅជា "សកលទ្វាបិ (สกลทวาปิ)" នៅឆ្នាំ 1830 ក្នុងរជ្ជកាលព្រះបាទចេស្ដាបតិន្ទ្រ (រាមាទី 3) ត្រូវបានប្តូរឈ្មោះ "សកលនគរ"

ជួរភ្នំភូពាននៅក្នុងតំបន់នៃខេត្តសកលនគរ ជាពិសេសស្រុកស្វាងដែនឌិន ពីមុនជាបន្ទាយរឹងមាំរបស់បក្សកុម្មុយនិស្តថៃ
ខេត្តសកលនគរ: រដ្ឋបាល

រដ្ឋបាល 
ខេត្តនេះចែកចេញជា ១៨ ស្រុក ( អាំភើ )។ ស្រុក​ត្រូវ​បាន​បែង​ចែក​ជា 125 សង្កាត់ (តំបន់/តាំបល)  និង 1,323 ភូមិ  ។ 
ឈ្មោះភាសាថៃឈ្មោះភាសាខ្មែរ (ប្រតិចារិក)ឈ្មោះតួរ៉ូម៉ាំងអានថាเมืองสกลนครមឿងសកលនគរMueang Sakon Nakhonមឿងសៈកុនណៈខនกุสุมาลย์កុសុមាល្យKusumanគុស៊ុម៉ានกุดบากកុតបាកKut Bakគុតបាកพรรณานิคมពណ្ណានិគម (វណ្ណានិគម)Phanna Nikhomផាន់ណានិខុំพังโคนផាំងគោនPhang KhonផាំងខូនวาริชภูมิវារិជភូមិWaritchaphumវ៉ារិតឆៈភូមนิคมน้ำอูนនិគមណាំអ៊ូនNikhom Nam Unនិខុំណាំអ៊ូនวานรนิวาสវានរនិវាសWanon Niwatវ៉ាណននិវ៉ាតคำตากล้าកំតាក្លា / គាំតាក្លាKham Ta Klaខាំតាក្លាบ้านม่วงបានមួងBan Muangបានមួងอากาศอำนวยអាកាសអំណោយ / អាកាសអាំនួយAkat Amnuaiអាកាតអាំនួយสว่างแดนดินស្វាងដែនឌិនSawang Daen Dinសៈវ៉ាងដែនឌីនส่องดาวសងដាវSong Daoសងដាវเต่างอยតៅង៉យTao Ngoiតៅង៉យโคกศรีสุพรรณគោកស្រីសុពណ៌ / គោកស៊ីសុពណ៌Khok Si Suphanខូកស៊ីស៊ុផាន់เจริญศิลป์ច្រើញសិល្ប៍Charoen Sinចៈរើនស៊ីនโพนนาแก้วពោនណាកែវPhon Na KaeoផូនណាកែវภูพานភូពានPhu Phanភូផាន
ខេត្តសង្ខលា

ខេត្ត សង្ខលា ឬ សុងក្លា (ភាសាថៃ : สงขลา )គឺជាខេត្តមួយនៅភាគខាងត្បូង ( ចង្វាត ) នៃ ប្រទេសថៃ ។ ខេត្តជិតខាងគឺ (ពីទិសខាងកើតតាមទ្រនិចនាឡិកា) ខេត្តស្តូល ខេត្តព័ទ្ទលុង ខេត្តនគរស្រីធម្មរាជ ខេត្តប៉ាត់តានី និង ខេត្តយលា ។ នៅភាគខាងត្បូងវាមានព្រំប្រទល់ជាប់ រដ្ឋ Kedah និង Perlis នៃ ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី ។
ខេត្តសង្គឹត

​
ខេត្តសង្គឹត គឺជាខេត្តខ្មែរដែលចំណុះអោយសៀមក្នុងអំឡុង សតវត្សទី១៨ ដល់ សតវត្សទី១៩។

បច្ចុប្បន្នប្រទេសថៃ(សៀម) បានដាក់បញ្ចូលទៅជា ខេត្តសូរិន។
ខេត្តសមុទ្រប្រាការ

ខេត្តសមុទ្រប្រាការ ( ​ អានថា: សាមុតប៉ាកាន) គឺជាខេត្តមួយក្នុងចំនោម ខេត្តកណ្តាល ( ចង្វាត ) របស់ប្រទេសថៃ ដែលបង្កើតឡើងដោយ ព្រះរាជបញ្ញត្តិបង្កើតខេត្តសមុទ្រប្រាការ, ខេត្តនន្ទបុរី, ខេត្តសមុទ្រសាគរ និងខេត្តនគរនាយក, ព.ស. 2490 (ឆ្នាំ 1946) ដែលចូលជាធរមាន។ ថ្ងៃទី 9 ខែឧសភា ឆ្នាំ 1946 ។ 

ខេត្តជាផ្នែកមួយនៃតំបន់ទីក្រុងបាងកកនិងបរិមណ្ឌល ។ ខេត្តជិតខាងគឺ បាងកក នៅខាងជើង និងខាងលិច និងខេត្តស្ទឹងជ្រៅ នៅខាងកើត។

អាកាសយានដ្ឋានសុវណ្ណភូមិ ស្ថិតនៅក្នុងស្រុកបាងពលីនៃខេត្តខេត្តសមុទ្រប្រាការ ក៏ដូចជាស្រុកប្រវេស, ស្រុកបាងកាពិ និងស្រុកឡាតក្របាំង ក្នុងទីក្រុងបាងកកដែលនៅជិតខាង។
ខេត្តសមុទ្រសង្គ្រាម

ខេត្តសមុទ្រសង្គ្រាម (, អានថា: សៈមុតសុងខ្រាម) គឺជាខេត្ត (ចង្វាត) ភាគកណ្ដាលរបស់ប្រទេសថៃ

ខេត្តជិតខាងគឺ (ពីខាងត្បូងតាមទ្រនិចនាឡិកា) ខេត្តពេជ្របុរី, ខេត្តរាជបុរី និងខេត្តសមុទ្រសាគរ អ្នកស្រុកហៅខេត្តសមុទ្រសង្គ្រាមថាម៉ែក្លង ខេត្ត​នេះ​តូច​ជាង​គេ​ក្នុង​ចំណោម​ខេត្ត​ថៃ​ទាំង​អស់ ឥន-ច័ន្ទ កូនភ្លោះជនជាតិសៀមដ៏ល្បីល្បាញបានកើតនៅទីនេះនៅថ្ងៃទី 11 ខែឧសភាឆ្នាំ 1811
ខេត្តសមុទ្រសាគរ

ខេត្តសមុទ្រសាគរ (, អានថា: សាមុតសាខន) គឺ​ជា​ខេត្ត​ (ចង្វាត) មួយ​ក្នុង​ចំណោម​ខេត្ត​កណ្តាល​របស់ប្រទេសថៃ បង្កើតឡើងដោយព្រះរាជបញ្ញត្តិបង្កើតខេត្តសមុទ្រប្រាការ, ខេត្តនន្ទបុរី, ខេត្តសមុទ្រសាគរ និងខេត្តនគរនាយក, ព.ស. 2490 (ឆ្នាំ 1946) ដែលចូលជាធរមាននៅថ្ងៃទី 9 ខែឧសភា ឆ្នាំ 1946

ខេត្តជិតខាងគឺ (ពីភាគនិរតីតាមទ្រនិចនាឡិកា) ខេត្តសមុទ្រសង្គ្រាម, ខេត្តរាជបុរី, ខេត្តនគរបឋម និងបាងកក ខេត្តសមុទ្រសាគរគឺជាផ្នែករបស់តំបន់បាងកកនិងបរិមណ្ឌល
ខេត្តសមុទ្រសាគរ: សព្វនាម

សព្វនាម 
ពាក្យ សមុទ្រ មានប្រភពមកពីពាក្យ សំស្រ្កឹត samudra មានន័យថា 'មហាសមុទ្រ' និងពាក្យ សាគរ មកពីសំស្រ្កឹត sagara មានន័យថា 'បឹង' ។