navinnseab/khmer-wikipedia-article huggingface dataset:
អាយ៉ៃឆ្លើយឆ្លង: ប្រវត្តិសិល្បៈ អាយ៉ៃ

ប្រវត្តិសិល្បៈ អាយ៉ៃ

អាយ៉ៃ គឺជាឈ្មោះសិល្បៈប្រជាប្រិយខ្មែរមួយបែប ដែលតាម ឯកសារខ្លះបង្ហាញថា គឺជា​ការហៅតាមឈ្មោះអ្នកច្រៀង ចម្រៀងនេះម្នាក់​ ឈ្មោះ"តាយ៉ៃ" ដែលមានស្រុក​កំណើត​នៅ​ភូមិ​ឈើ​នាង ឃុំព្រះនិព្វាន ស្រុកគងពិសីខេត្ត​កំពង់​ស្ពឺ និង កើតនៅ​ឆ្នាំ​១៨៧៨។​ តាយ៉ៃ ស្លាប់នៅឆ្នាំ១៩៥៨ ។​ គាត់មាន វោហាស័ព្ទពូកែណាស់ ហើយ​តាំងពីពេល​នោះ​មក គេក៏លែង​ហៅគាត់ថាតាយ៉ៃៗ និង ប្តូរមកហៅថា​ទៅមើល​អាយ៉ៃៗច្រៀង តាមចាស់​ហៅ វិញទៅ។

សិល្បៈអាយ៉ៃនេះ ចែកចេញជាពីរប្រភេទ គឺមានអាយ៉ៃឆ្លើយឆ្លង និង អាយ៉ៃរឿង។ ប៉ុន្តែ ក្នុងការច្រៀងអាយ៉ៃឆ្លើយឆ្លងនេះ ជួនកាលគេមានច្រៀងជាពីរគូ ឬបីគូដែរ។

ពីសម័យដើម ចម្រៀងអាយ៉ៃ មិនត្រូវបានគេយកមកច្រៀងក្នុងពិធីកាត់សក់ ហែកូនកម្លោះ នៃមង្គលការរបស់ខ្មែរទេ ប៉ុន្តែឥឡូវមានការកែប្រែខ្លះ ដោយមានបទមួយចំនួន ត្រូវបានគេយកមកច្រៀង​ ដូចជាបទបំពេ បទច្រៀងកាត់សក់… ជាដើម។

ឯឧបករណ៍សម្រាប់ប្រគុំសិល្បៈអាយ៉ៃជំនាន់នោះ ចាស់ៗបាន យកឧបករណ៍តន្រ្តីប្រភេទមហោរី ដូចជាចាប៉ីដងវែងមួយ ប៉ីអមួយ ខ្លុយមួយ ស្គរដៃមួយ និង ក្រាប់មួយគូ។

ប៉ុន្តែរហូតមកដល់ក្នុងអំឡុងទសវត្សរ៍៥០ និង ៦០ ជំនាន់លោក តា សង្ហាផន និង តាម៉ុក  ឧបករណ៍តន្រ្តីនៃសិល្បៈអាយ៉ៃនេះ ត្រូវបាន គេយកប្រភេទឧបករណ៍ប្រពៃណីមកប្រគុំ ជំនួសវិញដូចជា ទ្រអ៊ូ ទ្រសោ ឃឹមតូច តាខេ ខ្លុយ ស្គរដៃ និង ឆឹងមួយគូ។

សព្វថ្ងៃនេះ សិល្បៈនេះ ពុំសូវពេញនិយមសម្រាប់ក្មេងស្រករក្រោយនេះទេ ព្រោះ​ចម្រៀង ឬសិល្បៈសម័យ បានសាបព្រោះយ៉ាងគគ្រឹគគ្រេង និង គ្មានការយកចិត្តទុក​ដាក់ពីសំណាក់រាជរដ្ឋាភិបាល៕
អាយ៉ៃឆ្លើយឆ្លង: ព្រឹទ្ធាចារ្យចម្រៀងអាយ៉ៃ

ព្រឹទ្ធាចារ្យចម្រៀងអាយ៉ៃ
លោកស្មៀនឈិន
តាសាលួត
តាម៉ុក
ស្មៀន នៅ
ស្មៀន យាន
ស្មៀន ឈិន ឈៀង (កូនប្រុស លោកស្មៀន ឈិន)
ស្មៀន ឆេង
ឯកឧត្តម ហ៊ុន ហេង
ស្មៀន សាឡាត់
ស្មៀន មឿក
លោកជី វ៉ាន់ស៊ុយ
នាយ សង់ ស៊ីស
អ្នកស្រីសារាំ ប៉ាក
អ្នកស្រី កែវ សង្វាពេជ្រ
អ្នកស្រី អ៊ុក សូផា (ភរិយាស្មៀន ឈិន ឈៀង)
អ្នកស្រី ប៉ក់ សំអុល
អ្នកស្រី ណយ សំណាង
អ្នកស្រី ព្រហ្ម ផល្លា
អ្នកស្រី ណយ ស៊ីថា
អ្នកស្រី ផល្លី (យាយខ្លី)
អ្នកស្រី សួន សំអឿន 
លោកព្រហ្ម ម៉ាញ (ស្មៀនម៉ាញ)
អ្នកស្រីនួន សារី (យាយយ៉យ)
លោក ដួង សុខគា
អ្នកស្រី ខាត់ សុឃីម
អារក្ស

រូបភាពតូច|រូបចម្លាក់របស់បិសាច
អារក្ស () ជាវិញ្ញាណអាក្រក់ ហើយវាមានអំណាចអាចធ្វើការអស្ចារ្យជាច្រើនបាន ប៉ុន្តែមិនមែនសម្រាប់សេចក្ដីល្អទេ។ វាជាសត្រូវរបស់មនុស្សជាតិ ស្ថិតនៅក្នុងអាកាស

ហើយពួនសម្ងំនៅក្នុងរូបបដិមាកររបស់ពួកអ្នកមិនជឿព្រះ។ វាជាប្រភពនៃសេចក្ដីអាក្រក់គ្រប់បែបយ៉ាងដល់មនុស្សជាតិ ហើយកាលណាវាចូលមនុស្សណាហើយ វានឹងធ្វើទុក្ខមនុស្សនោះដោយ

ជំងឺផ្សេងៗជាច្រើន។

អារក្ស (មកពីភាសាក្រិក:  daimónion) គឺជាអំណាចដ៏ខ្លាំងពូកែមួយ តែងតែជាភាវៈដែលបង្កការខូចខាតដល់មនុស្ស ហើយតែងតែមាននិយាយនៅក្នុងសាសនា វិជ្ជាមន្តអាគម អក្សាសាស្ត្រ ទេវវិទ្យាជាដើម។

នៅក្នុងវិជ្ជាខាងអារក្ស របស់គ្រីស្ទានកាលពីមជ្ឈឹមសម័យ អារក្សត្រូវបានគេយល់ឃើញថាជាវិញ្ញាណអសោច ជាទូតសួគ៌ដែលធ្លាក់ពីស្ថានសួគ៌ ជាប្រភេទវីញ្ញាណដែលគេមិនស្គាល់ ហើយវាអាចចូលក្នុងមនុស្ស។See, for example, the course synopsis and bibliography for "Magic, Science, Religion: The Development of the Western Esoteric Traditions" , at Central European University, Budapest

Robin Lane Fox, Pagans and Christians 1989, p.137.See the Medieval grimoire called the Ars Goetia.Boyce, 1987; Black and Rowley, 1987; Duchesne-Guillemin, 1988. See Delitzsch, Assyrisches Handwörterbuch. pp. 60, 253, 261, 646; Jensen, Assyr.-Babyl. Mythen und Epen, 1900, p. 453; Archibald Sayce, l.c. pp. 441, 450, 463; Lenormant, l.c. pp. 48–51.compare  with ; , , and Bellum Judaeorum vii. 6, § 3"Antiquities" viii. 2, § 5W. Gunther Plaut, The Torah: A Modern Commentary (Union for Reform Judaism, 2005), p. 1403 online(Targ. Yer. to Deuteronomy xxxii. 24 and Numbers vi. 24; Targ. to Cant. iii. 8, iv. 6; Eccl. ii. 5; Ps. xci. 5, 6.) Targ. to Eccl. i. 13; Pes. 110a; Yer. Shek. 49b Pes. 112b; compare B. Ḳ. 21aGarcía, Martínez Florentino. The Dead Sea Scrolls Translated: The Qumran Texts in English. Leiden: E.J. Brill, 1994. Print.Florentino Martinez Garcia, Magic in the Dead Sea Scrolls: The Metamorphosis of Magic: From Late Antiquity to the Early Modern Period, compilers Jan Bremmer and Jan R. Veenstra (Leuven: Peeters, 2003).Author=Frey, J. Title=DIFFERENT PATTERNS OF DUALISTIC THOUGHT IN THE QUMRAN LIBRARY IN: Legal Texts And Legal Issues, Year=1984, p. 287Author=Nickelsburg, George. Title="Jewish Literature between the Bible and the Mishna." N.d.  Digital file. Author=Frey, J. Title=DIFFERENT PATTERNS OF DUALISTIC THOUGHT IN THE QUMRAN LIBRARY IN: Legal Texts And Legal Issues, Year=1984, p. 278 Author=Nickelsburg, George. Title="Jewish Literature between the Bible and the Mishna." N.d. Digital file, p. 147.Dead Sea Scrolls 1QS III 20–25 Dale Basil Martin, “When did Angels Become Demons?” Journal of Biblical Literature (2010): 657–677.
អារម្មណ៍ត្រូវការបង

ផលិតកម្ម ទីក្រុង ភាពយន្ត (Town Production) បាន​ចេញ​ផ្សាយ​អាល់ប៊ុម​បទ​ចម្រៀង​ថ្មីស្នាដៃ​ថ្មី​សុទ្ធ​សាធ​របស់​ខ្លួន Town CD Vol 47​ ដែល​មាន​ចំណង​ជើង​ថា អារម្មណ៍ត្រូវការបង ដែល​មាន​កញ្ញា​ មាស សុខសោភា និង​លោក សុគន្ធ ថេរ៉ាយុ នៅ​ថ្ងៃទី ១៤ ខែ មករា ឆ្នាំ ២០១៤នេះ។

បទ អារម្មណ៍ត្រូវការបង នេះ ជា​ស្នាដៃ​ថ្មី​របស់​អ្នក​និពន្ធ​បទភ្លេង អ្នក​និពន្ធ​ទំនុកច្រៀង និង​ដឹកនាំ​សម្ដែង​របស់​ផលិតកម្ម​ ទីក្រុង ភាពយន្ត គឺ​លោក  Noly។
អារម្មណ៍ត្រូវការបង: អ្នក​និពន្ធ​បទភ្លេង

អ្នក​និពន្ធ​បទភ្លេង
 លោក ដា (Da Fire Band)
 លោក Noly (Noly Record)
 លោក សម ប៉ឺទី
អារម្មណ៍ត្រូវការបង: ចំណង​ជើង​បទ​ចម្រៀង

ចំណង​ជើង​បទ​ចម្រៀង
 ថ្ងៃស៊ីជម្ពូ | ច្រៀង៖ មាស សុខសោភា, ទំនុកច្រៀង៖ Noly (Chorus melody from Lip ICE), បទភ្លេង៖ Noly
 លើលោកនេះខ្ញុំស្រឡាញ់ម៉ាក់ខ្ញុំជាងគេ | ច្រៀង៖ មាស សុខសោភា, ទំនុកច្រៀង៖ សោម ដូរ៉េ, បទភ្លេង៖ Noly
 ស្រឡាញ់រកតែស្អាតរួចមកពិបាកចិត្ត | ច្រៀង៖ សុគន្ធ ថេរ៉ាយុ, ទំនុកច្រៀង៖ យឹម តាស្រង់, បទភ្លេង៖ ដា
 សង្សារថ្មីអូនមុខអ‍៊ីកអ៊ាក់ | ច្រៀង៖ សុគន្ធ ថេរ៉ាយុ, ទំនុកច្រៀង៖ សោម ដូរ៉េ, បទភ្លេង៖ ដា
 អារម្មណ៍ត្រូវការបង | ច្រៀង៖ មាស សុខសោភា, ទំនុកច្រៀង៖ Noly, បទភ្លេង៖ Noly
 អូនញ៉ាំអីម្ដេចចិត្ត​ដាច់​ម្លេះ? | ច្រៀង៖ សុគន្ធ ថេរ៉ាយុ, ទំនុកច្រៀង៖ យឹម តាស្រង់, បទភ្លេង៖ ដា
 I Can't Let You Go | ច្រៀង៖ មាស សុខសោភា, ទំនុកច្រៀង៖ Noly, បទភ្លេង៖ Noly
 ស៊ែរេបេះដូងឱ្យ​ត្រូវ​គ្នា | ច្រៀង៖ សុគន្ធ ថេរ៉ាយុ, ទំនុកច្រៀង៖ សោម ដូរ៉េ, បទភ្លេង៖ ដា
 Love you forever | ច្រៀង៖ មាស សុខសោភា, ទំនុកច្រៀង៖ Noly, បទភ្លេង៖ Noly
 មិនខ្វះស្រី​ ហេតុអ្វី​បង​ស្រឡាញ់អូន | ច្រៀង៖ សុគន្ធ ថេរ៉ាយុ, ទំនុកច្រៀង៖ យឹម តាស្រង់, បទភ្លេង៖ សម ប៉ឺទី
អារម្មណ៍ត្រូវការបង: អត្តបទចម្រៀង

អត្តបទចម្រៀង
១. បេះដូងនិងចិត្ត គិតដល់បង មានអារម្មណ៍ថាអូនស្នេហ៍ថ្លៃ ពេលបានបងនៅជិត អារម្មណ៍ហាក់ភ័យ ចិត្តចង់បានប្រុសថ្លៃនៅក្បែរ

២. ពេលនៅម្នាក់ឯង ចិត្តឯកា អារម្មណ៍ប្រាប់ថា ត្រូវការស្នេហ៍ ចង់ឱ្យបងបានយល់ពីចិត្តអូនដែរ ដែលចង់ក្បែរចង់ថែប្រុសថ្លៃ

៣. កែវភ្នែកបងបានសម្លឹងអូន បានបញ្ជាក់ប្រាប់ពីអត្ថន័យ ថាចិត្តថ្លៃក៏មានអូនខ្លាំងដែរមែនទេ ទោះវាមិនមែនជាការពិត ក៏អស់ចិត្តដែរ សុំត្រឹមលួចស្នេហ៍ថ្នមថែក្នុងក្ដីស្រមៃ

៤. សួរត្រង់ពេលនេះតើមានគេទេ? អារម្មណ៍មាសមេគិតអូនខ្លះទេថ្លៃ ឯអូនវិញលង់ស្នេហ៍បងរវើរវាយរាល់តែថ្ងៃ ចិត្តស្រមើស្រមៃម្នាក់ឯង

៥. បើសិនពេលនេះ បងជាសង្សារអូន អូននឹងថ្នាក់ថ្នមឱ្យអស់ពីចិន្ដា ដៃបងមិនឱ្យអ្នកណាប៉ះ ហាមមើលគេក្រៅពីអូនណា សង្ឃឹមថាក្លាយជាការពិត...
អារ្យា អេ ហារកេទ

Category:Articles with hCards

អារ្យា អាល់បេរតា ហារកេទ ឬ អារ៉ាយ៉ា អាល់បែរតា ហារកេត (    ; កើតថ្ងៃទី២៨ ខែមិថុនា ឆ្នាំ១៩៨១) ត្រូវបានគេស្គាល់ថា អារ្យា អេ ហារកេទ ឬ អារាយ៉ា អេ ហារកេត (    ) ឬ ជម្ពូ ឬ ចមពូ (  ) គឺជាតារាសម្តែងថៃ តារាម៉ូដែល ពិធីករ បុគ្គលិកទូរទស្សន៍ និងជានារីគម្រប់ជាដើមសញ្ជាតិអង់គ្លេស ។ ស្នាដៃ​ដែល​គួរ​ឲ្យ​កត់​សម្គាល់​បំផុត​របស់​នាង​គឺ​ការ​សម្ដែង​របស់​នាង​ក្នុង​រឿង ដកសម ស្រីថង។   នាង​មាន​ដើម​កំណើត ​អង់គ្លេស ឡាវ និង ​ថៃ ។

នាង គឺជាកូនកាត់អាស៊ីអឺរ៉ុប ឬ ​កូនកាត់ ។  នាងបានបញ្ចប់ការសិក្សាពី សាកលវិទ្យាល័យរាងសិត ជាមួយនឹងបរិញ្ញាបត្រសិល្បៈ ។
អាលប៊ុម ជិត

ពិភពក្រុមតន្ត្រីតូច (អង់គ្លេស:  ) (SWSB) បានចេញនៅអាលប៊ុមទី២ អាលប៊ុម ជិត
ដែលមានបទចម្រៀងដូចជា ៖ 
 ឆ្ងាយ (ថេរៈវេលា ៥ៈ៥៥ នាទី)
 ជិត (ថេរៈវេលា ៦ៈ០០ នាទី)
 កុំខឹង (ថេរៈវេលា ៤ៈ១៦ នាទី)
 ផ្កា (ថេរៈវេលា ៤ៈ១០ នាទី)
 សូរទឹកភ្លៀង (ថេរៈវេលា ៥ៈ៥៥ នាទី)
 បន្ទប់បួនជ្រុង (ថេរៈវេលា ៥ៈ២៨ នាទី)
 គ្រាំ (ថេរៈវេលា ៤ៈ០៧ នាទី)
អាលប៊ុម ២x៥

ពិភពក្រុមតន្ត្រីតូច (អង់គ្លេស:  ) (SWSB) បានចេញនៅអាលប៊ុមទី១ អាលប៊ុម ២x៥
ដែលមានបទចម្រៀងដូចជា ៖ 
 ២x៥ មិនបង្ខំក៏មិនបណ្ដោយ (ថេរៈវេលា 5:00​ នាទី)
 បានទេ (ថេរៈវេលា 5:01 នាទី)
 នឹកឪពុក (ថេរៈវេលា 5:01​ នាទី)
 បើអាច (ថេរៈវេលា 4:15 នាទី)
 ចង់ក្បែរ (ថេរៈវេលា 4:18 នាទី)
 រង់ចាំ (ថេរៈវេលា 5:20 នាទី)
 តែឯង (ថេរៈវេលា 4:18 នាទី)
អាលី

អ៊ីម៉ាម អាលី គឺជាបងប្អូនជីដូនមួយរបស់ព្យាការី មូហាំម៉ាត់ ដែលជាអ៊ីម៉ាមទីមួយនៃស៊ីអ៊ីត និងកាលីបទីបួននៃស៊ុននី។ អាលីមានកន្លែងពិសេស និងគោរពក្នុងចំណោមអ្នកកាន់សាសនាឥស្លាម។.www.en.m.wikipedia.org
អាលុយមីញ៉ូម

អាលុយមីញ៉ូម គឺ​ជា ធាតុ​គីមីដែល​មាន​និមិត្ត​សញ្ញា Al និង​មាន​ ម៉ាស់​អាតូម 13 ។ អាលុយមីញ៉ូម​ជា​លោហៈ​ដែល​សំបូរ​ក្រៃលែង។
អាលុយមីញ៉ូម: លក្ខណៈ​សម្បត្តិ

លក្ខណៈ​សម្បត្តិ
អាលុយមីញ៉ូម​គឺ​ជា​ធាតុ​ចម្លង​អគ្គិសនី​ ដែល​មាន​លក្ខណៈស្រាល​ និង ​រឹង​មាំ។ ​គេ​អាច​ដំ​ថា​ទៅ​ជា​សន្លឹក​ឬ​ហូត​ជា​លួស​បាន​។ វា​ជា​លោហៈ​សកម្ម​ខ្លាំង ​និង ​ធន់​នឹង​ភាពច្រែស។

អាលុយមីញ៉ូម​ការពារ ភាព​ច្រែស​ ដោយ​ការ​បង្កើតស្រទាប់​​តូច​ស្តើង  នៃ​អាលុយមីញ៉ូម​អុកស៊ីត​ នៅ​ផ្ទៃលើ​របស់​វា។ ស្រទាប់​នេះការពារ​លោហៈ​ដោយ​ទប់ស្កាត់​អុក​ស៊ី​សែន​មិន​ឲ្យ​មក​ដល់​វា​។​ ការ​ច្រែស​មិន​ អាច​កើត​ឡើង​ដោយ​គ្មាន​អុក​ស៊ី​សែន​ទេ។
អាលុយមីញ៉ូម: ការ​កើតឡើង​និង​ការ​រៀបចំ

ការ​កើតឡើង​និង​ការ​រៀបចំ
thumb|Bauxite, aluminium ore
អាលុយមីញ៉ូម​សុទ្ធ​កើតឡើង​ពី បុក​ស៊ី​ត , ប្រភេទ​នៃថ្មដែល​មាន ​អា​លុយ​មី​ញ៉ូអុកស៊ីត និង ​មាន​ធាតុ​មិន​​​សុទ្ធជាច្រើន។ បុក​ស៊ី​ត​ត្រូវ​បាន​កំទេច​និង​ប្រតិកម្ម​ជាមួយ​សូដ្យូម​អ៊ី​ដ្រុកស៊ីត។ អា​លុយ​មី​ញ៉ូ​មអុក​ស៊ីត​បាន​រលាយ បន្ទាប់​មក​អា​លុយ​មី​ញ៉ូ​អុក​ស៊ីត​ត្រូវ​បាន​រំលាយ​នៅ​ក្នុង​គ្រីយ៉ូលីត​ រាវ ,ដែល​ជា​រ៉ែ​មួយ​ប្រភេទ​ដ៏​កម្រ​។​ អា​លុយ​មី​ញ៉ូ​មអុក​ស៊ីតត្រូវ​បាន​គេ​ធ្វើ​អគ្គិសនី​កម្មដើម្បី​បង្កើត​អាលុយមីញ៉ូម​និង​អុកស៊ី​សែន​។

អាលុយមីញ៉ូម​ធ្លាប់ត្រូវ​បាន​គេ​ចាត់​ទុក​ថា​ជា​លោហៈ​ដ៏​មាន​តម្លៃ​ជាងមាស​ទៅ​ទៀត។ រឿង​នេះ​លែងពិត​ហើយ​ព្រោះ​ដោយ​សាេរ​បច្ចេកវិទ្យា​កាន់​តែ​រីក​ចម្រើន​ អា​លុយ​មី​ញ៉ូ​មកាន់​តែ​មាន​តម្លៃថោក​និង​ងាយ​ស្រួល​ក្នុង​ការ​បង្កើត​លោហៈ​សុទ្ធ។
អាលុយមីញ៉ូម: សមាសធាតុ

សមាសធាតុ

thumb|Pure (white) and impure (yellow) forms of aluminium chloride
អាលុយមីញ៉ូម​ បង្កើត​សមាសធាតុ​គីមី​ដែល​មាន​ធាតុ​អុកស៊ីតកម្ម​ +៣ ដែល​ជាទូទៅជា​ធាតុ​អសម្ម​ ឧទាហរណ៏​ អាលុយមីញ៉ូម​ក្លរួ ។
អាលុយមីញ៉ូម: ការ​ប្រើប្រាស់

ការ​ប្រើប្រាស់
thumb|A computer case made from aluminium
អាលុយមីញ៉ូម​មាន​ការ​ប្រើ​ប្រាស់​ជា​ច្រើន​។ ភាគ​ច្រើន​អាលុយមីញ៉ូម​ត្រូវ​បាន​គេ​ប្រើ​ក្នុង​ក្យាលខ្សែភ្លើង​ ស៊ុម​កញ្ចក់​ តួរ​ខ្លួន​របស់យន្តហោះ ខ្ទះ កំប៉ុង​ភេស្ជជៈ។ អាលុយមីញ៉ូម​​ក៏​បាន​ត្រូវ​គេ​ប្រើ​ដើម្បី​ស្រោប​ចង្កៀង​មុខ​របស់​រថយន្តនិង​ថាស​ចម្រៀង។

អាលុយមីញ៉ូម​​សុទ្ធ​មាន​លក្ខណៈ​ទន់​ដូច​នេះ គេ​ត្រូវ​បន្ថែម​លោហៈ​រឹង ជាទូទៅ​គឺស្ពាន់។​លោហៈផ្សំ​របស់​ស្ពាន់​និងអាលុយមីញ៉ូម​ ត្រូវ​បាន​គេ​យក​ទៅ​ធ្វើ​កប៉ាល់​ ព្រោះ​អាលុយមីញ៉ូម​​ការ​ពារ​ភាព​ច្រែស​ ឯ​ស្ពាន់​ការ​ពារ​គ្រុំ។សមាសធាតុ​អាលុយមីញ៉ូម​ក៏​ត្រូវ​បា​នប្រើ​ក្នុង​ផលិតកម្ម​ គ្រឿង​បំបាត់​ក្លិន រោង​ចក្រកែ​ច្នៃ​ទឹក​ ។ល។
អាលុយមីញ៉ូម: ការ​កែច្នៃឡើង​វិញ

ការ​កែច្នៃឡើង​វិញ
thumb|Aluminium cans ready for recycling at Central European Waste Management's plant in Europe.
គេ​ទាម​ទារ​នូវ​កម្លាំងអគ្គិសនី​ខ្លាំង​ដើម្បី​ផលិត​អាលុយមីញ៉ូម។ ​ការ​កែ​ច្នៃ​អាលុមីញ៉ូម​ឡើង​វិញ មាន​តម្លៃ​ថោក​ជាង។​ហេតុ​នេះ ហើយ​បាន​ជា​រោងចក្រ​កែច្នៃ​ឡើង​វិញ​ត្រូវ​បាន​បើក​។
អាលុយមីញ៉ូម: ការពុល

ការពុល
អាលុយមីញ៉ូម​មិន​ត្រូវ​បាន​ប្រើ​នៅ​ក្នុង​រាងកាយ​របស់​មនុស្ស​ទេទោះ​ជា​វា​មាន​លក្ខណៈ​សាមញ្ញ​ក៏​ដោយ​។​​មនុស្ស​ជា​ច្រើន​បាន​ប្រកែក​ថា​តើ​ការ​ប្រើ​ប្រាស់​អាលុយ​មីញ៉ូម​ក្នុងគ្រឿង​បំបាត់​ក្លិន​និង ​ការ​កែ​ច្នៃ​ទឹក​មិន​ប៉ះ​ពាល់​ដល់​សុខភាព​ឬទេ។ ​អាលុយមីញ៉ូម​ពន្យារ​ការ​លូតលាស់​របស់​រុក្ខជាតិ​ ក្នុងដី​ដែល​មាន​ជាតិ​អាស៊ីដ ។​ អាលុយ​មីញ៉ូម​ក៏​ជា​មូលហេតុ​មួយ​របស់​ជម្ងឺ Alzheimer's disease (ជម្ងឺ​មួយ​ដែល​នៅ​ពេល​ដែល​ខួរក្បាល​ឈប់​ដំណើរការ​ហើយ​អ្នក​ជម្ងឺ​មាន​ការ​ភ័ន្ត​ច្រលំ). តែ​ Alzheimer's Society និយាយ​ថា​គំនិត​បែប​វេជ្ជសាស្ត្រ​និង​វិទ្យាសាស្ត្រ​ដ៏​លើស​លប់​ គឺ​ថា​ការ​សិក្សា​ទាំង​នោះ​មិន​បាន​បង្ហាញ​ឲ្យ​មាន​ភាព អាចទទូល​យក​បាន​នូវឡើយ​ពី​ទំនាក់​ទំនង​រវាង​អាលុយមីញ៉ូម​និង​Alzheimer's disease.Aluminium and Alzheimer's disease, The Alzheimer's Society. Retrieved 30 January 2009.
អាល់បានី

ប្រទេសអាល់បានី (ភាសាអាល់បានី៖ Shqipëri ឬ Shqipëria) ដោយមានឈ្មោះជាផ្លូវការ សាធារណរដ្ឋអាល់បានី (ភាសាអាល់បានី៖ Republika e Shqipërisë) គឺជាប្រទេសមួយស្ថិតនៅតំបន់អឺរ៉ុប​អាគ្នេយ៍។ ប្រទេសនេះមានព្រំប្រទល់ជាប់ជាមួយប្រទេសក្រិកនៅភាគខាងត្បូង ​ម៉ុងតេណេគ្រោនៅភាគពាយព្យ កូសូវ៉ូនៅប៉ែកឦសាន្ត និងម៉ាសេដ្វានខាងជើងនៅប៉ែកខាងកើត។ ទីរ៉ាណាគឺជារដ្ឋធានី និងជាទីក្រុងធំបំផុតនៅក្នុងប្រទេស។ 

ប្រទេសអាល់បានី ក៏ជាសមាជិក អង្គការសហប្រជាជាតិ ណាតូ(អង្គការការពារសន្តិសុខ និង​ សហប្រតិបត្តិការសហគមអឺរ៉ុប អង្គការពាណិជ្ជកម្មពិភពលោក អង្គការសន្និសិទ្ធិនៃសាសនាអ៊ីស្លាម ហើយក៏ជាផ្នែកមួយរបស់សមាជិកស្ថាបនានៃសមុទ្រម៉េឌីទែរ៉ាណេផងដែល​​ ។ ប្រទេសនេះក៏ធ្លាប់ជាបេក្ខជន ដ៏មានសក្កានុពលក្នុងការចូលរួម ជាមួយសហគមអឺរ៉ុបចាប់តាំងពី ខែមករា ឆ្នាំ២០០៣ ហើយក៏បានដាក់ពាក្យជាផ្លូវការមួយ ដើម្បីធ្វើជាសមាជិករបស់សហភាពអឺរ៉ុប(EU) នៅថ្ងៃទី២៨ ខែមេសា ឆ្នាំ២០០៩ ។
ប្រទេសអាល់បានី គឺជាប្រទេសមួយដែលកាន់លទ្ធិប្រជាធិប្បតេយ្យ អាស្រ័យរដ្ឋធម្មនុញ្ញ។​ ប្រទេសនេះមានរដ្ឋធានីថាទីរ៉ាណា ដែលមានប្រជាជនរស់នៅប្រមាណជាជាង៧២៧ ០០០នាក់ ក្នុងចំនោមប្រជាជន៣.៦លាននាក់ ហើយវាក៏ជាកន្លែងហិរញ្ញវត្ថុដ៏សំខាន់ក្នុងប្រទេសផងដែល។
អាល់បានី: និរុត្តិសាស្រ្ត

និរុត្តិសាស្រ្ត 
ប្រទេសអាល់បានី គឺជាឈ្មោះនៅក្នុងភាសាឡាតាំង ដែលគេហៅថា ស្គ្វីប៉េរ៉ី(Shqipëri) ហៅដោយអ្នកស្រុកដើមនៅទីនោះ ។ នៅក្នុងភាសាក្រិច ប្រទេសនេះមានឈ្មោះថា អាល់បានី(Greek: Αλβανία) ក្រោយមកក៏បានប្តូរទៅជាអាល់បានីតៀ(Albanitia) ។ 

center|thumb|300px|ទីវាលស្រែនៅអាល់បានី

ប្រទេសអាល់បានីមានឆ្នេរសមុទ្រមួយជាប់ សមុទ្រអាឌ្រីយ៉ាទិក ប៉ែកខាងលិច និង សមុទ្រអ៊ីអូនីអាន់ ប៉ែកខាងពាយ័ព្យ។ វាមានចំងាយខ្លីជាង ៧២ គីឡូម៉ែត្រ ពីប្រទេសអ៊ីតាលី តាមច្រកអូត្រានតូ ដែលភ្ជាប់រវាងសមុទ្រអាឌ្រីយ៉ាទិក និងសមុទ្រអ៊ីអូនីអាន់ ។

ឈ្មោះផ្លូវការជាភាសាអាល់បានីគឺ Republika e Shqipërise ។ ឈ្មោះហៅទូទៅគឺ Shqipërise 
 ភាសា ឈ្មោះជាផ្លួវការ ឈ្មោះហៅទូទៅ ភាសាអាល់បានី Republika e Shqipërise  Shqipërise  ភាសាខ្មែរ សាធារណរដ្ឋអាល់បានី អាល់បានី ភាសាអង់គ្លេស Republic of Albania Albania
ជាភាសាអាល់បានី Shqipërise (ភាសាខ្មែរ:អាល់បានី) មានន័យថា ប្រទេសឥន្រ្ទី។ នៅប្រទេសអាល់បានី មានរឿងព្រេងដែលនិទានថា​ប្រជាជនអាល់បានី​ជាកូនចៅជំនាន់ក្រោយ​នៃពពួក​សត្វឥន្រ្ទី។
អាល់បឺត អែងស្តែង

+អាល់បឺត អែងស្តែងAlbert Einstein 200px|<small>អាល់បឺត អែងស្តែង , ឆ្នាំ១៩២១<small> កើតនៅ ថ្ងៃ​ទី ១៤ មិនា ១៨៧៩អាល្លឺម៉ង់ មរណភាព ថ្ងៃ​ទី ១៨ មេសា ១៩៥៥ព្រីនស្តុន , ញូចេស៊ី , អាមេរិក សញ្ជាតិ អាល្លឺម៉ង់ (១៨៧៩-១៨៩៦,១៩១៤-១៩៣៣)ស្វីស(១៩០១-១៩៥៥)សហរដ្ឋអាមេរិក(១៩៤០-១៩៥៥) ស្នាដៃសំខាន់ៗ​ រ៉ឺឡាទីវីតេទូទៅរ៉ឺឡាទីវីតេពិសេសចលនាប៊្រោនផលហ្វូតូអគ្គីសនីរូបមន្តសមមូលម៉ាស់-ថាមពលសមីការដែនរបស់អែងស្តែងទ្រឹស្ដីរួមអំពីដែនស្ថិតិបូស-អែងស្តែងEPR paradox រង្វាន់​ រង្វាន់ណូបែលផ្នែករូបវិទ្យា (១៩២១)មេដាយកូភ្លេយ (១៩២៥)មេដាយម៉ាក ផ្លង់ (១៩២៩) ហត្ថលេខា 150px

អាល់បឺត អែងស្តែង (Albert Einstein)(អានតាមសំនៀងបារាំង៖ អាល់ប៊ែរ អាំងស្តាំង) (១៤ មិនា ១៨៧៩ – ១៨ មេសា ១៩៥៥) ជាអ្នករូបវិទ្យាទ្រឹស្ដី សញ្ជាតិអាមេរិក ដើមកំនើតអាល្លឺម៉ង់។ លោកត្រូវបានគេស្គាល់ច្បាស់តាមរយៈទ្រឹស្ដីរ៉ឺឡាទីវីតេ​របស់លោក និងជាពិសេសតាមរយៈរូបមន្តសមមូលម៉ាស់-ថាមពល គឺ E = mc2។ អែងស្តែង​បានទទួលរង្វាន់ណូបែលផ្នែករូបវិទ្យា​នៅឆ្នាំ១៩២១ សំរាប់ការបំរើការរបស់លោកក្នុងវិស័យ រូបវិទ្យាទ្រឹស្ដី និងជាពិសេសគឺការរកឃើញច្បាប់ស្ដីពីផលហ្វូតូអគ្គីសនី។

ការរួមចំនែករបស់អែងស្តែងក្នុងផ្នែករូបវិទ្យា មានដូចជា ទ្រឹស្ដីរ៉ឺឡាទីវីតេពិសេស (ដែលតភ្ជាប់មេកានិចនិងអេឡិចត្រូម៉ាញ៉េទិច) និង ទ្រឹស្ដីរ៉ឺឡាទីវីតេទូទៅ (ដែលត្រូវបានគេរំពឹងថាអាចពង្រីកគោលការណ៍រ៉ឺឡាទីវីតេ សំរាប់អនុវត្តជាមួយចលនាមិនឯកសណ្ឋាន និងសំរាប់បង្កើតទ្រឹស្ដីថ្មីស្ដីពីទំនាញសកល។ ការរួមចំនែកផ្សេងៗទៀតមាន កូស្មូឡូស៊ីរ៉ឺឡាទីវីស, ចលនាកាពីលែរ, ចំនោទក្លាស់សិចនៃមេកានិចស្ថិតិនិងបំរើបំរាស់របស់វានៅក្នុងទ្រឹស្ដីកង់ទិច (បំនកស្រាយចលនាប៊្រោននៃម៉ូលេគុល និង អាតូម), ទ្រឹស្ដីកង់ទិចនៃឧស្ម័នម៉ូណូអាតូម, លក្ខណៈទែរមិចនៃពន្លឺដែលមានដង់ស៊ីតេកាំរស្មីបន្សាយទាប (ដែលបានក្លាយជាគ្រឹះនៃទ្រឹស្ដីហ្វូតុង) -ល-។

អែងស្តែងបានបោះពុម្ភស្នាដៃផ្នែកវិទ្យាសាស្ត្រចំនួនជាង៣០០ច្បាប់ និងមិនមែនវិទ្យាសាស្ត្រចំនួនជាង១៥០ច្បាប់។ អែងស្តែងត្រូវបានសហគមន៍រូបវិទ្យាគោរពនិងស្ញើចសរសើរ ហើយនៅឆ្នាំ១៩៩៩ ទស្សនាវដ្ដីថាម បានដាក់ងារអោយលោកថា បុគ្គលប្រចាំសតវត្សរ៍។
អាល់បឺត អែងស្តែង: អាពាហ៍ពិពាហ៍និងគ្រួសារ

អាពាហ៍ពិពាហ៍និងគ្រួសារ 
thumb|right|150px|អ៊ែនស្ទែនជាមួយភរិយាទី២ អែលសា
អ៊ែនស្ទែននិងម៉ារីកមានកូនស្រីម្នាក់ឈ្មោះ លីសឺល អ៊ែនស្ទែន (Lieserl Einstein) ដែលបានកើតនៅឆ្នាំ១៩០២ (គេមិនបានដឹងអំពីជោគវាសនារបស់នាងទេ)។ អ៊ែនស្ទែននិងម៉ារីករៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍នៅថ្ងៃទី៦ មករា ១៩០៣ ទោះបីជាមានការជំទាស់ពីម្ដាយរបស់អ៊ែនស្ទែនក៏ដោយ។ កូនប្រុសទី១របស់គេទាំង២ឈ្មោះ ហានស៍ អលបឺត អ៊ែនស្ទែន (Hans Albert Einstein) កើតនៅថ្ងៃទី១៤ ឧសភា ១៩០៤ នៅ ប៊ែន, ប្រទេសស្វីស ចំនែកកូនប្រុសទី២ឈ្មោះ អេឌូអាដ អ៊ែនស្ទែន (Eduard Einstein) កើតនៅថ្ងៃទី២៨ កក្កដា ១៩១០ នៅមឿនហិន, ប្រទេសអាល្លឺម៉ង់។ អ៊ែនស្ទែននិងម៉ារីកបានលែងលះគ្នាំនៅថ្ងៃទី១៤ កុម្ភៈ​ ១៩១៩ បន្ទាប់ពីនៅបែកគ្នារយៈពេល៥ឆ្នាំក្រោយមក។

នៅថ្ងៃទី២ មិថុនា ឆ្នាំ១៩១៩ អ៊ែនស្ទែនបានរៀបការជាមួយនាង អែលសា ឡឺវិនថាល (Elsa Löwenthal)។ គេទាំង២នាក់រួមគ្នាចិញ្ចឹមកូនដើមរបស់អែលសា ឈ្មោះ ម៉ារហ្គុត (Margot) និង អ៊ីលសេ (Ilse)។ ចំនងអាពាហ៍ពិពាហ៍ថ្មីនេះ មិនបានបង្កើតបុត្រាបុត្រីទេ។
អាល់បឺត អែងស្តែង: ការិយាល័យប៉ាតង់

ការិយាល័យប៉ាតង់ 

បន្ទាប់ពីបញ្ចប់ការសិក្សា អែងស្តែងមិនអាចរកប៉ុស្តិ៍បង្រៀនបានទេ។ ដោយរកការងារ២ឆ្នាំហើយមិនបាន ឪពុករបស់អតីតមិត្តរួមថ្នាក់ម្នាក់​បានជួយអោយគាត់បានធ្វើការងារជាជំនួយការវិនិច្ឆ័យ នៅការិយាល័យសហព័ន្ធសំរាប់កម្មសិទ្ធបញ្ញា (ការិយាល័យប៉ាតង់) នៅទីក្រុងប៊ែន។ ការងាររបស់គាត់គឺ​វាយតំលៃពាក្យសុំប៉ាតង់​ទាក់ទិននឹង​ឧបករណ៍អេឡិចត្រូម៉ាញ៉េទិច។

ជាមួយនឹងមិត្តភក្តិនៅប៊ែន អែងស្តែងបានបង្កើតក្លឹបពិភាក្សាពីវិទ្យាសាស្ត្រនិងទស្សនវិជ្ជា រៀងរាល់សប្តាហ៍។ ក្នុងកំលុងពេលនោះ អែងស្តែងមិនសូវមានទំនាក់ទំនងជាឯកជន​ជាមួយសហគមន៍រូបវិទ្យាទេ។
អាល់បឺត អែងស្តែង: Annus Mirabilis (ឆ្នាំអច្ឆរិយៈ)

Annus Mirabilis (ឆ្នាំអច្ឆរិយៈ) 

នៅឆ្នាំ១៩០៥ កំលុងពេលដែលអែងស្តែងធ្វើការនៅការិយាល័យប៉ាតង់ គាត់បានបោះពុម្ភនិក្ខេបបទ៤ នៅក្នុង Annalen der Physik។ និក្ខេបបទទាំងនេះត្រូវបានគេស្គាល់ថាជា និក្ខេបបទ Annus Mirabilis។
 និក្ខេបបទរបស់លោក ស្ដីពីធម្មជាតិជាភាគល្អិត​របស់ពន្លឺ ដែលនិយាយថាពន្លឺជាកញ្ចប់ថាមពល (កង់តា) ជួយអោយគេពន្យល់បានយ៉ាងងាយពីបាតុភូតមួយចំនួនដូចជា ផលហ្វូតូអគ្គីសនី។ គំនិតនេះត្រូវបានលើកឡើងដំបូងដោយ ម៉ាក ផ្លង់ (Max Planck) នៅឆ្នាំ១៩០០ ក្នុងទំរង់ជាការគណនាបែបគណិតវិទ្យាសុទ្ធសាត។ គំនិតនេះហាក់ដូចជាប្រឆាំងនឹងទ្រឹស្តីធម្មជាតិជារលករបស់ពន្លឺ ដែលត្រូវបានគេស្គាល់នៅពេលនោះ។ ការរកឃើញនេះត្រូវបានអែងស្តែងខ្លួនឯងអោយឈ្មោះថា បដិវដ្ដន៍។
 និក្ខេបបទស្ដីពីចលនាប៊្រោន ពន្យល់ពីចលនាចៃដន្យនៃរាល់វត្ថុតូចៗ ដែលគាំទ្រទ្រឹស្ដីអាតូមិច។
 និក្ខេបបទស្ដីពីអេឡិចត្រូឌីណាមិចនៃអង្គធាតុមានចលនា ដែលនាំទៅដល់ទ្រឹស្ដីរ៉ឺឡាទីវីតេពិសេស។ 
 និក្ខេបបទស្ដីពីរូបមន្តសមមូលម៉ាស់និងថាមពល ដែលអែងស្តែងបានទាញចេញពីសមីការរ៉ឺឡាទីវីតេពិសេសរបស់គាត់ ដែលក្រោយមកត្រូវបានគេស្គាល់ជាទំរង់ E = mc2។ ទ្រឹស្ដីនេះនិយាយថាបរិមាណម៉ាស់ដ៏តិចតួច​អាចបំលែងជាបរិមាណថាមពលដ៏មហិមា។

នៅអាយុ២៦ឆ្នាំ អែងស្តែងបានទទួលសញ្ញាប័ត្រថ្នាក់បណ្ឌិតពី សាកលវិទ្យាល័យហ្សឺរីហ (University of Zurich)។ សារណាថ្នាក់បណ្ឌិតរបស់លោកមានចំនងជើងថា A New Determination of Molecular Dimensions (ការកំនត់ជាថ្មីនៃវិមាត្ររបស់ម៉ូលេគុល)។ ក្នុងរយៈពេលតែ១ឆ្នាំ អែងស្តែងអាចសរសេរនិក្ខេបបទបាន៥។ ឆ្នាំនោះត្រូវបានគេហៅថា ឆ្នាំអច្ឆរិយៈរបស់អែងស្តែង។
អាល់បឺត អែងស្តែង: ពន្លឺនិងរ៉ឺឡាទីវីតេទូទៅ

ពន្លឺនិងរ៉ឺឡាទីវីតេទូទៅ 
នៅឆ្នាំ១៩០៦ ការិយាល័យប៉ាតង់បានតំលើងតំនែងអែងស្តែង​ជាអ្នកវិនិច្ឆ័យផ្នែកបច្ចេកទេសថ្នាក់ទី២ (Technical Examiner Second Class)។ នៅឆ្នាំ១៩០៨ គាត់បានក្លាយជាព្រីវ៉ាតដូសិន (privatdozent) នៅសាកលវិទ្យាល័យប៊ែន (University of Bern)។ នៅឆ្នាំ១៩១០ គាត់បានសរសេរអំពី​អូប៉ាលេសង់គ្រីទិច ដែលនិយាយពីការពង្រាយពន្លឺបណ្ដាលពីម៉ូលេគុលក្នុង​បរិយាកាស។ 

នៅឆ្នាំ១៩០៩ អែងស្តែងបានបោះផ្សាយអត្ថបទ "Über die Entwicklung unserer Anschauungen über das Wesen und die Konstitution der Strahlung" (ការរីកចំរើននៃទស្សនៈរបស់ពួកយើង ស្ដីពីធាតុផ្សំនិងសារៈសំខាន់នៃការបញ្ចេញរស្មី)។ អត្ថបទនេះនិយាយពីការធ្វើកង់តាកម្មពន្លឺ។ អត្ថបទនេះក៏បានលើកឡើងជាលើកដំបូងនូវពាក្យ ហ្វូតុង ដែលនាំទៅដល់សញ្ញាណ ធម្មជាតិជារលកផងភាគល្អិតផងរបស់ពន្លឺ នៅក្នុងមេកានិចកង់ទិច។

នៅឆ្នាំ១៩១១ អែងស្តែងបានក្លាយជាសាស្ត្រាចារ្យរងនៃ​សាកលវិទ្យាល័យហ្សឺរីហ។ មួយរយៈខ្លីក្រោយមក គាត់បានសិទ្ឋិជាសាស្ត្រាចារ្យពេញលេញនៅសាកលវិទ្យាល័យឆាលនៃប្រាក (Charles University of Prague)។ នៅទីនោះ អែងស្តែងបានបោះផ្សាយអត្ថបទនិយាយពីផលរបស់ទំនាញសកលលើពន្លឺ។ 

នៅឆ្នាំ១៩១២ អែងស្តែងត្រលប់ទៅប្រទេសស្វីសវិញ និងព្រមធ្វើជាសាស្ត្រាចារ្យនៅមាតុសាកលវិទ្យាល័យរបស់លោក គឺ ETH។ នៅទីនោះ គាត់បានជួបស្គាល់អ្នកគណិតវិទ្យា ម៉ារសែល ហ្គ្រោសម៉ាន់ (Marcel Grossmann) ដែលបានជួយណែនាំអែងស្តែងពីធរណីមាត្ររីម៉ាន់និងធរណីមាត្រឌីផេរ៉ង់ស្យែល។ ដោយមានការណែនាពីអ្នកគណិតវិទ្យាអ៊ីតាលីឈ្មោះ ទុលល្យូ លឺវី ស៊ីវីតា (Tullio Levi-Civita) អែងស្តែងបានស្វែងយល់អំពីសារៈសំខាន់របស់កូវ៉ារ្យង់ទូទៅ(ជាពិសេសបំរើបំរាស់តង់ស័រ) នៅក្នុងទ្រឹស្ដីទំនាញសកលរបស់គាត់។ នៅឆ្នាំ១៩១៥ គាត់បានបោះផ្សាយពី ទ្រឹស្ដីរ៉ឺឡាទីវីតេទូទៅ។ ទ្រឹស្ដីនេះពន្យល់ថាទំនាញសកលកើតឡើងពីកំហូចទ្រង់ទ្រាយរបស់លំហពេល និងថាពន្លឺអាចត្រូវបានបង្កោងដោយកំលាំងទំនាញ។ 

នៅឆ្នាំ១៩១៧ អែងស្តែងបានបោះផ្សាយពីលទ្ធភាពដែលអាចមានបន្សាយដោយបង្ខំ។ នេះជាចលនការក្នុងរូបវិទ្យាដែលបង្កើត ម៉ាស៊ែរ និង ឡាស៊ែរ។

នៅពេលមានសូរ្យគ្រាស នាថ្ងៃទី២៩ ឧសភាឆ្នាំ១៩១៩ នៅក្នុងដែនទំនាញរបស់ព្រះអាទិត្យ ពន្លឺត្រូវបានបង្កោង (បាតុភូតនេះគេហៅថាឡង់ទីកំលាំងទំនាញ) ត្រូវបានសង្កេតឃើញ អាធើរ អិដឌីងថុន (Sir Arthur Eddington) ដែលការណ៍នេះបានបញ្ជាក់ពីសុពលភាពរបស់ទ្រឹស្ដីរ៉ឺឡាទីវីតេរបស់អែងស្តែង។ ព្រឹត្តិការណ៍នេះត្រូវបានបណ្ដាញព័ត៌មាននានាលើកឡើង ហើយអែងស្តែងបានក្លាយជាមនុស្សល្បី​ម្នាក់លើពិភពលោក។
អាល់បឺត អែងស្តែង: រង្វាន់ណូបែល

រង្វាន់ណូបែល 
thumb|left|160px|អែងស្តែង, ឆ្នាំ១៩២១
នៅឆ្នាំ១៩២២ អែងស្តែងបានទទួលរង្វាន់ណូបែលផ្នែករូបវិទ្យា សំរាប់ការបំរើការរបស់លោកក្នុងវិស័យ រូបវិទ្យាទ្រឹស្ដី និងជាពិសេសគឺការរកឃើញច្បាប់ស្ដីពីផលហ្វូតូអគ្គីសនី។ នេះសំដៅទៅលើនិក្ខេបបទឆ្នា១៩០៥របស់លោកស្ដីអំពីហ្វូតូអគ្គីសនី៖ "On a Heuristic Viewpoint Concerning the Production and Transformation of Light (ស្ដីពីទស្សនៈមានប្រយោជន៍សំរាប់របកគំឃើញថ្មី ទាក់ទិននិងការផលិតនិងបំលែងពន្លឺ)" ដែលទ្រឹស្ដីនេះត្រូវបានផ្ទៀងផ្ទាត់ដោយការពិសោធន៍។ តាមការសន្យាក្នុងលិខិតលែងលះឆ្នាំ១៩១៩ អែងស្តែងបានប្រគល់ប្រាក់រង្វាន់ទាំងអស់ទៅប្រពន្ធទី១របស់លោកគឺ មីលេវ៉ា ម៉ារីក។
អាល់បឺត អែងស្តែង: ការធ្វើដំណើរទៅបរទេស

ការធ្វើដំណើរទៅបរទេស 
អែងស្តែងធ្វើដំនើរជាលើកដំបូងទៅទីក្រុងញូយ៉កនៅថ្ងៃទី២ មេសា ១៩២១ ដើម្បីប្រមូលមូលនិធិសាងសង់សាកលវិទ្យាល័យហេប៊្រូ​នៅយេរ៉ូសាឡឹម។

នៅឆ្នាំ១៩២២ លោកបានធ្វើ​ដំណើរ​ទៅកាន់​អាស៊ី​ ក្នុង​ដំណើរធ្វើ​សុន្ទរកថា​​រយៈពេល៦ខែ។ លោកបានទៅកាន់សិង្ហបុរី , សីឡុន (ស្រីលង្កា) និង ជប៉ុន។ 

ពេលត្រលប់មកវិញ អែងស្តែងបានឈៀងចូលប៉ាឡេស្ទីន​រយៈពេល១២ថ្ងៃ និងប្រទេសអង់គ្លេស ដែលនៅទីនោះគាត់បានទៅធ្វើទស្សនកិច្ចផ្នូររបស់ញូតុន។
អាល់បឺត អែងស្តែង: ការចាកចោកអាល្លឺម៉ង់

ការចាកចោកអាល្លឺម៉ង់ 

នៅឆ្នាំ១៩៣២ អែងស្តែងបានចាកចេញ​ពីអាល្លឺម៉ង់ទៅទស្សនកិច្ចអាមេរិក​ជាលើកទី៣។ ប៉ុន្តែនៅឆ្នាំបន្ទាប់ របបណាស៊ីរបស់ហ៊ីត្លែរបានត្រួតត្រាអាល្លឺម៉ង់ ហើយអំពើកាប់សំលាប់ជនជនជ្វីហ្វ​បានរីកដាលឡើង។ 
អែងស្តែង (ដោយមានដើមកំនើតជាជនជាតិជ្វីហ្វ) គ្មានវាសនានឹងត្រលប់ទៅអាល្លឺម៉ង់វិញជារៀងរហូត។

នៅឆ្នាំ១៩៣៣ អែងស្តែងបានក្លាយជាសាស្ត្រាចារ្យ​នៅវិទ្យស្ថានសំរាប់ការសិក្សាថ្នាក់ខ្ពស់ (Institute for Advanced Study)នៅព្រីនស្តុន។

នៅឆ្នាំ១៩៣៥ អែងស្តែងរួមជាមួយ ប៊ីរីស ប៉ូដុលស្គី (Biris Podolsky) និង នេស៊ាន រ៉ូហ្សិន (Nathean Rosen) បានប្រកាសពី ប៉ារ៉ាដុក EPR (E=អែងស្តែង, P=ប៉ូដុលស្គី, R=រ៉ូហ្សិន) ដែលនិយាយពីវដ្ដ មេកានិចកង់ទិច និង ទ្រឹស្ដីរ៉ឺឡាទីវីតេ។ នៅឆ្នាំដដែល អែងស្តែងបានសុំបានសិទ្ធិស្នាក់នៅអចិន្ត្រៃយ៍នៅអាមេរិក និងបានដាក់ពាក្យបន្តសុំសញ្ជាតិអាមេរិក។

នៅឆ្នាំ១៩៣៦ អែងស្តែងនិងរ៉ូហ្សិន បានប្រកាសពីសញ្ញាណរន្ធដង្កូវ (Wormhole) (ស្ពានអែងស្តែង-រ៉ូហ្សិន)។ នៅឆ្នាំនោះភរិយាលោក អែលសាបានទទួលមរណភាព។
អាល់បឺត អែងស្តែង: [[សង្គ្រាមលោកលើកទី២]]និង[[គំរោងម៉ាន់ហាត់ថាន់]]

សង្គ្រាមលោកលើកទី២និងគំរោងម៉ាន់ហាត់ថាន់ 

នៅរដូវក្ដៅឆ្នាំ១៩៣៩ គឺប៉ុន្មានខែមុន​សង្គ្រាមលោកលើកទី២ផ្ទុះ អែងស្តែងបានចុះហត្ថលេខា​លើសំបុត្រ​ក្រើនរំលឹកដល់លោកប្រធានាធិបតីអាមេរិក ហ្វ្រេងឃ្លីន រ៉ូសវ៉ែល ថាពួកណាស៊ីអាល្លឺម៉ង់អាចកំពុងអភិវឌ្ឍអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ។ ដំបូងឡើយ រ៉ូសវ៉ែល​ មិនជឿនិង​មិនអើពើចំពោះសំបុត្រនេះទេ។ ប៉ុន្តែ​ក្រោយពីជួប​និយាយ​ជាមួយ​អែងស្តែង២លើកមក រ៉សវ៉ែល​បានប្ដូរគំនិត​ភ្លាមមួយ​រំពេច និងចាត់​អោយគេបង្កើតគំរោងម៉ាន់ហាត់ថាន់។
អាល់បឺត អែងស្តែង: សញ្ជាតិអាមេរិច

សញ្ជាតិអាមេរិច 

អែងស្តែងបានទទួលសញ្ជាតិអាមេរិក នៅឆ្នាំ១៩៤០។ អែងស្តែងវាយតំលៃទៅលើ«សមត្ថភាពនិយម»​ក្នុងវប្បធម៌អាមេរិច ខ្ពស់ជាងអឺរ៉ុប។ លោកបានសរសើរ​ទៅលើ​សិទ្ធរបស់បុគ្គលនីមួយៗ ដែលអាចគិត​និងបញ្ចេញយោបល់​តាមដែលចិត្តគេចង់ ដោយគ្មានរបាំងសង្គម ដែលការណ៍នេះជួយលើកជំរុញពួកគេ​អោយមានគំនិតច្នៃប្រឌិត។

នៅឆ្នាំ១៩៤៦ អែងស្តែង​បានហៅអ្នករើសអើងពូជសាសន៍​នៅអាមេរិច​ថាជា «ជំងឺអាក្រក់បំផុត»។ លោកបានថ្លែងនាពេលក្រោយមកថា «គួរអោយស្ដាយណាស់ដែល ការអើងពូជសាសន៍​បានក្លាយជាប្រពៃណីអាមេរិចទៅហើយ ហើយវាបន្តពី​មួយជំនាន់ទៅមូយ​ជំនាន់។ ថ្នាំព្យាបាល​ដ៏មានប្រសិទ្ធភាព​តែមួយគត់​គឺការភ្ញាក់រលឹក​​និង​ការអប់រំ​»។

thumb|left|160px|អែងស្តែង (អាយុ៦៨ឆ្នាំ), ឆ្នាំ១៩៤៧

នៅខែវិច្ឆិកា១៩៥២ ប្រធានាធិបតីទី១​របស់អ៊ីស្រាអែលឈ្មោះហែម វ៉ៃស្មាន់ (Chaim Weizmann) បានទទួលមរណភាព​។ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី​ ដាវីដ បិន ហ្គូរ្យន់ (David Ben-Gurion) បានស្នើសុំអោយអែងស្តែង​ធ្វើជា​ប្រធានាធិបតី​អ៊ីស្រាអែល ប៉ុន្តែ​ត្រូវអែងស្តែងបដិសេដ។
អាល់បឺត អែងស្តែង: មរណភាព

មរណភាព 

នៅថ្ងៃទី១៣ មេសា ១៩៥៥ អែងស្តែងបានដួល ដោយមានអារម្មណ៍​ឈឺចាប់នៅត្រង់បរិវេញបេះដូង។ លោកបានចូលដេកពេទ្យ​នៅមន្ទីរពេទ្យ​ព្រីនស្តុន តែបានបដិសេដមិនទទួលយកការវះកាត់ ដោយពោលថា៖ «ខ្ញុំចង់ទៅ​នៅពេលខ្ញុំចង់។ វាគ្មានន័យអ្វីទេ​ក្នុងការបន្ត​ជីវិត​តាមរបៀបសិប្បនិម្មិត។ ខ្ញុំបានធ្វើកិច្ចការដែល​ខ្ញុំត្រូវធ្វើហើយ ហេតុនេះ​​វាល្មមដល់ពេលដែលខ្ញុំត្រូវទៅហើយ។ ខ្ញុំនឹងទៅដោយ​ថ្លៃថ្នូរ»។ ទោះជាពេលកំពុងដេកពេទ្យក៏ដោយ អែងស្តែងនៅតែបន្ត​ការស្រាវជ្រាវរបស់លោក ដោយបានបញ្ជាអោយលេខាលោក យកសំភារៈចាំបាច់នានាមកបន្ទប់លោក។

នៅថ្ងៃទី១៧ មេសា ១៩៥៥ អែងស្តែងបានរងនូវ​ការដាច់សរសៃឈាម​ដែលបណ្ដាលអោយមានការហូរឈាមក្នុងខ្លួន។ នៅថ្ងៃទី១៨ មេសា ១៩៥៥ វេលាម៉ោងជាង១រំលងអាធ្រាត លោកបានទទួលមរណភាព​នៅមន្ទីរពេទ្យព្រីនស្តុន ក្នុងជន្មាយុ៧៦ឆ្នាំ។ គេមិនដឹងអែងស្តែង​បាននិយាយអ្វីជាចុងក្រោយបង្អស់ ដោយលោកនិយាយ​ជាភាសា​អាល្លឺម៉ង់ ហើយគិលានុបដ្ឋាកយិកា​នៅពេលនោះ​មិនចេះភាសា​អាល្លឺម៉ង់​ទេ។

សាកសពរបស់លោកត្រូវបានគេបូជា ហើយអធិធាតុ​របស់លោក​ត្រូវបានគេបាច​នៅក្នុងបរិវេណ វិទ្យាស្ថានស្រាវជ្រាវជាន់ខ្ពស់ (Institute for Advanced Study)។

នៅមុនពេលធ្វើការបូជា វេជ្ជបណ្ឌិតនៅ​មន្ទីរពេទ្យព្រីនស្តុន​បានវះកាត់យកខួរក្បាលរបស់អែងស្តែង យកទៅរក្សាទុក​ដោយមិនមានការអនុញ្ញាតពីគ្រួសារលោក ក្នុងគោលបំនង​រំពឹងថា​វិទ្យសាស្ត្រផ្នែកសរសៃប្រសាទនាពេលអនាគតនឹងមានលទ្ធភាពរក​មើលពី​បុព្វហេតុដែលធ្វើអោយអែងស្តែងឆ្លាតបែបនេះ។