navinnseab/khmer-wikipedia-article huggingface dataset:
ផាដែងនាងអៃ

Phadaeng Nang Ai (   និង   ) គឺជា រឿងនិទាន ប្រពៃណីរបស់ប្រទេសឡាវ និងភាគឦសាននៃ ប្រទេសថៃ អំពីស្នេហាត្រីកោណដ៏សោកនាដកម្មដែលមានព្រះនាងអៃខាំជាបុត្រីរបស់ស្តេចឯក-ធីតា ស្តេចផាដែង នៃទីក្រុងផាផុង និងម្ចាស់ក្សត្រីស៊ីដានៃ អាណាចក្រខ្មែរ បុរាណ ដែលបណ្តាលឱ្យមានការបង្កើត នងហាន គុមផាវ៉ាពី បឹង នៅ ឧប៊ុន ។[ ត្រូវការដកស្រង់ ]
ផាដែងនាងអៃ: តួអង្គសំខាន់

តួអង្គសំខាន់ 
ព្រះនាងអៃខាំ : កូនស្រីជំទង់របស់ ឯក-ធីតា & ព្រះនាងស៊ីដា។ នាង​មាន​ស្នេហា​និង​រៀប​អភិសេក​ជាមួយ​នឹង​ស្តេច ផាដែង

ឯក-ធីតា & ម្ចាស់ក្សត្រីស៊ីដាៈ អ្នកគ្រប់គ្រងអាណាចក្រខ្មែរបុរាណ និងមាតាបិតារបស់ព្រះនាងអៃខាំ 

ព្រះបាទផាដែងៈ អ្នកគ្រប់គ្រងក្រុងផាផុង

ព្រះអង្គម្ចាស់ ផាងឃី : ព្រះរាជបុត្ររបស់ព្រះបាទសុធោនៃនាគ។ លួចលាក់ស្រលាញ់ព្រះនាងអៃខាំ

ព្រះបាទសុធោ : ស្ដេចនាគ
ផាដែងនាងអៃ: ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រវត្តិសាស្ត្រ 
រៀបរាប់បន្តជាច្រើនជំនាន់ជាមួយនឹងការប្រែប្រួលបន្តិចបន្តួចដែលកើតឡើងជាមួយនឹងការនិយាយឡើងវិញនីមួយៗ។ សាច់រឿងនៅតែជាការពិតភាគច្រើនទៅនឹងដើម។ រឿងនេះនិយាយអំពីព្រះបាទឯក-ធីតា និងកូនស្រីជំទង់ដ៏ស្រស់ស្អាតរបស់ទ្រង់ឈ្មោះ អៃខាំដែលជាប្រធានបទនៃចំណាប់អារម្មណ៍ និងចង់បានរបស់ព្រះអង្គម្ចាស់នៃទីក្រុងផ្សេងៗសម្រាប់ភាពស្រស់ស្អាតរបស់នាង។
ផាណុង

រូបភាពតូច| ម្ចាស់ក្សត្រីសុនន្ធ ជាមហេសីមួយក្នុងចំណោមមហេសីទាំងបួនរបស់ព្រះបាទ ជូឡាឡុងកន ពាក់ផាងណុង និង ផាបៀង
ផានុង ឬ ផាណុង (    , RTGS ៖ ផានុង ) ជា​សម្លៀក​បំពាក់​ទាប​ដែល​បុគ្គល​ពី ​ប្រទេស​សៀម ​ស្លៀក។
ផាណុង: រចនាប័ទ្ម

រចនាប័ទ្ម 
ផាណុង គឺជាសំលៀកបំពាក់ប្រពៃណីដែលពាក់នៅក្នុងប្រទេសថៃ។  វាជាក្រណាត់វែងមួយដែលត្រូវបានពិពណ៌នានៅឆ្នាំ 1921 ដោយអនុប្រធានកុងស៊ុលសហរដ្ឋអាមេរិកថា "ក្រណាត់កប្បាស 3 គុណនឹង 10 ហ្វីត"  ត្រូវបានរុំជុំវិញចង្កេះ ឈានដល់ក្រោមជង្គង់។ ជួនកាលក្រណាត់ត្រូវបានកាត់នៅចន្លោះជើង ហើយចងនៅខាងក្រោយ  តាមរបៀបដែលគេស្គាល់ថាជា ចងក្បិន។ សម្លៀក​បំពាក់​ជា​ធម្មតា​ត្រូវ​បាន​គូ​ជាមួយ​នឹង ​សា​បៃ ឬ ​ផា​ហូម ជា​ក្រណាត់​ស្រដៀង​គ្នា​ដែល​ប្រើ​សម្រាប់​គ្រប​លើ​ដងខ្លួន ។
ផាណុង: ការប្រែប្រួល

ការប្រែប្រួល 
ផាណុង ជា​សម្លៀក​បំពាក់​មួយ​ប្រភេទ​ដែល​អាច​ពាក់​បាន​គ្រប់​គ្នា មិន​ថា​ភេទ​អ្វី​ឡើយ។ វាមានគុណភាពខុសៗគ្នា ដោយគុណភាពដំបូងគឺប៉ាតា។ ប៉ាតាគឺជាក្រណាត់បោះពុម្ពជាប់បានយូរដែលមានលំនាំពិនិត្យដិត ឬមានលំនាំរចនាឈើឆ្កាង។ វាអាចទៅរួចសម្រាប់ធាតុនេះមានឆ្នូតមួយ ឬច្រើននៅចុងទាំងពីរ។  គុណភាពទីពីរគឺ Papoon ដែលកំណត់ដោយពណ៌លឿន និងឆ្នូតតូចចង្អៀតដែលត្បាញចូលទៅក្នុងក្រណាត់។  វាក៏ត្រូវបានត្បាញជាមួយនឹងលំនាំពិនិត្យពីរនិងពីរ។  គុណភាពទីបីត្រូវបានគេស្គាល់ថាជា Palai ដែលសំដៅទៅលើទំហំសម្ភារៈត្រឹមត្រូវ និងរចនាសម្ព័ន្ធរឹង។ 

សម្លៀក​បំពាក់​បែប​បស្ចិម​ប្រទេស​កំពុង​ផ្លាស់​ប្តូរ​ចេញ​ពី​ការ​ស្លៀកពាក់​បែប ផាណុង បែប​ប្រពៃណី។
ផាត់ កាញ៉ុល

អ្នកម្នាង ផាត់ កាញ៉ុល កើតនៅឆ្នាំ១៩២០ - ០១ កុម្ភៈ ១៩៧០ គឺជាព្រះមហេសីទី១របស់ព្រះបាទសម្ដេចព្រះ នរោត្តម សីហនុ។ អ្នកម្នាងជាមាតារបស់សម្ដេចរាជបុត្រីព្រះរៀម នរោត្តម បុប្ផាទេវី (០៨ មករា ១៩៤៣ - ១៨ វិច្ឆិកា ២០១៩) និងសម្ដេចក្រុមព្រះ នរោត្តម រណឫទ្ធិ (០២ មករា ១៩៤៤ - ២៨ វិច្ឆិកា ២០២១)។ អ្នកម្នាងនិង​ព្រះបាទ​ នរោត្តម សីហនុ ​បាន​លែងលះនៅ​ឆ្នាំ​១៩៤៦។ អ្នកម្នាង ផាត់ កាញ៉ុល បានទទួលមរណភាព​នៅ​ថ្ងៃ​ទី​០១ ខែ​កុម្ភៈ ឆ្នាំ​១៩៧០ ក្នុងជន្មាយុ៥០ឆ្នាំ។ ដកស្រង់ចេញពីគេហទំព័រសារព័ត៌មានវីគីភីឌាភាសាអង់គ្លេស
ផាត់ កាញ៉ុល: សូមមើលផងដែរ

សូមមើលផងដែរ 
• លក្ខណៈសម្បត្តិនៃអ្នកដឹកនាំ

• ព្រះ​បាទ​សម្តេច​ព្រះ ស៊ីសុវត្ថិ

• នរោត្តម រណឫទ្ធិ

• នរោត្តម បុប្ផាទេវី
ផាត់ថាយ៉ា

ផាត់ថាយ៉ា ឬ ព័ទ្យា () គឺជាទីក្រុងមួយស្ថិតនៅក្នុងប្រទេសថៃ ។ វាស្ថិតនៅលើឆ្នេរសមុទ្រភាគខាងកើតនៃឈូងសមុទ្រថៃប្រហែល ១០០គីឡូម៉ែត្រ (៦២ម៉ាយ) ភាគអាគ្នេយ៍នៃទីក្រុងបាងកកនៅខាងក្នុង តែមិនមែនជាផ្នែកនៃស្រុកបាងឡាមុងក្នុងខេត្តជលបុរី ។ ទីក្រុងផាត់ថាយ៉ា ឬ មឿងផាត់ថាយ៉ា (  ) គឺជាតំបន់ក្រុងគ្រប់គ្រងដោយខ្លួនឯងដែលគ្របដណ្តប់លើតំបន់ ណងព្រឺ និងណាកលឺរបស់តំបន់និងផ្នែកខ្លះនៃហួយយ៉ៃនិងណងប៉្លាឡៃ។ ទីក្រុងនេះស្ថិតនៅក្នុងតំបន់ឧស្សាហកម្មសមុទ្រខាងកើតរួមជាមួយនឹង ស្រីរាជា, ហ្លែមឆ្បាំង និង ជលបុរី ។ ប៉ាតាយ៉ាគឺស្ថិតនៅកណ្តាលនៃតំបន់ ទីប្រជុំជន ផាត់ថាយ៉ា-ជលបុរី ដែលជាតំបន់ជុំវិញក្នុងខេត្តជលបុរី ដែលមានប្រជាជនប្រហែល១លាននាក់។
ផានផាន

ផាន់ផាន គឺជាអាណាចក្រ ហិណ្ឌូ តូចមួយដែលគេជឿថាមាននៅប្រហែលសតវត្សទី 3 ដល់ទី 7 នៃគ.ស។ វាត្រូវបានគេជឿថាមានទីតាំងនៅឆ្នេរសមុទ្រភាគខាងកើតនៃ ឧបទ្វីបម៉ាឡេ ដែលមានមតិខុសគ្នាពីកន្លែងណាមួយនៅ Kelantan ឬ Terengganu ក្នុង ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី សម័យទំនើប  រហូតដល់តំបន់ជុំវិញ ស្រុក Phunphin ខេត្ត Surat Thani ក្នុង ប្រទេសថៃ ទំនើប។ 

យោងតាមអត្ថបទរបស់ចិន Jiu Tang Shu ផាន់ផានមានព្រំប្រទល់នៅភាគខាងត្បូងជាមួយ Langkasuka,  និងនៅភាគខាងជើងជាមួយ Tun Sun នៅជិត Isthmus Kra ។  Jacq-Hergoualc'h ប៉ាន់ស្មានថា ព្រំដែនប្រហែលជាស្ថិតនៅភាគខាងត្បូងនៃ ខេត្តនគរស្រីធម្មរាជប្រហែលជានៅជិត សងខ្លា ។  

បន្ទាប់ពីប្រទេសជិតខាងខាងជើង ទុន ស៊ុន ទទួលបានឯករាជ្យពី ហ្វូណន ហើយបានក្លាយជា ឡាង-ចៀ ឬ ឡាង-យ៉ា-សៀ នៅចុងសតវត្សទី៥នៃគ.ស ភាគខាងត្បូងរបស់វាបានចូលរួមជាមួយផានផានក្នុងសតវត្សទី៦  ចំណែក​ទឹកដី​ខាង​ជើង​បាន​ក្លាយ​ជា ​ទ្វារវតី ។  

វាត្រូវបានគេប៉ាន់ស្មានថាមានទំនាក់ទំនងជាមួយ ព្រះរាជាណាចក្រប៉ាតានី ដែលបានកាន់កាប់តំបន់ដូចគ្នាជាច្រើនសតវត្សក្រោយមក និងមានភាពខុសគ្នាខ្លះនៅក្នុងវប្បធម៌ និងភាសាទៅកាន់តំបន់ម៉ាឡេផ្សេងទៀតនៅក្បែរនោះ។
ផានផាន: ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រវត្តិសាស្ត្រ 
មានគេដឹងតិចតួចអំពីនគរនេះ។

ផានផាន បានបញ្ជូនបេសកកម្មដំបូងរបស់ខ្លួនទៅកាន់ រាជវង្ស លីវ សុង របស់ចិននៅចន្លោះឆ្នាំ 424 នៃគ.ស 453  ពីទីនេះ កៅណ្ឌិន្យទី២ ត្រូវ​បាន​គេ​និយាយ​ថា​បាន​ព្យាយាម​បញ្ចូល ​សាសនា​ហិណ្ឌូ ​ឡើង​វិញ​ទៅ​កាន់ ​ព្រះរាជាណាចក្រ​ហ្វូណន ​នៅ​ផ្នែក​ម្ខាង​ទៀត​នៃ ​ឈូង​សមុទ្រ​សៀម ​។ 

ផានផានបាន​ផ្ញើ​សួយសារអាករ​ដល់ ​រាជវង្ស លាង និង ​រាជវង្ស ឈិន នៃ​ប្រទេស​ចិន។ នៅឆ្នាំ 529, 533, 534, 535 និង 571 Annals of Liang dynasty. Annals of Chen dynasty នៅឆ្នាំ 616 និង 637 ផានផាន បានផ្ញើសួយសារអាករដល់ រាជវង្សថាង។ Annal of Tang dynasty. Foreign countries at the South.

នគរនេះត្រូវបានសញ្ជ័យដោយ ស្រីវិជ័យ ក្រោមការដឹកនាំរបស់ ធម៌សេតុ មុនឆ្នាំ 775 ។ 

ទោះបីជាកម្រក៏ដោយ ការរកឃើញខាងបុរាណវត្ថុបង្ហាញពីភស្តុតាងនៃការរីកដុះដាលសេដ្ឋកិច្ចដ៏រស់រវើកនៅក្នុងតំបន់ តាមរយៈពាណិជ្ជកម្មតាមសមុទ្រអន្តរជាតិ។
ផានផាន: សូម​មើល​ផង​ដែរ

សូម​មើល​ផង​ដែរ 

 នគរស៊ីធម្មរាជ
 ជ្រលងភ្នំប៊ូចាង
 ប្រវត្តិសាស្រ្តនៃ Kedah
ផាន់-ថៃ

រូបភាពតូច| ផែនទីប្រវត្តិសាស្រ្តនៃព្រំដែនរបស់ប្រទេសថៃ ឆ្នាំ 1940 ដែលបង្ហាញពីទឹកដីដែលបានបាត់បង់។ កំណែនៃផែនទីត្រូវបានចែកចាយយ៉ាងទូលំទូលាយ ដើម្បីជំរុញមនោគមវិជ្ជា ផាន់-ថៃ។
ផាន់-ថៃ (ហៅម្យ៉ាងទៀតថា ផាន់ -តៃ ចលនា ផាន់-ថៃ ។ល។) វាជាទម្រង់នៃ លទ្ធិបដិវត្តន៍និយម ដោយមានគោលបំណងបង្រួបបង្រួមនយោបាយរបស់ ប្រជាជនថៃ ទាំងអស់នៅក្នុងប្រទេសថៃ ភូមា, ម៉ាឡាយ៉ា, កម្ពុជា និង ឡាវ ទៅជារដ្ឋថៃដ៏អស្ចារ្យ ដែលជួនកាលគេហៅថា អាណាចក្រថៃដ៏អស្ចារ្យ ( ,មហាអាណាចក្រថៃ)

មុនពេល បដិវត្តន៍ឆ្នាំ 1932 ដែលជំនួសរបបរាជានិយមផ្តាច់មុខដោយរដ្ឋធម្មនុញ្ញ រដ្ឋាភិបាលថៃបានបន្តទំនាក់ទំនងល្អជាមួយមហាអំណាចចក្រពត្តិ គឺ អង់គ្លេស និង បារាំង ដែលគ្រប់គ្រងប្រទេសជិតខាងគឺភូមា, ម៉ាឡាយ៉ា, កម្ពុជា និងឡាវ។ មនោសញ្ចេតនាប្រឆាំងអាណានិគម ត្រូវបានបាក់ទឹកចិត្តយ៉ាងសកម្ម។ រដ្ឋាភិបាល​យោធា​ដែល​ឡើង​កាន់​អំណាច​នៅ​ឆ្នាំ​១៩៣៨ ក្រោមរបប ​​ ភិប៊ុន​សុង​ខ្រាម ក៏​បាន​ស្វែងរក​យ៉ាង​សកម្ម​ដើម្បី​ស្ដារ ​ទឹកដី​ដែល​«បាត់បង់» ។ វា​ក៏​បាន​លើក​តម្កើង​សាសនា​ថៃ​យ៉ាង​ចាស់ដៃ​ដែរ។  ស្ថាបត្យករ​បញ្ញវន្ត​នៃ ​ជាតិ​និយម​ថៃ ​ថ្មី​គឺ Wichit Wathakan ។ ប្រទេសនេះបានប្តូរឈ្មោះជាផ្លូវការពីសៀមមកប្រទេសថៃ។ ពាក្យ​ថៃ​ត្រូវ​បាន​គេ​បក​ប្រែ​តាម​បែប​អសុរកាយ។ វាមិនត្រឹមតែសំដៅលើអ្នកនិយាយ ភាសាថៃកណ្តាល (សៀម) ឬសូម្បីតែ ភាសាតៃ ជាទូទៅប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែសំដៅទៅលើអ្នកទាំងឡាយណាដែលធ្លាប់ស្ថិតនៅក្រោម អាណាចក្រអយុធ្យា និង រតនៈកូស៊ីន ។ Paul Kratoska and Ben Batson, "Nationalism and Modernist Reform", in Nicholas Tarling (ed.), The Cambridge History of Southeast Asia, Volume 2, Part 1: From c. 1800 to the 1930s (Cambridge University Press, 1999), p. 305.

ក្នុងកំឡុង សង្គ្រាមលោកលើកទី២ ប្រទេសថៃអាចទាញយកប្រយោជន៍ពី ការចាញ់បារាំង នៅអឺរ៉ុប ដើម្បីដណ្តើមយកទឹកដីកម្ពុជា និងឡាវក្នុង សង្រ្គាមដ៏ខ្លីមួយ ។ បន្ទាប់ពី ការលុកលុយរបស់ជប៉ុនលើប្រទេសថៃ (ខែធ្នូ ឆ្នាំ 1941) ប្រទេសថៃបានបង្កើតបុព្វហេតុរួមគ្នាជាមួយជប៉ុន និង កាន់កាប់ផ្នែកខ្លះនៃភូមា និង ម៉ាឡាយ៉ា ។ ការគ្រប់គ្រងរបស់ប្រទេសថៃ ជាទូទៅមិនត្រូវបានស្វាគមន៍ដោយប្រជាជនប្រធានបទនោះទេ។ នៅប្រទេសឡាវ ជាពិសេស អាជ្ញាធរបារាំងបានផ្សព្វផ្សាយវោហាសាស្ត្រ និងកំណែទម្រង់នៃ "ការកែលម្អ" វប្បធម៌ ឡាវ ក្រោមការដឹកនាំរបស់ អគ្គទេសាភិបាលឥណ្ឌូចិន Jean Decoux ប៉ុន្តែនេះត្រូវបានគេប្រើជាចម្បងដើម្បីបង្អាក់ការអំពាវនាវរបស់ ផាន់-ថៃ និងពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការឡាវនៅក្នុងប្រព័ន្ធអាណានិគមបារាំងជាជាង។ អភិវឌ្ឍអារម្មណ៍នៃជាតិនិយមផ្តាច់ខ្លួនរបស់ឡាវ។    យ៉ាង​ណា​ក៏​ដោយ ការ​ប្រឆាំង​មិន​ចុះ​សម្រុង​គ្នា​ពិត​ជា​បាន​លេច​ឡើង​ក្នុង​ចំណោម​អ្នក​ជាតិ​និយម​ឡាវ ដែល​មាន​គោល​បំណង​នាំ​យក​ភាគ​ខាង​ជើង​ប្រទេស​ថៃ​ជា​ច្រើន​មក​ក្រោម​ការ​គ្រប់​គ្រង​របស់​ឡាវ។ មុខវិជ្ជាថ្មីមួយចំនួនរបស់ប្រទេសថៃត្រូវបានគេកំណត់ថាជា "ភាសាថៃ" ក្នុងន័យណាមួយ។ សង្រ្គាមបានបញ្ចប់ដោយការបរាជ័យរបស់ប្រទេសថៃ និងការផ្តួលរំលំរដ្ឋាភិបាលយោធា។ ប្រទេស​ថៃ​បាន​ត្រឡប់​ទៅ​ព្រំដែន​មុន​សង្គ្រាម​របស់​ខ្លួន​វិញ​ដូច​ដែល​បាន​កែសម្រួល​ចុង​ក្រោយ​ក្នុង ​សន្ធិសញ្ញា​អង់គ្លេស​-​សៀម​ឆ្នាំ​១៩០៩ ។ Paul Kratoska and Ben Batson, "Nationalism and Modernist Reform", in Nicholas Tarling (ed.), The Cambridge History of Southeast Asia, Volume 2, Part 1: From c. 1800 to the 1930s (Cambridge University Press, 1999), p. 305.
ផាន់ ប៉េង

ផាន់ ប៉េង (ជាអក្សរឡាតាំង៖ Phan Peng) គឺជាសិល្បការនី-តារាសម្ដែងភាពយន្តសញ្ជាតិកម្ពុជា ។ គាត់បានចូលរួមសម្ដែងនៅក្នុងខ្សែភាពយន្ត ដឹកនាំដោយលោក ប៉ាន់ រិទ្ធី ចំនួន៣រឿង រួមមាន៖ អ្នកស្រែ, រាត្រីមួយក្រោយសង្គ្រាម និងមហោស្រពដែលឆេះ។

នៅក្នុងខ្សែភាពយន្ត អ្នកស្រែ គាត់សម្ដែងជា អ៊ំ ដែលជាប្រពន្ធកសិករម្នាក់និងជាម្ដាយកូនស្រី៧នាក់ ដែលខំធ្វើការនៅរដូវធ្វើស្រែមួយ។ 

នៅឆ្នាំ២០០៥ ក្នុងខ្សែភាពយន្តមហោស្រពដែលឆេះ គាត់សម្ដែងជាតួអង្គខ្លួនឯង ជាសិល្បករនីដែលរងទុក្ខវេទនាផ្លូវចិត្តដែលនៅរួចរានមានជីវិត។
ផាន់ ប៉េង: ភាពយន្តដែលបានសម្ដែង

ភាពយន្តដែលបានសម្ដែង
ខាងក្រោមនេះជាខ្សែភាពយន្ដដែលគាត់បានចូលរួមសម្ដែង។
កាលបរិច្ឆេទចំណងជើងជាភាសាអង់គ្លេសចំណងជើងជាភាសាខ្មែរឆ្នាំ១៩៩៤Rice Peopleអ្នកស្រែឆ្នាំ១៩៩៥Femme de passionsឆ្នាំ១៩៩៨One Evening After the Warរាត្រីមួយក្រោយសង្គ្រាមឆ្នាំ១៩៩៩One Step on a Mine, It's All Over ឆ្នាំ២០០២Newsmanឆ្នាំ២០០៥The Burnt Theatreមហាស្រពដែលឆេះ
ផាន់ ប៉េង: តំណភ្ជាប់ខាងក្រៅ

តំណភ្ជាប់ខាងក្រៅ
 

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:តារាសម្តែងខ្មែរ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:តារាភាពយន្តខ្មែរ
ផាន់ វ៉ាន់ខៃ

ផាន់ វ៉ាន់ខៃ (ថ្ងៃទី២៥  ខែធ្នូ ឆ្នាំ១៩៣៤-ថ្ងៃទី១៧ ខែមីនា ឆ្នាំ២០១៨) គឺជាអ្នកនយោបាយវៀតណាម ដែលបានបម្រើការជានាយករដ្ឋមន្ត្រីទីប្រាំរបស់វៀតណាម ចាប់ពីថ្ងៃទី២៥ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ១៩៩៧  រហូតដល់ការលាលែងពីតំណែងនៅថ្ងៃទី ២៧ ខែមិថុនា ឆ្នាំ ២០០៦។ លោក​ត្រូវ​បាន​គេ​ចាត់​ទុក​ថា​ជា​អ្នក​ដឹក​នាំ​ដែល​មាន​គំនិត​ច្នៃ​ប្រឌិត និង​មាន​គំនិត​ច្នៃប្រឌិត។ 

លោកកើតនៅទីជនបទនៃស្រុកគូជី ទីក្រុងហូជីមិញ ក្នុងគ្រួសារដែលមានប្រពៃណីស្នេហាជាតិ និងប្រយុទ្ធជាមួយបរទេសឈ្លានពាន។  លោកមាន​ចិត្ត​ស្នេហា​ជាតិ​តាំង​ពី​តូច​មក​ម្ល៉េះ ហើយ​បាន​ឆ្លង​កាត់​សង្គ្រាម​ពីរ​លើក​ប្រឆាំង​នឹង​បារាំង និង​សហរដ្ឋ​អាមេរិក។  លោកបានឡើងកាន់តំណែងជានាយករដ្ឋមន្ត្រីនៅថ្ងៃទី ២៥ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ ១៩៩៧។ តាមមាគ៌ារបស់លោក វ៉ូ វ៉ាន់គៀត ដែលជាអ្នកកាន់តំណែងមុនរបស់លោក។ដែលជាអ្នកកាន់តំណែងមុនរបស់ លោកបានលើកកម្ពស់ការធ្វើសមាហរណកម្មអន្តរជាតិយ៉ាងទូលំទូលាយ និងបានដឹកនាំប្រទេសវៀតណាមឱ្យយកឈ្នះលើវិបត១៩៩៧ិរញញវត្ថុអាស៊ីឆ្នាំ 1997 ។  គាត់គឺជាអ្នកដឹកនាំបច្ចេកវិទ្យាដែលមានជំនាញច្រើនជាងក្នុងការគ្រប់គ្រងសេដ្ឋកិច្ច ហើយមានចិត្តបើកចំហជាងអ្នកកាន់តំណែងមុនរបស់គាត់ ហើយគាំទ្រការចូលជាសមាជិក WTO របស់វៀតណាម។  ដោយ​សារ​បរាជ័យ​ក្នុង​ការ​ដោះស្រាយ​ស្ថានការណ៍​ពុករលួយ​នោះ នៅ​ថ្ងៃ​ទី ២៧ ខែ​មិថុនា ឆ្នាំ ២០០៦ លោករួម​ជាមួយ​ប្រធាន​រដ្ឋ លោក ត្រាន់ ឌឹកលឿង និង​ប្រធាន​រដ្ឋសភា ង្វៀន វ៉ាន់ អាន បាន​ស្ម័គ្រ​ចិត្ត​ដាក់​លិខិត​លាលែង​ពី​តំណែង​មុន​ពេល​បញ្ចប់​អាណត្តិ។
ផាន់មុនចំ

រូបភាពតូច|ផាន់មុនចំ
ផាន់មុនចំ ឬ ផាន់មុនចម (, Panmunjeom) ឥឡូវមានទីតាំងនៅកែសង ខេត្តហ្វាងហែខាងជើង ប្រទេសកូរ៉េខាងជើង ជាភូមិមួយគ្រាន់តែខាងជើងដឺការពិតព្រំដែនរវាងកូរ៉េខាងជើងនិងកូរ៉េខាងត្បូង ដែលជាកន្លែងដែលឆ្នាំ 1953 កិច្ចព្រមព្រៀងបទឈប់បាញ់កូរ៉េ ដែលបានផ្អាកសង្គ្រាមកូរ៉េត្រូវបានចុះហត្ថលេខា អគារដែលជាកន្លែងដែលបទឈប់បាញ់ត្រូវបានចុះហត្ថលេខានៅតែឈរ
ផាន់រាំង-ថាប់ចាម

ផាន់រាំង-ថាប់ចាម ឬ  ប៉ាន់ឌូរ៉ាន់ហ្គា គឺជាទីក្រុងមួយក្នុងប្រទេសវៀតណាម និងជារដ្ឋធានីនៃខេត្ត ខេត្តនិញថ្វឹន ។ សហគមន៍មានប្រជាជនចំនួន ១៦៧,៣៩៤ (២០១៩) ដែលក្នុងនោះ ៩៥,០០០ (២០១៩) រស់នៅក្នុងទីក្រុងសំខាន់។
ផាន់រាំង-ថាប់ចាម: ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រវត្តិសាស្ត្រ 

កន្លែងនេះធ្លាប់ជារាជធានី  ប៉ាន់ឌូរ៉ាន់ហ្គា (Panduranga) នៃនគរបុរាណ។

នាយកសាលា  ប៉ាន់ឌូរ៉ាន់ហ្គា ត្រូវបានបញ្ចូលដោយជនជាតិវៀតណាមនៅឆ្នាំ ១៨៣២ ដែលជាការដួលរលំនៃព្រះរាជាណាចក្រចាម្ប៉ាចុងក្រោយ។

ទីក្រុង ផាន់រាំង ត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងឆ្នាំ ១៩១៧ ក្នុងរជ្ជកាល តាមបញ្ជារបស់អធិរាជ ខៃ ឌិញ (Khải Định) ហើយនៅតែជារាជធានីខេត្ត ខេត្តនិញថ្វឹន រហូតដល់ឆ្នាំ ១៩៧៦ នៅពេលដែលខេត្តនេះបានបញ្ចូលគ្នាជាមួយខេត្ត ខេត្តប៊ិញថ្វឹន ដើម្បីបង្កើតជាខេត្ត Thuan Hai ។

ទីក្រុងទាំងពីរត្រូវបានបញ្ចូលគ្នាម្តងទៀតក្នុងឆ្នាំ ១៩៩២ ដើម្បីក្លាយជាទីក្រុង ផាន់រាំង-ថាប់ចាម  ដែលជារាជធានីនៃខេត្ត ខេត្តនិញថ្វឹន ទទួលបានឋានៈជាទីក្រុងនៅឆ្នាំ ២០០៧។
ផាន់រាំង-ថាប់ចាម: ភូមិសាស្ត្រ

ភូមិសាស្ត្រ 
ទីក្រុង ផាន់រាំង-ថាប់ចាម ស្ថិតនៅកណ្តាលខេត្ត ខេត្តនិញថ្វឹន ចម្ងាយ ១,៣៨០ គីឡូម៉ែត្រភាគខាងជើងទីក្រុងហាណូយ ៣៣០ គីឡូម៉ែត្រភាគអាគ្នេយ៍នៃទីក្រុងហូជីមិញ (ទីក្រុងព្រៃនគរ) ៩៥ គីឡូម៉ែត្រភាគខាងត្បូងទីក្រុង ញ៉ាត្រាង

 អាកាសធាតុ 
ផាន់រាំង មានអាកាសធាតុត្រូពិច savanna (Aw)។ សីតុណ្ហភាពប្រចាំឆ្នាំជាមធ្យមមានចាប់ពី ២៧-២៨ អង្សាសេ ទឹកភ្លៀងជាមធ្យមមានចាប់ពី ៧០០-៨០០ មម និងសំណើមប្រហែល ៧០-៧៥% ។

អាកាសធាតុទីក្រុងត្រូវបានបែងចែកជាពីររដូវផ្សេងគ្នាគឺរដូវប្រាំងពីខែធ្នូដល់ខែសីហានៃឆ្នាំបន្ទាប់ និងរដូវវស្សាចាប់ពីខែកញ្ញាដល់ខែវិច្ឆិកា។ ថ្វីបើជាកម្មសិទ្ធិរបស់តំបន់មូសុងត្រូពិចក៏ដោយ ផាន់រ៉ាង គឺជាទីក្រុងមួយក្នុងចំណោមទីក្រុងដែលមានភ្លៀងធ្លាក់តិចបំផុតនៅក្នុងប្រទេស វាមានត្រឹមតែប្រហែល ១/៣ នៃមធ្យមភាគទូទាំងប្រទេសប៉ុណ្ណោះ។
ផាន់រាំង-ថាប់ចាម: អាកាសធាតុ

អាកាសធាតុ 
ផាន់រាំង មានអាកាសធាតុត្រូពិច savanna (Aw)។ សីតុណ្ហភាពប្រចាំឆ្នាំជាមធ្យមមានចាប់ពី ២៧-២៨ អង្សាសេ ទឹកភ្លៀងជាមធ្យមមានចាប់ពី ៧០០-៨០០ មម និងសំណើមប្រហែល ៧០-៧៥% ។

អាកាសធាតុទីក្រុងត្រូវបានបែងចែកជាពីររដូវផ្សេងគ្នាគឺរដូវប្រាំងពីខែធ្នូដល់ខែសីហានៃឆ្នាំបន្ទាប់ និងរដូវវស្សាចាប់ពីខែកញ្ញាដល់ខែវិច្ឆិកា។ ថ្វីបើជាកម្មសិទ្ធិរបស់តំបន់មូសុងត្រូពិចក៏ដោយ ផាន់រ៉ាង គឺជាទីក្រុងមួយក្នុងចំណោមទីក្រុងដែលមានភ្លៀងធ្លាក់តិចបំផុតនៅក្នុងប្រទេស វាមានត្រឹមតែប្រហែល ១/៣ នៃមធ្យមភាគទូទាំងប្រទេសប៉ុណ្ណោះ។
ផាន់រាំង-ថាប់ចាម: វប្បធម៌

វប្បធម៌ 

 ចាម 
ស្រុកថាប់ចាម និងស្រុកផាន់រាំង បានក្លាយជាមជ្ឈមណ្ឌលថែរក្សាវប្បធម៌ចាម។ ភាគច្រើននៃស្រុកត្រូវបានកាន់កាប់ដោយជនជាតិចាម ជាកន្លែងដែលពួកគេមានវាលស្រែ ចម្ការទំពាំងបាយជូរ និងផ្លែប៉ែស ហ្វូងពពែ និងគោព្រាហ្មណ៍។ ប្រាង្គរបស់ពួកគេ ('ថាប') គឺជាវត្ថុអនុស្សាវរីយ៍ដ៏ស្រស់បំព្រងដល់ស្តេច និងព្រះមហាក្សត្រិយានីរបស់ពួកគេ។

បច្ចុប្បន្ន ប៉មត្រូវបានប្រើប្រាស់សម្រាប់ពិធីបុណ្យចាមចម្រុះពណ៌ ជាពិសេស "ពិធីបុណ្យកឋិនទាន" ក្នុងខែតុលា (ថ្ងៃទី ១៥ ខែតុលា ឆ្នាំ ២០១២) នៅពេលដែលពួកគេនៅតែបូជាគោឈ្មោល និងអាហារផ្សេងៗទៀត។ ពិធីផ្សេងទៀតសម្រាប់រ៉ាម៉ាដាន ពិធីបុណ្យទឹកភ្លៀង (តាមតម្រូវការ) ពិធីមង្គលការ និងការប្រារព្ធពិធីផ្សេងៗទៀតក៏ត្រូវបានប្រារព្ធឡើងផងដែរ។
ផាន់រាំង-ថាប់ចាម: ចាម

ចាម 
ស្រុកថាប់ចាម និងស្រុកផាន់រាំង បានក្លាយជាមជ្ឈមណ្ឌលថែរក្សាវប្បធម៌ចាម។ ភាគច្រើននៃស្រុកត្រូវបានកាន់កាប់ដោយជនជាតិចាម ជាកន្លែងដែលពួកគេមានវាលស្រែ ចម្ការទំពាំងបាយជូរ និងផ្លែប៉ែស ហ្វូងពពែ និងគោព្រាហ្មណ៍។ ប្រាង្គរបស់ពួកគេ ('ថាប') គឺជាវត្ថុអនុស្សាវរីយ៍ដ៏ស្រស់បំព្រងដល់ស្តេច និងព្រះមហាក្សត្រិយានីរបស់ពួកគេ។

បច្ចុប្បន្ន ប៉មត្រូវបានប្រើប្រាស់សម្រាប់ពិធីបុណ្យចាមចម្រុះពណ៌ ជាពិសេស "ពិធីបុណ្យកឋិនទាន" ក្នុងខែតុលា (ថ្ងៃទី ១៥ ខែតុលា ឆ្នាំ ២០១២) នៅពេលដែលពួកគេនៅតែបូជាគោឈ្មោល និងអាហារផ្សេងៗទៀត។ ពិធីផ្សេងទៀតសម្រាប់រ៉ាម៉ាដាន ពិធីបុណ្យទឹកភ្លៀង (តាមតម្រូវការ) ពិធីមង្គលការ និងការប្រារព្ធពិធីផ្សេងៗទៀតក៏ត្រូវបានប្រារព្ធឡើងផងដែរ។
ផាន់រាំង-ថាប់ចាម: ការដឹកជញ្ជូន

ការដឹកជញ្ជូន 
ផាន់រាំង-ថាប់ចាម ស្ថិតនៅចំណុចប្រសព្វនៃផ្លូវជាតិលេខ 1A និង ២៧; អតីតភ្ជាប់ទីប្រជុំជនទៅហាណូយឆ្ពោះទៅភាគខាងជើង និងទីក្រុងហូជីមិញទៅភាគនិរតី ខណៈពេលដែលផ្លូវក្រោយនេះឆ្លងកាត់តំបន់ខ្ពង់រាបកណ្តាលឆ្ពោះទៅ Buon Ma Thuot ។
ផាន់រាំង-ថាប់ចាម: ទេសចរណ៍

ទេសចរណ៍ 

 ប្រាសាទពោក្លោងយ៉ារ៉ា 
រូបភាពតូច|ប្រាសាទពោក្លោងយ៉ារ៉ា 
តាមស្ថាបត្យកម្ម ប៉មត្រូវបានសាងសង់យ៉ាងប្រណិតដោយឥដ្ឋក្រហមតូចៗ សំណង់ថ្មស្ងួតស្ទើរតែជាមួយនឹងខ្សែបាយអល្អ។ ប៉ម​ត្រូវ​បាន​គេ​គ្រប​ពី​លើ​ដោយ​កំបោរ​ដូច​ជា​អណ្ដាត​ភ្លើង ក្លោង​ទ្វារ​ត្រូវ​បាន​ហ៊ុម​ព័ទ្ធ​ដោយ​ឥដ្ឋ​ពិសេស​ដែល​មាន​អណ្តាត​ដូច​ជា​ផ្នែក​បន្ថែម​នៅ​ចុង​ចុង​ដើម្បី​តំណាង​ឲ្យ​អណ្តាត​ភ្លើង។ វា​គឺ​ជា​ការងារ​ឥដ្ឋ​ដ៏​ស្មុគស្មាញ​ដែល​ទាមទារ​វិស្វកម្ម​ទំនើប​ដើម្បី​ដោះស្រាយ​ការ​ហៀរ​។
រូបភាពតូច|ប្រាសាទពោក្លោងយ៉ារ៉ា ពេលថ្ងៃលិច
ភ្ជាប់ជាមួយស្មុគ្រស្មាញ ពោ ក្លោងយ៉ារ៉ា មានមជ្ឈមណ្ឌលវប្បធម៍មួយ ដែលត្រូវបានសាងសង់ឡើងដោយបេតុង ឥដ្ឋ បាយអ និងផ្ទាំងគំនូរ ប៉ុន្តែយ៉ាងហោចណាស់ជាមួយនឹងខ្សែបន្ទាត់នៃស្ថាបត្យកម្មចាមមួយចំនួន និងជាកន្លែងតាំងបង្ហាញនូវវប្បធម៌ និងសិប្បកម្ម និងល្អឥតខ្ចោះ។ រូបថត និងគំនូរដោយវិចិត្រករជនជាតិចាម។
ផាន់រាំង-ថាប់ចាម: ប្រាសាទពោក្លោងយ៉ារ៉ា

ប្រាសាទពោក្លោងយ៉ារ៉ា 
រូបភាពតូច|ប្រាសាទពោក្លោងយ៉ារ៉ា 
តាមស្ថាបត្យកម្ម ប៉មត្រូវបានសាងសង់យ៉ាងប្រណិតដោយឥដ្ឋក្រហមតូចៗ សំណង់ថ្មស្ងួតស្ទើរតែជាមួយនឹងខ្សែបាយអល្អ។ ប៉ម​ត្រូវ​បាន​គេ​គ្រប​ពី​លើ​ដោយ​កំបោរ​ដូច​ជា​អណ្ដាត​ភ្លើង ក្លោង​ទ្វារ​ត្រូវ​បាន​ហ៊ុម​ព័ទ្ធ​ដោយ​ឥដ្ឋ​ពិសេស​ដែល​មាន​អណ្តាត​ដូច​ជា​ផ្នែក​បន្ថែម​នៅ​ចុង​ចុង​ដើម្បី​តំណាង​ឲ្យ​អណ្តាត​ភ្លើង។ វា​គឺ​ជា​ការងារ​ឥដ្ឋ​ដ៏​ស្មុគស្មាញ​ដែល​ទាមទារ​វិស្វកម្ម​ទំនើប​ដើម្បី​ដោះស្រាយ​ការ​ហៀរ​។
រូបភាពតូច|ប្រាសាទពោក្លោងយ៉ារ៉ា ពេលថ្ងៃលិច
ភ្ជាប់ជាមួយស្មុគ្រស្មាញ ពោ ក្លោងយ៉ារ៉ា មានមជ្ឈមណ្ឌលវប្បធម៍មួយ ដែលត្រូវបានសាងសង់ឡើងដោយបេតុង ឥដ្ឋ បាយអ និងផ្ទាំងគំនូរ ប៉ុន្តែយ៉ាងហោចណាស់ជាមួយនឹងខ្សែបន្ទាត់នៃស្ថាបត្យកម្មចាមមួយចំនួន និងជាកន្លែងតាំងបង្ហាញនូវវប្បធម៌ និងសិប្បកម្ម និងល្អឥតខ្ចោះ។ រូបថត និងគំនូរដោយវិចិត្រករជនជាតិចាម។
ផាប្លូ អេស្កូបារ

ផាប្លូ អេមីលីយ៉ូអេស្កូបារកាវីរីយ៉ា (កើតថ្ងៃទី១  ខែធ្នូ ឆ្នាំំំំ១៩៤៩ – ថ្ងៃទី ២ ខែធ្នូ ឆ្នាំ១៩៩៣) គឺជា ម្ចាស់គ្រឿងញៀនកូឡុំប៊ី និងអ្នកភេរវករគ្រឿងញៀន ដែលជាស្ថាបនិក និងជាមេដឹកនាំតែមួយគត់នៃក្រុម មេឌេលយីណ ខារថេល ។ ត្រូវបានគេដាក់ឈ្មោះថា "ស្តេចនៃកូកាអ៊ីន" អេស្កូបារ គឺជាឧក្រិដ្ឋជនដែលមានជាងគេបំផុតក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ ដោយបានប្រមូលទ្រព្យសម្បត្តិសរុបចំនួន ៣០ ដុល្លារអាមេរិក។ ពាន់លាននៅពេលនៃការស្លាប់របស់គាត់ស្មើនឹង ៧០ ពាន់លានដុល្លារនៅឆ្នាំ២០២២  ខណៈពេលដែលក្រុមជួញដូរគ្រឿងញៀន របស់គាត់បានផ្តាច់មុខពាណិជ្ជកម្ម កូកាអ៊ីន ចូលទៅក្នុងសហរដ្ឋអាមេរិក ក្នុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៨០ និងដើមទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៩០ ។
ផាយថុន

ផាយថុន (  ) ជា​ភាសា​សរសេរ​កម្មវិធី​កូដ​បើក​ចំហ (open source programming language) ដែល​ត្រូវ​បាន​បង្កើត​ឡើង​ឲ្យ​មាន​ភាព​ល្អ និង​ងាយ​ស្រួល​ក្នុង​ការ​អាន ។ វា​ត្រូវ​បាន​បង្កើត​ឡើង​ដោយ​អ្នក​សរសេរ​កម្មវិធី​ម្នាក់សញ្ជាតិហូឡង់ដែល​មាន​ឈ្មោះថា ហ្គីដូ វ៉ាន រ៉ូសសឹម (Guido van Rossum) ក្នុង​ឆ្នាំ ១៩៩១ ។ ភាសា​នេះ​ត្រូវ​បាន​ដាក់​ឈ្មោះ​តាម​កម្មវិធី​ទូរទស្សន៍ Monty Python's Flying Circus ( មនធីផាយថុនស៍ហ្វឡាយអ៊ីងសឺកខឹស៍ ) រួម​ទាំង​ឧទាហរណ៍ និង​មេរៀន​ដែល​មាន​ភាព​កំប្លែងពី​កម្មវិធី​នេះ ។

ផាយថុន គឺ​ជា​ប្រភេទភាសា​បកស្រាយ​ ។ ភាសា​បកស្រាយ (interpreted language) អនុញ្ញាត​ឲ្យ​អ្នក​សរសេរ​កម្មវិធី​ផ្ដល់​កូដ​ទៅ​កុំព្យូទ័រ ហើយ​កុំព្យូទ័រ​រត់​កូដ​នោះបាន​ភ្លាមៗ ។ នេះ​មាន​ន័យ​ថា ប្រសិន​បើ​អ្នក​សរសេរ​កម្មវិធី​ត្រូវ​ផ្លាស់​ប្តូ​រ​កូដ ពួក​គេ​អាច​មើល​ឃើញ​ការ​ផ្លាស់​ប្តូ​រ​ណា​មួយ​បាន​យ៉ាង​ឆាប់​រហ័ស ។ នេះ​ធ្វើ​ឲ្យផាយថុនក្លាយ​ជា​ភាសា​សរសេរ​កម្មវិធី​មួយ​ដ៏​ល្អ​សម្រាប់​អ្នក​ចាប់ផ្តើម​ដំបូង និង​សម្រាប់​បង្កើតកម្មវិធី​មួយ​យ៉ាង​លឿន ព្រោះ​អ្នក​មិន​ចាំបាច់ផ្សំផ្គុំ (compile) ដើម្បី​ឲ្យ​វា​ដើរ​ឡើយ ហើយ​ការ​ផ្សំផ្គុំ​នោះ​ទៀត​សោត ក៏​ត្រូវ​ការ​ពេល​វេលា​ច្រើន ។

ផាយថុនក៏​ជា​ភាសា​សរសេរ​កម្មវិធី​កម្រិត​ខ្ពស់​ដែរ ។ ភាសា​កម្រិត​ខ្ពស់​មាន​លក្ខណៈ​ពិសេស​ដែល​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​អ្នក​សរសេរ​កម្មវិធី​ប្រាប់​ទៅ​កុំព្យូទ័រ​នូវ​អ្វី​ដែល​ត្រូវ​ធ្វើ ដោយ​មិន​បាច់​ខ្វល់​ច្រើនទៅលើផ្នែករឹង​ដូច​ភាសា​កម្រិត​ទាប​ឡើយ ។ នេះ​ធ្វើ​ឱ្យ​ការ​សរសេរ​កម្មវិធី​កាន់-
ផាយថុន: វាក្យ​សម្ព័ន្ធ

វាក្យ​សម្ព័ន្ធ 
ចំពោះផាយថុន វាមាន​ភាព​ងាយ​ស្រួល​ណាស់​សម្រាប់យើងក្នុង​ការ​អាន​វាក្យ​សម្ពន្ធ (syntax)https://www.simform.com/blog/nodejs-vs-python/#LearningCurve ។ វាក្យសម្ពន្ធ​ខ្លះ​ត្រូវ​បាន​យក​ចេញ​ពីភាសាស៊ី ព្រោះផាយថុនត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយប្រើ​ភាសាស៊ី ។ ការ​ផ្លាស់​ប្តូ​រ​ដ៏​ធំ​មួយ​ជាមួយ​នឹងផាយថុនគឺ ​ការ​ប្រើ​ចន្លោះទំនេរ (whitespace) ដើម្បី​កំណត់​ព្រំដែន​កូដ ៖ ដំណក​ឃ្លា ឬ ការ​ខិត​ចូល (tab) ត្រូវ​បាន​ប្រើ ដើម្បី​រៀបចំ​កូដ​តាម​ចំនួន​ដំណក​ឃ្លា ឬ​ការ​ខិត​ចូល។ នេះ​មាន​ន័យ​ថា នៅ​ចុង​បន្ទាត់​នីមួយៗ​មិន​មាន​សញ្ញា​ចុច​ក្បៀស (;) ហើយ​ដង្កៀប ({}) ក៏​មិន​ត្រូវ​បាន​ប្រើដើម្បី​ចង​កូដ​ជា​ក្រុម​ដែរ ។ ការ​ផ្សំ​បញ្ចូល​នេះ​បាន​ធ្វើ​ឲ្យ ផាយថុនក្លាយ​ជា​ភាសា​ដែល​ងាយ​ស្រួល​អាន ។
ផាយថុន: ការប្រើប្រាស់

ការប្រើប្រាស់ 
ផាយថុនត្រូវ​បាន​ប្រើ​ដោយ​មនុស្ស​រាប់​ពាន់​នាក់​មក​ពី​គ្រប់​ទីកន្លែង ។ ពេល​ខ្លះ គេ​ប្រើ​ត្រឹម​តែ​កូដផាយថុនដើម្បី​សរសេរ​កម្មវិធី​ប៉ុណ្ណោះ ប៉ុន្តែ​ស្ទើរ​តែ​គ្រប់​ពេល​វេលា វា​ត្រូវ​បាន​គេ​ប្រើ​ដើម្បី​ធ្វើ​ការងារ​សាមញ្ញៗ ខណៈ​ពេល​ដែល​ភាសា​ផ្សេង​ទៀត​មាន​ភាព​ស្មុគស្មាញ​ក្នុង​ការដោះស្រាយ​ការងារ​ទាំង​នោះ ។ បណ្ណាល័យ​ស្តង់ដារ​របស់​វា​ត្រូវ​បាន​បង្កើត​ឡើង​ជា​អនុគមន៍ ឬ មុខ​ងារ ដែល​ភ្ជាប់​មក​ពេល​ដំឡើង​កម្មវិធី​ផាយថុន ។ បណ្ណាល័យ​ស្ដ​ង់​ដា​រ​មាន​មុខងារ​ជា​ច្រើន​ ។ នៅ​លើ​អ៊ីនធឺណិតមាន​បណ្ណាល័យ​ជា​ច្រើន​ដែល​អាច​ឲ្យផាយថុនមាន​សមត្ថភាព​ធ្វើ​ការងារ​ជា​ច្រើន​ថែម​ទៀត ។ បណ្ណាល័យ​ទាំង​នោះ​ធ្វើ​ឲ្យផាយថុនក្លាយ​ជា​ភាសា​មាន​អនុភាព ព្រោះ​វា​អាច​ធ្វើ​ការងារ​ជា​ច្រើន​បាន ។

ខាង​ក្រោម​នេះ​គឺ​ជា​ផ្នែក​ខ្លះ​ដែលផាយថុនត្រូវ​បាន​គេ​យក​ទៅ​ប្រើប្រាស់ជា​ញឹកញាប់ ៖

 ការ​អភិវឌ្ឍ​គេហទំព័រ
 ការ​សរសេរ​ល្បែង​កម្សាន្ត
 ការបង្កើតផ្ទៃប្រើប្រាស់ដោយរូបភាព (GUI) របស់​កុំព្យូទ័រ
 កម្មវិធីគណនាបែប​វិទ្យា​សា​ស្រ្ត
 ការ​សរសេរ​កម្មវិធី​ប​ណ្តា​ញ​

Category:ភាសាកុំព្យូទ័រ
Category:ភាសាសរសេរកម្មវិធី
Category:កូដបើកចំហ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ព័ត៌មានវិទ្យា
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:កុំព្យូទ័រ
ផារិស៊ី

ផារិស៊ី (អង់គ្លេស: Pharisees ) ជានិកាយមួយនៅក្នុងសាសនាយូដា ដែលកាន់តាមច្បាប់ផ្សេងៗ និងទំនៀមទម្លាប់របស់ចាស់បុរាណ។ 

នៅសម័យកាលខុសៗគ្នា ផារិស៊ីជាគណបក្សនយោបាយមួយ ជាចលនាសង្គមមួយ និងជាក្រុមមនុស្សមួយក្រុមដែលមានគំនិតដូចគ្នានៅក្នុងទឹកដីដ៏វិសុទ្ធ។ 

ពួកផារិស៊ីជឿលើច្បាប់តូរ៉ាដែលគេនិយាយតៗគ្នា ជឿលើគម្ពីរព្យាការី សំណេរផ្សេងៗ និងជឿថាមានការរស់ឡើងវិញពីសេចក្ដីស្លាប់។Antiquities of the Jews, 17.42Ber. 48b; Shab. 14b; Yoma 80a; Yeb. 16a; Nazir 53a; Ḥul. 137b; et al.)

ក្រៅពីប្រវត្តិសាស្ត្រ និងអក្សរសាស្ត្រយូដា ផារិស៊ីត្រូវបានគេឃើញនៅក្នុងព្រះគម្ពីរសញ្ញាថ្មី ជាពួកអ្នកដែលប្រឆាំងនឹងយ៉ូហានអ្នកធ្វើពិធីជ្រមុជទឹក និងព្រះយេស៊ូវ។, មានឯកសារយោងមួយចំនួនទៀតដែរ នៅក្នុងព្រះគម្ពីរសញ្ញាថ្មី ដែលបញ្ជាក់ថាសាវ័កប៉ូលគឺជាផារិស៊ី។Apostle Paul as a Pharisee  See also , Ant. 18.9The Oxford History of the Biblical World, ed. by Michael D Coogan. Pub. by Oxford University Press, 1999. pg 350See
ផាំ មិញជិញ

រូបភាពតូច
ផាំ មិញជិញ (កើតនៅថ្ងៃទី១០ ខែធ្នូ ឆ្នាំ១៩៥៨) គឺជាអ្នកនយោបាយវៀតណាមដែលកាន់តំណែងជានាយករដ្ឋមន្រ្តីវៀតណាមបច្ចុប្បន្ន ។ លោកជាមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់មួយរូបក្នុងប្រទេសវៀតណាម រួមជាមួយលោកង្វៀន ហ៊្វូចុង ជាអគ្គលេខាបក្សកុម្មុយនិស្តវៀតណាម និង ង្វៀន ស៊ួកហ្វុក ដែលជាប្រធានាធិបតីវៀតណាម។ បច្ចុប្បន្នលោកជាសមាជិកការិយាល័យនយោបាយនៃបក្សកុម្មុយនិស្តវៀតណាមអាណត្តិទី១៣ ជាប្រធានគណៈកម្មាធិការការពារនយោបាយផ្ទៃក្នុងនៃបក្សកុម្មុយនិស្តមជ្ឈិមវៀតណាម សមាជិករដ្ឋសភាវៀតណាមសម័យប្រជុំ១៤ ។  គាត់គឺជាឧត្តមសេនីយនៃកងកម្លាំងសន្តិសុខសាធារណៈរបស់ប្រជាជននិងជាសមាជិកនៃការិយាល័យនយោបាយអាណត្តិទី១២ អតីតលេខាធិការដ្ឋានបក្សកុម្មុយនិស្តវៀតណាមសម័យទី១២ ប្រធានគណៈកម្មការរៀបចំនាយករងនៃគណៈកម្មការរៀបចំ។ លេខាគណៈកម្មាធិការបក្សខេត្តក្វាងនីញ ; អនុរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសន្តិសុខសាធារណៈ អគ្គនាយកនៃអគ្គនាយកដ្ឋានភស្តុភារ និងបច្ចេកវិទ្យា ក្រសួងសន្តិសុខសាធារណៈ និងអគ្គនាយករងនៃអគ្គនាយកដ្ឋានស៊ើបការណ៍។  

លោកកើតនៅថ្ងៃទី១០ ខែធ្នូ ឆ្នាំ១៩៥៨ នៅខេត្តថាញហ្វា ប្រទេសវៀតណាមខាងជើង ក្នុងគ្រួសារដែលមានបងប្អូនប្រាំបីនាក់។  ឪពុក​របស់​គាត់​ជា​កម្មាភិបាលនិង​មន្ត្រី​រាជការ​ក្នុង​មូលដ្ឋាន ហើយ​ម្ដាយ​គាត់​ជា​កសិករ។
ផុស្សរាគ

200x250px|thumb|ផុស្សរាគ. 

​​  កែវផុស្សរាគ  ឬ ផុស្សរាគ () គឺ ឈ្មោះត្បូងមានតម្លៃមួយប្រភេទ : ត្បូងផុស្សរាគ ។. ៚
ផូ ព្រឿង

ផូ ព្រឿង (កើតនៅឆ្នាំ១៩០៣–១៩៧៥) គឺជាអ្នកនយោបាយខ្មែរ បានបម្រើការងារជានាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ពីឆ្នាំ១៩៦០ ដល់១៩៦១  គាត់ជារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងហិរញ្ញវត្ថុក្នុងឆ្នាំ១៩៥៥។
ផូជ៉ុនបូ (ក្រុមតន្រ្តី)

ក្រុមតន្រ្តីអេឡិចត្រូនិកផូជ៉ុនបូ () គឺជាក្រុមវង់តន្រ្តី របស់កូរ៉េខាងជើង
ផូជ៉ុនបូ (ក្រុមតន្រ្តី): សមាជិក

សមាជិក 
ហ្យ៊ុន សុង វ៉ុល ( Hyon song-wol) សំលេង

លី ក្យ៉ុង ស៊ុក ( Ri Gyong-suk) សំលេង

គីម ក្វ៉ាំង ស៊ុក ( Kim Kwang-suk) សំលេង (1964 - 2018)

លី ប៉ុន ហ៊ី ( Ri Bun Hui) សំលេង

ចូ ហ្កឺម ហ្វា ( Joe Gum Hwa) សំលេង

ជ៉ូន ហ្យ៉េ យុង ( Jeon Hye Young) សំលេង

គីម ចុង ញ៉ូ ( Kim Jong-nyo) សំលេង

យុន ហ្យ៉េ យុង ( Yun Hye Young) សំលេង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្រុមតន្រ្តីករកូរ៉េខាងជើង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្រុមតន្ត្រី
ផេតសារាជ រតនាវង្សា

ព្រះអង្គម្ចាស់ផេតសារាជរតនាវង្សា ឬ សម្តេចចៅមហាឧបរាជភេតសារាជរតនាវង្សា ( Somdej Chao Maha Uparaja Petsaraj Ratanavongsa ) (    ) (១៩ មករា ១៨៩០ – ១៤ តុលា ១៩៥៩) គឺជា នាយករដ្ឋមន្ត្រីទី 1 នៃហ្លួងព្រះបាង នៅ អាណាព្យាបាលបារាំងនៅប្រទេសឡាវ ពីថ្ងៃទី ២១ ខែសីហា ឆ្នាំ ១៩៤១ ដល់ថ្ងៃទី ១០ ខែតុលា ឆ្នាំ ១៩៤៥  និង ជាប្រមុខរដ្ឋនៃប្រទេសឡាវចន្លោះថ្ងៃទី ១២ ខែតុលា ឆ្នាំ ១៩៤៥ ដល់ថ្ងៃទី ៤ ខែមេសា ឆ្នាំ ១៩៤៦ ។
ផេតសារាជ រតនាវង្សា: ជីវិតដំបូង

ជីវិតដំបូង 
ព្រះអង្គម្ចាស់ភេតសារ៉ាត់រតនាវង្សា ប្រសូតនៅថ្ងៃទី 19 ខែមករា ឆ្នាំ 1890 នៅ ព្រះរាជាណាចក្រហ្លួងព្រះបាង ដែលជាកូនប្រុសទីពីររបស់ ឧប៉ៈហាត ប៊ុនខុង និងភរិយាទី 2 គឺព្រះនាងថងស៊ី។ ប្អូនប្រុសរបស់គាត់ម្នាក់គឺ សុវណ្ណភូមា ។ ភរិយាទី ១១ របស់ប៊ុនគង់ គឺជាម្តាយរបស់ សុភានុវង្ស។ ហ្លួងព្រះបាងបានក្លាយជា អាណាព្យាបាលរបស់បារាំង នៅឆ្នាំ 1893 ។ គាត់បានទៅសិក្សានៅអាណានិគម វិទ្យាល័យ ឆាសសេឡុប ឡាបាត់ នៅ ទីក្រុងសៃហ្គន(ព្រៃនគរ) ហើយបានបន្តនៅឆ្នាំ 1905 នៅ វិទ្យាល័យ ម៉នធីញ និងទៅ អាណានិគមអេកូល។ ក្នុងទីក្រុងប៉ារីស។ ព្រះអង្គ​បាន​ត្រឡប់​ទៅ​ប្រទេស​លាវ​វិញ​ក្នុង​ឆ្នាំ​១៩១២ ហើយ​បាន​រៀប​អភិសេក​ជាមួយ​ព្រះនាង​ញិន​ខាំ​វេណេ ក្នុង​ឆ្នាំ​១៩១៣ ហើយ​ចាប់​ផ្តើម​ធ្វើ​ការ​ជា​អ្នក​បក​ប្រែ​ឱ្យ​បិតា​របស់​ទ្រង់។