ពិធីបុណ្យ: ពិធីរៀបចំបុណ្យសព

ពិធីរៀបចំបុណ្យសព

ពិធីនេះគឺជារបៀបបុរាណសុទ្ធសាធ ដែលបានដកស្រង់ចេញពីសាស្ត្រាស្លឹករិតដែលមានសេសសល់មួយក្បាលយកមកពីវត្តបារាយណ៍ខាងកើត ឃុំបារាយណ៍ ស្រុកកំពង់លាវ ខេត្តព្រៃវែង និង បានកែសម្រួលពាក្យពេចន៍ខ្លះៗ ។ មធ្មតាអ្នកជំងឺ ដែលមិនអាចព្យាបាលតទៅទៀត នោះច្បាស់ជាស្លាប់មិនខានឡើយ គេក៏រកអាចារ្យអ្នកចេះដឹងមកអង្គុយចាំក្បែរអ្នកជំងឺដើម្បីណែនាំវិធីផ្សេងៗតាមទំនៀមទម្លាប់មូលដ្ឋានរបស់បុរាណខ្មែរ ។ អាចារ្យដឹងថាមនុស្សឈឺធ្ងន់ពិតជាស្លាប់ គាត់ត្រូវរកក្រណាត់សប៉ុនៗបាតដៃ ឬធំជាងបន្តិចមកសរសេរពាក្យពេចន៍ជាភាសាបាលីដូចតទៅនេះ ចក្ខុសម្ជស្ស សោតសម្ជស្ស ឃានសម្ជស្ស ជីវ្ហាសម្ជស្ស កាយសម្ជស្ស មនោសម្ជស្ស ដាក់ជាក្រណាត់មួយផ្ទាំងតូចនោះ សរុប ៦ ផ្ទាំង រួចហើយដាក់នៅលើក្បាលអ្នកជំងឺ ទុកត្រៀមដល់កម្លាំងខ្សោយខ្លាំងទើបយកចេញ ។ ឲ្យរៀបចំ ទៀនធូប ស្លាត្រួយមកដាក់ទុកបង្កាលសម្រាប់ពេលស្លាប់ដាក់ឲ្យអោបប្រណម ។ អាចារ្យត្រៀមក្រណាត់ស ៥ ហត្ថ ឬលើសក៏បានមកចងជាទង់ព្រលឹងឲ្យហើយស្រេច ។ ពេលចងទង់ព្រលឹង សូត្របាលីថា ឥមំ ធជបដាកំ តាវតឹស ភវនេ ចេតិយស្ស ឧយ្យោជេមិ ឥមិនា និស្សនេ្ទន ។ សរសេរស្រេចហើយត្រូវដាក់ជាមួយនឹងព្រះពុទ្ធរូបដែលមានខ្សែពីទង់នោះមកភ្ជាប់ជាមួយស្លាត្រួយ ដែលយើងត្រៀមឲ្យអ្នកជំងឺប្រណមនោះ មិនឆ្ងាយមិនជិតល្មមអ្នកជំងឺមើលច្បាស់ ។ បន្ទាប់មកអាចារ្យក៏សុំឲ្យកូនចៅញតិផៅសន្តានរបស់អ្នកជំងឺមកជួបជុំដើម្បីសុំស្មាលាទោសនឹងអ្នកជំងឺសុំអភ័យទោសផ្សេងៗ និយាយតែពាក្យល្អៗដល់អ្នកជំងឺ នេះជាវិធីដែលអ្នករាល់គ្នាជួយជូនកុសលផលបុណ្យដែលខ្លួនបានធ្វើទៅឲ្យអ្នកជំងឺ បន្តមកក៏ឲ្យអាចារ្យទូន្មានប្រៀនប្រដៅថា ៖ "ហៃអ្នកមានវាសនាទាំងឡាយ ចូរអ្នកតាំងចិត្តឲ្យបរិសុទ្ធ កុំឲ្យអ្នកមានចិត្តខឹងសម្បារអ្វី ឬ គុំគួនចងពៀរវេរា នឹងអ្នកដទៃណាមួយឡើយ ។ អ្នកអើយ រូបយើងគេទាំងអស់គ្នាសព្វថ្ងៃ សឹងប្រកបដោយសេចក្តីស្លាប់ មកគ្របដណ្តប់ជាប់វិលវល់ក្នុងវដ្តសង្សារ កើតស្លាប់ៗកើត មានតែយើងទាំងអស់គ្នា តាំងចិត្តយកព្រះនិពា្វនជាអារម្មណ៍ទេ ទើបយើងអាចបញ្ចប់ការវិលវល់កើតស្លាប់យ៉ាងនេះ ។ រីឯរូបអ្នកត្រូវតាំងចិត្តរឹងប៉ឹងមានតែព្រះពុទ្ធ ព្រះធម៌ ព្រះសង្ឃទេទើបជាទីពឹងដ៏ឧត្តម ។ អ្នកកុំគិតមមៃស្រមៃមកប្រពន្ធ កូន ទ្រព្យសម្បត្តិអ្វីឡើយ មានតែតាំងចិត្តថ្វាយបង្គំព្រះពុទ្ធព្រះធម៌ ព្រះសង្ឃ និង នឹកគុណមាតាបិតា គ្រូឧបជ្ឈាយាចារ្យ ។ មិនតែប៉ុណ្ណោះអ្នកមានគុណក្តីក៏សូមស្មាលាទោសទាំងអស់ កុំឲ្យមានពៀរវេរាកម្មទៅមុខទៀត ។ អាចារ្យប្រាប់អ្នកជំងឺទៀតថា ៖ ទៀន ធូប ស្លាត្រួយទាំងនេះ យើងរៀបចំជូនដំណឹងឲ្យអ្នក ពេលរលាយបញ្ចុះខន្ធទៅហើយ ចូរអ្នកយកទៅថ្វាយបង្គំព្រះចូឡាមណីចេតិយ (Cūlāmani Cetiya) នៅឋានតាវតឹស (Tāvatimsa)  ឬឋានត្រៃត្រិង្ស (Trayastrimsa ឬទេវលោកមានទេវតា ៣៣ អង្គ) ឯសំពត់យើងចងជាទង់ព្រលឹងនេះ ជូនឲ្យអ្នកយកទៅថ្វាយបង្គំព្រះចូឡាមណីចេតិយផង ។ ម្យ៉ាងក្រែងអ្នកមានកម្មវេរាឯណាមួយហើយកម្មនោះមករារាំង ឃាំងឃាត់ទារបំណុលធ្វើឲ្យអ្នកវង្វេងផ្លូវ គឺមានទង់នេះជួយដល់អ្នកមានកម្មអាក្រក់នេះ មិនឲ្យមកជិតដល់អ្នកទេ ។ ហើយចូរអ្នកភាវនាជាប់ជានិច្ចថា "ពុទ្ធំ អរហំៗ" ដៃស្តាំកា្តប់ទង់ព្រលឹង ដៃឆ្វេងកាន់យកទៀន ធូប ស្លាត្រួយ តាំងចិត្តចំពោះព្រះចូឡាមណីចេតិយនៅឋានត្រៃត្រឹង្ស ។ ពេលទៅដល់ហើយអ្នកត្រូវតម្លើងទង់នេះលើកឡើងថ្វាយព្រះចេតិយ ។ រួចស្រេចហើយអ្នកឡើងទៅឈប់នៅស្ថានតុសិត (Tusita ឬទេវលោកមានទេវតា ៦ អង្គ) ជាទីសំណាក់អាស្រ័យនៃអ្នកប្រាជ្ញទាំងឡាយមានព្រះពោធិសត្វជាដើម ។ ល ។ ផ្តាំស្រេចហើយអាចារ្យយកក្រណាត់សដែលបានចារពីមុនទុកលើក្បាលដំណេកនោះ មកគ្របទ្វារទាំង ៦ គឺ ចក្ខុសម្ជស្សទ្វារ (ដាក់នៅថ្ងាស) សោតសម្ជស្សទ្វារ (ដាក់ស៊កក្រោមក្បាល) ឃានសម្ជស្សទ្វារ (ដាក់គ្រប់បបូរមាត់ខាងលើ) ជីវ្ហាសម្ជស្សទ្វារ (ដាក់នៅចង្កាខាងក្រោម) កាយសម្ជស្សទ្វារ (ដាក់នៅដៃប្រណម្យ) និង មនោសម្ជស្សទ្វារ (ដាក់នៅទ្រូង) ។ 

អាចារ្យត្រូវពិនិត្យបើដង្ហើមខ្យល់ព្រះអភិធម្មដង្ហក់ញាប់ឡើងៗ ត្រូវអុជទាន ធូប ថ្វាយបង្គំព្រះ រួចហើយអាចារ្យតាំងភាវនា នវហារាទិគុណ និង វត្តគុណ គឺសូត្រ អតិ្ថឥស្មឹវិភង្គ និង សូត្រព្រះពុទ្ធគុណសារចុះឡើងតែឧស្សាហ៍ផ្លុំត្រចៀកអ្នកជំងឺឲ្យរឿយៗ ។ បន្ទាប់មកសូត្រជាប់រហូតដូចជាកៅវដាធម៌ផ្សេងៗទៀតតាមដោយប្រាជ្ញាខ្លួនចេះចាំស្ទាត់ ។ ពេលនេះអ្នកខ្លះស្ទាត់កម្មដ្ឋានក៏ឲ្យអង្គុយកម្មដ្ឋាន បញ្ជូនកុសលឲ្យបុគ្គលនោះទៅ ។ ក្រៅពីនេះមានប៉ុន្មាននាក់ឲ្យស្រែកឡើងទាំងអស់គ្នាថា ពុទ្ធអរហំ ឲ្យព្រមៗគ្នាធ្វើយ៉ាងណាកុំឲ្យឮសព្វសំឡេង មាន់ ទា ឆ្កែ ឆ្មា ឬសំឡេងទួញយំសោកសៅឡើយ ឲ្យឮតែស័ព្ទព្រះធម៌ដ៏វិសេស ។ 

លុះដល់ខ្យល់ព្រះអភិធម្មមកដល់ដើមក (ដកចង្ការមាន់) ឲ្យអុជទៀនកល្បមួយ ។ ទៀនយើងយកប្រវែងចង្អុលដៃមកក្រិតជាបីអន្លើ (ធ្វើរបៀបនេះចាស់ៗចង់ដឹងថាតើមនុស្សធ្វើទុក្ខអស់ប៉ុន្មានក្រិតនេះ) ពេលបុគ្គលនោះផុតរលត់ហើយ ឲ្យគ្របមុខទុកកុំប៉ះពាល់ខ្លួនឡើយ លុះដល់កំរិតមួយឲ្យយកក្រណាត់សរសេរអក្សរ ដែលយើងដាក់នោះចេញពីកន្លែងផ្សេងៗមាន ថ្ងាស ឬ ចង្កាជាដើម ។ ឲ្យនិមន្តព្រះសង្ឃបួនអង្គ ឬ ២ អង្គតាមលទ្ធភាព បើគ្មានព្រះសង្ឃ អាចារ្យក៏បាន រួមនឹងអ្នកផ្សេងទៀតត្រូវចេះធម៌ទឹកនោះ សូត្រភវតុ… ៣ ចប់ ។ រួចអាចារ្យ ឬក៏ឲ្យកូនចៅបិទមាត់ត្រឡប់ភែ្នក បន្ទាប់មកលើកឡើងចំអាស់ឲ្យជ្រះស្អាត ដោយយកទឹកសំបូរ ទឹកម្ជូរ ស្រោចជាក្រោយ ។ រួចមកយកក្រាស់ធ្វើពីឫស្សីសិតសក់ក្រោយ ៣ ដង រួចចោលក្រាស់ដោះចេញទៅ (ចាស់ៗថាដើម្បីកើតធម៌សង្វេគរាល់គ្នា) ថាគេត្រលប់ទៅវិញហើយយើងទាំងអស់គ្នាតែងតែទៅទាំងអស់គ្នាជាមិនខាន ។ ស្រេចកាលហើយ យកប្រេង ម្សៅ គ្រឿងក្រអូបលាបអស់ទាំងខ្លួន ។ បន្ទាប់ហែកក្រណាត់ស ៤ ហត្ថស្លៀកដណ្តប់ថ្នាក់ទៅមុខ ៤ ហត្ថទៀតស្លៀកថ្នក់ទៅក្រោយ ៤ ហត្ថទៀតពពានាឆៀងស្មា យកកន្សែង ១ ចំអាមគ្រប់មុខ យកក្រណាត់ស ១២ ហត្ថក្រាលជាសំពត់ស្នប់ ដោយដាក់រុំអំបោះជាខ្សែបាស ខាងក្រោមខ័ណ្ឌនៅក ១ ដើមទ្រូង ១ ចង្កេះ ១ ជើង ១ ។ រូចមកលើកបុគ្គលដាក់លើស្នប់ លើកដៃឲ្យប្រណមកាន់ស្លាត្រួយ ទៀន ធូប និង យកប្រាក់សាច់ ឬមាសតាមលទ្ធភាពបង់ក្នុងមាត់គ្របរុំឲ្យណែនដោយយកម្ជុលមកខ្ទាស់ក៏បាន ទើបចងខ្សែបាសសម្លាប់មុខទាញប្រទាក់គ្នាពីលើមកក្រោមទៀត ។ ពេលចងខ្សែបាសអាចារ្យសូត្រថា សពេ្វពុទ្ធា ពលប្បត្តា… ។ 

បន្ទាប់មកអ្នកម្ចាស់ផ្ទះត្រូវសំពះរកអាចារ្យយោគី និង យោគី (ភ្លុក) រកអ្នកណាចេះដឹងរាក់ជ្រៅទោះចាស់ក្តីក្មេងក្តីតាមតែបាន ។ បន្ទាប់មករៀបគ្រឿងប្រឡុងមួយចំនួន គ្រឿងបញ្ចុះកំពង់ (អាហារចំណី) មួយចំណែក ។ គ្រឿងប្រឡុងបានទៅព្រះសង្ឃ ។ គ្រឿងបញ្ចុះកំពង់បានទៅយោគី ។ ឯប្រដាប់ទាំងនោះអាស្រ័យធនធាននៃគ្រួសារមាន ក្រ ។ ឯទង់បង្ហូតអាស្រ័យមូលដ្ឋាន មួយក្តី ២ ក្តីតាមលទ្ធភាព ។ 

បន្ទាប់មកកូនចៅកោរសក់ស្លៀកពាក់ស កាន់ទុក្ខ និមន្តព្រះសង្ឃ ៤ ឬ៨អង្គ សូត្រធម៌អនិច្ចា មាតិកា កុសលា អវិជ្ជា បង្សុកូល ។ រួចហើយឲ្យលើកបុគ្គលដាក់ក្តារមឈូស ។ ឯអាចារ្យយោគីសមាទានសីល ៨ ឲ្យជាប់ ។ រួចហើយអុជទៀនត្បូង ។ ប្រដាប់រៀបទៀនត្បូងមាន ស្រូវមួយកញ្ជើ ប្រាក់តាមលទ្ធភាព សំពត់ ៥ ហត្ថ ចេកទុំមួយស្និត កាំបិតស្លាមួយ ចង្កៀងប្រេងមួយ ក្អមទឹកមួយដាក់លើស្រូវក្នុងកញ្ចើ ។ អាចារ្យយោគីអុជប្រទីបនោះឡើងសន្មតថា ជាទៀនត្បូង ។ ពេលអុជប្រទីបសូត្រថា ៖ ឥមំ ទីឃបទីបំ ឧយ្យោជេមិ ។ ចំពោះទានត្បូងនោះ អាចជាចន្លុះខ្លាញ់ក៏បាន (ពីដើមអុជចន្លុះរកមនុស្សមា្នក់មកអង្គុយចាំកៀកចន្លុះ ទោះប្រុស ស្រី ក្មេង ចាស់ក៏បាន) អាចារ្យផ្តាំអ្នកកៀសទៀននោះ ។ ឯវត្ថុទាំងនោះត្រូវបានអ្នកអង្គុយចាំកៀសនោះ បន្ទាប់មកនិមន្តព្រះសង្ឃ ឬ គ្រហស្ថសូត្រធម៌កំដរចាំបុគ្គលនោះ ។ អាចារ្យយោគីត្រូវឧទ្ទិសកុសលដល់សព អ្នករក្សាសីល ៨ ក្តី អ្នកចាំរក្សាទៀនត្បូងក្តី អ្នកកាន់ទង់ព្រលឹងក្តី អ្នកសូត្រធម៌កៅវដាក្តី បានន័យថាប្រមូលអានិសង្សនៃអ្នកខំប្រឹងប្រែងទាំងអស់ជូនដល់បុគ្គលស្លាប់នោះ ។ បន្ទាប់មកត្រូវរកយោគី (ភ្លុក ៤ នាក់) មកឲ្យអាចារ្យយោគីប្រដៅទូន្មានធម៌ថា អ្នកទាំងអស់អើយ យើងជាអ្នកកាន់បុគ្គលៈ ចូរអ្នកដម្កល់ចិត្តឲ្យជាប់នឹងភាវនាថា ពុទ្ធនុស្សតិ… កុំឲ្យដាច់ហាមក្រមាច់ក្រមើម សើចលេងព្រោះអំពើនេះមិនចំរើនដល់អាត្មាយើងឡើយ ។ បន្ទាប់មកពិធីរំកិលបុគ្គលចេញពីផ្ទះ បើបុគ្គលនេះធុំក្លិនហើយ អ្នកនៅផ្ទះទាំងអស់ត្រូវអនុញ្ញាតឲ្យភ្លុក សុំបើកជញ្ជាំងក្បាលដំណេក ឬ ជញ្ជាំងចុងជើង ដោយសមគួរដល់ធម៌ ។ រួចមកឲ្យនិមន្តព្រះសង្ឃបង្សុកូលបុគ្គលនៅលើផ្ទះតែម្តង លុះព្រះសង្ឃនិមន្តចេញហើយ ភ្លុកយោគីអុជទៀនបង្វិលពពិលជាឧត្តរាវដ្ត ដោយថា ៖ ពុទ្ធាស្សតិ…អានាបានស្សតិ ទាំង ១០ នោះឈ្មោះថា អនុស្សតិកម្មដ្ឋាន ។ បង្វិល ៣ ជុំរួចហើយបង្វិលបុគ្គលចេញចាកផ្ទះ ។ ម្ចាស់ផ្ទះយកក្អមទឹកស្រោចលើថ្មជើងក្រានក្តៅរួចធាក់ទម្លាក់ទៅដើម្បីរម្ងាប់កម្មពៀរវេរាផ្សេងៗ (ទំនៀមថាជាការកើតធម្មសង្វេគដល់អ្នកនៅរស់ )។ 	

តទៅនេះនិយាយពិធីដង្ហែបុគ្គល ៖

របៀបហែបុគ្គលទៅកាន់ប៉ាឆាដើម្បីបូជាត្រូវនិមន្តព្រះសង្ឃមួយអង្គគង់ធ្វើព្រះអភិធម្ម និង មានព្រះសង្ឃ អមបុគ្គលសូត្រមតិកា ។ អាចារ្យយោគីកាន់ទង់ព្រលឹង ដើរបន្ទាប់ពីលោកអភិធម្មដោយភាវនាថា រក្ខានុបស្សនា… ដោយសូត្រមិនដាច់ឡើយ ។ អ្នកប្រាយលាជ ដើរបន្ទាប់ពីអាចារ្យយោគីដៃចាប់លាជបាចទៅមុខ ក្រោយ ឆ្វេង ស្តាំ ឲ្យកើតសង្វេគថា រូបយើងទាំងឡាយកើតមកហើយ ស្លាប់ចោលឆ្អឹង ស ស្ងាចនៅលើមហាប្រថពី ដូចដែលលាជនេះត្រឡប់ពុំបានឡើយ ។ អ្នកប្រាយលាជភាវនាថា ៖ មរណធម្មាមិ្ហ មរណំ អនតីតោ កុំឲ្យភ្លេចឡើយ ។ ឯអ្នកបួសមុខភ្លើងត្រូវឲ្យទូលខ្សែស្បូវភ្លាំង បន្ទាប់ពីអ្នកប្រាយលាជ ក៏ឲ្យភាវនាថា ៖ មរណធម្មោម្ហិ មរណំ អនតីតោ កុំភ្លេចឡើយ ។ ត្រូវរំពឹងថា យើងម្នាក់ៗមានសេចក្តីស្លាប់ជាធម្មតា គ្មាននរណានឹងកន្លងបានឡើយ យើងចេញសាងបព្វជ្ជា និង ស្វែងរកកុសលក្នុងព្រះនិពាន្តឲ្យឃើញ​ច្បាស់​ហើយប្រោសអ្នកដ៏មានគុណឲ្យរួចផង ។ ចំពោះភ្លុកទាំង ៤ សែងបុគ្គលនោះក៏ភាវនាថា រូបំ អនិច្ចំ វេទនា អនិច្ចា សញ្ញ អនិច្ចា សង្ខារាអនិច្ចា វិញ្ញាណំ អនិច្ចំ ឯអ្នកដទៃទៀតដែលជួយសែងរាល់គ្នា ក៏រួមពិចារណាដូចគ្នាដែរ ។ ពេលសែងបុគ្គលត្រូវសែងក្បាលទៅមុខ ។ ដល់ទីប៉ាឆាត្រូវដាក់បុគ្គលនោះចុះ អាចារ្យយោគីបូលសុំទឹកដី ។