កស្សបៈ: សមាទានធុតង្គ

សមាទានធុតង្គ 

left|thumb|230px|ល្អាងបិប្ផលិ
ព្រះ​សម្ពុទ្ធ ព្រះ​អង្គ​បាន​ធ្វើ​ការ​ផ្លាស់​ប្តូរ​ចីវរ​ជា​មួយនឹងព្រះ​មហាកស្សបៈ។ ព្រះ​មហា​កស្សបៈ ក៏​មាន​គំនិត​ថា ឥឡូវ​នេះ​យើង​បាន​សំពត់​ដែល​ព្រះ​អង្គ​ទ្រង់​ប្រើ​ប្រាស់ យើង​គួរ​ធ្វើ​សេច​ក្តី​ល្អ​អោយ​ក្រៃ​លែង​ឡើង​ទៅ​ទៀត ហើយ​ក៏​មាន​សមាទាន​ធុតង្គ គឺ​អង្គ​ជា​គ្រឿង​កម្ចាត់​បង់​កិលេស​មាន​ទាំង​អស់ ១៣​ប្រការ តែ​លោក​សមាទាន​ជា​និច្ច ៣​ប្រការ​គឺ 

 សមាទាន​ប្រើ​សំពត់​បង្សុកូល​ចីវរ
 ត្រាច់​បិណ្ឌបាតជាប្រចាំ
 នៅព្រៃជាវត្ត

ក្រោយ​បួស​បាន​៧​ថ្ងៃ លោក​ក៏​បាន​សម្រេច​អរហត្តផល ជា​ព្រះ​អរហន្ត​ព្រម​ដោយ​បដិសម្ភិទា​៤ វិមោក្ខ​៨ អភិញ្ញា​៦។ ដោយ​ហេតុថា ព្រះ​មហាកស្សបៈ ជា​​អ្នក​បដិបត្តិ​ក្នុង​ធុតង្គ​យ៉ាង​តឹង​រឹង ទើប​ព្រះ​មាន​ព្រះ​ភាគ ទ្រង់​តែង​តាំង​លោក​ក្នុងតំណែង​ជា​អ្នក​ទ្រទ្រង់​ធុតង្គ​ដ៏​លើស​ជាង​សាវ័ក​ដទៃ ហើយ​លោក​ក៏​ជា​ទី​គាប់​ចិត្ត​របស់​ពុទ្ធ​បរិស័ទ​យ៉ាង​ច្រើន។ សូម្បី​លោក​មាន​អាយុ​ច្រើន​ហើយ​ក៏ដោយ ក៏​លោក​មិន​លះ​បង់​ការ​បដិបត្តិ​ធុតង្គ​វត្តដែរ។ មាន​កាល​មួយ ព្រះ​មហាកស្សបៈ​មាន​អាពាធជា​ខ្លាំង លោក​ស្នាក់​នៅ​ក្នុង​ល្អាង​បិប្ផលិ ព្រះ​មាន​ព្រះ​ភាគ​បាន​យាង​មក​សួរ​សុខទុក្ខ ហើយ​ព្រះ​អង្គបាន​សម្តែង​ពោជ្ឈង្គ​បរិត្ត​អោយ​ព្រះ​ថេរៈ​ស្តាប់។
ម្នាល​កស្សបៈ​ ពោជ្ឈង្គ​៧​ប្រការ​បាន​ដល់

 សតិ គឺ​សេច​ក្តីរឭកបាន
 ធម្មវិចយ គឺ​ការ​ឆ្លុះ​បញ្ចាំង​ធម៌ (​ឫ​ការ​វិនិច្ឆ័យ​ធម៌)
 វីរិយ គឺ​សេចក្តី​ព្យាយាម
 បីតិ គឺ​សេច​ក្តី​ឆ្អែត​ចិត្ត
 បស្សទ្ធិ គឺ​សេចក្តី​ស្ងប់​ចិត្ត
 សមាធិ គឺ​ការ​តាំង​ចិត្ត​មាំ
 ឧបេក្ខា គឺ​សេច​ក្តី​ព្រងើយ

ម្នាល​កស្សបៈ ពោជ្ឈង្គ​៧​ប្រការ​នេះ ជា​ធម៌​ដែល​តថាគត​សម្តែង​ទុក​ប្រពៃ​ហើយ អប់រំ​ទុក​ល្អ​ហើយ ធ្វើ​អោយ​ចម្រើន​ហើយ រមែង​ប្រព្រឹត្ត​ទៅ​ដើម្បី​ការ​ដឹង​យ៉ាង​ក្រៃ​លែង ដើម្បី​ការ​ត្រាស់​ដឹង​ ដើម្បី​ព្រះ​និព្វាន។ ក្រោយ​ពេល​បាន​ស្តាប់​ហើយ ជំងឺ​របស់​ព្រះ​ថេរៈ មាន​ការ​ស្បើយ​ឡើង។

សម័យ​មួយ​ព្រះ​កស្សបៈ​បាន​ទៅ​គាល់​ព្រះ​មាន​ព្រះភាគ ព្រះ​អង្គ​ត្រាស់​ថា កស្សបៈ​វេលា​នេះ​អ្នក​ជរា​ហើយ សំពត់​បង្សុកូល​របស់​អ្នក​ជា​សំពត់​ធ្ងន់ (មាន​សេច​ក្តី​អធិប្បាយ​ថា ព្រោះ​សំពត់​បង្សុកូល​​មាន​ប៉ះ​ជា​ច្រើន​ជាន់ មាន​អំបោះ​ដេរ​ច្រើន ព្រោះ​សំពត់​នោះ​ជា​សំពត់​ចាស់ ជា​សំពត់​បាន​ពី​ព្រះ​មាន​ព្រះ​ភាគ​តាំ​ពី​យូរ​លង់​មក​ហើយ) មិន​គួរ​ស្លៀក​ដណ្តប់​ អ្នក​ចូរ​ស្លៀក​ដណ្តប់​គហបតី​ចីវរ គឺ​សំពត់​ដែល​អ្នក​ស្រុក​ប្រគេន​ចុះ ចូរ​ទៅ​ឆាន់​អាហារ​ក្នុង​ទែ​ដែល​គេ​និមន្ត និង​​នៅ​ក្នុង​សំណាក់​របស់​តថាគត​ចុះ។ ព្រះ​មហា​កស្សបៈ​ត្ថេរ ក្រាប​ទូល​ថា បពិត្រ​ព្រះ​អង្គ​ដ៏​ចម្រើន អស់​កាល​យូរ​ណាស់​ហើយ ខ្ញុំ​ព្រះ​អង្គ​ជា​អ្នក​នៅ​ព្រៃ​ជា​វត្ត និង​ពោល​សរសើរ​គុណ​នៃ​ការ​ត្រាច់​បិណ្ឌបាត​ជា​វត្ត ជា​អ្នក​ទ្រ​ទង់​សំពត់​បង្សុកូល​ជា​វត្ត និង​ពោល​សរសើរ​គុណ​នៃ​ការ​ទ្រ​ទ្រង់​សំពត់​បង្សុកូល​ជា​វត្ត ជា​អ្នក​ប្រើ​សំពត់​ត្រៃ​ចីវរ​​ជា​វត្ត ជា​អ្នក​មាន​សេច​ក្តី​ប្រាថ្នា​តិច ជា​អ្នក​សន្តោស ជា​អ្នក​ចាក​ពួក​គណៈ ជា​អ្នក​មិន​ច្រឡូក​ច្រឡំ ជា​អ្នក​ប្រារព្ធ​សេចក្តី​ព្យាយាម និង​ពោល​សរសើរ​គុណ​ទាំង​នោះ។ ទើប​ព្រះ​មាន​ព្រះ​ភាគ​ត្រាស់​សួរ​ថា អ្នក​ឃើញ​ប្រយោជន៍​ដូច​ម្តេច ទើប​ជា​អ្នក​នៅ​ព្រៃ​ជា​វត្ត និង​ពោល​សរសើរ​ការ​នៅ​ព្រៃ​ជា​វត្ត​ជាដើម ព្រះ​ថេរៈ​ក្រាប​ទូល​ថា បពិត្រ​ព្រះ​អង្គ​ដ៏​ចម្រើន ខ្ញុំ​ព្រះ​អង្គ​មើល​ឃើញ​អំណាច​ប្រយោជន៍​២​ប្រការ ទើប​បាន​នៅ​ព្រៃ​ជា​វត្ត និង​ពោល​សរសើរ​គុណ​នៃ​ការ​នៅ​ព្រៃ​ជាដើម​នោះ

 មើល​ឃើញ​ការ​នៅ​ជា​សុខ​ក្នុង​ទិដ្ឋិ​ធម៌ (គឺ​ធម៌​ក្នុង​បច្ចុប្បន្ន)
 អនុគ្រោះ​ប្រជុំជន​​ក្នុង​ខាង​ក្រោយ​ថា ធ្វើ​ដូច​ម្តេច​ហ្ន៎ ពពួក​ជន​ក្នុង​កាល​ខាង​ក្រោយ នឹង​បាន​កាន់​យក​ជា​តម្រាប់​ថា បាន​ឮ​ថា​ព្រះ​ពុទ្ធ​ជា​ម្ចាស់​ និង​សាវ័ក​អ្នក​ត្រាស់​ដឹង​តាម​ព្រះ​ពុទ្ធ​ជា​ម្ចាស់​ដែល​មាន​មក​ហើយ លោក​ជា​អ្នក​នៅ​ព្រៃ​ជា​វត្ត និង​ពោល​សរសើរ​គុណ​នៃ​ការ​នៅ​ព្រៃ​ជា​ដើម​អស់​កាល​ដ៏​យូរ។

ខ្ញុំ​ព្រះ​អង្គ​មើល​ឃើញ​អំ​ណាច​ប្រយោជន៍​២​ប្រការ​នេះ ទើប​នៅ​ព្រៃ​ជា​វត្ត​ជាដើម​ព្រះ​អង្គ។ ព្រះ​មាន​ព្រះ​ភាគ​បាន​ត្រាស់​អនុមោទនា ថា ល្អ​ហើយ​កស្សបៈ អ្ន​ក​បាន​ជា​អ្នក​បដិបត្តិ​ដើម្បី​ប្រយោជន៍​ដល់​ជន​ច្រើន ដើម្បី​សេច​ក្តី​សុខ​ដល់​ជន​ច្រើន ដើម្បី​អនុគ្រោះ​ដល់​សត្វ​លោក ដើម្បី​ប្រយោជន៍​អនុគ្រោះ និង​សេច​ក្តី​សុខ​ដល់​ទេវតា និង​មនុស្ស​ទាំង​ឡាយ។