navinnseab/khmer-wikipedia-article huggingface dataset:
ហៃគ្យូ!!: សាច់រឿង

សាច់រឿង 
នៅសិស្សអនុវិទ្យាល័យ ស្យូយ៉ុ ហ៊ិណាតា ក្លាយជាឈ្លក់វង្វេងនឹងបាល់ទះ បន្ទាប់ពីចាប់បានឃើញមួយរបស់វិទ្យាល័យការ៉ាស៊ុណុ ឈ្នះការប្រកួតរបស់ពួកគេដើម្បីមានលក្ខណៈសម្បត្តិសម្រាប់ជនជាតិនៅលើទូរទស្សន៍ កម្ពស់ខ្លីខ្លួនឯង ហ៊ិណាតាបានបំផុសគំនិតដោយអ្នកលេងឈ្មោះហៅក្រៅអ្នកអត្ថាធិប្បាយ 'The Little Giant' (យក្សតូច) ការ៉ាស៊ុណុខ្លីប៉ុន្តែមានទេពកោសល្យ ទោះបីជាគ្មានបទពិសោធក៏ដោយ ហ៊ិណាតាជាកីឡាហើយមានការលោតបញ្ឈរគួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍ គាត់ចូលរួមជាមួយក្លឹបបាល់ទះរបស់សាលា - មានតែដើម្បីរកឃើញថាគាត់គឺជាសមាជិកតែមួយគត់របស់វា បង្ខំឱ្យគាត់ចំណាយពេលពីរឆ្នាំខាងមុខដើម្បីបញ្ចុះបញ្ចូលសិស្សដទៃទៀតឱ្យជួយគាត់អនុវត្ត។

នៅក្នុងឆ្នាំទី ៣ និងឆ្នាំចុងក្រោយរបស់គាត់នៃវិទ្យាល័យ មិត្តភក្តិខ្លះរបស់ហ៊ិណាតាយល់ព្រមចូលរួមជាមួយក្លឹបដូច្នេះគាត់អាចប្រកួតប្រជែងក្នុងការប្រកួត នៅក្នុងការប្រកួតផ្លូវការលើកដំបូងរបស់គាត់ដែលមិនធ្លាប់មាន ពួកគេទទួលរងនូវការបរាជ័យយ៉ាងខ្លាំងចំពោះក្រុមដែលពេញចិត្តក្នុងការឈ្នះការប្រកួត – រួមទាំងឆ្នាំទី ៣ ថូប៊ិអុ ខាហ្គេយ៉ាម៉ា អ្នកតាក់តែងព្យញ្ជនៈដែលមានឈ្មោះហៅក្រៅគឺ The King of the Court សម្រាប់ទាំងជំនាញនិងរបៀបលេងដ៏សាហាវរបស់គាត់ អ្នកទាំងពីរបង្កជាការប្រកួតប្រជែងខ្លីនិងធ្វើតាមហ្គេម ហ៊ិណាតាប្តេជ្ញាកម្ចាត់ខាហ្គេយ៉ាម៉ានៅវិទ្យាល័យ

ការសិក្សារបស់ហ៊ិណាតាហើយត្រូវបានទទួលយកទៅការ៉ាស៊ុណុ វិទ្យាល័យដូចគ្នាយក្សតូចលេងសម្រាប់ ប៉ុន្តែមានការភ្ញាក់ផ្អើលក្នុងការរកឃើញ ដែលខាហ្គេយ៉ាម៉ាក៏បានជ្រើសរើសចូលរួមការ៉ាស៊ុណុHaikyu!! Manga, Chapter 1 ការ៉ាស៊ុណុជាបង្ហាញឱ្យដឹងថាបានបាត់បង់កេរ្តិ៍ឈ្មោះរបស់ខ្លួនជាសាលាអំណាចមួយធ្វើតាមយុគសម័យយក្សតូច ជាញឹកញាប់ត្រូវបានគេបញ្ជូនទៅ "សត្វក្អែកដែលគ្មានជើងហោះហើរ" ដោយក្រុមក្នុងស្រុកផ្សេងទៀតHaikyu!! Manga, Chapter 2 ទោះយ៉ាងណា ដោយការរួមបញ្ចូលជំនាញកំណត់ទេពកោសល្យរបស់ខាហ្គេយ៉ាម៉ាជាមួយហ៊ិណាតាអត្តពលកម្មគួរឱ្យកត់សម្គាល់ក្រុមទាំងពីរបង្កើតយុទ្ធសាស្រ្តបាល់ទះថ្មីដែលផ្ទុះឡើងនិងការអភិវឌ្ឍដែលមិនបានរំពឹងទុកប៉ុន្តែមានអនុភាពភាពជាដៃគូ setter-spiker

នៅតាមផ្លូវ ហ៊ិណាតានិងខាហ្គេយ៉ាម៉ានៅជំរុញឱ្យគ្នាឈានទៅរកសក្តានុពលពេញលេញរបស់ពួកគេហើយហ៊ិណាតាបង្កើតទំនាក់ទំនងជាមួយក្រុមការងារដំបូងរបស់គាត់ ដូច្នេះការចាប់ផ្តើមការ​ធ្វើ​ដំណើរការ៉ាស៊ុណុនៃការប្រោសលោះដើម្បីស្តារកេរ្តិ៍ឈ្មោះរបស់ពួកគេនិងធ្វើឱ្យវាដល់ជនជាតិ។
ហោ ណាំហុង

ហោ ណាំហុង (កើតថ្ងៃទី១៥ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ១៩៣៥)  គឺជាអ្នកការទូត កម្ពុជា ដែលបានបម្រើការក្នុងរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ជារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេស ពីឆ្នាំ១៩៩០ ដល់ឆ្នាំ១៩៩៣  និងម្តងទៀតពីឆ្នាំ១៩៩៨ ដល់ឆ្នាំ២០១៦។  លោក​ជា​សមាជិក ​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា និង​ជា​ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី​តាំងពី​ឆ្នាំ​២០០៤។ លោក​បាន​បម្រើ​ការ​ជា​រដ្ឋ​មន្ត្រី​ការ​បរទេស​របស់​កម្ពុជា​អស់​រយៈ​ពេល​២០​ឆ្នាំ។
ហោ ណាំហុង: ជីវិតដំបូង និងការអប់រំ

ជីវិតដំបូង និងការអប់រំ 
កើតនៅទីក្រុងភ្នំពេញ លោកបានទទួលការអប់រំនៅ សាលាភូមិន្ទរដ្ឋបាល (ផ្នែកការទូត) ក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។  លោកបានទទួលសញ្ញាប័ត្រអនុបណ្ឌិតច្បាប់ពីមហាវិទ្យាល័យច្បាប់នៅទីក្រុងប៉ារីស  និងសញ្ញាប័ត្រពីវិទ្យាស្ថានអឺរ៉ុបនៃការសិក្សាអន្តរជាតិជាន់ខ្ពស់ នៅប្រទេសបារាំង។
ហោ ណាំហុង: អាជីពដំបូង

អាជីពដំបូង 
ចន្លោះឆ្នាំ១៩៦៧ ដល់ឆ្នាំ១៩៧៣ លោកបានបម្រើការនៅស្ថានទូតកម្ពុជានៅទីក្រុងប៉ារីស ដែលបានក្លាយជាបេសកកម្មរបស់រាជរដ្ឋាភិបាលនិរទេសនៃសហភាពជាតិកម្ពុជា ( រាជរដ្ឋាភិបាលរួបរួមជាតិកម្ពុជា ) ក្នុងឆ្នាំ១៩៧០។  នៅ​ចន្លោះ​ឆ្នាំ១៩៧៣ ដល់​ឆ្នាំ១៩៧៥ លោក​បាន​ធ្វើ​ជា​តំណាង​ប្រទេស​កម្ពុជា​ជា​ឯកអគ្គរដ្ឋទូត​ប្រចាំ ​ប្រទេស​គុយបា ។
ហោ ណាំហុង: ជំរុំពន្ធនាគារគុកបឹងត្របែក

ជំរុំពន្ធនាគារគុកបឹងត្របែក 
ចន្លោះ​ឆ្នាំ​១៩៧៥ ដល់​ឆ្នាំ​១៩៧៩ លោកអះអាង​ថា​ធ្លាប់​ជា​អ្នក​ទោស​ខ្មែរ​ក្រហម ​នៅ ​បឹងត្របែក ។  មាន​ការ​ចោទ​ប្រកាន់​ថា លោក​បាន​សហការ​ជាមួយ​នឹង​អ្នក​ចាប់របស់​ខ្លួនគាត់ ប៉ុន្តែ លោកបដិសេធ​ការ​ចោទ​ប្រកាន់​នេះ ហើយ​ទទួល​បាន​ជោគជ័យ​ក្នុង​បណ្តឹង​បរិហារកេរ្តិ៍​លើ​ជន​ជាប់​ចោទ។   នៅថ្ងៃទី២៧ ខែមេសា ឆ្នាំ២០១១ លោកបានចាញ់បណ្តឹងបរិហារកេរ្តិ៍នៅតុលាការកំពូលបារាំង ដែលលោកបានអះអាងថា លោកគ្មានកំហុសចំពោះអំពើឃោរឃៅដែលបានប្រព្រឹត្តក្នុងរបបខ្មែរក្រហមពីឆ្នាំ ១៩៧៥ ដល់ឆ្នាំ១៩៧៩  

កាល​ពី​ខែ​កក្កដា ឆ្នាំ២០១១ លោក បាន​តវ៉ា​ជាមួយ​មន្ត្រីសហរដ្ឋអាមេរិក ​ទាក់​ទង​នឹងខ្សែកាបការទូត ​ដែល​ចេញ​ផ្សាយ​ដោយ វីគីលីក ។ ខ្សែ​ដែល​មិន​ទាន់​កំណត់​បាន​អះអាង​ថា លោក ណាំហុង «បាន​ក្លាយ​ជា​ប្រធាន​ជំរំ​បឹងត្របែក (sic) ហើយ​គាត់ និង​ភរិយា​បាន​សហការ​គ្នា​ក្នុង​ការ​សម្លាប់​អ្នក​ទោស​ជា​ច្រើន»។
ហោ ណាំហុង: អាជីពជាបន្តបន្ទាប់

អាជីពជាបន្តបន្ទាប់ 
ធ្វេង|រូបភាពតូច|250x250ភីកសែល| លោក ហោ ណាំហុង ចាប់ដៃជាមួយរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាមេរិក ហ៊ីលឡារី គ្លីនតុន នៅក្រសួងការបរទេស ក្នុងទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន នៅថ្ងៃទី១២ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១២។
នៅ​ឆ្នាំ​១៩៨០ ក្រោយ​របប​ខ្មែរ​ក្រហម​ដួល​រលំ លោក បាន​ចូល​បម្រើ​ការងារ​ក្នុង​រដ្ឋាភិបាល​ជា​អនុរដ្ឋមន្ត្រី​ក្រសួង​ការ​បរទេស។  នៅឆ្នាំ១៩៨២ គាត់ត្រូវបានតែងតាំងជាឯកអគ្គរដ្ឋទូតប្រចាំសហភាពសូវៀត ដែលជាមុខតំណែងដែលគាត់កាន់រហូតដល់ឆ្នាំ ១៩៨៩។  នៅ​ឆ្នាំ​១៩៨៩ លោក​បាន​ត្រឡប់​មក​កម្ពុជា​វិញ​ក្នុង​ឋានៈ​ជា​រដ្ឋមន្ត្រី​ទីស្តីការ​គណៈរដ្ឋមន្ត្រី​ទទួល​បន្ទុក​កិច្ចការ​បរទេស។  នៅឆ្នាំ១៩៩០ លោកត្រូវបានតែងតាំងជារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេស  ហើយនៅឆ្នាំ១៩៩១ បានក្លាយជាសមាជិកនៃឧត្តមក្រុមប្រឹក្សាជាតិកម្ពុជា។ 

ចន្លោះឆ្នាំ១៩៨៧ ដល់ឆ្នាំ១៩៩១ លោក ហោ ណាំហុង គឺជាអ្នកចរចាដ៏សំខាន់មួយរូបក្នុងកិច្ចចរចាសន្តិភាព ដើម្បីបញ្ចប់ "ជម្លោះកម្ពុជា"។  នៅខែតុលា ឆ្នាំ១៩៩១ លោកគឺជាហត្ថលេខីនៃកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីស ។ 

នៅ​ឆ្នាំ​១៩៩៣ លោក​បាន​ត្រឡប់​ទៅ​កាន់​អង្គភាព​ការទូត​វិញ​ក្នុង​នាម​ជា​ឯកអគ្គរដ្ឋទូត​ប្រចាំប្រទេសបារាំង ។  នៅឆ្នាំ១៩៩៨ លោកបានត្រឡប់មករដ្ឋាភិបាលវិញក្នុងនាមជាសមាជិករដ្ឋសភា និងជារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេស និងសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ។  នៅឆ្នាំ២០០៤ បន្ថែមពីលើតំណែងជារដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស លោកត្រូវបានតែងតាំងជាឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី។ 

លោកបានចូលនិវត្តន៍ពីមុខតំណែងជារដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសនៅថ្ងៃទី៤ ខែមេសា ឆ្នាំ២០១៦ បន្ទាប់ពីកាន់តំណែងរយៈពេល ១៧ឆ្នាំ ទោះបីជានៅតែជាឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រីក៏ដោយ។  លោក​ជា​រដ្ឋមន្ត្រី​ក្រសួង​ការ​បរទេស​កម្ពុជា​យូរ​ជាង​គេ។
ហោ ណាំហុង: ជីវិត​ឯកជន

ជីវិត​ឯកជន 
លោក ហោ ណាំហុង បាន​រៀប​ការ​ហើយ​មាន​កូន​៥​នាក់ ។  កូនប្រុសច្បងរបស់លោក គឺ លោក ហោ សុធួន ជាអគ្គលេខាធិការអចិន្ត្រៃយ៍នៃក្រសួងការបរទេស និងសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ និងកូនប្រុសពីរនាក់ទៀតបម្រើការជាឯកអគ្គរដ្ឋទូត៖ ហោ ណាំបូរ៉ា ជាឯកអគ្គរាជទូតប្រចាំចក្រភពអង់គ្លេស  និង លោក ហោ មុនីរ័ត្ន ជាឯកអគ្គរាជទូតជប៉ុន (លេខាបច្ចុប្បន្ន។ របស់ក្រសួងទេសចរណ៍)។
ហោ ណាំហុង: រង្វាន់កិត្តិយស

រង្វាន់កិត្តិយស 

 ជាតិ 

 60x60ភីកសែល ឯកឧត្តមព្រះរាជបញ្ជានៃកម្ពុជា 
 60x60ភីកសែលឧត្តមមន្ត្រីនៃព្រះរាជបញ្ជារបស់ព្រះមុនីសរាផុនឋ 

 បរទេស 

 60x60ភីកសែល មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់នៃ ជាតិ Ordre du Mérite ( ប្រទេសបារាំង ) 
 60x60ភីកសែល Grand Cross of the Most Exalted Order of the White Elephant ( ប្រទេសថៃ )
ហោ ណាំហុង: ជាតិ

ជាតិ 

 60x60ភីកសែល ឯកឧត្តមព្រះរាជបញ្ជានៃកម្ពុជា 
 60x60ភីកសែលឧត្តមមន្ត្រីនៃព្រះរាជបញ្ជារបស់ព្រះមុនីសរាផុនឋ
ហោ ណាំហុង: បរទេស

បរទេស 

 60x60ភីកសែល មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់នៃ ជាតិ Ordre du Mérite ( ប្រទេសបារាំង ) 
 60x60ភីកសែល Grand Cross of the Most Exalted Order of the White Elephant ( ប្រទេសថៃ )
ហោជាង: និយមន័យ

និយមន័យ 
ហោជាងជាបន្ទះក្តារផ្គុំជាប់គ្នាធ្វើជារូបឆាកមានសណ្ឋានស្រដៀងនិងត្រចៀកដំរី របាំងដាក់ខាងក្រោមចុងដំបូលព្រះវិហារ ឬសាលាជាដើមមានសណ្ឋានបីជ្រុងស្មើគ្នា ឬស្រួចខាងលើបន្តិច ធ្វើជាឋានលាតក៏មានឆ្លាក់ជាក្បាច់រចនាក៏មានការផ្សាយពុទ្ធសាសនបណ្ឌិតឆ្នាំ១៩៦៨ វចនានុក្រមខ្មែរ ទំព័រទី១៥៦៤។ ហោជាងគឺជារបាំងដែលស្ថិតនៅត្រង់ខាងចុងដំបូលប្រាសាទ និងព្រះវិហារ ដែលមានរាងជាត្រីកោណ ឬ ៣ ជ្រុង។
ហោជាង: លក្ខណៈហោជាង

លក្ខណៈហោជាង 
រូបភាពតូច|ចម្លាក់លើហោជាងនៅប្រាសាទប្រាសាទចៅសាយទេវតាព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា
នៅក្នុងសំណង់ស្ថាបត្យកម្មប្រាង្គប្រាសាទ និងវត្តអារាម ចាប់តាំងពីសម័យបុរេអង្គរជារៀងរហូតមក ខ្មែរយើងតែងតែតុបតែងលំអនៅលើផ្ទៃហោជាង ដោយរូបចម្លាក់ពាក់ព័ន្ធទៅនឹងទេវកថា ឬក៏ក្បាច់ភ្ញីទេស។ ហោជាងមានទីតាំងស្ថិននៅលើផ្តែរ និងសសរពេជ្រនៅតាមប្រាសាទបុរាណខ្មែរ។ ហោជាងព្រះវិហារសព្វថ្ងៃ ពិតជាកើតចេញពីហោជាងនៃសំណង់ប្រាង្គប្រាសាទបុរាណខ្មែរយ៉ាងប្រាកដ ដោយហេតុថា នៅក្នុងសំណង់ខ្មែរយើងហោជាងដែលបុព្វបុរសខ្មែរបាននិយមប្រើប្រាស់ នោះ គឺមានលក្ខណៈមិនខុសបែ្លកប៉ុន្មានពីហោជាងប្រាសាទឡើយ ។ ដូចករណីនៃហោជាងនៅប្រាសាទអាស្រមមហាឫសី នៅស្រុកអង្គរបុរី ខេត្តតាកែវជាដើម ។ ដោយឈរលើមូលដ្ឋាននេះ គ្មានបញ្ហាគួរឲ្យលំបាកនឹងយល់ទេ ព្រោះហោជាងព្រះវិហារ គឺផ្ដើមចេញពីហោជាងនៃសំណង់បែបព្រហ្មញ្ញសាសនា។ ខុសពីហោជាងប្រាសាទ ហោជាងព្រះវិហារ ដែលមានក្បាច់ភី្ញទេសហ៊ុំព័ទ្ធជុំវិញ ចម្លាក់កណ្ដាលធ្វើអំពីឈើ(អភិរក្សដ្ឋានអង្គរ) ។ តែសព្វថ្ងៃនេះ ការប្រើហោជាងឈើ ត្រូវបានបាត់បង់ទៅហើយ ដោយត្រូវបានជំនួសជាទូទៅដោយពុម្ពស៊ីម៉ង់ត៍ទៅវិញ ។ នាសម័យបុរេអង្គរ ក្នុងអន្តរកាលរវាងនគរភ្នំ និងចេនឡា ហោជាងមានរាងមូលឬកោង ដូចដែកក្រចកសេះ (គូលែន) ប៉ុន្ដែចាប់តាំងពីសម័យអង្គរមក ស្ថាបត្យករខ្មែរកសាងហោជាងខ្មែរមានសណ្ឋានបីជ្រុងទៅវិញ (ព្រះវិហារ) ។ លក្ខណៈពិសេសត្រង់ទម្រង់ជាត្រីកោណនេះ បញ្ជាក់ពីការផ្លាស់ប្តូរនូវការពេញនិយម ឬចូលចិត្តតែប៉ុណ្ណោះ ដូច្នេះហើយបន្ទាប់ពីក្បាច់ផ្ដែរ ក្បាច់ហោជាងមានលក្ខណៈផ្ចិតផ្ចង់សំរិតសំរាំងខ្លាំងជាងគេបង្អស់ ក្នុងវិស័យស្ថាបត្យកម្មបុរាណខ្មែរ ។ ក៏ដូចសំណង់ព្រះវិហារបុរាណដែរ ក្បាច់ចម្លាក់នៅចំកណ្ដាលផ្ទៃហោជាងប្រាសាទ មានការតុបតែងលំអផ្សេងៗ តែភាគច្រើនពាកព័ន្ធទៅនឹងយុទ្ធកថាធំៗ នៃលទ្ធិសាសនា ហើយតាមរយៈចម្លាក់ទាំងនោះ យើងអាចស្វែងយល់អំពី និន្នាការសាសនានាសម័យបុរាណ ។ ឧទាហរណ៍យោងតាមបដិមាសាស្ត្រ លើផ្ទៃហោជាង យើងអាចបកស្រាយថា ប្រាសាទដែលត្រូវបានស្ថាបនាហើយនោះ គេឧទ្ទិសចំពោះអាទិទេពអង្គណាយ៉ាងជាក់ច្បាស់ ។តួអង្គដែលនៅចំកណ្ដាលហោជាង ហើយដែលជាតួអង្គសំខាន់ជាងគេនោះ ភាគច្រើនគឺព្រះវិស្ណុ ព្រះគ្រឹស្ណៈ ព្រះឥន្ទ្រ ៘ រីឯនៅផ្នែកខាងក្រៅ នៃហោជាង គឺមានលំអនូវដងក្ដារដែលមានរាងជាខ្លួននាគសណ្ដូកសំយ៉ុងចុះមកក្រោម តាមជម្រាលដំបូល ហើយផ្នែកខាងក្រោមគឺលំអដោយក្បាលនាគ និងផ្នែកខាងលើចុះមេដំបូលលំអដោយខ្លួននាគដែលហៅ ជហ្វា។
ហោជាង (ស្ថាបត្យកម្ម)

រូបភាពតូច|ប្រាសាទតាព្រហ្ម
រូបភាពតូច| ជើងទម្ររាងត្រីកោណ ដែលដាក់នៅពីលើច្រកចូល Église de la Madeleine ក្នុង ទីក្រុងប៉ារីស ។
រូបភាពតូច|ប្រាសាទបន្ទាយស្រី
រូបភាពតូច|វត្តភ្នំ

ហោជាងជាបន្ទះក្តារផ្គុំជាប់គ្នាធ្វើជារូបឆាកមានសណ្ឋានស្រដៀងនិងត្រចៀកដំរី របាំងដាក់ខាងក្រោមចុងដំបូលព្រះវិហារ ឬសាលាជាដើមមានសណ្ឋានបីជ្រុងស្មើគ្នា ឬស្រួចខាងលើបន្តិច ធ្វើជាឋានលាតក៏មានឆ្លាក់ជាក្បាច់រចនាក៏មាន។ ហោជាងគឺជារបាំងដែលស្ថិតនៅត្រង់ខាងចុងដំបូលប្រាសាទ និងព្រះវិហារ ដែលមានរាងជាត្រីកោណ ឬ ៣ ជ្រុង។
រូបភាពតូច|ប្រាសាទតាព្រហ្ម
រូបភាពតូច|ប្រាសាទបន្ទាយស្រី
រូបភាពតូច|វត្តព្រះកែវមរកត
រូបភាពតូច|វត្តបទុម
កណ្តាល|រូបភាពតូច|429x429ភីកសែល| ដ្យាក្រាមនៃហោជាង។
ហោត្រ័យ

ស្តាំ|រូបភាពតូច| ហោត្រ័យ នៃ វត្តប្រាស៊ីង នៅឈៀងម៉ៃ, ប្រទេសថៃ
ហោត្រ័យ ឬ បណ្ណាល័យ ឬ ធម្មមន្ទីរ ឬ ធម្មត្រ័យ ជា បណ្ណាល័យ តម្កល់ គម្ពីរ ក្បួន ច្បាប់ សាស្ត្រា និងព្រះត្រៃបិដក ។

ហោត្រ័យ អាចមានរាង និងទំហំខុសៗគ្នា។

ជាច្រើនសតវត្សមកហើយ គម្ពីរ បិតក ដ៏ពិសិដ្ឋត្រូវបានសរសេរនៅលើ ស្លឹកទ្រាំង ។ ដើម្បី​រក្សា​បទគម្ពីរ​ប្រឆាំង​នឹង​សំណើម និង​ប្រឆាំង​នឹង ​សត្វល្អិត បណ្ណាល័យ​ត្រូវ​បាន​សាងសង់​ជា​ញឹកញាប់​នៅ​លើ ​ជួរឈរ ​ដើម្បី​លើក​កន្លែង​ខ្ពស់​ពី​ដី។ ឥដ្ឋ​ត្រូវ​បាន​គេ​ប្រើ​យ៉ាង​ល្អ​ក្នុង​ការ​សាង​សង់​ដើម្បី​ប្រយុទ្ធ​ប្រឆាំង​នឹង​សត្វល្អិត។ ជួនកាល ហោត្រ័យ នឹងត្រូវបានសាងសង់ ជាពិសេសសម្រាប់ហេតុផលនេះ ពេលខ្លះគេកសាងនៅលើស្រះដែលបង្កើតឡើងដោយមនុស្ស។
ហោព្រះកែវ

ហោព្រះកែវ (  ) បានសរសេរជា ហោប្រាកែវ , ហោព្រះកែវ និងពិនិត្យអក្ខរាវិរុទ្ធស្រដៀងគ្នាផ្សេងទៀតហោព្រះកែវគឺជាអតីតព្រះវិហារនៅ ទីក្រុងវៀងច័ន្ទ  ប្រទេសឡាវ ។ វាមានទីតាំងស្ថិតនៅលើផ្លូវជេដ្ឋាធិរាជ នៅភាគអាគ្នេយ៍នៃវត្តសុីសាកេត។ វាត្រូវបានសាងសង់ដំបូងនៅឆ្នាំ ១៥៦៥ ដើម្បីតម្កល់ព្រះពុទ្ធរូបព្រះមេត្រី ឬ ព្រះកែវមរកតប៉ុន្តែត្រូវបានសាងសង់ឡើងវិញជាច្រើនដង។ បច្ចុប្បន្នផ្ទៃខាងក្នុងមានសារមន្ទីរសិល្បៈសាសនានិងហាងតូចមួយ។  
រូបភាពតូច
ហោព្រះកែវ: ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រវត្តិសាស្ត្រ 
ហោព្រះកែវត្រូវបានសាងសង់ឡើងនៅឆ្នាំ ១៥៦៥-១៥៦៦ តាមបញ្ជារបស់ជេដ្ឋាធិរាជ បន្ទាប់ពីព្រះអង្គបានផ្លាស់រាជធានីពី ហ្លួងព្រះបាង ទៅវៀងចន្ទន៍។ ប្រាសាទនេះត្រូវបានសាងសង់នៅលើដីនៃព្រះបរមរាជវាំងដើម្បី តម្កល់រូបបដិមា ព្រះពុទ្ធរូប ឬ ព្រះកែវមរកត ដែលព្រះបាទជេដ្ឋាធិរាជបាននាំយកមកពីទីក្រុង ឈៀងម៉ៃ នៃអាណាចក្រឡានណា ទៅ ហ្លួងព្រះបាង ។ ប្រាសាទនេះត្រូវបានគេប្រើជាកន្លែងគោរពបូជាផ្ទាល់ខ្លួនរបស់សត្ថារ័ត្នហើយដោយសារហេតុនេះហើយបានជាគ្មានព្រះសង្ឃនគង់នៅក្នុងព្រះវិហារនេះមិនដូចវត្តដទៃទៀតឡើយនៅក្នុងប្រទេសឡាវ។  ព្រះពុទ្ធមេត្រីឬ ព្រះកែវមរកត បានស្ថិតនៅក្នុងព្រះវិហារអស់រយៈពេលជាង ២០០ ឆ្នាំទៅហើយប៉ុន្តែនៅឆ្នាំ ១៧៧៩ ទីក្រុងវៀងចន្ទន៍ត្រូវបានមេទ័ពសៀម ចៅហ្វាយ៉ាចក្រីឬ ពុទ្ធយ៉តហ្វាចុឡាលោក ឬរាមាទី១នៃរាជវង្សចក្រី ចាប់យក ព្រះកែវមរកត នេះត្រូវបានគេនាំទៅកាន់នៅឆ្នាំ ១៨១៦ ដោយ ព្រះបាទអាន់វង្ស ដោយមានរូបភាពថ្មីមួយដែលត្រូវបានគេតម្កល់ទុកជំនួសឱ្យព្រះពុទ្ធរូបព្រះមេត្រី ឬ ព្រះកែវមរកត។  ទោះយ៉ាងណាប្រាសាទនេះត្រូវបានបំផ្លាញម្តងទៀតនៅឆ្នាំ ១៨២៨ នៅពេលដែលព្រះបាទអនុវង្សបានបះបោរប្រឆាំងនឹងសៀមក្នុងគោលបំណងដើម្បីដណ្តើមយកឯករាជ្យពេញលេញវិញហើយទីក្រុងវៀងចន្ទន៍ត្រូវបានកងកម្លាំងសៀមវាយកំទេចចោល។ ប្រាសាទនេះត្រូវបានបារាំងកសាងឡើងវិញនៅចន្លោះឆ្នាំ ១៩៣៦ និង ១៩៤២ ក្នុងសម័យអាណានិគមឥណ្ឌូចិនរបស់បារាំង។ សំណង់ដែលនៅសេសសល់នៃប្រាសាទចាស់ត្រូវបានប្រើជាមូលដ្ឋានសម្រាប់ការកសាងឡើងវិញ ថ្វីត្បិតតែវាអនុវត្តតាមផែនការនៃប្រាសាទចាស់ក៏ដោយក៏ប្រាសាទដែលបានសាងសង់ឡើងវិញនេះមានលក្ខណៈប្រហាក់ប្រហែលនឹង ឧបោសថ  ដែលមានរចនាបថបាងកកនៅសតវត្សរ៍ទី ១៩ ដែរ។ នៅទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៧០ ប្រាសាទនេះត្រូវបានប្តូរពីកន្លែងគោរពបូជាទៅជាសារមន្ទីរ។  វាត្រូវបានស្តារឡើងវិញនៅឆ្នាំ ១៩៩៣ ។
ហោព្រះកែវ: វត្ថុតាង

វត្ថុតាង 

ហោព្រះកែវត្រូវបានគេប្រើជាសារមន្ទីរដែលដូចជានៃសិល្បៈសាសនាលាវត្រូវបានដាក់តាំង។ ព្រះពុទ្ធមួយចំនួនត្រូវបានគេដាក់នៅលើរាបស្មើរួមទាំងព្រះពុទ្ធរូបថ្មដែលមានអាយុកាលតាំងពីសតវត្សទី ៦ ដល់ទី ៩ និងសំរិទ្ធឈរនិងអង្គុយព្រះពុទ្ធនៅសម័យក្រោយៗទៀត។   ទ្វារឈើដែលឆ្លាក់យ៉ាងល្អទៅ គឺមានដើមកំណើតពីប្រាសាទចាស់។ រូបភាពព្រះពុទ្ធបានបង្ហាញរួមមានច្បាប់ចម្លងឈើនៃ ព្រះបាង ដែល ជា palladium នៃប្រទេសឡាវ។ ក៏មានបល្ល័ង្កស្រោបមាសសម្រាប់ព្រះពុទ្ធរូបព្រះមេត្រី, សំំំំរិទ្ធចម្លាក់ឈើ

អាគារនេះត្រូវបានរៀបចំនៅក្នុងសួនច្បារដែលមានទេសភាពហើយក្នុងចំណោមរបស់របរដែលដាក់តាំងនៅក្នុងសួនច្បារនោះគឺពាងថ្មអាយុ ២០០០ ឆ្នាំពី វាលទំនាបពាង នៃ ខ្ពង់រាបសៀងហៃ ។
ហោព្រះកែវ: សូមមើលផងដែរ

សូមមើលផងដែរ 
• វត្តសុីសាកេត

• ខេត្តវៀងច័ន្ទន៍

• ព្រះបរមមហារាជវាំង

• ខេត្តវៀងច័ន្ទន៍

• វិមានប៉ៈទូសៃ 

• ខេត្តឈៀងម៉ៃ 

• ឧដុង្គ
ហោរាចារ្យ

ហោរាចារ្យ (អង់គ្លេស: Magi; pronounced ) ជាក្រុមមនុស្សដែលធ្វើដំណើរមកពីទិសខាងកើត ទំនងជាមកពីពើស៊ី ឬអារ៉ាប់ ដើម្បីថ្វាយបង្គំព្រះមែស៊ីដែលទើបនឹងប្រសូត។ ពាក្យក៏មានន័យសំដៅលើគ្រូមន្តអាគម ឬគ្រូទស្សទាយដែរ។

នៅក្នុងភាសាអង់គ្លេសពាក្យ "magi" ត្រូវបានប្រើជាញឹកញាប់ សំដៅទៅលើពួកអ្នកដែលមកថ្វាយបង្គំព្រះយេស៊ូវ ក្នុងកណ្ឌគម្ពីរដំណឹងល្អរបស់ម៉ាថាយជំពូក២ ហើយសព្វថ្ងៃនេះគេច្រើនតែបកប្រែពាក្យនេះថា  "ហោរាចារ្យ(wise men)" នៅក្នុងព្រះគម្ពីរភាសាអង់គ្លេសMatthew 2 in Greek ពាក្យ "magi" ជាពហុវច្ចន មានប្រភពមកពីភាសាឡាតាំង បានចូលមកក្នុងភាសាអង់គ្លេសប្រហែលជាឆ្មាំ ១២០០។ ពាក្យ "magi"នេះដែរ ត្រូវបានប្រើជាឯកវច្ចន នៅចុងសតវត្សទី១៤ នៅពេលខ្ចីពីភាសាបារាំងសម័យមុន ដែលមានន័យថា គ្រូមន្តអាគមផង មន្តអាគមផង។
ហោរាចារ្យ: នៅក្នុងទំនៀមទំលាប់គ្រីស្ទាន

នៅក្នុងទំនៀមទំលាប់គ្រីស្ទាន
300px|thumb|តួនាទីសាមញ្ញ ពណ៌នាអំពីហោរាចារ្យនៅក្នុងព្រះគម្ពីរ គូរដោយ Vicente Gil នៅសតវត្សទី១២។ Balthasar ហោរាចារ្យក្មេងជាងគេ កាន់កំញាណ តំណាងអាហ្វ្រិក Caspar រូបឈរនៅខាងឆ្វេង វ័យកណ្ដាល កាន់មាស តំណាងអាស៊ី Melchior រូបលុតជង្គង់ ចាស់ជាងគេ កាន់ជ័រល្វីងទេស តំណាងអឺរ៉ុប។
(Conventional post-12th century depiction of the Biblical magi (Adoração dos Magos by Vicente Gil). Balthasar, the youngest magus, bears frankincense and represents Africa. To the left stands Caspar, middle-aged, bearing gold and representing Asia. On his knees is Melchior, oldest, bearing myrrh and representing Europe)

ពាក្យ mágos (ភាសក្រិក) និងពាក្យក្លាយរបស់ពាក្យនេះ មានប្រើទាំងក្នុងព្រះគម្ពីរសញ្ញាចាស់ និងសញ្ញាថ្មីGospel of Matthew2:1–12:9; Acts of the Apostles 8:9; 13:6,8; and the Septuagint of Daniel 1:20; 2:2, 2:10, 2:27; 4:4; 5:7, 5:11, 5:15). ខាងមន្តអាគម ឬខាងគ្រូទស្សទាយ ពាក្យនេះជាធម្មតាត្រូវបានប្រែថា "គ្រូមន្តអាគម" ឬ "គ្រូធ្មប់" ជាក់ស្ដែងយើងឃើញថាគេប្រែដូច្នេះនៅក្នុងកណ្ឌគម្ពីរកិច្ច ១៣:១៦ លើកលែងតែនៅក្នុងកណ្ឌគម្ពីរម៉ាថាយ ដែលប្រែថា "ហោរាចារ្យ (wise man)" ដូចជាច្បាប់បកប្រែ KJV, RSV ជាដើម។ យ៉ាងមិញ ក្រុមជំនុំដើមដំបូង ដូចជា St. Justin, Origen, St. Augustine និង St. Jerome, តែងតែបកប្រែពាក្យ mágos ថា "គ្រូមន្តអាគម".

ដំណឹងល្អរបស់ម៉ាថាយបញ្ជាក់ថា ពួកហោរាចារ្យបានមកថ្វាយបង្គំបុត្រតូចយេស៊ូវ ពេលដែលព្រះអង្គទើបតែប្រសូត។ ដំណឹងល្អបានពណ៌នាពីរបៀបដែលពួកហោរាចារ្យពីទិសខាងកើតដឹងទីកន្លែងដែលស្ដេចយូដា(ព្រះយេស៊ូវ)ប្រសូតនៅយូឌា គឺដោយសារពួកគេបានឃើញផ្កាយរបស់ព្រះអង្គ។ នៅពេលពួកហោរាចារ្យមកដល់យេរូសាឡិម ពួកគេបានមកគាល់ស្ដេចហេរ៉ូឌ ដើម្បីសួរឲ្យដឹងពីទីកន្លែងដែលស្ដេចយូដាប្រសូតមក។ ស្ដេចហេរ៉ូឌក៏មានអំពល់ ហើយប្រាប់ពួកគេថាទ្រង់មិនបានដឹងពីបុត្រតូចនោះទេ ប៉ុន្តែទ្រង់បានប្រាប់ពួកគេពីពាក្យព្យាករណ៍ដែលថាព្រះមែស៊ីនឹងប្រសូតនៅបេថ្លេហិម។ បន្ទាប់មកស្ដេចហេរ៉ូឌបានប្រាប់ឲ្យពួកហោរាចារ្យទាំងនោះទូលទ្រង់វិញ នៅពេលពួកគេរកឃើញបុត្រតូចនោះ ដើម្បីឲ្យទ្រង់បានថ្វាយបង្គំដែរ។ ដោយមានផ្កាយនៃបេថ្លេហិមនាំផ្លួវ ពួកហោរាចារ្យទាំងនោះបានរកបុត្រតូចយេស៊ូវឃើញនៅក្នុងផ្ទះមួយ; កណ្ឌគម្ពីរម៉ាថាយមិនបាននិយាយថាផ្ទះនោះនៅបេថ្លេហិមឡើយ។ ​​​​ហោារាចារ្យបានថ្វាយបង្គំព្រះអង្គ ហើយថ្វាយតង្វាយជាមាស កំញាន និងជ័រល្វីងទេស" (2.11)។ បន្ទាប់មក ពួកគេ​ត្រូវព្រះដាស់តឿនក្នុង​យល់សប្តិ មិន​ឲ្យត្រឡប់ទៅរក​ហេរ៉ូឌ​វិញឡើយ ដូច្នេះពួកគេ​ក៏​ចាកចេញទៅ​ស្រុក​របស់​ខ្លួន​តាម​ផ្លូវ​មួយ​ផ្សេង​ទៀត​។ ម៉ាថាយ ២:១៦ មានសរសេរថាពេលវេលាដែលហេរ៉ូឌបានទទួលដំណឹងពីពួកហោរាចារ្យទាំងនោះគឺរយៈពេល២ឆ្នាំក្រោយពីព្រះយេស៊ូវប្រសូត ដូច្នេះហើយបានក្មេងៗដែលមានអាយុចាប់ពីឆ្នាំចុះក្រោម ត្រូវបានសម្លាប់។
ហោរាតូច

ហោរាតូច (ពាក្យប្រូតេស្តង់) ឬ ព្យាការីតូច (ពាក្យរ៉ូម៉ាំងកាតូលិក) (  ) គឺជាប្រភេទមួយនៃ ព្រះគម្ពីរ គម្ពីរសញ្ញាចាស់ ពាក្យ "តូច" នៅទីនេះមិនសំដៅទៅលើសារៈសំខាន់នៃព្យាការីទេ។ ប៉ុន្តែ​វា​សំដៅ​ទៅ​លើ​ទំហំ​សៀវភៅ​ដែល​ខ្លី​ជាង​សៀវភៅ​ក្នុង​ប្រភេទ​ ព្យាការីដ៏សំខាន់

សៀវភៅនៅក្នុងប្រភេទ ហោរាតូច រួមមាន:

 សៀវភៅហូសេ
 សៀវភៅរបស់យ៉ូអែល
 សៀវភៅអេម៉ុស
 សៀវភៅអូបាឌា
 សៀវភៅយ៉ូណាស
 សៀវភៅមីកា
 សៀវភៅណាហ៊ូម
 សៀវភៅហាបាគុក
 សៀវភៅសេផានា
 សៀវភៅហាកាយ
 សៀវភៅសាការី
 សៀវភៅម៉ាឡាគី

ទោះ​បី​ជា ​បទគម្ពីរ​ហេព្រើរ ​រួម​បញ្ចូល​សៀវភៅ​ទាំង​នេះ​ក៏​ដោយ ក៏​សៀវភៅ​ទាំង​នោះ​មិន​ត្រូវ​បាន​រួម​បញ្ចូល​ក្នុង​ប្រភេទ​ដូចគ្នា​ដែរ ហើយ​ក៏​មិន​រាប់​បញ្ចូល ​សៀវភៅ​តូប៊ីត សៀវភៅ​យូឌីត សៀវភៅ​ម៉ាកាប៊ី ១ សៀវភៅ​ម៉ាកាប៊ី ២ សៀវភៅ​ប្រាជ្ញា និង សៀវភៅ ​របស់ ​បុត្រា​ស៊ីរ៉ា ​។
ហោរាធំ

សៀវភៅនៅក្នុងក្រុមហោរាដ៏ធំរួមមាន:

 សៀវភៅអេសាយ
 សៀវភៅយេរេមា
 សៀវភៅ​បរិទេវ (ការ​ទួញ​សោក) ​ឬ​ការ​ទួញ​សោក​របស់​យេរេមា
 សៀវភៅអេសេគាល។
 សៀវភៅរបស់ដានីយ៉ែល

ទោះ​បី​ជា ​បទ​គម្ពីរ​ភាសា​ហេព្រើរ ​រួម​បញ្ចូល​សៀវភៅ​ទាំង​នេះ​ក៏​ដោយ ក៏​វា​មិន​សម​នឹង​ប្រភេទ​ដូចគ្នា​ដែរ ហើយ​មិន​ទទួល​យក ​គម្ពីរ​បារូក ដែល​ត្រូវ​បាន​គេ​ចាត់​ទុក​ថា ​ជា Apocrypha និង Apocrypha។
ហោវ៉ៃ

រូបភាពតូច
ហោវ៉ៃ (ភាសាអង់គ្លេស÷ Huawei) គឺជាសាជីវកម្មបច្ចេកវិទ្យាពហុជាតិសាសន៍របស់ចិន ដែលមានទីស្នាក់ការកណ្តាលនៅ ទីក្រុងសេជាំង ខេត្តក្វាងទុង ប្រទេសចិន។  វារចនា អភិវឌ្ឍ និងលក់ឧបករណ៍ទូរគមនាគមន៍ គ្រឿងអេឡិចត្រូនិក និងឧបករណ៍ឆ្លាតវៃផ្សេងៗ។  ក្រុមហ៊ុន ហោវ៉ៃ ត្រូវបានចាត់ថ្នាក់ជាអ្នកវិនិយោគ R&D ធំជាងគេទីពីរនៅលើពិភពលោកដោយមជ្ឈមណ្ឌលស្រាវជ្រាវរួមសហភាពអឺរ៉ុប (JRC) នៅក្នុងតារាងពិន្ទុវិនិយោគ R&D ឧស្សាហកម្មសហភាពអឺរ៉ុបឆ្នាំ 2021 និងជាប់ចំណាត់ថ្នាក់ទី 5 នៅលើពិភពលោកក្នុងប៉ាតង់របស់សហរដ្ឋអាមេរិក សាជីវកម្មនេះត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងឆ្នាំ 1987 ដោយ រ៉េន ជេងហ្វី ដែលជាអតីតប្រធានកងវរសេនាធំរងនៅក្នុងកងទ័ពរំដោះប្រជាជន។  ដំបូងឡើយផ្តោតលើការផលិតឧបករណ៍ប្តូរទូរស័ព្ទ ក្រុមហ៊ុន ហោវ៉ៃ បានពង្រីកអាជីវកម្មរបស់ខ្លួនដើម្បីរួមបញ្ចូលការកសាងបណ្តាញទូរគមនាគមន៍ ការផ្តល់សេវាប្រតិបត្តិការ និងប្រឹក្សាយោបល់ និងឧបករណ៍ដល់សហគ្រាសក្នុង និងក្រៅប្រទេសចិន និងការផលិតឧបករណ៍ទំនាក់ទំនងសម្រាប់ទីផ្សារអ្នកប្រើប្រាស់។  ក្រុមហ៊ុន ហោវ៉ៃ មានបុគ្គលិកជាង 194,000 គិតត្រឹមខែធ្នូ ឆ្នាំ 2019។
ហ៊ាន សាហុីប

បណ្ឌិតសភាចារ្យ ហ៊ាន​ សាហុីប គឺជាសេដ្ឋវិទូ និងជារដ្ឋលេខាធិការនៃក្រសួងសេដ្ឋកិច្ចនិងហិរញ្ញវត្ថុ នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ។
ហ៊ាន សាហុីប: ការសិក្សា

ការសិក្សា

លោកបណ្ឌិតសភាចារ្យ បានទទួលសញ្ញាបត្របរិញ្ញាបត្រជាន់ខ្ពស់ និង សញ្ញាបត្របណ្ឌិត ផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច ពីសាកលវិទ្យាល័យរដ្ឋកៀវនៃប្រទេសអ៊ុយក្រែន ក្នុងឆ្នាំ ១៩៩១ និង ១៩៩៤ ។ ការងារស្រាវជ្រាវរបស់ លោកបណ្ឌិតសភាចារ្យ ផ្តោតលើគោលនយោបាយសេដ្ឋកិច្ច, ហិរញ្ញវត្ថុសាធារណៈ និង យុទ្ធសាស្រ្តអភិវឌ្ឍវិស័យឯកជន។ លោកបណ្ឌិតសភាចារ្យ បាននិពន្ធសៀវភៅ និង ចងក្រងឯកសារស្រាវជ្រាវ ទាក់ទងនឹង សេដ្ឋកិច្ចសាធារណៈ និង តួនាទីរដ្ឋក្នុងសេដ្ឋកិច្ច ។ លោកបណ្ឌិតសភាចារ្យ គឺជាសាស្ត្រាចារ្យផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច នៅគ្រឹះស្ថានឧត្តមសិក្សាសាធារណៈកម្ពុជា រួមមាន សាលាភូមិន្ទរដ្ឋបាល រាជបណ្ឌិត្យសភាកម្ពុជា និង វិទ្យាស្ថានសេដ្ឋកិច្ចនិងហិរញ្ញវត្ថុ, ជាកន្លែងដែល លោក បានបណ្តុះបណ្តាល និង ផ្តល់ឱវាទដល់ និស្សិត អ្នកស្រាវជ្រាវ សហគ្រិន អ្នកដឹកនាំវ័យក្មេង និង មន្រ្តីរាជការ ជាច្រើន ។ ដោយសារតែការរួមចំណែកដ៏លេចធ្លោទាំងនេះ, លោកបណ្ឌិតសភាចារ្យ ទទួលបានការលើកទឹកចិត្ត និង ការតែងតាំងជាសមាជិកពេញសិទ្ធិនៃរាជបណ្ឌិត្យសភាកម្ពុជាជាមួយគោរមងារជា “បណ្ឌិតសភាចារ្យ” ពីព្រះមហាក្សត្រនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាក្នុងឆ្នាំ ២០១៨ ។
ហ៊ាន សាហុីប: ការបោះពុម្ពផ្សាយ

ការបោះពុម្ពផ្សាយ

នៅឆ្នាំ ២០២១, លោកបណ្ឌិតសភាចារ្យ បានបោះផ្សាយសៀវភៅមួយទៀត មានចំណងជើងថា “ទស្សនៈសេដ្ឋវិទូ និង វិទ្យាសាស្រ្តសេដ្ឋកិច្ច” ។ នៅក្នុងសៀវភៅនេះ, លោកបណ្ឌិតសភាចារ្យ បានសង្កត់ធ្ងន់ទៅលើតួនាទីដ៏សំខាន់នៃទស្សនាទានស្តីពី “ជវភាពនៃប្រព័ន្ធតួអង្គតែមួយ”, “ប្រតិតុល្យភាព” និង “ប្រព័ន្ធតម្លៃ” ក្នុងការកសាងអភិបាលកិច្ចល្អ ជាពិសេសការកែទម្រង់ស្ថាប័ន ។ លោកបណ្ឌិតសភាចារ្យ ជឿជាក់ទៅលើ គុណាធិបតេយ្យ, ការអភិវឌ្ឍធនធានមនុស្ស និង ការប្រើប្រាស់ព័ត៌មាន និង បច្ចេកវិទ្យាឌីជីថល ក្នុងការគ្រប់គ្រង និង ការសម្រេចចិត្ត ។ លោក ជ្រើសយកប្រព័ន្ធសេដ្ឋកិច្ចចម្រុះ (ផ្លូវទីបី) ធ្វើជាទស្សនវិជ្ជាសេដ្ឋកិច្ចរបស់លោក ។ លោកធ្លាប់អះអាងថា "ប្រព័ន្ធសេដ្ឋកិច្ចទីផ្សារ មានយុត្តិធម៌ ប៉ុន្តែអសមធម៌", រីឯប្រព័ន្ធសេដ្ឋកិច្ចផែនការ មានសមធម៌ ប៉ុន្តែអយុត្តិធម៌" ។ ជាលទ្ធផល, ប្រព័ន្ធសេដ្ឋកិច្ចទាំងពីរបានវិវត្ត និង ក្រោយមក បានអភិវឌ្ឍទៅជាប្រព័ន្ធសេដ្ឋកិច្ចចម្រុះ ដែលទាំងរដ្ឋ និង ទីផ្សារ ត្រូវដើរតួនាទីស្នូល និង ចាំបាច់ ក្នុងសេដ្ឋកិច្ច ស្របតាមអភិក្រម "ជវភាពនៃប្រព័ន្ធតួអង្គតែមួយ" ។
ហ៊ីការូ អាកាអុ

ជាតារាសម្តែងសំលេងតួស្រីនិងអ្នកចម្រៀងស្រីប្រជាជនជប៉ុន កំណើតនៅខេត្តខាណាហ្កាវ៉ា ជាប់ទាក់ទងជាមួយប៉្រូហ្វីត (Across Entertainment)。ចាប់ផ្តើមក្លាយជាតារាសម្តែងសំលេងឆ្នាំ ២០១១,បានដើរតួនាទីសំខាន់ដំបូងរបស់នាងក្នុងរឿង Comic Girls (២០១៨) ហើយចាប់តាំងពីពេលនោះមកបានទទួលតួនាទីធំ.
ហ៊ីការូ អាកាអុ: តំណ​ភ្ជាប់​ខាងក្រៅ

តំណ​ភ្ជាប់​ខាងក្រៅ 
  
  - នៅAnime News Network
  - នៅធ្វិតថឺរ

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:បុគ្គលនៅរស់
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ្នកចម្រៀងជប៉ុន
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:តារាសម្តែងសំឡេងជប៉ុន
ហ៊ីដិគិ តូចូ

ហ៊ីដិគិ តូចូ (, តួរ៉ូម៉ាជី: Tōjō Hideki, ប្រកប: ថូចូ ហ៊ិដិគិ, 30 ធ្នូ 1884 – 23 ធ្នូ 1948) ជាអ្នកនយោបាយជប៉ុន ឧត្តមសេនីយ៍កងទ័ពចក្រពត្តិជប៉ុន និងកាត់ទោសឧក្រិដ្ឋជនសង្រ្គាម ដែលបានបម្រើការជានាយករដ្ឋមន្ត្រីជប៉ុន និងប្រធានសមាគមជំនួយការគ្រប់គ្រងចក្រពត្តិសម្រាប់ភាគច្រើនរបស់សង្គ្រាមលោកលើកទី 2 លោក​បាន​កាន់​មុខ​តំណែង​ជា​ច្រើន​ទៀត រួម​មាន​អគ្គសេនាធិការ​កងទ័ពចក្រពត្តិមុន​ពេល​ចុងក្រោយ​ត្រូវ​គេ​ដក​ចេញ​ពី​តំណែង​នៅ​ខែ​កក្កដា ឆ្នាំ​ 1944 ផង​ដែរ ក្នុង​អំឡុង​ពេល​កាន់​អំណាច​របស់​លោក ការដឹកនាំរបស់លោកត្រូវបានសម្គាល់ដោយអំពើហឹង្សាដែលប្រព្រឹត្តដោយរដ្ឋយ៉ាងខ្លាំងក្នុងឈ្មោះលទ្ធិជ្រុលនិយមជប៉ុន ភាគច្រើនដែលលោកបានចូលរួមដោយផ្ទាល់

លោកហ៊ីដិគិកើតថ្ងៃទី 30 ធ្នូ 1884 ទៅកាន់គ្រួសារសាមូរ៉ៃដែលមានឋានៈទាបនៅក្នុងស្រុកកូជីម៉ាឈិរបស់ទីក្រុងតូក្យូ លោកបានចាប់ផ្តើមអាជីពរបស់គាត់នៅក្នុងកងទ័ពនៅឆ្នាំ 1905 ហើយ​បាន​ឡើង​ឋានន្តរស័ក្តិ​ជា​ឧត្តមសេនីយ៍​នៅ​ឆ្នាំ 1934 នៅខែមីនាឆ្នាំ 1937 លោកត្រូវបានតែងតាំងជាប្រធានបុគ្គលិករបស់កងទ័ពក្វាន់ទុង (កងទ័ពខាន់តូ) ដែលគាត់បានដឹកនាំប្រតិបត្តិការយោធាប្រឆាំងនឹងជនជាតិចិននៅម៉ុងហ្គោលីខាងក្នុងនិងខេត្តឆាហារ-ស៊ុយយ៉ាន នៅខែកក្កដាឆ្នាំ 1940 លោក​ត្រូវ​បាន​តែងតាំង​ជា​រដ្ឋមន្ត្រី​សង្គ្រាម​របស់​រដ្ឋាភិបាល​ជប៉ុន​ដែល​ដឹកនាំ​ដោយ​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រីលោក ហ៊្វុមិម៉ារ៉ុ កូណុអិ
ហ៊ីបប៉ូលីត ហ្វីហ្សូ

រូបភាពតូច|រូបថតរបស់លោកហ្វីហ្សូ ជាអ្នករូបវិទូបារាំង
អាម៉ាន់ ហ៊ីបប៉ូលីត លូអ៊ីស ហ្វីហ្សូ FRS FRSE MIF (២៣ កញ្ញា ១៨១៩ – ថ្ងៃទី 18 ខែកញ្ញា ឆ្នាំ 1896) គឺជា រូបវិទូ ជនជាតិបារាំង ដែលត្រូវបានគេស្គាល់ថាល្អបំផុតសម្រាប់ការវាស់ ល្បឿននៃពន្លឺ នៅក្នុងការពិសោធន៍ដែលមានឈ្មោះថា ហ្វីហ្សូ ។
ហ៊ីរ៉ាហ្កាណា

ហ៊ីរ៉ាហ្កាណា​​​ () គឺជាអក្សរព្យាង្គនិងអក្សរក្នុងភាសាជប៉ុន ដែលគឺជាអក្សរមួយក្នុងចំណោមតួអក្សរជប៉ុនទាំងបីដែលបានប្រើបច្ចុប្បន្ន​ (ហ៊ីរ៉ាហ្កាណា, កាតាកាណា និងកាន់ជិ)។ ហ៊ីរ៉ាហ្កាណានិងកាតាកាណាគឺជាប្រព័ន្ធកាណាដែលតួអក្សរមួយតួតំណាងឱ្យសំឡេងមួយ នៅក្នុងកាណានីមួយៗវាអាចមានទាំងស្រៈនិងការប្រកប។
ហ៊ីរ៉ាហ្កាណា: ប្រភព

ប្រភព 
អក្សរហ៊ីរ៉ាហ្កាណាបានអភិវឌ្ឍពីអក្សរចិន ដំបូងហៅថា អុនណាដេ (女手, Onnade) ឬ ដៃរបស់ស្ត្រី ព្រោះធ្លាប់សរសេរដោយស្រីជាភាគច្រើន ប្រុសនឹងសរសេរដោយប្រើកាន់ជិនិងកាតាកាណា ប្រហែលឆ្នាំ 957 អក្សរហ៊ីរ៉ាហ្កាណាត្រូវបានប្រើជាទូទៅ ពាក្យថា ហ៊ីរ៉ាហ្កាណា មានន័យថា អក្សរព្យាង្គសាមញ្ញ ទ្រង់ទ្រាយដំបូងរបស់ហ៊ីរ៉ាហ្កាណាមាននិមិត្តសញ្ញាជាច្រើនដែលបញ្ចេញសំឡេងដូច​គ្នា ប្រព័ន្ធសរសេរមានលក្ខណៈខុសៗគ្នាសម្រាប់អ្នកនិពន្ធម្នាក់ៗ រដ្ឋាភិបាលជប៉ុនបានចូលមករៀបចំទ្រង់ទ្រាយនៅឆ្នាំ 1946 ដូច្នេះបានក្លាយជាអក្សរដែលប្រើសព្វថ្ងៃ
ហ៊ីរ៉ាហ្កាណា: លក្ខណៈនិងការប្រើប្រាស់

លក្ខណៈនិងការប្រើប្រាស់ 
អក្សរហ៊ីរ៉ាហ្កាណាមាន 46 តួ ហើយជារឿយៗត្រូវបានប្រើនៅចុងពាក្យ (okurigana) ក្នុងភាសាជប៉ុន ប្រើសម្រាប់ពាក្យដែលមិនមានជាអក្សរកាន់ជី ឬត្រូវបានប្រើនៅខាងចុងកិរិយាស័ព្ទឬជាជំនួយ ជាទូទៅត្រូវបានប្រើក្នុងប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយរបស់កុមារ​ សៀវភៅសិក្សា និងសៀវភៅគំនូរជីវចល អក្សរហ៊ីរ៉ាហ្កាណាប្រើសម្រាប់ជាពាក្យអានសម្រាប់អក្សរកាន់ជី ដើម្បីជួយអ្នកអានបាន ដែលត្រូវបានគេហៅថា ហ៊្វុរិហ្គាណា ក្នុងកាសែតមានច្បាប់ដែលត្រូវដាក់ហ៊្វុរិហ្គាណាគូជាមួយកាន់ជិដែលដាច់ពីគ្នាទៅពីកាន់ជិដែលផ្លូវការបញ្ជាក់ថាគឺជាកាន់ជិដែលប្រើញឹកញាប់ 1,945 តួ សារព័ត៌មានភាគច្រើនមិនប្រើកាន់ជិក្រៅពីកាន់ជិក្រុមទាំងនេះទេ

នៅបច្ចុប្បន្នមានប្រព័ន្ធអក្សរហ៊ីរ៉ាហ្កាណា 2 ប្រភេទគឺ អ៊ីរ៉ុហា ហ៊ីរ៉ាហ្កាណាបែបចាស់​ និង​ ហ្គុជូអុង​ ហ៊ីរ៉ាហ្កាណាបែបថ្មី