navinnseab/khmer-wikipedia-article huggingface dataset:
ប្រហារ, ប្រទេសកម្ពុជា: ការបញ្ចុះសព

ការបញ្ចុះសព 
កន្លែងបញ្ចុះសពចំនួន ៧៦ ត្រូវបានជីកនៅ ប្រហារ ដែលស្របនឹងកន្លែងបញ្ចុះសពសម័យសំរិទ្ធ និងយុគដែកផ្សេងទៀតនៅក្នុងតំបន់ ដែលមានអាយុកាលប្រហែលពី 150 មុនគ.ស ដល់ 50 គ.ស។  Krais, Simone; Reinecke, Andreas; Seng, Sonetra; Vin, Laychour (2011-01-01). "The Bioarchaeology of the Early Iron Age site of Prohear (Cambodia)". Zeitschrift für Archäologie Außereuropäischer Kulturen. 4: 103–125. បុគ្គល​ត្រូវ​បាន​គេ​បញ្ចុះ​ដោយ​ដេក​លើ​ខ្នង។ បុគ្គលដែលមានទ្រព្យសម្បត្តិត្រូវបានកប់ដោយវត្ថុផ្នូរដ៏សម្បូរបែប។ មានឧទាហរណ៍មួយចំនួននៃបុគ្គលដែលមានទ្រព្យសម្បត្តិច្រើនជាងគេដែលកប់ក្បាលរបស់ពួកគេនៅក្នុង ស្គរមហាធិក ដែលជាលក្ខណៈនៃតំបន់ ឬនៅក្រោមថាសលង្ហិន។  កាលៈទេសៈបញ្ចុះសពទាំងនេះអាចបង្ហាញពីសារៈសំខាន់នៃបុគ្គលនៅក្នុងសហគមន៍។

ដោយសារលក្ខខណ្ឌបរិស្ថាននៅទីតាំងនោះ ជាទូទៅមានការរក្សាទុកគ្រោងឆ្អឹងមនុស្សតិចតួចណាស់ ដែលកំណត់យ៉ាងខ្លាំងដល់ការវិភាគដែលអ្នកស្រាវជ្រាវអាចធ្វើបាន។ ផ្ទុយទៅវិញ ពួកគេបានផ្តោតលើសំណល់ធ្មេញ ដោយស្វែងរកភស្តុតាងថា ប្រជាជនដែលរស់នៅក្នុងតំបន់នោះ ជាទូទៅមានសុខភាពល្អ ទោះបីជាមានការរំពឹងទុកខ្ពស់នៃការស្លាប់របស់កុមារក៏ដោយ។ Krais, Simone; Reinecke, Andreas; Seng, Sonetra; Vin, Laychour (2011-01-01). "The Bioarchaeology of the Early Iron Age site of Prohear (Cambodia)". Zeitschrift für Archäologie Außereuropäischer Kulturen. 4: 103–125. ធ្មេញនៅតែបង្ហាញពីការពាក់គួរឱ្យកត់សម្គាល់ដោយសារតែការប្រើប្រាស់ធ្មេញយ៉ាងទូលំទូលាយ បង្ហាញពីគំរូស្របនឹងការរស់នៅក្នុងសហគមន៍កសិកម្ម។  វាក៏មានភ័ស្តុតាងដែលបានរកឃើញអំពីការអនុវត្តការកែប្រែវប្បធម៌ដូចជា ការធ្វើឱ្យធ្មេញខ្មៅ ដែលជាការអនុវត្តដែលនៅតែត្រូវបានអនុវត្តនៅក្នុងសហគមន៍អាស៊ីអាគ្នេយ៍ផ្សេងៗគ្នា។
ប្រហារ, ប្រទេសកម្ពុជា: វត្ថុបុរាណ

វត្ថុបុរាណ 

 លោហធាតុ 
វត្ថុបុរាណមួយចំនួនធំដែលមានលោហធាតុមានតម្លៃ ដូចជាមាស និងប្រាក់ ត្រូវបានរកឃើញនៅប្រហារ។ វត្ថុបុរាណមាស និងប្រាក់ចំនួន ៩៣ ត្រូវបានរកឃើញ ដែលភាគច្រើនជាបំណែកគ្រឿងអលង្ការ ដូចជាក្រវិល ចិញ្ចៀន និងខ្សែដៃ។ នេះ​ជា​រឿង​គួរ​ឲ្យ​កត់​សម្គាល់​ព្រោះ​ទីតាំង​សម័យ​ដែក​ដែល​ត្រូវ​បាន​ជីក​កកាយ​បង្ហាញ​ពី​វត្ថុ​បុរាណ​មាស​និង​ប្រាក់​តិច​ជាង។ Schlosser, Sandra; Reinecke, Andreas; Schwab, Roland; Pernicka, Ernst; Sonetra, Seng; Laychour, Vin (2012). "Early Cambodian gold and silver from Prohear: composition, trace elements and gilding". Journal of Archaeological Science. 39 (9): 2877–2887. doi:10.1016/j.jas.2012.04.045. ISSN 0305-4403. វត្ថុបុរាណមាស និងប្រាក់ត្រូវបានជួញដូរពាសពេញតំបន់។ សមាសធាតុគីមីនៃវត្ថុបុរាណបង្ហាញថា ភាគច្រើនជាលោហធាតុនៃអេឡិចត្រូ និងប្រាក់ ជាមួយនឹងមាសពិតតិចតួច។ ការវិភាគលើសមាសធាតុផ្សេងៗនៃវត្ថុបុរាណ ត្រូវបានគេប្រើប្រាស់ដើម្បីកំណត់ថា យ៉ាន់ស្ព័រត្រូវបានបង្កើតដោយចេតនា មានន័យថា សិប្បករដែលធ្វើការជាមួយនឹងមាសនឹងមានភាពស្និទ្ធស្នាលនឹងប្រហារ។ Reinecke, Andreas (2009). The first golden age of Cambodia excavation at Prohear. Laychour Vin, Sonetra Seng. Bonn. pp. 109–116. ISBN 978-3-00-029467-9. OCLC 541143120.{{cite book}}: CS1 maint: location missing publisher (link)
Category:CS1 maint: location missing publisher

 អង្កាំ 
អង្កាំមួយចំនួនត្រូវបានគេរកឃើញនៅក្នុងការបញ្ចុះនៅប្រហារ ដែលមានចំនួនប្រហែល 2,580 ដែលភាគច្រើនជាកញ្ចក់ ប៉ុន្តែក៏មានអង្កាំថ្មធ្វើពី garnet, carnelian និង agate ផងដែរ។ ចំនួនអង្កាំនេះគឺជាតួយ៉ាងសម្រាប់តំបន់មួយចាប់ពីអំឡុងពេលនេះ។ Reinecke, Andreas (2009). The first golden age of Cambodia excavation at Prohear. Laychour Vin, Sonetra Seng. Bonn. pp. 109–116. ISBN 978-3-00-029467-9. OCLC 541143120.{{cite book}}: CS1 maint: location missing publisher (link)
Category:CS1 maint: location missing publisher
ប្រហារ, ប្រទេសកម្ពុជា: លោហធាតុ

លោហធាតុ 
វត្ថុបុរាណមួយចំនួនធំដែលមានលោហធាតុមានតម្លៃ ដូចជាមាស និងប្រាក់ ត្រូវបានរកឃើញនៅប្រហារ។ វត្ថុបុរាណមាស និងប្រាក់ចំនួន ៩៣ ត្រូវបានរកឃើញ ដែលភាគច្រើនជាបំណែកគ្រឿងអលង្ការ ដូចជាក្រវិល ចិញ្ចៀន និងខ្សែដៃ។ នេះ​ជា​រឿង​គួរ​ឲ្យ​កត់​សម្គាល់​ព្រោះ​ទីតាំង​សម័យ​ដែក​ដែល​ត្រូវ​បាន​ជីក​កកាយ​បង្ហាញ​ពី​វត្ថុ​បុរាណ​មាស​និង​ប្រាក់​តិច​ជាង។ Schlosser, Sandra; Reinecke, Andreas; Schwab, Roland; Pernicka, Ernst; Sonetra, Seng; Laychour, Vin (2012). "Early Cambodian gold and silver from Prohear: composition, trace elements and gilding". Journal of Archaeological Science. 39 (9): 2877–2887. doi:10.1016/j.jas.2012.04.045. ISSN 0305-4403. វត្ថុបុរាណមាស និងប្រាក់ត្រូវបានជួញដូរពាសពេញតំបន់។ សមាសធាតុគីមីនៃវត្ថុបុរាណបង្ហាញថា ភាគច្រើនជាលោហធាតុនៃអេឡិចត្រូ និងប្រាក់ ជាមួយនឹងមាសពិតតិចតួច។ ការវិភាគលើសមាសធាតុផ្សេងៗនៃវត្ថុបុរាណ ត្រូវបានគេប្រើប្រាស់ដើម្បីកំណត់ថា យ៉ាន់ស្ព័រត្រូវបានបង្កើតដោយចេតនា មានន័យថា សិប្បករដែលធ្វើការជាមួយនឹងមាសនឹងមានភាពស្និទ្ធស្នាលនឹងប្រហារ។ Reinecke, Andreas (2009). The first golden age of Cambodia excavation at Prohear. Laychour Vin, Sonetra Seng. Bonn. pp. 109–116. ISBN 978-3-00-029467-9. OCLC 541143120.{{cite book}}: CS1 maint: location missing publisher (link)
Category:CS1 maint: location missing publisher
ប្រហារ, ប្រទេសកម្ពុជា: អង្កាំ

អង្កាំ 
អង្កាំមួយចំនួនត្រូវបានគេរកឃើញនៅក្នុងការបញ្ចុះនៅប្រហារ ដែលមានចំនួនប្រហែល 2,580 ដែលភាគច្រើនជាកញ្ចក់ ប៉ុន្តែក៏មានអង្កាំថ្មធ្វើពី garnet, carnelian និង agate ផងដែរ។ ចំនួនអង្កាំនេះគឺជាតួយ៉ាងសម្រាប់តំបន់មួយចាប់ពីអំឡុងពេលនេះ។ Reinecke, Andreas (2009). The first golden age of Cambodia excavation at Prohear. Laychour Vin, Sonetra Seng. Bonn. pp. 109–116. ISBN 978-3-00-029467-9. OCLC 541143120.{{cite book}}: CS1 maint: location missing publisher (link)
Category:CS1 maint: location missing publisher
ប្រហារ, ប្រទេសកម្ពុជា: ទំនាក់ទំនងពាណិជ្ជកម្ម

ទំនាក់ទំនងពាណិជ្ជកម្ម 
អ្នកនិពន្ធ និងជាអ្នកដំណើរជនជាតិចិន លោក Zhou Daguan បានសរសេរអំពីប្រទេសកម្ពុជាក្នុងឆ្នាំ ១២៩៧ ដោយបានកត់សម្គាល់អំពីពាណិជ្ជកម្មមាស និងប្រាក់ដែលគាត់បានជួបប្រទះនៅទីនោះ។ លោកបានសរសេរថា ប្រជាជនកម្ពុជាគ្មានប្រភពមាស ឬប្រាក់សម្រាប់ជីកយករ៉ែដោយខ្លួនឯងទេ ដូច្នេះហើយពួកគេបានជួញដូរជាមួយជនជាតិចិនដោយប្រើទំនិញផ្សេងៗ ដូចជាស្នែងរមាស និងក្រវាញជាដើម។ នេះបង្ហាញថាមាសដែលរកឃើញនៅ ប្រហារ ប្រហែលជាមកពីប្រទេសចិន ហើយផ្តល់ឱ្យយើងនូវការយល់ដឹងអំពីទំនាក់ទំនងដែលតំបន់ផ្សេងៗគ្នាបានចែករំលែក។ Reinecke, Andreas (2009). The first golden age of Cambodia excavation at Prohear. Laychour Vin, Sonetra Seng. Bonn. pp. 109–116. ISBN 978-3-00-029467-9. OCLC 541143120.{{cite book}}: CS1 maint: location missing publisher (link)
Category:CS1 maint: location missing publisher អង្កាំដែលត្រូវបានគេរកឃើញនៅប្រាសាទ ប្រហែលជាត្រូវបាននាំចូលផងដែរ ដោយសារតែមិនមានភស្តុតាងនៃការផលិតអង្កាំនៅភាគខាងត្បូងប្រទេសកម្ពុជាតាំងពីពេលដែលទីតាំងនេះត្រូវបានកាន់កាប់។ អង្កាំកញ្ចក់ទំនងជាមានប្រភពមកពីឆ្នេរសមុទ្រភាគខាងត្បូងប្រទេសវៀតណាម ខណៈដែលអង្កាំថ្មអាចមកពីប្រភពផ្សេងៗគ្នារួមមានប្រទេសថៃ ឥណ្ឌា និងស្រីលង្កា។ 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខេត្តព្រៃវែង
ប្រហុក

ស្តាំ|250px

ប្រហុក  ដែលប្រើក្នុង ម្ហូបខ្មែរ ជា គ្រឿងទេស ឬ គ្រឿង។ វាមានដើមកំណើតធ្វើអំពីត្រី ក្នុងកំឡុងខែដែលគ្មានត្រីស្រស់សម្រាប់ផ្គត់ផ្គង់ច្រើន។ ដោយសារតែវាមានជាតិប្រៃ និងក្លិនខ្លាំង វាត្រូវបានគេប្រើប្រាស់ជាអាហារបន្ថែមក្នុង ម្ហូបខ្មែរ ដូចជាសម្ល និងទឹកជ្រលក់ជាដើម។ ដូចពាក្យខ្មែរមួយឃ្លាថា "គ្មានប្រហុក គ្មានអំបិល" សំដៅលើម្ហូបដែលមានរសជាតិឈ្ងុយឆ្ងាញ់។ ដូច្នេះបញ្ជាក់ពីសារៈសំខាន់របស់វានៅក្នុងម្ហូបខ្មែរ។ ប្រហុក​មាន​ក្លិន​ខ្លាំង និង​ប្លែក​ពី​គេ ដែល​ទទួល​បាន​រហស្សនាម​ថា "ឈីស​ខ្មែរ"។ ប្រហុកត្រូវបានបរិភោគជាមុខម្ហូបសំខាន់ជាមួយ បាយ និងបន្លែស្រស់ដូចជា  សណ្តែកកួ តាសក់ និង ត្រប់ស្រួយជាដើម។

ជួនកាលប្រហុកត្រូវបានចែកជាអំណោយដល់ជនរងគ្រោះដោយទឹកជំនន់ ឬគ្រោះរាំងស្ងួតដោយសប្បុរសជន និងអង្គការផ្សេងៗ។ វា​អាច​បរិភោគ​ឆ្អិន ឬចៀន ប៉ុន្តែ​ជាធម្មតា​មិន​បរិភោគ​ឆៅ​ទេ​ព្រោះ​ប៉ះពាល់​ដល់​សុខភាព។ យើងអាចរក្សាទុកបានយូរ រហូតដល់មួយទៅពីរឆ្នាំបាន អាស្រ័យទៅលើវិធីធ្វើ និងទីកន្លែងទុកដាក់ដែលមានអនាម័យ។
ប្រហុក: ប្រភេទ និងការផលិត

ប្រភេទ និងការផលិត 
ប្រហុក​ត្រូវ​បាន​ធ្វើ​ឡើង​ដោយ​ប្រើ​ត្រី​ផ្សេងៗ និង​រសជាតិប្រៃ។ ត្រីដែលប្រើរួមមាន ត្រីផ្ទក់  និងត្រីជាច្រើនប្រភេទទៀត។ 

ប្រហុក​ត្រូវ​បាន​គេ​យក​មក​បុក ឬ​កិន​សាច់​ត្រី​ស្រស់​បន្ទាប់​ពី​ធ្វើ និង​លាង​សម្អាត​វា។ ត្រីដែលត្រូវយកមកធ្វើជាប្រហុក អាចត្រូវបានយកមកជម្រះស្រកាតាមរយៈជ្រុំនឹងជើង ដូចជាស្រាទំពាំងបាយជូរ ឬកែច្នៃដោយម៉ាស៊ីន។ ក្រោយ​ត្រី​បុក​រួច​ត្រូវ​ទុក​ចោល​ដើម្បីឱ្យស្រស់ទឹករយៈពេលមួយថ្ងៃ បន្ទាប់​មកគេធ្វើការប្រឡាក់ជាមួយអំបិលឱ្យ​ប្រៃ។ ប្រហុក​ត្រូវ​បាន​គេ​ទុកក្នុង​ពាង​ដី​ឥដ្ឋ​ធំៗ​គ្រប​ដោយ​គម្រប​ធ្វើ​ពី​បន្ទះ​ឫស្សី​ត្បាញ។ ក្រោយមកទៀត ប្រហុកអាចបរិភោគបានក្រោយពេលផ្អាប់ទុករយៈពេល ២០ថ្ងៃ ប៉ុន្តែប្រហុកមានគុណភាពល្អបំផុតត្រូវទុកចោលរហូតដល់ ៣ឆ្នាំ។

ប្រហុក​ក៏​ផលិត​នៅ​ប្រទេស​វៀតណាម និង​នាំ​ចូល​សម្រាប់​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​នៅ​សហរដ្ឋ​អាមេរិក។
ប្រហុក: ចានប្រហុក

ចានប្រហុក 
250px|thumb|right|បិទប្រហុកអាំង។ ប្រហុក​លាយ​ជាមួយ​សាច់ជ្រូក និង​គ្រឿងទេស ខ្ចប់​ស្លឹកចេក​អាំង​
ប្រហុកអាចត្រូវបានរៀបចំ និងបម្រើតាមវិធីផ្សេងៗគ្នា ខ្លះរៀបចំដាក់ចាន ឬខ្លះទៀតរៀបចំទុកដាក់ដោយខ្ចប់រុក្ខជាតិ ដូចជា ស្លឹកចេក ស្លឹករំដេង រមៀតជាដើម។ ខាង​ក្រោម​នេះ​ជា​មុខ​ម្ហូប​ដែល​ប្រហុក​ជា​គ្រឿង​ផ្សំ​សំខាន់៖

ប្រហុកចៀន
ប្រហុកចៀន ជាធម្មតាវាត្រូវបានលាយជាមួយសាច់ (ជាធម្មតាសាច់គោ ឬសាច់ជ្រូក) និងម្ទេស។ វា​ក៏​អាច​បរិភោគ​ជា​គ្រឿង​ជ្រលក់​អម​ដោយ​បន្លែ​ដូច​ជា ត្រសក់ ឬ​ត្រប់ស្រួយ និង​បាយ។

 ប្រហុកគ្របដណ្តប់ 
ប្រហុកកប់ ឬ ប្រហុកអាំង ប្រហុកប្រភេទនេះគ្របដោយ ស្លឹកចេក  ហើយទុកធ្វើម្ហូបនៅក្រោមថ្មក្រោមភ្លើង ឬពីលើធ្យូង។

ប្រហុកឆៅ
ប្រហុកឆៅ ប្រហុកប្រភេទនេះអាចយកទៅចិញ្ច្រាំជាមួយនឹង ស្លឹកគ្រៃ  ម្ទេស និងពងមាន់ ជាមួយសាច់ដូចជាសាច់ជ្រូក ឬសាច់គោជាដើម។ ម្យ៉ាងទៀត ប្រហុក​ប្រភេទ​នេះ​និយម​ប្រើ​ជា​គ្រឿង​ជ្រលក់​បន្លែស្រស់។
ប្រហុក: ប្រហុកចៀន

ប្រហុកចៀន
ប្រហុកចៀន ជាធម្មតាវាត្រូវបានលាយជាមួយសាច់ (ជាធម្មតាសាច់គោ ឬសាច់ជ្រូក) និងម្ទេស។ វា​ក៏​អាច​បរិភោគ​ជា​គ្រឿង​ជ្រលក់​អម​ដោយ​បន្លែ​ដូច​ជា ត្រសក់ ឬ​ត្រប់ស្រួយ និង​បាយ។
ប្រហុក: ប្រហុកគ្របដណ្តប់

ប្រហុកគ្របដណ្តប់ 
ប្រហុកកប់ ឬ ប្រហុកអាំង ប្រហុកប្រភេទនេះគ្របដោយ ស្លឹកចេក  ហើយទុកធ្វើម្ហូបនៅក្រោមថ្មក្រោមភ្លើង ឬពីលើធ្យូង។
ប្រហុក: ប្រហុកឆៅ

ប្រហុកឆៅ
ប្រហុកឆៅ ប្រហុកប្រភេទនេះអាចយកទៅចិញ្ច្រាំជាមួយនឹង ស្លឹកគ្រៃ  ម្ទេស និងពងមាន់ ជាមួយសាច់ដូចជាសាច់ជ្រូក ឬសាច់គោជាដើម។ ម្យ៉ាងទៀត ប្រហុក​ប្រភេទ​នេះ​និយម​ប្រើ​ជា​គ្រឿង​ជ្រលក់​បន្លែស្រស់។
ប្រអប់

thumb|A storage box made of wood, with an elaborate external wood stain design

ប្រអប់ គឺជាគ្រឿងប្រើប្រាស់ធ្វើដោយឈើឬដោយលោហជាតិជាដើម មានមេ មានគ្រប ខ្លះឥតត្រចៀក ខ្លះមានត្រចៀក ទំហំតូចឆ្ងាយពីហឹបចុះរៀងមក, មានទ្រង់ទ្រាយច្រើនបែប, សម្រាប់ដាក់វត្ថុផ្សេងៗ មានបារី, ស្លា, ថ្នាំ ជាដើម។
ប្រអប់: ការប្រើប្រាស់

ការប្រើប្រាស់ 
thumb|An empty box made of corrugated fiberboard
ប្រអប់ គឺត្រូវបានប្រើប្រាស់ក្នុងគោលបំណងដើម្បីរក្សាទុកសម្ភារ ឬចំណីអាហារដើម្បីងាយស្រួលក្នុងការរក្សាទុក និងដឹកជញ្ជូន។
ប្រអប់ខ្សាច់

ប្រអប់ខ្សាច់ (Sandbox) អាចសំដៅទៅលើ៖

 Litter box, an indoor box for cats to relieve themselves
 Sandpit or sandbox, a wide, shallow playground construction to hold sand often made of wood or plastic
 Sandbox (locomotive), a container that holds sand for use in improving rail adhesion in slippery conditions
 Sand box (civil engineering), a device to remove centring
 The Sandbox (play), a 1960 one-act play by Edward Albee
 Sandbox (missile) or SS-N-12, a Soviet anti-ship missile
 A container for sand or pounce (calligraphy), used before blotting paper
 Sandbox Therapy, a tool used by child psychologists
 A slang name for the Middle East, used by the American military
 Sandbox Tree, an evergreen tree
 The Sandpit, the Prix Ars Electronica Award of Distinction 2010 winning video art piece by Sam O'Hare
ប្រអប់ខ្សាច់: Computing

Computing
 Sandbox (computer security), a virtual container in which untrusted programs can be safely run
 Sandbox (software development), an online environment in which code or content changes can be tested without affecting the original system
 Sandbox (video game editor), a game level editor for Far Cry
 Sandbox game, a genre or mode of some video games for open-ended, nonlinear play
 Sandbox Effect, in Google Internet search rankings
 Sandbox Studios, a computer- and video-game developer (f. 1998)
 Sandboxie, a proprietary isolation program
ប្រអប់បំពេ

ប្រអប់បំពេ (អង់គ្លេស: Lullabox) ជាខ្សែ​ភាពយន្ត កម្ពុជា​ បែប ភ័យរន្ធត់ ផលិត​ក្នុង​ឆ្នាំ​ ២០២២ និង​ ដឹកនាំ​រឿង​ដោយ លោក វឿន សុខប៉ូលី ដែល​រឿង​នេះនិយាយ​អំពី​នារីម្នាក់ឈ្មោះ វីតា សំដែងដោយ កញ្ញា វឿន ពុទ្ធារី រួមទាំងមិត្តគាត់ម្នាក់ឈ្មោះ ដេវីត សំដែងដោយ លោក ហៀង ហេង បានចូលទៅរុករក និង សិក្សា នៅក្នុងផ្ទះមួយកន្លែងដែលគេបោះបង់ចោលអស់រយះពេលជាង ១០០ ឆ្នាំ។ រឿង​នេះ​ត្រូវ​បាន​គេ​ចាក់​បញ្ចាំង​ក្នុង មហោស្រពភាពយន្តអន្តរជាតិកម្ពុជា និង មហោស្រពភាពយន្តអន្តរជាតិជាច្រើនទៀត
ប្រអប់បំពេ: សង្ខេប

សង្ខេប 
ក្នុងឆ្នាំ 1989 វីតា នាង និង មិត្តរបស់នាង ដេវីត បានចូលទៅរុករក និង សិក្សានៅខាងក្នុងផ្ទះមួយកន្លែង ដែលគេបោះបង់ចោល។ មួយរយឆ្នាំមកនេះ គ្មាននរណាម្នាក់រស់នៅក្នុងផ្ទះនេះទេ ហើយក៏គ្មានអ្នកណាចង់រស់នៅទីនោះដែរ ព្រោះពួកគេជឿថាផ្ទះនេះមានរបស់ដ៏គួរឱ្យខ្លាចជាច្រើននៅខាងក្នុង។ រហូតដល់យប់មួយ... វីតា និង ដេវីត បានចូលទៅកាន់ទីនោះ ដើម្បីស្រាយនូវអាថ៌កំបាំងដែល នៅពីក្រោយផ្ទះមួយនេះ។
ប្រាក់ មុន្នីឧត្តម

ប្រាក់ មុន្នីឧត្តម  (កើតនៅថ្ងៃទី២៤ មីនា ១៩៩៤) គឺជាកីឡាការបាល់ទាត់លេងឲ្យក្លឹបស្វាយរៀងក្នុងក្របខណ្ឌ Cambodian League ។ គាត់លេងជាខ្សែបម្រើ ក្នុងក្លឹបស្វាយរៀង និងក៏ជាប្រធានក្រុមសម្រាប់ក្រុមបាល់ទាត់ជម្រើសជាតិ Cambodia U-23 ។
ប្រាក់ មុន្នីឧត្តម: គោលដៅជាអន្ដរជាតិ

គោលដៅជាអន្ដរជាតិ 

 ជាន់ខ្ពស់r 
 #  Date  Venue  Opponent  Score  Result  Competition 1.  October 9, 2012  Thuwunna Stadium, Yangon  Brunei  1–0  2–3  2012 AFF Suzuki Cup qualifier

 U23 
 #  Date  Venue  Opponent  Score  Result  Competition1.March 27, 2015Rajamangala Stadium, Bangkok, ThailandThailand1–0 1-2 2016 AFC U-23 Championship qualification2.June 3, 2015Jalan Besar Stadium, SingaporePhilippines1–0 3–1 28th SEA games 2015, First Round3.June 6, 2015Jalan Besar Stadium, SingaporeIndonesia1–0 1–6 28th SEA games 2015, First Round
ប្រាក់ មុន្នីឧត្តម: ជាន់ខ្ពស់r

ជាន់ខ្ពស់r 
 #  Date  Venue  Opponent  Score  Result  Competition 1.  October 9, 2012  Thuwunna Stadium, Yangon  Brunei  1–0  2–3  2012 AFF Suzuki Cup qualifier
ប្រាក់ មុន្នីឧត្តម: U23

U23 
 #  Date  Venue  Opponent  Score  Result  Competition1.March 27, 2015Rajamangala Stadium, Bangkok, ThailandThailand1–0 1-2 2016 AFC U-23 Championship qualification2.June 3, 2015Jalan Besar Stadium, SingaporePhilippines1–0 3–1 28th SEA games 2015, First Round3.June 6, 2015Jalan Besar Stadium, SingaporeIndonesia1–0 1–6 28th SEA games 2015, First Round
ប្រាក់ មុន្នីឧត្តម: កិត្តិយស

កិត្តិយស 

 ក្លឹប 
 Svay Rieng
 Cambodian League: 2013
 Hun Sen Cup: 2011, 2012, 2015

 បុគគល 
 Hun Sen Cup Golden Boot: 2015
ប្រាក់ សុខុន

ប្រាក់ សុខុន (កើតថ្ងៃទី០៣ ខែឧសភា ឆ្នាំ១៩៥៤) គឺជាអ្នកនយោបាយ អ្នកការទូត និងអ្នកសារព័ត៌មានកម្ពុជាម្នាក់ ដែលបច្ចុប្បន្នកំពុងបម្រើការជាឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី និងរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេស និងសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិកម្ពុជាតាំងពីឆ្នាំ២០២៤។ លោកធ្លាប់បានកាន់តំណែងជារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសនេះម្តងរួចទៅហើយចាប់ពីឆ្នាំ២០១៦ រហូតដល់ឆ្នាំ២០២៣។
ប្រាក់ សុខុន: ដើមជីវិត និងការអប់រំ

ដើមជីវិត និងការអប់រំ 
សុខុន កើតនៅថ្ងៃទី៣ ខែឧសភា ឆ្នាំ១៩៥៤ នៅរាជធានីភ្នំពេញ ប្រទេសកម្ពុជា។  សុខុន សិក្សាច្បាប់នៅភ្នំពេញចន្លោះឆ្នាំ១៩៧២ ដល់១៩៧៥។
ប្រាក់ សុខុន: អាជីព

អាជីព 
តំនភ្ជាប់=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/94/Secretary_Blinken_Meets_With_Cambodian_Deputy_Prime_Minister_and_Foreign_Minister_Prak_Sokhonn_%2852070061437%29.jpg/250px-Secretary_Blinken_Meets_With_Cambodian_Deputy_Prime_Minister_and_Foreign_Minister_Prak_Sokhonn_%2852070061437%29.jpg|ធ្វេង|រូបភាពតូច|250x250ភីកសែល| លោក ប្រាក់ សុខុន ជាមួយរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាមេរិកលោកអាន់តូនី ប្លីនគែន នៅទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន ថ្ងៃទី១៣ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២២។
សុខុន បាន​ចូល​បម្រើ​កងទ័ព​បដិវត្តន៍​ប្រជាជន​កម្ពុជា ​ក្នុង​ឆ្នាំ១៩៧៩ ហើយ​ទីបំផុត​បាន​ក្លាយ​ជា​ឧត្តមសេនីយ​ផ្កាយ​៤ ព្រម​ទាំង​ជា​អ្នកនាំពាក្យ​នៃកងយោធពល​ខេមរភូមិន្ទ ។  លោកក៏បានចំណាយពេលបីឆ្នាំជាឯកអគ្គរដ្ឋទូតនៅអឺរ៉ុប។ 

លោកគឺជារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងប្រៃសណីយ៍និងទូរគមនាគមន៍ ពីឆ្នាំ២០១៣ ដល់ឆ្នាំ២០១៦។ 

គាត់បានស្បថចូលកាន់តំណែងជារដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសនៅថ្ងៃទី៥ ខែមេសា ឆ្នាំ២០១៦ ។  សម្តេចហោ ណាំហុង បានចូលនិវត្តន៍ពីតំណែងជារដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស នៅថ្ងៃទី៤ ខែមេសា ឆ្នាំ២០១៦ បន្ទាប់ពីកាន់តំណែងរយៈពេល១៧ឆ្នាំ ទោះបីនៅជាឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រីក៏ដោយ។ 

មុនពេលត្រូវបានតែងតាំងជារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងប្រៃសណីយ៍ និងទូរគមនាគមន៍  លោកសុខុន ជាអនុប្រធានអាជ្ញាធរមីនកម្ពុជា និងជំនួយជនរងគ្រោះ  ដែលគ្រប់គ្រងការបោសសម្អាតមីន និងជំនួយដល់ជនរងគ្រោះដោយសារគ្រាប់មីននៅកម្ពុជា។  ក្នុងអំឡុងពេលកាន់តំណែងនោះ លោកត្រូវបានជ្រើសរើសឱ្យធ្វើជាប្រធានអនុសញ្ញាហាមឃាត់មីនប្រឆាំងមនុស្ស ដែលត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាសន្ធិសញ្ញាអូតាវ៉ា ដែលមានគោលបំណងលុបបំបាត់មីននៅជុំវិញពិភពលោកសម្រាប់រយៈពេលមួយឆ្នាំ រួមទាំងធ្វើជាអធិបតីក្នុងកិច្ចប្រជុំសន្ធិសញ្ញាការទូតនៅទីក្រុងភ្នំពេញផងដែរ។   ក្នុងនាមជាប្រធាននៃសន្និសីទ លោកបានព្យាយាមលើកកម្ពស់ការប្រកាន់ខ្ជាប់នូវសន្ធិសញ្ញាកម្ចាត់មីននៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ដោយទទួលបានជោគជ័យក្នុងការធានាការចូលរួមរបស់ប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ានៅក្នុងកិច្ចប្រជុំនេះ   កិច្ចប្រជុំលើកទី១១ នៃរដ្ឋភាគីចំពោះការហាមឃាត់មីនប្រឆាំងមនុស្ស។ សន្និបាត (១១MSP) ដឹកនាំដោយ លោកសុខុន គឺជាកិច្ចប្រជុំអន្តរជាតិដ៏ធំបំផុតមិនធ្លាប់មាននៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។  

កាលពីខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២១ លោកហ៊ុន សែន បានផ្តល់សញ្ញាថា លោកអាចនឹងជំនួសលោកអ៊ីរីវ៉ាន់ យូសហ្វជាមួយនឹងលោកសុខុន ដែលបានរិះគន់របបយោធាភូមា នៅពេលដែលកម្ពុជាធ្វើជាប្រធានអាស៊ាននៅឆ្នាំក្រោយ ក្នុងនាមជាបេសកជនពិសេសរបស់អាស៊ានប្រចាំប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា។  សុខុន ត្រូវ​បាន​គេ​បញ្ជាក់​ថា​នឹង​ស្នង​តំណែង​លោកយូសហ្វ នៅ​ថ្ងៃ​ទី១ ខែ​មករា ឆ្នាំ២០២២។
ប្រាក់ សុខុន: ជីវិត​ឯកជន

ជីវិត​ឯកជន 
សុខុន បាន​រៀប​ការ​ជាមួយ​នឹង ខេង សំវ៉ាដា ហើយ​ពួក​គេ​មាន​កូន​ស្រី​ម្នាក់ និង​កូន​ប្រុស​ពីរ​នាក់។ គាត់ចេះភាសាខ្មែរ បារាំង និងអង់គ្លេសយ៉ាងស្ទាត់ជំនាញ។
ប្រាក់ សុខុន: សូម​មើល​ផង​ដែរ

សូម​មើល​ផង​ដែរ 

 បញ្ជីឈ្មោះរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសឆ្នាំ២០១៦
 បញ្ជីឈ្មោះរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសក្នុងឆ្នាំ២០១៧
 បញ្ជីឈ្មោះរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសបច្ចុប្បន្ន
ប្រាក់ដួង

រូបភាពតូច|ប្រាក់ដួង
ប្រាក់ដួង (អង់គ្លេស:Bullet money; ថៃ:พดด้วง, ផតដួង )គឺជាប្រភេទកាក់ដែលប្រើជាប្រវត្តិសាស្ត្រក្នុងប្រទេសសៀម (បច្ចុប្បន្នប្រទេសថៃ) និងអាណាចក្រជំនាន់មុនរបស់វា។  ពួកវាស្ទើរតែទាំងស្រុងធ្វើពីប្រាក់ ជាទម្រង់របារបត់ទៅជារាងមូល ហើយបោះត្រាដោយសញ្ញាជាក់លាក់។  ប្រាក់ដួងត្រូវ​បាន​ចេញ​ដោយ​យោង​តាម​ប្រព័ន្ធ​ទម្ងន់​បាត ដែល​គេ​ស្គាល់​ក្នុង​ចំណោម​ជន​ជាតិ​លោក​ខាង​លិច​ថា​ជា​ទីកាល់ ដែល​ជា​មូលដ្ឋាន​នៃ​រូបិយប័ណ្ណ​ថៃ​ទំនើប។  ការប្រើប្រាស់ទូទៅដំបូងបំផុតរបស់ពួកគេគឺមកពីព្រះរាជាណាចក្រសុខោទ័យ (សតវត្សទី 13-15) ហើយពួកគេត្រូវបានប្រើប្រាស់ដោយអយុធ្យា និងអាណាចក្រស្នងរាជ្យរបស់ធនបុរី និងរតនៈកូស៊ីនរហូតដល់ថ្ងៃទី 27 ខែតុលា ឆ្នាំ 1904 នៅពេលដែលការប្រើប្រាស់របស់ពួកគេត្រូវបានបញ្ឈប់ក្នុងការពេញចិត្តចំពោះកាក់សំប៉ែត។[1]
ប្រាក់ដួង: សូម​មើល​ផង​ដែរ

សូម​មើល​ផង​ដែរ 

 លុយឡាត ជារូបិយប័ណ្ណស្រដៀងគ្នាដែលប្រើនៅ ឡានសាង
 Piloncitos ប្រើនៅ ប្រទេសហ្វីលីពីន
ប្រាក់ទីកាល់កម្ពុជា

ស្តាំ|រូបភាពតូច| កាក់ចំនួន ១ ទីកាល់ ផលិតក្នុងឆ្នាំ ១៨៥៣ ។
ពី​ទសវត្សរ៍​ឆ្នាំ ១៨៥០ ដល់​ឆ្នាំ ១៨៧៥ ប្រាក់ទីកាល់ ​ជា​រូបិយប័ណ្ណ​របស់ ​ប្រទេស​កម្ពុជា ​ក៏​ដូច​ជា ​ប្រទេស​សៀម និង ​ប្រទេស​លាវ ។ ទោះ​ជា​យ៉ាង​ណា​ក៏​ដោយ ជា​លទ្ធផល​នៃ​ការ​ធ្វើ​អន្តរាគមន៍ ​របស់​បារាំង ​ក្នុង​តំបន់​ទីកាល់របស់កម្ពុជាបាន​ជំនួស​ដោយ ​ប្រាក់​ហ្វ្រង់​កម្ពុជា ​នៅ​ឆ្នាំ ១៨៧៥។ ពាក្យ​ថា ទីកាល់ គឺជា​ឈ្មោះ​ដែល​ជនបរទេស​ប្រើ​សម្រាប់​ពាក្យ​ក្នុងស្រុកហៅ "បាត" ​ដែល​បាន​បង្កើត​ទៅជា ​ប្រាក់​បាត​ថៃ ​បច្ចុប្បន្ន ។ ពាក្យ ​បាត ​ពិត​ជា​សំដៅ​ទៅ​លើ​ទម្ងន់​ទាក់ទង​នឹង​ទម្ងន់​ប្រាក់ ដោយ​សារ​ប្រព័ន្ធ​រូបិយ​វត្ថុ​ត្រូវ​បាន​ផ្អែក​លើ​ទម្ងន់​នៃ​កាក់​ប្រាក់។ លុយកាក់ (ឬប្រាក់បាត) គឺជាកាក់ ប្រាក់ ដែលមានទម្ងន់ ១៥ក្រាម ដូច្នេះហើយទើបផ្តល់ឱ្យវានូវតម្លៃប្រហាក់ប្រហែលនឹង ប្រាក់រូពីឥណ្ឌា ។ អក្សរកាត់ត្រូវបានបែងចែកទៅជា 64 អ័ដ្ឋ, 32 ពៃ, 8 ហួង ឬ 4 ស្លឹង ។
ប្រាក់ទីកាល់កម្ពុជា: ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រវត្តិសាស្ត្រ 
អង្គឌួង បានក្លាយជា ស្តេចនៃប្រទេសកម្ពុជា នៅឆ្នាំ 1848 ហើយបានចាប់ផ្តើមចេញនៅឆ្នាំ 1850 ដែលជាកាក់ដែលផលិតដោយម៉ាស៊ីនដំបូងគេនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាកាលដែល ឧត្តុង្គ នៅតែជារាជធានីនៃប្រទេសកម្ពុជា មានតំបន់មួយឈ្មោះថា ភូមិឃ្លាំងប្រាក់ និងជាទីតាំងផលិត។ 

នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា វត្ថុធាតុធ្វើពីលោហធាតុដូចជាមាស និងប្រាក់ ខណៈដែលប្រទេសជិតខាងតែងតែប្រើប្រាស់ទង់ដែង និងស័ង្កសីជារូបិយប័ណ្ណរបស់ពួកគេ។ នេះ​បាន​ធ្វើ​ឲ្យ​រូបិយប័ណ្ណ​ខ្មែរ​ក្លាយ​ជា​រូបិយប័ណ្ណ​ដ៏​មាន​តម្លៃ​បំផុត​ក្នុង​តំបន់ ហើយ​នឹង​ជួយ​សេដ្ឋកិច្ច​កម្ពុជា។ វា​ក៏​អនុញ្ញាត​ឱ្យ​អង្គឌួង​បង្កើត​ទំនាក់ទំនង​ជាមួយ​បារាំង ដែល​នឹង​ត្រួសត្រាយ​ផ្លូវ​សម្រាប់ ​អាណាព្យាបាល​បារាំង ។  ក្នុង​របប​អាណានិគម​បារាំង រូបិយប័ណ្ណខ្មែរ​បាន​ជំនួស​ដោយ​ប្រាក់​ហ្វ្រង់​ខ្មែរ ហើយ​ជា​បន្តបន្ទាប់​ទៀត​គឺ​អ្នក ​ប្រាក់ព្យាស់ឥណ្ឌូចិន ។
ប្រាក់ទីកាល់កម្ពុជា: កាក់

កាក់ 
នៅឆ្នាំ 1847 និង 1848 កាក់ត្រូវបានចេញជា 1 អ័ដ្ឋ, 1 និង 2 ពៃ, 1 ហួង,, 1 និង 4 បាត។ 

ប្រាក់ទីកាល់ខ្មែរចែកជា ៨ ហួង  និង ៦៤ អ័ដ្ឋ។
ប្រាក់ទីកាល់កម្ពុជា: តំណ​ភ្ជាប់​ខាងក្រៅ

តំណ​ភ្ជាប់​ខាងក្រៅ 

 ការប្រមូលរូបិយប័ណ្ណកម្ពុជា - បង្ហាញរាល់ក្រដាសប្រាក់ដែលចេញដោយធនាគារជាតិនៃកម្ពុជា។
ប្រាក់ហ្វ្រង់កម្ពុជា។

ហ្វ្រង់ ​ជា​រូបិយប័ណ្ណ​របស់ ​ប្រទេស​កម្ពុជា ​ចន្លោះ​ឆ្នាំ ១៨៧៥ ដល់ ១៨៨៥។ វាស្មើនឹង ហ្វ្រង់បារាំង ហើយត្រូវបានបែងចែកស្រដៀងគ្នាទៅជា ១០០ សេន ។ វា​បាន​ធ្វើ​ចរាចរ​ជាមួយ​នឹង​ប្រាក់​ប៉េសូ​ម៉ិកស៊ិក (ស្មើ​នឹង ​ប្រាក់​ប៉េសូ​ម៉ិកស៊ិក ) ជាមួយ​នឹង ១ ព្យាស់ = ៥.៣€ ហ្វ្រង់។ វាបានជំនួស ប្រាក់បាតនិងត្រូវបានជំនួសដោយ ព្យាស់ នេះ មិនមានលុយក្រដាសត្រូវបានចេញទេ។
ប្រាក់ហ្វ្រង់កម្ពុជា។: កាក់

កាក់ 
កាក់ត្រូវបានចេញជាផ្នែក ៥, ១០, ២៥ និង ៥០ សេន ,១, ២និង ៤ ហ្វ្រង់ និង ១ ព្យាស់ ។ ៥ និង ១០ សេនត្រូវ​បាន​វាយ​ដោយ​សំរឹទ្ធ ហើយ​បំណែក​ដែល​នៅ​សល់​ជា​ប្រាក់។ កាក់ទាំងអស់ត្រូវបានចុះកាលបរិច្ឆេទនៅឆ្នាំ ១៨៦០ កាក់​ទាំង​អស់​មាន​រូប​ព្រះ​បាទ ​នរោត្តម ។ ប្រហែលឆ្នាំ ១៩០០ កាក់ប្រាក់មួយចំនួនត្រូវបានស្តារឡើងវិញ ប៉ុន្តែនៅប្រហែល ១៥% បានកាត់បន្ថយទម្ងន់។
ប្រាក់ហ្វ្រង់កម្ពុជា។: តំណ​ភ្ជាប់​ខាងក្រៅ

តំណ​ភ្ជាប់​ខាងក្រៅ 

 កាក់ខ្មែរ ព្រះបាទនរោត្តម I
 ការប្រមូលរូបិយប័ណ្ណកម្ពុជា - បង្ហាញរាល់ក្រដាសប្រាក់ដែលចេញដោយធនាគារជាតិនៃកម្ពុជា។
ប្រាងប៉ៈគោ

ប្រាង្គប៉ៈគោ ជា​ប្រាសាទ​ខ្មែរ​ដែល​មាន​ទីតាំង​នៅ​ប្រទេស​ថៃ ក្នុង ​ខេត្ត​នគររាជសីមា ។ ទោះ​បី​ជា​មាន​ឈ្មោះ​ថា ​ប្រាង្គ ​ក៏​ដោយ ក៏​វា​ជា ​ប្រាសាទ​ដែរ ។ វាគឺជាបណ្តុំតូចមួយនៃអគារឥដ្ឋ និងថ្មភក់។ ប៉មធំមានទីតាំងនៅកណ្តាល ហើយបែរមុខទៅទិសខាងកើត។ ប៉ម​ពីរ​ទៀត​បែរ​មុខ​គ្នា ហើយ​មាន​រាង​ដូច​ប៉ម​ធំ។ អគារនីមួយៗសាងសង់លើ ថ្មបាយក្រៀម ។

ការជីកកកាយដែលបានធ្វើឡើងក្នុងឆ្នាំ 1990-1991 ដោយនាយកដ្ឋានវិចិត្រសិល្បៈនៃប្រទេសថៃបានធ្វើឱ្យវាអាចកំណត់បានថាប្រាង្គនេះសាងសង់នៅសតវត្សទី១១ ។
ប្រាង្គ

ប្រាង្គ គឺជាស្ដូប ឬ ប្រាសាទដែលមានកំពូលខ្ពស់ ស្ថិតនៅលើទីលានច្រើនថ្នាក់ឬមួយថ្នាក់ពីរថ្នាក់ ច្រើនតែមានរាងច្រឡោតាំងពីក្រោមរហូតដល់កកំពូល ។វចនានុក្រមខ្មែរ ប្រាង្គប្រាសាទដែលបានកសាងឡើងនៅសម័យបុរាណរួមមាន ប្រាសាទអង្គវត្ត ប្រាសាទបឹងមាលា ប្រាសាទលលៃ ប្រាសាទព្រះពិធុ ប្រាសាទចៅសាយទេវតា ប្រាសាទធម្មនន្ទ ប្រាសាទបន្ទាយសំរែ វត្តអធ្វារ ប្រាសាទព្រះខ័ន(កំពង់ស្វាយផ្នែកកណ្តាល) ប្រាសាទបាគង ជាដើម។ ប្រាសាទប្រាង្គ ត្រូវបានស្ថាបនាឡើងដើម្បីឧទ្ទិសថ្វាយសាសនាព្រហ្មញ្ញ និង ព្រះពុទ្ធសាសនាផងដែរ។   
រូបភាពតូច|តួប្រាង្គទាំងប្រាំឆ្លុះបញ្ចាំងពីស្រះខាងជើងនៃប្រាសាទអង្គរវត្ត។ 
ប្រាសាទប្រាង្គរបស់ខ្មែរដើមឡើយ គឺសម្រាប់គោរពបូជា ព្រះនៅក្នុងលទ្ធិព្រាហ្មណ៍សាសនា ដូចជា ព្រះសិវៈ និង ព្រះវិស្ណុ។ ប្រាង្គខ្មែរមានលក្ខណៈទំនាក់ទំនងទៅនឹងប្រាសាទនៅប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ី។ ដើមសតវត្សទី១០ និង ចុងសតវត្សទី១២ ប្រាង្គប្រាសាទថ្មមានការរីកចម្រើនយ៉ាងខ្លាំងនាសម័យមហានគរ នៅប្រាសាទប្រាង្គនាប្រទេសថៃបានទទួលយកឥទ្ធិពលពីស្ថាបត្យករខ្មែរ និងគំរូរចនាបទនៃ ប្រាសាទអង្គរវត្ត និង អង្គរធំ ដូចជា វត្តព្រះកែវ វត្ត​ជ័យ​វឌ្ឍនារាម ជាដើម។ ប្រាង្គប្រាង្គមានទម្រង់ជារចនាសម្ព័ន្ធជាពហុជាន់ច្រើន ដែលកាលណាមានទំហំកាន់តែថយក្រោយតិចទៅៗនៅពេលប្រាង្គឡើងមានកម្ពស់កាន់ខ្ពស់ទៅៗ។ នៅលើចំនុចសំខាន់នីមួយៗ ប្រាង្គមួយជាធម្មតាមានការរៀបចំតុបតែងយ៉ាងបរិបូរណ៍នៅពីលើប្រាង្គ។
ប្រាង្គ ស្រីទេព

រូបភាពតូច|297x297ភីកសែល| ផែនទីខ្មែរសំខាន់ៗ
ប្រាង្គស្រីទេព ( ថៃ : ​ปรางค์ศรีเทพ) ជា​ប្រាសាទ​ខ្មែរ​មួយ​ដែល​មាន​ទីតាំង​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​ថៃ​ក្នុង ​ឧទ្យាន​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​ស្រី​ថេប ( ​ខេត្ត​ផាត់​ចាប៊ុន ​) ។

វាជាប៉មដ៏ធំមួយដែលមានទីតាំងនៅខាងក្រោយ Prang Song Phi Nong ហើយមានមូលដ្ឋានកំពស់ 1 ម៉ែត្រ ពីលើដី។ រចនាបថនៃប្រាង្គស៊ីទេពគឺដូចគ្នាបេះបិទទៅនឹង Prang Song Phi Nong ហើយមានមូលដ្ឋានថ្មបាយក្រៀម និងច្រកទ្វារបួន។ តួសំខាន់នៃប៉ម និងដំបូលធ្វើពីឥដ្ឋ។ នៅសល់នៃ ប្រាង្គ សព្វថ្ងៃនេះមានកំពស់ 12 ម៉ែត្រ។ ប៉ម​មាន​ច្រក​ចូល​តែ​មួយ​គត់​នៅ​ខាង​លិច ទ្វារ​ផ្សេង​ទៀត​ជា​ទ្វារ​ក្លែងក្លាយ។ ដើមឡើយ ច្រកខាងជើងដែលនាំទៅដល់ប៉ម ត្រូវគ្របដោយដំបូលឈើ។ នៅខាងមុខប៉មធំមានបណ្ណាល័យពីរ។ មូលដ្ឋានកណ្តាលនៅពីមុខរាបស្មើរត្រូវបានពង្រីកដោយផ្លូវាងឈើឆ្កាងដែលនាំទៅដល់កម្រិតទាប។ នៅ​ចុង​ផ្លូវ​មាន​ក្បាល ​នាគ ។ ក្បាលនាគពិតជាមានទីតាំងនៅចុងផ្លូវនីមួយៗ ផ្លូវនេះបង្កើតបានជា ស្ពាននាគ ជានិមិត្តរូបនៃទំនាក់ទំនងរវាងស្ថានសួគ៌ និងផែនដី។ បន្តិចទៀត ឆ្ពោះទៅ Prang Song Phi Nongមានជញ្ជាំងថ្មបាយក្រៀមនៅលើមូលដ្ឋានជាកម្មសិទ្ធិរបស់សំណង់ផ្សេងៗ។

ប្រាង្គ​ស្រីទេព​កសាងនៅសតវត្សទី ១១  ​និងទី​១២ បើ យោង តាម ផ្ដែ ដែល បាន រក ឃើញ  ។ មាន​ដាន​ជាក់ស្តែង​នៃ​ការ​ជួសជុល​ប៉ម ជា​ឧទាហរណ៍​ក្នុង​ទម្រង់​ជា ​ការ​ជួសជុល ​មិន​ទាន់​រួចរាល់។ យើង​អាច​សន្និដ្ឋាន​បាន​ថា​ដើម​ឡើយ​ជា​ទីសក្ការៈ​ព្រហ្មញ្ញសាសនា ដែល​ពេល​នោះ​ត្រូវ​បាន​ប្រែក្លាយ​សម្រាប់​ការ​គោរព​បូជា​ព្រះពុទ្ធសាសនា ​មហាយាន ​ក្នុង​រជ្ជកាល​ព្រះបាទ ​ជ័យវរ្ម័នទី ៧ ។ យើងរកឃើញការផ្លាស់ប្តូរនេះនៅក្នុងការគោរពបូជានៅកន្លែងជាច្រើនដែលជាផ្នែកមួយនៃអាណាចក្រខ្មែរ។ ទោះ​ជា​យ៉ាង​ណា ការងារ​ជួសជុល​ត្រូវ​បាន​បញ្ឈប់​មុន​ពេល​ Si Thep ត្រូវ​បាន​គេ​បោះ​បង់​ចោល។
ប្រាង្គខែក

ប្រាង្គខែក មានទីតាំងនៅ លពបុរី ដើមឡើយជាប្រាសាទហិណ្ឌូ។ ប្រាង្គ ​ទាំង​បី​ជា​ប្រាង្គ​ខ្មែរ​ចំណាស់​ជាង​គេ​នៅ​ភាគ​កណ្តាល​ប្រទេស​ថៃ។ ប្រាសាទនេះត្រូវបានជួសជុលឡើងវិញនៅ សតវត្សទី១៧ ​ដោយ​ព្រះបាទ ​ណារៃ ​ដ៏​អស្ចារ្យ​។

ស្ថិតនៅលើទួលមួយនៅកណ្តាលទីក្រុង វាត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយប្រាង្គបីនៅលើអ័ក្សខាងជើងទៅខាងត្បូង។ ទល់​មុខ​ប្រាង្គ​កណ្តាល​ដែល​ធំ​ជាង​គេ​គឺ ​វិហារ ​ដែល​ខូច​ខាត។ ប៉មទាំងបីនេះ ធ្វើពីឥដ្ឋក្រហម ជាមួយនឹងជញ្ជាំងជាន់ ដែលនៅមានដានខ្លះនៃបាយអ ។ រាង​ប៉ម​សងខាង​គឺ​នឹក​ឃើញ​ពី​ទម្រង់ ​ភ្នំ​រុង ។
ប្រាង្គខែក: គន្ថនិទ្ទេស

គន្ថនិទ្ទេស 

 Michael Freeman, មគ្គុទ្ទេសក៍ប្រាសាទខ្មែរនៅប្រទេសថៃ និងឡាវ, Rivers Books, ឆ្នាំ ១៩៩៦
 Michael Freeman, Palaces of the Gods: សិល្បៈ និងស្ថាបត្យកម្មខ្មែរនៅប្រទេសថៃ, River Books, 2001
 Yoshiaki Ishizawa, តាមបណ្តោយផ្លូវ Royal Roads To Angkor, Weatherhill, ឆ្នាំ 1999
 Claude Jacques និង Philippe Lafond, The Khmer Empire, River Books, 2007
 Vittorio Roveda, រូបភាពនៃព្រះ៖ ទេវកថាខ្មែរនៅកម្ពុជា ថៃ និងឡាវ, សៀវភៅទន្លេ, ២០០៥
 Betty Gosling, ប្រភពដើមនៃសិល្បៈថៃ, River Books, 2004