កីឡាអាសុីអាគ្នេយ៍ ២០២៣: ការរៀបចំ

ការរៀបចំ 
Preparation

ការរៀបចំកីឡាអាសុីអាគ្នេយ៍ លើកដំបូងធ្វើឡើងនៅទីក្រុងបាងកក ប្រទេសថៃ ក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ កីឡាឧបទ្វីបអាសុីអាគ្នេយ៍ ឆ្នាំ ១៩៥៩ "The 1959 Southeast Asian Peninsular Games" ហៅកាត់ថា សេបហ្គេម (Sep Games) ដែលការប្រកួតនេះត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយប្រទេសថៃ ជាមួយនិង សហស្ថាបនិក ប្រទេសកម្ពុជាផងដែរ ហើយប្រទេសភូមា បានធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះបន្ទាប់ក្នុងឆ្នាំ 1961 និង កម្ពុជាទទួលបានសិទ្ធធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះក្នុងឆ្នាំ 1963 ប៉ុន្តែក្នុងអំឡុងឆ្នាំនោះ កម្ពុជាបានខកខាន ធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះ ដោរសារ បញ្ហានយោបាយក្នុងស្រុក ដូចនេះកម្ពុជា បានខកខានធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះ កីឡាអាសុីអាគ្នេយ៍ អស់រយៈពេល ៦០ឆ្នាំមកហើយបើគិតមកដល់ពេលបច្ចុប្បន្ននេះ ហើយកម្ពុជាទើបតែទទួលបាននូវសិទ្ធរៀបចំធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះកីឡាសុីហ្គេម លើកទី៣២ ក្នុងឆ្នាំ ២០២៣ នេះទេ ដែលវាជាលើកដំបូង និង ជាលើកទី១ ក្នុងការបើកទំព័រប្រវត្តិសាស្ត្រសម្រាប់កម្ពុជាផងដែរ ។ Radio France international (2023) ស៊ីហ្គេម​លើកទី៣២​នៅកម្ពុជា​ មាន​ប្រតិភូ​កីឡា​ចូល​រួម​ជាង​១២ ០០០នាក់​ ខណៈពិធី​ផ្លូវការ​សល់​៣០ថ្ងៃទៀត, Website: rfi.fr/km, Publication: 05 April 2023 

 ការចំណាយ 
Budget

កញ្ចប់ថវិកាដែលបានស្នើឡើងដោយរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាសម្រាប់ការប្រកួតកីឡាស៊ីហ្គេមនេះ ត្រូវបានប៉ាន់ស្មានដំបូងថាមានចំនួន 825 ពាន់លានរៀល ដោយស្មើនិង (200 លានដុល្លារអាមេរិក) ។ ដើម្បី​ធានា​ថា​មនុស្ស​ជាអតិបរមា​អាច​ចូល​រួម ឬ ទស្សនា​ការ​ប្រកួត​កីឡា​ចម្រុះ​ថ្នាក់​តំបន់ រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​បាន​សម្រេច​លើក​លែង​ថ្លៃ​ចូល​ទស្សនា​កីឡា​គ្រប់​ប្រភេទ​ក្នុង​ព្រឹត្តិការណ៍​នេះ និង​ផ្តល់​សិទ្ធិ​ផ្សាយ​ដោយ​សេរី​ដល់​ប្រព័ន្ធ​ផ្សព្វផ្សាយ ។ ជាប្រពៃណី គណៈប្រតិភូត្រូវបង់ថ្លៃប្រចាំថ្ងៃចំនួន 50 ដុល្លារក្នុងមនុស្សម្នាក់ទៅកាន់ប្រទេសម្ចាស់ផ្ទះនៃការប្រកួតនេះ ដើម្បីរ៉ាប់រងថ្លៃស្នាក់នៅ អាហារ និងការដឹកជញ្ជូនក្នុងប្រទេស ក៏ប៉ុន្តែ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុនសែន បាន​ថ្លែង​ថា ​កម្ពុជា «នឹង​រ៉ាប់រង​យ៉ាង​ពេញលេញ​សម្រាប់​ពួកគេ» ដែលមានន័យថា ម្ចាស់ផ្ទះកម្ពុជា និង Free សម្រាប់ប្រតិភូកីឡា និងកីឡាករទាំងអស់ ហើយបន្ថែមលើការចំណាយ ដែលធ្វើឡើងនៅថ្ងៃទី២៤ ខែមេសា បន្ទាប់ពីលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុនសែន បានប្រកាសថា រាល់ការចំណាយទាំងអស់នឹងត្រូវបានរ៉ាប់រង បន្ថែមចំនួន 7 លានដុល្លារ ដែលសរុបទៅថវិកាពីមុនមានចំនួន 124 លានដុល្លារ ។ បើដូច្នេះមែន វានឹងក្លាយជាស៊ីហ្គេមដែលថ្លៃបំផុតចាប់តាំងពីឆ្នាំ 2015 នៅពេលដែលសិង្ហបុរីបានចំណាយប្រហែល 200 លានដុល្លារសម្រាប់ការប្រកួតនេះ ។ តាមការប្រៀបធៀប វៀតណាមបានចំណាយ 32.8 លានដុល្លារក្នុងឆ្នាំ 2022 ការប្រកួតប្រជែងដំបូងដែលបានគ្រោងទុកនៅឆ្នាំ 2021 ត្រូវបានពន្យារពេលដោយសារជំងឺរាតត្បាត Covid-19 ហ្វីលីពីន 147 លានដុល្លារក្នុងឆ្នាំ 2019 និងម៉ាឡេស៊ី 101 លានដុល្លារក្នុងឆ្នាំ 2017 ។ Cambodiaianese (2023) SEA Games to Benefit Cambodia’s Economy, Website: cambodianess.com, Publication: April 26, 2023 

 ទីកន្លែង 
Venues

បន្ទាប់​ពី​ការ​ប្រកាស​ជ្រើសរើស​ម្ចាស់​ផ្ទះ កីឡាអាសុីអាគ្នេយ៍ លើកទី៣២ លោក​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុនសែន បាន​អនុម័ត​ការ​រចនា​ចុងក្រោយ​នៃ​កីឡដ្ឋាន​សំខាន់​របស់​កម្ពុជា ក្នុងដំណើរបំពេញទស្សនកិច្ចផ្លូវរដ្ឋរបស់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុនសែន ទៅកាន់ទីក្រុងប៉េកាំង កាលពីខែឧសភា ឆ្នាំ២០១៤ ដើម្បីជួបពិភាក្សាការងាររវាងរដ្ឋប្រទេសទាំងពីរ ខណៈពេលដែល មេដឹកនាំចិន លោក សុីជីនពីង (Xi Jinping) នៃប្រធានាធិបតី សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន បានសន្យាថានឹងផ្តល់ថវិកាសម្រាប់សាងសង់ពហុកីឡដ្ឋានពហុគោលបំណងថ្មីនៅលើទីក្រុងរណបនៃរាជធានីភ្នំពេញក្នុងខណ្ឌជ្រោយចង្វារ ។  កីឡដ្ឋានធំដែលអាចផ្ទុកអ្នកទស្សនារហូតដល់ 75,000 (ជាង7មុឺននាក់) ដែលត្រូវបានគេប៉ាន់ប្រមាណថានឹងចំណាយប្រាក់ប្រហែល 157 លានដុល្លារអាមេរិក ហើយនឹងសាងសង់ដោយក្រុមហ៊ុនសំណង់របស់ចិន នឹងត្រូវបញ្ចប់នៅចន្លោះឆ្នាំ 2019 ដល់ឆ្នាំ 2020 ជាមួយនឹងជំនួយឥតសំណងរបស់ចិនផងដែរ ។ The Phnom Penh Post (2015) Hun sen Reveals Design Sea Games Stadium, Website: phnompenhpost.com, Publication: 19 May 2015  ខណៈពេលដែលទីក្រុងភ្នំពេញជាមជ្ឈមណ្ឌលដ៏សំខាន់នោះ ខេត្តផ្សេងទៀតជាច្រើនបានជួយក្នុងការធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះនៃការប្រកួតនេះផងដែរ ដែលទីតាងរួមមាន កំពត កែប សៀមរាប និង ខេត្តព្រះសីហនុ ។ ដើម្បីជួយសម្រួលដល់ អត្តពលិក និង ប្រតិភូកីឡា ដែលមកចូលរួមក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ កីឡាអាសុីអាគ្នេយ៍ លើកទី៣២ នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា កម្ពុជាបានរៀបចំសាងសង់នៅ "ភូមិកីឡា" (Sport Village) តែម្ដងដែលជា​កន្លែង​សំខាន់ និង​ធំ​ជាង​គេ​សម្រាប់​អត្តពលិក និង​មន្ត្រី​រៀបចំ​ការ​ប្រកួត​ស្នាក់​នៅ​​ក្នុង​ព្រឹត្តិការណ៍​កីឡា​ស៊ីហ្គេម លើក​ទី​៣២ និង​អាស៊ាន​ប៉ារ៉ាហ្គេម លើក​ទី​១២ ​ដែល​ប្រទេស​កម្ពុជាបាន​ធ្វើ​ជា​ម្ចាស់​ផ្ទះ ផងដែរ ។ គណៈកម្មាធិការ​ជាតិ​រៀបចំ​ការ​ប្រកួត​កីឡាស៊ីហ្គេម-អាស៊ាន​ប៉ារ៉ាហ្គេម​នឹង​រៀបចំ​ពិធី​ក្រុងពាលី​នា​ល្ងាច​ថ្ងៃ​ទី​២០ ខែ​មេសា​នេះ​ក្រោម​អធិបភាព​សម្តេច​ពិជ័យសេនា ទៀ បាញ់ ឧបនាយក​រដ្ឋ​មន្ត្រី រដ្ឋ​មន្ត្រី​ក្រសួង​ការពារ​ជាតិ និង​ជា​ប្រធានគណៈកម្មាធិការ​ជាតិ​រៀបចំ​ការ​ប្រកួត​កីឡាស៊ីហ្គេម-អាស៊ាន​ប៉ារ៉ាហ្គេម​ដើម្បីចូល​ស្នាក់​នៅ​ជា​ផ្លូវ​ការ បន្ទាប់​ពី​សម្រុក​​​កសាង​​ក្នុង​រយៈ​ពេល​ប៉ុន្មាន​ខែ​ចុង​ក្រោយ​ ហើយ​ទី​បំផុត​រួច​រាល់​ជា​ស្ថាពរ​​នៅ​ពាក់​កណ្តាល​ខែ​មេសា​នេះ។ លោក វ៉ាត់ ចំរើន អគ្គលេខាធិការគណៈកម្មាធិការ​ជាតិ​រៀបចំ​ការ​ប្រកួត​កីឡា​ស៊ីហ្គេម-អាស៊ាន​ប៉ារ៉ាហ្គេម ឆ្នាំ​២០២៣ ធ្លាប់​បាន​ប្រាប់​ថា «ភូមិ​កីឡា​​»ដែល​ស្ថិត​ក្នុង​បរិវេណ​ពហុកីឡដ្ឋាន​ជាតិ​មរតក​តេជោមាន​គ្រែ​​​ប្រហែល​ជា​​៧​​ពាន់ ហើយ​​ក្នុង​១​ថ្ងៃៗ​ អត្តពលិក និង​ប្រតិភូ​កីឡា​​អន្តរជាតិ​អាច​ចូល​ស្នាក់​នៅ និង​ទទួល​ទាន​អាហារ​​​ចន្លោះ​ពី​៤​​ទៅ​៦​ពាន់​នាក់ ។ ភូមិ​កីឡា​នេះ​បង្ក​លក្ខណៈ​ងាយស្រួល​ច្រើន​មែន​ទែន​ដល់​ប្រតិភូកីឡាអន្តរជាតិ ដោយពួក​គាត់​មិន​ចាំ​បាច់​ធ្វើ​ដំណើរ​ទៅ​ណា​ឆ្ងាយ និង​​មាន​​​សុវត្ថិភាព​ខ្ពស់​សម្រាប់​ពួក​គាត់ ហើយ​កីឡា​ជា​ច្រើន​ប្រភេទ​ត្រូវ​ប្រកួត​ក្នុង​បរិវេណ​ពហុកីឡដ្ឋាន​ជាតិ​មរតក​តេជោ ។ Kampuchea Tmey Daily (2023) ល្ងាច​នេះ«ភូមិ​កីឡា​»​ធ្វើ​ពិធី​ក្រុងពាលី​ត្រៀម​ទទួល​ប្រតិភូ​កីឡា​ប្រមាណ៧​ពាន់​នាក់, Website: kampucheathmey.com/sports , Publication: 20 April 2023