navinnseab/khmer-wikipedia-article huggingface dataset:
ម៉ារី ដូមីនិក ម៉ាសារីលូ: ជីវិត

ជីវិត
បងស្រីកើតនៅក្នុងប្រទេស ភូមា ក្នុងខេត្ត Alessandria ដែលសិ្ថតនៅភាគឥសានន័យប្រទេសអ៊ីតាលី ហើយគ្រូសាររបស់គាត់ក្រក។
ពេលបងស្រីមានអាយុ ១០ ឆ្នាំ បងស្រីបានចូលរួមក្នុងក្រុម Daughters Mary ជាក្រុមបងស្រីអ្នកបួសដុន បូស្កូ សាឡេស៊ាន និងគោរពតាម លោក ឪពុក Pestarino ដែលជាអ្នករៀងចំក្រុមបងស្រី ដុន បូស្កូ សាឡេស៊ាន។
បងស្រី បានបំពេញការងារជាអ្នកសំរបសំរួលក្នុងសេចក្តីស្រលាញ់។ នៅពេលដែលបងស្រីបានជួបក្មេងៗនៅតាមភូមិបងស្រីបាននិយោយជាមួយពួកគេនិងចូលចិត្ត និយោយរឿងកំប្លែងហើយសួរពួកគេព្រមទាំងឆ្លើយសំនួរ។ 
ពេលបងស្រីមានអាយុ ២៣ ឆ្នាំ បងស្រីមានជំងឺគ្រុនពោះវៀនក្នុងប្រទេស ភូមា ហើយអ្នកភូមិបានចាប់ផ្តើមស្លាប់យ៉ាងលឿន។ ក្នុងពេលឆាប់ៗនោះបងស្រី ពូមីងបានបង្កើតក្រុមអ្នកស្ម័ត្រចិត្តសំរាប់មើលដល់ក្មេងដែលមានជំងឺឈឺ។ មួយអាទិត្យក្រោយមកបានជាអស់ប៉ុតែពេលបងស្រីត្រឡប់មកផ្ទះម៉ារីក៏បានមានជំងឺដោយខ្លួនឯង។ នាងបានទទួលសំបុត្របិទបាំងមួយពីព្រះវិហារប៉ុតែបងស្រីមានជំងឺនៅក្នុងជីវិត។​ នៅក្នុងជីវិតបងស្រីបានធ្លាក់ចុះ។ ម៉ារីបានដឹងថាជីវិតរបស់នាងបានទន់ខ្សោយ។ នាងស្វែងរកភាពប្រសប់និងបំណងផ្សេងៗដោយខ្លួនរបស់នាងផ្ទាល់។ ដូនឆ្នេះហើយនាងជាអ្នកបង្រៀននៅតាមនាវាមួយយ៉ាងប៉ិនប្រសប់។ ដូចបូស្កូ នាងបានរៀនជំនាញតាំងពីក្មេងមកទើបនាងអាចឆ្លង់កាន់លើសំបុត្រនោះបាន។ ក្រោយពេលនាងលាក់បាំងជំងឺនាងក្នុងខែតុលាម៉ារីបានដើរនៅក្នុងភូមិនាងហើយបានដើរភ្លាមៗធ្វើឲ្យស្រឡាំងកាំងពេលគេឃើញនាងបានទូស្រាលមានសំណាងដើរជាមួយទីធ្លាផ្ទះនាង​ហើយលេងជាមួយស្រីនិងសើច។ សំលេងរបស់នាងឲ្យគេមានការចាប់អារម្មណ៏។ មានពេលខ្លះសន្តៈចន បូស្កូមានបង្ហាញពីបទពិសោធន៏របស់គាត់ ពេលដែលក្រុមគាត់បានបោះបង់ចោល។ មានសំលេងខ្លះបាននិយាយថា(ការសំដែងរបស់ត្រូវប្រុយប្រយត្ម័ពីអ្នកដ៏ទៃ) ម៉ារីបានក្លាយជាអ្នកកាន់សាសនានិងធ្វើតាមតាំងពីក្មេងមកម្លេះហើយបងប្រុសសាឡេស៊ានបានបង្កើតក្រុមសំរាប់ស្រីផងដែរ។ ក្មេងស្រីអាយុ ១៥ បានចូលក្នុងក្រុម Daughters of Mary Immaculate. លោកឪពុក Pestarino បានរវល់ជាមួយនិងការបង្រៀននៅក្នុងផ្លូវវិញ្ញានិងផ្លូវចិត្តរបស់ពួកគេឲ្យរួចផុតសេចក្តីទុកដែលរស់នៅក្នុងសង្គមរបស់ពួកគេ។ ដូចឆ្នេះទើបមានការចាប់ផ្តើមចូលជាអ្នកបួសក្នុងប្រទេស ភូមា។ ក្រុម Daughters ក៏មាននៅតាមផ្ទះរបស់ពួកគេផងដែរ និងទាំងនៅសាលារៀន។​ សេចក្តីទុកចិត្តមាននៅក្នុងដៃចិត្តនិងការធ្វើរបស់ពួកគេ។ ដុន បូស្កូបានប្រាប់និងណែនាំទៅក្រុម Daughters តាមរយៈលោកឪពុក Pestarino ដែលបានហ្វឹកហ្វឺនដោយខ្លួនយើងទើប ដុនបូស្កូ សាឡេស៊ានសំរេចជាក្រោយ។ ប្រសិនបើពិចារណាឲ្យដល់គឺមិនមានគំនិតរវើរវាយដូចកាលពីក្មេងទៀតទេទើបដុនបូស្កូគ្មានសង្ស័យជាមួយពួកគេ។ យើងចង់ឲ្យក្រុមភ្លេង Mornese​ ធ្វើការលេងខាងក្រោយពេលសូត្រធម៌។ ប៉ុតែនេះមានបំណងស្វែងរកដោយខ្ចប់ខ្ចួនអាចធ្វើបាន និងស្ថាបនាគឺមិនសំណៅទៅលើមនុស្សស្រី។ ក្នុងឆ្នាំ ១៨៦៧ បន្តពីបានប្រជុំជាមួយក្រុម Daughter ជាអ្នកទទួយបន្ទុកហើយក៏មានសេចក្តីឆ្លើយតបរំភើករីករាយយ៉ាងខ្លាងក្នុងការគោរពច្បាប់​ ដុន បូស្កូ។ ជាប្រភពន័យសេក្តីសុខទាំងផ្លូវវិញ្ញា​ និងវិញ្ញាស្ងប់ស្ងាន់មានចិត្តធម៌មេត្តាករុណា។ ម៉ារី ម៉ាសារីឡូបានជ្រើសរើសដោយមិនដើរផ្លូវខុស ទោះជានាងបាននិយាយថា ដំណើរជីវិតនាងគឺមិនអាចមានបញ្ហាទេ។ ជាអ្វីដែលយើងមិនបានគិតទុកពីមុនមកហើយនាងមាជីវិតជាធម្មតាគឺគ្មានអ្វីកើតឡើងទេ។ តាំងពីចាប់ផ្តើមមកនាងមានការតស៊ូនិងពុះពារល្អណាស់ ប៉ុតែការណែនាំខុសបំណងផ្សេងៗ ហើយលំបាក​ជាមួយប្រជាជន។ ថ្ងៃមួយនោះមានភ្នាក់ងារវិជ្ជាជីវៈមកដល់។ ក្មេងស្រី១៥ឆ្នាំដែលបានរៀនដោយឆ្លង់កាន់ម៉ារី ម៉ាសារីឡូ បានអះអាងនិងថ្លែងសច្ចារឺក៏សន្យាក្នុងសាសនានិងធ្វើសច្ចាប្រដិធាន​ខាងផ្លូវអារម្មណ៏ជាមួយនិង​ លោកឪពុក ដុន បួស្កូ​ ហើយនិងលោកឪពុក​ Pestarino.ថ្ងៃកំណើតថ្មីន័យគ្រូសារសាឡេស៊ានទី ៣១ ខែ កក្កដា ឆ្នាំ១៨៧២។ ទំលាប់ន័យការស្លៀកពាក់ជាង ៣៥ឆ្នាំនាងធ្វើឲ្យលេចចេញដោយខ្លួនឯ។ នាងបានក្លាយជាបងស្រី ម៉ារី ម៉ាសារីឡូ។

​​

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:សាលាដុនបូស្កូ
ម៉ារី ស្កូដូស្កា គុយរី: កុមារភាព

កុមារភាព
thumb|upright|កន្លែងកំណើតនៅវ៉ារស្សាវ៉ា–សព្វថ្ងៃជា​សារមន្ទីរម៉ារីយ៉ា ស្កូដូស្កា គុយរី
thumb|upright|left|វ៉ាឌីស្វាវ ស្កូដូស្គី ជាមួយកូនស្រីទាំង៣ (រាប់ពីឆ្វេង) ម៉ារីយ៉ា, ប្រូនីស្វាវ៉ា, ហេឡេណា

ម៉ារីយ៉ា ស្កូដូស្កា ចាប់​កំណើត​នៅ​ទីក្រុង វ៉ារស្សាវ៉ា ប្រទេសប៉ូឡូញ នៅ​ថ្ងៃទី​៧ វិច្ឆិកា ១៨៦៧។ គាត់​ជា​កូនស្រីពៅ​​ក្នុងចំណោម​កូន​ទាំង​៥​របស់​​គ្រួសារ​គ្រូបង្រៀន​ដ៏ល្បី​ឈ្មោះ​មួយ។ ឪពុកនាងឈ្មោះ វ៉ាឌីស្វាវ ស្កូដូស្គី​ និងម្ដាយឈ្មោះ ប្រូនីស្វាវ៉ា។ បងៗ​​របស់​ម៉ារីយ៉ា​មាន ហ្សូហ្វីយ៉ា(១៨៦២-១៨៧៦) យ៉ូហ្សេហ្វ(១៨៦៣-១៩៣៧, ឈ្មោះដូចជីតា) ប្រូនីស្វាវ៉ា(១៨៦៥-១៩៣៩,ឈ្មោះដូចម្ដាយ) និង ហេឡេណា(១៨៦៦-១៩៦១)។ ក្នុងចំណោម​បងប្អូន​ទាំងអស់ ម៉ារីយ៉ា​ជា​កូន​ដែល​មានប្រាជ្ញា​និង​ខួរក្បាល​ចងចាំ​បានល្អ​ជាងគេ​តាំងពី​ក្មេង។ នៅ​អាយុ​៤ឆ្នាំ ម៉ារីយ៉ា​អាច​​អាន​សៀវភៅ​របស់​បងស្រី​របស់​នាង​បាន​ទៅហើយ។

គ្រួសារ​របស់​ម៉ារីយ៉ា​​ជា​ពូជពង្ស​គ្រូបង្រៀន។ ជីតា​ខាង​ឪពុក​ឈ្មោះ យ៉ូហ្សេហ្វ ស្កូដូស្គី ធ្លាប់ជា​គ្រូ​ដែល​គេ​គោរព​​នៅលូប៊្លីន, ដែល​នៅទីនោះ​គាត់​ធ្លាប់​បង្រៀន​កុមារ ប៊ុលឡឺស្វាវ ព្រុស (អ្នកអក្សរសាស្ត្រដ៏ល្បី​របស់ប៉ូឡូញ)។Robert Reid, Marie Curie(ម៉ារី គុយរី), p. 12. ឪពុក​របស់ម៉ារីយ៉ា ជា​គ្រូបង្រៀន​គណិតវិទ្យានិង​​រូបវិទ្យា (មុខវិទ្យា​ដែល​ម៉ារីយ៉ា​​ត្រូវ​រៀន) និង​ជា​នាយក​សាលា​ហ្គីមណាសៀម (សាលាមធ្យមសិក្សា​មួយប្រភេទ​នៅអឺរ៉ុប)​សំរាប់​សិស្សប្រុស ២កន្លែង។ លោក​ក៏បាន​ទទួល​សិស្សប្រុស​​អោយ​ស្នាក់នៅ​និង​​សិក្សា​នៅផ្ទះ​របស់​លោក​ផងដែរ។ ម្ដាយ​របស់​ម៉ារីយ៉ា​​បើក​សាលា​មាន​អន្តេរវិសិកដ្ឋាន​សំរាប់​សិស្សនារី​ដ៏​ប្រណិត​​មួយ​នៅ​វ៉ារស្សាវ៉ា។ 

ពេលដែល​ម៉ារីយ៉ា​មានអាយុ​ទើប​៦ឆ្នាំ គ្រួសារ​ទាំងខាង​ឪពុក​​និង​ខាងម្ដាយ​បាន​បាត់បង់​ផ្ទះសម្បែង​​និង​ទ្រព្យសម្បត្តិ​ទាំងអស់ ដោយសារ​មាន​ជាប់​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ចលនា​បះបោរ​របស់​ជាតិ​ប៉ូឡូញ។ កាលណោះ​ប្រទេស​ប៉ូឡូញ​​ត្រូវបាន​ចែកជា​ចំនែកៗ​ដោយសភា​នៅ​ទីក្រុងវីន។ អនុប្រទេសវ៉ារស្សាវ៉ា​ជា​រាជាណាចក្រ​ប្រកាន់​ធម្មនុញ្ញ​មួយ ប៉ុន្តែ​ភាពជាក់ស្ថែង​​ត្រូវគ្រប់គ្រង​ដោយ​ចក្រភពរុស្ស៊ី និង​មិនមាន​ឯករាជ្យ​ទេ។ ចក្រភពរុស្ស៊ី​បានធ្វើ​ការ​ឃ្លាំមើល​និង​ដាក់កំហិត​​សកម្មភាព​​របស់​បញ្ញវ័ន​ប៉ូឡូញ។ ឪពុក​របស់​ម៉ារីយ៉ា​ត្រូវគេ​រកឃើញ​ថា​​លួច​បង្រៀន​​ដោយសំងាត់ ក៏ត្រូវ​គេ​ដកហូត​តួនាទី​​និង​ផ្ទះសម្បែង​ទាំងអស់។ គ្រួសារ​មួយនេះ​ក៏ធ្លាក់​ខ្លួនក្រ ហើយ​បានរើ​ទៅនៅ​ផ្ទះតូច​មួយរួចបើក​សាលា​នៅ​ទីនោះ។ នៅ​ឆ្នាំ១៨៧៦ គ្រួសារ​នេះ​បាន​ឆ្លងជំងឺ​​គ្រុនសន្ធំរោល (typhus) ពី​សិស្ស​ដែល​មករៀន ហើយ​បងស្រីធំ​ហ្សូហ្វីយ៉ា​ក៏បាន​បាត់បង់ជីវិត​ទៅ។ នៅឆ្នាំ១៨៧៨ គឺពេល​ដែល​ម៉ារីយ៉ា​ទើបមាន​អាយុ​១២ឆ្នាំ ម្ដាយ​ម៉ារីយ៉ា​ក៏បាន​ទទួល​មរណភាព​ដោយ​ជំងឺរបេង​។

ឪពុក​របស់​ម៉ារីយ៉ា​​ជាអ្នក​មិនជឿ​សាសនា ចំណែកឯ​ម្ដាយ​ម៉ារីយ៉ា​វិញ​​ជា​អ្នកកាន់សាសនា​កាតូលិក​​យ៉ាងខ្ជាប់ខ្ជួន។Eve Curie, Marie Curie(ម៉ារី គុយរី). មរណភាព​បន្តបន្ទាប់​គ្នា​​របស់​ម្ដាយ​​និង​បងស្រី​​បានធ្វើអោយ​ម៉ារីយ៉ា​​ងាកពី​អ្នកកាន់សាសនាកាតូលិក​​មកជា Agnostic (នៅក្នុងសាសនាគ្រឹស្ត អ្នក​​ដែល​អះអាង​ថា​ខ្លួនឯង​គ្មាន​ចំណោះដឹង​គ្រប់គ្រាន់​អំពី​អត្ថិភាព​របស់ព្រះ ក៏ប៉ុន្តែ​ក៏មិន​បដិសេដថាលើលោកនេះ​គ្មានព្រះដែរ) វិញ។ "Unusually at such an early age, she became what T.H. Huxley had just invented a word for: agnostic."
ម៉ារី ស្កូដូស្កា គុយរី: ជីវិតជាគ្រូបង្រៀនតាមផ្ទះនិងការបែកបាក់ស្នេហា

ជីវិតជាគ្រូបង្រៀនតាមផ្ទះនិងការបែកបាក់ស្នេហា 

ម៉ារី​យ៉ា​បាន​ចូលរៀន​និង​ស្នាក់នៅ​សាលា​ដែលមាន​អន្តេរវិសិកដ្ឋាន​​ ដែល​ម្ដាយខ្លួន​ជា​អ្នកបើក តាំងពី​អាយុ​១០​ឆ្នាំ។ ប៉ុន្តែ បន្ទាប់ពី​ម្ដាយ​ស្លាប់ទៅ ម៉ារីយ៉ា​បាន​ចូល​សាលា​ហ្គីមណាសៀម​សំរាប់​​សិស្ស​នារី ដែល​នៅទីនោះ​គាត់​បាន​បញ្ចប់​ការសិក្សា​ដោយ​និទ្ទេស​ខ្ពស់​នៅថ្ងៃទី១២ មិថុនា ១៨៨៣។  គាត់​បាន​ចំណាយ​ពេល​មួយឆ្នាំ​បន្ទាប់​រស់នៅ​ឯ​ជនបទ​ជាមួយ​ញាតិសណ្ដាន​ខាងឪពុក និង​បន្ទាប់មក​ជាមួយ​ឪពុក​នៅ​វ៉ារស្សាវ៉ា។ នៅទីនោះ​គាត់​បាន​​ធ្វើជា​អ្នកគ្រូបង្រៀន​តាមផ្ទះ។ 

thumb|right|150px|ម៉ារីយ៉ា​ ស្កូដូស្កា ពេលអាយុ១៦ឆ្នាំ

ម៉ារីយ៉ា​​បាន​ធ្វើ​ការសន្សា​​ជាមួយ​បងស្រី​ប្រូនីស្វាវ៉ា​​ថា គាត់​នឹង​រកប្រាក់​ដើម្បី​ផ្គត់ផ្គង់​​ប្រូនីស្វាវ៉ា​​អោយបាន​សិក្សា​ឱសថសាស្ត្រ​នៅ​ប៉ារីស ក្នុង​លក្ខខណ្ឌ​ថា ប្រូនីស្វាវ៉ា​ក៏ត្រូវ​ធ្វើ​បែបនេះ​សង​មកវិញ​ដែរ​​នៅ២ឆ្នាំ​ក្រោយ។ គាត់​បាន​ចាប់ផ្ដើម​ធ្វើជា​​ «ហ្គាវើណេស» (ស្ត្រី​ស្នាក់នៅ​ជួយបង្រៀន​​កូនចៅ​ផ្ទះ​អ្នកមាន) ដំបូង​នៅក្នុង​គ្រួសារ​មេធាវី​ម្នាក់​នៅ​ក្រាកូវ(Kraków) បន្ទាប់មក​រយៈពេល​២ឆ្នាំ​​នៅក្នុង​គ្រួសារ​អភិជន​ដី​ធ្លី​មួយ​ដែល​ត្រូវ​ជា​សាច់ញាតិ​របស់​​ឪពុក នៅឯ​ឆេហានូវ(Ciechanów)។ ពេលនៅ​ធ្វើការ​នៅទីនោះ គាត់​បាន​ស្រលាញ់​គ្នា​ជាមួយ​កូនប្រុសច្បង​របស់​ម្ចាស់ផ្ទះឈ្មោះ ខាហ្ស៊ីមៀស ហ្សូរ៉ាវស្គី(Kazimierz Żorawski)(ខាហ្ស៊ីមៀស ហ្សូរ៉ាវស្គី ក្រោយមក​ក្លាយជា​គណិតវិទូ​ប៉ូឡូញ​ម្នាក់​ដ៏ល្បី)។ កាហ្ស៊ីមៀស​​បានប្រាប់​ពី​បំណង​រៀបការ តែត្រូវ​ឪពុកម្ដាយ​បដិសេដ​​ដោយសារ​តែ​វណ្ណៈ​និង​ទ្រព្យធន​ខុសគ្នា​​ខ្លាំងពេក។ ម៉ារីយ៉ា​ក្រោយ​ចប់​កិច្ចសន្យា​រយៈពេល​២ឆ្នាំ​មក ក៏ទៅ​ធ្វើជា​​គ្រូបង្រៀន​​នៅក្នុង​គ្រួសារ​មួយទៀត​នៅខាង​ឆ្នេរសមុទ្រ​បាល់ទិច។

នៅដើម​ឆ្នាំ១៨៩០ ប្រូនីស្វាវ៉ា​ដែល​ទើបនឹង​រៀបការ​ហើយ បាន​សរសេរ​សំបុត្រ​បបួល​​ម៉ារីយ៉ា​​អោយមក​រស់នៅ​ប៉ារីស​​ជាមួយគ្នា។ ប៉ុន្តែ​ម៉ារីយ៉ា​​បាន​បដិសេដ​ដោយសារ​នាង​គ្មាន​ប្រាក់​គ្រប់គ្រាន់​​សំរាប់​បង់ថ្លៃ​សាលា និងនៅ​មិនទាន់​ដាច់ចិត្ត​ពី​ខាហ្ស៊ីមៀស។

គាត់​បាន​ត្រលប់​ទៅនៅ​ជាមួយ​ឪពុក​នៅ​វ៉ារស្សាវ៉ា​វិញ និង​ស្នាក់នៅ​ទីនោះ​ដល់​រដូវស្លឹកឈើជ្រុះ​ឆ្នាំ១៨៩១។ គាត់​នៅទីនោះ​ធ្វើជា​​គ្រូបង្រៀន​តាមផ្ទះ​​ផង និង​រៀននៅ​«សាកលវិទ្យាល័យហោះ» (គ្មាន​ច្បាប់​អនុញ្ញាត)​មួយ និង​បាន​ចាប់ផ្ដើម​ធ្វើការ​ហ្វឹកហាត់​ផ្នែកវិទ្យាសាស្ត្រ​អនុវត្ត​​នៅក្នុង​មន្ទីរពិសោធន៍​មួយ​នៅក្នុង​សារមន្ទីរឧស្សាហកម្មនិងកសិកម្ម​​ក្បែរទីក្រុងចាស់​នៅវ៉ារស្សាវ៉ា។ មន្ទីរពិសោធន៍​នេះ​គ្រប់គ្រង​​ដោយ​បងជីដូនមួយ​ឈ្មោះយ៉ូសេហ្វ បូហ្គុស្គី ដែល​ធ្លាប់ជា​ជំនួយការ​របស់​មហាគីមីវិទូ ដ្មីទ្រី មិនដេឡេអេវ (Dmitri Mendeleev)។Robert Reid, Marie Curie (ម៉ារី គុយរី), pp. 23–24.

នៅខែ​តុលា ១៨៩១ ដោយ​ការទទូច​របស់​បងស្រី​​និង​ដោយសារ​សំបុត្រ​ផ្ដាច់ស្នេហ៍​របស់​ខាហ្ស៊ីមៀស ម៉ារីយ៉ា​ក៏បាន​​សម្រេច​ចិត្ត​​ទៅ​ប្រទេសបារាំង។ការផ្ដាច់​ទំនាក់ទំនង​នេះ​ជា​សោកនាដកម្ម​សំរាប់​អ្នកទាំងពីរ។ ខាហ្ស៊ីមៀស​ក្រោយពី​រៀនចប់​បណ្ឌិត​​និង​បន្ត​អាជីព​​ជា​គណិតវិទូ​រួចក្លាយជា​​សាស្ត្រាចារ្យ​និងជា​នាយក​សាកលវិទ្យាល័យក្រាកូវ (សព្វថ្ងៃ​ប្ដូរឈ្មោះ​ជា​សាកលវិទ្យាល័យយ៉ាហ្គីយ៉េឡូនៀន) និងជា​ប្រធាន​សហគមអ្នកសិក្សាវ៉ារស្សាវ៉ា(Warsaw Society of Learning)។ ពេលដែល​គាត់ចាស់​ទៅ គេ​ធ្លាប់ឃើញ​គាត់អង្គុយ​គិត​​សញ្ជប់សញ្ជឹង​​នៅពីមុខ​រូបសំណាក​ទង់ដែង​របស់​​ម៉ារីយ៉ា ដែល​បាន​ដាក់តាំង​​ពីឆ្នាំ១៩៣៥​​នៅក្រោយ​វិទ្យស្ថានរ៉ាដ្យូម​ដែល​អ្នកស្រី​បង្កើត​ក្នុងឆ្នាំ​១៩៣៥។Robert Reid, Marie Curie (ម៉ារី គុយរី), p. 24.
ម៉ារី ស្កូដូស្កា គុយរី: រង្វាន់ណូបែល

រង្វាន់ណូបែល
thumb|left|upright|រូបថតម៉ារី គុយរី​នៅ​ឆ្នាំ​១៩១១

នៅឆ្នាំ១៩០៣ រាជបណ្ឌិតសភាវិទ្យាសាស្ត្រស៊ុយអែដ(Royal Swedish Academy of Sciences)​ បានផ្ដល់រង្វាន់ណូបែលផ្នែករូបវិទ្យា​ទៅអោយលោក​ព្យែរ គុយរី, អ្នកស្រីម៉ារី គុយរី និងលោកអង់រី បិកកឺរ៉ែល «ដោយទទួលស្គាល់ស្នាដៃដ៏វិសេសវិសាល​ក្នុងការស្រាវជ្រាវ​រួមគ្នា​ស្ដីអំពីបាតុភូតបន្សាយវិទ្យុសកម្ម​ដែលរកឃើញ​ដំបូង​ដោយលោកសាស្ត្រាចារ្យ​អង់រី បិកកឺរ៉ែល។»

ម៉ារី​និងស្វាមី​មិនអាចទៅទទួលរង្វាន់ដោយផ្ទាល់នៅទីក្រុងស្តុកហូមបានទេ។ ពួកគេបានចែករំលែកប្រាក់រង្វាន់​ជាមួយនិស្សិតនិងមិត្ត​ភក្ដិជិតដិត​ដែលត្រូវការប្រាក់។

គ្រាន់តែទទួលរង្វាន់ណូបែល​ភ្លាម ម៉ារី​និងព្យែរ​ក៏ក្លាយជាមនុស្សល្បីឈ្មោះ។ សកបូនSorbonne)​បានផ្ដល់ដំណែង​ជាសាស្ត្រាចារ្យ​(professorship)​ដល់ព្យែរ និងអនុញ្ញាតអោយព្យែរ​មានបន្ទប់ស្រាវជ្រាវផ្ទាល់ខ្លួន ដែលនៅទីនោះម៉ារីធ្វើ​ជានាយកដឹកនាំ​ការស្រាវជ្រាវ។

នៅឆ្នាំ១៨៩៧ និង ១៩០៤ ម៉ារី បានផ្ដល់កំណើតដល់កូនស្រី២រូបគឺ អ៊ីរ៉ែននិងអែវ។ គាត់បាន​ជួលហ្គាវើណេស​ជនជាតិប៉ូឡូញ​ដើម្បីជួយបង្រៀន​ភាសាប៉ូឡូញ​ដល់កូនស្រីទាំង២។ គាត់ក៏ធ្លាប់នាំកូនស្រីទៅលេងប៉ូឡូញផងដែរ។Barbara Goldsmith, Obsessive Genius, p. 149.

thumb|សញ្ញាប័ត្ររង្វាន់ណូបែលផ្នែកគីមីវិទ្យា​ឆ្នាំ១៩១១របស់ម៉ារី

ម៉ារី​ជាស្ត្រីទីមួយដែលបានទទួល​រង្វាន់ណូបែល។ ៨ឆ្នាំក្រោយមកគឺនៅឆ្នាំ១៩១១ គាត់បានទទួលរង្វាន់ណូបែលផ្នែកគីមីវិទ្យា «ដោយស្នាដៃក្នុង​ការជំរុញវិស័យគីមីវិទ្យា​តាមរយៈការរកឃើញធាតុ​គីមីថ្មី​គឺរ៉ាដ្យូមនិងប៉ូឡូញ៉ូម​ដោយការចំរាញ់រ៉ាដ្យូម និងដោយការស្រាវជ្រាវ​ពីធម្មជាតិ​និងធាតុផ្សំរបស់ធាតុគីមីនេះ។»

មួយខែក្រោយមក គាត់ត្រូវចូលពេទ្យ​ដោយសារបញ្ហាផ្លូវចិត្តនិងជំងឺតំរងនោម។

ម៉ារីជាមនុស្សទីមួយហើយ​ដែលបានទទួលរង្វាន់​ណូបែល២។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ នៅឆ្នាំ១៩១១ បណ្ឌិតសភាវិទ្យាសាស្ត្របារាំង​ ដែលមិនព្រមបោះបង់ចោល​ការរើសអើងចំពោះស្ត្រីនោះ មិនបានជ្រើសរើសអ្នកស្រី​អោយចូលជាសមាជិកទេ។ អ្នកស្រីខ្វះ២សំលេងឆ្នោត​​ក្នុងការបោះឆ្នោតនោះ។ Barbara Goldsmith, Obsessive Genius, pp. 170–71.
ម៉ារី ស្កូដូស្កា គុយរី: មរណភាពរបស់ព្យែរ

មរណភាពរបស់ព្យែរ
នៅថ្ងៃទី១៩ មេសា ១៩០៦ ព្យែរ​បាន​បាត់បង់​ជីវីត​ក្នុង​គ្រោះថ្នាក់​ចរាចរណ៍​មួយ​។ ពេល​កំពុង​ឆ្លង​ផ្លូវ​ដូហ្វីន (Rue Dauphine)ពេល​ភ្លៀងធ្លាក់​ខ្លាំង គាត់​ត្រូវ​រទេះសេះ​បុក​ដួល​ចូល​ក្រោម​កង់ ​និង​ត្រូវ​កិន​បែក​លលាដ​ក្បាល​។​

ម៉ារី​ទទួល​រង​នូវ​ការ​ប៉ះទង្គិច​ផ្លូវ​ចិត្ត​យ៉ាង​ខ្លាំង​​ដោយ​សារ​មរណភាព​ស្វាមី​។​ នា​ពេល​នោះ​គាត់​បាន​ក្លាយ​ជា​«មនុស្ស​ដែល​ឯកោ​យ៉ាង​ខ្ទេចខ្ទំ​និង​ដែល​មិន​អាច​ព្យាបាល​បាន​»។ នៅ​ថ្ងៃ​ទី​១៣ ឧសភា ១៩០៦ ដេប៉ាតឺម៉ង់​រូបវិទ្យា​របស់​សកបូន​បាន​សំរេច​ចិត្ត​រក្សា​កៅអី​ដែល​បង្កើត​សំរាប់​ព្យែរ​ និង​ផ្ដល់​ជូន​បន្ត​អោយ​ម៉ារី រួម​ទាំង​សិទ្ធិ​អំណាច​ពេញ​លេញ​លើ​បន្ទប់​ស្រាវជ្រាវ​នោះ។ ការណ៍នេះ​បាន​ជួយ​អោយ​ម៉ារី​ចេញ​ពី​ស្រមោល​របស់​ព្យែរ​។ គាត់​បាន​ក្លាយ​ជា​សាស្ត្រាចារ្យ​ស្ត្រី​ដំបូង​គេ​នៅ​សកបូន​។​ គាត់​បាន​រក​ឃើញ​អត្ថន័យ​ជីវិត​ថ្មី​មួយ​ក្នុង​ការងារ​ដ៏​នឿយហត់​មួយ​នេះ​។​
thumb|300px|នៅសន្និសីទ​សុលវេយលើកទីមួយ (១៩១១), ស្កូដូស្កា គុយរី (អង្គុយ, ទី២រាប់ពីស្ដាំ) ប្រឹក្សា​ជា​មួយ អង់រី ព័ងការ៉េ។  អើណេស រូធើហ្វដ (ឈរ, ទី​៤​រាប់​ពី​ស្ដាំ); អាល់បឺត អែងស្តែង (ឈរ, ទី២រាប់ពីស្ដាំ); ប៉ូល ឡង់ហ្សឺវ៉ាំង (ឈរ, ដើម​ខាង​ស្ដាំ)

ពី​ឆ្នាំ​១៩១០​ដល់​១៩១១ ស្កូដូស្កា គុយរី​មាន​ទំនាក់ទំនង​ស្នេហា​ជា​មួយ​រូបវិទូ ប៉ូល ឡង់ហ្សឺវ៉ាំង (Paul Langevin) ដែល​ជា​អតីត​កូន​សិស្ស​របស់​ព្យែរ​។ ម៉ារី​មាន​អាយុ​ច្រើន​ជាង​ប៉ូល​៥​ឆ្នាំ​។​ ប៉ូល​ជា​បុរស​រៀបការ​ហើយ តែ​រស់​នៅ​បែក​ពី​ភរិយា​។ រឿង​នេះ​បែក​ការ​នៅ​ឆ្នាំ​១៩១១​ ពេល​ដែល​គូ​ប្រជែង​ផ្នែក​សិក្សា​បាន​យក​រឿង​នេះ​ទៅ​ផ្សព្វផ្យាយ​ជា​រឿង​អាស្រូវ​នៅ​លើ​សារព័ត៌មាន។Robert Reid, Marie Curie (ម៉ារី គុយរី), pp. 44, 90.
ទោះ​បី​ជា​គាត់​មាន​កិត្តិយស​ជា​អ្នក​វិទ្យាសាស្ត្រ​ដែល​បំរើការ​ដល់​បារាំង​ក៏​ដោយ ទស្សនៈ​របស់​សាធារណជន​មាន​ទំនោរ​ទៅ​រក «សញ្ចេតនា​រើស​អើង​ជន​បរទេស» (xenophobia) និង​បាន​រាល​ដាល​ដល់​ការ​ប៉ាន់​ប្រមាណ​ទាំង​ខុស​ឆ្គង​ថា​ម៉ារី​ជាជន​ជាតិ​ជ្វីហ្វ។ ទំព័រ​កាសែត​បាន​លើក​ឡើង​ពី​ម៉ារី​យ៉ាង​គគ្រឹក​គគ្រើង​ដោយ​បាន​ចោទ​អ្នក​ស្រីថា​ជា​អ្នក​បំបែកបំបាក់​គ្រួសារ​គេ​។​Barbara Goldsmith, Obsessive Genius, pp. 165–76. គ្មាន​នរណា​ទាយ​ដឹង​ថា​នា​ពេល​ក្រោយ​មក​ទៀត​ ចៅ​ស្រី​របស់​ម៉ារី​ឈ្មោះ​អេឡែន ហ្សូល្យុតបាន​រៀបការ​ជា​មួយ​ចៅ​ប្រុស​របស់​ឡង់ហ្សឺវ៉ាំង​ឈ្មោះ​មីសែលឡង់ហ្សឺវ៉ាំង​ទេ​។​

រង្វាន់​ណូបែល​លើក​ទី​២​របស់​ម៉ារី បាន​ធ្វើ​អោយ​អ្នក​ស្រី​មាន​សិទ្ធិ​បញ្ចុះបញ្ចូល​រដ្ឋាភិបាល​បារាំង​​អោយ​ផ្ដល់​ថវិកា​ក្នុង​ការ​កសាង​វិទ្យាស្ថាន​រ៉ាដ្យូម​ឯកជន​មួយ​ឈ្មោះ Institut du radium (សព្វថ្ងៃ​ជា​ Institut Curie(វិទ្យាស្ថាន​គុយរី))នៅ​ឆ្នាំ​១៩១៤​។​ វិទ្យាស្ថាន​នេះ​ដឹកនាំ​ការ​ស្រាវជ្រាវ​ផ្នែក​គីមី​វិទ្យា​ រូបវិទ្យា និង វេជ្ជសាស្ត្រ​។​ វិទ្យាស្ថាន​នេះ​ជា​ថ្នាល​បណ្ដុះ​ជ័យ​លាភី​រង្វាន់​ណូបែល​៤​រូប​ទៀត​ ដែល​ក្នុង​នោះ​ក៏​មាន​កូនស្រី​របស់​គាត់​គឺ​អ៊ីរ៉ែន ហ្សូល្យុត គុយរី និង​កូន​ប្រសារ​ប្រុស​ ហ្វ្រេដេរីក ហ្សូល្យុត គុយរី​។​
ម៉ារី ស្កូដូស្កា គុយរី: ពេលសង្គ្រាមលោកលើកទី១

ពេលសង្គ្រាមលោកលើកទី១
thumb|ម៉ារី​នៅក្នុងយានជំនិះថតកាំរស្មីXចល័ត
ក្នុងកំឡុងសង្គ្រាមលោកលើកទី១ ម៉ារីបានជំរុញអោយ​ប្រើ​យានជំនិះថតកាំរស្មីXចល័ត (ដែលគេស្គាល់ជា petites Curies «គុយរីតូច») សំរាប់ប្រើក្នុងការព្យាបាលទាហានមានរបួស។ ឧបករណ៍នេះ​ប្រើបំពង់ «សំនាយរ៉ាដ្យូម» (ក្រោយមកគេស្គាល់ថាជារ៉ាដុង) ដែលបាញ់ឧស្ម័នវិទ្យុសកម្មគ្មានពណ៌​ដែលបញ្ចេញដោយរ៉ាដ្យូម។ ម៉ារី​បានចែករំលែក​ធាតុរ៉ាដ្យូមដែល​ខ្លួនបានបន្សុទ្ធ សំរាប់យកប្រើក្នុងបំពង់នេះ។ បន្ទាប់ពីសង្គ្រាមផ្ទុះឡើងភ្លាម គាត់ក៏បានឧបត្ថម្ភ​មេដាយមាសរង្វាន់ណូបែល​របស់ខ្លួននិងស្វាមី​ទាំងអស់​សំរាប់បុព្វហេតុសង្គ្រាម។ គាត់ក៏ជាសមាជិកសកម្មរបស់​គណកម្មាធិការ​ជនជាតិប៉ូឡូញនៅបារាំង (Polish Polonia in France)សំរាប់បុព្វហេតុជនជាតិប៉ូឡូញ។Emigracja polska we Francji 1871–1918, page 274
Wiesław Śladkowski, 1980
ម៉ារី ស្កូដូស្កា គុយរី: ពេលក្រោយសង្គ្រាម

ពេលក្រោយសង្គ្រាម
ក្នុង​ឆ្នាំ ១៩២១ ស្កូដូស្កា គុយរី បាន​ទទួល​ការ​ស្វាគមន៍​យ៉ាង​អធិកអធម នៅ​ពេល​ដែល​លអ្នក​ស្រីធ្វើ​ទស្សនកិច្ច​ទៅ​កាន់​សហរដ្ឋអាមេរិក ដើម្បី​តម្កើង​មូលនិធិ​ក្នុង​ការ​ស្រាវជ្រាវ​ទៅ​លើ​រ៉ាដ្យូម ។ ការ​ឃ្លាត​ឆ្ងាយ​ពី​កិច្ច​ការ​វិទ្យាសាស្ត្រ​នេះ និង​ការ​បង្ហាញ​ខ្លួន​ជា​សាធារណៈ​ជា​ច្រើន​លើក បណ្ដាល​ឲ្យ​អ្នកស្រី​ហេវហត់​ទាំងកម្លាំង និង​ស្មារតី​ជាខ្លាំង ប៉ុន្តែ​វា​បាន​ផ្ដល់​ឲ្យគាត់​នូវ​ធនធានជា​ច្រើន​ដែល​សុទ្ធ​ជា​តម្រូវការ​សម្រាប់​ការងារ​របស់​អ្នក​ស្រី ។ ដំនើរ​ទស្សនកិច្ច​ទៅ​កាន់​សហរដ្ឋអាមេរិក​ជា​លើក​ទីពីរ​នៅ​ឆ្នាំ​១៩២៥ ធ្វើ​ឲ្យ​អ្នកស្រី​ទទួល​បាន​ជោគ​ជ័យ​ម្ដង​ទៀត និង​ទទួល​បាន​ការ​ផ្គត់ផ្គង​គ្រឿង​បរិក្ខារ​សម្រាប់​វិទ្យស្ថានរ៉ាដ្យូម​វារស្វ ដែល​បាន​បង្កើត​ឡើង​ក្នុង​ឆ្នាំ ១៩២៥ ជាមួយ​បងស្រី ប្រូនីសាវ៉ា ជា​នាយក ។

ក្នុងមជ្ឈិមវ័យ ស្កូដូស្កា គុយរី​បានដឹកនាំវិទ្យាស្ថានប៉ាស្ទ័រ​និងមន្ទីរពិសោធន៍វិទ្យុសកម្មមួយ​ដែល​សាកលវិទ្យាល័យប៉ារីស​បានស្ថាបនា​ដើម្បីអ្នកស្រី។
ម៉ារី ស្កូដូស្កា គុយរី: មរណភាព

មរណភាព
thumb|upright|រូបសំណាកឆ្នាំ១៩៣៥, ទល់មុខវិទ្យាស្ថានរ៉ាដ្យូម​នៅវ៉ាស្សារវ៉ា

ស្កូដូស្កា គុយរីធ្វើទស្សនកិច្ចទៅប៉ូឡូញ​ជាលើកចុងក្រោយ​នៅនិទាឃរដូវឆ្នាំ១៩៣៤។ ៣ខែក្រោយមកគឺនៅថ្ងៃទី៤ កក្កដា ១៩៣៤ គាត់បានទទួលមរណភាពនៅក្នុងមន្ទីរពេទ្យសង់សែលឺម៉ូ(Sancellemoz Sanatorium) ក្នុងស្រុកប៉ាស់ស៊ី ខេត្តអូតសាវ័រ ( Passy, in Haute-Savoie) នៅភាគខាងកើតប្រទេសបារាំង ដោយសារជំងឺខ្វះគ្រាប់ឈាមក្រហម(aplastic anemia) ដែលបណ្ដាលមកពីត្រូវកាំរស្មីវិទ្យុសកម្មច្រើនពេក។Rollyson, Carl (2004). Marie Curie: Honesty In Science (ម៉ារី គុយរី ៖ ភក្ដីភាពក្នុងវិទ្យាសាស្ត្រ). iUniverse, prologue, x. ISBN 0595340598 នាពេលនោះ​គេមិនបានដឹងពីផលប៉ះពាល់​របស់កាំរស្មីវិទ្យុសកម្មទេ។ ការងារពិសោធន៍របស់គាត់​ធ្វើឡើង​ដោយគ្មានវិធានការការពារសុវត្ថិភាព​បានត្រឹមត្រូវ។ គាត់ដាក់បំពង់ពិសោធន៍ដែលមាន​អ៊ីសូតូបវិទ្យុសកម្ម​នៅតាម​ហោប៉ៅ និងរក្សាធាតុទាំងនោះ​ក្នុងថតតុរបស់គាត់ និងសប្បាយនឹងមើល​ពន្លឺភ្លើងពណ៌បៃតងខៀវ​ដែលសារធាតុទាំងនោះបញ្ចេញនៅពេលងងឹត។

គាត់ត្រូវគេបញ្ចុះ​នៅឈាបនដ្ឋាន​នៅស្រុកសូ ខេត្តអូដឺសែន (Sceaux, Hauts-de-Seine) នៅក្បែរស្វាមី។ ៦០ឆ្នាំក្រោយមកគឺនៅឆ្នាំ១៩៩៥ ដើម្បីជាកិត្តិយសដល់ស្នាដៃរបស់អ្នកទាំង២ គេក៏បានរើផ្នូររបស់អ្នកទាំង២​ទៅ វិមានប៉ង់តេអុង (Panthéon) នៅប៉ារីសវិញ។ 

បន្ទប់ស្រាវជ្រាវរបស់គាត់​ត្រូវគេរក្សាទុក​ជា សារមន្ទីរគុយរី។

សៀវភៅនិង​សារណារបស់គាត់តាំងពីឆ្នាំ១៨៩០​ត្រូវគេចាត់ទុកថា​មានគ្រោះថ្នាក់ខ្លាំង​មិនអាចប៉ះពាល់​បាន ដោយសារតែវាមានជាតិវិទ្យុសកម្មខ្លាំងពេក។ គេរក្សាទុកសៀវភៅទាំងនោះ​ក្នុងប្រអប់សំណ ហើយអ្នកដែលចង់​បើកមើលវា​ត្រូវតែពាក់សំលៀកបំពាក់​ដែលការពារជាតិវិទ្យុសកម្ម។Bryson, A Short History of Nearly Everything (ប្រវត្តិសាស្ត្រខ្លីមួយស្ដីពីអ្វីៗស្ទើទាំងអស់), p. 148.
ម៉ារី ស្កូដូស្កា គុយរី: ស្នាដៃ

ស្នាដៃ
thumb|upright|រូប​សំណាក, សកលវិទ្យាល័យ ម៉ារីយ៉ា ស្កូដូស្កា, លូប៊្លីន, ប៉ូឡូញ
ទិដ្ឋភាព​រូបវិទ្យា និង សង្គមវិទ្យា​នៃ​ស្នាដៃ​របស់​គ្រួសារ​គុយរី បាន​ផ្ដល់​វិភាគទាន​យ៉ាង​សំខាន់​ដល់​ការ​កែទម្រង់​ពិភពលោក​នា​សតវត្សរ៍​ទី​២០ និង ទី ២១។ លោក​សាស្ត្រាចារ្យប្រចាំ​សកលវិទ្យាល័យ Cornell, L. Pearce Williams, បាន​សង្កេត​ឃើញ​ថា ៖

បើ​ស្នាដៃ​របស់​ម៉ារីយ៉ា ស្កូដូស្កា គុយរី​ បាន​ធ្វើ​ឱ្យ​ក្រឡាប់ចាក់​ពិភព​គីមី​វិទ្យា និង រូប​វិទ្យា នោះ វា​ក៏​មាន​ផល​ប៉ះពាល់​យ៉ាង​ស៊ីជម្រៅ​ដល់​សង្គម​វិទ្យា​ផង​ដែរ​។ ដើម្បី​សម្រេច​បាន​ស្នាដៃ​វិទ្យាសាស្ត្រ​ដ៏​សំបើម​ទាំង​នេះ  អ្នក​ស្រី​បាន​ជម្នះ​​ឧបសគ្គ​នៅ​លើ​វិថី ព្រោះ​គាត់​ជា​ស្ត្រី, ទាំងនៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កំណើត និង ប្រទេស​ទី​ពីរ​។ ទិដ្ឋភាព​បែប​នេះ​នៃ​ជីវិត និង អាជីព​របស់​គាត់ ត្រូវ​បាន​លើកឡើង​នៅ​ក្នុង​សៀវភៅ​ Marie Curie:  A Life (ម៉ារី គុយរី៖ ឆាកជីវិតមួយ) សរសេរដោយ ហ្វ្រង់ស្វ័រ ហ្គីរ៉ូ (Françoise Giroud) , ដែល​បាន​បញ្ជាក់​អំពី​តួនាទី​របស់ ស្កូដូស្កា ក្នុង​ការ​លើក​តម្កើង​តួនាទីស្ត្រី​ភេទ។  អ្នក​ស្រី​ជា​មនុស្ស​នាំ​មុខ​គេ ឯករាជ្យ ម្ចាស់​ការ និង ជា​ពិសេស​ មិន​ចេះ​ឈ្លក់​វង្វេង​នឹង​កិត្តិយស​ដ៏​សំបើម​ដែល​ខ្លួន​បាន​ទទួល​។ គេ​បាន​ឱ្យ​ដឹង​ថា អាល់បឺត អែងស្តែង បាន​កត់សម្គាល់​ថា ម៉ារីយ៉ា គុយរី ប្រហែល​ជា​មនុស្ស​តែ​ម្នាក់​គត់​ ដែល​មិន​ឈ្លក់​វង្វេង​នឹង​កិត្តិយស​ដែល​ខ្លួន​បាន​ទទួល​។Wierzewski, p. 16.
ម៉ារី ស្កូដូស្កា គុយរី: រង្វាន់

រង្វាន់
ម៉ារី ស្កូដូស្កា គុយរី ជាស្ត្រីទីមួយដែលបានទទួលរង្វាន់ណូបែល និងជាមនុស្សទីមួយដែលបានទទួលរង្វាន់ណូបែលពីរដង។

រង្វាន់ណូបែលផ្នែករូបវិទ្យា (១៩០៣)
មេដាយដាវី (១៩០៣)
មេដាយម៉ាតេអ៊ុជី (១៩០៤)
មេដាយអិលលៀត ក្រេសសុន (១៩០៩)
រង្វាន់ណូបែលផ្នែកគីមីវិទ្យា (១៩១១)

ជីវិតរបស់អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រមិនសុទ្ធតែឆើតឆាយទេ។ គ្រួសារគុយរីធ្លាប់មានគេរាយការណ៍​ថាបានប្រើប្រាស់​ប្រាក់រង្វាន់ដើម្បី​យកមកដូវក្រដាស់បិទជញ្ជាំង​ក្នុងផ្ទះនៅប៉ារីស និងដើម្បីទិញបរិក្ខារទំនើបសំរាប់ប្រើប្រាស់ក្នុងបន្ទប់ទឹក។ The People's Almanac, David Wallechinsky and Irving Wallace, 1975, Doubleday and Company
ម៉ារី ស្កូដូស្កា គុយរី: ប្រលោមលោក

ប្រលោមលោក
  ប្រលោកលោកឆ្នាំ២០០៤​សរសេរដោយ Per Olov Enquist លើកឡើងអំពី ម៉ារីយ៉ា ស្កូដូស្កា គុយរី, ប្រសាទវិទូ ហ្សង់ ម៉ារតាំង ស្សារកូ, និងអ្នកជំងឺឈ្មោះប៊្លង់ (ម៉ារី វីតម៉ង់)។ បកប្រែនិងបោះពុម្ភផ្សាយជាភាសាអង់គ្លេសនៅឆ្នាំ ២០០៦។
ម៉ារី ស្កូដូស្កា គុយរី: តំណភ្ជាប់ក្រៅ

តំណភ្ជាប់ក្រៅ

នៅក្រៅម្លប់-ការសិក្សាអំពីរូបវិទូជាស្ដ្រី
 ព្រែរ គុយរី និង ម៉ារី ស្កូដូស្គី ៖ សតវត្សរ៍ដំបូង​របស់ឥទ្ធិពលរបស់ពួកគេមកលើចំណេះដឹងមនុស្សជាតិ
 វិបសៃថ៍ផ្លូវការរបស់​សាកលវិទ្យាល័យម៉ារីយ៉ា គុយរី ស្កូដូស្កា នៅលូប្លីន ប្រទេសប៉ូឡូញ  (ជាភាសាអង់គ្លេស)។
 ប្រវត្តិរូបក្បោះក្បាយរបស់អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រនៅលើវិបសៃថ៍ប៉ូឡូញ; រួមមានពាក្យពេជន៍, រូបថត, តំណភ្ជាប់ ជាដើម។
 សហគមម៉ារីគុយរីអឺរ៉ុប
 សមាគមម៉ារីគុយរី 
 អង្គការព្យាបាលជំងឺមហារីកម៉ារីគុយរី, អង់គ្លេស
 ម៉ារី ស្កូដូស្គី គុយរី ៖ ជីវិតជាអ្នកដែលគេលើកឡើងនៅលើបណ្ដាញព័ត៌មាន  
 ម៉ារី និង ព្សែរ គុយរី និងការរកឃើញប៉ូឡូញ៉ូមនិងរ៉ាដ្យូម កាលប្បវត្តិពី nobelprize.org
 ប្រវត្តិរូបដកស្រង់អំពីម៉ារី គុយរី ពីបណ្ណាល័យឌីជីថលអាល់សូស 
 ដំណឹងមរណភាព, ញូវយ៉កថែមស៍, ៤ កក្កដា ១៩៣៤ អ្នកស្រីគុយរីទទួលមរណភាព; ការបាត់បង់ដ៏ធំធេងសំរាប់វិស័យវិទ្យាសាស្ត្រ
 ទីកន្លែងនិងអនុស្សាវរីយ៍ទាក់ទឹងនឹងម៉ារី គុយរី
 រូបម៉ារី គុយរីនៅលើក្រដាស់ប្រាក់៥០០ហ្វ្រង់បារាំងនិង២០០០០ស្លូទីប៉ូឡូញ(ចាស់) 
 ម៉ារី គុយរីនៅលើមូលដ្ឋានទិន្នន័យភាពយន្ត – ជីវចលស្ដីពីជីវប្រវត្តិម៉ារី គុយរី នៅលើ DVD។
 ម៉ារី គុយរី – លើសពីជួបគឺកែវភ្នែក – ប្រវត្តិរបស់ ម៉ារី គុយរី នៅលើ DVD ពីសេរី the Inventors Series ផលិតដោយ Devine Entertainment។
 ម៉ារី គុយរី – ប្រវត្តិរបស់ ម៉ារី គុយរី នៅលើទូរទស្សន៍ផលិតដោយ BBC។
 រង្វាន់ណូបែលផ្នែករូបវិទ្យាឆ្នាំ១៩០៣ និង រង្វាន់ណូបែលផ្នែករូបវិទ្យាឆ្នាំ១៩១១ – ទំព័រគណកម្មការណូបែល; សុន្ទរកថា, ការបង្រៀន -ល-
ប្រវត្តិរូបវែង  នៅលើវិបសៃថ៍ វិទ្យាស្ថានរូបវិទ្យាអាមេរិក

Category:គីមីវិទូ សញ្ជាតិបារាំង
Category:គីមីវិទូ សញ្ជាតិប៉ូឡូញ
Category:អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ សញ្ជាតិបារាំង
Category:ជ័យលាភីរង្វាន់ណូបែល ផ្នែកគីមីវិទ្យា
Category:ជ័យលាភីរង្វាន់ណូបែល ផ្នែករូបវិទ្យា
ម៉ារីអូ ម៉ៅរើ

Category:Articles with hCards

ម៉ារីអូ ម៉ៅរើ (  ,  ) គឺជា​តារា​បង្ហាញ​ម៉ូដនិង​ជា​តារា​សម្ដែង​ថៃ-អាល្លឺម៉ង់។ គាត់​បាន​ទទួល​ការ​ទទួល​ស្គាល់​សម្រាប់​តួនាទី​ដ៏​លេចធ្លោ​របស់​គាត់​ក្នុង​រឿង​ឆ្នាំ ២០០៧និងឆ្នាំ២០១០។ គាត់បានដើរតួជាតួឯកក្នុងខ្សែភាពយន្តដែលរកចំណូលបានខ្ពស់បំផុតគ្រប់ពេលរបស់ប្រទេសថៃ ។

លោក កើត​ក្នុង​ឪពុក​ជនជាតិ​អាល្លឺម៉ង់ និង​ម្តាយ​ជា​ជនជាតិ​ចិន។  គាត់​មាន​បង​ប្រុស​ម្នាក់​ឈ្មោះម៉ាកូ ដែល​ឥឡូវ​ជា​តារា​រ៉េប​ថៃ។ นิตยสารเธอกับฉัน ฉบับที่ 576 เดือน มีนาคม 2551 หน้า 89-91 Marco Maurer  nyuclub.com លោកបាន​បញ្ចប់​ការ​សិក្សា​ពី​សាលាសៃន្តដូមិនិច  និង​បាន​ទទួល​សញ្ញាប័ត្រ​បរិញ្ញាបត្រ​ពី​មហាវិទ្យាល័យ​ច្បាប់​នៃ ​សាកលវិទ្យាល័យរាមខាំហែង ។ มาริโอ้ เมาเร่อ หวั่นกิ๊กสาวอื่น กุ๊บกิ๊บ ย้ายคณะเฝ้า มาริโอ้ នៅ​ឆ្នាំ​២០១៧ លោក​បាន​ទទួល​សញ្ញាបត្រ​អនុបណ្ឌិត​ផ្នែក​ទំនាក់ទំនង​នយោបាយ​ពី ​សាកលវិទ្យាល័យ​ក្រើក ។ โต๊ะข่าวบันเทิง230160 มาริโอ้ ควงคุณแม่ รับปริญญาโท ม เกริก
ម៉ារីអ៊ូប៉ូល

thumb|ថ្នាំកូតនៃអាវុធ
thumb|ទីតាំងនៃព្រឹត្តិការណ៏

ម៉ារីអ៊ូប៉ូល  (អង់គ្លេស - Mariupol ភាសារុស្ស៊ី - Мариуполь) - ក្រុងនៅក្នុងភាគខាងត្បូង-ខាងកើតនៃអ៊ុយក្រែនមួយ។ ឧស្សាហកម្មក្នុងទ្រង់ទ្រាយធំ។ ផ្លូវរថភ្លើងនិងជាច្រកដ៏សំខាន់មួយ។ ចំនួនប្រជាជន - អំពី 500,000 នាក់។ បង្កើតឡើងក្នុងឆ្នាំ 1778 ។
ម៉ារ៉ាណាថា

រូបភាពតូច| ការលើកឡើងអំពី "ម៉ារ៉ាណាថា" នៅក្នុង Southwick Codex ដែលជាអត្ថបទមជ្ឈិមសម័យ
ម៉ារ៉ាណាថា ( អារ៉ាមៈמרנאתא)   ជា ​ឃ្លា​ភាសា ​អារ៉ាម ​ដែល ​កើត​ឡើង​ម្ដង ​ក្នុង ​គម្ពីរ​សញ្ញា​ថ្មី (  )។ វាក៏បង្ហាញនៅក្នុង Didache 10:14 ផងដែរ។  វាត្រូវ បានបកប្រែ ជា អក្សរក្រិច ជាជាង បកប្រែ ហើយដោយសារធម្មជាតិនៃ សាត្រាស្លឹករឹត ដំបូង ការលំបាក lexical ស្ថិតនៅលើការកំណត់ថាតើពាក្យអារ៉ាមពីរណាដែលបង្កើតជាកន្សោមក្រិកតែមួយ។
ម៉ារ៉ាណាថា: ការបកប្រែនិងការប្រើប្រាស់

ការបកប្រែនិងការប្រើប្រាស់ 
NRSV នៃ ១កូរិនថូស១៦:២២ បកប្រែពាក្យថា: "ព្រះអម្ចាស់របស់យើង យាងមក!" ប៉ុន្តែ​ចំណាំ​ថា​វា​ក៏​អាច​ត្រូវ​បាន​បកប្រែ​ថា​៖ «​ព្រះអម្ចាស់​របស់​យើង​បាន​យាង​មក​ហើយ​» NIV បកប្រែ​ថា​៖ «​សូម​យាង​មក​ព្រះអម្ចាស់​» កំណែ ​សារ ​បកប្រែ​វា​ជា​ពាក្យ​ថា​៖ «​រៀបចំ​កន្លែង​សម្រាប់​លោក​ម្ចាស់​!  កន្សោម​នេះ​ក៏​ត្រូវ​បាន​គេ​និយាយ​នៅ​ក្នុង វិវរណៈ ២២:២០ ដែរ​ថា​៖ ​«​អ្នក​ណា​ដែល​ថ្លែង​ទីបន្ទាល់​អំពី​ការ​ទាំង​នេះ ទ្រង់​មាន​បន្ទូល​ថា ខ្ញុំ​នឹង​មក​យ៉ាង​ឆាប់។ អាម៉ែន ទោះ​ជា​យ៉ាង​ណា​ក៏​ដោយ សូម​មក​ព្រះអម្ចាស់​យេស៊ូ»។

នៅក្នុង Catechism នៃវិហារកាតូលិក "ម៉ារ៉ាណាថា" ត្រូវបានបកប្រែជា "មកព្រះអម្ចាស់!" ។ 

នៅក្នុង សាសនាចក្រឡាតាំង ពាក្យ "ម៉ារ៉ាណាថា" ត្រូវបានគេប្រើជារូបមន្តដ៏ឧឡារិកនៃ ការផ្តាច់មុខ (រួមជាមួយ " អាណាថេម៉ា ") ។
ម៉ារ៉ាណាថា: ប្រើនៅក្នុងការអធិស្ឋានសញ្ជឹងគិត

ប្រើនៅក្នុងការអធិស្ឋានសញ្ជឹងគិត 
ដោយផ្អែកលើការបង្រៀនរបស់ John Cassian លោក John Main បានផ្តល់អនុសាសន៍ឱ្យសូត្រ ម៉ារ៉ាណាថា ជា "the ideal Christian mantra " មានន័យថា "ព្រះមក" ដោយនិយាយឡើងវិញដោយស្ងៀមស្ងាត់ខាងក្នុងជាព្យាង្គចំនួនបួនដែលសង្កត់ធ្ងន់ស្មើៗគ្នា ម៉ា-រ៉ា-ណា-ថាម៉ា-រ៉ា-ណា- : "មិនត្រឹមតែជាការអធិស្ឋានរបស់គ្រិស្តបរិស័ទដ៏ចំណាស់បំផុតមួយប៉ុណ្ណោះទេ ជាភាសាដែលព្រះយេស៊ូវបានមានបន្ទូលដែរ ប៉ុន្តែវាក៏មានគុណសម្បតិ្តដែល នាំមកនូវភាពសុខដុមរមនា ផងដែរ។ គាត់​យល់​ឃើញ​ថា​វា​សំខាន់​ណាស់​ដែល​ក្នុង​ពេល​ធ្វើ​សមាធិ អ្នក​មិន​គិត​អំពី​អត្ថន័យ ឬ​ប្រើ​ការ​ស្រមើស្រមៃ​ឡើយ»។  អ្នកនិពន្ធ និងសហគមន៍គ្រិស្តបរិស័ទដទៃទៀត បណ្ដុះបណ្ដាលការអនុវត្តស្រដៀងគ្នានេះ ដោយផ្តោតលើការសូត្រនេះ ដូចជា Pablo d'Ors ដែលណែនាំវាថាជាតំណភ្ជាប់មួយ (រួមជាមួយនឹងដង្ហើម និងដៃ) សម្រាប់ការអនុវត្តការអធិស្ឋានសញ្ជឹងគិត។
ម៉ារ៉ុក

ប្រទេសម៉ារ៉ុក​ (ភាសាបារាំង៖ Maroc) ឬហៅតាមភាសាអង់គ្លេសថា ម៉ូរ៉ុកកូ (Morocco) ដោយមានឈ្មោះជាផ្លូវការថា ព្រះរាជាណាចក្រម៉ារ៉ុក គឺជាប្រទេសមួយស្ថិតនៅប៉ែកខាងលិចបំផុតនៃអនុតំបន់ម៉ាហ្គ្រីបក្នុងតំបន់អាហ្វ្រិកខាងជើង។ ប្រទេសម៉ារ៉ុកមានព្រំប្រទល់ជាប់នឹងសមុទ្រមេឌីទែរ៉ាណេនៅភាគខាងជើង និងមហាសមុទ្រអាត្លង់ទិកនៅភាគខាងលិច ហើយមានព្រំដែនគោកជាប់នឹងប្រទេសអាល់ហ្សេរីនៅភាគខាងកើត និងដែនដីជម្លោះសាហារ៉ាខាងលិចនៅភាគខាងត្បូង។ ប្រទេសនេះលាតសន្ធឹងលើផ្ទៃដី ៤៤៦,៣០០ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ ឬ ៧១០,០៨០ (បើគិតទាំងសាហារ៉ាខាងលិច) ជាមួយនឹងប្រជាជនចំនួន ៣៧ លាននាក់។ សាសនាផ្លូវការ និងប្រជាប្រិយបំផុតគឺ ឥស្លាមសាសនា ហើយភាសាផ្លូវការគឺ ភាសាអារ៉ាប់ និងភាសាប៊ែប៊ែរ រីឯភាសាបារាំងក៏ត្រូវបានគេនិយាយយ៉ាងទូលំទូលាយផងដែរ។ អត្តសញ្ញាណ និងវប្បធម៌ម៉ារ៉ុកគឺកើតចេញពីការលាយឡំគ្នារវាងវប្បធម៌ប៊ែប៊ែរ អារ៉ាប់ និងអឺរ៉ុប។ រាជធានីរបស់ប្រទេសម៉ារ៉ុកគឺ រ៉ាបាត ខណៈពេលដែលទីក្រុងធំបំផុតក្នុងប្រទេសគឺកាសាប្លង់កា។