navinnseab/khmer-wikipedia-article huggingface dataset:
គោលការណ៍នីត្យានុកូលភាព: គ- ៣. ចំណាត់ថ្នាក់នៃច្បាប់នានា

គ- ៣. ចំណាត់ថ្នាក់នៃច្បាប់នានា 
ច្បាប់អាចត្រូវចាត់ថ្នាក់ជាច្រើនប្រភេទ ។
យើងចាត់ថ្នាក់វាជាបួនផ្នែកសំខាន់ៗ គឺច្បាប់ធម្មតា ច្បាប់រៀបចំអង្គការ ច្បាប់ប្រជាមតិ និង ច្បាប់រៀបរយសាធារណៈ ឬ ច្បាប់អាជ្ញាបញ្ជា និង ច្បាប់បំពេញបន្ថែមឆន្ទះរបស់គូភាគី ។
ច្បាប់ធម្មតាជាច្បាប់ទាំងឡាយណាដែលត្រូវបានអនុម័តដោយសភាតាមនីតិវិធីបញ្ញត្តិ ច្បាប់ដែលមានចែងនៅក្នុងរដ្ឋធម្មនុញ្ញ ។
ច្បាប់ធម្មតាសំដៅទៅលើច្បាប់សម្រាប់ប្រើប្រាស់
ជាចាំបាច់នៅក្នុងដំណើរជីវិតរស់នៅប្រចាំថ្ងៃរបស់រាស្ត្រប្រជា ឬ
ប្រជាពលរដ្ឋ ។ លក្ខណៈសំ គាល់ពិសេសរបស់វាគឺក្នុងនីតិវីធីអនុម័ត
ពោលគឺវាអាចអនុម័តទៅបានដោយមានសម្លេងគាំទ្រ ត្រឹមតែ ហាសិបភាគរយ
បូកមួយប៉ុណ្ណោះ ។ ចំណែកឯច្បាប់រៀបចំអង្គការវិញ តាមន័យចង្អៀត ជាច្បាប់ដែល បញ្ជាក់ពីការរៀបចំ និង ការប្រព្រឹត្តទៅនៃអង្គការទាំងឡាយ ដែលមានចែង នៅ ក្នុងរដ្ឋធម្មនុញ្ញ ។ ក្នុងន័យទូលាយ
ច្បាប់រៀបចំអង្គការជាការបំពេញបន្ថែមទៅនឹងរដ្ឋធម្មនុញ្ញ ។
ច្បាប់រៀបចំអង្គការជាច្បាប់ទាំងឡាយណា ដែលរដ្ឋធម្មនុញ្ញកំណត់ថា
បង្កើតឡើងដើម្បីរៀបចំ នូវសិទ្ធិសេរីភាពរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ ។
លក្ខណៈសំគាល់ពិសេស របស់ច្បាប់រៀបចំអង្គការ
គឺនៅពេលអនុម័តទាមទារអោយមានសម្លេងបោះឆ្នោតគាំទ្រ ចំនួន
ពីរភាគបីនៃសមាជិកសភា ទាំងអស់ និង
ទាមទារអោយមានការត្រួតពិនិត្យធម្មនុញ្ញភាពពីសំណាក់ក្រុមប្រឹក្សាធម្មនុញ្ញ ។ រី ឯច្បាប់ប្រជាមតិ ជាច្បាប់ដែលបង្កើតឡើងក្នុងគោលបំណងចង់បានការចូលរួម ពីសំណាក់ ប្រជាពលរដ្ឋ ទាក់ទងនឹងបញ្ហាផ្សេងៗដូចជា កង្វល់របស់ប្រជាពលរដ្ឋ បញ្ហាអវិជ្ជមានរបស់ រដ្ឋាភិបាល និង សំណូមពរផ្សេងៗ
ដាក់ជូនរដ្ឋាភិបាលដោះស្រាយ ការសម្តែងមតិទៅលើ ច្បាប់ ឬ សន្ធិសញ្ញា និង កិច្ចព្រមព្រៀងអន្តរជាតិផ្សេងៗជាដើម ។ នៅក្នុងរដ្ឋធម្មនុញ្ញរបស់ ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ច្បាប់ប្រជាមតិទាក់ទងទៅនឹងសមាជជាតិ ។
ចំណាត់ថ្នាក់ចុងក្រោយ គឺច្បាប់រៀបរយសាធារណៈ ឬ ច្បាប់អាជ្ញាបញ្ជា និង ច្បាប់ បំពេញបន្ថែមឆន្ទះរបស់ភាគី ។ ច្បាប់រៀបរយសាធារណៈ ឬ
ច្បាប់អាជ្ញាបញ្ជា ជាច្បាប់ទាំងឡា យណាដែលគេពុំអាចធ្វើបដិប្បញ្ញត្តិបាន ។ ឧទាហរណ៍ដូចជាច្បាប់ស្តីពីប្រព័ន្ធតុលាការ ច្បាប់នីតិ វីធិព្រហ្មទណ្ឌ និង ក្រមព្រហ្មទណ្ឌ ។ កិច្ចសន្យាទាំងអស់ដែលផ្ទុយនឹងច្បាប់ព្រហ្មទណ្ឌទុកជា មោឃៈដាច់ខាត ។ ផ្ទុយទៅវិញ ច្បាប់បំពេញបន្ថែមឆន្ទះរបស់ភាគី
ជាច្បាប់ដែលត្រូវអនុវត្ត ក្នុងករណីដែលពុំមានការសម្តែងឆន្ទៈផ្ទុយនឹងច្បាប់ ។ ឧទាហរណ៍ ច្បាប់ស្តីពីអាពាហ៍ពិពាហ៍ និង គ្រួសារ ចុះថ្ងៃទី ២៦ ខែ កក្តដា ឆ្នាំ ១៩៨៩ បានចែងពីរបបអាពាហ៍ពិពាហ៍របស់សហព័ទ្ធ
ពោលគឺគ្រប់គ្រងទ្រព្យសម្បត្តិរបស់សហពទ្ធ័
អំពីការបែងចែកទ្រព្យរបស់សហព័ទ្ធជាដើម ។
ច្បាប់នេះមិនមានលក្ខណៈជាអាជ្ញាបញ្ជាឡើយ បានន័យថាសហព័ទ្ធ
មានសិទ្ធិសេរីភាពពេញ លេញក្នុងការកំណត់របបអាពាហ៍ពិពាហ៍របស់ខ្លួន ប្លែកពីអ្វីដែលច្បាប់បានកំណត់ទុក ។
គោលការណ៍នីត្យានុកូលភាព: គ- ៤. នីតិវិធីបញ្ញត្តិច្បាប់

គ- ៤. នីតិវិធីបញ្ញត្តិច្បាប់ 
នីតិវិធីបញ្ញត្តិច្បាប់ចាប់ផ្តើមឡើងដោយសេចក្តីព្រាងច្បាប់ដែលជាគំនិតផ្តួចផ្តើមរបស់ នាយករដ្ឋមន្ត្រី ឬ
ដោយសេចក្តីស្នើច្បាប់ដែលជាគំនិតផ្តួចផ្តើមរបស់អង្គការនីតិបញ្ញត្តិ ពោល គឺគំនិតផ្តួចផ្តើមរបស់តំណាងរាស្ត្រ សមាជិករដ្ឋសភាពចំនួនមួយភាគដប់ ។ នៅពេលដែល គំនិតផ្តួចផ្តើមធ្វើច្បាប់ជាសេចក្តីព្រាងច្បាប់
ក្រសួងដែលជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងចាប់ផ្តើមសរសេរ សេចក្តីព្រាងច្បាប់ ។ បន្ទាប់ពីបានជជែកវែកញែក នៅក្នុងគណៈកម្មាធិការនីតិកម្មរួមមក រដ្ឋ
មន្ត្រីក្រសួងពាក់ព័ន្ធនឹងបញ្ជូនសេចក្តីព្រាងច្បាប់ទៅគណៈរដ្ឋមន្ត្រីដែលមាននាយករដ្ឋមន្ត្រី ជាអធិបតី ។ បន្ទាប់មក សេចក្តីព្រាងច្បាប់ ឬ
សេចក្តីស្នើច្បាប់នោះជាថ្មីទៅកាន់គណៈកម្មាការ
នីតិកម្មរបស់សភាសំដៅកែលំអសេចក្តីព្រាងច្បាប់ ឬ សេចក្តីស្នើច្បាប់ឡើងវិញ ។ គណៈកម្មា ការនីតិកម្មអាចសុំយោបល់ពីគណៈកម្មការជំនាញផ្សេងៗទៀតបាន រួចហើយបញ្ជូនសេចក្តី ព្រាង ឬ
សេចក្តីស្នើច្បាប់ជាថ្មីម្តងទៀតទៅគណៈកម្មាធិការអចិន្ត្រៃយ៍របស់រដ្ឋសភាដើម្បីដាក់ ចូលក្នុងរបៀបវារៈ ។ ក្រោយមកទៀត នឹងមានការពិនិត្យ ជជែកពិភាក្សា និង អនុម័តច្បាប់នៅ ក្នុងរដ្ឋសភា ។
ចេញពីសភា សេចក្តីព្រាងច្បាប់ ឬ
សេចក្តីស្នើច្បាប់នឹងត្រូវបញ្ជូនទៅព្រឹទ្ធសភាដើម្បីពិនិត្យជា ថ្មី ។ ព្រឹទ្ធសភាត្រូវពិនិត្យហើយអោយយោបល់ក្នុងរយៈពេលមួយខែយ៉ាងយូរ លើសេចក្តីស្នើ ច្បាប់ ឬ សេចក្តីព្រាងច្បាប់ដែលរដ្ឋសភាបានអនុម័តយល់ព្រមលើកតំបូងរួចហើយ ។ បើជាការ ប្រញាប់រយៈពេលនេះ ត្រូវបន្ថយមកត្រឹមតែប្រាំថ្ងៃវិញ ។
ប្រសិនបើព្រឹទ្ធសភា អោយយោបល់ យល់ព្រម ឬ
ពុំបានអោយយោបល់សោះក្នុងរយៈពេលដែលមានកំណត់ទុក ច្បាប់ដែលរដ្ឋសភា
អនុម័តយល់ព្រមរួចហើយ នឹងត្រូវបញ្ជូនទៅថ្វាយព្រះមហាក្សត្រ
ដើម្បីឡាយព្រះហស្ថលេខា ប្រកាសអោយប្រើ ។ ប្រសិនបើ
ព្រឹទ្ធសភាស្នើសុំអោយកែសម្រួលសេចក្តីព្រាងច្បាប់ ឬ សេចក្តី ស្នើច្បាប់ រដ្ឋសភាត្រូវលើកយកមកពិចារណាភ្លាមជាលើកទីពីរ ។ រដ្ឋសភាត្រូវពិនិត្យ និង សម្រេច តែត្រង់បទបញ្ញត្តិ ឬ ចំណុចណាដែលព្រឹទ្ធសភាសុំអោយកែសម្រួលដោយបដិសេធ ទាំងមូល ឬ ក៏ទុកជាបានការខ្លះក៏បាន ។ ការបង្វិលទៅបង្វិលមករវាងព្រឹទ្ធសភា និង រដ្ឋសភា ត្រូវធ្វើក្នុងរយៈពេលមួយខែ ។ រយៈពេលនេះ
ត្រូវបន្ថយមកត្រឹមដប់ថ្ងៃ បើត្រូវពិនិត្យថវិកាជាតិ និង ហិរញ្ញវត្ថុ ហើយមកត្រឹមតែពីរថ្ងៃ បើជាការប្រញាប់ ។
បើរដ្ឋសភាបដិសេធទុកអោយហួសរយៈពេលកំណត់ ឬ ពន្យាពេលដែលកំណត់ទុកសម្រាប់ ពិនិត្យនោះ រយៈពេលជាគោលការណ៍សម្រាប់រដ្ឋសភា និង
ព្រឹទ្ធសភាត្រូវបន្ថែមអោយស្មើគ្នា ដែរ ។
ក្នុងករណីដែលព្រឹទ្ធសភាបដិសេធសេចក្តីព្រាងច្បាប់ ឬ
សេចក្តីស្នើច្បាប់នោះជាអសារ បង់ រដ្ឋសភាមិនអាចនឹងយកមកពិចារណាជាលើកទី ពីរ បានមុនរយៈពេលមួយខែឡើយ ។ រយៈ ពេលនេះ ត្រូវបន្ថយមកត្រឹមដប់ថ្ងៃ
បើពិនិត្យពីថវិកាជាតិ និង ហិរញ្ញវត្ថុ ហើយមកត្រឹមតែ បួន ថ្ងៃ
បើជាការប្រញាប់ ។ ក្នុងការពិនិត្យសេចក្តីព្រាងច្បាប់ ឬ
សេចក្តីស្នើច្បាប់ជាលើកទីពីរ រដ្ឋសភាត្រូវអនុម័តដោយវិធីបោះឆ្នោតចំហ និង យកតាមមតិភាគច្រើនដាច់ខាត ។ ជាចុង បញ្ចប់ សេចក្តីព្រាងច្បាប់ ឬ សេចក្តីស្នើច្បាប់ត្រូវផ្ញើថ្វាយព្រះមហាក្សត្រឡាយព្រះហស្ថលេខា
ប្រកាសអោយប្រើ ។
គោលការណ៍សៀគ្វីចរន្តឆ្លាស់: ១- សេចក្តីផ្ដើម

១- សេចក្តីផ្ដើម 
នៅក្នុងផ្នែកមុនដែលបង្ហាញអំពីការឆ្លងកាត់នូវភ្លុចម៉ាញ៉េទចរបស់អង្គធាតុចម្លង គឺការកើតមាននូវអាំងឌុចស្យុង។
គោលការណ៍សៀគ្វីចរន្តឆ្លាស់: ២- អាល់ទែណាទ័រ

២- អាល់ទែណាទ័រ 
អាល់ទែណាទ័រ គឺជាម៉ាស៊ីនចរន្តឆ្លាស់ដែលមានអានុភាពធំៗ អាល់ទែណាទ័រមានចំនួនជុំវិលផ្សេងៗគ្នា ប៉ុន្តែមានប្រេកង់ចាប់ពី 50 Hz => 60 Hz។

 ២-១- ខ្សែកោងសុីនុសសូអុីត 
តាមទម្រង់សាច់កោងស៊ីនុសសូអ៊ីតនោះគឺមានប្រភពពិតតាមខ្សែកោង នៃអនុគមន៍គណិតវិទ្យាច្បាស់លាស់។ លទ្ធផលនៃលក្ខណៈបន្ទាត់កោងហៅថារលកនៃស៊ីនុសសូអីត Sinusoidal។ គុណសម្បត្តិនៃខ្សែកោងសុីនុសសូអុីតគឺ÷

- វាមានរូបរាងងាយស្រួលធ្វើឱ្យកើតមានជាថ្មីព្រោះវាគឺជាធម្មជាតិនៃការកើតមានខ្សែកោង

- វានឹងកើតមានឡើងម្ដងទៀតយ៉ាងងាយស្រួលជាមួយនឹងប្រភពដទៃនៅទីកន្លែងផ្សេងទៀត

- វាគឺជាខ្សែកោងតែមួយនៃការបង្កើតចរន្តជាមួយនឹងខ្សែកោងដូចគ្នាជាតង់ស្យុង

- ទ្រង់ទ្រាយរបស់វាផ្ដល់ឱ្យនូវថាមពលអតិបរមាក្នុងមួយខ្នាតទំហំនៃម៉ាស៊ីន 

- បើហេតុនេះវាជាកំលាំងឆ្លាស់ ចរន្ត និងភ្លុចម៉ាញេទិចវាអាចប្រើប្រាស់ជាឧបករណ៍ ដោយសំអាងលើអាំងឌុចស្យុងទៅវិញទៅមកសម្រាប់ដំណើរការរបស់វា។

 ២-២- ទំរង់ខ្សែកោងដទៃទៀត 
នៅក្នុងថាមពលអគ្គិសនីឧស្សាហកម្មខ្សែកោងដទៃទៀតក្រៅពីស៊ីនុសសូអ៊ីត គឺជាហេតុផលចំពោះការធ្វើឲ្យខុសពីធម្មតា ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយក៏គេនៅតែប្រើប្រាស់វាដែរ។

គេអាចប្រៀបធៀបនៃទម្រង់ខ្សែកោងទាំងនេះតាមការបង្ហាញទៅតាមរូបខាងក្រោម÷

(រូបភាព)

ការបង្ហាញដ្យាក្រាមនៃទម្រង់ខ្សែរលក ដែលស្របទៅតាមខ្សែដាច់ៗ គឺជាការបង្ហាញនូវចំណុចកណ្ដាលក្នុងលក្ខខណ្ឌនីមួយៗ។

- តាមការបង្ហាញនៃរូប (a) គឺជាការបង្ហាញនូវរូបភាពតង់ស្យុងចរន្តជាប់ កំណត់សម្គាល់របស់វាគឺទទួលនូវតម្លៃថែរហូតមួយ ហើយមានទិសដៅចរន្តតែមួយ។

- តាមការបង្ហាញរូប (b) គឺជាខ្សែកោងស៊ីនុសសូអ៊ីត។ ចំពោះរកស៊ីនុស សុទ្ធតែមានការផ្លាស់ប្ដូរនូវតំលៃល្បឿននីមួយៗ។ លក្ខណៈសំគាល់នូវទ្រង់ទ្រាយនោះគឺត្រួតស៊ីគ្នា នឹងខ្សែតូចឆ្មារ ហើយវាមិនប្រាកដថាជាការបង្ហាញនូវរូបភាពពាក់កណ្ដាលរង្វង់នោះទេ។

- ខ្សែរលកបន្ទាប់មកទៀតគឺរលកទម្រង់ធ្មេញរណា រូប(c) និងរលកជាត្រីកោណ រូប(d) ។ ខ្សែកោងទាំងពីរនេះគឺស៊ីមេទ្រីគ្នា ប៉ុន្តែនៅពេលដែលវាធ្លាក់ចុះនូវល្បឿមួយវានឹងកើនឡើងវិញ ប៉ុន្តែវាជាការប្ដូរផ្សេងៗទៀតយ៉ាងរហ័សទៅតាមតម្លៃអវិជ្ជមានវិញ។ ទាំងពីរនេះគឺអាចប្រើប្រាស់ក្នុងសៀគ្វីរយៈពេល ពីព្រោះនៅពេលមានតង់ស្យុងកើនឡើងដល់អតិបរមានោះនឹងកើតមានជាខួប។

- ក្នុង រូប(e) គឺជារលកទម្រង់ដែលមានរាងជាការេឬចតុកោណ។ ទោះវាមានរាងជាការេ រាងចតុកោណក៏ដោយគឺវាអាស្រ័យលើរយៈពេលខួបនៃទម្រង់នោះ។ ការកើតមានពីការប្រែប្រួលតង់ស្យុងពីវិជ្ជមានទៅអវិជ្ជមាននៅល្បឿនមួយថេរ ឬតម្លៃថេរ ដោយតង់ស្យុងនៃខួបនោះជាតម្លៃអវិជ្ជមានសម្រាប់បង្កើនខួប។ ការផ្លាស់ប្ដូរពីវិជ្ជមានទៅអវិជ្ជមានគឺចោទត្រង់ខ្លាំង ហើយខួបមាននៃតង់ស្យុងអាចស្មើ ឬមិនស្មើទៅនឹងខួបអវិជ្ជមាន។ គ្រឿងelectronic ជួនកាលក៏ប្រើប្រាស់ទម្រង់នេះដែរដើម្បីប្រៀបធៀបប្រភេទសៀគ្វី ដូចជាការបង្ហាញនូវព្រឹត្តិការណ៍៍ខ្លះដែលកើតមានឡើង។

 ២-៣- អានុភាពលើកម្លាំងអគ្គិសនីចលករដោយបង្វិលនៃស៊ុម 

សថ
គោលការណ៍សៀគ្វីចរន្តឆ្លាស់: ២-១- ខ្សែកោងសុីនុសសូអុីត

២-១- ខ្សែកោងសុីនុសសូអុីត 
តាមទម្រង់សាច់កោងស៊ីនុសសូអ៊ីតនោះគឺមានប្រភពពិតតាមខ្សែកោង នៃអនុគមន៍គណិតវិទ្យាច្បាស់លាស់។ លទ្ធផលនៃលក្ខណៈបន្ទាត់កោងហៅថារលកនៃស៊ីនុសសូអីត Sinusoidal។ គុណសម្បត្តិនៃខ្សែកោងសុីនុសសូអុីតគឺ÷

- វាមានរូបរាងងាយស្រួលធ្វើឱ្យកើតមានជាថ្មីព្រោះវាគឺជាធម្មជាតិនៃការកើតមានខ្សែកោង

- វានឹងកើតមានឡើងម្ដងទៀតយ៉ាងងាយស្រួលជាមួយនឹងប្រភពដទៃនៅទីកន្លែងផ្សេងទៀត

- វាគឺជាខ្សែកោងតែមួយនៃការបង្កើតចរន្តជាមួយនឹងខ្សែកោងដូចគ្នាជាតង់ស្យុង

- ទ្រង់ទ្រាយរបស់វាផ្ដល់ឱ្យនូវថាមពលអតិបរមាក្នុងមួយខ្នាតទំហំនៃម៉ាស៊ីន 

- បើហេតុនេះវាជាកំលាំងឆ្លាស់ ចរន្ត និងភ្លុចម៉ាញេទិចវាអាចប្រើប្រាស់ជាឧបករណ៍ ដោយសំអាងលើអាំងឌុចស្យុងទៅវិញទៅមកសម្រាប់ដំណើរការរបស់វា។
គោលការណ៍សៀគ្វីចរន្តឆ្លាស់: ២-២- ទំរង់ខ្សែកោងដទៃទៀត

២-២- ទំរង់ខ្សែកោងដទៃទៀត 
នៅក្នុងថាមពលអគ្គិសនីឧស្សាហកម្មខ្សែកោងដទៃទៀតក្រៅពីស៊ីនុសសូអ៊ីត គឺជាហេតុផលចំពោះការធ្វើឲ្យខុសពីធម្មតា ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយក៏គេនៅតែប្រើប្រាស់វាដែរ។

គេអាចប្រៀបធៀបនៃទម្រង់ខ្សែកោងទាំងនេះតាមការបង្ហាញទៅតាមរូបខាងក្រោម÷

(រូបភាព)

ការបង្ហាញដ្យាក្រាមនៃទម្រង់ខ្សែរលក ដែលស្របទៅតាមខ្សែដាច់ៗ គឺជាការបង្ហាញនូវចំណុចកណ្ដាលក្នុងលក្ខខណ្ឌនីមួយៗ។

- តាមការបង្ហាញនៃរូប (a) គឺជាការបង្ហាញនូវរូបភាពតង់ស្យុងចរន្តជាប់ កំណត់សម្គាល់របស់វាគឺទទួលនូវតម្លៃថែរហូតមួយ ហើយមានទិសដៅចរន្តតែមួយ។

- តាមការបង្ហាញរូប (b) គឺជាខ្សែកោងស៊ីនុសសូអ៊ីត។ ចំពោះរកស៊ីនុស សុទ្ធតែមានការផ្លាស់ប្ដូរនូវតំលៃល្បឿននីមួយៗ។ លក្ខណៈសំគាល់នូវទ្រង់ទ្រាយនោះគឺត្រួតស៊ីគ្នា នឹងខ្សែតូចឆ្មារ ហើយវាមិនប្រាកដថាជាការបង្ហាញនូវរូបភាពពាក់កណ្ដាលរង្វង់នោះទេ។

- ខ្សែរលកបន្ទាប់មកទៀតគឺរលកទម្រង់ធ្មេញរណា រូប(c) និងរលកជាត្រីកោណ រូប(d) ។ ខ្សែកោងទាំងពីរនេះគឺស៊ីមេទ្រីគ្នា ប៉ុន្តែនៅពេលដែលវាធ្លាក់ចុះនូវល្បឿមួយវានឹងកើនឡើងវិញ ប៉ុន្តែវាជាការប្ដូរផ្សេងៗទៀតយ៉ាងរហ័សទៅតាមតម្លៃអវិជ្ជមានវិញ។ ទាំងពីរនេះគឺអាចប្រើប្រាស់ក្នុងសៀគ្វីរយៈពេល ពីព្រោះនៅពេលមានតង់ស្យុងកើនឡើងដល់អតិបរមានោះនឹងកើតមានជាខួប។

- ក្នុង រូប(e) គឺជារលកទម្រង់ដែលមានរាងជាការេឬចតុកោណ។ ទោះវាមានរាងជាការេ រាងចតុកោណក៏ដោយគឺវាអាស្រ័យលើរយៈពេលខួបនៃទម្រង់នោះ។ ការកើតមានពីការប្រែប្រួលតង់ស្យុងពីវិជ្ជមានទៅអវិជ្ជមាននៅល្បឿនមួយថេរ ឬតម្លៃថេរ ដោយតង់ស្យុងនៃខួបនោះជាតម្លៃអវិជ្ជមានសម្រាប់បង្កើនខួប។ ការផ្លាស់ប្ដូរពីវិជ្ជមានទៅអវិជ្ជមានគឺចោទត្រង់ខ្លាំង ហើយខួបមាននៃតង់ស្យុងអាចស្មើ ឬមិនស្មើទៅនឹងខួបអវិជ្ជមាន។ គ្រឿងelectronic ជួនកាលក៏ប្រើប្រាស់ទម្រង់នេះដែរដើម្បីប្រៀបធៀបប្រភេទសៀគ្វី ដូចជាការបង្ហាញនូវព្រឹត្តិការណ៍៍ខ្លះដែលកើតមានឡើង។
គោលដៅអភិវឌ្ឍន៍ប្រកបដោយចីរភាព

គោលដៅអភិវឌ្ឍន៍ប្រកបដោយចីរភាព (SDGs) គឺជាគោលដៅទាំងឡាយដែលទាក់ទងនឹង ការអភិវឌ្ឍន៍អន្តរជាតិនាពេលអនាគត។ គោលដៅទាំងនេះ ត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយអង្គការសហប្រជាជាតិ ហើយត្រូវបានផ្សព្វផ្សាយជាគោលដៅសាកលសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍន៍ប្រកបដោយចីរភាព។ គោលដៅទាំងនេះ បានជំនួស គោលដៅអភិវឌ្ឍន៍សហស្សវត្ស ដែលបានផុតកំណត់នៅចុងឆ្នាំ 2015។ SGDs ចាប់អនុវត្តពីឆ្នាំ 2015 ដល់ឆ្នាំ 2030។ មានគោលដៅសំខាន់ៗចំនួន 17 និងទិសដៅជាក់លាក់ចំនួន 169 សម្រាប់គោលដៅធំៗទាំងនោះ។ <ref></re4>
គោលដៅអភិវឌ្ឍន៍ប្រកបដោយចីរភាព: គោលដៅសំខាន់ៗ

គោលដៅសំខាន់ៗ

ក្នុងខែសីហា ឆ្នាំ 2015 ប្រទេសទាំង 193 បានឯកភាពយល់ព្រមចំពោះគោលដៅសំខាន់ទាំង 17 មានជាអាទិ៍៖ :
 គ្មាន ភាពក្រីក្រ ... បញ្ចប់ភាពក្រីក្រគ្រប់ទម្រង់នៅគ្រប់ទីកន្លែង។
 គ្មាន ភាពស្រេកឃ្លាន ... បញ្ចប់ភាពស្រេកឃ្លាន ហើយសម្រេចឲ្យបាននូវសន្តិសុខស្បៀងអាហារ និងអាហារូបត្ថម្ភដែលមានភាពប្រសើរឡើង ហើយលើកកម្ពស់វិស័យកសិកម្មប្រកបដោយចីរភាព។ 
 សុខភាព ល្អ ... ធានាឲ្យបាននូវជីវិតប្រកបដោយសុខភាពល្អ និងលើកកម្ពស់សុខុមាលភាពសម្រាប់មនុស្សគ្រប់រូប គ្រប់វ័យ។
 ការអប់រំ ប្រកបដោយគុណភាព ... ធានាឲ្យបាននូវការអប់រំប្រកបដោយគុណភាព សមធម៌ គ្រប់ជ្រុងជ្រោយ ហើយលើកកម្ពស់ឱកាសសិក្សារៀនសូត្រពេញមួយជីវិតសម្រាប់មនុស្សគ្រប់រូប។
 សមភាព យេនឌ័រ ... សម្រេចឲ្យបានសមភាពយេនឌ័រ ហើយផ្តល់អំណាចដល់ស្រ្តី និងក្មេងស្រីទាំងអស់។
 ទឹកស្អាត និង អនាម័យ ... ធានាឲ្យបាននូវភាពមាន និងការគ្រប់គ្រងទឹក និងអនាម័យប្រកបដោយចីរភាពសម្រាប់មនុស្សគ្រប់រូប។
 ថាមពល កើតឡើងវិញ និងក្នុងតម្លៃសមរម្យ ... ធានាឲ្យបាននូវការផ្តល់លទ្ធភាពទទួលបាននូវថាមពលទំនើប ប្រកបដោយចីរភាព អាចជឿទុកចិត្តបាន ហើយក្នុងតម្លៃសមរម្យសម្រាប់ទាំងអស់គ្នា។
 ការងារ និង សេដ្ឋកិច្ចល្អ … លើកកម្ពស់វឌ្ឍនភាពសេដ្ឋកិច្ចប្រកបដោយចីរភាព ការងារពេញលេញ និងសមរម្យសម្រាប់ទាំងអស់គ្នា។
 នវានុវត្តន៍ និង ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធល្អ ... កសាងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធរឹងមាំ លើកកម្ពស់ឧស្សាហូបនីយកម្មយ៉ាងពេញលេញ និងប្រកបដោយចីរភាព ហើយលើកតម្កើននវានុវត្តន៍។
 កាត់បន្ថយវិសមភាព ... កាត់បន្ថយវិសមភាពពីក្នុង និងក្នុងចំណោមប្រទេសនានា។
 ទីក្រុង និងសហគមន៍ប្រកបដោយចីរភាព ... ធ្វើឲ្យទីក្រុង និងការតាំងទីលំនៅរបស់មនុស្សមានលក្ខណៈរួមគ្នា មានសុវត្ថិភាព មាំទាំ និងមានចីរភាព។
 ការប្រើប្រាស់ធនធានប្រកបដោយការទទួលខុសត្រូវ...  ធានាឲ្យបាននូវការប្រើប្រាស់ និងគំរូផលិតកម្មប្រកបដោយចីរភាព។
 វិធានការចំពោះអាកាសធាតុ ... ចាត់វិធានការជាបន្ទាន់ប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងបម្រែបម្រួលអាកាសធាតុ និងផលប៉ះពាល់ទាំងឡាយរបស់វា។
 មហាសមុទ្រប្រកបដោយចីរភាព ... អភិរក្ស ហើយប្រើប្រាស់មហាសមុទ្រ សមុទ្រ និងធនធានសមុទ្រសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍន៍ប្រកបដោយចីរភាព។
 ការប្រើប្រាស់ដីប្រកបដោយចីរភាព ... ការពារ ស្តារឡើងវិញ និងលើកកម្ពស់ការប្រើប្រាស់ប្រកបដោយចីរភាពនូវប្រព័ន្ធអេកូសាស្រ្តនៅលើផែនដី គ្រប់គ្រងដោយចីរភាពនូវព្រៃឈើ ប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងការធ្វើឲ្យក្លាយទៅជាវាលខ្សាច់ ហើយបញ្ឈប់ការធ្វើឲ្យអន់គុណភាពដី និងកែច្នៃវាឡើងវិញ ហើយបញ្ឈប់ការធ្វើឲ្យបាត់បង់នូវជីវៈចម្រុះ។
 សន្តិភាព និង យុត្តិធម៌...  លើកកម្ពស់សង្គមជាតិនានាឲ្យមានសន្តិភាព និងរួមរស់ជាមួយគ្នាសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍន៍ប្រកបដោយចីរភាព ផ្តល់ភាពយុត្តិធម៌សម្រាប់ទាំងអស់គ្នា ហើយបង្កើតស្ថាប័ននានាដែលប្រសិទ្ធភាព មានការទទួលខុសត្រូវរួមគ្នា នៅគ្រប់លំដាប់ថ្នាក់។ 
 ដៃគូសម្រាប់ ការអភិវឌ្ឍន៍ប្រកបដោយចីរភាព ... ពង្រឹងមធ្យោបាយអនុវត្ត ហើយធ្វើឲ្យរស់ឡើងវិញនូវដៃគូជាសាកលដើម្បីការអភិវឌ្ឍន៍ប្រកបដោយចីរភាព។
គោលនយោបាយកសិកម្ម

គោលនយោបាយកសិកម្ម () បរិយាយអំពីសំនុំនៃច្បាប់ដែលពាក់ព័ន្ធនឹងវិស័យកសិកម្មក្នុងស្រុក និងការនាំចូលនៃផលិតផលកសិកម្មពីបរទេស។
រដ្ឋាភិបាលជាទូទៅអនុវត្តគោលនយោបាយកសិកម្មជាមួយនឹងគោលដៅក្នុងការសម្រេចបានលទ្ធផលជាក់លាក់ណាមួយនៅក្នុងទីផ្សារផលិតផលកសិកម្មក្នុងស្រុក។ ឧទាហរណ៍ លទ្ធផលទាំងនោះ អាចជា
a guaranteed supply level, ស្ថេរភាពតម្លៃ, គុណភាពផលិតផល, product selection, បម្រើបម្រាស់ដីធ្លី ឬ employment ។
គោលនយោបាយកសិកម្ម: តំណភ្ជាប់ខាងក្រៅ

តំណភ្ជាប់ខាងក្រៅ
www.reformthecap.eu: assessment of agricultural policies and summaries of relevant studies 
IFAP: International Federation of Agricultural Producers
OECD: Food, Agriculture and Fisheries (OECD Department of Trade and Agriculture)
OECD Statistics Portal
FAO: Monitoring African Food and Agricultural Policies
kickAAS (Kick all agricultural subsidies) 
The Globalist | Global Agriculture -- Getting Tough on ... - November 12, 2003 
Ag Observatory  from the Institute for Agriculture and Trade Policy
Ashish's Niti (Developing countries should take advantage of agricultural subsidies) 
India together
 Larry Elliott, The Guardian, June 15, 2005, "West accused of concealing farm subsidies: Oxfam says EU and US are exploiting loopholes and using creative accounting to avoid real trade concessions to developing countries"
 Institute for Agriculture and Trade Policy
 Sophia Murphy, Ben Lilliston and Mary Beth Lake, February 2005, "WTO Agreement on Agriculture: A Decade of Dumping" , Institute for Agriculture and Trade Policy
 Kym Anderson and Will Martin (2005), "Agriculture Market Access: The Key to Doha Success", World Bank, June 2005 -  over half the gains to developing countries from global agricultural reforms would come from liberalization by developing countries themselves.
Food Security and Ag-Biotech News  — provides balanced global news on policies related to genetically modified (GM) crops
David Bullock Lecture: Comparing Agricultural Policy in the EU and US - European Union Center at the University of Illinois, Urbana-Champaign.

Category:កសិកម្ម
គោលនយោបាយសាធារណៈ

គោលនយោបាយសាធារណៈ' () is the principled guide to action taken by the administrative អង្គនីតិប្រតិបិត្តនៃរដ្ឋ with regard to a class of issues in a manner consistent with law and institutional customs. In general, the foundation is the pertinent national and substantial constitutional law and implementing legislation such as the US Federal code. Further substrates include both judicial interpretations and regulations which are generally authorized by legislation.

Other scholars define it as a system of "courses of action, regulatory measures, laws, and funding priorities concerning a given topic promulgated by a governmental entity or its representatives."  Public policy is commonly embodied "in constitutions, legislative acts, and judicial decisions." Schuster II, W. Michael, "For the Greater Good: The Use of Public Policy Considerations in Confirming Chapter 11 Plans of Reorganization"

នៅក្នុងសហរដ្ឋអាមេរិក, this concept refers not only to the result of policies, but more broadly to the decision-making and analysis of governmental decisions. As an academic discipline, public policy is studied by professors and students at public policy schools of major universities throughout the country.  The U.S. professional association of public policy practitioners, researchers, scholars, and students is the Association for Public Policy Analysis and Management.
គោលនយោបាយសារពើពន្ធ

នៅក្នុងវិទ្យាសាស្ត្រសេដ្ឋកិច្ច គោលនយោបាយសារពើពន្ធគឺជាការប្រើការចំណាយ (expenditure) និងចំណូល (revenue) របស់រដ្ឋាភិបាលដើម្បីមានឥទ្ធិពលលើសេដ្ឋកិច្ច។
គោលនយោបាយសារពើពន្ធអាចប្រៀបធៀបបានជាមួយ គោលនយោបាយម៉ាក្រូសេដ្ឋកិច្ច (macroeconomic policy) និងគោលនយោបាយរូបិយវត្ថុ (monetary policy) ដែលព្យាយាមធ្វើឲ្យមានស្ថិរភាពសេដ្ឋកិច្ចដោយគ្រប់គ្រងអត្រាការប្រាក់ និងការផ្គត់ផ្គង់រូបិយវត្ថុ (money supply)។ ឧបករណ៍សំខាន់ពីររបស់គោលនយោបាយសារពើពន្ធគឺការចំណាយរបស់រដ្ឋាភិបាល និងការកម្រិតពន្ធដារ។ ការប្រែប្រួលនៃកម្រិតនិងសមាសភាពផ្សេងៗនៃពន្ធដារនិងការចំណាយរបស់រដ្ឋាភិបាលអាចមានឥទ្ធិពលផ្សេងៗលើសេដ្ឋកិច្ច៖
 តម្រូវការសរុប (aggregate demand) និងកម្រិតនៃសកម្មភាពសេដ្ឋកិច្ច
 ទម្រង់នៃការផ្ដល់ធនធាន
 ការបែងចែកចំណូល
គោលនយោបាយសារពើពន្ធសំដៅលើការប្រើថវិការរដ្ឋាភិបាលដើម្បីមានឥទ្ធិពលលើចំនុចទីមួយខាងលើ៖ សកម្មភាពសេដ្ឋកិច្ច។
គោលនយោបាយសារពើពន្ធ: គោលជំហរគោលនយោបាយសារពើពន្ធ

គោលជំហរគោលនយោបាយសារពើពន្ធ
គោលនយោបាយសារពើពន្ធអាចមានគោលជំហរបីគឺ អព្យាក្រឹត (neutral) ពង្រីក (expansionary) និងបង្រួម (contractionary)។ និយមន័យងាយបំផុតនៃគោលជំហរទាំងបីនេះគឺ៖
 គោលជំហរអព្យាក្រឹត(neutral) នៃគោលនយោបាយសារពើពន្ធសំដៅលើតុល្យភាពសេដ្ឋកិច្ច ដែលជាលទ្ធផលគេទទួលបានចំណូលពន្ធដ៏ច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់ ដែលអាចគ្របដណ្ដប់បានយ៉ាងពេញលេញលើចំណាយរដ្ឋាភិបាល។ ជាលទ្ធផល កញ្ចប់ថវិកាសរុបមានឥទ្ធិពលអព្យាក្រឹតលើកម្រិតនៃសកម្មភាពសេដ្ឋកិច្ច
 គោលជំហរពង្រីក(expansionary) នៃគោលនយោបាយសារពើពន្ធទាក់ទងនឹងការចំណាយរបស់រដ្ឋាភិបាលលើសចំណូលពន្ធ
 គោលជំហរបង្រួម(contractionary)នៃគោលនយោបាយសារពើពន្ធទាក់ទងនឹងការចំណាយរបស់រដ្ឋាភិបាលលើសចំណូលពន្ធ។
ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ និយមន័យនេះអាចខុស ពីព្រោះទោះជាគ្មានការកែប្រែច្បាប់ស្ដីពីការចំណាយ ឬពន្ធដារក៏ដោយ ក៏វដ្តនៃការប្រែប្រួលសេដ្ឋកិច្ចអាចនាំទៅដល់វដ្តនៃការប្រែប្រួលចំណូលពន្ធ និងការចំណាយមួយចំនួនរបស់រដ្ឋាភិបាល ដែលអាចកែប្រែស្ថានភាពឱនភាព។ ទាំងនេះមិនអាចចាត់ទុកថាជាការកែប្រែគោលនយោបាយនោះទេ។ ហេតុដូច្នេះហើយ និយមន័យខាងលើ “ការចំណាយរបស់រដ្ឋាភិបាល” និង “ចំណូលពន្ធ” ត្រូវបានជំនួសដោយ “ការចំណាយរបស់រដ្ឋាភិបាលដែលកែសម្រួលតាមវដ្ត” និង “ចំណូលពន្ធដែលកែសម្រួលតាមវដ្ត”។ ហេតុដូច្នេះហើយ ជាឧទាហរណ៍ដូចជា ថវិការរបស់រដ្ឋាភិបាលដែលមានតុល្យភាពក្នុងវដ្តសេដ្ឋកិច្ច គឺត្រូវបានចាត់ទុកថាតំណាងឲ្យគោលជំហរអព្យាក្រឹតនៃគោលនយោបាយសារពើពន្ធ។
គោលនយោបាយសារពើពន្ធ: វិធីប្រមូលទុន

វិធីប្រមូលទុន
រដ្ឋាភិបាលធ្វើការចំណាយផ្សេងៗជាច្រើនលើៈ យោធា ប៉ូលីស និងការផ្ដល់សេវាផ្សេងៗដូចជា វិស័យអប់រំ និងសុខាភិបាលជាដើម ។ល។ ទុននៃការចំណាយនេះអាចរកបានតាមវិធីផ្សេងៗ៖
 ពន្ធដារ
 ពន្ធលើការបោះពុម្ពក្រដាសប្រាក់ (seigniorage)
 កម្ចីពីប្រជាពលរដ្ឋ ឬពីបរទេស
 ការប្រើទុនបម្រុងសារពើពន្ធ
 ការលក់អចលនទ្រព្យ (ឧ. ដី)។

កម្ចី
គេអាចដោះស្រាយបញ្ហាឱនភាពសារពើពន្ធបានដោយការបោះពុម្ពមូលប័ត្រ (bond) ដូចជាប័ណ្ណរតនាគា (treasury bill) ជាដើម។ រដ្ឋាភិបាលត្រូវបង់ការប្រាក់ទៅអ្នកទិញមូលប័ត្រក្នុងកាលកំណត់ណាមួយ ឬក៏កាលមិនកំណត់។ប្រសិនបើការសងការប្រាក់ និងប្រាក់ដើមមានតម្លៃខ្ពស់ពេក ប្រទេសចុងកម្ចីអាចនឹងមិនសងបំណុល ជាធម្មតាទៅឥណទាយកបរទេស។

ការប្រើប្រាស់ផលទុនលើស
ផលទុនលើសសារពើពន្ធជារឿយៗត្រូវបានសន្សំទុកសម្រាប់ប្រើនាពេលអនាគត និងអាចត្រូវបានវិនិយោគក្នុងស្ថាប័នរូបិយវត្ថុក្នុងស្រុក (ក្នុងទម្រង់រូបិយវត្ថុដូចគ្នា) រហូតដល់ពេលត្រូវការ។ នៅពេលចំណូលពន្ធ ឬចំណូលផ្សេងៗថយចុះ ដូចជាក្នុងកំឡុងពេលសេដ្ឋកិច្ចធ្លាក់ចុះ ទុនបម្រុងអាចឲ្យរដ្ឋាភិបាលធ្វើការចំណាយដូចមុនដោយមិនចាំបាច់បង្កើតបំណុលបន្ថែមទៀតទេ។
គោលនយោបាយសារពើពន្ធ: កម្ចី

កម្ចី
គេអាចដោះស្រាយបញ្ហាឱនភាពសារពើពន្ធបានដោយការបោះពុម្ពមូលប័ត្រ (bond) ដូចជាប័ណ្ណរតនាគា (treasury bill) ជាដើម។ រដ្ឋាភិបាលត្រូវបង់ការប្រាក់ទៅអ្នកទិញមូលប័ត្រក្នុងកាលកំណត់ណាមួយ ឬក៏កាលមិនកំណត់។ប្រសិនបើការសងការប្រាក់ និងប្រាក់ដើមមានតម្លៃខ្ពស់ពេក ប្រទេសចុងកម្ចីអាចនឹងមិនសងបំណុល ជាធម្មតាទៅឥណទាយកបរទេស។
គោលនយោបាយសារពើពន្ធ: ការប្រើប្រាស់ផលទុនលើស

ការប្រើប្រាស់ផលទុនលើស
ផលទុនលើសសារពើពន្ធជារឿយៗត្រូវបានសន្សំទុកសម្រាប់ប្រើនាពេលអនាគត និងអាចត្រូវបានវិនិយោគក្នុងស្ថាប័នរូបិយវត្ថុក្នុងស្រុក (ក្នុងទម្រង់រូបិយវត្ថុដូចគ្នា) រហូតដល់ពេលត្រូវការ។ នៅពេលចំណូលពន្ធ ឬចំណូលផ្សេងៗថយចុះ ដូចជាក្នុងកំឡុងពេលសេដ្ឋកិច្ចធ្លាក់ចុះ ទុនបម្រុងអាចឲ្យរដ្ឋាភិបាលធ្វើការចំណាយដូចមុនដោយមិនចាំបាច់បង្កើតបំណុលបន្ថែមទៀតទេ។
គោលនយោបាយសារពើពន្ធ: ប្រសិទ្ធភាពលើសេដ្ឋកិច្ចនៃគោលនយោបាយសារពើពន្ធ

ប្រសិទ្ធភាពលើសេដ្ឋកិច្ចនៃគោលនយោបាយសារពើពន្ធ
រដ្ឋាភិបាលប្រើគោលនយោបាយសារពើពន្ធដើម្បីមានឥទ្ធិពលលើតម្រូវការសរុបក្នុងសេដ្ឋកិច្ច ក្នុងកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងដើម្បីសម្រេចបាននូវស្ថិរភាពថ្លៃ ភាពមានការងារធ្វើទាំងអស់ និងកំណើនសេដ្ឋកិច្ច។ សេដ្ឋកិច្ចកេនស៊ាន (Keynesian economics) ណែនាំថាកំណើនការចំណាយរបស់រដ្ឋាភិបាល និងតំហយអត្រាពន្ធដារគឺជាវិធីល្អបំផុតសម្រាប់ជំរុញតម្រូវការសរុប។ សេចក្ដីណែនាំនេះអាចអនុវត្តបានក្នុងពេលមានវិបត្តិ ឬសកម្មភាពសេដ្ឋកិច្ចតិចតួច ជាឧបករណ៍ដ៏សំខាន់មួយសម្រាប់បង្កើតរចនាសម្ព័ន្ធសម្រាប់កំណើនសេដ្ឋកិច្ចដ៏ខ្លាំងក្លា និងការផ្ដល់ភាពមានការងារធ្វើទាំងអស់។
រដ្ឋាភិបាលអាចប្រើកញ្ចប់ថវិកាលើសក្នុងការៈ កាត់បន្ថយល្បឿននៃកំណើនសេដ្ឋកិច្ចខ្លាំងក្លា និងធ្វើឲ្យមានស្ថិរភាពតម្លៃនៅពេលអតិផរណាខ្ពស់។ ទ្រឹស្ដីកេនស៊ានចែងថាការកាត់បន្ថយចំណាយក្នុងសេដ្ឋកិច្ចមួយនឹងនាំដល់ការថយចុះកម្រិតនៃតម្រូវការសរុប និងធ្វើឲ្យមានស្ថិរភាពថ្លៃ។
សេដ្ឋវិទូធ្វើការជជែកវែកញែកអំពីប្រសិទ្ធភាពនៃកម្លាំងជំរុញសារពើពន្ធ។ នៅពេលដែលរដ្ឋាភិបាលជួបនឹងឱនភាពថវិកា ទុនអាចប្រមូលបានតាមរយៈកម្ចីសាធារណៈ (ការបង្កើតមូលប័ត្ររដ្ឋាភិបាល) ឬកម្ចីពីបរទេស។ នៅពេលរដ្ឋាភិបាលទប់ទល់នឹងឱនភាពតាមរយៈការបង្កើតមូលប័ត្ររដ្ឋាភិបាល អត្រាការប្រាក់អាចត្រូវបង្កើនឡើងនៅតាមទីផ្សារ ពីព្រោះកម្ចីរដ្ឋាភិបាលបង្កើតតម្រូវការខ្ពស់ជាងសម្រាប់ឥណទានក្នុងទីផ្សារហិរញ្ញវត្ថុ។ នេះបណ្ដាលឲ្យតម្រូវការទំនិញនិងសេវាសរុបថយចុះ ដែលផ្ទុយទៅនឹងកម្លាំងជំរុញសារពើពន្ធ។
គោលនយោបាយសារពើពន្ធ: របាំងសារពើពន្ធ (fiscal straitjacket)

របាំងសារពើពន្ធ (fiscal straitjacket) 
គំនិតនៃរបាំងសារពើពន្ធ (fiscal straitjacket)គឺជាគោលការណ៍សេដ្ឋកិច្ចទូទៅមួយដែលណែនាំការដាក់កំហិតតឹងតែងលើការចំណាយនិងកម្ចីពីសាធារណៈរបស់រដ្ឋាភិបាល ដើម្បីកំណត់ឬកម្រិតឱនភាពថវិកាក្នុងរយៈពេលកំណត់មួយ។ ពាក្យនេះប្រហែលមានដើមកំណើតចេញពីនិយមន័យនៃពាក្យ straitjacket មានន័យថាអ្វីៗដែលកំណត់យ៉ាងតឹងតែង បង្រួម ឬបង្អាក់។ រដ្ឋផ្សេងៗនៅសហរដ្ឋអាមេរិកមានការដាក់របាំងសារពើពន្ធផ្សេងៗពីគ្នា។
គោលនយោបាយសេដ្ឋកិច្ច

គោលនយោបាយសេដ្ឋកិច្ច () សំដៅទៅលើរាល់ទង្វើ-សកម្មភាពរបស់រដ្ឋាភិបាលនៅក្នុងវិស័យសេដ្ឋកិច្ច។ វាគ្របដណ្តប់ប្រព័ន្ធសម្រាប់ការកំណត់អត្រាការប្រាក់និងថវិការបស់រដ្ឋាភិបាលក៏ដូចជាទីផ្សារការងារ, ភាពជាម្ចាស់ថ្នាក់ជាតិនិងតំបន់ផ្សេងទៀតជាច្រើននៃការអន្ដរាគមន៍របស់រដ្ឋាភិបាលចូលទៅក្នុងសេដ្ឋកិច្ច គោលនយោបាយបែបនេះគឺត្រូវបានមានឥទ្ធិពលជាញឹកញាប់ដោយ  ស្ថាប័នអន្តរជាតិ ដូចជា មូលនិធិរូបិយវត្ថុអន្តរជាតិឬធនាគារពិភពលោក ក៏ដូចជា នយោបាយ ជំនឿទាំងឡាយ និងផលវិបាក គោលមូលនិធិ នយោបាយ នៃ  គណបក្ស ។
គោលនយោបាយឧស្សាហកម្ម

គោលនយោបាយឧស្សាហកម្ម ( អក្សរកាត់ IP)  គឺជាគម្រោងកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងជាយុទ្ធសាស្រ្តជាផ្លូវការនៃប្រទេសមួយ ដើម្បីជំរុញការអភិវឌ្ឍនិងការរីកលូតលាស់នៃ  វិស័យកម្មន្តសាល (manufacturing) នៃសេដ្ឋកិច្ចរបស់ខ្លួន។ The government takes measures "aimed at improving the competitiveness and capabilities of domestic firms and promoting structural transformation." A country's infrastructure (transportation, telecommunications and energy industry) is a major part of the manufacturing sector that usually has a key role in IP.
គោលនយោបាយឧស្សាហកម្ម: តំណភ្ជាប់ខាងក្រៅ

តំណភ្ជាប់ខាងក្រៅ 
 New Industrial and Innovation Policy, The World Bank Institute 
 Industrial Policy Knowledge Page of the Donor Committee for Enterprise Development
 McKinsey Global Institute 
 Industrial Policy of Indian States 

គោលនយោបាយ