លីលាវតី: ក្រុមល្ខោនចល័ត

ក្រុមល្ខោនចល័ត

ម្នាលលោកដ៏មានអាយុ ! មុនពេលព្រលប់ថ្ងៃនោះឯង ខ្ញុំព្រះករុណាក៏បានទៅដល់ទ្វារក្រុងរាជគ្រឹះប៉ែកទិស​ឧត្តរដែលជាច្រកជ្រលងរវាងដងភ្នំវេភារៈ និង វេបុល្លៈ ។ នៅ​ក្បែរ​ជើង​ភ្នំ​វេបុល្លៈ​ខាងក្រៅក្រុង មានអណ្តូងទឹកក្តៅ ខ្នាតធំ ១ ហូរបាញ់ចេញមកពីក្រោមផ្ទៃដីហើយហូរកាត់ទំនាបរវាងភ្នំចូលទៅខាងក្នុងក្រុង ។ អ្នកស្រុកហៅ ស្ទឹងខ្នាតតូចនេះថា តបោតានទី ។ អ្នកក្រុង​រាជគ្រឺះតាំងពីព្រះកំពូលរាស្ត្រពិម្ពិសារចុះមកតែងឧស្សាហ៍មកងូត និង ស្រងស្នានកាយឯអណ្តូងកន្លែងនេះណាស់ ។ ព្រោះហេតុតែទឹកក្តៅនេះហូរចេញមកពីក្រោមផ្ទៃដី សាធារណជនទើបនាំគ្នាជឿថាខាងក្រោមទឹកអណ្តូងនោះជាវសនដ្ឋាននៃលោហកុម្ភីនរក ។ ខ្ញុំព្រះករុណាដាក់ បាត្រ​ចុះ​រួច​ហើយ​ក៏​អង្គុយ​សម្រាក​សម្រាល​កាយ​នៅ​ក្រោម​ដើម​ឈើ​ក្នុង​រយៈ​ឆ្ងាយ​ទាំង​ក្រឡេក​មើលទៅហ្វូង​មនុស្សដែលកំពុងតែងូតទឹកលេងយ៉ាងសប្បាយសស្រោកសស្រាញ ។

នៅខណៈដែលកំពុងតែអង្គុយភ្លឹកភ្លាំងនោះឯង ស្រាប់តែមានមនុស្ស ១ ក្រុមប្រមាណជា ៧ នាក់សែងអីវ៉ាន់​សំពីងសំពោងចូលមកអង្គុយសម្រាកជាមួយនឹងខ្ញុំព្រះករុណាដែរ ។ គ្រាន់តែ​ដាក់​អីវ៉ាន់ចុះរួចរាល់ហើយ ៦ នាក់ក្នុងចំណោមនោះផ្លាស់សម្លៀកបំពាក់ចុះទៅងូតទឹកស្ទឹង នៅសល់តែម្នាក់ប៉ុណ្ណោះសម្រាប់ចាំយាមអីវ៉ាន់ ។ មើល​ទៅ​កិរិយា​ឫកពា​របស់​គេ​ហាក់​ដូច​ជា​មាន​កង្វល់ខ្វល់ចិត្តនឹងអីវ៉ាន់របស់គេណាស់ ។
 
"ហៃឧបាសក ! ប្រសិនបើញោមចង់ទៅងូតទឹក ក៏អញ្ជើញទៅចុះ សឹមអាត្មាជួយមើលអីវ៉ាន់ឲ្យ" ខ្ញុំព្រះករុណា និយាយជាមួយនឹងគេដោយអើពើ គេ​មក​អង្គុយ​ចុះ​ខាង​មុខ​ខ្ញុំ​ព្រះករុណា​ហើយ​លើក​ដៃសំពះ ។
 
"អរគុណព្រះគុណម្ចាស់ណាស់ ប៉ុន្តែខ្ញុំកណាមិនទាន់ចង់ងូតទឹកនៅពេលនេះទេ"

"ចុះពួកញោមនាំគ្នាទៅណាមកណាបានជាមានអីវ៉ែអីវ៉ាន់សន្ធឹកសន្ធាប់ម្លេះ?"

"ពួកខ្ញុំកណាជាក្រុមសម្តែងល្ខោនមកពីក្រុងបាដលីបុត្រ ដើរចច្រប់អារ៉ប់សម្តែងល្ខោនរកលុយទៅតាម​និគមជនបទផ្សេងៗ ចុះព្រះគុណម្ចាស់និមន្តមកពីណាដែរ?"

"អាត្មាមកពីក្រុងសាវត្ថីជារាជធានីនៃកោសលរដ្ឋដែលនៅឆ្ងាយពីនេះទៅភាគខាងលិច អាត្មាជាអ្នក​សម្តែងល្ខោនដែរ ដើរ​ទេស​សម្តែង​ល្ខោន​ទៅ​តាម​ស្រុកភូមិ​ផ្សេងៗ​រហូត​ដល់​ក្រុង​រាជគ្រឹះ​ថ្ងៃ​នេះ"

បុរសនោះសម្លឹងមើលខ្ញុំព្រះករុណាដោយពិភាល់សង្ស័យ ហើយសួរថា ៖
 
"ចុះព្រះគុណម្ចាស់និមន្តមកតែមួយ​អង្គ​ឯងឬមានមិត្ររួមដំណើរមកជាមួយដែរ ខ្ញុំកណាសង្កេតឃើញ ព្រះគុណម្ចាស់គង់នៅទីនេះតែមួយ​អង្គ​ឯងទេ"

"អាត្មាមកតែមួយ​អង្គ​ឯងទេ ឧបាសក !" ខ្ញុំព្រះករុណាឆ្លើយ
 
"បើដូច្នោះក្រុមល្ខោនរបស់ព្រះគុណម្ចាស់មានតែម្នាក់ទេឬ? ព្រះគុណម្ចាស់សម្តែងល្ខោនម្នាក់ឯងបាន​យ៉ាងដូចម្តេច ខ្ញុំកណាដូចជាឆ្ងល់មែនទែន"

"ល្ខោនរបស់អាត្មាអាចនឹងខុសប្លែកពីល្ខោនរបស់ញោមខ្លះៗ អាត្មាសូមសួរបន្តិចថា វិធីការសម្តែងល្ខោន​របស់ញោមយ៉ាងដូចម្តេចទៅ ដើម្បី​នឹង​ប្រៀបធៀប​ជាមួយ​នឹង​វិធីការ​សម្តែង​ល្ខោន​របស់​អាត្មា"

"លោកសមណៈនេះប្រហែលជាមិនដែលមើលល្ខោនទេដឹង ខ្ញុំកណានឹងសម្តែងឲ្យស្តាប់" គាត់និយាយយ៉ាងមោទនភាព "ពេលនឹងសម្តែងល្ខោនទីណា ពួកខ្ញុំ​កណា​ក៏​ជួយគ្នា​ធ្វើរោង​ទុក​ជា​មុន​សិន រួចហើយក៏យកក្រណាត់វាំងននមកបាំងរាំងត្រង់កណ្តាល​រោង ខ័ណ្ឌរោងជា ២ ផ្នែក គឺ ផ្នែកខាងមុខសម្រាប់សម្តែងល្ខោន ហើយផ្នែកខាងក្រោយសម្រាប់ជា​ទីសម្រាក ។ លុះ​ប្រឹក្សា​ព្រមព្រៀងគ្នាថានឹងសម្តែងរឿងអ្វីហើយក៏ដាក់ចំណងជើងរឿង រួចក៏មានការតែង​តាំងគ្នាជាក្សត្រខ្លះ ជារាជិនីខ្លះ ជាសេនាបតីខ្លះ ជាបុរោហិតាចារ្យខ្លះ ជាមេទ័ពខ្លះ ជាចោរខ្លះ តាមសាច់​រឿង ។ បន្ទាប់មកក៏ចេញមកសម្តែងបង្ហាញខ្លួននៅលើវេទិកាមុខ នៅចំពោះមុខទស្សនិកជនជាច្រើនតាម​មុខបាឋរបស់ខ្លួន" ។

"បើអញ្ចឹង ល្ខោនរបស់ញោមជារឿងឆបោកយ៉ាងក្តែងៗនោះឯង" ខ្ញុំព្រះករុណានិយាយជំទាស់ទាំង​កណ្តាលគោកនាំឲ្យបុរសនោះសម្លឹងមើលខ្ញុំព្រះករុណាដោយសេចក្តីមិនពេញចិត្តភ្លាម ។
 
"បោកប្រាស់ដូចម្តេច ? លោកសមណៈ !" គាត់សួរ

"បោកប្រាស់យ៉ាងនេះ គឺ រឿងដែលញោមសម្តែងនោះមិនមែនជារឿងពិតទេ ជារឿងដែលចិន្តកវីចងក្រង​ឡើងចេញពីមនោគតិរបស់គេ ។ ខណៈដែលសម្តែង ជួនកាល ញោម​អាច​ត្រូវ​គេ​សន្មត​ឲ្យធ្វើជាក្សត្រក៏មាន ព្រោះការសន្មតនេះគ្រាន់តែជាការឆបោកប៉ុណ្ណោះ ព្រោះញោមមិនមែន​ជាក្សត្រពិតប្រាកដឯណា ។ នរណាៗ ក៏ដឹងដែរ ជួនកាល​អាច​ជា​មនុស្ស​ក្រោធ​ខឹង​ក៏​មាន យំយែកក៏មាន សើចក៏មាន ។ ប៉ុន្តែនោះគ្រាន់តែជាការក្លែងធ្វើប៉ុណ្ណោះ ជួនកាលក៏សម្តែងកើតសឹកសង្គ្រាមឡើង ប៉ុន្តែមិនមែនជាសឹក សង្គ្រាមពិតប្រាកដទេ ។ ជួនកាល​ញោម​ក៏​អាច​ធ្វើជាត្រូវសស្ត្រាវុធស្លាប់លើវេទិកា ប៉ុន្តែមិនមែនស្លាប់មែន​ទែនទេ ញោមគ្រាន់តែធ្វើស្លាប់ប៉ុណ្ណោះ ព្រោះបើញោមស្លាប់មែនទែននោះ មុខជានឹងមិនអាចមកអង្គុយ សន្ទនា​ជាមួយ​នឹង​អាត្មា​បានទេក្នុងខណៈនេះ ។ កាលបើដូច្នេះ មិនឲ្យហៅថាល្ខោនបោកប្រាស់ទេឬ?" 

ប្រុសអ្នកសម្តែងខ្លួនអង្គុយជ្រប់មុខទ្រមឹងដោយទញ់ទាល់នឹងហេតុផលរបស់ខ្ញុំព្រះករុណា ។ ខ្ញុំព្រះករុណាទើប ពោលតទៅទៀតថា ៖

"កាលបើញោមឆបោកទស្សនិកជន ពួកគេក៏យល់ច្រឡំ គិតថាពិតជាក់ស្តែងតាមនោះ​មែន ហើយក៏កើតអារម្មណ៍ផ្សេងៗ សោកសៅ សង្រេងសង្រៃខ្លះ ក្រោធខឹង និង ស្អប់ខ្លះ អាណិតអាសូរខ្លះ កើតសំណើចសើចកក្អឹកកក្អៀកខ្លះ ស្រេចតែដំណើររឿងដែលញោមសម្តែង ។ ប៉ុន្តែគ្មានបានលទ្ធផលអ្វីជាដុំ​កំភួនកើតឡើងទេ ក្រៅតែ​ពី​កើត​អារម្មណ៍​ផ្សេងៗ​ឡើង​មក​ប៉ុណ្ណោះ​ឯង" ។

"ខ្ញុំកណាយល់ស្របនឹងព្រះតេជព្រះគុណដែរ" គេស្រដីឡើងក្រោយពីនៅទ្រមឹងទ្រមើយអស់ពេលជាយូរ "ប៉ុន្តែជារឿងចម្លែកដែរ លោកសមណៈ ! ថ្វីបើ​ដឹង​ថា​ល្ខោន​របស់​ខ្ញុំកណា​ជាល្ខោន​ឆបោកក៏ដោយ មនុស្សក៏​នៅតែនិយមចូលចិត្តមើលដដែល" ។
 
"រឿងហ្នឹងជាការពិត ព្រោះមនុស្សល្ងង់ខ្លៅចូលចិត្តរបស់ណាដែលឆបោក អាត្មាពិសោធឲ្យឃើញជាក់ស្តែង​ឥឡូវនេះក៏បាន ថាមនុស្សយើងចូលចិត្តរបស់ឆបោកយ៉ាងម៉េច" ។

ភ្លាមនោះស្រាប់តែមានបុរសវ័យចាស់ម្នាក់អាយុប្រហែល ៦០ ឆ្នាំ ដើរកាត់មក ខ្ញុំព្រះករុណាហៅគាត់ឲ្យចូល​មកអង្គុយសម្រាកក្រោមដើមឈើដែរ ហើយ​ក៏​ផ្តើម​សន្ទនា​ដេញដោល​រឿងរ៉ាវ​ផ្សេងៗ ។
 
"ម្នាលឧបាសក ! ញោមមានអាយុប៉ុន្មានហើយ"

"៦០ ឆ្នាំហើយ លោកសមណៈ !" បុរសវ័យចំណាស់ឆ្លើយ

"អាត្មាស្ទើរតែមិនជឿសោះថាញោមមានអាយុដល់ទៅ ៦០ ឆ្នាំ ព្រោះមើលទៅរាងកាយដូចជានៅមាន​សាច់ចាំហំហែងណាស់ ។ បើឲ្យអាត្មាទាយ អាត្មាថាមានអាយុយ៉ាងច្រើន ៤០ ឆ្នាំ" ។

គ្រាន់តែខ្ញុំព្រះករុណានិយាយចប់ប៉ុណ្ណោះ ប្រុសជរាញញឹមញញែមដោយសេចក្តីស្រើបស្រាយចិត្ត ទាំង​ឱនសម្លឹងមើលតាមរាងកាយដ៏ទ្រុឌទ្រោមរបស់គាត់ ។ គាត់​និយាយ​ចេរចា​សាសង​ជាមួយ​នឹងខ្ញុំព្រះករុណា​ដោយមោទកភាព ។ លើសពីនោះទៀត នៅចុងបញ្ចប់ថែមទាំងបាននិមន្តឲ្យខ្ញុំព្រះករុណាចូលទៅឆាន់​ភត្តាហារក្នុងគេហដ្ឋានរបស់គាត់ទៀត ។

"ឃើញទេ? ឧបាសក ! " ខ្ញុំព្រះករុណានិយាយនឹងប្រុសអ្នកសម្តែងល្ខោននៅពេលតាចាស់នោះអញ្ជើញ​ទៅបាត់ហើយ 

"ប្រុសជរានោះមានអាយុដល់ទៅ ៦០ ឆ្នាំទៅហើយ សង្ខាររាងកាយរបស់គាត់ទ្រុឌទ្រោម ច្រើនណាស់ហើយគ្រប់អវយវៈ ។ គាត់ក៏ដឹងខ្លួនដែរ ប៉ុន្តែ​គ្រាន់តែ​អាត្មា​ឆ​ថា​នៅ​ក្មេង​សាច់​ចាំ​ប៉ុណ្ណោះ ក៏សម្តែងអាការពេញចិត្តពេញថ្លើមយ៉ាងគួរឲ្យផ្ទុះសំណើរ ។ នេះសម្តែងឲ្យឃើញថាមនុស្សល្ងង់ខ្លៅតែងចូល​ចិត្តរបស់ឆបោក" ។

"ចុះល្ខោនរបស់ព្រះតេជព្រះគុណវិញមានរបៀបសម្តែងដូចម្តេចខ្លះ?"

"ល្ខោនរបស់អាត្មាជាល្ខោនពិត សម្តែងរឿងពិត ធ្វើឲ្យអ្នកស្តាប់បានដឹងការពិត កើតបញ្ញាស្មារតី និង គំនិតថ្មីៗដែលអាចយកទៅអនុវត្តដើម្បីប្រយោជន៍សុខដល់ខ្លួន និង អ្នកដទៃបាន ។ កាលបើនឹងទៅសម្តែង ត្រង់កន្លែងណាមិនបាច់សាងវេទិកាទេ ព្រោះអាត្មាប្រើវេទិកាពិត លោកនេះទាំងមូលគឺជាវេទិកាល្ខោន​របស់អាត្មា ។ ជួនកាលមានអ្នកស្តាប់តែម្នាក់ប៉ុណ្ណោះ ប៉ុន្តែ​ជួនកាល​ក៏មានអ្នកស្តាប់ច្រើនអ្នកដែរ ។ អាត្មា​សម្តែងល្ខោនដោយអធិប្បាយពន្យល់បញ្ហាជីវិតផ្សេងៗឲ្យគេស្តាប់ បន្ធូរបន្ថយសំណោកសោកសៅនៃអ្នក ដែលកំពុងតែសោកសៅ ។ បន្ធូរបន្ថយ​កំហឹងក្រេវក្រោធនៃអ្នកដែលកំពុងតែក្រេវក្រោធ ។ បន្ធូរបន្ថយសេចក្តី​ឆោត​វង្វេង​នៃអ្នកដែលកំពុងតែឆោតវង្វេង ។ ជ្រោមជ្រែងអំពើល្អនៃអ្នកដែលកំពុងតែធ្វើល្អ អ្នកស្តាប់​លុះ​បាន​ស្តាប់​ល្ខោនរបស់អាត្មាហើយ តែងទទួលបានចំណេះយល់ដឹងយ៉ាងល្អគ្រប់ៗគ្នា" ។

"ល្ខោនរបស់ព្រះតេជព្រះគុណចម្លែកណាស់" ប្រុសម្នាក់នោះនិយាយដោយទាំងគិតក្នុងចិត្ត ។

"មិនបាច់មានមនុស្សច្រើនទេ មិនទាំងសាងវេទិកាទៀត ចុះព្រះតេជព្រះគុណយកថ្លៃឈ្នួលពីអ្នកមើល​ដូចម្តេច?"

"អាត្មាមិនតោងទាមគំរាមយកថ្លៃឈ្នួលជាមាសប្រាក់ឬវត្ថុណានីមួយទេ ព្រោះមាសប្រាក់ទាំងនេះលុះបាន​មកហើយក៏ចាយវាយរលាយអស់ទៅវិញ ។ បដិការផលដែលអាតា្មទទួលបាន គឺ សេចក្តីសុខ​ផ្លូវចិត្តដែល​ខ្លួនបានធ្វើប្រយោជន៍ដល់អ្នកដទៃ ។ សេចក្តីស្រស់ស្រាយសប្បាយចិត្តដែលទទួលបានពីមាសប្រាក់មិន​មានឡើយ" ។
 
"បើអញ្ចឹង អ្នកដែលនឹងសម្តែងល្ខោនដូចយ៉ាងព្រះតេជព្រះគុណបាន តោងតែជាអ្នកមានចិត្តហ៊ានលះបង់​ខ្ពស់យ់ាងពិតប្រាកដ បើពុំនោះសោតទេ នឹង​មិន​អាច​សម្តែង​ល្ខោន​បែប​នេះ​បាន​ទេ" ។

"ពិតប្រាកដណាស់ ឧបាសក ! អ្នកដែលមើលឃើញប្រយោជន៍ផ្ទាល់ខ្លួន (អត្តទត្ថបុគ្គល) ឬ ប្រយោជន៍បក្ស​ពួករបស់ខ្លួន (បក្ខទត្ថបុគ្គល) មិនអាចសម្តែងល្ខោនបែបនេះបានទេ ។ តោងតែជាមានចិត្តទូលាយក្លាហាន មុះមត់ ទាំងមានចិត្តមេត្តាករុណាប្រចាំចិត្តជានិច្ច ។ តោងតែគិតគូរដល់អ្នកដទៃមុនខ្លួនឯង នៅពេលមាន​ផលប្រយោជន៍កើតឡើង ត្រូវ​គិតគូរ​ដល់​អ្នកដទៃ​បានទទួលផលប្រយោជន៍នោះមុនខ្លួនឯង ។ ប៉ុន្តែនៅពេល​សេចក្តីទុក្ខលំបាកកើតឡើង តោង​តែ​ឲ្យ​ខ្លួន​ឯង​បាន​ទទួល​​ទុក្ខ​លំបាក​នោះ​មុន​អ្នក​ដទៃ" ។

នៅខណៈដែលយើងទាំងពីរកំពុងតែសន្ទនាគ្នានោះឯង គណៈល្ខោនទាំង ៦ នាក់ដែលទៅងូតទឹកបានវិល​ត្រឡប់មកវិញ ហើយប្រាប់គូសន្ទនារបស់ខ្ញុំព្រះករុណាឲ្យទៅងូតទឹកវិញម្តង ។ ប៉ុន្តែ​គេប្រាប់ថា "មិនងូតទឹកទេ ថ្ងៃនេះ ព្រោះកំពុងតែសន្ទនាជាមួយនឹងលោកសមណៈ ស្រស់ស្រាយសប្បាយអារម្មណ៍ណាស់ ពួកយើងមក​ចូលរួមសន្ទនាគ្នា​ នឹង​បាន​ចំណេះ​ចេះដឹង​ប្លែកៗ"

"បពិត្រលោកសមណៈ ! បើឧបមាថាមនុស្សម្នា​ក្នុងមគធរដ្ឋនេះជាអ្នកមើលឃើញប្រយោជន៍សមោហភាព ច្រើនជាង​ប្រយោជន៍ផ្ទាល់ខ្លួន​ សុខចិត្ត​លះបង់​ប្រយោជន៍​ផ្ទាល់ខ្លួន​ជួន​ដល់​អ្នក​ដទៃ សុខចិត្តទទួលយក​សេចក្តីទុក្ខលំបាកជំនួសអ្នកដទៃ​ដូច​យ៉ាងព្រះតេជ​គុណវិញ ប្រទេសជាតិនឹងទៅជាយ៉ាងណាហ្ន ! "

"សុខសន្តិភាព​នឹង​គ្របដណ្តប់​សាយភាយពេញ​ទាំងប្រទេសជាតិនោះ ប្រជាជននឹងមានជីវភាពរស់នៅប្រកប​ដោយសេចក្តីសុខក្សេមក្សានយ៉ាងពិតប្រាកដ"

"ចុះប្រទេសជាតិតាមដែលព្រះតេជព្រះគុណពោលមកនេះមានទេ? ឬគ្រាន់តែជាសេចក្តីស្រមើស្រមៃ​ប៉ុណ្ណោះទេ បើមាននៅឯណា?"

"មាន ឧបាសក ! ប្រទេសជាតិដែលពោលមកនេះមានឈ្មោះថា នគរសន្តិភាព ស្ថិតនៅក្នុងជួរភ្នំ​ហេមពាន្ត ជានគរតូចៗមានប្រជាជនមិនច្រើនប៉ុន្មានទេ ។ ប៉ុន្តែ​មាន​ព្រះមហាក្សត្រ​សោយរាជសម្បត្តិ ។ អម្បាលយ៉ាងនគរទាំងឡាយ នគរសន្តិភាពមានទីតាំងស្ថិតនៅក្នុងជ្រោះភ្នំធម្មជាតិ ឡោមព័ទ្ធជុំវិញដោយ ទស្សនីភាពដ៏ស្រស់បំព្រង គួរឲ្យពិចពិលរមិលមើល ព្រះភូបាល​ជាស្តេចគ្រប់គ្រងនគរនោះ ទ្រង់តាំង​នៅក្នុងទសពិធរាជធម៌យ៉ាងហ្មត់ចត់ ។ ទ្រង់ស្រឡាញ់រាប់អានប្រជានុរាស្ត្ររបស់ព្រះអង្គបីដូចជាបុត្រធីតា មន្ត្រីរាជការ​ដែល​ធ្វើ​ការងារ​រាជការតំណាងព្រះនេត្រព្រះកាណ៌ ធ្វើការងារយ៉ាងអស់អញលំគេញអាត្មា តាមមុខបាឋដោយសុចរិត មិនប្រព្រឹត្តអំពើពុករលួយ ធ្វើប្រជាភិថុតិបោកប្រាស់រាស្រ្ត គំរាមគំហែងគេឯង ឲ្យខ្លាចរអែង ។ សោតឯប្រជានុរាស្ត្រវិញ ខ្នះខ្នែងប្រកបអាជីពដោយឧយ្យាមភាព និង ដោយសុចរិតត្រឹមត្រូវ ក្នុងនគរនេះគ្មានចោរ ឧក្រិដ្ឋជន ឬអ្នកលេងកាប់ចាក់ទេ គ្មាន​ក្តីក្តាំ​ឡើង​តុលាការ គ្មានពន្ធនាគារសម្រាប់​ឃុំឃាំងព្រោះគ្មានទណ្ឌិត គ្មានអំពើហិង្សាការបៀតបៀនគ្នាដោយប្រការណាៗទាំងអស់ ។ ប្រជាជនម្នាក់ៗ បាន​ទទួល​ការហ្វឹកហាត់​អប់រំ​សីលធម៌​ឲ្យ​មាន​មេត្តា ករុណា អើពើយឹតយោងប្រដុងប្រជាគ្នា ស្រឡាញ់រាប់​អានគ្នាក្នុងស្មារតីជាបងប្អូន ជួយគ្នាសាងប្រយោជន៍ដល់សមោហភាព ជួយគ្នាថែរក្សាសាធារណសម្បត្តិ ឈ្មោះថា សាធារណសម្បត្តិ-សមោហភាព ហើយ​ពួកគេនាំគ្នា​ពិទក្សរក្សា​ដោយ​សេចក្តីប្រុងប្រយ័ត្នខ្លាំង ជាងរបស់ខ្លួនទៅទៀត ។ ឧបាសកអើយ ! បើ​នឹង​ឲ្យ​ពិពណ៌នា​រៀបរាប់​អំពី​ពិសិដ្ឋភាព​នៃ​នគរ​នេះ ម្ងៃ​នេះមុខ ជានឹងមិនគ្រប់គ្រាន់ទេ"

"អហោ ! គួរឲ្យអស្ចារ្យមែនហ្ន ! " អ្នកសម្តែងល្ខោនទាំង ៧ នាក់ឧទានឡើងស្ទើរតែព្រមគ្នា
 
"ខ្ញុំកណាចង់ទៅរស់នៅក្នុងនគរសន្តិភាពនោះពន់ពេកណាស់ លោកសមណៈ ! " ប្រុសម្នាក់និយាយយក​មែនទែន "សូមមេត្តាប្រាប់ផ្លូវដល់ខ្ញុំកណាផង"

"មានមនុស្សនៅម្តុំនេះជាច្រើនធ្លាប់ទៅរស់នៅក្នុងនគរនោះ ប៉ុន្តែរស់នៅមិនបាន ត្រូវភៀសខ្លួនត្រឡប់មក​ដោយខ្លួនឯងខ្លះ ដោយអ្នកក្រុងនោះបណ្តេញឲ្យរត់មកខ្លះ"

"ព្រោះហេតុអ្វីឬ?"

"ព្រោះមនុស្សម្តុំនេះមិនចេះសម្របសម្រួលខ្លួនឲ្យចូលនឹងស្ថានភាពរបស់នគរនោះ ។ ពីមុនធ្លាប់ប្រព្រឹត្ត​យ៉ាងណា លុះទៅរស់នៅក្នុងនគរនោះ ក៏ប្រព្រឹត្តយ៉ាងនោះដដែល ។ គេ​បាន​នាំ​យក​អត្តទត្ថភាព សេចក្តី​ល្មោភលោលោភកូដោបាយកេងប្រវ័ញ្ច និង និស្ស័យអាក្រក់ផ្សេងៗទៀតទៅជាមួយ ។ ទីបំផុត ទើបរស់នៅ​មិនបាន ហេតុដូច្នេះ បើ​ញោម​ចង់​ទៅ​រស់នៅ​ក្នុង​នគរសន្តិភាព​នោះ ដំបូង​ញោម​ត្រូវ​កែប្រែ​ខ្លួនឲ្យបានល្អជា​មុនសិន ។ ត្រូវកម្ចាត់ចោលនូវ​ការ​គិត​តែ​​ប្រយោជន៍​ផ្ទាល់​ខ្លួន​ចេញពីចិត្តសន្តាន ហើយកុំសាងសេចក្តីសុខឲ្យ ដល់​ខ្លួនឯង​ដោយ​វិធី​បង្ក​ទុក្ខក្តៅក្រហាយឲ្យដល់អ្នកដទៃ ។ បើញោមធ្វើបានដូច្នេះ ញោមមិនបាច់ទៅរស់នៅ​ក្នុងនគរសន្តិភាពឯណាទេ ព្រោះគ្រប់ស្រុកទេសដែលបរិបូរដោយបុគ្គលបែបនេះ នឹងក្លាយជា នគរសន្តិភាព ទាំងអស់"

ខ្ញុំព្រះករុណាទេសនាប្រៀបប្រដៅអ្នកសម្តែងល្ខោនទាល់តែព្រលប់ ញ៉ាំងពួកគេឲ្យកើតឧស្សាហភាព ស្ទុះស្ទាក្នុងសម្មាបដិបត្តិ ហើយក៏ចុះទៅស្រង់ទឹកក្នុងតបោតានទី  ចំ​ពេល​ដែល​ពួក​គេ​ចូល​ទៅក្នុងទីក្រុងដែរ ។ រាត្រីថ្ងៃនោះ ខ្ញុំព្រះករុណាស្នាក់នៅក្រោមម្លប់ឈើនោះឯង បរិយាកាសស្ងប់ស្ងាត់លន្លង់លន្លោចត្រជាក់​ស្រេប ប៉ុន្តែ​ចិត្ត​របស់​ខ្ញុំ​ព្រះករុណា​ហាក់​កក់​ក្តៅ​ដោយ​សារ​បីតិសុខ​ដែលបានសាងប្រយោជន៍ដល់អ្នកដទៃ ។