ថេរគាថា: ទសកនិបាត

ទសកនិបាត 

 កាឡុទាយិត្ថេរ 
[២៣៤] បពិត្រ​ព្រះ​អង្គ​ដ៏​ចម្រើន​ ឥឡូវ​នេះ ​ពួក​ឈើ​មាន​ពណ៌​ដូច​រងើកភ្លើង ​ជិត​ផ្លែ​ហើយ​ ជម្រុះស្លឹក​ចាស់ចោល ​ឈើ​ទាំង​នោះ​រុងរឿង ​ដូច​ជាអណ្តាត​ភ្លើង បពិត្រ​ព្រះ​អង្គ​មាន​ព្យាយាម​ធំ​ កាល​នេះ​ ជាកាល​គួរ​បាន​ចំណែក​ធម្មរស​ហើយ​ ។ ​ឈើ​ទាំង​ឡាយ​ ជា​ទី​រីករាយ​នៃ​ចិត្ត មាន​ផ្លែ ផ្សាយក្លិន​សព្វទិស​ដោយ​ជុំវិញ​ ជម្រុះ​ស្លឹកចាស់​ចោល ប្រុង​នឹង​ចេញ​ផ្លែ​ថ្មីទៀត បពិត្រ​ព្រះ​អង្គ​មាន​ព្យាយាម កាល​នេះ​ ជាកាល​គួរ​ដើម្បី​ចេញ​ទៅ​អំពី​ទី​នេះ​ ។ បពិត្រ​ព្រះ​អង្គ​ដ៏​ចម្រើន​ រដូវ​ដែល​មិន​ត្រជាក់​ពេក ​មិន​ក្តៅពេក ជាសុខ​ស្រួល ​គួរ​ដើរ​ទៅ​កាន់​ផ្លូវ​ឆ្ងាយ​បាន ​ពួក​សក្យៈ ​និង​ពួក​កោឡិយៈ សូមជួប​ព្រះ​អង្គ ​ដែល​មាន​ព្រះ​ភក្រ្ត​បែរត្រឡប់​មក​ខាង​ក្រោយ ​កំពុង​ឆ្លង​ស្ទឹងរោហិណី ។

អ្នក​ស្រែ ភ្ជួរស្រែ​ដោយ​សេចក្ដី​ប្រាថ្នា ក៏​ព្រោះ​ពូជ​ដោយ​សេចក្ដី​ប្រាថ្នា ​ពួក​ឈ្មួញ ​អ្នក​រក​ទ្រព្យ ឆ្លង​សមុទ្រ​ដោយ​សេចក្ដី​ប្រាថ្នា​ ។ ​ខ្ញុំ​ព្រះ​អង្គ ឋិតនៅ​ដោយ​សេចក្ដី​ប្រាថ្នា​ណា ​សេចក្ដី​ប្រាថ្នា​របស់​ខ្ញុំ​ព្រះ​អង្គ​នោះ​ សូម​ឲ្យ​សម្រេច​ ។

អ្នក​ស្រែ​ទាំងឡាយ ព្រោះ​ពូជរឿយ​ៗ [បាលីថា បុនប្បុនំ ប្រែថា រឿយៗ ញយៗ ដ​ដែល​ៗ ញឹកញាប់ ប៉ុកប៉ុន ។] ទេវរាជ បង្អុរភ្លៀង​ក៏​រឿយៗ ​ពួក​អ្នក​ស្រែ​ភ្ជួរស្រែ​រឿយ​ៗ ​ពួក​អ្នក​ស្រែ​នោះ​ នាំស្រូវចូល​ទៅ​កាន់​ដែន​ក៏​រឿយ​ៗ ។ ​ពួក​ស្មូម​ត្រាច់​សូមរឿយ​ៗ ​អ្នក​ម្ចាស់ទាន ​តែង​ឲ្យ​ក៏​រឿយៗ ​ពួក​ម្ចាស់ទាន លុះ​ឲ្យ​រឿយ​ៗ ​ហើយ តែង​ទៅ​កាន់​ឋានសួគ៌​ក៏​រឿយ​ៗ ​ដែរ​ ។ ​អ្នក​ប្រាជ្ញ​មាន​បញ្ញា​ដូច​ផែនដី កើត​ក្នុង​ត្រកូល​ណា​ រមែង​ញ៉ាំង​គូ​នៃ​បុរស​ ៧ ជួរ ​ក្នុង​ត្រកូល​នោះ ឲ្យ​ស្អាត ​ខ្ញុំ​ព្រះ​អង្គ​សំគាល់ថា (​ព្រះ​មាន​ព្រះ​ភាគ​) ជាទេវតា​ប្រសើរ​ជាង​ទេវតា អាច ​(​ធើ្វ​សត្វ​ដទៃ​ឲ្យ​ស្អាត​បាន​) ​ព្រោះ​អ្នក​ប្រាជ្ញ ​មាន​ព្រះ​នាម​ដ៏​ពិត​ កើត​ហើយ​អំពី​ព្រះ​អង្គ ។ ​ព្រះ​បាទ​សុទោ្ធទនៈ ជាបិតា​របស់​ព្រះ​ពុទ្ធ ​ព្រះ​អង្គ​ស្វែងរក​នូវ​គុណ​ដ៏​ធំ​ ឯ​ព្រះ​មហេសី ​ព្រះ​នាម​មាយា ជាពុទ្ធមាតា ​ដែល​រក្សា​ព្រះ​ពោធិ​សត្វ​ដោយ​ផ្ទៃ លុះរំលាយ​ខន្ធ​ទៅ​ ត្រេកអរ​ក្នុង​តុសិត​ទេវលោក ។

ព្រះ​នាង​ទេវី​នោះ​ ជាគោតមគោត្រ លុះ​ទិវង្គត​ច្យុតចាក​លោក​នេះ​ទៅ បាន​ស្កប់​ស្កល់​ដោយ​កាម​ជាទិព្វ​ទាំងឡាយ ព្រះ​នាង​ទ្រង់​រីករាយ​ដោយ​កាម​គុណ​ទាំង ៥ ​មាន​ព​ពួក​ទេវតា​ទាំង​នោះ​ ចោមរោម​ហើយ​ ។ ​ខ្ញុំ​ព្រះ​អង្គ​ជាបុត្រ​នៃ​ព្រះ​ពុទ្ធ ​ព្រះ​អង្គ​មិន​មាន​បុគ្គល​ដទៃគ្រប​សង្កត់​បាន ព្រះ​នាម​អង្គីរសៈ ​មិន​មាន​បុគ្គល​ដទៃ​ប្រៀប​បាន ប្រកប​ដោយ​តាទិគុណ បពិត្រ​ព្រះ​អង្គ​ជាសក្យៈ ព្រះ​អង្គ​ជាបិតា​នៃ​បិតា​របស់​ខ្ញុំ​ព្រះ​អង្គ បពិត្រ​ព្រះ​គោតម ​ព្រះ​អង្គ​ជាជីតា​របស់​ខ្ញុំ​ព្រះ​អង្គ​ដោយ​ធម៌ ។ 

 ឯកវិហារិយត្ថេរ 
[២៣៥] ​បើ​បុគ្គល​ដទៃ​មិន​មាន​អំពី​មុខ​ក្តី​ ក្រោយ​ក្តី ​សេចក្ដី​សប្បាយ​ក្រៃពេក រមែង​មាន​ដល់​បុគ្គល​ម្នាក់ឯង​នៅ​ក្នុង​ព្រៃ ។ ​បើ​ដូច្នោះ ​អាត្មា​អញ​តែម្នាក់ឯង ​នឹង​ទៅ​កាន់​ព្រៃ ​ដែល​ព្រះ​ពុទ្ធទ្រង់​សរសើរ​ហើយ​ ជា​ទី​សប្បាយ​របស់​ភិក្ខុ​អ្នក​មាន​ចិត្ត​បញ្ជូន​ទៅ​កាន់​ព្រះ​និព្វាន​ ជា​អ្នក​នៅ​តែម្នាក់​ឯង ។ ​អាត្មា​អញ​តែម្នាក់ឯង ជា​អ្នក​ស្ទាត់​ក្នុង​ប្រយោជន៍ ​នឹង​ចូលយ៉ាង​ឆាប់​ទៅ​កាន់​ព្រៃ ជា​ទី​ធើ្វ​ឲ្យ​កើតបីតិ​ដល់​យោគាវចរ ជា​ទី​រីក​រាយ​ដែល​ដំរី​ចុះ​ប្រេង​សេពគប់​ហើយ​ ។ ​អាត្មា​អញ​ ម្នាក់ឯង ​នឹង​ស្រោច​ស្រប់ខ្លួន ហើយ​ចង្ក្រម​ក្នុង​ព្រៃ​ត្រជាក់ ​មាន​ផ្កា​រីក​ស្គុះស្គាយ ​ក្បែរ​ជ្រោះ​ភ្នំ​ដ៏​ត្រជាក់ ។ អង្កាល់​ណា អាត្មា​អញ​នឹង​ទៅ​ជា​បុគ្គល​ម្នាក់​ឯង ​មិន​មាន​បុគ្គល​ជាគំរប់​ពីរ មាន​សោឡសកិច្ច​ធើ្វ​ហើយ​ ជា​អ្នក​មិន​មាន​អាសវៈ​ នៅ​ក្នុង​ព្រៃ​ធំ ដែល​គួរ​រីករាយ ។ សូម​សេចក្ដី​ប៉ុនប៉ង​របស់​អាត្មា​អញ ដែល​ប្រាថ្នា​ដើម្បី​ធើ្វ​សេចក្ដី​ព្យាយាម​យ៉ាង​នេះ បាន​សម្រេច អាត្មា​អញ​នឹង​ធើ្វ​ឲ្យ​សម្រេច (​ព្រោះ​ថា​) ​អ្នក​ដទៃ​ធើ្វជួស​អ្នក​ដទៃ​ពុំ​បាន​ទេ ។ ឥឡូវ​នេះ អាត្មា​អញ​នោះ នឹង​ចងក្រោះ ​គឺ​ព្យាយាម ​ហើយ​ចូល​ទៅ​កាន់​ព្រៃ ​បើ​អាត្មា​អញ មិន​ទាន់​សម្រេច​នូវ​ធម៌ជា​គ្រឿង​អស់​អាសវៈ​ទេ ​នឹង​មិន​ចេញ​ពីព្រៃ​នោះ​ឡើយ​ ។ ​កាល​បើ​ខ្យល់​ត្រជាក់ ​មាន​ក្លិន​ក្រអូប​បក់​ផ្សាយ​ទៅ អាត្មា​អញ​នឹង​អង្គុយ​លើ​កំពូល​ភ្នំ ​ហើយ​ទម្លាយ​អវិជ្ជា​ឲ្យ​បាន​ ។ ​អាត្មា​អញ​ទទួល​សេចក្ដី​សុខ ​ដោយ​វិមុត្តិសុខ​ក្នុង​ព្រៃ ​មាន​ផ្កា​ដេរដាស ​ក្បែរ​ញកភ្នំ​ដ៏​ត្រជាក់ រួច​ហើយ​នឹង​ត្រេកអរ​ក្នុង​ក្រុងរាជគ្រឹះ ​មាន​ភ្នំ​ព័ទ្ធជុំវិញ​ដូច​ក្រោលគោ ។ ​អាត្មា​អញ​នោះ មាន​តម្រិះ​គ្រប់គ្រាន់ ​ដូច​ព្រះ​ចន្ទ​ក្នុង​ថ្ងៃ​ ១៥ កើត ​អស់​អាសវៈ​ទាំងពួង​ហើយ​ ឥឡូវ​នេះ​ ភពថ្មី​មិន​មាន​ទេ ។ 

 មហាកប្បិនត្ថេរ 
[២៣៦] ​បុគ្គល​ណា​ ពិចារ​ណា​ឃើញ​នូវ​កិច្ចជាប្រយោជន៍ ​និង​មិន​ជាប្រយោជន៍​ទាំង​ពីរ​នោះ ដែល​មិន​ទាន់​មក​ដល់ ទុក​ជាមុន ជន​ទាំងឡាយ​ ជាស​ត្រូវ​ក្តី​ ជា​អ្នក​ស្វែងរក​ប្រយោជន៍​ក្តី​ កាលគយ​គន់មើល រមែង​មិន​ឃើញ​នូវ​ទោស​នៃ​បុគ្គល​នោះ​ឡើយ​ ។ អានា​បាន​ស្សតិ ​ដែល​ព្រះ​យោគាវចរ​ណា បាន​ចម្រើន​ល្អ​គ្រប់គ្រាន់​ហើយ បាន​សន្សំ​ហើយ តាម​លំដាប់ ដូច​ព្រះ​ពុទ្ធ​ទ្រង់​សំដែង​មក ព្រះ​យោគាវចរ​នោះ​ រមែង​ញ៉ាំងលោក​នេះ ឲ្យ​ភ្លឺច្បាស់ ​ដូច​ព្រះ​ចន្ទ​ផុត​ចាក​ពពក ។ ឱ ​ចិត្ត​របស់​អញ​ ស រកប្រមាណ​មិន​បាន អាត្មា​អញ បាន​អប់រំ​ល្អ​ហើយ​ផង បាន​ផ្គង​ជានិច្ច​ផង​ ញ៉ាំង​ទិស​ទាំងពួង​ឲ្យ​ភ្លឺ​ផង​ ។ ​បុគ្គល​ប្រកប​ដោយ​ប្រាជ្ញា ​បើ​ទុក​ជា​អស់​ទ្រព្យរលីង ​ក៏​ឈ្មោះ​ថា រស់នៅ​ ឯ​បុគ្គល​អ្នក​មាន​ទ្រព្យ ​មិន​ឈ្មោះ​ថា រស់នៅ ព្រោះ​កិរិយា​មិន​បាន​នូវ​ប្រាជ្ញា ។ ប្រាជ្ញាជា​គ្រឿង​វិនិច្ឆ័យ​នូវ​សុតៈ ប្រាជ្ញាជា​គ្រឿង​ញ៉ាំង​កិត្តិសព្ទ ​និង​សេចក្ដី​សរសើរ​ឲ្យ​ចម្រើន​ នរជន​ប្រកប​ដោយ​ប្រាជ្ញា រមែង​បាន​នូវ​សេចក្ដី​សុខ សូម្បី​ក្នុង​សភាវៈ​ដែល​ជាទុក្ខ ។ ធម៌​នេះ មិន​មែន​ជាធម៌​ទើប​នឹង​មាន​ក្នុង​ថ្ងៃ​នេះ​ទេ ជាធម៌​មិន​អស្ចារ្យ ​មិន​មែន​ជាធម៌​ចម្លែក​ទេ ​សត្វ​កើត​ស្លាប់ ​ក្នុង​លោក​ណា​ ហេតុតិចតួច​ក៏​មិន​ចម្លែក​ក្នុង​លោក​នោះ​ ។ ​សេចក្ដី​ពិត​ថា បន្ទាប់​អំពី​ការ​កើត​មក មាន​សេចក្ដី​ស្លាប់ចាក​ជីវិត​ ជា​ធម្មជាត​ទៀងទាត់ ​សត្វ​ទាំង​ឡាយ ដែល​កើត​ហើយ​ៗ រមែង​ស្លាប់​ក្នុង​លោក​នេះ ព្រោះ​ថា ​សត្វ​ទាំងឡាយ មាន​សភាព​យ៉ាង​នេះ​ឯង ។ ​សេចក្ដី​សោកស្តាយ​ណា របស់​បុរស​បុគ្គល​ទាំងឡាយ​ដទៃ ​ដើម្បី​ជីវិត ​សេចក្ដី​សោកស្តាយនុ៎ះ មិន​មែន​ដើម្បី​ប្រយោជន៍​ដល់​សត្វ​ដែល​ស្លាប់​ទៅ​ហើយ​ទេ ការ​យំ​ចំពោះ​សត្វ ដែល​ស្លាប់​ហើយ មិន​មែន​ជា​យស មិន​មែន​ជាការ​ល្អ​ទេ សមណ​ព្រាហ្មណ៍​ទាំងឡាយ មិន​សរសើរ​ការ​យំ​ឡើយ​ ។ ការ​យំ រមែង​បៀត​បៀន​នូវ​ចក្ខុ ​និង​សរីរៈ ​(​របស់​បុគ្គល​អ្នក​យំ​) ពណ៌​សម្បុរ​ក្តី កម្លាំង​ក្តី​ ប្រាជ្ញា​ក្តី នៃ​អ្នក​យំ ​រមែង​សាបសូន្យ ​ពួក​ស​ត្រូវ​របស់​បុគ្គល​អ្នក​យំ​នោះ ក៏​មាន​សេចក្ដី​ត្រេកអរ ​ពួក​បុគ្គល​អ្នក​ស្វែងរក​ប្រយោជន៍​ឲ្យ​បុគ្គល​អ្នក​យំ​នោះ បាន​នូវ​សេចក្ដី​ទុក្ខ ។ ​ព្រោះ​ហេតុ​នោះ ​ពួក​ជន​ឆ្លង​នូវ​កិច្ច ​(​របស់​ខ្លួន​) ​ដោយ​កម្លាំង​ប្រាជ្ញា ​របស់​អ្នក​ប្រាជ្ញ​ទាំង​ឡាយ​ណា ដូច​ពួក​ជនឆ្លង​នូវ​ទន្លេ​មាន​ទឹក​ពេញ​ដោយ​ទូក ​បុគ្គល​គប្បី​ប្រាថ្នា​នូវ​អ្នក​ប្រាជ្ញ ជាពហុស្សូត​នោះ ឲ្យ​នៅ​ក្នុង​ត្រកូល ​(​របស់​ខ្លួន​) ។ 

 ចូឡបន្ថកត្ថេរ 
[២៣៧] ញាណគតិ​របស់​អាត្មា​អញ​ទន់​ខ្សោយ​ក្នុង​កាលមុន ​អាត្មា​អញ​ភ្លេច​ភ្លាំង​ស្មារតី ថែម​ទាំង​បងប្រុស ​ក៏​បណ្តេញ​អាត្មា​អញ​ថា ឥឡូវ​នេះ អ្នក​ចូរ​ទៅ​ផ្ទះ​ចុះ​ ។ ​អាត្មា​អញ​នោះ ត្រូវ​បង​បណ្ដេញ​ហើយ ក៏​តូច​ចិត្ត តែនៅ​មាន​អាឡោះ​អាល័យ ​ក្នុង​សាសនា ក៏​ឈរ​នៅ​ជិត​ក្លោង​ទ្វារ​នៃ​អារាម​របស់​សង្ឃ​នោះ​ ។ ​ព្រះ​មាន​ព្រះ​ភាគ ទ្រង់​យាង​មក​ក្នុង​ទី​នោះ បាន​ស្ទាប​អង្អែល​ក្បាល​របស់​អាត្មា​អញ ហើយ​ក៏​ចាប់​អាត្មា​អញ​ត្រង់​ដើម​ដៃ ​ឲ្យ​ចូល​ទៅ​កាន់​អារាម​នៃ​សង្ឃ ។ ​ព្រះ​សាស្តាទ្រង់​ប្រទាន​នូវ​សំពត់​សម្រាប់​ជូត​ជើង ដោយ​សេចក្ដី​អនុគ្រោះ ​ដល់​អាត្មា​អញ​ថា ​អ្នក​ចូរ​អធិដ្ឋាន​នូវ​សំពត់​ស្អាត​នេះ​ ធើ្វ​ឲ្យ​ជា​សំពត់​ដែល​ខ្លួន​អធិដ្ឋាន​ល្អ​ហើយ ក្នុង​ទី​ដ៏​សម​គួរ​ចុះ​ ។ លុះ​អាត្មា​អញ​បាន​ស្ដាប់​ព្រះ​បន្ទូល​របស់​ព្រះ​មាន​ព្រះ​ភាគ​នោះ​ហើយ ក៏​ត្រេកអរ​ក្នុង​សាសនា ​បាន​ញ៉ាំង​សមាធិ​ឲ្យ​សម្រេច ដើម្បី​បាន​នូវ​ប្រយោជន៍​ដ៏​ឧត្តម ​អាត្មា​អញ​ដឹង​នូវ​បុព្វេនិវាស ទិព្វចក្ខុ ​អាត្មា​អញ​បាន​ជម្រះ​ហើយ​ ត្រៃវិជ្ជា ​អាត្មា​អញ​បាន​ដល់​ដោយ​លំដាប់​ហើយ ព្រះ​ពុទ្ធសាសនា ​អាត្មា​អញ​បាន​ធើ្វ​ហើយ​ ។ បន្ថកភិក្ខុ​ និម្មិតខ្លួន​ជា​មួយ​ពាន់ ​ហើយ​អង្គុយ​ក្នុង​អម្ពវ័ន​ ជា​ទី​រីករាយ ដរាប​ដល់​ការ​ប្រាប់​នូវ​ភត្តកាល ។ ​លំដាប់​នោះ ព្រះ​សាស្តាទ្រង់​ប្រើ​ទូត​ឲ្យ​ទៅ​ប្រាប់​ភត្តកាល​ដល់​អាត្មា​អញ​ កាលទូត​មក​ប្រាប់​ភត្តកាល ​អាត្មា​អញ​ក៏​មក​តាម​អាកាស ។ ​អាត្មា​អញ​ថ្វាយបង្គំ​ព្រះ​បាទា​នៃ​ព្រះ​សាស្តា រួច​ហើយ​អង្គុយ​ក្នុង​ទី​សម​គួរ​ គ្រា​នោះ ព្រះ​សាស្តាទ្រង់​ជ្រាបថា ​អាត្មា​អញ​អង្គុយ​ហើយ ទើប​បាន​ទ្រង់​ទទួល (​ទក្ខិណោទក​) ។ ​ព្រះ​អង្គ ជា​ទី​បូជា​របស់​សត្វ​លោក ជាបដិគ្គាហកៈ​របស់​បុគ្គល​អ្នក​បូជា​ទាំងឡាយ​ ជាបុញ្ញក្ខេត្ត​របស់​មនុស្ស​ទាំងឡាយ​ ទ្រង់​ទទួល​នូវ​ទក្ខិ​ណា​ទាន ។ 

 កប្បត្ថេរ 
[២៣៨] កាយ​ដ៏​ពេញ​ដោយ​មន្ទិល ​មាន​ចំណែក​ផ្សេង​ៗ កើត​ក្នុង​រណ្ដៅ​លា​មក​ធំ គឺ​ផ្ទៃ​មាតា ​ដូច​ជ្រាំ​ចាស់​ដែល​អាប់អួយូរ ​ឬ​ដូច​បូស​ធំ​ ដំបៅ​ធំ​ ជាកាយ​ដ៏​ពេញ​ដោយ​ខ្ទុះ ​និង​ឈាម ពេញ​ព្រៀប​ក្នុង​រណ្តៅ​លា​មក​ ជា​ទី​ហូរ​ចេញ​នៃ​ទឹក​ រមែង​ហូរចេញ​នូវ​វត្ថុ​មិន​ស្អាត​សព្វ​ៗ កាល​ ។ កាយ​ដែល​ចង​ភ្ជាប់​ដោយ​សរសៃ​ធំ​ ៦០ លាប​ដោយ​គ្រឿង​លាប ​គឺ​សាច់ ប្រដាប់​ដោយ​អាវ ​គឺ​ស្បែក ជាកាយស្អុយ រក​ប្រយោជន៍​គ្មាន​ តភ្ជាប់គ្នា​ដោយ​រាងឆ្អឹង ចងស្រាក់​ដោយ​ចេស ​គឺ​សរសៃ សម្រេច​ឥរិយាបថ​បាន ព្រោះ​ប្រជុំ​នៃ​អាការ​មិន​តែ​មួយ​ ។ កាយ​មាន​ដំណើរ​ទៅ​រក​សេចក្ដី​ស្លាប់​ដ៏​ទៀងទាត់ ​(​ឋិតនៅ​) ​ក្នុង​សំណាក់​នៃ​មច្ចុរាជ ឯនរជន​តែង​ទំលាក់​ចោល​នូវ​កាយ​ក្នុង​លោក​នេះ ហើយ​ទៅ​តាម​យថាកម្ម ។ កាយ​ត្រូវ​អវិជ្ជា​ដោតក្រង​ហើយ ត្រូវ​គ្រឿង​ចាក់ស្រែះ ៤ យ៉ាង ចាក់ស្រែះ​ហើយ​ កាយ​ក៏​លិច​ចុះ​ក្នុង​ឱឃៈ ​ត្រូវ​បណ្ដាញ​នៃ​អនុសយៈ​គ្របសង្កត់​ហើយ ប្រកប​ក្នុង​នីវរណៈ ៥ ពេញ​ដោយ​មិច្ឆាវិតក្កៈ ​ជាប់​ដោយ​មូល​នៃ​ភព ​គឺ​តណ្ហា ​ត្រូវ​ដំបូល ​គឺ​មោហៈ​បិទ​បាំង​ហើយ​ កាយ​នេះ​រមែង​ប្រព្រឹត្ត​ទៅ​ដូច​ពោល​មក​នេះ​ អន្ទោល​ទៅ​តាម​យន្ដ គឺ​កម្ម ។ ធម្មតា​សម្បត្តិ ​តែង​មាន​វិបត្តិជា​ទី​បំ​ផុត​ ការ​កើត​ផ្សេង​ៗ រមែង​វិនាស​ទៅ​វិញ​ ។ ​ពួក​ជន​ណា​ ជាអន្ធពាល​បុថុជ្ជន រាប់អាន​កាយ​នេះ ​ពួក​ជន​នោះ​ រមែង​ញ៉ាំង​សង្សារ​ដ៏​ពន្លឹក​ឲ្យ​ចម្រើន តែង​កាន់​យក​នូវ​ភពថ្មីទៀត ។ ​ពួក​ជន​ណា​ វៀរ​បង់​នូវ​កាយ​នេះ ដូច​បុគ្គល​វៀរបង់​នូវ​អាសិរពិស ​ដែល​ប្រឡាក់​ដោយ​លា​មក ពួក​ជន​នោះ​ រមែង​ខ្ជាក់​ចោល​នូវ​អវិជ្ជា ​និង​តណ្ហា ​ដែល​ជាមូល​នៃ​ភព ជា​អ្នក​មិន​មាន​អាសវៈ ​នឹង​បរិនិព្វាន ។ 

 ឧបសេនវង្គន្ដបុត្តត្ថេរ 
[២៣៩] ភិក្ខុ​គប្បី​សេព​នូវ​សេនាសនៈស្ងាត់ ​ដែល​មាន​សំឡេងគឹក​កងតិច ​ដែល​ម្រឹគ​សាហាវ​អាស្រ័យ​នៅ​ហើយ ព្រោះ​ហេតុ​នៃ​ការ​ពួនសម្ងំ ។ ភិក្ខុ​គប្បី​នាំ​មក (​នូវ​កំ​ណា​ត់​សំពត់​) ​អំពី​គំនរ​នៃ​សំរាម ​ឬ​ព្រៃស្មសាន ​ឬ​ចន្លោះ​នៃ​ថ្នល់ ធ្វើ​ជាសង្ឃាដី ​ដោយ​កំ​ណា​ត់​សំពត់​ដែល​ខ្លួន​នាំ​មក​នោះ ហើយ​ទ្រទ្រង់​នូវ​ចីវរ​ដ៏​សៅហ្មង ។ ភិក្ខុ​គប្បី​ធើ្វ​ចិត្ត​ឲ្យ​ទាប គ្រប់គ្រង​នូវ​ទ្វារ​ សង្រួម​ដោយ​ប្រពៃ ​ហើយ​ត្រាច់​ទៅ​កាន់​ផ្ទះ​ជា​លំដាប់ គឺ​ចេញ​អំពី​ត្រកូល ១ ​ទៅ​កាន់​ត្រកូល ១ ​ដើម្បី​បិណ្ឌបាត ។ ម្យ៉ាងទៀត ភិក្ខុ​ត្រូវ​សន្ដោស​ដោយ​វត្ថុ​សៅហ្មង ​មិន​គប្បី​ប្រាថ្នា​នូវ​រស​ឯទៀត​ឲ្យ​ច្រើន​ទេ ​ចិត្ត​របស់​ភិក្ខុ​អ្នក​ជាប់​ញ៉ាម​ក្នុង​រស​ទាំងឡាយ​ រមែង​មិន​ត្រេកអរ​ក្នុង​ឈាន ។ មុនី​គប្បី​ជា​អ្នក​មាន​សេចក្ដី​ប្រាថ្នា​តិច ជា​អ្នក​សន្ដោស ជា​អ្នក​ស្ងប់​ស្ងាត់ នៅ​មិន​ច្រឡូកច្រឡំ​ដោយ​បុគ្គល​ពីរ​ពួក​ គឺ​គ្រហស្ថ ​និង​បព្វជិត​ ។ ​មនុស្ស​ល្ងេល្ងើ ​និង​មនុស្ស​គ យ៉ាង​ណា​ បណ្ឌិត​គប្បី​សំដែង​ខ្លួន​យ៉ាង​នោះ មិន​គប្បី​ពោល​ឲ្យ​ហួស​ប្រមាណ​ក្នុង​កណ្ដាល​សង្ឃ ។ បណ្ឌិត​នោះ មិន​គប្បី​តិះដៀល​បុគ្គល​ណា​មួយ គប្បី​វៀរ​បង់​នូវ​ការ​បៀតបៀន​ផង​ សង្រួម​ក្នុង​បាតិមោក្ខ​ផង ដឹង​ប្រមាណ​ក្នុង​ភោជន​ផង​ ។ បណ្ឌិត​គប្បី​ជា​អ្នក​ឈ្លាសវៃ ​ក្នុង​ការ​កើត​ឡើង​នៃ​ចិត្ត ដែល​មាន​និមិត្ត​កំណត់​ល្អ​ហើយ គប្បី​ប្រកប​រឿយ​ៗ ​នូវ​សមថៈ ​និង​វិបស្សនា ​តាម​កាល​គួរ គប្បី​ជា​អ្នក​បរិបូណ៌​ដោយ​ព្យាយាម ប្រព្រឹត្ត​ទៅ​រឿយ​ៗ ​ប្រកប​ក្នុង​ធម៌​ដ៏​គួរ​សព្វ​ៗ កាល ​បើ​មិន​ទាន់​ដល់​នូវ​ព្រះ​និព្វាន​ ជា​ទី​បំ​ផុត​នៃ​ទុក្ខ​ក្នុង​វដ្តៈទេ ​កុំ​អាល​ដល់​នូវ​សេចក្ដី​ទុក​ចិត្ត​ឡើយ​ ។ កាលភិក្ខុ​ប្រាថ្នា​នូវ​សេចក្ដី​បរិសុទ្ធ សម្រាន្ត​នៅ​យ៉ាង​នេះ​ អាសវៈ​ទាំងពួង​រមែង​អស់​ទៅ​ ភិក្ខុ​នោះ​ រមែង​ដល់​នូវ​ការ​រលត់​ទុក្ខ ។ 

 គោតមត្ថេរ 
[២៤០] ​បុរស​គប្បី​ដឹង​ច្បាស់​នូវ​ប្រយោជន៍​របស់​ខ្លួន គប្បី​រមិល​មើល​នូវ​ពាក្យ​ជា​ប្រធាន ​គឺ​សាសនា ​មួយ​ទៀត ​អំពើ​ណា របស់​កុលបុត្រ​អ្នក​ចូល​កាន់​ផ្នួស​ជាសមណ​ភាព ជា​អំពើ​មាន​សភាព​ដ៏​សម​គួរ ក្នុង​សាសនា​នេះ (​បុគ្គល​គប្បី​រមិល​មើល​នូវ​អំពើ​នោះ​ផង​) ។ ​ក្នុង​សាសនា​នេះ (​ការ​សេពគប់​) ​នូវ​កល្យាណមិត្រ ១ ការ​សមាទាន​នូវ​សិក្ខា​ដ៏​ធំ​ទូលាយ ១ ការ​ប្រុងស្ដាប់ ​(​នូវ​ឱវាទ​) ​នៃ​គ្រូ​ទាំងឡាយ​ ១ ​ទាំង ៣ យ៉ាង​នេះ​ ជា​អំពើ​សម​គួរ​ដល់​សមណៈ​ ។ ​សេចក្ដី​គោរព​ក្នុង​ព្រះ​ពុទ្ធ​ទាំងឡាយ​ ១ ការ​កោតក្រែង​ក្នុង​ព្រះ​ធម៌​គួរ​តាម​ពិត​ ១ ការ​កោតក្រែង​ក្នុង​ព្រះ​សង្ឃ ១ ​ទាំង ៣ យ៉ាង​នេះ​ ជា​អំពើ​សម​គួរ​ដល់​សមណៈ​ ។ ភិក្ខុ​ប្រកប​ក្នុង​អាចារៈ ​និង​គោចរៈ ១ ​មាន​អាជីវៈ​ដ៏​បរិសុទ្ធ ​ដែល​អ្នក​ប្រាជ្ញ​មិន​គប្បី​តិះដៀល​បាន​ ១ ការ​តំកល់​ចិត្ត​ទុក​ដោយ​ប្រពៃ ១ ​ទាំង ៣ យ៉ាង​នេះ​ ជា​អំពើ​សម​គួរ​ដល់​សមណៈ​ ។ ចារិតសីល ​ឬ​វារិតសីល ១ សម្បជញ្ញៈ ​ដែល​អាស្រ័យ​នឹង​ឥរិយាបថ​ជា​ទី​នាំ​មក​នូវ​សេចក្ដី​ជ្រះថ្លា ១ ការ​ប្រកប​រឿយ​ៗ ​ក្នុង​អធិ​ចិត្ត​ ១ ​ទាំង ៣ ​យ៉ាង​នេះ​ ជា​អំពើ​សម​គួរ​ដល់​សមណៈ​ ។ សេនាសនៈ​តាំង​នៅ​ក្នុង​ព្រៃស្ងាត់ ​មាន​សំឡេង​តិច ​ដែល​អ្នក​ប្រាជ្ញ​គប្បី​គប់រក ​នេះ​ជា​ទី​សម​គួរ​ដល់​សមណៈ​ ។ សីល ១ ភាព​ជាពហុស្សូត ១ ការ​ពិចារ​ណា​នូវ​ធម៌​ទាំងឡាយ​គួរ​តាម​ពិត​ ១ ការ​ត្រាស់​ដឹង​នូវ​សច្ចៈ​ទាំងឡាយ​ ១ ​ទាំង​ ៤ យ៉ាង​នេះ​ ជា​អំពើ​សម​គួរ​ដល់​សមណៈ​ ។ ភិក្ខុ​គប្បី​ចម្រើន​នូវ​អនិច្ចសញ្ញា​ផង​ អនត្តសញ្ញា​ផង​ អសុភសញ្ញា​ផង​ អនភិរតិសញ្ញា​ក្នុង​លោក​នេះ​ផង ទាំង ៤ យ៉ាង​នេះ​ ជា​អំពើ​សម​គួរ​ដល់​សមណៈ​ ។ ភិក្ខុ​គប្បី​ចម្រើន​នូវ​ពោជ្ឈង្គ​ទាំងឡាយ​ផង​ ឥទ្ធិបាទ​ទាំងឡាយ​ផង​ ឥន្រ្ទិយ ​និង​ពលៈ​ទាំងឡាយ​ផង​ អរិយមគ្គ​មាន​អង្គ ៨ ​ផង ទាំង ៥ យ៉ាង​នេះ​ ជា​អំពើ​សម​គួរ​ដល់​សមណៈ​ ។ មុនី​គប្បី​លះបង់​នូវ​តណ្ហា ​គប្បី​ទំលុះទម្លាយ​នូវ​អាសវៈ​ទាំងឡាយ​ ព្រម​ទាំង​ឫសគល់ ​គប្បី​ជា​អ្នក​រួច​ស្រឡះ (​ចាក​កិលេស​ទាំងពួង​) ​ហើយ​សម្រេច​សម្រាន្ដនៅ នេះ​ជា​អំពើ​ដ៏​សម​គួរ​ដល់​សមណៈ​ ។ 

ឧទ្ទាន

ព្រះ​ថេរៈ​ទាំងឡាយ​ ៧ អង្គ​នេះ គឺ​កាឡុទាយិត្ថេរ ១ ឯកវិហារិត្ថេរ ១ មហាកប្បិនត្ថេរ ១ ចូឡបន្ថកត្ថេរ ១ កប្បត្ថេរ ១ ឧបសេនវង្គន្តបុត្តត្ថេរ ១ គោតមត្ថេរ ១ ​(​បាន​ពោល​) ​នូវ​គាថា​ទាំងឡាយ​ ៧០ ​ក្នុង​ទសកនិបាត​នេះ​ ។

ចប់ ទសកនិបាត ។