ភពអ៊ុយរ៉ានុស: ព្រះច័ន្ទ

ព្រះច័ន្ទ 
អ៊ុយរ៉ានុសមាន ផ្កាយរណបធម្មជាតិ ចំនួន ២៧ ដែលគេស្គាល់ ។  ឈ្មោះផ្កាយរណបទាំងនេះត្រូវបានជ្រើសរើសពីតួអង្គក្នុងស្នាដៃរបស់ ស្ពា និង អាឡិចសាន់ឌឺ ប៉ុប ។  ផ្កាយរណបសំខាន់ៗចំនួនប្រាំគឺ Miranda , Ariel , Umbriel , Titania និង Oberon ។  ប្រព័ន្ធផ្កាយរណបអ៊ុយរ៉ាណេគឺធំតិចបំផុតក្នុងចំណោមភពយក្សទាំងនេះ; ម៉ាស់រួមបញ្ចូលគ្នានៃផ្កាយរណបធំៗទាំងប្រាំនឹងមានតិចជាងពាក់កណ្តាលនៃ Triton (ព្រះច័ន្ទធំបំផុតនៃ ភពណិបទូន ) តែម្នាក់ឯង។ ផ្កាយរណបធំបំផុតរបស់ Uranus គឺ Titania មានកាំត្រឹមតែ 788.9 គីឡូម៉ែត្រ (490.2 mi) ឬតិចជាងពាក់កណ្តាលនៃ ព្រះច័ន្ទ ប៉ុន្តែច្រើនជាង Rhea បន្តិច ដែលជាផ្កាយរណបធំជាងគេទីពីររបស់ Saturn ដែលធ្វើឱ្យ Titania ក្លាយជាព្រះច័ន្ទធំជាងគេទីប្រាំបី។ នៅក្នុងប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យ។ ផ្កាយរណបរបស់ Uranus មាន albedos ទាប ។ ចាប់ពី 0.20 សម្រាប់ Umbriel ដល់ 0.35 សម្រាប់ Ariel (ភ្លើងពណ៌បៃតង)។  ពួកគេគឺជាក្រុមហ៊ុនទឹកកក - ថ្មដែលផ្សំឡើងពីទឹកកកប្រហែល 50% និង 50% នៃថ្ម។ ទឹកកកអាចរួមបញ្ចូលអាម៉ូញាក់ និង កាបូនឌីអុកស៊ីត ។ 

ក្នុងចំណោមផ្កាយរណប Uranian Ariel ហាក់ដូចជាមានផ្ទៃក្មេងជាងគេ ជាមួយនឹងរណ្ដៅដែលប៉ះពាល់តិចតួចបំផុត ហើយ Umbriel ចាស់ជាងគេ។  Miranda មានជ្រលងកំហុស 20 គីឡូម៉ែត្រ (12 ម៉ាយ) ជ្រៅ ស្រទាប់រាបស្មើ និងការប្រែប្រួលដ៏ច្របូកច្របល់នៅក្នុងអាយុ និងលក្ខណៈពិសេស។  សកម្មភាពភូគព្ភសាស្ត្រអតីតកាលរបស់ Miranda ត្រូវបានគេគិតថាត្រូវបានជំរុញដោយការឡើង កំដៅ នៃជំនោរ នៅពេលដែលគន្លងរបស់វាមានភាពចម្លែកជាងបច្ចុប្បន្ន ប្រហែលជាលទ្ធផលនៃអតីត គន្លងគន្លង 3:1 ជាមួយ Umbriel ។  ដំណើរការ បន្ថែម ដែលត្រូវបានផ្សារភ្ជាប់ជាមួយនឹង ក្រណាត់កន្ទបទារកដែល ដុះឡើង គឺជាប្រភពដើមនៃ 'ផ្លូវប្រណាំង' ដូច Coronae របស់ Miranda ។ Ariel ត្រូវ​បាន​គេ​គិត​ថា​ធ្លាប់​ត្រូវ​បាន​គេ​ចាប់​ខ្លួន​ម្តង​ក្នុង​ការ​វាយ​ប្រហារ 4:1 ជាមួយ Titania។ 

អ៊ុយរ៉ានុសមានយ៉ាងហោចណាស់ គន្លងសេះ មួយ ដែលកំពុងកាន់កាប់ ព្រះអាទិត្យ -Uranus L 3 Lagrangian ចំណុច - តំបន់ទំនាញមិនស្ថិតស្ថេរនៅ 180 °នៅក្នុងគន្លងរបស់វា 83982 Crantor ។  Crantor ផ្លាស់ទីនៅខាងក្នុងតំបន់សហគន្លងរបស់ Uranus នៅលើគន្លងសេះបណ្តោះអាសន្នដ៏ស្មុគស្មាញមួយ។ 2010 EU 65 ក៏​ជា​បេក្ខភាព​អ្នក​រំដោះ​សេះ​អ៊ុយរ៉ានុស​ដ៏​ជោគជ័យ​ផង ​ដែរ ។ 

 ចិញ្ចៀនរបស់ភព 
អត្ថបទដើមចម្បង៖ ចិញ្ចៀននៃភពអ៊ុយរ៉ានុស

ចិញ្ចៀន​អ៊ុយរ៉ានីញ៉ូម​មាន​សមាសភាព​នៃ​ភាគល្អិត​ងងឹត​ខ្លាំង ដែល​មាន​ទំហំ​ខុស​គ្នា​ពី​មីក្រូម៉ែត្រ​ទៅ​ប្រភាគ​មួយ​ម៉ែត្រ។  ចិញ្ចៀនផ្សេងគ្នាចំនួនដប់បីត្រូវបានគេស្គាល់នាពេលបច្ចុប្បន្នដែលភ្លឺបំផុតគឺចិញ្ចៀនε។ ទាំងអស់លើកលែងតែរង្វង់ពីរនៃ Uranus គឺតូចចង្អៀតខ្លាំងណាស់ - ពួកវាជាធម្មតាមានទទឹងពីរបីគីឡូម៉ែត្រ។ ចិញ្ចៀនគឺប្រហែលជាក្មេងណាស់; ការពិចារណាថាមវន្តបង្ហាញថាពួកវាមិនបានបង្កើតជាមួយអ៊ុយរ៉ានុសទេ។ វត្ថុនៅក្នុងចិញ្ចៀនប្រហែលជាធ្លាប់ជាផ្នែកមួយនៃព្រះច័ន្ទ (ឬព្រះច័ន្ទ) ដែលត្រូវបានបំបែកដោយផលប៉ះពាល់ដែលមានល្បឿនលឿន។ ពីបំណែកជាច្រើននៃកំទេចកំទីដែលបង្កើតជាលទ្ធផលនៃផលប៉ះពាល់ទាំងនោះ មានតែភាគល្អិតមួយចំនួនប៉ុណ្ណោះដែលនៅរស់រានមានជីវិត នៅក្នុងតំបន់ដែលមានស្ថេរភាពដែលត្រូវគ្នានឹងទីតាំងនៃចិញ្ចៀនបច្ចុប្បន្ន។ 

លោក William Herschel បានពណ៌នាអំពីចិញ្ចៀនដែលអាចទៅរួចនៅជុំវិញ Uranus ក្នុងឆ្នាំ 1789។ ការមើលឃើញនេះ ជាទូទៅត្រូវបានចាត់ទុកថាគួរឱ្យសង្ស័យ ពីព្រោះចិញ្ចៀនទាំងនោះមានសភាពទ្រុឌទ្រោម ហើយក្នុងរយៈពេលពីរសតវត្សបន្ទាប់ទៀត គ្មាននរណាម្នាក់ត្រូវបានកត់សម្គាល់ដោយអ្នកសង្កេតការណ៍ផ្សេងទៀតឡើយ។ ទោះយ៉ាងណាក៏ដោយ Herschel បានធ្វើការពណ៌នាយ៉ាងត្រឹមត្រូវអំពីទំហំចិញ្ចៀន Epsilon មុំរបស់វាទាក់ទងទៅនឹងផែនដី ពណ៌ក្រហមរបស់វា និងការផ្លាស់ប្តូរជាក់ស្តែងរបស់វា នៅពេលដែល Uranus ធ្វើដំណើរជុំវិញព្រះអាទិត្យ។  ប្រព័ន្ធចិញ្ចៀនត្រូវបានរកឃើញយ៉ាងច្បាស់លាស់នៅថ្ងៃទី 10 ខែមីនា ឆ្នាំ 1977 ដោយ James L. Elliot , Edward W. Dunham, និង Jessica Mink ដោយប្រើឧបករណ៍ សង្កេតការណ៍ Kuiper Airborne ។ ការរកឃើញគឺគួរឱ្យភ្ញាក់ផ្អើល; ពួកគេមានគម្រោងប្រើ occultationនៃផ្កាយ SAO 158687 (ត្រូវបានគេស្គាល់ផងដែរថា HD 128598) ដោយ Uranus ដើម្បីសិក្សា បរិយាកាស របស់វា ។ នៅពេលដែលការសង្កេតរបស់ពួកគេត្រូវបានវិភាគ ពួកគេបានរកឃើញថា ផ្កាយនេះបានបាត់ខ្លួនមួយរយៈខ្លីពីការមើលចំនួន 5 ដងទាំងមុន និងក្រោយពេលដែលវាបានបាត់នៅពីក្រោយ Uranus ។ ពួកគេបានសន្និដ្ឋានថា ត្រូវតែមានប្រព័ន្ធរង្វង់ជុំវិញអ៊ុយរ៉ានុស។  ក្រោយមកពួកគេបានរកឃើញចិញ្ចៀនចំនួនបួនបន្ថែមទៀត។  ចិញ្ចៀនត្រូវបានថតដោយផ្ទាល់នៅពេលដែល Voyager 2 ឆ្លងកាត់ Uranus ក្នុងឆ្នាំ 1986 ។  Voyager 2 ក៏បានរកឃើញចិញ្ចៀនដែលខ្សោយចំនួនពីរបន្ថែមទៀត ដែលនាំឱ្យចំនួនសរុបដល់ 11 ។ 

នៅខែធ្នូ ឆ្នាំ 2005 កែវយឺតអវកាស Hubble បានរកឃើញចិញ្ចៀនមួយគូដែលមិនស្គាល់ពីមុន។ ធំជាងគេមានទីតាំងនៅឆ្ងាយជាងអ៊ុយរ៉ានុសពីរដងដូចរង្វង់ដែលគេស្គាល់ពីមុន។ ចិញ្ចៀនថ្មីទាំងនេះគឺនៅឆ្ងាយពី Uranus ដែលពួកគេត្រូវបានគេហៅថាប្រព័ន្ធចិញ្ចៀន "ខាងក្រៅ" ។ Hubble ក៏បានប្រទះឃើញផ្កាយរណបតូចៗចំនួនពីរផងដែរ ដែលមួយក្នុងចំណោមនោះ Mab ចែករំលែកគន្លងរបស់វាជាមួយនឹងរង្វង់ខាងក្រៅដែលទើបរកឃើញថ្មី។ ចិញ្ចៀនថ្មីនាំមកនូវចំនួនចិញ្ចៀន Uranian សរុបដល់ទៅ 13។  នៅខែមេសា ឆ្នាំ 2006 រូបភាពនៃចិញ្ចៀនថ្មីពី Keck Observatory បានផ្តល់ពណ៌នៃចិញ្ចៀនខាងក្រៅ៖ ខាងក្រៅបំផុតគឺពណ៌ខៀវ និងមួយទៀតពណ៌ក្រហម។  សម្មតិកម្មមួយទាក់ទងនឹងពណ៌ខៀវនៃរង្វង់ខាងក្រៅគឺថាវាត្រូវបានផ្សំឡើងដោយភាគល្អិតនៃទឹកកកទឹកពីផ្ទៃ Mab ដែលមានទំហំតូចល្មមដើម្បីបញ្ចេញពន្លឺពណ៌ខៀវ។  ផ្ទុយទៅវិញ ចិញ្ចៀនខាងក្នុងរបស់ Uranus មើលទៅដូចជាពណ៌ប្រផេះ។