navinnseab/khmer-wikipedia-article huggingface dataset:
តាកស៊ីន: ការស្ថាបនារាជធានីថ្មី

ការស្ថាបនារាជធានីថ្មី
តាកស៊ីនបានចាត់វិធានការសំខាន់ៗដើម្បីបង្ហាញថាគាត់គឺជាអ្នកស្នងរាជ្យដ៏សក្តិសម។ គាត់បានធានាការពារអតីតគ្រួសាររាជវង្ស បានរៀបចំពិធីបូជាសពដ៏ធំនៃអដ្ឋិធាតុដែលនៅសេសសល់របស់ព្រះបាទឯកទឝ និងដោះស្រាយបញ្ហាកសាងរាជធានីជាដើម។Damrong Rajanubhab, p. 388 តាកស៊ីនបានយល់ឃើញថាទីក្រុងអយុធ្យាបានទទួលរងនូវការបំផ្លិចបំផ្លាញយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរហើយនឹងត្រូវការធនធានជាច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់ប្រសិនបើចង់ស្តាររាជធានីអយុធ្យាឡើងវិញ។ ម្យ៉ាងវិញទៀត ពួកភូមាបានស្គាល់យ៉ាងច្បាស់នូវទីកន្លែងទន់ខ្សោយនៃក្រុងអយុធ្យាហើយក្នុងករណីមានការវាយប្រហារជាថ្មីពីភូមានោះ កងទ័ពសៀមគឺមិនមានចំនួនគ្រប់គ្រាន់ក្នុងការការពារទីក្រុងប្រកបទៅដោយប្រសិទ្ធភាពឡើយ។ បន្ទាប់ពីគិតគូរពិចារណាហើយ គាត់បានបង្កើតរាជធានីថ្មីនៅឯធនបុរីដែលមានទីតាំងនៅជិតសមុទ្រជាងអយុធ្យា។ ភូមិសាស្ត្រធនបុរីមិនត្រឹមតែពិបាកសម្រាប់សត្រូវធ្វើការឈ្លានពានតាមផ្លូវគោកប៉ុណ្ណោះទេ វាថែមទាំងជាទីរារាំងជំនួញអាវុធនិងយោធារបស់ស្តេចត្រាញ់នានានៅតាមទន្លេចៅព្រះពញាទៀផង។ ដោយសារធនបុរីជាក្រុងតូចមួយ កងកម្លាំងរបស់តាកស៊ីនមានទាំងទាហាននិងនាវិកអាចគ្រប់គ្រងបន្ទាយរបស់ខ្លួនបានដោយងាយហើយប្រសិនបើមើលឃើញថាវាមិនអាចទប់ទល់នឹងការវាយប្រហាររបស់សត្រូវបាននោះ ព្រះតាកស៊ីនអាចលើកទ័ពចេញហើយដកថយទៅចន្ទបុរីវិញបាន។

ភាពជោគជ័យរបស់តាកស៊ីនក្នុងការប្រយុទ្ធតទល់នឹងគូប្រជែងដើម្បីអំណាចគឺបានមកពីសមត្ថភាពផ្ទាល់ខ្លួនក្នុងនាមជាអ្នកចម្បាំង ភាពជាអ្នកដឹកនាំ ភាពក្លាហាន និងការរៀបចំកងកម្លាំងខ្លួនប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព។ ជាធម្មតា គាត់តែងចេញឈរនៅមុខជួរប្រយុទ្ធនៅពេលជួបជាមួយសត្រូវដោយនេះគឺជាសកម្មភាពដែលបណ្តុះស្មារតីកម្លាំងរបស់តាកស៊ីនឱ្យមានភាពក្លាហានមោះមុត។ ក្នុងចំណោមមន្រ្តីដែលបានកំណត់ជោគវាសនាពួកគេជាមួយតាកស៊ីននាអំឡុងពេលយុទ្ធនាការដើម្បីដណ្តើមឯករាជ្យនិងទម្លាក់បក្សពួកអនាធិបតេយ្យនៅក្នុងតំបន់នុះគឺបុគ្គលចំនួនពីររូបដែលអ្នកទាំងពីរបានដើរតួយ៉ាងសំខាន់នៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រថៃ។ ពួកគេទាំងពីរគឺជាកូនប្រុសរបស់អតីតមន្រ្តីដែលមានងារជា ព្រះអសន្តស៊ុនថនស៊ាមាត្រា (ថៃ៖ พระอักษรสุนทอนเทพธิดา)។ កូនច្បងមានឈ្មោះថាថងឌួង ប្រសូតនៅក្នុងឆ្នាំ១៧៣៧ នៅក្រុងអយុធ្យាដែលក្រោយមកនឹងក្លាយជាស្ថាបនិកនៃរាជវង្សចក្រី។ ចំណែកឯកូនពៅគឺមានឈ្មោះថាប៊ុនម៉ា ប្រសូតនៅឆ្នាំ១៧៤៣ ដោយបានបម្រើការជាភូឈួយ។Prince Chula, p.74

មុនពេលក្រុងអយុធ្យាត្រូវដួលរលំ ថងឌួងមានយសសក្តិជាហ្លួងយុក្របាតដែលទទួលបន្ទុកផ្នែកឃ្លាំមើលរាជវង្សនិងបម្រើការជាអភិបាលក្រុងរាជបុរី ហើយប៊ុនម៉ាវិញគឺមានងារកម្រិតតុលាការជាណៃស៊ុដជិន្ដា។ ហ្លួងយុក្របាត (ថងឌួង) គឺមិនមានវត្តមាននៅក្រុងអយុធ្យាទេនៅខណៈដែលវាកំពុងដួលរលំ រីឯណៃស៊ុនជិន្ដា (ប៊ុនម៉ា) បានរត់គេចរួចពីវិនាសកម្មនៃក្រុងអយុធ្យា។ ទោះជាយ៉ាងណា ខណៈពេលដែលតាកស៊ីនកំពុងប្រមូលកម្លាំងរបស់គាត់នៅចន្ទបុរី ណៃស៊ុដជិន្ដាបាននាំអ្នកបម្រើរបស់ខ្លួនមកចូលរួមជាមួយតាកស៊ីនដើម្បីជួយបង្កើនកម្លាំងប្រយុទ្ធ។ ក្នុងនាមជាសន្និដ្ឋិមិត្តនិងបានធ្វើជាជំនួយតាកស៊ីនក្នុងពេលប្រទេសជាតិកំពុងមានភាពវិកវរ តាកស៊ីនបានតម្លើងឋានៈ"អ្នករំដោះ"ទាំងអស់នោះទៅជា ព្រះមហាមន្ត្រី។ បន្ទាប់ពីបានធ្វើពិធីរាជាភិសេកនិងជួបជាមួយហ្លួងយុក្របាតហើយ ព្រះតាកស៊ីនបានសម្រេចតម្លើងងារថងឌួងទៅជា ព្រះរាជវរិន។ ព្រះរាជវរិនរួមជាមួយព្រះមហាមន្ត្រីបានជួយតាកស៊ីនសម្រេចយុទ្ធនាការយោធាជាច្រើនហើយដោយឃើញបែបនេះ តាកស៊ីនក៏តម្លើងតំណែងនិងឋានៈអ្នកទាំងពីរឱ្យកាន់តែខ្ពស់ជាងមុនទៅទៀតរហូតដល់ក្លាយជា"ចៅព្រះពញា"។Syamananda, p. 95
តាកស៊ីន: ការឡើងលើរាជបល្ល័ង្ក

ការឡើងលើរាជបល្ល័ង្ក
thumb|200px|គំនូរអំពីពិធីរាជាអភិសេករបស់តាកស៊ីនជាព្រះចៅសៀមនៅឯព្រះរាជវាំងធនបុរី, ២៨ ធ្នូ ១៧៦៧
នៅថ្ងៃទី២៨ ខែធ្នូ ឆ្នាំ១៧៦៧ ព្រះតាកស៊ីនបានឡើងគ្រងរាជ្យជាព្រះមហាក្សត្រសៀមនៅឯរាជវាំងធនបុរីនៅក្រុងធនបុរី (ឬ"ក្រុនធនបុរីស្រីមហាសាមុត") ដែលជារាជធានីថ្មីនៃប្រទេសសៀមប៉ុន្តែឯកសារផ្លូវការរបស់សៀមនូវតែប្រើឈ្មោះផ្លូវការថា"ក្រុងព្រះមហានគរស្រីអយុធ្យា"។"Palaces in Bangkok". ''Mybangkokholiday.com.'.' ដកស្រង់នៅថ្ងៃទី2 តុលា 2021. តាកស៊ីនបានប្រកាន់យកព្រះនាមផ្លូវការថា"បរមរាជាទី៤" និង"ព្រះស្រីសាមភិតទី១០" ប៉ុន្តែឯកសារប្រវត្តិសាស្ត្រថៃទូទៅតែងតែសម្តៅលើទ្រង់ថាស្តេចតាកស៊ីនដែលជាការបូកបញ្ចូលគ្នានៃឈ្មោះដ៏ពេញនិយមរបស់ព្រះអង្គហៅ"ព្រះតាក" និងនាមត្រកូលរបស់ព្រះអង្គគឺ"ស៊ីន" ឬអាចហៅបានដែរថាស្តេចធនបុរី។  នៅពេលឡើងគ្រងរាជ្យ តាកស៊ីនមានជន្មាយុតែ ៣៤ វស្សាប៉ុណ្ណោះ។  អ្នកការទូតអង់គ្លេសឈ្មោះវូដ (១៩២៤) បានសង្កេតឃើញថាឪពុករបស់តាកស៊ីនគឺជាជនជាតិចិនឬកាត់ចិនហើយម្តាយរបស់តាកស៊ីនជាជនជាតិសៀមហើយលោកបានបន្តទៀតថា"តាកស៊ីនជឿថាសូម្បីតែកម្លាំងធម្មជាតិក៏ស្ថិតនៅក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ទ្រង់ដែរនៅពេលដែលព្រះអង្គមានជោគវាសនាទទួលបានជោគជ័យហើយជំនឿនេះបាននាំឱ្យព្រះអង្គព្យាយាមនិងសម្រេចកិច្ចការដែលមនុស្សផ្សេងទៀតហាក់ដូចជាមិនអាចធ្វើទៅបាន"។ ពោលគឺដូចព្រះចៅណាប៉ូលេអុងទី៣ អញ្ចឹងដែលទ្រង់គឺជាមនុស្សនៃជោគវាសនា។Wood, p.253–254 ព្រះរាជាថ្មីនេះបានសម្រេចតាងរាជធានីរបស់ព្រះអង្គនៅធនបុរីដែលមានចម្ងាយតែ ២០ គីឡូម៉ែត្រពីសមុទ្រប៉ុណ្ណោះហើយម្យ៉ាងទៀតវាអាចធ្វើឱ្យជំនួញពាណិជ្ជកម្មតាមផ្លូវសមុទ្រមានភាពងាយស្រួលជាងមុន។ ព្រះអង្គទ្រង់មិនមានពេលវេលាគ្រប់គ្រាន់ដើម្បីកសាងរាជធានីខ្លួនឱ្យក្លាយទៅជាទីក្រុងដ៏អស្ចារ្យរុងរឿងមួយនោះទេWyatt, p.141ព្រោះថាព្រះរាជាតែងតែវរល់បង្ក្រាបសត្រូវផ្ទៃក្នុងនិងក្រៅក៏ដូចជាការពង្រីកទឹកដីពេញមួយរជ្ជកាលរបស់ព្រះអង្គផងដែរ។Syamananda, p. 94
តាកស៊ីន: ការបង្រួបបង្រួមប្រជាជាតិសៀម

ការបង្រួបបង្រួមប្រជាជាតិសៀម
thumb|រដ្ឋទាំងប្រាំដែលេចឡើងក្រោយការបាក់បែកក្រុងអយុធ្យានៅឆ្នាំ១៧៦៧
ក្រៅពីតាកស៊ីន នៅមានស្តេចត្រាញ់មួយចំនួនទៀតដែលបានប្រកាសខ្លួនថាជាស្តេចគ្រប់គ្រងប្រទេសសៀមដោយមានមូលដ្ឋាននៅក្រុងភីមៃ ពិស្ណុលោក ហ្វាង (សាវាំងខាបុរី) និងនគររាជសីមា។ ពីឆ្នាំ១៧៦៨ ដល់ឆ្នាំ១៧៧១ តាកស៊ីនបានបើកយុទ្ធនាការបង្ក្រាបគូប្រជែងរាជបល្ល័ង្កទាំងអស់នោះBaker, Chris; Phongpaichit, Pasuk. A History of Thailand Third Edition (p. 307). Cambridge University Press. Kindle Edition. ហើយទីបំផុតធនបុរីក៏បានលេចឡើងជាមជ្ឈមណ្ឌលអំណាចកណ្តាលនៃប្រទេសសៀម។
តាកស៊ីន: សង្គ្រាមលើលាននា

សង្គ្រាមលើលាននា

ក្រោយបង្រួបបង្រួមជាតិរួច ព្រះចៅតាកស៊ីនបានផ្តើមយុទ្ធនាការយោធាថ្មីដើម្បីរក្សាស្ថិរភាពព្រំដែនភាគខាងជើងជាមួយលាននាដែលមានរាជធានីនៅក្រុងឈៀងម៉ៃហើយកំពុងតែស្ថិតនៅក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ភូមានិងក៏ជាទីមូលដ្ឋានរបស់ភូមាក្នុងការចូលលុកលុយប្រទេសសៀមផងដែរ។ សៀមគិតថាការឈ្លានពានរបស់ភូមានឹងលែងជាបញ្ហាតទៅទៀតប្រសិនបើខ្លួនអាចសម្រេចរក្សាសន្តិភាពនៅក្នុងតំបន់មួយនេះបាន។Wood, pp. 259–260 នៅក្នុងឆ្នាំ១៧៧០ តាកស៊ីនបានផ្តើមបេសកកម្មយោធាដើម្បីកាន់កាប់ទីក្រុងឈៀងម៉ៃប៉ុន្តែត្រូវបរាជ័យ។ មួយឆ្នាំក្រោយមកគឺនៅឆ្នាំ១៧៧១ អភិបាលភូមានៅឈៀងម៉ៃបានបើកការវាយលុកមកលើទីក្រុងពិជ័យនិងទីក្រុងភាគខាងជើងដទៃៗទៀត។ ដោយទ្រាំនឹងសង្គ្រាមនិងការកាប់សម្លាប់គ្នាលែងបាន ប្រជាជនាលាននាក៏នាំគ្នាធ្វើការបះបោរប្រឆាំងនឹងភូមាដែលនាំឱ្យសៀមអាចវាយយកឈៀងម៉ៃបានដោយងាយនៅខែមករា ឆ្នាំ១៧៧៥។Damrong Rajanubhab, p. 438Wood, pp. 263–264

បន្ទាប់ពីចរចាសន្តិភាពជាមួយចិនរួច ស្តេចភូមាបានបញ្ជូនទ័ពតូចមួយចំនួន ៥,០០០ នាក់ទៅលុកលុយប្រទេសសៀមសារជាថ្មីនៅក្នុងឆ្នាំ១៧៧៤។ ប៉ុន្តែទ័ពទាំងអស់នោះត្រូវបានសៀនឡោមព័ទ្ធនៅបាងកែវនៃក្រុងរាជបុរីហើយក៏នាំគ្នាទម្លាក់អាវុធទទួលចុះចាញ់។Damrong Rajanubhab, p. 462 ស្តេចភូមាព្រះនាមសេងផាក់យូឆេងមានមហិច្ឆតាខ្ពស់ចង់ត្រួតត្រាលើឈៀងម៉ៃ និងរដ្ឋប្រទេសសៀមទាំងមូលដូច្នេះនៅខែតុលា ឆ្នាំ១៩៧៥ ព្រះអង្គបានបញ្ជាឱ្យមានការលុកលុយដ៏ធំបំផុតនៅក្នុងសម័យធនបុរីដោយមានមហាធីហាធីរ៉ាជាអង្គមេបញ្ជាការទ័ពភូមា។Wood, pp. 265–266

សង្គ្រាមបានប្រព្រឹត្តិទៅដោយមានកម្លាំងទ័ពភូមាវាយសម្រុកចូលទឹកដីប្រទេសសៀមដោយបានកាន់កាប់ទីក្រុងជាច្រើនដូចពិស្ណុលោកជាដើមប៉ុន្តែមិនយូរប៉ុន្មាន កងកម្លាំងសៀមក៏រុញច្រានទ័ពភូមាចេញវិញដោយបានត្រួតត្រាលើឈៀងម៉ៃម្តងទៀតនៅក្នុងឆ្នាំ១៧៧៦។ សង្គ្រាមនេះបានបំផ្លិចបំផ្លាញទីក្រុងភាគខាងជើងរបស់សៀមក៏ដូចជាទីក្រុងឈៀងម៉ៃដែរ។ ឈៀងម៉ៃក៏ត្រូវបានគេបោះបង់ចោលអស់រយៈពេលដប់ប្រាំឆ្នាំ។Damrong Rajanubhab, p. 530 ប្រជាជនដែលនៅសេសសល់ត្រូវបានប្តូរទីលំនៅទៅក្រុងឡាំប៉ាងហើយតំបន់លាននាក៏ធ្លាក់ទៅជារដ្ឋចំណុះរបស់សៀមដោយមានកាវីឡាជាមេដឹកនាំ។
តាជីគីស្ថាន

ប្រទេសតាជីគីស្ថាន (ភាសាតាហ្ស៊ីក៖ Тоҷикистон; ភាសារុស្ស៊ី៖ Таджикистан), ដោយមានឈ្មោះជាផ្លូវការថា សាធារណរដ្ឋតាជីគីស្ថាន (ភាសាតាហ្ស៊ីកក៖ Ҷумҳурии Тоҷикистон) គឺជាប្រទេសមួយស្ថិតនៅតំបន់អាស៊ីកណ្តាល។ ប្រទេសនេះមានក្រឡាផ្ទៃសរុប ១៤៣,១០០ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ និងមានប្រជាជនចំនួន ៩,៥៣៧,៦៤៥ នាក់។ វាមានរដ្ឋធានីឈ្មោះ ឌូសង់បេ ហើយក៏ត្រូវជាទីក្រុងធំបំផុតនៅក្នុងប្រទេសផងដែរ។ តាហ្ស៊ីគីស្ថានមានព្រំប្រទល់ជាប់នឹងប្រទេសអាហ្វហ្កានីស្ថាននៅភាគខាងត្បូង ទិសខាងលិចជាប់នឹងអ៊ូសបេគីស្ថាន ខាងជើងជាប់នឹងកៀគីស្ថាន និងនៅទិសខាងកើតជាប់នឹងប្រទេសចិន។ ទឹកដីដើមឬទឹកដីប្រពៃណីរបស់ជនជាតិតាហ្ស៊ីកបានគ្របដណ្តប់លើប្រទេសតាហ្ស៊ីគីស្ថានសព្វថ្ងៃ រួមជាមួយផ្នែកខ្លះនៃប្រទេសអាហ្វហ្កានីស្ថាននិងអ៊ូសបេគីស្ថានផង។
តាត ម៉ារីណា

តាត ម៉ារីណា តាត ម៉ារីណា.jpg ជីវប្រវត្តិសង្ខេបនាម​ពេញ តាត ម៉ារីណារហស្សនាមនារីរងគ្រោះដោយទឹកអាស៊ីតសញ្ជាតិថ្ងៃខែឆ្នាំកំណើត ថ្ងៃរងគ្រោះដោយទឹកអាស៊ីត

តាត ម៉ារីណា (កើតនៅ ថ្ងៃទី២១ ខែតុលា ឆ្នាំ ១៩៨៣) គឺជាអ្នករស់រានមានជីវិតម្នាក់ពីការវាយប្រហារដោយទឹកអាស៊ីតដ៏ល្បីល្បាញនៅឆ្នាំ ១៩៩៩ ។ អ្នកស្រីតាម៉ារីណាបានទទួលការយកចិត្តទុកដាក់ជាសាធារណៈនៅពេលដែលនាងត្រូវបានគេជះទឹកអាស៊ីតនៅពេលអាយុ ១៦ឆ្នាំ នៅក្នុងការវាយប្រហារដោយការច្រណែនមួយ ដែលត្រូវបានរៀបចំដោយ ភរិយារបស់មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា។ ការវាយប្រហារដោយទឹកអាស៊ីតបានកើតឡើងក្រោមពន្លឺថ្ងៃ។ គ្មានការចាប់ខ្លួនជនល្មើសត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងការវាយប្រហារលើម៉ារីណាទេ។

លោកស្រីក្រោយពីរៀបការរួចមានមានកូន២នាក់អ្នកស្រីក៏ទៅសុំសិទ្ធជ្រកកោននៅឯ សហរដ្ឋអាមេរិច។
តាត ម៉ារីណា: ជីវប្រវត្តិ

ជីវប្រវត្តិ

អ្នកស្រី តាត ម៉ារីណា ជាអ្នកលក់ផ្លែឈើស្រស់នៃហាងមួយនៅរាជធានីភ្នំពេញនាសម័យននោះ ពេលនាងមានអាយុ ១៤ឆ្នាំ ដែលធំឡើងក្នុងភាពក្រីក្រលំបាក ដើម្បីរកប្រាក់អោយបានគ្រប់គ្រាន់ដើម្បីបង់ថ្លៃព្យាបាលជំងឺរបស់ឪពុកនាង ហើយថែមទាំងចិញ្ចឹមគ្រួសារទាំងមូលរបស់នាងផង។ អ្នកនាងក៏បានចាប់ផ្តើមរកប្រាក់បន្ថែមរបស់អ្នកស្រី ដោយទៅធ្វើការងារនៅកន្លែងខារ៉ាអូខេតូចមួយកន្លែង ដើម្បីច្រៀងក្នុងក្តីសង្ឃឹមថានឹងក្លាយជាតារាចម្រៀង។ 

នៅឆ្នាំ ១៩៩៨ អ្នកស្រី តាត ម៉ារីណា ត្រូវបានម្ចាស់អូខារ៉ាអូខេនោះយល់ព្រមទទួលយកអ្នកស្រីធ្វើជាអ្នកចម្រៀង។ ក្រោយពីបំពេញការងារលក់ផ្លែឈើពេលព្រឹក និងយប់ពេលជាអ្នកចម្រៀងខារ៉ាអូខេ ដោយបំពេញការងារនោះយូរៗទៅ នៅគ្រានោះអ្នកស្រីត្រូវបានបុរសម្នាក់ចាប់អារម្មណ៍ ក៏ចាប់ផ្ដើមមានទំនាក់ទំនងជាមួយបុរសដែលមានប្រពន្ធហើយ ដែលត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាមន្រ្តីជាន់ខ្ពស់រដ្ឋាភិបាលនាសម័យនោះ។ នៅពេលដំបូងបុរសនោះបាននិយាយភូតកុហកថាគាត់ជាអ្នកជំនួញធំម្នាក់នៅកម្ពុជា។
តាត ម៉ារីណា: ការវាយប្រហារអ្នកស្រីដោយទឹកអាស៊ីត

ការវាយប្រហារអ្នកស្រីដោយទឹកអាស៊ីត
អ្នកស្រី តាត ម៉ារីណា កំពុងបណ្ដើរកូនស្រីអាយុ ៣ឆ្នាំ នៅផ្សារអូរឬស្សីក្នុងរាជធានីភ្នំពេញនៅពេលភ្លាមៗនោះបុរសពីរបីនាក់បានទាញនាងទៅលើដីហើយវាយនាងសន្លប់។ ស្ត្រីម្នាក់ដែលត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាភរិយារបស់មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់កម្ពុជាបានចាក់ទឹកអាស៊ីតនីត្រូ ៥លីត្រ។ យកវាយប្រហារលើមុខ និង ខ្លួនរបស់អ្នកស្រីពោរពេញទៅដោយជាតិអាស៊ីតក្នុងអំឡុងពេលវាយប្រហារ។ 

ក្រោយអំពីការវាយប្រហារលើរូបលោកស្រីនោះ គ្មានការចាប់ខ្លួនជនប្រព្រឹត្តអំពើនេះបានឡើយសូម្បីតែម្នាក់។ ផ្ទៃមុខរបស់ លោកស្រី តាត ម៉ារីណា ត្រូវមានខូចទ្រង់ទ្រាយដោយសារតែទឹកអាស៊ីត។ អ្នកស្រីបានបាត់បង់ត្រចៀកម្ខាង និងច្រមុះរបស់អ្នកស្រីស្រង់ក្លិនមិនមួយចំហៀងមិនបាន។

នៅពេលផ្តល់បទសម្ភាសន៍ជាកាសែតភ្នំពេញប៉ុស្តិ៍ អ្នកស្រី តាត ម៉ារីណា បាននិយាយថានាងជឿជាក់ថានារីនោះគឺជាភរិយារបស់លោកម្នាក់ដែលជាមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់នៃរដ្ឋាភិបាលនាសម័យគ្រានោះ ដែលជាមន្ត្រីអង្គភាពទំនាក់ទំនងរហ័សនៃទីស្ដីការគណរដ្ឋមន្ត្រី។ អ្នកស្រីបានបន្តទៀតផងដែលថា ជនដែលបានប្រព្រឹត្ត បទឧក្រិដ្ឋកម្មនេះត្រូវបានជួយអន្តរាគមន៍ពីមន្ត្រីអាជ្ញាធរម្នាក់។ លោកស្រីបានសហការជាមួយអ្នកជំនាញឯកសារឯកសារនៃសហរដ្ឋអាមេរិកឈ្មោះ Skye Fitzgerald ដើម្បីវិភាគលើឯកសារវីដេអូនៃកែវភ្នែករបស់អ្នកនាងដោយឧបករណ៍ Finding Face។

នៅឆ្នាំ២០០៨ ថ្នាក់សរសេរច្នៃប្រឌិតមួយនៅសាកលវិទ្យាល័យស្ទែនហ្វដ បានបង្កើតថ្នាក់ធ្វើការស្រាវជ្រាវ និង រចនាទំរង់មុខអ្នកស្រី ដែលមានចំណងជើងថា 'រង្គសក់ស្រី ដោយផ្អែកលើរឿងលោកស្រីតាត ម៉ារីណា។
តាត ម៉ារីណា: ការកែសម្ផស្ស និងថែរក្សាសម្រស់អ្នកស្រី

ការកែសម្ផស្ស និងថែរក្សាសម្រស់អ្នកស្រី

អ្នកនាងបានធ្វើដំណើរទៅប្រទេសវៀតណាម និងសហរដ្ឋអាមេរិក ដើម្បីទទួលបានការវះកាត់ផ្នែកវេជ្ជសាស្រ្តដោយឥតគិតថ្លៃខណៈពេលដែលមានជំនួយពីបុរសម្នាក់ ឈ្មោះ តាសសូគ្វីនដូណូ ដែលជាជំនួយការវេជ្ជសាស្រ្ត ជនជាតិអាមេរិករស់នៅសហរដ្ឋអាមេរិក។ 

ក្នុងឆ្នាំ២០១០ សមាជិកគ្រួសាររបស់នាងភ័យខ្លាចសុវត្ថិភាពរបស់ពួកគាតន់់ ហើយបានភាសខ្លួនពីប្រទេសកម្ពុជា មកដើម្បីសុំសិទ្ធជ្រកកោនបច្ចុប្បន្នពួកគេរស់នៅក្នុង ប្រទេសហូឡង់។

ប្រទេសកម្ពុជាបានធ្វើសេក្ដីព្រាងច្បាប់មួយដែលរឹតបន្តឹងលើការលក់អាស៊ីដ និង បញ្ជាក់ពីការដាក់ទណ្ឌកម្មចំពោះជនល្មើសដែលយកទឹកអាស៊ីទៅវាយប្រហារនរណាម្នាក់។ 
ច្បាប់នេះត្រូវបានអនុម័តនៅចុងឆ្នាំ២០១១។
តាយ឴ អរ៉ះថៃ

តាយ឴ អរ៉ះថៃ () គឺជាតារាចម្រៀងស្រីថៃ។ កើតនៅថ្ងៃទី 27 ខែមីនាឆ្នាំ 1980 នៅខេត្តរ៉ូរីអេ។ ចូលប្រឡូកក្នុងវិស័យសិល្បៈក្នុងឆ្នាំ ១៩៩៩
តាយ឴ អរ៉ះថៃ: ប្រវត្តិ

ប្រវត្តិ 

 ជីវិតដំបូង 
ឈ្មោះពិតរបស់នាង អរ៉ះថៃ​ ដាបខាំ () នាងបានកើតនៅលើថ្ងៃទី ២៧ ខែមីនា ឆ្នាំ ​១៩៨០ នៅក្នុងភូមិឃុំសាន់ឆានី ស្រុករងផន់សាវ៉ាន ស្រុកណាឆ្លួយ ឧបុលរ៉ាច្ឆាថានី ប្រទេសថៃ នាងគឺជាកូនស្រីរបស់លោក សែង ដាបខាំ និងអ្នកស្រី នីត្តយ៉ា កែវថង់ ឪពុកម្តាយរបស់នាងបែកគ្នានៅពេលនាងមានអាយុ ១១ ឆ្នាំហើយពីទីនោះនាងរស់នៅជាមួយជីដូនរបស់នាង ឃុនយ៉ៃ ថង់ខាំ កែវថង់ នាងគឺជាបងប្អូនទី ១ ក្នុងចំណោមបងប្អូន ៤ នាក់ កាលពីនៅក្មេងនាងត្រូវជួយយាយរបស់នាងចិញ្ចឹមបីបាច់ប្អូនប្រុសបីនាក់ដែលមានន័យថានាងត្រូវជួយជីដូនដើម្បីរកប្រាក់ចំណូល
តាយ឴ អរ៉ះថៃ: ជីវិតដំបូង

ជីវិតដំបូង 
ឈ្មោះពិតរបស់នាង អរ៉ះថៃ​ ដាបខាំ () នាងបានកើតនៅលើថ្ងៃទី ២៧ ខែមីនា ឆ្នាំ ​១៩៨០ នៅក្នុងភូមិឃុំសាន់ឆានី ស្រុករងផន់សាវ៉ាន ស្រុកណាឆ្លួយ ឧបុលរ៉ាច្ឆាថានី ប្រទេសថៃ នាងគឺជាកូនស្រីរបស់លោក សែង ដាបខាំ និងអ្នកស្រី នីត្តយ៉ា កែវថង់ ឪពុកម្តាយរបស់នាងបែកគ្នានៅពេលនាងមានអាយុ ១១ ឆ្នាំហើយពីទីនោះនាងរស់នៅជាមួយជីដូនរបស់នាង ឃុនយ៉ៃ ថង់ខាំ កែវថង់ នាងគឺជាបងប្អូនទី ១ ក្នុងចំណោមបងប្អូន ៤ នាក់ កាលពីនៅក្មេងនាងត្រូវជួយយាយរបស់នាងចិញ្ចឹមបីបាច់ប្អូនប្រុសបីនាក់ដែលមានន័យថានាងត្រូវជួយជីដូនដើម្បីរកប្រាក់ចំណូល
តាយ឴ អរ៉ះថៃ: ស្ទូឌីយោអាល់ប៊ុម

ស្ទូឌីយោអាល់ប៊ុម 
#អាល់ប៊ុមបញ្ជីបទចំរៀង1stดอกหญ้าในป่าปูน
(Duak Yah Nai Pah Poon) (1 លានអាល់ប៊ុម)

 បានចេញផ្សាយ: 26 វិច្ឆិកា 2002
 Label: GMM Grammy2ndขอใจกันหนาว
(Kho Jai Gun Now) (1 លានអាល់ប៊ុម)

 បានចេញផ្សាយ: 30 មីនា 2004
 Label: GMM Grammy3rdคนใกล้เมื่อไกลบ้าน
(Kon Glai Mur Glai Bahn )

 បានចេញផ្សាយ: 26 សីហា 2005
 Label: GMM Grammy4thส่งใจมาใกล้ชิด
(Song Jai Mah Glai Chit )

 បានចេញផ្សាយ: 27 មិថុនា 2006
 Label: GMM Grammy5thมาจากดิน
(Mah Jark Din )

 បានចេញផ្សាយ: 18 ធ្នូ 2007
 Label: GMM Grammy6thคนในความคิดฮอด
(Kon Nai Kwarm Kid Hot)

 បានចេញផ្សាយ: 28 តុលា 2008
 Label: GMM Grammy7thฝันยังไกล ใจยังหนาว
(Fun Young Glai Jai Young Now )

 បានចេញផ្សាយ: 26 កុម្ភៈ 2010
 Label: GMM Grammy8thไม่ร้องไห้ ไม่ใช่ไม่เจ็บ
(Mai Raung Hai Mai Chai Mai Jeb)

 បានចេញផ្សាយ: 16 ធ្នូ 2010
 Label: GMM Grammy9thปลายก้อยของความฮัก
(Plai Gauy Kaung Kwarm Hug)

 បានចេញផ្សាយ: 23 កុម្ភៈ 2012
 Label: GMM Grammy10thเจ้าชายของชีวิต
(Chaochai Khong Chiwit)

 បានចេញផ្សាយ: 16 មករា 2014
 Label: GMM Grammy11thฝากพรุ่งนี้ไว้กับอ้าย
(Fhark Proongnee Wai Kab Ai)

 បានចេញផ្សាយ: 7 មេសា 2017
 Label: GMM Grammy12thซังได้ ซังแล้ว
(Sang Dai Sang Leaw)

 បានចេញផ្សាយ: 13 ធ្នូ 2018
 Label: GMM Grammy13thกฎแห่งช้ำ
(Kod Hang Cham)

 បានចេញផ្សាយ: (ឆាប់/2019)
 Label: GMM Grammy
តាយ឴ អរ៉ះថៃ: តំណ​ភ្ជាប់​ខាងក្រៅ

តំណ​ភ្ជាប់​ខាងក្រៅ 

 
 
 
 
 Tai Orathai on Google

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អត្ថបទមានកាតអេក
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ្នកចម្រៀងថៃ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ្នកចម្រៀងស្រីថៃ
តារា

ព្រះអាទិត្យ គឺជា ផ្កាយ នៅក ណ្តា លនៃ ប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យ ។ វាជា លំហ ដ៏ធំ និងស្ទើរតែល្អឥតខ្ចោះ នៃ ប្លាស្មា ក្តៅ ដែលកំដៅរហូតដល់ ភ្លើងឆេះ ដោយ ប្រតិកម្ម នុយក្លេអ៊ែរ នៅក្នុងស្នូលរបស់វា ដែលបញ្ចេញថាមពលពី ផ្ទៃ របស់វា ជាចម្បងដូចជា ពន្លឺដែលអាចមើលឃើញ និង វិទ្យុសកម្មអ៊ីនហ្វ្រារ៉េដ ជាមួយនឹង 10% នៅ ថាមពល អ៊ុលត្រាវីយូឡេ ។ រហូតមកដល់ពេលនេះវាគឺជាប្រភពថាមពលដ៏សំខាន់បំផុតសម្រាប់ ជីវិត នៅលើ ផែនដី ។ ព្រះអាទិត្យគឺជា វត្ថុនៃការគោរព នៅក្នុងវប្បធម៌ជាច្រើន។ វា​ជា​ប្រធានបទ​សំខាន់​សម្រាប់​ការ​ស្រាវជ្រាវ​តារាសាស្ត្រ​តាំងពី ​បុរាណកាល​មក ។

ព្រះអាទិត្យគោចរជុំវិញ មជ្ឈមណ្ឌល Galactic នៅចម្ងាយពី 24,000 ទៅ 28,000 ឆ្នាំពន្លឺ ។ ពីផែនដីគឺ1  អង្គភាពតារាសាស្ត្រ (1.496 × 10 8  គីឡូម៉ែត្រ ) ឬប្រហែល 8 នាទីពន្លឺ ឆ្ងាយ។ អង្កត់ផ្ចិតរបស់វា គឺប្រហែល1,391,400 គីឡូម៉ែត្រ (864,600 mi ) 109 ដងនៃផែនដី។ ម៉ាស់របស់វា គឺប្រហែល 330,000 ដងនៃផែនដី ដែលស្មើនឹង 99.86% នៃម៉ាស់សរុបនៃប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យ។ ប្រហែលបីភាគបួននៃ ម៉ាស់ ព្រះអាទិត្យ មាន អ៊ីដ្រូសែន (~73%); នៅសល់ភាគច្រើនគឺ អេលីយ៉ូម ( ~ 25%) ជាមួយនឹងបរិមាណតិចនៃធាតុធ្ងន់ជាង រួមមាន អុកស៊ី សែន កាបូន អ៊ី យូតា និង ជាតិដែក ។

ព្រះអាទិត្យគឺជា ផ្កាយលំដាប់សំខាន់ប្រភេទ G (G2V) ដែលហៅក្រៅផ្លូវការថាមនុស្សតឿពណ៌លឿង ទោះបីជាពន្លឺរបស់វាមានពណ៌សក៏ដោយ។ វាបានបង្កើតឡើងប្រហែល 4.6 ពាន់លាន ឆ្នាំមុន ពី ការ ដួល រលំទំនាញ នៃរូបធាតុនៅក្នុងតំបន់មួយនៃ ពពកម៉ូលេគុល ដ៏ធំមួយ ។ បញ្ហា​នេះ​ភាគ​ច្រើន​បាន​ប្រមូល​ផ្ដុំ​គ្នា​នៅ​ចំ​កណ្តាល ចំណែក​អ្វី​ដែល​នៅ​សល់​បាន​រុញ​ទៅ​ជា​ថាស​វិល​ជុំវិញ​ដែល ​បាន​ក្លាយ​ជា​ប្រព័ន្ធ​ព្រះអាទិត្យ ។ ម៉ាស់កណ្តាលបានក្លាយជាក្តៅ និងក្រាស់ ដែលនៅទីបំផុតវាបានផ្តួចផ្តើម ការលាយនុយក្លេអ៊ែរ នៅក្នុង ស្នូល របស់វា ។ រៀងរាល់វិនាទី ស្នូលរបស់ព្រះអាទិត្យបំប្លែង អ៊ីដ្រូសែន ប្រហែល 600 ពាន់លាន គីឡូក្រាម (គីឡូក្រាម) ទៅជាអេលីយ៉ូម ហើយបំលែង រូបធាតុ 4 ពាន់លានគីឡូក្រាមទៅជាថាមពល ។

ប្រហែលពី 4 ទៅ 7 ពាន់លានឆ្នាំចាប់ពីពេលនេះទៅ នៅពេលដែល ការលាយអ៊ីដ្រូសែន នៅក្នុងស្នូលព្រះអាទិត្យថយចុះដល់ចំណុចដែលព្រះអាទិត្យលែងស្ថិតក្នុង លំនឹងអ៊ីដ្រូស្តាទិច ស្នូលរបស់វានឹងឆ្លងកាត់ការកើនឡើងយ៉ាងខ្លាំងនៃដង់ស៊ីតេ និងសីតុណ្ហភាពដែលនឹងធ្វើឱ្យស្រទាប់ខាងក្រៅរបស់វាពង្រីក។ ទីបំផុតបានប្រែក្លាយព្រះអាទិត្យទៅជា យក្សក្រហម ។ ដំណើរការនេះនឹងធ្វើឱ្យព្រះអាទិត្យមានទំហំធំល្មមនឹងធ្វើឱ្យផែនដីមិនអាចរស់នៅបានប្រហែលប្រាំពាន់លានឆ្នាំចាប់ពីបច្ចុប្បន្ន។ បន្ទាប់ពីដំណាក់កាលយក្សក្រហម តារាបង្ហាញម៉ូដណែនាំថា ព្រះអាទិត្យនឹងបញ្ចេញស្រទាប់ខាងក្រៅរបស់វា ហើយក្លាយជាប្រភេទផ្កាយត្រជាក់ក្រាស់ ( មនុស្សតឿពណ៌ស ) ហើយលែងបង្កើតថាមពលដោយការលាយបញ្ចូលគ្នា ប៉ុន្តែនឹងនៅតែបញ្ចេញពន្លឺ និងបញ្ចេញកំដៅពីការបញ្ចូលគ្នាពីមុនរបស់វាសម្រាប់ ប្រហែលជាលានលានឆ្នាំ។ បន្ទាប់ពីនោះ វាត្រូវបានគេកំណត់ទ្រឹស្ដីដើម្បីក្លាយជា មនុស្សតឿខ្មៅ ដ៏ក្រាស់ ដែលផ្តល់ថាមពលដែលមិនគួរឱ្យជឿ។
តារាងខួបនៃធាតុគីមី

តារាងខួបធាតុគីមី () គីជាតារាងមួយដែលបង្ហាញអំពីអាតូមនានា ដែលត្រូវគេរកឃើញនិងស្គាល់នៅក្នុងគីមីវិទ្យា ។ នៅក្នុងតារាងនេះ ធាតុគិមីត្រូវបានតម្រៀបតាមលំដាប់លំដោយ តាមលេខអាតូមរបស់ខ្លួនពីតូចទៅធំ។  លេខអាតូមរបស់ធាតុគីមីគឺមានចំនួនដូចគ្នានឹងចំនួននៃអេឡិចត្រុង ឬប្រូតុងនៅក្នងអាតូម។

តារាងខួបធាតុគីមី ត្រូវបានតម្រៀបឡើងជា២ផ្នែក៖ ខួប (periods) និងក្រុម (groups) ។
តារាងដេរីវេ

ប្រមាណវិធីបឋមនៅក្នុងគណិតវិទ្យាវិភាគ គឺការរកដេរីវេ។ តារាងនេះជាដេរីវេនៃអនុគមន៍មួយចំនួន។ f និង g ជាអនុគមន៍ដែលអាចដេរីវេ ហើយ c ជាចំនួនពិត។ រូបមន្តទាំងនេះគ្រប់គ្រាន់សំរាប់ធ្វើដេរីវេអនុគមន៍បឋមទាំងអស់។
តារាងដេរីវេ: វិធានធ្វើដេរីវេទូទៅ

វិធានធ្វើដេរីវេទូទៅ 
អត្ថបទពេញលេញនៅ៖ វិធានធ្វើដេរីវេ

លក្ខណៈលីនេអ៊ែរ

ផលគុណ

ចំរាស់

ផលចែក

អនុគមន៍បណ្ដាក់

អនុគមន៍ច្រាស់
, 
ស្វ័យគុណ
តារាងដេរីវេ: ដេរីវេនៃ [[អនុគមន៍ត្រីកោណមាត្រ]]

ដេរីវេនៃ អនុគមន៍ត្រីកោណមាត្រ 
អត្ថបទក្បោះក្បាយនៅ៖ ដេរីវេនៃអនុគមន៍ត្រីកោណមាត្រ
តារាងនៃស៊េរីគណិតវិទ្យា: ផលបូកនៃស្វ័យគុណ

ផលបូកនៃស្វ័យគុណ
 
 
 
 
 
ដែល  ជាចំនួនប៊ែរនូយី(Bernoulli number)ទីk ។
 
ដែល ជាអនុគមន៍ហ្សេតារីម៉ាន(Reimann zeta function) ។
តារាងនៃស៊េរីគណិតវិទ្យា: ស៊េរីស្វ័យគុណ

ស៊េរីស្វ័យគុណ 
 ផលបូកអនន្ត (ចំពោះ )         ផលបូកមិនអនន្ត    ដែល  ជាពហុលោការីត(Polylogarithm)នៃ .

 ភាគបែងធម្មតា 
  ចំពោះ

 

 ចំពោះ

 ភាគបែងមានហ្វាក់តូរ្យែល(Factorial denominators) 
ស៊េរីជាច្រើនដែលកើតឡើងពីទ្រឹស្តីបទតាយលើ(Taylor's theorem)​មានមេគុណដែលមានហ្វាក់តូរ្យែល ។

 

  (c.f. មធ្យមនៃរបាយព័យសុង(Poisson distribution))
  (c.f. ម៉ូម៉ង់ទី២នៃរបាយព័យសុង)
 
 

 

 

 

 

 ភាគបែងមានហ្វាក់តូរ្យែលសាំញ៉ាំ(Modified-factorial denominators) 
  ចំពោះ

  ចំពោះ 

 ស៊េរីទ្វេធា(Binomial series) 
ស៊េរីទ្វេធា (រួមទាំងរឹសការេនៃ  ហើយស៊េរីធរណីមាត្រអនន្តចំពោះ ):

រឹសការេ:
  ចំពោះ

ស៊េរីធរណីមាត្រ:
  ចំពោះ

ទំរង់ទូទៅ:

  ចំពោះ ហើយចំពោះគ្រប់ចំនួនកុំផ្លិច
ដោយសំរួលមេគុណទ្វេធា
 

 Theoretical computer science cheat sheet
តារាងនៃស៊េរីគណិតវិទ្យា: ភាគបែងមាន[[ហ្វាក់តូរ្យែល]](Factorial denominators)

ភាគបែងមានហ្វាក់តូរ្យែល(Factorial denominators) 
ស៊េរីជាច្រើនដែលកើតឡើងពីទ្រឹស្តីបទតាយលើ(Taylor's theorem)​មានមេគុណដែលមានហ្វាក់តូរ្យែល ។

 

  (c.f. មធ្យមនៃរបាយព័យសុង(Poisson distribution))
  (c.f. ម៉ូម៉ង់ទី២នៃរបាយព័យសុង)
តារាងនៃស៊េរីគណិតវិទ្យា: ភាគបែងមានហ្វាក់តូរ្យែលសាំញ៉ាំ(Modified-factorial denominators)

ភាគបែងមានហ្វាក់តូរ្យែលសាំញ៉ាំ(Modified-factorial denominators) 
  ចំពោះ

  ចំពោះ
តារាងនៃស៊េរីគណិតវិទ្យា: [[ស៊េរីទ្វេធា]](Binomial series)

ស៊េរីទ្វេធា(Binomial series) 
ស៊េរីទ្វេធា (រួមទាំងរឹសការេនៃ  ហើយស៊េរីធរណីមាត្រអនន្តចំពោះ ):

រឹសការេ:
  ចំពោះ

ស៊េរីធរណីមាត្រ:
  ចំពោះ

ទំរង់ទូទៅ:

  ចំពោះ ហើយចំពោះគ្រប់ចំនួនកុំផ្លិច
ដោយសំរួលមេគុណទ្វេធា
 

 Theoretical computer science cheat sheet
តារាងនៃស៊េរីគណិតវិទ្យា: [[អនុគមន៍ត្រីកោណមាត្រ]]

អនុគមន៍ត្រីកោណមាត្រ 
ផលបូក នៃ ស៊ីនុស និងកូស៊ីនុស មានក្នុងស៊េរីហ្វូរៀរ(Fourier series)​ ។
តារាងបញ្ជីផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប ( ផ.ស.ស ) នៃបណ្ដាប្រទេសសមាជិកអាស៊ាន: ការប៉ាន់ស្មានសម្រាប់ឆ្នាំ ២០១៩

ការប៉ាន់ស្មានសម្រាប់ឆ្នាំ ២០១៩ 
ទិន្នន័យនៃ ផ.ស.ស និង ផ.ស.ស សម្រាប់មនុស្សម្នាក់ៗយោងតាមការប៉ាន់ស្មាននាខែតុលាឆ្នាំ ២០១៩ របស់មូលនិធិរូបិយវត្ថុអន្តរជាតិ ។  
 ចំណាត់ថ្នាក់  ប្រទេស  ចំនួនប្រជាជន
 ( លាននាក់ )  ផ.ស.ស 
(Nominal)    

( លានដុល្លារ​អាមេរិក ) ផ.ស.ស សម្រាប់មនុស្សម្នាក់(Nominal) ( ដុល្លារ​អាមេរិក ) ផ.ស.ស(PPP)
( លានដុល្លារ​អាមេរិក ) ផ.ស.ស សម្រាប់មនុស្សម្នាក់ (PPP)( ដុល្លារ​អាមេរិក ) - អាស៊ាន ៦៥៤,៣០៦ ៣ ១១១ ៧៦៨ ៤ ៧៥៥ ៩ ១០៦ ៦៣៧ ១៣ ៩១៨ ១  ២៦៦,៩៩៨ ១ ១១១ ៧១៣ ៤ ១៦៣ ៣ ៧៣៧ ៤៨៤ ១៣ ៩៩៨ ២  ៦៧,៩១៣ ៥២៩ ១៧៧ ៧ ៧៩១ ១ ៣៨៣ ០២២ ២០ ៣៦៤ ៣  ៣២,៨០១ ៣៦៥ ៣០៣ ១១ ១៣៦ ១ ០៧៨ ៥៣៧ ៣២ ៨៨០ ៤  ៥,៦៧០ ៣៦២ ៨១៨ ៦៣ ៩៨៧ ៥៨៥ ០៥៥ ១០៣ ១៨១ ៥  ១០៨,៣០៧ ៣៥៦ ៨១៤ ៣ ២៩៤ ១ ០២៥ ៧៥៨ ៩ ៤៧០ ៦  ៩៥,៤៩៤ ២៦១ ៦៣៧ ២ ៧៣៩ ៧៧០ ២២៧ ៨ ០៦៥ ៧  ៥៣,០១៩ ៦៥ ៩៩៤ ១ ២៤៤ ៣៥៥ ៦០៩ ៦ ៧០៧ ៨  ១៦,៤៩៤ ២៦ ៧៣០ ១ ៦២០ ៧៦ ៩៣៤ ៤ ៦៦៤ ៩  ៧,១៦៣ ១៩ ១២៧ ២ ៦៧០ ៥៨ ០៩១ ៨ ១០៩ ១០  ០,៤៤៧ ១២ ៤៥៥ ២៧ ៨៧១ ៣៥ ៩២០ ៨០ ៣៨៣
តារាងបញ្ជីផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប ( ផ.ស.ស ) នៃបណ្ដាប្រទេសសមាជិកអាស៊ាន: ការប៉ាន់ស្មានសម្រាប់ឆ្នាំ ២០២៤

ការប៉ាន់ស្មានសម្រាប់ឆ្នាំ ២០២៤ 
ខាងក្រោមនេះជាការប៉ាន់ស្មានសម្រាប់ឆ្នាំ ២០២៤ របស់ មូលនិធិរូបិយវត្ថុអន្តរជាតិ ។  
ចំណាត់ថ្នាក់ប្រទេសចំនួនប្រជាជន
 ( លាននាក់ ) ផ.ស.ស
(Nominal)    

( លានដុល្លារ​អាមេរិក )ផ.ស.ស សម្រាប់មនុស្សម្នាក់(Nominal) ( ដុល្លារ​អាមេរិក )ផ.ស.ស(PPP)
( លានដុល្លារ​អាមេរិក )ផ.ស.ស សម្រាប់មនុស្សម្នាក់ (PPP)( ដុល្លារ​អាមេរិក )—៣៣៨,២៦៥២៥ ៧៩៣ ៤១៩៧៦ ២៥២២៥ ៧៩៣ ៤១៩៧៦ ២៥២—១ ៤១៦,៣៦៩២០ ៩៧៨ ៩៦៨១៤ ៨១១៣៩ ៨១៤ ៧៨៨២៨ ១១០—១២៣,៦១៧៦ ២៥៩ ៥៨១៥០ ៦៣៧៦ ៥០៦ ៧៥៣៥២ ៦៣៦—១ ៤៤៣,០៦៣៤ ៦៣១ ៧៦១៣ ២០៩១៧ ៨២៧ ៣២៣១២ ៣៥៣—៥២,៩០៨១ ៩៨៨ ១០៩៣៧ ៥៧៦២ ៩៣២ ០៩៧៥៥ ៤១៨—អាស៊ាន៦៨៨,៤១៤ ៣៧១ ៧១៨៦ ៣៥០១២ ៨៥៥ ១៩៣១៨ ៦៧៣១២៨១,៦៤២១ ៥៩៦ ០១១៥ ៦៦៦៥ ៣២៩ ១៨៣១៨ ៩២១២៦៨,២៦៧០០ ១៥១១០ ២៥៧១ ៨១៣ ៧៦៨២៦ ៥៧១៣១១៧,២៦៥៤៨ ០៤៨៤ ៦៧៣១ ៥៤៦ ៣៨៨១៣ ១៨៧៤៣៤,៩១៥៥០៥ ១៥៧១៤ ៤៦៨១ ៥០៤ ៦៣៧៤៣ ០៩៤៥៥,៨២៩៤៤០ ៨២៥៧៥ ៦៣១៧១១ ០៤០១២១ ៩៩២៦៩៩,៩១៩៣៩៤ ៨៨៨៣ ៩៥២១ ១៦៥ ៨៩០១១ ៦៦៨៧៥៤,៦៥២១០២ ៤៨៥១ ៨៧៥៥៣១ ៦៦២៩ ៧២៨៨១៧,៧៦៨៤០ ១៥៣២ ២៥៩១១៧ ២១២៦ ៥៩៦៩៧,៦៩៤២៩ ៦៧២៣ ៨៥៦៨៨ ៧៩៧១១ ៥៤១១០០,៤៧១១៤ ៣២៨៣០ ៤១៣៤៦ ៦១៦៩៨ ៩៥៥
តារាងបំលែងឡាប្លាស

លរ f(t) F(s) សំគាល់ ១   អនុគមន៍កាំជណ្តើរហេវីសាយ ២   អនុគមន៍ដែលតា ៣    ៤   : អនុគមន៍ដែលតា ៥   អនុគមន៍អិចស្ប៉ូណង់ស្យែល ៦   : អនុគមន៍ដែលតា ៧   : ចំនួនគត់ធម្មជាតិ ៨    ៩     ១០    ១១    ១២    ១៣    ១៤    ១៥    ១៦    ១៧    ១៨    ១៩    ២០    ២១    ២២    ២៣    ២៤    ២៥    ២៦    ២៧    ២៨    ២៩    ៣០    ៣១    ៣២ 
 

 

     និង  ជារឹសនៃសមីការ
តារាងបំលែងឡាប្លាស: សូមមើលផងដែរ

សូមមើលផងដែរ 
 បំលែងឡាប្លាស

Category:សមីការឌីផេរ៉ង់ស្យែល
Category:បំលែងអាំងតេក្រាល
តារាងមេដាយក្នុងព្រឹត្តិការណ៍អូឡាំពិករដូវក្តៅឆ្នាំ 2024

thumb|upright=1.5|alt=Map displaying countries that won medals during 2024 Summer Olympics|World map showing the medal achievements of each country during the 2024 Summer Olympics.
Legend:
 represents countries that won at least one gold medal.
 represents countries that won at least one silver medal but no gold medals.
 represents countries that won at least one bronze medal but no gold or silver medals.
 represents countries that did not win any medals.
 represents countries that did not participate in the 2024 Summer Olympics.
Notes: the Refugee Olympic Team (best medal bronze) and Individual Neutral Athletes (best medal gold) are not represented on the map.
ព្រឹត្តិការណ៍កីឡាអូឡាំពិករដូវក្តៅឆ្នាំ 2024 ដែលត្រូវបានគេស្គាល់ជាផ្លូវការថាជាហ្គេមនៃ XXXIII Olympiad គឺជាព្រឹត្តិការណ៍កីឡាពហុកីឡាអន្តរជាតិដែលធ្វើឡើងនៅទីក្រុងប៉ារីស ប្រទេសបារាំង ចាប់ពីថ្ងៃទី 26 ខែកក្កដា ដល់ថ្ងៃទី 11 ខែសីហា ឆ្នាំ 2024 ជាមួយនឹងព្រឹត្តិការណ៍បឋមក្នុងកីឡាមួយចំនួនចាប់ផ្តើមនៅថ្ងៃទី 24 ខែកក្កដា។  អត្តពលិកតំណាងឱ្យគណៈកម្មាធិការជាតិអូឡាំពិក (NOC) ចំនួន 206 នាក់បានចូលរួមក្នុងការប្រកួតនេះ។  ការប្រកួតនេះមានព្រឹត្តិការណ៍ចំនួន 329 នៅក្នុងកីឡាទាំង 32 និង 48 វិញ្ញាសា។  ការរាំសេរី បានបង្ហាញខ្លួនជាលើកដំបូងនៅអូឡាំពិកជាកីឡាស្រេចចិត្ត ខណៈពេលដែលកីឡាជិះស្គី កីឡាឡើងភ្នំ និង កីឡាជិះស្គីទឹក បានដាក់បញ្ជូលនៅក្នុងព្រឹត្តិការណ៍វិញដែលបន្ទាប់ពីបង្ហាញខ្លួនលើកដំបូងនៅក្នុងព្រឹត្តិការណ៍អូឡាំពិករដូវក្ដៅឆ្នាំ 2020។
តារាងមេដាយក្នុងព្រឹត្តិការណ៍អូឡាំពិករដូវក្តៅឆ្នាំ 2024: មេដាយ

មេដាយ
ប្រធានគណៈកម្មាធិការរៀបចំ ប៉ារីសឆ្នាំ 2024 លោក តូនី អេស្តង់ហ្គេត បានបង្ហាញមេដាយអូឡាំពិក និងប៉ារ៉ាឡាំពិកសម្រាប់ហ្គេមក្នុងខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ 2024 ដែលនៅផ្នែកខាងក្រៅបានបង្កប់នូវរូបសញ្ញារាងប្រាំបួនជ្រុងនៃដែកសំណល់អេតចាយដែលត្រូវបានគេយកចេញពីសំណង់ដើមនៃ ប៉មតួអេហ្វែល ជាមួយនឹងហ្គេម។  ឡូហ្គោបានឆ្លាក់ចូលទៅក្នុងវា។  មេដាយប្រហែល 5,084 ត្រូវបានផលិតដោយវិចិត្រករបារាំង ម៉ុនណៃ ដឺ ប៉ារីស និងរចនាដោយ ឈូមេត ដែលជាក្រុមហ៊ុនគ្រឿងអលង្ការប្រណីតដែលមានមូលដ្ឋាននៅ ទីក្រុងប៉ារីស។

មេដាយបញ្ច្រាសមានបង្ហាញរូប ណៃគី ដែលជាទេពធីតានៃជ័យជំនះរបស់ក្រិក នៅខាងក្នុង កីឡដ្ឋានប៉ាណាថេណានិច ដែលជាម្ចាស់ផ្ទះកីឡាអូឡាំពិកទំនើបដំបូងគេក្នុងឆ្នាំ 1896 ។ អគារ ផាតហេនុន និង ប៉មតួអេហ្វែល ក៏អាចត្រូវបានគេមើលឃើញនៅផ្ទៃខាងក្រោយនៅសងខាងនៃមេដាយផងដែរ។ មេដាយនីមួយៗមានទម្ងន់ 455–529 ក្រាម (16–19 អោនស៍) មានអង្កត់ផ្ចិត 85 មីលីម៉ែត្រ (3.3 អ៊ីញ) និងមានកម្រាស់ 9.2 មីលីម៉ែត្រ (0.36 អ៊ីង)។ មេដាយមាសត្រូវបានធ្វើឡើងដោយប្រាក់ 98.8 ភាគរយ និងមាស 1.13 ភាគរយ ខណៈមេដាយសំរឹទ្ធត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយទង់ដែង ស័ង្កសី និងសំណប៉ាហាំង។
តារាងមេដាយក្នុងព្រឹត្តិការណ៍អូឡាំពិករដូវក្តៅឆ្នាំ 2024: តារាងមេដាយ

តារាងមេដាយ 
តារាងមេដាយគឺផ្អែកលើព័ត៌មានដែលផ្តល់ដោយគណៈកម្មាធិការអូឡាំពិកអន្តរជាតិ (IOC) ហើយស្របនឹងការតម្រៀបធម្មតារបស់ អាយអូសុី (IOC) នៅក្នុងតារាងមេដាយដែលបានបង្ហោះផ្សាយរបស់ខ្លួន។ តារាងនេះគេប្រើវិធីសាស្ត្រតម្រៀបតាម តារាងមេដាយអូឡាំពិក។ តាមលំនាំដើម តារាងត្រូវបានតម្រៀបតាមចំនួនមេដាយមាសដែលអត្តពលិកមកពីប្រទេសមួយបានឈ្នះ ដែលប្រទេសមួយគឺជាអង្គភាពតំណាងដោយ NOC ។ ចំនួនមេដាយប្រាក់ត្រូវបានគេយកទៅពិចារណាបន្ទាប់មកចំនួនមេដាយសំរឹទ្ធ។ ប្រសិនបើក្រុមនៅតែជាប់គ្នា ចំណាត់ថ្នាក់ស្មើគ្នាត្រូវបានផ្តល់ឱ្យ ហើយពួកគេត្រូវបានចុះបញ្ជីតាមអក្ខរក្រមដោយលេខកូដប្រទេស IOC របស់ពួកគេ។
តារាងលីមីត: លីមីតនៃអនុគមន៍ទូទៅ

លីមីតនៃអនុគមន៍ទូទៅ 

ប្រសិនបើ  និង  នោះគេបាន

 ប្រសិនបើ 

 ប្រសិនបើ n ជាចំនួនគត់វិជ្ជមាន

 ប្រសិនបើ n ជាចំនួនគត់វិជ្ជមានគូ និង

 ប្រសិនបើ  ឬ  (ច្បាប់ឡូពីតាល់)