ប្រមូល​ភាសិត​ខ្មែរ​: ធ

ធ

- ធម្មជាតិជ្រៃបញ្ញើក្អែក ទំនើលើមែកឈើព្រឹក្សព្រៃ ជញ្ជក់យករសឥតប្រណី ទាល់តែក្សិណក្ស័យវិនាសបង់ ។

- ធម្មជាតិជំហានដែលឈានដើរ ដំណើរទៅកាន់គ្រប់ទីស្ថាន តែងយោលទៅមុខតាមលំអាន ទើបជ្រែងជួយច្រានប្រាណជ្រុលទៅ ។

- ធម្មជាតិក្នុងលោក មានប្រាជ្ញមានព្រោក មានឆោតល្ងង់ឆ្ងល់ ជាគូនឹងគ្នាទប់ទល់តាមកល ឲ្យកើតវិលវល់ ក្នុងនាលោកិយ ។

- ធម្មតាវែកមិនស្គាល់រសសំឡ មេអំបៅមិនស្គាល់រសបុប្ផា ពួកល្ងង់ខ្លៅមិនស្គាល់រសសេធម្មា បាបពាលាមិនស្គាល់រសបុណ្យ ។

- ធម្មតាអ្នកជាជាតិ ការកេរ្តិ៍អាទិគិតគូរ កុំខ្ជិលដេកទទូរ ទាល់ថ្ងៃរះពេញពន្លឺ ។

- ធម្មតាមិនមែនជាបងប្អូន ល្អុះល្អូនមិនបាយូរអង្វែង បើកើតអាក់អន់ក៏រមែង លះលែងស្រឡាញ់ឈប់រាប់អាន ។

- ធម្មសត្យា មន្រ្តីប្រជា ត្រូវកាន់ហ្មត់ចត់ ទើបប្រទេសជាតិ ចម្រើនប្រាកដ ពាក្យសត្យសន្មត់ ជាមូលយុត្តិធម៌ ។

- ធម៌ចង់ជាហេតុឲ្យកើតទុក្ខ ធម៌ចង់ជាគ្មានសុខមួយវេលា តែចង់ទុក្ខជួយឲ្យវេទនាចង់រាទុក្ខរត់ផុតប្រកាន់ ។

- ធុងទទេឮខ្លាំងណាស់ ។ - ធំតែខ្លួនដូចឃ្លោក ។

- ធ្ងន់នៅថ្ម ក្រនៅក្ដី ។ -

- ធ្ងន់អម្រែកជួយគ្នាបាន ធ្ងន់ជម្ងឺក្នុងប្រាណជួយមិនបានទេ ឬ(ជួយមិនកើតទេ) ។

- ធ្នូស្នាបង់បាញ់ ធម៌បង់ទន្ទេញ ស្រីបង់ភស្ដា របាំបង់លេង វង្វេងតម្រា ចុះក្នុងមាលាមន្ទិលសៅហ្មង (លោកនីតិ) ។

- ធ្វើការអ្វីគប្បីគិតទៅមុខផង ក្រែងសៅហ្មងប៉ះពាល់ជាតិញាតិសន្ដាន មើមុខក្រោយកុំបណ្ដោយឲ្យតែបាន សុខសាន្តត្រាណតែខ្លួនឯងមិនក្រែងគេ ។

- ធើ្វការអ្វីតែចម្លែកប្លែកពីគេ បើមិនបានប្រសើរទេមុខជានឹងខុស អាប់យសឈ្មោះអប្រិយល្បីសាយសុស គេបន្ដុះគេបន្ទាបរាបដល់ដី ។

- ធើ្វការបានប្រាក់ ធើ្វការបានស័ក្ដិ ធើ្វការបានយស ធើ្វការបានទ្រព្យ បានវិជ្ជាស្មោះចម្រើនឥតថ្លស់ ដោយសារការងារ ។

- ធើ្វការជាមួយប្រុសពាលព្រួយល្មម លំបាកណាស់ព្រមស្រីពាលា ធើ្វការរបៀបរែងខ្លោចផ្សា ពួកសប្បុរិសារួមស្រួលងាយ ។

- ធើ្វការអ្វីឲ្យប្រាកដ ទើបផុតខ្សត់ទូក្ខវេទនា បើធើ្វតែមាត់ខ្ជិលខ្ជីខ្ជារ គ្មានគិតការងារប៉ុនពងចៃ ។ ប្រាប់អ្នកដទៃថាធើ្វការ យកឈ្មោះសង្ហាខំកែខៃ ពេលចូលធើ្វការរាល់ៗថ្ងៃ ចិត្តគិតអាល័យតែម៉ោងចេញ។ នេះហៅធើ្វការធុនខ្ញុំគេ គ្មានគិតគ្នាន់គ្នេរខាតចំណេញដល់ផលហុចឲ្យត្រឡប់វិញ ធើ្វមាត់ស្ញេញថ្ងូរថាក្រៗ ។ (សុង ស៊ីវ)

- ធើ្វការងារគ្រប់បែបយ៉ាង ជាព្រេងសំណាងរបស់មនុស្ស មិនមែនសំណាងខំទម្លុះមេឃដីហើយស្ទុះមករកទេ ។ (សុង ស៊ីវ)

- ធើ្វការក្រសួងណាកុំយកក្រសួងនោះធើ្វជាយីហោ ហើយក្លែងធើ្វចោរបន្លំខំឆ្លៀតពងទីកន្លៀត អ្នកធើ្វយ៉ាងនេះសំគិះគេថាមនុស្សចោលម្សៀត នេះឯងហៅជនក្បត់ជាតិយ៉ាងកំសាកកំសុយសោះ ។ (សុង ស៊ីវ)

- ធើ្វគុណបានទោស ដូចប្រោះខ្លាស្លាប់ ។

- ធើ្វចេះត្រូវគេប្រើ ធើ្វល្ងីល្ងើស្រណុកខ្លួន ។

- ធើ្វឆ្កួតដើម្បីស្ដាប់កិច្ចការ ធើ្វភមរាដើម្បីក្រេបរសជាតិ ព្យាយាមមុតមាំកុំបីឃ្លាត ខ្មីឃ្មាតសង្កេតគង់ឃើញកល ។

- ធើ្វជាចៅក្រមមិនលែងនិយាយហួស ធើ្វជាអ្នកបួសមិនលែងត្រូវអាបត្តិ ។

- ធើ្វទានធើ្វឲ្យស្មោះ កុំអាឡោះអាល័យស្ងួន ឬ (ឲ្យទានឲ្យស្មោះ) ។

- ធើ្វបាបមិនធើ្វបុណ្យ លែងជាតិទៅនៅនរក ។

- ធើ្វមេអ្នកបាអ្នក។

- ធើ្វស្មូមយាចក ថោកទាបអាក្រក់ ក្នុងនាលោកិយ ក្រទ្រព្យសម្បត្តិ មារយាទសោភីទុកជាប្រុសស្រី រាប់មុខទុកចិត្ត ។

- ធើ្វស្រែទាន់ក្ដៅដី ចង់ស្រីទាន់ក្ដៅចិត្ត ។

- ធើ្វស្រែខុសមួយឆ្នាំ ឆ្នាំក្រោយទ្រាំគង់ចំណេញ បើយកប្រពន្ធវិញតែខុស ម្ដងខុសរហូត ។

- ធើ្វស្រែឲ្យមើលស្មៅ ទុកដាក់កូនចៅឲ្យមើលផៅសន្ដាន ។

- ធើ្វស្រែលើទូល សាកសួរទំនួល មនុស្សល្ងង់ងងឹតយប់ ទីពឹងអសប្បុរស បានទុក្ខទោសសព្វ បណ្ឌិតសេពគប់ បានសុខសួស្ដី ។

- ធើ្វស្រែទាន់មានភ្លៀង ខំស្រែកច្រៀងទាន់ចិត្តចង់ សាងជាតិដោយស្មោះត្រង់ ខំចង់ស្រីទាន់ក្ដៅចិត្ត ។

- ធើ្វស្រែយកស្រូវ បើគាបអំពៅ គេយកស្ករជាតិ បុគ្គលជួយយើង ប្រាថ្នាសង្វាត កំរៃតាមខ្នាត មិនមែនទទេ ។

- ធើ្វអ្វីឲ្យស្បាន់ ធើ្វអ្វីឲ្យបាន ធើ្វអ្វីផ្ចង់ធើ្វឲ្យស្រូវ ធើ្វអ្វីឲ្យត្រង់ ធើ្វអ្វីឲ្យគង់ ធើ្វអ្វីឲ្យគាប់។

- ធើ្វស្រែនឹងទឹក ធើ្វសឹកនឹងបាយ ។

- ធើ្វមិនបាច់ភ្ជួរ រក្សាតែមួរ ស៊ីស្រូវមិនអស់ ។

- ធើ្វស្រែចំការឲ្យមើលស្មៅ ទុកដាក់កូនចៅឲ្យមើលផៅសន្ដាន ធើ្វទីលំនៅមើលភូមិស្ថាន បរិភោគប្រមាណមើលអាហារ ។

- ធើ្វអ្វីធើ្វឲ្យហើយ កុំទុកឡើយបង្កើតកេរ្តិ៍ សម្អាតអស់សរិល កុំឲ្យមានក្ដីនិន្ទា ។

រូបកាយតែងចាស់ជរា ឯកេរ្តិ៍ឈ្មោះល្អ មិនចេះចាស់ជរាឡើយ

ទាំងធម៌របស់សប្បុរស ក៏មិនចេះចាស់ជរាដែរ។

ស្រង់ចាកសុភសិត សម្ដេចព្រះមហាសុមេធាធិបតិ សង្ឃនាយក

គណៈមហានិកាយ (ជោតញ្ញាណោ ជ.ណ)