navinnseab/khmer-wikipedia-article huggingface dataset:
អ៊ូ វីរៈ: សិទ្ធិមនុស្ស​នៅ​កម្ពុជា

សិទ្ធិមនុស្ស​នៅ​កម្ពុជា 
 
ដោយ​ធ្វើ​ការ​ក្នុង​ផ្នែក​ច្បាប់ និង​សុខុមាល​ភាព​សាធារណៈ លោក អ៊ូ វីរៈ បាន​ត្រឡប់​មក​ប្រទេស​កម្ពុជា​វិញ និង​បាន​បង្រៀន​ផ្នែក​សេដ្ឋកិច្ច​នៅ  សាកលវិទ្យាល័យ​បញ្ញាសាស្ត្រ , ភ្នំពេញ។ លោក​បាន​ចូល​រួម​ជាមួយ​មជ្ឈមណ្ឌលសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា ក្នុង​តួនាទី​ជា​នាយក​ផ្នែក​តស៊ូ​មតិ និង​ទំនាក់​ទំនង​សាធារណៈ នៅ​ឆ្នាំ​២០០៥ ហើយ​បាន​ក្លាយ​ជា​ប្រធាន​នៅ​ឆ្នាំ២០០៧។

លោក​បាន​ដឹក​នាំ​សម្ព័ន្ធភាព​ដើម្បី​សេរីភាព​បញ្ចេញ​មតិ​នៅ​កម្ពុជា (AFEC) ដោយ​ធ្វើ​ការ​ជាមួយ​អង្គការ​ផ្សេងៗ​ទៀត ដើម្បី​ផ្សព្វផ្សាយ និង​ការពារ​សេរីភាព​នៃ​ការ​បញ្ចេញមតិ ព័ត៌មាន និង​ការ​ជួបជុំ​គ្នា​នៅ​កម្ពុជា។ លោក​ក៏​ជា​អនុប្រធាន​ក្រុមការងារ​នៃ​អង្គការ​មិន​មែន​រដ្ឋាភិបាល (Cambodian NGO Working Group) ដើម្បី​បង្កើត​គណៈ​កម្មការ​សិទ្ធិ​មនុស្ស​ជាតិ និង​អង្គការ​សិទ្ធិ​មនុស្ស​អាស៊ាន ។
អ៊ូ វីរៈ: មើល​ផង​ដែរ

មើល​ផង​ដែរ 
មជ្ឈមណ្ឌលសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា
 សិទ្ធិមនុស្សនៅកម្ពុជា
នយោបាយកម្ពុជា
កឹម សុខា
អ៊ូ វីរៈ: តំណភ្ជាប់​ខាង​ក្រៅ

តំណភ្ជាប់​ខាង​ក្រៅ 
មជ្ឈមណ្ឌល​សិទ្ធិ​មនុស្ស​កម្ពុជា (CCHR) 

Category:សកម្មជនសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា
អ៊ូប៊ុនទូ

220px|thumb|right|អ៊ូប៊ុនទូ ២២.០៤ TLS
thumb|150px

ក្រុមហ៊ុន/អ្នកអភិវឌ្ឍ Canonical Ltd. / Ubuntu Foundation
ក្រុមប្រព័ន្ធដំនើរការ Unix-like
ស្ថានភាពការងារ ដំនើរការ
ទំរង់កូដ ឥតគិតថ្លៃ និងបើកចំហ (ដោយមានករណីលើកលែងខ្លះ)
ការចេញមុនដំបូង ២០ តុលា ២០០៤
ការចេញមានលំនឹងចុងក្រោយ 11.04 (Natty Narwhal) / ២៨ មេសា ២០១១
ការចេញគ្មានលំនឹងចុងក្រោយ 11.10 (Oneiric Ocelot) / ២ មិថុនា ២០១១
ភាសា ច្រើនភាសា (លើសពី៥៥ភាសា)
វិធីធ្វើឲទាន់សម័យ APT
កម្មវិធីគ្រប់គ្រងកញ្ចប់ dpkg (ផ្សេងទៀតដូចជា Synaptic ក៏មានផងដែរ)
ប្រភេទរចនាបទ i386, AMD64
ប្រភេទខឺនែល Linux (Monolithic)
ផ្ទាំងសំរាប់ប្រើប្រាស់ជាទូទៅ 10.04, 10.10: GNOME 2.x
                            11.04: Unity នៅពីលើ GNOME 2.x
                            11.10: Unity នៅពីលើ GNOME 3.x
កម្មសិទ្ធបញ្ញា ភាគច្រើនជា GNU GPL និងកម្មសិទ្ធិបញ្ញាឥតគិតថ្លៃជាច្រើនទៀត និងកម្មសិទ្ធិបញ្ញាបិទជិតខ្លះ
គេហទំព័រផ្លូវការ ubuntu.com

Ubuntu គឺជាប្រព័ន្ធដំនើរការមួយ ដែលផ្អែកលើ Debian GNU/Linux ហើយត្រូវបានចែកចាយជា សូហ្វវែរឥតគិតថ្លៃ និងកូដបើកចំហ។ វាត្រូវបានដាក់ឈ្មោះតាមទស្សនៈរបស់ជនជាតិអាហ្វ្រិកខាងត្បូងថា Ubuntu (មនុស្សធម៌ឆ្ពោះទៅរកអ្នកដទៃ)។
Ubuntu ត្រូវបានរចនាឡើងជាសំខាន់ចំពោះ Desktop ទោះបីជាប្រភេទសំរាប់ Netbook និង Server ក៏មានផងដែរ។ ស្ថិតិក្នុងអ៊ិនធឺណែតបានសន្មតថាចំនួនប្រើប្រាស់របស់ Ubuntu នៅលើកុំព្យូទ័រ Desktop មានប្រហែល ៥០% ហើយបង្ហាញថាមានការកើនឡើងក្នុងការប្រើប្រាស់ជា Server។ Ubuntu មានការប្រើប្រាស់ក្នុងពិភពលោកប្រហែល១២លាននាក់លើ Desktop ហើយវាត្រូវបាន DistroWatch គិតថាជាប្រភេទLinux ដែលមានប្រជាប្រិយភាពជាងគេ។
Ubuntu ត្រូវបានឧបត្ថម្ភដោយក្រុមហ៊ុននៅចក្រភពអង់គ្លេសឈ្មោះ Canonical Ltd. គ្រប់គ្រងដោយសហគ្រិនអាហ្វ្រិកខាងត្បូងម្នាក់ ឈ្មោះ Mark Shuttleworth. ក្រុមហ៊ុនទទួលបានប្រាក់ចំនូលដោយលក់ការផ្តល់ជំនួយបច្ចេកទេស និងសេវាកម្មទាក់ទងនឹង Ubuntu, រីឯប្រព័ន្ធដំនើរការខ្លួនវានៅតែឥតគិតថ្លៃទាំងស្រុង។

 មុខងារ
Ubuntu ត្រូវបានផ្សំឡើងដោយកញ្ចប់សូហ្វវែរជាច្រើន ដែលភាគច្រើនត្រូវបានចែកចាយក្រោមកម្មសិទ្ធិបញ្ញាឥតគិតថ្លៃ។ ករណីលើកលែង នោះគឺ Driver មួយចំនួន។ Ubuntu ផ្ចង់ទៅលើភាពប្រើប្រាស់, សុវត្ថិភាព និងលំនឹង។ Ubiquity installer អនុញ្ញាតឲ Ubuntu តំឡើងទៅលើថាសរឹងតាមរយៈLive CD ដោយមិនចាំបាច់បើកកុំព្យូទ័រឡើងវិញបន្ទាប់ពីតំឡើងរួច។ Ubuntu ក៏ផ្ចង់ផងដែរទៅលើ
ភាពដែលអាចប្រើប្រាស់បាន និងសកលភាវូបនីយកម្ម ដើម្បីឆ្ពោះទៅដល់មនុស្សឲបានកាន់តែច្រើន។
Ubuntu ត្រូវបានតំឡើងជាមួយកម្មវិធីជាច្រើនដូចជា LibreOffice (OpenOffice មកដល់ជំនាន់ 11.04), Firefox, Empathy (Pidgin ក្នុងជំនាន់មុន 9.10), Transmission, GIMP (ក្នុងជំនាន់មុន 11.04) និងល្បែងស្រាលៗមួយចំនួនទៀតដូចជា Sudoku និងអុក។ កម្មវិធីបន្ថែមដែលមិនត្រូវបានបញ្ចូលមកអាចនឹងត្រូវបានទាញយកនិងតំឡើងដោយ Ubuntu Software Center រឺ Synaptic។ Ubuntu ក៏អាចប្រើកម្មវិធីសំរាប់ Microsoft Windows បានផងដែរតាមរយៈ Wine រឺក៏កម្មវិធីមួយចំនួនដូចជា VMWare Workstation និង VirtualBox។

 តំរូវការ
Ubuntu Desktop បច្ចុប្បន្នគាំទ្ររចនាបទ x86 ទាំង 32-bit និង64-bit។ ការគាំទ្រមិនផ្លូវការមាន PowerPC, IA-64 (Itanium) និង Playstation 3 (យ៉ាងណាក៏ដោយ Sony បានដកការគាំទ្រជាផ្លូវការសំរាប់OtherOS ក្នុងFirmware 3.21 ថ្ងៃទី ១ មេសា ២០១០) ក៏ដូចជារចនាបទProcessorចល័ត ARM ផងដែរ (ក្នុងករណីទូរស័ព្ទ HTC HD2)។ GPU ដែលអាចប្រើប្រាស់បានចាំបាច់សំរាប់ ប្រើប្រាស់រូប ភាពមានចលនា រួមទាំង Unity។ ក្នុងករណីដែលមិនអាចប្រើបាន ផ្ទាំងប្រើប្រាស់នឹងវិលទៅរក GNOME 2.

 តម្រូវការUbuntu 22.04.3 LTS  Desktop  Server Processor (x86) ជាមួយ i686  2GHz  1GHz អង្គចងចាំ  4GB  384MiB កន្លែងទំនេរក្នុងថាសរឹង  25GB  5GB ទំហំអេក្រង់  640x480  1024x768
អ៊ូប៊ុនទូ: ការចេញផ្សាយ

ការចេញផ្សាយ
 កំណែ  កាលបរិច្ឆេទចេញផ្សាយ  // 14.04 TLS  2014-04-17 16.04 TLS  2016-04-21 18.04 TLS  2018-04-26 20.04 TLS  2020-04-23 22.04 TLS  2022-04-21 23.04  2023-04-20
អ៊ូសបេគីស្ថាន

ប្រទេសអ៊ូសបេគីស្ថាន. This source gives the British pronunciation as , rather than  found in CEPD. It also does not list the  variant in American English. ដោយមានឈ្មោះផ្លូវការថា សាធារណរដ្ឋអ៊ូសបេគីស្ថាន (ភាសាអ៊ូសបេក៖ Oʻzbekiston Respublikasi) គឺជាប្រទេសជាប្រទេសគ្មានដីគោកទ្វេរដងនៅអាស៊ីកណ្តាល ប្រទេសនេះត្រូវបានហ៊ុំព័ទ្ធដោយប្រទេសគ្មានដីគោកចំនួនប្រាំគឺ ប្រទេសកាហ្សាក់ស្ថានទៅភាគខាងជើង ប្រទេសកៀគីស្ថានទៅភាគឦសាន ប្រទេសតាជីគីស្ថានទៅភាគអាគ្នេយ៍ ប្រទេសអាហ្វហ្កានីស្ថានទៅភាគខាងត្បូង និងប្រទេសតួកមេនីស្ថានទៅភាគនិរតី រដ្ឋធានីនិងទីក្រុងធំបំផុតរបស់ប្រទេសនេះគឺទីក្រុងតាស្កិន ប្រទេសអ៊ូសបេគីស្ថានគឺជាផ្នែកមួយនៃពិភពក្រុមភាសាតួគីក ក៏ដូចជាសមាជិកនៃអង្គការរដ្ឋតួគីក ភាសាអ៊ូសបេកគឺជាភាសានិយាយភាគច្រើននៅក្នុងប្រទេសអ៊ូសបេគីស្ថាន សាសនាឥស្លាមគឺជាសាសនាលេចធ្លោនៅអ៊ូសបេគីស្ថាន ជនជាតិអ៊ូសបេកភាគច្រើនជាមូស្លីមស៊ុននី"Chapter 1: Religious Affiliation". The World's Muslims: Unity and Diversity. Pew Research Center's Religion & Public Life Project. 9 August 2012. Retrieved 4 September 2013.
អ៊ូហាន

អ៊ូហាន ( , Wuhan) គឺជាទីរួមខេត្តហ៊ូប៉ី សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន និងជាទីក្រុងដែលសំបូរមនុស្សរស់នៅច្រើនបំផុតនៅចិនភាគកណ្ដាល។ វាសណ្ដូកនៅលើទំនាបជាំងហានខាងកើតចំចំណុចប្រសព្វកាត់គ្នាពាក់កណ្ដាលនៃទន្លេយ៉ាងសេ និង ទន្លេហាន។ ផុសចេញពីបណ្ដុំនៃទីក្រុងបី ​អ៊ូឆាង ហានខូវ និង ហានយ៉ាង អ៊ូហានត្រូវបានគេស្គាល់ថាជា ច្រកឆ្លងកាត់នាំមុខគេរបស់ខេត្តទាំងប្រាំបួន វាជាដំណុំដឹកជញ្ជូនសំខាន់ ដែលមានផ្លូវដែក ផ្លូវថ្នល់ និង ផ្លូវល្បឿនលឿនរាប់សិបឆ្លងកាត់ទីក្រុងនេះ។ ពីព្រោះតែតួនាទីសំខាន់នៅក្នុងការដឹកជញ្ជូនក្នុងស្រុកបែបនេះហើយ អ៊ូហានជួនកាលត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជា ឈីកាហ្គោរបស់ចិន។ វាក៏ត្រូវបានគេស្គាល់ដែលថាជាមជ្ឈមណ្ឌលនយោបាយ សេដ្ឋកិច្ច ហិរញ្ញវត្ថុ វប្បធម៌ អប់រំ និង ដំណឹកជញ្ជូននៃចិនភាគកណ្ដាល។ ទីក្រុងអ៊ូហាននេះ ដំបូងបានគេហៅដូច្នេះនៅឆ្នាំ១៩២៧ មានអត្រាប្រជាជន ១០.០២០.០០០ នាក់ (គិតត្រឹម២០១១)  ដែលមានអ្នករស់នៅអចិន្ត្រៃយ៍ប្រហែល ៦.៤៣៤.៣៧៣ នាក់ ក្នុងបរិវេណក្រុង។ នៅទសវត្សឆ្នាំ១៩២០ អ៊ូហានធ្លាប់ជារដ្ឋធានីនៃរដ្ឋាភិបាលគួមិងតាង (គ.ម.ត.) ឆ្វេងនិយមដឹកនាំដោយ វ៉ាង ជិងវ៉ី ប្រឆាំងនឹង ជាំង ខាយចៀក ក៏ជារដ្ឋធានីនាសម័យសង្គ្រាមនៅឆ្នាំ១៩៣៧ផងដែរ។
អ៊ូហ្គូស្ត ប៉ាវី

Category:Articles with hCards
អ៊ូហ្គូស្ត ហ្សង់-ម៉ារី ប៉ាវី (កើតថ្ងៃទី៣១ ឧសភា ១៨៤៧ - ថ្ងៃទី៧ ខែមិថុនា ឆ្នាំ១៩២៥ Pavie, Auguste (1847-1925), Bibliothèque nationale de France ) គឺជាមន្ត្រីរាជការអាណានិគមបារាំង អ្នករុករក និងអ្នកការទូត ដែលមានសារៈសំខាន់ក្នុងការបង្កើតអាព្យាបាលរបស់បារាំងលើប្រទេសឡាវ ក្នុងរយៈពេលពីរទសវត្សរ៍ចុងក្រោយនៃសតវត្សទី១៩។ បន្ទាប់ពីការងារដ៏យូរនៅក្នុង ប្រទេសកម្ពុជា និង កូសាំងស៊ីន លោកប៉ាវីបានក្លាយជាអនុប្រធានកុងស៊ុលបារាំងដំបូងគេនៅទីក្រុងហ្លួងប្រាបាង ក្នុងឆ្នាំ១៨៨៦ ហើយទីបំផុតបានក្លាយជាអគ្គទេសាភិបាលទីមួយ និងជារដ្ឋមន្ត្រីពេញសមត្ថភាពនៃអាណានិគមបារាំងដែលទើបបង្កើតថ្មីនៃប្រទេសឡាវ ។
អ៊ូហ្គូស្ត ប៉ាវី: អាជីពដំបូង

អាជីពដំបូង 
ធ្វេង|រូបភាពតូច| ទិដ្ឋភាពខេត្តកំពតពីស្ថានីយ៍ភ្នំបូកគោ
កើតនៅ ទីក្រុងឌីណាន ក្នុង ប្រីតានី ដែលជាកូនប្រុសរបស់អ្នកបង្កើតគណៈរដ្ឋមន្ត្រី អ៊ូហ្គូស្ត ប៉ាវី មិនមានជាការទូតធម្មតាទេ។ គាត់​មិន​មាន​ការ​ហ្វឹកហ្វឺន​អ្វី​ទាំង​អស់​ក្នុង​នាម​ជា​មន្ត្រី​យោធា​ឬ​នៅ​ក្នុង​ក្រុម សាលាមហាវិទ្យាល័យ ។ ជំនួសមកវិញ ដោយការរំពឹងទុកនៃការផ្សងព្រេងនៅទឹកដីឆ្ងាយ គាត់បានចូលបម្រើកងទ័ពនៅឆ្នាំ១៨៦៤ នៅអាយុដប់ប្រាំពីរឆ្នាំ។  ក្នុង​ឆ្នាំ ១៨៦៩ គាត់​ត្រូវ​បាន​គេ​បង្ហោះ​ទៅកូសាំងស៊ីន ជា​ផ្នែក​នៃ​កង​ទ័ព​ជើង​ទឹក ​។ គាត់​ត្រូវ​បាន​គេ​ហៅ​ឱ្យ​ត្រឡប់​ទៅ​បម្រើ​យោធា​នៅ​ប្រទេស​បារាំង​វិញ​នៅ​ឆ្នាំ​បន្ទាប់​ក្នុង​អំឡុង​ពេល ​សង្រ្គាម​បារាំង​-ព្រុចស៊ីស ជា​កន្លែង​ដែល​គាត់​បាន​ឡើង​ដល់​ឋានន្តរស័ក្តិ ជាពលទាហាន ។ នៅឆ្នាំ១៨៧១ គាត់បានត្រលប់ទៅកូសាំងស៊ីនវិញ ជាផ្នែកមួយនៃរដ្ឋបាលមូលដ្ឋាននៃសេវាប្រៃសណីយ៍ និងទូរលេខ ដែលស្ទើរតែភ្លាមៗត្រូវបានតែងតាំងជាប្រធានការិយាល័យទូរលេខតូចមួយនៅកំពង់ផែកម្ពុជាដាច់ស្រយាលនៃខេត្តកំពត ជាកន្លែងដែលគាត់បានបម្រើការអស់មួយទសវត្សរ៍។ 

ការបង្ហោះនៅកំពតបានផ្តល់ឱកាសឱ្យ លោកប៉ាវី ទទួលបានចំណេះដឹងស៊ីជម្រៅអំពីឥណ្ឌូចិន វប្បធម៌ និងភាសារបស់ពួកគេ។   ជនជាតិអ៊ឺរ៉ុបម្នាក់ក្នុងចំណោមជនជាតិអ៊ឺរ៉ុបតិចតួចបំផុតក្នុងការតាំងទីលំនៅនៅទន្លេកំពតក្រោមភ្នំដំរី គាត់ "ទៅស្រុកកំណើត" ស្ទាត់ជំនាញខ្មែរ ដើរដោយជើងទទេរ និងពាក់មួកធំទូលាយដូចដែលគាត់បានគូសផែនទីតំបន់ខាងក្រោយនៃប្រទេសកម្ពុជា ដោយកត់ត្រានូវអ្វីៗទាំងអស់ដែលគាត់ បានរកឃើញចំណាប់អារម្មណ៍។ វិធីសាស្រ្តរបស់លោកបានជំរុញឱ្យមានប្រតិកម្មចម្រុះ៖ ការជ្រមុជរបស់គាត់នៅក្នុងជីវិតកម្ពុជាត្រូវបានរិះគន់ដោយមន្ត្រីបារាំងនៅកូសាំងស៊ីន។  ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ មន្ត្រីបារាំងម្នាក់បានកត់សម្គាល់នៅពេលនោះថា "នៅក្រោមរូបរាងនៃភាពទន់ខ្សោយខាងរាងកាយ មានភាពវៃឆ្លាតជាច្រើនដែលដាក់ឱ្យធ្វើការជាមួយនឹងថាមពល និងកម្លាំងនៃឆន្ទៈដោយមិនស្មើគ្នា" ។  ក្នុងអំឡុងពេលនេះ លោកប៉ាវីបានមើលការខុសត្រូវលើការកសាងខ្សែទូរលេខរវាង ភ្នំពេញ និងកំពត។
អ៊ូហ្គូស្ត ប៉ាវី: បេសកកម្ម Pavie

បេសកកម្ម Pavie 
រូបភាពតូច|250x250ភីកសែល| ក្បួនដង្ហែដំរីមកពី Mission Pavie, Volume VII
រូបភាពតូច| ផែនទី​ឥណ្ឌូចិន ទាក់ទង​នឹង Missions Pavie
ក្នុងអំឡុងពេលបេសកកម្មផ្សេងៗរបស់គាត់ Pavie បានគ្រប់គ្រងតំបន់ចំនួន   , ធ្វើដំណើរ 30,000 គីឡូម៉ែត្រ នៅតំបន់ខ្ពង់រាបខាងជើង និងខាងកើតទន្លេមេគង្គ ដើរដោយដំរី ឬចុះតាមដងទន្លេតាមក្បូន ប្រមូលព័ត៌មានវិទ្យាសាស្ត្រយ៉ាងច្រើន។ គាត់ត្រូវបានអមដំណើរដោយក្រុមជំនួយការរហូតដល់ 40 នាក់ ជាមួយនឹងជំនាញដ៏ធំទូលាយមួយ ចាប់ពីបុរាណវិទ្យារហូតដល់ entomology ខ្លះដូចជាអ្នកការទូត - វេជ្ជបណ្ឌិត Pierre Lefèvre-Fontalis និង immunologist Alexandre Yersin ក្លាយជាមនុស្សល្បីល្បាញនៅក្នុងសិទ្ធិរបស់ពួកគេ។ មនុស្សជាច្រើនត្រូវបានបណ្តុះបណ្តាលនៅ École Cambodgienne ក្នុងទីក្រុងប៉ារីស ដែល Pavie បានជួយរកឃើញនៅឆ្នាំ 1885 ។ ក្រោយមកវានឹងក្លាយជា École Coloniale ក្នុងឆ្នាំ 1889 ហើយក្រោយមកនៅតែជា École nationale de la France d'Outre-Mer នាពេលបច្ចុប្បន្ន។ Pavie បានខិតខំប្រឹងប្រែងយ៉ាងពិសេសដើម្បីធានាថា École ក៏បានបណ្តុះបណ្តាលជំនួយការជនជាតិដើមភាគតិច ដោយផ្ទាល់អមដំណើរអ្នកចូលសញ្ជាតិខ្មែរដំបូងគេទៅកាន់ប្រទេសបារាំង។ ដើម École Coloniale មានទីតាំងនៅ 2 avenue de l'Observatoire ដែលបច្ចុប្បន្នជាការិយាល័យប៉ារីសនៃ រដ្ឋបាល École nationale d'administration ។ 

បេសកកម្មដំបូង Pavie ពីឆ្នាំ 1879 ដល់ឆ្នាំ 1885 បានគ្របដណ្តប់តំបន់នៃប្រទេសកម្ពុជា និងសៀមខាងត្បូងរហូតដល់ទីក្រុងបាងកក។ បេសកកម្មទីពីរ ពីឆ្នាំ 1886 ដល់ឆ្នាំ 1889 បានគ្របដណ្តប់ភាគឦសាននៃប្រទេសឡាវ និងការរុករក ទន្លេខ្មៅ នៅតុងកឹងរហូតដល់ ទីក្រុងហាណូយ ។ បេសកកម្មទីបី ពីឆ្នាំ 1889 ដល់ឆ្នាំ 1891 ពាក់ព័ន្ធនឹងការរុករក ទន្លេមេគង្គ ពី Saigon ទៅ Luang Prabang ។ បេសកកម្មទីបួន ពីឆ្នាំ 1894 ដល់ឆ្នាំ 1895 ពាក់ព័ន្ធនឹងតំបន់នៃប្រទេសឡាវជាប់ព្រំដែនជាមួយ ប្រទេសចិន និង ភូមា នៅច្រាំងខាងឆ្វេងនៃ ទន្លេមេគង្គ រហូតដល់ ទន្លេក្រហម ។
អ៊ូហ្គូស្ត ប៉ាវី: ការចូលនិវត្តន៍

ការចូលនិវត្តន៍ 
ពេលចូលនិវត្តន៍ពីតំណែងខ្ពស់ គាត់បានត្រឡប់ទៅប្រទេសបារាំងវិញនៅឆ្នាំ 1904 ហើយបានកំណត់ទៅធ្វើការរៀបចំការរំលឹក និងការសង្កេតរបស់គាត់សម្រាប់ការបោះពុម្ពផ្សាយ។ រវាងឆ្នាំ 1898 និង 1921 គាត់បានផលិតការងារច្រើនភាគ គឺ La mission Pavie, A la conquête des coeurs និង Contes du Cambodge, du Laos និង du Siam ។  នៅឆ្នាំ 1906 គាត់ត្រូវបានគេតែងតាំងជា Grand Officer នៃ Légion d'honneur ។  គាត់បានស្លាប់នៅ Thurie, Brittany ។
អ៊ូហ្គូស្ត ប៉ាវី: ការងារ

ការងារ 

 បេសកកម្ម Pavie en Indochine ឆ្នាំ 1879–1895 ។ វ៉ុល 7 ប៉ារីស៖ ឡឺរ៉ូស ១៨៩៨-១៩១៩។
 A la conquête des coeurs: Le Pays des millions d'Eléphants ។ ប៉ារីស សាកលវិទ្យាល័យ Presses Universitaires de France ឆ្នាំ ១៩៤២។
 ការប្រកួតប្រជែងប្រជាជននៅប្រទេសកម្ពុជា ឡាវ និងប្រទេសសៀម ។ ទីក្រុងប៉ារីស: Leroux, 1903 ។
 The Pavie Mission Indochina Papers 1879-1895, Bangkok: White Lotus, 1996។ 6 វ៉ុល។ ការបកប្រែជាភាសាអង់គ្លេសដោយ Walter EJ Tips of Vols ។ I-VI នៃ បេសកកម្ម Pavie en Indochine ។
 Pavie, Auguste: Mission Pavie, Indochine, 1879-1895 ។ ភូមិសាស្ត្រ និង នាវាចរណ៍ VII ។ ទិនានុប្បវត្តិ de Marche (1888-1889) ។ រាត្រី​សៀម (១៨៩១-១៨៩៣) ទីក្រុងបាងកក៖ ផ្កាឈូកស, ឆ្នាំ ១៩៩៩, បោះពុម្ពឡើងវិញនៃភាគទី ៧ (១៩១៩) នៃ បេសកកម្ម Pavie en Indochine ។
អ៊ូឡង់បាទ័រ

thumb|alt=|ទិដ្ឋភាពតំបន់កណ្ដាលរដ្ឋធានីអ៊ូលេនបាធរ ឆ្នាំ ២០១៥
អ៊ូលេនបាធរ () ដែលមានន័យថា វីរបុរសក្រហម គឺជារដ្ឋធានី និងជាទីក្រុងធំជាងគេរបស់ប្រទេសម៉ុងហ្គោលី ។ គិតត្រឹមឆ្នាំ ២០១៤ រដ្ឋធានីនេះមានប្រជាជនរស់នៅប្រមាណ ១.៣ លាននាក់ ដែលចំនួននេះគឺប្រហាក់ប្រហែលទៅនឹងពាក់កណ្ដាលនៃចំនួនប្រជាជនសរុបរបស់ប្រទេសម៉ុងហ្គោលី ។ រដ្ឋធានីនេះស្ថិតនៅក្បែរចំណុចកណ្ដាលនៃភាគខាងជើងប្រទេស ហើយវាស្ថិតក្នុងជ្រលងទន្លេធូល និងនៅរយៈកម្ពស់ប្រមាណ ១៣០០ ម៉ែត្រពីនីវ៉ូសមុទ្រ ។ ទីក្រុងនេះជាមជ្ឈមណ្ឌលវប្បធម៌ ឧស្សាហកម្ម ហិរញ្ញវត្ថុ និងបណ្ដាញទូរគមនាគមន៍នៃប្រទេសម៉ុងហ្គោលី ។
អ៊េលវិស ផ្រេសលី

រូបភាពតូច|អ៊េលវិស ផ្រេសលី
អ៊េលវិស ផ្រេសលី (; ៨ មករា ១៩៣៥–១៦ សីហា ១៩៧៧) គឺជាអ្នកចម្រៀងនិងតារាសម្ដែងប្រុសអាមេរិច ចាត់ទុកថាជារូបតំណាងវប្បធម៌ដ៏សំខាន់បំផុតមួយនៃសតវត្សទី ២០ គាត់ត្រូវបានគេសំដៅជាញឹកញាប់ថាជា ស្តេចនៃរ៉ុកអែនដ៍រ៉ូល (King of Rock and Roll)
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ្នកចម្រៀងអាមេរិច
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:តារាសម្តែងអាមេរិច
អ៊ែង​ហ្គ្រី បឺដ

អ៊ែងហ្គ្រី បឺដ (Angry Birds) គឺវីដេអូហ្គេមមួយដែលត្រូវបានធ្វើដោយក្រុមហ៊ុនបង្កើតហ្គេមចំពោះកុំព្យូទ័រនៃប្រទេសហ្វាំងឡង់ រ៉ូវីអូ អេនធើធេនមិនថ៍ (Rovio Entertainment)។

thumb|right|200px|សញ្ញាអ៊ែបអ៊ែងហ្គ្រី បឺដនៅiOS។
អ័រធួរ ហាម៉ុង

អ័រធួរ ហាម៉ុង (ថ្ងៃទី ១៣ ខែសីហា ឆ្នាំ ១៨៩៦ ដល់ថ្ងៃទី ២១ ខែកក្កដា ឆ្នាំ ១៩៧៩) សញ្ជាតិ អាមេរិក គឺជាអ្នកផ្សព្វផ្សាយសាសនាដំបូងគេនៅ កម្ពុជា ។ គាត់បានបណ្តុះបណ្តាលនៅ មហាវិទ្យាល័យ Nyack ហើយបានមកដល់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ជាលើកដំបូងក្នុងនាមជាអ្នកផ្សព្វផ្សាយសាសនាគ្រិស្ត និងសាសនាសម្ព័ន្ធ (CMA) ក្នុងឆ្នាំ ១៩២១ ហើយបានបម្រើរយៈពេលពីរឆ្នាំនៅទីក្រុងសៃហ្គន ប្រទេសវៀតណាម។  ចូលប្រទេសកម្ពុជានៅខែមករា ឆ្នាំ ១៩២៣ ជាមួយប្រពន្ធថ្មីរបស់គាត់ឈ្មោះ អេសធើរ Rev. Arthur L. Hammond, History of Missionary Work in Cambodia (unpublished manuscript) គាត់បានចាប់ផ្តើមបកប្រែ ព្រះគម្ពីរ ទៅជា ភាសាខ្មែរ នៅឆ្នាំ ១៩២៥។  គម្ពីរសញ្ញាថ្មីត្រូវបានបញ្ចប់នៅឆ្នាំ ១៩៣៤  ប៉ុន្តែវាមិនទាន់ដល់ឆ្នាំ ១៩៥៤ ដែលព្រះគម្ពីរទាំងមូល (KOV) ត្រូវបានបោះពុម្ពជាចុងក្រោយ។  Towards a Christian Pastoral Approach to Cambodian Culture p29 Gerard Ravasco - 2006 "Arthur L. Hammond and his wife, both Americans of the Evangelical Church left Saigon and settled in Phnom Penh. ... of a Catholic from Battambang, a translation of the New Testament was completed in 1934, and the entire Bible in 1940. " World vision 38-39 World Vision International - 1994 "US missionary Arthur Hammond begins translating the Bible into the Khmer language. 1933: Hammond completes translation of New Testament. 1954: Hammond's translation of Khmer Bible is finally published. 1965: Almost all Protestant ..."
អ្នកកាត់ត

thumb|right|250px|ការធ្វើកម្មសិក្សារបស់សាលា ដុន បូស្កូខេត្តព្រះសីហនុ​ការកាត់ត គឺ របៀប រឺក៏វិធីក្នុងជ្រើសយក បរិវច្ឆភាព ដូចជា ការសរសេរ  ភ្នែក អាចស្ដាប់ឬ ហើយនិង​ បណ្តាឯកសារZDS ព័ត៌មាន ការនាំទៅដើម្បីឆ្លងកាត់ប្រព័ន្ធ ដើម្បីធ្វើបន្តឲ្យបាន ត្រឹមត្រូវ ការសង្ខេប ការរៀបចំ ហើយនិងការកែប្រែ រឺកាត់ត ការសម្ដែង ជាមួយនិង ចេតនារបស់អ្នកផលិត ដើម្បីកែប្រែ អោយមានភាពជាក់លាក់ត្រឹមត្រូវ ហើយនិងបញ្ចប់ការងារ។
ការកាត់ត ជាធម្មតាគឺជារបៀបនៃគំនិតរបស់អ្នកនិពន្ធនៃការចាប់ផ្តើមសំរាប់ ធ្វើការជាមួយឯកសារទាំងផ្ទាល់ ហើយអ្វីដែលត្រូវ ធ្វើបន្តទៀតនោះគឺ ជាសហការគ្នា រវាងអ្នកនិពន្ធ​ហើយនិងអ្នកកាត់ត ដើម្បីបង្កើតដូចជា៖ ការកាត់តគឺជាប្រតិបត្តិដែលរាប់បញ្ចូលទាំងការ បង្កើតជំនាញ ការទាក់ទងរបស់មនុស្ស ហើយនិងការរៀបចំអោយមានភាពជាក់លាក់នៃវិធីសាស្រ្តមួយ។
អ្នកកាត់ត: <span style="font-family: khmer os muol light; font-size:120%;color:blue;">ការបោះពុម្ពព័ត៌មាន</span>

ការបោះពុម្ពព័ត៌មាន 
មានការបោះពុម្ពផ្សេងៗពីគ្នា នៅកន្លែងបោះពុម្ព តួយ៉ាងដូចជា ស្វែងរកជំនួយការមកធ្វើជាអ្នកបោះពុម្ព ដើម្បីធ្វើការរាយការណ៍ដើម្បីធ្វើការបោះពុម្ព ជាបុគ្គល ហើយនិងនាយកគ្រប់គ្រង ដែលធ្វើការរាយការណ៍ពីការប្រត្តិបត្តិការរបស់អ្នកកាត់តដែលធំជាងគេ។ អ្នកកាត់តដែលមានប្រតិបត្តិការធំជាងគេ ត្រូវមានទំនួលខុសត្រូវដើម្បីធ្វើការអភិវឌ្ឍ ផលិត ដើម្បីជួយបន្តរហូតដល់បានសម្រេច មានការបោះពុម្ពផ្សព្វផ្សាយដែលមានលក្ខណៈតូចជាង ទាំងនោះមានការដើរតួជាផ្នែកដូចជាៈ កាសែត ទស្សនាវដ្តី វីដេអូ បទចម្រៀង។ល។
អ្នកកាត់ត: <span style="font-family: khmer os muol light; font-size:120%;color:blue;">ប្រតិបត្តិការរបស់អ្នកកាត់ត</span>

ប្រតិបត្តិការរបស់អ្នកកាត់ត
អ្នកកាត់តដែលមានស្នាដែល្អ ពេលខ្លះអ្នកកាត់តទាំងនោះបានធ្វើការជាមួយ មាតិការ ឬក៏ប្រធានអ្នកកាត់ត។ មនុស្សបែបនេះជាទៅគឺជាមនុស្សដែលមានទំនួលខុសត្រូវលើខ្លួនខ្ពស់សម្រាប់ មាតិការចំពោះមហាជន។ នេះគឺជាការលើកលែងដ៏ធំមួយរបស់ការសែត រឺព័ត៌មាន ដែលជាធម្មតាមានការបំបែកពីគ្នា របស់អ្នកកាត់ត សំរាប់វាចារណកថា ហើយនិងគំនិត នៅលើទំព័រ ដើម្បីបំបែកក្នុងការរាយការណ៍ ហើយនិងវាចារណកថានៃមាតិកា។ អ្នកកាត់តធ្វើការជាមួយ ការរៀបចំប្រកាសកិច្ចផ្សព្វផ្សាយ សំរាប់ជាខ្នាតគំរូសម្រាប់ការសម្ដែងសិល្បៈ ហើយនិងអភិវឌ្ឍបុគ្គល។ អ្នកកាត់ត គឺជាមនុស្សដែលមានទំនួលខុស សំរាប់ការអភិវឌ្ឍ ហើយនិងរក្សាទុក នូវការផ្សាយជូនដល់មិត្តស្និតស្នាល។ នៅក្នុងកម្មវិធី ការប្រគុំតន្រ្តី ជាមួយអ្នកផ្សាយ ហើយនិងប្រតិបត្តិគណៈកម្មាធិការ។ អ្នកកាត់តធ្វើប្រតិបត្តិការ ហើយជាមនុស្សមានទំនួលខុសត្រូវ សំខាន់ខាងយុទ្ធសាស្រ្ត ហើយនិងគម្រោងនៃសហប្រតិបត្តិការ។ ការងាររបស់អ្នកកាត់ត គឺមានផលចំពោះក្បាលនៅលើកាសែត ហើយនិងមានអានុភាពទៅលើគិនិតសំខាន់របស់មាតិកា។
អ្នកកាត់ត: <span style="font-family: khmer os muol light; font-size:120%;color:blue;">ការកំណត់ពេលវេលា</span>

ការកំណត់ពេលវេលា
អ្នកកាត់តនៅឯក្រុមហ៊ុនកាសែត អ្នកគ្រប់គ្រងកាសែតព័ត៌មាន និងធ្វើអោយមានការកើនឡើងនៃការងារ។ ការកែប្រែកាសែតព័ត៌មាន បានបង្កើនការផ្លាស់ប្តូរញយៗ នែចំណងជើងរបស់អត្ថបទ ហើយ និងមុខងារ មានដូចជា៖
 ប្រធាន រឺក៏អ្នកគ្រប់គ្រងរបស់អ្នកកាត់ត ដែលប្រហែលគេអោយឈ្មោះថាប្រធាន អ្នកកាត់ត រឺក៏ពេលខ្លះៗគ្រាន់តែជាប្រធានរបស់អ្នកកាត់ត និង ពេលខ្លះទៀតគឺគ្រាន់តែជាជំនួយការ រីក៏ជាតំណាង   
 អ្នកគ្រប់គ្រង អ្នកកាត់ត (មានន័យថាអ្នកគាត់ ជាញឹកញាប់តែងតែភ្ជាប់គ្នាជាពីដំណាក់កាល គឺបន្ទាប់ពីអ្នកកាត់តដែលមានឋានៈ ខ្ពស់ជាងគេ)
 អ្នកកាត់តព័ត៌មាន ដែលមើលខុសត្រូវផ្នែកកាសែតព័ត៌មាន
 អ្នកកាត់ត កាត់តទំព័រ ដែលអ្នកកាត់បានមើលខុសត្រូវ ហើយមានទំហំទំព័រនៃការកាត់។ អ្នកកាត់ត គឺជាញឹកញាប់តែងអង្គុយនៅលើកៅអីដើម្បីធ្វើការកាត់ត ហើយនិងចាត់ចែងសរសេររបៀបនៃការកាត់ត។ ទំព័រកាត់ត អ្នកកាត់តអាចគ្រប់គ្រងអក្សរ ដើម្បីអោយអ្នកកាត់ត រឺក៏មានទំព័រថ្មីមានលក្ខណៈ ល្អ។ការផ្លាស់ប្ដូរមានកិច្ចការ ហើយនិងការចាក់ចែង ដើម្បីអាចកែប្រែតួអក្សរ រឺក៏ផ្លាស់ប្តូរ។
 ក្នុងផ្នែក រឺក៏ចំណែករបស់អ្នកកាត់ត ហើយនិងជំនួយការរបស់ពួកគេ មានដូចជា៖ អ្នកជំនាញ អ្នកដែលមានល្បី ហើយនិងរូបភាពផ្នែកកីឡា រឺក៏រូបភាពអ្នកកាត់ត
 ការចម្លងរបស់អ្នកកាត់ត
 អ្នកអានរបៀបនៃអ្នកកាត់ត ឬក៏[[សាធារណៈ]អ្នកកាត់ត គឺពេលខ្លះៗបានដឹងពីរបៀប ដែលមានការពន្យល់ ពីសំណាក់អ្នកអាន ហើយនិងមានទំនួលខុសត្រូវ​ ជាមួយពួកគេ
 ការធ្វើរបស់អ្នកកាត់ត ដែលមានការជ្រើសរើស ហើយនិងបានថែមចំណងជើង មកពីផ្នែកផ្សេងៗនៃសេវាកម្មអន្តរជាតិ ហើយនិងជាធម្មតាមាននៃការចំនងតុក
មានក្រុមអ្នកកាត់តនៅឯទីក្រុង បានប្រើភាពខុសគ្នា គឺនៅភាគខាងអាមេរិកខាងជើង ហើយនិងអាមេរិកខាងត្បូង ជាកន្លែងដែលអ្នកកាត់តមានការយោងទៅតាមភាពមានការហ៊ានទទួលខុសត្រូវ សំរាប់ទំហំព័ត៌មាន នៃការសែតព័ត៌មានក្នុងស្រុក ដើម្បីធ្វើការផ្សាយក្នុងតំបន់( ពេលខ្លះៗផងដែរ គេបានអ្នកកាត់តថាម៉េត្រូ)​ ហើយបន្ទាប់មកនៅក្នុងចក្រភពអង់គ្លេស ដែលជាកន្លែងដែល អ្នកកាត់មានភាពហ៊ានទទួលខុស សំរាប់ទំហំនៃអ្នកជំនួញ នៅក្នុងទីក្រុងឡុងដ៌ ហើយនិងដោយការបោះឆ្នោត ទំហំនៃជំនួញ ហើយនិងប្រាក់ពីន័យផង។
អ្នកកាត់ត: <span style="font-family: khmer os muol light; font-size:120%;color:blue;">សៀវភៅអ្នកប្រាជ្ញនិងការសរសេរព័ត៌មាន</span>

សៀវភៅអ្នកប្រាជ្ញនិងការសរសេរព័ត៌មាន
សៀវភៅអ្នកប្រាជ្ញរបស់អ្នកកាត់ត ហើយនិងការសរសេរព័ត៌មាននេះ គឺមានការបោះពុម្ព ជាមួយទំនួលខុសត្រូវដែលមានលក្ខណៈពិសេស ក៏ទទួលរបស់អ្នកកាត់ត របស់គណៈកម្មការក្នុងចក្រភពអង់គ្លេស ដែល មានកិច្ចសន្យាជាមួយនិងអ្នកនិពន្ធ​ដើម្បីបង្កើត ការចម្លង ដែលជាបំណងរបស់អ្នកកាត់ត  រឺជាផលិតកម្មមួយ ដែលបានរកឃើញចម្លងតាម ដំណាក់កាលរបស់វា មកពីសៀវភៅសរសេរដោយដៃ ឆ្លងកាត់ដំណាក់កាលលោតចុះលោតឡើងរបស់សៀវភៅនេះ ហើយនិងជាធម្មតាមមានការស្មាន​យ៉ាងច្រើននៃថវិកា ហើយនិងគម្រោងពេល ដែលមានទំនួលខុសត្រូវ  ហើយនិងអ្នកកាត់តចម្លង ឬការសរសេរដោយដៃរបស់អ្នកកាត់ត ដែលមានការសម្តែង​ដើម្បីកិច្ចការការងារនៃការចម្លងរួច​សម្រាប់បញ្ចូលទៅក្នុងទម្រង់នៃការបោះពុម្ព។
មានភាពផ្ទុយគ្នាយ៉ាងច្រើននៅការកែក្នងការចំលង សៀវភៅអ្នកប្រាជ្ញហើយនិងការសរសេរព័ត៌មាន ហើយនិងការចំលងប្រភេទផ្សេងទៀតនៃការផ្តេក ក្នុងការដាក់ពាក្យសុំជាខ្នាតគំរូចំលង របស់សាធារណជន។ មានសាធារណជនដែលជាអ្នកប្រាជ្ញាជាច្រើន មានការចូលចិត្តជាងនូវ របៀបនៃការណែនាំ ជាធម្មតាមានរៀបចំរបស់ Marriam-Webster ដែលមានវចនានុក្រមនៃវិទ្យាល័យ ហើយនិងអ្នកកាត់តឈ្មោះ Chicago Manual នៃរបៀប រចនាបថរបៀបនៃMLA រឺក៏ការប្រកាសកិច្ចការរបស់ដែលបានធ្វើដោយដៃក្នុងសហរដ្ឋអាមេរិក រឺក៏មានច្បាប់ថ្មីនៅក្នុងចក្រភពអង់គ្លេស។ ច្បាប់ថ្មីរបស់រដ្ឋជាចំណែកមួយ"Hart's Rules" សម្រាប់ការរៀបចំពុម្ព ហើយនិងអ្នកអានដើម្បីបោះពុម្ព ដោយសាកលវិទ្យាល័យ Oxford​ បានបង្ហាញនៅក្នុងឆ្នាំ ១៨៩៣​។ ចាប់តាំងពី
អ្នកប្រាជ្ញជានិច្ចកាល មានភាពខ្លាំងក្នុងការណែនាំ ហើយជាញឹកញាប់មានអ្នកបោះពុម្ពផ្សាយនិងបានទទួលទុកជារបស់ខ្លួន នូវរបៀបផ្សេងៗពីគ្នា។ សម្រាប់ការជម្រឺត ដែលមានចូលចិត្តសម្រាប់ពន្យល់ តាមចិត្តវិជ្ជាតាមរបៀប APA តាមភាសាមួយភ្លែក​ តាមរបៀប MLA ។ ទាំងនេះការ​​​​​​​​ណែនាំដែលមានបានជួយជា សំលេងនៃគំនិតដែលអាចជួយ​ទាញអាគតដ្ឋានដែលអាចជួយបំពេញនៃប្រភព  ហើយនិងធ្វើអោយមានការបង្ហាញយ៉ាងត្រឹមត្រូវនៃគំនិតរបស់បណ្ឌិត។

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ព័ត៌មានវិទ្យា
អ្នកការសែត

អ្នក​ដែលមានអាជីព​ជាអ្នកកាសែតមួយរូបគឺ​​​​​ត្រូវពឹងផ្អែកទៅលើការអនុវត្តន៏ជាច្រើនដូចជាការសើបអង្គេត​ការធ្វើសេចក្ដីរាយការណ៏ចំពោះព្រឹត្តិការណ៏ណាមួយ​ត្រូវអោយមានលក្ខណះទូលំទូលាយដល់អ្នក
អានគ្រប់ពេលវេលាទាំងអស់។ បើទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយអាជីពជា អ្នកកាសែតតែងតែមានភាពប្រែប្រួល ហើយក៏មានគុណសម្បត្តិនិងគុណវិបត្តិមួយចំនួនដែរក្នុងការធ្វើព័ត៍មានណាមួយ​អ្នកការសែត ត្រូវរិះគិតពិចារណា អោយបានល្អ និងមានភាពទាក់ទាញ ចំពោះអ្នកអានក្នុងការ ផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មាន នីមួយៗ។​ ស្របតាមនោះដែរការរៀបចំបង្កើតនូវព័ត៍មានទាំងឡាយដែលមានលក្ខណះទាក់ទងទៅនឹងផ្នែករដ្ធបាល​ផ្នែកធ្វើជំនួញ​អ្នកកាសែតត្រូវដឹងអោយបានច្បាស់ពីវប្បធមឬប្រវតិ្ត នៃទិដ្ធភាពនោះផងដែរ ដួចជាសិល្បះ និងការកំសាន្តជាដើម៕នៅក្នុងនោះដែរក៏ត្រូវ​មានការបូកបញ្ជូលជាមួយនឹងអ្នកត្រួតពិនិត្យសារពត័មាន​អ្នកថតរូប ហើយក៏ត្រូវមានអ្នកកត់ត្រាផងដែរ។
លោកJohann Caroluus’s Relation aller Fumemmen und Gidenck wurdigen​ គឺជាអ្នកប្រវត្តិវិទូ
មួយរូបដែលបាននឹកឃើញបង្កើតនូវការសែតព័ត៍មានលើកដំបូងចេញជាសាធារណះនៅក្នុងឆ្នាំ១៦០៥
នៅ Strassburg។
ការសែតព័ត៍មាន ដែលចេញជាផ្លូវការលើកដំបូងគឺ English daily courant ចាប់ពីឆ្នាំ១៧០២​ដល់១៧៣៥។
សង្គមមួយ ដែលមានលក្ខណះជឿនលឿនក្លាយទៅជាអ្នកផ្តល់សារព័ត៍មាន​ជាមតិយោបល់ សាធារណៈ ដូចជាមនុស្សម្នាក់បានផ្តល់ជាម្ហូបអាហារទៅដល់នណារម្នាក់ផងដែរ៕
ក៏ប៉ុន្តែបញ្ជីរឺស្ថានការណ៏ស្តីពីការសែតផ្សេងៗនៃMass mediaស៊ុទ្ធតែស្ថិតនៅក្រោមការត្រួតពិនិត្យ និងផ្តល់ជាមតិយោបល់ពីអ៊ិនធឺណែតទាំងអស់។
អ្នកការសែត: ប្រវត្តិនៃអ្នកសារព័ត៌មាន

ប្រវត្តិនៃអ្នកសារព័ត៌មាន
ការ​សែតព័ត៌មាន លើកដំបូងត្រូវបានរៀបចំ​ក្នុងសតវត្ស​ទី១៧​ នៅប្រទេសអង់គ្លេស​។ រយៈ​ពេលពីរ​អាទិត្យ​ ម្ដង​ការជោគជ័យ​ផ្សេងៗ​ នៃការសែត​ព័ត៌មាន​អង់គ្លេស ដែលបាន​ត្រឡប់មកក្នុង​អាថ៌កំបាំង​គឺ​ ការសែតប្រចាំថ្ងៃ(The Dialy Courant)។ ការសែតព័ត៌មាន​ដំបូង​នៅ រដ្ឋខលលោនិច(Colonics) នៃសហរដ្ឋអាមេរិចមាន​ដូចជា​ លោក ប៊េនចាម៊ីន ហឺរីស(Benjamin Harris)គឺ ចំណងជើងដំបូងនៃទំព័រជាច្រើន របស់កាសែតដែលបានចេញផ្សាយ និង Domestick​ ត្រូវបាន​បោះពុម្ព​ផ្សាយនៅឆ្នាំ​1690 ប៉ុន្ដែមួយរំពេជ​សោះត្រូវបាន​បិទទ្វា​រ ដោយសារ​គ្មានអ្វី​អះអាង​តាម​បទបញ្ជាថា​ជាអ្នកការសែត។កាសែតសហរដ្ឋអាមេរិច ដែលល្បីជាង​គេក្នុង​សម័យកាល​នោះត្រូវបាន​ប្រឆាំង ដោយរាជរដ្ឋាភិបាល​ចក្រ​ភពអង់គ្លេស ​ជាលទ្ធផល​ចក្រភពអង់គ្លេសបាន​ដាក់ទណ្ឌកម្ម ហើយរារាំង​ដំណើរការ។ ពេលនោះមាន​ពីរឬបីរយការសែត​ព័ត៌មាន​ក្នុង សហរដ្ឋអាមេរិចអំឡុងឆ្នាំ១៨០០។ ក្នុងឆ្នាំ១៨៣៣ការសែត​ប៊(Benjamin Day បានបើក​សម្ភោធ The Sun (ញ៉ូយ៉ក) ហើយបាន​បង្កើត​ Penny Press ។ ការសែត​ Day’s papers បានដាក់បញ្ចូល​ដែលពោពេញដោយ​មានការ​ភ្ញាក់ផ្អើល​​ និង​ សម្ដៅ​ទៅលើ​កិច្ចការរបស់​ក្រុម​អ្នកស្ដាប់​ ការលក់មាន​តំលៃ​ច្រើន​មហាសាល ។
ក្នុងកំឡុងពេល​ សង្គ្រាមស៊ីវិល ការថតរូប​ ការអនុញ្ញាតិ្ដ​ត្រង់​វិចិត្រ​កម្ម​ក្នុងសារព័ត៌មាន​ និង​ ទូរលេខ​វិទ្យា​ ការបង្កើនល្បឿន​យ៉ាង​សំខាន់ត្រូវបាន​អភិវឌ្ឍន៍។ ក្នុង​ឆ្នាំ ១៨៤៦ The Associated Press បាន​ប្រើ​សេវ៉ា​តាមរយៈ​ខ្សែត្រូវ​បាន​បង្កើត​រូបរាង​ឡើង​ដូច​ជា រួម​សហការ​គ្នា​ផ្សេងៗ រវាង​ការសែត​ព័ត៌មាន​ធំៗបី​ឬបួន​ ដើម្បី​ចែក​រំលែក​ព័ត៌មាន​ ដែលបាន​មក​ដល់​តាមរយៈ​ទូរលេខពីអ៊ឺរ៉ុប។ អេភ៊ី(AP)ឥឡូវនេះ​ជា ពាក្យ​ដែលចំនាស់​នៅក្នុង​ក្រសួងព័ត៌មាន។ នៅឆ្នាំ ១៨៥១ George Jones (publisher)និង​ Henry Raymond បើកសម្ភោធ The new York times នៅទសវត្ស​ឆ្នាំ ១៨៩០ ការសែតព័ត៌មាន​ផ្ទាល់ខ្លួន​របស់​ ចូសេភ ភ្យូលីតសឺ(Joseph Pulitzer) នៅក្រុង​ញូយ៉ក និង​ កន្លែង​ផ្សេងៗ​បានបង្កើត​ការសែតថ្មីៗ​គឺ Yellow Journalism មកពីឈ្មោះ​នៃ(The Yellow Kid)បោះពុម្ពដោយ​Pulitzer។​
អ្នកចម្រៀងកម្ពុជា

នេះជា Aritcle អ្នកចម្រៀង ក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ដែលមានការពេញនិយមស្ដាប់ និង ទទួលស្គាល់កិត្តិនាម និង កេរ្តិ៍ឈ្មោះ ជាផ្លូវការណ៍ ដែលបានចេញផ្សាយនៅក្នុងពិភពសិល្បៈតន្ត្រីនៃប្រទេសកម្ពុជា ឈ្មោះអ្នកចម្រៀងទាំងអស់និងត្រូវ ចុះក្នុងបញ្ជីនេះ ដើម្បីចងក្រងនូវ កេរ្តិ៍ឈ្មោះ របស់ពួកគេ ជាអត្ថបទស្តង់ដារ (Standard Aritcle) ឈ្មោះអ្នកចម្រៀងទាំងអស់ ត្រូវបានចងក្រងតាមសម័យកាល នីមួយៗ របស់កម្ពុជាផងដែរ គ្រប់តារាចម្រៀងកម្ពុជាទាំងអស់ ត្រូវជៀសវាង ការប៉ះពាល់សង្គមកម្ពុជា ពាក់ព័ន្ធដូចជា បក្សនយោបាយ គ្រឿងញៀន បរិស្ថាន ការប្រើអំពើហិង្សា និង ការបៀតបៀនផ្លូវភេទ បើមានតារារូបណា ស្ថិតក្នុងរូបភាពទាំអស់នេះ Aritcle ដែលពាក់ព័ន្ធនិងរូបអ្នក និង ស្នើសុំឱ្យមានការលុបបន្ទាន់ ឬ មិនស្ថិតក្នុងការគាំពារនោះទេ ។ Leakthina Chau-Pech Ollier, Tim Winter (2006) Expressions of Cambodia: The Politics of Tradition, Identity and Change, Publisher: illustrated Routledge p.248 ISBN: 113417196X, 9781134171965   John Shepherd, David Horn, Dave Laing (2005) Continuum Encyclopedia of Popular Music of the World Part 2 Locations (5 Vol Set): Volumes III to VII, Publisher: Bloomsbury Academic, Original from the University of Michigan p.1824 ISBN: 0826474365, 9780826474360
អ្នកចម្រៀងកម្ពុជា: កំណត់ចំណាំ

កំណត់ចំណាំ  
Article អ្នកចម្រៀងទាំងអស់និងត្រូវបានចងក្រងនូវអំឡុងចុងឆ្នាំ 2023 នេះដោយសារតែ ក្រុមអ្នកស្ម័គចិត្ត នៃក្រុមបុរាណាចារ្យ ជាប់រវល់ស្រាវជ្រាវចងក្រងទៅលើ Article វប្បធម៌ប្រវត្តិសាស្ត្រជាមុនសិន ទើប article អ្នកចម្រៀងកម្ពុជាត្រូវពន្យាពេល រហូតដល់ article វប្បធម៌ប្រវត្តិសាស្ត្រកម្ពុជា ត្រូវចងក្រងបញ្ចប់ជាមុនសិន ។