សោណទណ្ឌសូត្រ: និយាយ​អំពី​គុណ​របស់​សោណទណ្ឌព្រាហ្មណ៍

និយាយ​អំពី​គុណ​របស់​សោណទណ្ឌព្រាហ្មណ៍ 
[១៨០] សម័យ​នោះ​ឯង សោណទណ្ឌព្រាហ្មណ៍ ​ចូល​ទៅកាន់ដំណេក​ក្នុង​វេលាថ្ងៃ ​ក្នុង​ប្រាសាទជាន់ខាងលើ ។ សោណទណ្ឌព្រាហ្មណ៍ ​បាន​ឃើញ​ពួក​ព្រាហ្មណ៍ គហបតី​អ្នក​ក្រុង​ចម្បា ចេញ​អំពី​ក្រុង​ចម្បា ជា​ពួក​ ជាកង ដើរត្រសង ​ចូល​សំដៅទៅ​ត្រង់​ស្រះបោក្ខរណី ​ឈ្មោះ​គគ្គរា លុះឃើញ​ហើយ​ ទើបហៅខត្តមហាមាត្យ [​ អដ្ឋកថា​ពន្យល់ថា អាមាត្យ​នេះ​ ជាអាមាត្យធំ ​អាច​ដោះសា អាថ៌ប្រស្នា ​ដែល​សោណទណ្ឌព្រាហ្មណ៍សួរ​បាន​ ។ ដីកាពន្យល់ថា បុរសណា ​ដែល​ជា​អ្នក​ប្រាជ្ញ ​ក្នុង​អាជ្ញា​របស់​ឥស្សរជន​ទាំង​ឡាយ ​មាន​ស្តេច​ទ្រង់​រាជ្យ ​និង​ស្តេច​ដែល​មិន​បាន​អភិសេកជាដើម ជា​អ្នក​រក្សា​អង្គ​នៃ​ឥស្សរជន​ទាំង​នោះ​ បុរស​នោះ​ ហៅថា ខត្តៈ ។ បុរស​នោះ​ បើឥស្សរជន ​មាន​ការប្រើ​ឲ្យ​ទៅទីណាៗ ចេះការពារទោស ​របស់​ឥស្សរជន​ទាំង​នោះ​ ​ក្នុង​ទី​នោះ​ៗ ។ (ហៅខ្លីថា អាមាត្យទូលឆ្លង) ] ​មក​សួរថា នែខត្តៈ​ដ៏​ចម្រើន​ ដូចម្តេចហ្ន៎ ក៏​បាន​ជា​ពួក​ព្រាហ្មណ៍ គហបតី​អ្នក​ក្រុង​ចម្បា ចេញ​អំពី​ក្រុង​ចម្បា ជា​ពួក​ ជាកង ដើរត្រសង ​ចូល​សំដៅទៅ​ត្រង់​ស្រះបោក្ខរណី ​ឈ្មោះ​គគ្គរា ។ ខត្តមហាមាត្យ​ឆ្លើយ​ថា បពិត្រលោក​ដ៏​ចម្រើន​ ដ្បិត​ព្រះ​សមណគោតម ជាសក្យបុត្រ ​ទ្រង់​ចេញ​ចាក​សក្យត្រកូល ទៅ​ទ្រង់​ព្រះ​ផ្នួស ​ហើយ​ទ្រង់​ពុទ្ធដំណើរទៅកាន់ចារិក ​ក្នុង​ដែនអង្គៈ ព្រម​ដោយ​ភិក្ខុសង្ឃ​ច្រើន​ ​ចំនួន​៥០០រូប ឥឡូវ ​ទ្រង់​ពុទ្ធដំណើរ​មក​ដល់​ក្រុង​ចម្បា​ហើយ​ ​ព្រះ​អង្គ​ គង់សម្រាន្ត​ព្រះ​ឥរិយាបថ​នៅ​ក្បែរឆ្នេរស្រះបោក្ខរណី ​ឈ្មោះ​គគ្គរា ជិត​ក្រុង​ចម្បា កិត្តិសព្ទ ​ដ៏​ពីរោះ សរសើរ​ព្រះ​គោតម​ដ៏​ចម្រើន​នោះ​ ​ឮ​ខ្ចរខ្ចាយ សុសសាយ​យ៉ាង​នេះ​ថា ​ព្រះ​មាន​ព្រះ​ភាគ​នោះ​ ​ព្រះ​អង្គ​ឆ្ងាយ​ចាក​សេចក្តី​សៅហ្មងគ្រប់​យ៉ាង​ ​ព្រះ​អង្គ​ត្រាស់ដឹងនូវញេយ្យធម៌​ទាំង​ពួង ​ដោយ​ប្រពៃចំពោះ​ព្រះ​អង្គ​ ​ព្រះ​អង្គ​បរិបូណ៌​ដោយ​វិជ្ជា ​និង​ចរណៈ គឺ​សេចក្តី​ចេះដឹង ​និង​ក្រឹត្យ ​ដែល​បុគ្គលគប្បីប្រព្រឹត្ត ​ព្រះ​អង្គ​មាន​ដំណើរល្អទៅកាន់​ព្រះ​និព្វាន ​ព្រះ​អង្គ​ជ្រាបច្បាស់នូវត្រៃលោក ​ព្រះ​អង្គ​ប្រសើរ​ដោយ​សីលាទិគុណ រកបុគ្គលណា​មួយ​ស្មើគ្មាន ​ព្រះ​អង្គ​ ជាសារថី ​អ្នក​ទូន្មាននូវបុរស​ដែល​គួរទូន្មាន​បាន​ ​ព្រះ​អង្គ​ជាគ្រូ​នៃ​ទេវតា ​និង​មនុស្ស​ទាំង​ឡាយ ​ព្រះ​អង្គ​បាន​ត្រាស់ដឹងនូវអរិយសច្ចធម៌ ​ព្រះ​អង្គ​លែងវិល​មក​កាន់ភពថ្មីទៀត ​ពួក​ព្រាហ្មណ៍ គហបតី​ទាំង​នោះ​ ក៏នាំគ្នាទៅគាល់​ព្រះ​គោតម​ដ៏​ចម្រើន​អង្គ​នោះ​ ។ សោណទណ្ឌព្រាហ្មណ៍ ប្រើខត្តមហាមាត្យថា នែខត្តៈ​ដ៏​ចម្រើន​ បើដូច្នោះ ​អ្នក​ចូល​ទៅរក​ពួក​ព្រាហ្មណ៍ គហបតី​អ្នក​ក្រុង​ចម្បា លុះ​ចូល​ទៅ​ដល់​ហើយ​ ប្រាប់​ពួក​ព្រាហ្មណ៍ ​និង​គហបតី​អ្នក​ក្រុង​ចម្បា​យ៉ាង​នេះ​ថា នែ​អ្នក​ទាំង​ឡាយ​ដ៏​ចម្រើន​ សោណទណ្ឌព្រាហ្មណ៍ និយាយ​យ៉ាង​នេះ​ថា ​ឲ្យ​ពួក​អ្នក​ដ៏​ចម្រើន​បង្អង់ចាំ​មួយ​រំពេចសិន ដ្បិតសោណទណ្ឌព្រាហ្មណ៍ ​នឹង​ចូល​ទៅគាល់​ព្រះ​សមណគោតម​ដែរ​ ។ ខត្តមហាមាត្យ​នោះ​ ក៏ទទួលពាក្យ​របស់​សោណទណ្ឌព្រាហ្មណ៍ថា បពិត្រលោក​ដ៏​ចម្រើន​ ​យ៉ាង​ហ្នឹង​ហើយ​ រួចក៏​ចូល​សំដៅទៅ ​ត្រង់​ទី​ដែល​ពួក​ព្រាហ្មណ៍ ​និង​គហបតី​អ្នក​ក្រុង​ចម្បា​នៅ​ លុះ​ចូល​ទៅ​ដល់​ហើយ​ ក៏​បាន​ប្រាប់ដំណើរនុ៎ះ ចំពោះ​ពួក​ព្រាហ្មណ៍ ​និង​គហបតី​អ្នក​ក្រុង​ចម្បាថា នែ​អ្នក​ទាំង​ឡាយ​ដ៏​ចម្រើន​ សោណទណ្ឌព្រាហ្មណ៍ និយាយ​យ៉ាង​នេះ​ថា ​ឲ្យ​ពួក​អ្នក​ដ៏​ចម្រើន​ បង្អង់ចាំ​មួយ​រំពេចសិន ដ្បិតសោណទណ្ឌព្រាហ្មណ៍ ​នឹង​ចូល​ទៅគាល់​ព្រះ​សមណគោតម​ដែរ​ ។

[១៨១] ជួនជាសម័យ​នោះ​ឯង ព្រាហ្មណ៍​ទាំង​ឡាយ ​ដែល​មក​អំពី​រជ្ជសីមា ផ្សេងៗគ្នា (​មាន​ដែនកាសី ​និង​ដែនកោសលជាដើម) ​ចំនួន​៥០០នាក់ ​មក​នៅ​អាស្រ័យ​ក្នុង​ក្រុង​ចម្បា ​ដោយ​ករណីកិច្ច [​អដ្ឋកថា​ ថា ​ពួក​ព្រាហ្មណ៍​ដែល​មក​ប្រជុំគ្នា​នៅ​នគរ​នោះ​ ​ដោយ​មាន​ករណីកិច្ច ២ ​យ៉ាង​ គឺ​ដើម្បី​បរិភោគនូវ​គ្រឿង​បូជាយញ្ញ ​និង ដើម្បី​ស្វាធ្យាយនូវ​មន្ត​ ។ ឯ​ក្នុង​នគរ​នោះ​ ​នៅ​វេលា​នោះ​ ឥត​មាន​គ្រឿង​បូជាយញ្ញទេ តែព្រាហ្មណ៍​ទាំង​នោះ​ ទៅប្រជុំគ្នា បម្រុង​នឹង​ស្វាធ្យាយ​មន្ត​ ។ ព្រោះលោកសំដៅ​យក​កិច្ច​ទាំង​ ២ ​យ៉ាង​នោះ​ ទើប​ពោល​ថា ​ដោយ​មាន​ករណីកិច្ចឯណា​នីមួយ​ ។] ឯណា​នីមួយ​ ។ ​ពួក​ព្រាហ្មណ៍​ទាំង​នោះ​ ​បាន​ឮ​ថា សោណទណ្ឌព្រាហ្មណ៍ ​នឹង​ចូល​ទៅគាល់​ព្រះ​សមណគោតម ។ លំដាប់​នោះ​ ​ពួក​ព្រាហ្មណ៍​ទាំង​នោះ​ ក៏នាំគ្នា​ចូល​សំដៅទៅ​ត្រង់​ទី ​ដែល​សោណទណ្ឌព្រាហ្មណ៍​នៅ​ លុះ​ចូល​ទៅ​ដល់​ហើយ​ ក៏​បាន​សួរសោណទណ្ឌព្រាហ្មណ៍ដូច្នេះថា ​បាន​ឮ​ថា សោណទណ្ឌ​ដ៏​ចម្រើន​ ​នឹង​ទៅគាល់​ព្រះ​សមណគោតម ពិត​មែន​ឬ​ ? 

សោណទណ្ឌព្រាហ្មណ៍​ឆ្លើយ​ថា (អើ ​អ្នក​ទាំង​ឡាយ​ដ៏​ចម្រើន​) ​ខ្ញុំ​មាន​សេចក្តី​ត្រិះរិះ​យ៉ាង​ហ្នឹង​មែន​ ​ខ្ញុំ​នឹង​ចូល​ទៅគាល់​ព្រះ​សមណគោតម​ដែរ​ ។ 

ពួក​ព្រាហ្មណ៍​ទាំង​នោះ​ ក៏​ឃាត់​ថា សោណទណ្ឌ​ដ៏​ចម្រើន​ កុំ​ចូល​ទៅជួប​នឹង​ព្រះ​សមណគោតម​ឡើយ​ សោណទណ្ឌ​ដ៏​ចម្រើន​ ​មិន​គួរ​ចូល​ទៅជួប​នឹង​ព្រះ​សមណគោតមទេ ​ប្រសិន​បើ​សោណទណ្ឌ​ដ៏​ចម្រើន​ចចេសតែ​ចូល​ទៅជួប​នឹង​ព្រះ​សមណគោតម សោណទណ្ឌ​ដ៏​ចម្រើន​ ​នឹង​សាប​សូន្យយស ឯ​ព្រះ​សមណគោតម រឹងរឹតតែ​ចម្រើន​យសឡើង សោណទណ្ឌ​ដ៏​ចម្រើន​ ​នឹង​សាប​សូន្យយស ​ព្រះ​សមណគោតម ​នឹង​រឹងរឹតតែ​ចម្រើន​យសឡើង ហេតុ​នេះ​ ​បាន​ជាសោណទណ្ឌ​ដ៏​ចម្រើន​ ​មិន​គួរ​ចូល​ទៅជួប​នឹង​ព្រះ​សមណគោតមទេ ​ព្រះ​សមណគោតម​ទេ​តើ​ ទើបគួរ​ចូល​មក​ជួប​នឹង​សោណទណ្ឌ​ដ៏​ចម្រើន​វិញ ប្រការ​មួយ​ទៀត សោណទណ្ឌ​ដ៏​ចម្រើន​ ជាឧភតោសុជាត (​មាន​ជាតិ​ដ៏​ល្អ​ទាំង​ពីរចំណែក) គឺចំណែកខាងមាតា ​និង​ចំណែកខាងបិតា ​កើត​អំពី​ផ្ទៃ​ដ៏​បរិសុទ្ធស្អាត តាំង​អំពី​តំណ​នៃ​ជីដូនជីតា ៧ ជួរ [​ អដ្ឋកថា​ ថា មាតា ជីដូន ជីដូនទួត ជាព្រាហ្មណី បិតា ជីតា ជីតាទួត ជាព្រាហ្មណ៍ ជា ៦ (ជា​គម្រប់​ ៧ ជួរ​នឹង​ខ្លួន) ហៅថា ឧភតោសុជាត ។ ]​មក​ ​មិន​ដែល​នរណា​មួយ​ ​ពោល​ទោស តិះដៀល ​ដោយ​ពោល​ដល់​ជាតិ​កំណើត​ឡើយ​ ក៏ឯសោណទណ្ឌ​ដ៏​ចម្រើន​ ជាឧភតោសុជាត ខាងមាតា ​និង​ខាងបិតា ​កើត​អំពី​ផ្ទៃ​ដ៏​បរិសុទ្ធស្អាត តាំង​អំពី​តំណ​នៃ​ជីដូនជីតា ៧ ជួរ​មក​ ​មិន​ដែល​មាន​នរណា​មួយ​ ​ពោល​តិះដៀល ​ដោយ​ពោល​ដល់​ជាតិ​កំណើត​បាន​ ហេតុ​នេះ​ ​បាន​ជាសោណទណ្ឌ​ដ៏​ចម្រើន​ ​មិន​គួរ​ចូល​ទៅជួប ​នឹង​ព្រះ​សមណគោតម​ឡើយ​ ​ព្រះ​សមណគោតម​ទេ​តើ​ ទើបគួរ​ចូល​មក​ជួបសោណទណ្ឌ​ដ៏​ចម្រើន​វិញ ប្រការ​មួយ​ទៀត សោណទណ្ឌ​ដ៏​ចម្រើន​ ជា​អ្នក​ស្តុកស្តម្ភ ​មាន​ទ្រព្យសម្បត្តិ​ច្រើន​ ​មាន​គ្រឿង​ប្រើប្រាស់​ច្រើន​ ។បេ។ ប្រការ​មួយ​ទៀត សោណទណ្ឌ​ដ៏​ចម្រើន​ ជា​អ្នក​រាយ​មន្ត​ ចេះចាំ​មន្ត​ ជា​អ្នក​ដល់​នូវត្រើយ​នៃ​ត្រៃវេទ ព្រម​ទាំង​គម្ពីរនិឃណ្ឌុ គម្ពីរកេតុភៈ ព្រម​ទាំង​អក្ខរប្បភេទ គឺសិក្ខា ​និង​និរុត្តិ ​ដែល​មាន​គម្ពីរឥតិហាសៈ ជា​គម្រប់​ ៥  ជា​អ្នក​ស្គាល់បទ ​និង​វេយ្យាករណ៍ ជា​អ្នក​មិន​ឱនថយ គឺជា​អ្នក​បច្ចេកទេស ស្ទាត់ជំនាញ ​ក្នុង​លោកាយតសាស្ត្រ ​និង​មហាបុរិសលក្ខណព្យាករណសាស្ត្រ ប្រការ​មួយ​ទៀត សោណទណ្ឌ​ដ៏​ចម្រើន​ ​មាន​រូបល្អ គួរពិតពិល រមិល​មើល​ គួរជ្រះថ្លា ប្រកប​ដោយ​សម្បុរល្អក្រៃលែង ​មាន​សម្បុរ​ដ៏​ប្រសើរ ​មាន​សរីរៈស្រដៀង​នឹង​ព្រហ្ម ​មាន​សព៌ាង្គរាងកាយ គួរ​ឲ្យ​ចង់​មើល​មិន​លែង ប្រការ​មួយ​ទៀត សោណទណ្ឌ​ដ៏​ចម្រើន​ ជា​អ្នក​មាន​សីលធម៌ ​មាន​សីលធម៌​ដ៏​ចម្រើន​ ប្រកប​ដោយ​សីលធម៌​ដ៏​ចម្រើន​ ប្រការ​មួយ​ទៀត សោណទណ្ឌ​ដ៏​ចម្រើន​ ​មាន​វាចា​សុភាព ​មាន​ពាក្យពីរោះក្បោះក្បាយ ប្រកប​ដោយ​សំដីជា​របស់​អ្នក​ក្រុង​ ជា​វាចា​ច្បាស់លាស់ ប្រាស​ចាក​ទោស ជា​វាចា​អាច​ញុំាង​អ្នក​ស្តាប់​ឲ្យ​ចូល​ចិត្ត​សេចក្តី​បាន​ជាក់លាក់ ប្រការ​មួយ​ទៀត សោណទណ្ឌ​ដ៏​ចម្រើន​ ជាអាចារ្យ ធំជាងអាចារ្យ​របស់​ជនជា​ច្រើន​ ​បាន​បង្រៀន​មន្ត​មាណព ៣០០ នាក់ មាណពជា​ច្រើន​ ​ដែល​មាន​សេចក្តី​ត្រូវការ​ដោយ​មន្ត​ ​មាន​ប្រាថ្នា​នឹង​រៀន​មន្ត​ក្នុង​សំណាក់​នៃ​សោណទណ្ឌ​ដ៏​ចម្រើន​ ​ហើយ​នាំគ្នា​មក​អំពី​ទិសផ្សេងៗ ​អំពី​ជនបទផ្សេងៗ ប្រការ​មួយ​ទៀត សោណទណ្ឌ​ដ៏​ចម្រើន​ ជា​មនុស្ស​ចាស់ព្រឹទ្ធាចារ្យ ​មាន​អាយុ​ច្រើន​ រស់​នៅ​បាន​យូរឆ្នាំ​មក​ហើយ​ ​មាន​អាយុ ក៏ជ្រុល​ចូល​មក​ក្នុង​បច្ឆិមវ័យ​ហើយ​ ឯ​ព្រះ​សមណគោតម ​នៅ​ក្មេងផង ទើប​នឹង​បួសថ្មីៗផង ប្រការ​មួយ​ទៀត សោណទណ្ឌ ជា​មនុស្ស​ ​ដែល​ព្រះ​បាទ​មាគធសេនិយពិម្ពិសារ ​ទ្រង់​ធ្វើសក្ការៈ គោរព រាប់អាន បូជា កោតក្រែង ប្រការ​មួយ​ទៀត សោណទណ្ឌ​ដ៏​ចម្រើន​ ជា​មនុស្ស​ដែល​បោក្ខរសាតិព្រាហ្មណ៍​បាន​ធ្វើសក្ការៈ គោរព រាប់អាន បូជា កោតក្រែង ប្រការ​មួយ​ទៀត សោណទណ្ឌ​ដ៏​ចម្រើន​ ​នៅ​គ្រប់គ្រង​ក្រុង​ចម្បា ​ដែល​ជា​ក្រុង​កុះករ ​ដោយ​ប្រជាជន ​និង​សត្វ សម្បូណ៌​ដោយ​ស្មៅ ឈើ ​និង​ទឹក បរិបូណ៌​ដោយ​ធញ្ញាហារ ជា​ព្រះ​រាជទ្រព្យ ​ដែល​ព្រះ​បាទ​មាគធសេនិយពិម្ពិសារ ​ទ្រង់​ព្រះ​រាជទាន​ឲ្យ​ ជា​ព្រះ​រាជបំណាច់​ដ៏​ប្រសើរ ប្រការ​មួយ​ទៀត សោណទណ្ឌ​ដ៏​ចម្រើន​ ​នៅ​គ្រប់គ្រង​ក្រុង​ចម្បា ​ដែល​ជា​ក្រុង​កុះករ ​ដោយ​ប្រជាជន ​និង​សត្វ ព្រម​ទាំង​ស្មៅ ឈើ ទឹក បរិបូណ៌​ដោយ​ធញ្ញាហារ ជា​ព្រះ​រាជទ្រព្យ ​ដែល​ព្រះ​បាទ​មាគធសេនិយពិម្ពិសារ ​ទ្រង់​ព្រះ​រាជទាន​ឲ្យ​ ជា​ព្រះ​រាជបំណាច់​ដ៏​ប្រសើរ ព្រោះហេតុ​នេះ​ ទើបថា សោណទណ្ឌ​ដ៏​ចម្រើន​ ​មិន​គួរ​ចូល​ទៅជួប​នឹង​ព្រះ​សមណគោតម​ឡើយ​ ​ព្រះ​សមណគោតម​ទេ​តើ​ ទើបគួរ​ចូល​មក​ជួប​នឹង​សោណទណ្ឌ​ដ៏​ចម្រើន​វិញ ។