មហាសុខាវតីវ្យូហសូត្រ: គុណសម្បត្តិនៃព្រះពោធិសត្វ

គុណសម្បត្តិនៃព្រះពោធិសត្វ

[2] ព្រះពោធិសត្វនិមួយៗ តាមលំនាំនៃគុណសម្បត្តិ របស់ព្រះមហាសត្វសមន្តភទ្រ ប្រកបដោយការអនុវត្តន៍ និងអធិដ្ឋានរាប់មិនអស់ ក្នុងមាគ៌ានៃពោធិសត្វភូមិ ហើយស្ថិតនៅមាំ ក្នុងកុសលកម្មទាំងអស់ ។ ព្រះអង្គតែងមានដំណើរដោយសេរី ក្នុងទិសទាំង១០ ប្រើវិធីរំដោះទុក្ខ យ៉ាងប៉ិនប្រសប់ ។ ព្រះអង្គចូលទៅកាន់ ធម្មរតននៃព្រះពុទ្ធ ហើយបានឆ្លងទៅដល់ត្រើយនាយ ។ កាត់តាមលោកទាំងឡាយរាប់មិនអស់ ព្រះអង្គបានសម្រេចការត្រាស់ដឹង ។ ដំបូងគង់នៅក្នុងស្ថានតុសិតសួគ៌ ព្រះអង្គប្រកាសធម៌បរិសុទ្ធ ។ ក្រោយពីបានចេញចាកវិមានសួគ៌ ព្រះអង្គយាងចូលបដិសន្ធិ ក្នុងផ្ទៃមាតា។ ពេលព្រះអង្គប្រសូត្រ តាមឆ្អឹងជំនីមាតាខាងស្តាំភ្លាម ព្រះអង្គដើរ៧ជំហាន ។ នៅពេលព្រះអង្គកំពុងធ្វើដូច្នោះ ពន្លឺរស្មីដ៏អស្ចារ្យ ក៏ចាំងបំភ្លឺគ្រប់កន្លែង ក្នុងទិសទាំង១០ ស្ថានព្រះពុទ្ធរាប់មិនអស់ ក៏កក្រើករំជួយ៦បែប ។ ពេលនោះព្រះអង្គមានបន្ទូលថាៈ ខ្ញុំនឹងទៅជាអ្នកល្បីល្បាញលើសលប់ក្នុងលោក ។

ព្រះសក្កនិងព្រះព្រហ្ម ចូលមកគាល់ព្រះអង្គ ដោយកិច្ចគោរពវន្ទា ពួកទេពនិករទាំងឡាយ គោរពបូជានិងធ្វើសក្ការៈចំពោះព្រះអង្គ ។ ព្រះអង្គបានបង្ហាញនូវភាពជំនាញ ក្នុងគណិតសាស្ត្រ និពន្ធសាស្ត្រ ការបាញ់ធ្នូ និងសិល្បៈជិះសេះ ។ ព្រះអង្គថែមទាំងចេះដឹងក្នុងអាទិទេពសាស្ត្រ និងបានអានគម្ពីរជាច្រើនក្បាល ។ ខាងក្រៅវាំង ព្រះអង្គហាត់រៀនយុទ្ធសាស្ត្រ ហើយនៅទីកំសាន្ត បង្ហាញថាព្រះអង្គក៏សប់ព្រះទ័យ នឹងការកំសាន្តអារម្មណ៍ផងដែរ ។

នៅពេលដែលព្រះអង្គជួបនឹង ជរា-ព្យាធិ-មរណៈ ព្រះអង្គឆ្វេងយល់អំពីភាពមិនទៀងនៃលោក ។ ព្រះអង្គបោះបង់នគរ រាជសម្បត្តិនិងរាជបល្ល័ង្គ ហើយចូលទៅកាន់ព្រៃភ្នំដើម្បីអនុវត្តផ្លូវត្រាស់ដឹង ។ បន្ទាប់ពីបានបញ្ជូនសេះស ដែលព្រះអង្គបានជិះ ព្រមជាមួយនិងម្កុដរាជ និងគ្រឿងអលង្កាដែលព្រះអង្គបានពាក់ ត្រឡប់ទៅវិញ ព្រះអង្គដោះសំលៀកបំពាក់ដ៏មានតម្លៃចេញ ហើយគ្រងសំពត់សម្រាប់អ្នកបួស ។ ព្រះអង្គកាត់ព្រះកេសា កោរពុកចង្កា គង់ត្រង់ក្រោមដើមឈើ ហើយព្យាយាមបំពេញកិច្ចរបស់អ្នកបួស អស់រយៈ៦ឆ្នាំ តាមវិធីប្រពៃណី ។ ដោយហេតុតែព្រះអង្គ បានមកកាន់លោកនៃកិលេស៥ ព្រះអង្គមានកិរិយាដូចមនុស្សទូទៅ ។ ហើយដោយកាយរបស់ព្រះអង្គប្រឡាក់ដោយធូលី ព្រះអង្គក៏ចុះទៅជំរះព្រះកាយ ក្នុងទឹកស្ទឹង ។ ដោយសារទេវតាមួយបាន បន្ទន់មែកឈើមករកព្រះអង្គ ព្រះអង្គក៏អាចឡើងច្រាំង ទៅលើបាន ។ បក្សីឋានសួគ៌មួយ ហើរតាមព្រះអង្គយ៉ាងជិត ទៅកាន់កន្លែងបល្ល័ង្គត្រាស់ដឹង ។ ទេព្តាមួយបានបង្ហាញរូប ជាបុរសម្នាក់ ហើយបានឃើញសភាពការដ៏ប្រសើ បានថ្វាយស្បូវដោយគោរពដល់ព្រះអង្គ ។ ព្រះពោធិសត្វទទួលយកស្បូវ ដោយក្តីករុណា ក្រាលស្បូវទាំងនោះ នៅក្រោមដើមពោធិព្រឹក្ស ហើយព្រះអង្គគង់ព្រះភ្នែន ពីលើកម្រាលស្បូវ ។ ព្រះអង្គបញ្ចេញពន្លឺរស្មីដ៏ពន្លឹក បង្ហាញមារាធិរាជ អំពីពន្លឺនោះ ។ មារនិងសេនារបស់មារ លើកគ្នាចូលមកប្រយុទ្ធ និងបញ្ឆោតព្រះអង្គ ប៉ុន្តែព្រះអង្គសង្កត់មារនិងសេនា ទាំងនោះបាន ដោយបញ្ញាបារមី និងធ្វើឲ្យមារនិងសេនាទទួលចុះចាញ់ព្រះអង្គ ។ ព្រះអង្គក៏បានសម្រេចធម៌ខ្ពស់បំផុត និងការត្រាស់ដឹងពេញបរិបូណ៌ ។

ដោយព្រះសក្កនិងព្រះព្រហ្ម អារាធនាព្រះអង្គឲ្យបង្វិលកង់ព្រះធម៌ ព្រះពុទ្ធយាងទៅកាន់ទីកន្លែងផ្សេងៗ សម្តែងធម៌ដោយសម្លេងដូចផ្គរ ។ ព្រះអង្គវាយស្គរព្រះធម៌ ផ្លុំស័ង្ខព្រះធម៌ គ្រវីដាវព្រះធម៌ បង្ហូតទង់ព្រះធម៌ បង្វិលផ្គរព្រះធម៌ ចោលរន្ទះព្រះធម៌ បង្អុរភ្លៀងព្រះធម៌ ហើយនិងឲ្យជំនូនព្រះធម៌ ។ គ្រប់ពេលវេលា ព្រះអង្គដាស់លោកឲ្យភ្ញាក់ដោយសម្លេងព្រះធម៌ ។ ព្រះអង្គបើកភ្លើងបំភ្លឺ ដែនដីព្រះពុទ្ធរាប់មិនអស់ ធ្វើឲ្យលោកទាំងមូលរញ្ជួយញ័រ៦យ៉ាង ។ អាណាចក្ររបស់មារត្រូវគ្របជុំជិត ប្រាសាទរបស់មារត្រូវរង្គោះរង្គើរ ដរាបដល់មារនិងពលមារ ប្រែជាភ័យញាប់ញ័រ ហើយចុះចាញ់ ។ ព្រះពោធិសត្វហែកសំណាញ់បាបធម៌ ជាចំណែកៗ បំផ្លាញមច្ឆាទិដ្ឋិ ដកសេចក្តីឈឺចាប់ លាងសំអាតប្រឡាយតណ្ហា ការពារវិមានព្រះធម៌ បើកទ្វារព្រះធម៌ លាងក្អែលតណ្ហាឲ្យអស់ ហើយបើកបង្ហាញធម៌សបរិសុទ្ធ ។ ព្រះអង្គបង្រួមអ្វីៗក្នុងធម៌ព្រះពុទ្ធ ហើយប្រកាសការបង្រៀនត្រឹមត្រូវ យ៉ាងដូចនេះ ។ ព្រះអង្គចូលទៅកាន់ក្រុង ដើម្បីបិណ្ឌបាតចង្ហាន់ ព្រះអង្គទទួលយក សូម្បីចង្ហាន់មានរសខ្លាំង ដើម្បីជួយអ្នកធ្វើទាន ឲ្យបានសន្សំបុណ្យកុសល ហើយនិងបង្ហាញថា ព្រះអង្គជាស្រែបុណ្យ ។ ដើម្បីពន្យល់ព្រះធម៌ ព្រះអង្គទ្រង់ញញឺម ហើយធ្វើសេចក្តីឈឺចាប់៣យ៉ាង ឲ្យជាសះស្បើយ ដោយឱសថព្រះធម៌ផ្សេងៗ ។ ព្រះអង្គបង្រៀនថា សេចក្តីប្រាថ្នានៃការត្រាស់ដឹង មានបុណ្យកុសលធំធេង ពុំអាចវាស់ទំហ៊ុំបាន ហើយដោយការឲ្យទំនាយ ដល់ព្រះពោធិសត្វទាំងឡាយ ព្រះអង្គអាចជួយ ព្រះពោធិសត្វទាំងនោះ ឲ្យសម្រេចនូវពុទ្ធភូមិបាន ។

ព្រះអង្គបង្ហាញឲ្យឃើញថា ព្រះអង្គចូលបរិនិព្វាន ប៉ុន្តែការនាំសត្វមានជីវិតឲ្យរួចខ្លួន នៅតែបន្តទៅទៀត គ្មានទីបញ្ចប់ ។ ក្នុងការកំចាត់ចោលនូវ កិលេសរបស់សត្វទាំងនោះ បណ្តុះឫសគុណធម៌ និងបង្កើតបុណ្យកុសលដ៏ប្រសើរ ព្រះអង្គបានបង្ហាញនូវការងារដ៏អស្ចារ្យ និងពុំអាចយល់បាន ។

លើសអំពីនេះទៀត ព្រះពោធិសត្វគ្រប់អង្គក្នុងក្រុម អាចទៅទស្សនាដែនដីព្រះពុទ្ធផ្សេងៗ ហើយពន្យល់ការបង្រៀនមាគ៌ាធម៌ ។ របៀបនៃការប្រព្រឹត្តិ របស់ព្រះពោធិសត្វ ល្អបរិសុទ្ធ ហើយមិនប្រឡាក់ដោយកិលេស ។ ដូចគ្រូឆ្ពិនភ្នែក ដែលមានការប៉ិនប្រសប់ ឥតខ្ចោះ អាចបង្កើតការឆ្ពិនភ្នែកផ្សេងៗ រាប់ទាំងរូបភាពប្រុសឬស្រី តាមចិត្តចង់ ឯព្រះពោធិសត្វ ដែលបានហាត់រៀនច្បាស់លាស់ នូវវិធីរំដោះ ហើយបានដល់នូវការយល់ដឹងនូវធម៌ពិត អាចបង្រៀននិងប្តូររូប សត្វមានជីវិតបានដោយសេរី ។

ព្រះអង្គបង្ហាញខ្លួនព្រះអង្គ នៅគ្រប់ទីកន្លែង ក្នុងដែនដីព្រះពុទ្ធរាប់មិនអស់ បំពេញសកម្មភាពនៃករុណា អាណិតអាសូរ ចំពោះសត្វមានជីវិត ដោយឥតនឿយហត់ និងប្រកបដោយវិរិយភាព ។ យ៉ាងនេះហើយ ព្រះអង្គក៏បានស្ទាត់ជំនាញបរិបូណ៌ ក្នុងការវិធីរំដោះទាំងនោះ ។ ព្រះអង្គជ្រាបច្បាស់នូវខ្លឹមសារ នៃសូត្រសម្រាប់ពោធិសត្វ ហើយដោយកិត្តិនាមព្រះអង្គរន្ទឺសព្វសាយ ព្រះអង្គដឹកនាំសត្វមានជីវិត សព្វកន្លែងគ្រប់ទិស ទាំង១០ ។ ព្រះពុទ្ធទាំងអស់ ស្គាល់ព្រះអង្គច្បាស់ ហើយការពារព្រះអង្គ ។ ព្រះអង្គបានរស់នៅក្នុងគ្រប់ស្ថានព្រះពុទ្ធ ហើយបានបំពេញការងារទាំងអស់ នៃអរហន្តដ៏អស្ចារ្យ ។

ព្រះអង្គផ្សប់ផ្សាយការប្រៀនប្រដៅ របស់ព្រះតថាគត ធ្វើសកម្មភាពជាគ្រូធំសម្រាប់ព្រះពោធិសត្វដទៃទៀត ហើយដោយសមាធិនិងបញ្ញាដ៏ជ្រាលជ្រៅ ដឹកនាំផ្លូវសត្វមាន ជីវិតរាប់មិនអស់ ។ ដោយបញ្ញាចាក់ធ្លុះ ទៅក្នុងខ្លឹមសារធម្មជាតិនៃព្រះធម៌ ព្រះអង្គ ឃើញច្បាស់នូវទិដ្ឋភាពផ្សេងគ្នា នៃសត្វមានជីវិត ហើយពិនិត្យមើលលោកទាំងអស់ យ៉ាងជិត ។ ក្នុងការថ្វាយគ្រឿងសក្ការៈដល់ព្រះពុទ្ធ ព្រះអង្គបង្ហាញកាយនិម្មិត ដូចជាផ្លេកបន្ទោរនៃរន្ទះ ។

ដោយបានសិក្សាច្បាស់ នូវបញ្ញាវែងនៃអ្នកអង់អាច ហើយបានត្រាស់ដឹង នូវធម្មជាតិបំភ័នភ្នែកនៃព្រះធម៌ ព្រះអង្គបានកំទេចសំណាញ់មារ ស្រាយចំណងតណ្ហាទាំងអស់ ។ ព្រះអង្គឡើងខ្ពស់ផុតថ្នាក់ នៃពួកសាវ័កនិងបច្ចេកពុទ្ធ ហើយបានដល់នូវសមាធិ នៃភាពសូន្យទទេ អរូប និងការអស់ទៅនៃតណ្ហា ។ ដោយភាពប៉ិនប្រសប់ ព្រះអង្គផ្តល់ផ្លូវត្រង់ៗ ហើយបង្ហាញការបង្រៀន៣បែប តាមរបៀបនេះ ។

បន្ទាប់មកចំពោះអ្នកថ្នាក់កណ្តាល និងថ្នាក់ក្រោម ព្រះអង្គបង្ហាញការចូកទៅកាន់បរិនិព្វាន របស់ព្រះអង្គ ។ ប៉ុន្តែតាមការពិត ព្រះអង្គគ្មានសកម្មភាព ហើយគ្មានការចង់ បាន ហើយព្រះអង្គទ្រង់ជ្រាបថា ធម៌ក្នុងធម៌ទាំងឡាយ គ្មានកើតគ្មានរលត់ ព្រះអង្គជ្រាបថា ធម៌ទាំងអស់មានសភាពស្មើគ្នាឥតខ្ចោះ ។ ព្រះអង្គបានដល់នូវធរណី(មន្ត) រាប់ពុំអស់ ១រយពាន់សមាធិ ឥន្រ្ទិយនិងបញ្ញាសាសនាជាច្រើនយ៉ាង ។ ដោយសារការចំរើនសមាធិចិត្ត ទូលាយនិងសព្វសាយ ព្រះអង្គចូលជ្រៅទៅក្នុងកំណប់ព្រះធម៌ សម្រាប់ព្រះពោធិសត្វទាំងឡាយ ។ បន្ទាប់ពីបានទទួលកម្រងផ្កា នៃពុទ្ធសមាធិមក ព្រះអង្គប្រកាស និងពន្យល់អំពីសូត្រទាំងអស់ ។ ក្នុងពេលស្ថិតជ្រៅក្នុងសមាធិ ព្រះអង្គឃើញព្រះពុទ្ធរាប់មិនអស់ ហើយបានជួបព្រះពុទ្ធគ្រប់ៗអង្គ ក្នុងពេលតែមួយ ។

ដោយបំភ្លឺនិងបង្រៀនបរមត្ថសច្ចៈ ដល់សត្វមានជីវិត ព្រះអង្គដោះលែងសត្វទាំងនោះ ឲ្យរួចអំពីសេចក្តីឈឺចាប់ខ្លាំងហួសកំរិត ឲ្យរួចពីស្ថានភាពដែលសេចក្តីឈឺចាប់ មានកំរិតខ្លាំងពេក រារាំងមនុស្សមិនឲ្យរកឱកាស ប្រតិបត្តិធម៌ព្រះពុទ្ធបាន ហើយនិងឲ្យរួចពីស្ថានភាព ដែលការឈឺចាប់មិនមានកំរិតខ្លាំង រារាំងមនុស្សមិនឲ្យប្រតិបត្តិធម៌ ។ ដោយបានសម្រេចការត្រាស់ដឹង និងសំនួនវោហារ ជាព្រះតថាគត ព្រះអង្គស្ទាត់ក្នុងភាសា ដែលអាចឲ្យព្រះអង្គជួយសត្វមានជីវិត ឲ្យចេះដឹងបាន ។ ព្រះអង្គស្ថិតនៅពីលើ កិច្ចការជាលោកិយទាំងអស់ ហើយចិត្តរបស់ព្រះអង្គស្ងប់ជានិច្ច គង់នៅក្នុងមាគ៌ានៃការរំដោះសត្វ ។ ទាំងនេះអាចឲ្យព្រះអង្គ គ្រប់គ្រងយ៉ាងពេញលេញ លើធម៌ទាំងអស់ ។

ដោយពុំមានសេចក្តីសុំដល់ព្រះអង្គ ព្រះអង្គក្លាយជាមិត្តល្អ របស់សត្វមានជីវិតម្នាក់ៗ គ្រប់ជាន់ថ្នាក់ ហើស្ពាយបង្វិចកម្មដ៏ធ្ងន់ របស់សត្វមានជីវិតទាំងនោះ លើខ្នងព្រះអង្គ ។ ព្រះអង្គលើកស្ទួយ កំណប់ព្រះធម៌ដ៏សុខុម របស់ព្រះតថាគត ហើយការពារគ្រាប់ពូជ នៃពុទ្ធភូមិ ដើម្បីឲ្យបានកាន់តែច្រើនឡើង ។ ដោយបានរឭកសេចក្តីករុណា ចំពោះសត្វមានជីវិត ព្រះអង្គពន្យល់ការបង្រៀន ដោយមេត្រីភាព ហើយផ្តល់នូវធម្មចក្ខុ ដល់សត្វមានជិវិតទាំងឡាយនោះ ។ ព្រះអង្គបិទផ្លូវទៅកាន់អបាយភូមិ៣ បើកទ្វារនៃគុណធម៌ ហើយមិនរង់ចាំសេចក្តីសុំ ពីសត្វមានជីវិត ព្រះអង្គប្រទាននូវព្រះធម៌ ។ ព្រះអង្គធ្វើដូច្នេះ ដើម្បីសត្វមានជីវិត គ្រប់ជាន់ថ្នាក់ ដូចបុត្រដែលស្រឡាញ់ និងគោរពមាតាបិតា របស់ខ្លួន ។ តាមពិតព្រះអង្គថែរក្សា សត្វមានជីវិត ដូចខ្លួនរបស់ព្រះអង្គដែរ ។

ដោយឫសនៃគុណធម៌ទាំងនេះ ព្រះពោធិសត្វគ្រប់ព្រះអង្គ ក្នុងក្រុមប្រជុំ បានទៅដល់ត្រើយនៃការរំដោះសត្វ ។ ព្រះអង្គបាននូវពុទ្ធកុសល រាប់មិនអស់ ហើយបានសម្រេចនូវបញ្ញា ដ៏ពិសិដ្ឋ បរិសុទ្ធ និងមិនអាចយល់បាន ។ ព្រះពោធិសត្វរាប់ពុំអស់ មហាសត្វដូចគ្រប់អង្គទាំងនេះ បានចូលមកប្រជុំគ្នាក្នុងទីនេះ ទាំងអស់តែម្តង ។