navinnseab/khmer-wikipedia-article huggingface dataset:
នរោត្តម ជេនណា

}}
 នរោត្ដម ជេនណា (ប្រសូតនៅថ្ងៃទី ១១ ខែមីនា ឆ្នាំ ២០១២) គឺជាសមាជិកនៃ ព្រះរាជវង្សានុវង្សកម្ពុជា ។ នាង​ជា​ចៅ​របស់​ព្រះបាទ ​នរោត្តម សីហមុនី ជា​បុត្រី​ទី​ពីរ​របស់​ព្រះបាទ​នរោត្តម បុប្ផា​រី និង​ជា​ចៅ​ស្រី​របស់​អតីត​ព្រះមហាក្សត្រ ​នរោត្តម សីហនុ ។ បិតារបស់ព្រះនាងជាជនជាតិបារាំង។ ក្រុមគ្រួសារបានផ្លាស់មករស់នៅព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាវិញនៅពេលដែល ជេនណា មានវ័យបីឆ្នាំ។ នាងត្រូវបានគេស្គាល់ថាជា ព្រះនាង ជេនណា ។ ព្រះនាងអាចចេះប្រាំភាសាដូចជា ភាសាបារាំង ខ្មែរ ថៃ ចិន និងអង់គ្លេស។ ព្រះនាងវ័យក្មេងចូលចិត្តនិងតែងតែមានទំនោរទៅរកតន្ត្រី ព្រះនាងក៏បានធ្វើជាតារាសម្តែង តារាចម្រៀង អ្នករាំរបាំ និងអ្នកបង្ហាញម៉ូតតាំងពីពេលព្រះនាងវ័យ៦ឆ្នាំមកម្ល៉េះ។ ព្រះនាង ជេនណា អាចច្រៀងបានគ្រប់ប្រាំភាសាដែលព្រះនាងបានរៀនផងដែរ និង ការផ្តល់សេចក្តី ព្យាករណ៍ព្រះ នាងជេណាគួរតែអានសៀវភៅ ច្បាប់រដ្ឋបាលពន្ធអន្តរក្រសួងស្ថាប័ន ពាក់ព័ន្ធសេដ្ឋកិច្ច និង ការវិនិយោគ របៀបខុសតាម ច្បាប់អនុញ្ញាត រឺមិនអនុញ្ញាត អភិវឌ្ឍន៍ ប្រទេសជាតិ ការផ្សព្វផ្សាយ អោយប្រជាជន យល់ដឹង អ្នកនាំពាក្យ រដ្ឋមន្ត្រីហ៊ុនបូណា ។
នរោត្តម ជេនណា: ជីវប្រវត្តិ

ជីវប្រវត្តិ 
នរោត្ដម ជេនណា ប្រសូតនៅថ្ងៃទី ១១ ខែមីនា ឆ្នាំ ២០១២ នា ទីក្រុងប៉ារីស ប្រទេសបារាំង ។ នាង​ជា​បុត្រី​ទី​ពីរ​ក្នុង​គ្រួសារ មាតា​របស់​ព្រះអង្គ​គឺ​ព្រះអង្គម្ចាស់​នរោត្តម បុប្ផារី ហើយ​ព្រះបិតា​របស់​ព្រះអង្គ​ជា​ជនជាតិ​បារាំង។ ព្រះ​នាង​ជា​ចៅ​ស្រី​របស់ ​សម្ដេច​ក្រុម​ព្រះនរោត្តម ចក្រពង្ស និង​ជា​ចៅ​ស្រី​ដ៏​ឧត្តុង្គឧត្តម​របស់ ​ព្រះ​បាទ​នរោត្តម សីហនុ ។    ឈ្មោះជាផ្លូវការរបស់នាងគឺ 

នៅ​ឆ្នាំ 2015 នៅ​ពេល ជេនណាមាន​អាយុ​បី​ឆ្នាំ នាង​និង​ក្រុម​គ្រួសារ​របស់​នាង​បាន​ត្រឡប់​មក​រស់​នៅ​ក្នុង ​ប្រទេស​កម្ពុជា ​។  នាង​បាន​សិក្សា​ប្រាំ​ភាសា​ក្នុង​នោះ​មាន ​ភាសា​ខ្មែរ ​ជាភាសាដើម​កំណើត​របស់​នាង ព្រម​ទាំង ​អង់គ្លេស បារាំង ចិន និង ​ថៃ ។ 

ព្រះនាង ជេនណា នរោត្តម បច្ចុប្បន្នត្រូវបានតំណាងដោយ Space Creative Marketing ជាក្រុមហ៊ុនគ្រប់គ្រងទេពកោសល្យរបស់នាង។
នរោត្តម ជេនណា: សមិទ្ធិផល

សមិទ្ធិផល 

 Royal Brand Ambassador of Cellcard Telecommunications Company (Cambodia). 
 Royal Brand Ambassador of Marie Regal (ឥណ្ឌូនេស៊ី)។ 
 Royal Brand Ambassador of R&F Properties (សហរដ្ឋអាមេរិក)។
 Royal Brand Ambassador of Cambodia Dance Sport Federation (Cambodia) 
 តួសម្តែងក្នុងរឿងភាគទូរទស្សន៍ CTN ។  
 Space Creative Marketing - ការគ្រប់គ្រងទេពកោសល្យ (កម្ពុជា)
នរោត្តម ជេនណា: ការងារសម្ដែង

ការងារសម្ដែង 

 រឿងទូរទស្សន៍ 
ឆ្នាំ ចំណងជើង បណ្តាញ  ភាសាខ្មែរ ឆ្នាំ ២០២០ ទេពធីតាព្កុលមាស ស៊ីធីអិន  ២០២១ នគរមាស 

 ភាពយន្ត 
ឆ្នាំ ចំណងជើង បណ្តាញ  ភាសាខ្មែរ ឆ្នាំ ២០២៤ បណ្តាសានាងរាត្រី LD Entertainment Co.,Ltd
នរោត្តម ជេនណា: រឿងទូរទស្សន៍

រឿងទូរទស្សន៍ 
ឆ្នាំ ចំណងជើង បណ្តាញ  ភាសាខ្មែរ ឆ្នាំ ២០២០ ទេពធីតាព្កុលមាស ស៊ីធីអិន  ២០២១ នគរមាស
នរោត្តម ជេនណា: ភាពយន្ត

ភាពយន្ត 
ឆ្នាំ ចំណងជើង បណ្តាញ  ភាសាខ្មែរ ឆ្នាំ ២០២៤ បណ្តាសានាងរាត្រី LD Entertainment Co.,Ltd
នរោត្តម នរិន្ទដេត

ព្រះអង្គម្ចាស់ នរោត្តម នរិន្ទដេត (    , ១៩០៦? – ឆ្នាំ ១៩៧៥) ជា​សមាជិក​នៃ​ព្រះរាជវង្សានុវង្ស​នៃ ​ប្រទេស​កម្ពុជា ។ គឺជាអ្នកនយោបាយ និងអ្នកការទូតក្នុងអំឡុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៤០ ១៩៥០ និង ១៩៦០ គាត់បានចាប់ផ្តើមគណបក្សនយោបាយដ៏គួរឱ្យកត់សម្គាល់មួយ។ Corfield, J. The History of Cambodia, ABC-CLIO, 2009, p.42
នរោត្តម នរិន្ទដេត: ជីវប្រវត្តិ

ជីវប្រវត្តិ 
ព្រះអង្គម្ចាស់ នរិន្ទដេត គឺជា​ចៅ​ប្រុស​របស់ ​ព្រះបាទ​នរោត្តម ​ ហើយ​បាន​សិក្សា​នៅ ​សកលវិទ្យាល័យ​ប៉ារីស ។ នៅក្រោមរដ្ឋធម្មនុញ្ញកម្ពុជា ដែលកំណត់ដោយ បារាំង សមាជិកណាមួយនៃ នរោត្តម ឬ ស៊ីសុវត្ថិ ជាកូនចៅរបស់ ព្រះបាទអង្គឌួង អាចនឹងត្រូវបានជ្រើសរើសជាស្តេចរបស់ប្រទេស ហើយបន្ទាប់ពីការសោយទីវង្គត់របស់ ស៊ីសុវត្ថិ មុនីវង្ស ឆ្នាំ ១៩៤១ នរិន្ទដេត រួមជាមួយនឹង ស៊ីសុវត្ថិ មុនីរ៉េត និង នរោត្តម សុរាម្រិត គឺជាមនុស្សម្នាក់ក្នុងចំណោម បុគ្គលសំខាន់មួយចំនួនសម្រាប់រាជសម្បត្តិ។ ទោះយ៉ាងណាក៏ដោយ ទីបំផុតអាជ្ញាធរបារាំងបានជ្រើសរើសក្មួយប្រុសព្រះជន្ម ១៩ ព្រះវស្សារបស់ ព្រះអង្គ នរោត្តម សីហនុ ជាព្រះមហាក្សត្រ Corfield, J. Khmers Stand Up! A history of the Cambodian government, Monash University, 1994, p.6 ទោះបីជានរិន្ទដេតត្រូវបានតែងតាំងជាសមាជិកក្រុមប្រឹក្សារាជានុសិទ្ធិក៏ដោយ។

នៅឆ្នាំ ១៩៤៦ នរិន្ទដេត បានបង្កើតគណបក្សសេរីនិយម ដែលដំបូងឡើយគេស្គាល់ថា គណបក្សរដ្ឋធម្មនុញ្ញនិយម។ វាជាលើកដំបូងដែលត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់ប្រទេស។ ពួកសេរីនិយមបានគាំទ្របារាំងយ៉ាងទូលំទូលាយ ហើយបានតស៊ូមតិអំពីវិធីសាស្រ្តបន្តិចម្តងៗក្នុងការគ្រប់គ្រងខ្លួនឯង ដោយរក្សាបាននូវទំនាក់ទំនងដ៏រឹងមាំរបស់បារាំង៖ នរិន្ទដេតសង្ឃឹមថានឹងទទួលបានការគាំទ្រដែលធានាពីឥស្សរជន ប្រឆាំងកុម្មុយនិស្ត និងជនជាតិភាគតិចចាម របស់ប្រទេស។ Corfield, J. The History of Cambodia, ABC-CLIO, 2009, p.42 មិនដូចគូប្រជែងសំខាន់របស់ពួកគេទេ គឺ គណបក្សប្រជាធិបតេយ្យ ជ្រុលនិយម និងឯករាជ្យរបស់ អៀវ កើស និងព្រះអង្គម្ចាស់ ស៊ីសុវត្ថិ យុទ្ធវង្ស សេរីនិយមត្រូវបានផ្តល់មូលនិធិយ៉ាងច្រើនដោយពួកបារាំង ដែលបានគាំទ្រពួកគេដោយសម្ងាត់ជាមធ្យោបាយរក្សាឥទ្ធិពលរបស់ពួកគេ។ នរិន​ដេត​បាន​រៀបចំ​ការ​ប្រជុំ​បក្ស​នៅ​គេហដ្ឋាន​របស់​ទ្រង់ ទោះ​បី​ជា​ការ​ធ្វើ​ទាំង​នេះ​បាន​ជួយ​បញ្ចុះ​បញ្ចូល​អ្នក​សង្កេតការណ៍​មួយ​ចំនួន​ថា ព្រះអង្គម្ចាស់ "គ្មាន​គំនិត​នយោបាយ"។ Corfield, 1994, p.10

គណបក្សប្រជាធិបតេយ្យបានទទួលជោគជ័យក្នុងការបោះឆ្នោតដំបូង ហើយមានរយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំដែលមានប្រជាប្រិយភាពបំផុតនៅក្នុងប្រទេស។ នៅឆ្នាំ ១៩៥០ មេដឹកនាំរបស់ខ្លួន អៀវ កើស ត្រូវបានគេធ្វើឃាត ដោយបានស្តីបន្ទោសដោយចង្អុលទៅសមាជិកនៃសមាជិកម្នាក់នៃសមាជិករបស់នរិនដេត។ Kiernan, B. How Pol Pot Came to Power, Yale UP, 2004, p.72 នរិន​ដេត បាន​ភៀសខ្លួន​ទៅ ​ទីក្រុង​ប៉ារីស ដោយសារ​ជាប់​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ឃាតក។ Corfield, 1994, p.13 ទោះជាយ៉ាងនេះក្តី គណបក្សសេរីនិយម នឹងទទួលបានតំណែងជាបណ្តោះអាសន្ននៅក្នុងសភា ដោយសារលទ្ធផលនៃភាពមិនប្រក្រតីរបស់គណបក្សប្រជាធិបតេយ្យ។

នរិន្ទដេត​បាន​ត្រឡប់​មក​កម្ពុជា​វិញ​នៅ​ឆ្នាំ​១៩៥១ ហើយ​ត្រូវ​ចាក​ចេញ​ពី​គណបក្ស​សេរីនិយម ហើយ​ចូល​រួម​ជាមួយ​ចលនា​នយោបាយ ​សង្គម​រាស្ត្រ ​និយម​របស់​ព្រះសីហនុ ក្រោយ​ការ​បង្កើត​ឡើង​នៅ​ឆ្នាំ​១៩៥៥។ ក្រោយ​មក​នៅ​ឆ្នាំ​នោះ គាត់​បាន​ក្លាយ​ជា​ប្រតិភូ​អចិន្ត្រៃយ៍​កម្ពុជា​ដំបូង​គេ​នៅ ​អង្គការ​យូណេស្កូ ។  ក្នុងកំឡុងឆ្នាំ ១៩៦០ គាត់ត្រូវបានតែងតាំងជាឯកអគ្គរដ្ឋទូតប្រចាំ ប្រទេសយូហ្គោស្លាវី (១៩៦១-១៩៦៣) និង ភូមា (១៩៦៤-៦៧) ។

នរិន្ទដេត គឺជាសមាជិកម្នាក់ក្នុងចំណោមសមាជិកជាច្រើននៃព្រះរាជវង្សានុវង្សកម្ពុជា ដែលត្រូវបានសម្លាប់ជាបន្តបន្ទាប់ បន្ទាប់ពីការកាន់កាប់ របស់ខ្មែរក្រហម នៅខែមេសា ឆ្នាំ 1975។ Corfield, J. and Summers, L. Historical Dictionary of Cambodia, Scarecrow Press, 1996
នរោត្តម នរិន្ទ្រពង្ស

នរោត្តម នរិន្ទ្រពង្ស ( ប្រសូតនៅថ្ងៃទី១៨ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ១៩៥៤ ដល់៧ ខែតុលា ឆ្នាំ២០០៣) គឺជាព្រះអង្គម្ចាស់នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ។ ព្រះអង្គ​ប្រសូត​នៅរាជធានីភ្នំពេញ ​ចំពោះសម្ដេចឪ នរោត្តម សីហនុ និង ​សម្តេច​ម៉ែ នរោត្តម មុនីនាថ សីហនុ ។ ព្រះអង្គម្ចាស់បានសិក្សាទស្សនវិជ្ជា ឧក្រិដ្ឋកម្ម និង ច្បាប់ នៅសាកលវិទ្យាល័យរដ្ឋម៉ូស្គូ ហើយនិយាយភាសាបារាំង និង រុស្ស៊ី យ៉ាងស្ទាត់ជំនាញ។ ព្រះអង្គម្ចាស់នរិន្ទ្រពង្ស បានសោយទិវង្គតនៅក្នុងផ្ទះល្វែងរបស់ព្រះអង្គនៅទីក្រុងប៉ារីស ដោយសារគាំងបេះដូង នៅថ្ងៃទី៧ ខែតុលា ឆ្នាំ២០០៣ ក្នុងព្រះជន្ម៤៩ ព្រះវស្សា Biographie de Sar Samdech Norodom Narindrapong ព្រះអង្គបានរៀបការហើយមានកូនស្រីពីរនាក់៖

 ព្រះអង្គម្ចាស់ នរោត្តម ស៊ីម៉ូណារិន (ប្រសូត ខែសីហា ឆ្នាំ ១៩៨៤)
 ព្រះអង្គម្ចាស់នរោត្តម មនោរម្យ ប្រសូត ខែមីនា ឆ្នាំ១៩៨៧

ព្រះអង្គជាព្រះអនុជរបស់ព្រះបាទ នរោត្តម សីហមុនី និងជាបងប្អូនបង្កើតរបស់បងប្អូនចំនួន១២នាក់ផ្សេងទៀតដែលនៅរស់រានមានជីវិត។
នរោត្តម នរៈទីប៉ោ

ព្រះអង្គម្ចាស់ នរោត្តម ណារ៉ាឌីប៉ូ ឫ នរៈទីប៉ោ (ថ្ងៃទី 10 ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ 1946 – គ. ១៩៧៦)​  ទ្រង់ជាព្រះរាជបុត្រានៃ ព្រះករុណា ព្រះបាទសម្តេច នរោត្តម សីហនុ ព្រះបរមរតនកោដ្ឋ ជាមួយ និង ម្ចាស់ក្សត្រីយ៍ ស៊ីសុវត្ថិ មុនីកេសន។ គេធ្លាប់ហៅព្រះអង្កថាជា "ព្រះអង្គម្ចាស់នៃប្រជាជន" ក្នុងព្រះជន្មរបស់ព្រះអង្គ រហូតមកទល់នឹងព្រះជន្មាយុ ទ្រង់ត្រូវបានហៅថាជា " ព្រះរាជបុត្រដ៏អភ័ព្វបំផុត"។
នរោត្តម នរៈទីប៉ោ: ជីវប្រវត្តិ

ជីវប្រវត្តិ 
ព្រះអង្គម្ចាស់​នរោត្តម​នរៈទីប៉ោ ទ្រង់ជាព្រះរាជបុត្រានៃ ព្រះករុណា ព្រះបាទសម្តេច នរោត្តម សីហនុ ព្រះបរមរតនកោដ្ឋ ជាមួយ និង ម្ចាស់ក្សត្រីយ៍ ស៊ីសុវត្ថិ មុនីកេសន ព្រះអង្គជាបុត្រាកម្សត់ជាងគេ ក្នុងកំណាត់ហេតុរបស់ព្រះបាទសម្តេច នរោត្តម សីហនុ ទ្រង់បានមានព្រះបន្ទូលថា « នរៈទីប៉ោជាបុត្រដ៏កម្សត់ជាងគេ ព្រះមាតាទ្រង់បានសោយពិរាល័យគួរឲ្យរន្ធត់ប៉ុន្មានម៉ោងប៉ុណ្ណាះក្រោយប្រសូតទ្រង់រួច ។

ព្រះអង្គម្ចាស់​នរោត្តម នរៈទីប៉ោ បានត្រូវព្រះបិតា នរោត្តម សីហនុ ព្រះអង្គ បញ្ជូនទៅសិក្សានៅសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន​នៅ ​ទីក្រុង​ប៉េកាំង នោះទ្រង់សិក្សាខាងផែ្នកអក្សរសាស្រ្តនិង លិទ្ធិម៉ៅនិយម ព្រះបាទសម្តេច នរោត្តម សីហនុ បន្តទៀត​ថា ព្រះអង្គជាព្រះរាជបុត្រមានប្រាជ្ញាជាងគេ​ទ្រង់ពូកែឥតខ្ចោះខាងអក្សរសាស្រ្ត និង​យល់ដឹងជ្រៅជ្រះខាងផែ្នកលទ្ធិម៉ៅនិយម ព្រះបាទសម្តេច នរោត្តម សីហនុ មានព្រះបន្ទូល ទៀតថា ព្រះអង្គម្ចាស់ នរៈទីប៉ោ ត្រូវាបានខែ្មរក្រហមសម្លាប់ក្នុងចន្លោះឆ្នាំ ១៩៧៥ ដល់ ១៩៧៩ ។
នរោត្តម បទុមបុប្ផា

នរោត្តម បទុមបុប្ផា (ព្រះនាមក្រៅ: ឈូក) គឺជាព្រះរាជធីតានៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ព្រះអង្គគឺជាបុត្រីនៃព្រះបាទសម្ដេចនរោត្តមសីហនុ និង ស៊ីសុវត្ថិ ពង្សសានមុន្នី ព្រះអង្គបានប្រសូតនៅថ្ងៃទី១៨ ខែមករា ឆ្នាំំ១៩៥១ នៅឯព្រះបរមរាជវាំងចតុមុខមង្គល ព្រះអង្គក៏ជាអ្នកពូកែរាំរបាំំព្រះរាជទ្រព្យផងដែរ នៅឆ្នាំ១៩៦៣ ព្រះអង្គក៏បានចូលរួមបង្ហាញសិល្បៈខ្មែរនៅមហោស្រពអាស៊ីនៅប្រទេសម៉ាឡេស៊ី នៅឆ្នាំំ១៩៧៥ នៅពេលដែលខ្មែរក្រហមបានកាន់កាប់ទីក្រុងភ្នំពេញមក ព្រះអង្គនឹងសមាជិករាជវង្សដទៃទៀតត្រូវបានខ្មែរក្រហមធ្វើទុកបុកម្នេញឱ្យធ្វើស្រែចម្ការ ហើយទ្រង់ក៏បានបាត់ខ្លួន(ឬត្រូវបានពួកខ្មែរក្រហមសម្លាប់)នៅនៅអំឡុងឆ្នាំ១៩៧៦ ។ ដកស្រង់ចេញពីឯកសារខ្លះៗពីក្រុមព្រះសុរិយា (សូមមើលបន្ថែមទៀតពីយូធូប)
នរោត្តម បុប្ផាទេវី

សម្តេចព្រះរៀម ព្រះករុណា នរោត្តម បុប្ផាទេវី ទ្រង់ប្រសូតនៅថ្ងៃទី ០៨ ខែមករា ឆ្នាំ១៩៤៣ នារាជធានីភ្នំពេញ។ សម្តេចព្រះរៀម នរោត្តម បុប្ផាទេវី ទ្រង់គឺជាព្រះរាជបុត្រីច្បង របស់ព្រះករុណា ព្រះបាទនរោត្តមសីហនុ ដែលជាបិតាឯករាជ្យ បង្រួបបង្រួមជាតិ និងបូរណភាពទឹកដីខ្មែរ និងអ្នកម្នាង ផាត់ កាញ៉ុល ដែលជានាដការី នៃរបាំព្រះរាជទ្រព្យ។

នៅក្នុងព្រះជន្ម១៥ព្រះវស្សាព្រះអង្គទ្រង់បានក្លាយជាអ្នករបាំព្រះរាជទ្រព្យដំបូងនៅក្នុងព្រះបរមរាជវំាង។ក្នុងព្រះជន្ម១៨ព្រះវស្សាព្រះអង្គបានទទួលពានរង្វាន់ខាងរបាំឡេថែមទៀតផង។ក្រៅពីនេះព្រះរៀមនរោត្តមបុប្ផាទេវីទ្រង់ក៏ធ្លាប់ជាសាស្រ្តចារ្យរបាំបុរាណនិងវប្បធម៌នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាហើយទ្រង់ក៏ធ្លាប់ជារដ្ឋមន្រ្តីនិងទីប្រឹក្សានៅក្នុងក្រសួងវប្បធម៌និងវិចិត្រសិល្បៈផងដែរ។នៅក្នុងឆ្នាំ២០០១សម្តេចព្រះរៀមនរោត្តមបុប្ផាទេវីទ្រង់បានទទួលគ្រឿងឥស្សរិយយសពីសម្ដេចព្រះមហាក្ស័ត្រីយ៍កុសុមៈនារីរ័ត្នសេរីវឌ្ឍនា។ លើសពីនេះទៅទៀតនៅថ្ងៃទី ២៤ ខែមករា ឆ្នាំ១៩៩៤ ព្រះអង្គត្រូវបានតំឡើងងារជា «សម្ដេចរាជបុត្រីព្រះរៀម»។ នៅក្នុងឆ្នាំ២០១៣ សម្តេចព្រះរាជបុត្រីច្បង ទ្រង់ត្រូវបានទទួលតំណែងជា«ទេពនាថវដ្តីឯក»ពីព្រះរាជក្រឹត្យស្ដីពីការតែតាំងមត៌កមនុស្សរស់នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាដែលនៅក្នុងមួយជីវិតរបស់ព្រះអង្គទ្រង់មានគុណបំណាច់យ៉ាងធំធេងចំពោះប្រទេសជាតិ ជាពិសេសចំពោះសិល្បៈ វប្បធម៌ អរិយធម៌កម្ពុជា រហូតដល់ទ្រង់ទទួលបានគោរមងារជា ទេពនាថវដ្ដីឯក ដែលជាជាតួឯកក្នុងរបាំអប្សរា លើកតម្កើងវប្បធម៌ពណ្ណរាយជាតិ ថ្កើងថ្កាន ល្បីល្បាញ រន្ទឺទូទាំងពិភពលោក។ ក្រៅពីនេះសម្តេចព្រះរៀមនរោត្តមបុប្ផាទេវីទ្រង់ក៏ធ្លាប់ជាអនុប្រធានកាកបាទក្រហមជាតិ កម្ពុជាហើយក៏ធ្លាប់ជាឧត្តមក្រុមប្រឹក្សាព្រះមហាក្សត្រិយ៍និងជាសមាជិកឧត្តមក្រុមប្រឹក្សាធម្មនុញ្ញាផងដែរ។

ក្នុងព្រះជន្ម៧២ព្រះវស្សាព្រះអង្គទ្រង់បានទទួលព្រះគោរមងារមួយដែលថ្វាយដោយក្រសួងវប្បធម៌និងវិចិត្រសិល្បៈ និង អង្គការយូណេស្កូកម្ពុជាថា “មរតកមនុស្សរស់” ។ លើសពីនេះទៅទៀតស្នាព្រះហស្ថរបស់ព្រះអង្គត្រូវបានទទួលស្គាល់តាមរយៈភាពអស្ចារ្យនៃការសម្តែងរបស់ទ្រង់និងការខិតខំប្រឹងប្រែងថែរក្សាសិល្បៈវប្បធម៌របស់ទ្រង់ក៏ដូចជាការចែករំលែកនូវចំណេះដឹងទាំងនេះដល់យុវជនជំនាន់ក្រោយ ។

បកមកជីវិតគ្រួសាររបស់ព្រះអង្គវិញ សម្តេច ព្រះរៀម នរោត្តមបុប្ផាទេវី ទ្រង់បានរៀបអភិសេកចំនួន ៤លើក ដែលលើកដំបូងគឺនៅក្នុងឆ្នាំ ១៩៥៩ ក្នុងព្រះជន្ម១៥ព្រះវស្សា ព្រមទាំងមានព្រះរាជបុត្រា បុត្រីទាំងអស់ចំនួន ៥អង្គ។

មកដល់ថ្ងៃច័ន្ទ ទី ១៨ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៩ កន្លងទៅនេះ សម្តេចព្រះរៀម នរោត្តម បុប្ផាទេវី ទ្រង់បានយាងចូលទិវង្គត់ ក្នុងព្រះជន្មាយុ ៧៦ព្រះវស្សា នៅឯមន្ទីរពេទ្យទីក្រុងបាងកក ព្រះរាជាណាចក្រថៃ វេលាម៉ោង ១២ និង៣០នាទី ដោយរោគជរាពាធ។ ព្រះបរមសពរបស់ព្រះអង្គ បានយាងនិវត្តន៍មកដល់អាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិភ្នំពេញ នៅយប់ថ្ងៃអង្គារទី១៩ខែវិច្ឆិកាឆ្នាំ២០១៩ដែលមានប្រជាជនជាច្រើនរងចាំទទួលយ៉ាងច្រើនកុះករ បន្ទាប់ពីនោះព្រះបរមសពរបស់សម្តេចព្រះរាជបុត្រីនរោត្តមបុប្ផាទេវី ត្រូវបានដង្ហែរបន្តមកកាន់វត្តបទុមវតីរាជវរារាម ខាងត្បូងព្រះបរមរាជវាំង ដើម្បីប្រារព្ធពិធីទក្ខិណានុប្បទានថ្វាយតាមព្រះពុទ្ធសាសនា និងព្រះបរមរាជបវេណី។

នៅក្នុងថ្ងៃទី២០ខែវិច្ឆិកាឆ្នាំ២០១៩នេះគឺជាថ្ងៃអនុវត្តនូវសេចក្តីប្រកាសណែនាំជាផ្លូវការរបស់សម្តេចហ៊ុនសែននាយករដ្ឋមន្រ្តីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាក្រោមគោលការណ៍សំខាន់ចំនួន៣ចំណុចធំៗ ដែលទី១គឺ ចាត់ទុកថ្ងៃទី២០ ខែវិច្ឆិកានេះគឺជាថ្ងៃកាន់ទុក្ខទូទាំងប្រទេស រីឯគ្រប់គ្រឹះស្ថានសិក្សានិងស្ថាប័នជាតិនិងអន្តរជាតិទាំងអស់ត្រូវបង្ហូតទង់ជាតិត្រឹមពាក់កណ្តាលចំណែកឯគ្រប់ស្ថាប័ន្ថទូរទស្សន៍និងវិទ្យុទាំងអស់ត្រូវផ្អាកការចាក់ផ្សាយនូវកម្មវិធីដែលមានលក្ខណៈសប្បាយៗនៅក្នុងថ្ងៃទី ២០ ខែវិច្ឆិកានេះផងដែរ
នរោត្តម ផាង៉ាម

នរោត្តម ផាង៉ាម ឬ នរោត្តម ព្ងាងាម (ប្រសូតនៅឆ្នាំ១៨៧៤-១៩៤៤) គឺជាព្រះរាជធីតានៃព្រះបាទសម្ដេចនរោត្តម និង ព្រះនាងចាមសុជាតិបុប្ផានារីនួន ព្រះអង្គគឺជាព្រះអគ្គមហេសីនៃព្រះបាទសម្ដេចនរោត្តម សុធារស ជាព្រះមាតានៃព្រះបាទសម្ដេចនរោត្តមសុរាម្រិត ហើយជាសម្ដេចព្រះរាជអយ្យិកា (លោកយាយ) នៃព្រះបាទសម្ដេចនរោត្តមសីហនុ និងជាសម្ដេចព្រះមហយ្យកា (យាយទួត) នៃព្រះបាទសម្ដេចនរោត្តមសីហមុនី ព្រះអង្គបានរៀបអភិសេកជាមួយនឹងព្រះបាទសម្ដេចនរោត្តមសុធារស ព្រះអង្គមានព្រះនាមថា ព្រះរាជអយ្យិកាខត្តិយកល្យារាជាសុដាវតីនរោត្តមព្ងាងាម និងមានបុត្រាបុត្រីចំនួន៥ព្រះអង្គជាមួយនឹងព្រះបាទសម្ដេចនរោត្តមសុធារស គឺ÷ 

• នរោត្តម ឯកអស្សីយ៍ 

• នរោត្តម សុរាម្រិត 

• នរោត្តម ភាវឫទ្ធិ 

• នរោត្តម ញិងឡេក ឬ នរោត្តម ញិងលេក 

• នរោត្តម រស្មីសោភ័ណ្ឌ
នរោត្តម មុនីនាថ សីហនុ

ចំនាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ្នកល្បីឈ្មោះរបស់ខ្មែរ

សម្ដេចព្រះមហាក្សត្រី នរោត្ដម មុនិនាថ សីហនុ ព្រះវររាជមាតាជាតិខ្មែរ ក្នុងសេរីភាព សេចក្តីថ្លៃថ្នូរ និងសុភមង្គល (ព្រះនាមដើម ប៉ូល ម៉ូនិក អ៊ីហ្សហ្ស៊ី; ១៨ មិថុនា ១៩៣៦ ~ បច្ចុប្បន្ន) ជាសម្តេចព្រះរាជអគ្គមហេសីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ពីឆ្នាំ១៩៩៣​ ដល់ឆ្នាំ​ ២០០៤​ ក្នុងព្រះបរមនាមជាព្រះរាជអគ្គមហេសីនៃព្រះករុណាសម្តេចព្រះ នរោត្តម សីហនុ​ ដោយបានរៀបអភិសេកជាព្រះស្នំ និងមានគភ៌ក្នុងអំឡុងឆ្នាំ១៩៥២ (ដែលកាលណោះ ទ្រង់គង់ក្នុងឋានៈជាអ្នកម្នាង ព្រោះសម្តេចឪមានសម្តេចព្រះរាជកន្និដ្ឋា នរោត្ដម ថាវ៉េត នរលក្ខណ៍ ជាព្រះរាជមហេសីផ្លូវការរបស់ព្រះអង្គ មុនអភិសេកអ្នកម្នាង) បន្ទាប់មកព្រះករុណាព្រះមហាវីរក្សត្រនិងសម្តេចព្រះរាជកន្និដ្ឋា បានលែងលះនៅឆ្នាំ១៩៦៨ អ្នកម្នាង ប៉ូល ម៉ូនិក បានក្លាយជាព្រះមហេសីផ្លូវការរបស់ព្រះអង្គ។

ក្រោយពីរៀបអភិសេកជាមួយព្រះករុណាព្រះបាទសម្តេចព្រះ នរោត្តម សីហនុ ព្រះបរមរតនកោដ្ឋ សម្ដេចព្រះមហាក្សត្រី នរោត្តម មុនិនាថ សីហនុ មានរាជបុត្រាពីរអង្គគឺព្រះករុណាព្រះបាទសម្ដេចព្រះបរមនាថ នរោត្តម សីហមុនី និងសម្ដេច ​នរោត្តម នរិន្រ្ទពង្ស ។
ក្រោយការយាងគ្រងព្រះបរមសិរីរាជសម្បត្តិលើកទី២ នៅឆ្នាំ១៩៩៣ របស់សម្តេចព្រះ នរោត្តម សីហនុ ជាព្រះរាជស្វាមី ព្រះអង្គបានទទួលការប្រោសព្រះរាជទានរាជគោរម្យងារពេញព្រះយសនៅឆ្នាំ១៩៩៦ ជា «សម្តេចព្រះរាជអគ្គមហេសី នរោត្តម មុនិនាថ សីហនុ» 
រហូតដល់ចុងឆ្នាំ២០០៤ ពេលដែលព្រះករុណាសម្តេចព្រះ នរោត្តម សីហនុ ដាក់រាជ្យ ហើយព្រះរាជបុត្រច្បងរបស់ព្រះអង្គ (ព្រះមហាក្សត្របច្ចុប្បន្ន) ត្រូវបានជ្រើសតាំងជាព្រះមហាក្សត្រថ្មី ព្រះអង្គត្រូវបានព្រះករុណាព្រះបាទសម្តេចព្រះបរមនាថ នរោត្តម សីហមុនី ជាព្រះរាជបុត្រា សព្វព្រះទ័យព្រះរាជទាន ថ្វាយរាជគោរម្យងារថ្មី ជា «សម្តេចព្រះមហាក្សត្រី នរោត្តម មុនិនាថ សីហនុ ព្រះវររាជមាតាជាតិខ្មែរ»និងរដ្ឋសភាជាតិបានថ្វាយព្រះរាជគោរម្យងារថា «ក្នុងសេរីភាព សេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ និងសុភមង្គល» ថ្ងៃ​ចម្រើនព្រះជន្ម​របស់​ព្រះអង្គ​នៅ​ថ្ងៃ​ទី ១៨ ខែ​មិថុនា ជា​ថ្ងៃ​ឈប់​សម្រាក​សាធារណៈ​ផ្លូវការក្នុងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា។
នរោត្តម មុនីនាថ សីហនុ: ព្រះ​​រាជ​​ជីវប្រវត្តិ

ព្រះ​​រាជ​​ជីវប្រវត្តិ 
សម្ដេច​ព្រះមហាក្សត្រី​ នរោត្តម មុនិនាថ សីហនុ ព្រះវររាជមាតាជាតិខ្មែរ ក្នុងសេរីភាព សេចក្តីថ្លៃថ្នូរ និងសុភមង្គល ប្រសូត​នៅ​ថ្ងៃ​ទី១៨ ខែ​មិថុនា ឆ្នាំ១៩៣៦ នាទីក្រុងសាយហ្គន ឫហូជីមិញ ហើយព្រះនាមដើមរបស់ទ្រង់គឺ​ប៉ូល ម៉ូនិក អ៊ីហ្សហ្ស៊ី (Paule Monique Izzi)។ ព្រះ​បិតា​ព្រះ​នាម ហ្សង់ ហ្វ្រង់ស្វ័រ អ៊ីហ្សហ្ស៊ី (Jean François Izzi) ជា​ជនជាតិ​បារាំង ដើម​កំណើត​អុីតាលី តែ​បាន​ទទួល​មរណភាព​នៅសង្រ្គាមលោកលើកទី២។ ព្រះ​មាតា​ព្រះនាម លោកចៅឃុន ប៉ុម ពាង (Pomme Peang) មានប្រវត្តិ​មក​ពីភ្នំពេញ។ ព្រះអង្គមាន​ព្រះ​អនុជ​ព្រះ​នាម អាន ម៉ារី អ៊ីហ្សហ្ស៊ី (Ann Mary Izzi)។ ព្រះអង្គបាន​រៀប​អភិសេក​ជាមួយព្រះករុណា​ព្រះបាទសម្ដេចព្រះ នរោត្តម សីហនុ ក្នុង​ខែ​មេសា ឆ្នាំ១៩៥២។ ព្រះអង្គមានព្រះរាជបុត្រ២អង្គគឺ៖

 ព្រះករុណាព្រះបាទសម្តេចព្រះបរមនាថនរោត្ដម សីហមុនី ដែល​ជា​ព្រះ​មហាក្សត្រ​នៃ​ព្រះ​រាជាណាចក្រ​កម្ពុជា​បច្ចុប្បន្ន ប្រសូត​នៅ​ថ្ងៃទី១៤ ខែ​ឧសភា ឆ្នាំ១៩៥៣។
 សម្ដេច នរោត្តម នរិន្ទ្រពង្ស ប្រសូត​នៅ​ថ្ងៃទី១៨ ខែ​កញ្ញា ឆ្នាំ១៩៥៤ ប៉ុន្តែបានយាងចូលព្រះទិវង្គតនៅថ្ងៃទី០៨ ខែតុលា ឆ្នាំ២០០៣ នាទីក្រុងប៉ារីស នៃសាធារណរដ្ឋបារាំង ដោយជំងឺបេះដូង ក្នុងព្រះជន្មាយុ៤៩ព្រះវស្សា។
នរោត្តម មុនីនាថ សីហនុ: ការ​សិក្សា

ការ​សិក្សា 

 សាលាបឋមសិក្សានរោត្តម
 វិទ្យាល័យព្រះស៊ីសុវត្ថិ
 វិទ្យាល័យ​ Lycée René Descartes
នរោត្តម មុនីនាថ សីហនុ: ព្រះរាជ​កិច្ច

ព្រះរាជ​កិច្ច 

ស្ទើរតែពេញមួយព្រះជន្មរបស់ព្រះអង្គ សម្ដេចព្រះមហាក្សត្រី ព្រះវររាជមាតាជាតិខ្មែរ ជាទីគោរពសក្ការៈដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់បំផុតនៃយើង ព្រះអង្គបានថ្វាយព្រះកាយពល និងព្រះបញ្ញាញាណយ៉ាងស្មោះស្ម័គ្របំផុត បម្រើនិងដង្ហែតាមព្រះរាជសកម្មភាពដ៏ថ្លៃថ្លា ព្រះករុណាព្រះបាទសម្ដេចព្រះ នរោត្តម សីហនុ ព្រះមហាវីរក្សត្រ ព្រះវររាជបិតាឯករាជ្យ បូរណភាពទឹកដី និងឯកភាពជាតិខ្មែរ «ព្រះបរមរតនកោដ្ឋ» ជាទីគោរពសក្ការៈដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់បំផុត នៅគ្រប់កាលៈទេសៈក្នុងព្រះរាជកិច្ចបម្រើនិងអភិវឌ្ឍន៍ជាតិខ្មែរទាំងផ្នែកពុទ្ធចក្រនិងអាណាចក្រ ជាពិសេសលើវិស័យមនុស្សធម៌។

ព្រះករុណាព្រះមហាវីរក្សត្រ ព្រះវររាជបិតាជាតិខ្មែរ និងសម្ដេចព្រះមហាក្សត្រី ព្រះវររាជមាតាជាតិខ្មែរ សព្វព្រះរាជហឫទ័យយកព្រះទ័យទុកដាក់ជាដរាបរៀងមកតាំងពីព្រះករុណាព្រះបាទសម្ដេចព្រះ នរោត្តម សីហនុ សម្តេចឪ សម្តេចតា សម្តេចតាទួត ជាទីគោរពសក្ការៈដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់នៃយើង ព្រះអង្គគង់ប្រថាប់ជាព្រះរាជាធិបតីដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់នៃកាកបាទក្រហមខ្មែរក្នុងអំឡុងឆ្នាំ១៩៦២ - ១៩៧០ និងសម្ដេចព្រះមហាក្សត្រី ព្រះវររាជមាតាជាតិខ្មែរ សម្ដេចម៉ែ សម្តេចយាយ សម្តេចយាយទួត ជាទីគោរពសក្ការៈដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់បំផុត ព្រះអង្គគង់ប្រថាប់ជាព្រះប្រធានកាកបាទក្រហមខ្មែរចាប់ពីឆ្នាំ ១៩៦៧ - ១៩៧០ មកម្ល៉េះ។

ក្នុងដំណាក់កាលនៃការបង្រួបបង្រួមជាតិឆ្នាំ១៩៩២ - ១៩៩៤ ព្រះករុណាព្រះបាទសម្ដេចព្រះ នរោត្តម សីហនុ ព្រះអង្គបានយាងចូលគង់ប្រថាប់ជាព្រះប្រធានគណៈកម្មាធិការសម្ព័ន្ធកាកបាទក្រហមកម្ពុជា ដើម្បីរៀបចំឱ្យកាកបាទក្រហមកម្ពុជាឱ្យទៅជាសមាគមជាតិមួយ ដោយនៅឆ្នាំ១៩៩៤ សម្តេចព្រះមហាក្សត្រី ព្រះវររាជមាតាជាតិខ្មែរ គង់ប្រថាប់ជាព្រះប្រធានកិត្តិយសរហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ន។

បន្ទាប់ពីព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាទី២ បានប្រសូតជាថ្មីតាមរយៈការបោះឆ្នោតនៅឆ្នាំ១៩៩៣ ក្នុងព្រះរាជឋានៈជាព្រះមហាក្សត្រនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ព្រះករុណាព្រះបាទសម្ដេចព្រះ នរោត្តម សីហនុ និងសម្ដេចព្រះមហាក្សត្រី បានយកព្រះរាជហឫទ័យទុកដាក់ខ្ពស់និងរួមសុខរួមទុក្ខជាដរាបជាមួយប្រជារាស្ត្រជាកូនចៅ ចៅទួត ដោយចាត់ទុកថា «ទុកលំបាករបស់ប្រជារាស្រ្ត ជាទុក្ខលំបាករបស់ព្រះអង្គ»។

បច្ចុប្បន្ន ទោះបីព្រះករុណាព្រះមហាវីរក្សត្រ ព្រះវររាជបិតាឯករាជ្យ បូរណភាពទឹកដី និងឯកភាពជាតិខ្មែរ «ព្រះបរមរតនកោដ្ឋ» ជាទីគោរពសក្ការៈដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់នៃយើង ព្រះអង្គយាងសោយព្រះទិវង្គតហើយក្ដី តែសម្ដេចព្រះមហាក្សត្រី ព្រះវររាជមាតាជាតិខ្មែរ ជាទីសក្ការៈនៃយើង បានបន្តនូវព្រះរាជគំរូវីរភាពដ៏ឧត្តុង្គឧត្តមពីព្រះករុណាព្រះវររាជបិតាជាតិខ្មែរ ព្រះបរមរតនកោដ្ឋ ដើម្បីភាពរីកចម្រើននិងសេចក្តីសុខសាន្តរបស់ប្រជារាស្រ្តជាកូនចៅ ចៅទួត របស់ព្រះអង្គ ដោយបានប្រោសព្រះរាជទាននូវព្រះរាជទ្រព្យយ៉ាងច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់ ដើម្បីកសាងនូវព្រះរាជសមិទ្ធិផលជាច្រើន សម្រាប់បម្រើសង្គមជាតិកម្ពុជា។
នរោត្តម មុនីនាថ សីហនុ: ព្រះរាជគោរម្យងារ

ព្រះរាជគោរម្យងារ 

 ១៩៥២ ជាអ្នកម្នាង
 ២២ កុម្ភៈ ១៩៩២ ជាសម្ដេចព្រះជាយា
 ១៩៩៣ ជាសម្ដេចព្រះមហេសី និងព្រះនាម នរោត្ដម មុនិនាថ សីហនុ នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា
 ២ មករា ១៩៩៦ ជាសម្ដេចព្រះរាជអគ្គមហេសី
 ២៩ តុលា ២០០៤ ជាសម្ដេច​​ព្រះ​មហាក្សត្រី នរោត្ដម មុនីនាថ សីហនុ ព្រះ​​វររាជ​មាតា​ជាតិ​ខ្មែរ និងរដ្ឋសភាជាតិបានថ្វាយព្រះរាជគោរម្យងារថា «ក្នុង​សេរីភាព សេចក្ដី​ថ្លៃថ្នូរ និង​សុភមង្គល»។
នរោត្តម ម៉ារី រណឫទ្ធិ

ព្រះនាង នរោត្តម ម៉ារី រណឫទ្ធិ ( ប្រសូត​នៅ​ថ្ងៃ​ទី ២១ ខែ ធ្នូ ឆ្នាំ ១៩៤៨)  ជា​ភរិយា​ទី ១ របស់​ព្រះអង្គម្ចាស់ នរោត្តម រណឫទ្ធិ ជា ​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​នៃ​ប្រទេស​កម្ពុជា ពី​ឆ្នាំ ១៩៩៣ ដល់ ឆ្នាំ ១៩៩៧។ លោកស្រីជាប្រធាន កាកបាទក្រហមកម្ពុជា ពីឆ្នាំ ១៩៩៤ ដល់ឆ្នាំ ១៩៩៨។
នរោត្តម យុវនាថ

ព្រះអង្គនរោត្ដម យុវនាថ (    ថ្ងៃទី ១៧ ខែ តុលា ឆ្នាំ ១៩៤៣ ដល់ ថ្ងៃទី ១៣ ខែមករា ឆ្នាំ ២០២១) គឺជាព្រះរាជបុត្រទី១ របស់ ព្រះបរមរតនកោដ្ឋ នរោត្តម សីហនុ និងព្រះអង្គម្ចាស់ ស៊ីសុវត្ថិ ពង្សាមុនី ។ ព្រះ​អង្គ​ជា​បង​ប្អូន​បង្កើត​របស់​ព្រះ​មហាក្សត្រ​បច្ចុប្បន្ន គឺ ​ព្រះ​បាទ​នរោត្តម សីហមុនី ។
នរោត្តម យុវនាថ: រដ្ឋាភិបាល

រដ្ឋាភិបាល 
នៅឆ្នាំ ១៩៩៣ បន្ទាប់ពី វៀតណាម ចាកចេញពីកម្ពុជា ព្រះបាទនរោត្តម សីហនុ យាងមកកម្ពុជាវិញ ហើយនៅថ្ងៃទី ៣១ ខែធ្នូ ឆ្នាំនោះ ទ្រង់បានដំឡើងឋានៈព្រះអង្គម្ចាស់ យុវនាថ ឡើងឋានៈជាសម្ដេច ក្រឡាហោម ដោយតែងតាំងព្រះអង្គជាទីប្រឹក្សាឯកជនដល់ព្រះករុណា ព្រះមហាក្សត្រ ដែលមានឋានៈស្មើព្រះអង្គ។ របស់ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី។  បន្ទាប់ពីព្រះបាទសីហនុដាក់រាជ្យ ព្រះមហាក្សត្រថ្មី សីហមុនី ដែលជាប្អូនបង្កើតរបស់ យុវនាថ បានតែងតាំង យុវនាថ ជាឧត្តមទីប្រឹក្សា។  ក្នុងសមត្ថភាពនេះ លោក យុវនាថ បានប្រកាសប្រឆាំងនឹងសាលាក្តីរបស់អតីតមេដឹកនាំ ខ្មែរក្រហម ដោយជឿថា ភាពចលាចលឆ្នាំ ១៩៧៥-១៩៧៩ ដែលបណ្តាលឱ្យមានការសម្លាប់រង្គាលប្រជាជនកម្ពុជាជាង ២ លាននាក់ គឺជាលទ្ធផលនៃអន្តរាគមន៍ពីបរទេសដោយរដ្ឋាភិបាលវៀតណាម និងថៃ។ លោក យុវនាថ ក៏​បាន​បញ្ជាក់​ផង​ដែរ​នូវ​ជំនឿ​របស់​លោក​ថា ការ​កាត់​ក្តី​នឹង​ផ្ទុយ​ទៅ​នឹង​ផលប្រយោជន៍​នៃ​ការ​ផ្សះផ្សា​ជាតិ។ ទោះ​បី​ជា​មាន​ការ​ប្រឆាំង​នឹង​សាលាក្តី​របស់​លោក យុវនាថ ក៏​មិន​ទាំង​ស្តេច ឬ​សីហនុ​បាន​ថ្លែង​ជា​សាធារណៈ​អំពី​ការ​កាត់​ទោស​ដែរ។  យុវនាថ ក៏​ជា​មេ​បញ្ជាការ​ព្រះ​បរម​រតន​កោដ្ឋ​ដែរ។
នរោត្តម រណឫទ្ធិ: ហ៊្វុនស៊ិនប៉ិច

ហ៊្វុនស៊ិនប៉ិច

នៅពេលសម្តេចសីហនុបានបង្កើតគណបក្សហ៊្វុនស៊ិនប៉ិចនៅឆ្នាំ១៩៨១ ព្រះអង្គបានអញ្ជើញបុត្ររបស់ព្រះអង្គឱ្យចុះចូលជាមួយបក្ស ប៉ុន្តែរណឫទ្ធិបានបដិសេដដោយមិនចង់ចូលនិងធ្វើនយោបាយជាមួយពួកខ្មែរក្រហម។ នៅខែមិថុនា ឆ្នាំ១៩៩៣, សីហនុបានជម្រុញឱ្យរណឫទ្ធិចាកចោលពីអាជីពបង្រៀនហើយមកចូលជាមួយហ៊្វុនស៊ិនប៉ិចវិញ លើកនេះរណឫទ្ធិក៏បានយល់ព្រមចុះចូលជាមួយបិតារបស់ទ្រង់។ រណឫទ្ធិត្រូវបានតែងតាំងជាអ្នកតំណាងផ្ទាល់របស់សីហនុហើយបានផ្លាស់ទៅក្រុងបាងកក ប្រទេសថៃMehta (2001), p. 67 ដែលជាកន្លែងដែលព្រះអង្គទទួលបន្ទុកសកម្មភាពការទូតនិងនយោបាយរបស់ហ៊្វុនស៊ិនប៉ិចនៅអាស៊ី។ នៅខែមិនា ឆ្នាំ១៩៨៥ រណឫទ្ធិត្រូវបានតែងតាំងជាអធិការរងនៃកងទ័ពជាតិសីហនុ (ANS) ដែលជាកងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធរបស់ហ៊្វុនស៊ិនប៉ិច, ហើយនៅក្នុងខែមករា ឆ្នាំ១៩៨៦ ព្រះអង្គបានក្លាយជាអគ្គមេបញ្ជាការនិងជាប្រធានបុគ្គលិក ANS ។Mehta (2001), p. 184

រណឫទ្ធិក៏បានក្លាយជាអគ្គលេខាធិការនៃគណបក្សហ៊្វុនស៊ិនប៉ិចនៅខែសីហា ឆ្នាំ១៩៨៩ បន្ទាប់ពីសីហនុបានលាលែងចេញពីតំណែងជាប្រធាន។Mehta (2001), p. 82 នៅថ្ងៃទី១០ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ១៩៩០ រណឫទ្ធិបានចូលរួមជាមួយក្រុមប្រឹក្សាជាតិជាន់ខ្ពស់នៃកម្ពុជា ដែលជាស្ថាប័នរដ្ឋបាលបណ្តោះអាសន្នរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិដែលមានភារកិច្ចត្រួតត្រាលើកិច្ចការអធិបតេយ្យភាពប្រទេសកម្ពុជា។Widyono (2008), pp. 34–35 នៅពេលកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីស ឆ្នាំ១៩៩១ ត្រូវបានចុះនៅខែតុលាឆ្នាំនោះដែលបានបញ្ចប់ជាផ្លូវការនូវសង្គ្រាមកម្ពុជា-វៀតណាម រណឫទ្ធិគឺជាអ្នកតំណាងឱ្យហ៊្វុនស៊ិនប៉ិចក្នុងចុះលើកិច្ចព្រមព្រៀងនោះ។  នៅខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ១៩៩២ ព្រះអង្គត្រូវបានបោះឆ្នោតជ្រើសរើសជាប្រធានគណបក្សហ៊្វុនស៊ិនប៉ិច។Widyono (2008), p. 154
នរោត្តម រណឫទ្ធិ: ការបោះឆ្នោតឆ្នាំ១៩៩៣

ការបោះឆ្នោតឆ្នាំ១៩៩៣

នៅពេលដែលអាជ្ញាធរអន្តរកាលសហប្រជាជាតិនៅកម្ពុជា (អ៊ុនតាក់) ដែលជាស្ថាប័នរដ្ឋបាលស្របគ្នាជាមួយ SNC ត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ១៩៩២, រណឫទ្ធិត្រូវបានតែងតាំងជាសមាជិកក្រុមប្រឹក្សា។ ព្រះអង្គបានចំណាយពេលវេលាធ្វើដំណើរទៅវិញទៅមករវាងទីក្រុងបាងកកនិងភ្នំពេញហើយខណៈពេលដែលនៅភ្នំពេញ ព្រះអង្គបានដឹកនាំកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងក្នុងការបើកការិយាល័យគណបក្សហ្វ៊ុនស៊ិនប៉ិចនៅទូទាំងប្រទេសកម្ពុជា។Mehta (2001), p. 88 ជាមួយគ្នានេះដែរ គណបក្សហ៊្វុនស៊ិនប៉ិចបានចាប់ផ្តើមរិះគន់គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាដែលកំពុងកាន់អំណាច,Mehta (2001), p. 87 ជាលទ្ធផល វាក៏បានបង្កឱ្យមានការវាយប្រហារដោយប៉ូលីសមកលើមន្រ្តីជាន់ទាបរបស់គណបក្សហ៊្វុនស៊ិនប៉ិច។Widyono (2008), p. 117 សកម្មភាពនេះបានជម្រុញឱ្យអ្នកស្និទនឹងព្រះអង្គគឺ នរោត្តម សិរីវុទ្ធ និងលោកសម រង្ស៊ីបង្គាប់ព្រះអង្គកុំឱ្យចុះឈ្មោះគណបក្សចូលទៅក្នុងការបោះឆ្នោតឆ្នាំ១៩៩៣។ ក៏ប៉ុន្តែ អ្នកតំណាង សបក គឺលោកអាកាឝ៊ិ-យ៉ាស៊ុយឝ៊ិបានជម្រុញឱ្យរណឫទ្ធិឈរឈ្មោះជាអ្នកបោះឆ្នោត។Mehta (2001), p. 91 រណឫទ្ធិក៏បានទទួលយល់ព្រមឈរឈ្មោះគណបក្សហ៊្វុនស៊ិនប៉ិចហើយការឃោសនាការបោះឆ្នោតក៏បានចាប់ផ្តើមនៅខែមេសា ឆ្នាំ១៩៩៣។ រណឫទ្ធិក៏ដូចជាមន្រ្តីគណបក្សហ៊្វុនស៊ិនប៉ិចផ្សេងទៀតបាននាំគ្នាពាក់អាវយឺតរូបសីហនុនៅអំឡុងពេលកំពុងឃោសនាគណបក្ស។ សកម្មភាពនេះបានអនុលោមតាមច្បាប់បោះឆ្នោតដោយរដ្ឋបាលអ៊ុនតាក់ថាកុំប្រើ"ឈ្មោះ"របស់ព្រះអង្គម្ចាស់សីហនុក្នុងកំឡុងពេលឃោសនាគណបក្ស។Mehta (2001), p. 92 ខណៈពេលនោះដែរសម្តេចបានកំពុងបម្រើការជាប្រធានអព្យាក្រឹតនយោបាយនៃ SNC ។Widyono (2008), p. 41 ការបោះឆ្នោតក៏ចាប់ធ្វើឡើងនៅខែឧសភា ឆ្នាំ១៩៩៣;Widyono (2008), p. 119 ហ៊្វុនស៊ិនប៉ិចទទួលបានសំឡេងគាំទ្រប្រមាណ ៤៥% ហើយដណ្តើមអាសនៈសភាបាន ៥៨ អាសនៈក្នុងចំណោមអាសនៈសរុបចំនួន ១២០។Widyono (2008), p. 127 គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាបានបដិសេដមិនទទួលស្គាល់លទ្ធផលនៃការបោះឆ្នោតហើយថែមទាំងបានចោតថាមានការបន្លំសន្លឹកឆ្នោតទៀតផង។Peou (2000), pp. 174–75

នៅថ្ងៃទី៣ ខែមិថុនា ឆ្នាំ១៩៩៣ មេដឹកនាំគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាគឺលោកជា ស៊ីមនិងលោកហ៊ុន សែនបានជួបជាមួយសីហនុហើយបានបញ្ចុះបញ្ចូលព្រះអង្គឱ្យដឹកនាំរដ្ឋាភិបាលបណ្តោះអាសន្នដោយមានគណបក្សប្រជាជននិងហ៊្វុនស៊ិនប៉ិចដៃគូចម្រុះ។Widyono (2008), p. 124 រណឫទ្ធិដែលមិនបានចូលពិគ្រោះយោបល់នោះបានសម្តែងការភ្ញាក់ផ្អើល។ ក្នុងពេលជាមួយគ្នានេះដែរ សហរដ្ឋអាមេរិកនិងចិនបានប្រឆាំងនឹងផែនការនេះដែលជាហេតុជំរុញឱ្យសីហនុដកការសម្រេចចិត្តរបស់ព្រះអង្គនៅថ្ងៃបន្ទាប់។Widyono (2008), p. 125 នៅថ្ងៃទី១០ ខែមិថុនា ឆ្នាំ១៩៩៣ មេដឹកនាំគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាដឹកនាំដោយលោកឧត្តមសេនីយ៍ស៊ិន សុងនិងចក្រពង្សបានគំរាមដណ្តើមយកខេត្តភាគខាងកើតប្រទេសកម្ពុជាចំនួន ៨។Mehta (2013), p. 238 ពេលនោះ រណឫទ្ធិបានខ្លាចមានសង្គ្រាមស៊ីវិលជាមួយគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា, ដែលមានកម្លាំងទ័ពច្រើនជាងព្រះអង្គ។Peou (2000), p. 215 ដូចនេះហើយ ព្រះអង្គបានទទួលយល់ព្រមលើគំនិតសហការជាមួយគណបក្សប្រជាជនMehta (2001), p. 102 ហើយបក្សពួកទាំងពីរក៏បានយល់ស្របគ្នាក្នុងការបង្កើតប្រព័ន្ធនាយករដ្ឋមន្រ្តីពីររូបសម្រាប់រដ្ឋាភិបាលថ្មី។Mehta (2001), p. 104 នៅថ្ងៃទី១៤ ខែមិថុនា, រណឫទ្ធិបានធ្វើជាអ្នកនាំមុខការប្រជុំសភាមួយដែលបានធ្វើឱ្យសម្តេចសីហនុក្លាយជាប្រមុខរដ្ឋកម្ពុជាដោយមានហ៊ុន-សែននិងរណឫទ្ធិជាសហនាយករដ្ឋមន្រ្តីនៅក្នុងរដ្ឋាភិបាលបណ្តោះអាសន្ន។Widyono (2008), p. 129 រដ្ឋធម្មនុញ្ញថ្មីត្រូវបានព្រាងក្នុងរយៈពេល ៣ ខែហើយត្រូវបានអនុម័តនៅដើមខែកញ្ញា។ នៅថ្ងៃទី២៤ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ១៩៩៣, សីហនុបានលាលែងពីតំណែងជាប្រមុខរដ្ឋហើយត្រូវបានតែងតាំងជាព្រះមហាក្សត្រនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាឡើងវិញ។ នៅក្នុងរដ្ឋាភិបាលថ្មី រណឫទ្ធិនិងលោកហ៊ុន-សែនត្រូវបានតែងតាំងជានាយករដ្ឋមន្រ្តីទីមួយនិងនាយករដ្ឋមន្រ្តីទីពីរ។Summers (2003), pp. 232–33