លីលាវតី ភាគ​ទី​ ២: សាប៊ូលាងទុក្ខ

សាប៊ូលាងទុក្ខ

ម្នាលលោកដ៏មានអាយុ ! ខ្ញុំព្រះករុណាតានតឹងចិត្តខ្លះដែរនៅពេលដែល​ត្រូវវិន្ទុកៈសួរដោយបញ្ហាកម្ម​បែបនោះ ព្រោះថាតាមសេចក្តីពិតទៅ ខ្ញុំព្រះករុណានៅជាបុថុជ្ជននៅឡើយ ជីវិតនៅមានសេចក្តីទុក្ខ បើឆ្លើយថាមាន សេចក្តីសុខហើយ ក៏ខុសចាកសេចក្តីពិត ប៉ុន្តែបើឆ្លើយថាមិនទាន់មានសេចក្តីសុខទេ គេអាចនឹងមើលងាយ​បានថា បង់ម្សៀតដែលបានជាសាវ័ករបស់ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធជាម្ចាស់អ្នកមានសេចក្តីសុខពិតប្រាកដហើយ ប៉ុន្តែខ្លួនឯងត្រឡប់ជាគ្មានសេចក្តីសុខពិតដូចយ៉ាងព្រះបរមសាស្តា នៅទីបំផុត ខ្ញុំព្រះករុណាទើបឆ្លើយប្រាប់ គេទៅសភាពពិតថា "ម្នាលវិន្ទុកៈ ! អាត្មាកំពុងនៅបដិបត្តិដើម្បីចូលដល់សេចក្តីសុខពិតដូចយ៉ាងព្រះ​បរម​សាស្តា បើទុកជាមិនទាន់ដល់កម្រិតក៏ដោយ ប៉ុន្តែអាត្មាដឹងថា សេចក្តីសុខពិត គឺ អ្វី និងស្គាល់ផ្លូវបដិបត្តិ​ដើម្បីចូលដល់សេចក្តីសុខពិតនោះ"
វិន្ទុកៈញញឹមញញែមដោយរន្តិភាព ហើយនិយាយថា "បពិត្រលោកសមណៈ ! យ៉ាងហោចណាស់ ខ្ញុំកណា​ក៏បានដឹងនៅថ្ងៃនេះថា សេចក្តីសុខពិតនោះគឺអ្វីដែរ ព្រោះបញ្ហាកម្មនេះខ្ញុំកណាក៏នៅមិនទាន់ដឹងដែរទាំង អ្នកដទៃក៏មិនដឹងដែរ ភាគច្រើនយល់ថា សេចក្តីស្រណុក ស្រួល សប្បាយជាសេចក្តីសុខ ហើយក៏រត់​សស្រាញ់​​ប្រមាញ់ស្វែងរកសេចក្តីស្រណុក ស្រួលសប្បាយនោះទីបំផុត ក៏បានត្រឹមតែសេចក្តីស្រណុក ស្រួល សប្បាយប៉ុណ្ណោះ ប៉ុន្តែមិនពើបប្រទះសេចក្តីសុខពិតទេ 
សូមព្រះតេជគុណប្រោសប្រាប់ខ្ញុំកណាផងថា តើសេចក្តីសុខពិតនោះ គឺ អ្វីទៅ? "

"ម្នាលវិន្ទុកៈ ! បើអាត្មាប្រាប់ថា សេចក្តីសុខ គឺ អ្វីទៅត្រង់ ៗ អាចជាការពិបាកយល់ដល់ញោម ព្រោះរឿង​របស់សេចក្តីសុខជារឿងល្អិតល្អន់ជ្រាលជ្រៅ ព្រោះហេតុនោះ អាត្មាសូមសួរញោមសិន ញោមយល់ឃើញ យ៉ាងណាក៏ឆ្លើយយ៉ាងនោះចុះ ឧបមាថា មានមនុស្សម្នាក់យកក្រណាត់ប្រឡាក់ដោយទឹកមូត្រនិងលាមក និងរបស់កខ្វក់ស្មោកគ្រោកជាច្រើនឲ្យញោមមើល តើញោមដឹងថាក្រណាត់នោះស្មោកគ្រោកទេ?"
វិន្ទុកៈសម្លឹងមើលខ្ញុំព្រះករុណាយ៉ាងងឿងងាំងហើយឆ្លើយថា "ពិតជាដឹង  តេជគុណ ! អ្នកផងតែងដឹង​បាន​ដោយងាយថា ក្រណាត់នោះស្មោកគ្រោក"

"ណ្ហើយចុះ ! បើក្រណាត់នោះស្មោកគ្រោក ចុះញោមដឹងថាវាស្មោកគ្រោកព្រោះមានភាពស្មោកគ្រោក​នៅក្នុងនោះមែនទេ?"

​" មែន ! "វិន្ទុកៈឆ្លើយទាំងមានអាការមិងមាំង

"អាត្មាសូមសួរតទៅទៀតថា ខាងក្នុងក្រណាត់ដែលស្មោកគ្រោកនោះ តើមានភាពស្អាតស្អានឬទេ?"

"គ្មានទេ តេជគុណ ! ព្រោះវាជាក្រណាត់ដែលមានតែភាពស្មោកគ្រោកប៉ុណ្ណោះ"

"បានសេចក្តីថា ក្រណាត់នោះមានតែភាពស្មោកគ្រោក និងពោរពេញទៅដោយវត្ថុស្មោកគ្រោក តើមានវិធី​ណាទេដែលយើងអាចនាំយកភាពស្អាតបាតចូលទៅក្នុងក្រណាត់នោះហើយវាក៏ក្លាយទៅជាក្រណាត់ស្អាត ស្អានភ្លាម" ។

ิ"បពិត្រលោកសមណៈ ! ខ្ញុំកណាយល់ឃើញថា គ្មានវិធីណានឹងធ្វើឲ្យក្រណាត់នោះស្អាតស្អានដោយ​នាំយកភាពស្អាតស្អានចូលទៅបានទេ ប៉ុន្តែយើងអាចធ្វើឲ្យក្រណាត់នោះស្អាតស្អានបានដោយការនាំយក​វា​ទៅបោកគក់ជម្រះដោយទឹករហូតដល់វត្ថុស្មោកគ្រោកទាំងឡាយអស់រលីងទៅ ភាពស្អាតស្អានទើបកើត​ឡើងដោយស្វ័យប្រវត្តិដោយមិនបាច់នាំយកភាពស្អាតស្អានចូលទៅនោះទេ"

"ម្នាលវិន្ទុកៈ ! បើអញ្ចឹង ភាពស្អាតស្អានបានដល់ ភាវៈដែលគ្មានភាពស្មោកគ្រោកហ្នឹងឯង ព្រោះបើយើង​នាំយកវត្ថុស្មោកគ្រោកចេញអស់ហើយ ភាពស្អាតស្អានក៏កើតឡើងឯង បើយើងនាំយកវត្ថុស្មោកគ្រោក​ទៅ ដាក់ចូល ក្រណាត់នោះក៏កខ្វក់ស្មោកគ្រោក ភាពស្អាតស្អានក៏អន្តរធានបាត់ទៅ បើអញ្ចឹង តើញោម​មាន​គំហើញយ៉ាងណា? តើញោមយល់ឃើញថាភាពស្មោកគ្រោកនិងភាពស្អាតស្អាន មួយណាមានតួខ្លួនល្មម មើលឃើញបានច្បាស់ជាង?"

"ខ្ញុំកណាយល់ឃើញថា ភាពស្មោកគ្រោកមានតួខ្លួនមើលឃើញច្បាស់ជាង យើងអាចយកដាក់ចូលក្នុង ក្រណាត់បាន និងអាចយកចេញបានដោយដៃរបស់យើង ចំណែកឯភាពស្អាតបាតវិញបើ​​ទុកជាមាននៅក៏​ដោយ ក៏គ្មានតួខ្លួនមើលឃើញបានច្បាស់ដែរ យើងមិនអាចនាំយកចេញឬចូលដោយដៃរបស់យើង​បាន​ទេ"

"ត្រឹមត្រូវហើយ  វិន្ទុកៈ ! ញោមយល់ឃើញត្រឹមត្រូវហើយ ភាពស្មោកគ្រោកនិងភាពស្អាតស្អានយ៉ាងណា សេចក្តីសុខនិងសេចក្តីទុក្ខក៏យ៉ាងនោះដែរ សេចក្តីទុក្ខជាធម្មជាតិមាននៅពិតមែន យើងអាចមើលឃើញ​បានជាទូទៅ យើងអាចសាងឡើងនិងទម្លាយចោលបាន ចំណែកឯសេចក្តីសុខវិញមានលក្ខណៈគួរនា​ដូច​ជាភាពស្អាតស្អាន គឺ គ្មានខ្លួនប្រាណទេ មិនអាចនាំចូលឬចេញបានទេ ប៉ុន្តែអាចកើតមានឡើងដោយ​ខ្លួន​ឯង កាលបើយើងកម្ចាត់ទុក្ខបានអស់ហើយ សេចក្តីសុខក៏កើតឡើងឯង ព្រោះហេតុនោះ អាត្មាទើបឆ្លើយ​សំណួរ​ដំបូងរបស់ញោមថា សេចក្តីសុខបានដល់ភាវៈដែលគ្មានសេចក្តីស្មោកគ្រោកហ្នឹងឯង" ។

វិន្ទុកៈងក់ក្បាលដោយលំអានថាយល់ស្របនឹងទស្សនៈរបស់ខ្ញុំព្រះករុណា ហើយក៏និយាយថា

"បពិត្រព្រះតេជគុណដ៏ចម្រើន ! ចម្លើយរបស់ព្រះតេជគុណពេញជាជាក់ច្បាស់និងត្រូវត្រង់តាមសភាវៈពិត ព្រះតេជគុណឆ្លើយសំណួរបស់ខ្ញុំកណាដោយទំហៀបដ៏ឈ្លាសវៃ ធ្វើឲ្យខ្ញុំកណាស្គាល់មុខមាត់របស់​សេចក្តីសុខជាលើកដំបូង ណ្ហើយចុះ ! ខ្ញុំកណានឹងសួរព្រះតេជគុណតទៅទៀត កាលបើសេចក្តីសុខកើត​ឡើងឯងនៅខណៈដែលទុក្ខរលត់ទៅ ប្រៀបដូចជាភាពស្អាតស្អានកើតឡើងឯងនៅខណៈដែលភាពស្មោក​គ្រោកផុតរលត់ទៅដូច្នោះ យើងមិនអាចសាងសេចក្តីសុខបានទេ ករណីកិច្ចរបស់យើង​ គឺ រំលត់ទុក្ខ ព្យាយាមលាងសម្អាតទុក្ខឲ្យអស់ទៅ មែនទេ?"

"ត្រឹមត្រូវហើយ ! វិន្ទុកៈ ! ញោមមិនបាច់ខ្វល់ដល់សេចក្តីសុខ មិនបាច់សាងសេចក្តីសុខ​ មិនបាច់ស្វែងរក​សេចក្តីសុខទេ ប៉ុន្តែត្រូវខិតខំពន្លត់ទុក្ខទៅបានហើយ បើញោមពន្លត់ទុក្ខបាន សេចក្តីសុខក៏កើតមានឡើង​ដោយចៀសមិនផុត មនុស្សភាគច្រើនព្រោះហេតុតែមិនស្គាល់សេចក្តីសុខទើបខំសាងសេចក្តីសុខឡើង ដោយឥតបានពន្លត់ទុក្ខទាល់តែសោះ ទើបជាហេតុកពូនសេចក្តីទុក្ខកាន់តែច្រើនឡើង ប្រៀបដូចជាមនុស្ស​ចង់ឲ្យក្រណាត់ជ្រះស្អាត ប៉ុន្តែមិនយល់ដឹងវិធីបោកគត់ ទើបយកវត្ថុផ្សេង ៗមកប្រមោកបន្ថែមដើម្បីឲ្យ ក្រណាត់នោះជ្រះស្អាត ប៉ុន្តែក្រណាត់នោះក៏នៅតែមិនស្អាតដដែល ហេតុនោះ វិធីល្អបំផុត គឺ យើងត្រូវ​ព្យាយាមរំលត់សេចក្តីទុក្ខ លាងសម្អាតសេចក្តីទុក្ខឲ្យជ្រះស្រឡះពីខ្លួនយើង ពេលនោះឯង សេចក្តីសុខក៏​កើតឡើងដោយស្វ័យប្រវត្តិ " ។

"បពិត្រលោកសមណៈ ! តើមានវិធីអ្វីខ្លះដែលលាងសម្អាតសេចក្តីទុក្ខ? តើយកអ្វីទៅ​លាងសម្អាតទុក្ខចេញ​ពីខ្លួន​យើងទៅ?"

"ម្នាលវិន្ទុកៈ ! កង្វក់របស់ក្រណាត់កើតចេញពីការប្រឡាក់ប្រឡូសដោយទឹកមូត្រនិងលាមក យ៉ាងណា សេចក្តីទុក្ខរបស់យើងក៏កើតចេញពីការប្រឡាក់ប្រឡូសដោយទង្វើ​កខ្វក់យ៉ាងនោះដែរ ទង្វើកខ្វក់ដែល​ជាហេតុធ្វើឲ្យមនុស្សរងទុក្ខមាន ៣ យ៉ាង គឺ
ទង្វើកខ្វក់តាមផ្លូវកាយនិងវាចា​ដែលជាហេតុនាំឲ្យកើតសេចក្តីទុក្ខ ១
កិលេសនិងទង្វើកខ្វក់តាមផ្លូវចិត្តដែលជាហេតុនាំឲ្យចិត្តកខ្វក់ ១
ទង្វើឆោតល្ងង់មិនស្គាល់ការពិតដែលជាហេតុនាំឲ្យវង្វេងប្រកាន់មាំ ១
ម្នាលវិន្ទុកៈ ! ទង្វើកខ្វក់តាមផ្លូវកាយនិងវាចា​ គឺ​ អ្វី ? គឺ កាយទុច្ចរិត ៣ បានដល់ ការសម្លាប់ជីវិតមនុស្ស​សត្វ ការលួចទ្រព្យ និង ការប្រព្រឹត្តមោះមិនគប្បីក្នុងកាម វចីទុច្ចរិត ៤ បានដល់ ការនិយាយពាក្យភូតភរ  ការនិយាយពាក្យគំរោះគំរើយ ការនិយាយពាក្យញុះញង់ ការនិយាយ​ពាក្យភរ​ភាយ​ ទាំងនេះឯងហៅថា ទង្វើកខ្វក់តាមផ្លូវកាយនិងវាចា​ដែលជាហេតុនាំឲ្យកើតសេចក្តីទុក្ខ ដំបូងបំផុត យើងតោងតែលាងសម្អាត ទង្វើកខ្វក់នេះចេញពីខ្លួនយើងសិន"

"បពិត្រលោកសមណៈ ! តើយើងយកអ្វីជាគ្រឿងលាងសម្អាតទង្វើកខ្វក់ប្រភេទនេះ?"

"ព្រះបរមសាស្តាទ្រង់ណែនាំឲ្យរក្សាសីល គឺ ផ្គងវិរតិចេតនា បានដល់​ តំណាំងចិត្តគិតនឹងវៀរបង់​ចាកទង្វើ គម្រក់ទាំងនេះ បើយើងវៀរបង់បាន មិនធ្វើទង្វើគម្រក់ទាំងនេះ យើងក៏បរិសុទ្ធសា្អតដោយកាយ និង​ វាចា កាលបើកាយវាចារបស់យើងស្អាតបរិសុទ្ធហើយ សេចក្តីសុខក៏កើតឡើងឯង"

"ចាត់ជាចម្លើយដែលមានហេតុផលស្រួចស្រាល់ណាស់ បពិត្រតេជគុណដ៏ចម្រើន ! ខ្ញុំកណាមិនដែលបាន​ស្តាប់បានឮអ្នកណានិយាយទេ ចុះកិលេសនិងទង្វើកខ្វក់តាមផ្លូវចិត្តវិញ តើយើងលាងជម្រះដោយអ្វីទៅ !

ម្នាលវិន្ទុកៈ​​​​ ! ទង្វើកខ្វក់តាមផ្លូវកាយនិងវាចា យើងលាងជម្រះបានដោយការគ្រប់គ្រងកាយវាចាយ៉ាងណា មិញ យើងក៏អាចលាងជម្រះទង្វើកខ្វក់តាមផ្លូវចិត្តដោយការគ្រប់គ្រងចិត្តយ៉ាងនោះដែរ​ កិលេសទាំងឡាយ មានសេចក្តីលោភ តម្រេកត្រអាល កំហឹងកំហល់ រម្ងង់ជាដើម តែងកើតឡើងនៅពេលដែលប៉ះខ្ទប់នឹង វិសភាគារម្មណ៍​គ្រឿងអន្ទោកអន្ទោល ដូចជា ភែ្នកឃើញរូបស្អាតតែងកើតមានតម្រេកត្រេកត្រអាលជាដើម បុគ្គលដែលមិនសម្រួមរវាំងឥន្រ្ទីយ៍គឺ ភែ្នក ​ត្រចៀក ច្រមុះ អណ្តាត កាយ ចិត្ត បណែ្តតបណ្តោយឲ្យទ្វារទាំង​នោះទទួលអារម្មណ៍តាមលំពើងចិត្ត កិលេសទាំងឡាយតែងមានឱកាសកើតឡើងច្រើន ព្រោះហេតុនោះ ព្រះបរមសាស្តារបស់យើងទើបទ្រង់បង្រៀនឲ្យសម្រួមរវាំងឥន្រ្ទីយ៍ជាប្រការទីមួយ កាលបើសង្រួមរវាំងឥន្ទ្រីយ៍​បានល្អហើយ កិលេសទាំងឡាយក៏កើតឡើងតិច នៅពេលដែលកិលេសកើតឡើង មិនមានសេចក្តីដឹងខ្លួន ទាំងបណ្តោយឲ្យវាកើតឡើងដោយសេរី កិលេសតែងមានកម្លាំងខ្លាំងក្លាឡើង ភាវៈជាជនគម្រក់តាមផ្លូវចិត្ត ដូចជា គិតរំពៃចង់បានទ្រព្យអ្នកដទៃ គិតព្យាបាទចងអាឃាតអ្នកដទៃ យល់ឃើញខុសចាកគន្លងធម៌ជាដើម ប្រៀបដូចជាចោរដែលចូលទៅតាមទ្វារលួចយកទ្រព្យក្នុងផ្ទះដូច្នោះ បើទ្វារគ្មានឆ្មាំយាមការពារទេ ចោរតែង ចូល​ទៅធ្វើអំពើទុច្ចរិតបានដោយស្រួល តើអ្វីទៅ គឺ​ ឆ្មាំយាមសម្រាប់ចាំការពារទ្វារចិត្តមិនឲ្យកម្រើករំពើកបាន ? ឆ្មាំយាមរបស់ចិត្ត គឺ សតិ សេចក្តីភ្ញាក់រលឹកដឹងខ្លួន មិនទ្វេធ្វេស និង សម្បជញ្ញៈ សេចក្តីដឹងខ្លួនហ្នឹងឯង មនុស្សដែលមានសតិសម្បជញ្ញៈចាស់ក្លា កាលបើកិលេសកើតឡើងក៏ដឹងថា កិលេសកើតឡើង ហើយរិះ រកផ្លូវទប់ស្កាត់ ព្រោះហេតុនេះ ព្រះបរមសាស្តារបស់យើងទើបទ្រង់ណែនាំបង្ហាត់បង្រៀនឲ្យហ្វឹកហាត់ សតិសម្បជញ្ញៈ ដោយអប់រំចម្រើនសតិបដ្ឋាន ៤ គឺ កំណត់ដឹងចលនារបស់កាយគ្រប់ចង្វាក់ កំណត់ដឹង វេទនាក្នុងចិត្តគ្រប់ចង្វាក់ កំណត់ដឹងចលនារបស់ចិត្តគ្រប់ចង្វាក់ កំណត់ដឹងគុណភាពនៃចិត្តគ្រប់ចង្វាក់ នេះជាដំណាក់ទី ១ នៅពេលដែលកិលេសកើតឡើងហើយ មនោទុច្ចរិតកើតឡើងហើយ យើងត្រូវលះ​បង់​ចោលដោយការទប់សង្កត់ចិត្តឲ្យស្ងួតស្ងប់ជាក់ប្រាកដទៀងទាត់មានអារម្មណ៍តែមួយ ខ្ជាប់ខ្ជួន បន្ទាប់ពី នោះកិលេសផ្សេង ៗក៏ថ្ងបចុះ ចិត្តក៏ស្អាតបរិសុទ្ធ សេចក្តីសុខក៏កើតឡើងឯង ។

"បពិត្រព្រះតេជគុណដ៏ចម្រើន ! ព្រះតេជគុណពេញជាមានវិធីឈ្លាសវៃអ្វីម្លេះទេ ខ្ញុំកណាកើតបសាទៈ​សទ្ធានឹងវិធីសាស្រ្តលាងជម្រះកាយនិងចិត្តរបស់ព្រះតេជគុណហើយ ខ្ញុំកណាមុខជានឹងបដិបត្តិតាម​វិធីសាស្ត្ររំលត់ទុក្ខទាំងនេះយ៉ាងពិតប្រាកដ  ចុះភាពកខ្វក់ប្រការទី ៣ គឺ កម្លៅមិនដឹងការពិតដែលជាហេតុ​នាំឲ្យច្រឡំប្រកួចប្រកាន់វិញ តេជគុណ ! តើយើងមានវិធីសាស្ត្រលាងជ​ម្រះយ៉ាងណាដែរ ? "

"អវិជ្ជា ឬ កម្លៅមិនដឹងការពិតជាកង្វក់របស់ចិត្តយ៉ាងល្អិត ចំពោះតែសីល ការសម្រួមរវាំងឥន្ទ្រីយ៍ និង​សមាធិមិនអាចលាងជម្រះអវិជ្ជាបានទេ ធម្មជាតិដែលអាចលាងជម្រះអវិជ្ជាបាន គឺ បញ្ញា ឬ សេចក្តីយល់ដឹងធម្មជាតិផ្សេង ៗ តាមសភាពពិត យើងត្រូវព្យាយាមបណ្តុះបញ្ញាឲ្យដុះឡើងដោយ​ការស្តាប់ ដោយការគិតពិចារណា និងដោយការអប់រំភាវនា ប្រសិនបើយើងធ្វើបានដូច្នេះជាប្រចាំ យើងនឹងដឹង ការពិតថា ធម្មជាតិទាំងឡាយមិនទៀងទាត់ជាទុក្ខ ជាអនត្តា មិនមែនតួខ្លួនរបស់គេរបស់យើងទេ នៅពេល​យល់ដឹងការពិតបែបនេះ  ចម្ហោតរម្ងង់ក៏បាត់ទៅឯង បន្ទាប់ពីនោះ យើងក៏លែងភាន់វង្វេងប្រកួច ប្រកាន់ធម្មជាតិអ្វីៗតទៅទៀត កាលបើធម្មជាតិណានីមួយកើតឡើង តាំងនៅ រលត់ទៅតាមសភាវធម៌​របស់វា  ចិត្តយើងក៏មិនញាប់ញ័រ ចិត្តរបស់យើងក៏ស្អាតបរិសុទ្ធ និងមានសេចក្តីសុខ ​សរុបសេចក្តីថា ទង្វើកខ្វក់តាមផ្លូវកាយ វាចា និង ចិត្ត បណ្តាលឲ្យកើតមានសេចក្តីទុក្ខ ប្រសិនបើយើងលាងជម្រះទង្វើ​កខ្វក់តាមផ្លូវកាយវាចាចេញអស់បានដោយសីល លាងសម្អាតទង្វើកខ្វក់តាមផ្លូវចិត្តបានដោយ​ការ​សម្រួមឥន្ទ្រីយ៍ សតិសម្បជញ្ញៈ និង សមាធិ លាងសម្អាតទង្វើកខ្វក់នៃសន្តានឆោតល្ងង់បានដោយបញ្ញា យើងក៏ស្អាតបរិសុទ្ធរួចផុតចាកទង្វើកខ្វក់ សល់តែកាយវាចាចិត្តដែលស្អាតស្អាន បន្ទាប់ពីនោះ សេចក្តីសុខដ៏បរិសុទ្ធមិនប្រែប្រួលក៏កើតឡើងឯង បុគ្គលបែបនោះទើបអាចប្រកាសឲ្យមនុស្សជាតិទាំងមូល បានដឹងថា ខ្ញុំមានសេចក្តីសុខពេញលេញហើយ" 

"អស្ចារ្យមែន ! លោកសមណៈ ! អស្ចារ្យមែន ខ្ញុំកណាមិនដែលបានចូលដល់សេចក្តីស្អាតស្អានតាមផ្លូវកាយ វាចាចិត្តម្តងណាទេ នៅមិនទាន់ចូលដល់សេចក្តីសុខពិតទេ ប៉ុន្តែខ្ញុំកណាក៏យល់ស្របយ៉ាងពេញទំហឹងថា វិធីសាស្ត្ររំដោះទុក្ខរបស់ព្រះតេជគុណពេញជាវិធីសាស្រ្តដ៏ប្រសើរណាស់ អាចយកទៅរំលត់ទុក្ខបានពិត​មែន ចាប់ពីថ្ងៃនេះតទៅ ខ្ញុំកណាសូមប្រគល់កាយថ្វាយខ្លួនជាសិស្សរបស់ព្រះតេជគុណ សូមគោរពបូជា ព្រះតេជគុណជាសរណៈទីពឹងផ្លូវចិត្តជារៀងរហូត"

"កុំឡើយ វិន្ទុកៈ ! ពាក្យសម្តីទាំងអម្បាលម៉ានដែលអាត្មាអធិប្បាយបកស្រាយមកនោះ មិនមែនជាគំនិតគិត​ឃើញរបស់អាត្មាទេ ប៉ុន្តែជាសាសនោវាទរបស់ព្រះបរមសាស្តាសម្មាសម្ពុទ្ធជាម្ចាស់ទ្រង់ជាព្រះបរមគ្រូ​របស់អាត្មា សូមឲ្យញោមលំឱនចិត្តគិតដល់ព្រះដ៏មានព្រះភាគជាម្ចាស់ព្រះអង្គនោះថាជាទីពឹងទីរលឹកចុះ" ។