សង្គ្រាមផ្ទៃក្នុងកម្ពុជា: ក្រុមប្រឆាំង

ក្រុមប្រឆាំង
ចំនួនទ័ពនៃភាគីទាំងពីរគឺមានលក្ខណៈខុសគ្នាដាច់ទាំងស្រុង។ នៅចន្លោះពីរបីខែក្រោយរដ្ឋប្រហារ យុវជនខ្មែររាប់ពាន់នាក់មកពីគ្រប់ទីប្រជុំជនបានស្ម័គ្រចិត្តចូលបម្រើជួរយោធាដែលជាហេតុធ្វើឱ្យ ក.ជ.ខ. មានចំនួនទាហានច្រើនជាងគ្រឿងផ្គត់ផ្គង់ដែលខ្លួនមាន។ ទាហាន ក.ជ.ខ. មួយចំនួនដែលកេណ្ឌបានត្រូវបានបញ្ជូនទៅសមរភូមិប្រយុទ្ធភ្លាមៗដោយមិនសូវបានទទួលការហ្វឺកហ្វឺនពេញលក្ខណៈឡើយ។ នៅអំឡុងឆ្នាំ១៩៧៤–៧៥ ចំនួនទាហាន ក.ខ.ជ. បានកើនពី ១០០,០០០ នាក់ទៅ ២៥០,០០០ នាក់ប៉ុន្តែទាហានសកម្មមានចំនួនត្រឹមតែ ១៨០,០០០ នាក់ប៉ុណ្ណោះ នេះគឺដោយសារតែមន្ត្រីយោធាគ្មានប្រាក់ខែគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់បើកឱ្យទាហានទាំងអស់និងដោយសារតែមានអ្នករត់ចោលជួរ។Sutsakhan, p. 39. ជំនួយយោធាសហរដ្ឋអាមេរិក (គ្រាប់កាំភ្លើង រំសេវ គ្រឿងផ្គត់ផ្គង់ និងសម្ភារៈយោធាផ្សេងៗ) ត្រូវបានបញ្ជូនមកឱ្យ ក.ខ.ជ. តាមរយៈក្រុមការងារដឹកជញ្ជូនសម្ភារៈយោធាប្រចាំប្រទេសកម្ពុជា (Military Equipment Delivery Team, Cambodia, MEDTC)។ ក្រុមនេះមានមន្ត្រីនិងបុគ្គលិកចំនួន ១១៣ រូបហើយពួកគេបានធ្វើដំណើរមកដល់ទីក្រុងភ្នំពេញនៅអំឡុងឆ្នាំ១៩៧១Nalty, p. 276. ក្រោមបញ្ជាការរបស់ឧត្តមនាវីឯកនៃ CINCPAC ឈ្មោះចន ម៉ាខេន។Shawcross, p. 190.

គុណវិបត្តិមួយរបស់ ក.ជ.ខ. គឺសកម្មភាពអំពើពុករលួយជាពិសេសគឺនៅក្នុងជួរមន្ត្រីយោធា។Isaacs, Hardy and Brown, p. 108. អំពើពុករលួយនោះរួមមាន៖ ការកេងប្រវ័ញ្ចកូនទាហាន ការលក់អាវុធ គ្រាប់កាំភ្លើង និងសម្ភារៈផ្សេងៗទៅឱ្យទីផ្សារងងិត (ឬទៅកាន់សត្រូវរបស់ខ្លួន)...។Shawcross, pp. 313–315.Chandler, p. 205. អាក្រក់ជាងនេះទៅទៀតនោះគឺអសមត្ថភាពខាងកលយុទ្ធរបស់មន្ត្រីយោធាមួយចំនួន។General Abrams dispatched General Conroy to Phnom Penh to observe the situation and report back. Conroy's conclusions were that the Cambodian officer corps "had no combat experience...did not know how to run an army nor were they seemingly concerned about their ignorance in the face of the mortal threats that they faced." Shaw, p. 137.Sutsakhan, p. 89. 

ដំបូងឡើយ ទាហាន ក.ជ.ខ. បានប្រយុទ្ធដោយស្មារតីមាំមួននិងក្លាហានប៉ុន្តែពួកគេនីមួយៗត្រូវទទួលបានប្រាក់ខែទាប (ស្បៀងអាហារនិងថ្នាំសង្កូវត្រូវទិញរៀងៗខ្លួន) កង្វះគ្រឿងសព្វាវុធនិងគ្រឿងយោធាផ្សេងៗជាដើម។ ដោយសារប្រព័ន្ធប្រាក់ខែទាបដូច្នេះ ប្រាក់ចំណែកគ្រួសាររបស់ទាហានម្នាក់ៗគឺស្ទើរតែមិនសល់ទៅហើយដែលជាហេតុនាំគ្រួសាររបស់ពួកគេបង្ខំចិត្តដើរទៅតាមប្តី/កូនប្រុសគេចូលទៅក្នុងទីលានសង្គ្រាម។ បញ្ហាទាំងនេះ (បូករួមទាំងការធ្លាក់ទឹកចិត្តនិងស្មារតីរបស់ទាហាន) បានធ្វើឱ្យកម្លាំង ក.ជ.ខ. កាន់តែចុះខ្សោយឡើងៗជាលំដាប់។ 

ខ្មែរក្រហមបានទទួលការគាំទ្រឥតឈប់ឈរពី ក.ប.វ. បន្ទាប់ពីពួកគេបាន"ដកខ្លួនចេញ"បណ្តើរៗពីទឹកដីកម្ពុជា។ កងកម្លាំងខ្មែរក្រហមដែលត្រូវបានរៀបចំឡើងវិញនៅឯកិច្ចប្រជុំកំពូលឥណ្ឌូចិនដែលប្រព្រឹត្តិធ្វើឡើងនៅទីក្រុងក្វាងចូវ ប្រទេសចិនក្នុងខែមេសា ឆ្នាំ១៩៧០ បានកើនឡើងពី ១២–១៥,០០០ នាក់នៅឆ្នាំ១៩៧០ ដល់ ៣៥–៤០,០០០ នាក់នៅឆ្នាំ១៩៧២ ហើយការប្រយុទ្ធចម្បាំងជាមួយសាធារណរដ្ឋខ្មែរត្រូវបានប្រគល់មកឱ្យខ្មែរក្រហមទាំងស្រុង។Sutsakhan, pp. 26–27.

ការវិវត្តនៃកងកម្លាំងខ្មែរក្រហមមានបីដំណាក់កាល។ ដំណាក់កាលទីមួយគឺចាប់ពីឆ្នាំ១៩៧០ ដល់ឆ្នាំ១៩៧២ ជាពេលដែលខ្មែរក្រហមកំពុងរៀបចំនិងដើរកេណ្ឌមនុស្សឱ្យចូលរួមជាមួយបក្សពួករបស់ខ្លួនតែនៅក្រោមការគាំទ្រនិងចាត់ចែងរបស់កងកម្លាំងវៀតណាមខាងជើងនៅឡើយ។ ដំណាក់កាលទីពីរគឺពីឆ្នាំ១៩៧២ ដល់ឆ្នាំ១៩៧៤ ជាពេលដែលខ្មែរក្រហមបានចាប់ផ្តើមបង្កើតកងវរសេនាតូចនិងកងវរសេនាធំផ្ទាល់ខ្លួននិងលែងពឹងពាក់លើវៀតណាមខាងជើងតទៅទៀតហើយ។ ដំណាក់កាលទីពីរនេះក៏ត្រូវជាពេលដែលខ្មែរក្រហមបានចាប់ផ្តើមផ្តាច់ខ្លួនចេញពីព្រះអង្គម្ចាស់សីហនុនិងអ្នកគាំទ្ររបស់ទ្រង់ផងដែរហើយកសិកម្មបែបសមូហភាពក៏ចាប់ដំណើរការឡើងនៅតាមតំបន់រំដោះ។ ដំណាក់កាលទីបីរវាងឆ្នាំ១៩៧៤ ទៅឆ្នាំ១៩៧៥ ជាពេលដែលខ្មែរក្រហមចាប់ផ្តើមបំបែកកងកម្លាំងខ្លួនទៅតាមតំបន់ភូមិភាគនិងធ្វើការប្រែក្លាយប្រទេសទៅតាមគំនិតមូលវិវដ្តរបស់ពួកគេ។The evolution of the communist forces is described in Sutsakhan, pp. 78–82. 

បែរត្រឡប់មកក្រោយវិញគឺបន្ទាប់ពីរដ្ឋប្រហារបានបញ្ចប់ ហាណូយក៏ចាប់កើតការព្រួយបារម្ភខ្លាចមានវត្តមានមូលដ្ឋានទ័ពលោកខាងលិចនៅលើទឹកដីកម្ពុជា។ ដូច្នេះ វៀតណាមខាងជើងក៏បញ្ជាឱ្យទ័ពរបស់ខ្លួននៅតាមព្រំដែនឱ្យចូលទៅក្នុងទឹកដីកម្ពុជា។ បញ្ជាការដ្ឋានថ្មីមួយត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅក្រុងក្រចេះដែលជាហេតុធ្វើឱ្យការចូលឈរជើងរបស់ទ័ពវៀតណាមមានលក្ខណៈអំណោយផល។ លោកប្រធានាធិបតីនិចសុនបានបញ្ចេញមតិថា៖"We need a bold move in Cambodia to show that we stand with Lon Nol...something symbolic...for the only Cambodian regime that had the guts to take a pro-Western and pro-American stand."Karnow, p. 608.