navinnseab/khmer-wikipedia-article huggingface dataset:
ពណ៌គេហទំព័រ: ឈ្មោះពណ៌យោងទៅតាម

ឈ្មោះពណ៌យោងទៅតាម 
ប្រព័ន្ធពណ៌ផ្សេងទៀតត្រូវបានអភិវឌ្ឍដោយឡែកពីគ្នា។ ដែលមិនត្រូវបានកំណត់ជាស្តង់ដារ ដែលកម្មវិធីរុករកតាមអ៊ីនធឺណិតមួយចំនួនមិនអាចប្រើពណ៌ទាំងអស់នេះបានទេ ទោះយ៉ាងណាក៏ដោយ ទាំងនេះគឺជាពណ៌ SVG ស្តង់ដារ ឈ្មោះពណ៌ជាភាសាអង់គ្លេស និងលេខកូដពណ៌នៅក្នុងលេខគោលដប់ប្រាំមួយ។ បង្ហាញក្នុងឧទាហរណ៍ខាងក្រោម។
ឈ្មោះពណ៌កូដពណ៌(លេខគោលដប់ប្រាំមួយ)R G Bឈ្មោះពណ៌កូដពណ៌(លេខគោលដប់ប្រាំមួយ)R G Bindianred#cd5c5cdarksalmon#e9967alightcoral#f08080salmon#fa8072orangered#ff4500red#ff0000crimson#dc143cfirebrick#b22222darkred#8b0000mediumvioletred#c71585pink#ffc0cblightpink#ffb6c1hotpink#ff69b4deeppink#ff1493palevioletred#db7093darkkhaki#bdb76bkhaki#f0e68cpalegoldenrod#eee8aalightgoldenrodyellow#fafad2lightyellow#ffffe0lemonchiffon#fffacdyellow#ffff00gold#ffd700papayawhip#ffefd5Thai bmist golo#ffe4c9moccasin#ffe4b5peachpuff#ffdab9cyan#00ffffaqua#00ffffaquamarine#7fffd4turquoise#40e0d0mediumturquoise#48d1ccdarkturquoise#00ced1cadetblue#5f9ea0slategray#708090lightcyan#e0ffffpaleturquoise#afeeeepowderblue#b0e0e6lightsteelblue#b0c4desteelblue#4682b4lightblue#add8e6skyblue#87ceeblightskyblue#87cefadeepskyblue#00bfffcornflowerblue#6495edroyalblue#4169e1mediumslateblue#7b68eedodgerblue#1e90ffblue#0000ffmediumblue#0000cddarkblue#00008bnavy#000080midnightblue#191970lightsalmon#ffa07aorange#ffa500darkorange#ff8c00coral#ff7f50tomato#ff6347orangered#ff4500aquamarine#7fffd4mediumspringgreen#00fa9aspringgreen#00ff7fpalegreen#98fb98greenyellow#adff2fchartreuse#7fff00lawngreen#7cfc00lime#00ff00lightgreen#90ee90yellowgreen#9acd32limegreen#32cd32mediumseagreen#3cb371darkseagreen#8fbc8fforestgreen#228b22seagreen#2e8b57green#008000olivedrab#6b8e23olive#808000darkolivegreen#556b2fdarkgreen#006400mediumaquamarine#66cdaaturquoise#40e0d0lightseagreen#20b2aadarkcyan#008b8bteal#008080lavender#e6e6fathistle#d8bfd8plum#dda0ddviolet#ee82eefuchsia#ff00ffmagenta#ff00fforchid#da70d6mediumorchid#ba55d3darkorchid#9932ccblueviolet#8a2be2darkviolet#9400d3mediumpurple#9370dbslateblue#6a5acdpurple#800080darkmagenta#8b008bdarkslateblue#483d8bindigo#4b0082honeydew#f0fff0mintcream#f5fffaazure#f0ffffaliceblue#f0f8ffghostwhite#f8f8ffwhitesmoke#f5f5f5lavenderblush#fff0f5mistyrose#ffe4e1antiquewhite#faebd7seashell#fff5eesnow#fffafawhite#ffffffbeige#f5f5dclinen#faf0e6oldlace#fdf5e6floralwhite#fffaf0ivory#fffff0gainsboro#dcdcdclightgrey#d3d3d3silver#c0c0c0darkgray#a9a9a9gray#808080dimgray#696969darkslategray#2f4f4flightslategray#778899slategray#708090cornsilk#fff8dcblanchedalmond#ffebcdbisque#ffe4c4navajowhite#ffdeadwheat#f5deb3sandybrown#f4a460goldenrod#daa520darkgoldenrod#b8860bperu#cd853fchocolate#d2691emaroon#800000saddlebrown#8b4513brown#a52a2asienna#a0522ddarkred#8b0000burlywood#deb887tan#d2b48crosybrown#bc8f8fblack#000000
ពណ៌គេហទំព័រ: ពណ៌យោងទៅតាមការកំណត់ពណ៌

ពណ៌យោងទៅតាមការកំណត់ពណ៌ 
ឈ្មោះជាភាសាខ្មែរឈ្មោះ HTMLR G BHexគំរូឧទាហរណ៍ពណ៌ពណ៌ក្រហមIndianredCD5C5C LightcoralF08080 SalmonFA8072 DarksalmonE9967A OrangeredFF4500 RedFF0000 CrimsonDC143C FirebrickB22222 Darkred8B0000 ពណ៌ផ្កាឈូកPinkFFC0CB LightpinkFFB6C1  PalevioletredDB7093  HotpinkFF69B4  DeeppinkFF1493  MediumvioletredC71585 ពណ៌លឿង LightyellowFFFFE0  LemonchiffonFFFACD  LightgoldenrodyellowFAFAD2  PapayawhipFFEFD5  MoccasinFFE4B5  PeachpuffFFDAB9  PalegoldenrodEEE8AA ពណ៌កាគីKhakiF0E68C  YellowFFFF00  GoldFFD700  DarkkhakiBDB76B ពណ៌ខៀវ LightcyanE0FFFF  PaleturquoiseAFEEEE  Aqua00FFFF  Aquamarine7FFFD4  Turquoise40E0D0  Mediumturquoise48D1CC  Darkturquoise00CED1  PowderblueB0E0E6  LightsteelblueB0C4DE  LightblueADD8E6  Skyblue87CEEB  Lightskyblue87CEFA  Deepskyblue00BFFF  Cornflowerblue6495ED  Steelblue4682B4  Cadetblue5F9EA0  Mediumslateblue7B68EE  Dodgerblue1E90FF  Royalblue4169E1 ពណ៌ខៀវBlue0000FF  Mediumblue0000CD  Darkblue00008B  Navy000080  Midnightblue191970 ពណ៌ទឹកក្រូច LightsalmonFFA07A  OrangeFFA500  DarkorangeFF8C00  CoralFF7F50  TomatoFF6347  OrangeredFF4500 ពណ៌បៃតង GreenyellowADFF2F  Chartreuse7FFF00  Lawngreen7CFC00  Lime00FF00  Palegreen98FB98  Lightgreen90EE90  Mediumspringgreen00FA9A  Springgreen00FF7F  Yellowgreen9ACD32  Limegreen32CD32  Mediumseagreen3CB371  Seagreen2E8B57  Forestgreen228B22  Green008000  Olivedrab6B8E23  Olive808000  Darkolivegreen556B2F  Darkgreen006400  Aquamarine7FFFD4  Mediumaquamarine66CDAA  Darkseagreen8FBC8F  Lightseagreen20B2AA  Darkcyan008B8B  Teal008080 ពណ៌ស្វាយ LavenderE6E6FA  ThistleD8BFD8  PlumDDA0DD  VioletEE82EE  FuchsiaFF00FF  magentaFF00FF  OrchidDA70D6  MediumorchidBA55D3  Mediumpurple9370DB  Slateblue6A5ACD  Blueviolet8A2BE2  Darkviolet9400D3  Darkorchid9932CC  Darkmagenta8B008B  Purple800080  Darkslateblue483D8B  Indigo4B0082 ពណ៌ត្នោត CornsilkFFF8DC  BlanchedalmondFFEBCD  BisqueFFE4C4  NavajowhiteFFDEAD  WheatF5DEB3  BurlywoodDEB887  TanD2B48C  RosybrownBC8F8F  SandybrownF4A460  GoldenrodDAA520  DarkgoldenrodB8860B  PeruCD853F  ChocolateD2691E  Saddlebrown8B4513  SiennaA0522D ពណ៌ត្នោតBrownA52A2A Maroon800000 ពណ៌ស WhiteFFFFFF  SnowFFFAFA  HoneydewF0FFF0  MintcreamF5FFFA  AzureF0FFFF  AliceblueF0F8FF  GhostwhiteF8F8FF ពណ៌ផ្សែងWhitesmokeF5F5F5  SeashellFFF5EE  BeigeF5F5DC  OldlaceFDF5E6  FloralwhiteFFFAF0  IvoryFFFFF0  AntiquewhiteFAEBD7  LinenFAF0E6  LavenderblushFFF0F5  MistyroseFFE4E1 ពណ៌ប្រផេះ GainsboroDCDCDC  LightgreyD3D3D3 ពណ៌ប្រាក់SilverC0C0C0  DarkgrayA9A9A9  Gray808080  Dimgray696969  Lightslategray778899  Slategray708090  Darkslategray2F4F4F ពណ៌ខ្មៅBlack000000
ពណ៌ត្នោត

ពណ៌ត្នោត គឺជាពណ៌មួយដែលអាចត្រូវបានចាត់ទុកថាជាពណ៌ចម្រុះ ប៉ុន្តែភាគច្រើនវាជាពណ៌ទឹកក្រូចងងឹតជាង។  នៅក្នុងគំរូពណ៌CMYK ដែលប្រើក្នុងការបោះពុម្ព និងគំនូរ ជាធម្មតាពណ៌ត្នោតត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយការរួមបញ្ចូលពណ៌ ពណ៌ទឹកក្រូច និងខ្មៅ។ នៅក្នុងគំរូពណ៌RGB ដែលប្រើសម្រាប់

ដាក់ពណ៌លើអេក្រង់ទូរទស្សន៍ និងម៉ូនីទ័រកុំព្យូទ័រ ពណ៌ត្នោតរួមបញ្ចូលគ្នា ក្រហម និង បៃត ង។ 
រូបភាពតូច|ដើមត្នោតខ្មែរនៅជនបទ ខេត្តកំពង់ឆ្នាំង។  
រូបភាពតូច|ខ្លាឃ្មុំពណ៌ត្នោតអឺរ៉ុប
ពណ៌ត្នោតត្រូវបានគេមើលឃើញយ៉ាងទូលំទូលាយនៅក្នុងធម្មជាតិ ឈើ ដី ពណ៌សក់របស់មនុស្ស ពណ៌ភ្នែក និងសារធាតុពណ៌ស្បែក។ ពណ៌ត្នោតគឺជាពណ៌នៃឈើងងឹត ឬដីសម្បូរបែប។ យោងតាមការស្ទាបស្ទង់មតិសាធារណៈនៅអឺរ៉ុប និងសហរដ្ឋអាមេរិក ពណ៌ត្នោតគឺជាពណ៌ដែលពេញនិយមបំផុតរបស់សាធារណជន។  ជារឿយៗវាត្រូវបានផ្សារភ្ជាប់ជាមួយនឹងភាពធម្មតា ភាពច្រែះស៊ី លាមក និងភាពក្រីក្រ ទោះបីជាវាក៏មានទំនាក់ទំនងវិជ្ជមានរួមមានការដុតនំ ភាពកក់ក្តៅ សត្វព្រៃ និងរដូវស្លឹកឈើជ្រុះ។
ពណ៌ទឹកក្រូច

ពណ៌ទឹកក្រូច គឺជាពណ៌រវាង លឿង និង ក្រហម នៅលើ វិសាលគមនៃពន្លឺដែលអាចមើលឃើញ។ ភ្នែក​មនុស្ស​យល់​ឃើញ​ពណ៌​ទឹកក្រូច​ពេល​មើល​ពន្លឺ​ដោយ​មាន​រយៈ​ចម្ងាយ​រលក​លេចធ្លោ​ចន្លោះ​ពី ៥៨៥ ទៅ ៦២០ ណាណូម៉ែត្រ។ នៅក្នុងទ្រឹស្ដីពណ៌ប្រពៃណី វាគឺជាពណ៌បន្ទាប់បន្សំនៃសារធាតុពណ៌ ដែលផលិតដោយការលាយពណ៌លឿង និងក្រហម។  នៅក្នុងគំរូពណ៌RGB វាគឺជាពណ៌ទីបី។ វាត្រូវបានគេដាក់ឈ្មោះតាមផ្លែឈើដែលមានឈ្មោះដូចគ្នា។ 

ពណ៌​ទឹកក្រូច​នៃ​ផ្លែឈើ និង​បន្លែ​ជាច្រើន​ដូចជា​ការ៉ុត ល្ពៅ ដំឡូង​ផ្អែម និង​ទឹកក្រូច​បានមកពីការ៉ូទីន ដែលជា​ប្រភេទ​សារធាតុ​ពណ៌​សំយោគ​។  សារធាតុពណ៌ទាំងនេះបំប្លែងថាមពលពន្លឺដែលរុក្ខជាតិស្រូបពីព្រះអាទិត្យទៅជាថាមពលគីមីសម្រាប់ការលូតលាស់របស់រុក្ខជាតិ។  ដូចគ្នាដែរ ពណ៌នៃស្លឹករដូវស្លឹកឈើជ្រុះគឺមកពីសារធាតុពណ៌ដូចគ្នា បន្ទាប់ពីក្លរ៉ូហ្វីលត្រូវបានយកចេញ ។ 
រូបភាពតូច|ព្រះសង្ឃកម្ពុជាពាក់ឯកសណ្ឋានមានពណ៌ទឹកក្រូច តំណាងឲ្យពួកបព្វជិតខាងព្រះពុទ្ធសាសនា។
នៅអឺរ៉ុប និងអាមេរិក ការស្ទង់មតិបង្ហាញថាពណ៌ទឹកក្រូចគឺជាពណ៌ដែលជាប់ទាក់ទងបំផុតជាមួយការកម្សាន្ត ភាពមិនធម្មតា ការហួសសម័យ ភាពកក់ក្តៅ ភ្លើង ថាមពល សកម្មភាព គ្រោះថ្នាក់ រសជាតិ និងក្លិនក្រអូប រដូវស្លឹកឈើជ្រុះ និង រដូវអាល់ឡះឡូវ៉ាយ ក៏ដូចជាមានរយៈពេលយូរមកហើយ។  ពណ៌ប្រទេសហូឡង់ និង ផ្ទះពណ៌ទឹកក្រូច។  វាក៏ដើរតួជាពណ៌នយោបាយនៃមនោគមវិជ្ជានយោបាយប្រជាធិបតេយ្យបែបគ្រីស្ទាន និងគណបក្សនយោបាយប្រជាធិបតេយ្យគ្រីស្ទានភាគច្រើនផងដែរ។ នៅ​អាស៊ី វា​ជា​ពណ៌​និមិត្តរូប​ដ៏​សំខាន់​មួយ​ក្នុង​សាសនា​ព្រះពុទ្ធ និង ព្រហ្មញ្ញសាសនា ។
ពណ៌បៃតង

ពណ៌បៃតង គឺជាពណ៌រវាង ពណ៌ខៀវ និង លឿង នៅលើ វិសាលគមដែលអាចមើលឃើញ ។ វា​ត្រូវ​បាន​បញ្ចេញ​ដោយ​ពន្លឺ​ដែល​មាន ​រលក​ឥទ្ធិពល ​ប្រហែល ៤៩៥ – ៥៧០ ណាណូម៉ែត្រ ។ នៅក្នុងប្រព័ន្ធ ពណ៌ដក ប្រើក្នុងការគូរគំនូរ និងការបោះពុម្ពពណ៌ វាត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយការរួមបញ្ចូលគ្នានៃពណ៌លឿង និងពណ៌ខៀវ។ នៅក្នុង គំរូពណ៌ RGB ដែលប្រើនៅលើកញ្ចក់ទូរទស្សន៍ និងអេក្រង់កុំព្យូទ័រ វាគឺជា ពណ៌ចម្បងបន្ថែម មួយ រួមជាមួយនឹង ពណ៌ក្រហម និង ពណ៌ខៀវ ដែលត្រូវបានលាយបញ្ចូលគ្នាក្នុងបន្សំផ្សេងៗគ្នាដើម្បីបង្កើតពណ៌ផ្សេងទៀតទាំងអស់។ រហូតមកដល់ពេលនេះ អ្នករួមចំណែកដ៏ធំបំផុតចំពោះពណ៌បៃតងនៅក្នុងធម្មជាតិគឺ ក្លរ៉ូហ្វីល ដែលជាសារធាតុគីមីដែលរុក្ខជាតិ ធ្វើរស្មីសំយោគ និងបំប្លែងពន្លឺព្រះអាទិត្យទៅជាថាមពលគីមី។ សត្វជាច្រើនបានសម្របខ្លួនទៅនឹងបរិស្ថានពណ៌បៃតងរបស់ពួកគេ ដោយយកពណ៌លាំពណ៌បៃតងដោយខ្លួនឯងជា ការក្លែងបន្លំ ។ សារធាតុរ៉ែ ជាច្រើនមានពណ៌បៃតង រួមទាំង ត្បូងមរកត ដែលមានពណ៌បៃតងដោយសារមាតិកា ក្រូមីញ៉ូម របស់វា។

 
រូបភាពតូច|វាលស្រែមានពណ៌បៃតងនៅក្បែរក្រុងបាត់ដំបង ប្រទេសកម្ពុជា

ក្នុងអំឡុងពេល ក្រោយសម័យបុរាណ និង សម័យដើមនៅ អឺរ៉ុប ពណ៌បៃតងគឺជាពណ៌ដែលជាប់ទាក់ទងជាទូទៅជាមួយនឹងទ្រព្យសម្បត្តិ ពាណិជ្ជករ ធនាគារិក និងសុភាពបុរស ខណៈដែលពណ៌ក្រហមត្រូវបានបម្រុងទុកសម្រាប់ពួកអភិជន។ សម្រាប់ហេតុផលនេះ សំលៀកបំពាក់របស់ ម៉ូណាលីហ្សា ដោយ លេអូណាដូ ដាវីនស៊ី និងកៅអីអង្គុយក្នុង សភា អង់គ្លេសមានពណ៌បៃតង ខណៈដែលសម្លៀកបំពាក់នៅក្នុង ទីសំនាក់របស់ព្រះអម្ចាស់ មានពណ៌ក្រហម។  វា​ក៏​មាន​ប្រពៃណី​ជា​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​ដ៏​យូរ​មួយ​ដូច​ជា​ពណ៌​នៃ ​ប្រទេស​អៀរឡង់ ​និង​នៃ ​វប្បធម៌ហ្គេលិក ។ វាជាពណ៌ប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់ សាសនាឥស្លាម ដែលតំណាងឱ្យរុក្ខជាតិខៀវស្រងាត់នៃ ឋានសួគ៌ ។ វាជាពណ៌នៃបដារបស់ មហាម៉េដ ហើយត្រូវបានគេរកឃើញនៅក្នុងទង់នៃប្រទេសអ៊ីស្លាមស្ទើរតែទាំងអស់។ 

នៅក្នុងការស្ទង់មតិដែលធ្វើឡើងនៅក្នុងប្រទេស អាមេរិក អ៊ឺរ៉ុប និង ឥស្លាម ពណ៌បៃតងគឺជាពណ៌ដែលជាប់ទាក់ទងច្រើនបំផុតជាមួយ ធម្មជាតិ ជីវិត សុខភាព យុវវ័យ និទាឃរដូវ ក្តីសង្ឃឹម និង ការច្រណែន ។  នៅក្នុង សហភាពអឺរ៉ុប និង សហរដ្ឋអាមេរិក ពេលខ្លះពណ៌បៃតងក៏ត្រូវបានផ្សារភ្ជាប់ជាមួយនឹង ការពុល និងសុខភាពមិនល្អផងដែរ  ប៉ុន្តែនៅក្នុងប្រទេសចិន និងអាស៊ីភាគច្រើន សមាគមរបស់វាមានភាពវិជ្ជមានជានិមិត្តរូបនៃការមានកូន និងសុភមង្គល។  ដោយ​សារ​តែ​សមាគម​របស់​ខ្លួន​ជាមួយ​នឹង​ធម្មជាតិ​វា​ជា​ពណ៌​នៃ ​ចលនា​បរិស្ថាន ​។ ក្រុម​នយោបាយ​ដែល​តស៊ូ​មតិ​លើ​ការ​ការពារ​បរិស្ថាន និង​យុត្តិធម៌​សង្គម​ពណ៌នា​ខ្លួន​ពួកគេ​ថា​ជា​ផ្នែក​នៃ ​ចលនា​បៃតង ដោយ​ខ្លះ​ដាក់​ឈ្មោះ​ខ្លួន​ថា ​គណបក្ស​បៃតង ។ នេះបាននាំឱ្យមានយុទ្ធនាការស្រដៀងគ្នាក្នុងការផ្សាយពាណិជ្ជកម្ម ដោយសារក្រុមហ៊ុនបានលក់ផលិតផលពណ៌បៃតង ឬ មិនប៉ះពាល់ដល់បរិស្ថាន ។ ពណ៌បៃតងក៏ជាពណ៌ប្រពៃណីនៃសុវត្ថិភាព និងការអនុញ្ញាត។ ភ្លើងពណ៌បៃតងមានន័យថាបន្តទៅមុខ កាតបៃតង អនុញ្ញាតឱ្យមានទីលំនៅអចិន្ត្រៃយ៍នៅសហរដ្ឋអាមេរិក។
ពណ៌លឿង

ពណ៌លឿង គឺជា ពណ៌ រវាង ពណ៌បៃតង និង ពណ៌ទឹកក្រូច នៅលើ វិសាលគមនៃពន្លឺ ។ វា​ត្រូវ​បាន​បញ្ចេញ​ដោយ​ពន្លឺ​ដែល​មាន ​រលក​ឥទ្ធិពល ​ប្រហែល ៥៧៥ – ៥៨៥ ណាណូម៉ែត្រ ។ វា​ជា ​ពណ៌​ចម្បង ​ក្នុង​ប្រព័ន្ធ ​សន្ដកពណ៌ ដែល​ប្រើ​ក្នុង​ការ​គូរ​រូប ឬ​បោះពុម្ព​ពណ៌។ នៅក្នុង គំរូពណ៌ RGB ដែលប្រើដើម្បីបង្កើតពណ៌នៅលើកញ្ចក់ទូរទស្សន៍ និងអេក្រង់កុំព្យូទ័រ ពណ៌លឿងគឺជា ពណ៌បន្ទាប់បន្សំ ដែលធ្វើឡើងដោយការរួមបញ្ចូលពណ៌ក្រហម និងបៃតងក្នុងកម្រិតស្មើគ្នា។ សារធាតុខារ៉ទីន្យ ផ្តល់ពណ៌លឿងលក្ខណៈដល់ ស្លឹករដូវស្លឹកឈើជ្រុះ ពោត ផ្កាខាណារី ផ្កាស្បៃរឿង និងក្រូចឆ្មា ក៏ដូចជា ពងមាន់លឿង បាឃឺថឹខាប់ផ៍ និងចេក។ ពួកគេស្រូបយកថាមពលពន្លឺ និងការពាររុក្ខជាតិពីការខូចខាតរូបថតក្នុងករណីខ្លះ។  ពន្លឺព្រះអាទិត្យ មានពណ៌លាំលឿងបន្តិច នៅពេលដែលព្រះអាទិត្យនៅជិតជើងមេឃ ដោយសារតែការសាយភាយបរិយាកាសនៃរលកចម្ងាយខ្លីជាង (បៃតង ខៀវ និងស្វាយ)។

ដោយសារតែវាអាចប្រើបានយ៉ាងទូលំទូលាយ សារធាតុ ពណ៌ដីឥដ្ឋទង់ដែងលឿង គឺជាពណ៌មួយក្នុងចំណោមពណ៌ដំបូងដែលប្រើក្នុងសិល្បៈ។ រូងភ្នំ ឡាស្ខក់ ក្នុងប្រទេសបារាំងមានរូបគំនូរសេះពណ៌លឿងអាយុ ១៧ ០០០ ឆ្នាំ។ សារធាតុពណ៌ ដីឥដ្ឋទង់ដែង និង គ្រឿងលម្អ ត្រូវបានគេប្រើដើម្បីតំណាងឱ្យពណ៌មាស និងពណ៌ស្បែកនៅក្នុងផ្នូរអេហ្ស៊ីប បន្ទាប់មកនៅក្នុងផ្ទាំងគំនូរនៅក្នុងវីឡារ៉ូម៉ាំង។  នៅក្នុងព្រះវិហារគ្រិស្តសាសនាដំបូង ពណ៌លឿងគឺជាពណ៌ដែលទាក់ទងជាមួយសម្តេចប៉ាប និងសោមាសនៃព្រះរាជាណាចក្រ ប៉ុន្តែវាក៏ត្រូវបានផ្សារភ្ជាប់ជាមួយនឹង យូដាស អ៊ីស្ការីយ៉ុត ហើយត្រូវបានគេប្រើដើម្បីសម្គាល់អ្នកខុសឆ្គង។ នៅ​សតវត្ស​ទី​២០ ជន​ជាតិ​យូដា​នៅ​អឺរ៉ុប​ដែល​កាន់កាប់​ដោយ​ណាស៊ី​ត្រូវ​បាន​បង្ខំ​ឱ្យ​ពាក់ផ្កាយពណ៌លឿង ។ នៅក្នុងប្រទេសចិន ពណ៌លឿងភ្លឺគឺជាពណ៌នៃរាជាណាចក្រកណ្តាល ហើយអាចពាក់បានតែដោយអធិរាជ និងគ្រួសាររបស់គាត់ប៉ុណ្ណោះ។ ភ្ញៀវពិសេសត្រូវបានស្វាគមន៍នៅលើកំរាលព្រំពណ៌លឿង។ Cited in Eva Heller (2000), Psychologie de la couleur – effets et symboliques, p. 82.
រូបភាពតូច|ដំបូលប្រាសាទេវាវិនិច្ឆ័យមានពណ៌លឿងដែលស្ថិតនៅក្នុងបរិវេណព្រះបរមរាជវាំង រាជធានីភ្នំពេញ ប្រទេសកម្ពុជា
យោងតាមការស្ទង់មតិនៅអឺរ៉ុប កាណាដា សហរដ្ឋអាមេរិក និងកន្លែងផ្សេងទៀត ពណ៌លឿងគឺជាពណ៌ដែលមនុស្សភាគច្រើនទាក់ទងជាមួយភាពសប្បាយរីករាយ ភាពទន់ភ្លន់ ការលេងសើច សុភមង្គល និងដោយឯកឯង។ ទោះយ៉ាងណាក៏ដោយ វាក៏អាចត្រូវបានផ្សារភ្ជាប់ជាមួយនឹងភាពច្របូកច្របល់ ការច្រណែន ការច្រណែន ការលោភលន់ និងនៅក្នុងសហរដ្ឋអាមេរិក ភាពកំសាក។ Eva Heller (2000), Psychologie de la couleur – effets et symboliques, pp. 69–86. នៅក្នុងប្រទេសអ៊ីរ៉ង់ វាមានអត្ថន័យនៃភាពស្លេកស្លាំង/ជំងឺ  ប៉ុន្តែក៏មានប្រាជ្ញា និងការតភ្ជាប់ផងដែរ។  នៅក្នុងប្រទេសចិន និងបណ្តាប្រទេសអាស៊ីជាច្រើន ត្រូវបានគេមើលឃើញថាជាពណ៌នៃសុភមង្គល សិរីរុងរឿង ភាពសុខដុមរមនា និងប្រាជ្ញា។ Eva Heller (2000), Psychologie de la couleur – effets et symboliques, pp. 69–86
ពណ៌ស្វាយ

ពណ៌ស្វាយ គឺជាពណ៌ផ្សេងៗដែលមាន ពណ៌លាំៗ រវាង ក្រហម និង ខៀវ ។   នៅក្នុង គំរូពណ៌ RGB ដែលប្រើក្នុងអេក្រង់កុំព្យូទ័រ និងទូរទស្សន៍ ពណ៌ស្វាយត្រូវបានផលិតដោយ ការលាយ ពន្លឺពណ៌ក្រហម និងពណ៌ខៀវ។ នៅក្នុង គំរូពណ៌ RYB ដែលត្រូវបានប្រើប្រាស់ជាប្រវត្តិសាស្ត្រដោយវិចិត្រករ ពណ៌ស្វាយត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយការរួមបញ្ចូលគ្នានៃសារធាតុពណ៌ពណ៌ក្រហម និងពណ៌ខៀវ។ នៅក្នុង គំរូពណ៌ CMYK ដែលប្រើក្នុងការបោះពុម្ព ពណ៌ស្វាយត្រូវបានធ្វើឡើងដោយការរួមបញ្ចូលសារធាតុពណ៌ស្វាយជាមួយនឹងសារធាតុពណ៌ពណ៌ខៀវ សារធាតុពណ៌ខ្មៅ ឬទាំងពីរ។  

ពណ៌ស្វាយត្រូវបានផ្សារភ្ជាប់ជាមួយនឹងរាជវង្សតាំងពីយូរយារណាស់មកហើយ ដើមឡើយដោយសារតែថ្នាំពណ៌ស្វាយទីរៀន ដែលផលិតចេញពីទឹករំអិលរបស់ខ្យងមួយប្រភេទ មានតម្លៃថ្លៃខ្លាំងនៅសម័យបុរាណ។  ពណ៌ស្វាយគឺជាពណ៌ដែលពាក់ដោយចៅក្រមរ៉ូម៉ាំង។ វាបានក្លាយជាពណ៌អធិរាជដែលពាក់ដោយអ្នកគ្រប់គ្រងនៃ ចក្រភពប៊ីហ្សេនទីន និង ចក្រភពរ៉ូមបរិសុទ្ធ ហើយក្រោយមកដោយ ប៊ីស្សព រ៉ូម៉ាំងកាតូលិក។ ដូចគ្នានេះដែរនៅក្នុង ប្រទេសជប៉ុន ពណ៌ត្រូវបានផ្សារភ្ជាប់ជាមួយនឹង ព្រះចៅអធិរាជ និងអភិជន។ 
រូបភាពតូច
យោងតាមការស្ទង់មតិសហសម័យនៅក្នុងទ្វីបអឺរ៉ុប និងសហរដ្ឋអាមេរិក ពណ៌ស្វាយគឺជាពណ៌ដែលជាប់ទាក់ទងច្រើនបំផុតជាមួយនឹងភាពកម្រ រាជវង្ស វេទមន្ត អាថ៌កំបាំង និង ការគោរពបូជា ។ Eva Heller, Psychologie de la couleur: effets et symboliques  នៅពេលផ្សំជាមួយ ពណ៌ផ្កាឈូក វាត្រូវបានផ្សារភ្ជាប់ជាមួយនឹង ភាពស្រើបស្រាល ភាពជាស្ត្រី និង ការល្បួង ។ Heller, Eva: Psychologie de la couleur – effets et symboliques, pp. 179-184
ពត ពៅ

លោក​ជំទាវ ពត ពៅ គឺ​ជា​តំណាង​រាស្ត្រ មណ្ឌល​កណ្ដាល របស់គណបក្សសង្គ្រោះជាតិ នៅអណត្តិទី៥ ហើយជាអតីតតំណាងរាស្ត្រ គណបក្សសមរង្ស៊ី នៅ​អណត្តិ​ទី​៤ ពី​ឆ្នាំ​២០០៨ ដល់​២០១៣។
ពត ពៅ: ប្រវត្តិ

ប្រវត្តិ

លោក​ជំទាវ ពត ពៅ កើត​នៅ​ថ្ងៃ​ទី​០៤ ខែ​កក្កដា ឆ្នាំ​១៩៥៥ នៅ​សង្កាត់​លេខ​៤ រាជ​ធានី​ភ្នំពេញ។
ពត ពៅ: ការ​សិក្សា

ការ​សិក្សា

    ១៩៦៧ – ១៩៧១ : សញ្ញាប័ត្រ​មធ្យម​សិក្សា​កម្រិត​២ វិទ្យាល័យ​បឹង​កេងកង
    ១៩៦១ – ១៩៦៧ : បឋម​សិក្សា សាលា​ក្រុម​រក្សា​ព្រះ​អង្គ
ពត ពៅ: ឡើង​កាន់​តំណែង

ឡើង​កាន់​តំណែង

លោក​ជំទាវ ពត ពៅ គឺ​ជា​តំណាង​រាស្ត្រ មណ្ឌល​កណ្ដាល របស់​គណៈបក្ស​ សម រង្ស៊ី នៅ​អណត្តិ​ទី​​​៤ ពី​ឆ្នាំ​២០០៨ ដល់​២០១៣។
ពត ពៅ: តំណែង​នានា

តំណែង​នានា

    ១៩៩២ – ១៩៩៤ : គិលានុប្បដ្ឋានយិកា​មធ្យម សាលា​កម្មាភិបាល​សុខាភិបាល​មជ្ឈឹម
    ១៩៨៨ – ១៩៨៩ : គិលានុប្បដ្ឋានយិកា​បឋម សាលា​ពេទ្យ​ក្រុង 
    ១៩៩៩ – ២០០៩ : សមាជិក​គណៈ​កម្មាធិការ​នាយក និង​ជា​ប្រធាន​ក្រុម​ទ្រទ្រង់​ស្រុក​កៀន​ស្វាយ ខេត្ត​កណ្ដាល
    ១៩៩៥ : មេ​បណ្ដាញ​គណបក្ស​ជាតិ​ខ្មែរ
    ១៩៧៩ – ២០០៨ : មន្ត្រី​នាយកដ្ឋាន​ប្រយុទ្ធ​នឹង​ជំងឺ​ឆ្លង ក្រសួង​សុខាភិបាល
ពន្ធតែមប្រិ៍

ពន្ធតែមប្រិ៍ កំណត់លើលិខិតរដ្ឋបាល លិខិតតុលាការ លិខិតក្រៅតុលាការ និងលើប័ណ្ណប្រកាស។ រាជរដ្ឋាភិបាល កំណត់ដែនអនុវត្ត និងតារាងពន្ធតែមប្រិ៍ដោយអនុក្រឹត្យ។ ហាមភ្នាក់ងារអាជ្ញាធរមានសមត្ថកិច្ចទទួល ឬចេញលិខិតត្រូវ ជាប់ពន្ធតែមប្រិ៍ដែលមិនទាន់បានបង់ពន្ធ។ 
ពន្ធតែមប្រិ៍ ត្រូវបង់តាមការបិទសន្លឹកតែមប្រិ៍ ឬតាមការបង់ប្រាក់ផ្ទាល់ដោយចេញបង្កាន់ដៃ។ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសេដ្ឋ កិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុកំណត់បែបបទ និងលក្ខខ័ណ្ឌអនុវត្តការប្រមូលពន្ធតែមប្រិ៍ដោយប្រកាស។ 
សន្លឹកតែមប្រិ៍នីមួយៗមានតម្លៃ ១០០រៀល ២០០រៀល ៥០០រៀល ១,០០០រៀល ២,០០០រៀល។ ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុគឺជាអង្គការមានសមត្ថកិច្ចតែមួយគត់ក្នុងការធ្វើការបោះពុម្ភសន្លឹកតែមប្រិ៍។
ពន្ធលើប្រាក់បៀវត្ស

ពន្ធលើប្រាក់បៀវត្ស ( ឬ Tax on salary) គឺជាពន្ធប្រចាំខែកំណត់លើប្រាក់បៀវត្សដែលរូបវន្តបុគ្គលបានទទួលក្នុងក្របខ័ណ្ឌនៃការ បំពេញសកម្មភាពបំរើការងារ។ រូបវន្តបុគ្គលនិវាសនជននៅក្នុងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ត្រូវជាប់ពន្ធលើប្រាក់បៀវត្ស ចំពោះប្រាក់បៀវត្សប្រភពកម្ពុជានិងប្រាក់បៀវត្សប្រភពបរទេស។ រូបវន្តអនិវាសនជនត្រូវជាប់ពន្ធលើប្រាក់បៀវត្សចំពោះ ប្រាក់បៀវត្សប្រភពកម្ពុជា។ សហគ្រាសដែលជានិយោជក ត្រូវមានកាតព្វកិច្ចកាត់ទុកពន្ធលើប្រាក់បៀវត្សនៅមុនពេល បើកប្រាក់បៀវត្សឱ្យដល់និយោជិត និងបង់ប្រាក់ពន្ធនេះជូនរដ្ឋបាលសារពើពន្ធយ៉ាងយឺតបំផុតនៅថ្ងៃទី ១៥នៃខែបន្ទាប់ ពីខែដែលប្រាក់បៀវត្សត្រូវបានបើក។
សម្រាប់និយោជិតនិវាសនជន ប្រាក់ពន្ធត្រូវបង់ត្រូវកំណត់លើប្រាក់បៀវត្សជាប់ពន្ធប្រចាំខែនិងត្រូវកាត់ទុក តាមអត្រាកំណើនតាមថ្នាក់ដូចតទៅៈ
ភាគបៀវត្សប្រចាំខែត្រួវជាប់ពន្ធ	អត្រាពន្ធ
ពី	០ ៛	ដល់	៥០០.០០០ ៛	០%
ពី	៥០០. ០០១ ៛	ដល់	១.២៥០.០០០ ៛	៥%
ពី	១.២៥០.០០១ ៛	ដល់	៨.៥០០.០០០ ៛	១០%
ពី	៨.៥០០.០០១ ៛	ដល់	១២.៥០០.០០០ ៛	១៥%
 	 	លើសពី	១២.៥០០.០០០ ៛	២០%
សម្រាប់និយោជិតអនិវាសនជន ពន្ធលើប្រាក់បៀវត្សត្រូវបានកាត់ទុកតាមអត្រា ២០% នៃទឹកប្រាក់ត្រូវបើកឱ្យមុន ការកាត់ទុក។ ពន្ធកាត់ទុកនេះគឺជាពន្ធចុងក្រោយនៃប្រាក់បៀវត្សសម្រាប់អនិវាសនជនជាអ្នកទទួលប្រាក់បៀវត្ស។ 
ចំពោះអត្ថប្រយោជន៍បន្ថែមជារៀងរាល់ខែ សហគ្រាស ក្រុមហ៊ុនត្រូវកាត់ទុកនិងបង់ប្រាក់ពន្ធតាមអត្រា ២០% នៃតម្លៃសរុបរបស់អត្ថប្រយោជន៍បន្ថែមដែលបានផ្តល់ឱ្យនិយោជិតទាំងអស់។ តម្លៃនៃអត្ថប្រយោជន៍បន្ថែមគឺជាតម្លៃទីផ្សារ រួមទាំងពន្ធអាករទាំងអស់។
ពន្ធុវិទ្យា

សេនេទិច​ ( - បានមកពីពាក្យភាសាក្រិច "genno" ដែលមានន័យថា "ការបង្កើតជីវិត") ជាមុខ​វិជ្ជា​វិទ្យាសាស្រ្តមួយ​ដែលសិក្សាអំពីតំណពូជ ()។
ពន្ធុវិទ្យា: ប្រវត្តិ​សេនេទិច​

ប្រវត្តិ​សេនេទិច​
ពាក្យ "សេនេទិច​"​ ពីដំបូងត្រូវបានគេគិតថាបានរហូតដល់ទៅត្រូវបានអនុវត្តទៅផ្នែកសាស្រ្តថ្មីដែលទាក់ទងនឹងការសិក្សាអំពីជនជាតិភាគតិចនិងការវិវត្តន៍របស់វត្ថុ​មានជីវិត ដោយអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រអង់គ្លេសដែលមានឈ្មោះ វី​លៀម បិតសឹន ដែលបានបង្ហាញខ្លួននៅក្នុងសាររបស់​គាត់ដែលគាត់បានផ្ញើទៅឱ្យ អាដាម ដែលបានចារឹកនៅលើថ្ងៃទី ១៨ មេសា ឆ្នាំ ១៩០៥ ។

ពូជ​មនុស្ស​ចាប់​ប្រមូលចំណេះដឹងអំពីសេនេទិចចាប់តាំងពីសម័យបុរេប្រវត្តិ ដោយអំពីការបង្កាត់ពូជនិងការបន្តពូជប្រតិបត្ដិការទៅរុក្ខជាតិនិងសត្វ ។
ពន្ធុវិទ្យា: ​មើល​ផង​ដែរ

​មើល​ផង​ដែរ
ជីវវិទ្យា
អណូជីវវិទ្យា
សេណូទីប

Category:ជីវរសាយនវិទ្យា
Category:ពន្ធុវិទ្យា
ពន្លឺ

រូបភាពតូច| ព្រីស​រាង​ត្រីកោណ​បំបែកពន្លឺពណ៌ស។ ប្រវែងរលកវែង (ក្រហម) និងរលកខ្លីជាង (បៃតង-ខៀវ) ត្រូវបានបំបែកចេញពីគ្នា។
ពន្លឺ ​ឬ ​ពន្លឺ​ដែល​អាច​មើល​ឃើញ ​គឺ​ជាវិទ្យុសកម្មអេឡិចត្រូម៉ាញេទិក​ដែល​អាច​ដឹងដោយភ្នែកមនុស្ស ។  ពន្លឺដែលមើលឃើញជាធម្មតាត្រូវបានកំណត់ថាមានចម្ងាយរលកក្នុងចន្លោះពី ៤០០–៧០០ ណាណូម៉ែត្រ ដែលត្រូវគ្នានឹងប្រេកង់ ៧៥០–៤២០ តេរ៉ាហឺស្ត្ស៍ រវាង អ៊ីនហ្វ្រារ៉េដ (មានរលកវែងជាង) និង អ៊ុលត្រាវីយូឡេ (ជាមួយនឹងរលកខ្លីជាង)។  

នៅក្នុងរូបវិទ្យា ពាក្យ "ពន្លឺ" អាចសំដៅយ៉ាងទូលំទូលាយជាងទៅនឹងវិទ្យុសកម្មអេឡិចត្រូម៉ាញេទិកនៃប្រវែងរលកណាមួយ ទោះមើលឃើញ ឬអត់ក៏ដោយ។   ក្នុងន័យនេះ កាំរស្មីហ្គាម៉ា កាំរស្មីអ៊ិច មីក្រូវ៉េវ និង រលកវិទ្យុ ក៏មានពន្លឺផងដែរ។ លក្ខណៈសម្បត្តិចម្បងនៃពន្លឺគឺ អាំងតង់ស៊ីតេ ទិសដៅនៃការសាយភាយ ប្រេកង់ ឬ វិសាលគម ប្រវែងរលក និង បន្ទាត់រាងប៉ូល ។ ល្បឿនរបស់វានៅក្នុងកន្លែងទំនេរ,  ម/ន គឺជា អថេរ មូលដ្ឋានមួយនៃធម្មជាតិ។  ដូចជាគ្រប់ប្រភេទនៃវិទ្យុសកម្មអេឡិចត្រូម៉ាញ៉េទិច ពន្លឺដែលអាចមើលឃើញរីករាលដាលដោយភាគល្អិតបឋមដែលគ្មានម៉ាសហៅថា ហ្វូតុន ដែលតំណាងឱ្យ បរិមាណ នៃដែនអេឡិចត្រូម៉ាញ៉េទិច ហើយអាចវិភាគបានទាំង រលក និងភាគល្អិត ។ ការសិក្សាអំពីពន្លឺ ដែលត្រូវបានគេស្គាល់ថាជា អុបទិក គឺជាផ្នែកស្រាវជ្រាវដ៏សំខាន់មួយនៅក្នុង រូបវិទ្យាទំនើប ។

ប្រភពសំខាន់នៃពន្លឺធម្មជាតិនៅលើផែនដីគឺ ព្រះអាទិត្យ ។ តាម​ប្រវត្តិសាស្ត្រ ប្រភព​ពន្លឺ​ដ៏​សំខាន់​មួយ​ទៀត​សម្រាប់​មនុស្ស​គឺ ​ភ្លើង ចាប់ពី​ជំរំ​បុរាណ​រហូត​ដល់ ​ចង្កៀង​ប្រេងកាត ​ទំនើប។ ជាមួយនឹងការអភិវឌ្ឍន៍នៃ ភ្លើងអគ្គិសនី និង ប្រព័ន្ធថាមពល ភ្លើងអគ្គិសនីបានជំនួសភ្លើងយ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាព។
ពន្លឺនាវាត្រៃលក្ខណ៍ ពាក្យប្រារព្ធ: ពាក្យប្រារព្ធ

ពាក្យប្រារព្ធ

បុព្វហេតុនាំឲ្យសៀវភៅនេះកើតឡើង ដោយអាស្រ័យហេតុ២យ៉ាងគឺ៖

១- ដោយអាស្រ័យអភូតហេតុនៃឧបាសក២រូប គឺឈ្មោះសញ្ញា១ ឈ្មោះវិញ្ញាណ១ ចូលទៅ ក្រាបថ្វាយបង្គំ ទូលសួរបញ្ហាធម៌ អំពីនាវាត្រៃលោក នាវាត្រៃលក្ខណ៍
 
និងវិបស្សនាកម្មដ្នាន ចំ ពោះព្រះបញ្ញាអាភា សុំឲ្យលោកសម្តែង បំភ្លឺផ្លូវវិបស្សនាធុរ:  ជាមាគ៌ាដ៏ត្រង់ ឆ្ពោះទៅកាន់មគ្គ ផលនិព្វាន ដើម្បីទុកជាខវត្តិប្រតិបត្តិ សម្រាប់អ្នក
 
វិបស្សនាយានិកតទៅ ។ ព្រះបញ្ញាអាភា បាន សំដែងពន្យល់ អំពីរឿងនោះ យ៉ាងទូលំទូលាយ តាំងអំពីដើមដរាបចប់ ។ កាលលោកសំដែងចប់ហើយ អ្នកសញ្ញានិង

អ្នកវិញ្ញាណ មានសេចក្តីជ្រះថ្លាជាខ្លាំង ដរាបបន្លឺឧទានវាចារថា ពិរោះណាស់ ៗ ច្បាស់ណាស់ ៗ ល្មមជា ខវត្តិប្រតិបត្តិ បានហើយ ។
 
២- ដោយយល់ឃើញថា នាវាត្រៃលោក នាវាត្រៃលក្ខណ៍ និងវិបស្សនាកម្មដ្នាននេះ អាចបាន ជាប្រទីបមួយ សម្រាប់ជួយបំភ្លឺផ្លូវ វិបស្សនាធុរ: មួយភាគយ៉ាងធំ
 
ចំពោះអ្នករាប់អាន ព្រះពុទ្ធ សាសនា ទាំងជាគោលធម៌ អាចនាំដំណើរ អ្នកបដិបត្តិ ឆ្ពោះទៅរកមគ្គផលនិព្វាន បានទៀតផង ។ អាស្រ័យហេតុ ទាំងពីរខាងលើនេះ
 
ទើបខ្ញុំមានកម្លាំងព្យាយាម រៀបរៀងរឿងនេះឡើង ដរាប បានសម្រេច ជាសៀវភៅមួយ ឲ្យឈ្មោះថា នាវាត្រៃលោក នាវាត្រៃលក្ខណ៍ និងវិបស្សនា បញ្ហាធម្មបរិយាយ ។
 
ក្នុងផ្ទៃសៀវភៅនេះ ខ្ញុំតាំងជាពាក្យ ចោទឆ្លើយ ដូចជាមានមនុស្ស៣នាក់ សាកសួរគ្នាគឺ អ្នកសញ្ញា១ អ្នកវិញ្ញាណ១ ព្រះបញ្ញាអាភា១ ។ ខ្ញុំសង្ឃឹមទុកថា លោកអ្នកអាន
 
និងលោកអ្នក បដិបត្តិទាំងឡាយ ដែលអាននិងបដិបត្តិ ដោយប្រើ វិចារណប្បញ្ញាប្រកបផង មុខជានឹងឃើញច្បាស់ នូវធម៌ពិត ធម៌មែន ដោយខ្លួនឯង ក្នុងរយ:កាលណា

មួយពុំខានឡើយ ។

ខ្ញុំសូមអភ័យទោស អំពីសំណាក់ លោកអ្នកប្រាជ្ញ ទាំងឡាយគ្រប់ប្រភេទ ទោះជាអ្នកប្រាជ្ញខាង ផ្លូវវិបស្សនាធុរ:ក្តី អ្នកប្រាជ្ញខាងផ្លូវគន្ថធុរ:ក្តី បើអានទៅហើយ ឃើញមានវិបត្តិ
 
ឬឆ្គាំឆ្គងត្រង់ ន័យណាមួយ សូមមេត្តាកែតម្រូវ ឲ្យបានត្រឹមត្រូវល្អផង ដើម្បីជាកិច្ចអនុគ្រោះ ចំពោះព្រះពុទ្ធ សាសនា ។ កាលខ្ញុំរៀបរៀង ចប់សព្វគ្រប់ហើយ បានប្រគេនទៅភិក្ខុ
 
ទត្តត្ថេរប្បបញ្ញោលុយ ទ្រឿន អរញ្ញវាសី ភូមិភ្នំល្ហុងឃុំព្រាល ស្រុករវៀង ខែត្រព្រះវិហារ ឲ្យជួយសរសេរសំណៅ និងពិនិត្យកែ លុះលោកសរសេរចប់ហើយ បានជូនទៅលោក
 
អ៊ិន ឆាយ សុំឲ្យលោកជួយលៃលក រកទីពឹងព្រះថេរ:អង្គណាមួយ ឯក្រុងភ្នំពេញ ជួយពិនិត្យកែសម្រួល ឲ្យបានត្រឹមត្រូវល្អ តាមពុទ្ធោវាទ ។ លោក អ៊ិន ឆាយ បាននាំច្បាប់នេះ
 
ទៅប្រគេន ព្រះធម្មត្រៃលោកាចារ្យ ច័ន្ទ សាលី ធម្មធីរោ វត្តបទុមវតីរាជវរារាម ភ្នំពេញ សុំឲ្យជួយពិនិត្យកែសម្រួល ។ ព្រះធម្មត្រៃលោកាចារ្យ បានទទួល ដោយយកព្រះទ័យ

ទុកដាក់ ជួយពិនិត្យសរសេរជាថ្មី ហើយកែសម្រួលគោលធម៌ ឃ្លាល្បះ និងអក្ខរាវិរុទ្ធ រហូតដល់បានជារូបរាង​សៀវភៅនេះសម្រេចឡើង ។ តែនៅពុំទាន់អស់សេចក្តី
 
សង្ស័យក្នុងចិត្ត ទើបបានប្រគេនព្រះធម្មរោត្តម តុង ឈួន ចន្ទវជីរោ បទុមវតីរាជវរារាម ភ្នំពេញ ឲ្យជួយពិនិត្យថែមទៀត និងជូនលោក ប៊ូ ប៉ូ (អតីតក្រុមជំនុំ​ ព្រះត្រៃបិដក
 
ក្រសួងសាសនបណ្ឌិត្យ) ឲ្យជួយពិនិត្យជាថ្មីម្តងទៀត ។ លោក ប៊ូ ប៉ូ ក៏បានជួយពិនិត្យ ដោយសព្វគ្រប់ ឃើញថាធម៌នេះ មានអត្ថន័យទូលំទូលាយ ទាំងមានប្រយោជន៍
 
ដល់អ្នកអាន អ្នកបដិបត្តិ ឲ្យភ្លឺស្វាង នាំចិត្តទៅរកសន្តិសុខ សន្តិភាពបានស្រួល ល្មមចារឹកបោះពុម្ព ទុកជាធម្មប្រទីបមួយ ក្នុងពុទ្ធសាសនមណ្ឌល ។ ទើបបានចារ
 
សេចក្តីយល់ឃើញ នៅខាងមុខ ដូចមាននៅទំព័រ ខាងមុខនេះស្រាប់ ។ 

សិរិបញ្ញាភិក្ខុ ឱក ណែម

នទីសមីបារាម (មហាពោធិ៍)
 
ឃុំគង់នយ ស្រុកកណ្តាលស្ទឹង ខែត្រកណ្តាល
ពន្លឺនាវាត្រៃលក្ខណ៍ ពាក្យប្រារព្ធ: សេចក្តីពិនិត្យ និង សេចក្តីយល់ឃើញ

សេចក្តីពិនិត្យ និង សេចក្តីយល់ឃើញ

ខ្ញុំបានពិនិត្យដោយម៉ត់ចត់ នូវសៀវភៅនាវាត្រៃលោក និងនាវាត្រៃលក្ខណ៍នេះ ចប់សព្វគ្រប់ហើយ យល់ឃើញថា សៀវភៅនេះត្រឹមត្រូវ តាមត្រៃសិក្ខាទាំង៣ គឺសីល សមាធិ បញ្ញា 

និង ត្រឹមត្រូវតាមបាលី ឧទ្ទេសក្នុងគម្ពីរវិសុទ្ធិមគ្គថា: 

សីលេ បតិដ្នាយ នរោ សប្បញ្ញោ ចិតុំបញ្ញញ្ច ភាវយំ
 
អាតាបី និបកោ ភិក្ខុសោ ឥមំ វិជដយេ ជដន្តិ

នរជនអ្នកឃើញភ័យក្នុងវដ្ត ជាអ្នកមាន បញ្ញាចាស់ក្លា មានព្យាយាម ដុតកម្លោចកិលេស កាលបើបានស្ថិតនៅ ក្នុងសីលវិសុទ្ធិហើយ គប្បីចំរើន នូវចិត្តវិសុទ្ធិ និងបញ្ញាគឺទិដ្និវិសុទ្ធិទៀត
 
ទើបអាចកាត់ផ្តាច់ នូវគ្រឿងបណ្តាញ ពោលគឺកិលេស ដូចជាគ្រឿងសាំញ៉ាំនៃឫស្សី ឲ្យជ្រះដាច់ស្រឡះបាន ។
 
ម៉្យាងទៀត វិបស្សនាបញ្ហាធម្មបរិយាយនេះ មិនមែនជាវិបស្សនាក្លែងក្លាយ អែបនែបទៅខាង មន្តអាគមគាថា កាប់មិនមុត ដុតមិនឆេះនោះទេ គឺជាវិបស្សនា យ៉ាងល្អិតសុខុម 

គួរជាទីប្រព្រឹត្ត របស់ព្រះយោគាវចរ ទូទៅពិតប្រាកដណាស់ ។
  
ភ្នំពេញ ថ្ងៃទី ៩ កញ្ញា ១៩៦៥

ប៊ូ ប៉ូ

អតីតក្រុមជំនុំព្រះត្រៃបិដក ពុទ្ធសាសនបណ្ឌិត្យ

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ព្រះពុទ្ធសាសនា

ពន្លឺនាវាត្រៃលក្ខណ៍ វគ្គទី១
ពន្លឺនាវាត្រៃលក្ខណ៍​ វគ្គទី២
ពន្លឺនាវាត្រៃលក្ខណ៍ វគ្គទី៣
ពន្លឺនាវាត្រៃលក្ខណ៍ វគ្គទី៤
ពន្លឺនាវាត្រៃលក្ខណ៍ វគ្គទី៥
ពន្លឺនាវាត្រៃលក្ខណ៍ វគ្គទី៦
ពន្លឺនាវាត្រៃលក្ខណ៍ វគ្គទី៧
ពន្លឺនាវាត្រៃលក្ខណ៍ វគ្គទី៨
ពន្លឺនាវាត្រៃលក្ខណ៍ វគ្គទី៩
ពន្លឺនាវាត្រៃលក្ខណ៍ វគ្គទី១០
ពន្លឺនាវាត្រៃលក្ខណ៍ វគ្គទីបញ្ចប់
ពន្លឺអាស៊ីទ្វីប: អំពី​អ្នក​និពន្ធ

អំពី​អ្នក​និពន្ធ

សៀវភៅ "ពន្លឺ​អាស៊ីទ្វីប"​ (The Light of Asia)​ ជា​ស្នាដៃ​និពន្ធ​របស់​លោក អ៊ិដវិន អារណូលដ៏  (Edwin Arnold, 1832-1904) និង​ប្រែ​សម្រួល​ដោយ​លោក រ៉ាយ ប៊ុក ក្រមការ​នៅ​ពុទ្ធសាសនបណ្ឌិត្យ ។
ពពិល

ពពិល គឺជាប្រភេទចង្រ្កានបុរាណ ដែលមានតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុង ជំនឿខ្មែរ ទាំងក្នុងពិធីសាសនា ហិណ្ឌូ និង ព្រះពុទ្ធសាសនា ។
ពពិល: និរុត្តិសាស្ត្រ

និរុត្តិសាស្ត្រ 
ពាក្យ ពពិល ត្រូវបានសរសេរពីដើម វោលវេល ដែលត្រូវបានរកឃើញនៅក្នុង សិលាចារឹកខ្មែរ បីផ្សេងគ្នា។ នៅក្នុងភាសាខ្មែរសម័យទំនើប ពពិល ត្រូវបានពិពណ៌នាថាជាទម្រង់ដដែលៗនៃ វេល, to turn, មានន័យថាបង្វិល និងផ្ទុកនូវគំនិតនៃចលនា ឬមនុស្សនៅក្នុងរង្វង់។