សួគ៌ាលោកពេជ្រ: ពិធីបុណ្យឡើងអ្នកតាឃ្លាំងមឿង

ពិធីបុណ្យឡើងអ្នកតាឃ្លាំងមឿង
ពីសាលាខែត្រពោធិ៍សាត់ ទៅទីអ្នកតានោះមានចំងាយប្រមាណជា ៦ សហាតិមាត្រ។ គេត្រូវចេញតាម ផ្លូវថ្មល់ពីសាលាខែត្រទៅទិសខាងលិច ប្រមាណជា ២ សហាតិមាត្រត្រូវងាកទៅទិសខាងត្បូងកាត់ផ្លូវអយស្ម័យយានដល់ឃុំបាក់នឹម (សម័យសង្គម) ដែរទៅទិសខាងលិចដល់ភូមិព្រែកជីក ឡើងពីព្រែកជីកងាកទៅកាន់ទិសខាងជើង ទើបដល់កន្លែងអ្នកតា។ ជុំវិញអាស្រមអ្នកតា មានវាលស្រឡះទំនេរ នៅត្រង់ចន្លោះរុក្ខជាតិ។ នៅពីខាងត្បូងអាស្រមជាទីវាលទុកសំរាប់ធ្វើរោងមានបណ្ដោយ ៦០ មាត្រ ទទឹង ៤០ មាត្រ។ អាស្រមនោះធ្វើដោយឈើប្រក់ស្បូវ មានបណ្ដោយ ៨ មាត្រ, ទទឹង ៤ មាត្រ, កំពស់ ៤ ម, សសរលញ់មិនមានជញ្ជាំងបិទបាំងទេ។ ជុំវិញអាស្រមមានលានទំហំ ៤ មាត្រ, ទុកបំរុងឱ្យពួកអ្នកទៅធ្វើបុណ្យដើរហែរប្រទក្សិណនៅពេលឡើងអ្នកតា។ ពីខាងក្រៅទីវាលមានរបងធ្វើដោយឈើខ្លឹមព័ទ្ធជុំវិញមានតែផ្លូវចូលពីខាងកើតមួយ និងពីខាងត្បូងមួយ។ ក្នុងអាស្រមខាងមុខតួអ្នកតាមានរានបណ្ដោយ ៣ មាត្រ, ទទឹង ២ មាត្រ, កំពស់ ៥ តឹកធ្វើដោយឈើជារានសំរាប់ដាក់តង្វាយអ្នកតាខាងជើង និងខាងត្បូង អ្នកតាមានបង្កាន់ដៃដោតដោយចាមរនៃបៃមនធ្វើដោយឈើដែរ។ តួអ្នកតាមិនមានរូបរាងបែបឈើ ឬថ្មតំណាងទេគឺជាតួដីដំបូកសុទ្ធ ទំហំបណ្ដោយ ២ មាត្រ, ទទឹង ១ មាត្រ, កំពស់២ម៉ែត្រ, ដែលកើតអំពីសត្វកណ្ដៀរវាពូនឡើង សន្មតថាជាតួអ្នកតាតែម្ដង នៅកំពូលនៃដំបូក មានពំនូកដី ៤-៥ ស្រួចៗបែកចេញមើលទៅដូចជាកំពូលអង្គរវត្ដ។ កំពូលដីដំបូកដែលជាតួអ្នកតានេះ អ្នកស្រុកសំគាល់ថា បើមានសត្វកណ្ដៀរពូនឡើងថ្មីទៀត សន្មតថាចៅហ្វាយខែត្រ ឬ ចៅហ្វាយស្រុក នៅខែត្រស្រុកនេះនឹងត្រូវផ្លាស់ចេញ ឬ ខូចបុណ្យសក្ដិ ដីដំបូកនេះមិនដឹងជាកើតពីត្រឹមរាជ្យ ស្ដេចណាទេពុំមានអ្នកស្រុកណាដឹងសោះ។

បុណ្យនេះជាបុណ្យទំនៀមទំលាប់ជាប់យូរមកហើយរបស់អ្នកស្រុក និង ពួកសាលាស្រុក តែងធ្វើតែរាល់ៗឆ្នាំក្នុង ខែពិសាខ ថ្ងៃសៅរ៍។ តែមិនកំណត់ជាខ្នើត ឬ រនោចទេ រើសយកតែថ្ងៃសៅរ៍ ពេលធ្វើលុះណាតែមានសេចក្ដីបង្គាប់អំពីចៅហ្វាយស្រុកបាកាន ប្រាប់ទៅមេឃុំ មេស្មឹង អាចារ្យវត្ត និងបណ្ដារាស្ដ្រទំាងអស់ឱ្យដឹងជាមុនដើម្បីមកជួបជុំជួយធ្វើរោងក្រសាល និងរៀបចំបោសច្រាសទីកន្លែងឱ្យស្អាតល្អ សំរាប់ព្រះសង្ឃ និង មន្ដ្រីរាជការក្នុងខែត្រ។ ទំនៀមនេះជាប្រពៃណីរបស់អ្នកស្រុក។ កាលពីថ្ងៃទី១៨ មិថុនា ឆ្នាំ១៩៤៩ ពេលចាប់ផ្ដើមបុណ្យ ត្រូវជួបជុំមេឃុំទាំងអស់ មេស្នឹង អាចារ្យវត្ដ និង បណ្ដារាស្ដ្រ នៅទីកន្លែងអ្នកតា។ ពេលម៉ោង ៦ ល្ងាច មេស្មឹងអុជទៀនធូបទៅជំរាបអ្នកតាថា៖ “ថ្ងៃនេះ យើងខ្ញុំជាកូនចៅមកជួបជុំគ្នា ធ្វើបុណ្យនៅទីនេះជូនលោកតាសុំឱ្យយើងទាំងអស់គ្នាបានសុខសប្បាយ” រួចគេលេងភ្លេងថ្វាយមានភ្លេងខ្មែរ ភ្លេងពិណពាទ្យ ភ្លេងស្យាម ភ្លេងត្រញំងទា តាមធម្មតាឮសូរភ្លេងប្រគំទ្រហឹងអឺងកងរំពងព្រៃមនុស្សចាស់ក្មេង រទេះគោ រទេះក្របីមកពីស្រុកឆ្ងាយៗមកជួបជុំគ្នាមីរដេរដាសនៅទីនោះ។ ម៉ោង ៩ យប់ ជួបជុំគ្នាសូត្រនមស្ការថ្វាយបង្គំព្រះ រួចនិមន្ដព្រះសង្ឃ ១០ អង្គចំរើនព្រះបរិត្ដ។ លុះព្រឹកឡើង ថ្ងៃអាទិត្យ ១៩ ខែឆ្នាំដដែល ពេលម៉ោង ៨ កន្លះពួកមន្ដ្រីរាជការសាលាខែត្រ សាលាស្រុកគ្រប់ តំណែងអព្ជើាញទៅជួបជុំគ្នានៅកន្លែងនោះ ហើយចូលទៅឈរនៅខាងត្បួងអ្នកតា មេស្មឹង អុជទៀនធូបជូនពួកអស់លោកដោតថ្វាយអ្នកតាដោយសេចក្ដីគោរព រួចមេស្មឹងបង្គាប់ឱ្យលើកគ្រឿងតង្វាយមករៀបនៅលើរានចំពោះមុខអ្នកតា។ (បញ្ជាក់ការរៀបរាប់នេះក្នុងបរិបទសម័យសង្គមរាស្ត្រនិយម ព្រោះឃុំបាក់នឹមបច្ចុប្បន្នត្រូវបានគេរំលាយចោលបាត់ហើយ)
របៀបរៀបរណ្ដាប់
តង្វាយអ្នកតាគឺ៖ 
១. កន្ទេលក្របាម ខ្នើយ 
២. សំពត់សក្រាលពីលើកន្ទេល 
៣. ស្លាធម៌ដី ១គូ (ដោតម្លូ ៥, ធូប ៣ សរសៃ) 
៤. ក្បាលជ្រូក ១ គូ មានទាំងកន្ទុយដាក់នៅមាត់ផង  
៥. ផ្ដិលទឹកអប់ ១ គូ ឈើស្ទន់ ១ 
៦. ពានស្លាបារី ១ គូ 
៧. ដបស្រា ១ គូ មានទាំងពែង  
៨. ចេកនួន ២ ស្និត តំកល់លើចានទាប
៩. បង្អែម ២ ស្ពក 
១០. កន្ទោងស្លឹកចេក ១ គូ  
១១. មាន់ស្ងោរ ១ គូ  
១២. ស្នែងសត្វទន្សោង ១ គូ រណ្ដាប់តង្វាយទាំង ១២ មុខនេះមានគូគ្រប់ទាំងអស់ សំរាប់ដាក់ឆ្វេងស្ដាំក្រៅអំពីតង្វាយ ១២ មុខនេះមានតង្វាយដែលអ្នកស្រុកថ្វាយថែមទៀតបរិបូណ៌ត្រៀបត្រាដល់ដៅលើរាននោះ។ 

គេអុជទៀនធូបបែកគ្នាកាន់ដើរហែប្រទក្សិណជុំវិញអាស្រមជាការគោរពចំពោះអ្នកតា និងនឹកដល់គុណលោកឧកញ៉ាសេនាបតីមឿង ដែលស៊ូប្ដូរជីវិតយកឈាមក្រាលផែនដីមានកេរ្ដិ៍ឈ្មោះតាំងពី គ.ស. ១៥១៦ ដរាបមកដល់សព្វថ្ងៃនេះ ទើបអ្នកស្រុកសន្មតហៅថា អ្មកតាឃ្លាំងមឿង។ គេរើសរកមនុស្សឱ្យមានរូបរាងប៉ុនៗគ្នា ២ នាក់សំរាប់ពាក់ស្នែងសត្វទន្សោង តែងតួស្លៀកសំពត់ផាមួងចងក្បិនខ្លួនទទេ អ្នករាំ ២ នាក់ទៀតធ្វើព្រានព្រៃម្នាក់ស្ពាយកាំភ្លើង ម្នាក់ស្ពាយបាយសំណុំដើរតាមពីក្រោយ ស្លៀកពាក់ដូចគ្នានឹងអ្នកពាក់់ស្នែងទន្សោងដែរ លុះហែ ៣ ជុំរួចហើយ គេលេងភ្លេងរំាស្នែងទន្សោង ភ្លេងនោះឈ្មោះ “ភ្លេងភ្លាំង” អ្នករាំចាប់ពាក់ស្នែងរួចក្រាបថ្វាយបង្គំអ្នកតា ៣ ដងឡើងរាំដែរ ឆ្វេងរៀងខ្លួន មកជួបគ្នា.......គំរប់ ៣ ដងវារនឹងឌឺអួតដាក់គា្នជល់គ្នាដូចសត្វមែនៗ ព្រានព្រៃដើររកស្នាមជើីងសត្វទន្សោង ងើបឱនៗ ដើម្បីតាមបាញ់។ មនុស្សឈរមេ៍៍ីលពេញទីវាលនៅមុខអាស្រមអ្នកតានោះ។ 

ទំនុកច្រៀង៖ 
១. បងដើរព្រៃស្ដុកតត្រុក ព្រៃស្បាត ។ ដើរកាត់ព្រៃញាត លេចវាលចូលព្រៃៗ ។ 
២. ឡើងភ្នំចុះភ្នំ ថ្មដាធំៗល្បាស់ព្រេចលាស់ខ្ចីៗ ទន្សោងគោបា កៀងញីឃ្មាតខ្មីៗ ឡាស់ព្រេចឡាស់ខ្ចី ស្រណោះខែពិសាខៗ ។ 
៣. កន្ដ្រែតៗអើយ ទន្សោងគោបា លេចបន្លាជើងភ្នំ
លេបក្រមុំទាំងមូលៗ ។ 
៤. ជំនោរខ្យល់បក់ ត្រជាក់ខ្យល់ជួន កាប់ឬស្សីចងក្បូន ជូនប្អូនទៅស្រុកៗ ។                  
៥. កន្សែងបងបាត់ បងមិនស្ដាយ បំណាច់ប្អូនឃ្លាតឆ្ងាយបងស្ដាយតែប្អូនស្រីៗ ។ 

ពួកអ្នកភ្លេងច្រៀងដរាប លុះព្រានទំាងពីរនាក់ឃើញសត្វទន្សោងដល់គ្នាជាប់ក្រាបរៀងខ្លួនលបបាញ់បាន ទើបដោះយកស្នែងសត្វទន្សោងទំាងពីរទៅតំកល់នៅកន្លែងដើមវិញ (លេងកន្លះម៉ោងចប់) មេស្មឹងចាប់គ្រឿងតង្វាយគ្រប់មុខដាក់កន្ទេលចាក់ស្រាដោតធូប ៣ សរសៃរួចនិយាយបួងសួងថា “ថ្ងៃនេះជាពេលល្អ យើងខ្ញុំមកជួបជុំគា្នធ្វើបុណ្យឧទ្ទិសកុសលចំពោះលោកតាមឿង ដែលមានគុណចំណោះស្រុកខ្មែរសូមលោកតាឱ្យព្រះពរសព្ទសាធុការដល់ប្រទេសកម្ពុជាឱ្យបានសុខសប្បាយ សូមឱ្យព្រះករុណាជាម្ចាស់ជីវិតលើត្បូងសោយសេចក្ដីសុខក្នុងរាជសម្បត្ដិ ព្រមទាំង មន្ដ្រីរាជការទាំងអម្បាលមាណក្នុងប្រទេសកម្ពុជា សូមឱ្យបានសេចក្ដីសុខសប្បាយអស់កាលជាអង្វែងរៀងទៅ សូមឱ្យទឹកភ្លៀងបង្អុរចុះមកឱ្យបានសព្វផែនដីប្រទេសកម្ពុជាឱ្យស្រុកសំបូរណ៌សប្បាយកុំឱ្យមានភ័យអន្ដរាយអ្វីឡើយ។ បួងសួង ៣ ដងស្រេចហើយយកកន្ទោងទៅដាក់ក្រោមដើមសំរោងនៅមុខអាស្រម។ រួចលើកគ្រឿង តង្វាយទាំងអស់ចេញ។ និមន្ដព្រះសង្ឃ ៥ អង្គបង្សុកូលពួកឧបាសកសូត្រឧទ្ទិសផល មេស្មឹងយកទឹកអប់ប្រោះទៅលើដំបូកដែលជាតួអ្នកតា ពួកអ្នករាជការ ចៅហ្វាយខែត្រ ចៅហ្វាយស្រុក និងមន្ដ្រីតូចតាចគ្រប់តំណែងបាចទឹក ១ ផ្ដិលៗម្នាក់រួចអព្ជើាញទៅរាប់បាត្រ នៅវាលមុខរោងព្រះសង្ឃ។ ម៉ោង ១១ រៀបភោជនាហារលៀងពួកមន្ដ្រីសាលាខែត្រ សាលាស្រុកធំតូចគ្រប់តំណែង ដោយវត្ថុដ៏ឧត្ដមពិសាសប្បាយមានលេងភ្លេងត្រញំងទា មានប្រុសស្រីច្រៀងតគ្នាជូនអស់លោកស្ដាប់ដល់ម៉ោង ១២ ជាការបង្ហើយកិច្ច។ អំពីទំនៀមរាំពាក់ស្នែងទន្សោង និងពាក់កន្ទុយក្ងោកនេះ មានសេចក្ដីដំណាលថាក្នុងកាលដ៏ កន្លងយូរមកហើយ (ស័ករាជ និងរាជ្យណាមិនប្រាកដ) មានដើមឈើ១ដើមនៅក្នុងស្រុកពោធិ៍សាត់ ថ្ងៃមួយព្រានព្រៃ ២ នាក់មានឈ្មោះមិនប្រាកដនាំគ្នាចូលព្រៃដើម្បីរកបាញ់សត្វតាមទំលាប់របស់ខ្លួន។ លុះចូលទៅដល់ដើមឈើនោះ ឮសូរសំឡេងសត្វកន្លង់ពិរោះហាក់ដូចសូរសំឡេងភ្លេងតន្ដ្រីលាន់ឮរងំ ដូចជាសំឡេងទ្រ សាយដៀវ ឃើញសត្វទន្សោង ១គូ លោតកព្ឆោងជល់គ្នាលេងដូចគេរំា។ មានសត្វខ្លា១គូ ក្រាបនៅទីនោះវាគោះកន្ទុយហាក់ដូចជាគេវាយស្គរ។
មានសត្វក្ងោក១គូ កាងស្លាបបើកកន្ទុយ លោតចុះលោតឡើងហាក់ដូចគេចាក់ត្លុកចាក់ក្បាច់។ ព្រានទាំងពីរនាក់ លាន់មាត់ថា “ឱហ្ន៎ ! សត្វទាំងនេះប្លែកចំឡែកអស្ចារ្យ សូរសំឡេងសត្វកន្លង់ដូចសំឡេងតូរ្យតន្ដ្រី សត្វទន្សោង និងសត្វក្ងោក ដូចជាអ្នករាំចាក់ក្បាច់ សត្វខ្លាដូចជាអ្នកវាយស្គរបន្ទរតាម យើងគួរប្រកបធ្វើជាភ្លេងលេងតាមសត្វទាំងអស់នេះទុកជាកេរ្តិ៍ឱ្យកូនចៅឯក្រោយ”។