បដិវត្តន៍ឆ្នាំ១៨៤៨: រាជាធិបតេយ្យហាប់ស្បួក

រាជាធិបតេយ្យហាប់ស្បួក 
រូបភាពតូច| ការប្រកាសរបស់ ស៊ែប៊ី Vojvodina នៅខែឧសភាឆ្នាំ ១៨៤៨ កំឡុង បដិវត្តន៍ស៊ែប
ចាប់ពីខែមីនា ឆ្នាំ១៨៤៨ ដល់ខែកក្កដា ឆ្នាំ១៨៤៩ ចក្រភពអូទ្រីស ត្រូវបានគំរាមកំហែងដោយចលនាបដិវត្តន៍ ដែលជារឿយៗមានចរិតជាតិនិយម។ ចក្រភពដែលគ្រប់គ្រងពី ទីក្រុងវីយែន រួមមានជនជាតិ អាល្លឺម៉ង់ អូទ្រីស ហុងគ្រី  ស្លូវេណេ ប៉ូឡូញ ឆេក ក្រូអាត ស្លូវ៉ាគី អ៊ុយក្រែន /រ៉ូថេនា រ៉ូម៉ានី ស៊ែប និង អ៊ីតាលី ដែលសុទ្ធតែបានព្យាយាមក្នុងដំណើរបដិវត្តន៍ ដើម្បីសម្រេចបាននូវស្វ័យភាព ឯករាជ្យភាព ឬសូម្បីតែអនុត្តរភាពលើជាតិសាសន៍ដទៃទៀត។ រូបភាពជាតិនិយមកាន់តែស្មុគស្មាញដោយព្រឹត្តិការណ៍ដំណាលគ្នានៅក្នុងរដ្ឋអាល្លឺម៉ង់ ដែលបានផ្លាស់ប្តូរឆ្ពោះទៅរកឯកភាពជាតិអាល្លឺម៉ង់កាន់តែខ្លាំង។

 ហុងគ្រី 
រូបភាពតូច| សមរភូមិ ប៊ូដា នៅខែឧសភាឆ្នាំ១៨៤៩ដោយ Mór Than
រូបភាពតូច| Hussars ហុងគ្រីក្នុងសមរភូមិកំឡុងបដិវត្តហុងគ្រី
បដិវត្តហុងគ្រីឆ្នាំ ១៨៤៨ គឺជាបដិវត្តដ៏វែងបំផុតនៅអឺរ៉ុបដែលត្រូវបានកំទេចនៅខែសីហាឆ្នាំ ១៨៤៩ ដោយកងទ័ពអូទ្រីសនិងរុស្ស៊ី។ យ៉ាង​ណា​ក៏​ដោយ វា​មាន​ឥទ្ធិពល​យ៉ាង​ខ្លាំង​ក្នុង​ការ​ដោះលែង​ពួក ​អ្នក​ងារ ។ Gábor Gángó, "1848–1849 in Hungary," Hungarian Studies (2001) 15#1 pp. 39–47. online វាបានចាប់ផ្តើមនៅថ្ងៃទី ១៥ ខែមីនាឆ្នាំ ១៨៤៨ នៅពេលដែលអ្នកស្នេហាជាតិហុងគ្រីបានរៀបចំមហាបាតុកម្មនៅ ប៉េស និង ប៊ូដា (ថ្ងៃនេះ ប៊ូដាប៉េស) ដែលបានបង្ខំឱ្យតំណាងអធិរាជទទួលយក ការទាមទារ ១២ចំណុច របស់ពួកគេ ដែលរួមមានការទាមទារសេរីភាពសារព័ត៌មាន ក្រសួងឯករាជ្យរបស់ហុងគ្រីដែលតាំងនៅក្នុង ប៊ូដា  ទំនួលខុសត្រូវចំពោះសភាដែលជាប់ឆ្នោតពេញនិយម ការបង្កើតឆ្មាំជាតិ សិទ្ធិស៊ីវិល និងសាសនាពេញលេញ ការកាត់ក្តីដោយគណៈវិនិច្ឆ័យ ធនាគារជាតិ កងទ័ពហុងគ្រី ការដកទ័ពបរទេស (អូទ្រីស) ពីហុងគ្រី ការដោះលែងអ្នកទោសនយោបាយ និងការរួបរួមទឹកដីជាមួយ Transylvania ។ នៅ​ព្រឹក​នោះ ការ​ទាមទារ​ត្រូវ​បាន​អាន​ឱ្យ​ឮៗ​រួម​ជាមួយ​នឹង​កំណាព្យ​របស់ Sándor Petőfi ជាមួយ​នឹង​បន្ទាត់​សាមញ្ញ​ថា «យើង​ស្បថ​ដោយ​ព្រះ​នៃ​ជន​ជាតិ​ហុងគ្រី។ យើង​ស្បថ​ថា យើង​នឹង​លែង​ធ្វើ​ជា​ទាសករ​ទៀត​ហើយ Deak, Istvan.  ។ Lajos Kossuth និងពួកអភិជនសេរីមួយចំនួនទៀតដែលបង្កើត សភា បានប្តឹងឧទ្ធរណ៍ទៅតុលាការហាប់ស្បួក ជាមួយនឹងការទាមទារឱ្យមានរដ្ឋាភិបាលតំណាង និងសេរីភាពស៊ីវិល។ "The US and the 1848 Hungarian Revolution."  ព្រឹត្តិការណ៍ទាំងនេះបានធ្វើឱ្យ Klemens von Metternich ដែលជាអធិការបតីអូទ្រីស និងជារដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសបានលាលែងពីតំណែង។ ការទាមទារនៃសភាហុងគ្រីត្រូវបានយល់ព្រមនៅថ្ងៃទី ១៨ ខែមីនាដោយអធិរាជ ហ្វែឌីណង់ ។ ទោះបីជាហុងគ្រីនឹងនៅតែជាផ្នែកនៃរាជាធិបតេយ្យតាមរយៈ ការរួបរួមផ្ទាល់ខ្លួន ជាមួយព្រះចៅអធិរាជក៏ដោយ ក៏រដ្ឋាភិបាលរដ្ឋធម្មនុញ្ញនឹងត្រូវបានបង្កើតឡើង។ បន្ទាប់មក សភា បានអនុម័តច្បាប់ខែមេសា ដែលបង្កើតសមភាពចំពោះមុខច្បាប់ នីតិបញ្ញត្តិ របបរាជានិយមអាស្រ័យរដ្ឋធម្មនុញ្ញ និងបញ្ចប់ការផ្ទេរ និងការរឹតបន្តឹងនៃការប្រើប្រាស់ដីធ្លី។ 

បដិវត្តន៍បានក្លាយទៅជាសង្រ្គាមទាមទារឯករាជ្យពី របបរាជានិយម ហាប់ស្បួក នៅពេលដែល Josip Jelačić ទេសាភិបាលនៃក្រូអាត បានឆ្លងកាត់ព្រំដែនដើម្បីស្ដារការគ្រប់គ្រងរបស់ពួកគេ។ The Making of the West: Volume C, Lynn Hunt, pp. 683–84 រដ្ឋាភិបាលថ្មីដែលដឹកនាំដោយ Lajos Kossuth បានទទួលជោគជ័យដំបូងប្រឆាំងនឹងកងកម្លាំងហាប់ស្បួក។ ទោះបីជាហុងគ្រីបានប្រកាន់ជំហររួបរួមជាតិសម្រាប់សេរីភាពរបស់ខ្លួនក៏ដោយ ក៏ជនជាតិភាគតិចមួយចំនួននៃព្រះរាជាណាចក្រហុងគ្រី រួមទាំងជនជាតិស៊ែប៊ី វ៉ូវីឌីណា រ៉ូម៉ានីនៃត្រង់ស៊ីលវែនី និងជនជាតិស្លូវ៉ាគីមួយចំនួននៃហុងគ្រីខាងលើបានគាំទ្រអធិរាជហាប់ស្បួក ហើយបានប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងកងទ័ពបដិវត្តហុងគ្រី។ នៅទីបំផុត បន្ទាប់ពីការប្រយុទ្ធគ្នារយៈពេលមួយឆ្នាំកន្លះ បដិវត្តន៍ត្រូវបានកំទេច នៅពេលដែលស្តេចរុស្ស៊ី នីកូឡាសទី១ បានចូលទៅក្នុងប្រទេសហុងគ្រី ជាមួយនឹងកងទ័ពជាង ៣០០​ ០០០ នាក់។ W.B. Lincoln, "Russia and the European Revolutions of 1848" History Today (Jan 1973), Vol. 23 Issue 1, pp 53-59 online. ជាលទ្ធផលនៃការបរាជ័យ ហុងគ្រីត្រូវបានដាក់នៅក្រោមច្បាប់អាជ្ញាសឹកយ៉ាងឃោរឃៅ។ ពួកឧទ្ទាមនាំមុខដូចជា ខូសុតបានភៀសខ្លួនទៅបរទេស ឬត្រូវបានសម្លាប់។ ក្នុងរយៈពេលវែង ការតស៊ូអកម្មបន្ទាប់ពីបដិវត្តន៍ រួមជាមួយនឹងការបរាជ័យរបស់អូទ្រីសនៅក្នុង សង្គ្រាមអូទ្រីស-ព្រុស ឆ្នាំ ១៨៦៦ បាននាំឱ្យមានការ សម្របសម្រួលអូទ្រីស-ហុងគ្រី (១៨៦៧) ដែលជាការកត់សម្គាល់កំណើតនៃ ចក្រភពអូទ្រីស-ហុងគ្រី ។

 ហ្គាលីសៀ 
ចំណុចកណ្តាលនៃចលនាជាតិអ៊ុយក្រែនគឺនៅ ហ្គាលីសៀ ដែលសព្វថ្ងៃត្រូវបានបែងចែករវាងអ៊ុយក្រែន និងប៉ូឡូញ។ នៅថ្ងៃទី ១៩ ខែមេសា ឆ្នាំ ១៨៤៨ អ្នកតំណាងមួយក្រុមដែលដឹកនាំដោយបព្វជិតកាតូលិកក្រិក បានដាក់ញត្តិទៅកាន់អធិរាជអូទ្រីស។ វាបានបង្ហាញពីបំណងប្រាថ្នាថានៅក្នុងតំបន់នៃ ហ្គាលីសៀ ដែលជាកន្លែងដែលប្រជាជនរ៉ូថេនៀ (អ៊ុយក្រែន) តំណាងឱ្យភាគច្រើន, ភាសាអ៊ុយក្រែន គួរតែត្រូវបានបង្រៀននៅសាលារៀននិងត្រូវបានប្រើដើម្បីប្រកាសច្បាប់ផ្លូវការសម្រាប់ពួករាស្រ្តកសិករ; មន្ត្រីក្នុងតំបន់ត្រូវបានគេរំពឹងថានឹងយល់ពីវា ហើយបព្វជិតរ៉ូថេនៀ នឹងត្រូវបានផ្តល់សិទ្ធិស្មើគ្នានឹងបព្វជិតនៃនិកាយផ្សេងទៀតទាំងអស់។ Kost' Levytskyi, The History of the Political Thought of the Galician Ukrainians, 1848–1914, (Lviv, 1926), 17.

នៅថ្ងៃទី ២ ខែឧសភា ឆ្នាំ ១៨៤៨ ក្រុមប្រឹក្សាជាន់ខ្ពស់រ៉ូថេនៀ ត្រូវបានបង្កើតឡើង។ ក្រុមប្រឹក្សានេះ (១៨៤៨-១៨៥១) ត្រូវបានដឹកនាំដោយបព្វជិតក្រិក-កាតូលិក Gregory Yakhimovich និងមានសមាជិកអចិន្ត្រៃយ៍ចំនួន ៣០ ។ គោលដៅចម្បងរបស់វាគឺការបែងចែកផ្នែករដ្ឋបាលនៃហ្គាលីសៀ ទៅជាផ្នែកខាងលិច (ប៉ូឡូញ) និងភាគខាងកើត (រ៉ូថេនៀ/អ៊ុយក្រែន) នៅក្នុងព្រំដែននៃចក្រភពហាប់ស្បួក និងការបង្កើតតំបន់ដាច់ដោយឡែកមួយជាមួយនឹងការគ្រប់គ្រងស្វ័យភាពនយោបាយ។ Kost' Levytskyi, The History of the Political Thought of the Galician Ukrainians, 1848–1914, (Lviv, 1926), 26.