navinnseab/khmer-wikipedia-article huggingface dataset:
ថេរគាថា: ចូឡបន្ថកត្ថេរ

ចូឡបន្ថកត្ថេរ 
[២៣៧] ញាណគតិ​របស់​អាត្មា​អញ​ទន់​ខ្សោយ​ក្នុង​កាលមុន ​អាត្មា​អញ​ភ្លេច​ភ្លាំង​ស្មារតី ថែម​ទាំង​បងប្រុស ​ក៏​បណ្តេញ​អាត្មា​អញ​ថា ឥឡូវ​នេះ អ្នក​ចូរ​ទៅ​ផ្ទះ​ចុះ​ ។ ​អាត្មា​អញ​នោះ ត្រូវ​បង​បណ្ដេញ​ហើយ ក៏​តូច​ចិត្ត តែនៅ​មាន​អាឡោះ​អាល័យ ​ក្នុង​សាសនា ក៏​ឈរ​នៅ​ជិត​ក្លោង​ទ្វារ​នៃ​អារាម​របស់​សង្ឃ​នោះ​ ។ ​ព្រះ​មាន​ព្រះ​ភាគ ទ្រង់​យាង​មក​ក្នុង​ទី​នោះ បាន​ស្ទាប​អង្អែល​ក្បាល​របស់​អាត្មា​អញ ហើយ​ក៏​ចាប់​អាត្មា​អញ​ត្រង់​ដើម​ដៃ ​ឲ្យ​ចូល​ទៅ​កាន់​អារាម​នៃ​សង្ឃ ។ ​ព្រះ​សាស្តាទ្រង់​ប្រទាន​នូវ​សំពត់​សម្រាប់​ជូត​ជើង ដោយ​សេចក្ដី​អនុគ្រោះ ​ដល់​អាត្មា​អញ​ថា ​អ្នក​ចូរ​អធិដ្ឋាន​នូវ​សំពត់​ស្អាត​នេះ​ ធើ្វ​ឲ្យ​ជា​សំពត់​ដែល​ខ្លួន​អធិដ្ឋាន​ល្អ​ហើយ ក្នុង​ទី​ដ៏​សម​គួរ​ចុះ​ ។ លុះ​អាត្មា​អញ​បាន​ស្ដាប់​ព្រះ​បន្ទូល​របស់​ព្រះ​មាន​ព្រះ​ភាគ​នោះ​ហើយ ក៏​ត្រេកអរ​ក្នុង​សាសនា ​បាន​ញ៉ាំង​សមាធិ​ឲ្យ​សម្រេច ដើម្បី​បាន​នូវ​ប្រយោជន៍​ដ៏​ឧត្តម ​អាត្មា​អញ​ដឹង​នូវ​បុព្វេនិវាស ទិព្វចក្ខុ ​អាត្មា​អញ​បាន​ជម្រះ​ហើយ​ ត្រៃវិជ្ជា ​អាត្មា​អញ​បាន​ដល់​ដោយ​លំដាប់​ហើយ ព្រះ​ពុទ្ធសាសនា ​អាត្មា​អញ​បាន​ធើ្វ​ហើយ​ ។ បន្ថកភិក្ខុ​ និម្មិតខ្លួន​ជា​មួយ​ពាន់ ​ហើយ​អង្គុយ​ក្នុង​អម្ពវ័ន​ ជា​ទី​រីករាយ ដរាប​ដល់​ការ​ប្រាប់​នូវ​ភត្តកាល ។ ​លំដាប់​នោះ ព្រះ​សាស្តាទ្រង់​ប្រើ​ទូត​ឲ្យ​ទៅ​ប្រាប់​ភត្តកាល​ដល់​អាត្មា​អញ​ កាលទូត​មក​ប្រាប់​ភត្តកាល ​អាត្មា​អញ​ក៏​មក​តាម​អាកាស ។ ​អាត្មា​អញ​ថ្វាយបង្គំ​ព្រះ​បាទា​នៃ​ព្រះ​សាស្តា រួច​ហើយ​អង្គុយ​ក្នុង​ទី​សម​គួរ​ គ្រា​នោះ ព្រះ​សាស្តាទ្រង់​ជ្រាបថា ​អាត្មា​អញ​អង្គុយ​ហើយ ទើប​បាន​ទ្រង់​ទទួល (​ទក្ខិណោទក​) ។ ​ព្រះ​អង្គ ជា​ទី​បូជា​របស់​សត្វ​លោក ជាបដិគ្គាហកៈ​របស់​បុគ្គល​អ្នក​បូជា​ទាំងឡាយ​ ជាបុញ្ញក្ខេត្ត​របស់​មនុស្ស​ទាំងឡាយ​ ទ្រង់​ទទួល​នូវ​ទក្ខិ​ណា​ទាន ។
ថេរគាថា: កប្បត្ថេរ

កប្បត្ថេរ 
[២៣៨] កាយ​ដ៏​ពេញ​ដោយ​មន្ទិល ​មាន​ចំណែក​ផ្សេង​ៗ កើត​ក្នុង​រណ្ដៅ​លា​មក​ធំ គឺ​ផ្ទៃ​មាតា ​ដូច​ជ្រាំ​ចាស់​ដែល​អាប់អួយូរ ​ឬ​ដូច​បូស​ធំ​ ដំបៅ​ធំ​ ជាកាយ​ដ៏​ពេញ​ដោយ​ខ្ទុះ ​និង​ឈាម ពេញ​ព្រៀប​ក្នុង​រណ្តៅ​លា​មក​ ជា​ទី​ហូរ​ចេញ​នៃ​ទឹក​ រមែង​ហូរចេញ​នូវ​វត្ថុ​មិន​ស្អាត​សព្វ​ៗ កាល​ ។ កាយ​ដែល​ចង​ភ្ជាប់​ដោយ​សរសៃ​ធំ​ ៦០ លាប​ដោយ​គ្រឿង​លាប ​គឺ​សាច់ ប្រដាប់​ដោយ​អាវ ​គឺ​ស្បែក ជាកាយស្អុយ រក​ប្រយោជន៍​គ្មាន​ តភ្ជាប់គ្នា​ដោយ​រាងឆ្អឹង ចងស្រាក់​ដោយ​ចេស ​គឺ​សរសៃ សម្រេច​ឥរិយាបថ​បាន ព្រោះ​ប្រជុំ​នៃ​អាការ​មិន​តែ​មួយ​ ។ កាយ​មាន​ដំណើរ​ទៅ​រក​សេចក្ដី​ស្លាប់​ដ៏​ទៀងទាត់ ​(​ឋិតនៅ​) ​ក្នុង​សំណាក់​នៃ​មច្ចុរាជ ឯនរជន​តែង​ទំលាក់​ចោល​នូវ​កាយ​ក្នុង​លោក​នេះ ហើយ​ទៅ​តាម​យថាកម្ម ។ កាយ​ត្រូវ​អវិជ្ជា​ដោតក្រង​ហើយ ត្រូវ​គ្រឿង​ចាក់ស្រែះ ៤ យ៉ាង ចាក់ស្រែះ​ហើយ​ កាយ​ក៏​លិច​ចុះ​ក្នុង​ឱឃៈ ​ត្រូវ​បណ្ដាញ​នៃ​អនុសយៈ​គ្របសង្កត់​ហើយ ប្រកប​ក្នុង​នីវរណៈ ៥ ពេញ​ដោយ​មិច្ឆាវិតក្កៈ ​ជាប់​ដោយ​មូល​នៃ​ភព ​គឺ​តណ្ហា ​ត្រូវ​ដំបូល ​គឺ​មោហៈ​បិទ​បាំង​ហើយ​ កាយ​នេះ​រមែង​ប្រព្រឹត្ត​ទៅ​ដូច​ពោល​មក​នេះ​ អន្ទោល​ទៅ​តាម​យន្ដ គឺ​កម្ម ។ ធម្មតា​សម្បត្តិ ​តែង​មាន​វិបត្តិជា​ទី​បំ​ផុត​ ការ​កើត​ផ្សេង​ៗ រមែង​វិនាស​ទៅ​វិញ​ ។ ​ពួក​ជន​ណា​ ជាអន្ធពាល​បុថុជ្ជន រាប់អាន​កាយ​នេះ ​ពួក​ជន​នោះ​ រមែង​ញ៉ាំង​សង្សារ​ដ៏​ពន្លឹក​ឲ្យ​ចម្រើន តែង​កាន់​យក​នូវ​ភពថ្មីទៀត ។ ​ពួក​ជន​ណា​ វៀរ​បង់​នូវ​កាយ​នេះ ដូច​បុគ្គល​វៀរបង់​នូវ​អាសិរពិស ​ដែល​ប្រឡាក់​ដោយ​លា​មក ពួក​ជន​នោះ​ រមែង​ខ្ជាក់​ចោល​នូវ​អវិជ្ជា ​និង​តណ្ហា ​ដែល​ជាមូល​នៃ​ភព ជា​អ្នក​មិន​មាន​អាសវៈ ​នឹង​បរិនិព្វាន ។
ថេរគាថា: ឧបសេនវង្គន្ដបុត្តត្ថេរ

ឧបសេនវង្គន្ដបុត្តត្ថេរ 
[២៣៩] ភិក្ខុ​គប្បី​សេព​នូវ​សេនាសនៈស្ងាត់ ​ដែល​មាន​សំឡេងគឹក​កងតិច ​ដែល​ម្រឹគ​សាហាវ​អាស្រ័យ​នៅ​ហើយ ព្រោះ​ហេតុ​នៃ​ការ​ពួនសម្ងំ ។ ភិក្ខុ​គប្បី​នាំ​មក (​នូវ​កំ​ណា​ត់​សំពត់​) ​អំពី​គំនរ​នៃ​សំរាម ​ឬ​ព្រៃស្មសាន ​ឬ​ចន្លោះ​នៃ​ថ្នល់ ធ្វើ​ជាសង្ឃាដី ​ដោយ​កំ​ណា​ត់​សំពត់​ដែល​ខ្លួន​នាំ​មក​នោះ ហើយ​ទ្រទ្រង់​នូវ​ចីវរ​ដ៏​សៅហ្មង ។ ភិក្ខុ​គប្បី​ធើ្វ​ចិត្ត​ឲ្យ​ទាប គ្រប់គ្រង​នូវ​ទ្វារ​ សង្រួម​ដោយ​ប្រពៃ ​ហើយ​ត្រាច់​ទៅ​កាន់​ផ្ទះ​ជា​លំដាប់ គឺ​ចេញ​អំពី​ត្រកូល ១ ​ទៅ​កាន់​ត្រកូល ១ ​ដើម្បី​បិណ្ឌបាត ។ ម្យ៉ាងទៀត ភិក្ខុ​ត្រូវ​សន្ដោស​ដោយ​វត្ថុ​សៅហ្មង ​មិន​គប្បី​ប្រាថ្នា​នូវ​រស​ឯទៀត​ឲ្យ​ច្រើន​ទេ ​ចិត្ត​របស់​ភិក្ខុ​អ្នក​ជាប់​ញ៉ាម​ក្នុង​រស​ទាំងឡាយ​ រមែង​មិន​ត្រេកអរ​ក្នុង​ឈាន ។ មុនី​គប្បី​ជា​អ្នក​មាន​សេចក្ដី​ប្រាថ្នា​តិច ជា​អ្នក​សន្ដោស ជា​អ្នក​ស្ងប់​ស្ងាត់ នៅ​មិន​ច្រឡូកច្រឡំ​ដោយ​បុគ្គល​ពីរ​ពួក​ គឺ​គ្រហស្ថ ​និង​បព្វជិត​ ។ ​មនុស្ស​ល្ងេល្ងើ ​និង​មនុស្ស​គ យ៉ាង​ណា​ បណ្ឌិត​គប្បី​សំដែង​ខ្លួន​យ៉ាង​នោះ មិន​គប្បី​ពោល​ឲ្យ​ហួស​ប្រមាណ​ក្នុង​កណ្ដាល​សង្ឃ ។ បណ្ឌិត​នោះ មិន​គប្បី​តិះដៀល​បុគ្គល​ណា​មួយ គប្បី​វៀរ​បង់​នូវ​ការ​បៀតបៀន​ផង​ សង្រួម​ក្នុង​បាតិមោក្ខ​ផង ដឹង​ប្រមាណ​ក្នុង​ភោជន​ផង​ ។ បណ្ឌិត​គប្បី​ជា​អ្នក​ឈ្លាសវៃ ​ក្នុង​ការ​កើត​ឡើង​នៃ​ចិត្ត ដែល​មាន​និមិត្ត​កំណត់​ល្អ​ហើយ គប្បី​ប្រកប​រឿយ​ៗ ​នូវ​សមថៈ ​និង​វិបស្សនា ​តាម​កាល​គួរ គប្បី​ជា​អ្នក​បរិបូណ៌​ដោយ​ព្យាយាម ប្រព្រឹត្ត​ទៅ​រឿយ​ៗ ​ប្រកប​ក្នុង​ធម៌​ដ៏​គួរ​សព្វ​ៗ កាល ​បើ​មិន​ទាន់​ដល់​នូវ​ព្រះ​និព្វាន​ ជា​ទី​បំ​ផុត​នៃ​ទុក្ខ​ក្នុង​វដ្តៈទេ ​កុំ​អាល​ដល់​នូវ​សេចក្ដី​ទុក​ចិត្ត​ឡើយ​ ។ កាលភិក្ខុ​ប្រាថ្នា​នូវ​សេចក្ដី​បរិសុទ្ធ សម្រាន្ត​នៅ​យ៉ាង​នេះ​ អាសវៈ​ទាំងពួង​រមែង​អស់​ទៅ​ ភិក្ខុ​នោះ​ រមែង​ដល់​នូវ​ការ​រលត់​ទុក្ខ ។
ថេរគាថា: គោតមត្ថេរ

គោតមត្ថេរ 
[២៤០] ​បុរស​គប្បី​ដឹង​ច្បាស់​នូវ​ប្រយោជន៍​របស់​ខ្លួន គប្បី​រមិល​មើល​នូវ​ពាក្យ​ជា​ប្រធាន ​គឺ​សាសនា ​មួយ​ទៀត ​អំពើ​ណា របស់​កុលបុត្រ​អ្នក​ចូល​កាន់​ផ្នួស​ជាសមណ​ភាព ជា​អំពើ​មាន​សភាព​ដ៏​សម​គួរ ក្នុង​សាសនា​នេះ (​បុគ្គល​គប្បី​រមិល​មើល​នូវ​អំពើ​នោះ​ផង​) ។ ​ក្នុង​សាសនា​នេះ (​ការ​សេពគប់​) ​នូវ​កល្យាណមិត្រ ១ ការ​សមាទាន​នូវ​សិក្ខា​ដ៏​ធំ​ទូលាយ ១ ការ​ប្រុងស្ដាប់ ​(​នូវ​ឱវាទ​) ​នៃ​គ្រូ​ទាំងឡាយ​ ១ ​ទាំង ៣ យ៉ាង​នេះ​ ជា​អំពើ​សម​គួរ​ដល់​សមណៈ​ ។ ​សេចក្ដី​គោរព​ក្នុង​ព្រះ​ពុទ្ធ​ទាំងឡាយ​ ១ ការ​កោតក្រែង​ក្នុង​ព្រះ​ធម៌​គួរ​តាម​ពិត​ ១ ការ​កោតក្រែង​ក្នុង​ព្រះ​សង្ឃ ១ ​ទាំង ៣ យ៉ាង​នេះ​ ជា​អំពើ​សម​គួរ​ដល់​សមណៈ​ ។ ភិក្ខុ​ប្រកប​ក្នុង​អាចារៈ ​និង​គោចរៈ ១ ​មាន​អាជីវៈ​ដ៏​បរិសុទ្ធ ​ដែល​អ្នក​ប្រាជ្ញ​មិន​គប្បី​តិះដៀល​បាន​ ១ ការ​តំកល់​ចិត្ត​ទុក​ដោយ​ប្រពៃ ១ ​ទាំង ៣ យ៉ាង​នេះ​ ជា​អំពើ​សម​គួរ​ដល់​សមណៈ​ ។ ចារិតសីល ​ឬ​វារិតសីល ១ សម្បជញ្ញៈ ​ដែល​អាស្រ័យ​នឹង​ឥរិយាបថ​ជា​ទី​នាំ​មក​នូវ​សេចក្ដី​ជ្រះថ្លា ១ ការ​ប្រកប​រឿយ​ៗ ​ក្នុង​អធិ​ចិត្ត​ ១ ​ទាំង ៣ ​យ៉ាង​នេះ​ ជា​អំពើ​សម​គួរ​ដល់​សមណៈ​ ។ សេនាសនៈ​តាំង​នៅ​ក្នុង​ព្រៃស្ងាត់ ​មាន​សំឡេង​តិច ​ដែល​អ្នក​ប្រាជ្ញ​គប្បី​គប់រក ​នេះ​ជា​ទី​សម​គួរ​ដល់​សមណៈ​ ។ សីល ១ ភាព​ជាពហុស្សូត ១ ការ​ពិចារ​ណា​នូវ​ធម៌​ទាំងឡាយ​គួរ​តាម​ពិត​ ១ ការ​ត្រាស់​ដឹង​នូវ​សច្ចៈ​ទាំងឡាយ​ ១ ​ទាំង​ ៤ យ៉ាង​នេះ​ ជា​អំពើ​សម​គួរ​ដល់​សមណៈ​ ។ ភិក្ខុ​គប្បី​ចម្រើន​នូវ​អនិច្ចសញ្ញា​ផង​ អនត្តសញ្ញា​ផង​ អសុភសញ្ញា​ផង​ អនភិរតិសញ្ញា​ក្នុង​លោក​នេះ​ផង ទាំង ៤ យ៉ាង​នេះ​ ជា​អំពើ​សម​គួរ​ដល់​សមណៈ​ ។ ភិក្ខុ​គប្បី​ចម្រើន​នូវ​ពោជ្ឈង្គ​ទាំងឡាយ​ផង​ ឥទ្ធិបាទ​ទាំងឡាយ​ផង​ ឥន្រ្ទិយ ​និង​ពលៈ​ទាំងឡាយ​ផង​ អរិយមគ្គ​មាន​អង្គ ៨ ​ផង ទាំង ៥ យ៉ាង​នេះ​ ជា​អំពើ​សម​គួរ​ដល់​សមណៈ​ ។ មុនី​គប្បី​លះបង់​នូវ​តណ្ហា ​គប្បី​ទំលុះទម្លាយ​នូវ​អាសវៈ​ទាំងឡាយ​ ព្រម​ទាំង​ឫសគល់ ​គប្បី​ជា​អ្នក​រួច​ស្រឡះ (​ចាក​កិលេស​ទាំងពួង​) ​ហើយ​សម្រេច​សម្រាន្ដនៅ នេះ​ជា​អំពើ​ដ៏​សម​គួរ​ដល់​សមណៈ​ ។ 

ឧទ្ទាន

ព្រះ​ថេរៈ​ទាំងឡាយ​ ៧ អង្គ​នេះ គឺ​កាឡុទាយិត្ថេរ ១ ឯកវិហារិត្ថេរ ១ មហាកប្បិនត្ថេរ ១ ចូឡបន្ថកត្ថេរ ១ កប្បត្ថេរ ១ ឧបសេនវង្គន្តបុត្តត្ថេរ ១ គោតមត្ថេរ ១ ​(​បាន​ពោល​) ​នូវ​គាថា​ទាំងឡាយ​ ៧០ ​ក្នុង​ទសកនិបាត​នេះ​ ។

ចប់ ទសកនិបាត ។
ថេរគាថា: ឯកាទសកនិបាត

ឯកាទសកនិបាត 

 សង្កិច្ចត្ថេរ 
[២៤១] ​ម្នាល​សាមណេរ ប្រយោជន៍អី្វ​ដល់​អ្នក (​ដែល​នៅ​) ​ក្នុង​ព្រៃ​ភ្នំ​ឈ្មោះ​ឧជ្ជុហានៈ ​(​មិន​ជា​ទី​សប្បាយ​) ​ក្នុង​រដូវ​ភ្លៀង ខ្យល់​ឈ្មោះ​វេរម្ពៈ ​(​ខ្យល់ព្យុះ​) ជា​ទី​រីករាយ​ដល់​អ្នក​ឬ ព្រោះ​ថា​សេចក្ដី​ស្ងប់​ស្ងាត់ រមែង​មាន​ដល់​បុគ្គល​ទាំងឡាយ​អ្នក​មាន​ឈាន ។ ខ្យល់​ឈ្មោះ​វេរម្ពៈ រមែង​បក់​ផាត់​នូវ​ពពក​ទាំងឡាយ​ក្នុង​រដូវ​ភ្លៀង​យ៉ាង​ណា​ សញ្ញា​របស់​ខ្ញុំ ដែល​ប្រកប​ដោយ​វិវេក ​ក៏​រមែង​រាយមាយ​យ៉ាង​នោះ​ដែរ​ ។ ​សត្វ​ដែល​កើត​អំពី​ពង ​មាន​សម្បុរខ្មៅ ​(​ក្អែក​) ត្រាច់​ទៅ​កាន់​លំនៅ​ក្នុង​ទី​ស្មសាន ​ក៏​ញ៉ាំង​សតិ​នៃ​ខ្ញុំ ដែល​អាស្រ័យ​នូវ​ការ​ប្រាសចាក​តម្រេក​ក្នុង​រាង​កាយ ​ឲ្យ​កើត​ឡើង​ ។ ជន​ទាំងឡាយ​ដទៃ ​មិន​រក្សា​នូវ​ភិក្ខុ​ណា​ ភិក្ខុ​ណា មិន​រក្សា​នូវ​ជន​ទាំងឡាយ​ដទៃ ភិក្ខុ​នោះ​ ជា​អ្នក​មិន​មាន​សេចក្ដី​អាឡោះ​អាល័យ​ក្នុង​កាម​ទាំងឡាយ​ រមែង​ដេក​ជាសុខ ។ ភ្នំថ្ម​ទាំងឡាយ​នោះ មាន​ទឹក​ថ្លា ​មាន​ថ្ម​ក្រាស់ ​ប្រកប​ដោយ​សត្វ​មាន​កន្ទុយ​ដូច​គោ ​មាន​ទឹក​ដេរដាស​ដោយ​សារាយ រមែង​ញ៉ាំង​អាត្មា​ឲ្យ​រីករាយ ។ ​អាត្មា​ក៏​ធ្លាប់​នៅ​ក្នុង​ព្រៃ​ទាំងឡាយ​ផង ក្នុង​ច្រកភ្នំ​ទាំងឡាយ​ផង ក្នុង​គុហា​ទាំងឡាយ​ផង ក្នុង​សេនាសនៈ​ទាំងឡាយ​ដ៏​ស្ងាត់​ផង ក្នុង​ព្រៃ​ដែល​សត្វ​ម្រឹគ​សាហាវ​អាស្រ័យ​នៅ​ផង​ ។ ​អាត្មា​មិន​ធ្លាប់​ដឹង​នូវ​សេចក្ដី​ត្រិះរិះ​មិន​ប្រសើរ ​ប្រកប​ដោយ​ទោស​យ៉ាង​នេះ​ថា ​ពួក​សត្វ​ទាំង​នេះ ចូរ​លំបាក ចូរ​ស្លាប់ ​ចូរ​ដល់​នូវ​សេចក្ដី​ទុក្ខ ​(​ដូច្នេះ​ឡើយ​) ។ ​ព្រះ​សាស្តា ​អាត្មា​បាន​បម្រើ​ហើយ ព្រះ​ពុទ្ធ​សាសនា ​អាត្មា​បាន​ធើ្វ​ហើយ​ ភារៈ​ដ៏​ធ្ងន់ ​គឺ​ខន្ធ ​អាត្មា​បាន​ដាក់​ចុះ​ហើយ​ តណ្ហា ជា​គ្រឿង​នាំ​ទៅ​កាន់​ភព ​អាត្មា​ក៏​បាន​ដក​ចោល​ហើយ​ ។ ​បព្វជិត​ចេញ​ចាក​ផ្ទះ ចូល​កាន់​ផ្នួស ​ដើម្បី​ប្រយោជន៍​ណា​ ប្រយោជន៍​ជា​គ្រឿង​អស់​ទៅ​នៃ​សំយោជនៈ​ទាំងពួង​នោះ អាត្មា​ក៏​បាន​ដល់​ហើយ​ ។ ​អាត្មា​មិន​ត្រេកអរ​នឹង​សេចក្ដី​ស្លាប់ ​មិន​ត្រេកអរ​នឹង​ការ​រស់នៅ អាត្មា​រង់ចាំ​តែ​កាល​នឹង​បរិនិព្វាន ដូច​ជា​អ្នក​ស៊ីឈ្នួល ទន្ទឹង​តែ​អស់​ថ្ងៃ​ ។ ​អាត្មា​មិន​ត្រេកអរ​នឹង​សេចក្ដី​ស្លាប់ ​មិន​ត្រេកអរ​នឹង​ការ​រស់​នៅ អាត្មា​ជា​អ្នក​ដឹង​ខ្លួន មាន​ស្មារតី​តាំង​មាំ រង់ចាំ​តែកាល​នឹង​បរិនិព្វាន​ ។ 

ឧទ្ទាន

អំពី​សង្កិច្ចត្ថេរ ​តែ​មួយ​អង្គឯង លោក​មាន​កិច្ចធើ្វ​ស្រេច​ហើយ មិន​មាន​អាសវៈ ​ពោល​នូវ​គាថា ១១ ​នោះ ក្នុង​ឯកាទសកនិបាត ។

ចប់ ឯកាទសកនិបាត ។
ថេរគាថា: សង្កិច្ចត្ថេរ

សង្កិច្ចត្ថេរ 
[២៤១] ​ម្នាល​សាមណេរ ប្រយោជន៍អី្វ​ដល់​អ្នក (​ដែល​នៅ​) ​ក្នុង​ព្រៃ​ភ្នំ​ឈ្មោះ​ឧជ្ជុហានៈ ​(​មិន​ជា​ទី​សប្បាយ​) ​ក្នុង​រដូវ​ភ្លៀង ខ្យល់​ឈ្មោះ​វេរម្ពៈ ​(​ខ្យល់ព្យុះ​) ជា​ទី​រីករាយ​ដល់​អ្នក​ឬ ព្រោះ​ថា​សេចក្ដី​ស្ងប់​ស្ងាត់ រមែង​មាន​ដល់​បុគ្គល​ទាំងឡាយ​អ្នក​មាន​ឈាន ។ ខ្យល់​ឈ្មោះ​វេរម្ពៈ រមែង​បក់​ផាត់​នូវ​ពពក​ទាំងឡាយ​ក្នុង​រដូវ​ភ្លៀង​យ៉ាង​ណា​ សញ្ញា​របស់​ខ្ញុំ ដែល​ប្រកប​ដោយ​វិវេក ​ក៏​រមែង​រាយមាយ​យ៉ាង​នោះ​ដែរ​ ។ ​សត្វ​ដែល​កើត​អំពី​ពង ​មាន​សម្បុរខ្មៅ ​(​ក្អែក​) ត្រាច់​ទៅ​កាន់​លំនៅ​ក្នុង​ទី​ស្មសាន ​ក៏​ញ៉ាំង​សតិ​នៃ​ខ្ញុំ ដែល​អាស្រ័យ​នូវ​ការ​ប្រាសចាក​តម្រេក​ក្នុង​រាង​កាយ ​ឲ្យ​កើត​ឡើង​ ។ ជន​ទាំងឡាយ​ដទៃ ​មិន​រក្សា​នូវ​ភិក្ខុ​ណា​ ភិក្ខុ​ណា មិន​រក្សា​នូវ​ជន​ទាំងឡាយ​ដទៃ ភិក្ខុ​នោះ​ ជា​អ្នក​មិន​មាន​សេចក្ដី​អាឡោះ​អាល័យ​ក្នុង​កាម​ទាំងឡាយ​ រមែង​ដេក​ជាសុខ ។ ភ្នំថ្ម​ទាំងឡាយ​នោះ មាន​ទឹក​ថ្លា ​មាន​ថ្ម​ក្រាស់ ​ប្រកប​ដោយ​សត្វ​មាន​កន្ទុយ​ដូច​គោ ​មាន​ទឹក​ដេរដាស​ដោយ​សារាយ រមែង​ញ៉ាំង​អាត្មា​ឲ្យ​រីករាយ ។ ​អាត្មា​ក៏​ធ្លាប់​នៅ​ក្នុង​ព្រៃ​ទាំងឡាយ​ផង ក្នុង​ច្រកភ្នំ​ទាំងឡាយ​ផង ក្នុង​គុហា​ទាំងឡាយ​ផង ក្នុង​សេនាសនៈ​ទាំងឡាយ​ដ៏​ស្ងាត់​ផង ក្នុង​ព្រៃ​ដែល​សត្វ​ម្រឹគ​សាហាវ​អាស្រ័យ​នៅ​ផង​ ។ ​អាត្មា​មិន​ធ្លាប់​ដឹង​នូវ​សេចក្ដី​ត្រិះរិះ​មិន​ប្រសើរ ​ប្រកប​ដោយ​ទោស​យ៉ាង​នេះ​ថា ​ពួក​សត្វ​ទាំង​នេះ ចូរ​លំបាក ចូរ​ស្លាប់ ​ចូរ​ដល់​នូវ​សេចក្ដី​ទុក្ខ ​(​ដូច្នេះ​ឡើយ​) ។ ​ព្រះ​សាស្តា ​អាត្មា​បាន​បម្រើ​ហើយ ព្រះ​ពុទ្ធ​សាសនា ​អាត្មា​បាន​ធើ្វ​ហើយ​ ភារៈ​ដ៏​ធ្ងន់ ​គឺ​ខន្ធ ​អាត្មា​បាន​ដាក់​ចុះ​ហើយ​ តណ្ហា ជា​គ្រឿង​នាំ​ទៅ​កាន់​ភព ​អាត្មា​ក៏​បាន​ដក​ចោល​ហើយ​ ។ ​បព្វជិត​ចេញ​ចាក​ផ្ទះ ចូល​កាន់​ផ្នួស ​ដើម្បី​ប្រយោជន៍​ណា​ ប្រយោជន៍​ជា​គ្រឿង​អស់​ទៅ​នៃ​សំយោជនៈ​ទាំងពួង​នោះ អាត្មា​ក៏​បាន​ដល់​ហើយ​ ។ ​អាត្មា​មិន​ត្រេកអរ​នឹង​សេចក្ដី​ស្លាប់ ​មិន​ត្រេកអរ​នឹង​ការ​រស់នៅ អាត្មា​រង់ចាំ​តែ​កាល​នឹង​បរិនិព្វាន ដូច​ជា​អ្នក​ស៊ីឈ្នួល ទន្ទឹង​តែ​អស់​ថ្ងៃ​ ។ ​អាត្មា​មិន​ត្រេកអរ​នឹង​សេចក្ដី​ស្លាប់ ​មិន​ត្រេកអរ​នឹង​ការ​រស់​នៅ អាត្មា​ជា​អ្នក​ដឹង​ខ្លួន មាន​ស្មារតី​តាំង​មាំ រង់ចាំ​តែកាល​នឹង​បរិនិព្វាន​ ។ 

ឧទ្ទាន

អំពី​សង្កិច្ចត្ថេរ ​តែ​មួយ​អង្គឯង លោក​មាន​កិច្ចធើ្វ​ស្រេច​ហើយ មិន​មាន​អាសវៈ ​ពោល​នូវ​គាថា ១១ ​នោះ ក្នុង​ឯកាទសកនិបាត ។

ចប់ ឯកាទសកនិបាត ។
ថេរគាថា: សីលវត្ថេរ

សីលវត្ថេរ 
[២៤២] ​បុគ្គល​គប្បី​សិក្សា​នូវ​សីល ​ឲ្យ​ជាសីល​ដែល​ខ្លួន​សិក្សា​ល្អ​ហើយ ក្នុង​លោក​នេះ ព្រោះ​ថា សីល​ដែល​បុគ្គល​សេព​ហើយ​ រមែង​បង្អោន​មក​នូវ​សម្បត្តិ​ទាំងពួង​ ។ ជន​អ្នក​មាន​ប្រាជ្ញា កាលចង់​បាន​នូវ​សេចក្ដី​សុខ ៣ យ៉ាង ​គឺ​សេចក្ដី​សរសើរ ១ ការ​បាន​នូវ​សេចក្ដី​ត្រេកអរ​មួយ​ ១ ការ​លះលោក​នេះ​ទៅ​ហើយ​ រីករាយ​ក្នុង​ឋានសួគ៌ ១ ​គប្បី​រក្សា​នូវ​សីល ។ ​ពិត​ណាស់ បុគ្គល​អ្នក​មាន​សីល រមែង​បាន​នូវ​មិត្ត​ទាំងឡាយ​ច្រើន ដោយ​ការ​សង្រួម ចំណែក​បុគ្គល​ទ្រុស្តសីល កាលប្រព្រឹត្ត​អាក្រក់ រមែង​ឃ្លាត​ចាក​មិត្ត​ទាំងឡាយ​ ។ ជន​ទ្រុស្តសីល រមែង​បាន​នូវ​ទោស​ផង នូវ​ដំណេះ​ដំណៀល​ផង​ ឯជន​អ្នក​មាន​សីល រមែង​បាន​នូវ​គុណ​ផង នូវ​កិត្តិសព្ទ​ផង នូវ​សេចក្ដី​សរសើរ​ផង​ សព្វ​ៗ កាល ។ សីល ជា​ខាង​ដើម​ ជា​ទី​តាំង​ ជាមេ​នៃ​កល្យាណធម៌ ​និង​ជាប្រធាន​នៃ​ធម៌​ទាំង​ពួង ​ព្រោះ​ហេតុ​នោះ បុគ្គល​គប្បី​ជម្រះសីល ។ សីលជាច្រាំង ជាទំនប់ ជា​គ្រឿង​ញ៉ាំង​ចិត្ត​ឲ្យ​រីករាយ ​ទាំងជាកំពង់​របស់​ព្រះ​ពុទ្ធ​គ្រប់​ព្រះ​អង្គ ​ព្រោះ​ហេតុ​នោះ បុគ្គល​គប្បី​ជម្រះ​នូវ​សីល ។ សីល​ជា​កម្លាំង​រក​អ្វី​ប្រៀប​ផ្ទឹម​មិន​បាន​ សីលជាអាវុធ​ដ៏​ឧត្តម សីល​ជា​គ្រឿង​អាភរណៈ​ដ៏​ប្រសើរ សីលជា​គ្រឿង​ក្រោះ​យ៉ាងអស្ចារ្យ ។ សីលជាស្ពាន​មាន​សក្តិ​ធំ​ សីលជា​គ្រឿង​ក្រអូប​ដ៏​ប្រសើរ សីលជា​គ្រឿង​លាប​ដ៏​ប្រសើរ ​តែង​បក់​ទៅ​សព្វ​ៗ ទិស ។ សីល​ជាកញ្ចប់​បាយ​ដ៏​ប្រសើរ សីលជាស្បៀង​ដ៏​ឧត្តម សីលជាវាហនៈ​ដ៏​ប្រសើរ សម្រាប់​ទៅ​កាន់​ទិស​ទាំង​ពួង ។ ​បុគ្គល​ពាល ​មាន​ចិត្ត​អាក្រក់​ក្នុង​ទី​ទាំងពួង ​មិន​តាំង​មាំ​ក្នុង​សីល​ទាំង​ឡាយ​ រមែង​បាន​នូវ​សេចក្ដី​និន្ទា​ក្នុង​លោក​នេះ​ផង​ លុះលះ​លោក​នេះ​ទៅ​ហើយ​ រមែង​មាន​ចិត្ត​ជាទុក្ខ​ក្នុង​អបាយ​ផង​ ។ ​អ្នក​ប្រាជ្ញ​មាន​ចិត្ត​ល្អ ក្នុង​ទី​ទាំងពួង ​តាំង​មាំ​ក្នុង​សីល​ទាំងឡាយ​ រមែង​បាន​នូវ​កិត្តិសព្ទ​ក្នុង​លោក​នេះ​ផង​ លុះលះ​លោក​នេះ​ទៅ​ រមែង​មាន​ចិត្ត​រីករាយ​ក្នុង​ឋានសួគ៌​ផង​ ។ សីលជា​កំពូល​ក្នុង​លោក​នេះ​ ចំណែក​បុគ្គល​មាន​ប្រាជ្ញា ​ក៏​ឧត្តម​ដែរ​ ជ័យជំនះ​ក្នុង​មនុស្ស​លោក ​និង​ទេវលោក ​ព្រោះ​សីល ​និង​បញ្ញា ។
ថេរគាថា: សុនីតត្ថេរ

សុនីតត្ថេរ 
[២៤៣] ​ខ្ញុំ​កើត​ក្នុង​ត្រកូលទាប ជា​អ្នក​ក្រីក្រ ​មាន​ភោជនតិច ការ​ងារ​របស់​ខ្ញុំ ក៏​ថោកទាប ​ខ្ញុំ​ជា​អ្នក​ចាក់ចោល​នូវ​ផ្កា គឺ​លា​មក​ ។ ​មនុស្ស​ទាំងឡាយ​ស្អប់ខ្ពើម មើល​ងាយ​ បន្តុះបង្អាប់​ខ្ញុំ​ៗ ​បាន​ធើ្វ​ចិត្ត​ឲ្យ​ទាប សំពះ​នូវ​ជនជា​ច្រើន​ ។ គ្រា​នោះ ខ្ញុំ​បាន​ឃើញ​នូវ​ព្រះ​សម្ពុទ្ធ ​មាន​ភិក្ខុ​សង្ឃ​ហែហម​ហើយ ព្រះ​អង្គ​មាន​ព្យាយាម​ធំ កំពុង​យាង​ចូល​ទៅ​កាន់​បូរី​ដ៏​ឧត្តម​របស់​ជន​អ្នក​មគធៈ ។ ​ខ្ញុំ​ក៏​ដាក់​នូវ​អម្រែក ចូល​ទៅ​ដើម្បី​ថ្វាយ​បង្គំ​ព្រះ​សម្ពុទ្ធ​ជា​បុរស​ដ៏​ខ្ពង់ខ្ពស់ ទ្រង់​ឋិតនៅ​ដើម្បី​អនុគ្រោះ​ខ្ញុំ​ ។ ​ខ្ញុំ​ថ្វាយបង្គំ​ព្រះ​បាទ​ទាំងគូ​របស់​ព្រះ​សាស្តា ​ហើយ​ឋិត​នៅ​ក្នុង​ទី​សម​គួរ​ គ្រា​នោះ ខ្ញុំ​សូមបព្វជ្ជា​នឹង​ព្រះ​សម្ពុទ្ធ ​ព្រះ​អង្គ​ឧត្តម​ជាង​សព្វ​សត្វ​ទាំងឡាយ​ ។ ​លំដាប់​នោះ ព្រះ​សាស្តា ​ព្រះ​អង្គ​ប្រកប​ដោយ​សេចក្ដី​ករុ​ណា​ ទ្រង់​អនុគ្រោះ​ដល់​លោក​ទាំងមូល ត្រាស់ហៅ​ខ្ញុំ​ថា ​អ្នក​ចូរ​ចូល​មក​ជាភិក្ខុ​ចុះ​ ដូច្នេះ ​ព្រះ​វាចា​នោះ​ ជាឧបសម្បទា​របស់​ខ្ញុំ​ ។ ​ព្រះ​ជិន​ស្រី​ ទ្រង់​ទូន្មាន​ខ្ញុំ​យ៉ាង​ណា ខ្ញុំ​នោះ​ ជា​បុគ្គល​ម្នាក់ឯង នៅ​ក្នុង​ព្រៃ ​មិន​ខ្ជិលច្រអូស ​ក៏​បាន​ធើ្វ​តាម​ព្រះ​ពុទ្ធ​ដីកា​នៃ​ព្រះ​សាស្តា​យ៉ាង​នោះ​ ។ ​ខ្ញុំ​រលឹក​ឃើញ​នូវ​បុព្វជាតិ ​ក្នុង​បឋមយាម​នៃ​រាត្រី ជម្រះ​នូវ​ទិព្វចក្ខុ ​ក្នុង​មជ្ឈិម​យាម​នៃ​រាត្រី ​បាន​ទម្លាយ​នូវ​គំនរ​នៃ​ងងឹត ​គឺ​អវិជ្ជា ​ក្នុង​បច្ឆិមយាម​នៃ​រាត្រី ។ ​លំដាប់​នោះ​ កាល​ដែល​រាត្រី​អស់​ទៅ ព្រះ​អាទិត្យ​ជិត​រះ​ឡើង ព្រះ​ឥន្ទ្រ ​និង​ព្រះ​ព្រហ្ម ​មក​ផ្គង​អញ្ជលី នមស្ការ​ចំពោះ​ខ្ញុំ​ថា បពិត្រ​លោកជា​បុរស​អាជានេយ្យ ​ខ្ញុំ​សូមថ្វាយ​បង្គំ​ចំពោះ​លោក បពិត្រ​លោកជា​បុរស​ដ៏​ខ្ពង់ខ្ពស់ ​ខ្ញុំ​សូម​ថ្វាយបង្គំ​ចំពោះ​លោក បពិត្រ​លោក​និទ៌ុក្ខ អាសវៈ​ទាំងឡាយ​របស់​លោក​ណា​អស់​ហើយ​ លោក​នោះ​ ជាទក្ខិណេយ្យ​បុគ្គល​ ។ ​លំដាប់​នោះ ព្រះ​សាស្តា ទ្រង់​ទត​ឃើញ​ខ្ញុំ ដែល​មាន​ពួក​ទេវតា​ហែហម ទ្រង់​ក៏​ធើ្វ​នូវ​ការ​ញញឹម​ឲ្យ​ប្រាកដ ហើយ​ទ្រង់​ត្រាស់​សេចក្ដី​នេះ​ថា ​បុគ្គល​ឈ្មោះ​ថា ព្រាហ្មណ៍ ​ព្រោះ​ធម៌ ៤ ប្រការ​នេះ គឺ​តបៈ ១ ព្រហ្មចរិយៈ ១ សញ្ញមៈ ១ ទមៈ ១ ​នេះ​ជាព្រាហ្មណវត្ត​ដ៏​ឧត្តម ។ 

ឧទ្ទាន

ព្រះ​ថេរៈ​ទាំងឡាយ​ពីរ​អង្គ​នេះ គឺ​សីលវត្ថេរ ១ សុនីតត្ថេរ ១ សុទ្ធ​តែ​មាន​ឫទិ្ធ​ច្រើន បាន​ពោល​នូវ​គាថា ២៤ ​ក្នុង​ទ្វាទសកនិបាត ។

ចប់ ទ្វាទសកនិបាត ។
ថេរគាថា: តេរសកនិបាត

តេរសកនិបាត 

 សោណកោឡិវិសត្ថេរ 
[២៤៤] ​ព្រះ​សោណៈ​ណា​ ជា​អ្នក​ប្រសើរ ល្បី​ក្នុង​ដែន​អង្គៈ ​ព្រះ​សោណៈ​នោះ​ ជា​អ្នក​ប្រសើរ ​ក្នុង​ធម៌​ទាំងឡាយ បាន​ដល់​នូវ​ត្រើយ​នៃ​ទុក្ខ ​ក្នុង​ថ្ងៃ​នេះ​ ។ ភិក្ខុ​កាត់ នូវ​សំយោជនៈ ​(​ខាង​ក្រោម​) ៥​ផង លះបង់​នូវ​សំយោជនៈ ​(​ខាង​លើ​) ៥​ផង ចម្រើន​នូវ​ឥន្ទ្រិយ ៥ ត​ទៅ​ទៀត​ផង​ ជា​អ្នក​កន្លង​នូវ​ធម៌ ជា​គ្រឿង​ជាប់​ចំ​ពាក់​ ៥ យ៉ាង​ផង ទើប​ហៅថា ​អ្នក​ឆ្លង​នូវ​អន្លង់​បាន​ ។ សីល សមាធិ ​និង​បញ្ញា ​នៃ​ភិក្ខុ​អ្នក​មាន​មានះ ​ដូច​បបុស ជា​អ្នក​ប្រមាទ ​មាន​សេចក្ដី​ប្រាថ្នា​ខាង​ក្រៅ រមែង​មិន​ដល់​នូវ​ការ​ពេញ​លេញ​ឡើយ​ ។ ​ព្រោះ​ថា ​អំពើ​ណា​ដែល​ត្រូវ​ធើ្វ ​អំពើ​នោះ ​ពួក​ភិក្ខុ​ណា​បោះបង់ចោល ត្រឡប់ធើ្វ​អំពើ​ដែល​មិន​ត្រូវ​ធើ្វ​វិញ​ អាសវៈ​ទាំងឡាយ នៃ​ពួក​ភិក្ខុ​ទាំង​នោះ ដែល​ជា​អ្នក​មាន​មានះ ​ដូច​បបុស ជា​អ្នក​ប្រមាទ រមែង​ចម្រើន​ឡើង​ ។ លុះ​តែ​កាយគតាសតិ ភិក្ខុ​ទាំងឡាយ​ណា​ ប្រារព្ធ​ល្អ​ជានិច្ច ភិក្ខុ​ទាំងឡាយ​នោះ​ ជា​អ្នក​មាន​កិរិយា​ធើ្វរឿយ​ៗ ​ក្នុង​អំពើ​ដែល​ត្រូវ​ធើ្វ ​មិន​សេព​នូវ​អំពើ ដែល​មិន​ត្រូវ​ធើ្វ អាសវៈ​ទាំងឡាយ នៃ​ភិក្ខុ​ទាំងឡាយ​មាន​ស្មារតី ជា​អ្នក​ដឹង​ខ្លួន​ រមែង​ដល់​នូវ​សេចក្ដី​វិនាស​ទៅ​ ។ ផ្លូវត្រង់ ​ព្រះ​សាស្តា​បាន​ប្រាប់​ហើយ អ្នក​ទាំងឡាយ ​ចូរ​ដើរ​ទៅ​ចុះ កុំត្រឡប់វិញ​ឡើយ​ កុលបុត្រ​គប្បី​ដាស់តឿនខ្លួន​ដោយ​ខ្លួន​ឯង ​គប្បី (​នាំខ្លួន​) ​ទៅ​កាន់​ព្រះ​និព្វាន​ ។ កាល​ខ្ញុំ​ប្រារព្ធ​សេចក្ដី​ព្យាយាម​យ៉ាងតឹងរឹង ​ព្រះ​សាស្តា ជា​បុគ្គល​ប្រសើរ​ក្នុង​លោក ​ព្រះ​អង្គ​មាន​ចក្ខុ ទ្រង់​បាន​សំដែង​ធម៌ ធើ្វ​នូវ​សេចក្ដី​ឧបមា​ដោយ​ពិណ ។ ​ខ្ញុំ​បាន​ស្ដាប់​ព្រះ​ពុទ្ធដីកា​នៃ​ព្រះ​មាន​ព្រះ​ភាគ​នោះ ក៏​ត្រេកអរ​ក្នុង​ព្រះ​ពុទ្ធ​សាសនា បាន​ញ៉ាំង​សមថៈ​ឲ្យ​សម្រេច ដើម្បី​បាន​នូវ​ប្រយោជន៍​ដ៏​ឧត្តម វិជ្ជា​ទាំង ៣ ​ខ្ញុំ​បាន​ដល់​ហើយ ដោយ​លំដាប់ ព្រះ​ពុទ្ធសាសនា ​ខ្ញុំ​បាន​ធើ្វ​ហើយ​ ។ ​ព្រោះ​ឃើញ​នូវ​សេចក្ដី​ស្ងាត់​របស់​ចិត្ត ដែល​បង្អោន​ទៅ​ក្នុង​ការ​ចេញ​ចាក​កាម​ផង នូវ​ការ​មិន​វង្វេង​ព្រម​របស់​ចិត្ត ដែល​បង្អោន​ទៅ​ក្នុង​ការ​មិន​ព្យាបាទ ​ទាំងបង្អោន​ទៅ ក្នុង​ការ​អស់​ទៅ​នៃ​តណ្ហា ​ព្រោះ​ការ​អស់​ទៅ​នៃ​ឧបាទាន​ផង នូវ​ការ​កើត​ឡើង​នៃ​អាយតនៈ​ផង ចិត្ត​ក៏​រួច​ស្រឡះ​ដោយ​ប្រពៃ ។ កាលភិក្ខុ​នោះ មាន​ចិត្ត​រួច​ដោយ​ប្រពៃ ​មាន​ចិត្ត​ស្ងប់​រម្ងាប់​ហើយ​ ការ​សន្សំកុសល ​ឬ​អកុសល ​ដែល​ធើ្វរួច​ហើយ មិន​មាន​ទេ កិច្ច​ដែល​ត្រូវ​ធើ្វ ​ក៏​មិន​មាន​ ។

ភ្នំថ្មតាន់​មួយ​ដុំ ​មិន​រំភើប​ដោយ​ខ្យល់​យ៉ាង​ណា រូប​ រស សំឡេង ក្លិន សម្ផស្ស ​ទាំង​អស់​នេះ ទាំង​ពួក​ធម្មារម្មណ៍​ដែល​គួរ​ប្រាថ្នា និង​មិន​គួរ​ប្រាថ្នា ក៏​ញ៉ាំង​ចិត្ត​ភិក្ខុ​ ជា​តាទិ​បុគ្គល ឲ្យ​ញាប់ញ័រ​មិន​បាន​ យ៉ាង​នោះ​ដែរ ចិត្ត​ដែល​តាំង​នៅ​នឹង ទាំង​ប្រាស​ចាក​សំយោជនៈ រមែង​ឃើញ​ច្បាស់ ​នូវ​ការ​សូន្យ​ទៅ​នៃ​អារម្មណ៍​នោះ​ ។ 

ឧទ្ទាន

ព្រះ​សោណកោឡិវិសត្ថេរ តែម្នាក់ឯង ជា​អ្នក​មាន​ឫទ្ធិ​ច្រើន ពោល​នូវ​គាថា ១៣ ​ដែល​មក​ក្នុង​តេរសកនិបាត​នេះ​ ។

ចប់ តេរសកនិបាត ។
ថេរគាថា: សោណកោឡិវិសត្ថេរ

សោណកោឡិវិសត្ថេរ 
[២៤៤] ​ព្រះ​សោណៈ​ណា​ ជា​អ្នក​ប្រសើរ ល្បី​ក្នុង​ដែន​អង្គៈ ​ព្រះ​សោណៈ​នោះ​ ជា​អ្នក​ប្រសើរ ​ក្នុង​ធម៌​ទាំងឡាយ បាន​ដល់​នូវ​ត្រើយ​នៃ​ទុក្ខ ​ក្នុង​ថ្ងៃ​នេះ​ ។ ភិក្ខុ​កាត់ នូវ​សំយោជនៈ ​(​ខាង​ក្រោម​) ៥​ផង លះបង់​នូវ​សំយោជនៈ ​(​ខាង​លើ​) ៥​ផង ចម្រើន​នូវ​ឥន្ទ្រិយ ៥ ត​ទៅ​ទៀត​ផង​ ជា​អ្នក​កន្លង​នូវ​ធម៌ ជា​គ្រឿង​ជាប់​ចំ​ពាក់​ ៥ យ៉ាង​ផង ទើប​ហៅថា ​អ្នក​ឆ្លង​នូវ​អន្លង់​បាន​ ។ សីល សមាធិ ​និង​បញ្ញា ​នៃ​ភិក្ខុ​អ្នក​មាន​មានះ ​ដូច​បបុស ជា​អ្នក​ប្រមាទ ​មាន​សេចក្ដី​ប្រាថ្នា​ខាង​ក្រៅ រមែង​មិន​ដល់​នូវ​ការ​ពេញ​លេញ​ឡើយ​ ។ ​ព្រោះ​ថា ​អំពើ​ណា​ដែល​ត្រូវ​ធើ្វ ​អំពើ​នោះ ​ពួក​ភិក្ខុ​ណា​បោះបង់ចោល ត្រឡប់ធើ្វ​អំពើ​ដែល​មិន​ត្រូវ​ធើ្វ​វិញ​ អាសវៈ​ទាំងឡាយ នៃ​ពួក​ភិក្ខុ​ទាំង​នោះ ដែល​ជា​អ្នក​មាន​មានះ ​ដូច​បបុស ជា​អ្នក​ប្រមាទ រមែង​ចម្រើន​ឡើង​ ។ លុះ​តែ​កាយគតាសតិ ភិក្ខុ​ទាំងឡាយ​ណា​ ប្រារព្ធ​ល្អ​ជានិច្ច ភិក្ខុ​ទាំងឡាយ​នោះ​ ជា​អ្នក​មាន​កិរិយា​ធើ្វរឿយ​ៗ ​ក្នុង​អំពើ​ដែល​ត្រូវ​ធើ្វ ​មិន​សេព​នូវ​អំពើ ដែល​មិន​ត្រូវ​ធើ្វ អាសវៈ​ទាំងឡាយ នៃ​ភិក្ខុ​ទាំងឡាយ​មាន​ស្មារតី ជា​អ្នក​ដឹង​ខ្លួន​ រមែង​ដល់​នូវ​សេចក្ដី​វិនាស​ទៅ​ ។ ផ្លូវត្រង់ ​ព្រះ​សាស្តា​បាន​ប្រាប់​ហើយ អ្នក​ទាំងឡាយ ​ចូរ​ដើរ​ទៅ​ចុះ កុំត្រឡប់វិញ​ឡើយ​ កុលបុត្រ​គប្បី​ដាស់តឿនខ្លួន​ដោយ​ខ្លួន​ឯង ​គប្បី (​នាំខ្លួន​) ​ទៅ​កាន់​ព្រះ​និព្វាន​ ។ កាល​ខ្ញុំ​ប្រារព្ធ​សេចក្ដី​ព្យាយាម​យ៉ាងតឹងរឹង ​ព្រះ​សាស្តា ជា​បុគ្គល​ប្រសើរ​ក្នុង​លោក ​ព្រះ​អង្គ​មាន​ចក្ខុ ទ្រង់​បាន​សំដែង​ធម៌ ធើ្វ​នូវ​សេចក្ដី​ឧបមា​ដោយ​ពិណ ។ ​ខ្ញុំ​បាន​ស្ដាប់​ព្រះ​ពុទ្ធដីកា​នៃ​ព្រះ​មាន​ព្រះ​ភាគ​នោះ ក៏​ត្រេកអរ​ក្នុង​ព្រះ​ពុទ្ធ​សាសនា បាន​ញ៉ាំង​សមថៈ​ឲ្យ​សម្រេច ដើម្បី​បាន​នូវ​ប្រយោជន៍​ដ៏​ឧត្តម វិជ្ជា​ទាំង ៣ ​ខ្ញុំ​បាន​ដល់​ហើយ ដោយ​លំដាប់ ព្រះ​ពុទ្ធសាសនា ​ខ្ញុំ​បាន​ធើ្វ​ហើយ​ ។ ​ព្រោះ​ឃើញ​នូវ​សេចក្ដី​ស្ងាត់​របស់​ចិត្ត ដែល​បង្អោន​ទៅ​ក្នុង​ការ​ចេញ​ចាក​កាម​ផង នូវ​ការ​មិន​វង្វេង​ព្រម​របស់​ចិត្ត ដែល​បង្អោន​ទៅ​ក្នុង​ការ​មិន​ព្យាបាទ ​ទាំងបង្អោន​ទៅ ក្នុង​ការ​អស់​ទៅ​នៃ​តណ្ហា ​ព្រោះ​ការ​អស់​ទៅ​នៃ​ឧបាទាន​ផង នូវ​ការ​កើត​ឡើង​នៃ​អាយតនៈ​ផង ចិត្ត​ក៏​រួច​ស្រឡះ​ដោយ​ប្រពៃ ។ កាលភិក្ខុ​នោះ មាន​ចិត្ត​រួច​ដោយ​ប្រពៃ ​មាន​ចិត្ត​ស្ងប់​រម្ងាប់​ហើយ​ ការ​សន្សំកុសល ​ឬ​អកុសល ​ដែល​ធើ្វរួច​ហើយ មិន​មាន​ទេ កិច្ច​ដែល​ត្រូវ​ធើ្វ ​ក៏​មិន​មាន​ ។

ភ្នំថ្មតាន់​មួយ​ដុំ ​មិន​រំភើប​ដោយ​ខ្យល់​យ៉ាង​ណា រូប​ រស សំឡេង ក្លិន សម្ផស្ស ​ទាំង​អស់​នេះ ទាំង​ពួក​ធម្មារម្មណ៍​ដែល​គួរ​ប្រាថ្នា និង​មិន​គួរ​ប្រាថ្នា ក៏​ញ៉ាំង​ចិត្ត​ភិក្ខុ​ ជា​តាទិ​បុគ្គល ឲ្យ​ញាប់ញ័រ​មិន​បាន​ យ៉ាង​នោះ​ដែរ ចិត្ត​ដែល​តាំង​នៅ​នឹង ទាំង​ប្រាស​ចាក​សំយោជនៈ រមែង​ឃើញ​ច្បាស់ ​នូវ​ការ​សូន្យ​ទៅ​នៃ​អារម្មណ៍​នោះ​ ។ 

ឧទ្ទាន

ព្រះ​សោណកោឡិវិសត្ថេរ តែម្នាក់ឯង ជា​អ្នក​មាន​ឫទ្ធិ​ច្រើន ពោល​នូវ​គាថា ១៣ ​ដែល​មក​ក្នុង​តេរសកនិបាត​នេះ​ ។

ចប់ តេរសកនិបាត ។
ថេរគាថា: រេវតត្ថេរ

រេវតត្ថេរ 
[២៤៥] ​ខ្ញុំ​ចេញ​ចាក​ផ្ទះចូល​កាន់​ផ្នួស ​ក្នុង​កាល​ណា​ កាលណោះ ​ខ្ញុំ​មិន​ដែល​នឹក​នូវ​សេចក្ដី​ត្រិះរិះ​មិន​ប្រសើរ ​ដែល​ប្រកប​ដោយ​ទោសទេ ។ ​ក្នុង​ចន្លោះកាល​ដ៏​វែង​នេះ ខ្ញុំ​មិន​ដែល​នឹក​នូវ​សេចក្ដី​ត្រិះរិះថា ​ពួក​សត្វ​ទាំង​នេះ ចូរ​លំបាក​ចុះ ចូរ​ស្លាប់​ចុះ ចូរ​ដល់​នូវ​សេចក្ដី​ទុក្ខ​ចុះ​ ដូច្នេះទេ ។ ប៉ុន្តែ​ខ្ញុំ​ធ្លាប់នឹក​នូវ​មេត្តារកប្រមាណ​មិន​បាន ដែល​បាន​ចម្រើន​ល្អ​ហើយ បាន​សន្សំ​ហើយ តាម​លំដាប់ ដូច​ព្រះ​ពុទ្ធទ្រង់​សំដែង​ហើយ​ ។ ​ខ្ញុំ​មាន​សត្វ​ទាំង​ពួងជាមិត្រ ​មាន​សត្វ​ទាំងពួងជា​សំឡាញ់ ជា​អ្នក​អនុគ្រោះ​ដល់​សត្វ​ទាំងពួង ​បាន​ចម្រើន​នូវ​មេត្តា​ចិត្ត​ ត្រេកអររ​ក្នុង​ការ​មិន​បៀតបៀន​សព្វ​កាល ។ ​ខ្ញុំ​ត្រេកអរ​ចំពោះ​ចិត្ត​ដែល​មិន​ងីកងាក ​មិន​កម្រើក ​ខ្ញុំ​ចម្រើន​ព្រហ្មវិហារ​ធម៌ ​ដែល​ព្រះ​អរិយៈ​ជា​បុរស​មិន​ថោកទាប​ គប់រក​ហើយ​ ។ សាវ័ក​របស់​ព្រះ​សម្មាសម្ពុទ្ធ ​ដល់​នូវ​ឈាន ​មិន​មាន​វិតក្កៈ រមែង​ជា​អ្នក​ប្រកប​ដោយ​តុណ្ហីភាព​ដ៏​ប្រសើរ ​ក្នុង​ខណៈ​នោះ​ ។ ភ្នំថ្ម​មិន​កំរើក ​តាំង​នៅ​ស៊ប់ យ៉ាង​ណា​មិញ ភិក្ខុ​រមែង​មិន​ញាប់ញ័រ ​ដូច​ជាភ្នំ ​ព្រោះ​អស់​ទៅ​នៃ​មោហៈ ​ក៏​យ៉ាង​នោះ​ដែរ​ ។ សប្បុរស ​មិន​មាន​ទី​ទួល ​គឺ​កិលេស ​អ្នក​ស្វែងរក​នូវ​សេចក្ដី​ស្អាតជានិច្ច ​ទុក​ជា​មាន​បាប​បន្តិច​បន្តួច​ប៉ុនចុង​រោម​កន្ទុយ​សត្វ ក៏​ប្រាកដ​ដូច​ជា​ប៉ុន​មេឃ ។ នគរជា​ទី​បំ​ផុត​នៃ​ដែន ដែល​គេ​គ្រប់គ្រង​ហើយ ទាំង​ខាង​ក្នុង​ខាង​ក្រៅ យ៉ាង​ណា​មិញ ​អ្នក​ទាំងឡាយ ចូរ​គ្រប់​គ្រង​ខ្លួន​ យ៉ាង​នោះ​ ខណៈ​កុំកន្លង​នូវ​អ្នក​ទាំង​ឡាយ​ឡើយ​ ។ ​ខ្ញុំ​មិន​ត្រេកអរ​នឹង​សេចក្ដី​ស្លាប់ ​ខ្ញុំ​មិន​ត្រេកអរ​នឹង​ការ​រស់នៅ​ទេ ​ខ្ញុំ​រង់ចាំ​តែកាល ​(​បរិនិព្វាន​) ប៉ុណ្ណោះ ​ដូច​អ្នក​ស៊ីឈ្នួល ទន្ទឹង​តែ​អស់​ថ្ងៃ​ ។ ​ខ្ញុំ​មិន​ត្រេកអរ​នឹង​សេចក្ដី​ស្លាប់ ​ខ្ញុំ​មិន​ត្រេកអរ​នឹង​ការ​រស់នៅ ខ្ញុំ​ជា​អ្នក​ដឹង​ខ្លួន មាន​ស្មារតី​តាំង​មាំ រង់ចាំ​តែកាល ​(​បរិនិព្វាន​) ប៉ុណ្ណោះ ។ ​ព្រះ​សាស្តា ​ខ្ញុំ​បាន​បម្រើ​ហើយ ព្រះ​ពុទ្ធសាសនា ​ខ្ញុំ​បាន​ធើ្វ​ហើយ​ ភារៈធ្ងន់ ​ខ្ញុំ​បាន​ដាក់​ចុះ​ហើយ​ តណ្ហា​គ្រឿង​នាំ​សត្វ​ទៅ​កាន់​ភព ​ខ្ញុំ​បាន​ដកចោល​ហើយ​ ។ ​ខ្ញុំ​ចេញចាកផ្ទះ ចូល​កាន់​ផ្នួស ​ដើម្បី​ប្រយោជន៍​ណា​ ប្រយោជន៍ ​គឺ​ការ​អស់​ទៅ​នៃ​សំយោជនៈ​ទាំងពួង​នោះ ខ្ញុំ​បាន​ដល់​ហើយ​ ។ ​អ្នក​ទាំងឡាយ ​ចូរ​ឲ្យ​ដល់​ព្រម ​ដោយ​សេចក្ដី​មិន​ប្រមាទ​ចុះ នេះ​ជាពាក្យ​ប្រៀនប្រដៅ​របស់​ខ្ញុំ​ ណ្ហើយ​ចុះ ខ្ញុំ​នឹង​បរិនិព្វាន ​ខ្ញុំ​ជា​អ្នក​មាន​ចិត្ត​រួច​ស្រឡះ​ហើយ​ ចាក​កិលេស​ទាំងពួង ។
ថេរគាថា: គោទត្តត្ថេរ

គោទត្តត្ថេរ 
[២៤៦] គោអាជានេយ្យ​ដ៏​ចម្រើន ដែល​បុគ្គល​ទឹម​ហើយ​ក្នុង​នឹម ជា​សត្វ​នាំ​ទៅ​នូវ​ធុរៈ ​ទុក​ជាម្ចាស់​ញាំញី​ដោយ​ភារៈ​ដ៏​លើស​លុប​ក៏​ដោយ ក៏​មិន​រលាស់​ចោល​នូវ​នឹម​ដែល​ម្ចាស់​ទឹម​ឡើយ​ យ៉ាង​ណា​មិញ ​បុគ្គល​ទាំងឡាយ​ណា​ ឆ្អែត​ហើយ​ដោយ​ប្រាជ្ញា ​ដូច​ជាសមុទ្រ ​ដែល​ឆ្អែត​ហើយ​ដោយ​ទឹក បុគ្គល​ទាំងឡាយ​នោះ​ រមែង​មិន​មើលងាយ​នូវ​ពួក​ជនដទៃ ​ដូច​ជា​បុគ្គល​មាន​ធម៌​ដ៏​ប្រសើរ ​មិន​មើលងាយ​នូវ​សត្វ​ទាំងឡាយ ក៏​យ៉ាង​នោះ​ដែរ​ ។ មាណព​ទាំងឡាយ អ្នក​លុះ​នូវ​អំ​ណា​ច​នៃ​កាល ​(​លោកធម៌ ​មាន​លាភជា​ដើម​) ​ក្នុង​កាល ​(​ដែល​បរិបូណ៌​ដោយ​លោក​ធម៌ ​មាន​លាភជា​ដើម​) លុះអំ​ណា​ច​នៃ​សេចក្ដី​ចម្រើន និង​សេចក្ដី​វិនាស រមែង​ដល់​នូវ​សេចក្ដី​ទុក្ខ មាណព​ទាំងឡាយ​នោះ​ រមែង​សោកសៅ ។ ​បុគ្គល​ពាល​ទាំង​ឡាយ​ ជា​អ្នក​មិន​ឃើញ​តាម​ពិត​ ប៉ោង​ឡើង ដោយ​ហេតុ​នៃ​សេចក្ដី​សុខ ទ្រោម​ចុះ​ដោយ​ហេតុ​នៃ​សេចក្ដី​ទុក្ខ រមែង​លំបាក ដោយ​ហេតុ​ទាំង​ពីរ​ ។ ចំណែក​បុគ្គល​ទាំងឡាយ​ណា បាន​កន្លង​នូវ​តណ្ហាជា​គ្រឿង​ចាក់ស្រែះ ​ព្រោះ​សុខទុក្ខ ​និង​ឧបេក្ខា ​បុគ្គល​ទាំងឡាយ​នោះ ឈ្មោះ​ថា ​តាំង​នៅ​នឹង ដូច​ជាសសរ​ខឿន ​មិន​ប៉ោង​ឡើង​ ទាំង​មិន​ទ្រោម​ចុះ​ ។ ​អ្នក​ប្រាជ្ញ​ទាំងឡាយ មិន​បាន​ជាប់​ចំ​ពាក់​ក្នុង​លាភ ​មិន​ជាប់​ចំ​ពាក់​ក្នុង​អលាភ ​មិន​ជាប់​ចំ​ពាក់​ក្នុង​អយស ​មិន​ជាប់​ចំ​ពាក់​ក្នុង​កិត្តិយស ​មិន​ជាប់​ចំ​ពាក់​ក្នុង​និន្ទា ​និង​សេចក្ដី​សរសើរ ​មិន​ជាប់​ចំ​ពាក់​ក្នុង​ទុក្ខ ​និង​សុខ ​អ្នក​ប្រាជ្ញ​ទាំងឡាយ​នោះ មិន​ជាប់​ចំ​ពាក់​ក្នុង​ទី​ទាំងពួង ​ដូច​ជាដំណក់​នៃ​ទឹក ដែល​មិន​ជាប់​នឹង​ស្លឹកឈូក ​បាន​សេចក្ដី​សុខ​ក្នុង​ទី​ទាំងពួង ​មិន​ចាលចាញ់​ក្នុង​ទី​ទាំងពួង ។ ការ​មិន​មាន​លាភ ​(​ប្រកប​) ​ដោយ​ធម៌​ណា ហើយ​នឹង​លាភ​មិន​ប្រកប​ដោយ​ធម៌​ណា​ ការ​មិន​មាន​លាភ​ដែល​ប្រកប​ដោយ​ធម៌​នោះ​ ប្រសើរ ឯលាភ​មិន​ប្រកប​ដោយ​ធម៌ ពុំប្រសើរ​ឡើយ​ ។ យស​របស់​បុគ្គល​មិន​មាន​ប្រាជ្ញា​ទាំងឡាយ​ណា និង​ការ​មិន​មាន​យស ​របស់​អ្នក​ប្រាជ្ញ​ទាំង​ឡាយ​ណា​ ការ​មិន​មាន​យស ​របស់​អ្នក​ប្រាជ្ញ​ទាំងឡាយ​នោះ​ ប្រសើរ ឯយស​របស់​អ្នក​មិន​មាន​ប្រាជ្ញា​ទាំង​ឡាយ​ ពុំប្រសើរ​ឡើយ​ ។ ការ​សរសើរ ​អំពី​បុគ្គល​មិន​មាន​បញ្ញា​ទាំង​ឡាយ​ណា និង​សេចក្ដី​តិះដៀល ​អំពី​បុគ្គល​មាន​បញ្ញា​ទាំងឡាយ​ណា ​សេចក្ដី​តិះដៀល​អំពី​បុគ្គល​មាន​បញ្ញា​ទាំងឡាយ​នោះ​ ប្រសើរ ឯការ​សរសើរ​របស់​បុគ្គល​ពាល ពុំប្រសើរ​ឡើយ​ ។ ​សេចក្ដី​សុខកើត​ឡើង ព្រោះ​អាស្រ័យ​កាម និង​សេចក្ដី​ទុក្ខកើត​ឡើង អំពី​សេចក្ដី​ស្ងប់​ស្ងាត់ ​សេចក្ដី​ទុក្ខ​ដែល​កើត​អំពី​សេចក្ដី​ស្ងប់ស្ងាត់ ប្រសើរ ឯ​សេចក្ដី​សុខ ​ដែល​កើត​អំពី​កាម​ ពុំប្រសើរ​ឡើយ​ ។ ការ​រស់នៅ​មិន (​ប្រកប​) ​ដោយ​ធម៌​ណា និង​សេចក្ដី​ស្លាប់​ប្រកប​ដោយ​ធម៌​ណា ​សេចក្ដី​ស្លាប់​ប្រកប​ដោយ​ធម៌​នោះ​ ប្រសើរ ឯ​បុគ្គល​រស់នៅ​មិន​ប្រកប​ដោយ​ធម៌ ពុំប្រសើរ​សោះ​ឡើយ​ ។ ​បុគ្គល​ទាំងឡាយ​ណា មាន​កាម និង​សេចក្ដី​ក្រោធ ​លះបង់​ហើយ មាន​ចិត្ត​ស្ងប់​រម្ងាប់​ហើយ​ រមែង​ត្រាច់​ទៅ​ក្នុង​ភពតូច ​និង​ភព​ធំ មិន​អាស្រ័យ​នឹង​លោក ​(​មាន​ខន្ធលោកជា​ដើម​) ​សេចក្ដី​ស្រឡាញ់ ឬ​មិន​ស្រឡាញ់ របស់​ជន​ទាំងឡាយ​នោះ មិន​មាន​សោះ​ឡើយ​ ។ ​បុគ្គល​ទាំងឡាយ បាន​ចម្រើន​ពោជ្ឈង្គ​ទាំងឡាយ​ផង​ ឥន្ទ្រិយ​ទាំងឡាយ​ផង​ ពលៈ​ទាំងឡាយ​ផង​ រមែង​ដល់​នូវ​សេចក្ដី​ស្ងប់​ យ៉ាងក្រៃលែង ជា​អ្នក​មិន​មាន​អាសវៈ ​នឹង​បរិនិព្វាន ។ 

ឧទ្ទាន

ព្រះ​ថេរៈ​ពីរ​អង្គ​នេះ គឺ​រេវត ១ គោទត្ត ១ ជា​អ្នក​មាន​ឫទ្ធិ​ច្រើន បាន​ពោល​នូវ​គាថា ២៨ ​ដែល​មក​ក្នុង​ចុទ្ទសកនិបាត ។

ចប់ ចុទ្ទសកនិបាត ។