navinnseab/khmer-wikipedia-article huggingface dataset:
មហីបតិវម៌្ម: ពង្សាវលី

ពង្សាវលី
ព្រះអយ្យកា ព្រះនាម បុឝ្ករាក្ឝ ក្សត្រនៃឝម្ភុបុរ
ព្រះបិតា ព្រះនាមរាជេន្ទ្រវម៌្មទី១
ព្រះមហេសី ព្រះនាម រាជេន្ទ្រទេវី
ព្រះបុត្រី ព្រះនាម ឥន្ទ្រទេវី
ព្រះនត្តា ព្រះនាម យឝោវម៌្មទី១, មហេន្ទ្រទេវី
មហេន្ទ្រវម៌្ម (ក្សត្រចេនឡា)

វ្រះ​កម្រតេង៑​អញ៑​មហេន្ទ្រវម៌្ម  ព្រះនាមផ្ទាល់ ចិត្រសេនា (ចិន: 質多斯那, ភិងអ៊ិង: Zhituosena) (គ.ស ?-៦១០) រជ្ជកាល (គ.ស ៥៩៨-៦១០) ជា​ស្ដេច​នៃ​នគរ​ខ្មែរ​កម្វុជ​នៅ​សតវត្ស​ទី ៦ នៃគ.ស.  ដែល​ក្រោយ​មក ក្លាយ​ជា​កម្វុជទេឝ ។ ទ្រង់​ជា​ព្រះ​អនុជ​មាតា​តែ​មួយ របស់​វ្រះ​បាទ ភវវម៌្មទី១ និង​អ្នក​ស្នង​រាជ្យ​បន្ត​ពី​វ្រះ​បាទ​ភវវម៌្មទី១ ផងដែរ ។ បន្ទាប់​ពី​វ្រះ​បាទ​ភវវម៌្មទី១ សោយ​ទិវង្គត វ្រះ​បាទ​មហេន្ទ្រវម៌្ម​ទ្រង់​បាន​ឡើង​សោយ​រាជសម្បត្តិ​នៅ​រាជធានី​ឝម្ភុបុរ ត្រូវ​នឹង​សំបូរ​ព្រៃ​គុហ៍សព្វ​ថ្ងៃ ពេល​ជាមួយ​គ្នា​នោះ​ដែរ ស្វាមិន​ហិរណ្យវម៌្ម​ទ្រង់​ក៏​កំពុង​គ្រង​រាជ្យ​នៅ​កម្ពុជា​កណ្ដាល​ដែរ  ដែល​ជា​ក្សត្របុរី​មួយ​នៅ​ទី​នោះ ។ នៅ​ក្នុង​រាជ្យ​របស់​ព្រះ​អង្គ  មាន​សិលា​ចារឹក​ជា​ច្រើន  ដែល​បាន​សរសេរ​​លើក​ពី​គុណ​សម្បត្តិ​ចម្បង​បំផុត​របស់​ព្រះ​អង្គ​ក្នុង​ការ​ធ្វើ​សឹក​សង្គ្រាម ។  សិលា​ចារឹក​បាន​បន្ថែម​ទៀត​ថា  ព្រះ​អង្គ​ជា​វរជន​ក្នុង​លោក និង​ជា​អ្នក​កម្ទេច​សម្ព័ន្ធមិត្ត​ដ៏​មាន​មោទនភាពនៃ​គូ​សត្រូវ​របស់​ខ្លួន ។  ព្រះ​កិត្តិនាម​របស់​ព្រះ​អង្គ  ត្រូវ​បាន​សាយ​ភាយ​ដោយ​ភាព​ខ្លាំង​ក្លា​និង​ដោយ​អានុភាព​ដ៏​កំពូល​របស់​ព្រះ​អង្គ  ដូច​ព្រះ​អាទិត្យ​ចែង​ចាំង​រស្មី​ដ៏​ត្រចះ​ត្រចង់​ទៅ ។  ព្រះ​អង្គ​មាន​ថាមពល​និង​អានុភាព​​ល្បី​ល្បាញ  ប្រៀប​បាន​នឹង​ព្រះ​ឥន្ទ្រ ។  ព្រះ​អង្គ​បាន​កសាង​លិង្គ​គីរី​ស តម្កល់​នៅ​ត្រង់​ពាមទន្លេមូល  (ប្រទេសលាវ) ព្រះ​អង្គ​បាន​កាន់​កាប់​ផ្នែក​ខាង​ក្រោម​ទាំង​អស់​នៃ​ទន្លេ​មូល ។

ព្រះអង្គបាន​កសាង​សិវលិង្គ​ជា​លើក​ទី ១ តម្កល់​ទុក​នៅ​បាភ្នំ  ដើម្បី​រំលឹក​ដល់​ជ័យ​ជំនះ​​នៃ​ការ​ដណ្ដើម​កាន់​កាប់​​បានអាណាចក្រភ្វូណាន ។  ការ​ធ្វើ​បែប​នេះ​ជា​ទំនៀម​ទម្លាប់​របស់​ព្រះ​អង្គ  រាល់​ការ​ដណ្ដើម​កាន់​កាប់​បាន​នៅ​ជ័យ​ជំនះ​ក្រោយៗ ទៀត ។

ក្នុង​ឆាក​នយោបាយ  ព្រះ​អង្គ​បាន​បញ្ជូន​រាជទូត​ទៅ​ប្រទេស​ចាម្ប៉ា  ដើម្បី​រឹត​ចំណង​មេត្រីភាព​រវាង​ប្រទេស​ទាំង២។  ក្រោយ​ពី​ចូល​ទិវង្គត បុត្រា​របស់​ព្រះ​អង្គ ព្រះ​នាម វ្រះ​បាទ​ឦឝានវម៌្មទី១ ក៏​​បាន​​ឡើង​ស្នង​រាជ្យ​បន្ត។  ទ្រង់​បាន​គ្រប់​គ្រង​នគរ​នេះ​ រហូត​ដល់​ឆ្នាំ ៦២៨ នៃ​គ.ស.។
មហេន្ទ្រវម៌្ម (ក្សត្រចេនឡា): ស្ថានភាពសង្គម

ស្ថានភាពសង្គម
ការ​លូត​លាស់​ពូជ​ពង្ស​នៃ​ជន​ជាតិ​ខ្មែរ​សម័យ​នោះ ពុំ​ទាន់​ធាត់​ធំ​ទេ  ជា​កត្តា​ចម្បង​ធ្វើ​ឲ្យ​មាន​ការ​បែក​បាក់​ផ្ទៃក្នុងប្រទេស។ ម្យ៉ាង​ទៀត  លក្ខណៈ​ពិសេស​នៃ​សេដ្ឋកិច្ច​របស់​ប្រទេស និង​ការ​វិវត្ត​ខាង​នយោបាយ​នៃ​ប្រទេស ពឹង​ផ្អែក​ទៅ​លើ​ដី​ស្រែចំការ។  វាល​ទំនាប​ទន្លេ​មេគង្គ សម្បូរ​ថ្លុក​ត្រពាំង។  ដូច​នេះ  នៅ​នគរ​ភ្វូណាន  ផ្ទៃ​ដី​សម្រាប់​ដាំ​ស្រូវ មាន​តូច តម្រូវ​ឲ្យ​មាន​ការ​វាត​ដី​ជា​បន្ត​បន្ទាប់  ដោយ​វិធី​បង្ខិត​បង្ខំ​កំលាំង​ទាសា​ទាសី ដែល​ជា​កសិករ។  ដី​ស្រែ​ចម្ការ  គឺ​ជា​កម្មសិទ្ធិ​របស់​រដ្ឋ  ហើយ​សំណង់​ទំនប់​ទឹក និង​ប្រព័ន្ធ​បង្ហូរ​ទឹក គឺ​កសាង និង​ដឹក​នាំ​ដោយ​រាជការ ។  ចេនឡា​មាន​ការ​រីក​ចម្រើន​ខ្លាំង​ខាង​វិស័យ​សេដ្ឋកិច្ច ។  រី​ឯ​អាណាចក្រ​ភ្វូណាន​វិញ  រង​គ្រោះ​ធម្មជាតិ​បណ្ដាល​ឲ្យ​សេដ្ឋកិច្ច​ធ្លាក់​ចុះ។  នេះ​ជា​ឱកាស​ល្អសម្រាប់​រាជវង្ស​ខាង​ចេនឡា  ធ្វើ​សញ្ជ័យ​លើ​អាណាចក្រភ្វូណាន។  ព្រះ​រាជា​ចេនឡា វ្រះ​បាទ​ភវវម៌្ម ទី១ និង​ប្អូន​ជីដូន​មួយ ចិត្រសេនា បាន​វាយ​លុក​អាណាចក្រភ្វូណាន ប្រហែល​រវាង គ.ស. ៥៥០ ។  អាណាចក្រភ្វូណាន​ក៏​ធ្លាក់​ក្នុង​កណ្ដាប់​ដៃ​រាជវង្ស​នៅ​ចេនឡា គឺ វ្រះ​បាទ​ភវវម៌្មទី១  ហើយ​អាណាចក្រភ្វូណាន​ក៏​ប្រែ​ឈ្មោះ​ជា កម្វុជ។  នៅ​សតវត្ស​ទី៨ រវាង​ឆ្នាំ៧០៦ កម្ពុជា​ត្រូវ​បាន​បែង​ចែក​ជា​ពីរ  គឺ ចេនឡា​ដី​គោក ដែល​សម្បូរ​ភ្នំ និង​ជ្រលង​ភ្នំ  និង​ចេនឡា​ទឹក​លិច ដែល​សម្បូរ​ទៅ​ដោយ​បឹង​និង​មាន​ឆ្នេរសមុទ្រ។
ការ​បែក​បាក់​ផ្ទៃ​ក្នុង រវាង​ចេនឡា​ទាំង​ពីរ ជា​ការ​បើក​ឱកាស​ឲ្យ​ពួក​ចោរ​ជាតិ​ជ្វា​ក្នុង​សម័យ​រាជវង្ស​សៃលេន្ទ្រ ចូល​ឈ្លាន​ពាន ហើយ​បាន​កៀរ​យក​ប្រជាជន​ មន្ត្រី និង​រាជវង្ស ទៅ​កាន់​ប្រទេស​ជ្វា៕
មហេន្ទ្រវម៌្ម (ក្សត្រចេនឡា): ពង្សាវលី

ពង្សាវលី
ព្រះអយ្យកា ព្រះនាមរុទ្រវម៌្ម ជាព្រះមហាក្សត្រនៃនគរភ្វូណាន
ព្រះបិតា ព្រះនាម វីរវម៌្ម ជាស្ដេចសោយរាជ្យនៅក្សត្របុរៈណាមួយ ព្រះមាតា ជាមហេសីរួមជាមួយព្រះបាទប្រថិវេន្ទ្រវម៌្ម
ព្រះរាជបុត្រព្រះនាម ឦឝានវម៌្មទី១
ព្រះនត្តា មាន ព្រះឝិវទត្ត ព្រះភវវម៌្មទី២ ព្រះយុវរាជ និងម្ចាស់ក្សត្រីសុវណ៌
មហេន្ទ្រវម៌្ម (ក្សត្រចេនឡា): តំណខាងក្រៅ

តំណខាងក្រៅ
 Google Books

Category:ក្សត្រនៃកម្វុជ
Category:ព្រហ្មញ្ញសាសនិកខ្មែរCategory:ក្សត្រនៃឝម្ភុបុរ
Category:ក្សត្រព្រហ្មញ្ញ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខ្មែរកាត់ឥណ្ឌា
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រាជវង្សកៅណ្ឌិន្យវម៌្ម
មហោទរាទេវី

មហោទរាទេវី 
 250pxមហោទរាទេវី ជាបុត្រីទី៧ របស់កុបិលមហាព្រហ្ម  Mohoatora Devi one of seven duagter of Brahma Lokeshvaraព្រះនាមមហោទរាទេវីព្រះបិតា មហាព្រហ្ម ព្រះមាតា ព្រះម៉ែមន្ទ្រាព្រះស្វាមី ព្រះសានី ឋានលំនៅ ចតុមហារាជការ  (Chaturmahārājikā)អម្ពរពស្ត្រា ពណ៌ព្រីងទុំចនព្រះកាណ៌លម្អ ផ្កាត្រកៀត  (ផ្កាកំប្លោក)អាភរណៈកែវនីលរ័តន៍  (ត្បូងកណ្ដៀង)ភក្សាហារសាច់ទ្រាយ  (ពពួកសត្វជើងបួន)សាស្ត្រាវុធក្នុងព្រះហត្ថ ព្រះហត្ថឆ្វេង  (លំពែងមុខបី)
 ព្រះហត្ថស្ដាំ  (កងចក្រ)យាន្តជំនិះសត្វក្ងោក   ទេវតាសង្ក្រាន្តថ្ងៃសៅរ៍ ទេពនិករ តំណាង មណ្ឌល ភពសៅរ៍កិរិយាចេញច្បាំងគ្រោះអន្តរាយអំពីភ្លើង, មានវិបត្តិប្រាក់កាក់ និង កើតមានចោរកម្មច្រើន 

មហោទរាទេវី (អង់គ្លេស: Mohoatora Devi) ជាបុត្រីមួយអង្គក្នុងចំណោម បុត្រីទាំង ៧អង្គ របស់អទិទេព មហាព្រហ្ម (Maha Brahma) ដែលជាអវតារ ព្រហ្មលោកកេរស្វរៈ (Brahma Lokesvara) នៃ ពុទ្ធសាសនា មហាយាន (Buddha Mahayana), ព្រះមាតា របស់នាងមាននាមថា ព្រះម៉ែមន្ទ្រា ជាអវតារ នៃ អវលោកកេតិស្វរៈ (Avalokitesvara) អទិទេពស្រីដែលមានដៃ ១០០០ (១ពាន់) ដែលអាចបែងភាគបានចំនួន ១០៨ អវតារ ដោយនាងជាអទិទេព មិនបង្ករកំណើតកូនដោយការរួមសង្វាសនោះទេ ទើបព្រះមហាព្រហ្ម ផ្ដល់នូវដួងគ្រាប់អង្កាំចំនួន ៧គ្រាប់ ដើម្បីឱ្យនាងអាចបង្ករកំណើតដោយឯងៗបាន នាងបានប្រសូត្របុត្រីទាំង ៧អង្គ ក្រោមដើមរាសីសួគ៌ាដ៏ពិសិដ្ឋមួយ ការផ្ដល់កំណើតដល់បុត្រីទាំង៧ បានតំណាងឱ្យថ្ងៃទាំង៧ នាជម្ពូទ្វីបយើងនេះ ក្នុងលទ្ធិពុទ្ធសាសនា មហាយាន ។ Min Saes (Braḥ Mahā.) (1942) Brahma Chariyakathā, Bibliothèque Royale, Publisher: Royal Library of Cambodia p.185
មហោទរាទេវី: មហោទរាទេវី នៃទេវតាសង្ក្រាន្ត

មហោទរាទេវី នៃទេវតាសង្ក្រាន្ត 
Mohoatora Devi of Devata Sangkran

ទំនាក់ទំនង រវាងហិណ្ឌូសាសនា និង ពុទ្ធសាសនា មហាយាន បានចាក់ឬសគល់នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាយ៉ាងរឹងមាំ ចាប់តាំងពីស.វទី១០ មកម៉្លេះ ដោយជំនឿនៃបរិបទសាសនាទាំងពីរ ត្រូវបានផ្គួបបញ្ចូលគ្នា តាមរយៈរឿងព្រេងទេវៈកថាជាច្រើន ដែលជាស្នាដៃនិពន្ធរបស់អ្នកប្រាជ្ញជនជាតិខ្មែរ ក្នុងការច្នៃ រឿងព្រេងទេវៈកថារបស់សាសនាហិណ្ឌូ ឱ្យទៅជារឿងព្រេងដែលមានចរឹតលក្ខណៈ ខុសប្លែកពីប្រទេសឥណ្ឌា ដើម្បីបង្កើតបាននូវរចនាបថដែលជារបស់ខ្លួនតាមរយៈការប្រែសម្រួល (Versions Edition) បើទោះជាប្រទេសកម្ពុជាទទួលឥទ្ធិពល សាសនា វប្បធម៌ពីប្រទេសឥណ្ឌាយ៉ាងណាក្ដី ក៏ផ្នត់គំនិតនៃបុព្វបុរសខ្មែរ បានធ្វើការប្រែសម្រួលកែច្នៃលម្អនូវសិល្បៈរបស់ខ្លួនឱ្យមានភាពខុសប្លែកដាច់ដោយឡែកពី ប្រទេសឥណ្ឌា ផងដែរ ។ តាមរយៈរឿងទេវៈកថា អំពីចូលឆ្នាំខ្មែរ យើងតែងសង្កេតឃើញថា ដំណើររឿង ធម្មបាលកុមារ ដែលជា អវតារ ព្រះពោធិសត្វ (Bodhisattva) នៃពុទ្ធសាសនាមហាយាន បានភ្នាល់គ្នាអំពីសិរី ទាំងបីប្រការ របស់មនុស្ស ជាមួយនិង មហាព្រហ្ម ដែលជាអទិទេព នៃហិណ្ឌូសាសនា ដែលជាអវតាររបស់ ព្រះព្រហ្ម ដែលភ្នាល់ចាញ់ នូវប្រស្នាទាំងបីប្រការនោះ ហើយព្រះសិរសា របស់ព្រះកុបិលមហាព្រហ្ម ត្រូវបានបុត្រីខ្លួន ទាំង៧អង្គ ផ្លាសវេនគ្នា មកដង្ហែរព្រះសិរសា ដែលជាក្បាលឪពុករបស់ខ្លួនជារៀងរាល់ឆ្នាំ ដែលត្រូវជាថ្ងៃសង្កាន្ត នៃពិធីបុណ្យ ចូលឆ្នាំខ្មែរ ។ អ្នកនិពន្ធកម្ពុជា បានបំប្លែងឱ្យយើងយល់បានថា ព្រះមហាព្រហ្ម ដែលជាហិណ្ឌូសាសនា បានភ្នាល់ចាញ់ ធម្មបាលកុមារ នៃ ព្រះពុទ្ធសាសនា និង បានបែងភាគទៅជាព្រះ ឈ្មោះ លោកកេរស្វរៈ នៃពុទ្ធសាសនាមហាយាន ដែលមានតឹកតាងជា ប្រាសាទបាយ័ន មកដល់សព្វថ្ងៃនេះ ។ មិនថា ហិណ្ឌូសាសនា មិនថា ពុទ្ធសាសនា មហាយាន សុទ្ធតែមានជំនឿគោរពទៅលើព្រះ និង ពួកទេវតា ដែលមានចំនួន ៣៣ពួក ដូចនេះហើយ ទើបហិណ្ឌូសាសនា និង ពុទ្ធសាសនា មហាយាន មានទំនាក់ទំនងនិងគ្នា យូរលង់ណាស់មកហើយ ដោយពាក្យនៃ ទេវតាសង្ក្រាន្ត មានន័យថា ទេវតានៃឆ្នាំថ្មី ដែលត្រូវបានពលរដ្ឋកម្ពុជា រៀបចំគ្រឿងដង្វាយ គោរពបូជាបួងសួងមកដល់ពេលបច្ចុប្បន្ននេះ ។ ដោយការយាងមកដល់ជម្ពូទ្វីបមនុស្សលោករបស់ទេវតា នៃហិណ្ឌូសាសនា និង ទេវតា នៃពុទ្ធសាសនាមហាយាន ទើបកម្ពុជាហៅថៃ្ងនៃការមកដល់នេះថា មហាសង្ក្រាន្ត (Maha Sangkran) ដែលមាននៃថា ឆ្នាំថ្មីដ៏ប្រសើរ (The Great New Year) ដែលធ្វើការហៅសម្គាល់មកដល់ពេលបច្ចុប្បន្ននេះ ។ Astrologer Nhim Pen (1947) Cambodia Calendar, Contributor:	William J. Gedney, Publisher: Association Sutharot, Original from the University of Michigan p.118
មហោទរាទេវី: រូបធាតុ នៃទេវតាសង្ក្រាន្ត

រូបធាតុ នៃទេវតាសង្ក្រាន្ត 
Physical of Devata Sangkran

ទេវតាសង្ក្រាន្ត ជាតួអង្គរូបធាតុមួយ តំណាងឱ្យ រាង្គកាយជាធម្មជាតិ ដែលផ្សារភ្ជាប់ទៅនិង វិជ្ជាហោរាសាស្ត្ររបស់កម្ពុជា គ្រប់តួអង្គអទិទេពទេវៈ របស់កម្ពុជា សុទ្ធតែបង្កើតឡើងតាមច្បាប់ធម្មជាតិ មិនមែនជាការនិពន្ធឱ្យតែបានៗ និងមិនមែនជាការបង្កើតតួអង្គ ដោយមិនមានអត្ថន័យពេញលេញនោះទេ ។ តួអង្គទេវតាសង្ក្រាន្ត គ្រងពណ៌សំលៀកបំពាក់ ទៅតាមចរឹតលក្ខណៈ នៃរូបធាតុ ដែលជារាង្គកាយធម្មជាតិ ដែលកើតមាននៅក្នុងចក្រវាឡ របស់យើងនេះ ដើម្បីផ្សារភ្ជាប់ទៅ និង សង្គមវិទ្យាសាស្ត្រពិត របស់មនុស្សននៅលើផែនដី ។ Nhim Pen (1943) Astrological Collection, Publisher: Original from the University of Michigan p.164 

នាង មហោទរាទេវី គឺជាអទិទេព តំណាងឱ្យ ភពសៅរ៍ និង តំណាងឱ្យ ថ្ងៃសៅរ៍ នៃថ្ងៃទាំង៧របស់ផែនដី ។

មហោទរាទេវី  Mohoatora Devi  អម្ពរពស្ត្រា ៖ គ្រងសម្លៀកបំពាក់ ពណ៌ព្រីងទុំ
 ចនព្រះកាណ៌ ៖ លម្អត្រចៀក ដោយសៀតផ្កាត្រកៀត (ផ្កាកំប្លោក)
 អាភរណៈ ៖ គ្រឿងអលង្ការត្បូង ប្រដាប់កាយ ទ្រង់ពាក់ "កែវនីលរ័តន៍" (ត្បូងកណ្ដៀងពណ៌ខៀវ)
 ភក្សាហារ ៖ ទ្រង់សោយសាច់ទ្រាយ ពពួកសត្វ
ចតុបាតជើងបួន 
 សាស្ត្រាវុធក្នុងព្រះហត្ថ ៖ ឆ្វេងកាន់ "ត្រីសូល៍" (លំពែងមុខបី) 
 សាស្ត្រាវុធក្នុងព្រះហត្ថ ៖  ស្ដាំកាន់ "ចក្រា" (កងចក្រ)
 យាន្តជំនិះ ៖ គង់លើ "មយូរា" ជាទេពនិករ (សត្វក្ងោក) ដែលតែងតែយាងចុះមករក្សាដែនជម្ពូទ្វីប នៅពេលសង្ក្រាន្ដត្រូវនិងថ្ងៃសៅរ៍ ។
 សិទ្ធិការ្យ ៖ នៃកិរិយាចេញច្បាំង មានគ្រោះអន្តរាយ បណ្ដាលហេតុមកពីភ្លើង កើតមានវិបត្តិប្រាក់កាក់ និងកើតមានចោរកម្មច្រើន ។ Clothing: Plum Purple 
 Ear Flower: Water Hyacinth
 Jewelry: Sapphire
 Eating: Four-legged meat
 Weapons in the left hand: Trident
 Weapons in the Right hand: Chakra
 Vehicles: Peafowl
 Sangkran god of Saturday
 God represent of Saturn planet
 Powerful journey of combat verbs, Disasters caused by fires, Economic crises.
មហោទរាទេវី: ពណ៌មង្គល នៃ ទេវតាសង្ក្រាន្ត

ពណ៌មង្គល នៃ ទេវតាសង្ក្រាន្ត 
The color of happiness of Devata Sangkran

ពណ៌មង្គល នៃទេវតាសង្ក្រាន្តទាំង៧អង្គ តំណាងឱ្យពណ៌នៃភាពរុងរឿង តាមច្បាប់ធម្មជាតិ ទៅផ្សារភ្ជាប់និង រូបធាតុ របស់ក្រុមតារានិករ នៅក្នុងប្រព័ន្ធចក្រវាឡ ទេវតាសង្ក្រាន្តទាំង៧ ដែលតំណាងឱ្យថ្ងៃទាំង៧ នៅលើផែនដី ក៏ដូចជាតំណាង ឱ្យភពទាំង៧នៅក្នុងប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យរបស់យើងនេះ ដើម្បីអាចផ្សារភ្ជាប់ ទៅនិងក្បួនវិជ្ជាហោរាសាស្ត្ររបស់កម្ពុជា ដើម្បីអាចធ្វើការបកស្រាយ ចរិតលក្ខណៈ របស់មនុស្សម្នាក់ៗ ទៅតាមពណ៌ដែលតំណាង ឱ្យថ្ងៃកំំណើត របស់ពួកគេ ។ ក្រុមបុរាណាចារ្យ មិនធ្លាប់ជួបទាល់តែសោះ ដែលពណ៌មង្គលរបស់ទេវតា សង្ក្រាន្តត្រូវបាន ក្រុមហោរាសាស្ត្រមួយចំនួននៅកម្ពុជា ផ្លាសប្ដូរជាពណ៌ខ្មៅ ជាពណ៌នៃភាពអពមង្គល និង ជាពណ៌ដែលត្រូវជានិមិត្តសញ្ញារូបធាតុរបស់ពួកបិសាច និង ពណ៌ស ជាពណ៌នៃភាពបរិសុទ្ធ និង ជាពណ៌ដែលត្រូវជានិមិត្តសញ្ញារូបធាតុនៃការបូជា នៅក្នុងកំណត់ត្រាពណ៌ សិរីមង្គលរបស់កម្ពុជា ពណ៌ដែលត្រូវបានដកចេញពីអត្ថន័យពណ៌មង្កល នៅក្នុងវប្បធម៌របស់កម្ពុជា នោះគឺពណ៌ខ្មៅ និង ពណ៌ស ។ ទេវតាសង្ក្រាន្តដែលយាងមកជម្ពូទ្វីបមនុស្សលោក ក្នុងវប្បធម៌កម្ពុជា តែងតែនាំមកសិរីរុងរឿង និង ភាពល្អនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ប្រជានុរាស្ត្រឯណាចង់ឃើញទេវតា នាំភាពអពមង្គលចូលមកក្នុងប្រទេសនោះ វាជារឿងដែលមិនអាចទទួលយកបាន ក្នុងការបំភ្លៃពណ៌មង្គលរបស់កម្ពុជា បកស្រាយតាមចិត្តគំនិតរបស់ខ្លួន ហ៊ានអារកាត់វែកញែកបែងចែក ពណ៌មង្គលទេវតាសង្ក្រាន្ត តាមអំពើចិត្ត ។ Mahāmantrī (Ñikar), Ukñā (1958) Damniam damláp niṅ prabaiṇī Khmaer, Publisher: University of California, Berkeley p.70 OCLC Number: 34917238
មហោទរាទេវី: ទេវតាសង្ក្រាន្តទាំង៧

ទេវតាសង្ក្រាន្តទាំង៧ 
The 7 Devata Sangkran 

ទេវតាសង្ក្រាន្តទាំង៧ សម្ដែងកិរិយា អំពីការចេញហែរ សិរសា កុបិលមហាព្រហ្ម ដោយកំណត់ទៅតាមពេលវេលាច្បាស់លាស់ ជាមួយនិង ឈ្មោះទេវតាសង្ក្រាន្តទាំង ៧ និង គ្រឿងអាភរណៈ នៃដំណើរមកដល់ដែលបានចងក្រងដោយក្រុម កិច្ចការនៃ ក្រុមជំនុំទំនៀមទម្លាប់ខ្មែរ ពុទ្ធសនបណ្ឌិត្យកម្ពុជាក្នុងឆ្នាំ ១៩៦០ ។ ទេពពិទូរ ឈឹម ក្រសេម, ចាប ពិន (1960) ព្រះរាជពិធីទ្វាទសមាស ភាគ១, ភាគ២ និងភាគ៣ , Publisher: កិច្ចការនៃក្រុមជំនុំទំនៀមទម្លាប់ខ្មែរ ពុទ្ធសនបណ្ឌិត្យកម្ពុជា ព.ស.២៥១២, Original From: Center for Khmer Studies Library, Website: khmerstudies.org, DDC: 390.596 IBO (Browse shelf) 

 បេីចេញហែរនៅវេលាព្រឹកព្រលឹម ដល់ថ្ងៃត្រង់ (ទ្រង់ឈរ) មិនកាន់ខ្សែរបង្ហៀរ ៦ : ០០ ព្រឹក > ១២ : ០០ ថ្ងៃត្រង់
 បេីចេញហែរវេលាថ្ងៃត្រង់ ទល់នឹងព្រលប់ (ទ្រង់អង្គុយពាក់ឆៀង) ១២ : ០០ ថ្ងៃត្រង់ > ៦ : ០០ ល្ងាច
 បើចេញហែរនៅវេលាព្រលប់ ទៅទល់អធ្រាត្រ (ទ្រង់ផ្ទំបេីកព្រះនេត្រ) ៦ : ០០ ល្ងាច > ១២ : ០០ អាធ្រាត
 បេីចេញហែរនៅវេលាអធ្រាត្រ ទៅទល់ភ្លឺ (ទ្រង់ផ្ទំបិទព្រះនេត្រ) ១២ : ០០ រំលងអាធ្រាត > ៦ : ០០ ព្រឹក

 ពណ៌អម្ពរពស្ត្រា ព្រះនាម ចនព្រះកាណ៌ គ្រឿងអភរណៈ ភក្សាហារ  គ្រឿងសាស្ត្រាវុធ យាន្តជំនិះ   ទុង្សាទេវី សៀត ផ្កាទទឹម បទុមរាគ  "ត្បូងទទឹម" (Ruby) សោយផ្លែឧទុម្ពរ 
(ផ្លែល្វា) ឆ្វេង-ខ្យងស័ង្ខ | ស្តាំ-កងចក្រ គ្រុឌ गरुड (គ្រុឌ)  គោរាគៈទេវី សៀត ផ្កាអង្គាបុស្ប កែវមុក្តា 
"គជ់ខ្យង" (Pearl) សោយតេលំ तैल  (ប្រេងល្ង ឬ ប្រេងសណ្ដែក) ឆ្វេង-ឈើច្រត់ | ស្តាំ-ព្រះខ័ន វ្យាឃ្រ व्याघ्र (ខ្លាធំ)  រាក្យៈសាទេវី សៀត ផ្កាឈូក កែវមោរ៉ា 
"ត្បូងសមុទ្រ​" (Coral) សោយលោហិត (ឈាម) ឆ្វេង-ធ្នូ |ស្តាំ- ត្រីសូល៍ អស្សតរ अश्व (សេះ)  មណ្ឌាទេវី សៀត ផ្កាចម្ប៉ា កែវពិទូរ្យ  "ត្បូងភ្នែកឆ្មា"  (Cat'S Eye Gem) សោយទឹកដោះសប្បិ  (ទឹកដោះគោច្អិន) ឆ្វេង-ឈើច្រត់ | ស្តាំ-ម្ជុល គទ្រភៈ गर्दभ (លា)  កិរិណីទេវី សៀត ផ្កាមណ្ឌា (ផ្កាមន្ទារ)  មរកត 
"ត្បូងពណ៌បៃតង"  (Emerald) សោយសណ្ដែក ល្ង ឆ្វេង-កាំភ្លើង វជ្រ | ស្តាំ-កង្វេរដំរី គជសារ​ कुञ्चर (ដំរី)  កិមិរាទេវី សៀត ផ្កាចង្កុលណី  (ផ្ការំចង់) ផុស្សរាគ புஷ்பராகம் 
"ត្បូងពណ៌លឿង" (Topaz) សោយចេកណាំវ៉ា ឆ្វេង-ពិណ | ស្តាំ-ព្រះខ័ន មហឹសា महिष (ក្របី)  មហោទរាទេវី សៀត  ផ្កាត្រកៀត (ផ្កាកំប្លោក) និលរ័តន៍  "ត្បូងពណ៌ខៀវ ឬ ត្បូងកណ្ដៀង" 
(Sapphire) សោយសាច់ទ្រាយ ពពួក ក្ដាន់ ឈ្លូស ឆ្វេង-ត្រីសូល៍ | ស្តាំ-កងចក្រ មយូរ៉ា मयूर (ក្ងោក)
មហោទរាទេវី: ចនព្រះកាណ៌ មហោទរាទេវី

ចនព្រះកាណ៌ មហោទរាទេវី 

ចនព្រះកាណ៌ ទេវតាសង្ក្រាន្ត មានន័យថា ផ្កាលម្អត្រចៀក ផ្កាមានច្រើប្រភេទណាស់ ហេតុអ្វី មហោទរាទេវី លម្អផ្កាត្រកៀត (ផ្កាកំប្លោក) ? មហោទរាទេវី ទេវតាសង្ក្រាន្ត ថ្ងៃសៅរ៍ ដូចនេះក្បួនតារាសាស្ត្រ ថ្ងៃសៅរ៍ តំណាងឱ្យ ផ្កាយនក្ខត្តឫក្ស របស់ព្រហ្មញ្ញសាសនា ឈ្មោះ ព្រះសានី ដែលយកផ្កាត្រកៀត មកធ្វើជាឱសថថ្នាំប្រឆាំង និង ជំងឺអាសន្នរោគផ្សេងៗ បច្ចុប្បន្ន ផ្កាកំប្លោក ត្រូវគេយកធ្វើជាឱ្យសថថ្នាំផងដែរ ។

 ក្រុមបុរាណាចារ្យ មិនយល់ទាល់តែសោះ ហេតុអ្វី មហាបណ្ឌិតមួយចំនួន លើកឡើងថា មហោទរាទេវី សៀតផ្កាកណិកា (ផ្កាសណ្ដានម្លិះ) តើមានអត្ថន័យ យ៉ាងណាដែរ ?
មហោទរាទេវី: គ្រឿងអាភរណៈ មហោទរាទេវី

គ្រឿងអាភរណៈ មហោទរាទេវី 

គ្រឿងអាភរណៈ មានន័យថា គ្រឿងត្បូង (Gems) ត្បូងប្រដាប់កាយដូចជា៖ ចិញ្ចៀន ក្រវិល ខ្សែរក ខ្សែរដៃ ការដាំត្បូងទៅលើសំលៀកបំពាក់ផ្សេងៗ ។ មហោទរាទេវី ទេវតាសង្ក្រាន្ត ថ្ងៃសៅរ៍ ដូចនេះក្បួនតារាសាស្ត្រ ថ្ងៃសៅរ៍ តំណាងឱ្យ ផ្កាយនក្ខត្តឫក្ស របស់ព្រហ្មញ្ញសាសនា ឈ្មោះ ព្រះសានី (Shani) ដែលបានខេ្វះកែវភ្នែករបស់ខ្លួន ថ្វាយចំពោះព្រះឥសូរ ដោយភាពស្មោះត្រង់ ដូចនេះព្រះឥសូរបានប្រទាននាមថា ព្រះនៃភាពងងឹត (God of Darkness) កែវភ្នែកព្រះសានី បានក្លាយជាគ្រាប់ត្បូងដែលមានពណ៌ខៀវទឹកប៊ិច ដូចនេះហើយទើប នាង មហោទរាទេវី អាភរណៈ ត្បូងកណ្ដៀង (Sapphire) ដែលត្បូងកណ្តៀងត្រូវបានគេជឿថាអាចបង្កើនថាមពលនៃការមើលឃើញនៃចិត្តវិញាណ និង ជួយពង្រឹងចិត្តរបស់អ្នកពាក់ ធ្វើឱ្យអារម្មណ៍របស់ពួកគេមានភាពមុតស្រួច និង ជួយឱ្យពួកគេ មានការត្រិះរិះពិចារណាបានខ្ពស់ដើម្បីបង្កើនភាពច្បាស់លាស់ ។ គ្រឿងអាភរណៈ មិនមែនជាអម្ពរពស្ត្រា របស់ទេវតាសង្ក្រាន្តទេ ឈប់នាំគេវង្វេង គ្រឿងអាភរណៈ គឺជាគ្រឿងត្បូង សម្ដៅលើអំណានផ្លូវចិត្ត ដូចនេះមហាសង្ក្រាន្ត ថ្ងៃសៅរ៍ មហោទរាទេវី អាភរណៈ ត្បូងកណ្ដៀង ។

 ក្រុមបុរាណាចារ្យ ឆ្ងល់ត្រង់ថា ហេតុអ្វីពាក្យ អាភរណៈ មហាបណ្ឌិត បកចេញ អម្ពរពស្ត្រា ?
មហោទរាទេវី: ភក្សាហារ មហោទរាទេវី

ភក្សាហារ មហោទរាទេវី 

ភក្សាហារ ទេវតាសង្ក្រាន្ត មានន័យថា អាហាររបស់ទេវតាសង្ក្រាន្ត មហោទរាទេវី សោយសាច់ទ្រាយ (សត្វឈ្លូស) ឈ្លូសតំណាងឱ្យ ភាពមិនល្អ ឬ សេចក្ដី ឧបទ្រុព្ទចង្រៃផ្សេងៗ មហោទរាទេវី ទេវតាសង្ក្រាន្ត ថ្ងៃសៅរ៍ ដូចនេះក្បួនតារាសាស្ត្រ ថ្ងៃសៅរ៍ តំណាងឱ្យ ផ្កាយបាបគ្រោះ ជម្ពូទ្វីបមនុស្សលោក កើតមានអំពើបាបកម្មច្រើន ដោយកាយវាចារចិត្ត ក្បួនតម្រូវឱ្យ នាង មហោទរាទេវី សោយសាច់ទ្រាយ ដើម្បីរំដោះគ្រោះបាបកម្ម ដល់មនុស្សលោក ទើបបុរាណខ្មែរ លោកឱ្យសែនព្រេនតាម ភក្សាហារ ទេវតាសង្ក្រាន្ត ។ដល់ទៅពេលអ្នកមួយចំនួនរៀនមិនដល់ផ្នត់គំនិតដូនតា ទៅដៀលថា សោយសាច់ ជាពួកបីសាច លោកមហាបណ្ឌិតមួយចំនួន បាននិយាយថា ទេវតាគេមានអាហារទិព្វសោយហើយ ដូចនេះ ក្រុមបុរាណាចារ្យ មានចម្ងល់មួយចង់សួរអស់លោកថា ហើយចុះបើលោកយល់ដឹងចឹងហើយ ហេតុអ្វីប្រឹងចម្លងចេញពីដូនតាធ្វើអី ម្ដេចក៏លោកមហាបណ្ឌិត មិនតាក់តែងនិពន្ធសាច់រឿងទេវតាសង្ក្រាន្ត បែបថ្មីស្រឡាងមួយមក ? យកមកបោះពុម្ភលក់យកលុយរាល់ថ្ងៃ និង ចម្លងទេ ម្ដេចមិននិពន្ធខ្លួនឯង ?

 បើមិនអាចរកសត្វឈ្លូសបានទេ ក៏អាចសែនព្រេន សត្វចតុបាតជើងបួនបាន ដូចជា៖ សាច់ជ្រូក សាច់គោ សាច់ពពែ សែនជាដង្វាយសាច់ស្រស់ (សាច់ឆៅ) ហើយអដ្ឋិឋាន ឧបកិច្ចក្នុងចិត្តថា ជាសត្វឈ្លូស ។
មហោទរាទេវី: ពាហនៈ នៃ មហោទរាទេវី

ពាហនៈ នៃ មហោទរាទេវី 

ពហនៈ ទេវតាសង្ក្រាន្ត មានន័យថា យាន្តជំនិះរបស់ទេវតាសង្ក្រាន្ត ហេតុអ្វី មហោទរាទេវី គង់លើពាហនៈ មយូរា (សត្វក្ងោក) ? មហោទរាទេវី ទេវតាសង្ក្រាន្ត ថ្ងៃសៅរ៍ ដូចនេះក្បួនតារាសាស្ត្រ ថ្ងៃសៅរ៍ តំណាងឱ្យ ផ្កាយនក្ខត្តឫក្ស របស់ព្រហ្មញ្ញសាសនា ឈ្មោះ ព្រះសានី  ដែលមានយាន្តជំនិះជាសត្វក្ងោក ដែលជាយាន្តជំនិះមួយក្នុងចំណោមយាន្តជំនិះជាច្រើនទៀតរបស់ព្រះសានី ត្រង់កន្ទុយសត្វក្ងោកមានជានិមិត្តសញ្ញា រូបកែវភ្នែក (Eye symbols) ផ្សារភ្ជាប់ទៅនិង អំណាចថាមពល នៃការមើលឃើញដោយចិត្តវិញាណ ។

 បើមានជនបរទេសសួរថា ម្ដេចមហោទរាទេវី គ្រងពណ៌ខៀវ សៀតផ្កាកណិកា រកអត្ថន័យបកស្រាយខ្លួនឯង សុំតែម៉្យាងកុំចម្លងសេចក្ដីពន្យល់របស់ក្រុមបុរាណាចារ្យ សូមអរគុណ ។
មហោទរាទេវី: ទៅយករបស់ដូនតាមកវិញ

ទៅយករបស់ដូនតាមកវិញ 

ថ្មីៗនេះ មានមហាបណ្ឌិត និង ពួកក្មេងៗវប្បធម៌មួយចំនួន នាំគ្នាទៅយករបស់ដូនតាមកវិញ វាជារឿងល្អប្រសើរណាស់ ដូចជាឈ្មោះ មហោធរទេវី... ក៏ប៉ុន្តែពួកក្មេងៗវប្បធម៌ មិនបានដឹងទេថា ព្រះបាទ សុីសុវត្ថិ បានប្រកាសឱ្យបោះបង់ការប្រើពាក្យជាសំនៀងសៀម ក្នុងឥទ្ធិពលសង្គមខ្មែរ ទាំងវប្បធម៌ទំនៀមទម្លាប់ត្រូវញែកបំបែកចេញពីគ្នា ដោយមិនឱ្យប្រើពាក្យជាសំនៀងសៀមក្នុងសង្គមវប្បធម៌ខ្មែរទៀតនោះទេ ដូចនេះក្រុមជុំនុំទំនៀមទម្លាប់ខ្មែរ ត្រូវប្ដូរគ្រប់ពាក្យពេចន៍ដែលហៅតាមសំនៀងសៀម មកជាការហៅតាមបែបសំនៀងខ្មែរទាំងអស់ មហោទរាទេវី (អានថា៖ ម.ហោ.ទ.រ៉ា.ទេវី.) ដោយ ទ មិនអានជា ទៈ ហើយពាក្យ រា មិនអានជា រៀ នោះទេ ឧទាហរណ៍: កុមារា (អានថា៖ កុ.ម៉ា.រ៉ា) មិនអានចេញ (កុ.មា.រៀ) ឬ (កុ.មៀ.រៀ) នោះទេ ។
មហោទរាទេវី: ទំនាយទេវតាសង្ក្រាន្ត

ទំនាយទេវតាសង្ក្រាន្ត 

មហាសង្ក្រាន្ត ២០២៤ ទេវតាឆ្នាំថ្មី ព្រះនាម មហោទរាទេវី យាងចុះមកដោយកិរិយាផ្ទំុបើកព្រះនេត្រ (ដេក) បើកភ្នែកលើខ្នងមយូរ៉ា តំណាងឱ្យសេចក្ដីគិត ឬ ពិចារណា ជម្ពូទ្វីបមនុស្សលោក មានទុកកង្វល់ច្រើនទាក់ទងនិង សេដ្ឋកិច្ចគ្រួសារ ។ ឆ្នាំនេះភពសៅរ៍ជាអធិបតី ទៅសុំទឹកភ្លៀងពីស្ដេចនាគ បាននាគចំនួន 4 ទឹកមានលំនឹងជាធម្មតា មិនតូចក៏មិនធំ ។ ឆ្នាំនេះព្រះសៅរ៍ ធ្វើដំណើរដោយជិះនាគ ជម្ពូទ្វីបមនុស្សលោក កើតមានគ្រោះរញ្ជួញដីច្រើន ។ ភពសៅរ៍ តំណាងឱ្យផ្កាយព្រះគ្រោះ គ្រោះកើតចេញពីពាក្យសម្ដី ជម្ពូទ្វីបមនុស្សលោក វាយប្រហារគ្នាដោយពាក្យសម្ដី ឬ កើតកលយុគផ្នែកការទូត ។ ទំនាយខាងលើ ទស្សន៍ទាយដោយក្រុមបុរាណាចារ្យ ដូចបានជំរាបជូនខាងលើនេះ សម្រាប់បងប្អូនជនរួមជាតិ ។ Borannachar (2024) Prediction The powerful journey of Devata Maha Sangkran, Astrological calculations Based from Khmer Astrology 1943 

 បានទស្សទាយ នូវម៉ោង ១៩:២១ ល្ងាច ថ្ងៃអាទិត្យ ទី៣១ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៣
មហោទរាទេវី: កំណត់ចំណាំ

កំណត់ចំណាំ 

មហោទរាទេវី ពស្ត្រាសំលៀកបំពាក់គ្រងទៅតាមពណ៌មង្គល ទាំង៧ថ្ងៃ ពណ៌ព្រីងទុំ ឬ ពណ៌ស្វាយក្រមៅ ។ មហោទរាទេវី មិនគ្រងពណ៌ខៀវ នោះទេ សូមចាំថា សៀវភៅមហាសង្ក្រាន្ត ដែលចងក្រងដោយគណៈកម្មការបុណ្យជាតិ គឺជាការចងក្រងទៅតាមអារម្មណ៍ផ្ទាល់ខ្លួន ខុសពីក្បួនតម្រាជាតិ និង មិនពាក់ព័ន្ធ និង សេចក្ដីចងក្រងក្នុងអត្ថបទវីគីភេឌាខ្មែរ ដោយក្រុមបុរាណាចារ្យ នោះទេ ។ បើទេវតាសង្ក្រាន្ត មហោទរាទេវី គ្រងពណ៌មង្គលខុស ផ្ទុយនិងក្បួនតម្រាជាតិ ហើយលើកទៅតាំងលម្អក្នុងទីស្ថានសក្ការៈធំៗ នោះ និងកើតមានហេតុភេតុចម្លែកជាច្រើនដូចជា៖ ១.កើតមានរដ្ឋប្រហារយោធារ ២.ផ្លាសប្ដូរព្រះមហាក្សត្រ ឬ ផ្លាសប្ដូរថ្នាក់ដឹកនាំជាតិ ៣.កើតកល្លយុគសង្គ្រាម ៤.ឆេះរាជដំណាក់ស្ដេច ឬ ឆេះព្រះរាជវាំង ៥.នគរជួបគ្រោះមហន្តរាយធម្មជាតិផ្សេងៗ សូមបញ្ចាក់ថា ពណ៌មង្គលទេវតាសង្ក្រាន្តមិនអាចផ្លាសប្ដូរតាមអំពើចិត្តរបស់អស់លោកទេ ។

 ពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំខ្មែរ 2024 ខាងមុខនេះមានបណ្ឌិតជំនាន់ក្រោយមួយចំនួន បានកែប្រែនូវនាទីចូលឆ្នាំថ្មី ដែលកំណត់យកម៉ោង 22:17 នាទី ដែលផ្ទុយនិងក្បួនតម្រាពីបុរាណកាលទាំងស្រុង ដែលកំណត់យក ថេរៈវេលា ជាចំនួនគូ ដែលកំណត់រៀងរាល់ 12នាទីម្ដង ឧទាហរណ៍: (22:00), (22:12), (22:24), (22:36), (22:48) ក្រុមបុរាណាចារ្យ មិនដឹងរបៀបគុណគូរបស់ពួកគេដោយរបៀបមិចទេ ដែលម៉ោងមង្គលទេវតា ទៅជាម៉ោង 22:17 ដូចនេះ ។
មហោទរាទេវី: ប្រការសែនទេវតា

ប្រការសែនទេវតា 

រាល់ពេលមានចម្ងល់ណាមួយ ពីប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជាលើកឡើងក្នុងបណ្ដាញសង្គម ទាក់ទង និង អត្ថបទ (Article) ដែលចងក្រងដោយ ក្រុមបុរាណាចារ្យ, អត្ថបទនោះ និង បន្ថែមមាតិកា ដើម្បីបកស្រាយ ឬ ស្រាយសេចក្ដីងឿងឆ្ងល់ទាំងអស់នោះ ។

សង្គមកម្ពុជាមានការគោរពទៅលើពួកទេវតា ដូចនេះ តើគួរសែនទទួលទេវតា ដែរ ឬ ទេ ? ការសែនទទួលទេវតា គឺជាទំនៀម ការសែន ឬ មិនសែន អាស្រ័យទៅលើការជឿរបស់មនុស្សម្នាក់ៗ បើសិនជាអ្នកមានជំនឿអរូបី ជឿលើ អមនុស្ស ខ្មោច ព្រាយបីសាច អារុក្ខអារក្សអ្នកតា និង ទេវតា តែអ្នកមិនបានសែនព្រេនចំពោះទេវតា ដូចនេះអ្នក និង មានជំងឺមកបៀតបៀនជាបន្តបន្ទាប់ក្នុងរង្វង់ពេញមួយឆ្នាំ អ្នកអាចសង្កេតមើលដោយខ្លួនឯងបាន ។ ឧទាហរណ៍: អាយុអ្នកត្រូវអស់ក្នុងឆ្នាំនេះ ហើយអ្នកបានសែនព្រេនទទួលទេវតា ទេវតាអាចប្រទានពរ ប្រោសព្រំឱ្យអ្នករស់បានច្រើនឆ្នាំបន្តទៀត ។ បើចំពោះជាតិសាសន៍ដទៃ ពួកគេមិនសែនទេវតាក៏បានដែរ ពីព្រោះពួកគេមានជំនឿផ្សេងទៅលើព្រះរបស់ពួកគេ ដូចនេះអំណាចផ្លូវចិត្តខុសគ្នា មិនអាចផ្សារភ្ជាប់ចិត្តវិញាណរបស់ពួកគេ ក្នុងជំនឿផ្ទុយបានឡើយ ។ តើចាំបាច់ក្នុងការសែនព្រេនតាម ភក្សាហារ របស់ទេវតាសង្ក្រាន្តដែរ ឬ ទេ ? ការសែនព្រេនតាម ភក្សាហារ របស់ទេវតាគឺ ជារឿងសំខាន់ ឆ្នាំ ២០២៤ នេះ មហោទរាទេវី សោយសាច់ទ្រាយ គឺ សាច់ឈ្លូស បើមិនមានទេអាចយកសត្វជើងបួនមកសែនជំនួសបានដូចជា សាច់ជ្រូក គោ ពពែ... ចង់ចៀនអាំងស្ងោឆារ ស្រាច់តែចិត្តបងប្អូន ការដែលសំខាន់ គឺ ការពោលពាក្យឧបកិច្ច ភក្សាហារ ដែលយើងបានសែន គឺ តំណាងឱ្យការរំដោះគ្រោះមួយ មានន័យថា ក្នុងរយៈពេលពេញមួយឆ្នាំ អ្នកនិងមានគ្រោះមួយ មិនថារឿងការងារ ការរកសុីលក់ដូរ គ្រោះថ្នាក់ផ្សេងៗ អាចនិងត្រូវបានពួកទេវតាជួយបញ្ជៀសចេញ ។ 

ឆ្នាំ ២០២៤ នេះ ឆ្នាំរោងធាតុឈើ (តាមរង្វាស់ឆ្នាំចន្ទគតិ) មិនមានគ្រោះរាំងស្ងួតឡើយ ។ ពណ៌ដែលមានធាតុប្រឆាំងនិង ទេវតាឆ្នាំថ្មី មហោទរាទេវី មាន ៣ពណ៌ ទី១ ពណ៌បៃតង ដែលជា ពណ៌អាប់រាសី ប្រើប្រាសពណ៌បៃតងច្រើន ធ្វើឱ្យមានសេចក្ដីមិនល្អ ច្រើនមានគ្រោះដោយអគ្គីភ័យ (ភ្លើងឆេះ) ។ ទី២ ពណ៌ផ្ទៃមេឃ ប្រើប្រាសពណ៌នេះច្រើន ធ្វើឱ្យសង្គមគ្រួសារមិនចុះសម្រុង នឹងគ្នា ។ ទី៣ ពណ៌ខៀវ ប្រើប្រាសពណ៌ពណ៌នេះច្រើន អាចធ្វើឱ្យបាត់បង់លាភសំណាង ។ សូមសង្កេតមើលដោយខ្លួនឯង ។
មហោទរាទេវី: ចំពោះពណ៌មង្គលទេវតា

ចំពោះពណ៌មង្គលទេវតា 

ហេតុអ្វី ថៃ ឡាវ មានតំណាលនិទានទាក់ទង និង ទេវតាសង្ក្រាន្ត ទាំងប្រាំពីរដូចកម្ពុជា ? ពីព្រោះពួកគេទទួល ឥទ្ធិពលនេះ ពីចក្រភពខ្មែរ សម័យអង្គរ និទាន កុបិលមហាព្រហ្ម ទាក់ទង និង ពុទ្ធសាសនា មហាយាន   ហើយ ថៃ និង ឡាវ កាន់ពុទ្ធសាសនា ថេរវាទ មិនមានតំណាលនិទានទេវតា ទាំងអស់នេះទេ ។ 
មហោទរាទេវី  ថៃ ហៅ មហាថនទេវី  អម្ពរពណ៌ស្វាយ ឬ ពណ៌ព្រីងទុំ គេយកពណ៌មង្គលខ្មែរ
ម្ចាស់ដើមយកទៅប្រើតាមក្បួនតម្រា កែជោគវាសនាប្រទេស ប្រទេសគេចផុតសង្គ្រាមគ្រប់សម័យកាល ប្រទេសអភិវឌ្ឈន៍ជឿនលឿន ងាកមកសង្គមខ្មែរយើង តែងតែលាបពណ៌ក្ដិចត្រួយអ្នកចេះដឹង ចូលចិត្តឌឺដងដូនតា ប្ដូរទៅប្រើពណ៌ខៀវ ផ្ទុយពីក្បួនតម្រាជាតិ ប្រទេសតែងតែជួបភាពវឹកវរ និង សង្គ្រាម នោះដោយសារតែ សេចក្ដីប្រមាថរបស់ខ្លួន ចំពោះដូនតា ។ ពួកអុឺរ៉ុប អាមេរិក ចិន ដូចគ្នា ពណ៌ស្លាកសញ្ញា ក្រុមហ៊ុនមួយៗ មិនមែនចេះតែដាក់ទេ សុទ្ធតែសិក្សាទាក់ទងនិង ច្បាប់ស្រូបទាញ ពណ៌តំណាងធាតុអ្វីមួយរបស់ធម្មជាតិ និង ខ្លួនរបស់ពួកគេ ។
មហោរី

រូបភាពតូច| ក្រុមភ្លេងនារីនៃវង់ភ្លេងមហោរី របស់កម្ពុជា ពាក់កណ្តាលទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៨០០ ។ 
មហោរី ឬ វង់ភ្លេងមហោរី  គឺជាក្រុមភ្លេងប្រពៃណីមួយរបស់ ប្រទេសកម្ពុជា ។   ភ្លេងមួយនេះផ្សំឡើងពីឧបករណ៍ភ្លេងជាច្រើនប្រភេទ ប៉ុន្តែសព្វថ្ងៃនេះវាកាន់តែពិសេសទៅទៀតចំពោះឧបករណ៍ភ្លេងតូចមួយនៃខ្យល់ ខ្សែ និងឧបករណ៍ភ្លេង។ 

សិល្បៈ​តន្ត្រី​នេះ​ត្រូវ​បាន​បង្កើតឡើងនៅ ​សម័យ​អង្គរ ហើយ​ប្រហែល​ជា​មាន​អាយុកាល​នៅ​ដើម​សតវត្ស​ទី ៩។  មហោរី កាន់តែមានប្រជាប្រិយភាព និងមានការវិវត្តន៍បន្ថែមទៀតនៅក្នុងសម័យក្រោយ អង្គរ រហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ន។  បទចម្រៀង និងទំនុកច្រៀងនៃតន្ត្រី មហោរី ជាធម្មតាបង្ហាញពីភាពស្រស់ស្អាត និងការកោតសរសើរនៃធម្មជាតិ និងការសារភាពនៃសេចក្តីស្រឡាញ់។ តន្ត្រីដែលប្រគុំដោយក្រុមខ្មែរនេះគឺទន់ភ្លន់ និងស្រទន់ ដែលសាកសមសម្រាប់ការកម្សាន្តក្នុងព្រឹត្តិការណ៍សង្គម និងប្រពៃណីខ្មែរ។ បច្ចុប្បន្ននេះ មហោរី នៅតែជាតន្ត្រីប្រពៃណី ខ្មែរ ដ៏ពេញនិយមមួយ ដែលលេងក្នុងឱកាស និងពិធីបុណ្យផ្សេងៗ។
មហោរី: ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រវត្តិសាស្ត្រ 
រូបភាពតូច| ឧបករណ៍ភ្លេងមហោរីពាក់កណ្តាលទស្សវត្សរ៍ឆ្នាំ១៨០០។  
មហោរី មានតាំងពីយូរយារណាស់មកហើយក្នុងប្រទេសកម្ពុជាបុរាណតាំងពីសម័យដែលខ្មែរមកតាំងទីលំនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ តន្ត្រីប្រភេទនេះមិនមានប្រភពមកពីប្រទេសឥណ្ឌាទាំងស្រុងនោះទេ។   មហោរី ប្រហែលជាមាននៅមុន ឬក្នុងសម័យអង្គរ ហើយក្រោយមកបានទទួលយកដោយជនជាតិសៀមនៃ អាណាចក្រអយុធ្យា ។ នៅឆ្នាំ 1931 ព្រះអង្គម្ចាស់ដាំរ៉ង់  ដែលជាអ្នកនិពន្ធនៃប្រវត្តិសាស្រ្តតន្ត្រីសៀមបានអះអាងថា មហោរីរបសៀមមានដើមកំណើតខ្មែរនិងត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយខ្មែរបុរាណហើយក្រោយមកបានទទួលយកនៅក្នុងសង្គមសៀម។ Miller, Terry; Williams, Sean (2011-03-17). The Garland Handbook of Southeast Asian Music. Routledge. ISBN 9781135901554.    មានន័យថាវង់ភ្លេងមហោរីខ្មែរបានបង្កើតឡើងរួចហើយក្នុង សម័យអង្គរ ទោះបីជាភ្លេងនេះមានវ័យចំណាស់ជាងក៏ដោយ។ 

ក្រោយការ​ដួល​រលំ​នៃសម័យ​អង្គរ វង់ភ្លេងមហោរីបាន​ក្លាយ​ជាជាវង់ភ្លេងពេញ​និយម​នៅ​ក្នុង​ព្រះបរមរាជវាំងអាយុធ្យារបស់​សៀម  និង​មាន​ការ​អភិវឌ្ឍ​កាន់​តែ​ច្រើន​នៅ​ក្នុង​ព្រះបរមរាជវាំងខ្មែរ​នៃ បន្ទាយលង្វែក ។  ក្រោយមក វង់ភ្លេងមហោរី ក្លាយជាក្រុមភ្លេងប្រពៃណីសម្រាប់រដ្ឋទាំងពីរ។

ក្នុងសម័យលង្វែក វង់ភ្លេងមហោរី ត្រូវបានអ្នកលេងភ្លេងបុរសតែប៉ុណ្ណោះ ប៉ុន្តែក្រោយមកក្នុងសម័យឧត្តុង្គ អ្នកលេងភាគច្រើនជាស្ត្រី ហើយអ្នកចម្រៀងស្រីច្រៀងបានពីរោះយ៉ាងពិរោះរណ្តំដូចសំឡេងរបស់ ណូរី ឬ បក្សីមហោរី ។ 

តាម​ការ​សង្កេត ក្រុម​មហោរី​ទំនង​ជា​បង្កើត​ចេញ​ពី​ក្រុម​ភ្លេងការ (ក្រុម​អាពាហ៍ពិពាហ៍) និង​ក្រុម​ភ្លេង ​ពិណពាទ្យ ។  ដោយសារ​ឧបករណ៍​ភ្លេង​ភាគច្រើន​ដែល​ប្រើ​ក្នុង​ក្រុម​នេះ​គឺ​យក​ចេញពី​ក្រុម​ភ្លេងការ និង​ភ្លេង​ពិណពាទ្យ​។ 

អ្នកខ្លះជឿថាតន្ត្រី មហោរី ធ្លាប់ជាកម្មសិទ្ធិរបស់ព្រះបរមរាជវាំងសម្រាប់ព្រះមហាក្សត្រ រដ្ឋមន្ត្រី មន្ត្រី និងមនុស្សដែលមានឋានៈខ្ពស់តែប៉ុណ្ណោះ។ ប៉ុន្តែក្រោយមក វាបានក្លាយទៅជាតន្ត្រីធម្មតាសម្រាប់សាធារណជន និងប្រជាពលរដ្ឋទូទាំងប្រទេសកម្ពុជា។