navinnseab/khmer-wikipedia-article huggingface dataset:
ភ្នាក់ងារបញ្ជូនបន្ត: បញ្ហា ប្រឈម របស់ អ្នក ឆ្ពោះ ទៅ មុខ ទំនិញ

បញ្ហា ប្រឈម របស់ អ្នក ឆ្ពោះ ទៅ មុខ ទំនិញ 
ការងារ របស់ អ្នក ឆ្ពោះ ទៅ មុខ ទំនិញ គឺ មិន មែន គ្មាន ឧបសគ្គ របស់ វា ទេ ។ ឧបសគ្គសំខាន់ៗមួយចំនួនដែលពួកគេជួបប្រទះរួមមាន៖

 ភាពស្មុគស្មាញនៃបទប្បញ្ញត្តិគយ 
ប្រទេស នីមួយ ៗ មាន ច្បាប់ គយ និង បទ ប្បញ្ញត្តិ ផ្ទាល់ ខ្លួន របស់ ខ្លួន ដែល ធ្វើ ឲ្យ ដំណើរ ការ នាំ ចូល និង នាំ ចេញ មាន ភាព ស្មុគស្មាញ ។ អ្នក ចេញមុខ ដឹកជញ្ជូន ត្រូវ រក្សា ចំណេះដឹង យ៉ាង ល្អិតល្អន់ អំពី ច្បាប់ គយ នៅ ប្រទេស ផ្សេង ៗ ដើម្បី ធានា ថា ទំនិញ របស់ អតិថិជន របស់ ពួកគេ មាន ភាព ស្រប ច្បាប់ ។

 ការ ប្រែប្រួល ទីផ្សារ 
ការ ប្រែប្រួល សេដ្ឋ កិច្ច អត្រា ប្តូរ ប្រាក់ និង ការ ផ្លាស់ ប្តូរ តម្រូវ ការ ពិភព លោក អាច បង្ក ឲ្យ មាន ការ ផ្លាស់ ប្តូរ ភ្លាម ៗ នៃ ការ ចំណាយ លើ ការ ដឹក ជញ្ជូន និង សមត្ថ ភាព ដែល មាន ។ អ្នក នាំ មុខ ទំនិញ ត្រូវ តែ សម្រប ខ្លួន យ៉ាង ឆាប់ រហ័ស ទៅ នឹង លក្ខខណ្ឌ ផ្លាស់ ប្តូរ ទាំង នេះ ដើម្បី ផ្តល់ ដំណោះ ស្រាយ logistics ដែល មាន ប្រសិទ្ធិ ភាព ក្នុង ការ ចំណាយ ។

 សន្តិសុខ ដឹក ជញ្ជូន 
ជាមួយ នឹង ការ គំរាម កំហែង ជា រៀង រហូត នៃ ការ លួច ទំនិញ និង ការ ប្លន់ ចោរ សមុទ្រ នាវា ដឹក ទំនិញ ត្រូវ តែ ដាក់ វិធាន ការ សន្តិ សុខ តឹង រឹង ដើម្បី ការពារ ការ ដឹក ជញ្ជូន របស់ អតិថិ ជន របស់ ពួក គេ នៅ ទូទាំង ដំណើរ ឆ្លង កាត់ ។

 បច្ចេក វិទ្យា 
ខណៈ ពេល ដែល ការ រីក ចម្រើន ផ្នែក បច្ចេកវិទ្យា កំពុង បង្កើន ប្រសិទ្ធិ ភាព នៃ ការ logistics ក៏ អាច ជា ឧបសគ្គ មួយ សម្រាប់ អ្នក ដឹក ជញ្ជូន ឆ្ពោះ ទៅ មុខ ដែល ចាំបាច់ ត្រូវ វិនិយោគ លើ ដំណោះ ស្រាយ ដ៏ ល្បីល្បាញ ដើម្បី បន្ត ការ ប្រកួត ប្រជែង នៅ ក្នុង ទី ផ្សារ ។
ភ្នាក់ងារបញ្ជូនបន្ត: ភាពស្មុគស្មាញនៃបទប្បញ្ញត្តិគយ

ភាពស្មុគស្មាញនៃបទប្បញ្ញត្តិគយ 
ប្រទេស នីមួយ ៗ មាន ច្បាប់ គយ និង បទ ប្បញ្ញត្តិ ផ្ទាល់ ខ្លួន របស់ ខ្លួន ដែល ធ្វើ ឲ្យ ដំណើរ ការ នាំ ចូល និង នាំ ចេញ មាន ភាព ស្មុគស្មាញ ។ អ្នក ចេញមុខ ដឹកជញ្ជូន ត្រូវ រក្សា ចំណេះដឹង យ៉ាង ល្អិតល្អន់ អំពី ច្បាប់ គយ នៅ ប្រទេស ផ្សេង ៗ ដើម្បី ធានា ថា ទំនិញ របស់ អតិថិជន របស់ ពួកគេ មាន ភាព ស្រប ច្បាប់ ។
ភ្នាក់ងារបញ្ជូនបន្ត: ការ ប្រែប្រួល ទីផ្សារ

ការ ប្រែប្រួល ទីផ្សារ 
ការ ប្រែប្រួល សេដ្ឋ កិច្ច អត្រា ប្តូរ ប្រាក់ និង ការ ផ្លាស់ ប្តូរ តម្រូវ ការ ពិភព លោក អាច បង្ក ឲ្យ មាន ការ ផ្លាស់ ប្តូរ ភ្លាម ៗ នៃ ការ ចំណាយ លើ ការ ដឹក ជញ្ជូន និង សមត្ថ ភាព ដែល មាន ។ អ្នក នាំ មុខ ទំនិញ ត្រូវ តែ សម្រប ខ្លួន យ៉ាង ឆាប់ រហ័ស ទៅ នឹង លក្ខខណ្ឌ ផ្លាស់ ប្តូរ ទាំង នេះ ដើម្បី ផ្តល់ ដំណោះ ស្រាយ logistics ដែល មាន ប្រសិទ្ធិ ភាព ក្នុង ការ ចំណាយ ។
ភ្នាក់ងារបញ្ជូនបន្ត: សន្តិសុខ ដឹក ជញ្ជូន

សន្តិសុខ ដឹក ជញ្ជូន 
ជាមួយ នឹង ការ គំរាម កំហែង ជា រៀង រហូត នៃ ការ លួច ទំនិញ និង ការ ប្លន់ ចោរ សមុទ្រ នាវា ដឹក ទំនិញ ត្រូវ តែ ដាក់ វិធាន ការ សន្តិ សុខ តឹង រឹង ដើម្បី ការពារ ការ ដឹក ជញ្ជូន របស់ អតិថិ ជន របស់ ពួក គេ នៅ ទូទាំង ដំណើរ ឆ្លង កាត់ ។
ភ្នាក់ងារបញ្ជូនបន្ត: បច្ចេក វិទ្យា

បច្ចេក វិទ្យា 
ខណៈ ពេល ដែល ការ រីក ចម្រើន ផ្នែក បច្ចេកវិទ្យា កំពុង បង្កើន ប្រសិទ្ធិ ភាព នៃ ការ logistics ក៏ អាច ជា ឧបសគ្គ មួយ សម្រាប់ អ្នក ដឹក ជញ្ជូន ឆ្ពោះ ទៅ មុខ ដែល ចាំបាច់ ត្រូវ វិនិយោគ លើ ដំណោះ ស្រាយ ដ៏ ល្បីល្បាញ ដើម្បី បន្ត ការ ប្រកួត ប្រជែង នៅ ក្នុង ទី ផ្សារ ។
ភ្នាក់ងារបញ្ជូនបន្ត: អ្នក នាំ មុខ [https://www.ifstransit.com/ ទំនិញ នៅ Roissy]

អ្នក នាំ មុខ ទំនិញ នៅ Roissy 
Roissy-en-France ដែល គេ ស្គាល់ ជា ទូទៅ ថា ជា Roissy គឺ ជា ផ្ទះ របស់ ព្រលាន យន្ត ហោះ មួយ ក្នុង ចំណោម ព្រលាន យន្ត ហោះ ដែល រវល់ បំផុត និង សំខាន់ បំផុត នៅ លើ ពិភព លោក : ព្រលាន យន្ត ហោះ Paris-Charles-de-Gaulle ។ ក្នុង នាម ជា មណ្ឌល ដឹក ជញ្ជូន តាម ផ្លូវ អាកាស មួយ នៅ អឺរ៉ុប រ៉ូស៊ី បាន ទាក់ ទាញ អ្នក ដឹក ជញ្ជូន ជា ច្រើន ដែល ទន្ទឹង រង់ចាំ ទាញ យក ប្រយោជន៍ ពី ការ ត ភ្ជាប់ សកល ដែល បាន ផ្តល់ ដោយ ព្រលាន យន្ត ហោះ នេះ ។ អ្នក នាំ មុខ ទំនិញ ទាំង នេះ នៅ រ៉ូស៊ី ផ្តល់ សេវា logistics ពេញលេញ ចាប់ តាំង ពី ការ រួប រួម នៃ ការ ដឹក ជញ្ជូន ទៅ កាន់ ការ គ្រប់ គ្រង គយ និង ការ ចែក ចាយ ទំនិញ ចុង ក្រោយ ។
ភ្នាក់ងារបញ្ជូនបន្ត: អ្នក នាំ មុខ ទំនិញ ចម្បង នៅ លើ ពិភព លោក

អ្នក នាំ មុខ ទំនិញ ចម្បង នៅ លើ ពិភព លោក 

 សិង្ហបុរី 
កំពង់ ផែ សិង្ហបុរី គឺ ជា កំពង់ ផែ កុងតឺន័រ ធំ ជាង គេ មួយ ក្នុង ពិភព លោក និង ជា មណ្ឌល ឆ្ពោះ ទៅ មុខ ដ៏ ធំ មួយ នៅ អាស៊ី ។ គោល ជំហរ យុទ្ធ សាស្ត្រ របស់ ខ្លួន បាន ធ្វើ ឲ្យ វា ក្លាយ ជា ចំណុច មួយ នៃ ការ រួម បញ្ចូល គ្នា សម្រាប់ ពាណិជ្ជ កម្ម រវាង អាស៊ី អឺរ៉ុប និង អាមេរិក ។

 ឌូបៃ 
ឌូបៃ អារ៉ាប់ រួម អេមីរ៉េត គឺ ជា មណ្ឌល logistics ដ៏ សំខាន់ មួយ សម្រាប់ ដឹក ជញ្ជូន តាម ផ្លូវ អាកាស និង សមុទ្រ ។ ទីក្រុង ឌូបៃ ឡូជីថីស គឺ ជា ទី លំនៅ របស់ អ្នក នាំ មុខ ទំនិញ ជា ច្រើន ដែល ប្រើប្រាស់ ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ កម្រិត ពិភព លោក របស់ ខ្លួន ដើម្បី គ្រប់ គ្រង លំហូរ ទំនិញ ទៅ កាន់ អាហ្វ្រិក មជ្ឈិម បូព៌ា និង អឺរ៉ុប ។

 Rotterdam 
កំពង់ ផែ រ៉ូតធឺដាម ក្នុង ប្រទេស ហូឡង់ គឺ ជា កំពង់ ផែ ធំ ជាង គេ បំផុត នៅ អឺរ៉ុប និង ជា មណ្ឌល ឆ្ពោះ ទៅ មុខ ដ៏ សំខាន់ មួយ សំរាប់ ដឹក ជញ្ជូន សមុទ្រ ។ ទី តាំង កណ្តាល របស់ ខ្លួន នៅ អឺរ៉ុប ធ្វើ ឲ្យ វា ក្លាយ ជា ជម្រើស ដែល ពេញ ចិត្ត មួយ សំរាប់ ក្រុម ហ៊ុន ដែល ចង់ បម្រើ ទី ផ្សារ អឺរ៉ុប ។
ភ្នាក់ងារបញ្ជូនបន្ត: សិង្ហបុរី

សិង្ហបុរី 
កំពង់ ផែ សិង្ហបុរី គឺ ជា កំពង់ ផែ កុងតឺន័រ ធំ ជាង គេ មួយ ក្នុង ពិភព លោក និង ជា មណ្ឌល ឆ្ពោះ ទៅ មុខ ដ៏ ធំ មួយ នៅ អាស៊ី ។ គោល ជំហរ យុទ្ធ សាស្ត្រ របស់ ខ្លួន បាន ធ្វើ ឲ្យ វា ក្លាយ ជា ចំណុច មួយ នៃ ការ រួម បញ្ចូល គ្នា សម្រាប់ ពាណិជ្ជ កម្ម រវាង អាស៊ី អឺរ៉ុប និង អាមេរិក ។
ភ្នាក់ងារបញ្ជូនបន្ត: ឌូបៃ

ឌូបៃ 
ឌូបៃ អារ៉ាប់ រួម អេមីរ៉េត គឺ ជា មណ្ឌល logistics ដ៏ សំខាន់ មួយ សម្រាប់ ដឹក ជញ្ជូន តាម ផ្លូវ អាកាស និង សមុទ្រ ។ ទីក្រុង ឌូបៃ ឡូជីថីស គឺ ជា ទី លំនៅ របស់ អ្នក នាំ មុខ ទំនិញ ជា ច្រើន ដែល ប្រើប្រាស់ ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ កម្រិត ពិភព លោក របស់ ខ្លួន ដើម្បី គ្រប់ គ្រង លំហូរ ទំនិញ ទៅ កាន់ អាហ្វ្រិក មជ្ឈិម បូព៌ា និង អឺរ៉ុប ។
ភ្នាក់ងារបញ្ជូនបន្ត: Rotterdam

Rotterdam 
កំពង់ ផែ រ៉ូតធឺដាម ក្នុង ប្រទេស ហូឡង់ គឺ ជា កំពង់ ផែ ធំ ជាង គេ បំផុត នៅ អឺរ៉ុប និង ជា មណ្ឌល ឆ្ពោះ ទៅ មុខ ដ៏ សំខាន់ មួយ សំរាប់ ដឹក ជញ្ជូន សមុទ្រ ។ ទី តាំង កណ្តាល របស់ ខ្លួន នៅ អឺរ៉ុប ធ្វើ ឲ្យ វា ក្លាយ ជា ជម្រើស ដែល ពេញ ចិត្ត មួយ សំរាប់ ក្រុម ហ៊ុន ដែល ចង់ បម្រើ ទី ផ្សារ អឺរ៉ុប ។
ភ្នាក់ងារបញ្ជូនបន្ត: សន្និដ្ឋាន

សន្និដ្ឋាន 
អ្នក នាំ មុខ ទំនិញ ដើរ តួ នាទី ដ៏ សំខាន់ មួយ ក្នុង ពាណិជ្ជ កម្ម ពិភព លោក ដោយ ធ្វើ ឲ្យ ឡូជីថីស អន្តរ ជាតិ សាមញ្ញ និង ធ្វើ ឲ្យ ចលនា ទំនិញ រលូន ឆ្លង កាត់ ព្រំ ដែន ។ ជំនាញ របស់ ពួក គេ ក្នុង ការ គ្រប់ គ្រង បទ ប្បញ្ញត្តិ គយ សមត្ថ ភាព របស់ ពួក គេ ក្នុង ការ យក ឈ្នះ លើ ឧបសគ្គ logistical និង វត្តមាន របស់ ពួក គេ នៅ ក្នុង មណ្ឌល យុទ្ធ សាស្ត្រ ដូច ជា Roissy ធ្វើ ឲ្យ ពួក គេ ក្លាយ ជា កីឡា ករ សំខាន់ នៅ ក្នុង ច្រវ៉ាក់ ផ្គត់ផ្គង់ សកល ។ តាម រយៈ ការងារ របស់ ពួក គេ ក្រុម ហ៊ុន អាច ពង្រីក ការ ឈាន ទៅ ដល់ ទី ផ្សារ អន្តរ ជាតិ និង ប្រើប្រាស់ ឱកាស ពាណិជ្ជ កម្ម ពិភព លោក ។
ភ្នាក់ងារសារព័ត៍មាន: កិច្ចដំបូង

កិច្ចដំបូង
មុនពេលដែលសារព័ទ៍មានត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅដ់មសតវត្សទ១៧ គឺមន្រីរដ្ឋាភិបាលប្រើក្តាព័ទ៍មានព័ត៍មានដើម្បីផ្សព្វផ្សាយ។
ភ្នាក់ងារសារព័ត៍មាន: ប្រវត្តិដំបូង

ប្រវត្តិដំបូង
ឯកសារដំបូងនៃសារព័ទ៍មានត្រូវបានសរសេនៅក្នុងភាសាអេហ្ស៊ីបដែលលោក Pharohsបានប្រើនូវការផ្សព្វផ្សាយនូវកំរិតសារព័ទ៍មានក្នុងរដ្ឋ
ចមនួន( ២៤០០មុនគ្រឺសករាជ) ការសាកល្បងនេះគឺជាដើមហេតុនៃការអនុវត្តន៍សំាន់ជាងគេ។នៅក្នុងសម័យរ៉ូមដំបូងឬActa Diurna 

In Ancient Rome, Acta Diurna, or government announcement bulletins, were made public by Julius Caesar. They were carved in metal or stone and posted in public places.
In China, early government-produced news sheets, called tipao, circulated among court officials during the late Han dynasty (second and third centuries AD). Between 713 and 734, the Kaiyuan Za Bao ("Bulletin of the Court") of the Chinese Tang Dynasty published government news; it was handwritten on silk and read by government officials. In 1582 there was the first reference to privately published newssheets in Beijing, during the late Ming Dynasty;[5]

Category:ភ្នាក់ងារសារព័ត៌មាន
ភ្នែក

ភ្នែកគឺជាអវយវៈនៃចក្ខុវិស័យមានន័យថាអនុញ្ញាតឱ្យការរស់នៅត្រូវចាប់យកពន្លឺហើយបន្ទាប់មកវិភាគវានិងធ្វើអន្តរកម្មជាមួយបរិស្ថានរបស់វា។
thumb|ភ្នែកមនុស្ស

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ភ្នែក
ភ្នំ

thumb|K2, Pakistan, The 2nd highest peak in the world, after Mount Everest.
thumb|Chimborazo, Ecuador, the point farthest from the center of the Earth.

ភ្នំអាចហៅថា បវ៌ត ឬគិរី (សំស្រ្កឹត)។បណ្ឌិត ឡុង សៀម ស្ថាននាមវិទ្យាខ្មែរ  ឆ្នាំ១៩៩៧ ទំព័រទី៤៤។
ភ្នំកូនសត្វ

thumb|400px|រូបភាពប្រវត្តិនាម​ពេញ|- style="vertical-align:top;"
|ផ្ទៃដី|colspan="2"| ? ហិចតា
|- style="vertical-align:top;"
|ក្រឡាផ្ទៃ|colspan="2"| បណ្ដោយ : ? ម៉ែត្រ × ទទឹង : ? ម៉ែត្រ 
|- style="vertical-align:top;"
|កម្ពស់|colspan="2"| ? ម៉ែត្រ
|- style="vertical-align:top;"
|ទីតាំងស្ថិតនៅ|colspan="2"|ភូមិ  ឃុំ  ស្រុក ខេត្ត  
|- style="vertical-align:top;"
|កម្មសិទ្ធរបស់'''
ភ្នំកៃលាស

ភ្នំ កៃលាស (សំស្ក្រឹត:कैलास ) គឺជាភ្នំមួយនៅក្នុង ខេត្ត Ngari តំបន់ស្វយ័តទីបេ នៃប្រទេសចិន។ វាស្ថិតនៅក្នុង ជួរ កៃលាស (ភ្នំ Gangdisê) នៃ Transhimalaya នៅភាគខាងលិចនៃ ខ្ពង់រាបទីបេ ។ កំពូលភ្នំ កៃលាស ស្ថិតនៅកម្ពស់  នៅជិត តំបន់ត្រីកោណ ខាងលិចរវាង ប្រទេសចិន ឥណ្ឌា និង នេប៉ាល់ ។

ភ្នំ កៃលាស មានទីតាំងនៅជិតបឹង Manasarovar និង Rakshastal ។ ប្រភពនៃទន្លេបួនគឺ Indus, Sutlej, Brahmaputra, និង Karnali ស្ថិតនៅក្នុងតំបន់ជុំវិញ។ ភ្នំ កៃលាស គឺពិសិដ្ឋនៅក្នុង សាសនាហិណ្ឌូ, ព្រះពុទ្ធសាសនា, ជេន និង សាសនា បោន ។ ប្រជាជនមកពីប្រទេសឥណ្ឌា ចិន នេប៉ាល់ និងប្រទេសដទៃទៀតក្នុងតំបន់ធ្វើ ធម្មយាត្រា ទៅកាន់ភ្នំ។ ធម្មយាត្រាជាទូទៅពាក់ព័ន្ធនឹងការដើរទៅកាន់បឹង Mansarovar និងការឆ្លងកាត់ភ្នំ កៃលាស ។

ខណៈពេលដែលភ្នំនេះត្រូវបានអង្កេតដោយអ្នកឡើងភ្នំកាលពីអតីតកាល មិនទាន់មានកំណត់ត្រានៃការឡើងភ្នំដោយជោគជ័យនោះទេ។ ការឡើងភ្នំនេះត្រូវបានហាមឃាត់ដោយ រដ្ឋាភិបាលចិន ដោយសារតែសារៈសំខាន់ខាងសាសនារបស់វា។
ភ្នំកៃលាស: និរុត្តិសាស្ត្រ

និរុត្តិសាស្ត្រ 
ភ្នំនេះត្រូវបានគេស្គាល់ថា " កៃលាស " (  ; Kailāśa  ) ជាភាសាសំស្ក្រឹត។   ឈ្មោះនេះអាចមកពីពាក្យ " កេលាស " (  ) ដែលមានន័យថា "គ្រីស្តាល់" ។  

ក្នុង​វចនានុក្រម​ភាសា ​ទីបេ ​- ​អង់គ្លេស សារ៉ាត់ ច័ន្ទដាស ចែង​ថា កៃ ឡា កា ( Wylie   ) មកពីសំស្ក្រឹត កៃលាស ត្រូវបានប្រើដើម្បីសម្គាល់ភ្នំ។  ភ្នំនេះត្រូវបានគេហៅផងដែរថា Gang Rinpoche ( ទីបេ ៖ གངས་རིན་པོ་ཆེ་; simplified Chinese   ) ឬ Gang Tise ក្នុងស្រុក។    Gang Rinpoche មានន័យថា "ភ្នំពេជ្រព្រិល" ជាមួយ Kang (ឬ Gang ) ជាពាក្យទីបេមានន័យថា ភ្នំពណ៌ស (កំពូលភ្នំព្រិល) និង rinpoche គឺជាអត្ថន័យកិត្តិយស "ដ៏មានតម្លៃ" ។    Gang Tise មានន័យថា "ភ្នំទឹកកកឬត្រជាក់" ។
ភ្នំកៃលាស: ព្រហ្មញ្ញសាសនា

ព្រហ្មញ្ញសាសនា 
នៅក្នុងសិល្បៈ និងអក្សរសិល្ប៍ ហិណ្ឌូ ភ្នំនេះត្រូវបានពិពណ៌នាថាជាលំនៅរបស់ ព្រះសិវៈ ដែលត្រូវបានបង្ហាញថាស្នាក់នៅទីនោះរួមជាមួយព្រះមហេសី បវ៌តិ និងកូនរបស់ពួកគេ គណេស និង កត៌ិកេយ ។   នៅក្នុងការពណ៌នាហិណ្ឌូដំបូង កៃលាស ត្រូវបានពិពណ៌នាថាជាភ្នំមួយក្នុងចំណោមភ្នំនៅហិម៉ាឡៃ។  នៅក្នុងទេវកថាហិណ្ឌូ ភ្នំព្រះសុមេរុ ត្រូវបានចាត់ទុកថាជាជណ្តើរទៅកាន់ ឋានសួគ៌ ដែល ទេវតា គង់នៅ ហើយ ព្រះវិស្ណុបុរណៈ  ស្ថិតនៅកណ្តាលនៃពិភពលោក ហ៊ុំព័ទ្ធដោយជួរភ្នំចំនួនប្រាំមួយស្រដៀងនឹង ផ្កាឈូក ដែលមួយក្នុងចំណោមនោះគឺជាភ្នំហិមាល័យ។   នៅក្នុងទ្រឹស្ដីហិណ្ឌូនៅពេលក្រោយ កៃលាស ត្រូវបានគេកំណត់អត្តសញ្ញាណជាមួយ មេរុ ។    ព្រះសិវៈ​ត្រូវ​បាន​គេ​ពណ៌នា​ថា​ជា​កន្លែង​អង្គុយ​ក្នុង​ទីតាំង​ផ្កាឈូក​ដែល​បាន​ចូលរួម​ក្នុង​សមាធិ​ក្នុង​បរិវេណ​នៃ​ភ្នំ។   កៃលាស និង Mansarovar ត្រូវបានរៀបរាប់នៅក្នុង វីរភាពហិណ្ឌូ រាមាយណៈ និង មហាភារត ។ 
ស្តាំ|រូបភាពតូច|301x301ភីកសែល| ព្រះសង្ឃឥណ្ឌាងូតទឹកនៅ Manasarovar
យោងទៅតាមគម្ពីរហិណ្ឌូ និងរូបចម្លាក់ ស្តេចបិសាច រាពណ៌ បានអង្រួនភ្នំ បន្ទាប់ពីគាត់ត្រូវបានបដិសេធមិនអោយចូលទៅក្នុង កៃលាស ។ នេះ​ជា​កំហឹង​របស់​ព្រះ​សិវៈ ដែល​បាន​ដាក់​ម្រាម​ជើង​របស់​ទ្រង់​នៅ​លើ​ភ្នំ ដោយ​ដាក់​អន្ទាក់ រាពណ៌ នៅ​ចន្លោះ​នោះ។ រាពណ៌ បាន​ច្រៀង​សរសើរ​ព្រះ​សិវៈ​មួយ​ពាន់​ឆ្នាំ​មុន​ពេល​គាត់​ត្រូវ​បាន​គេ​ដោះលែង។     តំណាងរបស់ព្រះសិវៈនេះក៏ត្រូវបានគេសំដៅថាជា Ravananugraha (មានន័យថា "ទម្រង់បង្ហាញការពេញចិត្តចំពោះ រាពណ៌") ។
ភ្នំកៃលាស: សាសនាជេន

សាសនាជេន 
យោងទៅតាមគម្ពីររបស់ជេន Rishabhanatha ដែលជាស្ថាបនិកនៃ សាសនាជិន បានទទួល មោក្ស (រំដោះ) នៅលើភ្នំ កៃលាស ។    វាត្រូវបានជឿដោយ ជេន ថាបន្ទាប់ពី Rishabhanatha បានសម្រេច Moksha កូនប្រុសរបស់គាត់អធិរាជ Bharata បានសាងសង់ចេតិយចំនួន 3 និងទីសក្ការៈបូជាចំនួន 24 នៃ 24 Tirthankaras ក្នុងតំបន់ជាមួយនឹងរូបព្រះរបស់ពួកគេដែលធ្វើពីថ្មដ៏មានតម្លៃហើយដាក់ឈ្មោះថា Sinhnishdha ។  ព្រះអង្គ​ក៏​បាន​ធ្វើ​សក្ការៈ​មួយ​សន្ទុះ ហៅ​ថា មហាមាគ ហើយ​បាន​ទទួល​នូវ​មោហៈ​ពី​កៃលាស។  រណ្តៅធំៗត្រូវបានជីកជុំវិញភ្នំនៅពេលក្រោយ ហើយទន្លេគង្គាត្រូវបានបង្កើតឡើងដើម្បីហូរកាត់វា។  តាមទំនៀមទម្លាប់របស់ជេន ទី 24 និង Tirthankara ចុងក្រោយគឺ Mahavira ត្រូវបាននាំទៅកំពូលនៃព្រះមេរុដោយ ព្រះឥន្ទ្រ បន្ទាប់ពីកំណើតរបស់គាត់ភ្លាមៗបន្ទាប់ពីដាក់ ម្តាយរបស់គាត់ ឱ្យដេកលក់យ៉ាងជ្រៅ។ នៅ​ទី​នោះ គាត់​ត្រូវ​បាន​គេ​ចាក់​ប្រេង​តាំង​ដោយ​វត្ថុ​ដ៏​មាន​តម្លៃ។
ភ្នំកៃលាស: ព្រះពុទ្ធសាសនា និង បោន

ព្រះពុទ្ធសាសនា និង បោន 
រូបភាពតូច| រូបភាព Thangka នៃភ្នំ កៃលាស
យោងតាមអត្ថបទព្រះពុទ្ធសាសនា ភ្នំកៃលាសភ្នំ ត្រូវបានគេស្គាល់ថាជា ភ្នំព្រះសុមេរុ ។ កៃលាស គឺជាចំណុចកណ្តាលនៃលោហធាតុវិទ្យារបស់វា និងជាកន្លែងធម្មយាត្រាដ៏សំខាន់សម្រាប់ប្រពៃណីព្រះពុទ្ធសាសនាមួយចំនួន។  នៅក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនា កៃលាស តំណាងឱ្យបិតានៃពិភពលោក ហើយបឹង Mansarovar តំណាងឱ្យម្តាយ។  ទីតាំងជាច្រើននៅក្នុងតំបន់ត្រូវបានផ្សារភ្ជាប់ជាមួយនឹង Padmasambhava ដែលត្រូវបានផ្តល់កិត្តិយសដល់ការបង្កើតព្រះពុទ្ធសាសនា តន្ត្រ នៅទីបេក្នុងសតវត្សទី 8 នៃគ.ស.។    ពុទ្ធសាសនិកជន វជ្រយាន ជឿថា មា លាភន្ត ( c. ១០៥២ – គ. ១១៣៥ ) មានបញ្ហាប្រឈមជាមួយ Naro Böncham អ្នកដើរតាមសាសនា បោន នៃទីបេ។  អ្នក​ទាំង​ពីរ​បាន​ប្រឡូក​ក្នុង​ការ​ប្រយុទ្ធ​គ្នា​យ៉ាង​ស្វិតស្វាញ​ដោយ​មិន​អាច​ទទួល​បាន​ប្រៀប​ដាច់​ខាត។ ទីបំផុត​គេ​បាន​យល់​ព្រម​ថា អ្នក​ណា​អាច​ឈាន​ដល់​កំពូល​ កៃលាស មុន​គេ​នឹង​ក្លាយ​ជា​អ្នក​ឈ្នះ។ ខណៈពេលដែល Naro អង្គុយលើ ស្គរ វេទមន្តរបស់គាត់ដើម្បីឡើងលើជម្រាលភ្នំ Milarepa បានទៅដល់កំពូលដោយជិះលើ កាំរស្មីនៃព្រះអាទិត្យ ដូច្នេះឈ្នះការប្រកួត។ គាត់ក៏បានប្រគល់ភ្នំដែលនៅក្បែរនោះ ចាប់តាំងពីគេស្គាល់ថា Bönri ប្រគល់វាទៅឱ្យ បោន។   

សម្រាប់ប្រជាជន បោន ភ្នំគឺជាកន្លែងរស់នៅរបស់ទេពធីតាមេឃ Sipaimen ហើយភ្នំនេះគឺជាមជ្ឈមណ្ឌលនៃអាណាចក្រ បោន បុរាណរបស់ Zhang Zhung ។    តាមជំនឿរបស់ជនជាតិទីបេ ភ្នំគឺជាចំណុចកណ្តាលនៃចក្រវាឡ មណ្ឌល និងជាប្រភពនៃទេវកថា តោ សេះ ក្ងោក និងទន្លេដំរី ដែលហូរតាមទិសទាំងបួន។
ភ្នំកំចាយ

thumb|400px|រូបភាពប្រវត្តិនាម​ពេញ|- style="vertical-align:top;"
|ផ្ទៃដី|colspan="2"| ? ហិចតា
|- style="vertical-align:top;"
|ក្រឡាផ្ទៃ|colspan="2"| បណ្ដោយ : ? ម៉ែត្រ × ទទឹង : ? ម៉ែត្រ 
|- style="vertical-align:top;"
|កម្ពស់|colspan="2"| ? ម៉ែត្រ
|- style="vertical-align:top;"
|ទីតាំងស្ថិតនៅ|colspan="2"|ភូមិ  ឃុំ  ស្រុក ខេត្ត  
|- style="vertical-align:top;"
|កម្មសិទ្ធរបស់'''
ភ្នំក្បាលរមាស

thumb|400px|រូបភាពប្រវត្តិនាម​ពេញ|- style="vertical-align:top;"
|ផ្ទៃដី|colspan="2"| ? ហិចតា
|- style="vertical-align:top;"
|ក្រឡាផ្ទៃ|colspan="2"| បណ្ដោយ : ? ម៉ែត្រ × ទទឹង : ? ម៉ែត្រ 
|- style="vertical-align:top;"
|កម្ពស់|colspan="2"| ? ម៉ែត្រ
|- style="vertical-align:top;"
|ទីតាំងស្ថិតនៅ|colspan="2"|ភូមិ  ឃុំ  ស្រុក ខេត្ត  
|- style="vertical-align:top;"
|កម្មសិទ្ធរបស់'''
ភ្នំខាកាបូរ៉ាហ្ស៊ី

ភ្នំខាកាបូរ៉ាហ្ស៊ី ត្រូវបានគេជឿថាជាភ្នំខ្ពស់បំផុតរបស់ប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា ។ កម្ពស់ ៥,៨៨១ម៉ែត្រ (១៩,២៩៥ហ្វីត)  -ភ្នំខ្ពស់- គឺជាភ្នំខ្ពស់បំផុតនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ផងដែរ។ វាមានទីតាំងនៅភាគខាងជើងនៃរដ្ឋកាឈីន នៃប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា នៅក្នុងជួរក្រោមដីឆ្ងាយនៃជួរភ្នំហិមាល័យ នៅជិតតំបន់ត្រីកោណព្រំដែនជាមួយ ប្រទេសឥណ្ឌា និង ប្រទេសចិន ។ ស្ថានភាពខ្ពស់បំផុតរបស់វាថ្មីៗនេះត្រូវបានប្រកួតប្រជែងដោយ៥,៨៧០ ម៉ែត្រ (១៩,២៦០ហ្វីត) - កំពស់ហ្គាំឡាំងរាហ្សី ដែលមានទីតាំងនៅប្រហែល ៦.៦ គីឡូម៉ែត្រ (៤.១ម៉ាយ៍) WSW នៅព្រំដែនចិន។ 

កំពូលភ្នំនេះត្រូវបានព័ទ្ធជុំវិញនៅក្នុង ឧទ្យានជាតិខាកាបូរ៉ាហ្សុី ។ ឧទ្យាននេះមានភ្នំទាំងស្រុង ហើយត្រូវបានកំណត់លក្ខណៈដោយ ព្រៃត្រូពិចបៃតង ស្លឹកធំទូលាយនៅរយៈកម្ពស់ទាប ដែលជាតំបន់សីតុណ្ហភាពអនុត្រូពិចចាប់ពី  បន្ទាប់មកមានស្លឹកធំទូលាយ ព្រៃពាក់កណ្តាលស្លឹក និងចុងក្រោយមានស្លឹកបៃតង ព្រៃព្រិល។ លើសពី  តំបន់ព្រៃខ្ពស់បំផុតគឺភ្នំអាល់ផែន ខុសពីព្រៃឈើមិនត្រឹមតែប្រភេទប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែនៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ និងប្រភពដើម។ នៅតែខ្ពស់ជាងនេះប្រហែល  អាកាសធាតុត្រជាក់ ស្រងូតស្រងាត់ ខ្យល់បក់បោក និង ព្រិល និង ផ្ទាំងទឹកកក ជាអចិន្ត្រៃយ៍គ្របដណ្តប់។ នៅប្រហែល  មានគម្របទឹកកកដ៏ធំមួយដែលមានផ្ទាំងទឹកកកជាច្រើនកន្លែង។
ភ្នំខ្នុរ

thumb|400px|រូបភាពប្រវត្តិនាម​ពេញ|- style="vertical-align:top;"
|ផ្ទៃដី|colspan="2"| ? ហិចតា
|- style="vertical-align:top;"
|ក្រឡាផ្ទៃ|colspan="2"| បណ្ដោយ : ? ម៉ែត្រ × ទទឹង : ? ម៉ែត្រ 
|- style="vertical-align:top;"
|កម្ពស់|colspan="2"| ? ម៉ែត្រ
|- style="vertical-align:top;"
|ទីតាំងស្ថិតនៅ|colspan="2"|ភូមិ  ឃុំ  ស្រុក ខេត្ត  
|- style="vertical-align:top;"
|កម្មសិទ្ធរបស់'''
ភ្នំគូលែន: លក្ខណៈទូទៅ

លក្ខណៈទូទៅ 
ភ្នំគូលែនគឺជាជួរភ្នំមួយដែលស្ថិតក្នុងខេត្តសៀមរាបនៃប្រទេសកម្ពុជា។
ឧទ្យានជាតិព្រះជ័យវរ្ម័ននរោត្តម ភ្នំគូលែនត្រូវបានបង្កើតឡើង និងកំណត់ដោយព្រះរាជក្រឹត្យចុះថ្ងៃទី១ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ១៩៩៣ដោយមានផ្ទៃសរុបចំនួន៣៧៥០០ហិចតា ដែលមានវិសាលភាពគ្របដណ្តប់លើភ្នំចំនួនបីមាន ភ្នំហប់ ភ្នំគូលែន និងភ្នំក្បាលស្ពាន។ ភ្នំនីមួយៗមិនត្រឹមតែមានទួនាទីសំខាន់ក្នុងការជួយថែរក្សាលំនឹងបរិស្ថាននៅតំបន់អង្គរ តាមរយៈប្រភពធនធានធម្មជាតិដ៍សម្បូរបែបមានព្រៃឈើ ប្រភពទឹក និងជីវចម្រុះប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែវាមានអត្ថន័យជ្រៅជ្រះ និងមានតម្លៃជាប្រវត្តិសាស្រ្តសម្រាប់ព្រះរាជណាចក្រកម្ពុជា ដោយសារសំណង់ប្រវត្តិសាស្រ្ត និងស្ថានីយ៍បុរាណជាច្រើនកន្លែងត្រូវបានរកឃើញនៅទីនោះ។ កន្លងមកភ្នំគូលែនធ្លាប់ទទួលបានងារជា ឧទ្យានជាតិ តាមព្រះរាជក្រឹត្យកាលពីឆ្នាំ១៩៦៩ ហើយបានក្លាយជាឧទ្យានជាតីទី២ បន្ទាប់ពីឧទ្យានជាតិទី១តំបន់អង្គរ ត្រូវបានការពារនិងកំណត់ដោយព្រះរាជក្រឹត្យកាលពីឆ្នាំ១៩២៥។
ភ្នំគូលែន: ទីតាំងភូមិសាស្រ្ត

ទីតាំងភូមិសាស្រ្ត
ភ្នំគូលែនស្ថិតនៅក្នុងស្រុកស្វាយលើ (ប៉ែកខាងកើត និងប៉ែកខាងជើង) ស្រុកបន្ទាយស្រី(ប៉ែកខាងត្បូង)និងស្រុកវ៉ារិន (ប៉ែកខាងលិច) ហើយគ្របដណ្តប់លើឃុំចំនួន២ ឃុំខ្នងភ្នំនៃស្រុកស្វាយលើ និងឃុំឃុនរាមនៃស្រុកបន្ទាយស្រី។ ម្យ៉ាងទៀតឧទ្យាននេះព័ន្ធជុំវិញដោយឃុំចំនួន៤គឺឃុំបេងមាលា ឃុំកន្ទួត និងឃុំតាសោមនៃស្រុកស្វាយលើ និងឃុំត្បែងនៃស្រុកបន្ទាយស្រី។ ឧទ្យានមានចំងាយ ៦០គីឡូម៉ែត្រពីក្រុងសៀមរាប និងប្រហែល ២៥គីឡូម៉ែត្រពីប្រាសាទបន្ទាយស្រី។ ភ្នំគូលែនគឺជាជួរភ្នំតូចមួយដែលមានកម្ពស់ខ្ពស់ល្មមហើយស្ថិតនៅភាគខាងត្បូងជួរភ្នំដងរែក។ ភ្នំគូលែនលាតសន្ធឹងប្រវែងប្រហែល ៤០គម ពីប៉ែកខាងលិចឈាងខាងជើង ទៅខាងកើតឈាងខាងត្បូង ហើយដែលមានចម្ងាយប្រហែល ៤៨គមនៅខាងជើងក្រុងសៀមរាប។ កំពូលភ្នំទាំងអស់មានកម្ពស់ប្រហាក់ប្រហែលគ្នា ដែលមានកម្ពស់ជាមធ្យម ៤០០ម។ កំពូលដែលខ្ពស់បំផុតគឺមានកំពស់ ៤៨៧ម។ 
តាមភូមិសាស្ត្រ មួយផ្នែកធំនៃភ្នំគូលែនគឺជាថ្មភក់។ហេតុដូច្នេះហើយវាមានសារសំខាន់ជាខ្លាំងក្នុងអាណាចក្រខ្មែរ ដោយបានផ្ដល់នូវវត្ថុធាតុដើមក្នុងការសាងសង់សំណង់ផ្សេងៗ រួមមានទាំងប្រាសាទជាច្រើនក្នុងតំបន់អង្គរ។ ប្រភពសំខាន់ជាងគេគឺស្ថិតនៅប៉ែកអាគ្នេយ៍នៃភ្នំ។Etienne Aymonier, Le Cambodge. Ernest Leroux, Paris 1904. ភ្នំគូលែននិយាយាដោយឡែកជាភ្នំដែលមានទំហំធំជាងគេក្នុងចំណោមភ្នំតូចៗដូចបានបញ្ជាក់ខាងលើ។ ធម្មជាតិវិទូបារាំងឈ្មោះហង់រី មូហូត ដែលបានមកដល់ភ្នំគូលែននៅពាក់កណ្តាលសតវត្សរ៍ទី១៩ បានចាត់ទុកភ្នំនេះថាជាខ្ពង់រាប ដោយសារខ្នងភ្នំមានសណ្ឋានជាវាលទំនាប ដែលមានវិសាលភាពធំល្វឹងល្វើយលាតសន្ធឹងតាមបណ្តោយជួរភ្នំ និងគ្របដណ្តប់ទៅដោយព្រៃក្រាស់ ហើយមានកម្ពស់ប្រែប្រួលពី៣០០ម៉ែត្រទៅ៤០០ម៉ែត្រ និងមានបណ្តោយប្រវែង៣៨គីឡូម៉ែត្រ។
ភ្នំគូលែនជាទីតាំងប្រវត្តិសាស្រ្តដ៏សំខាន់មួយ ដែលបានបន្សល់ទុកនូវប្រាសាទបុរាណ និងស្ថានីយ៍បុរាណជាច្រើនកន្លែងរួមទាំងសហគមន៍មនុស្សផងដែរ។ ម្យ៉ាងទៀតភ្នំនេះបានក្លាយជាប្រធានបទដ៏សំខាន់សម្រាប់អ្នកសិក្សាស្រាវជ្រាវទាំងឡាយ ចាប់តាំងពីចុងសតវត្សរ៍ទី១៩មករហូតដល់ពេលបច្ចុប្បន្ន ក្នុងនោះយើងឃើញមានការសិក្សាស្រាវជ្រាវ និងវិភាគទៅលើសំណង់បុរាណ វត្ថុសិល្បៈ សិលាចារឹក ព្រៃឈើ និងប្រព័ន្ធផ្លូវទឹកធម្មជាតិនានា។ មានប្រាសាទប្រហែល ២០ ត្រូវបានរកឃើញនៅលើភ្នំនេះ។ ភ្នំគូលែនត្រូវប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរចាត់ទុកថា ជាភ្នំសក្ការៈបូជានៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ហើយក៏ជាកន្លែងដែលជាទីពេញនិយមក្នុងធ្វើធម្មយាត្រាក្នុងចន្នោះពេលចុងសប្តាហ៍ពិធីបុណ្យ។ វាជាកន្លែងដែលមានតួនាទីដ៏សំខាន់ នៅតំបន់ប្រវត្តិសាស្ត្រចក្រភពខ្មែរ។ នៅលើកំពូលភ្នំមានវត្តតូចមួយដែលមានដំកល់បដិមាព្រះពុទ្ធមួយអង្គទំរេតព្រះកាយដែលឆ្លាក់ចេញពីផ្ទាំងថ្មភ្នំតែម្តង។ នៅក្បែរនោះដែរមានទឹកធ្លាក់ដែលជាការទាក់ទាញមួយសំរាប់ទេសចរមុជទឹកកំសាន្ត។ នៅជំរាលភ្នំមានទីសក្ការៈតូចមួយដែលនៅទីនោះគេឱ្យឈ្មោះថាទឹកជប់ គឺជាកន្លែងដែលទឹកផុសចេញពីក្នុងថ្ម ហើយត្រូវចាត់ទុកថាជាទឹកព្រះដោយហេតុនោះផុសចេញពីភ្នំសក្ការៈបូជា។
ភ្នំគូលែន: ធនធានធម្មជាតិ

ធនធានធម្មជាតិ 
ឧទ្យានជាតិភ្នំគូលែនជាតំបន់ការពារធម្មជាតិមួយនៅលើភ្នំនេះ។ វាមានឈ្មោះជាផ្លូវការថា "ឧទ្យានជាតិព្រះជ័យវរ្ម័ន​-នរោត្តម​ ភ្នំគូលែន"​ ដែលមានទីស្ថិតនៅក្នុងស្រុកស្វាយលេង និងស្រុកវ៉ារិន។ ភ្នំគូលែនគ្របដណ្តប់ដោយព្រៃស្រោង ដែលជាប្រភពធនធានដល់សំខាន់មួយក្នុងការទាក់ទាញទឹកភ្លៀង។ អ្នកស្រាវជ្រាវជនជាតិបារាំងមួយឈ្មោះ ហ្សង ប៊ូបេ ដែលបានសិក្សាអំពីភូមិសាស្រ្តភ្នំគូលែនកាលពីពាក់កណ្តាលសតវត្សរ៍ទី២០ បានបញ្ជាក់ថា ភ្លៀងចាប់ផ្តើមធ្លាក់នៅតំបន់ភ្នំគូលែនមុនតំបន់វាលរាបនៃខេត្តសៀមរាប ដោយចាប់ផ្តើមនៅរវាងខែមិនា ឬខែមេសា។ ការសិក្សាខាងលើបានបញ្ជាក់ឱ្យយើងឃើញថាតំបន់ភ្នំគូលែនបានទទួលបានទឹកភ្លៀងច្រើនក្នុងមួយឆ្នាំៗ។ ទឹកភ្លៀងជាមធ្យមប្រចាំឆ្នាំនៅតំបន់ភ្នំគូលែនមាន២០០០មីលីម៉ែត្រ។ ហេតុនេះភ្នំគូលែនជាប្រភពទឹកធម្មជាតិដ៏សំខាន់សំរាប់ចិញ្ចឹមតំបន់វាលរាបខាងក្រោម។ តាមការសិក្សាស្រាវជ្រាវរបស់លោក វ៉ាន់ លីអែរ កាលពីឆ្នាំ២០១២ កន្លងទៅតំបន់ភាគខាងត្បូងនៃខ្នងភ្នំគូលែនមានសណ្ធានជារាងបាទខ្ទះប្រៀបដូចជាអាងស្តុកទឹកដ៏ធំមួយដែលបើកចំហមកទិសពាយព្យ។ ទឹកភ្លៀងត្រូវបានស្ថិតនៅមួយរយៈនៅក្នុងអាងទឹកធម្មជាតិនោះ ដែលអ្នកស្រុកហៅថាអន្លុង់។ បន្ទាប់មកក៏ហូរចុះមកក្រោមតាមប្រព័ន្ធផ្លូវទឹកធម្មជាតិតូចៗជាច្រើននៅលើខ្នងភ្នំ ដែលប្រមូលទឹកមកចាក់បំពេញឱ្យបណ្តាញផ្លូវទឹកធំៗខាងក្រោមមុនហូរចាក់ទៅបឹងទន្លេសាប។ ម្យ៉ាងទៀតទឹកដែលហូរធ្លាក់ពីប្រព័ន្ធផ្លូវទឹកខាងលើនោះ បានប្រមូលផ្តុំបង្កើតជាតំបន់ទឹកធ្លាក់ដ៏សែនមនោរម្យមួយ ដែលទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចជាតិ និងអន្តរជាតិ។ ប្រព័ន្ធផ្លូវទឹកធម្មជាតិដែលមានពីភ្នំគូលែនបាននាំមកទឹកហូរធ្លាក់ចុះស្របទៅតាមសណ្ឋានដី ដែលមានលក្ខណៈជម្រាលដោយខ្ពស់ពីទិសឦសាន និងធ្លាក់ចុះទាបនៅទិសនិរតីរហូតដល់បឹងទន្លេសាប ក្នុងនោះមានស្ទឹងសៀមរាប ស្ទឹងពួក និងស្ទឹងរលួស។ ចំណែកនៅតំបន់ប៉ែកខាងក្រោមនៃតំបន់ភ្នំគូលែនគឺជាវាលទំនាបលាតសន្ធឹងល្វឹងល្វើយ ដែលអំណោយផលដល់ការធ្វើកសិកម្ម និងការតាំងទីលំនៅ។ ចាប់តាំងពីសម័យបុរាណរៀងមកប្រជារាស្រ្តខ្មែរបានមកតាំងទីលំនៅយ៉ាងច្រើនកុះករនៅតមាតំបន់វាលទំនាបជិតបឹងទន្លេសាប។ ដោយការពឹងផ្អែកលើប្រព័ន្ធទឹកផ្លូវទឹកទាំងឡាយខាងលើ ដែលមានប្រភពពីភ្នំគូលែន។
ភ្នំគូលែន: សំណើរក្នុងការដាក់បញ្ចូលជាបេតិកភណ្ឌពិភពលោក

សំណើរក្នុងការដាក់បញ្ចូលជាបេតិកភណ្ឌពិភពលោក
ទីតាំងភ្នំគូលែនត្រូវបានរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាដាក់ជាសម្នើក្នុងការបញ្ថូលជាបេតិកភណ្ឌពិភពលោកនៅថ្ងៃទី១ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ១៩៩២ Site des Kulen - UNESCO World Heritage Centre។
ភ្នំគូលែន: សម័យអង្គរ

សម័យអង្គរ
ភ្នំគូលែនមានឈ្មោះដើមថា មហិន្រ្ទព៌ត​ ដែលត្រូវបានគេចាត់ទុកជាទីតាំងកំណើតនៃអាណាចក្រអង្គរ។ វាជាកន្លែងដែលព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី២ ប្រារព្ធធ្វើពិធីទេវរាជ និងប្រកាសឯករាជ្យពីប្រទេសជ្វាក្នុងឆ្នាំ​៨០២ ដែលជាពេលដែលសម័យអង្គរកើតឡើង។ ភ្នំនេះជាទីក្រុងរបស់ចក្រភពខ្មែរ (អាណាចក្រខ្មែរ)ដំបូងគេជិតកន្លះសតវត្សមុនពេលប្តូរទៅហិហរាល័យ ដែលឥឡូងនេះហៅថារលួស។
ភ្នំគូលែន: ប្រាសាទបុរាណ

ប្រាសាទបុរាណ 
តាមរយៈការសិក្សាស្រាវជ្រាវ និងរុករកនៅលើភ្នំគូលែនចាប់តាំងពីចុងសតវត្សរ៍ទី១៩មក  ប្រាសាទបុរាណជាច្រើនត្រូវបានកត់ត្រា និងចុះក្នុងបញ្ចីរសារពើភណ្ឌប្រាសាទបុរាណ។ ប្រាសាទបុរាណទាំងនោះភាគច្រើនត្រូវបានកសាងក្នុងរជ្ជព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី២ នាដើមសតវត្សរ៍ទី១៩។ ពិនិត្យជារួមប្រាសាទបុរាណ ដែលត្រូវបានរកឃើញរហូតមកដល់សព្វថ្ងៃ ភាគច្រើនត្រូវបានកសាងឡើងអំពីឥដ្ឋ ជាប្រភេទសំណង់ទោល ដែលមានតួប៉មតែមួយនៅលើខឿនសង់អំពីថ្មបាយក្រៀម និងមានកំពែងសង់អំពីឥដ្ឋ និងប្រាសាទមួយចំនួនទៀតជាប្រភេទសំណង់ ដែលមានតួប៉មច្រើនស្ថិតនៅជាជួរ ព័ន្ធជុំវិញដោយកំពែងថ្មបាយក្រៀម។ ចំណែងប្រាសាទក្រោលរមាសជាប្រភេទសំណង់អំពីថ្មបាយក្រៀមទាំងតួប៉ម ថែវ និងកំពែងព័ន្ធជុំវិញ លើកលែងតែគ្រឿងលម្អស្ថាបត្យកម្ម​ ដែលរចនានៅលើថ្មភក់។ ប្រាសាទនេះត្រូវបានកសាងឡើងក្នុងរជ្ជកាលព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧ នៅសតវត្សរ៍ទី១៣។  នៅអំឡុងដើមសតវត្សរ៍ទី២០ ប្រាសាទមួយចំនួនត្រូវបានរកឃើញនៅលើភ្នំគូលែនមានដូចជា ប្រាសាទដំរីក្រាប ប្រាសាទអូផ្អុង ប្រាសាទអ្នកតា ប្រាសាទក្រហមជាដើម។ លុះរហូតមកដល់ឆ្នាំ១៩៣៦ ប្រាសាទបុរាណមួយចំនួនទៀតត្រូវបានរកឃើញមានដូចជា ប្រាសាទបួសនាគ ប្រាសាទរោងចិន ប្រាសាទរោងអារក្ស ប្រាសាទខ្លាឃ្មុំជាដើម។ តាមរយៈសំណង់ស្ថាបត្យកម្មទាំងនោះ អ្នកសិក្សាស្រាវជ្រាវជនជាតិបារាំងឈ្មោះ ហ្វីលីប ស្ទែន បានកំណត់រចនាបទបន្ថែមមួយទៀត ក្នុងចំណោមរចនាបទសិល្បៈខ្មែរសម័យមុនអង្គរគឺរចនាបទគូលែន
។
ភ្នំជីសូរ

ភ្នំជីសូរ ស្ថិតនៅភូមិ ភូមិដក់ពរ ឃុំរៀង ស្រុកសំរោង ខេត្តតាកែវ។ បើធ្វើដំណើរតាមរថយន្ត ពីភ្នំពេញតាមផ្លូវជាតិលេខ២ កាត់តាមស្រុកបាទី និង ប្រាសាទនាងខ្មៅ មានចំងាយ៦២គ.ម ដោយប្រើរយៈពេលប្រហែលមួយម៉ោង រួចបត់ស្តាំចូលតាមផ្លូវលំមួយ មានចំងាយ៥គ.ម ពីផ្លូវជាតិ។ បើធ្វើដំណើរពីទីរួមខេត្ត​មានចំងាយ២៧គ.ម។ ភ្នំជីសូរមានកំពស់ ១៣០ម។ 

គេអាចមើលឃើញភ្នំជីសូរតាំងពីច្រកចូលទៅកាន់ភ្នំតាម៉ៅ នៅតាមផ្លូវជាតិលេខ២ ឆ្ពោះទៅទិសខាងត្បូង ប៉ុន្តែភ្ញៀវទេសចរណ៍ត្រូវបន្តដំណើរប្រមាណ ២៥គ.ម ទើបទៅដល់ទីនោះ។ នៅលើភ្នំជីសូរ មានប្រាសាទបុរាណមួយថ្វីត្បិតតែមានសភាពបាក់បែកភាគច្រើន ប៉ុន្តែវាមានលក្ខណៈល្អផ្តាច់លើសប្រាសាទនានា នៅក្នុងតំបន់នេះ។ ពីលើកំពូលភ្នំនេះ គេគយគន់មើលទេសភាពវាលស្រែនៅក្នុងខេត្តតាកែវដ៏ល្អប្រណិតគ្រប់ទិសទី។

ប្រាសាទភ្នំជីសូរបានស្ថាបនាលើខ្នងភ្នំមួយមានកំពស់ ៣៨០ម៉ែត្រ នៅដើមសតវត្សរ៍ទី១១ (១០០២-១០៥០) ដោយព្រះបាទសូរ្យវរ្ម័នទី១ សំរាប់ឧទ្ទិសដល់ព្រហ្មញ្ញសាសនា។ ប្រាសាទនេះសាងសង់អំពីថ្មភក់ និងលីប៉ូនីត មានបណ្តោយ ៦០ម និងទទឹង ៥០ម និងមានថែវ២ជាន់ព័ទ្ធជុំវិញ។ ថែវទី២ មានទំហំតូចជាងថែវទី១ និងនៅចំកណ្តាល មានទីសក្តារៈមួយដែលសំខាន់ ហោយមានទ្វារឆ្លាស់ពីរ ខាងក្នុងមានបដិមាមួយធ្វើអំពីឈើ។ ដោយឡែកទៀត គេប្រទះឃើញក្បាច់ចំលាក់យ៉ាងល្អប្រណិតនៅផ្តែរ និងសរសរពេជ្រ។