navinnseab/khmer-wikipedia-article huggingface dataset:
ផៃ ពង្សធរ: Discography

Discography 
#Album1stฝนรินในเมืองหลวง
(Fon Rin Nai Mueng Luang)

 ចេញផ្សាយ: 30 កញ្ញា 2005
 Label: GMM Grammy2ndคำสัญญาของหนุ่มบ้านนอก
(Kam San Ya Khong Num Ban Nok)

 ចេញផ្សាយ: 23 កុម្ភៈ 2007
 ស្លាកតន្ត្រី: GMM Grammy3rdอยากบอกว่าอ้ายเหงา
(Yak Bok Wa Ai Ngao)

 ចេញផ្សាយ: 29 មករា 2008
 ស្លាកតន្ត្រី: GMM Grammy4thอยากมีเธอเป็นแฟน
(Yak Mee Thoe Pen Fan)

 ចេញផ្សាយ: 20 មករា 2009
 ស្លាកតន្ត្រី: GMM Grammy5thมีเธอจึงมีฝัน
(Mee Thoe Jueng Mee Fan)

 ចេញផ្សាយ: 15 ធ្នូ 2009
 ស្លាកតន្ត្រី: GMM Grammy6thเป็นเพื่อนไม่ได้หัวใจอยากเป็นแฟน
(Pen Phuen Mai Dai Hua Jai Yak Pen Fan)

 ចេញផ្សាយ: 26 វិច្ឆិកា 2010
 ស្លាកតន្ត្រី: GMM Grammy7thเสียใจกี่ครั้งก็ยังเลือกเธอ
(Siea Jai Kree Krang Koea Yang Lueak Thoe)

 ចេញផ្សាយ: 19 មករា 2012
 ស្លាកតន្ត្រី: GMM Grammy8thตั้งใจแต่ยังไปไม่ถึง
(Tang Jai Tae Yang Pai Mai Thueng)

 ចេញផ្សាយ: 30 ឧសភា 2013
 ស្លាកតន្ត្រី: GMM Grammy9thอยากเป็นใครคนหนึ่งที่ฝันถึง
(Yaak Pen Kri Khon Nueng Thee Fan Thueng)

 ចេញផ្សាយ: 13 វិច្ឆិកា 2014
 ស្លាកតន្ត្រី: GMM Grammy10thรักแท้บ่ได้แปลว่าโง่
(Rak Tae Bo Dai Plae Waa Ngo)

 ចេញផ្សាយ: 12 មករា 2017
 ស្លាកតន្ត្រី: GMM Grammy11stถิ่มอ้ายไว้ตรงนี้ล่ะ
(Thim Ai Wai Trong Nee La)

 ចេញផ្សាយ: 27 កញ្ញា 2018
 ស្លាកតន្ត្រី: GMM Grammy12stไปฮักกันสา
(Pai Huk Kun Sa)

 ចេញផ្សាយ: (វិច្ឆិកា 2019)
 ស្លាកតន្ត្រី: GMM Grammy
ផៃ ពង្សធរ: ភាពយន្ត

ភាពយន្ត 
ឆ្នាំចំណងជើងតួនាទីបណ្តាញទូរទស្សន៍2014–2015Mad Ded Sing Thong (หมัดเด็ดเสียงทอง)Padlom (พัดลม)Channel 9 MCOT HD2017Nay Hoi Tha Min (นายฮ้อยทมิฬ)Seeho (สีโห)Channel 72018Dao Charat Faa (ดาวจรัสฟ้า)Natthaphong Krietwongsesa/Nat (ณัฐพงษ์ เกียรติวงศา/ณัฐ)Channel One 31
ផៅ ស្រីយ៉ានន្ទ៍

នាយឧត្តមសេនីយ៍ ផៅ ស្រីយ៉ានន្ទ៍ (   កើតថ្ងៃទី១ ខែមីនា ឆ្នាំ១៩១០ ដល់ថ្ងៃទី២១ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ១៩៦០) គឺជាអគ្គស្នងការនគរបាលជាតិរបស់ប្រទេសថៃ ដែលមានកេរ្តិ៍ឈ្មោះល្បីល្បាញដោយសារការហួសហេតុរបស់លោកប្រឆាំងនឹងគូប្រជែងនយោបាយ។ នៅទីបំផុតគាត់បានភៀសខ្លួនចេញពីប្រទេស ហើយបានស្លាប់នៅក្នុងការនិរទេសខ្លួន។
ផៅ ស្រីយ៉ានន្ទ៍: ឡើងកាន់អំណាច

ឡើងកាន់អំណាច 
មហិច្ឆិតា​ជា​មេទ័ព​នៃ​ពូជពង្ស​ថៃ​-​ភូមា  ផៅ បាន​រៀបការ​ជាមួយ​កូនស្រី​របស់​នាយ​ឧ​ត្ត​ម​សេនីយ៍ ភិន ជួន​ហា​វ៉ាន់ ។  លោកបានចូលរួមក្នុងរដ្ឋប្រហារឆ្នាំ១៩៤៧ ដែលបានបញ្ចប់ការប៉ុនប៉ងចុងក្រោយរបស់ប្រីតី ព្នមយ៉ង្ស ដើម្បីបង្កើតលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យនៅក្រោយសង្គ្រាមលោកលើកទី២ របស់ប្រទេសថៃ ដោយបានស្ដារសេនាប្រមុខប្លែក ពិបូលសង្គ្រាម ដ៏អាម៉ាស់ឡើងវិញឱ្យឡើងកាន់អំណាច។

ធ្វើជានាយករងនគរបាល លោកផៅ បានបើកសវនាការយ៉ាងរហ័សលើការចោទប្រកាន់ថា “ធ្វើឃាត” របស់ព្រះបាទ អានន្ទ មហិតល (រាមាទី៨) ដែលក្នុងនោះ បុគ្គលិករាជវាំងបីនាក់ត្រូវបានគេរកឃើញថាមានពិរុទ្ធ ទោះបីជាមិនមានភ័ស្តុតាងក៏ដោយ ហើយទីបំផុតត្រូវបានប្រហារជីវិតទោះបីជា ពួកគេត្រូវបានគេរកឃើញថាគ្មានកំហុសពីមុន។
ផៅ ស្រីយ៉ានន្ទ៍: ការដួលរលំនិងការនិរទេសខ្លួន

ការដួលរលំនិងការនិរទេសខ្លួន 
ផៅ បានបាត់បង់អំណាច នៅពេលដែលលោកពិបូល ត្រូវបានផ្ដួលរំលំដោយសរិដ្ឋ ធនះវ័ជ្ត ក្នុងឆ្នាំ១៩៥៧។ គាត់បានភៀសខ្លួនទៅប្រទេសស្វីស ជាកន្លែងដែលគាត់បានស្លាប់នៅអាយុ ៥ ឆ្នាំ។
ផ្កា

រូបភាពតូច|ស្តាំ|ផ្នែកសំខាន់នៃផ្កាចាស់ទុំ
រូបភាពតូច
ផ្កាគឺជាផ្នែកពិសេសនៃរុក្ខជាតិ។ ផ្កាត្រូវបានគេហៅផងដែរផ្កានៃរុក្ខជាតិមួយ។ ផ្កាដុះនៅលើដើម - ថ្នាំងតូចមួយ - ដែលគាំទ្រវា។ ផ្កាមានផ្កាកុលាប។ នៅខាងក្នុងនៃផ្កាដែលមានផ្កាគឺជាផ្នែកដែលបង្កើតលំអងនិងគ្រាប់។

ផ្កាគឺជារចនាសម្ព័នបន្តពូជនៃរុក្ខជាតិផ្កាដែលជារុក្ខជាតិនៃផ្នែក Magnoliophyta ដែលហៅផងដែរថា Angiosperms ។

នៅក្នុងរុក្ខជាតិជាច្រើនផ្កាគឺជាផ្នែកមួយដែលមានពណ៌ចម្រុះបំផុត។ យើងនិយាយថាផ្កា 'ផ្កា' ឬ 'ផ្កានៅក្នុងផ្កា' នៅពេលផ្នែកពណ៌ចម្រុះនេះចាប់ផ្តើមរីកធំហើយបើកចេញ។ មានប្រភេទផ្សេងៗគ្នាជាច្រើននៃផ្កានៅក្នុងតំបន់ផ្សេងៗគ្នានៅក្នុងពិភពលោក។ សូម្បីតែនៅកន្លែងត្រជាក់បំផុតដូចជាអាកទិកផ្កាអាចដុះលូតលាស់ក្នុងកំឡុងពេលពីរបីខែ។

ផ្កាអាចលូតលាស់ដាច់ដោយឡែកពីគ្នានៅលើរុក្ខជាតិឬក៏វាអាចដុះលូតលាស់ជាមួយគ្នាក្នុងពពុះ។
ផ្កាចង្កុលណី

ចង្កុលណី  (អានថា ចង់-កុល-ល៉ៈណី) ឬ ផ្ការំចង់ ជាវារិជជាតិ​មួយ​ប្រភេទដូច​រំចង់ មាន​កេសរ​ផ្កា​ច្រើន​ស្រទាប់ ផ្កា​បែក​ជា​ខ្នែង​ត​ពី​គ្នា​ជា​បី ឬ ជា​បួន​ទៅ​ទៀត​ក៏​មាន ។ នាងកិមិរាទេវី ធីតាកបិលមហាព្រហ្ម ទ្រង់សៀត​ផ្កា​ចង្កុលណី ។
ផ្កាចំបុី

ផ្កាចំបុី (អង់គ្លេស: Magnolia stellata) ភាសាតាមិលនៃ ឥណ្ឌា ភាគខាងត្បូង (Tamil: Champei) (ថៃ: Champi) វាមានដើមកំណើតនៅតំបន់ត្រូពិក ពាក្យ​ផ្កាចំបុីកើតឡើងដោយ ផ្កានោះមានសណ្ឋានដូចបុី នៅពេលដែលវាមិនទាន់រីក និងនៅពេលដែលវារីក វាមានសណ្ឋានស្រដៀងនិង ផ្ការំចង់ ។ ផ្កាចំបុី ស្ថិតក្នុងអំបូរផ្កា មេកណូលា (Magnolia) ឬហៅថា ផ្កាយុីហុ៊ប វាមានក្លិនក្រអូបឈ្ងុប និងជាប់បានយូផងដែរ ។  Family Magnoliaceae.'' Guangzhou, China 2000.
ផ្កាចំបុី: ផ្កាចំបុី ក្នុងរង្វង់សិល្បៈខ្មែរ

ផ្កាចំបុី ក្នុងរង្វង់សិល្បៈខ្មែរ 
thumb|ផ្កាចំបុីក្នុងសណ្ឋានពេលកំពុងរីក
thumb|ផ្កាចំបុីមាស ប្រើប្រាសជាការក្រង កម្រងផ្កាជាមួយនិងផ្កាម្លិះ
thumb|ភ្លុកដំរីឆ្លាក់ជាបន្តោងខ្សែរកផ្កាចំបុី

ផ្កាចំបុី ជានិមិត្តរូបតំណាងឲ្យភាពបរិសុទ្ធ នៅក្នុងសិល្បៈខ្មែរ រូបរាង្គផ្កាចំបុីត្រូវបានឆ្នៃជា កម្រងផ្កាផ្សេងៗ ដូចជា៖ ភួងផ្កាម្លិះ ល្បាក់ផ្ការាក់ និងល្បាក់ផ្ការំយោល ដែលពាក់លើនាដការបាំ ផងដែរ ។ ជាទូទៅពលរដ្ឋកម្ពុជាមួយចំនួនធំ តែងយល់ច្រឡំនិងហៅផ្កាចំបុីថា ជាផ្កាចំប៉ា ពីព្រោះពួកគេច្រឡំតាមជនបរទេសមួយចំនួនដោយហៅវាថា Champaca ដែលស្រដៀងនិងផ្កាយុីហ៊ុប ឬ ផ្កាមន្ថា ជាសំនៀងថៃ ដូចនេះផ្កាចំបុី គឺវាមានសណ្ឋានដូចបុី ពីមុនកម្ពុជាចាត់ទុកវាជាផ្កាតំណាងជាតិ ដែលយករូបរាង្គរបស់វានៅពេលមិនទាន់រីក ។  The meaning of the name “Champey” is: a “flowers”.
 ផ្កាចំបុី សៀតព្រះកាណ៌ (ត្រចៀក) នាង "មណ្ឌាទេវី" ជាបុត្រីទី៤ នៃព្រះ កុបិលមហាព្រហ្ម ។
ផ្កាថ្កុលមាស

Pkah Thgall Measborder|គ្មានស៊ុមThe Cambodian film poster.Directed bySok Min ChiWritten bySok Min ChiStarringVichara DanyVann VannakSok SamerNom NapDistributed byAh Mata ProductionRelease date 1975 (1975)CountryCambodiaLanguageKhmer
ផ្កាថ្កុលមាស (Khmer: ផ្កាថ្កុលមាស) (បាល់មាសឆ្នាំ ១៩៦៩) ជា​ភាពយន្ត​ខ្មែរ​ឆ្នាំ​១៩៧៥។ . វា​ជា​ភាពយន្ត​ល្បី​នៅ ប្រទេស​កម្ពុជា ​មុន​ពេល ​ខ្មែរក្រហម ​ឡើង​កាន់​អំណាច។
ផ្កាថ្កុលមាស: រឿង

រឿង 
បងប្អូនភ្លោះកើតនៅថ្ងៃតែមួយដែលមានឃាតកម្មកើតឡើង។ កូនភ្លោះដាច់ដោយឡែកពីគ្នាទៅវិញទៅមក; ម្នាក់​ត្រូវ​បាន​គេ​យក​ទៅ​ចិញ្ចឹម​ក្នុង​គ្រួសារ​អ្នក​មាន ខណៈ​ម្នាក់​ទៀត​នៅ​តែ​មាន​ជីវភាព​ក្រីក្រ។ ជាច្រើនឆ្នាំកន្លងផុតទៅ នៅពេលដែលកូនភ្លោះអ្នកក្រ ចាប់ផ្តើមលង់ស្នេហ៍ជាមួយកូនស្រីអ្នកមានម្នាក់ ឈ្មោះផ្កាថ្កុលមាស។ គូស្នេហ៍​មួយ​គូ​នេះ​ប្រឈម​នឹង​ទុក្ខ​លំបាក​ជា​ច្រើន​ពី​បុរស​អ្នក​មាន​ដ៏​ឃោរឃៅ​ម្នាក់។ វា​អាស្រ័យ​លើ​កូន​ភ្លោះ​អ្នក​មាន​ក្នុង​ការ​សង្គ្រោះ​ជីវិត​បង​ប្អូន​ភ្លោះ​អ្នក​ក្រ និង​ស្នេហ៍​ផ្កា​ថ្កុលមាស។
ផ្កាទទឹម

ផ្កាទទឹម (អង់គ្លេស: Pomegranate flower) នាមសព្ទ (សំ-ទាឌិម-ឌាឌិម ឬ ឌាលិម ) ផ្កាមួយប្រភេទ ដែលមានដើមតូចម្ពស់ ពី៥ ទៅ១០ ម៉ែត្រ ផ្ការបស់វាមានពណ៌ក្រហមភ្លឺ និងមានទំហំប្រហែល ៣ cm 
ដើមជាប្រភេទជាដំណាំស្រុក គ្រាប់ខាងក្នុងផ្លែសម្បុរក្រហមព្រឿង ប្រើជាចំណីស្រស់ មានអយុកាលរស់បាន ២០០ ឆ្នាំ ។
ឈ្មោះត្បូងពណ៌ក្រហមប្រហែលនឹងគ្រាប់ទទឹម ហៅថា ត្បូងទទឹម (ម.ព បទ្មរាគ និង បទុមរាគ ផង ) ។ វចនានុក្រមខ្មែរ សម្ដេចសង្ឃរាជ ជួន ណាត ឆ្នាំ ១៩៩៣ dict.anth.com 
 ផ្កាទទឹម សៀតព្រះការណ៍ (ត្រចៀក) នាង "ទុង្សាទេវី" ជាបុត្រីទី១ នៃព្រះ កុបិលមហាព្រហ្ម ។
ផ្កាមន្ទារ

ផ្កាមន្ទារ ឬ មន្ថា (អង់គ្លេស: Magnolia liliifera)
ជារុក្ខជាតិអំបូរ មាក់ណូលា (Magnolia) វាមានសណ្ឋានស្រដៀងនិង ពងមាន់ និងមានរាង្គស្រដៀង និង ផ្កាយីហ៊ុប ។ សម្ដេចសង្ឃរាជ ជួន ណាត លោក បាន​សរសេរ​ថា៖ ឈ្មោះ​ឈើ​សួគ៌​មួយ​ប្រភេទ ខ្មែរ​ហៅ​ឈើ​តូច​មួយ​ប្រភេទ ពួក​យីហ៊ុប ស្លឹក​និង​ផ្កា​ធំ​ជាង​យីហ៊ុប​ ផ្កា​ក្លិន​ក្រអូប​ឈ្ងប់ ។ "មន្ទារបុស្ស" ( មន់ទាបុស ) ផ្កា​មន្ទារ​, សរសេរ​ជា មន្ទារបុស្ប ក៏បាន ។ អ្នក​​ខ្លះ​សសេរ​ជា មន្ទារ និង មណ្ឌា ផង ។ Chuon Nath's Khmer-Khmer Dictionary   Dictionaries Khmer english mean, dict.anth.com
ផ្កាម្លិះ

រូបភាពតូច|ទិដ្ឋភាពទូទៅនៃផ្កាម្លិះ
ផ្កាម្លិះ គឺជាឈើតូចពួកមួយដែលផ្កាសម្បុរស ក្លិនក្រអូបត្រជាក់គេដាំយកផ្កាសំរាប់ប្រើការបានច្រើនយ៉ាងដូចជា ពិធីបុណ្យផ្សេងៗ ឱសថ ជាដើម ដែលមានប្រហែល ២០០ប្រភេទ ផ្ការាងជាបំពង់ពណ៌សធំ រុក្ខជាតិមានដើម  កំណើតនៅអាស៊ី ខាងជើង ឥណ្ឌា  ប៉ាគីស្ថាន និងតំបន់ ពាយ័ព្យ នៃហិម៉ាល័យ។
ផ្ការំដួល

រំដួល (នាមភូតគ្រាសាស្ដ្រឡាតាំងSphaerocoryne lefevrei, វេវចននាមMitrella mesnyi ឬ Popowia aberrans) គឺជាផ្កាតំណាងឲ្យប្រទេសកម្ពុជា មានដើមកំណើតនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ជា ប្រភេទដើមឈើដែល មានកម្ពស់ចាប់ពី  3-15 ម. សំបកពណ៌ត្នោត រលោងរាបស្មើ ឬមានលក្ខណះ គ្រើមៗបែកមែកសាខា ស្លឹកទោលរៀង តែផ្ទុយគ្នា រលោង ស្រួចចុង ពណ៌បៃតងចាស់។ ចំណែកឯ
ផ្នែកខាង ក្រោមរបស់ស្លឹកមានពណ៌បៃតងខ្ចី ចេញផ្កាតាមខ្នែងស្លឹក និងតាមចុងមែក មានពណ៌ លឿងក្លិនក្រអូប មាន២ស្រទាប់ ស្រទាប់ទាំងពីរមានលក្ខណះស្រដៀងគ្នា មានកម្រាស់ក្រាស់ ហើយរឹង។ ផ្ការំដួលមាន ៦ ត្របក រៀងគ្នាជា ២ ស្រទាប់ ក្នុង ១ ស្រទាប់មាន ៣ ត្របកហើយត្របក ខាងក្នុងមានខ្នាតតូច និងកោងជាង ចុងត្របកមានលក្ខណះស្រួច ចាប់ផ្តើមផ្កាពីខែធ្នូ - មីនា ផ្លែមានពណ៌បៃតងខ្ចី មូលតូចរលោង មានគ្រាប់ប្រមាណជា 1-2 គ្រាប់ ជាលក្ខណះកញ្ចុំ ពេលទុំ មានពណ៌ខ្មៅ រសជាតិជូរអែម។ រំដួលមានគុណប្រយោជន៍ខាងឱសថបុរាណដូចជាៈ សំបកជួយ បំបាត់អាការៈក្តៅក្នុងខ្លួន ផ្កាជួយបំបាត់ការវិលមុខ ខ្យល់គរ ជាឱសថជំនួយបេះដូង ជំនួយឈាម កេសរអាចផ្សំជាឱសថជំនួយកម្លាំង ជំនួយឈាម និងជួយបំបាត់អាការៈវិលមុខ ខ្យល់គរ។
 
ផ្ការំដួលមានក្លិនក្រអូប ជាពិសេសនៅពេលល្ងាច ដោយសារភាពទាក់ទាញនេះ ចាស់បុរាណខ្មែរ តែងតែប្រដូចស្រីក្រមុំមកផ្ការំដួលថាមានក្លិនក្រអូប និងរូបរាងស្រស់ស្អាត។ បច្ចុប្បន្នគេអាចរក មើលបាននៅតាមសួនច្បារមួយចំនួនក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ ប៉ុន្តែក្រៅពីយកផ្ការំដួលដំណាងឲ្យប្រទេស កម្ពុជាហើយនោះខាងមន្ទីរកសិកម្មក៏បានយកផ្កានេះដំណាងឱ្យវិស័យកសិកម្មទៀតផង។ ដូចនេះ
ប្រជាជនខ្មែរគ្រប់រូបពិសេសយុវជនខ្មែរទាំងអស់ចូរចងចាំ និងធ្វើខ្លួនឱ្យមានក្លិនក្រអូប និងស្រស់ស្អាត ដូចជាផ្ការំដួលដែលតំណាងឱ្យប្រទេសក៏ដូចជាខ្លួនផ្ទាល់។
ផ្កាអង្គាបុស្ប

ផ្កាអង្គាបុស្ប (អង់គ្លេស: Millingtonia) (ឥណ្ឌា Cork Tree) ដើមរបស់វាដុះលូតលាស់ចន្លោះពី ១៨ម៉ែត្រ ទៅ២៥ម៉ែត្រ ដែលវាអចសម្របខ្លួននៅអាកាសធាតុដែលមានសំនើម ដើមរបស់វា ងាយពុកផុយបើទទួលរងនូវសំនឹកខ្យល់ខ្លាំង 
វាមាន​ស្លឹក​ឆែក​ៗ ស្រួច​ៗ រង្វើល​ៗ ចេញ​ពី​ធាង ផ្កា​ព័ណ៌​ស​សណ្ឋាន​ស្រដៀង​នឹង​ផ្កា​ច្រនៀង មាន​ក្លិន​ក្រអូបប្រហើរ គេច្រើនដាំវា ដើម្បីលំអ ។
ផ្កាអង្គារបុស្ស

អង្គាបុស្ប ជា​ឈើ​មួយ​ប្រភេទ​ស្លឹក​ឆែក​ៗ ស្រួច​ៗ រង្វើល​ៗ ចេញ​ពី​ធាង ផ្កា​ព័ណ៌​ស​សណ្ឋាន​ស្រដៀង​នឹង​ផ្កា​ច្រនៀង មាន​ក្លិន​ក្រអូប​ឈ្ងប់​ខ្លាំង, កាល​ណា​ស្ងួត​ក្រៀម បើ​ដុត​ឬ​លាយ​នឹង​ថ្នាំ​ជក់ មាន​ក្លិន​ធុំ​ដូច​ក្លិន​អាភៀន ច្រើន​ដុះ​លើ​ដំបូក; គេ​ច្រើន​ដាំ​ក្នុង​វត្ត​ឬ​ក្នុង​ភូមិ​ប្រើ​ជា​លំអ​ដោយ​ម្លប់​និង​ផ្កា ។ នាងគោរាគទេវី ធីតាកបិលមហាព្រហ្ម ទ្រង់សៀត​ផ្កា​អង្គាបុស្ប ។
ផ្ញៀវ

ស្តាំ|រូបភាពតូច|255x255ភីកសែល| ផ្លែឈើផ្ញៀវទុំហៅទំពាំងបាយជូភូមា
ផ្ញៀវ ហៅថា ទំពាំងបាយជូភូមា គឺជា​ឈើ​មួយ​ប្រភេទ មាន​ផ្លែ​ចេញ​ពី​មែក​ឬ​ពី​ដើម​ជា​ចង្កោម​ៗ មាន​រស​ជូរ​អែម​ឬ​ជូរ បរិភោគ​ជា​ចំណី​បាន ។​
ផ្ញៀវ: ប្រភពដើម

ប្រភពដើម 
ធ្លាប់​ឃើញ​នៅ​ទូទាំង​ទ្វីប ​អាស៊ី ដែល​ភាគច្រើន​ដាំដុះ​នៅ ​ប្រទេស​ភូមា កម្ពុជា ឡាវ វៀតណាម ឥណ្ឌា បង់ក្លាដែស និង ​ម៉ាឡេស៊ី ។  វាដុះនៅក្នុងព្រៃបៃតងនៅលើដីធំទូលាយ។ ផ្លែឈើត្រូវបានប្រមូលផល និងប្រើប្រាស់ក្នុងស្រុក បរិភោគជាផ្លែឈើ ស្ងោរ ឬធ្វើស្រា។ វាក៏ត្រូវបានគេប្រើជាឱសថដើម្បីព្យាបាលជំងឺស្បែកផងដែរ។ សំបកឈើ ឫស និងឈើត្រូវបានប្រមូលផលសម្រាប់ប្រើប្រាស់ជាឱសថ។
ផ្ញៀវ: ការពិពណ៌នា

ការពិពណ៌នា 
ដើមឈើបៃតង លូតលាស់យឺតៗដល់ ២៥ ម៉ែត្រដោយមានសំបកស្តើង។ 

ផ្លែ​ផ្ញៀវមាន​រាង​ពង​ក្រពើ ពណ៌​លឿង ពណ៌ផ្កាឈូក ទៅ​ក្រហម​ភ្លឺ ឬ​ពណ៌​ស្វាយ។ មាន​ទំហំ ២.៥-៣.៥ សង់ទីម៉ែត្រ។
ផ្ញៀវ: រដូវ

រដូវ 
ក្នុងមួយឆ្នាំផ្ញៀវមានផ្លែតែមួយដងគត់ គឺក្នុងរង្វង់ខែមេសា និងឧសភា តែប៉ុណ្ណោះ បើលើសពីនោះវាផុតរលុតរដូវកាលហើយ។

នៅតំបន់ដងភ្នំគូលែន ដល់រដូវ ផ្លែផ្ញៀវទុំល្មមគឺសម្បូរហូរហៀរណាស់ សុទ្ធតែធម្មជាតិពិតៗពីព្រៃភ្នំតែម្ដង។ស៊ូ អីន, ផ្លែផ្ញៀវទុំល្មម បើចង់ភ្លក្សតោះទៅលេងភ្នំគូលែនសម្បូរណាស់ស្រកេកស្រកាសពេញដើមទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរ, Sabay, ថ្ងៃទី ២៣ ខែមីនា ឆ្នាំ ២០២២
ផ្ញៀវ: ការប្រើប្រាស់

ការប្រើប្រាស់ 
សំបកឈើ ឫស និងឈើត្រូវហាលឲ្យស្ងួត រួចកិនឲ្យម៉ត់ មុននឹងស្ងោរក្នុងទឹក។ ផ្លែឈើអាចរក្សាទុកបានរយៈពេល 4-5 ថ្ងៃ ឬស្ងោរ និងលាយជាមួយអំបិល បន្ទាប់មកវារក្សាទុកបានយ៉ាងល្អនៅក្នុងពាងបិទជិត។
ផ្ញៀវ: សារធាតុចិញ្ចឹម

សារធាតុចិញ្ចឹម 
សារធាតុចិញ្ចឹម​ចាំបាច់​មួយ​ដែល​មាន​ផ្ទុក​នៅ​ក្នុង​ផ្លែ​ផ្ញៀវ គឺ​វីតាមីន C ដែល​ដើរតួ​នាទី​យ៉ាង​សំខាន់​ក្នុង​ការ​ធ្វើ​ឲ្យ​ប្រព័ន្ធ​ភាពស៊ាំ​មាន​ភាព​ប្រសើរ​ឡើង ។អត្ថ​ប្រយោជន៍​ដ៏អស្ចារ្យ​របស់​ផ្លែ​ផ្ញៀវ​ ដែល​អ្ន​ក​មិន​ទាន់​ដឹង, កោះសន្តិភាព, ២០ ខែ វិច្ឆិកា ឆ្នាំ ២០១៨
ផ្តែរ

រូបភាពតូច|ប្រាសាទបាគង
រូបភាពតូច|225x225ភីកសែល| រចនាសម្ព័ន្ធផ្ដែរ
រូបភាពតូច|ប្រាសាទបាគង

ផ្ដែ  គឺជាប្រភេទនៃ ធ្នឹម (ធាតុរចនាសម្ព័ន្ធផ្តេក) ដែលលាតសន្ធឹងដូចជា ច្រកទ្វារ បង្អួច។ វាអាចជាធាតុស្ថាបត្យកម្មតុបតែង ឬធាតុតុបតែង/រចនាសម្ព័ន្ធរួមបញ្ចូលគ្នា។ នៅក្នុងករណីនៃបង្អួច វិសាលភាពផ្នែកខាងក្រោមត្រូវបានគេហៅថា sill ប៉ុន្តែមិនដូច ផ្ដែរ ទេមិនបម្រើដើម្បីទទួលបន្ទុកដើម្បីធានាបាននូវភាពរឹងមាំនៃជញ្ជាំងនោះទេ។

ជាទូទៅ​នៅក្នុង​ស្ថាបត្យកម្ម​ខ្មែរ ផ្ដែរគឺជា​ដុំ​ថ្ម​រាង​ចតុកោណ​ដែល​ទ្រទ្រង់​ដោយ​សសរ និង​ពីលើ​ខ្លោងទ្វារ​នៃ​ប្រាសាទ។  ផ្ដែរមានពីរប្រភេទ៖ ផ្ដែរផ្កា និងមួយប្រភេទទៀតដែលពណ៌នាអំពីទិដ្ឋភាពផ្សេងៗ។  ផ្ដែរក៏ជាធាតុសម្រាប់បង្ហាញពីពេលវេលានៃប្រាសាទផងដែរ - សូម្បីតែ ហោជាង និងសសរពេជ្រអាចត្រូវបានប្រើសម្រាប់គោលបំណងនេះ។

ផ្ដែរ​ស្ថាបត្យកម្ម​ខ្មែរមានភាពខុសគ្នាទៅតាមសម័យកាលឬរចនាបទដូចជា
ផ្តែរ: រចនាបថព្រៃក្មេង

រចនាបថព្រៃក្មេង 
រូបភាពតូច
រូបភាពតូច|ប្រាសាទសំបូរព្រៃគុក C1
រូបភាពតូច|សារមន្ទីរជាតិបាងកក
ផ្តែរ: រចនាបថកំពង់ព្រះ

រចនាបថកំពង់ព្រះ 
រូបភាពតូច|សារមន្ទីរប្រវត្តិសាស្ត្រវៀតណាម
រូបភាពតូច|សារមន្ទីរប្រវត្តិសាស្ត្រវៀតណាម
ផ្តែរ: រចនាបថព្រះគោ

រចនាបថព្រះគោ 
រូបភាពតូច|ប្រាសាទព្រះគោ
រូបភាពតូច|ប្រាសាទបាគង
រូបភាពតូច|មកពីប្រាសាទក្ដឿង , បច្ចុប្បន្ននៅសារមន្ទីជាតិតូក្យូប្រទេសជប៉ុន
ផ្តែរ: រចនាបថបាខែង

រចនាបថបាខែង 
រូបភាពតូច|នៅ Honolulu Museum of Art
រូបភាពតូច|ប្រាសាទក្រវាន់
រូបភាពតូច|ប្រាសាទបក្សីចាំក្រុង
ផ្តែរ: រចនាបថអង្គរវត្ត

រចនាបថអង្គរវត្ត 
រូបភាពតូច|ប្រាសាទធម្មនន្ទ
រូបភាពតូច|ចៅសាយទេវតា
រូបភាពតូច|ប្រាសាទសិខរភូមិ
ផ្ទះ

thumb|280px|នេះគឺជារូបភាពផ្ទះ
ផ្ទះគឺជាទីកន្លែងសំរាប់ស្នាក់អាស្រ័យឬជាទីជំរក។និយាយទៅពោលទៅកាន់ការសាងសង់ធម្មតាផ្ទះគឺជាទីកន្លែងដែលសំរាប់បុគ្គល
ម្នាក់ៗឬក៏ក្រុមគ្រួសារដែលអាចរស់នៅនិងរក្សាជាកម្មសិទ្ធផ្ទាល់ខ្លួន។ជាទូទៅផ្ទះជាកន្លែងដែលការពារសុវត្ថិភាពហើយអាចប្រើជា
មជ្ឈមណ្ឌលសំរាប់មនុស្សឬក៏សំរាប់ជាទីជំរករបស់សត្វ។ភាគច្រើនម្ចាស់ផ្ទះមានការទប់ស្កាត់បញ្ហាការគ្មានអនាម័យហើយនិងការ
រៀបចំអាហារឲ្យមានអនាម័យ។សត្វមានផ្ទះផ្ទាល់ខ្លួនដូចជាការរស់នៅក្នុងព្រៃផងដែរឬក៏នៅជាមួយមនុស្សផ្សាំងទៅហើយ។
ផ្ទះមានពាក្យមកពីបាលីសំស្រ្តឹត(អាហាម)ឬក៏មកពីពាក្យ(ដើមអាកាំ)។ផ្ទះគឺជាទីតាំង តំបន់ភូមិសាស្រ្ត(ទីក្រុង ជនបទ)វាអាច
ឲ្យមនុស្សរស់នៅលំនៅស្ថានយ៉ាងស្រួល(នៅជាកម្មសិទ្ធ)ឬក៏សត្វរស់នៅផងដែរ។មានវប្បធម៍គឺនៅផ្ទះចល័តឬដូចជាមនុស្សដែល
មិននៅផ្ទះ(មានន័យថានៅចល័ត)។គេនិយមនិយាយថាបន្ទាត់ដ៏វែងគឺ(ផ្ទះគឺជាបេះដូងឬអ្នកអាចទៅផ្ទះម្តងទៀត)៕
ផ្ទះ: ប្រជុំស័ព្ទបច្ចេកទេស

ប្រជុំស័ព្ទបច្ចេកទេស
ពាក្យផ្ទះអាចប្រើសំរាប់គំរូនីមួយៗនៃស្ថាប័នលំនៅឯកជនដែលមនុស្សអាចរស់នៅ ក៏ដូចជាការធ្វើសំរាប់ថែរក្សាអ្នកជំងឺដ៏ធំ ពន្ធធនាគារ
សំរាប់ដាក់ឯក្រិដ្ឋជន។ផ្ទះគឺជាកន្លែងទូទៅដែលអាចផ្តល់ឲ្យកន្លែងសុខសាន្តហើយអាចកាន់កាប់ក្លាយជាម្ចាស់។នៅក្នុងកុំព្យូទ័រពាក្យផ្ទះ
សំដៅទៅលើការចាប់ផ្តើមដើមឈើដែលបែកមែកសាខា។
ផ្ទះ: ដើមកំណើត

ដើមកំណើត
ការសាងសង់ខ្ទមឬក៏ផ្ទះដ៏វែងគឺប្រើសំរាប់រស់នៅចាប់តាំងពីសម័យបុរាណមកម៉្លេះ។ផ្ទះជាច្រើនខ្ទេចខ្ទីដោយសារតែគ្រោះធម្មជាតិ។ហើយមនុស្ស
ជាច្រើនទៀតបានបោះបង់ផ្ទះដោយសារតែសង្រា្គម។
ផ្ទះ: ការប៉ះទង្គិចផ្លូវចិត្ត

ការប៉ះទង្គិចផ្លូវចិត្ត
វាអាចនិយាយបានថាមនុស្សជាទូទៅគឺជាសត្វលោកនៃទំលាប់។ការបាត់បង់ផ្ទះដោយសារតែគ្រោះថ្នាក់ឬគ្រោះធម្មជាតិ ការយកមកវិញ ករណី
ដែលប្តីប្រពន្ធមានកូននោះអាចផ្លាស់ទីលំនៅ(នៅផ្ទះថ្មី)។មានប្រជាជនខ្លះនៅពេលដែលនឹកផ្ទះក៏ត្រឡប់មកវិញដោយសារតែការទៅរកស៊ីចោល
ផ្ទះអស់រយះពេលជាយួរ។ជួនកាលនៅពេលដែលនឹកផ្ទះខ្លាំងមនុស្សគឺមានរោគសញ្ញានៃជំងឺ។
ផ្ទះខ្មោចទិញ

ផ្ទះខ្មោចទិញ  Poster of The Haunted House (2005)អ្នកដឹកនាំរឿង ហេង តុលា និពន្ធដោយ​ អ្នកស្រី ម៉ៅ សំណាងផលិតករ​ ហេង តុលាចែកចាយដោយCampro Film Productionចេញផ្សាយ20 ឧសភា 2005 ម៉ោងដំណើរការ ​120 នាទី  ប្រទេស កម្ពុជា ភាសា ខ្មែរថវិកាផលិត$50,000 USD  ប្រាក់ចំណូល$220,000 USD  Cambodia Box office 

ផ្ទះខ្មោចទិញ (អង់គ្លេស: The Haunted House) Meaning: Ghost House Buy គឺជាខ្សែភាពយន្តភ័យរន្ធត់ បែបជំនឿអរូបី របស់កម្ពុជា ដែលដឹកនាំរឿងដោយលោក ហេង តុលា ដែលនិពន្ធដោយសាស្ត្រាចារ្យ អ្នកស្រីម៉ៅសំណាង ដែលនិពន្ធពាក់ព័ន្ធនឹងករណីដ៏លេចធ្លោនៃការលងបន្លាច  នៃរបាយការណ៍ជីវិតពិតរបស់ពួកគេបានបំផុសគំនិត
រឿងផ្ទះខ្មោចទិញ នេះឡើងដែលបានដកស្រង់ទៅនិងព្រឹត្តិការណ៍លងពិតដ៏ព្រឺព្រួចមួយនា ខេត្តកំពង់ឆ្នាំង ក្នុងឆ្នាំ 1993 ។ The Haunted House (2005) Pteah khmaoch tinh, Website: letterboxd.com
ផ្ទះខ្មោចទិញ: គ្រោងរឿង

គ្រោងរឿង 
Plot Movie

សាច់រឿងផ្ទះខ្មោចទិញ ដែលចាប់ផ្ដើមក្នុងឆ្នាំ 2005 និយាយពី ប្ដីប្រពន្ធមួយគូ ដែលជាអ្នកស្រុកមកពី ខេត្តពោធិសាត់ បានទិញផ្ទះមួយខ្នង នៅស្រុកបូរិបូរណ៌ ខេត្តកំពង់ឆ្នាំង ដែលជាប់និង
ផ្លូវជាតិលេខ 5 ។ ប្ដីប្រពន្ធទាំងពីរបានយល់សប្តិដូចគ្នាថា មានក្រុមគ្រួសារដង្ខៅ ស្លៀកសម្លៀកបំពាក់ នាសម័យកាលបារាំង មកចរចារទិញផ្ទះមួយនេះក្នុងតម្លៃ 15 តម្លឹងមាស ដោយស្មើនិង $3000 ដុល្លារអាមេរិក នាសម័យនោះ ហើយអ្នកទាំងពីរបានយល់ព្រមលក់ទៅឱ្យខ្មោចអ្នកទិញ ក្នុងយល់សប្តិនោះ ក្រោយមកពួកគេបានជួបប្រទះនៅកញ្ចប់មាស 15 តម្លឹងពិតមែន ដោយការមិនជឿពួកគេបានបន្តនៅផ្ទះនេះទៀត រហូតពួកគេយល់សប្តិឃើញ ក្រុមគ្រួសារខ្មោចដង្ខៅស្រែកគំហ៊កឱ្យពួកគេចេញពីផ្ទះនេះ តែពួកគេនៅតែមិនជឿ ក្រុមគ្រួសារខ្មោចដង្ខៅក៏ចាប់ផ្ដើមលងពួកគេ ដោយពួកគេភ្ញាក់ដឹងខ្លួននៅវាលខាងក្រៅផ្ទះនេះ ដោយការភ័យខ្លាចនូវភាពជាក់ស្ដែងនេះ ពួកគេបានរើចេញ ហើយហេតុការណ៍លងបន្លាចអាក្រក់ៗ បានកើតមានជាបន្តបន្ទាប់ ហើយល្បីល្បាញក្នុងតំបន់នេះ ជាចុងបញ្ចប់នៃសាច់រឿងដែលចង់បញ្ចាក់ថា មនុស្សនៅដោយមនុស្ស ខ្មោចនៅដោយខ្មោច បើអ្នកមិនបំពានគេ គេក៏មិនបំពានអ្នកដូចគ្នា ហើយសាច់រឿងទាំងមូលបានក្លាយជាព្រេងនិទានដ៏ល្បីប្រចាំតំបន់នេះ រហូតដល់បច្ចុប្បន្ន ។ Acedemy Dictionaries and Encyclopedias (2010) The Haunted House (2005 film), Website: academic.com
ផ្ទះខ្មោចទិញ: ប្រភពដើម

ប្រភពដើម  
Original source

មានស្ត្រីមេម៉ាយម្នាក់ឈ្មោះ "សំរិទ្ធ លន" ដែលមានប្ដីជាយោធា បានស្លាប់ចោល អ្នកស្រីត្រូវមកទទួលអំណោយ ដោយការចែកដីធ្លី ផ្ដល់ដោយក្រសួងមន្ទីរក្នុងស្រុកបរិបូរណ៌ ខេត្តកំពង់ឆ្នាំង អ្នកស្រីលន បានសង់ផ្ទះនេះឡើង ក្នុងឆ្នាំ 1993 ក្រោយពេលសង់រួច អ្នកស្រីមិនបានធ្វើពិធីឡើងផ្ទះឡើយ ព្រោះគ្មានញាតិស្គាល់នៅទីនេះ ដោយផ្ទះនេះនៅដាច់ឆ្ងាយពីផ្ទះអ្នកភូមិផងដែរ អ្នកស្រីមិនហ៊ានដេកផ្ទះនេះនៅពេលយប់ឡើយ គឺអ្នកស្រីមកសំរាកលេងតែពេលព្រឹក និងពេលថ្ងៃប៉ុនណោះ ដោយការសុំក្មេងអ្នកភូមិ 2 ទៅ 3 នាក់ដើម្បីជាការកំដរ ។ ក្រោយមកអ្នកស្រីបានដាក់លក់ក្នុង តម្លៃ 15តម្លឹងមាស ដោយស្មើប្រមាណជា $1500 ដុល្លារអាមេរិក ប៉ុនណោះ នាអត្រាប្ដូប្រាក់សម័យនោះ ដោយមានការនិយាយលេងថា $1500 ថ្លៃណាស់អ្នកណាគេទិញ មានតែខ្មោចទិញ ក្រោយមកអ្នកស្រីលន បានយល់សប្តិ ពេលថ្ងៃ ពេលកំពុងដេកក្នុងផ្ទះនោះ យល់សប្ដិលើកទី1 អ្នកស្រីយល់សប្តិឃើញដុំភ្លើងមួយយ៉ាងធំបានហោះធ្លាក់មកចំដើមត្នោតនៅខាងក្រោយផ្ទះនេះ លើកទី2 អ្នកស្រីបានយល់សប្តិឃើញក្រុមគ្រួសារដង្ខៅមួយក្រុម ដែលបានស្លៀកពាក់ កម្ពុជាសម័យកាលនិយមបារាំង បានមកសុំទិញផ្ទះនេះក្នុងតម្លៃអ្នកស្រីដាក់លក់ 15តម្លឹងមាសនេះ អ្នកស្រីក៏យល់ព្រម លុះព្រឹកឡើងអ្នកស្រីបានភ្ញាក់ឡើងមិនឃើញមានអ្វីកើតឡើងសោះ ក៏ធ្វើការធម្មតា ដោយនឹកគិតថា វាគ្រាន់តែជារឿងយល់សប្តិប៉ុនណោះ លើកទី3 អ្នកស្រីបានយល់សប្តិឃើញក្រុមគ្រួសារដង្ខៅម្ដងទៀត ហើយដង្ខៅបានស្រែកគំហ៊កមកថាយើងឱ្យហើយ ហេតុអ្វីឯងមិនចេញ គាត់បានប្រកែកថា គាត់មិនឃើញមាសនោះទេ ដង្ខៅនោះបានប្រាប់ថាយើងចងវាទុកនៅខាងក្រោមជើងគ្រែ ឯងឃើញហើយចុះចេញទៅចុះ អ្នកស្រីលន បានភ្ញាក់និងឃើញកញ្ចប់មាសពិតមែន តែអ្នកស្រីនៅតែពិបាកសំរេចចិត្តចាកចេញ ពីព្រោះការទិញដូរត្រូវមានលិខិតស្នាម អ្នកស្រីបាននៅដេកក្នុងផ្ទះនោះធម្មតា ដេកតាមទម្លាប់ដេកលេងពេលថ្ងៃ ហើយអ្នកស្រីបានលង់លក់ដល់ម៉ោង 6ល្ងាច អ្វីដែលភ្ញាក់ផ្អើលនោះ អ្នកស្រីបានភ្ញាក់ដឹងខ្លួននៅលើវាលស្រែ ក្បែរផ្ទះនេះ ដោយក្ដីភ័យខ្លាចរន្ធត់ អ្នកស្រីបានរត់ចាកចេញ ហើយបានប្រាប់ហេតុការណ៍នេះទៅអ្នកភូមិ ហើយចាប់ពីពេលនោះមកអ្នកស្រីលន មិនបានមកក្បែរផ្ទះនេះទៀតនោះទេ ។ អ្នកមួយចំនួនដែលមិនបានជឿ បានទៅដេកលេងក្នុងផ្ទះនេះនៅពេលយប់ ហើយពួកគេបានភ្ញាក់ឡើងនៅពេលព្រឹក តែមិនបានភ្ញាក់ឡើងនៅខាងក្នុងផ្ទះនោះទេ បែរជាភ្ញាក់ឡើងនៅខាងក្រោមផ្ទះនេះទៅវិញ តើអ្នកណាជាអ្នកសែងពួកគេចុះមក ? គេបានឃើញហេតុការណ៍ចម្លែកៗជាច្រើនពីផ្ទះនេះ នោះគឺគ្រប់ទ្វាបង្អួចផ្ទះបើកនៅពេលយប់ម៉ោង 11:00pm ហើយបិទវិញនៅពេលព្រឹក អ្នកខ្លះបានលួចរបស់ចេញពីផ្ទះនេះ ហើយត្រូវបានប្រាប់ថា ខ្មោចតាមលង ហើយពួកគេបានយករបស់មកសងផ្ទះនេះវិញ ។ អ្នកខ្លះបានខូចឡានខាងមុខផ្ទះនេះ ហើយពួកគេបានឃើញ ខ្មោចនៅឈររេរ៉ង់ដាផ្ទះនេះ ពេលខ្លះនៅកាំជណ្ដើរ ស្លៀកពាក់ដោយការចងក្បិន អ្នកខ្លះជាអ្នកដំណើរ ឧស្សាហ៍ឃើញខ្មោចគ្មានជើងឈរសំកាងនៅពីមុខឡាន ឬ ជំហៀងឡាន អ្នកដំណើរប្រមាណជា 30 នាក់ហើយត្រូវបានចុះកាសែតថាស្លាប់ដោយគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ នៅខាងមុខផ្ទះនេះ ។ អ្នកស្រុកនៅតំបន់នេះតែងតែប្រាប់អ្នកដំណើរតាមផ្លូវ ត្រូវចុចសុីផ្លេម៉ូតូឡានចោល ពេលមកដល់មុខផ្ទះនេះ ដើម្បីបញ្ជាសគ្រោះថ្នាក់ដោយខ្មោចលង ដោយភាពល្បីល្បាញត្រូវបានអ្នកនិពន្ធប្រឡោមលោកដ៍ល្បី គឺអ្នកស្រីម៉ៅសំណាងយកមកសរសេរក្នុងឆ្នាំ 1998 ហើយត្រូវបានយកមកផលិតជាខ្សែរភាពយន្តខ្មែរខ្នាតធំក្នុងឆ្នាំ 2005 ដែលបានដាក់ឈ្មោះថា "ផ្ទះខ្មោចទិញ" (The Haunted House) ដែលមានភាពល្បីល្បាញមកដល់បច្ចុប្បន្ននេះ ។ Tracey Shelton, Nguon Sovan (2008) villagers pray spirits ghost house, Website: The Phnom Penh Post
ផ្ទះស្នាក់សហគមន៍

ផ្ទះស្នាក់សហគមន៍គឺសំដៅផ្ទះរបស់ប្រជាជនមូលដ្ឋាន ដែលបានរៀបចំយ៉ាងមានរបៀបរៀបរយក្នុងការដាក់បម្រើភ្ញៀវទេសចរក្នុងការស្នាក់នៅក្នុងអំឡុងភ្ញៀបទេសចរមកទស្សនាកម្សន្តនៅក្នុងតំបន់សហគមន៍អេកូទេសចរណ៍ណាមូយ។ ការស្នាក់នៅទៀតសោតគឺមានទិសដៅសំខាន់ក្នុងការផ្សារភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងរវាងភ្ញៀវទេសចរ និងម្ចាស់ផ្ទះសហគមន៍ផ្ទាល់ក្នុងការផ្លាស់ប្តូរបទពិសោធន៍ល្អផ្សេងៗ វប្បធម៌ ប្រពៃណី និងចូលរួមក្នុងសកម្មភាពរស់នៅប្រចាំថ្ងៃរបស់ប្រជាជនមូលដ្ឋានឯកសារជំនួយស្មារតីស្តីពី ការរៀបចំបង្កើតសហគមន៍តាមដងទន្លេមេគង្គលើ ឆ្នាំ២០២១ ទំព័រទី៣២។
ផ្នូររបស់ព្យាការី

ផ្នូររបស់ព្យាការី ហាកាយ សាការី និងម៉ាឡាគី  គឺជាកន្លែងបញ្ចុះសពបុរាណដែលមានទីតាំងនៅជម្រាលភាគខាងលិចនៃ ភ្នំអូលីវ ក្រុងយេរូសាឡឹម ។ យោងទៅតាមទំនៀមទម្លាប់របស់ជនជាតិជ្វីហ្វនៅមជ្ឈិមសម័យដែលត្រូវបានទទួលយកដោយពួកគ្រីស្ទានផងដែរ catacomb ត្រូវបានគេជឿថាជាកន្លែងបញ្ចុះសពរបស់ ហាកៃ, សាការី និង ម៉ាឡាគី ដែលជាព្យាការី ព្រះគម្ពីរភាសាហេព្រើរ បីនាក់ចុងក្រោយដែលត្រូវបានគេជឿថាបានរស់នៅក្នុងកំឡុងសតវត្សទី ៦-៥ មុនគ.ស។ អ្នកបុរាណវត្ថុវិទូបានចុះកាលបរិច្ឆេទបន្ទប់បញ្ចុះសពដំបូងបំផុតទាំងបីដល់សតវត្សទីមួយមុនគ.ស ដូច្នេះវាផ្ទុយនឹងប្រពៃណី។ Jerome Murphy-O'Connor, The Holy Land: An Oxford Archaeological Guide from Earliest Times to 1700, 2008 (5th edition)
ផ្នូររបស់ព្យាការី: បន្ទប់បញ្ចុះសព

បន្ទប់បញ្ចុះសព 
អង្គជំនុំជម្រះបង្កើតជាច្រកស្នូលពីរដែលមានកន្លែងបញ្ចុះសពចំនួន ៣៨ ។  ច្រកចូល ​រូងភ្នំ​បញ្ចុះ​ថ្ម ​ធំ​គឺ​នៅ​ខាង​លិច​ដែល​មាន​ជណ្តើរ​ចុះ​មក​នៅ​ចំហៀង​ទាំង​សងខាង​ដោយ ​ជណ្ដើរ ​ថ្ម។  វានាំចូលទៅក្នុងតុដេកកណ្តាលរាងជារង្វង់ធំដែលវាស់  អង្កត់ផ្ចិត។ ពីវាផ្លូវរូងក្រោមដីស្របគ្នាពីរ,  ទទឹង  ខ្ពស់លាតសន្ធឹងខ្លះ  ឆ្លងកាត់ថ្ម។ ផ្លូវរូងក្រោមដីទីបីរត់ក្នុងទិសដៅផ្សេងទៀត។ ពួកវាទាំងអស់ត្រូវបានតភ្ជាប់ដោយវិចិត្រសាលឈើឆ្កាង ដែលផ្នែកខាងក្រៅមាន  ប្រវែង។ 

ការ​ស្រាវជ្រាវ​បង្ហាញ​ថា​អគារ​នេះ​មាន​អាយុកាល​តាំង​ពី​សតវត្សរ៍​ទី​១ មុន​គ.ស ជា​ពេល​ដែល​ផ្នូរ​បែប​នេះ​បាន​ចូល​មក​ប្រើ​សម្រាប់​ការ​បញ្ចុះ​សព​ជនជាតិ​ជ្វីហ្វ។ សិលាចារឹកក្រិកមួយចំនួនដែលបានរកឃើញនៅកន្លែងនោះបង្ហាញថា រូងភ្នំនេះត្រូវបានគេប្រើប្រាស់ឡើងវិញដើម្បីបញ្ចុះសពគ្រីស្ទានបរទេសក្នុងកំឡុងសតវត្សទី ៤ និងទី ៥ នៃគ.ស.។  នៅលើជញ្ជាំងម្ខាងនៃតុដេក សិលាចារឹកក្រិកបកប្រែថាៈដាក់​ជំនឿ​លើ​ព្រះជួរ៖ គ្មាន​សត្វ​ណា​ជា​មនុស្ស​អមតៈ​ទេ!
ផ្នូររបស់ព្យាការី: កន្លែងបរិសុទ្ធ

កន្លែងបរិសុទ្ធ 
រូបភាពតូច| ច្រកចូលផ្នូររបស់ព្យាការី
ទីនេះនេះត្រូវបានគោរពដោយជនជាតិយូដាតាំងពី យុគសម័យកណ្តាល ហើយពួកគេតែងតែចូលមើលគេហទំព័រនេះ។    នៅឆ្នាំ ១៨៨២ Archimandrite Antonin Kapustin បានទទួលទីតាំងសម្រាប់ វិហារគ្រិស្តអូស្សូដក់របស់រុស្ស៊ី ។ 19th Annual Conference of Judea and Samaria Studies , ariel.ac.il (Hebrew) គាត់គ្រោងនឹងសាងសង់ព្រះវិហារមួយនៅទីតាំងនោះ ដែលបង្កឱ្យមានការតវ៉ាយ៉ាងខ្លាំងពីសំណាក់ជនជាតិយូដា ដែលបានមកទស្សនា និងគោរពបូជានៅរូងភ្នំ។  តុលាការអូតូម៉ង់បានសំរេចនៅឆ្នាំ ១៨៩០ ថាប្រតិបត្តិការនេះមានកាតព្វកិច្ច ប៉ុន្តែជនជាតិរុស្សីបានយល់ព្រមមិនបង្ហាញនិមិត្តសញ្ញាឬរូបតំណាងរបស់គ្រិស្តបរិស័ទនៅកន្លែងដែលនៅតែអាចចូលប្រើបានសម្រាប់មនុស្សគ្រប់ជំនឿ។
ផ្នូររបស់ព្យាការី: តំណភ្ជាប់ខាងក្រៅ

តំណភ្ជាប់ខាងក្រៅ 

 (គាត់) ផ្នូររបស់ព្យាការី រក្សាទុក នៅលើគេហទំព័ររបស់ អាជ្ញាធរវត្ថុបុរាណអ៊ីស្រាអែល ។