ល្បែងបោះអង្គញ់: លក្ខខណ្ឌនៃការបោះអង្គញ់

លក្ខខណ្ឌនៃការបោះអង្គញ់
ការបោះអង្គញ់មានច្រើនរបៀប៖
 បោះ (កាន់បោះមកពីទី តម្រង់កោយដាំ)
 ស៊ីគោល (បាញ់ដោយម្រាមដៃដាក់លើក្បាលជង្គង់)
 ស៊ីប៉ារ៉េត (បាញ់ដោយម្រាមដៃដាក់ផ្ទាល់នឹងដី)
 ត្រកង (ប្រមៀលអង្គញ់មកពីទី)
 ចាក់ខ្ទែក (ដាក់អង្គញ់លើខ្នងជើងដើរបីជំហាន)
 បោះជោះ (បោះសម្រេចជាចុងក្រោយបំផុត)។
របៀបលេងក្នុងសង្កាត់នីមួយៗ
មានដូចតទៅ៖
 ថ្នាក់ទី១ បោះ គឺ ពួកអ្នកដែលត្រូវឡើងទៅបោះ គេបោះតម្រង់ទៅកោយដែលដាំណាមួយ, នៅពេលបោះទៅត្រូវកោយដាំនោះហើយ កើយនោះក៏ ដួលខ្ទាតចេញពីរន្ធទៅ កើយបោះក៏នៅក្នុងរន្ធកោយដាំ, ហើយអ្នកដាំទះកើយបោះនោះបង្កប់ថែមទៀត យ៉ាងនេះគេហៅថា ស្អុយ។ បើបោះត្រូវ កើយណាមួយហើយ បើបោះកោយមួយក្រោយ ទៅត្រូវកើយដដែលទៀតគេហៅថា ម៉ាយ។ បើអ្នកបោះប្រព្រឹត្តខុសវិន័យទាំងនេះហើយ ត្រូវអ្នក ដាំទៅបោះ អ្នកបោះមកដាំវិញម្ដង។ កាលណាបោះទៅត្រូវកើយ ដែលដាំដួលទាំងអស់រួចហើយ អ្នកបោះត្រូវចាប់បន្តធ្វើស៊ីគោលតទៅទៀត។

 ថ្នាក់ទី២ ស៊ីគោល គឺនៅពេលបើបោះត្រូវអស់ហើយ គេយកកោយរបស់គេដែលសំដៅទៅ ទី ហើយ អង្គុយច្រហោងរុញក្បាលជង្គង់ម្ខាង ទៅមុខ បន្តិច យកកើយដាក់លើក្បាលជង្គង់នោះ ទាត់កើយដោយមេដៃ ឬចង្អុកដៃ តម្រង់ទៅកើយដាំណាមួយ។ បើកោយធ្លាក់ទៅនោះ ធ្លាក់ជិតកើយ ដាំពេកប្រហែលជាមួយចំអាម ឬកន្លះចំអាមនោះ, អ្នកស៊ីគោលគេសួរអ្នកដាំថា វ័ធ ឬ ណាប់ បើអ្នកដាំឆ្លើយថា វ័ធ អ្នកស៊ីគោលត្រូវវាស់ជា ចំអាម ដោយយកមេដៃដាក់លើកើយរបស់ខ្លួន ចង្អុលដៃវ័ធកើយដាំឲ្យដួលតែម្ដង។ បើអ្នកដាំឆ្លើយថា ណាប់ អ្នកស៊ីគោលគេលើកកើយរបស់ គេគប់ទៅកើយដាំនោះឲ្យដួលតែម្ដង ។ ដូចនេះកោយដែលស៊ីគោលធ្លាក់ជិតពេកនោះ គេឲ្យឈ្មោះថា «វ័ធ-ណាប់»។ បើកោយដែលស៊ីគោលទៅ ហើយធ្លាក់ឆ្ងាយពីកោយដាំជាងមួយចំអាមនោះ អ្នកស៊ីគោលត្រូវលុតជង្គង់ ហើយយកកើយនោះ មកដាក់លើក្បាលជង្គង់ផ្ទាត់តម្រង់ ទៅកោយដាំ បន្តទៅម្ដងទៀត ទាល់តែអស់កើយរបស់ខ្លួន។

បើកោយស៊ីគោលនោះ រត់ទៅប៉ះដូចជាកើយស៊ីគោល ទៅមុនធ្លាក់ត្រង់កន្លែងណាមួយ ហើយកើយទៅក្រោយរត់ ទៅប៉ះកើយមុននោះ ដល់ពេល អ្នកបាញ់ ទៅបាញ់ម្ដងទៀតនោះ អ្នកដាំគេត្រូវពិន័យដូច្នេះ គឺកោយមុនគេឲ្យផ្ទាត់ដោយស្រលៀងភ្នែកម្ខាង គឺឲ្យធ្មេចភ្នែកម្ខាង ឯកោយក្រោយគេឲ្យ ផ្ទាត់ដោយខ្វាក់ភ្នែក គឺឲ្យធ្មេចភ្នែកទាំងសងខាង។ ដូច្នេះទើបគេឲ្យឈ្មោះ កើត ២ នេះថា កោយខ្វាក់ និងស្រលៀងតាមទណ្ឌកម្មដែលគេពិន័យ ស៊ីគោលដូចបានរៀបរាប់មកនេះ ត្រូវកោយដាំដួលអស់ហើយ គេត្រូវធ្វើស៊ីប៉ារ៉េតតទៅទៀត។

ថ្នាក់ទី៣ ស៊ីប៉ារ៉េត គឺ ពួកអ្នកស៊ីគោលនោះ កាលបានធ្វើស៊ីគោលរួចហើយ គេនាំគ្នាយកកោយទៅដាក់ផ្ទាល់នឹងដី ហើយបាញ់ដោយម្រាមដាំ មួយម្ដងៗ តម្រង់ទៅរកកើយដាំ រហូតដល់អស់កើយ ការពិន័យមាន វ័ធ, ណាប់, ស្រលៀង, ខ្វាក់ របៀបដូចស៊ីគោលដែរ ខុសគ្នាត្រង់ស៊ីគោល គេធ្វើលើក្បាលជង្គង់, ចំណែកស៊ីប៉ារ៉េត ដាក់កោយផ្ទាល់នឹងដីតែប៉ុណ្ណោះ។ លុះធ្វើស៊ីប៉ារ៉េតរួចហើយ គេធ្វើត្រកងតទៅទៀត។

 ថ្នាក់ទី៤ ត្រកង ឬ ត្រឡងកង គឺ ក្រោយដែលធ្វើស៊ីប៉ារ៉េតត្រូវអស់ហើយ គេចាប់ធ្វើបន្តទៅទៀត ដោយត្រកង។ ត្រកងនេះ គឺគេប្រមៀលកោយ (គ្រាប់អង្គញ់) ឲ្យរមៀលដូចបរកង់ ហេតុនេះបានជាគេហៅថា «ត្រកង ឬត្រឡងកង»។ ត្រកងមានពីរបែប, គេយកបែបណាមួយមកលេងក៏បាន តាមតែគេណាត់គ្នា ហៅថា ត្រកងទប់ និងត្រកងធា។ ត្រកងទប់ គឺគេប្រមៀលកោយទៅហើយ ត្រូវរត់តាមទៅយកដៃខ្ទប់ឲ្យទាន់ មុនកោយនោះដួល ហើយមិនឲ្យហួសមេក្លោងផង តែបើទប់មិនទាន់ បណ្ដោយឲ្យកោយដួលស្លៀមខ្លួនវា ឬទប់ដែរតែមិនបានយកដៃខ្ទប់ឲ្យជិតល្អលើកោយនោះទេ នោះគេទុកជាស្អុយមិនបានការ, ពួកម្ខាងទៀតត្រូវឡើងធ្វើម្ដង។ បើកើយនោះ រត់លឿនពេកទៅហួសមេក្លោង ឬមួយក៏ទង្គិចដួលកោយដាំណាមួយ ក៏ទុកជាស្អុយត្រូវគេ «ឡើង» ដែរ។ ឯត្រកងធាវិញ ពុំពិបាករត់តាមខ្ទប់ទេ តែត្រូវមានវិន័យមិនឲ្យហួសមេក្លោង និងទង្គិចកោយដាំឡើយ។ របៀបត្រកង ក៏ដូចជា ស៊ីគោល ឬ ស៊ីប៉ារ៉េតដែរ គឺធ្វើបានពីដំណាក់ គឺត្រកងពីទីទៅដល់ត្រង់ណាហើយ អាចតាមទៅបាញ់ដល់ម្រាមដៃផ្ទាល់ នឹងដីតម្រង់ទៅកោយដាំម្ដងទៀត ប្រសិនជាមានរះដួលកោយដាំម្ដងពីរ ឬ បី, ម៉ាយ,ងីងើមិនដួល កោយដាំនោះ គ្រាន់តែរង្គើក៏ត្រូវទទួលបទ ពិន័យដូចមុនៗដែរ។

 ថ្នាក់ទី ៥ ចាក់ខ្ចែក គឺ ចាក់ខ្ចែកមានរបៀបប្លែកពីមុនៗ គឺគេឈានមួយជំហានពីទី រួចយកអង្គញ់ដាក់ លើខ្នងជើង ហើយឈានពីរជំហានទៅមុខ ទៀត ទើបរលាស់ចុងជើង គ្រវាត់គ្រាប់អង្គញ់ទៅឲ្យត្រូវកោយដាំ។ កាលណាមិនត្រូវក៏ស្អុយកោយបោះនោះចោលទៅ កាលណាត្រូវអាចយកកោយ ដដែលនោះមកធ្វើសារជាថ្មីបានម្ដងទៀត។ ប្រសិនជាដាក់កោយខ្នងជើង ហើយឈានពុំទាន់ដល់កោយដាំស្រាប់តែជ្រុះកោយទៅ នោះគេទុកជា បាក់ក លៀនអណ្ដាត គឺគេឲ្យយកទៅធ្វើម្ដងទៀត តែឲ្យអ្នកនោះ ងើយកឡើងលើលៀនអណ្ដាត មិនឲ្យមើលទៅកោយដាំទេ គឺថា ធ្វើប្រថុយៗ តាមស្មាន។ ចាក់ខ្ចែក ឥតធ្វើពីដំណាក់ឈើតាមទៅផ្ទាត់បាននៅជិតកោយ ដាំដូចត្រកង ស៊ីគោល-ស៊ីប៉ារ៉េតទេ គេធ្វើយកត្រូវពីទីតែម្ដង។ កាល បើមានរះ ,មាយ,កប់ គេពិន័យដូចធ្វើអ្វីៗពីមុនមកដែរ។

 ថ្នាក់ទី ៦ បោះជោះ គឺ បោះជោះក៏ដូចជាបោះពីដំបូងដែរ វិន័យគ្រប់បែបគ្រប់យ៉ាង ដូចគ្នាទាំងអស់សុទ្ធសាធ។ គិតទៅបោះជួសនេះ ហាក់ដូចជា គ្រាន់តែជាវិញ្ញាសារមួយសម្រាប់រង់ចាំពួកខាងយឺតជាង ឲ្យបានឱកាសដេញតាមតែប៉ុណ្ណោះ។ បានជាហៅថា បោះជោះព្រោះបន្ទាប់តែពីបោះនេះទៅ ត្រូវបានជោះហើយ (គ្រាន់តែរង់ចាំឲ្យគេតាមប៉ុន្មានក្តារ ដែលបានសន្មត់តែប៉ុណ្ណោះ)។