navinnseab/khmer-wikipedia-article huggingface dataset:
នរោត្ដម សីហនុ: ការទម្លាក់ និរទេស និង ការវិលត្រឡប់មកវិញ

ការទម្លាក់ និរទេស និង ការវិលត្រឡប់មកវិញ 
ថ្ងៃ១៨ មីនា ១៩៧០ គ្រាដែលព្រះសីហនុបានកំពុងតែយាងដំណើរនៅខាងក្រៅប្រទេស លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីលន់-ណុលបានកោះប្រជុំឱ្យសភាជាតិបោះឆ្នោតទម្លាក់ព្រះសីហនុពីតំណែងប្រមុខរដ្ឋនិង​បានប្រគល់អំណាចឱ្យលន់-ណុលជាបណ្ដោះអាសន្នសិន។ អ្នកអង្គម្ចាស់ស៊ីសុវត្ថិ-សិរិមតៈ ព្រះភាតាអយ្យិកាមួយរបស់ព្រះសីហនុដែលត្រូវបានមើលរំលងដោយរដ្ឋាភិបាលបារាំងក្នុងឆ្នាំ១៩៤១ បានទទួលបានតំណែងជាឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី។ សាធារណរដ្ឋខ្មែរថ្មីមួយនេះភ្លាមៗត្រូវបានរៀបចំជាថ្មីវិញដោយសហរដ្ឋ។thumb|left|250px|ជំនួបនៅប៉ីជិងនៅឆ្នាំ១៩៥៦: ពីឆ្វេង ម៉ៅ-សេទុង ផឹង-ជឹន សីហនុ លៀវ-ឝាវឈីក។thumb|left|250px|ព្រះសីហនុកំពុងធ្វើទស្សនកិច្ច រ៉ូម៉ានីនៅឆ្នាំ១៩៧២ រួមមានប្រធានាធិបតីរ៉ូម៉ានី នីកូឡាអេ-ឆាអ៊ូសេស្គូ (ឆ្វេង) និងម្ចាស់ក្សត្រីនរោត្តម-មុនីនាថ (កណ្ដាល)។ បន្ទាប់ពីទ្រង់ត្រូវបានទម្លាក់ ព្រះសីហនុបានភៀសព្រះកាយទៅប៉ីជិង ហើយបង្កើតរណសិរ្សរួបរួមជាតិកម្ពុជា (Front Uni National du Kampuchéa – FUNK) និងបានចាប់ផ្ដើមគាំទ្រពួកខ្មែរក្រហមក្នុងការតស៊ូដើម្បីផ្ដួលរំលំរដ្ឋាភិបាលលន់-ណុលនៅភ្នំពេញ។ ព្រះអង្គបានបញ្ចូលសមាជិកថ្មីGouvernement Royal d'Union Nationale du Kampuchéa (រាជរដ្ឋាភិបាលរួបរួមជាតិកម្ពុជា) ដែលរួមបញ្ចូលមានពួកមេដឹកនាំខ្មែរក្រហមផងដែរ។ បន្ទាប់ពីព្រះសីហនុបានសំដែងឱ្យឃើញនូវការគាំទ្ររបស់ទ្រង់ចំពោះពួកខ្មែរក្រហមតាមរយៈការទៅទស្សនកិច្ចពួកគេនៅសមរភូមិ ជួរទ័ពរបស់ពួកគេបានប៉ោងឡើងចំនួនយុទ្ធជនចាប់ពី ៦០០០ ទៅ ៥០០០០នាក់។ ទាហានកំណែនថ្មីជាច្រើនរបស់ខ្មែរក្រហមគឺជាពួកកសិករអនយោបាយដែលបានប្រយុទ្ធប្រឆាំងក្នុងការគាំទ្រដល់ព្រះមហាក្សត្រ មិនមែនដើម្បីលទ្ធិកុម្មុយនិស្តទេ ដែលក្នុងនោះពួកគេយល់ដឹងតិចតួចណាស់។ ព្រះបាទសីហនុក្រោយមកបាននឹងលើកឡើង (១៩៧៩) ថារាជាធិបតេយ្យនឹងកំពុងបានគេលុបចោល ទ្រង់មានតែប្រយុទ្ធប្រឆាំងតែប៉ុណ្ណោះដើម្បីឯករាជ្យរបស់ប្រទេសទ្រង់ "ទោះបីជាប្រទេស[ទ្រង់]បានក្លាយទៅជាកុម្មុយនិស្តក៏ដោយ។" អំឡុងរបបលន់ណុល ព្រះសីហនុបានគង់នៅក្រៅប្រទេសភាគច្រើនបំផុតនៅកូរ៉េខាងជើង ដែលមានព្រះរាជដំណាក់ដូចវិមានមាន៦០បន្ទប់ ដែលថែមទាំងធ្លាប់មានរោងកុនមួយ ត្រូវបានសាងសង់ឡើងដើម្បីទ្រង់ថែមទៀត។ ព្រះអង្គក្រោយមកទៀតបាននឹងត្រឡប់មករាជវាំងព្យុងយ៉ាងវិញក្រោយការលុកលុយរបស់វៀតណាមនៅឆ្នាំ១៩៧៩។
នរោត្ដម សីហនុ: ការបង្ខាំងរបស់ខ្មែរក្រហម

ការបង្ខាំងរបស់ខ្មែរក្រហម
នៅពេលសាធារណរដ្ឋខ្មែរបានធ្លាក់ទៅដៃពួកខ្មែរក្រហមនៅខែមេសា ១៩៧៥ សម្ដេចសីហនុបានក្លាយជាប្រមុខរដ្ឋជានិមិត្តរូបនៃរបបថ្មីដែលកាលណោះប៉ុល-ពតនៅកាន់អំណាចនៅឡើយ។ ព្រះសីហនុ បំណងរបស់ទ្រង់ត្រូវបានក្លាយជាសុភាពបុរសរបស់ប្រទេសដែលបានចូលនិវត្តន៍និងប្រហែលជាមនុស្សមាន​'ទំនាក់ទំនងសាធារណៈម្នាក់ សម្រាប់ប្រទេស[ព្រះអង្គ] និងមានពិធីជប់លៀងតែឯងខ្លះៗ និងធ្វើការថតខ្សែភាពយន្តមួយចំនួន' ត្រូវចំនាយពេលពីរបីឆ្នាំជាឈ្លើយនៃពួកខ្មែរក្រហម។ ឆ្នាំបន្ទាប់មក ថ្ងៃទី៤ មេសា ១៩៧៦ ខ្មែរក្រហមបានបង្ខំអោយព្រះសីហនុចេញពីតំណែងម្ដងទៀត និងចូលនិវត្តន៍នយោបាយ។ កំឡុងការចូលលុកលុយរបស់វៀតណាម ព្រះអង្គត្រូវបានបញ្ជូនទៅញូវយ៉កដើម្បីនិយាយប្រឆាំងវៀតណាមចំពោះមុខអង្គការសហប្រជាជាតិ។ បន្ទាប់ពីសុន្ទរកថារបស់ព្រះអង្គ ព្រះអង្គបានស្វែងរកការភៀសព្រះកាយនៅចិន និងកូរ៉េខាងជើង។

ការលុកលុយរបស់វៀតណាមនៅកម្ពុជានៅខែធ្នូ ១៩៧៨ បានបណ្ដេញពួកខ្មែរក្រហមចេញ។ គ្រានោះ ក៏ស្វាគមន៍នឹងការបណ្ដេញចេញនៃរដ្ឋាភិបាលខ្មែរក្រហមដែរ តែព្រះអង្គនៅតែប្រឆាំងយ៉ាងដាច់ខាតចំពោះរដ្ឋាភិបាលសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតកម្ពុជារបស់ហេង-សំរិនដែលបានបន្តុបដោយ​វៀតណាម។ ចាប់ពីពេលនោះមក ព្រះសីហនុបានទាមទារកៅអីរបស់កម្ពុជានៅស.ប. ដែលបាននៅទំនេរ ដោយហេតុ មិនថាតែរបបប៉ុល-ពត រឺ ហេង-សំរិនក៏មិនអាចតំណាងឱ្យប្រជាជនខ្មែរបានឡើយ។ ថ្វីត្បិតអះអាងដោយប្រយ័ត្នប្រយែងចំពោះពួកខ្មែរក្រហម និងទាមទារថាឱ្យពួកអ្នកតំណាងខ្មែរក្រហមដែលនៅតែកាន់កាប់កៅអីស.ប.របស់កម្ពុជាឱ្យបោះបង់សិទ្ធិកាន់កាប់ចោលក៏ដោយ  ក៏ព្រះសីហនុម្ដងទៀតក៏បានចូលរួមកងកម្លាំងជាមួយពួកគេដើម្បីផ្ដល់ឱ្យរណសិរ្សបង្រួបបង្រួមប្រឆាំងនឹងការកាន់កាប់របស់វៀតណាម ខ្លះមានជំនឿថាដោយសារតែការបង្ខិតបង្ខំរបស់ស.រ.ដើម្បីអោយធ្វើការជាមួយពួកខ្មែរក្រោម។  នៅឆ្នាំ១៩៨២ ព្រះអង្គបានជំទាស់ទាំងស្រុងនឹងរដ្ឋាភិបាលដែលគាំទ្រដោយវៀតណាម ហើយក៏ក្លាយជាប្រធាននៃរដ្ឋាភិបាលចម្រុះកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ (រ.ច.ក.ប. រឺ GCKD) ដែលក្នុងនោះប្រកបដោយកងទ័ពជាតិសីហនុនិយម (ក.ជ.ស. រឺ ANS) រណសិរ្សរំដោះជាតិប្រជាជនខ្មែរ (រ.រ.ជ.ប.ខ. រឺ KPNLF)របស់សឺន-សាន និងពួកខ្មែរក្រហម។ ពួកវៀតណាមបានដកទ័ពនៅឆ្នាំ១៩៨៩ ដែលបន្សល់ទុកនៅខាងក្រោយនូវរដ្ឋាភិបាលនិយមវៀតណាម ក្រោមអតីតកម្មាភិបាលខ្មែរក្រហម ហ៊ុន-សែនដើម្បីកាន់កាប់សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតកម្ពុជា (ស.ប.ក.)។
នរោត្ដម សីហនុ: ជំនួយរបស់សហរដ្ឋ

ជំនួយរបស់សហរដ្ឋ
នៅចុងទសវត្សឆ្នាំ១៩៨០ កងកម្លាំងប្រឆាំងរបស់ព្រះសីហនុបានស្រូបទាញជំនួយកងទ័ពមានកម្រិតនិងហិរញ្ញវត្ថុពីសហរដ្ឋ ដែលស្វះស្វែងដើម្បីជួយចលនារបស់ទ្រង់ជាផ្នែកនៃលទ្ធិរីហ៊្គែនដើម្បីតបតនឹងការពាក់ព័ន្ធរបស់សូវៀតនិងវៀតណាមនៅកម្ពុជា។ មួយនៅក្នុងចំណោមនៃពួកស្ថាបត្យករសំខាន់ៗនៃលទ្ធិរីហ៊្គែន  លោកម៉ាយគល-ចនស៍នៃមូលនិធិកេរដំណែល បានធ្វើទស្សនកិច្ចកងកម្លាំងរបស់ព្រះសីហនុនៅកម្ពុជាក្នុងឆ្នាំ១៩៨៧ និង បានត្រឡប់ទៅកាន់វ៉ាស៊ីនតោន ជម្រុញអោយមានការពង្រីកជំនួយរបស់ស.រ.សម្រាប់កងកម្លាំងតស៊ូរ.រ.ជ.ប.ក. និងព្រះសីហនុជាជម្រើសទីបីចំពោះទាំងរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាដែលបន្តុបនិងគាំទ្រដោយវៀតណាម និងខ្មែរក្រហម ដែលកំពុងតស៊ូនឹងរដ្ឋាភិបាលនេះផងដែរ។
នរោត្ដម សីហនុ: ការ​គ្រង​រាជ្យ​សម្បត្តិ​លើក​ទី​២

ការ​គ្រង​រាជ្យ​សម្បត្តិ​លើក​ទី​២ 
កិច្ចចរចាសន្តិភាពរវាងរ.ច.ក.ប. និង ស.ប.ក. បានចាប់ផ្ដើមរយៈពេលដ៏ខ្លី ចាប់តាំងពីពេលនោះមក និងបានបន្តរហូតមកដល់ឆ្នាំ១៩៩១ នៅពេលគ្រប់ភាគីទាំងអស់បានយល់ស្របការផ្សះផ្សាយោគយល់គ្នាដែលពួកគេបានចុះហត្ថលេខានៅប៉ារីស។ សម្ដេចសីហនុបានត្រឡប់មកកម្ពុជាម្ដងទៀតនៅ ថ្ងៃទី១៤ ខែវិច្ឆិកា ១៩៩១ បន្ទាប់ពីដប់បីឆ្នាំក្នុងការនិរទេសរបស់ទ្រង់ ដោយបានហែហមដោយក្រុមនៃអង្គរក្សកូរ៉េខាងជើងមួយក្រុម។http://www.economist.com/news/obituary/21564807-norodom-sihanouk-ruler-cambodia-died-october-15th-aged-89 Norodom Sihanouk

ព្រះអង្គទ្រង់បានឡើងគ្រងរាជ្យជាលើកទី២ នៅ ថ្ងៃ​ទី២៤ កញ្ញា ១៩៩៣ ហើយទ្រង់បានដាក់រាជ្យវិញនៅ ថ្ងៃទី​០៧​ ខែតុលា​ ឆ្នាំ២០០៤។ ក្រោយពីការដាក់រាជ្យ ព្រះអង្គត្រូវបានគេថ្វាយព្រះនាមថា ព្រះមហាវីរក្សត្រ ។

កំឡុងការស្ដាឡើងវិញ យ៉ាងណាក៏ដោយ ព្រះអង្គបានរងទុក្ខដោយព្រះរាជសុខភាពមិនល្អនិងបានធ្វើដំណើរទៅកាន់ប៉ីជិងម្ដងហើយម្ដងទៀតដើម្បីការព្យាបាលខាងវេជ្ជសាស្ត្រ។
នរោត្ដម សីហនុ: ជីវិតផ្ទាល់របស់ព្រះអង្គ

ជីវិតផ្ទាល់របស់ព្រះអង្គ
ព្រះសីហនុបានចាប់អារម្មណ៍ខាងតន្ត្រី ព្រះអង្គបានតែងនិងសំដែងចម្រៀងជាញឹកញាប់ជាភាសាខ្មែរ បារាំង និង អង់គ្លេស។ ទ្រង់បានលេងក្លារីណែត សាក់សូផ្វូន ព្យែណូ និងអង្កាញ់។ ចាប់ពីវ័យដំបូង ព្រះអង្គមានការងប់ដោយសារកុនក៏ដូចគ្នានឹងសិល្បៈ ល្ខោន និងរបាំដែរ។ ព្រះអង្គបានក្លាយជាអ្នកធ្វើភាពយន្តដ៏អស្ចារ្យ ដែលសរសេរ ដឹកនាំ (និងសំដែងក្នុងនោះ) កុនជាច្រើនដែលមានការប្រឌិតភាគច្រើន តែងតែរួមជាមួយនិងសាច់រឿងដែលមានមូលដ្ឋានអំពីជីវភាពជាឯកសារនិងព្រឹត្តិការណ៍ប្រវត្តិសាស្ត្រ​នានានៅកម្ពុជាជា។

ភាពយន្តឆ្នាំ១៩៦៦របស់ទ្រង់ La Forêt Enchantée ជាភាសាខ្មែរ ព្រៃប្រសិទ្ធិ ត្រូវបានបញ្ចូលទៅក្នុងមហោស្រពខ្សែភាពយន្តអន្តរជាតិមូស្គូលើកទី៥នៅឆ្នាំ១៩៦៧។
នរោត្ដម សីហនុ: ឯកសារភាពយន្ត

ឯកសារភាពយន្ត

 Cortège Royal (១៩៦៩)
 Cambodge ១៩៦៥ (១៩៦៥) 
 នរោត្តមសីហនុ Roi Cinéaste (១៩៩៧) ដោយលោក ភ្វ្រីដដេហ៊្រិក-មីទាំរហ្រង់
នរោត្ដម សីហនុ: អំណានបន្ថែម

អំណានបន្ថែម
 Cixous, Hélène. The Terrible but Unfinished Story of Norodom Sihanouk, King of Cambodia. European women writers series. Lincoln: University of Nebraska Press, 1994. ISBN 0-8032-1455-3
 
 Kuckreja, Madhavi. Prince Norodom Sihanouk. World leaders past & present. New York: Chelsea House, 1990. ISBN 1-55546-851-9
 Osborne, Milton E. Sihanouk Prince of Light, Prince of Darkness. Honolulu: University of Hawaii Press, 1994. ISBN 978-0-8248-1639-1
 Widyono, Benny. Dancing in Shadows Sihanouk, the Khmer Rouge, and the United Nations in Cambodia. Lanham, Md: Rowman & Littlefield Pub, 2007. ISBN 978-0-7425-5552-5
 ដឺញីសឹ-អាផ្វុងស៊: មកដល់ទីបញ្ចប់នៃនរក: ការតស៊ូរបស់ស្រីម្នាក់ដើម្បីរស់ក្នុងរបបខ្មែរក្រហមកម្ពុជា។ (ដែលមានការណែនាំដោយចន-ស្វេន និង ឌេវ៉ិដ-ឈែនដ្លឺរ។ ល.ស.ប.អ. ៩៧៨-០-៩៥៥៥៧២៩-៥-១
 Jeldres, Julio A. "The Royal House of Cambodia", Monument Books, Phnom Penh, 2003
 Jeldres, Julio A. "Le Palais du Roi du Cambodge" Mekong Publishers, Paris and Phnom Penh, 2001
 Jeldres, Julio A. translations of King Norodom Sihanouk Memoirs "Shadow Over Angkor-Vol 1" Monument Books, Phnom Penh, 2003
នរោត្ដម សីហនុ: តំណខាងក្រៅ

តំណខាងក្រៅ

 Official site
 Genealogy of the Cambodian Royal Family
 News release regarding support of gay marriage
 News release regarding his website
  Cambodian politicians biography 
 Official Contact with the IPSP
 New York Times 
 

|-

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រាជវង្សានុវង្សនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា
Category:អ្នកដឹកនាំខ្សែភាពយន្តកម្ពុជា
Category:ក្សត្រកម្ពុជា
Category:ក្សត្រដែលដាក់រាជ្យ
Category:នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា
Category:ប្រមុខរដ្ឋកម្ពុជា
Category:អ្នកនយោបាយហ៊្វុនស៊ិនប៉ិច
Category:អ្នកដឹកនាំភាពយន្តខ្លី
Category:កណ្ឋាភណ្ឌឥស្សរិយយសលំដាប់ស្បៃរឿងទេស
ចំនាត់ថ្នាក់ក្រុម:ព្រះមហាក្សត្រខ្មែរ
ចំនាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ្នកល្បីឈ្មោះរបស់ខ្មែរ
Category:អ្នកនិពន្ធល្បី
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រាជវង្សនរោត្តម
នរោត្តម

ព្រះបាទនរោត្តម ឬ អង្គវតី (ទ្រង់ប្រសូតថ្ងៃទី១៥ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ១៨៣៤–ថ្ងៃទី២៤ ខែមេសា ឆ្នាំ១៩០៤) បានសោយរាជ្យ​ជាព្រះមហាក្សត្រនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ពីឆ្នាំ១៨៦០ ដល់​ឆ្នាំ១៩០៤។ ទ្រង់​ជា​ព្រះ​រាជ​បុត្រាច្បង​នៃ​ព្រះបាទ ហរិរក្សរាមាឥស្សរាធិបតី អង្គឌួង ហើយ​ជា​ព្រះរៀម​នៃ ព្រះបាទស៊ីសុវត្ថិ និង ព្រះអង្គ​ម្ចាស់ស៊ីវត្ថា ផងដែរ ។ ព្រះបរមនាម ព្រះអង្គ នរោត្តម ជា​ពាក្យ​មកពីបន្សំភាសាបាលី សំស្រ្តឹតគឺ នរ+ឧត្តម ផ្សំ​ចេញពីពាក្យ នរៈ ប្រែថា មនុស្ស/បុរស និង​ពាក្យ ឧត្តម ប្រែថា​កំពូល​ ខ្ពង់ខ្ពស់ មានន័យ​ កំពូល​បុរស ឬកំពូលមនុស្សប្រសើរជាងមនុស្សទាំងឡាយ ។ ព្រះ​បាទ​នរោត្តម​ ត្រូ​វ​បាន​គេ​ចាត់​ទុកថា​ជា​ព្រះរាជា​​ខ្មែរ​ទី១​នៃ​​កម្ពុជាសម័យទំនើប ក្រោមអាណានិគមនិយមបារាំង។ ស្នាព្រះហស្តព្រះអង្គ ដែលគេស្គាល់ច្បាស់គឺការការពារ​ប្រទេស​កម្ពុជា​កុំឲ្យ​បាត់​បង់​ទៅក្នុងការឈ្លោះហែកប្រទេសខ្មែរជាពីរ ពីសំណាក់ប្រទេសសៀម និងយួន។ នៅ​ឆ្នាំ​១៨៦៣​ ដើម្បី​រារាំង​នគរ​ជិតខាងដ៏កំណាច មានមហិច្ចតា​ទាំងពីរ​ គឺ​យួន​ និង​សៀម កុំ​ឲ្យ​លេប​យក​ទឹក​ដី​កម្ពុជា​បាន​ ទ្រង់​បាន​អញ្ជើញ​បារាំង​ឲ្យ​មក​ធ្វើ​ជា​អាណាព្យាបាល​ប្រទេស​កម្ពុជា។ ព្រះអង្គត្រូវបានជ្រើសរើសឱ្យឡើងស្នងរាជ្យបន្តតាមរាជប្បវេណីពីព្រះបិតា នៅឆ្នាំ១៨៦០ ប៉ុន្តែរហូតដល់ឆ្នាំ១៨៦៤ ទើបបានរាជាភិសេកផ្លូវការ ពីព្រោះដោយសារតែប្រទេសសៀមបានលាក់ទុកគ្រឿងរាជកកុដភណ្ឌ (ព្រះមកុដរាជ និងរតនៈវត្ថុផ្សេង៤ទៀត)។ នៅឆ្នាំ១៨៦៣ ព្រះអង្គបានចុះហត្ថលេខាលើសន្ធិសញ្ញាមួយជាមួយប្រទេសបារាំង ដែលព្រះអង្គបានឱ្យបារាំងគ្រប់គ្រងលើទំនាក់ទំនងបរទេសរបស់កម្ពុជា ជាថ្នូរនឹងការការពារផ្ទាល់ព្រះអង្គប្រឆាំងនឹងសត្រូវរបស់ជាតិ ។ សន្ធិសញ្ញានេះបានសង្គ្រោះឯករាជ្យភាពរបស់កម្ពុជាចេញពីការត្រួតត្រារបស់សៀមនិងយួន ប៉ុន្តែការគ្រប់គ្រងរបស់បារាំងលើកិច្ចការផ្ទៃក្នុងរបស់កម្ពុជាបានរីកសុះសាយជាបន្តបន្ទាប់រហូតដល់ចុងបញ្ចប់នៃរជ្ជកាលរបស់ព្រះអង្គ (ឯករាជ្យពេញលេញមិនត្រូវបានស្ដារឡើងវិញរហូតដល់ឆ្នាំ១៩៥៣) ។  ក្នុងរាជ្យរបស់ព្រះអង្គសោយរាជ្យមានរយៈពេល ៤៣ ឆ្នាំ និង ១៨៨ ថ្ងៃ គឺ​វែង​បំផុត​ក្នុង​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​កម្ពុជាសម័យទំនើប។

នៅ​ពេល​ដែល​ទ្រង់​ប្រសូត ប្រទេស​កម្ពុជា​ស្ថិត​នៅ​ក្រោម​ការ​ត្រួតត្រា​របស់​ យួន​និងសៀម នៅ​ឡើយ​ទេ។ ប្រទេសទាំង​ពីរ​នោះ​បាន​ចែក​គ្នា​កាន់​កាប់​ប្រទេស​កម្ពុជា​ដោយ​យក​ទន្លេ​មេគង្គ​ធ្វើ​ជា​ខ្សែ​បន្ទាត់ ប៉ុន្តែ​ព្រះរាជវង្ស​ខ្មែរ​ភាគច្រើនលើសលប់ជ្រកកោន ក្នុង​តំបន់​សៀម​ត្រួតត្រា បើ​ទោះ​ជា​យួន​មាន​អំណាច​ខ្លាំង​ជាង​សៀម​យ៉ាង​ណាក្តី។ យួន​និងសៀម​តែង​កេងយកផលចំណេញពីខ្មែរ ហើយ​ច្បាំង​គ្នា​លើ​ដី​ខ្មែរ ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​កម្ពុជារងវិនាសកម្ម​​យ៉ាង​ធ្ងន់ធ្ងរ​ព្រោះ​ក្លាយ​ជា​សមរ​ភូមិរបស់​ប្រទេស​ជិត​ខាង។ រាជ​ធានី​ជសម័យ​នោះ​គឺ​ស្ថិតនៅឧត្តុង្គ ប៉ុន្តែ​រដ្ឋបាល​ខ្មែរ​បែ​ជា​នៅ​ឯប្រទេស​សៀម​ឯបាងកក។ ព្រះ​អង្គ​ម្ចាស់អង្គវតី(​នរោត្តម​)ត្រូ​វបាន​ព្រះ​បិតា​ព្រះ​អង្គ​ បញ្ជូន​ទៅ​រៀន​សូត្រ​នៅវត្តបវរនិវេសមហាវិហារ នៅក្រុង​បាង​កក ដែល​ព្រះ​អង្គ​សិក្សា​អក្សរសាស្រ្ត  ព្រះធម៌ និងភាសាបាលី បុរាណ។
នរោត្តម: ការគ្រងរាជ្យ

ការគ្រងរាជ្យ

នៅឆ្នាំ១៨៥៩ ក្រោយវេលា​ដែល​ព្រះបាទ​អង្គ​ឌួង​សោយ​ទីវង្គត ព្រះ​បាទ​នរោត្តម​គឺ​ជា​ព្រះ​បុត្រា​ស្នង​រាជ្យ ប៉ុន្តែ​មិនទាន់​បាន​ឡើង​សោយ​រាជ្យ​ដោយ​សារ​តែ​ស្តេច​សៀម​​មិន​ប្រគល់​មកវិញ​នូវ​គ្រឿង​សម្រាប់​រាជ្យ ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​ព្រះ​អង្គ​ក្លាយ​ជា​ស្តេច​ត្រាញ់​របស់​ស្តេច​សៀម​ ទោះ​ចង់​ឬ​មិនចង់​ក្តី។
រូបភាពតូច|ពិធីឡើងគ្រងរាជ្យរបស់ព្រះបាទនរោត្តម ថ្ងៃទី៣ ខែមិថុនា ឆ្នាំ១៨៦៤
នៅពេល​នោះ​ផង​ដែរ ការ​បះបោរ​របស់​ពួក​ចាម ដ៏​ធំ​មួយ​បាន​ផ្ទុះ​ឡើង​ប្រឆាំង​នឹង​ខ្មែរ​ ដែល​ការ​រាជ្យ​ព្រះ​បាទ​អង្គ​ឌួង ទ្រង់​បាន​បង្រ្កាប​ឲ្យ​ស្ងប់​ស្ងាត់​ម្តង​ហើយ។ នៅ​ឆ្នាំ​១៨៦២​ ព្រះបាទ​​នរោត្តម​ចាញ់​សង្គ្រាម​ ហើយ​បាន​បោះ​បង់​រាជធានី​ឧត្តុង្គ​ ភៀស​ព្រះ​កាយ​ទៅ​ខេត្តបាត់ដំបង ហើយ​ក្រោយ​មកទៀត​ក៏​បាន​និរទៀស​ព្រះកាយ​ទៅ​ដល់​បាងកក។ ដោយ​មើល​ឃើញ​ថា​ សៀម​និង​យួន​បាន​ជម្រុញ​ឲ្យ​កម្ពុជា​ធ្លាក់​ក្នុង​អស្ថិរភាព​ផ្ទៃ​ក្នុង​ បារាំង​បាន​បង្ខំ​ឲ្យ​ព្រះ​បាទ​នរោត្តម​យាង​ត្រឡប់​មក​ឧត្តុង្គ​វិញ​នៅ​ឆ្នាំ១៨៦៣ ហើយឡាយព្រះហស្ថលេខា​មួយ​ស្តី​ពី​​​​ការ​ដាក់​ប្រទេស​កម្ពុជានៅ​ក្រោម​​ការ​ការពារ​បារាំង។ ប្រទេស​កម្ពុជា​​ក៏​បានធ្លាក់​ទៅ​ក្រោម​ការ​គ្រប់​គ្រង​របស់​បារាំង​ម្តង​ ដោយ​ក្លាយ​ជា​រដ្ឋ​​ឯករាជ្យ​របស់​​អាណាព្យាបាល​បារាំង បើ​ទោះជា​មាន​អធិបតេយ្យ​​ភាព​​ផ្ទាល់​ខ្លួនយ៉ាង​ណាក្តី។

ដោយ​កម្ពុជា​ស្ថិត​នៅ​ក្រោម​អាណាព្យាបាល​បារាំង​ ស្តេចសៀម​បាន​យល់​ព្រម​ប្រគល់​គ្រឿង​សម្រាប់​រាជ្យ​ ថ្វាយ​ដល់​ព្រះ​បាទនរោត្តម​ដើម្បី​ឡើង​អភិសេក។ នៅ​ឆ្នាំ​១៨៦៤ ព្រះ​បាទ​នរោត្តម​ត្រូវ​បាន​អភិសេក​ជា​ស្តេច​នៃ​ប្រទេស​កម្ពុជា​ ក្រោម​ការ​ជ្រោម​ជ្រែង​របស់​មន្ត្រី​បារាំង និង​សៀម។ នៅពេលក្រោយពេលដែលព្រះអង្គឡើងសោយរាជ្យទ្រង់ទទួលព្រះនាមសម្រាប់រាជ្យថា "អង្គសម្តេចព្រះនរោត្តម  បរមរាមទេវាវតារ គុណសារសុន្ទរឫទ្ធិ មហិស្វរាធិបតី ស្រីសុរិយោសុរ័ត្ន នឫព័ទ្ធពង្សតម្រង់រាជ បរមនាថមហាកម្ពោជាធិបតិន្ទ្រ សព្ពសិល្បសិទ្ធិស្ថិតស្ថាពរ ព្រហ្មាមរអំណោយជ័យ  ជាមហៃស្វរិយាធិបតីនៃបថពីតល សកលកម្ពោជាណាចក្រ អគ្គមហាបុរុសរ័ត្នវឌ្ឍនាតិរេក ឯកឧត្តមបរមបពិត្រ ព្រះចៅក្រុងកម្ពោជាធិបតី"។ ស្តេច​ក្មេង​អង្គ​នេះ​ឡើង​សោយ​រាជ្យ​នៅពេល​ដែល​ប្រទេស​កំពុង​មាន​ចលាចល​ផ្ទៃ​ក្នុង​ ដោយ​សារ​យួន​និង​សៀម​បាន​ចាត់​ទុក​ប្រទេស​កម្ពុជា​ជា​សមរភូមិ​របស់​ពួក​គេ​រាប់​ជំនាន់​មក​ហើយ​ ប៉ុន្តែ​បារាំង​បាន​រារាំង​និង​បាន​យក​ទឹក​ដី​ខ្លះ​ពីប្រទេស​ពីរ​នោះ​មកវិញ​ផង។ ប្រទេស​កម្ពុជា​បាន​ចុះទន់ខ្សោយ​ដោយ​សារ​សង្រ្គាម​ផ្ទែ​ក្នុងជា​ច្រើន ហើយ​បាន​ក្លាយជា​តំបន់​ប្រទាញ​ប្រទង់​របស់​បារាំង​និង​សៀម។ មិន​ត្រឹម​តែ​ក្រុម​ឧទ្ទាម​ទេ​ដែល​ចង់​កំចាត់​សៀម​និង​យួន​ចេញ​ពី​ប្រទេស​កម្ពុជា​ សូម្បី​តែ​ពួក​ចោរ​ព្រៃ​ក៏​បាន​ចូលរួម​ដែរ។

នៅ​ឆ្នាំ​១៨៨៤ បារាំង​បាន​គ្រប់​គ្រង​ប្រទេស​ឡាវ​ និង​ច្បាំង​ឈ្នះ​យក​ប្រទេស​យួន។ ​សង្រ្គាម​បារាំង​សៀម​ (១៨៩៣) បាន​បញ្ចប់​ដោយ​សន្ធិសញ្ញា​មួយ​ដែល​កាត់​ប្រទេស​ឡាវ​ឲ្យ​ស្ថិត​នៅ​ក្រោម​ការ​គ្រប់​គ្រង​របស់​បារាំង​វិញ​ ក្រោយ​ពី​បារាំង​បាន​បិទ​ផ្លូវ​ទឹក​នៅ​បាងកក។
នរោត្តម: ក្រោមអាណាព្យាបាលរបស់បារាំង

ក្រោមអាណាព្យាបាលរបស់បារាំង
thumb|200px|right|ព្រះបាទ​នរោត្តម​, ម្លប់​នៃ​អ្នក​ផ្សាយ​សាសនា​កាតូលិច

​ទង្វើ​របស់​ពួក​អាណានិគម​បារាំង​បាន​ដុត​បញ្ឆេះ​កំហឹង​ដែល​រាលដាល​យ៉ាង​ខ្លាំង។ នៅ​ចន្លោះ​ឆ្នាំ​១៨៨៥ និង​១៨៨៦ ព្រះអង្គ​ម្ចាស់​ស៊ីវត្ថា​ដែល​ជា​ព្រះ​អនុជ​ព្រះបាទ​នរោត្តម​បាន​ដឹក​នាំ​បដិវត្តន៍​មួយ​ប្រឆាំង​អាណានិគម​បារាំង។ ពួក​អាណានិគម​បារាំង​បាន​សង្ស័យ​ថា​ហ្លួងនរោត្តម​បាន​គាំទ្រ​ជា​សម្ងាត់​ដល់​សកម្មភាព​របស់​ព្រះអង្គម្ចាស់ស៊ីវត្ថា ហើយ​ក៏​បាន​ស្តី​បន្ទោស​ព្រះអង្គ​ផង​ដែរ​ចំពោះ​ការ​ទាក់ទង​នឹង​បដិវត្តន៍​នេះ។ បដិវត្តនត្រូវ​បាន​ផ្តាច់ផ្តិល​នៅ​ពេល​ប្រជាជន​កម្ពុជា​ត្រូវ​បានផ្តល់​​ទំនុក​ចិត្ត​ដោយ​ព្រះបាទ​នរោត្តម​ដែល​ត្រូ​បាន​បារាំង​បាន​ផ្តល់​អំណាច​អោយ។ បន្ទាប់​ពី​ការ​ត្រឡប់​មក​វិញ​នូវ​ភាព​ស្ងប់ស្ងាត់​ទាំងឡាយ​ក្រោយ​ពី​មាន​បដិវត្តន័ឆ្នាំ​១៨៨៥-១៨៨៦ ព្រះបាទ​នរោត្តម​បាន​រក្សា​តំណែង​ដែល​មាន​អំណាច​ជា​អចិន្ដ្រៃយ៍។ ដើម្បី​បង្ការ​ខ្លាច​ក្រែង​លោ​មាន​បដិវត្តន៍​ជា​ថ្មី​ណា​មួយកើត​ឡើង​ម្តង​ទៀត​​ ពួក​អាណានិគម​បារាំង​បាន​បន្ថយ​ក្នុង​ការដាក់​គំនាប​ដល់​ក្សត្រ​ហួស​ហេតុ​ពេក​នោះ​ទេ។ នៅឆ្នាំ​១៨៨៤ អាជ្ញាធរ​បារាំង​បាន​បង្ខំ​ឲ្យ​ព្រះ​បាទនរោត្តម​​ឡាយ​ព្រះ​ហស្ថលេខា​​ផ្តល់​អំណាច​ដល់​​អាណាព្យា​បាល​បារាំង​នូវ​ការ​គ្រប់​គ្រង​រដ្ឋបាល​ទាំង​មូល​​ រូម​ទាំង​ផ្នែក​សេដ្ឋកិច្ច​ដែល​ជា​ផ្លូវ​រស់​តែ​មួយ​គត់​របស់​រជ្ជកាល​ហ្លួង​នរោត្តម។ ព្រះបាទ​នរោត្តម​បាន​ប្រកែក​ ​ប៉ុន្តែ​បារាំង​បាន​យក​នាវាចម្បាំង​មក​បោះយុថ្កា​នៅពី​មុខ​ព្រះ​បរម​រាជវាំង​ ធ្វើ​ឲ្យ​ព្រះ​អង្ក​អស់​ជម្រើសហើយ​ត្រូវ​តែ​បង្ខំព្រះរាជ​ហឬទ័យ​ឡាយ​ព្រះ​ហស្តលេខា។

បន្ទាប់​ពី​សង្គ្រាម​ចិន-បារាំង​ (១៨៨៤-១៨៨៥)​ ឥណ្ឌូចិន​​​​របស់​បារាំង​លេច​រូបរាង​ឡើង​ក្នុង​ខែ​តុលា ឆ្នាំ​១៨៨៧ ដែល​រួម​មាន​ដែន​ដីអណ្ណាម តុងកឹង កូសាំងស៊ីន ដែល​សព្វថ្ងៃ​នេះ​ជា​ប្រទេស​វៀតណាម​ និង​ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា។ 

នៅ​មុន​ពេល​ដែល​ព្រះអង្គ​សោយព្រះទិវង្គត​នៅ​ឆ្នាំ​១៩០៤ ព្រះអង្គ​បាន​ចាត់​ព្រះរាជបុត្រា​ព្រះអង្គ​គឺ​ ព្រះអង្គ​ម្ចាស់យុគន្ធរ​ឲ្យ​ឡើង​ជា​ព្រះ​រាជ​ទាយាទ។ ប៉ុន្តែ​ព្រះអង្គ​ម្ចាស់​យុគន្ធរ​បាន​​បដិសេធ​ជាមួយបារាំង​ និង​មិន​បាន​ទទួល​ព្រះសិរីរាជសម្បត្តិ​នោះ​ទេ។ ពួក​អាណានិគម​បាន​ប្តូរ​រាជធានី​ពី​ឧត្តុង្គ​មក​ភ្នំពេញ ដោយ​ហ្លួង​នរោត្តម​មិន​មាន​ចំណាត់ការ​អ្វី​ទាំង​អស់​ដើម្បី​រារាំង​ទង្វើ​នេះ រួច​មក​ព្រះអង្គ​បាន​ដាក់​រាជ្យ​នៅ​ឆ្នាំ​១៩០១។ ពួក​អាណានិគម​បារាំង​បាន​ចាត់ចែង​ដំណើរការ​រដ្ឋ​មិន​ផ្លូវការ​ជាបណ្តោះ​អាសន្ន​ជំនួស​ទ្រង់ ព្រះអង្គ​ស្តេច​យាង​ទៅ​សម្រាក​ព្រះកាយ​នៅ​ស្រុក​សៀម​ និង​បាន​សោយទិវង្គត​នៅ​រាជធានីបាងកក ក្នុង​ឆ្នាំ​១៩០៤។ ព្រះបរមសព​ព្រះអង្គ​ត្រូវ​បាន​បញ្ជូន​ត្រឡប់​មក​ភ្នំពេញ​វិញ និង​ត្រូវ​បាន​ប្រារព្ធ​ព្រះរាជពិធី​ថ្វាយ​ព្រះភ្លើង​តាម​បែប​ផែន​ព្រះ​ពុទ្ធសាសនា​នៅ​ក្នុង​ឆ្នាំ​១៩០៦។

បេក្ខជន​ដែល​ត្រូ​វបានជ្រើសរើស​ឲ្យ​​ឡើង​សោយ​រាជ្យ​បន្ត​​គឺ​ព្រះ​អនុជ​ព្រះ​អង្គ​ ដែល​មាន​ព្រះនាម ព្រះអង្គ​ម្ចាស់ស៊ីសុវត្ថិ។
នរោត្តម: ព្រះរាជអគ្គមហេសី ព្រះមហេសី ព្រះស្នំ ចៅចម

ព្រះរាជអគ្គមហេសី ព្រះមហេសី ព្រះស្នំ ចៅចម 
ព្រះបាទសម្តេចព្រះនរោត្តម បរមរាមទេវាវតារ ព្រះអង្គមានព្រះរាជអគ្គមហេសី ព្រះមហេសី និងព្រះស្នំ ចំនួនសរុប ៤៧អង្គ រូប មានដូចជា៖

មើលបន្ថែម៖ រាយព្រះនាមព្រះមហេសី និង ព្រះស្នំនៃ ព្រះបាទសម្តេចព្រះនរោត្តម ព្រហ្មបរិរក្ស បរមរាមាទេវតា
នរោត្តម: គ្រឿង​ឥស្សរិយយស

គ្រឿង​ឥស្សរិយយស
គ្រឿង​ឥស្សរិយយស ថ្នាក់​មហាសេនាកងពលកិត្តិយស-១៨៧២ (មេកង​ធំ-១៨៦៩) (មេកង​សេះ-១៨៦៥) (បារាំង)
គ្រឿង​ឥស្សរិយយស ថ្នាក់មហាសេនា​គជេន្ទ្រស (សៀម)
គ្រឿង​ឥស្សរិយយស សេនាថ្នាក់មហាចក្រី (សៀម)
នរោត្តម កន្តុល

ព្រះអង្គម្ចាស់នរោត្តម កន្តុល ( ; ថ្ងៃទី១៥ ខែកញ្ញាឆ្នាំ១៩២០–១៩៧៦)  គឺជាអ្នកនយោបាយខ្មែរនិងជានាយករដ្ឋមន្ត្រីរបស់ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាទី១ បានបម្រើការពីឆ្នាំ១៩៦២ ដល់១៩៦៦។ ព្រះអង្គ​ក៏​ធ្លាប់​ធ្វើ​ជា​រដ្ឋមន្ត្រី​ក្រសួង​ការ​បរទេសក្រោម​រដ្ឋាភិបាល​សង្គម​រាស្ត្រ​និយម ​ដែល​ដឹក​នាំ​ដោយ​បងប្អូន​ជីដូនមួយ​របស់​ព្រះអង្គ​គឺនរោត្តម សីហនុ ។ ក្នុងរបបសាធារណៈរដ្ឋខ្មែរ របស់លោកឧត្តមសេនីយ៍លន់ នល់  ព្រះអង្គត្រូវបានគេចាប់ដាក់គុករួមជាមួយនឹងសមាជិករាជវង្សដទៃទៀត។
នរោត្តម កន្តុល: ការបាត់ខ្លួន

ការបាត់ខ្លួន 
លោកបាន​បាត់​ខ្លួន​យ៉ាង​អាថ៌កំបាំង​ក្នុង​ឆ្នាំ ១៩៧៦ ដែល​សន្មត​ថា​ត្រូវ​បានខ្មែរក្រហមជាអ្នកសម្លាប់ ។   លោក ជា​ទីប្រឹក្សា​ឈាន​មុខ​របស់​ព្រះបាទ​នរោត្តម សីហនុ។ នៅចុងបញ្ចប់នៃអាណត្តិ គាត់បានកាន់តំណែងជានាយករដ្ឋមន្ត្រីបន្តយូរជាងគេបំផុត ហើយជាលើកទីមួយដែលបានបម្រើការលើសពី 2 ឆ្នាំ។
នរោត្តម កានវិមាន នរល័ក្ខទេវី

សម្ដេច​ព្រះ​រាជ​អគ្គ​មហេសីនរោត្តម កានវិមាន នរល័ក្ខទេវី សម្ដេច​ព្រះ​រាជ​អគ្គ​មហេសីនរោត្តម កានវិមាន នរល័ក្ខទេវី.ប្រសូត 	1876សុគត  1912  (អាយុ 35 - 36 ឆ្នាំ)រាជពន្ធភាព ព្រះបាទ​ស៊ីសុវត្ថិ មុនីវង្ស  រាជបច្ឆាញាតិ​ ព្រះមហាក្សត្រិយានី ស៊ីសុវត្ថិ កុសុមៈ បិតា នរោត្តម​ ហស្សកាន្ត  

សម្ដេច​ព្រះ​រាជ​អគ្គ​មហេសីនរោត្តម កានវិមាន នរល័ក្ខទេវី​ ( : ) គឺជាមាតានៃនគររកម្ពុជា​ នាងជាអគ្គមហេសីឯកព្រះមហាក្សត្រិយានីនៃព្រះបាទ​ស៊ីសុវត្ថិ មុនីវង្ស  និងជាម្ដាយរបស់ព្រះមហាក្សត្រិយានី ស៊ីសុវត្ថិ កុសុមៈ  ។៚
នរោត្តម ចក្រពង្ស

នរោត្តម ចក្រពង្រ (ប្រសូត​នៅ​ថ្ងៃ​ទី ២១ ខែ តុលា ឆ្នាំ ១៩៤៥) គឺ​ជា​អ្នក​នយោបាយ អ្នក​ជំនួញ និង​ជា​អតីត ​ឧត្តម​សេនីយ៍ ​នៃ ​កង​យោធពល​ខេមរភូមិន្ទ ។ ព្រះអង្គ​ជា​ព្រះរាជបុត្រ​ទី ៤ របស់ ​ព្រះបាទ​នរោត្តម សីហនុ នៃ​ប្រទេស​កម្ពុជា ហើយ​ក៏​ជា​បង​ប្អូន​បង្កើត​របស់​ព្រះ​មហាក្សត្រ​បច្ចុប្បន្ន​គឺ នរោត្តម សីហមុនី ។ លោកចក្រពង្ស បានចាប់ផ្តើមអាជីពជាអ្នកបើកយន្តហោះយោធានៅឆ្នាំ 1963 ។ បន្ទាប់ពីព្រះបាទសម្តេចសីហនុត្រូវបានផ្ដួលរំលំដោយរដ្ឋប្រហារនៅឆ្នាំ 1970 ចក្រពង្សបានចំណាយពេលនៅក្រោមការឃុំខ្លួនក្នុងផ្ទះបន្ទាប់មកនៅទីក្រុងប៉េកាំងជាប្រមុខពិធីសាររបស់សម្ដេចសីហនុបន្ទាប់មករស់នៅក្រៅប្រទេសមុនពេលដែលគាត់បានចូលរួមជាមួយ ហ្វ៊ុនស៊ិនប៉ិច នៅឆ្នាំ 1981 ហើយបានប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងការកាន់កាប់របស់វៀតណាមក្នុងឋានៈជាមេបញ្ជាការនៃកងទ័ពជាតិ ព្រះសីហនុ។ នៅឆ្នាំ ១៩៩១ លោក ចក្រពង្ស បានចាកចេញពីគណបក្សហ៊្វុនស៊ិនប៉ិច ទៅចូលរួមជាមួយ គណបក្សប្រជាជន កម្ពុជា ហើយបានធ្វើជាឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជាចន្លោះឆ្នាំ ១៩៩២ ដល់ឆ្នាំ ១៩៩៣។ នៅពេលដែល CPP ចាញ់ ការបោះឆ្នោតសកលឆ្នាំ 1993 លោក ចក្រពង្ស បានដឹកនាំការប៉ុនប៉ងបំបែកខ្លួននៅឆ្នាំ 1993 ។ នៅឆ្នាំ 1994 គាត់ត្រូវបានគេចោទប្រកាន់ថាបានចូលរួមក្នុងការប៉ុនប៉ងធ្វើរដ្ឋប្រហារបរាជ័យ (ដែលគាត់បានបដិសេធ) ដែលនាំឱ្យគាត់ត្រូវបានគេបញ្ជូនទៅនិរទេស។ បន្ទាប់​ពី​លោក​ចក្រពង្ស​ត្រូវ​បាន​លើក​លែង​ទោស​នៅ​ឆ្នាំ​១៩៩៨ លោក​បាន​បង្កើត​ក្រុមហ៊ុន​អាកាសចរណ៍​ឯកជន​មួយ​គឺ​ក្រុមហ៊ុន​អាកាសចរណ៍ ផ្លូវអាកាសរ៉ូយ៉ាល់ភ្នំពេញ ។ ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ក្រោយមកបានបញ្ឈប់ប្រតិបត្តិការទាំងអស់នៅដើមឆ្នាំ 2006 ។

នៅឆ្នាំ ២០០២ ចក្រពង្ស បានបង្កើតគណបក្សរាជានិយមមួយ គឺគណបក្សព្រលឹងខ្មែរ។ នៅពេលដែលគណបក្សព្រលឹងខ្មែរបរាជ័យក្នុងការទទួលបានអាសនៈសភាតែមួយនៅក្នុងការបោះឆ្នោតសកលឆ្នាំ ២០០៣ លោក ចក្រពង្ស បានចូលរួមជាមួយគណបក្សហ៊្វុនស៊ិនប៉ិច ហើយបានបម្រើការជាសមាជិកព្រឹទ្ធសភាក្នុងរយៈពេលខ្លីក្នុងឆ្នាំ ២០០៥។ នៅ​ឆ្នាំ​២០០៦ លោក ចក្រពង្ស ត្រូវ​បាន​បណ្ដេញ​ចេញ​ពី​គណបក្ស​ហ៊្វុនស៊ិនប៉ិច ហើយ​បាន​ចូល​រួម​ជាមួយ ​គណបក្ស​នរោត្តម រណឫទ្ធិ ។ នៅពេលដែលរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបន្តការស៊ើបអង្កេតផ្លូវច្បាប់លើបំណុលដែលលោកចក្រពង្ស ប្រមូលពីក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍របស់គាត់ លោក ចក្រពង្ស បានលាឈប់ពីឆាកនយោបាយក្នុងឆ្នាំ ២០០៧។ លោក ចក្រពង្ស ដែលជា​ទីប្រឹក្សា​ឯក​ជន​នៃ​ឧត្តមក្រុមប្រឹក្សា​ឯកជន​រួចហើយ​នោះ​បាន​លះបង់​ខ្លួន​គាត់​ក្នុង​ការងារ​មនុស្សធម៌ និង​គាំទ្រ​សកម្មភាព​របស់​ព្រះមហាក្សត្រ។ នៅឆ្នាំ 2013 លោក ចក្រពង្ស ត្រូវបានតែងតាំងជាសមាជិកក្រុមប្រឹក្សាធម្មនុញ្ញនៃប្រទេសកម្ពុជា ដោយព្រះមហាក្សត្រ។
នរោត្តម ចក្រាវុធ

នរោត្តម ចក្រាវុធ (កើត​ថ្ងៃ​ទី​១៣ ខែ​មករា ឆ្នាំ​១៩៧០) គឺជា​អ្នក​នយោបាយ​ខ្មែរ ព្រះអង្គគឺជាសមាជិកនៃរាជវង្ស​កម្ពុជា  និង​ជា​ប្រធានគណបក្ស​ហ្វ៊ុនស៊ិនប៉ិច​បច្ចុប្បន្ន។
នរោត្តម ចក្រាវុធ: ព្រះនាម

ព្រះនាម 
នរោត្ដម ចក្រាវុធ គឺ​ជាសមាជិក​ព្រះរាជវង្សានុវង្ស​នៃរាជវង្ស​នរោត្ដមនៃ​រាជានិយម​នៅកម្ពុជា។ ព្រះនាមរបស់ទ្រង់គឺ ចក្រាវុធ បកប្រែតាមព្យញ្ជនៈពីសំស្រ្កឹត ថា អ្នកដែលមាន ចក្រា ជាគ្រឿងអាវុធ ហើយសំដៅលើ ចក្រពត្តិ ដែលជាពាក្យឥណ្ឌាបុរាណប្រើសំដៅលើអ្នកគ្រប់គ្រងសកលលោកដ៏ឧត្តម។
នរោត្តម ចក្រាវុធ: ពីរាជវង្សរហូតដល់និរទេសខ្លួន

ពីរាជវង្សរហូតដល់និរទេសខ្លួន 
នរោត្តម ចក្រាវុធ ប្រសូត​នៅ​ថ្ងៃ​ទី​១៣ ខែ​មករា ឆ្នាំ​១៩៧០ ជា​ព្រះរាជ​បុត្រ​ច្បង​របស់​ព្រះអង្គម្ចាស់ នរោត្តម រណឫទ្ធិ និងអ្នកអង្គម្ចាស់ អេង ម៉ារី។

នៅពេលដែល លន់ នល់ បានធ្វើ រដ្ឋប្រហារ ដោយជោគជ័យប្រឆាំង នឹងសីហនុ នៅខែមីនា ឆ្នាំ១៩៧០ បិតារបស់ទ្រង់គឺ រណឫទ្ធិ ត្រូវបានបណ្តេញចេញពីមុខតំណែងក្នុងរដ្ឋាភិបាល បញ្ជូនគ្រួសាររបស់គាត់ទៅប្រទេសបារាំង ហើយបានភៀសខ្លួនចូលទៅក្នុងព្រៃដែលជាកន្លែងដែលព្រះអង្គជាសហការីជិតស្និទ្ធរបស់មេដឹកនាំតស៊ូ។

នៅឆ្នាំ ១៩៧៣ ចក្រាវុធ បានជួបជុំជាមួយព្រះបិតា រណឫទ្ធិ ដែលសុំសិទ្ធិជ្រកកោននៅប្រទេសបារាំង ហើយបានសិក្សាច្បាប់នៅ សកលវិទ្យាល័យប្រ៊ូវិន មុនពេលបង្រៀននៅទីនោះ។

ចក្រាវុធ រស់នៅជាមួយគ្រួសារនៅ Aix-en-Provence រហូតដល់ផ្លាស់ទៅប៉ារីស ដើម្បីបន្តការសិក្សា។ បន្ទាប់ពីបញ្ចប់ការសិក្សា ផ្នែកវិទ្យាសាស្ត្រកុំព្យូទ័រ នៅទីក្រុងប៉ារីស ព្រះអង្គចក្រាវុធ បានបង្កើតអាជីវកម្មផ្ទាល់ខ្លួននៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាក្នុងឆ្នាំ១៩៩៤ ជាកន្លែងដែលលោកបានចាប់ផ្តើមណាត់ជួបជាមួយវេជ្ជបណ្ឌិតជនជាតិបារាំងនៅ វិទ្យាស្ថានប៉ាស្ទ័រ ។
នរោត្តម ចក្រាវុធ: ត្រឡប់មកព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាវិញនៅឆ្នាំ ១៩៩៤

ត្រឡប់មកព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាវិញនៅឆ្នាំ ១៩៩៤ 
ក្នុងនាម​ជា​សមាជិក​ជាន់ខ្ពស់​នៃ​ព្រះរាជវង្សានុវង្ស​នៃ​ប្រទេស​កម្ពុជា ព្រះអង្គម្ចាស់​ចក្រាវុធ តែងតែ​ចូលរួម​ក្នុង​ពិធី​ផ្លូវការ​របស់​ព្រះបរមរាជវាំង ដូចជា ​ព្រះរាជ​ពិធី​ច្រត់ព្រះនង្គ័ល ។ 

នៅថ្ងៃទី១១ ខែសីហា ឆ្នាំ២០១៨ គណបក្សហ៊្វុនស៊ិនប៉ិច បានតែងតាំងព្រះអង្គម្ចាស់នរោត្តម ចក្រាវុធ ជាប្រធានស្តីទី ខណៈព្រះអង្គម្ចាស់នរោត្តម រណឫទ្ធិ ជាព្រះប្រធានគណបក្សតាំងពីឆ្នាំ១៩៩២ ទ្រង់គង់នៅក្រៅប្រទេស។  ព្រះអង្គម្ចាស់ រណឫទ្ធិ ទ្រង់ផ្ទាល់បានចាប់ដៃកូនប្រុសច្បងរបស់ទ្រង់ឱ្យចូលកាន់តំណែងក្នុងពិធីជប់លៀងពេលអវត្តមានរបស់ព្រះអង្គ ដោយសារសុខភាពរបស់ព្រះអង្គធ្លាក់ចុះ។  ភ្លាមៗ​បន្ទាប់​ពី​ត្រូវ​បាន​តែង​តាំង លោក ចក្រាវុធ បាន​ដក​មន្ត្រី​ជាន់​ខ្ពស់​គណបក្ស​ចំនួន​បី​នាក់​ចេញ​ពី​មុខ​តំណែង​របស់​ខ្លួន ក្នុង​នោះ យូ ហុកគ្រី ដែល​បង្ហាញ​ពី​ជម្លោះ​ក្នុង​ការងារ​ផ្ទៃក្នុង​គណបក្ស​ហ៊្វុនស៊ិនប៉ិច។ 

ចាប់តាំងពីឡើងកាន់តំណែងជាប្រធានស្តីទីគណបក្សរបស់ព្រះអង្គមក ព្រះអង្គម្ចាស់ ចក្រាវុធ ត្រូវប្រឈមមុខនឹងការគាំទ្រដ៏មានប្រជាប្រិយ និងការលំបាកផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុ ដែលនាំឱ្យមានការពិភាក្សាដ៏ជូរចត់  និងរឿងចម្រូងចម្រាសនៃការលក់ទ្រព្យសម្បត្តិរបស់គណបក្ស។
នរោត្តម ចក្រាវុធ: មេដឹកនាំគណបក្សរាជានិយមតាំងពីឆ្នាំ២០២២

មេដឹកនាំគណបក្សរាជានិយមតាំងពីឆ្នាំ២០២២ 
ចាប់ពីថ្ងៃទី៦ ខែធ្នូ ដល់ថ្ងៃទី៨ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២១ ព្រះអង្គម្ចាស់ ចក្រាវុធ បានធ្វើព្រះរាជពិធីបុណ្យព្រះសពព្រះបិតា នៅមុខ វត្តបទុម ក្រោមការឧបត្ថម្ភពី សម្តេចព្រះ មហាក្សត្រី ព្រះវររាជមាតាជាតិខ្មែរ និងព្រះមហាក្សត្រ សីហមុនី សោយរាជ្យ។ តាមទំនៀមទម្លាប់ខ្មែរ ក្រោយពេលបូជាសពរួច ព្រះអង្គម្ចាស់ ចក្រាវុធ បានយកប្រាក់កាក់មាស មកតម្កល់នៅមាត់អ្នកស្លាប់។ 

នៅឆ្នាំ២០២២ បីខែបន្ទាប់ពីសម្តេចក្រឡាហោម នរោត្តម រណឫទ្ធិ ប្រធានគណបក្សហ្វ៊ុនស៊ិនប៉ិច បានទទួលមរណភាព នៅថ្ងៃទី២៨ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២១ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃកម្ពុជា លោក ស ខេង បានលើកទឹកចិត្តឱ្យគណបក្សហ្វ៊ុនស៊ិនប៉ិច បោះឆ្នោតជ្រើសរើសមេដឹកនាំថ្មីនៅចុងខែមករា ឆ្នាំ២០២២។  ប្រឆាំងនឹងអ្នកគាំទ្រព្រះអង្គម្ចាស់ នរោត្តម អរុណរស្មី  ដែលធ្លាប់ធ្វើជាប្រធានគណបក្សហ្វ៊ុនស៊ិនប៉ិច ចន្លោះឆ្នាំ២០១៣ និង ២០១៥ ហើយមិនបានបន្សល់ទុកនូវការចងចាំដែលមិនអាចបំភ្លេចបាន   ព្រះអង្គម្ចាស់នរោត្តម ចក្រាវុធ ត្រូវបានបោះឆ្នោតជ្រើសរើស ជាឯកច្ឆ័ន្ទ ដោយសភាហ្វ៊ុនស៊ិនប៉ិច ដើម្បីធ្វើជា ប្រធានគណបក្សនៅថ្ងៃទី៩ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២២។  លោក ចក្រាវុធ អាចកសាងសម្ព័ន្ធភាពដ៏រឹងមាំមួយ ដោយទទួលបានការគាំទ្រពីទីប្រឹក្សាចាស់ជរា និងសមាជិកគណបក្សរបស់លោក ដែលបានបាត់មុខជាយូរមកហើយ។  បន្ទាប់ពីមានការរិះគន់តាំងពីដំបូង រហូតដល់ត្រូវបានដកចេញពីគណបក្ស និងតំណែងរដ្ឋាភិបាលរបស់ពួកគេ ទីបំផុតសមាជិកជាន់ខ្ពស់  បានបង្ហាញ ការយល់ព្រម ពេញលេញរបស់ពួកគេ : 

ចាប់តាំងពី គណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ដែលជាគណបក្សប្រឆាំងដ៏សំខាន់របស់ប្រទេសនេះត្រូវបានរំលាយដោយ តុលាការកំពូលនៃកម្ពុជា ក្នុងឆ្នាំ២០១៧ មក គណបក្សហ្វ៊ុនស៊ិនប៉ិចរបស់ទ្រង់ចក្រាវុធ មានឱកាសក្លាយជាតួអង្គសំខាន់ម្តងទៀតក្នុងនយោបាយខ្មែរ ខណៈដែលប្រទេសកម្ពុជានឹងរៀបចំការបោះឆ្នោតឃុំសង្កាត់នៅខែមិថុនា។ នៅឆ្នាំ២០២២ និងការបោះឆ្នោតសកលនៅឆ្នាំ២០២៣។