navinnseab/khmer-wikipedia-article huggingface dataset:
តួនាទីអ្នកប្រវត្តិសាស្ត្រ: ស្រាតសៀមរាប

ស្រាតសៀមរាប 
អ្វីៗដែលមានវត្តមាននៅក្នុងពេលបច្ចុប្បន្ននេះបានវិវត្តន៍កើតចេញពីពេលអតីតកាល មិនថាអ្វីទាំងអស់ នោះមានលក្ខណៈ រូបរាង ទ្រង់ទ្រាយថ្មី ឬចម្លែកយ៉ាងណា ពួកវាពិតជាបានរក្សាទុក ឬនៅសល់លក្ខណៈពីអតីត។ ឧទាហរណ៍មួយដ៏ល្អ គឺការវិវត្តន៍នៃស្នាដៃសិល្បៈខ្មែរ។ រចនាបថថ្មីត្រូវបានកែច្នៃចេញពី រចនាបថចាស់។ ដូចគ្នានេះដែរ តន្ត្រីញាក់ថ្មីបំផុតនៃក្រុមសម័យថ្មីគឺជាលទ្ធផលនៃការវិវត្តន៍ចេញពីស្ទីលតន្ត្រីក្រុមមុនៗ ដោយសារ ឥទ្ធិពលនិងឱ្យស្របទៅតាមទំនោរនិងបរិយាកាសសង្គម។ ប្រហែលជាស្ទីលរបស់ពួកគេវវិវត្តន៍ចេញពីស្ទីលតន្ត្រីរ៉ក ជាមួយនឹងក្រុម Beatle ឬ វិវត្តន៍ចេញពីស្ទីលរបស់ Bob Dylan។ ដោយឡែក សិល្បៈករ Bob Dylan ក៏យកស្ទីលចេញពី Woody Guthie ដែលបានតែងចំរៀងរបស់គាត់នៅទសវត្សឆ្នាំ ១៩៣០ ហើយដែលខ្លួនគាត់ ផ្ទាល់ ក៏យកស្ទីល ឬទទួលមរតកពីតន្ត្រីប្រពៃណីអាមេរិកកាលពីសតវត្សទី ១៩ ដែលបាននាំចូលលពី ប្រទេសអង់គ្លេស និងស្កុតឡែន ហើយដែលមានប្រភពមកពីមជ្ឈឹមសម័យ។ តន្ត្រីហ្សាស់សម័យ ដូចជាតន្ត្រីរបស់ Duke Ellingtonnig និង Billie Holiday ឬតន្ត្រីនាពេលថ្មីៗនេះ ដូចជា Miles Davis, Chick Corea និងnig Pat Metheny សុទ្ធតែបានវិវិត្តន៍ចេញពីតន្ត្រីរបស់សហគមន៍ពួកស្បែកខ្មៅនៅអាមេរិច និងតំបន់ការីប៊ីន ។ ពួកទាសករស្បែកខ្មៅបាននាំតន្ត្រីទាំងនោះមកពីទ្វីបអាព្រិចតាំង ពីសតវត្សទី ១៨ និងសតវត្សទី ១៩។ ដូច្នេះ អ្នកអាចឃើញថា ផ្ទះនាពេលបច្ចុប្បន្នកាលត្រូវបានបំពេញដោយបង្អួច អតីតកាល។

ឡានដែលអ្នកជិះ ទោះបីជាវាត្រូវបានគេរចនាឡើងនៅប៉ុន្មានឆ្នាំមុននេះក៏ដោយ ក៏វានៅប្រើប្រាស់គ្រឿង ឬឧបករណ៍នៃ“រទេះគ្មានសេះ- Horseless Carriage បច្ចេកពាក្យសំរាប់រទេះដែលដំណើរការដោយម៉ាស៊ីនជាលើកដំបូង ជំនួសឱ្យសត្វសេះ ដែលធ្លាប់តែអូសរទេះបែបនោះ។ កាលពីដើមសតវត្សទី ២០។ ឡានរបស់អ្នកមានដំណើរការ ដោយសារមនុស្សចេះពីវិធីធ្វើរទេះ កង់ និងម៉ាស៊ីន ហើយមានគំនិតយកគ្រឿងទាំងអស់នេះផ្គុំគ្នាបង្កើតបានជា ទោចក្រយានយន្តជាលើកដំបូង។ ចំណេះដឹងដែលចាំបាច់សំរាប់បង្កើតរទេះ និងកង់ តាមពិតទៅបានមកពីការច្នៃ ប្រឌិតបង្កើតឡើងកាលពីពេលមុននោះដែរ។ អ្វីៗផ្សេងទៀត ក៏ដូចជាកង់ដែរមានប្រភពកំណើតតាំងពីបុរាណកាល នៃប្រវត្តិសាស្ត្រមនុស្សម្លេះ។

អ្វីទាំងអស់តែងមានប្រវត្តិផ្ទាល់របស់វា។ យ៉ាងហោចណាស់ ចម្លើយនៃសំណួរ និងចម្ងល់ស្តីពីពិភពលោក សព្វថ្ងៃអាចនិងទទួលបាន បន្ទាប់ពីយើងសិក្សាដំណើរដើមទង ស្ថានការណ៍ពីអតីតភ្ជាប់រហូតមកដល់កំឡុងពេល បច្ចុប្បន្ន។ បញ្ហាដែលត្រូវស្វែងរកគឺ ព្រឹត្តិការណ៍អតីតកាល កំលាំង ការរៀបចំ ទស្សនៈផ្សេង ឬការពិតដែលជះ ឥទ្ធិពលលើស្ថានការណ៍បច្ចុប្បន្ន ដែលអ្នកតែងតែមានចម្ងល់។ បើអ្នកយល់ពីអំពីឥទ្ធិពលពីអតីតកាលកាន់តែច្រើន នោះអ្នកកាន់តែចេះដឹងអំពីស្ថានការណ៍បច្ចុប្បន្នដែលអ្នកចង់ដឹង។
តួនាទីអ្នកប្រវត្តិសាស្ត្រ: ប្រវត្តិសាស្ត្រ និងពិភពលោកបច្ចុប្បន្ន

ប្រវត្តិសាស្ត្រ និងពិភពលោកបច្ចុប្បន្ន 
មនុស្សយើងគ្រប់គ្នាតែងមានចម្ងល់មិនចេះអស់មិនចេះហើយ។ កាលពីពេលយើងនៅក្មេង យើងតែតែសួរ ឪពុកម្តាយយើងជាច្រើន ក្នុងនោះមានសំនួរដែលចាប់ផ្តើមដោយពាក្យថា “ហេតុអ្វី?”។ លុះដល់ពេលយើងធំ យើង នៅតែបន្តសួរសំណួរប្រហាក់ប្រហែលគ្នានេះ ព្រោះថាយើងទាំងអស់គ្នាចង់ដឹងចង់យល់អំពីអ្វីៗដែលមាននៅជុំវិញ ខ្លួនយើង ក៏ដូចជាអាថ៌កំបាំងនៅលើពិភពលោកយើងនេះ។ ដោយសារតែអ្វីគ្រប់យ៉ាងមានប្រវត្តិ កំណើតដើមទង របស់វា អ្នកប្រវត្តិសាស្ត្រអាចមានចម្លើយសំរាប់ ភាគច្រើននៃចម្ងល់ និងសំណួរអំពីពិភពលោកនេះ តាមរយៈការ សិក្សាស្រាវជ្រាវប្រវត្តិសាស្ត្រ។
តួនាទីអ្នកប្រវត្តិសាស្ត្រ: តើប្រវត្តិវិទូបំពេញកិច្ចការរបស់ខ្លួនយ៉ាងដូចម្តេច?

តើប្រវត្តិវិទូបំពេញកិច្ចការរបស់ខ្លួនយ៉ាងដូចម្តេច? 
កិច្ចការដែលប្រវត្តិវិទូត្រូវធ្វើមិនមែនជាការងាយស្រួលប៉ុន្មាននោះទេ។ ពួកគេព្យាយាមប្រើប្រាស់ការ ស្រាវជ្រាវ និងអង្កេតរបស់ពួកគេលើហេតុការណ៍ប្រវត្តិសាស្ត្រ ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហានានា នាពេលបច្ចុប្បន្ន ឬ នាពេលអនាគត។ ដូចត្រូវបានបញ្ជាក់ខាងលើ ប្រវត្តិវិទូព្យាយាមស្វែងរកចម្លើយសំរាប់ចម្ងល់នានា។ តើជាកិច្ចការ របស់ពួកគេឬ ក្នុងការឆ្លើយនឹងសំណួរដូចជា “តើខ្ញុំជាមនុស្សគួរឱ្យស្រលាញ់ដែរឬទេ?” “តើនរណាជាមនុស្សឆ្លាត ជាងគេនៅក្នុងពិភពលោកនេះ?” ... ? ទេ ទាំងនេះមិនមែនជាកិច្ចការរបស់ប្រវត្តិវិទូទេ ព្រោះវាជារឿងឥត ប្រយោជន៍ ថែមទាំងជាសំណួរឡប់ៗទៀតផង។

ដូចនេះ ប្រវត្តិវិទូមិនត្រឹមតែខិតខំព្យាយាមរកចម្លើយដោះស្រាយបញ្ហាប៉ុណ្ណោះទេ ពួកគេថែមទាំងត្រូវ គិតគូរថា តើបញ្ហាមួយណាដែលសំខាន់ និងផ្តល់អាទិភាពដល់បញ្ហាដែលសំខាន់ជាងគេ។ ជម្រើសសំរាប់បែងចែក អាទិភាពសំរាប់បញ្ហាទាំងអស់នេះ គឺអាស្រ័យទៅលើគុណតម្លៃផ្ទាល់ខ្លួន. ការយកចិត្តទុកដាក់ពីមនុស្សដែលគាំទ្រ កិច្ចការរបស់ពួកគេ. កាលៈទេសៈដែលប្រវត្តិវិទូនោះកំពុងជួបប្រទះ ឬរស់នៅ ឬក៏ការរួមផ្សំនៃកត្តាទាំងអស់នេះ។ ប្រវត្តិវិទូក៏ត្រូវពិចារណាផងដែរទៅលើភស្តុតាង ឬសាក្សី ដែលខ្លួនជ្រើសយកសំរាប់ការសិក្សាស្រាវជ្រាវ។ ឧទាហរណ៍ ៖ តើភស្តុតាងទាំងនោះ គួរឱ្យជឿជាក់បានដែរឬទេ? តើវាមានភាពត្រឹមត្រូវកំរិតណា ហើយមានភាព លំអៀងកំរិតណាដែរ? ក្នុងករណីមានឯកសារដែលនិយាយខុសគ្នាលើបញ្ហាតែមួយ គេត្រូវគិតថា តើមួយណាត្រឹម ត្រូវ (ឬត្រឹមត្រូវជាង)?
តួប៉មទន្លេបិទ

តួប៉មទន្លេបិទស្ថិតនៅត្រើយខាងកើតទន្លេមេគង្គ ខាងឆ្វេងដៃនៃស្ពានគីហ្សូណា។ តួប៉មនេះចាប់ផ្តើមកសាងតាំងពីជំនាន់អាណានិគមនិយមបារាំង ដោយធ្វើអំពីឥដ្ឋតាន់ អស់រយៈពេលចំនួន២ឆ្នាំទើបបានហើយជាស្ថាពរ។ ក្នុងសាងសង់បារាំងបានបញ្ចូនអ្នកទោសខ្មែរមួយចំនួនពីកំពង់ចាម ដើម្បីមកជួយការសាងសង់។ តួប៉មមានកំពស់៣៨ម៉ែត្របាទក្រោមមានរាងចតុកោណកែង មានបណ្តោយប្រវែង៩ម៉ែត្រនិងមានទទឹងប្រវែង៧.៥០ម៉ែត្រ ហើយមានទ្វារសម្រាប់ចេញចូលចំនួនពីរគឺខាងកើតមួយនិងខាងលិចមួយ។
បុព្វហេតុនៃការសាងសង់តួប៉មនេះ តាមចម្លើយរបស់អ្នកស្រុកដែលមានវ័យចំណាស់មួយចំនួនបានបញ្ជាក់អះអាងថា ការដែលបារាំងកសាងតួប៉មនេះឡើងគឺដើម្បីរក្សាសន្តិសុខនៅទីកន្លែនោះហើយក៏ជាកន្លែងសម្រាប់ឃ្លាំមើលក្រែងកម្មករ ឬអ្នកស្រុកលួចដឹកជ័រកៅស៊ូយកទៅឱ្យឈួញក្រៅសៀវភៅ មគ្គុទ្ទេសក៍ទេសចរ រៀបរៀងដោយលោក ស្រី សារឿន ឆ្នាំ២០០៤ ទំព័រ២១៨។។
តួសម្ដែងកម្ពុជា

នេះជាអត្ថបទអំពីតួសម្ដែង ក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ដែលមានការពេញនិយមទស្សនា និង ទទួលស្គាល់កិត្តិនាម និង កេរ្តិ៍ឈ្មោះ ជាផ្លូវការណ៍ ដែលបានចេញផ្សាយនៅក្នុងពិភពសិល្បៈភាពយន្តនៃប្រទេសកម្ពុជា ឈ្មោះអ្នកសម្ដែងទាំងអស់និងត្រូវ ចុះក្នុងបញ្ជីនេះ ដើម្បីចងក្រងនូវ កេរ្តិ៍ឈ្មោះ របស់ពួកគេ ជាអត្ថបទស្តង់ដារ (Standard Aritcle) ឈ្មោះអ្នកសម្ដែងទាំងអស់ ត្រូវបានចែកជាពីប្រភេទផងដែរ តួសម្ដែងស្រី និង តួសម្ដែងប្រុស ។
តួសម្ដែងកម្ពុជា: តួសម្ដែងស្រី

តួសម្ដែងស្រី 
Actress

 ទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៦០-១៩៧០ 
 នរោត្តម បុប្ផាទេវី
 ឌី សាវ៉េត
 សាក់ ស៊ីស្បោង
 សោម វណ្ណសូដានី
 ទិត្យ​ វិជ្ជរ៉ាដានី
 វីរៈ តារា

 ទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៨០-១៩៩០ 

 អម្ពរ ទេវី
 ពិសិដ្ឋ ពីលីកា
 ផាន់ ប៉េង

 ទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ២០០០-២០១០ 

 ដាញ់ ម៉ូនីកា
 ហ៊ិន ចាន់នីរ័ត្ន
 ហ៊ុយ យ៉ាឡេង
 កែវ ពេជ្រពិសី

 ទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ២០១០ 

 ម៉ាក សែនសូនីតា
 មាន សូនីតា
តួសម្ដែងកម្ពុជា: ទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៦០-១៩៧០

ទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៦០-១៩៧០ 
 នរោត្តម បុប្ផាទេវី
 ឌី សាវ៉េត
 សាក់ ស៊ីស្បោង
 សោម វណ្ណសូដានី
 ទិត្យ​ វិជ្ជរ៉ាដានី
 វីរៈ តារា
តួសម្ដែងកម្ពុជា: ទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ២០០០-២០១០

ទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ២០០០-២០១០ 

 ដាញ់ ម៉ូនីកា
 ហ៊ិន ចាន់នីរ័ត្ន
 ហ៊ុយ យ៉ាឡេង
 កែវ ពេជ្រពិសី
តួសម្ដែងកម្ពុជា: តួសម្ដែងប្រុស

តួសម្ដែងប្រុស 
Actor

 ទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៦០-១៩៧០ 

 គង់ សំអឿន
 វណ្ណ វណ្ណៈ

 ទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៨០-១៩៩០ 

 ទេព រិនដារ៉ូ

 ទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៩០-២០០០ 

 ទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ២០១០ 

 យឺន សាវុទ្ធ
តួសម្ដែងកម្ពុជា: កំណត់ចំណាំ

កំណត់ចំណាំ 
រាល់តារាសម្ដែងទាំងអស់ មិនត្រូវពាក់ព័ន្ធរឿងនយោបាយ ក្នុងប្រទេសកម្ពុជានោះទេ ព្រោះតារាសម្ដែងជា សិល្បៈក្រៅប្រព័ន្ធនយោបាយ ដើម្បីបញ្ជៀសការស្អប់ខ្ពើមពីមហាជន ដើម្បីសេរីភាព និង សេចក្តីថ្លៃថ្នូរ ក្នុងរង្វង់សិល្បៈរបស់កម្ពុជា ។ រាល់តារាសម្ដែងទាំងអស់ មិនត្រូវ មានសកម្មភាពលេចធ្លោ ក្នុងបក្សនយោបាយណាមួយឡើយ រិតតែមិនគួរគប្បីក្នុងការផុសសារនយោបាយ បក្សណាមួយក្នុងបណ្ដាញសង្គមឡើយ ដូចនេះបើមានតារាសម្ដែងរូបណាបំពាននៅក្រិតក្រមសីលធម៌នេះ និង ត្រូវបានដកចេញពីបញ្ជីនៃការចងក្រងស្តង់ដារ ហើយអាចនិងមានការស្នើសុំ លុប Aritcle ឈ្មោះ ចេញពីបញ្ជីអ្នកសម្ដែងរបស់កម្ពុជាផងដែរ អ្នកសម្ដែងទាំងអស់ត្រូវប្រាកដក្នុងចិត្តថា អ្នកជាមនុស្សរបស់មហាជន មិនមែនជាមនុស្សរបស់បក្សនយោបាយណាមួយឡើយ សូមអរគុណ ។
តួអក្សរចិនបុរាណ

រូបភាពតូច|តួអក្សរចិនបុរាណ
តួអក្សរចិនបុរាណ គឺជាប្រភេទសំណុំតួអក្សរចិនស្តង់ដាររបស់ភាសាចិនដែលសរសេរសហសម័យ តួ​អក្សរ​បុរាណ​មាន​រូបរាង​តាំង​ពី​ការ​ផ្លាស់​ប្តូរ​ស្មៀននិងភាគច្រើននៅតែស្ថិតក្នុងរចនាសម្ព័ន្ធដដែលដែលពួកគេបានយកនៅការណែនាំនៃអក្សរធម្មតានៅសតវត្សទី២ ក្នុងសតវត្សបន្ទាប់ តួអក្សរចិនបុរាណត្រូវបានចាត់ទុកថាជាទម្រង់ស្តង់ដារនៃអក្សរចិនដែលបានបោះពុម្ព ឬ អក្សរសាស្ត្រចិននៅទូទាំងការទទួលយកវប្បធម៌អក្សរសាស្ត្រចិន (Sinosphere) រហូតដល់ពាក់កណ្តាលសតវត្សទី ២០ មុនពេលកំណែទម្រង់អក្សរផ្សេងគ្នាដែលផ្តួចផ្តើមដោយប្រទេសនានាដោយប្រើអក្សរចិនជាប្រព័ន្ធសរសេរ
តួអក្សរចិនបុរាណ: ខ្ញុំស្រលាញ់អ្នក

ខ្ញុំស្រលាញ់អ្នក 

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ភាសាចិន
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អក្សរចិន
តើ​អ្វី​ទៅ​ជា​កម្មវិធី កូដ​បើក​ចំហ និង កូដ​បិទ​ជិត: អ្វី​ទៅ​ជា​កម្មវិធី កូដ​បើក​ចំហ([https://en.wikipedia.org/wiki/Open_source Open Source]) និង កូដ​បិទ​ជិត ([https://simple.wikipedia.org/wiki/Closed_source Closed Source])?

អ្វី​ទៅ​ជា​កម្មវិធី កូដ​បើក​ចំហ(Open Source) និង កូដ​បិទ​ជិត (Closed Source)?

មនុស្ស​យើង​មាន​ការ​បែង​ចែក​ខ្ពស់​ទាប ធំ​តូច​ ហើយ​កម្មវិធី​កុំព្យូទ័រ និង កម្មវិធី​វិប​ដែល​យើង​កំពុង​ប្រើ​រាល់​ថ្ងៃ​នេះ ក៏​មាន​ការ​បែង​ចែក​ដែរ ដែលមាន​ដូច​ជា កម្មវិធី​កូដ​បើក​ចំហ និង កម្មវិធី​កូដ​បិទ​ជិត។ តើ​កម្មវិធី​ទាំង​ពីរ​ប្រភេទ​នេះ​វា​ខុស​គ្នា​ត្រង់​ណា?

កម្មវិធី​កូដ​បើក​ចំហ គឹជាប្រភេទកម្មវិធីដែលយើងអាចមាន​ ឬ មើលកូដ(source code)របស់វាបាន បុន្តែវាមិន​មាន​ន័យ​ថា​ជា​កម្មវិធី​ឥត​គិត​ថ្លៃ​ទេ យើង​អាច​បង្កើត​អាជ្ញាប័ណ្ណ​ខ្លួន​ឯង​ ឬ​យក​អាជ្ញាប័ណ្ណ​ណា​មួយ​មាន​ស្រាប់​ដែល​យើង​ចង់​អោយ​អ្នក​ប្រើ​ប្រាស់​គោរព​តាម​លក្ខខ័ណ្ឌ​របស់​យើង។ ដូច​នេះ​យើង​អាច​សរសេរ​កម្មវិធី កូដ​បើក​ចំហ ហើយ​លក់​វា​ដោយ​មាន​អាជ្ញាប័ណ្ណ​ដូច​ Windows ក៏​បាន​ដែរ តែ​ស្ថិត​ក្នុង​គោលការណ៍ កម្មវិធី​កូដ​បើក​ចំហ អ្នក​ទិញ​ត្រូវ​មាន​សិទ្ធ​អាច​មើល​ឃើញ​កូដ​របស់​កម្មវិធី​យើង​បាន។ ជា​មួយ​ការ​អាច​មើល​ឃើញ​កូដ​នេះ អាស្រ័យ​ទៅ​តាម​អាជ្ញាប័ណ្ណ​ដែល​យើង​កំណត់​ អ្នក​ទិញ​អាច៖

 មិន​មាន​សិទ្ធិ​ធ្វើ​ការ​កែ​ប្រែ​កូដ មិន​មាន​សិទ្ធិ​ចែកចាយ
 មិន​មាន​សិទ្ធិ​កែ​ប្រែ​កូដ មាន​សិទ្ធិ​ចែកចាយ
 មាន​សិទ្ធិ​កែ​សម្រាប់​ប្រើ​តែ​ផ្ទាល់​ខ្លួន និង​មិន​អាច​ចែកចាយ
 មាន​សិទ្ធិ​កែ​សម្រាប់​ប្រើ​ផ្ទាល់​ខ្លួន​និង​ចែកចាយ តែ​ត្រូវ​យោង​ទៅ​ម្ចាស់​កូដ​ដើម
 មាន​សិទ្ធិ​កែ​សម្រាប់​ប្រើ​ទូទៅ ដោយ​អាច​ដាក់​ជា​របស់​កម្មសិទ្ធិ​ផ្ទាល់​របស់​ខ្លួន ។ល។
 នៅ​ពេល​បច្ចុប្បន្ន​នេះ​ប្រភេទ​កម្មវិធី​ទាំង​នេះ ក៏​មាន​ប្រជាប្រិយភាព​គួរ​សម​ដែរ នៅ​ក្នុង​ពិភព​កម្មវិធី​កុំព្យូទ័រ​នៅ​លើ​ពិភព​លោក។

ចំណែក​ឯ​កម្មវិធី កូដ​បិទ​ជិត គឺ​ជា​កម្មវិធី​ដែល​មាន​អាជ្ញាប័ណ្ណ​ត្រឹម​ត្រូវ​ដូច កម្មវិធី​កូដ​បើក​ចំហ ដែរ គ្រាន់​តែ​ប្រភេទ​កម្មវិធី​ទាំង​នេះ​គឺ​គេ​មិន​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​យើង​មើល​កូដ ឬ កែ​កូដ​នោះ​ទេ។ កម្មវិធី​នេះ​ចែក​ចេញ​ជា​ពីរ​ផ្នែក​ទៀត​គឺ៖

 Freeware
 Shareware
 Adware
Trial Version
តើ​អ្វី​ទៅ​ជា​កម្មវិធី កូដ​បើក​ចំហ និង កូដ​បិទ​ជិត: Freeware

Freeware
ជា​ប្រភេទ​កម្មវិធី​អាច​ប្រើ​បាន​ដោយ​ឥត​គិត​ថ្លៃ តែ​មិន​អាច​ចែក​ចាយ​បាន​ដោយ​សេរី​នោះ​ទេ ព្រោះ​ប្រភេទ​កម្មវិធី​ទាំង​នេះ គឺ​មាន​អាជ្ញាប័ណ្ណ​ចំពោះ​អ្នក​ផលិត​ផ្ទាល់ ហើយ​ក៏​មិន​មែន​ជា​កម្មសិទ្ធិ​របស់​អ្នក​ប្រើ​ដែរ។

Shareware
ជា​ប្រភេទ​កម្មវិធី​មិន​មែន​ប្រើ​បាន​ដោយ​ឥត​គិត​ថ្លៃ​នោះ​ទេ តែ​អាច​ចែក​ចាយ​បាន។ កម្មវិធី​ទាំង​នេះ​គេ​បាន​ដាក់​ឲ្យ​យើង​ប្រើ​បាន​ពេញ​លេញ តែ​នឹង​ត្រូវ​បិទ​លែង​ឲ្យ​ដំណើរ​ការ​នៅ​ខណៈ​ពេល​ណា​មួយ ដែល​គេ​បាន​កំណត់។ ដូច​ជា Kaspersky ជា​ដើម គេ​ដាក់​ឲ្យ​យើង​ប្រើ​បាន​ចំនួន ៣០​ថ្ងៃ​ដែល​អាច​ប្រើ​បាន​ពេញ​លេញ តែ​ពេល​ដែល​គ្រប់​៣០​ថ្ងៃ​ហើយ គឺ​វា​បិទ​លែង​ឲ្យ​បើក​ប្រើ​ដំណើរ​ការ​តែ​ម្ដង។

កម្មវិធីសារ===Adware===
ជា​ប្រភេទ​កម្មវិធី​អាច​ប្រើ​បាន​ដោយ​ឥត​គិត​ថ្លៃ តែ​មិន​អាច​ចែក​ចាយ​បាន​ទេ តែ​កម្មវិធី​ប្រភេទ​នេះ ពេល​ដំឡើង​មក​មាន​ភ្ជាប់​មក​ជា​មួយ​ការ​ផ្សាយ​ពាណិជ្ជកម្ម​មួយ​ចំនួន ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​សភាព​កម្មវិធី​មិន​ទូលាយ និង​មិន​ល្អ។ ហើយ​កម្មវិធី​ប្រភេទ​នេះ​ខ្លះ​ទៀត ប្រសិន​បើ​ចង់​ដក​ការ​ផ្សាយ​ពាណិជ្ជកម្ម​ផ្សេងៗ​ចេញ យើង​ត្រូវ​តែ​ទិញ​កម្មវិធី​នេះ​ក្នុង​កំណែ​ផ្សេង​មួយ​ទៀត ទើប​មិន​មាន​ការ​ផ្សាយ​ពាណិជ្ជកម្ម​ទៀត។ ដូច​ជា៖ Download Accelerator Plus កម្មវិធី​នេះ​ជា​កម្មវិធី​ប្រភេទ Adware។
តើ​អ្វី​ទៅ​ជា​កម្មវិធី កូដ​បើក​ចំហ និង កូដ​បិទ​ជិត: Shareware

Shareware
ជា​ប្រភេទ​កម្មវិធី​មិន​មែន​ប្រើ​បាន​ដោយ​ឥត​គិត​ថ្លៃ​នោះ​ទេ តែ​អាច​ចែក​ចាយ​បាន។ កម្មវិធី​ទាំង​នេះ​គេ​បាន​ដាក់​ឲ្យ​យើង​ប្រើ​បាន​ពេញ​លេញ តែ​នឹង​ត្រូវ​បិទ​លែង​ឲ្យ​ដំណើរ​ការ​នៅ​ខណៈ​ពេល​ណា​មួយ ដែល​គេ​បាន​កំណត់។ ដូច​ជា Kaspersky ជា​ដើម គេ​ដាក់​ឲ្យ​យើង​ប្រើ​បាន​ចំនួន ៣០​ថ្ងៃ​ដែល​អាច​ប្រើ​បាន​ពេញ​លេញ តែ​ពេល​ដែល​គ្រប់​៣០​ថ្ងៃ​ហើយ គឺ​វា​បិទ​លែង​ឲ្យ​បើក​ប្រើ​ដំណើរ​ការ​តែ​ម្ដង។

កម្មវិធីសារ===Adware===
ជា​ប្រភេទ​កម្មវិធី​អាច​ប្រើ​បាន​ដោយ​ឥត​គិត​ថ្លៃ តែ​មិន​អាច​ចែក​ចាយ​បាន​ទេ តែ​កម្មវិធី​ប្រភេទ​នេះ ពេល​ដំឡើង​មក​មាន​ភ្ជាប់​មក​ជា​មួយ​ការ​ផ្សាយ​ពាណិជ្ជកម្ម​មួយ​ចំនួន ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​សភាព​កម្មវិធី​មិន​ទូលាយ និង​មិន​ល្អ។ ហើយ​កម្មវិធី​ប្រភេទ​នេះ​ខ្លះ​ទៀត ប្រសិន​បើ​ចង់​ដក​ការ​ផ្សាយ​ពាណិជ្ជកម្ម​ផ្សេងៗ​ចេញ យើង​ត្រូវ​តែ​ទិញ​កម្មវិធី​នេះ​ក្នុង​កំណែ​ផ្សេង​មួយ​ទៀត ទើប​មិន​មាន​ការ​ផ្សាយ​ពាណិជ្ជកម្ម​ទៀត។ ដូច​ជា៖ Download Accelerator Plus កម្មវិធី​នេះ​ជា​កម្មវិធី​ប្រភេទ Adware។
តើ​អ្វី​ទៅ​ជា​កម្មវិធី កូដ​បើក​ចំហ និង កូដ​បិទ​ជិត: Trial Version

Trial Version
ជា​ប្រភេទ​កម្មវិធី​ដែល​ដាក់​ឲ្យ​ទាញ​យក​ទៅ​ប្រើ​បាន​ដោយ​ឥត​គិត​ថ្លៃ តែ​លក្ខណៈ​ពិសេស​មួយ​ចំនួន​របស់​កម្មវិធី​ទាំង​នេះ ត្រូវ​បាន​បិទ និយាយ​រួម​គឺ​គេ​មិន​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​យើង​ប្រើ​បាន​ពេញ​លេញ​ដូច Shareware អី​នោះ​ទេ។ ដូច្នេះ​ប្រសិន​បើយើង​ចង់ប្រើ​បាន​ពេញ​លេញ លុះ​ត្រា​តែ​យើង​ត្រូវ​តែ​ទិញ​កម្មវិធី​សិន ទើប​លក្ខណៈ​ពិសេស​ដែល​បាន​បិទ​នោះ បើក​ឡើង​វិញ ហើយ​យើង​អាច​ប្រើ​វា​បាន។

ប្រសិន​បើ​លោក​អ្នក​មាន​មតិ​យោបល់​បន្ថែម នៅ​លើ​អត្ថបទ​មួយ​នេះ សូម​មេត្តា​ដាក់​មតិ​មួយ​នៅ​ពី​ក្នុង​ទំព័រ​ពិភាក្សា ដើម្បី​ចូល​រួម​ស្ថាបនា​អត្ថបទ​នេះ​ជាមួយ​គ្នា ទុក​ជា​ធនធាន​មេរៀន​ដល់​អ្នក​ដទៃ​ទៀត។
តេគីឡា

thumb|180px

តេគីឡាគឺស្រាម៉ិចស៊ិកមួយដែលត្រូវបានធ្វើដោយភូតគាមទន្ដគោម ជាពិសេសនៅទំបន់ជិតទីក្រុងតេគីឡា ចម្ងាយ ៦៥ គីឡូម៉ែត្រខាងទិសពាយព្យពី ហ្គ័ដាឡាហារ៉ា (រដ្ឋធានីនៃរដ្ឋហាលីស្កូ)។

thumb|300px|left
តេង សុធា: ប្រវត្តិរូប

ប្រវត្តិរូប 
លោក តេង សុធា (អង់គ្លេស: TENG SOTHEA ) ជាសហគ្រិន វិនិយោគិន ជនជាតិខ្មែរ លោកគឺជាស្ថាបនិក នាយក​ប្រតិបត្តិ សមាគមសប្បុរសធម៍ មេត្តា ចាប់ពីឆ្នាំ ២០២២។ លោក តេង សុធា កើតថ្ងៃ ទី 10 ខែ កក្កដា ឆ្នាំ 1982 ក្នុងខេត្តកំពត ក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ សព្វថ្ងៃលោកគឺជាប្រធានសមាគមសប្បុរសធម៍ មេត្តា ដែលបង្កើតឡើងក្នុងឆ្នាំ 2022 ក្នុងគោលបំណងប្រមូលផ្តុំនូវថវិកាជួយទៅដល់ ចាស់ជរា សិស្សសាលាមានជីវភាពខ្វះខាត និងក្មេងកំព្រានៅតាមមណ្ឌលកុមារកំព្រា។ សព្វថ្ងៃលោកមានគ្រួសារនិងកូនហើយពួកគាត់បានស្នាក់នៅភ្នំពេញដើម្បីគ្រប់គ្រងអាជីវកម្មរបស់គាត់។
តេង សៀវពីង

thumb|តេង សៀវពីង

គឺជាអ្នកនយោបាយនិងជាអ្នកដឹកនាំកំណែទម្រង់នៃសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិនដែលក្រោយពីការស្លាប់របស់លោកម៉ៅបានដឹកនាំប្រទេសរបស់លោកឆ្ពោះទៅរកសេដ្ឋកិច្ចទីផ្សារ។ ខណៈពេលដែលលោកតេងមិនដែលកាន់តំណែងជាប្រមុខរដ្ឋប្រមុខរដ្ឋាភិបាលឬអគ្គលេខាបក្សកុម្មុយនិស្តចិនដែលជាឋានៈខ្ពស់បំផុតនៅក្នុងចិនកុម្មុយនីស្តលោកនៅតែជាមេដឹកនាំកំពូលនៃសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិនចាប់ពីឆ្នាំ 1978 ដល់ឆ្នាំ 1992 ។ ។ ក្នុងនាមជាស្នូលនៃមេដឹកនាំជំនាន់ទី 2 លោកតេងបានចែករំលែកអំណាចរបស់គាត់ជាមួយអ្នកនយោបាយចាស់ៗដែលមានអំណាចជាច្រើនដែលត្រូវបានគេស្គាល់ជាទូទៅថាជាពួកអែលឌើរ 8 នាក់។

កើតក្នុងជីវភាពកសិករនៅក្វាងអានខេត្តស៊ីឈួនលោកតេងបានសិក្សានិងធ្វើការនៅបារាំងក្នុងទសវត្សឆ្នាំ 1920 ជាកន្លែងដែលលោកត្រូវបានរងឥទ្ធិពលដោយម៉ាក្សនិយម - លេនីននិយម។ នៅពេលដែលគាត់ត្រលប់ទៅប្រទេសចិនគាត់បានធ្វើជាស្នងការនយោបាយនៅតំបន់ជនបទហើយត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជា "ជើងចាស់បដិវត្តន៍" នៃទីក្រុង Long ខែមីនា។ [1] បន្ទាប់ពីការបង្កើតសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន ឆ្នាំ 1949 លោកតេងបានធ្វើការនៅទីបេនិងតំបន់ភាគនិរតីផ្សេងទៀតដើម្បីពង្រឹងការគ្រប់គ្រងកុម្មុយនិស្ត។
តេជមហាល់

វិមាន តេជមហាល់ ( ទូទៅ ; entry "Taj Mahal". , ពី Persian/, ពី​អារ៉ាប់​សុទ្ធ,. Pakistan: Legacy of the Indian Khilafat movement The Word "មកុដនៃវិមាន", ; ផងដែរ "តេជ"Taj Mahal. CollinsDictionary.com. Collins English Dictionary – Complete & Unabridged 11th Edition. Retrieved November 07, 2012.) គឺ​ជាចេតិយធ្វើ​ពី​ថ្មម៉ាប​ស ស្ថិត​នៅ អាក្រាស ភាគឧត្តរ​ប្រទេសឥណ្ឌា។ ចេតិយ​នេះ​ត្រូវ​បាន​កសាង​ឡើង​ដោយ​អធិរាជ​មូខាល់ (Mughal emperor) សាស់ ចាហាន់ (Shah Jahan) ទុក​ជា​ការ​ឧទ្ទិស​ដល់​ភរិយា​ទី​បី​របស់​គាត់ គឺ មូមតះ ម៉ាហាល់ (Mumtaz Mahal) ។ វិមាន តេជមហាល់ ត្រូវ​បាន​គេ​ស្គាល់​យ៉ាង​ច្បាស់​ថា​ជា "រតនភណ្ឌ​នៃ​សិល្បៈ​មូស្លីម​ក្នុង​ប្រទេស​ឥណ្ឌា និង​ជា​បេតិកភណ្ឌ​ពិភព​លោក​មួយ​ដែល​ត្រូវ​បាន​គេ​សរសើរ​មិន​ដាច់​ពី​មាត់"។

តេជមហាល់ ត្រូវ​បាន​មនុស្ស​ជា​ច្រើន​ទទួល​ស្គាល់​ថា​ជា​ឧទាហរណ៍​ដ៏​ប្រសើរ​មួយ​នៃ​ស្ថាបត្យកម្ម​មូខាល់ (Mughal architecture) ដោយ​សារ​មាន​ការ​ផ្សំ​ចូល​គ្នា​ពី​លក្ខណៈ​ស្ថាបត្យកម្ម​ដទៃ​ទៀត​ដូច​ជា៖ អ៊ីស្លាម, ភើសៀន, អូតូម៉ាន ទួរគី និង​ឥណ្ឌា។Lesley A. DuTemple, "The Taj Mahal", Lerner Publishing Group (March 2003). pg 26: "The Taj Mahal, a spectacular example of Moghul architecture, blends Islamic, Hindu and Persian styles"
តេជមហាល់: ការ​ចម្លង

ការ​ចម្លង
មាន​ស្ថាបត្យកម្ម​មួយ​ចំនួន​បាន​ចម្លង​យក​គំរូ​ពី​វិមាន Taj Mahal មាន​ដូច​ជា៖ Taj Mahal Bangladesh, Bibi Ka Maqbara នៅ Aurangabad, Maharashtra, Trump Taj Mahal នៅ Atlantic City, NJ និង Tripoli Shrine Temple នៅ Milwaukee, Wisconsin ។
តេជមហាល់: កំណត់ចំណាំ និងឯកសារយោង

កំណត់ចំណាំ និងឯកសារយោង

ប្រភព

 Asher, Catherine B. Architecture of Mughal India New Cambridge History of India I.4, Cambridge University Press 1992 ISBN 0-521-26728-5.
 Bernier, Françoi' Travels in the Moghul Empire A.D. 1657–1668 (Westminster: Archibald Constable & Co.) 1891.
 Carroll, David (1971). The Taj Mahal, Newsweek Books ISBN 0-88225-024-8.
 Chaghtai, Muhammad Abdullah Le Tadj Mahal d'Agra (Inde). Histoire et description (Brussels: Editions de la Connaissance) 1938.
 Copplestone, Trewin. (ed). (1963). World architecture — An illustrated history. Hamlyn, London.
 Gascoigne, Bamber (1971). The Great Moguls, Harper & Row.
 Havel, E.B. (1913). Indian Architecture: Its Psychology, Structure and History, John Murray.
 Kambo, Muhammad Salih Amal-i-Salih or Shah Jahan Namah Ed. Ghulam Yazdani (Calcutta: Baptist Mission Press) Vol.I 1923. Vol. II 1927.
 
 Lahawri, 'Abd al-Hamid Badshah Namah Ed. Maulawis Kabir al-Din Ahmad and 'Abd al-Rahim under the superintendence of Major W.N. Lees. (Calcutta: College Press) Vol. I 1867 Vol. II 1868.
 Lall, John (1992). Taj Mahal, Tiger International Press.
 
 Rothfarb, Ed (1998). In the Land of the Taj Mahal, Henry Holt ISBN 0-8050-5299-2.
 Saksena, Banarsi Prasad History of Shahjahan of Dihli (Allahabad: The Indian Press Ltd.) 1932.
 Spiller, R (1994). "Agricultural Sites of the Taj Mahal', Chronicle Books.
 Stall, B (1995). Agra and Fathepur Sikri, Millennium.
 Stierlin, Henri [editor] & Volwahsen, Andreas (1990). Architecture of the World: Islamic India, Taschen.
 Tillitson, G.H.R. (1990). Architectural Guide to Mughal India, Chronicle Books.
តេជមហាល់: ប្រភព

ប្រភព

 Asher, Catherine B. Architecture of Mughal India New Cambridge History of India I.4, Cambridge University Press 1992 ISBN 0-521-26728-5.
 Bernier, Françoi' Travels in the Moghul Empire A.D. 1657–1668 (Westminster: Archibald Constable & Co.) 1891.
 Carroll, David (1971). The Taj Mahal, Newsweek Books ISBN 0-88225-024-8.
 Chaghtai, Muhammad Abdullah Le Tadj Mahal d'Agra (Inde). Histoire et description (Brussels: Editions de la Connaissance) 1938.
 Copplestone, Trewin. (ed). (1963). World architecture — An illustrated history. Hamlyn, London.
 Gascoigne, Bamber (1971). The Great Moguls, Harper & Row.
 Havel, E.B. (1913). Indian Architecture: Its Psychology, Structure and History, John Murray.
 Kambo, Muhammad Salih Amal-i-Salih or Shah Jahan Namah Ed. Ghulam Yazdani (Calcutta: Baptist Mission Press) Vol.I 1923. Vol. II 1927.
 
 Lahawri, 'Abd al-Hamid Badshah Namah Ed. Maulawis Kabir al-Din Ahmad and 'Abd al-Rahim under the superintendence of Major W.N. Lees. (Calcutta: College Press) Vol. I 1867 Vol. II 1868.
 Lall, John (1992). Taj Mahal, Tiger International Press.
 
 Rothfarb, Ed (1998). In the Land of the Taj Mahal, Henry Holt ISBN 0-8050-5299-2.
 Saksena, Banarsi Prasad History of Shahjahan of Dihli (Allahabad: The Indian Press Ltd.) 1932.
 Spiller, R (1994). "Agricultural Sites of the Taj Mahal', Chronicle Books.
 Stall, B (1995). Agra and Fathepur Sikri, Millennium.
 Stierlin, Henri [editor] & Volwahsen, Andreas (1990). Architecture of the World: Islamic India, Taschen.
 Tillitson, G.H.R. (1990). Architectural Guide to Mughal India, Chronicle Books.
តេជមហាល់: តំណភ្ជាប់ខាងក្រៅ

តំណភ្ជាប់ខាងក្រៅ

 Archeological Survey of India description
 Government of India – Description 
 Information from the Department of Tourism, Uttar Pradesh
 Historical images on Europeana.eu
 The shocking secret of Taj Mahal that no one knows!
 The plants  growing throughout the Taj Mahal complex
តេជោកុយ

ចៅពញាតេជោកុយ (ចៅពញា ជាស័ក្ដិ តេជោ ជាងារ កុយ ជាឈ្មោះ) លោកត្រូវជាចៅហ្វាយស្រុកខែត្រសំរោងទង។ ជាមន្ត្រី និងមេទ័ពនៃព្រះបាទស្រីជេដ្ឋា។
តេជោដាំដី

តេជោជ្រែកដី 

ចៅពញាតេជោជ្រែកដី រឺ តេជោតំឌិន (ដាំឌិន នេះជាពាក្យយកពីថៃមានន័យថា តំ ត្រូវនឹង​ดำមានន័យថា មុជ ឬជ្រែក ឯឌិនត្រូវនឹងดิน មានន័យថាដី) សរុបមានន័យថាតេជោជ្រែកដី ។​ លោកជាឧកញ៉ាមន្ត្រីក្នុងសម័យព្រះបាទបទុមសុរិយវង្ស។ ​ព្រះបាទ​បទុមសុរិយវង្ស ​ដោយសារ​មាន​ព្រះ​នេត្រ​ទិព្វ​ ​ព្រះ​អង្គ​បានដឹង​បាន​យល់​នូវ​អស់​ព្រឹត្ដិការណ៍​ ​ព្រះ​អង្គ​បានដឹង​ថា​ ​អ្នកមាន​បុណ្យ​មាត់ទិព្វ​បាន​កើតឡើង​ហើយ​ ​ព្រះ​អង្គ​នឹកគិត​ឃើញ​ថា​ ​មិន​ងាយ​នឹង​ចាប់​ពញា​រោង​នេះ​ឡើយ។​ ​ព្រះ​អង្គ​កោះ​ប្រជុំ​អស់​នាម៉ឺន​មុខមន្ដ្រី​ ​ដើម្បី​ដោះស្រាយ​បញ្ហា​ដ៏​ធំ​នេះ។​ ​ព្រះ​អង្គ​យល់​ឃើញ​ថា​តទៅ​អនាគត​ ​ប្រទេស​សៀម​នឹង​មាន​ស្ដេច​មួយ​អង្គ​ ​ដែល​គេ​ពុំ​អាច​កំទេចបាន​ឡើយ។​ ​ដូច្នេះ​គេ​ត្រូវ​តែ​ចាត់​ទុក​ស្រុក​សៀម​ដោយ​ឡែក​ ​ដោយ​មិន​ចាំ​នាំ​សួយសារអាករ​មក​ថ្វាយ​ស្ដេច​ស្រុក​ខ្មែរ​ដូច​សព្វ​ដងនោះ​ ទៀត​ទេ។​

បើ​យោល​ទៅ​តាម​ឯកសារ​ខ្លះ​ទៀត​ ​បុព្វហេតុ​ដែល​បណ្ដាល​ឲ្យ​ព្រះរាជា​ខឹង​ខ្ញាល់​ចេញ​បញ្ជា​ចាប់​ពញា​រោង​នោះ ​គឺ​មក​អំពី​នាយ​រោង​បាន​ប្រមាថ​មាក់ងាយ​ចេស្ដា​ព្រះ​អង្គ​ ​ដោយ​គ្មាន​ញញើតញញើម​ហ៊ាន​ចូល​មក​ឈរ​បង់​ជំទែង​កណ្ដាល​សាល​ជំនុំ​ ​ចំ​ពីមុខ​ព្រះ​ភ័ក្ត្រ​ព្រះ​អង្គ​ ​ពេល​ដែល​ចូល​មក​នាយ​រោង​បាន​បំបាំង​ខ្លួន​ ​មិន​ឲ្យ​នាម៉ឺន​មន្ត្រី​ពល​សេនា​ម្នាក់​មើលឃើញ​ឡើយ។​ ​មាន​តែ​ព្រះមហាក្សត្រ​ព្រះ​បទុមសុរិយវង្ស​មួយ​អង្គ​គត់​ ដែល​យាង​ចូល​មក​ដល់​ទើប​មើលឃើញ។ ​អាកប្បកិរិយា​ព្រហើន​ច្រលោង​ខាម​នេះ​ហើយ​ ​ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​ព្រះ​អង្គ​ខ្ញាល់​ ​ចេញ​បញ្ជា​រក​ចាប់​នាយ​រោង។​ ​ឃើញច្បាស់​ជាក់​នឹង​ភ្នែក​ ​ថា​ព្រះមហាក្សត្រ​ខ្មែរ​មាន​មហិទ្ធិឫទ្ធិ​តេជៈ​បារមី​ ​មិន​អន់​ខ្សោយ​ដូចដែល​ខ្លួន​នឹក​ស្មាន​ ​ពញា​រោង​ក៏​រត់​ភៀសខ្លួន​បាត់​ស្រមោល​ទៅ។​ ​ឧកញ៉ា​មន្ដ្រី​ចៅពញា​តេជោជ្រែកដី  (តំដិន) ​ត្រូវ​នាំ​ពល​សេនា​ចំនួន ​៣០០ ​នាក់​ ​ជ្រែក​ដី​ទៅ​ចាប់​ពញា​រោង​នៅ​ឯ​ស្រុក​សុខោទ័យ។​ ​កងទ័ព​តេជោដាំដី​វិញ​ដេញ​តាម​ចាប់​ប្រកិត​ពីក្រោយ​ ​ពញា​រោងរ​ត់ទៅ​ដល់​ស្រុក​ពីជិត​ ​ហើយ​ឡើង​កាត់​សំដៅ​ទៅ​តំបន់​ស្រុក​សុខោទ័យ​ ​មក​ដល់ទី​នេះ​ ​ពញា​រោង​រត់​ចូល​ទៅ​ពួន​លាក់ខ្លួន​ក្នុង​វត្ដ​ពុទ្ធថៃ​ ​សុំ​លោក​ចៅអធិការ​សាង​ផ្នួស​បួស​ជា​សាមណេរ។​
រសៀល​ថ្ងៃមួយ នៅ​ពេល​ដែល​នេន​រោង​កំពុង​តែ​បោសសំអាតទីធ្លា​មុខ​ព្រះ​វិហារ​ ​ស្រាប់តែ​ចៅពញា​តេជោដាំដីជ្រែក​ដី​លេច​ចេញ​មក​ពាក់កណ្ដាល​ខ្លួន​ចំ​ពីមុខ​តែ​ម្ដង​ ​ដោយ​មិន​បានដឹង​ថា​នេន​នេះ​ជា​ពញា​រោង​ ​តេជោដាំដី​ក៏​ទូល​សុំ​សួរ​លោក​រក​ពញា​រោង។​ ​នេន​រោង​ស្គាល់​ច្បាស់​ថា​គេ​មក​រក​ចាប់ខ្លួន​ ​បាន​មានសង្ឃ​ដីកា​ឆ្លើយ​តប​ទៅ​វិញ​ ​សូម​ឧបាសក​រង់ចាំ​នូវ​ទី​នេះ​សិន​ចុះ​ចាំ​អាត្មា​ទៅ​រក​ជូន​ ​ភ្លាម​នោះ​ដែរ​ ​រូបរាង​កាយ​តេជោដាំដី​ប្រែ​ទៅ​ជា​រឹង​បន្ដិចៗ​ម្ដង ​ហើយ​ក្លាយ​ទៅ​ជា​ថ្ម​រហូត​មក​ដល់​សព្វថ្ងៃ។​ ​មេទ័ព​ពល​សេនា​នៅ​សល់​ប៉ុន្មាន​ ​ដែល​ដើរ​តាម​ផ្លូវ​ជ្រែក​ដី​ដោយតេជោជ្រែកដី បាន​នាំ​គ្នា​ដកថយ​ត្រលប់​ចូល​ នគរ​ទៅ​រាយការណ៍​ថ្វាយ​ព្រះរាជា​តាម​ហេតុការណ៍។​
ក្រោយ ​ដែល​ស្ដេច​សៀម​នៅ​សុខោទ័យ​ចូល​ទិវង្គត​ ​នេន​រោង​បាន​ចាក​សិក្ខាបទ​ ​ហើយ​បាន​ឡើង​គ្រប់គ្រង​ស្រុក​សៀម​ពី​ពេល​នោះ​មក។​ ​ពញា​រោង​បាន​ប្ដូរ​ឈ្មោះ​មាន​ព្រះ​បរម​នាម​ជា​ព្រះមហាក្សត្រ​ថា​ ​ព្រះបាទ​ចន្ទ្រាធិបតី​ ​ស្ដេច​សៀម​ថ្មី​អង្គ​នេះ​ ​ដែល​គេ​និយម​ហៅ​តែ​ពញា​រោងៗ​ ​បាន​ប៉ុនប៉ង​ធ្វើ​គត់​ព្រះ​បទុមសុរិយវង្ស​ ​ព្រះមហាក្សត្រ​ខ្មែរ​ចំនួន​ពីរ​លើក​ទៀត។
ឈ្មោះរបស់លោកត្រូវបានគេប្រសិទ្ធិនាមឱ្យផ្លូវមួយខ្សែដែលចាប់ផ្ដើមពីអង់តែនទួលគោក រហូតដល់រង្វង់មូលកួចកាណុង។
តេត្រាអែត

តេត្រាអែតឬ ចតុត័ល(Tetrahedron) is ពហុត័ល(polyhedron)ដែលបង្កើតដោយមុខបួនជាត្រីកោណ ហើយមុខបីជួបគ្នាត្រង់កំពូលនីមួយៗ ។តេត្រាអែតនិយ័តគឺជាតេត្រាអែតដែលមានមុខទាំងបួនជាត្រីកោណសម័ង្ស ហើយវាជាប្រភេទមួយនៃសូលីតប្លាតូនិច(Platonic solids)​ ។

380px|right|តេត្រាអែត
តេត្រាអែត: រូបមន្តចំពោះតេត្រាអែតនិយ័ត

រូបមន្តចំពោះតេត្រាអែតនិយ័ត 
ចំពោះតេត្រាអែតនិយ័តដែលមានជ្រុងប្រវែង a

ផ្ទៃបាតផ្ទៃខាងកំពស់មាឌ មុំរវាងជ្រុងនិងមុខ (ប្រហែល 55°) មុំរវាងមុខពីរ (ប្រហែល 71°) មុំរវាងអង្កត់ដែលកាត់តាមផ្ចិត និងកំពូល (ប្រហែល 109.471°) មុំសូលីតត្រង់កំពូលដែលឈមនឹងមុខ (ប្រហែល 0.55129 steradians) កាំនៃស៊្វែរចរឹកក្រៅ កាំនៃស៊្វែរចរឹកក្នុងដែលប៉ះនឹងមុខ កាំនៃកន្លះស៊្វែរដែលប៉ះនឹងជ្រុង Radius of exspheres  Distance to exsphere center from a vertex
តេត្រាអែត: មាឌនៃតេត្រាអែត

មាឌនៃតេត្រាអែត 
Video|«880px|right|តេត្រាអែត
បើ ជាមាឌរបស់តេត្រាអែតគេបាន

ដែលជាផ្ទៃបាត និងជាកំពស់ពីបាតទៅកំពូល ។

ចំពោះតេត្រាអែតដែលមានកំពូល  និង  គេបាន

បើគោលតំរុយត្រូវបានជ្រើសរើសនៅត្រង់  នោះ  ដូចនេះ

 

ចំនាត់ថ្នាក់ក្រុម:គណិតវិទ្យា
ចំនាត់ថ្នាក់ក្រុម:ធរណីមាត្រ
តេទុលលែន

តេទុលលែន ( /t ər ˈ t ʌ l i ə n / ; Latin   ; c. ១៥៥ – c. ២២០ AD  ) គឺជាអ្នកនិពន្ធ គ្រិស្តបរិស័ទសម័យដើម ដ៏សំបូរបែបពី ទីក្រុង ខាធេច ក្នុង ខេត្តរ៉ូម៉ាំងនៃទ្វីបអាហ្រ្វិក ។   គាត់គឺជាអ្នកនិពន្ធគ្រិស្តសាសនិកដំបូងគេដែលបង្កើតសារជីវកម្មដ៏ទូលំទូលាយនៃអក្សរសិល្ប៍គ្រីស្ទាន ឡាទីន ហើយជា អ្នកសុំទោសគ្រីស្ទាន សម័យដើម និងជាអ្នកប្រឆាំង អំពើខុសឆ្គង រួមទាំង សាសនាគ្រឹស្ត សហសម័យ។ 

តេទលលែន ជា​អ្នក​ទ្រឹស្ដី​ដំបូង​គេ​ដែល​សរសេរ​ជា​ភាសា​ឡាតាំង ហើយ​ដូច្នេះ​ត្រូវ​បាន​គេ​ហៅ​ថា "បិតា​នៃ ​សាសនា​គ្រិស្ត​ឡាទីន ",   ព្រម​ទាំង​ជា " អ្នក​បង្កើត​ទ្រឹស្ដី​លោក​ខាង​លិច "។  គាត់​ប្រហែល​ជា​ល្បី​បំផុត​សម្រាប់​ការ​ជា​អ្នក​សរសេរ​ដំបូង​នៅ​ឡាតាំង​ដែល​គេ​ស្គាល់​ថា​ប្រើ​ពាក្យ ​ព្រះត្រីឯក (ឡាតាំង៖ trinitas )។ 

តេទុលលែន បាន​បង្កើត​គោលគំនិត​ទ្រឹស្ដី​ថ្មី ហើយ​បាន​ជំរុញ​ការ​អភិវឌ្ឍ​នៃ​គោលលទ្ធិ​សាសនាចក្រ​ដំបូង។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ការបង្រៀនខ្លះរបស់គាត់ ដូចជា ការចុះចូល នៃ ព្រះរាជបុត្រា និង ព្រះវិញ្ញាណ ចំពោះ ព្រះវរបិតា ក្រោយមកត្រូវបានបដិសេធដោយសាសនាចក្រ។  យោងតាម លោក Jerome ក្រោយមកគាត់បានចូលរួមជាមួយនិកាយ ម៉ុងតានីស ហើយប្រហែលជាបាន ក្បត់ជំនឿ ។  ទោះយ៉ាងណាក៏ដោយ អ្នកប្រាជ្ញសម័យទំនើបជំទាស់នឹងរឿងនេះ។
តេទុលលែន: ឥទ្ធិពលលើ Novatianism

ឥទ្ធិពលលើ Novatianism 
Novatians បានបដិសេធការអភ័យទោសចំពោះអ្នកថ្វាយបង្គំរូបព្រះ ឬចំពោះមនុស្សដែលប្រព្រឹត្តអំពើបាបដ៏អាក្រក់ផ្សេងទៀត ហើយបានប្រើប្រាស់យ៉ាងច្រើននូវស្នាដៃរបស់ តេទលលែន ។ Novatians ខ្លះថែមទាំងបានចូលរួមជាមួយ Montanists ។  ទស្សនៈរបស់ Novatian លើ ព្រះត្រីឯក និង ព្រះគ្រិស្ត ក៏មានឥទ្ធិពលយ៉ាងខ្លាំងដោយ តេទុលលែន ផងដែរ។ 

Ronald E. Heine សរសេរថា "ជាមួយនឹង Novatianism យើងត្រលប់ទៅស្មារតីរបស់តេទុលលែននិងបញ្ញវិន័យរបស់គ្រីស្ទបរិស័ទ។ "Novatian". earlychristianwritings.com. Retrieved 2022-02-18.
តេរសកណ្ឌ: [[សង្ឃាទិសេសទី ១]]

សង្ឃាទិសេសទី ១

សូម​ចុច​លើ​ចំណង​ជើង​ជំពូក​នេះ​ដើម្បី​ចូល​ទៅ​អាន​សេចក្តី​ពិស្តារ