navinnseab/khmer-wikipedia-article huggingface dataset:
វិស័យអប់រំនៅជប៉ុន: វិទ្យាល័យ

វិទ្យាល័យ
ទោះបីជា​ការសិក្សា​នៅវិទ្យាល័យ​មិនស្ថិតក្នុង​កាតព្វកិច្ចអប់រំនៅជប៉ុនក៏ដោយ ក៏គេឃើញមានសិស្សបញ្ចប់អនុវិទ្យាល័យ៩៩%​ចុះឈ្មោះចូលរៀននៅវិទ្យាល័យ (ស្ថិតិ២០០៥)។ សាលាឯកជនមានចំនួន៥៥% ច្រើនជាងសាលារដ្ឋ។ ទាំងសាលារដ្ឋ​និង​ឯកជន សុទ្ឋតែត្រូវបង់ថ្លៃ។ ការការប៉ាន់ប្រមាណរបស់ក្រសួងអប់រំ ការចំនាយសំរាប់សិស្សវិទ្យាល័យម្នាក់ក្នុង១ឆ្នាំគឺ ៣០០ ០០០ យ៉េន (ជាង២០០០ដុល្លា) សំរាប់សាលារដ្ឋ និង ២ដង សំរាប់សាលាឯកជន។

សាលាវិទ្យាល័យភាគច្រើន​ជា​សាលាពេញម៉ោង និង ផ្ដល់នូវកម្មវិធីសិក្សាទូទៅ (ដែលមានមុខវិជ្ជាគ្រឹះចាំបាច់​សំរាប់បន្តការសិក្សាទីមហាវិទ្យាល័យ) និង កម្មវិធីសិក្សាជំនាញបច្ចេកទេស (សំរាប់សិស្សដែលចង់ធ្វើការបន្ទាប់ពីរៀនចប់)។ មានសាលាមួយចំនួនតូចដែលផ្ដល់កម្មវិធីសិក្សា​ក្រៅម៉ោង ពេលល្ងាច និង តាមទូរអប់រំ។

សិស្សថ្នាក់ទី១​០នៅក្នុងកម្មវិធីសិក្សាទាំង២​ រៀនមុខវិជ្ជាស្រដៀងគ្នា។ មុខវិជ្ជាទាំងនោះជាមុខវិជ្ជាគ្រឹះ មាន ភាសាជប៉ុន ភាសាអង់គ្លេស គណិតវិទ្យា និង វិទ្យាសាស្ត្រ។ នៅថ្នាក់ទី១១ឡើងទៅ ពួកគេមានលទ្ឋភាពជ្រើសរើសមុខវិជ្ជាសិក្សា​តាមចំនូលចិត្តពួកគេ។ កម្មវិធីសិក្សាបច្ចេកទេស​បញ្ចូលមុខវិជ្ជាបច្ចេកទេសរាប់រយ មាន ពត៌មានវិទ្យា នាវាចរ នាសាទ កសិកម្ម ភាសាអង់គ្លេសសំរាប់ពាណិជ្ជកម្ម សេរ៉ាមិក ជាដើម។

គ្រូវិទ្យាល័យភាគច្រើនបញ្ចប់ការសិក្សានៅមហាវិទ្យាល័យ។ វិទ្យាល័យមានដេប៉ាតឺម៉ង់​ផ្សេងៗតាមជំនាញឯកទេសរបស់គ្រូ។ 

ការអប់រំសំរាប់​សិស្សពិការ​​នៅវិទ្យាល័យ ផ្ដោតសំខាន់ទៅលើជំនាញ​នានា ដើម្បីអោយពួកគេ​មានសមត្ថភាពគ្រប់គ្រាន់​ក្នុងការរស់នៅដោយខ្លួនឯង​ក្នុងសង្គម។ ជំនាញទាំងនោះ​ត្រូវបានពិចារណា​តាមកំរិតពិការរបស់ពួកគេ។ រដ្ឋាភិបាល​ធ្វើការ​ប្រឹងប្រែងក្នុងការ​បង្កើនជំរើសសំរាប់ពួកគេ ដោយជំរុញអោយស្ថាប័នឧត្តមសិក្សា​អនុញ្ញាតអោយសិស្សពិការចូលរៀនបាន។
វិស័យអប់រំនៅជប៉ុន: មហាវិទ្យាល័យ

មហាវិទ្យាល័យ
សូមមើលអត្ថបទក្បោះក្បាយនៅ ឧត្តមសិក្សានៅប្រទេសជប៉ុន

គ្រឹះស្ថានឧត្តមសិក្សា​ផ្ដល់​ការអប់រំ​ថ្នាក់បរិញ្ញាប័ត្រ​ទូទៅរយៈពេល៤ឆ្នាំ។ មុខជំនាញពេញនិយមនៅមហាវិទ្យាល័យមាន វិទ្យាសាស្ត្រសង្គម (ពាណិជ្ជកម្ម នីតិសាស្ត្រ និង គណនី) វិស្វកម្ម មនុស្សសាស្ត្រ និង គរុកោសល្យ។

ការចំនាយជាមធ្យមនៅមហាវិទ្យាល័យ (ថ្លៃសាលា និង ហូបចុក) ក្នុងមួយឆ្នាំ ១,៤លានយ៉េន (១ម៉ឺនដុល្លា) (ស្ថិតិឆ្នាំ១៩៨៦)។ ដើម្បីផ្គត់ផ្គង់ការចំនាយទាំងនេះ និស្សិតទាំងឡាយ​តែងចេញទៅធ្វើការ​ក្រៅម៉ោង ឬខ្ចីប្រាក់ពី សមាគមអាហារូបករណ៍ជប៉ុន ដែលជាសមាគមគាំទ្រដោយរដ្ឋាភិបាលជប៉ុន។ ជំនួយក៏អាចទទួលបានពី​រដ្ឋបាលតំបន់ សហគ្រាស និង ស្ថប័ននានាផងដែរ។

សកលវិទ្យាល័យដែលមានឈ្មោះល្បីនៅប្រទេសជប៉ុនមាន សាកលវិទ្យាល័យតូក្យូ និង​ សាកលវិទ្យាល័យក្យូតុ។

Category:ប្រទេសជប៉ុន
វិស្ណុបុរាណ

វិស្ណុ​បុរាណ​ជា​គម្ពីរ​សាសនា​ហិណ្ឌូ​មួយ​និង​ជា​បុរាណៈ​មួយ​នៃ​បុរាណៈ​ទាំង​១៨។ គម្ពីរ​នេះ​ត្រូវ​បាន​ចាត់​ទុក​ថា​ជា​បុរាណៈ​សំខាន់​ជាង​គេ ហើយ​ត្រូវ​បាន​គេ​ដាក់​ឈ្មោះ​ថា បុរាណ​រតនៈ (រតនៈនៃបុរាណៈ)​។ គម្ពីរនេះ​​ត្រូវ​បាន​គេ​អធិប្បាយ​ក្រោម​រូបភាព​នៃ​ការ​សន្ទនា​រវាងព្រាហ្មណ៍ ​បរាសរៈ និង​កូន​សិស្ស​របស់​គាត់​ឈ្មោះ​ មៃត្រេយៈ ហើយ​ត្រូវ​បាន​បែង​ចែក​ជា​៦​ផ្នែក​។ ប្រធាន​បទ​នៃ​ការ​សន្ទនា​សំខាន់​ៗ​ រួម​មាន​ការ​បង្កើត​ទេវកថា រឿង​សង្គ្រាម​រវាង​ពួក​អសុរៈ និង ពួក​ទេវៈ, បណ្តា​អវតារ​របស់​ព្រះ​វិស្ណុ និងពង្សាវតារ និង​រឿង​របស់​ស្តេច​ល្បី​ៗក្នុង​រឿង​ព្រេង​។
​
គេ​បាន​តំនាល​ថា​គម្ពីរ​នោះ​មាន​ពាក្យ​ស្លោក​(ពាក្យ​កាព្យ)ចំនួន​២៣ ០០០, ប៉ុន្តែចំនួន​ពាក្យ​កាព្យ​សរុប​ពិត​ប្រាកដ​ មានតិច​ជាង​៧ពាន់​ទៅ​វិញ។ តាម​រយៈគ្រប់​ឯកសារ​ទាំង​អស់​ ដែល​គេ​ប្រមូល​បាន​មក​ពី​តំបន់​ខាង​លិច​និង​ខាង​កើត​របស់​ប្រទេស​ឥណ្ឌា បាន​អោយ​ដឹង​ថា ចំនួនក្រោយ​នេះ​ជា​ការ​ត្រឹម​ត្រូវ​ ហើយ​គ្មាន​ការ​បាត់​បង់​ផ្នែក​ណា​មួយ​នោះ​ទេ​។ គេ​បាន​សេចក្តី​ផ្តើម តួ​សេចក្តី និង​សេចក្តី​បញ្ចប់​ ដូច្នេះ​គេ​ចាត់​ទុក​ថា​អត្ថបទ​ដែល​ប្រមូល​បាន​ជា​អត្ថបទ​ទាំង​មូល​ដោយ​គ្មាន​បាត់​បង់​។ ​Wilson (2006), p. xxi.
វិស្ណុបុរាណ: ផ្ទៃ​រឿង

ផ្ទៃ​រឿង 
គម្ពីរ​នេះ​ផ្តើម​ដោយ​សេចក្តី​លំអិត​អំពី​ការ​បង្កើត​ នៃ​យុគៈ​ទាំង​៤។ រឿង​ព្រេង​អំពី​រុទ្រៈ​, ដែល​និយាយ​អំពី​ សមុទ្រ​មថនៈ (ការ​កូរ​សមុទ្រ​ទឹក​ដោះ​), រឿង​ធ្រុវៈ ដែល​ជា​​សាវក​របស់​ព្រះ​វិស្ណុ​ និង​រឿង​របស់​ស្តេច​កាល​ពី​ព្រេង​នាយ​ឈ្មោះ វេនៈ និង ប្ឫឋុ ។
 
រឿង​របស់​កូនចៅ​ជំនាន់​ក្រោយ​របស់​ប្ឫឋុគឺ​ពួក​ប្រឆេតៈ រឿង​ដ៏ល្បី​របស់​ ហិរន្យកសិបុ និង​ប្រហ្លទៈ,  ការ​លំអិត​អំពី​ភូមិសាស្ត្រ​​នៃ​លោក​ដែល​គេ​ស្គាល់ ដោយ​បាន​បញ្ជាក់​អំពី​ទឹក​ដី​ ជនជាតិ ភ្នំ​និង​ទន្លេ​កាល​ពី​បុរាណ, ​គោលការណ៍​នៃ​ការ​កកើត​សកលលោក, និង រឿង​កំនើត​របស់​ជទភរតៈ ត្រូវ​បាន​គេ​យក​មក​និយាយ​ក្នុង​ផ្នែក​ទី​ពីរ​។

ផ្នែក​ទី​បី និយាយ​អំពី​មន្វន្តរៈ (វដ្ត​នៃ​ការ​កកើត​និង​រលាយ​ទៅ​វិញ​), បណ្ឌិត​វ្យសៈ និង យជ្នវល្ក្យៈ, សុរិយៈ (ព្រះ​អាទិត្យ), យមៈ (ស្តេច​នៃ​សេចក្តី​ស្លាប់​), សាវក សតឋនុ និង​សៃវ្យៈ​, វណ្ណៈ​ទាំង​បួន (វណ៌ៈ) និង ឆាកទាំង​បួន​នៃ​ជីវិត (អាស្រមៈ) និង​សេចក្តី​លំអិត​ធម៌​ជា​ច្រើន​។

ផ្នែក​ទី​បួន​លំអិត​អំពី​ស្តេច​ធំ​ៗ​របស់​ចក្រភព​ព្រះ​អាទិត្យ​និង​ព្រះ​ចន្ទ​របស់​ឥណ្ឌា​បុរាណ​ ហើយ​ក៏​បាន​រាយ​ឈ្មោះ​ស្តេច​ដែល​ប្រហែល​ជា​បាន​សោយរាជ្យ​ក្នុង​សម័យ​កាលី។ បញ្ជី​បន្ទាប់​មក​ទៀត រៀបរាប់​អំពី​ឈ្មោះ​ស្តេច​ក្នុង​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​របស់​មគធៈ​, ដោយ​មាន​ទាំង​ស្តេច​មក​ពី សិសុនគៈ នន្ទៈ និង មៅរ្យៈ​។
 
ផ្នែក​បន្ទាប់​មក​ទៀត និយាយ​លំអិត​អំពី​ព្រឹត្តិការណ៍​ផ្សេង​ៗ​ក្នុង​ជីវិត​របស់​ព្រះ​ក្ឫស្ណៈ (ក្រឹស្ណៈ) ដោយ​ចាប់​ពី​កំនើត កុមារភាព និង​មរណភាព​ ហើយ​និង​ការ​បំផ្លាញពួក​យាទវៈ ។

ផ្នែក​ទី​៦ ដែល​ជា​ផ្នែក​ចុងក្រោយ​គេ និយាយ​អំពី​យាយីររបស់​កាលី, អំពី​ការ​បំផ្លាញ​លោក និង​ពន្យល់​អំពី​សារៈ​សំខាន់​របស់​បុរាណៈ​។

"ស្តេច​កាលី​យុគ ចូល​ចិត្ត​អំពើ​ពុករលួយ និង​ការ​លួច​ប្លន់​ទ្រព្យ​សម្បត្តិ​របស់​ប្រជា​រាស្ត្រ​ខ្លួន​។ កម្មសិទ្ធិ​និង​ទ្រព្យ​សម្បត្តិ​តែ​មួយ​នឹងអាច​​ជួយ​លើក​តំកើង​បុណ្យសក្តិ​បាន; ការ​បោក​ប្រាស់​​ជា​មធ្យោបាយ​តែ​មួយ​គត់​សំរាប់​សំរេច​ជោគ​ជ័យ។ ការ​ពុក​រលួយ​នឹង​ក្លាយ​ជា​មធ្យោបាយ​សកល​​សំរាប់​រក្សា​អំនាច​របស់​ខ្លួន​។ នៅ​ចុង​បញ្ចប់ ដោយ​មិន​អាច​គាំ​ទ្រ​នឹង​ស្តេច​គំរិះ​របស់​ខ្លួន​បាន​ ប្រជារាស្ត្រ​ស្រុក​កាលី​យុគ ក៏​ភៀស​ខ្លួន​ទៅ​រស់​លាក់​ខ្លួន​នៅ​ក្នុង​តំបន់​ភ្នំ​។"
វិស្វកម្ម

thumb|350px| ម៉ាស៊ីន​ចំហាយ​ទឹក ជា​ driver សំខាន់​នៅ​ក្នុង​បដិវត្ត​ឧស្សាហកម្ម និង បញ្ជាក់​អំពី​ភាព​ចំាបាច់​របស់​វិស្វកម្ម​នៅ​ក្នុង​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​ទំនើប។ ការ​តាំង​បង្ហាញ​ស្នប់​ដើរ​ដោយ​ម៉ាស៊ីន​ចំហាយ​ទឹក​ (beam engine) នៅ​ក្នុង​​អាគារ​ ETSII (Superior Technical School of Industrial Engineering), Technical University of Madrid, Madrid, Spain

វិស្វកម្ម​ជា​មុខ​វិជ្ជា​សិក្សា សិល្បៈ សមត្ថភាព និង វិជ្ជាជីវៈ​ដែល​ប្រើ​ប្រាស់​ចំនេះ​ដឹង​ផ្នែក​វិទ្យាសាស្ត្រ គណិត​វិទ្យា សេដ្ឋកិច្ច សង្គម​កិច្ច និង ការ​អនុវត្ត​ជាក់​ស្ដែង​ដើម្បី​​គ្រោង និង​បង្កើត​សំនង់ ម៉ាស៊ីន សំភារៈ ប្រព័ន្ធ រូប​ធាតុ និង​ស្វ័យ​ប្រវត្តិកម្ម​ដែល​គាំ​ទ្រ​ការ​រស់​នៅ​របស់​មនុស្ស​​ប្រកប​ដោយ​សុវត្ថិភាព។

វិស្វករ​ជា​អ្នក​មាន​ចំនេះ​ដឹង និង ប្រើ​ប្រាស់​វិស្វកម្ម​នេះ​ក្នុង​អាជីព​របស់​ខ្លួន​ដែល​អាច​បែង​ចែក​ជា​តួនាទី​និង​ឋានៈ​​ដោយ​ឡែក​ពី​គ្នា។ ការ​សិក្សា​ផ្នែក​វិស្វកម្ម​អាច​ចែក​ចេញ​ជា​ជំនាញ​តូចៗ​​ជា​ច្រើន​ទៀត​ អាស្រ័យ​ទៅ​តាម​ការ​អនុវត្ត និង វិស័យ​បច្ចេក​វិទ្យា​ពិសេសៗ។
វិស្វកម្ម: ប្រវត្តិ

ប្រវត្តិ 

​មូលដ្ឋាន​នៃ​ពាក្យ​វិស្វកម្ម កើត​មាន​​តាំង​ពី​សម័យ​បុរាណ​នៅ​ពេល​ដែល​មនុស្ស​អាច​បង្កើត​ម៉ាស៊ីន​ងាយ​​ដូច​ជា រ៉ក ដៃ​ឃ្នាស់ និង កង់។ របក​គំហើញ​ទាំង​នេះ បង្ហាញ​ពី​និយមន័យ​បច្ចុប្បន្ន​នៃ​ពាក្យ​វិស្វកម្ម​ក្នុង​ការ​កែច្នៃ​គោលការណ៍​នៃ​ទ្រឹស្ដី​មេកានិច​ដើម្បី​បង្កើត​ឧបករណ៍ និង សំភារៈ​​ថ្មីៗ​សំរាប់​ជួយ​ការងារ​មនុស្ស។

បច្ចុប្បន្ន វិស្វកម្ម​ក្លាយ​មក​ពី​ពាក្យ​វិស្វករ​ដែល​ត្រូវ​បាន​បង្កើត​តាំង​ពី​ឆ្នាំ ១៣២៥ សំដៅ​លើ​​អ្នកសាង​សង់​ម៉ាស៊ីន​ក្នុង​វិស័យ​យោធា។ ម៉ាស៊ីន​មាន​អត្ថន័យ​ដើម​ត្រឹមតែ​ជា​ម៉ាស៊ីន​យោធា​តែ​ប៉ុណ្ណោះ។  ប្រភព​ពីភាសា​ឡាតាំង "ingenium" (c. 1250) មាន​ន័យ​ថា «​innate quality, especially mental power, hence a clever invention»។

ក្រោយ​មក​ទៀត​ ផលិត​កម្ម​ក្នុង​វិស័យ​ស៊ីវិល​​បាន​ប្រែ​ក្លាយជា​មុខ​វិជ្ជា​បច្ចេក​ទេស​មួយ​ច្បាស់​លាស់ ពាក្យ «វិស្វកម្ម​ស៊ីវិល» ត្រូវ​បាន​ប្រើ​ប្រាស់​សំរាប់​​​ញែក​ផ្ដាច់​ចេញ​ពី​សំនង់​គំរោង​យោធា​ និង មុខវិជ្ជា​ដទៃ​ទៀត​​នៃ​វិស្វកម្ម​យោធា។
វិស្វកម្ម: មែកធាង​នៃ​វិស្វកម្ម

មែកធាង​នៃ​វិស្វកម្ម 

វិស្វកម្ម​ ជា​មុខ​វិជ្ជា​មួយ​ដែល​ធំធេង ហើយ​ត្រូវ​បាន​បំបែក​ជា​​ជំនាញ​តូចៗ​ថែម​ទៀត​​ ដោយ​យោង​ទៅ​តាម​វិស័យ​នៃ​ការ​អនុវត្ត។ ទោះ​បី​វិស្វករ​ត្រូវ​បាន​​បង្វឹក​ឱយ​មាន​ចំនេះ​ដឹង​នៅ​ក្នុង​ផ្នែក​តែ​មួយ​យ៉ាង​ច្បាស់​លាស់​ក៏​ដោយ ​វិស្វករ​នោះ​អាច​នឹង​ត្រូវ​ធ្វើ​ការ​​ក្នុង​វិស័យ​ផ្សេងៗ​ទៀត​ ដោយតំរូវ​ទៅ តាម​លក្ខខ័ណ្ឌ​ការងារ។ មែក​ធាង​បួន​ធំៗ​នៃ​វិស្វកម្ម​មាន​ដូច​ខាង​ក្រោម៖

 វិស្វកម្ម​គីមី  ការ​ប្រើ​ប្រាស់​ទ្រឹស្ដី​មូលដ្ឋាន​នៃ​គីមី​វិទ្យា​ដើម្បី​ដំនើរ​ការ​​ផលិតកម្ម​គីមី​ក្នុង​ទ្រង់​ទ្រាយ​ធំ ក៏​ដូច​ជា​​ស្វែង​រក​រូបធាតុ​ និង ឥន្ធនៈ​ថ្មីៗ
 វិស្វកម្ម​ស៊ីវិល  សិក្សា​ និង រៀបចំ​សំនង់​​ស្ថាប័ន​ឯកជន និង សាធារណៈ ដូច​ជា​ហេដ្ឋារនា​សម្ព័ន្ធ (ផ្លូវ​ថ្នល់, ផ្លូវ​ដែក, ធារាសាស្ត្រ និង​ប្រព័ន្ធ​សំអាត​ទឹក) ស្ពាន និង សំនង់
 វិស្វកម្ម​អគ្គិសនី  មុខវិជ្ជា​ទូលាយ​ដែល​សិក្សា​អំពី​ប្រព័ន្ធ​អគ្គិសនី​និង​អេឡិច​ត្រូនិច​ដូច​ជា សៀគ្វី​អគ្គិសនី ម៉ាស៊ីន​ភ្លើង ម៉ូទ័រ​អគ្គិសនី សំភារៈ​អេឡិច​ត្រូម៉ាញ៉េទិច និង អេឡិច​ត្រូ​មេកានិច optoelectronic devices, ប្រព័ន្ធ​កុំព្យូទ័រ, ទូរគមនាគមន៍ និង អេឡិច​ត្រូនិច
 វិស្វកម្ម​មេកានិច  សំនង់​ប្រព័ន្ធ​​មេកានិច​ដូច​ជា ប្រព័ន្ធ​ផ្គត់​ផ្គង់​ថាមពល, ផលិតផល​អវកាស, យុទ្ធភ័ណ្ឌ, ម៉ាស៊ីន​​ដឹក​ជញ្ជូន, compressors, ប្រព័ន្ធ​បញ្ជូន​ចលនា (power train), ប្រព័ន្ធ​ស៊ីនេម៉ាទិច, បច្ចេក​វិទ្យា​សុញ្ញាកាស, និង រំញ័រ។

ជំនាញ​ថ្មីៗ​ត្រូវ​បាន​បង្កើត​ឡើង​​ដោយ​រួម​ផ្សំ​ជាមួយ​វិស័យ​មូលដ្ឋាន​ខាង​លើ​នេះ។ គេ​មិន​អាច​កំនត់​​ថា​មុខ​វិជ្ជា​ថ្មី​ជា​មែក​ធាង​វិស្វកម្ម​ដាច់​ដោយ​ឡែក​ពី​មែក​ធាង​ដើម ឬ ក៏​ជា​ផ្នែក​មួយ​បាន​ឡើយ​ដោយ​សារ​បច្ចុប្បន្ន​មាន​សាកល​វិទ្យាល័យ​ជាច្រើន​ចាប់​ផ្ដើម​បើក​មហា​វិទ្យាល័យ​របស់​ខ្លួន​ដែល​ផ្ដោត​ និង ពង្រីក​​ខ្លឹម​សារ​របស់​ខ្លួន​ឱយ​កាន់​តែ​ទូលាយ។ ជំនាញ​ទាំង​នេះ​​តំរូវ​ឱយ​មាន​ការ​សិក្សា​​ប្រហាក់​ប្រហែល​គ្នា​​ក្នុង​ការ​អនុវត្ត​​ទ្រឹស្ដី​វិទ្យាសាស្ត្រ​ទៅ​ក្នុង​វិស័យ​របស់​ខ្លួន ដូច​ជា​​មុខ​វិជ្ជា​ រូបវិទ្យា គីមីវិទ្យា និង គណិត​វិទ្យា។
វិស្វកម្ម: ការ​ដោះ​ស្រាយ​បញ្ហា

ការ​ដោះ​ស្រាយ​បញ្ហា 

វិស្វករ​ប្រើ​ប្រាស់​ចំនេះ​ដឹង​អំពី​វិទ្យាសាស្ត្រ គណិតសាស្ត្រ តក្ក​វិទ្យា សេដ្ឋកិច្ច និង បទពិសោធន៍សមស្រប ឬ ភាព​ឈ្លាសវៃ​ដើម្បី​ស្វែង​រក​ដំនោះស្រាយ​សមរម្យ។ ការ​បង្កើត​ទំរង់​គណិតវិទ្យា (mathematical model) ដែលសមស្រប​ទៅ​នឹង​​ចំនោទ​មួយ អនុញ្ញាតិ​ឱយ​ពួក​គេ​វិភាគ (ពេល​ខ្លះ​បាន​ដោយ​ជាក់​លាក់) និង សាកល្បង​ដំនោះស្រាយ​នានា​ដែល​អាច​មាន​សក្ដានុពល។ ដំនោះ​ស្រាយ​សមហេតុ​ផល​ជា​ច្រើន​មាន​ស្រាប់​ជា​ធម្មតា ដូច្នោះ​វិស្វករ​ត្រូវ​វាយ​តំលៃ​លើ​ជំរើស​ផ្សេងៗ​តាម​គុណ​ប្រយោជន៍ និង ការ​ទាម​ទារ​របស់​ពួក​គេ។ បន្ទាប់​ពី​ការ​ប្រមូល​ទិន្នន័យ​អំពី​ប៉ាតង់​ជា​ច្រើន​ Genrich Altshuller បាន​ស្នើ​ថា ឧបសគ្គ​នានា​គឺ​ជា​បេះដូង​នៃ low-level engineering designs, ឯ​នៅ​កំរិត​ខ្ពស់ design ដែល​ល្អ​បំផុត​គឺ​មួយ​ណា​ដែល​បំបាត់​ភាព​ខ្វែង​គំនិត​នៃ​ចំនោទ​បញ្ហា។

វិស្វករ​តែង​តែ​ព្យាយាម​​កំនត់​សមត្ថភាព​ការ​ងារ​របស់​ design មុន​ នឹង​ការ​ផលិត​ជា​ទ្រង់​ទ្រាយ​ធំ។ វិធីសាស្ត្រ​​រៀប​ចំ​មាន​  prototypes, scale models, simulations, destructive tests, nondestructive tests, and stress tests. Testing(ការប្រឡង) ធានា​ថា​ផលិតផល​នឹង​បំពេញ​មុខ​ងារ​របស់​ខ្លួន​តាម​ការ​សន្មត។ វិស្វករ​ទទួល​ខុស​ត្រូវ​ក្នុង​ការ​បង្កើត​ផលិតផល​ដែល​ដំនើរ​ការ​តាម​តំរូវការ​ និង មិន​បង្ក​​គ្រោះ​ថ្នាក់​ដល់​សាធារណជន​ទូទៅ​។  វិស្វករ​​តែង​តែ​រួម​បញ្ចូល​កត្តា​សុវត្ថិភាព (safety factor) នៅ​ក្នុង​ការ​ផលិត​​ដើម្បី​បន្ថយ​គ្រោះថ្នាក់​ចៃ​ដន្យ​នានា។ ប៉ុន្តែ​ កត្តា​សុវត្ថិភាព​ខ្ពស់​អាច​ធ្វើ​ឱយ​សមត្ថភាព​ការ​ងារ​ធ្លាក់​ចុះ។ ការ​សិក្សា​អំពី​ផលិត​ផល​ដែល​ខូច​ខាត​​ត្រូវ​បាន​កំនត់​ថា forensic engineering និង អាច​ជួយ​ឱយ​អ្នក​រៀប​ចំ​សាង​ផលិតផល​វាយ​តំលៃ​ការ​ងារ​ខ្លួន​តាម​រយៈ​លក្ខខណ្ឌ​ពិត​ប្រាកដ។ វិជ្ជា​នេះ​មាន​តំលៃ​សំខាន់​ក្រោយ​ពី​មាន​គ្រោះ​មហន្តរាយ ឧទាហរណ៍ដូច​ជា​ការ​បាក់​ស្ពាន ក្នុង​ការ​វិភាគ​រក​មូលហេតុ​ដែល​បណ្ដាល​ឱយ​មាន​​ failure។
វិស្វកម្ម: ការ​ប្រើ​ប្រាស់​​កុំព្យូទ័រ

ការ​ប្រើ​ប្រាស់​​កុំព្យូទ័រ 

thumb|right|225px|Simulation ក្នុង​កុំព្យូទ័រ​អំពី​ចរន្ត​ខ្យល់​ជំុវិញ​យាន្ត​អវកាស​នៅ​ពេល​​ត្រលប់​ចុះ​មក​បរិយាកាស។ ដំនោះស្រាយ​​ចរន្ត​ខ្យល់​​ទាម​ទារ​ការ​សាង​គំរូ​រួម​គ្នា​រវាង​ឥទ្ធិពល​នៃ​លំហូរ​​សន្ទនីយ៍ និង​​សមីការ​បណ្ដូរ​កំដៅ

ទន្ទឹម​នឹង​ការ​​ស្រាវជ្រាវ​លើ​វិស័យ​វិទ្យាសាស្ត្រ​និង​បច្ចេក​វិទ្យា កំុព្យូទ័រ និង កម្មវិធី​កុំព្យូទ័រ​​ មាន​មុខ​ងារ​កាន់​តែ​ចាំ​បាច់​ជា​លំដាប់។ ដូច​ជា​កម្មវិធី​ជំនួយ​ក្នុង​ការ​ប្រើ​ប្រាស់​ពាណិជ្ជកម្ម កម្មវិធី​ដោយ​ឡែក​សំរាប់​វិស្វកម្ម​ក៏​មាន​ច្រើន​គួរ​សម​ដែរ។ គេ​អាច​ប្រើប្រាស់​កុំព្យូទ័រ​សំរាប់សាង​គំរូ​​នៃ​ដំនើរការ​មូលដ្ឋាន និង​ដោះ​ស្រាយ​ដោយ​​វិធីសាស្ត្រ​ numerical methods។ ឧបករណ៍​ដែល​ប្រើប្រាស់​ជា​ទូទៅ​ក្នុង​ការងារ​នេះ​គឺ computer-aided design (CAD) software​ ដូចជា Autodesk Inventor, DSS SolidWorks, or Pro Engineer ដែល​អាច​អោយ​វិស្វករ​បង្កើត​​រូប​គំរូ​ក្នុង​លំហរ គំនូរ​បច្ចេក​ទេស​ក្នុង​ប្លង់ និង ដ្យាក្រាម​​ទំនាក់​ទំនង​​ក្នុង​គំរោង​ designs។ CAD និង digital mockup (DMU) និង CAE ដូច​ជា finite element method/analysis ឬ analytic element method អនុញ្ញាតិ​អោយ​វិស្វករ បង្កើត​​​សំនង់​គំរូ​ដែល​អាច​វិភាគ​បាន​ដោយ​មិន​ចាំ​បាច់​​បង្កើត​ផលិតផល​សាកល្បង​ពិត​ប្រាកដ​ (physical prototype) ក្នុង​តំលៃ​ខ្ពស់ និង រយៈពេល​វែង។

គំរូ និង ធាតុ​​ទាំង​នេះ​អនុញ្ញាតិ​អោយ​សិក្សា​ផ្ទៀង​ផ្ទាត់​ពី​ចំនុច​ខ្សោយ វាយ​តំលៃ​គ្រឿង​បង្គុំ សិក្សា​​ការ​ប្រើ​ប្រាស់ និង វិភាគ​លក្ខណៈ​ស្តាទិច និង ឌីណាមិច ​របស់​ប្រព័ន្ធ​ដូច​ជា stress, សីតុណ្ហភាព, បន្សាយ​អេឡិច​ត្រូ​ម៉ាញេទិច, ចរន្ត និង តង់ស្យុង​​អគ្គិសនី, digital logic level, លំហូរ​សន្ទនីយ៍ (fluid flow), និង ស៊ីនេមាទិច។ សំរង់​ព័ត៌មាន​ និង ការចែកចាយ​ទិន្នន័យ​ទាំង​អស់​នេះ​ត្រូវ​បាន​​ចាត់​ចែង​ជា​ទូ​ទៅ​ដោយ product data management software ។ ឧបករណ៍​ (tools) ផ្សេងៗ​ទៀត​មាន​​ប្រើ​ប្រាស់​សំរាប់​​ការងារ​​បច្ចេកទេស​ជាក់​លាក់​ដូចជា CAM (computer-aided manufacturing) សំរាប់​​រាយ​បញ្ជា​ម៉ាស៊ីន CNC, manufacturing process management software សំរាប់​ការ​ងារ​ផលិតកម្ម, EDA ( ?...) សំរាប់​វិស្វករ​​អេឡិចត្រូនិច​ក្នុង​ការ​ផលិត​ PCB (printed circuit board) និង ដ្យាក្រាម​សៀគ្វី​អគ្គិសនី, MRO សំរាប់​ការ​គ្រប់​គ្រង​តំហែទាំ, និង AEC សំរាប់​វិស្វកម្ម​ស៊ីវិល។ ប៉ុន្មាន​ឆ្នាំ​​កន្លង​មក​នេះ ការ​ប្រើ​ប្រាស់​កម្មវិធី​កុំព្យូទ័រ​សំរាប់​គាំ​ទ្រ​ការ​បង្កើត​ផលិតផល​ត្រូវ​បានកំនត់​​​ទទួល​ស្គាល់​ជា​ទូទៅ​ថា product life cycle managemnet (PLM)
វិស្វកម្ម: ទំនាក់​ទំនង​ជាមួយ​វិជ្ជា​ផ្សេងៗ

ទំនាក់​ទំនង​ជាមួយ​វិជ្ជា​ផ្សេងៗ 

 វិទ្យាសាស្ត្រ 
ការ​អនុវត្ត​​របស់​វិទ្យាសាស្ត្រ​ និង វិស្វកម្ម​មាន​ភាព​កន្លែង​ត្រួត​គ្នា​ខ្លះ​ ដោយ​វិស្វកម្ម​​ប្រើ​ប្រាស់​វិទ្យាសាស្ត្រ​ក្នុង​ការ​អនុវត្ត។ វិស័យ​ទាំងពីរ​ពឹង​ផ្អែក​លើ​ការ​សង្កេត​​ច្បាស់​លាស់​អំពី​រូបធាតុ និង បាតុភូត។ វិជ្ជា​ទាំងពីរ​ប្រើ​ប្រាស់​​គណិត​វិទ្យា និង ចំនាត់​ថ្នាក់​ល័ក្ខ​ខ័ណ្ឌក្នុង​ការ​វិភាគ និង ទំនាក់​ទំនង​​ការ​សង្កេត។

thumb|230px|Christopher Cassidy នៅ NASA ធ្វើការ​ជាមួយ​ Capillary Flow Experiment នៅ​ក្នុង International Space Station.

អ្នក​វិទ្យាសាស្ត្រ​ជួន​អាច​​ត្រូវ​បំពេញ​ភារកិច្ច​ផ្នែក​វិស្វកម្ម​ផង​ដែរ​ ដូច​ជា​ design សំភារៈ​ពិសោធន៍ និង សង់ prototypes។ ដូច​គ្នា​ដែរ​ កំលុង​ពេល​អភិវឌ្ឍ​បច្ចេកវិទ្យា វិស្វករ​​ជួន​កាល​កំពុង​តែ​ស្រាវជ្រាវ​បាតុភូត​ថ្មីណា​មួយ​ ដែល​ធ្វើ​ឱយ​គេ​ក្លាយ​​ជា​អ្នក​វិទ្យាសាស្ត្រ​។

ក្នុង​សៀវភៅ What Engineers Know and How They Know It, Walter Vincenti បាន​អះអាង​ថា​ការស្រាវជ្រាវ​ផ្នែក​វិស្វកម្ម​មាន​លក្ខណៈ​ខុស​ពី​ការ​ស្រាវជ្រាវ​ផ្នែក​វិទ្យាសាស្ត្រ។ ជាដំបូង​ គេ​តែង​តែ​ប្រឈម​នឹង​វិស័យ​​នានា​ ដែល​​រូបវិទ្យា និង/ឬ គីមីវិទ្យា​មូលដ្ឋាន​ត្រូវ​បាន​យល់​ច្បាស់ ប៉ុន្តែ​ចំនោទ​ទាំង​នោះ​សុទ្ធ​តែ​​ស្មុគស្មាញ​​ពេក​ដើម្បី​ដោះស្រាយ​តាម​វិធី​ពិត​ប្រាកដ​ណាមួយ។ ជា​ឧទាហរណ៍ ការ​ប្រើ​ប្រាស់​ numerical approximations របស់​ Naviier-Stokes equations ដើម្បី​បក​ស្រាយ​ aerodynamic flow ជុំវិញ​​យន្ត​ហោះ ឬ Miner's rule ដើម្បី​គណនា​ fatigue damage។ បន្ទាប់​មក​ ការ​ស្រាវជ្រាវ​​ផ្នែក​វិស្វកម្ម​ប្រើ​ប្រាស់ semi-empirical methods ដែល​​មិន​មែន​ជា​លក្ខណៈ​ពិត​ប្រាកដ​របស់​​ការ​ស្រាវជ្រាវ​វិទ្យាសាស្ត្រ មាន​ method of parameter variation ជា​ឧទាហរណ៍ ។

Fung et al. បាន​បក​ស្រាយ​នៅ​ក្នុង​អត្ថបទ​អំពី​វិស្វកម្ម Foundations of Solid Mechanics ថា:

វិស្វកម្ម​មាន​លក្ខណៈ​ដោយ​ឡែក​ពី​វិទ្យាសាស្ត្រ។ អ្នក​វិទ្យាសាស្ត្រ​ព្យាយាម​ស្វែង​យល់​ពី​ធម្មជាតិ។ វិស្វករ​ព្យាយាម​​បង្កើត​វត្ថុ​ដែល​មិន​មាន​នៅ​ក្នុង​ធម្មជាតិ។ វិស្វករ​​ផ្ដោត​លើ​ការ​បង្កើត​ថ្មី។ ដើម្បីបង្ហាញ​ការ​បង្កើត​ថ្មី វិស្វករ​ត្រូវ​លើក​គំនិត​ឡើង​​ឱយ​មាន​លក្ខណៈ​រូបិយ និង​បង្កើត​អ្វីមួយ​ដែល​មនុស្ស​អាច​ប្រើ​ប្រាស់​បាន។ ផលិតផល​អាច​ជា​សំភារៈ ឧបករណ៍ រូបធាតុ វិធីសាស្ត្រ កម្មវិធី​កុំព្យូទ័រ ការ​ពិសោធ​ថ្មី ដំនោះ​ស្រាយ​ថ្មី​ចំពោះ​បញ្ហា​ណាមួយ ឬ ការ​​បង្កើន​លក្ខណៈ​សម្បត្តិ​លើ​​អ្វី​ដែល​មាន​ស្រាប់។ ដោយ​សារ design ត្រូវ​មាន​លក្ខណៈ​រូបិយ ផលិត​ផល​ទាំង​នេះ​ត្រូវ​មាន​​ទំរង់​ធរណីមាត្រ មាន​ទំហំ និង តួលេខ​កំនត់​ត្រឹម​ត្រូវ។ ស្ទើរ​តែ​វិស្វករ​គ្រប់​រូប​ដែល​ធ្វើ​ការ​បង្កើត​ថ្មី​​​ទទួល​ស្គាល់​ថា​ពួក​គេ​មិន​មាន​ពត៌មាន​បាន​គ្រប់​គ្រាន់​ទេ។ ពួក​​គេ​អាច​ប្រើ​ប្រាស់​បាន​ត្រឹម​តែ​ចំនេះ​ដឹង​ផ្នែក​វិទ្យាសាស្ត្រ​ដែល​មាន​កំនត់។ ដូច្នោះ​គេ​សិក្សា​គណិតវិទ្យា រូបវិទ្យា គីមី​វិទ្យា ជីវ​វិទ្យា និង មេកានិច។ ពួក​គេ​តែង​តែ​ត្រូវ​បន្ថែម​​វិទ្យាសាស្ត្រ​ដែល​ចាំបាច់​ផ្សេង​ទៀត​ទៅនឹង​ការ​ងារ​របស់​ពួក​គេ​​ជា​ធម្មតា។ នេះ​ជា​កំនើត engineering sciences 

ទោះបី​ដំនោះស្រាយ​បច្ចេក​ទេស​ប្រើ​ប្រាស់​គោលការណ៍​វិទ្យាសាស្ត្រ វិស្វករ​ត្រូវ​តែ​​រួម​បញ្ចូល​នូវ​​ safety, efficiency, economy, reliability and constructability or ease of fabrication ក៏​ដូច​ជា​តំរូវការ​ផ្លូវ​ច្បាប់​ដូច​ជា​ការ​បំពាន​លើ​​ប៉ាតង់ ឬ ទំនូួលខុ​ស​ត្រូវ​នៅ​ពេល​ដែល​មាន​បញ្ហា​ខូច​ខាត​ដោយ​សារ​ដំនោះ​ស្រាយ​របស់​គេ។
វិស្វកម្ម: វិទ្យាសាស្ត្រ

វិទ្យាសាស្ត្រ 
ការ​អនុវត្ត​​របស់​វិទ្យាសាស្ត្រ​ និង វិស្វកម្ម​មាន​ភាព​កន្លែង​ត្រួត​គ្នា​ខ្លះ​ ដោយ​វិស្វកម្ម​​ប្រើ​ប្រាស់​វិទ្យាសាស្ត្រ​ក្នុង​ការ​អនុវត្ត។ វិស័យ​ទាំងពីរ​ពឹង​ផ្អែក​លើ​ការ​សង្កេត​​ច្បាស់​លាស់​អំពី​រូបធាតុ និង បាតុភូត។ វិជ្ជា​ទាំងពីរ​ប្រើ​ប្រាស់​​គណិត​វិទ្យា និង ចំនាត់​ថ្នាក់​ល័ក្ខ​ខ័ណ្ឌក្នុង​ការ​វិភាគ និង ទំនាក់​ទំនង​​ការ​សង្កេត។

thumb|230px|Christopher Cassidy នៅ NASA ធ្វើការ​ជាមួយ​ Capillary Flow Experiment នៅ​ក្នុង International Space Station.

អ្នក​វិទ្យាសាស្ត្រ​ជួន​អាច​​ត្រូវ​បំពេញ​ភារកិច្ច​ផ្នែក​វិស្វកម្ម​ផង​ដែរ​ ដូច​ជា​ design សំភារៈ​ពិសោធន៍ និង សង់ prototypes។ ដូច​គ្នា​ដែរ​ កំលុង​ពេល​អភិវឌ្ឍ​បច្ចេកវិទ្យា វិស្វករ​​ជួន​កាល​កំពុង​តែ​ស្រាវជ្រាវ​បាតុភូត​ថ្មីណា​មួយ​ ដែល​ធ្វើ​ឱយ​គេ​ក្លាយ​​ជា​អ្នក​វិទ្យាសាស្ត្រ​។

ក្នុង​សៀវភៅ What Engineers Know and How They Know It, Walter Vincenti បាន​អះអាង​ថា​ការស្រាវជ្រាវ​ផ្នែក​វិស្វកម្ម​មាន​លក្ខណៈ​ខុស​ពី​ការ​ស្រាវជ្រាវ​ផ្នែក​វិទ្យាសាស្ត្រ។ ជាដំបូង​ គេ​តែង​តែ​ប្រឈម​នឹង​វិស័យ​​នានា​ ដែល​​រូបវិទ្យា និង/ឬ គីមីវិទ្យា​មូលដ្ឋាន​ត្រូវ​បាន​យល់​ច្បាស់ ប៉ុន្តែ​ចំនោទ​ទាំង​នោះ​សុទ្ធ​តែ​​ស្មុគស្មាញ​​ពេក​ដើម្បី​ដោះស្រាយ​តាម​វិធី​ពិត​ប្រាកដ​ណាមួយ។ ជា​ឧទាហរណ៍ ការ​ប្រើ​ប្រាស់​ numerical approximations របស់​ Naviier-Stokes equations ដើម្បី​បក​ស្រាយ​ aerodynamic flow ជុំវិញ​​យន្ត​ហោះ ឬ Miner's rule ដើម្បី​គណនា​ fatigue damage។ បន្ទាប់​មក​ ការ​ស្រាវជ្រាវ​​ផ្នែក​វិស្វកម្ម​ប្រើ​ប្រាស់ semi-empirical methods ដែល​​មិន​មែន​ជា​លក្ខណៈ​ពិត​ប្រាកដ​របស់​​ការ​ស្រាវជ្រាវ​វិទ្យាសាស្ត្រ មាន​ method of parameter variation ជា​ឧទាហរណ៍ ។

Fung et al. បាន​បក​ស្រាយ​នៅ​ក្នុង​អត្ថបទ​អំពី​វិស្វកម្ម Foundations of Solid Mechanics ថា:

វិស្វកម្ម​មាន​លក្ខណៈ​ដោយ​ឡែក​ពី​វិទ្យាសាស្ត្រ។ អ្នក​វិទ្យាសាស្ត្រ​ព្យាយាម​ស្វែង​យល់​ពី​ធម្មជាតិ។ វិស្វករ​ព្យាយាម​​បង្កើត​វត្ថុ​ដែល​មិន​មាន​នៅ​ក្នុង​ធម្មជាតិ។ វិស្វករ​​ផ្ដោត​លើ​ការ​បង្កើត​ថ្មី។ ដើម្បីបង្ហាញ​ការ​បង្កើត​ថ្មី វិស្វករ​ត្រូវ​លើក​គំនិត​ឡើង​​ឱយ​មាន​លក្ខណៈ​រូបិយ និង​បង្កើត​អ្វីមួយ​ដែល​មនុស្ស​អាច​ប្រើ​ប្រាស់​បាន។ ផលិតផល​អាច​ជា​សំភារៈ ឧបករណ៍ រូបធាតុ វិធីសាស្ត្រ កម្មវិធី​កុំព្យូទ័រ ការ​ពិសោធ​ថ្មី ដំនោះ​ស្រាយ​ថ្មី​ចំពោះ​បញ្ហា​ណាមួយ ឬ ការ​​បង្កើន​លក្ខណៈ​សម្បត្តិ​លើ​​អ្វី​ដែល​មាន​ស្រាប់។ ដោយ​សារ design ត្រូវ​មាន​លក្ខណៈ​រូបិយ ផលិត​ផល​ទាំង​នេះ​ត្រូវ​មាន​​ទំរង់​ធរណីមាត្រ មាន​ទំហំ និង តួលេខ​កំនត់​ត្រឹម​ត្រូវ។ ស្ទើរ​តែ​វិស្វករ​គ្រប់​រូប​ដែល​ធ្វើ​ការ​បង្កើត​ថ្មី​​​ទទួល​ស្គាល់​ថា​ពួក​គេ​មិន​មាន​ពត៌មាន​បាន​គ្រប់​គ្រាន់​ទេ។ ពួក​​គេ​អាច​ប្រើ​ប្រាស់​បាន​ត្រឹម​តែ​ចំនេះ​ដឹង​ផ្នែក​វិទ្យាសាស្ត្រ​ដែល​មាន​កំនត់។ ដូច្នោះ​គេ​សិក្សា​គណិតវិទ្យា រូបវិទ្យា គីមី​វិទ្យា ជីវ​វិទ្យា និង មេកានិច។ ពួក​គេ​តែង​តែ​ត្រូវ​បន្ថែម​​វិទ្យាសាស្ត្រ​ដែល​ចាំបាច់​ផ្សេង​ទៀត​ទៅនឹង​ការ​ងារ​របស់​ពួក​គេ​​ជា​ធម្មតា។ នេះ​ជា​កំនើត engineering sciences 

ទោះបី​ដំនោះស្រាយ​បច្ចេក​ទេស​ប្រើ​ប្រាស់​គោលការណ៍​វិទ្យាសាស្ត្រ វិស្វករ​ត្រូវ​តែ​​រួម​បញ្ចូល​នូវ​​ safety, efficiency, economy, reliability and constructability or ease of fabrication ក៏​ដូច​ជា​តំរូវការ​ផ្លូវ​ច្បាប់​ដូច​ជា​ការ​បំពាន​លើ​​ប៉ាតង់ ឬ ទំនូួលខុ​ស​ត្រូវ​នៅ​ពេល​ដែល​មាន​បញ្ហា​ខូច​ខាត​ដោយ​សារ​ដំនោះ​ស្រាយ​របស់​គេ។
វិស្វកម្មផ្នែកទន់

វិស្វកម្មផ្នែកទន់ គឺជាសាស្ត្រមួយដែលទាក់ទងទៅនឹងការផលិតផ្នែកទន់ ដោយចាប់ផ្តើមដោយប្រមូលតម្រូវការ ការកំណត់គោលដៅរបស់ប្រព័ន្ធ ការរចនា ដំណើរការអភិវឌ្ឍ្ និងការវាយតម្លៃ។
វិស្វកម្ម​មេកានិច

វិស្វកម្ម​មេកានិច​​ជា​​មុខ​វិជ្ជា​មួយ​នៃ​វិស្វកម្ម​ដែល​​អនុវត្ត​​គោលការ​របស់​វិស្វកម្ម រូបវិទ្យា និង វិទ្យាសាស្ត្រ​រូប​ធាតុ សំរាប់​ការ​វិភាគ(analysis) បង្កើត(design) ផលិត(manufacturing) និង តំហែ​ទាំ​ប្រព័ន្ធ​មេកានិច (mainteance of mechanical systems)។ នេះ​ជា​មែក​ធាង​របស់​វិស្វកម្ម​ដែល​​ចូល​រួម​​ក្នុង​ការ​បង្កើត​និង​ប្រើប្រាស់​​កំដៅ និង ថាមពល​មេកានិច​ក្នុង​ការ​ design, production, and operation របស់​ម៉ាស៊ីន និង គ្រឿង​ម៉ាស៊ីន (machines and machine tool)engineering "mechanical engineering. (n.d.)". The American Heritage Dictionary of the English Language, Fourth Edition.  Retrieved: 8 May 2010.  នេះ​ជា​ផ្នែក​មួយ​ដែល​ចំនាស់​និង​ទូលាយ​ជាង​គេ​ក្នុង​ចំនោម​ មែក​ធាង​របស់​វិស្វកម្ម.
វិហារឥស្លាមអាល់សឺកាល់

វិហារឥស្លាម អាល់សឺកាល់ គឺជាវិហារអ៊ីស្លាម ដ៏សំខាន់នៅក្នុង ទីក្រុងភ្នំពេញ រាជធានីនៃ ប្រទេសកម្ពុជា ។ វាជាអំណោយពីគ្រួសារ អាល់សឺកាល់ ប្រទេសអារ៉ាប់រួម ហើយបានបើកនៅឆ្នាំ ១៩៦៨ ។ វា​ស្ថិត​នៅ​ភាគ​ខាង​ជើង​នៃ​ទីប្រជុំជន ក្បែរ ​បឹង​កក់។

វិហារថ្មីមួយដែលជាអំណោយរបស់ អារ៉ាប់រួម,  បានជំនួសវិហារអ៊ីស្លាមដើម វាបានបើកនៅក្នុង ២០១៤ ។  
រូបភាពតូច|វិហារឥស្លាម អាល់សឺកាល់
វិហារឥស្លាមអ៊ូប៊ូឌីអា

វិហារឥស្លាមអ៊ូប៊ូឌីអា (    ) គឺជាវិហារអ៊ីស្លាមតូចមួយដែលមានទីតាំងនៅទីក្រុងគូឡាកេសា រដ្ឋបេរៈ ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី ។

វិហារឥស្លាមត្រូវបានជួសជុលក្នុងឆ្នាំ២០០៣។ Lonely Planet Malaysia Singapore & Brunei. Lonely Planet. ISBN 9781760341626.

ស្ថាបត្យកម្មរបស់វាស្ថិតនៅក្នុងរចនាប័ទ្ម ឥណ្ឌូ-សារ៉ាសេនិច។ វាមានលំហមាសកណ្តាល និងអណ្តែតទឹកចំនួនបួន ព្រមទាំងប៉មដែលគ្របពីលើដោយដំបូលមាសតូចជាង។ ថ្មម៉ាបអ៊ីតាលីត្រូវបានគេប្រើដើម្បីបន្ថែមពណ៌ងងឹតទៅអគារពណ៌ស។  ម៉ាកាម អល់-ហ្គូហ្វ្រាន ឬ ចេតិយរាជវង្សបេរៈ មានទីតាំងនៅជិតវិហារអ៊ីស្លាម។
វិឡាវិន័យ

ព្រាហ្មណ៍វិឡាវិន័យ (អានថា: វិឡា-វិនៃ) ជាព្រាហ្មណ៍ស្ថិតក្នុងសម័យរាជ្យនៃព្រះបាទរុទ្រវម៌្ម តាមសិលាចារឹក K.៥៤ នៃអង្គជំនីកវិញ ដែលមានកាលបរិច្ឆេទយ៉ាងច្បាស់លាស់ គឺឆ្នាំ៥៥១ នៃ គ.ស ដែលត្រូវនឹងឆ្នាំ ៦២៩ នៃគ.ស យើងអាចដឹងទៀតថា ក្នុងរជ្ជកាលនៃព្រះមហាក្សត្រខ្មែរអង្គនេះ មានការសាងសង់នូវព្រះសិវលិង្គថ្ម និងអាស្រមមួយដែលមានឈ្មោះថា រុទ្រស្រម។ បូជនីយដ្ឋាននេះ បានសាងសង់ឡើងដោយព្រាហ្មណ៍ម្នាក់ឈ្មោះ វិឡាវិន័យ ដោយអំណោយជាទ្រព្យ និងជាអ្នកបំរើទេវស្ថាន នេះ ពីសំណាក់មន្ត្រីម្នាក់ឈ្មោះ សិវទត្ត មានងារជា ប៉ោញ។
វី (អ្នកចម្រៀង)

គីម ថែហ្យង់ (, Kim Tae-hyung កើត 30 ធ្នូ 1995) ត្រូវបានគេស្គាល់ផងដែរថា វី (V) ជាអ្នកចម្រៀងប្រុស តារាសម្តែង និងអ្នកនិពន្ធបទចម្រៀងជនជាតិកូរ៉េ  eខាងត្បូង គាត់គឺជាអ្នកចម្រៀងរបស់ក្រុម BTS ក្រុមតន្ត្រីកូរ៉េខាងត្បូង
វីគីប្រជុំ

+វីគីប្រជុំ 170px|  ទីតាំង ហ្គាន់ស្ស័​​ ប្រទេសប៉ូឡូញ (២០១០) ប៉ូអេនូស​ អ៊ារេស អាហ្សង់ទីន (២០០៩)អាឡិចសាន់ឌ្រា អេហ្ស៊ីប (២០០៨)តៃប៊ិ សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន នៅ តៃវ៉ាន់ (២០០៧)ខែមប្រ៊ីច ម៉ាស្សាជូសេត (២០០៦)​ហ្រែ្វងហ្វូត អាល្លឺម៉ង់ (២០០៥) ធ្វើដំបូង​ ២០០៥ អ្នករៀបចំ​ មូលស្ថាបនាវីគីប្រជុំ ស្ថានភាព​ គ្មានប្រាក់ចំនេញ វ៉ែបសាយ​ 

វីគីប្រជុំ គឺជាសន្និសិទមួយសំរាប់អ្នកប្រើប្រាស់ របស់គំរោងវីគី ដែលបានប្រតិបត្ដិដោយមូលស្ថាបនា វីគីមីឌា ។ នៅក្នុងភាសាអង់គ្លេស យើងហៅវីគីប្រជុំថា វីគីម៉ានា ។ ប្រធាបបទនៃ ការបង្ហាញ និង ពិភាក្សារាប់បញ្ចូល ទាំងគំរោងរបស់មូលស្ថាបនាវីគីប្រជុំ, វីគីផ្សេងទៀត បង្ហាញនូវប្រភពហ្សបហ្វា ហើយនិង សេចក្ដីពេញចិត្ដផងដែរ។
វីគីប្រជុំ: សេចក្ដីសង្ខេប

សេចក្ដីសង្ខេប 
+ សន្និសិទ​ វីគីប្រជុំ  សន្និសិទ កាលបរិច្ឆេត  ទីកន្លែង  ទ្វីប អ្នកដែលចូលរួម  វីគីប្រជុំ ២០០៥  ២០០៥-០៨-០៥, ០៦, ០៧  20px ហ្រែ្វងហ្វូត, អាល្លឺម៉ង់  អឺរ៉ុប  ៣៨០Main Page - Wikimania  វីគីប្រជុំ ២០០៦  ២០០៦-០៨-០៤, ០៥, ០៦  20px ខែមប្រ៊ីច, ម៉ាស្សាជូសេត, សហរដ្ឋអាមេរិច  អាមេរិចខាងជើង  ៤០០ វីគីប្រជុំ ២០០៧  ២០០៧-០៨-០៣, ០៤, ០៥  20px តៃប៉ិ, សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន នៅ តៃវ៉ាន់  អាស៊ី  ៤៤០ វីគីប្រជុំ ២០០៨ ​​ ២០០៨-០៧-១៧, ១៨, ១៩  20px អាឡិចសាន់ឌ្រា, អេហ្ស៊ិប  អេហ្រ្វិច  ៦២៥ វីគីប្រជុំ ២០០៩  ២០០៩-០៨-២៦, ២៧, ២៨  20px ប៉ូអេនូស​ អ៊ារេស, អាហ្សង់ទីន  អាមេរិចខាងត្បូង  559 Wikimedia.org វីគីប្រជុំ ២០១០   ២០១០-០៧-០៩, ១០, ១១  20px ហ្គាន់ស្ស័, ប៉ូឡូញ  អឺរ៉ុប N/A  វីគីប្រជុំ ២០១១  ២០១០-០៨-០៥, ០៦, ០៧  20px ហាយហ្វា, អ៊ីស្រាអែល  អាស៊ី N/A
វីគីប្រជុំ: [[ឯកសារ:Flag of Germany.svg|20px]] វីគីប្រជុំឆ្នាំ ២០០៥

20px វីគីប្រជុំឆ្នាំ ២០០៥ 
right|thumb|250px|ការធ្វើសន្និសិទនៅឆ្នាំ ២០០៥ ដែលបានបង្ហាញនេះ មានដូចជា​លោក ហុសេន ដេរ៉ាក់សាន់ ,ទីង ចេន,អ៊ីសាម បាយ៉ាស៊ីឌី 
 និង ម៉ីលតុន អានេហួរែងហ្គាសន្និសិទលើកដំបូងរបស់វីគីប្រជុំ ត្រូវបានប្រារព្ធឡើងនៅ ហាអឺស ឌែហ្ជួហ្គិន នៅហ្រែ្វងហ្វូត ប្រទេស អាល្លឺម៉ង់ នៅថ្ងៃទី៤ ដល់ថ្ងៃទី ៨ ខែសីហា 
ឆ្នាំ ២០០៥ ។ សប្ដាហ៍នៃការធ្វើសន្និសិទ គឺរួមបញ្ចូលទាំងថ្ងៃនៃការ​ ធ្វើការពិភាក្សាលៃលកដោះស្រាយ ពីរថ្ងៃទី ១ រហូតដល់ថ្ងៃទី៤ ខែសីហា នៅពេលសមាជិកមួយចំនួននៃអ្នកបង្កើត
ទាំងឡាយក្នុងនោះមាន២៥ នាក់ បានចូលរួមដើម្បីធ្វើការទៅលើ កូដ និងពិភាក្សា អំពីរទ្រង់ទ្រាយបច្ចេកទេស របស់ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយរបស់វីគី ហើយ ការដំនើរការរបស់គំរោង វីគីមីឌា ។ 
ថ្ងៃសំខាន់របស់សន្និសិទ វាមានភាពប្រទាក់ក្រលាគ្នាយ៉ាងល្អ ដូចជាដំនើរការនៅថ្ងៃទី ៤ - ៨ ខែសីហា គឺត្រូវនឹងថ្ងៃ សុក្រ ដល់ថ្ងៃអាទិត្យ នៃសប្ដាហ៍នោះ , ថ្ងៃទី​៥-៧។ ក្នុងសម័យនៃ
ការធ្វើបទបង្ហាញ បានគម្រោងពេលនៅថ្ងៃទាំងអស់ ក្នុងពេលបីរថ្ងៃនោះ។​​ អ្នកនិយាយដែលសំខាន់ៗ រួមមានដូចជា ជីមី វ៉ល់ , រ៉ូស ម៉ាហ្វីល វ៉ាត កូនីងហ្គាម និង រីឆាត ស្ដលម៉ែន 
(ដែលនិយាយទៅលើ សិទ្ធិអ្នកនិពន្ធ ហើយប្រជាសហគមន៏ នៅក្នុងវ័យរបស់កុំព្យូទ័រ) ។ ភាគច្រើន នៅក្នុងការប្រជុំ និង កិច្ចសន្ទនា គឺជាភាសាអង់គ្លេស ​ហើយទោះជាយ៉ាងណា
មានតិចតួចប៉ុណ្ណោះជាភាសាអាល្លឺម៉ង់។ អ្នកឧបត្ថមធំក្នុងឪកាសនោះ រូមមាន ដូចជា Answers.com , Social Text , Sun Microsystems, Doc Check ហើយនិង Logos Group។