ការអនុវត្តគណនេយ្យភាពរបស់រដ្ឋបាលថ្នាក់ក្រោមជាតិ: គណនេយ្យភាពផ្ទៃក្នុង

គណនេយ្យភាពផ្ទៃក្នុង 
គណេយ្យភាពផ្ទៃក្នុង សំដៅលើគណនេយ្យភាពនៅក្នុងអង្គការ ចាត់តាំងមួយនៃរដ្ឋបាលថ្នាក់ក្រោមជាតិតាមឋានានុក្រមនៃរចនាសម្ព័ន្ធ របស់រដ្ឋបាលនីមួយៗនោះ។​

គណនេយ្យភាពផ្ទៃក្នុងនៃរដ្ឋបាលថ្នាក់ក្រោមជាតិនីមួយៗអាច មានដូចជា ៖​

·        គណនេយ្យភាពរបស់គណៈអភិបាលចំពោះក្រុមប្រឹក្សា​

·        គណនេយ្យភាពរបស់គណៈកម្មាធិការនានាចំពោះក្រុមប្រឹក្សា​

·        គណនេយ្យភាពរបស់នាយក នាយករងរដ្ឋបាលចំពោះ​ក្រុម​ប្រឹក្សា​ និង​គណៈអភិបាល

·        គណនេយ្យភាពរបស់ប្រធាន អនុប្រធានអង្គភាពចំពោះ​នាយក​រដ្ឋបាល

·        គណនេយ្យភាពរបស់ស្មៀនចំពោះមេឃុំ ចៅសង្កាត់​​

 គណនេយ្យភាពរបស់គណៈអភិបាលចំពោះ​ក្រុមប្រឹក្សា 
យោងតាមច្បាប់ស្តីពីការគ្រប់គ្រងរដ្ឋបាល​រាជធានី ខេត្ត ក្រុង ស្រុក ខណ្ឌ គណៈអភិបាលត្រូវផ្ដល់យោបល់​ជូនក្រុម​ប្រឹក្សា រាយ​ការណ៍​​ជូន​ក្រុមប្រឹក្សា និងជាអ្នកអនុវត្ដសេចក្ដីសម្រេចរបស់​​​ក្រុម​ប្រឹក្សា។ ជាមួយគ្នា​​ នេះ គ​ណៈអភិបាលត្រូវជួយក្រុមប្រឹក្សាដើម្បី​ឱ្យ​​​​ក្រុមប្រឹក្សា​សម្រេច​បាននូវ​​ ការអនុវត្ដមុខងារ សិទ្ធិអំណាច និងភារកិច្ច​​​របស់ខ្លួន។ 

ដើម្បីធានាថា គណៈអភិបាលអនុវត្តភារកិច្ចចម្បងៗខាងលើប្រកប ដោយប្រសិទ្ធភាព និងមានគណនេយ្យភាពចំពោះក្រុមប្រឹក្សារបស់ខ្លួន គណៈ​​អភិបាលត្រូវ ៖​

·        រៀបចំផែនការសកម្មភាពរយៈពេលបីខែរបស់រដ្ឋបាល ដើម្បី​ដាក់​ជូន​ក្រុមប្រឹក្សាពិនិត្យ និងអនុម័ត។ ក្នុងការរៀបចំ​ផែនការ​​រយៈពេល​បី​ខែនេះ អភិបាលអាចចាត់ឲនាយក​រដ្ឋបាលរៀបចំដោយបូកសរុបនូវ​ផែន​​ការ​សកម្មភាពរយៈ​ពេល​​បីខែរបស់អង្គភាពចំណុះរដ្ឋបាល​របស់​ខ្លួន។​

·        ក្រៅពីផែនការសកម្មភាពរយៈពេលបីខែ ដែលត្រូវដាក់ជូន​ក្រុមប្រឹក្សា​ពិនិត្យ និងអនុម័ត គណៈអភិបាលត្រូវ​រៀបចំ​ផែនការសកម្មភាព​ប្រចាំ​ខែរបស់រដ្ឋបាល ហើយដាក់ជូន​កិច្ច​ប្រជុំក្រុមប្រឹក្សាដើម្បីពិនិត្យ និង​ផ្តល់យោបល់។ ក្នុងការ​រៀបចំ​ផែនការ​​សកម្មភាពប្រចាំខែនេះ​      អភិ​បាល​ត្រូវចាត់ឲ​នាយករដ្ឋបាល​បូកសរុបពីផែនការសកម្មភាពរបស់​អង្គ​ភាព​នានា​ចំណុះរដ្ឋបាលរបស់ខ្លួន។​ ជាមួយ​គ្នានេះ ក្រុមប្រឹក្សា​ត្រូវចាត់​តាំង​​សមាជិកក្រុមប្រឹក្សារបស់ខ្លួន ដើម្បី​ចូលរួម​តាម​ដាន​ការ​អនុវត្ត​សក​ម្មភាពទាំងនោះតាមការចាំបាច់។ 

·        អភិបាលត្រូវចាត់ឲនាយករដ្ឋបាលបញ្ជូនកំណត់ហេតុប្រជុំ​ប្រចាំអឌ្ឍ​មាស និងប្រចាំខែរបស់ខ្លួនជូនប្រធាន​ក្រុមប្រឹក្សា​ដើម្បី​ផ្តល់ជា​ព័ត៌មាន។ ប្រធាន​​ក្រុមប្រឹក្សាត្រូវចាត់ចែង​បញ្ជូន​កំណត់ហេតុប្រជុំរបស់គណៈ  អភិ​បាល​ទៅសមាជិករបស់ខ្លួន​តាម​ការចាំបាច់។

·        គណៈអភិបាលត្រូវរាយការណ៍ជាប្រចាំអំពីសកម្មភាពនៃការអនុវត្ត និង​លទ្ធផលនៃ​ការ​អនុវត្តជូនអង្គប្រជុំសាមញ្ញ ឬវិសា​មញ្ញរបស់ក្រុមប្រឹក្សា។ របាយការណ៍ដែលត្រូវដាក់ជូនក្រុមប្រឹក្សាដើម្បីពិនិត្យ និង​អនុម័តនេះ ត្រូវបញ្ជូន និងបែងចែកដល់សមាជិក​ទាំង​អស់​របស់ក្រុមប្រឹក្សា​ឲ​បាន​មុន​កិច្ចប្រជុំស្របតាមបទ​បញ្ជាផ្ទៃក្នុង​របស់ក្រុមប្រឹក្សា។

·        ក្នុងករណីចាំបាច់ ក្រុមប្រឹក្សាអាចកោះ​អញ្ជើញ​​គណៈ​អភិ​បាល ឬ​​អភិ​​បាល និងបុគ្គលដែលពាក់ព័ន្ធមកសាក​សួរ​​បំភ្លឺ​ក្នុង​កិច្ច​ប្រជុំ​សាមញ្ញ ឬវិសាមញ្ញរបស់ក្រុមប្រឹក្សា។ អភិ​បាល អភិបាលរងត្រូវធ្វើការឆ្លើយ​តប​ប្រកបដោយ​ភាពសម​ហេតុផល និងអាចទទួលយកបាន​ទៅប្រធាន​ក្រុមប្រឹក្សា ឬ​ក្រុម​ប្រឹក្សា។ ​

·        ក្នុងអំឡុងពេលអនុវត្តសេចក្តីសម្រេចរបស់ក្រុមប្រឹក្សា អភិ​បាល ឬ​អភិបាលរងទទួលបន្ទុក គួរ​មាន​ការ​ពិគ្រោះយោបល់​ជាបន្ត​បន្ទាប់​ជាមួយ​ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាតាម​ការចាំបាច់។

បទពិសោធន៍ ៖ សមាជិកក្រុមប្រឹក្សាស្រុកមួយរូបមានប្រសាសន៍​ថា បច្ចុប្បន្ន​សេចក្តីសម្រេចនានាដែលធ្វើឡើងតាមរយៈ​កិច្ចប្រជុំ​របស់​ក្រុមប្រឹក្សាមិនទាន់ត្រូវបានអនុវត្តពេញលេញ​ដោយ​គណៈ​អភិបាល​ឡើយ ដោយសារការមិនទាន់យល់​ច្បាស់​ពីតួនាទី​ជា​បញ្ហា​មួយ​ ប៉ុន្តែសមត្ថភាពក្នុងការបំពេញការងារ​ក្នុង​នាមអង្គ​ប្រតិបតិ្ត​ជូន​ក្រុមប្រឹក្សាក៏ជាបញ្ហាសំខាន់ដែរ។ ទន្ទឹមនេះ ឯកឧត្តមប្រធាន​ក្រុម​ប្រឹក្សាមួយរូបក៏បានលើកយោបល់ថា ដើម្បី​ពង្រឹងគណនេយ្យភាព​របស់គណៈអភិបាល​ចំពោះក្រុម​ប្រឹក្សា​ឲមាន​ប្រសិទ្ធភាព ចាំបាច់​ត្រូវ​មានការផ្លាស់ប្តូរឥរិយាបថបុគ្គលជាមុនសិន។  

 គណនេយ្យភាពរបស់គណៈកម្មាធិការនានា ចំពោះក្រុមប្រឹក្សា 
ក្រុមប្រឹក្សាត្រូវសម្រេចអំពីការបង្កើត ការរៀបចំ និងការប្រព្រឹត្ត ទៅរបស់គណៈកម្មាធិការ អនុគណៈកម្មការ ឬក្រុមការងារនានា។ 

ដើម្បីធានាឲមានគណនេយ្យភាពរវាងគណៈកម្មាធិការនានា ចំពោះ​​​​ក្រុមប្រឹក្សា គណៈកម្មាធិការនីមួយៗត្រូវ​ ៖ 

·        រៀបចំផែនការសកម្មភាព ៖ គណៈកម្មាធិការនីមួយៗរបស់ក្រុម​ប្រឹក្សា ត្រូវរៀបចំផែនការសកម្មភាពប្រចាំខែរបស់ខ្លួន ដើម្បីដាក់ជូន ក្រុមប្រឹក្សាពិនិត្យ និងផ្តល់យោបល់។​ ដើម្បីធានាថា គណៈកម្មាធិការ នីមួយៗ អាចផ្តល់សេវាពិគ្រោះយោបល់ជូនក្រុមប្រឹក្សាបានប្រកប-​ដោយប្រសិទ្ធភាព ក្រុមប្រឹក្សាត្រូវពិនិត្យមើលផែនការសកម្មភាពដែល ​បានរៀបចំ ហើយត្រូវផ្តល់យោបល់ ឬស្នើសុំដាក់បញ្ចូល​នូវសកម្មភាព​នានាដែលក្រុមប្រឹក្សាចង់ឲគណៈកម្មាធិការណាមួយអនុវត្ត។​

·        អនុវត្តផែនការសកម្មភាព ៖ គណៈកម្មាធិការត្រូវអនុវត្តសកម្មភាព​របស់ខ្លួនស្របតាមផែនការដែលបានកំណត់។ ក្នុងការអនុវត្ត គណៈ-​កម្មាធិការអាចជួបពិគ្រោះយោបល់ជាមួយប្រធានក្រុមប្រឹក្សា និង​គណៈ​អភិបាលតាមការចាំបាច់។​

·        ការរាយការណ៍ ៖ គណៈកម្មាធិការនីមួយៗ​ ត្រូវរាយការណ៍អំពី​សកម្ម​ភាពរបស់ខ្លួនឱ្យបានទៀងទាត់​ជូន​ក្រុមប្រឹក្សា និងគណៈអភិបាល ស្របតាមរបៀបរបបការងាររបស់ខ្លួន។ គណៈកម្មាធិការនីមួយៗ​ត្រូវ​ឆ្លើយបំភ្លឺ ឬបកស្រាយអំពីការអនុវត្តផែនការសកម្មភាពរបស់ខ្លួន ឬ​លទ្ធផលនៃការធ្វើសេចក្តីសម្រេចរបស់ខ្លួនជូនក្រុមប្រឹក្សា ឬគណៈ​អភិ​-បាលនៅពេលមានការស្នើសុំ។​

 គណនេយ្យភាពរបស់នាយក នាយករងរដ្ឋបាល ចំពោះក្រុមប្រឹក្សា និងគណៈអភិបាល 
នាយករដ្ឋបាល មានតួនាទីជាជំនួយការក្នុងការចាត់ចែង​​កិច្ចការ​រដ្ឋ-​បាល និងធានានិរន្ដរភាពកិច្ចការរដ្ឋបាលប្រចាំថ្ងៃរបស់ក្រុមប្រឹក្សា និង​គណៈ​​​​អភិបាលរបស់ខ្លួន។ ដើម្បីធានានូវគណនេយ្យភាពរបស់នាយករដ្ឋបាល​​ ចំពោះក្រុមប្រឹក្សា និងគណៈអភិបាលរបស់ខ្លួន នាយករដ្ឋបាលត្រូវ ៖

·        រៀបចំផែនការសកម្មភាព ៖ នាយករដ្ឋបាលត្រូវរៀបចំផែនការសកម្ម- ភាពរយៈពេលបីខែរបស់រដ្ឋបាល ដើម្បីដាក់ជូនគណៈអភិបាលពិនិត្យ និងផ្តល់យោបល់ជាមុន មុនពេលអភិបាលដាក់ផែនការសកម្មភាពរយៈ- ​ពេលបីខែនេះជូនក្រុមប្រឹក្សាពិនិត្យ និងអនុម័ត។ ក្រៅពី​ផែនការ​​សកម្ម​ភាពរយៈពេលបីខែ នាយករដ្ឋបាលត្រូវ​រៀបចំផែនការ​សកម្ម​ភាព​ប្រចាំខែ ដើម្បីដាក់ជូនគណៈអភិបាលពិនិត្យ និងផ្តល់យោបល់។​

·        អនុវត្តផែនការសកម្មភាព ៖ នាយករដ្ឋបាលត្រូវចាត់ចែង​អនុវត្ត​សកម្ម​​-ភាព​របស់ខ្លួនស្របតាមផែនការដែលបានឯកភាព។ ក្នុងការអនុវត្ត នាយក​រដ្ឋបាលអាចចាត់ចែង និងសម្របសម្រួលជាមួយនាយក​រង​រដ្ឋបាល និង​ប្រធាន អនុប្រធានអង្គភាពចំណុះ។ ជាមួយគ្នានេះ នាយក​រដ្ឋបាល​អាចស្នើសុំការពិគ្រោះយោបល់ និងការណែនាំពីគណៈអភិបាល និង​ក្រុម​​ប្រឹក្សារបស់ខ្លួនតាមការចាំបាច់។​

·        ការរាយការណ៍ ៖ ​ក្នុងការអនុវត្តផែនការសកម្មភាពនេះ នាយក​រដ្ឋ​-បាល ត្រូវធ្វើសេចក្ដីរាយការណ៍ជូនអភិបាល ឬគណៈអភិបាល ដើម្បី​ឲអភិបាលមានមូលដ្ឋានគ្រប់គ្រាន់ ក្នុងការធ្វើសេចក្តីរាយការណ៍ជូន​ក្រុមប្រឹក្សារបស់ខ្លួន។ នាយករដ្ឋបាល​ត្រូវ​ឆ្លើយបំភ្លឺ ឬបកស្រាយ​អំពី​កា​រអនុវត្តផែនការសកម្មភាពរបស់ខ្លួន ឬ​លទ្ធផលនៃការអនុវត្ត​របស់​ខ្លួនជូនក្រុមប្រឹក្សា ឬគណៈ​អភិ​បាលនៅពេលមានការស្នើសុំ។​

 គណនេយ្យភាពរបស់ប្រធាន អនុប្រធាន​អង្គភាព​ចំពោះនាយករដ្ឋបាល 
យោងតាមច្បាប់ស្តីពីការគ្រប់គ្រងរដ្ឋបាលរាជធានី ខេត្ត ក្រុង ស្រុក ខណ្ឌ អង្គភាពរបស់ក្រុមប្រឹក្សានីមួយៗត្រូវស្ថិតក្រោមការ​គ្រប់គ្រង និងការត្រួតពិនិត្យរបស់គណៈអភិបាល ក្នុងនាមក្រុម​ប្រឹក្សារបស់​​ខ្លួន។ អង្គ​​ភាពនីមួយៗត្រូវស្ថិតក្រោមការទទួលខុសត្រូវ ការត្រួត​ពិនិត្យ និង​ការ​​គ្រប់គ្រងដោយផ្ទាល់របស់ប្រធានអង្គភាព។ ប្រធានអង្គភាព (នា​យក​ទីចាត់ការ “សម្រាប់រាជធានី ខេត្ត” ឬប្រធាន​​​​​ការិ​យា​​​ល័យ “សម្រាប់​ក្រុង ស្រុក ខណ្ឌ”)ត្រូវទទួលខុសត្រូវ និង​មាន​គណនេយ្យ​ភាព​​​​ដោយ​ផ្ទាល់ចំពោះ​​ នាយករដ្ឋបាល។

ដើម្បីធានានូវគណនេយ្យភាពរបស់ប្រធានអង្គភាពចំពោះ​នាយក​រដ្ឋបាល ប្រធានអង្គភាពត្រូវ ៖

·        រៀបចំផែនការសកម្មភាព ៖ រៀបចំផែនការសកម្មភាពប្រចាំខែ​សម្រាប់ទីចាត់​ការ ឬការិយាល័យរបស់ខ្លួន (ដោយសម្របសម្រួលជា មួយការិយាល័យចំណុះ “សម្រាប់ថ្នាក់រាជធានី ខេត្ត” ឬមន្រ្តីនៅក្នុង​អង្គភាព​របស់ខ្លួន “សម្រាប់ថ្នាក់ក្រុង ស្រុក ខណ្ឌ”)។ បន្ទាប់ពីរៀបចំ ផែនការសកម្មភាព ប្រធានអង្គភាពត្រូវដាក់ផែនការ​សកម្មភាព​ប្រចាំ​ខែ​របស់ខ្លួនជូននាយករដ្ឋបាល។ នាយករដ្ឋបាលត្រូវពិនិត្យ និងផ្តល់​យោបល់លើផែនការសកម្មភាពរបស់អង្គភាព។ ផ្អែកតាមផែនការ​សកម្មភាពរបស់អង្គភាពនីមួយៗ នាយករដ្ឋបាលត្រូវរៀបចំផែនការ​សកម្មភាពរបស់រដ្ឋបាលខ្លួន ដើម្បីដាក់ជូនអភិបាលពិនិត្យ និង​ផ្តល់​​​យោបល់មុនពេលដាក់ជូនក្រុមប្រឹក្សា។​

·        អនុវត្តផែនការសកម្មភាព ៖ ប្រធានអង្គភាពត្រូវចាត់ចែង និង​សម្របសម្រួលជាមួយការិយាល័យ ឬមន្រ្តីចំណុះអង្គភាពរបស់​ខ្លួន​ដើម្បី​អនុវត្តសកម្មភាពស្របតាមផែនការដែលបានឯកភាព។ ក្នុងការ​អនុវត្តជាក់ស្តែង ប្រធានអង្គភាពអាចពិគ្រោះ ពិភាក្សាជាមួយ​​នាយក នាយករងរដ្ឋបាល ឬជាមួយគណៈអភិបាលតាមការចាំបាច់។​ 

·        ការរាយការណ៍ ៖ ប្រធានអង្គភាពត្រូវរាយការណ៍អំពីលទ្ធផលនៃការ​អនុវត្តផែនការសកម្មភាពប្រចាំខែរបស់ខ្លួនជូននាយករដ្ឋបាល។ ជាមួយ​​ គ្នានេះ ក្នុងអំឡុងពេលអនុវត្ត ប្រធានអង្គភាពក៏អាចរាយការណ៍ជា​បន្ត​បន្ទាប់ជូននាយករដ្ឋបាល តាមការចាំបាច់។ ប្រធានអង្គភាពនីមួយៗ​ត្រូវ​ឆ្លើយបំភ្លឺ ឬបកស្រាយអំពីការអនុវត្តផែនការសកម្មភាពរបស់ខ្លួន ឬ​លទ្ធផលនៃការអនុវត្តរបស់ខ្លួនជូននាយករដ្ឋបាល ក្រុមប្រឹក្សា ឬ​គណៈ​អភិ​បាលនៅពេលមានការស្នើសុំ។​

បញ្ជាក់ ៖ ក្នុងអំឡុងពេលអនុវត្តតួនាទី ភារកិច្ច និងផែនការ​សកម្មភាព​​​របស់ខ្លួន រដ្ឋបាល (អភិបាល អភិបាលរង គណៈ​កម្មា​ធិការ​នានា នាយក នាយករងរដ្ឋបាល នាយក នាយក​រង​ទីចាត់ការ ប្រធាន អនុ​ប្រធានការិយាល័យ ព្រម​ទាំង​មន្រ្តី) ត្រូវមានគណ​នេយ្យភាព​តាម​ឋានានុក្រម និង​​អាច​មាន​គណ​នេយ្យភាពចំពោះក្រុមប្រឹក្សាតាម​ការចាំបាច់។ 

 គណនេយ្យភាពរបស់ស្មៀនចំពោះក្រុមប្រឹក្សា ឃុំ សង្កាត់​ 
ស្មៀនឃុំ សង្កាត់ គឺជាមន្រ្តីស្ថិតក្នុងក្របខ័ណ្ឌលេខាធិការរដ្ឋបាល ក្រសួងមហាផ្ទៃ។ 

ស្មៀនឃុំ សង្កាត់ត្រូវធ្វើជាសេនាធិការដល់ក្រុមប្រឹក្សាឃុំ សង្កាត់​របស់ខ្លួនក្នុងការ ៖

·        ពិនិត្យឡើងវិញនូវ លិខិត និងសំណុំឯកសារទាំងអស់ដែល​បាន​រៀបចំដោយ ឬក្នុងនាមក្រុមប្រឹក្សាឃុំ សង្កាត់ មុនពេល​ឯកសារទាំងនោះផ្ញើចេញ ​ឬដាក់ជូនក្រុមប្រឹក្សាឃុំ សង្កាត់ ឬគណៈកម្មាធិការនានា ដើម្បីធានាឲលិខិត ឬឯកសារទាំង នោះមានលក្ខណៈត្រឹមត្រូវតាមនីតិវិធី និងច្បាប់

·        កត់ត្រា និងការថែរក្សា ការពារចលនវត្ថុ និងអចលនវត្ថុ​ទាំង​អស់ដែលជាទ្រព្យសម្បត្តិឯកជនរបស់ ឃុំ សង្កាត់ ឬជាទ្រព្យ​សម្បត្តិ ដែលឃុំ សង្កាត់បានជួល។ 

·        រៀបចំកិច្ចប្រជុំក្រុមប្រឹក្សាឃុំ សង្កាត់

·        ធ្វើសេចក្តីសម្រេច និងអនុវត្តសេចក្តីសម្រេចនានា ដោយ​អនុលោមទៅតាមច្បាប់ និងលិខិតបទដ្ឋានគតិ​យុត្តនានា​ដែល​មានជាធរមាន

·        ។ល​។​

លើសពីនេះទៀត ស្មៀនឃុំ សង្កាត់ត្រូវជួយក្រុមប្រឹក្សាឃុំ សង្កាត់ អនុវត្តកិច្ចការរដ្ឋបាល ការធានាឲមាននីត្យានុកូលភាពនៃការអនុវត្ត​អាណត្តិរបស់ក្រុមប្រឹក្សាឃុំ សង្កាត់ ការរៀបចំកិច្ចប្រជុំក្រុមប្រឹក្សាឃុំ សង្កាត់ និងគណៈកម្មាធិការនានា ការអនុវត្តនិងការតាមដានការ​អនុវត្ត​សេចក្តីសម្រេចរបស់ក្រុមប្រឹក្សាឃុំ សង្កាត់ និងការផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មាន​ជាសាធារណៈ ជាដើម។ 

តាមន័យនេះ ស្មៀនឃុំ សង្កាត់ត្រូវទទួលខុសត្រូវ​ដោយ​ផ្ទាល់​ចំពោះ​ក្រុមប្រឹក្សាឃុំ សង្កាត់របស់ខ្លួន និងមានការទទួលខុសត្រូវចំពោះ ក្រសួងមហាផ្ទៃ និងអាជ្ញាធររដ្ឋផងដែរ។