ឧបាលិ: អតីតជាតិ

អតីតជាតិ 
 ពុទ្ធ​កាលព្រះ​បទុមុត្តរសម្មាសម្ពុទ្ធ 
ក្នុង​ជាតិ​មួយ លោក​បាន​កើត​ជា​ព្រាហ្មណ៍​ឈ្មោះ​សុជាត ជា​អ្នក​មាន​ទ្រព្យ​សម្បត្តិ​៨០​កោដិ នៅ​ក្នុង​ក្រុង​ហង្សវតី រៀន​សម្រេច​វិជ្ជា​ត្រៃវេទ ព្រម​ទាំង​គម្ពីរ​ពិសេស​ច្រើន​ប្រភេទ​ទៀត​ផ្នែក​ព្រហ្មញ្ញ​សាសនា។ កាល​តមក ក្នុង​ពេល​ព្រះ​បទុមុត្តរ​សម្មាសម្ពុទ្ធ​ទ្រង់​ឧប្បត្តិ​ឡើង​ក្នុង​លោក ទ្រង់​យាង​ទៅ​ប្រថាប់​ក្នុង​ក្រុង​ហង្សវតី ទ្រង់​បាន​សម្តែង​ព្រះ​ធម៌​ប្រោស​ពុទ្ធ​បិតា​ក្នុង​កណ្តាល​ជំនុំ គ្រានោះ​ព្រះ​អង្គ​បាន​ព្យាករណ៍​តាបស​មួយ​រូប​ឈ្មោះ សុនន្ទតាបស ថា ក្នុង​កាល​មួយសែន​កប្ប​ទៅ​អនាគត លោក​ជា​អ្នក​ប្រសើរ​ជាង​មនុស្សនិង​ទេវតាទាំងពួង បាន​ជា​សាវ័ក​ព្រះ​គោតម​សម្ពុទ្ធដែល​មាន​នាម​ថា បុណ្ណមន្តានីបុត្ត។ សុជាត​ព្រាហ្មណ៍​បាន​ឮ​ហើយ ត្រូវ​ការ​នឹង​ធ្វើ​បុណ្យ​ខ្លះ កាល​បាន​ឃើញ​ភិក្ខុ​មួយ​រូប​បាន​ទទួល​ការ​លើក​តម្កើង​ពី​ព្រះ​បទុមុត្តរសម្ពុទ្ធ ជា​កំពូល​ខាង​ទ្រទ្រង់​នូវ​ព្រះ​​វិន័យ ទើប​សុជាត​ព្រាហ្មណ៍ធ្វើបុណ្យ​ហើយ​ប្រាថ្នា អោយ​បាន​ជា​កំពូល​ផ្នែក​ទ្រទ្រង់​ព្រះ​វិន័យ​និង​បាន​កសាង​អារាម​ឈ្មោះ​ថា សោភណៈ ប្រគេន​ចំពោះ​ព្រះភិក្ខុសង្ឃ​ទាំង​ឡាយ មាន​ព្រះ​បទុមុត្តរ​សម្មា​សម្ពុទ្ធ​ជា​ប្រធាន។ លុះកសាង​សោភណារាម​ស្រេច​ហើយ បាន​ធ្វើ​ការ​ឆ្លង​អស់​ទ្រព្យ​ជា​ច្រើន​ទៀត ព្រះ​ពុទ្ធ​អង្គ​នោះ​បាន​ព្យាករណ៍​ថា សុជាតព្រាហ្មណ៍ បាន​កសាង​អារាម​ថ្វាយ​សង្ឃ​នេះ និង​បាន​ជា​អ្នក​ប្រកប​ដោយ​សេចក្តី​សុខ​ក្នុង​មនុស្ស​លោក និង​ទេវលោក​អស់​កាល​ដ៏​យូររ ហើយ​នឹង​បាន​ជា​សាវ័ករបស់​ព្រះ​សមណគោតមសម្ពុទ្ធ​ក្នុង​កប្ប​ទី១​សែន​ទៅ​អនាគត ដោយ​មាន​ឈ្មោះ​ថា ឧបាលិ។
 ព្រះ​រេវតបច្ចេកពុទ្ធ​ 

ក្នុង​កប្បទី​២ រាប់​អំពី​កប្ប​នេះ​ទៅ មាន​ក្សត្រ​ឈ្មោះ​អញ្ជស្ស មាន​តេជៈរក​ទី​បំផុត​គ្មាន មាន​យស​រាប់​មិន​បាន ជា​ម្ចាស់​ផែនដី​មាន​ទ្រព្យ​ច្រើន។ ព្រះ​ឧបាលិ លោក​ជា​ព្រះ​រាជ​បុត្រ​របស់​ស្តេច​អង្គ​នោះ ជា​ក្សត្រ​ឈ្មោះ​ចន្ទនៈ ជា​អ្នក​រឹង​ត្អឹងដោយ​ស្រវឹង​ព្រោះ​ជាតិ​ផង ព្រោះ​យស​ផង និង​ភោគៈ​ផង។ សម័យ​មួយ​ព្រះ​ចន្ទនៈ​ប្រាថ្នា​នឹង​យាង​ទៅកាន់​​ឧទ្យាន​ឡើង​ជិះ​ដំរី​ឈ្មោះ​សិរិកៈចេញ​ពី​នគរ​ចោម​រោម​ដោយ​ពល​ និង​ពួក​ដំរី​មាតង្គៈ​ចំនួន​១សែន។ ព្រះ​បច្ចេកពុទ្ធ​ព្រះ​នាម​រេវត ទ្រង់​បរិបូណ៌​ដោយ​ចរណៈ មាន​ទ្វារ​គ្រប់​គ្រង សង្រួម​ល្អ បាន​និមន្ត​មក​ចំពោះ​មុខ​ព្រះ​ចន្ទនៈ។ វេលា​នោះ​លោក​បាន​បរ​ដំរី​ទៅ​អោយ​បៀត​បៀន​ព្រះ​បច្ចេកពុទ្ធ​អង្គ​នោះ លំដាប់​នោះ​ដំរី​ក៏​ក្រោធ​ខឹង​មិន​លើក​ជើង។ លុះ​ឃើញ​ដំរី​ដូច្នោះ ព្រះចន្ទនៈ​ក៏​មាន​ចិត្ត​ខឹង​ក្រោធ​នឹង​ព្រះ​បច្ចេកពុទ្ធ​ជាម្ចាស់ បៀត​បៀន​ព្រះ​បច្ចេកពុទ្ធ​ហើយ​ក៏​ទៅ​ក្នុង​ឧទ្យាន។ កាលនោះ​ព្រះ​ចន្ទនៈ​មាន​ចិត្ត​នៅ​មិន​ស្ងប់​ អន្ទះ​អន្ទែង​ក្រហល់​ក្រហាយ ផែន​ដី​ដែល​មាន​សាគរ​ជាទី​បំផុត​ ហាក់​ដូច​ជា​ដុត​កំដៅ​លោក ទើប​លោក​ចូល​ទៅ​កាន់​សម្នាក់​ព្រះ​បិតា ហើយ​ក្រាប​បង្គំ​ទូល​ថា "យើង​ខ្ញុំបៀតបៀន​ព្រះ​បច្ចេកពុទ្ធ​ ដូច​បុគ្គល​បៀតបៀន​អាសិរពិស ឬ​ដូច​បុគ្គល​បៀតបៀន​គំនរ​ភ្លើង ឬ​ដូច​បុគ្គល​បៀតបៀន​ដំរី​មាន​ភ្លុក​ដែល​ចុះ​ប្រេង។ ព្រះ​បច្ចេកពុទ្ធ​អង្គ​នោះ​មាន​តបៈ​ដ៏​ខ្ពង់​ខ្ពស់ ក្លៀវក្លា ជា​ព្រះ​ជិនស្រី យើង​ខ្ញុំ​បៀត​បៀន​ហើយ យើង​ខ្ញុំ​ទាំង​អស់​គ្នា​នឹង​វិនាស យើង​ខ្ញុំ​នឹង​ញុំាង​ព្រះ​សយម្ភូជា​មុនី​អង្គ​នោះ​អោយ​អត់​ទោស​អោយ។ ប្រសិន​បើ​យើង​ខ្ញុំ​មិន​បាន​ញុំាង​ព្រះ​បច្ចេកពុទ្ធ​ដែល​មាន​ខ្លួន​ទូន្មាន​ហើយ មាន​ព្រះ​ហរទ័យ​ខ្ជាប់​ខ្ជួន​នោះ អោយ​អត់​ទោស​អោយ​ទេ ដែន​របស់​យើង​ខ្ញុំ​មុខ​ជា​វិនាស ក្នុង​ថ្ងៃ​ទី​៧ មិន​ខាន។ ក្សត្រ​៤​ព្រះ​អង្គ​ព្រះ​នាម សុមេខលៈ១ កោសិយៈ១ សិកវៈ១ សត្តកៈ១ ជា​មួយ​នឹង​សេនា​បាន​បៀតបៀន​ឥសី​ទាំង​ឡាយ ហើយ​​ដល់​នូវ​សេចក្តី​វិនាស។ ​"

ព្រះ​ចន្ទនៈ​ក៏​បាន​ចូល​ទៅ​គាល់​ព្រះ​សយម្ភូដើម្បី​នឹង​សំដែង​ទោស ពួក​បុរស​ទាំង​ពួង​ស្លៀក​សំពត់​ទទឹក មាន​ក្បាល​ទទឹក ធ្វើ​ក្រពុំម្រាមដៃ​ក្រាប​ទៀប​ព្រះបច្ចេកពុទ្ធ​ហើយ​ទូល​ថា "បពិត្រ​ព្រះ​អង្គ​មាន​ព្យាយាម​ធំ សូម​ព្រះ​អង្គ​អត់​ទោស សូម​ព្រះ​អង្គ​រម្ងាប់​ក្រវល់​ក្រវាយ សូម​ព្រះ​អង្គ​កុំ​ធ្វើ​ដែន​របស់​យើង​ខ្ញុំ​អោយ​វិនាស​ឡើយ។ ពួក​មនុស្ស​និង​ទេវតា ទាំង​អ្នក​ធ្វើ​ទាន ទាំង​អ្នក​យាម គេ​នឹង​យក​ញញួរ​ដែក​មក​ទម្លាយ​អំបែង​ក្បាល​យើង​ខ្ញុំ​សព្វៗ​កាល ប្រសិន​បើ​ព្រះ​អង្គ​មិន​អនុគ្រោះ​ទេ។"

ព្រះ​បច្ចេក​ពុទ្ធ​ត្រាស់​ថា "ភ្លើង​មិន​ឋិត​នៅ​ក្នុង​ទឹក ពូជ​មិន​ដុះ​នៅ​លើ​ថ្មភ្នំ ដង្កូវ​មិន​ឋិត​នៅ​ក្នុង​ឱសថ សេច​ក្តី​ក្រោធ​មិន​មាន​ក្នុង​ព្រះ​បច្ចេកពុទ្ធ​ទេ។ ផែនដី​មិន​កម្រើក សមុទ្រ​សាគរ​ប្រមាណ​មិនបាន អាកាស​រក​ទី​បំផុត​គ្មាន យ៉ាង​ណា​មិញ ព្រះ​បច្ចេកពុទ្ធ​ទាំងឡាយ​មាន​ព្យាយាម​ធំ មាន​ខ្លួន​ទូន្មាន​ អត់​ធន់ មាន​តបៈ ពួក​បុគ្គល​អ្នក​អំណត់​អត់​ធន់ មិន​លុះ​ក្នុង​អគតិ​។"

ព្រះ​បច្ចេកពុទ្ធ ទ្រង់​ត្រាស់​ដូច្នេះហើយ ក៏​ហោះ​ទៅ​តាម​អាកាស​ក្នុង​ទី​ចំពោះ​មុខ​មហាជន​ក្នុង​កាល​នោះ ទើបព្រះបាទ​ចន្ទនៈ​​រម្ងាប់​ក្រវល់​ក្រវាយ​របស់​ព្រះអង្គ។