navinnseab/khmer-wikipedia-article huggingface dataset:
ហូ ជីមិញ

ហូ ជីមិញ (វៀតណាម៖ Hồ Chí Minh; ដោយមានឈ្មោះកំណើតថា ង្វៀន សីញគុង, Nguyễn Sinh Cung; ១៩ ឧសភា ១៨៩០–២ កញ្ញា ១៩៦៩) និងត្រូវបានប្រជាជនវៀតណាមស្គាល់ជាទូទៅថា អ៊ំហូ (Bác Hồ) ឬ លោកអ៊ំ (Bác) លោកគឺជាអ្នកបដិវត្តន៍ជាតិនិយម និងអ្នកនយោបាយវៀតណាមម្នាក់។ គាត់ធ្លាប់បានកាន់អំណាចជានាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃសាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យវៀតណាមពីឆ្នាំ១៩៤៥ រហូតដល់ឆ្នាំ១៩៥៥ និងជាប្រធានាធិបតីពីឆ្នាំ១៩៤៥​ រហូតដល់ថ្ងៃមរណភាពនៅក្នុងឆ្នាំ១៩៦៩។ ខ្លួនគាត់ផ្ទាល់ជាអ្នកគោរពប្រកាន់មនោគមវិជ្ជាម៉ាក្ស–លេនីននិយម លោកជាប្រធាន និងលេខាទីមួយនៃបក្សពលករវៀតណាម ដែលត្រូវជាបក្សកុម្មុយនីស្តវៀតណាមសព្វថ្ងៃ។

ហូ ជីមិញមានដើមកំណើតនៅខេត្តងេះអាន ដែលកាលនុះកំពុងស្ថិតនៅក្រោមអាណាព្យាបាលភាពរបស់បារាំងនៅឡើយ។ នៅក្នុងឆ្នាំ១៩១១ គាត់បានចាកចេញពីប្រទេសវៀតណាមដើម្បីបន្តការងារបដិវត្តន៍របស់គាត់នៅបរទេស។ ក្រោយមក លោកក៏​ត្រូវ​បានតែងតាំងជា​សមាជិក​ម្នាក់​ក្នុង​ចំណោម​សមាជិក​ស្ថាបនិក​នៃ​បក្ស​កុម្មុយនីស្តបារាំង។ នៅក្នុងឆ្នាំ១៩៣០ គាត់បានស្ថាបនាបក្សកុម្មុយនីស្តវៀតណាមឡើង ហើយនៅឆ្នាំ១៩៤១ គាត់ក៏ត្រឡប់មកវៀតណាមវិញ រួចបង្កើតចេញជាចលនាឯករាជ្យវៀតមិញឡើង។ លោកបាន​ប្រើប្រាស់ចលនា​នេះដើម្បីប្រឆាំងនឹង​ការត្រួតត្រា​ជប៉ុន​នៅ​អំឡុងខែសីហា ឆ្នាំ​១៩៤៥ ហើយជា​លទ្ធផល ​សាធារណរដ្ឋ​ប្រជាធិបតេយ្យ​វៀតណាមក៏បានប្រកាសឯករាជ្យចេញពីចក្រភពជប៉ុន។ បន្ទាប់​ពី​បារាំងបានត្រឡប់មកកាន់តំបន់ឥណ្ឌូចិនវិញនៅ​ខែ​បន្ទាប់ រដ្ឋាភិបាល​ហូជីមិញក៏បាន​ដក​ថយ​ទៅ​តំបន់​វៀត​បាក់ ហើយបាន​ចាប់​ផ្តើម​សង្គ្រាម​ទ័ពព្រៃប្រឆាំងនឹងបារាំងពីទីនោះ។ ពួកវៀតមិញបានវាយឈ្នះទ័ពបារាំងនៅក្នុងសមរភូមិឌៀនបៀនភូនៃឆ្នាំ១៩៥៤ ដែលនាំឱ្យបញ្ចប់សង្គ្រាមឥណ្ឌូចិនលើកទី១។ ជាលទ្ធផល ប្រជាជាតិវៀតណាមទាំងមូលត្រូវបានបែងចែកជាពីររដ្ឋផ្សេងៗគ្នា ដោយចលនាវៀតមិញកាន់កាប់វៀតណាមខាងជើង និងរដ្ឋាភិបាលប្រឆាំងកុម្មុយនីស្តនៅកាន់កាប់វៀតណាមខាងត្បូង។ គាត់បានក្លាយជាឥស្សរជនដ៏សំខាន់ម្នាក់នៅក្នុងជួរកងទ័ពប្រជាជនវៀតណាមនៅអំឡុងសម័យសង្គ្រាមវៀតណាម ដែលបានអូសបន្លាយពីឆ្នាំ១៩៥៥ រហូតដល់ឆ្នាំ១៩៧៥។ ហូ ជីមិញបានលាលែងពីអំណាចផ្លូវការនៅក្នុងឆ្នាំ១៩៦៥ ដោយសារបញ្ហាសុខភាព ហើយទីបំផុតបានទទួលមរណភាពនៅក្នុងឆ្នាំ១៩៦៩។ ជាចុងក្រោយ វៀតណាមខាងជើងបានទទួលជ័យជម្នះលើវៀតណាមខាងត្បូង រួមទាំងសម្ព័ន្ធមិត្ត ហើយប្រជាជាតិវៀតណាមត្រូវបានបង្រួបបង្រួមជាផ្លូវការនៅក្នុងឆ្នាំ១៩៧៦។ ទីក្រុងសៃហ្គនដែលជាអតីតរដ្ឋធានីនៃវៀតណាមខាងត្បូងត្រូវបានប្តូរឈ្មោះមកថា ទីក្រុងហូជីមិញ ដើម្បីជាកិត្តិយស និងក្ដីគោរពទៅលោក។

ព័ត៌មានលម្អិតអំពីជីវិតរបស់ហូ ជីមិញមុនពេលគាត់ឡើងកាន់អំណាចនៅវៀតណាមគឺមិនច្បាស់លាស់ និងប្រាកដប្រជានោះទេ។  គេដឹងថាលោកមានរហស្សនាមច្រើនពីចន្លោះពី ៥០ ទៅ ២០០ ឈ្មោះ។Duiker, William J. Ho Chi Minh: A Life. New York: Hyperion, 2000. ព័ត៌មានអំពីកំណើត និងដើមជីវិតដំបូងរបស់គាត់មានភាពមិនច្បាស់លាស់ឡើយ និងជាប្រធានបទដែលតម្រូវការពិភាក្សាគ្នាយ៉ាងលម្អិត។ ជីវប្រវត្តិផ្លូវការរបស់គាត់ទាំងបួនគឺមានលក្ខណៈខុសប្លែកពីគ្នាខ្លាំង មិនថាឈ្មោះ កាលបរិច្ឆេទ ទីកន្លែង និងអង្គហេតុរឹងផ្សេងៗ រីឯជីវប្រវត្តិក្រៅផ្លូវការគឺមានភាពខុសប្លែកគ្នាកាន់តែខ្លាំងថែមទៅទៀត។

ក្រៅ​ពីមានអាជីពជាអ្នក​នយោបាយ លោកហូ ជីមិញក៏ជា​អ្នក​និពន្ធ កវី និង​អ្នក​កាសែតផងដែរ។ គាត់បានសរសេរសៀវភៅ អត្ថបទ និងកំណាព្យជាច្រើនជាភាសាចិន វៀតណាម និងបារាំង។
ហូ ជីមិញ: ការស្នាក់នៅបារាំង

ការស្នាក់នៅបារាំង 
ពីមុនគេជឿថាហូជីមិញបានចូលរួមបាតុកម្មប្រឆាំងរបបទាសភាពនៅHuế ក្នុងចំណោមអ្នកក្រនៅខែឧសភា ឆ្នាំ១៩០៨ ដែលធ្វើអោយភាពជាសិស្សរបស់គាត់មានបញ្ហានៅសកលវិទ្យាល័យCollège  Quốc học។ ទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយឯកសារពីមជ្ឃមណ្ឌល Centre des archives d'Outre-mer នៅប្រទេសបារាំងបានបង្ហាញថាគាត់ត្រូវាបាន​គេទទួលឪ្យចូលរៀន​វិញនៅថ្ងៃទី ០៨ សីហា ១៩០៨ ប៉ុន្មានខែក្រោយបាតុកម្ម corvée  (ថ្ងៃ ៩-១៣ មេសា ១៩០៨)។ ការ​និយាយ​បំផ្លើសអំពីរសារបដិវត្តន៏គឺស្ថិតនៅក្នុងចំនោមមេដឹកនាំកុំមុយនីសយួន ដូចដែលបានបង្ហាញក្នុងការចូលរួមក្លែងក្លាយរបស់Tôn Đức Thắng​ ក្នុង​ឆ្នាំ​១៩១៩ក្នុងការបះបោរBlack Sea. ក្រោយមក​គាត់បានថ្លែងថាចលនាបះបោរឆ្នាំ១៩០៨ជាចលនាពេលដេលផ្នត់គំនិតបដិវត្តន៏របស់គាត់បានផុសឡើង ប៉ុន្តែពាក្រសុំចូលរៀននៅសាលារដ្ឋបាលបារាំងឆ្នាំ១៩១១ត្រូវបាន​រលាយ​ដោយសារព្រឹត្តិការនោះ។ គាត់ក៏សម្រេចចិត្តចាកចេញពីសាលាដើម្បីស្វែងរកឧកាសក្នុងការទៅរស់នៅបរទេស។ ព្រោះតែឪពុកគាត់ត្រូវបានគេបណ្ដេញចេញពីការងារ គាត់គ្នានសង្ឃឹមថានឹងទទួលបានអាហារូបករណ៏ហើយទៅទិសខាងលិច បានទទួលដំណែង​នៅសាលាDục ThanhនៅPhan Thiếtប្រហែលជា៦ខែបន្ទាប់មកធ្វើដំណើរទៅSaigon។
គាត់បានធ្វើការជាជំនួយការចុងភៅនៅផ្ទះបាយលើនាវាAmirale de Latouche-Trévilleដោយមានឈ្មោះក្រៅVăn Ba។​ កបាល់បានចេញដំណើរនៅថ្ងៃទី៥ មិថុនា ១៩១១ ទៅដល់Marseille ប្រទេសបារាំងនៅ​ថ្ងៃទី ០៥ កក្កដា ១៩២២។ ក្រោយមកចាកចេញទៅ Le Havre នឹង Dunkirk ដែលត្រឡប់ទៅMarseille នៅពាក់កណ្ដាលខែកញ្ញា។ ក្រោយមកគាត់បានដាក់ពាក្យចួលរៀននៅសាលាFrench Colonial Administrative School ប៉ុន្ដែត្រូវបានបដិសេធ គាត់ក៏សម្រេចចិត្តធ្វើដំណើរទៅប្រទេសជាច្រើនពីឆ្នាំ ១៩១១ ដល់ ១៩១៧តាមរយៈការធ្វើការលើកបាល់។​
ហូ ជីមិញ: នៅចក្រភពអង់គ្លេស

នៅចក្រភពអង់គ្លេស 
នៅចន្លោះពេលពីឆ្នាំ ១៩១៣ ដល់ ១៩១៩ ហូជីមិញត្រូវបានគេឧដឹងថារស់នៅ West Ealing ហើយក្រោយមកCrouch End, Hornsey. ហើយគាត់ក៏ជាចុងភៅ ឫជាអ្នកលាងចាននៅសណ្ឋាគាDrayton Court​នៅ West Ealing។ ហើយគាត់ត្រូវបានគេអោយដឹងថាបានរៀនធ្វើេជាអ្នកដុតនំជាមួយមេចុងភៅAuguste Escoffier នៅសណ្ឋាគាCarlton Hotel ស្ថិតនៅHaymarket Westminster (តែគ្មានភស្ថុតាងបញ្ជាក់)។ ទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយជញ្ជាំងនៅស្ថានទូតNew Zealandដែលស្ថិតនៅជិតសណ្ឋាគាCarlton មានក្ដាពណ៌ខៀវបានបញ្ជាក់ថាហូជីមិញធ្វើការនៅទីនោះ។ពួកគេត្រូវបានបោះពុម្ភផ្សាយអត្ថបទកាសែតតស៊ូមតិដើម្បីឯករាជ្យវៀតណាមក្រោមឈ្មោះក្លែង​ក្លាយជា​Nguyễn Ái Quốcនៅប៉ារីសក្នុងឆ្នាំ១៩១៩។
ហូ ជីមិញ: ការអប់រំនយោបាយនៅប្រទេសបារាំង

ការអប់រំនយោបាយនៅប្រទេសបារាំង 
ពិឆ្នាំ១៩១៩ ដល់ ១៩២៣ កំឡុងពេលរស់នៅប្រទេសបារាំង ហូជីមិញចាប់ផ្ដើមមានចំណាប់អារម្មណ៏ក្នុងរឿងនយោបាយ ទទួលឥទ្ធិពលពីមិត្ត​ភក្ដិនិងសមាជិកគណបក្សសង្គមនិយមបារាំង សមមិត្តMarcel hiCacn។ ហូជីមិញត្រូវបានគេប្រកាស់ថាទៅដល់ប្រទេសបារាំងក្នុងឆ្នាំ​១៩១៧ ពីទីក្រុងឡុង ប៉ុន្ដែប៉ូលីសបារាំងមានឯកសារបញ្ជាក់ថាគាត់មកដល់ក្នុងខែមិថុនា ១៩១៩។ គាត់បានចូលរួមក្នុងក្រុមជាតិនិយម​យួននៅក្រុងប៉ារីសដែលមានមេដឹងនាំPhan Chu Trinh នឹង Phan Văn Trường។

នៅសហភាពសូវៀតនិងចិន

នៅឆ្នាំ 1923 Quốc (Hồ) បានចាកចេញពីទីក្រុងប៉ារីសទៅកាន់ទីក្រុងមូស្គូដោយកាន់លិខិតឆ្លងដែនដែលមានឈ្មោះ Chen Vang ជាពាណិជ្ជករជនជាតិចិន [10]: 86  ជាកន្លែងដែលគាត់ត្រូវបានជួលដោយ Comintern សិក្សានៅសាកលវិទ្យាល័យកុម្មុយនិស្ត Toilers of the East[10  ]: 92 [36] ហើយបានចូលរួមក្នុងសមាជ Comintern លើកទីប្រាំក្នុងខែមិថុនា ឆ្នាំ 1924 មុនពេលមកដល់ទីក្រុង Canton (ក្វាងចូវបច្ចុប្បន្ន) ប្រទេសចិនក្នុងខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ 1924 ដោយប្រើឈ្មោះលី ធុយ។

នៅឆ្នាំ 1925-1926 គាត់បានរៀបចំ "ថ្នាក់អប់រំយុវជន" ហើយម្តងម្កាលបានបង្រៀនសង្គមនិយមដល់យុវជនបដិវត្តន៍វៀតណាមដែលរស់នៅ Canton នៅសាលាយោធា Whampoa ។  យុវជនទាំងនេះនឹងក្លាយជាគ្រាប់ពូជនៃបដិវត្តន៍ថ្មី ចលនាគាំទ្រកុម្មុយនិស្តនៅវៀតណាមជាច្រើនឆ្នាំក្រោយមក។  យោងតាមលោក William Duiker គាត់បានរស់នៅជាមួយស្ត្រីជនជាតិចិនម្នាក់ឈ្មោះ Zeng Xueming (Tăng Tuyết Minh) ដែលគាត់បានរៀបការនៅថ្ងៃទី 18 ខែតុលា ឆ្នាំ 1926។  នៅពេលដែលសមមិត្តរបស់គាត់ជំទាស់នឹងការប្រកួត គាត់បានប្រាប់ពួកគេថា: "ខ្ញុំនឹងរៀបការទោះបីជាអ្នកមិនពេញចិត្តក៏ដោយ ព្រោះខ្ញុំត្រូវការនារីម្នាក់ដើម្បីបង្រៀនភាសាឱ្យខ្ញុំ និងរក្សាផ្ទះ"។  នាងមានអាយុ 21 ឆ្នាំ ហើយគាត់មានអាយុ 36 ឆ្នាំ។ ពួកគេបានរៀបការនៅកន្លែងដដែលដែល Zhou Enlai បានរៀបការពីមុន ហើយបន្ទាប់មករស់នៅក្នុងលំនៅដ្ឋានរបស់ភ្នាក់ងារ Comintern ឈ្មោះ Mikhail Borodin ។

Hoàng Văn Chí បានប្រកែកថា នៅខែមិថុនា ឆ្នាំ 1925 គាត់បានក្បត់ Phan Bội Châu ដែលជាមេដឹកនាំដ៏ល្បីល្បាញនៃបក្សពួកបដិវត្តន៍គូប្រជែង និងជាមិត្តចាស់របស់ឪពុកគាត់ ទៅឱ្យភ្នាក់ងារសម្ងាត់បារាំងនៅទីក្រុងសៀងហៃ ក្នុងតម្លៃ 100,000 piastres។  ប្រភពមួយបញ្ជាក់ថា ក្រោយមកគាត់បានអះអាងថាគាត់បានធ្វើវាដោយសារតែគាត់រំពឹងថាការកាត់ក្តីរបស់ Châu នឹងធ្វើឱ្យមានមនោសញ្ចេតនាប្រឆាំងនឹងបារាំង ហើយដោយសារតែគាត់ត្រូវការលុយដើម្បីបង្កើតអង្គការកុម្មុយនិស្ត។[38]  នៅហូជីមិញ៖ ជីវិតមួយ លោក William Duiker បានចាត់ទុកសម្មតិកម្មនេះ ប៉ុន្តែនៅទីបំផុតបានបដិសេធវា។  Chau ដែលត្រូវបានកាត់ទោសឱ្យជាប់គុកពេញមួយជីវិត មិនដែលបដិសេធ Quốc ទេ។

បន្ទាប់ពីរដ្ឋប្រហារប្រឆាំងកុម្មុយនិស្តឆ្នាំ 1927 របស់ Chiang Kai-shek លោក Quốc (Hồ) បានចាកចេញពីទីក្រុង Canton ម្តងទៀតក្នុងខែមេសា ឆ្នាំ 1927 ហើយត្រឡប់ទៅទីក្រុងមូស្គូវិញ ដោយចំណាយពេលមួយផ្នែកនៃរដូវក្តៅឆ្នាំ 1927 ដើម្បីជាសះស្បើយពីជំងឺរបេងនៅ Crimea មុនពេលត្រឡប់ទៅទីក្រុងប៉ារីសម្តងទៀតក្នុងខែវិច្ឆិកា។  បន្ទាប់មក គាត់បានត្រឡប់មកអាស៊ីវិញ តាមច្រក Brussels, Berlin, Switzerland, and Italy ជាកន្លែងដែលគាត់ជិះទូកទៅបាងកក ប្រទេសថៃ មកដល់ខែកក្កដា ឆ្នាំ 1928។ “ទោះបីជាពួកយើងបែកគ្នាជិតមួយឆ្នាំក៏ដោយ ក៏អារម្មណ៍របស់យើងចំពោះគ្នាមិនត្រូវ  ត្រូវបានគេនិយាយថាមានអារម្មណ៍" គាត់បានធានា Zeng នៅក្នុងសំបុត្រស្ទាក់ចាប់។[37]  នៅក្នុងអំឡុងពេលនេះ គាត់បានបម្រើការជាភ្នាក់ងារជាន់ខ្ពស់ដែលធ្វើសកម្មភាព Comintern នៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍។[ត្រូវការដកស្រង់]
ហូ ជីមិញ: ចលនាទាមទារឯករាជ្យ

ចលនាទាមទារឯករាជ្យ 
ក្នុងឆ្នាំ ១៩៤១ ហូជីមិញត្រលប់មកវៀតណាមដើម្បីបង្កើតចលនាទាមទារឯករាជ្យវៀតមិញ។ នៅថ្ងៃទី ២ កញ្ញា ១៩៤៥ បន្ទាប់ពីរដ្ឋប្រហារស្តេចប៉ាដាវ ហូជីមិញបានអានសេចក្តីប្រកាសឯករាជ្យរបស់វៀតណាម ដោយប្តូរឈ្មោះប្រទេសវៀតណាមមកជា​ សាធារណរដ្ឋសង្គមនិយមវៀតណាម។
ហូ ណូន: ជីវប្រវត្តិ

ជីវប្រវត្តិ

លោកជំទាវ ហូ ណូន កើតនៅថ្ងៃទី០៥ ខែមករា ឆ្នាំ១៩៤៧នៅភូមិរតនៈ សង្កាត់ស្វាយប៉ោ ស្រុកសង្កែ ខេត្តបាត់ដំបង។ លោកជំទាវ បច្ចុប្បន្នកាន់តំណែងជាប្រធាន គណៈកម្មការសុខាភិបាល សង្គមកិច្ច អតីតយុទ្ធជន យុវនីតិសម្បទា ការងារ បណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ និងកិច្ចការនារី នៃរដ្ឋសភា។ លោកជំទាវ មានគ្រួសារ និងមានកូនចំនួន១នាក់។

ការសិក្សា

អនុបណ្ឌិតវិទ្យាសាស្រ្តនយោបាយ
សញ្ញប័ត្រវិស្វករវាយនភ័ណ្ឌ វិទ្យាស្ថានជាន់ខ្ពស់មិត្តភាពកម្ពុជា សូវៀត(តិចណូ)ភ្នំពេញ
ហូ ណូន: ការសិក្សា

ការសិក្សា

អនុបណ្ឌិតវិទ្យាសាស្រ្តនយោបាយ
សញ្ញប័ត្រវិស្វករវាយនភ័ណ្ឌ វិទ្យាស្ថានជាន់ខ្ពស់មិត្តភាពកម្ពុជា សូវៀត(តិចណូ)ភ្នំពេញ
ហូ ណូន: ប្រវត្តិការងារ

ប្រវត្តិការងារ

 ១៩៩៤-១៩៩៨ ទីប្រឹក្សាសមេ្តចហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្រ្តីទី២ នៃរាជរដ្ឋាភិបាលម្ពុជា
 ១៩៩០-១៩៩៣ អនុរដ្ឋមន្តីទីស្តីការគណៈរដ្ឋមន្រ្តី ទទួលបន្ទុកផ្នែកឧស្សាហកម្ម និងសំណង់
 ១៩៨៦-១៩៨៩ រដ្ឋមន្រ្តីពាណិជ្ជកម្ម រដ្ឋមន្រ្តីឧស្សាហកម្ម

គ្រឿងឥស្សារិយស

| valign="top" style="padding:1em; border:1px solid #A3B1BF; background-color:#ffffff" |

ព័ត៌មាន​មួយ​ចំនួនឈ្មោះហូ ណូនកំណើត០៥ មករា ១៩៤៧ឋានៈប្រធាន គណៈកម្មការសុខាភិបាល សង្គមកិច្ច អតីតយុទ្ធជន យុវនីតិសម្បទា ការងារ បណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ និងកិច្ចការនារី នៃរដ្ឋសភា។អំណាចបច្ចុប្បន្នសាសនាព្រះ​ពុទ្ធគណបក្សគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាស្វាមី

ចំនាត់ថ្នាក់ក្រុម:ស្រ្តីខ្មែរ
ចំនាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ្នកល្បីឈ្មោះរបស់ខ្មែរ
ហូ ណូន: គ្រឿងឥស្សារិយស

គ្រឿងឥស្សារិយស

| valign="top" style="padding:1em; border:1px solid #A3B1BF; background-color:#ffffff" |

ព័ត៌មាន​មួយ​ចំនួនឈ្មោះហូ ណូនកំណើត០៥ មករា ១៩៤៧ឋានៈប្រធាន គណៈកម្មការសុខាភិបាល សង្គមកិច្ច អតីតយុទ្ធជន យុវនីតិសម្បទា ការងារ បណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ និងកិច្ចការនារី នៃរដ្ឋសភា។អំណាចបច្ចុប្បន្នសាសនាព្រះ​ពុទ្ធគណបក្សគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាស្វាមី

ចំនាត់ថ្នាក់ក្រុម:ស្រ្តីខ្មែរ
ចំនាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ្នកល្បីឈ្មោះរបស់ខ្មែរ
ហូម័រ

thumb|200px|រូបសំណាកនៃហូម័រ

ហូម័រ (ក្រិកបុរាណ ៖ Ὅμηρος Hómēros ហូម៉ែរ៉ុស; ) គឺជាអ្នកនិពន្ធកំណាព្យនៃរឿងព្រេងជនជាតិក្រិក ដែលត្រូវបានគេជឿថាជាអ្នកនិពន្ធវិរកថារឿង អ៊ីលីអាដ និង អូឌីស៊ិ ។ ជនជាតិក្រិកបុរាណគេជឿថាហូម័រគឺជាប្រវត្តិវិទូ ប៉ុន្តែអ្នកប្រាជ្ញនៅបច្ចុប្បន្នមើលទៅគាត់ដោយសង្ស័យ ព្រោះជាព័ត៌មានជីវប្រវត្តិដែលបានទទួលដំណែលជារយៈពេលយូរណាស់  G. S. Kirk's comment that "Antiquity knew nothing definite about the life and personality of Homer" represents the general consensus (Kirk, The Iliad: a Commentary (Cambridge 1985), v. 1). និងខ្លួនកាព្យផ្ទាល់ ក៏ត្រូវបានគេប្រាប់យ៉ាងទូលំទូលាយអស់ជាច្រើនសតវត្ស និងត្រូវបានកែប្រែរហូតដល់ក្លាយជាកំណាព្យ ម៉ាទីន វេស្ត ។ វាត្រូវបានគេជឿថា «ហូម័រ» មិនមែននាមនៃកំណាព្យនៅប្រវត្តិសាស្ត្រ ប៉ុន្តែគ្រាន់តែជាឈ្មោះដែលត្រូវបានបង្កើតឡើង ។ 

រយៈពេលដែលហូម័រមានជីវិតក៏នៅតែត្រូវបានគេអះអាងតាំងពីបុរាណកាលរហូតមកដល់សព្វថ្ងៃ ។ ដោយហេរ៉ូដូទុស បានអះអាងថាហូម័របានកើតមុនគាត់ប្រហែល ៤០០ ឆ្នាំ ដែលប្រហែលជារមៈពេលប្រហែល ៨៥០ ឆ្នាំមុន គ.ស. Herodotus 2.53. ប៉ុន្តែឯកសារយោងបុរាណផ្សេង ៗ ឲ្យពត៌មានដែលជិតពេលវេលាដែលសង្គ្រាមធ្រយប្រហែលជាកើតឡើង ។  ដោយចំពោះរយៈពេលដែលសង្គ្រាមធ្រយអាចបានកើតឡើង អេរ៉ាថសថេនីស បាននិយាយថាត្រូវបានកើតឡើងនៅ ១១៩៤-១១៨៤ ឆ្នាំមុន គ.ស.
ហូម័រ: តំណភ្ជាប់ខាងក្រៅ

តំណភ្ជាប់ខាងក្រៅ 
 

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ្នកសរសេរជនជាតិក្រិក
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ជនជាតិក្រិកបុរាណ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:បុគ្គលនៅសតវត្សទី ៨ មុន គ.ស.
ហូរ៉ា ដូ រ៉ុក

ហូរ៉ា ដូ រ៉ុក () គឺជារូបថ្លុកប្រេស៊ីល បង្កើត​ឡើងនិងដឹកនាំដោយ ហ្គូស្តាវ៉ូ អាម៉ារ៉ាល់ និងត្រូវបានចេញផ្សាយនៅថ្ងៃទី ១២ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ ២០១៨ នៅលើ ក្លូប។
ហូរ៉ា ដូ រ៉ុក: សាច់រឿង

សាច់រឿង 
ក្រុមក្មេងមិនពេញនិយមនៅក្នុងក្រុមតន្រ្តីយានដ្ឋានដែលលេងឧបករណ៍វីដេអូហ្គេមដែលអនុញ្ញាតឱ្យពួកគេធ្វើដំណើរតាមពេលវេលាវីដេអូហ្គេម, ជួបជាមួយតួលេខប្រវត្តិសាស្ត្រ និងផ្លាស់ប្តូរប្រវត្តិសាស្រ្ត។
ហូលីវូដ

ហូលីវូដ () គឺជាសង្កាត់នៅតំបន់កណ្តាលរបស់ឡូស​អាន់​ជ័រ​លេស កាលីហ្វញ៉ា សហរដ្ឋអាមេរិក ឈ្មោះ​នេះ​បាន​ក្លាយ​ជា​ពាក្យ​យោង​ខ្លី​សម្រាប់​ឧស្សាហកម្ម​ភាពយន្ត​អាមេរិក និងបុគ្គលដែលមានទំនាក់ទំនង ស្ទូឌីយោភាពយន្តល្បីៗជាច្រើនដូចជា កូឡុំបៀភីកឈ័រ វ៉លត៍ ឌីសនីយ៍ ស្ទូឌីអូ ផារ៉ាម៉ោថ៍ភីកឈ័រ វ័រណឺរប្រូថឺរ និងយូនីវឺរសេលភីកឈ័រ មានទីតាំងនៅជិតឬនៅហូលីវូដ ផារ៉ាម៉ៅថ៍នៅតែមានស្ទូឌីយោនៅទីនោះ

ហូលីវូដត្រូវបានដាក់បញ្ចូលជាក្រុងក្នុងឆ្នាំ ១៩០៣ ត្រូវបានបង្រួបបង្រួមជាមួយទីក្រុងឡូស​អាន់​ជ័រ​លេសក្នុងឆ្នាំ ១៩១០ មិនយូរប៉ុន្មានឧស្សាហកម្មភាពយន្តដ៏លេចធ្លោមួយបានលេចឡើង បានមានបង្កើតដំបូងនៅឆ្នេរសមុទ្រខាងកើត​ ទីបំផុតបានក្លាយជាអ្នកទទួលស្គាល់បំផុតនៅក្នុងពិភពលោកតំនភ្ជាប់=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5a/Hollywood_Sign_%28Zuschnitt%29.jpg/220px-Hollywood_Sign_%28Zuschnitt%29.jpg|ស្តាំ|រូបភាពតូច| សញ្ញាហូលីវូដ នៅភ្នំហូលីវូដ
ហូសាណា

ហូសាណា (អង់គ្លេស: Hosanna, pronounce: ) មានន័យថា សូមសង្គ្រោះឥឡូវ សូមជួយឥឡូវ ឬសូមព្រះអង្គសង្គ្រោះយើងខ្ញុំឥឡូវនេះ។ ពាក្យនេះបានក្លាយជាពាក្យសាទរមួយដែលគេតែងតែប្រើជាធម្មតា ហើយក្រោយមកទៀតត្រូវបានគេប្រើក្នុងន័យថា សូមឲ្យមានសេចក្ដីសុខ និងភាពរុងរឿង។
ហូសាណា: ដើមកំណើតពាក្យ

ដើមកំណើតពាក្យ 
ពាក្យហូសាណា (ភាសាឡាតាំង , ភាសាក្រិក , hōsanná) មកពីភាសាហេព្រើរ ,   ពាក្យកាត់  មកពីភាសាអើរ៉ាម  ('ōsha‘nā) មានន័យថា "សង្គ្រោះ ស្រោចស្រង់ ព្រះសង្គ្រោះ"Oxford English Dictionary and Bauer lexicon នៅក្នុងព្រះគម្ពីរភាសាហេព្រើរ ពាក្យនេះត្រូវបានប្រើតែក្នុងខមួយចំនួន ក្នុងន័យថា "ជួយ" ឬ "សូមសង្គ្រោះយើងខ្ញុំុំ" (ទំនុកតម្កើង ១១៨:២៥)

ពាក្យហូសាណាត្រូវបានប្រើនៅក្នុងខជាច្រើនក្នុងព្រះគម្ពីរសញ្ញាថ្មី ដូចជា "​ហូសាណា! សូមមានព្រះពរដល់ព្រះអង្គដែល​យាង​មក​ក្នុង​ព្រះ​នាម​របស់​ព្រះជាម្ចាស់" (ម៉ាកូស ១១:៩) "ហូសាណា នៅស្ថានដ៏ខ្ពស់​បំផុត" (ម៉ាកូស ១១:១០); "ហូសាណាដល់​បុត្រ​ដាវីឌ" (ម៉ាថាយ ២១:៩)។ នៅក្នុងការបកប្រែចាស់ "សូមជួយសង្គ្រោះឥឡូវ!",See ArtScroll Siddur, p. 727. (ទំនុកតម្កើង ១១៨:២៥)See the articles  and more especially  

Friberg LexiconSee ArtScroll Siddur, p. 726; so also in Syrian usage.

 សាសនាគ្រីស្ទ 
"ហូសាណា" គឺជាសម្រែកសរសើរ ឬសម្រែកនៃការពេញចិត្ត ដែលត្រូវបានគេស្រែកឡើងក្នុងការទទួលស្គាល់ភាពជាព្រះមែស៊ីរបស់ព្រះយេស៊ូវ នៅពេលយាងចូលក្នុងក្រុមយេរូសាឡឹមប្រកបដោយជ័យជម្នះ "​ហូសាណា! សូមមានព្រះពរដល់ព្រះអង្គដែល​យាង​មក​ក្នុង​ព្រះ​នាម​របស់​ព្រះជាម្ចាស់!"; ; . គ្រីស្ទានក៏ប្រើពាក្យនេះក្នុងការសរសើរតម្កើងដែរ។

The Moravian Hymn Book with Services (authorized for use in the British Province of the Moravian Church), 1960
ហូសាណា: សាសនាគ្រីស្ទ

សាសនាគ្រីស្ទ 
"ហូសាណា" គឺជាសម្រែកសរសើរ ឬសម្រែកនៃការពេញចិត្ត ដែលត្រូវបានគេស្រែកឡើងក្នុងការទទួលស្គាល់ភាពជាព្រះមែស៊ីរបស់ព្រះយេស៊ូវ នៅពេលយាងចូលក្នុងក្រុមយេរូសាឡឹមប្រកបដោយជ័យជម្នះ "​ហូសាណា! សូមមានព្រះពរដល់ព្រះអង្គដែល​យាង​មក​ក្នុង​ព្រះ​នាម​របស់​ព្រះជាម្ចាស់!"; ; . គ្រីស្ទានក៏ប្រើពាក្យនេះក្នុងការសរសើរតម្កើងដែរ។

The Moravian Hymn Book with Services (authorized for use in the British Province of the Moravian Church), 1960
ហូឡូឡាយហ្វ៍ ប្រូដាកសឹន

ហូឡូឡាយហ្វ៍ ប្រូដាកសឹន (ホロライブプロダクション, Hololive production) គឺជាជំរុំរបស់វើរឈូលយូធូបឺរ (VTuber) ដែល​មានម្ចាស់របស់ជា ខូវើរខរប៉ូរេសឹន (Cover coporation) ផ្អែកលើទិន្នន័យនៅឆ្នាំ 2021 ហូឡូឡាយហ្វ៍មាន VTuber គំរូជាង 50 នាក់ ឧទាហរណ៍ជា អ៊ុសាដា ពេកូរ៉ា (Usada pekora) ហូស្យូ ម៉ារីន (Houshou marine) ស៊ីរ៉ាកាមី ហ៊្វូប៊ូគី (Shirakami fubuki) អ៊ីនូហ្គាមី កូរ៉ូនេ (Inugami korone) ហ្គាវ ហ៊្គូរ៉ា (Gawr gura) ម៉ូរី ខាលីអូពេ (Mori calliope) មីណាតូ អាខ្វា (Minato aqua) និង អាកាអ៊ី ហាតូ (Akai haato) 

ផ្អែកលើទិន្នន័យគិតត្រឹមខែឧសភាឆ្នាំ 2021 Vtuber ជា​កម្មសិទ្ធិ​របស់ Hololive មានអ្នកគាំទ្រជាង 40 លាននាក់នៅលើ Youtube
ហួត តាត

សម្ដេច​ព្រះ​សុមេធាធិបតី ហួត តាត សម្ដេច​ព្រះ​សង្ឃ​រាជ នៃ​គណៈមហានិកាយ (ប្រសូត​ថ្ងៃ​អាទិត្យ ១៥​កើត ខែ​បុស្ស ឆ្នាំ​រោង ចត្វា​ស័ក ព.ស.​២៤៣៥/គ.ស.​១៨៩២ សុគត ឆ្នាំ​ថោះ ព.ស.​២៥១៩/គ.ស.​១៩៧៥) ជា​សម្ដេច​ព្រះ​សង្ឃ​រាជ​អង្គ​ទី​៥ នៃ​គណៈ​មហានិកាយ នៃ​ព្រះ​រាជាណាចក្រ​កម្ពុជា។ ទ្រង់​កាន់​តំណែង​ពី​ព.ស.​២៥១៣ ដល់ ព.ស.​២៥១៩ ក្នុង​សម័យ​សាធារណរដ្ឋ​ខ្មែរ។
ហួត តាត: ​ ព្រះរាជ​ជីវប្រវត្តិ​

​ ព្រះរាជ​ជីវប្រវត្តិ​  
 ជាតិ​បរិច្ឆេទ (កំណត់​អំពី​ជាតិ) 
សម្ដេច​ព្រះ​សង្ឃរាជ ទ្រង់​ប្រសូត នៅ​ថ្ងៃ​អាទិត្យ ១៥​កើត ខែ​បុស្ស ឆ្នាំ​រោង ចត្វា​ស័ក ព.ស.​២៤៣៥ គ.ស.​១៨៩២ នៅ​ភូមិ​ផ្សារ​ឧដ្ដុង្គ ខេត្ត​កំពង់ស្ពឺ។ បិតា​នាម ហុក សេង ហៅ ហួត មាតា​នាម ង៉ែត។

 ការ​សាង​ព្រះ​ផ្នួស 

 ព្រះ​ជន្មាយុ​បាន​៧​ឆ្នាំ បាន​ទៅ​រៀន​អក្សរ​សាស្ត្រ លេខ​នពន្ត ក្នុង​សំណាក់ ព្រះ​ធម្ម​ឃោសាចារ្យ មាស។
 ព្រះ​ជន្មាយុ​បាន​១៣​ឆ្នាំ បួស​ជា​សាមណេរ នៅ​ក្នុង​សំណាក់​ព្រះ​ធម្ម​ឃោសាចារ្យ។ ព្រះ​អង្គ​បាន​សិក្សា ព្រះ​បរិយត្តិធម៌ ក្នុង​សំណាក់​ព្រះ​ធម្មលិខិត ស៊ូ។
ព្រះ​ជន្មាយុ​បាន​២១​វស្សា នៅ​ឆ្នាំ​ជូត ព.ស.​២៤៥៦ គ.ស.​១៩១២ បាន​ឧបសម្បទា​ក្នុង​ពុទ្ធ​សីមា​វត្ត​ឧណ្ណាលោម ក្នុង​សំណាក់​សម្ដេច​ព្រះ​សង្ឃរាជ និល ទៀង ជា​ព្រះ​ឧបជ្ឈាយ៍។
ហួត តាត: ជាតិ​បរិច្ឆេទ (កំណត់​អំពី​ជាតិ)

ជាតិ​បរិច្ឆេទ (កំណត់​អំពី​ជាតិ) 
សម្ដេច​ព្រះ​សង្ឃរាជ ទ្រង់​ប្រសូត នៅ​ថ្ងៃ​អាទិត្យ ១៥​កើត ខែ​បុស្ស ឆ្នាំ​រោង ចត្វា​ស័ក ព.ស.​២៤៣៥ គ.ស.​១៨៩២ នៅ​ភូមិ​ផ្សារ​ឧដ្ដុង្គ ខេត្ត​កំពង់ស្ពឺ។ បិតា​នាម ហុក សេង ហៅ ហួត មាតា​នាម ង៉ែត។
ហួត តាត: ការ​សាង​ព្រះ​ផ្នួស

ការ​សាង​ព្រះ​ផ្នួស 

 ព្រះ​ជន្មាយុ​បាន​៧​ឆ្នាំ បាន​ទៅ​រៀន​អក្សរ​សាស្ត្រ លេខ​នពន្ត ក្នុង​សំណាក់ ព្រះ​ធម្ម​ឃោសាចារ្យ មាស។
 ព្រះ​ជន្មាយុ​បាន​១៣​ឆ្នាំ បួស​ជា​សាមណេរ នៅ​ក្នុង​សំណាក់​ព្រះ​ធម្ម​ឃោសាចារ្យ។ ព្រះ​អង្គ​បាន​សិក្សា ព្រះ​បរិយត្តិធម៌ ក្នុង​សំណាក់​ព្រះ​ធម្មលិខិត ស៊ូ។
ព្រះ​ជន្មាយុ​បាន​២១​វស្សា នៅ​ឆ្នាំ​ជូត ព.ស.​២៤៥៦ គ.ស.​១៩១២ បាន​ឧបសម្បទា​ក្នុង​ពុទ្ធ​សីមា​វត្ត​ឧណ្ណាលោម ក្នុង​សំណាក់​សម្ដេច​ព្រះ​សង្ឃរាជ និល ទៀង ជា​ព្រះ​ឧបជ្ឈាយ៍។
ហួត តាត: ព្រះ​សមណ​ស័ក្ដិ

ព្រះ​សមណ​ស័ក្ដិ 

 ព្រះ​ជន្មាយុ​បាន​៥៧​វស្សា នៅ​ឆ្នាំ ជូត ព.ស.​២៤៩២ គ.ស.​១៩៤៨ ព្រះ​អង្គ​បាន​ទទួល​សមណស័ក្ដិ​ជា ព្រះពោធិវ័ង្ស។

 ព្រះ​ជន្មាយុ​បាន​៧៣​វស្សា នៅ​ឆ្នាំ​រោង ព.ស.​២៥០៨ គ.ស.​១៩៦៤ ព្រះ​អង្គ​បាន​ទទួល​សមណ​ស័ក្ដិ​ជា សម្ដេច​ព្រះ​ពោធិវ័ង្ស តាម​ព្រះ​រាជ​ក្រឹត្យ​លេខ ២៤ រ.វ. ចុះ​ថ្ងៃ​ទី​២៤ ខែ​កក្កដា ឆ្នាំ​១៩៦៤។

 ព្រះ​ជន្មាយុ​បាន​៧៨​វស្សា នៅ​ឆ្នាំ​រកា ព.ស.​២៥១៣ គ.ស.​១៩៦៩ ព្រះ​អង្គ​បាន​ឡើង​សមណស័ក្ដិ​ជា សម្ដេច​ព្រះ​មហាសុមេធាធិបតី ព្រះ​សង្ឃ​នាយក គណៈ​មហា​និកាយ។

 ព្រះ​ជន្មាយុ​បាន​៧៩​វស្សា នៅ​ឆ្នាំ​ច ព.ស.​២៥១៤ គ.ស.​១៩៧០ ព្រះ​អង្គ​បាន​ទទួល​សមណស័ក្ដិ​ជា សម្ដេច​ព្រះ​មហា​សុមេធាធិបតី ព្រះ​សង្ឃ​រាជ គណៈ​មហា​និកាយ ពី​ឯក​ឧត្ដម ចេង ហេង ប្រធាន​សភា​ជាតិ។
ហួត តាត: ស្នាព្រះហស្តនិពន្ធ

ស្នាព្រះហស្តនិពន្ធ 

 ព្រះពុទ្ធសាសនានៅប្រទេសកម្ពុជាសង្ខេប (គ.ស. ????)
ការសិក្សាខាងព្រះពុទ្ធសាសនានៅប្រទេសកម្ពុជា ក្នុងសម័យបុរាណនឹងសម័យបច្ចុប្បន្ន(ចុះផ្សាយក្នុងទស្សនាវដ្ដីពន្លឺពុទ្ធចក្រលេខ២ ថ្ងៃទី១ ខែមេសា គ.ស.១៩៦១)
អំពីប្រាសាទខ្លះនៅទីអង្គរ​ (១៩២៨)
ស្នាព្រះហស្តនិពន្ធជាច្រើន(រាប់ឈ្មោះនៅក្នុងអត្ថបទ"ជីវប្រវត្តិសម្ដេចព្រះពោធិវ័ង្ស ហ. តាត" ចុះផ្សាយក្នុងទស្សនាវដ្ដីកម្ពុជសុរិយាឆ្នាំទី៣៨ ខែមិថុនា គ.ស.១៩៦៦)
ហួត តាត: ទស្សនៈ

ទស្សនៈ 

ក្នុង​ពេល​រស់​នៅ​​ត្រូវ​ខំ​ប្រឹង​ធ្វើ​ការ​ដែល​មាន​ប្រយោជន៍​កុំ​សំចៃ​កម្លាំង​ទុក​ឡើយ​ ព្រោះ​កម្លាំង​នោះ​បើ​ឲ្យ​នៅ​ស្ងៀម​គង់​តែ​ត្រូវ​រិល​រេច​ថយ​ចុះ​រាល់​ពេល​ដោយ​អំណាច​ជរា។ សម្តេច ហួត តាត
ហួត តាត: ព្រះ​ទិវង្គត

ព្រះ​ទិវង្គត 

ក្នុង​ឆ្នាំ​ថោះ ព.ស.​២៥១៩ គ.ស.​១៩៧៥ ព្រះ​អង្គ​បាន​ចូល​ទិវង្គត ក្នុង​ព្រះ​ជន្មាយុ​៨៣​វស្សា។ ឯកសារ​ពីរ​បាន​បញ្ជាក់​មូលហេតុ​នៃ​ការ​ចូល​ទីវង្គត​របស់​ព្រះអង្គ មួយ​បាន​បញ្ជាក់​ថា ព្រះអង្គ​ត្រូវ​បានពួក​ទមិឡ​ឥត​សាសនាធ្វើ​ឃាត​នៅ​ក្រោយ​ក្រសួង​ឃោសនាការ ក្រោយ​ពេល​ដែល​ព្រះអង្គ​ផ្សាយ​សម្លេង​ទាក់​ទង​​នឹង​ការ​ផ្សះផ្សារជាតិ​ក្រោយ​សង្គ្រាម​បញ្ចប់។ ឯកសារ​មួយ​ផ្សេង​ទៀត​បាន​បញ្ជាក់​ថា ព្រះអង្គ​ត្រូវ​បាន​ជន្លៀស​ជាមួយ​បណ្តា​ជន​ផ្សេង​ទៀត​ទៅ​កាន់​ស្រុក​ឧត្តុង្គ ខេត្ត​កំពង់ស្ពឺ។
ហួយសាយ

ហួយសាយ (    ) គឺជាស្រុកមួយនៅក្នុង ខេត្តបកែវ ប្រទេសឡាវ ជាប់ព្រំដែនជាមួយ ប្រទេសថៃ ។ បានហួយជ័យ ឬ បានហួយសៃ ជាមជ្ឈមណ្ឌលរដ្ឋបាលនៃស្រុក។

ទីក្រុង​នេះ​ស្ថិត​នៅ​តាម ​ដង​ទន្លេមេគង្គ ​ទល់មុខ ​ឈៀង​ខង ​ក្នុង​ប្រទេស​ថៃ។ ស្ពានមិត្តភាព ថៃ-ឡាវ ទី៤ នៅតំបន់បាន ហួយជ័យ ដែលបានបើកដំណើរការក្នុងខែធ្នូ ឆ្នាំ២០១៣ និងជំនួសសេវាសាឡាងឆ្លងកាត់ទន្លេនោះ ឥឡូវនេះគឺជាផ្លូវឆ្លងកាត់ព្រំដែនភាគខាងជើងនៃប្រទេសទាំងពីរ។ ផ្លូវអាស៊ីលេខ៣ ដែល​រត់​កាត់​ បានហួយជ័យ លាតសន្ធឹង​ពី​ជើង​ទៅ ​ខេត្តយូណាន នៃប្រទេសចិន និង​ខាងត្បូង​ដល់ ​ខេត្តឈៀងរ៉ាយ នៃ ​ប្រទេស​ថៃ ​។

ហួយជ័យ មាន អាកាសយានដ្ឋានក្នុងស្រុក (HOE) ជាមួយនឹងជើងហោះហើរទៀងទាត់ទៅកាន់ ទីក្រុងវៀងចន្ទន៍ និង ហ្លួងព្រះបាង (អាស្រ័យលើរដូវកាល)។ ទូក (ទូកល្បឿនលឿន និងយឺត អ្នកដឹកទំនិញ នាវាទេសចរណ៍ប្រណីត និងផ្សេងៗទៀត) រត់ចុះតាម ដងទន្លេមេគង្គ ទៅកាន់ បាក់បេង ហ្លួងព្រះបាង និងទិសដៅផ្សេងទៀត។

បន្ទាយកាណត ជា​បន្ទាយ​បារាំង​បុរាណ​ដែល​បាក់បែក អង្គុយ​លើ​ភ្នំ​ដែល​មើល​ឃើញ​ទីក្រុង និង​ទន្លេមេគង្គ។
ហៀប ហ្វា

ហៀប ហ្វា ( ថ្ងៃទី១ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ១៨៤៧ ដល់ថ្ងៃទី ២៩ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ១៨៨៣) ឈ្មោះកំណើត ង្វៀន ផុកហងដាត់ ជាអធិរាជទីប្រាំមួយនៃរាជវង្សង្វៀនវៀតណាម ￼￼ និង ￼￼សោយរាជ្យរយៈពេល៣ ខែ ២៩ ថ្ងៃ￼￼ (ថ្ងៃទី៣០ ខែកក្កដា ឆ្នាំ១៨៨៣ ដល់ថ្ងៃទី២៩ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ១៨៨៣)។

ហៀបហ្វា គឺជាកូនប្រុសទី២៩ របស់អធិរាជធៀវ ទ្រី ។   បន្ទាប់ពីក្មួយប្រុសរបស់ទ្រង់ ឌុក ដឹក ត្រូវបានមន្ត្រីរាជវាំងទម្លាក់ចេញពីដំណែងបន្ទាប់ពីរជ្ជកាលបីថ្ងៃក្នុងឆ្នាំ១៨៨៣ ទ្រង់បានអះអាងឡើងវិញនូវការទាមទាររបស់រាជវង្សលើបល្ល័ង្ក។ ទោះយ៉ាងណាក៏ដោយ ទ្រង់បានធ្វើជាអធិបតីលើការបរាជ័យរបស់ប្រទេសរបស់លោកដោយកងទ័ពជើងទឹកបារាំង នៅសមរភូមិទ័នអាន ក្នុងខែសីហា ឆ្នាំ១៨៨៣ ហើយនៅថ្ងៃទី២៥ ខែសីហា ឆ្នាំំ១៨៨៣ គាត់បានចុះហត្ថលេខាលើ សន្ធិសញ្ញាហ្វេ ដែលបានធ្វើឱ្យវៀតណាមក្លាយជាអាណាព្យាបាលរបស់បារាំង បញ្ចប់ឯករាជ្យភាពរបស់វៀតណាម។ ចំពោះ​រឿង​នេះ លោកត្រូវបានមន្ត្រីជំនាញដាក់ពង្រាយ និង​បង្ខំ​ធ្វើ​អត្តឃាត។
ហេង សំរិន

សម្តេចអគ្គមហាពញាចក្រី ហេង សំរិន កើតនៅថ្ងៃទី២៥ ឧសភា ១៩៣៥ សព្វថ្ងៃជា ប្រធានរដ្ឋសភាជាតិ​នៃ​ព្រះរាជាណាចក្រ​កម្ពុជាពីឆ្នាំ ២០០៦ដល់សព្វថ្ងៃ។ សម្តេចក៏ជាតំណាងរាស្រ្តមណ្ឌលកំពង់ចាម គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា។ សម្តេចមានគ្រួសារ និងកូនចំនួន៤នាក់។
ហេង សំរិន: ប្រវត្តិ​

ប្រវត្តិ​ 
លោក ហេង​ សំរិន បាន​ចូល​រួម​ជាមួយ​ចលនា​កុម្មុយនីស្ត​ខ្មែរ​ក្រហម ដែល​ដឹក​នាំ​ដោយ ប៉ុល ពត នា​ឆ្នាំ​១៩៧៥ និង​បាន​ផ្ដាច់​ខ្លួន​នា​ឆ្នាំ​១៩៧៨ ហើយ​ភៀស​ខ្លួន​ទៅ​កាន់​ប្រទេស​វៀតណាម។ នៅ​ចុង​ឆ្នាំ​នេះ​ដដែល លោក​បាន​ត្រឡប់​មក​ប្រទេស​កម្ពុជា​វិញ និង​ដឹក​នាំ​ចលនា​ប្រឆាំង​ខ្មែរ​ក្រហម ដែល​ទទួល​បាន​ការ​គាំទ្រ​ពី​ប្រទេស​វៀតណាម និង​សហភាព​សូវៀត។

នៅ​ពេល​របប​ខ្មែរ​ក្រហម​ដួល​រលំ​នា​ឆ្នាំ​១៩៧៩ លោក ហេង សំរិន បាន​ក្លាយ​ជា​ប្រធាន​ក្រុម​ប្រឹក្សា​បដិវត្ត​ប្រជាជន នា​ឆ្នាំ​១៩៧៩។

នៅ​ឆ្នាំ​១៩៨១ លោក បាន​ក្លាយ​ជា​ប្រធាន​ក្រុម​ប្រឹក្សា​រដ្ឋ និង​ជា​អគ្គលេខាធិការ​បក្ស​ប្រជាជន​បដិវត្ត។

នៅ​ក្រោយ​ការ​ចរចា​សន្តិភាព​ទីក្រុង​ប៉ារីស និង​ក្រោយ​ការ​បោះ​ឆ្នោត​ជា​សាកល សម្តេច ហេង សំរិន បាន​កាន់​តំណែង​ជា​អនុប្រធាន​រដ្ឋសភា ពី​ឆ្នាំ​១៩៩៨ ដល់​ឆ្នាំ​២០០៦ និង​ធ្វើ​ជា​ប្រធាន​រដ្ឋសភា​ពី​ឆ្នាំ​២០០៦ រហូត​មក​ដល់​បច្ចុប្បន្ន​នេះ។

 ការ​សិក្សា  
 វគ្គនយោបាយជាន់ខ្ពស់ ប្រទេសវៀតណាម
 ១៩៥៤ សាលាពុទ្ធិកបឋមសិក្សា ខេត្តកំពង់ចាម
ហេង សំរិន: ការ​សិក្សា

ការ​សិក្សា  
 វគ្គនយោបាយជាន់ខ្ពស់ ប្រទេសវៀតណាម
 ១៩៥៤ សាលាពុទ្ធិកបឋមសិក្សា ខេត្តកំពង់ចាម
ហេង សំរិន: ប្រវត្តិ​ការងារ

ប្រវត្តិ​ការងារ 
 ២០០៦-បច្ចុប្បន្ន ប្រធានរដ្ឋសភា
 ១៩៩៨-២០០៦ អនុប្រធានរដ្ឋសភា 
​ ១៩៩០-១៩៩៣ ប្រធានក្រុមប្រឹក្សារដ្ឋ នៃរដ្ឋកម្ពុជា
​ ១៩៨១-១៩៨៩ ប្រធានក្រុមប្រឹក្សារដ្ឋ នៃសាធារណៈដ្ឋប្រជាមានិតកម្ពុជា

 គ្រឿងឥស្សារិយស និង គោរម្យងារ 
 គ្រឿងឥស្សារិយស ជាតូបការ​ (Royal Order of Cambodia)
 ងារ​​​ជា “សម្ដេច” ពី​ព្រះករុណា ព្រះបាទ​សម្ដេច​ព្រះ​ នរោត្ដម សីហនុ កាល​ពី​ឆ្នាំ​១៩៩៣
 ងារ​ជា “សម្ដេច​អគ្គមហាពញា​ចក្រី” ពី​សម្ដេច​ព្រះបរមនាថ​ នរោត្ដម សីហមុនី កាល​ពី​ខែ​តុលា ឆ្នាំ​២០០៧
​* ឋានន្តរស័ក្ដិ​ផ្កាយ​៥ ពី​សម្ដេច​ព្រះបរមនាថ​ នរោត្ដម សីហមុនី នា​ថ្ងៃ​ទី​២២ ខែ​ធ្នូ ឆ្នាំ​២០០៩
 ﻿﻿﻿﻿﻿គោរមងារ​ជា «កិត្តិ​ព្រឹទ្ធ​បណ្ឌិត» នៃ​រាជ​បណ្ឌិត្យ​សភា​កម្ពុជា ពីព្រះ​ករុណា ព្រះ​បាទ​សម្ដេច​ព្រះ​បរមនាថ នរោត្ដម សីហមុនី ព្រះមហាក្សត្រ​​នៃ​ព្រះ​រាជាណាចក្រ​កម្ពុជា﻿﻿﻿៣០ មីនា ២០១១ 

ចំនាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ្នកល្បីឈ្មោះរបស់ខ្មែរ
ចំនាត់ថ្នាក់ក្រុម: បុគ្កលមកពីខេត្តព្រៃវែង
ហេង សំរិន: គ្រឿងឥស្សារិយស និង គោរម្យងារ

គ្រឿងឥស្សារិយស និង គោរម្យងារ 
 គ្រឿងឥស្សារិយស ជាតូបការ​ (Royal Order of Cambodia)
 ងារ​​​ជា “សម្ដេច” ពី​ព្រះករុណា ព្រះបាទ​សម្ដេច​ព្រះ​ នរោត្ដម សីហនុ កាល​ពី​ឆ្នាំ​១៩៩៣
 ងារ​ជា “សម្ដេច​អគ្គមហាពញា​ចក្រី” ពី​សម្ដេច​ព្រះបរមនាថ​ នរោត្ដម សីហមុនី កាល​ពី​ខែ​តុលា ឆ្នាំ​២០០៧
​* ឋានន្តរស័ក្ដិ​ផ្កាយ​៥ ពី​សម្ដេច​ព្រះបរមនាថ​ នរោត្ដម សីហមុនី នា​ថ្ងៃ​ទី​២២ ខែ​ធ្នូ ឆ្នាំ​២០០៩
 ﻿﻿﻿﻿﻿គោរមងារ​ជា «កិត្តិ​ព្រឹទ្ធ​បណ្ឌិត» នៃ​រាជ​បណ្ឌិត្យ​សភា​កម្ពុជា ពីព្រះ​ករុណា ព្រះ​បាទ​សម្ដេច​ព្រះ​បរមនាថ នរោត្ដម សីហមុនី ព្រះមហាក្សត្រ​​នៃ​ព្រះ​រាជាណាចក្រ​កម្ពុជា﻿﻿﻿៣០ មីនា ២០១១ 

ចំនាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ្នកល្បីឈ្មោះរបស់ខ្មែរ
ចំនាត់ថ្នាក់ក្រុម: បុគ្កលមកពីខេត្តព្រៃវែង
ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ

thumb|Aerial view of the San Francisco International Airport and its infrastructure.

​ហេដ្ឋា​រចនា​សម្ព័ន្ធ​ គឹជាពាក្យបច្ចេកទេសមួយ ដែលប្រើសម្រាប់រៀបរាប់អំពី មធ្យោបាយ ក៏ដូចជាគ្រឿងប្រដាប់សំរាប់ ផ្គត់ផ្គង់ជីវភាពរស់នៅសម័យទំនើប របស់មនុស្សយើង។

These are the main items: បណ្តាញទឹក, sewage plants, គេហដ្ឋាន, ផ្លូវថ្នល់, បណ្តាញខ្សែកាប, ការផ្គត់ផ្គង់ស្បៀងអាហារ, សាលារៀន, មន្ទីរពេទ្យ, ព្រលានយន្ដហោះ, ទីជួបជុំសាធារណៈ, អាគាររដ្ឋាភិបាល និងពាណិជ្ជកម្ម, ស្ពាន, ផ្លូវដែក. In fact, everything that modern life needs in the way of built facilities.
ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធមានទំនាក់ទំនងយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយ ស្តង់ដារនៃការរស់នៅ និងចំនួនប្រជាជនដ៏ច្រើនលើសលប់។ គ្រប់ពេលចំនួនប្រជាជនកើនទ្វេ រចនាសម្ព័ន្ធក៏ត្រូវ ការកើនឡើងទ្វែដងដូចគ្នាដែរ ឫអាចលើសពីនេះ។ ប្រសិនបើប្រទេសនោះជាប្រទេសក្រីក្រ ហើយមានចំនួនប្រជាជនខ្ពស់ រដ្ឋាភិបាលនឹងមិនអាចផ្តល់នូវតម្រូវការ នៃរចនាសម្ព័ន្ធគ្រប់គ្រាន់នោះទេ។ ស្ដង់ដារនៃការរស់នៅនឹងធ្លាក់ចុះ ហើយអាចមានហានិភយ័ខ្ពស់ជាងនេះ។
Category:សំណង់ស៊ីវិល
Category:សំណង់
Category:ស្ថាបត្យកម្ម
Category:ផែនការ
ហេតុប្បច្ច័យ

ភិក្ខុឃឹម សាលីម

ហេតុប្បច្ច័យ ប្រែថាធម៌ទាំងឡាយមានហេតុគឺឫសកែវជាគ្រឿងអាស្រ័យដ៏ជិតបានដល់៖ កុសលហេតុ៣ គឺអលោភហេតុ១ អទោសហេតុ១ អមោហហេតុ១, អកុសលហេតុ៣ គឺលោភហេតុ១ ទោសហេតុ១ មោហហេតុ១, អព្យាកតហេតុ៣ គឺអលោភហេតុ១ អទោសហេតុ១ អមោហហេតុ១។
ហេតុប្បច្ច័យ: អព្យាកតហេតុ៣

អព្យាកតហេតុ៣ 

 អលោភហេតុ 

 អទោសហេតុ 

 អមោហហេតុ 

Category:ព្រះពុទ្ធសាសនា