navinnseab/khmer-wikipedia-article huggingface dataset:
មណ្ឌប: ស្ថាបត្យកម្មប្រាសាទ

ស្ថាបត្យកម្មប្រាសាទ 
រូបភាពតូច| មណ្ឌប នៅ Odisha ដែលមានរាងដូចកណ្តឹង Ghanta
នៅ​ក្នុង ​ប្រាសាទ​ហិណ្ឌូ មណ្ឌប គឺ​ជា​រចនាសម្ព័ន្ធ​ដូច​ជា​រានហាល​កាត់​តាម ( គោបុរ ) (ច្រក​ទ្វារ​លម្អ​) និង​នាំ​ទៅ​កាន់​ប្រាសាទ​។ វា​ត្រូវ​បាន​ប្រើ​សម្រាប់​ការ​រាំ​បែប​សាសនា និង​តន្ត្រី ហើយ​ជា​ផ្នែក​មួយ​នៃ​បរិវេណ​ប្រាសាទ​មូលដ្ឋាន។  សាល​បន់ស្រន់​ត្រូវ​បាន​គេ​សាង​សង់​ជា​ទូ​ទៅ​នៅ​ខាង​មុខ​ទី សក្ការៈ​បូជា ​នៃ​ព្រះវិហារ​បរិសុទ្ធ ( គភ៌គ្រឹះ ) ។ ប្រាសាទដ៏ធំមួយនឹងមាន មណ្ឌប ជាច្រើន។ 

ប្រសិនបើប្រាសាទមួយមាន មណ្ឌប ច្រើនជាងមួយ ប្រាសាទនីមួយៗត្រូវបានបែងចែកសម្រាប់មុខងារផ្សេងគ្នា និងផ្តល់ឈ្មោះដើម្បីឆ្លុះបញ្ចាំងពីការប្រើប្រាស់របស់វា។ ជាឧទាហរណ៍ មណ្ឌប ដែលឧទ្ទិសដល់មង្គលដ៏ទេវភាព ហៅថា កល្យាណមណ្ឌប ។  ជា​ញឹក​ញាប់​សាល​ត្រូវ​បាន​សសរ ហើយ​សសរ​ត្រូវ​បាន​តុបតែង​ដោយ ​ចម្លាក់ ​យ៉ាង​ស្មុគ​ស្មាញ។  នៅក្នុងន័យសហសម័យ វាក៏តំណាងឱ្យរចនាសម្ព័ន្ធមួយដែល ពិធីមង្គលការហិណ្ឌូ ត្រូវបានអនុវត្ត។ កូនក្រមុំ​និង​កូន​កំលោះ​ឡោម​ព័ទ្ធ​ភ្លើង​ដ៏​បរិសុទ្ធ​ដែល​បូជា​ដោយ​អាចារ្យ​នៅ​កណ្តាល ​មណ្ឌប ។
មណ្ឌប: ចំណាត់ថ្នាក់

ចំណាត់ថ្នាក់ 
រូបភាពតូច| មណ្ឌប នៃទីសក្ការៈបូជាកណ្តាលនៃ ប្រាសាទបន្ទាយស្រី ប្រទេសកម្ពុជា
នៅពេលដែលប្រាសាទមួយមាន មណ្ឌប ច្រើនជាងមួយ ពួកគេត្រូវបានគេដាក់ឈ្មោះខុសៗគ្នា។  

 Artha Mandapam ឬ Ardh Mandapam - ចន្លោះអន្តរការីរវាងផ្នែកខាងក្រៅនៃប្រាសាទ និង ទីសក្ការៈបូជា ឬ មណ្ឌប ផ្សេងទៀត នៃប្រាសាទ
 Asthana Mandapam - សាលប្រជុំ
 Kalyana Mandapam - ឧទ្ទិសដល់ពិធីមង្គលការរបស់ព្រះអម្ចាស់ជាមួយព្រះ
 Maha Mandapam – (Maha=big) នៅពេលដែលមាន មណ្ឌប ជាច្រើននៅក្នុងប្រាសាទ វាគឺជាដ៏ធំបំផុត និងខ្ពស់ជាងគេ។ វា​ត្រូវ​បាន​ប្រើ​សម្រាប់​ការ​និយាយ​អំពី​សាសនា។ ពេលខ្លះ មហាមណ្ឌប ក៏ត្រូវបានសាងសង់តាមអ័ក្សឆ្លងកាត់ដែលមាន ផ្នែកឆ្លងកាត់ (ផ្នែកដែលបាក់ចេញតាមអ័ក្សឆ្លងកាត់នេះ)។ នៅផ្នែកខាងក្រៅ ផ្ទាំងក្រណាត់បញ្ចប់ដោយបង្អួចធំ ដែលនាំពន្លឺ និងភាពស្រស់ស្រាយចូលក្នុងប្រាសាទ។
 Nandi Mandapam (ឬ Nandi mandir) - នៅក្នុងប្រាសាទព្រះសិវៈ ព្រះពន្លាដែលមានរូបសំណាកគោដ៏ពិសិដ្ឋ Nandi សម្លឹងមើលរូបចម្លាក់ ឬ លិង្គ របស់ព្រះសិវៈ។
 Ranga Mandapa ឬ rangamandapa - mandapa ធំជាង ដែលអាចត្រូវបានប្រើសម្រាប់ការរាំ ឬរឿងល្ខោន ជាមួយនឹងតន្ត្រី
 មេឃនាថមណ្ឌប
 នស្ករមណ្ឌប
 បើក Mandapa

ស្តាំ|រូបភាពតូច|267x267ភីកសែល| មណ្ឌបវត្ត ​ព្រះ ​កែវ ទីក្រុង ​បាងកក
មណ្ឌប: នាមត្រកូល

នាមត្រកូល 
នៅក្នុង ភាសាភូមា ពាក្យ ថា mandat ( မဏ္ဍပ်) ដែល​មាន​ដើម​កំណើត​ជា​ភាសា​បាលី ​មណ្ឌប ជា​វេទិកា​ចំហ ឬ​ព្រះ​ពន្លា​ដែល​មនុស្ស​ម្នា​បាញ់​ទឹក​ជូន​អ្នក​ធ្វើ​ដំណើរ​ឆ្លង​កាត់​ក្នុង​ឱកាស​បុណ្យ​ចូល​ឆ្នាំ​ព្រះពុទ្ធ ​សាសនា ។

នៅក្នុង ភាសាជ្វា មណ្ឌប ត្រូវបានគេស្គាល់ថាជា pendhapa (  ) មិនធម្មតាទេ Pendopos ឥណ្ឌូនេស៊ីត្រូវបានសាងសង់ឡើងភាគច្រើនសម្រាប់សហគមន៍មូស្លីម។ វិហារអ៊ីស្លាមជាច្រើនធ្វើតាមការរចនា pendepo  ដោយមានដំបូលស្រទាប់។ 

នៅក្នុង ភាសាខ្មែរ ហៅថា មណ្ឌប។ ខ្មែរយើង តែងហៅប្រាសាទនេះថា ជារាងតូចមួយ មានកំពូលខ្ពស់ រាងដូចប៉ម តុបតែងលម្អដោយគ្រឿងលម្អយ៉ាងប្រណិតតាមរចនាបថផ្សេងៗ។ Khmer dictionary, word  (Mondup), p.767, published in 2007, adapted from Khmer dictionary that was published by Buddhist institute of Cambodia in 1967. នៅក្នុង ប្រាសាទខ្មែរ ក្នុងសម័យ អង្គរ ជាទូទៅ មណ្ឌប ត្រូវបានភ្ជាប់ទៅនឹងប្រាង្គកណ្តាលនៃប្រាសាទមួយ ហើយស្ថិតនៅបណ្តោយទៅទិសសំខាន់នីមួយៗ។

នៅក្នុង ភាសាតាមីល វេទិកានេះគឺជា Aayiram Kaal Mandapam - សាលសសររាប់ពាន់យ៉ាងជាក់លាក់នៅជិត វិមាន នៃ Koil ដែលបង្កើតជាផ្នែកផ្សេងគ្នានៃផែនការគេហទំព័រនៃ ស្ថាបត្យកម្មទ្រាវិឌ បុរាណ។

នៅក្នុង ភាសាថៃ គេហៅថា mondop (  ) វាមានលក្ខណៈពិសេសជាញឹកញាប់នៅក្នុង សិល្បៈ និងស្ថាបត្យកម្មប្រាសាទថៃ ទាំងក្នុងទម្រង់ជា ហោត្រៃ (បណ្ណាល័យប្រាសាទ) ឬជាអាសនៈដូចជា វត្តឈៀងម៉ាន់ ក្នុង ខេត្តឈៀងម៉ៃ ។
មណ្ឌល

រូបភាពតូច|450x450ភីកសែល|ផែនទីប្រទេសថៃ(សៀម) ដែលមានព្រំប្រទល់ខេត្តគិតត្រឹមឆ្នាំ១៩១៥ ហើយមណ្ឌលមានពណ៌
មណ្ឌល ឬ មណ្ឌលទេសាភិបាល ( ) គឺជាផ្នែករដ្ឋបាលនៃប្រទេសថៃនៅដើមសតវត្សទី២០ ។ ពាក្យថៃថា មណ្ឌល គឺ​ជា​ការ​បក​ប្រែ​នៃ​ពាក្យម៉ាន់ដាឡា ( maṇḍala, ព្យញ្ជនៈ " រង្វង់ ") ក្នុង​ន័យ​នៃការបង្កើតនយោបាយមួយប្រភេទ ។ មណ្ឌលនេះត្រូវបានបង្កើតឡើងជាផ្នែកមួយនៃទេសាភិបាល (  តាមព្យញ្ជនៈ "រដ្ឋាភិបាលមូលដ្ឋាន") ប្រព័ន្ធរដ្ឋបាលការិយាធិបតេយ្យ ដែលត្រូវបានណែនាំដោយព្រះអង្គម្ចាស់គាំរ៉ង់រាជានុភាហ្វ ដែលរួមជាមួយនឹងមណ្ឌល បានបង្កើតជាបណ្តើរៗនៃខេត្ត បច្ចុប្បន្ននាពេលបច្ចុប្បន្ននេះ ( ចង្វាត ) ស្រុក ( អាំភើ ) និងឃុំ ( តំបល់ ) នៅទូទាំងប្រទេសថៃ ។ រៀងរាល់ខែ ដឹកនាំដោយព្រះរាជអគ្គរាជទូតមួយអង្គ ហៅថា ទេសាភិបាល (เทศาภิบาล) ក្រោយមកប្តូរឈ្មោះទៅជា សនុហទេសាភិបាល (สมุหเทศาภิบาล)។ ប្រព័ន្ធនេះត្រូវបានអនុម័តជាផ្លូវការដោយច្បាប់រដ្ឋបាលមូលដ្ឋានឆ្នាំ១៨៩៧ បន្ទាប់ពីមួយខែត្រូវបានបង្កើតឡើង ហើយព័ត៌មានលម្អិតផ្នែករដ្ឋបាលត្រូវបានតម្រៀបចេញ។
មណ្ឌល (គំរូនយោបាយ)

ស្តាំ|រូបភាពតូច|300x300ភីកសែល| មណ្ឌល គួរឱ្យកត់សម្គាល់នៅក្នុង ប្រវត្តិសាស្រ្តអាស៊ីអាគ្នេយ៍បុរាណ ( c. ទី 5 ដល់សតវត្សទី 15) ។ ពីខាងជើងទៅខាងត្បូង; បាកាន, អយុធ្យា, ចំប៉ា ,អង្គរ ,ស្រីវិជ័យ និង ម៉ាចាប៉ាហិត ។
មណ្ឌល ជាពាក្យ សំស្ក្រឹត មានន័យថា រង្វង់។ មណ្ឌល គឺជាគំរូមួយសម្រាប់ពិពណ៌នាអំពីគំរូនៃអំណាចនយោបាយដែលចែកចាយក្នុងចំណោម មឿង ឬ កេដាតួន (មេដឹកនាំ) នៅក្នុង ប្រវត្តិសាស្ត្រអាស៊ីអាគ្នេយ៍មជ្ឈិមសម័យ នៅពេលដែលអំណាចក្នុងតំបន់មានសារៈសំខាន់ជាងការដឹកនាំកណ្តាល។ គោលគំនិតនៃ មណ្ឌល ធ្វើឱ្យមានតុល្យភាពនូវទំនោរទំនើបដើម្បីស្វែងរកអំណាចនយោបាយបង្រួបបង្រួម ឧ. អំណាចនៃ នគរធំ ៗ និង រដ្ឋជាតិ នៃប្រវត្តិសាស្ត្រក្រោយៗទៀត ដែលជាផលចំណេញដោយអចេតនានៃ ការរីកចម្រើននៃសតវត្សទី 15 នៅក្នុងបច្ចេកវិទ្យាបង្កើតផែនទី ។ [ <span title="The text near this tag needs further explanation. (October 2017)">ត្រូវការការពន្យល់បន្ថែម</span> ]   នៅក្នុងពាក្យរបស់ OW Wolters ដែលបានស្វែងយល់បន្ថែមអំពីគំនិតនៅឆ្នាំ 1982:ផែនទីនៃអាស៊ីអាគ្នេយ៍មុននេះ ដែលបានវិវឌ្ឍន៍ចេញពីបណ្តាញបុរេប្រវត្តិនៃការតាំងទីលំនៅតូចៗ និងបង្ហាញខ្លួនឯងនៅក្នុងកំណត់ត្រាប្រវត្តិសាស្ត្រ គឺជាស្នាដៃនៃ មណ្ឌល ដែលត្រួតលើគ្នាជាញឹកញាប់។ O.W. Wolters, 1999, p. 27វា​ត្រូវ​បាន​គេ​ប្រើ​ដើម្បី​បង្ហាញ​អំពី​ទម្រង់​នយោបាយ ​អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ​បែប​ប្រពៃណី ដូចជា ​សហព័ន្ធ ​នៃ​នគរ ឬ ​នយោបាយ​ដែល​មាន​អំណាច ​ក្រោម ​មជ្ឈិម​នៃ​ការ​ត្រួតត្រា ។ វាត្រូវបានអនុម័តដោយអ្នកប្រវត្តិសាស្រ្តអឺរ៉ុបសតវត្សទី 20 ពីសុន្ទរកថានយោបាយឥណ្ឌាបុរាណជាមធ្យោបាយនៃការជៀសវាងពាក្យ " រដ្ឋ " ក្នុងន័យសាមញ្ញ។ មិនត្រឹមតែ នយោបាយ អាស៊ីអាគ្នេយ៍ទេ លើកលែងតែប្រទេសវៀតណាមមិនអនុលោមតាមទស្សនៈចិន និងអឺរ៉ុបនៃ រដ្ឋដែលបានកំណត់ទឹកដី ដែលមាន ព្រំដែន ថេរ និង ប្រព័ន្ធការិយាធិបតេយ្យ ប៉ុន្តែពួកគេបានបង្វែរទិសដៅផ្ទុយគ្នាយ៉ាងខ្លាំង៖ នយោបាយត្រូវបានកំណត់ដោយមជ្ឈមណ្ឌលរបស់ខ្លួនជាជាងព្រំដែនរបស់វា និង វាអាចត្រូវបានផ្សំឡើងដោយគោលនយោបាយដៃទន្លេជាច្រើនផ្សេងទៀត ដោយមិនចាំបាច់ធ្វើសមាហរណកម្មរដ្ឋបាល។ 

នៅក្នុងវិធីមួយចំនួនដែលស្រដៀងទៅនឹង ប្រព័ន្ធសក្តិភូមិ នៃទ្វីបអឺរ៉ុប រដ្ឋនានាត្រូវបានភ្ជាប់នៅក្នុង ស៊ុសេរៀន - ទំនាក់ទំនង ដៃទន្លេ ។
មណ្ឌល (គំរូនយោបាយ): វាក្យសព្ទ

វាក្យសព្ទ 
ពាក្យនេះគូរប្រៀបធៀបជាមួយ មណ្ឌល នៃ ទស្សនៈពិភពលោក ហិណ្ឌូ និង ពុទ្ធសាសនា ; ការប្រៀបធៀបសង្កត់ធ្ងន់លើថាមពលពីមជ្ឈមណ្ឌលថាមពលនីមួយៗ ក៏ដូចជាមូលដ្ឋានមិនមែនរូបវិទ្យានៃប្រព័ន្ធ។[ ត្រូវការដកស្រង់ ]

ពាក្យប្រៀបធៀប ផ្សេងទៀតដូចជាគំនិតដើមរបស់ SJ Tambiah នៃ " galactic polity"  ពិពណ៌នាអំពីគំរូនយោបាយស្រដៀងទៅនឹង មណ្ឌល ។ ប្រវត្ដិវិទូ Victor Lieberman  ចូលចិត្តពាក្យប្រៀបធៀប "solar polity" ដោយយោងទៅលើទំនាញផែនដីដែលព្រះអាទិត្យទាញពីលើភព។ Lieberman, 2003, p. 33
មណ្ឌល (គំរូនយោបាយ): ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រវត្តិសាស្ត្រ 
ស្តាំ|រូបភាពតូច| ប្រសព្វ មណ្ឌល c. ១៣៦០ ៖ ពីជើងទៅត្បូង៖ ឡានឆាង, ឡានណា ,សុខោទ័យ អយុធ្យា, ខ្មែរ និង ចម្ប៉ា ។
តាម​ប្រវត្តិសាស្ត្រ រដ្ឋ​ស៊ូសេរ៉ៀន ឬ​រដ្ឋ​ត្រួតត្រា​សំខាន់​គឺ ​អាណាចក្រ​ខ្មែរ ​នៃ ​ប្រទេស​កម្ពុជា ។ ស្រីវិជ័យនៃ ស៊ូម៉ាត្រាខាងត្បូង ; នគរបន្តបន្ទាប់នៃ ម៉ាតារាម, កេទិរី, សិង្ហសារី និង ម៉ាចាប៉ាហិត នៃ ជ្វា ; ព្រះរាជាណាចក្រអយុធ្យា នៃ ប្រទេសថៃ ; ចាម្ប៉ា និងដើម ដាយវៀត ។ O.W. Wolters, 1999, pp. 27–40, 126-154 ប្រទេសចិនកាន់កាប់កន្លែងពិសេសមួយ ដែលក្នុងនោះអ្នកផ្សេងទៀតតែងតែផ្តល់ សួយសារអាករដល់ប្រទេសចិន ទោះបីជានៅក្នុងការអនុវត្តកាតព្វកិច្ចដែលដាក់លើនគរតូចមានតិចតួចក៏ដោយ។ រដ្ឋដៃទន្លេដែលគួរឱ្យកត់សម្គាល់ជាងគេគឺ កម្ពុជាក្រោយអង្គរ ,ឡានឆាង (បានទទួលជោគជ័យដោយ ព្រះរាជាណាចក្រវៀងចន្ទន៍ និង ហ្លួងព្រះបាង ) និង ឡានណា ។ ប្រទេស​កម្ពុជា​ក្នុង​សតវត្ស​ទី​១៨ ត្រូវ​បាន​អធិរាជ​វៀតណាម គៀឡុង ពិពណ៌នា​ថា​ជា «ប្រទេស​ឯករាជ្យ​ដែល​ជា​ទាសករ​ពីរ​» (Chandler p. ១១៩)។ ប្រព័ន្ធនេះត្រូវបានបញ្ចប់ដោយការមកដល់នៃជនជាតិអឺរ៉ុបនៅពាក់កណ្តាលសតវត្សទី 19 ។ តាមវប្បធម៌ ពួកគេបានណែនាំការអនុវត្តភូមិសាស្ត្រលោកខាងលិច ដែលសន្មត់ថាគ្រប់តំបន់ទាំងអស់ស្ថិតនៅក្រោមអធិបតេយ្យភាពតែមួយ។ ជាក់ស្តែង ការធ្វើអាណានិគមនៃ ឥណ្ឌូចិនរបស់បារាំង ឥណ្ឌខាងកើតហូឡង់ អង់គ្លេស ,ម៉ាឡាយ៉ា និងភូមាបាននាំមកនូវសម្ពាធពីអាណានិគមសម្រាប់ព្រំដែនថេរចំពោះកម្មសិទ្ធិរបស់ពួកគេ។ រដ្ឋដៃទន្លេត្រូវបានបែងចែករវាងអាណានិគម និងសៀម ដែលប្រើអំណាចមជ្ឈិមច្រើនជាង ប៉ុន្តែនៅលើតំបន់តូចជាងនេះ។[ ត្រូវការដកស្រង់ ]

ការមកដល់នៃសាសនាឥស្លាមនៅក្នុងប្រជុំកោះបានឃើញការអនុវត្តនៃប្រព័ន្ធនេះដែលនៅតែបន្តនៅក្នុងការបង្កើតរដ្ឋាភិបាលដូចជាការបង្កើតសម្ព័ន្ធ Negeri Sembilan សតវត្សទី 18 ដែលផ្តោតលើ Seri Menanti ជាមជ្ឈមណ្ឌលដែលនៅជាប់នឹង luak serambi ខាងក្នុងចំនួនបួន និង ស្រុកខាងក្រៅចំនួនបួន។  ឧទាហរណ៍មួយទៀតគឺរាជាណាចក្រឥស្លាមក្រោយមហាប៉ាហិតនៅជ្វា។[ ត្រូវការដកស្រង់ ]

ប្រវត្តិវិទូ Martin Stuart-Fox ប្រើពាក្យ "មណ្ឌល" យ៉ាងទូលំទូលាយដើម្បីពិពណ៌នាអំពីប្រវត្តិសាស្រ្តនៃព្រះរាជាណាចក្រឡាវ ឡានឆាងជារចនាសម្ព័ន្ធនៃការរួបរួមគ្នាដោយ រលុង ដែលបែកបាក់គ្នាបន្ទាប់ពីការសញ្ជ័យរបស់ ឡានឆាង ដោយប្រទេសថៃចាប់ផ្តើមនៅសតវត្សទី 18 ។ Martin-Fox, 1998, pp. 14–15 

ប្រវត្តិវិទូថៃ Sunait Chutintaranond បានចូលរួមចំណែកយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការសិក្សាអំពី មណ្ឌល ក្នុងប្រវត្តិសាស្រ្តអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ដោយបង្ហាញថា "ការសន្មត់ចំនួនបីដែលទទួលខុសត្រូវចំពោះទស្សនៈដែលថា អយុធ្យា គឺជារដ្ឋកណ្តាលដ៏រឹងមាំ" មិនបានកាន់កាប់ ហើយថា "នៅ អយុធ្យា អនុត្តរភាព នៃអភិបាលខេត្តគឺមិនដែលមាន។ កម្ចាត់​ដោយ​ជោគជ័យ»។ O.W. Wolters, pp. 142–143 citing Chutintaranond, 1990, pp. 97–98
មណ្ឌល (គំរូនយោបាយ): កាតព្វកិច្ច

កាតព្វកិច្ច 
រូបភាពតូច| Bunga mas (ផ្កាមាស ) សួយសារអាករពី រដ្ឋម៉ាឡេ ខាងជើងក្នុងឧបទ្វីបម៉ាឡេសម្រាប់ សៀម ។ សារមន្ទីរជាតិ គូឡាឡាំពួរ ។ )
កាតព្វកិច្ចនៅផ្នែកនីមួយៗនៃទំនាក់ទំនងប្រែប្រួលទៅតាមភាពខ្លាំងនៃទំនាក់ទំនង និងកាលៈទេសៈ។ ជាទូទៅ ដៃទន្លេត្រូវមានកាតព្វកិច្ចបង់ bunga mas ដែលជាសួយសារអាករជាទៀងទាត់នៃទំនិញ និងទាសករដ៏មានតម្លៃផ្សេងៗ និងដើមឈើតូចៗធ្វើពី មាស និង ប្រាក់ ( bunga mas dan perak )។ អ្នកគ្រប់គ្រងម្ចាស់វិញ ទទួលអំណោយដែលមានតម្លៃច្រើនជាងវត្ថុដែលផ្តល់ដោយដៃទន្លេ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ដៃទន្លេនេះក៏ត្រូវផ្តល់បុរស និងគ្រឿងផ្គត់ផ្គង់នៅពេលមានការអំពាវនាវ ដែលភាគច្រើនជាញឹកញាប់នៅក្នុងសម័យសង្រ្គាម។ អត្ថប្រយោជន៍ចម្បងសម្រាប់ដៃទន្លេគឺការការពារពីការឈ្លានពានដោយមហាអំណាចផ្សេងទៀត ទោះបីជាដូចដែលប្រវត្តិវិទូអាស៊ីអាគ្នេយ៍ លោក Thongchai Winichakul កត់សម្គាល់ក៏ដោយ នេះច្រើនតែជា "ការការពារដូចពួកម៉ាហ្វីយ៉ា"  ពីការគំរាមកំហែងរបស់ចៅហ្វាយនាយខ្លួនឯង។ ក្នុងករណីខ្លះ ចៅហ្វាយនាយក៏បានគ្រប់គ្រងការស្នងរាជ្យនៅក្នុងដៃទន្លេនេះផងដែរ ប៉ុន្តែជាទូទៅការជ្រៀតជ្រែកក្នុងកិច្ចការផ្ទៃក្នុងរបស់ដៃទន្លេមានតិចតួច៖ ទ្រង់នឹងរក្សាកងទ័ពផ្ទាល់ខ្លួន និងអំណាចនៃការយកពន្ធជាឧទាហរណ៍។ ក្នុង​ករណី​ដែល​មាន​ទំនាក់ទំនង​តឹងតែង​ជាង​នេះ "ម្ចាស់​" អាច​នឹង​ចាត់​ទុក​វា​ជា​សួយសារអាករ​មួយ ចំណែក "ដៃ​ទន្លេ" អាច​ចាត់​ទុក​ការ​ដោះដូរ​អំណោយ​ជា​ពាណិជ្ជកម្ម​សុទ្ធសាធ ឬ​ជា​ការ​បង្ហាញ​ពី​សុច្ឆន្ទៈ (ថុង ឆៃ ទំ. ៨៧).
មណ្ឌល (គំរូនយោបាយ): ទំនាក់ទំនងផ្ទាល់ខ្លួន

ទំនាក់ទំនងផ្ទាល់ខ្លួន 
ការសង្កត់ធ្ងន់លើទំនាក់ទំនងផ្ទាល់ខ្លួនគឺជាលក្ខណៈកំណត់មួយនៃប្រព័ន្ធ មណ្ឌល ។ អ្នកគ្រប់គ្រងដៃទន្លេគឺជាអ្នកក្រោមបង្គាប់អ្នកគ្រប់គ្រងលើជាជាងគ្រប់គ្រងរដ្ឋនៅក្នុងអរូបី។ នេះមានផលប៉ះពាល់សំខាន់ៗជាច្រើន។ អ្នកគ្រប់គ្រងដ៏រឹងមាំអាចទាក់ទាញដៃទន្លេថ្មី ហើយនឹងមានទំនាក់ទំនងរឹងមាំលើដៃទន្លេដែលមានស្រាប់របស់គាត់។ អ្នកគ្រប់គ្រងដែលខ្សោយជាងនឹងពិបាកទាក់ទាញ និងរក្សាទំនាក់ទំនងទាំងនេះ។ នេះត្រូវបានគេដាក់ចេញជាមូលហេតុមួយនៃការងើបឡើងភ្លាមៗនៃ សុខោទ័យ ក្រោមការដឹកនាំរបស់ រាមកំហែង និងសម្រាប់ការធ្លាក់ចុះស្ទើរតែស្មើគ្នាបន្ទាប់ពីការសោយទិវង្គតរបស់គាត់ (Wyatt, 45 និង 48) ។ អ្នកគ្រប់គ្រងដៃទន្លេអាចបដិសេធទំនាក់ទំនង និងស្វែងរកអ្នកគ្រប់គ្រងផ្សេង ឬឯករាជ្យពេញលេញ។ ប្រព័ន្ធនេះមិនមែនជាទឹកដីទេ។ ចៅហ្វាយនាយត្រូវបានជំពាក់ភក្ដីភាពដោយអ្នកគ្រប់គ្រងដៃទន្លេ ឬភាគច្រើនដោយទីក្រុងសំខាន់របស់ដៃទន្លេ ប៉ុន្តែមិនមែនដោយប្រជាជនទាំងអស់នៃតំបន់ជាក់លាក់នោះទេ។ ម្ចាស់ដៃទន្លេនៅក្នុងវេនមានអំណាចលើរដ្ឋដៃទន្លេបន្ថែមទៀតក្នុងទំហំ ឬដោយផ្ទាល់លើប្រជាជន "របស់គាត់" គ្រប់ទីកន្លែងដែលពួកគេរស់នៅ។ គ្មានអ្នកគ្រប់គ្រងណាមានសិទ្ធិអំណាចលើតំបន់ដែលគ្មានមនុស្សរស់នៅទេ។[ ត្រូវការដកស្រង់ ]

ទំនាក់ទំនងផ្ទាល់ខ្លួនរវាងអ្នកគ្រប់គ្រង និងអ្នកគ្រប់គ្រងក្រោមបង្គាប់ក៏បានកំណត់ថាមវន្តនៃទំនាក់ទំនងនៅក្នុង មណ្ឌល មួយ។ ឧទាហរណ៍ទំនាក់ទំនងរវាង Dharmasetu នៃ ស្រីវិជ័យ និង Samaratungga នៃ សៃលេន្ទ្រ បានកំណត់ការបន្តពូជនៃគ្រួសាររាជវង្សនេះ។ Dharmasetu គឺជាស្តេច ស្រីវិជ័យមហារាជ ខណៈពេលដែលផ្ទះរបស់ សៃលេន្ទ្រ នៅ ជ្វា ត្រូវបានគេណែនាំថាមានទំនាក់ទំនងគ្នាហើយត្រូវបានចុះឈ្មោះចូលទៅក្នុងការគ្រប់គ្រងរបស់  ស្រីវិជ័យមណ្ឌល ។ បន្ទាប់ពី Samaratungga បានរៀបការជាមួយព្រះនាង Tara ដែលជាកូនស្រីរបស់ Dharmasetu Samaratungga បានក្លាយជាអ្នកស្នងតំណែងរបស់គាត់ ហើយផ្ទះរបស់ សៃលេន្ទ្រ ត្រូវបានដំឡើងឋានៈឱ្យក្លាយជាវង្សត្រកូលនៃស្តេច ស្រីវិជ័យ ក្រោយមក ហើយអស់រយៈពេលមួយសតវត្ស កណ្តាលនៃ ស្រីវិជ័យ ត្រូវបានផ្លាស់ប្តូរពីកោះស៊ូម៉ាត្រាទៅជ្វា។[ ត្រូវការដកស្រង់ ]
មណ្ឌល (គំរូនយោបាយ): ភាពមិនផ្តាច់មុខ

ភាពមិនផ្តាច់មុខ 
ទំនាក់ទំនងរវាងម្ចាស់ និងដៃទន្លេ មិនចាំបាច់ផ្តាច់មុខទេ។ រដ្ឋ​មួយ​នៅ​តាម​តំបន់​ព្រំដែន​អាច​នឹង​ផ្តល់​កិត្តិយស​ដល់​អំណាច​ខ្លាំង​ជាង​ពីរ ឬ​បី។ បន្ទាប់មក អ្នកគ្រប់គ្រងដៃទន្លេអាចដើរតួជាអំណាចខ្លាំងជាងប្រឆាំងនឹងគ្នាទៅវិញទៅមក ដើម្បីកាត់បន្ថយការជ្រៀតជ្រែកដោយភាគីណាមួយ ខណៈដែលសម្រាប់មហាអំណាចដែលដៃទន្លេបានបម្រើជា តំបន់ការពារ ដើម្បីការពារជម្លោះដោយផ្ទាល់រវាងពួកគេ។ ជាឧទាហរណ៍ រាជាណាចក្រម៉ាឡេនៅ ឧបទ្វីបម៉ាឡេ លង្កាសុខា និង តម្ព្រលិង្គ មុននេះ គឺជាកម្មវត្ថុរបស់ ស្រីវិជ័យមណ្ឌល ហើយក្នុងសម័យក្រោយមកបានប្រកួតប្រជែងដោយអយុធ្យា មណ្ឌល នៅភាគខាងជើង និង ម៉ាចាប៉ាហីតមណ្ឌល នៅភាគខាងត្បូង មុនពេលចុងក្រោយទទួលបានទំនាញរបស់ខ្លួនក្នុងកំឡុង ម៉ាឡាកាស៊ុលតង់ ។[ ត្រូវការដកស្រង់ ]
មណ្ឌលម៉ាញេតូ: សេចក្តីផ្តើម

សេចក្តីផ្តើម
មណ្ឌលម៉ាញេតូ គឺជាតំបន់ដែលហ៊ុមព័ទ្ធជុំវិញផែនដី និងលាតសន្ធឹងទៅឆ្ងាយក្នុងបរិយាកាស ចាប់ពីរយៈកំពស់ប្រមាណ១០០០គីឡូម៉ែត។

ផ្នែកម្ខាងនៃផែនដីលាតសន្ធឹងក្នុង លំហ ប្រហែលជា៤០០០គីឡូម៉ែត ឯម្ខាងទៀតលាតកាន់តែឆ្ងាយលើសពី៤០០០គីឡូម៉ែត។

ភាពខុសគ្នានៃដែនម៉ាញេតូ បណ្តាលមកពី៖
ខ្យល់ព្រះអាទិត្យ ជាចរន្តនៃអ៊ីយ៉ុង ដែលបញ្ចេញដោយស្រទាប់ក្រៅបំផុតនៃបរិយាកាស។
ខ្យល់ព្រះអាទិត្យ បានរុញច្រានមណ្ឌលម៉ាញេតូចូលទៅក្នុងលំហ ចេញឆ្ងាយពីព្រះអាទិត្យបន្ថែមទៀត។

មណ្ឌលម៉ាញេតូផ្ដុំឡើងដោយ៖ ប្រូតុង (បន្ទុកវិជ្ជមាន) និង អេឡិចត្រុង (បន្ទុកអវិជ្ជមាន)។
វាបញ្ចេញដោយព្រះអាទិត្យ និងចាប់យកដោយដែនម៉ាញេទិចផែនដី។
ប្រូតុង និង អេឡិចត្រុង ប្រមូលផ្ដុំក្នុងខ្សែក្រវ៉ាត់ ឬស្រទាប់រំភាយខ្ពស់។
មណ្ឌលម៉ាញេតូ: ខ្សែក្រវ៉ាត់រស្មី[[វ៉ាន់អាឡែន]]

ខ្សែក្រវ៉ាត់រស្មីវ៉ាន់អាឡែន
ខ្សែក្រវ៉ាត់រស្មីវ៉ាន់អាឡែន ជាខ្សែរស្មីខ្ពស់ ព័ទ្ធជុំវិញផែនដី ដែលចាប់យកកំទេចតូចៗ ល្អិតៗ បញ្ចេញដោយព្រះអាទិត្យ។
ស្រទាប់រស្មីនេះត្រូវបានរកឃើញនៅឆ្នាំ១៩៥៨។
ខ្សែក្រវ៉ាត់នេះជួយទប់ស្កាត់រស្មីផ្សេងៗ ដែលអាចបំផ្លាញជីវិតលើផែនដី។
ពន្លឺដែលមានពណ៌ចម្រុះ ដែលអ៊ីយ៉ុងប៉ះទង្គិច ជាមួយកម្ទេចតូចល្អិតៗ ហៅថាសម្រាំងប៉ូល។
ព្យុះម៉ាញេទិចអាចបង្កឲ្យ៖
ត្រីវិស័យ ចង្អុលមិនចំទិសខាងជើង
ធ្វើឲ្យរំខានដល់រលកវិទ្យុ ប្រព័ន្ធទាក់ទងដូចជាទូរស័ព្ទជាដើម៕
មណ្ឌលសុខភាពឃុំសិត្បូ: ទីតាំង និងអគារ

ទីតាំង និងអគារ
មានទីតាំងស្ថិតនៅ ភូមិកំពង់ព្រីង ឃុំសិត្បូ  ស្រុកស្អាង ខេត្តកណ្ដាល។
មណ្ឌលសុខភាពឃុំសិត្បូ: នាយក និងគ្រូពេទ្យ

នាយក និងគ្រូពេទ្យ
នាយក
+ឈ្មោះភេទអស័យដ្ឋានលេខទូរស័ព្ទឯកទេសកាលបរិច្ឆេទថ្ងៃខែឆ្នាំកំណេីតចូលបំពេញការងារចូលនិវត្តន៍ទទួលមរណភាព

នាយករង
+ឈ្មោះភេទអស័យដ្ឋានលេខទូរស័ព្ទឯកទេសកាលបរិច្ឆេទថ្ងៃខែឆ្នាំកំណេីតចូលបំពេញការងារចូលនិវត្តន៍ទទួលមរណភាព

លោកគ្រូពេទ្យ-អ្នកគ្រូពេទ្យ
+ឈ្មោះអស័យដ្ឋានលេខទូរស័ព្ទឯកទេសកាលបរិច្ឆេទថ្ងៃខែឆ្នាំកំណើតចូលបំពេញការងារចូលនិវត្តន៍ទទួលមរណភាព

ម៉ោងធ្វើការមន្ត្រីពេទ្យ
+ឈ្មោះវិជ្ជបណ្ឌិតឯកទេសតួនាទីលេខទូរស័ព្ទភូមិថ្ងៃបំពេញការងារម៉ោងបំពេញការងារមកពីពេទ្យបុគ្គលិកបេីករថយន្ដច័ន្ទអង្គារពុធព្រហស្បត្តិ៍សុក្រសៅរិ៍អាទិត្យព្រឹករសៀលល.ផ្នែក??????????????

បុគ្គលិកបេីករថយន្ដ
ឈ្មោះលេខទូរស័ព្ទអស័យដ្ឋានស្លាកលេខរថយន្ដថ្ងៃបំពេញការងារម៉ោងបំពេញការងារគ្រូពេទ្យក្រុមយុវជនសង្គ្រោះបឋមច័ន្ទអង្គារពុធព្រហស្បត្តិ៍សុក្រសៅរិ៍អាទិត្យព្រឹករសៀលក្រុមយុវជនក្រុមយុវជនក្រុមយុវជនក្រុមយុវជន
មណ្ឌលសុខភាពឃុំសិត្បូ: នាយក

នាយក
+ឈ្មោះភេទអស័យដ្ឋានលេខទូរស័ព្ទឯកទេសកាលបរិច្ឆេទថ្ងៃខែឆ្នាំកំណេីតចូលបំពេញការងារចូលនិវត្តន៍ទទួលមរណភាព
មណ្ឌលសុខភាពឃុំសិត្បូ: នាយករង

នាយករង
+ឈ្មោះភេទអស័យដ្ឋានលេខទូរស័ព្ទឯកទេសកាលបរិច្ឆេទថ្ងៃខែឆ្នាំកំណេីតចូលបំពេញការងារចូលនិវត្តន៍ទទួលមរណភាព
មណ្ឌលសុខភាពឃុំសិត្បូ: លោកគ្រូពេទ្យ-អ្នកគ្រូពេទ្យ

លោកគ្រូពេទ្យ-អ្នកគ្រូពេទ្យ
+ឈ្មោះអស័យដ្ឋានលេខទូរស័ព្ទឯកទេសកាលបរិច្ឆេទថ្ងៃខែឆ្នាំកំណើតចូលបំពេញការងារចូលនិវត្តន៍ទទួលមរណភាព
មណ្ឌលសុខភាពឃុំសិត្បូ: ម៉ោងធ្វើការមន្ត្រីពេទ្យ

ម៉ោងធ្វើការមន្ត្រីពេទ្យ
+ឈ្មោះវិជ្ជបណ្ឌិតឯកទេសតួនាទីលេខទូរស័ព្ទភូមិថ្ងៃបំពេញការងារម៉ោងបំពេញការងារមកពីពេទ្យបុគ្គលិកបេីករថយន្ដច័ន្ទអង្គារពុធព្រហស្បត្តិ៍សុក្រសៅរិ៍អាទិត្យព្រឹករសៀលល.ផ្នែក??????????????

បុគ្គលិកបេីករថយន្ដ
ឈ្មោះលេខទូរស័ព្ទអស័យដ្ឋានស្លាកលេខរថយន្ដថ្ងៃបំពេញការងារម៉ោងបំពេញការងារគ្រូពេទ្យក្រុមយុវជនសង្គ្រោះបឋមច័ន្ទអង្គារពុធព្រហស្បត្តិ៍សុក្រសៅរិ៍អាទិត្យព្រឹករសៀលក្រុមយុវជនក្រុមយុវជនក្រុមយុវជនក្រុមយុវជន
មណ្ឌលសុខភាពឃុំសិត្បូ: បុគ្គលិកបេីករថយន្ដ

បុគ្គលិកបេីករថយន្ដ
ឈ្មោះលេខទូរស័ព្ទអស័យដ្ឋានស្លាកលេខរថយន្ដថ្ងៃបំពេញការងារម៉ោងបំពេញការងារគ្រូពេទ្យក្រុមយុវជនសង្គ្រោះបឋមច័ន្ទអង្គារពុធព្រហស្បត្តិ៍សុក្រសៅរិ៍អាទិត្យព្រឹករសៀលក្រុមយុវជនក្រុមយុវជនក្រុមយុវជនក្រុមយុវជន
មណ្ឌលសុខភាពឃុំសិត្បូ: ស្ត្រីមានផ្ទៃពោះ

ស្ត្រីមានផ្ទៃពោះ
សម្រាលក្នុងឃុំ
+លេខក្បាលបញ្ជីឈ្មោះឈ្មោះប្ដីទីលំនៅបច្ចុប្បន្នលេខទូរស័ព្ទថ្លៃសេវាទីកន្លែងកំណើតភូមិឃុំស្រុកខេត្ត
មណ្ឌលសុខភាពឃុំសិត្បូ: សម្រាលក្នុងឃុំ

សម្រាលក្នុងឃុំ
+លេខក្បាលបញ្ជីឈ្មោះឈ្មោះប្ដីទីលំនៅបច្ចុប្បន្នលេខទូរស័ព្ទថ្លៃសេវាទីកន្លែងកំណើតភូមិឃុំស្រុកខេត្ត
មណ្ឌលសុខភាពឃុំសិត្បូ: វិធីសង្គ្រោះបឋម

វិធីសង្គ្រោះបឋម
សន្លប់
គ្រុនក្ដៅ
ស្កន់
រលាក
កម្រិត1
កម្រិត2
កម្រិត3
កម្រិត4
លង់ទឹក
គ្រិច ថ្លោះ និងបាក់
មណ្ឌលសុខភាពឃុំសិត្បូ: ប្រភេទជម្ងឺ

ប្រភេទជម្ងឺ
ផ្នែកក្បាល

សក់
ភ្នែក
ច្រមុះ
មាត់

អណ្ដាត
ផ្នែកដងខ្លួន

ផ្នែកជេីង
ភ្លៅ
ជង្គង់
កំភួនជេីង
កជេីង
ខ្នងជេីង
បាតជេីង
ម្រាមជេីង
មណ្ឌលសុខភាពឃុំសិត្បូ: សេវាព្រឹក្សា និងផ្ដល់យោបល់

សេវាព្រឹក្សា និងផ្ដល់យោបល់
ពន្យាកំណេីត
កងដាក់ក្នុងស្បួន
ថ្នាំចាក់
ថ្នាំលេប
មណ្ឌលសុខភាពឃុំសិត្បូ: បេឡាជាតិរបបសន្តិសុខសង្គម(ប.ប.ស)

បេឡាជាតិរបបសន្តិសុខសង្គម(ប.ប.ស) 
ការងារ និងប្រាក់ខែ
ច្បាប់មាតុភាព
ទបញ្ញត្តិស្តីពីការឈប់សំរាកលំហែមាតុភាព
តើអ្នកបានទទួលច្បាប់សម្រាកមាតុភាពគ្រប់គ្រាន់ដែររឺទេកំឡុងពេលអ្នកមានផ្ទៃពោះនៅកន្លែងធ្វើការនៅកម្ពុជា? សូមស្វែងយល់បន្ថែមអំពីច្បាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងការសុំច្បាប់សម្រាកមាតុភាពនៅកន្លែងធ្វើការតាមរយះ Prake.org ។​
និយោជកមិនអាចបញ្ឈប់និយោជិក:
ដោយសារគាត់មានផ្ទៃពោះ ក្នុងពេលដែលគាត់កំពុងឈប់សំរាកលំហែមាតុភាព មុនពេលគាត់ឈប់សំរាកលំហែមាតុភាព
ស្រ្តីជានិយោជិកមានសិទ្ធិទទួលការសំរាកលំហែមាតុភាពរយៈពេល៩០ថ្ងៃ។ ក្នុងកំឡុងពេល ២ខែដំបូងដែលគាត់ ត្រលប់ទៅធ្វើការវិញ គាត់ត្រូវធ្វើការងារណាដែលស្រាលៗតែប៉ុណ្ណោះ ។ និយោជកត្រូវបានហាមឃាត់ក្នុងការបញ្ឈប់និយោជិកជាស្រ្តីក្នុងពេលដែលនិយោជិកកំពុងសំរាកលំហែមាតុភាព ឬ មុនពេលដែលនិយោជិកសំរាកលំហែមាតុភាព ។

ការផ្តល់ប្រាក់ឈ្នួលក្នុងកំឡុងពេលសំរាកលំហែមាតុភាព
កំឡុងពេលសំរាកលំហែមាតុភាព ស្រ្តីជានិយោជិកត្រូវបានទទួលប្រាក់ឈ្នួលពាក់កណ្តាលនៃប្រាក់ ឈ្នួលរបស់គាត់ព្រមទាំងអត្ថប្រយោជន៍ផ្សេងៗទៀត ប្រសិនបើគាត់បានបំរើការងារជូនសហគ្រាសយ៉ាងតិចមួយឆ្នាំ ។ និយោជកគួរគិតការផ្តល់ប្រាក់ឈ្នួលដោយផ្អែកលើ ប្រាក់ឈ្នួលជាមធ្យមរបស់និយោជិកក្នុងរយៈពេល១២ខែមុនពេលសំរាកលំហែមាតុភាព មិនមែនផ្អែកលើប្រាក់ឈ្នួលអប្បបរមា ឬ ប្រាក់ឈ្នួលគោលនោះទេ ។ ឧទាហរណ៍ ៖ សុខាបានធ្វើការក្នុងរោងចក្រកាត់ដេរសំលៀកបំពាក់មួយអស់រយៈពេល២ឆ្នាំមុននឹងនាងមានផ្ទៃពោះ ។ នាងមានប្រាក់ឈ្នួលគោល៤៥ដុល្លា និង ប្រាក់រង្វាន់អតីតភាពការងារ ៣ដុល្លា ៕ នាងតែងតែទៅធ្វើការទៀងទាត់ ដូច្នេះនាងទទួលបានប្រាក់រង្វាន់ការងារទៀងទាត់ ៥ដុល្លា ។
ប្រាក់ឈ្នួល និង ប្រាក់អត្ថប្រយោជន៍របស់នាងទាំងអស់មាន៦៣០ដុល្លាក្នុងរយៈពេល ១២ខែកន្លងមក ។ដោយសារសុខាបានធ្វើការលើសពីមួយឆ្នាំ នាងទទួលបានការសំរាកលំហែមាតុភាពរយៈពេល៩០ថ្ងៃនិងប្រាក់ឈ្នួលពាក់កណ្តាល ។ ប្រាក់ឈ្នួលនេះត្រូវបានគិតដូចខាងក្រោម ៖
មណ្ឌលសុខភាពឃុំសិត្បូ: ច្បាប់មាតុភាព

ច្បាប់មាតុភាព
ទបញ្ញត្តិស្តីពីការឈប់សំរាកលំហែមាតុភាព
តើអ្នកបានទទួលច្បាប់សម្រាកមាតុភាពគ្រប់គ្រាន់ដែររឺទេកំឡុងពេលអ្នកមានផ្ទៃពោះនៅកន្លែងធ្វើការនៅកម្ពុជា? សូមស្វែងយល់បន្ថែមអំពីច្បាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងការសុំច្បាប់សម្រាកមាតុភាពនៅកន្លែងធ្វើការតាមរយះ Prake.org ។​
និយោជកមិនអាចបញ្ឈប់និយោជិក:
ដោយសារគាត់មានផ្ទៃពោះ ក្នុងពេលដែលគាត់កំពុងឈប់សំរាកលំហែមាតុភាព មុនពេលគាត់ឈប់សំរាកលំហែមាតុភាព
ស្រ្តីជានិយោជិកមានសិទ្ធិទទួលការសំរាកលំហែមាតុភាពរយៈពេល៩០ថ្ងៃ។ ក្នុងកំឡុងពេល ២ខែដំបូងដែលគាត់ ត្រលប់ទៅធ្វើការវិញ គាត់ត្រូវធ្វើការងារណាដែលស្រាលៗតែប៉ុណ្ណោះ ។ និយោជកត្រូវបានហាមឃាត់ក្នុងការបញ្ឈប់និយោជិកជាស្រ្តីក្នុងពេលដែលនិយោជិកកំពុងសំរាកលំហែមាតុភាព ឬ មុនពេលដែលនិយោជិកសំរាកលំហែមាតុភាព ។

ការផ្តល់ប្រាក់ឈ្នួលក្នុងកំឡុងពេលសំរាកលំហែមាតុភាព
កំឡុងពេលសំរាកលំហែមាតុភាព ស្រ្តីជានិយោជិកត្រូវបានទទួលប្រាក់ឈ្នួលពាក់កណ្តាលនៃប្រាក់ ឈ្នួលរបស់គាត់ព្រមទាំងអត្ថប្រយោជន៍ផ្សេងៗទៀត ប្រសិនបើគាត់បានបំរើការងារជូនសហគ្រាសយ៉ាងតិចមួយឆ្នាំ ។ និយោជកគួរគិតការផ្តល់ប្រាក់ឈ្នួលដោយផ្អែកលើ ប្រាក់ឈ្នួលជាមធ្យមរបស់និយោជិកក្នុងរយៈពេល១២ខែមុនពេលសំរាកលំហែមាតុភាព មិនមែនផ្អែកលើប្រាក់ឈ្នួលអប្បបរមា ឬ ប្រាក់ឈ្នួលគោលនោះទេ ។ ឧទាហរណ៍ ៖ សុខាបានធ្វើការក្នុងរោងចក្រកាត់ដេរសំលៀកបំពាក់មួយអស់រយៈពេល២ឆ្នាំមុននឹងនាងមានផ្ទៃពោះ ។ នាងមានប្រាក់ឈ្នួលគោល៤៥ដុល្លា និង ប្រាក់រង្វាន់អតីតភាពការងារ ៣ដុល្លា ៕ នាងតែងតែទៅធ្វើការទៀងទាត់ ដូច្នេះនាងទទួលបានប្រាក់រង្វាន់ការងារទៀងទាត់ ៥ដុល្លា ។
ប្រាក់ឈ្នួល និង ប្រាក់អត្ថប្រយោជន៍របស់នាងទាំងអស់មាន៦៣០ដុល្លាក្នុងរយៈពេល ១២ខែកន្លងមក ។ដោយសារសុខាបានធ្វើការលើសពីមួយឆ្នាំ នាងទទួលបានការសំរាកលំហែមាតុភាពរយៈពេល៩០ថ្ងៃនិងប្រាក់ឈ្នួលពាក់កណ្តាល ។ ប្រាក់ឈ្នួលនេះត្រូវបានគិតដូចខាងក្រោម ៖
មណ្ឌលសុខភាពឃុំសិត្បូ: (៦៣៦ដុល្លា (ប្រាក់ឈ្នួល និង ប្រាក់់អត្ថប្រយោជន៍ រយៈពេល១២ខែកន្លងមក))/(១២(ខែ))

(៦៣៦ដុល្លា (ប្រាក់ឈ្នួល និង ប្រាក់់អត្ថប្រយោជន៍ រយៈពេល១២ខែកន្លងមក))/(១២(ខែ))  ៥៣ ដុល្លាក្នុងមួយខែ
បន្ទាប់មកនិយោជកត្រូវគុណទឹកប្រាក់ប្រចាំខែនឹង៥០%៕ដូច្នេះនិយោជកត្រូវផ្តល់ ប្រាក់ឈ្នួលអោយ សុខា២៦, ៥០ ដុល្លា សំរាប់រៀងរាល់ខែដែលនាងកំពុងសំរាកលំហែមាតុភាព ។
ការសំរាកបំបៅកូន
រយៈពេលមួយឆ្នាំចាប់ពីទារកកើត ស្រ្តីជាម្តាយត្រូវបានអនុញ្ញាតិអោយបំបៅកូនរយៈពេលមួយម៉ោងក្នុងអំឡុងពេលធ្វើការ ។ ម៉ោងបំបៅកូននេះត្រូវបានបែងចែកជាពីរវេនហើយវេននិមួយៗ មាន៣០នាទី។ វេនទីមួយនៅពេលព្រឹក វេនទីពីរនៅពេលរសៀល ។ ពេលវេលាច្បាស់លាស់ សំរាប់បំបៅកូនត្រូវមានការព្រមព្រៀងរវាងស្រ្តីជាម្តាយ និង និយោជក។ ការសំរាកបំបៅកូន ត្រូវបានញែកដាច់ពីការសំរាកធម្មតា ហើយមិនត្រូវដកចេញពីការសំរាកធម្មតាទេ ។
ច្បាប់ ប.ប.ស
សេវា ប.ប.ស
ស្ត្រីមានផ្ទៃពោះ
+ថ្ងៃខែឆ្នាំទទួលសេវាឈ្មោះមាតាប្ដីអ្នកក្រេីងរំលឹកទីកន្លែងកំណេីតមកពីស្ថាប័នមន្ត្រីទទួលសេវាសុខភាពទារកថ្ងៃបញ្ចប់សេវាឈ្មោះលេខទូរស័ព្ទឈ្មោះលេខទូរស័ព្ទឃុំស្រុកខេត្តរោងចក្រអគារផ្នែកក្រុមលេខទូរស័ព្ទប្រធានឈ្មោះលេខទូរស័ព្ទខ្សោយមធ្យមល្អ0

ជំងឺទូទៅ
សុខភាពមាតា
+ថ្ងៃខែឆ្នាំទទួលសេវាឈ្មោះប្ដីទីកន្លែងកំណេីតមកពីស្ថាប័នមន្ត្រីទទួលសេវាសុខភាពថ្ងៃបញ្ចប់សេវាឈ្មោះលេខទូរស័ព្ទឃុំស្រុកខេត្តរោងចក្រអគារផ្នែកក្រុមលេខទូរស័ព្ទប្រធានឈ្មោះលេខទូរស័ព្ទខ្សោយមធ្យមល្អ0

រោគស្ត្រី
មណ្ឌលសុខភាពឃុំសិត្បូ: សេវា ប.ប.ស

សេវា ប.ប.ស
ស្ត្រីមានផ្ទៃពោះ
+ថ្ងៃខែឆ្នាំទទួលសេវាឈ្មោះមាតាប្ដីអ្នកក្រេីងរំលឹកទីកន្លែងកំណេីតមកពីស្ថាប័នមន្ត្រីទទួលសេវាសុខភាពទារកថ្ងៃបញ្ចប់សេវាឈ្មោះលេខទូរស័ព្ទឈ្មោះលេខទូរស័ព្ទឃុំស្រុកខេត្តរោងចក្រអគារផ្នែកក្រុមលេខទូរស័ព្ទប្រធានឈ្មោះលេខទូរស័ព្ទខ្សោយមធ្យមល្អ0

ជំងឺទូទៅ
សុខភាពមាតា
+ថ្ងៃខែឆ្នាំទទួលសេវាឈ្មោះប្ដីទីកន្លែងកំណេីតមកពីស្ថាប័នមន្ត្រីទទួលសេវាសុខភាពថ្ងៃបញ្ចប់សេវាឈ្មោះលេខទូរស័ព្ទឃុំស្រុកខេត្តរោងចក្រអគារផ្នែកក្រុមលេខទូរស័ព្ទប្រធានឈ្មោះលេខទូរស័ព្ទខ្សោយមធ្យមល្អ0

រោគស្ត្រី
មណ្ឌលសុខភាពឃុំសិត្បូ: ស្ត្រីមានផ្ទៃពោះ

ស្ត្រីមានផ្ទៃពោះ
+ថ្ងៃខែឆ្នាំទទួលសេវាឈ្មោះមាតាប្ដីអ្នកក្រេីងរំលឹកទីកន្លែងកំណេីតមកពីស្ថាប័នមន្ត្រីទទួលសេវាសុខភាពទារកថ្ងៃបញ្ចប់សេវាឈ្មោះលេខទូរស័ព្ទឈ្មោះលេខទូរស័ព្ទឃុំស្រុកខេត្តរោងចក្រអគារផ្នែកក្រុមលេខទូរស័ព្ទប្រធានឈ្មោះលេខទូរស័ព្ទខ្សោយមធ្យមល្អ0
មណ្ឌលសុខភាពឃុំសិត្បូ: ជំងឺទូទៅ

ជំងឺទូទៅ
សុខភាពមាតា
+ថ្ងៃខែឆ្នាំទទួលសេវាឈ្មោះប្ដីទីកន្លែងកំណេីតមកពីស្ថាប័នមន្ត្រីទទួលសេវាសុខភាពថ្ងៃបញ្ចប់សេវាឈ្មោះលេខទូរស័ព្ទឃុំស្រុកខេត្តរោងចក្រអគារផ្នែកក្រុមលេខទូរស័ព្ទប្រធានឈ្មោះលេខទូរស័ព្ទខ្សោយមធ្យមល្អ0
មណ្ឌលសុខភាពឃុំសិត្បូ: សុខភាពមាតា

សុខភាពមាតា
+ថ្ងៃខែឆ្នាំទទួលសេវាឈ្មោះប្ដីទីកន្លែងកំណេីតមកពីស្ថាប័នមន្ត្រីទទួលសេវាសុខភាពថ្ងៃបញ្ចប់សេវាឈ្មោះលេខទូរស័ព្ទឃុំស្រុកខេត្តរោងចក្រអគារផ្នែកក្រុមលេខទូរស័ព្ទប្រធានឈ្មោះលេខទូរស័ព្ទខ្សោយមធ្យមល្អ0
មណ្ឌាទេវី

មណ្ឌាទេវី 
 250pxមណ្ឌាទេវី ជាបុត្រីទី៤ របស់កុបិលមហាព្រហ្ម  Mondia Devi one of seven duagter of Brahma Lokeshvaraព្រះនាមមណ្ឌាទេវីព្រះបិតា មហាព្រហ្ម ព្រះមាតា ព្រះម៉ែមន្ទ្រាព្រះស្វាមី ព្រះពុធគ្រហស្ថ ឋានលំនៅ ចតុមហារាជការ  (Chaturmahārājikā)អម្ពរពស្ត្រា ពណ៌សុីលាបចនព្រះកាណ៌លម្អ ផ្កាចម្ប៉ា អាភរណៈកែវពិទូរ្យ  (ត្បូងភ្នែកឆ្មា) ភក្សាហារទឹកដោះសិប្បិ  (ទឹកដោះគោច្អិន)សាស្ត្រាវុធក្នុងព្រះហត្ថ ព្រះហត្ថឆ្វេង  (ឈើច្រត់)
 ព្រះហត្ថស្ដាំ  (ម្ជុល)យាន្តជំនិះសត្វលា   ទេវតាសង្ក្រាន្តថ្ងៃពុធ  ទេពនិករ តំណាង មណ្ឌល ភពពុធកិរិយាចេញច្បាំងព្រះមហាក្សត្រ និង ក្រុមមន្ត្រី ច្រើនទទួលបាន គ្រឿងបណ្ដាការ, ប៉ុន្តែក្មេងៗតូច ច្រើនកើតជំងឺតម្កាត់ផ្សេងៗ

មណ្ឌាទេវី (អង់គ្លេស: Mondia Devi) ជាបុត្រីមួយអង្គក្នុងចំណោម បុត្រីទាំង ៧អង្គ របស់អទិទេព មហាព្រហ្ម (Maha Brahma) ដែលជាអវតារ ព្រហ្មលោកកេរស្វរៈ (Brahma Lokesvara) នៃ ពុទ្ធសាសនា មហាយាន (Buddha Mahayana), ព្រះមាតា របស់នាងមាននាមថា ព្រះម៉ែមន្ទ្រា ជាអវតារ នៃ អវលោកកេតិស្វរៈ (Avalokitesvara) អទិទេពស្រីដែលមានដៃ ១០០០ (១ពាន់) ដែលអាចបែងភាគបានចំនួន ១០៨ អវតារ ដោយនាងជាអទិទេព មិនបង្ករកំណើតកូនដោយការរួមសង្វាសនោះទេ ទើបព្រះមហាព្រហ្ម ផ្ដល់នូវដួងគ្រាប់អង្កាំចំនួន ៧គ្រាប់ ដើម្បីឱ្យនាងអាចបង្ករកំណើតដោយឯងៗបាន នាងបានប្រសូត្របុត្រីទាំង ៧អង្គ ក្រោមដើមរាសីសួគ៌ាដ៏ពិសិដ្ឋមួយ ការផ្ដល់កំណើតដល់បុត្រីទាំង៧ បានតំណាងឱ្យថ្ងៃទាំង៧ នាជម្ពូទ្វីបយើងនេះ ក្នុងលទ្ធិពុទ្ធសាសនា មហាយាន ។ Min Saes (Braḥ Mahā.) (1942) Brahma Chariyakathā, Bibliothèque Royale, Publisher: Royal Library of Cambodia p.185