navinnseab/khmer-wikipedia-article huggingface dataset:
បណ្ណាល័យជាតិ

thumb|right|The Toronto Reference Library, centerpiece of the Toronto Public Library system
thumb|upright|Librarians and patrons at a library in the Public Library of Cincinnati and Hamilton County system, a large urban public library
thumb|alt=Interior of a spacious room with lots of desks with lights and people studying|Panoramic view of the research room at the New York Public Library
thumb|right|Biblioteca Municipal de Guayaquil
thumb|right|Reading area in a Singapore public library
thumb|Chorlton cum Hardy Public Library, Greater Manchester, England
 

បណ្ណាល័យជាតិ គឺជាបណ្ណាល័យមួយប្រភេទដែលសាធារណជនទូទៅអាចចូលទៅប្រើប្រាស់បាន ហើយជាទូទៅត្រូវបានគាំទ្រផ្នែកហរិញ្ញាវត្ថុដោយប្រភពសាធារណៈ (ដូចជាថវិកាពីពន្ធ) និងស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រងដោយ civil servants ។ There are five fundamental characteristics shared by public libraries.  The first is that they are generally supported by taxes (usually local, though any level of government can and may contribute); they are governed by a board to serve the public interest; they are open to all and every community member can access the collection; they are entirely voluntary in that no one is ever forced to use the services provided; and public libraries provide basic services without charge. Rubin, Richard E. Foundations of Library and Information Science (3rd ed). 2010. Neal-Schuman Publishers: New York.

Public libraries exist in many countries across the world and are often considered an essential part of having an educated and literate population. Public libraries are distinct from research libraries, school libraries, and other special libraries in that their mandate is to serve the general public's information needs (rather than the needs of a particular school, institution, or research population). Public Libraries also provide free services such as preschool story times to encourage early literacy, quiet study and work areas for students and professionals, or book clubs to encourage appreciation of literature in adults. Public libraries typically allow users to take books and other materials off the premises temporarily; they also have non-circulating reference collections and provide computer and Internet access to patrons.
បណ្ណាល័យជាតិ: សេវាកម្មដែលផ្ដល់ជូន

សេវាកម្មដែលផ្ដល់ជូន

In addition to print books and periodicals, most public libraries today have a wide array of other media including audiobooks, e-books, CDs, cassettes, videotapes, DVDs, and video games, as well as facilities to access the Internet and inter-library loans (borrowing items from other libraries).  Readers' advisory is a fundamental public library service that involves suggesting fiction and nonfiction titles (often called "readalikes").

Public libraries may also provide other services, such as community meeting rooms, storytelling sessions for infants, toddlers, preschool children, or after-school programs, all with an intention of developing early literacy skills and a love of books. In person and on-line programs for reader development, language learning, homework help, free lectures and cultural performances, and other community service programs are common offerings. One of the most popular programs offered in public libraries are summer reading programs for children, families, and adults. In rural areas, the local public library may have, in addition to its main branch, a mobile library service, consisting of one or more buses furnished as a small public library, serving the countryside according to a regular schedule.

Public libraries also provide materials for children, often housed in a special section.  Child oriented websites with on-line educational games and programs specifically designed for younger library users are becoming increasingly popular. Services may be provided for other groups, such as large print or Braille materials, Books on tape, young adult literature and other materials for teenagers, or materials in other than the national language (in foreign languages).

California and Nevada now offer a new service called Link+. This new program links county libraries across the two states, allowing patrons access to books their library may not have in their collection.

Librarians at most public libraries provide reference and research help to the general public, usually at a reference desk but can often be done by telephone interview. As online discussion and social networking allow for remote access, reference is becoming available virtually through the use of the Internet and e-mail. Depending on the size of the library, there may be more than one desk; at some smaller libraries all transactions may occur at one desk, while large urban public libraries may employ subject-specialist librarians with the ability to staff multiple reference or information desks to answer queries about particular topics at any time during regular operating hours. Often the children's section in a public library has its own reference desk.

Public libraries are also increasingly making use of web 2.0 services, including the use of online social networks by libraries.

Public libraries in some countries pay authors when their books are borrowed from libraries.  These are known as Public Lending Right program.
បណ្ណាល័យជាតិ: អានបន្ថែម

អានបន្ថែម
Barnett, Graham Keith (1987) Histoire des bibliothèques publiques en France de la Révolution à 1939; traduit de l'anglais par Thierry Lefèvre et Yves Sardat. Paris: Promodis (Translation of: The history of public libraries in France from the Revolution to 1939, London: Library Association, 1973)
 Bobinski, George S. (1969) Carnegie Libraries: their history and impact on American public library development. Chicago: American Library Association ISBN 0-8389-0022-4
Garrison, Dee (1979) Apostles of Culture: the public librarian and American society, 1876-1920. New York: Free Press ISBN 0-02-693850-2
 Jones, Barbara M., "Libraries, Access, and Intellectual Freedom", American Library Association, 1999.
Kelly, Thomas (1966) Early Public Libraries: a history of public libraries in Great Britain before 1850. London: Library Association
McCook, Kathleen de la Peña (2011), Introduction to Public Librarianship,  2nd ed. New York, Neal-Schuman.
 Minow, Mary; Lipinski, Tomas A., "The Library's Legal Answer Book", American Library Association, 2003.
Stockham, K. A., ed. (1969) British County Libraries: 1919-1969. London: André Deutsch ISBN 0-233-96111-9
បណ្ណាល័យជាតិ: តំណភ្ជាប់ខាងក្រៅ

តំណភ្ជាប់ខាងក្រៅ

Format Proliferation in Public Libraries
Stimulating Growth and Renewal of Public Libraries: The Natural Life Cycle as Framework 
Security Issues in Ohio Public Libraries 
"How did public libraries get started?"  from The Straight Dope
Seminar in Public Libraries
"Go Ahead, Name Them: America's Best Public Libraries" from the American Library Association
Hennen's American Public Library Ratings
Public libraries in the United States of America; their history, condition, and management. Special report, Department of the Interior, Bureau of Education (1876) at Internet Archive,
Public library for community sharing 
Public library statistics  from the National Center for Education Statistics

Category:ប្រភេទនៃបណ្ណាល័យ
បណ្ណាល័យជាតិកម្ពុជា

បណ្ណាល័យជាតិកម្ពុជា (National Library of Cambodia; Bibliothèque Nationale du Cambodge) គឺជាស្ថាប័នថ្នាក់ជាតិទទួលខុសត្រូវផ្នែកបណ្ណាល័យ នៅព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ដែលស្ថិតនៅក្រោមឱវាតក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈ។  The Khmer Rouge destroyed most of the books and bibliographical records, only less than 20% of the materials survived.LOST MEMORY - LIBRARIES AND ARCHIVES DESTROYED IN THE TWENTIETH CENTURY( )
បណ្ណាល័យជាតិកម្ពុជា: តំណភ្ជាប់ខាងក្រៅ

តំណភ្ជាប់ខាងក្រៅ 
 http://www.bibliotheque-nationale-cambodge.org/ 

កម្ពុជា
Category:បណ្ណាល័យនៅកម្ពុជា
បណ្ណាល័យជាតិឡាវ

បណ្ណាល័យជាតិនៃប្រទេសឡាវ ( ភាសាឡាវ ៖ຫໍສະໝຸດແຫ່ງຊາດ ) ស្ថិតនៅក្នុង ទីក្រុងវៀងច័ន្ទ ប្រទេសឡាវ ។ វាត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងឆ្នាំ 1956 ។ ចាប់ពីខែតុលា ឆ្នាំ 2007 បណ្ណាល័យបានសហការជាមួយ សាកលវិទ្យាល័យប៉ាសូ និង បណ្ណាល័យរដ្ឋទីក្រុងប៊ែកឡាំង (Staatsbibliothek zu Berlin Preußischer Kulturbesitz) ដើម្បីបង្កើត បណ្ណាល័យឌីជីថលនៃសាស្ត្រាស្លឹករឹតឡាវ ( ໂຄງການຫໍສະໝຸດດິຈິຕອລໜັງສືໃບລານລາວ ) ។ រដ្ឋាភិបាលនៃ សាធារណៈរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យប្រជាមានិតឡាវ បានផ្តល់ការអនុញ្ញាតសម្រាប់ការប្រមូលសាត្រាស្លឹករឹតអាចដំណើរការបានតាមរយៈអ៊ីនធឺណិត។
បណ្ណាល័យជាតិអ៊ីស្រាអែល

thumb|250px|right|
បណ្ណាល័យជាតិអ៊ីស្រាអែល (הספרייה הלאומית - HaSifria HaLeumit - National Library of Israel) គឺជាបណ្ណាល័យជាតិនៃរដ្ឋរបស់ អ៊ីស្រាអែល នេះ។ វាគឺនៅលើបរិវេណនៃ សាកលវិទ្យាល័យហេប្រឺកើតពីក្រុងយេរូសាឡឹម.
បណ្តាញទូរទស្សន៍ប្រជាជនហ្វីលីពីន

thumbnail

បណ្តាញទូរទស្សន៍ប្រជាជនហ្វីលីពីន () ឬ ភីធីវី (PTV) គឺ​ជា​កម្មវិធី​ផ្សាយ​របស់​រដ្ឋ​ដែល​គ្រប់គ្រង​ដោយ​រដ្ឋាភិបាល​ហ្វីលីពីន។ វាត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅថ្ងៃទី 2 ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ 1974 ។
បណ្តាញផ្លូវហាយវេអាស៊ី

thumb|right|500px|ផែនទីផ្លូវហាយវេអាស៊ី
គំរោងបណ្តាញផ្លូវហាយវេអាស៊ី (Asian Highway Network Project) (ហៅកាត់ថា AH) គឺជាគំរោងសហប្រតិបត្តិការរវាង​ប្រទេសនៅអាស៊ី និង ឧត្តមស្នងការអង្គការសហប្រជាជាតិសំរាប់សេដ្ឋកិច្ចនិងសង្គមនៅអាស៊ីនិងប៉ាស៊ីហ្វិក (United Nations Economic and Social Commission for Asia and the Pacific ហៅកាត់ថា ESCAP) ក្នុងការជំរុញប្រព័ន្ឋផ្លូវហាយវេនៅអាស៊ី។ គំរោងនេះជាសសរស្ដម្ភមួយក្នុងចំនោមសសរស្ដម្ភទាំងបីក្នុង​គំរោងអភិវឌ្ឍន៍ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ឋដឹកជញ្ជូនលើគោកនៅអាស៊ី (Asian Land Transport Infrastructure Development (ALTID) project) គាំទ្រដោយ
ESCAP នៅក្នុងសម័យប្រជុំលើកទី៤៨របស់ខ្លួននៅឆ្នាំ១៩៩២។ សសរស្ដម្ភទាំង៣នោះមាន គំរោងបណ្ដាញផ្លូវហាយវេអាស៊ី គំរោងបណ្ដាញផ្លូវដែកអាស៊ី និង គំរោងបំពាក់បំប៉នបរិក្ខារដឹកជញ្ជូនផ្លូវគោក (facilitation of land transport project)។ គំរោងផ្លូវហាយវេនេះត្រូវបានផ្ដួចផ្ដើមដោយ អង្គការសហប្រជាជាតិនៅឆ្នាំ ១៩៥៩ ក្នុងគោលបំនង​ជំរុញការអភិវឌ្ឍន៍ការដឹកជញ្ជូនផ្លូវគោកអន្តរជាតិនៅក្នុងតំបន់។ នៅដំនាក់កាលដំបូង(១៩៦០ដល់១៩៧០) គំរោងនេះដំនើរការបានគួរសម តែត្រូវពន្យឺតល្បឿនក្រោយពីមានការព្យួរជំនួយហិរញ្ញវត្ថុនៅឆ្នាំ ១៩៧៥។

កិច្ចព្រមព្រៀងអន្តររដ្ឋាភិបាលអំពីបណ្ដាញផ្លូវហាយវេអាស៊ី (The Intergovernmental Agreement on the Asian Highway Network (IGA)) បានឈានដល់នៅថ្ងៃទី១៨ វិច្ឆិកា ២០០៣ តាមរយៈកិច្ចប្រជុំអន្តររដ្ឋាភិបាលរួចមក។ IGA បានបញ្ជាក់ពីកំនាត់ផ្លូវ AH៥៥ ក្នុងចំនោមប្រទេសទាំង៣២ជាសមាជិក និងមានប្រវែងផ្លូវសរុប ១៤០ ០០០ គ.ម។ 

ផ្លូវ AH1 ត្រូវបានគេស្នើតភ្ជាប់ពីក្រុងតូក្យូទៅដល់ព្រំដែនប៊ុលហ្គារី ខាងលិចក្រុងអ៊ីស្តង់ប៊ុល និង អេដែន ដោយកាត់តាមកូរ៉េទាំង២ ចិន និងបណ្ដាប្រទេសនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ អាស៊ីមជ្ឈិម និង អាស៊ីទក្សិណ។ ផ្លូវនេះត្រូវបានគេរំពឹងថានឹងជួយជំរុញពាណិជ្ជកម្មរវាងអាស៊ីបូព៌ា ឥណ្ឌា និង រុស្ស៊ី។ ដើម្បីបំពេញផ្លូវនេះ ផ្លូវដែលមានស្រាប់នឹងត្រូវជូសជុលដំឡើងកំរិត ហើយផ្លូវថ្មីនឹងត្រូវបានសាងសង់ដើម្បីតភ្ជាប់កំនាត់ផ្លូវ។ ទឹកប្រាក់២៥ពាន់លានUSDត្រូវបានចំនាយមកទល់ឆ្នាំ២០០៧ ហើយទឹកប្រាក់បន្ថែម ១៨ពាន់លានUSDទៀត​នឹងត្រូវប្រើសំរាប់ជួសជុលនិងអភិវឌ្ឍ​អោយបានចំងាយផ្លូវ ២៦ពាន់គ.ម។
បណ្តាញយុវជនកម្ពុជា: ការចាប់កំណើត

ការចាប់កំណើត

បណ្តាញយុវជនកម្ពុជា (ប.យ.ក) ត្រូវ​បាន​បង្កើត​ឡើង​នៅ​ថ្ងៃ​ទី៣១ ខែតុលា ឆ្នាំ២០០៩។ ប.យ.ក ​គឺជា​សមាគមយុវជន​សមាជិក​ភាព ឯករាជ្យ និងប្រជាធិបតេយ្យមួយ​ដែល កំពុង​ធ្វើ​ការ​លើក​កម្ពស់​​​សិទ្ធិ និងផលប្រយោជន៍របស់​យុវជន ទាំងសិស្ស និស្សិត​នៅ​តាម​សាលា សាកល​វិទ្យាល័យ និង​យុវជន​នៅតាម​សហគមន៍។ ការបង្កើត បណ្តាញយុវជនកម្ពុជា​ឡើង​​ ក្នុងវត្ថុ​បំណង ​ពង្រឹង​​សិទ្ធិ​អំណាច​​យុវជន ឱ្យយុវជនចេះប្រើប្រាស់សិទ្ធិរបស់ខ្លួន និងជម្រុញឱ្យមានការអភិវឌ្ឍជាវិជ្ជមាន ស្របតាមទ្រឹស្តី “យុវជនជាភ្នាក់ងារនៃការផ្លាស់ប្តូរ”​។​ ប.យ.ក ធ្វើការផ្តោតសំខាន់លើការពង្រឹងសិទ្ធិ​​អំណាច​ និង​ការអភិវឌ្ឍ​​​​សមត្ថភាព​​យុវជន​តាមរយៈ​ការផ្តល់ការអប់រំ និងបណ្តុះ​បណ្តាល​ដល់​យុវជន​។
250px|thumb|សកម្មភាពដាំកូនឈើ ក្នុងថ្ងៃទិវាបរិស្ថានពិភពលោក ឆ្នាំ២០១២
ចាប់​តាំង​ពីឆ្នាំ២០១១ បណ្តាញយុវជនកម្ពុជា ធ្លាប់បាន​​បណ្តុះ​បណ្តាល​​យុវជនជា​ច្រើន​រយ​នាក់​​អំពី​ ការចង​ក្រងសហគមន៍ វិធីសាស្ត្រក្នុងការតស៊ូមតិ ភាពជាអ្នកដឹកនាំ ការអភិវឌ្ឍន៍ខ្លួនឯង ច្បាប់ សិទ្ធិមនុស្ស ប្រជាធិបតេយ្យ និងបរិស្ថាន។ លើសពី​នេះទៅទៀត ប.យ.ក ក៏ផ្តល់​នូវ​ការបណ្តុះ​បណ្តាល​ភាសា​អង់គ្លេស និងកុំព្យូទ័រ​ដែល​អាច​ផ្តល់​លទ្ធភាព​​​ដល់យុវជន និងយុវវ័យ​ក្នុង​ការទទួល​បាននូវចំណេះ​ដឹង​​ជាមូលដ្ឋាននៃការ​ប្រើប្រាស់​បណ្តាញសង្គម ហើយក៏ជា​ស្ពានមួយ​សម្រាប់​យុវជនក្នុងការ​ស្រាវ​ជ្រាវ​​ដើម្បី​អភិវឌ្ឍន៍​សមត្ថភាព​ដោយ​​ខ្លួនគេផ្ទាល់ និងការ​កសា​​ង​បណ្តាញ​យុវជននៅកម្ពុជា។

ក្រៅពីសកម្ម​ភាព​ពង្រឹងសិទ្ធិអំណាចយុវជន និងអភិវឌ្ឍន៍សមត្ថភាពយុវជន ប.យ.ក បាន​​កំពុង​​ធ្វើ​​​ការ​លើក​​កម្ពស់​ឱ្យ​យុវជន​ចូល​រួម​នៅ​ក្នុង​សកម្មភាព​​សង្គ​ម​​ សិទ្ធិ​​មនុស្ស​ និង​សហគមន៍។​ សកម្មភាព​របស់​​យុវជន​​​ក្នុង​​កិច្ច​ការ​​សហគមន៍​​ បាន​ធ្វើ​ឱ្យ​ទំនាក់​ទំនង​របស់​​យុវជន​​នៅ​​តាម​​ទីក្រុង​ យុវជន​​​សហគមន៍​​ ប្រជាពល​រដ្ឋ​សហគមន៍​ និងជន​ដែល​រងគ្រោះដោយ​ការរំលោភសិទ្ធិ​មនុស្ស​នៅ​ជិតគ្នា ហើយ​ធ្វើការ​គាំទ្រគ្នាទៅវិញទៅមក ក្នុង​ការដោះស្រាយបញ្ហារួម។ លើសពីនេះ ប.យ.ក បានធ្វើការយ៉ាងសកម្ម​លើ​​យុទ្ធ​នាការតស៊ូមតិ​ដើម្បីការពារ និងអភិរក្ស ​ធនធានធម្មជាតិ ព្រៃឈើ និងបរិស្ថាន និងជម្រុញ​ឱ្យមានការប្រើប្រាស់ធនធានទាំងនេះ​ ឱ្យមានតម្លាភាព និង​និរន្តរភាព។ ប.យ.ក បានកំពុងធ្វើ​ការ​សហការ​ក្នុង​ភាព​ជាដៃគូ​ជាមួយអង្គការ សមាគម សហគមន៍ បណ្តាញ សហជីព ក្រុមក្លឹប ក្នុងការធ្វើការរួមគ្នា​ដើម្បីលើក​កម្ពស់ និងជម្រុញឱ្យមាននីតិរដ្ឋ ប្រជាធិបតេយ្យ សន្តិភាព​ ការ​គោរព​សិទ្ធិមនុស្ស និងការអភិវឌ្ឍន៍​ប្រកបដោយ​និរន្តរ​ភាព។
បណ្តាញយុវជនកម្ពុជា: អំពីទស្សនៈវិស័យ

អំពីទស្សនៈវិស័យ

សមាគមបណ្តាញយុវជនកម្ពុជា ចង់បាននូវសង្គមកម្ពុជាមាន សន្តិភាព សេរីភាព ប្រកាន់នូវគោលការណ៍ លទិ្ធ​ប្រជា​​ធិបតេយ្យ មានការគោរពសិទ្ធិមនុស្ស មាននីតិរដ្ឋ យុវជនមានសមត្ថភាពក្នុងការបំពេញការងារ ដោយ​មាន​ការ​​គាំពារផ្នែកសង្គម និងរស់នៅប្រកបដោយសេចក្តីថ្លៃថ្នូរ។
បណ្តាញយុវជនកម្ពុជា: អំពីបេសកកម្ម

អំពីបេសកកម្ម

សមាគមបណ្តាញយុវជនកម្ពុជា​ មានបេសកកម្មដូចតទៅ៖
 ពង្រឹងអំណាចយុវជន តាមរយៈការចងក្រង និងបណ្តុះបណ្តាលនូវមុខជំនាញផ្សេងៗ
 លើកកម្ពស់ការចូលរួមរបស់យុវជន ដើម្បីពង្រឹងលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ និងការគោរពសិទ្ធិមនុស្ស
 ជំរុញឱ្យមាននីតិរដ្ឋ​ និងយុត្តិធម៌សង្គម
 ជំរុញឱ្យមានការចូលរួមការពារ ថែរក្សាបរិស្ថាន និងធនធានធម្មជាតិ
 ទំនាក់ទំនង និង សហប្រតិបត្តិការជាមួយស្ថាប័នជាតិ និងអន្តរជាតិ ។
បណ្តាញយុវជនកម្ពុជា: អំពីគោលដៅ

អំពីគោលដៅ

យុវជនមានអំណាច និងសមត្ថភាពគ្រប់គ្រាន់ក្នុងការតស៊ូមតិ លើកកម្ពស់សិទ្ធិ និងផលប្រយោជន៍​សង្គម សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌។
បណ្តាញយុវជនកម្ពុជា: គុណតម្លៃ

គុណតម្លៃ

            
គុណ​តម្លៃ​របស់​បណ្តាញយុវជ​នកម្ពុជា គឺ​គោរព​តាម​គោល​ការណ៍​សហប្រតិ​បត្តិ​ការណ៍ គណនេយ្យ​ភាព​ តម្លាភាព យ៉េនឌ័រ​ និង​ការ​ចូល​រួម​របស់​សមាជិក​គឺជា​គុណតម្លៃ​មួយ​យ៉ាង​សំខាន់ក្នុងការ​ធ្វើ​សកម្មភាព និងការសម្រេចចិត្ត។  
ការសហប្រតិបត្តិការណ៍៖ បណ្តាញយុវជនកម្ពុជា ធ្វើការសហប្រតិបត្តិការណ៍ជាមួយបណ្តាញ​ សហគមន៍ ក្លឹបយុវជន​ យុវជសហគមន៍ អង្គការ សង្គមស៊ីវិល និងភ្នាក់ងារអភិវឌ្ឍន៍ដទៃទៀត ដោយសេរី និងស្មើភាពគ្នា ផ្អែកលើគោលដៅ និងការអភិវឌ្ឍរួម ការគោរពគ្នាទៅវិញទៅមក ការជឿជាក់ស្វ័យភាពរបស់អង្គការ ការគាំទ្រ​រយៈ​ពេល​វែង សាមគ្គីភាព និងភាពជាប្រជាពលរដ្ឋ។
គណនេយ្យភាព៖ បណ្តាញយុវជនកម្ពុជា គោរពគោលការណ៍ គណនេយ្យភាព លើកកម្ពស់ការចូលរួម​របស់​យុវជន​ ទទួល​សំណូមពររបស់យុវជន និង​ឆ្លើយ​តប​ទៅ​តាមតម្រូវការរបស់យុវជន។
តម្លាភាព៖ បណ្តាញយុវជនកម្ពុជា គោរពគោលការណ៍ តម្លាភាព ក្នុងនាមជាអង្គការស្របច្បាប់ដើម្បីឱ្យមាន​ការ​គ្រប់​គ្រងហិរញ្ញវត្ថុប្រកបដោយគុណភាព។ បណ្តាញយុវជនកម្ពុជា  បើកទូលាយដល់​សមាជិក​ឱ្យដឹង​ពីរបៀបនៃការស្វែងរកថវិកា និងការប្រើប្រាស់ថវិកាដែលមាន និងរបាយការណ៍ហិរញ្ញ​វត្ថុ។
យេនឌ័រ៖ សមភាព និងសមធម៌យេនឌ័រខណៈពេលដែលធ្វើការលើកកម្ពស់សិទ្ធិស្ត្រី ដោយការលើកកម្ពស់ និង​អនុវត្ត​កិច្ច​សហ​ប្រតិបត្តិ​ការណ៍​ដោយ​រួម​បញ្ចូល​នូវ​សមភាពយេនឌ័រ ឆ្លុះបញ្ចាំនូវសេចក្តីព្រួយ​បារម្ភ និងបទពិសោធន៍នានារបស់ស្ត្រី ហើយគាំទ្រការប្រឹងប្រែងរបស់ស្ត្រី ដើម្បី​​​​​​​​​​ឱ្យពួកគាត់យល់​ដឹង​ពីសិទ្ធិ​របស់ខ្លួន​ឯង​ និង​សិទ្ធិ​សមូហភាព​ ដោយចូលរួមភ្នាក់ងារពង្រឹងអំណាច​ក្នុងដំណើរ​ការ​ អភិវឌ្ឍន៍យ៉ាងពេញលេញ។
បណ្តុំកន្សោមរ៉ាឌីកាល់

ក្នុងពិជគណិត បណ្តុំកន្សោមរ៉ាឌីកាល់គឺជា​កន្សោមរ៉ាឌីកាល់​ដែលមាន​កន្សោរ៉ាឌីកាល់​ផ្សេងទៀត។ ឧទាហរណ៍

 

កន្សោមស៊ាំញ៉ាំ

ការផ្តាច់រ៉ាឌីកាល់​ចេញពីកន្សោម​ត្រូវបានគេចាត់ទុកទូទៅថាជាបញ្ហាមួយដ៏​ស្មុគស្មាញ។ ក្នុងករណីពិសេសនៃបណ្តុំកន្សោមរ៉ាឌីកាល់​អាចត្រូវបានគេផ្តាច់រ៉ាឌីកាល់​ដោយសន្មតរ៉ាឌីកាល់​ដែលបានបញ្ចេញជាផលបូកនៃពីរចំនួនអសនិទាន។

វាអាចត្រូវបានដោះស្រាយដោយរូបមន្តរករឹសនៃសមីការដឺក្រេទី២ ហើយដាក់ផែ្នកដែលមានរ៉ាឌីកាល់ និងផ្នែកដែលគ្មានរ៉ាឌីកាល់នៅលើអង្គទាំងពីរនៃសមីការអោយស្មើគ្នា។
បណ្តុំកន្សោមរ៉ាឌីកាល់: បណ្តុំកន្សោមរ៉ាឌីកាល់អនន្ត

បណ្តុំកន្សោមរ៉ាឌីកាល់អនន្ត 
រឹសការ៉េ
ឧទាហរណ៍៖

គេមាន  ហើយអាចបំលែងជា  គេបាន

ជាទូទៅ  បើ  ជាចំនួនពិតធំជាង១ គេបាន

ក្នុងលក្ខខណ្ឌច្បាស់លាស់ បណ្តុំរឹសការ៉េអនន្តដូចជា

តំណាងអោយចំនួនសនិទាន។ ចំនួនសនិទាននេះអាចត្រូវបានគេរកឃើញដោយអោយ x ចូលទៅក្នុងរ៉ាឌីកាល់ដែលបង្ហាញដូចសមីការខាងក្រោម៖

ប្រសិនបើយើងធ្វើការដោះស្រាយសមីការនេះ យើងរកឃើញចំលើយ x = ២ (ចំលើយទី២គឺ x = −១ ប៉ុន្តែចំលើយមិនផ្ទៀថផ្ទាត់លក្ខខណ្ឌទេដោយរឹសការេជាចំនួនវិជ្ជមាន) ។ ប្រសិនបើ n > 0 នោះគេបាន

តាមវិធីដូចគ្នាយើងបាន

វិធីនេះនឹងផ្តល់នូវតំលៃចំនួនសនិទាន x ចំពោះគ្រប់តំលៃនៃ n ដែល

រឹសគូប

ករណីប្រាកដជាក់លាក់ បណ្តុំរឹសគូបអនន្តដូចជា

អាចតំណាងអោយចំនួនសនិទានផងដែរ។ ដោយកំនត់អោយកន្សោមទាំងមូលស្ថិតនៅខាងក្នុងវាខ្លួនឯង យើងបានសមីការ

ប្រសិនបើយើងដោះស្រាយសមីការនេះ យើងរកឃើញចំលើយ x = 2 ។ យើងឃើញថា

 គឺជារឹសពិតនៃសមីការ ចំពោះគ្រប់ n ដែល n > 0 ។

តាមវិធីដូចគ្នា យើងបាន

 ជារឹសពិតនៃសមីការ  ចំពោះគ្រប់ n និង x ដែល n > 0 និង |x| ≥ 1 ។

Category:ពិជគណិត
បណ្តុំកន្សោមរ៉ាឌីកាល់: រឹសការ៉េ

រឹសការ៉េ
ឧទាហរណ៍៖

គេមាន  ហើយអាចបំលែងជា  គេបាន

ជាទូទៅ  បើ  ជាចំនួនពិតធំជាង១ គេបាន

ក្នុងលក្ខខណ្ឌច្បាស់លាស់ បណ្តុំរឹសការ៉េអនន្តដូចជា

តំណាងអោយចំនួនសនិទាន។ ចំនួនសនិទាននេះអាចត្រូវបានគេរកឃើញដោយអោយ x ចូលទៅក្នុងរ៉ាឌីកាល់ដែលបង្ហាញដូចសមីការខាងក្រោម៖

ប្រសិនបើយើងធ្វើការដោះស្រាយសមីការនេះ យើងរកឃើញចំលើយ x = ២ (ចំលើយទី២គឺ x = −១ ប៉ុន្តែចំលើយមិនផ្ទៀថផ្ទាត់លក្ខខណ្ឌទេដោយរឹសការេជាចំនួនវិជ្ជមាន) ។ ប្រសិនបើ n > 0 នោះគេបាន

តាមវិធីដូចគ្នាយើងបាន

វិធីនេះនឹងផ្តល់នូវតំលៃចំនួនសនិទាន x ចំពោះគ្រប់តំលៃនៃ n ដែល
បណ្តុំកន្សោមរ៉ាឌីកាល់: រឹសគូប

រឹសគូប

ករណីប្រាកដជាក់លាក់ បណ្តុំរឹសគូបអនន្តដូចជា

អាចតំណាងអោយចំនួនសនិទានផងដែរ។ ដោយកំនត់អោយកន្សោមទាំងមូលស្ថិតនៅខាងក្នុងវាខ្លួនឯង យើងបានសមីការ

ប្រសិនបើយើងដោះស្រាយសមីការនេះ យើងរកឃើញចំលើយ x = 2 ។ យើងឃើញថា

 គឺជារឹសពិតនៃសមីការ ចំពោះគ្រប់ n ដែល n > 0 ។

តាមវិធីដូចគ្នា យើងបាន

 ជារឹសពិតនៃសមីការ  ចំពោះគ្រប់ n និង x ដែល n > 0 និង |x| ≥ 1 ។

Category:ពិជគណិត
បត្តិទានគាថា: ​សូត្រ​ជា​ភាសា​បាលី

​សូត្រ​ជា​ភាសា​បាលី

យង្កិញ្ចិ កុសលកម្មំ កត្តព្វំ កិរិយំ មម កាយេន វាចាមនសា 
តិទសេ សុគតំ កតំ យេ សត្តា សញ្ញិនោ អត្ថិ យេ ច សត្តា
អសញ្ញិនោ កតំ បុញ្ញផលំ មយ្ហំ សព្វេ ភាគី ភវន្តុ តេ យេ
តំ កតំ សុវិទិតំ ទិន្នំ បុញ្ញផលំ មយា យេ ច តត្ថ ន ជានន្តិ
ទេវា គន្ត្វា និវេទយុំ សព្វេ លោកម្ហិ យេ សត្តា ជីវន្តា ហារ
ហេតុកា មនុញ្ញំ ភោជនំ សព្វេ លភន្តុ មម ចេតសាតិ
បត្តិទានគាថា: ប្រែ​ជា​ភាសា​ខ្មែរ

ប្រែ​ជា​ភាសា​ខ្មែរ

អំពើជាកុសលឯណាមួយ ដែលខ្ញុំគប្បីធ្វើដោយទ្វារទាំង ៣ គឺ កាយ វាចា ចិត្ត អំពើ​ជា​កុសល​ទាំងអស់​នោះ ​ដែល​ខ្ញុំ​បាន​ធ្វើ​ហើយ ជា​កុសល​អាច​នឹង​នាំ​ឲ្យ​ទៅ​កើត​ក្នុង​ស្ថាន​ត្រៃត្រឹង្សសួគ៌​បាន​ សត្វ​ទាំងឡាយ​ឯណា គឺមនុស្ស ឬ ទេវតា ឬ ព្រហ្ម ដែល​ជា​សត្វ​មាន​សញ្ញាក្តី សត្វ​ទាំងឡាយ​ឯណា ជា​អសញ្ញិសត្វ គឺ​សត្វ​ដែល​ឥត​សញ្ញាក្តី សត្វ​ទាំងឡាយ​ទាំងអស់​នោះ ​ចូរ​ឲ្យ​បាន​ចំណែក​ផល​នៃ​បុណ្យ ហើយ​ចូរ​សោយ​នូវ​ផល​នៃ​បុណ្យ ដែល​ខ្ញុំ​បាន​ធ្វើ​ហើយ បាន​ឧទ្ទិស​ផ្សាយ​ឲ្យ​ទៅ​នេះ​ចុះ ​បុណ្យ​ដែល​ខ្ញុំ​បាន​ធ្វើ​ហើយ​នោះ បើ​សត្វ​ទាំងឡាយ​ឯណា​បាន​ដឹង​ច្បាស់​ហើយ សត្វ​ទាំងឡាយ​នោះ ​ចូរ​ឲ្យ​បាន​សោយ​នូវ​ផល​នៃ​បុណ្យ​ដែល​ខ្ញុំ​បាន​ឧទ្ទិស​ឲ្យ​ទៅ​នោះ​ចុះ ម្យ៉ាង​ទៀត​បណ្តា​អស់​សត្វ​ទាំង​នោះ បើ​សត្វ​ទាំងឡាយ​ឯណា មិន​បាន​ដឹង​នូវ​បុណ្យ ដែល​ខ្ញុំ​បាន​ធ្វើ​ហើយ ​ សូម​ទេវតា​ទាំងឡាយ​អញ្ជើញ ទៅ​ឲ្យ​ដំណឹង​ដល់​សត្វ​ទាំងឡាយ​នោះ ឲ្យ​បាន​ដឹង​ផង​ថា ជន​ឯណេះ​គេ​បាន​ធ្វើ​បុណ្យ​ ហើយ​គេ​ឧទ្ទិស​ផ្សាយ​ផលបុណ្យ​នោះ មក​ដល់​អ្នក​ទាំងឡាយ​ៗ ចូរ​អនុមោទនា​ត្រេកអរ នឹង​បុណ្យ​គេ​នោះ​ចុះ ​សត្វ​ទាំងឡាយ​ឯណា​ក្នុង​លោក​ទាំង​អស់ ដែល​អាស្រ័យ​នូវ​អាហារ ហើយ​រស់​នៅ សត្វ​ទាំងឡាយ​ទាំងអស់​នោះ ចូរ​ឲ្យ​បាន​នូវ​ភោជន​ជាទី​គាប់​ចិត្ត​ ដែល​សម្រេច​ដោយ​បុញ្ញឫទ្ធិ តាម​ចិត្ត​ដែល​ខ្ញុំ​ឧទ្ទិស​ផ្សាយ​ទៅ​ឲ្យ​នេះ​ចុះ ។

(គិហិបតិបត្តិពិសេស)

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ព្រះពុទ្ធសាសនា
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ធម៌វន្ទនា
បទកាកគតិ

មេសាចិតប្រាំ នគររងកម្ម សិទិ្ធសេរីចុះ 
សីលធម៌ជាតិ ឃ្លាតធ្លាក់ផ្លូវខុស ជនទាំងស្រីប្រុស
         ជាប់ទោសពេញដី។
បទកាកគតិ: ចំណាប់ជួន

ចំណាប់ជួន
ជួនក្នុងវគ្គ
ព្យាង្គ៤ឃ្លា១វគ្គ១   |=|   ព្យាង្គ៤ឃ្លា២វគ្គ1
ព្យាង្គ៤ឃ្លា៣វគ្គ១   |=|   ព្យាង្គ៤ឃ្លា៥វគ្គ១   |=|   ព្យាង្គ៤ឃ្លា៦វគ្គ១។
ជួនឆ្លងវគ្គ
ព្យាង្គ៤ឃ្លា៧វគ្គ១   |=|   ព្យាង្គ៤ឃ្លា៣វគ្គ២។
បទកាកគតិ: ជួនក្នុងវគ្គ

ជួនក្នុងវគ្គ
ព្យាង្គ៤ឃ្លា១វគ្គ១   |=|   ព្យាង្គ៤ឃ្លា២វគ្គ1
ព្យាង្គ៤ឃ្លា៣វគ្គ១   |=|   ព្យាង្គ៤ឃ្លា៥វគ្គ១   |=|   ព្យាង្គ៤ឃ្លា៦វគ្គ១។
បទកាកគតិ: ចង្វាក់

ចង្វាក់
បទនេះមានចង្វាក់មិនលើកមិនដាក់ តែរន្ថើនៗមានទំនងដូចជាដំណើរក្អែកលោង ហើយទម្លាក់សម្លេងនៅព្យាង្គទី២រៀងរាល់ឃ្លា។
បទកាកគតិ: បរិយាកាស

បរិយាកាស
គេយកបទនេះទៅប្រើសម្រាប់ពណ៌នាទីកន្លែង តួអង្គ ធម្មជាតិ ពិសេសគេយកទៅប្រើក្នុងពិធីផ្ដើមរឿង។ ពេលខ្លះកវីក៏យកបទនេះទៅប្រើក្នុងការសម្ដែងទុក្ខសោកផងដែរ។
បទនគររាជ

នគររាជ គឺជាបទភ្លេងជាតិរបស់ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាដែលត្រូវបាននិពន្ធដោយព្រះសង្ឃរាជជួនណាត បទចម្រៀងនេះត្រូវបានដាក់ឲ្យប្រើប្រាស់ចាប់តាំងពីឆ្នាំ១៩៤១ នៅពេលដែលប្រទេសកម្ពុជាស្ថិតនៅក្នុងអំឡុងសម័យអាណានិគមនិយមបារាំងរហូតដល់ទសវត្សន៍ឆ្នាំ១៩៧០ ជារួមគឺប្រទេសកម្ពុជាកំពុងតែផ្លាស់ប្ដូររបបតាមសម័យកាលនីមួយៗនិងកំពុងតែរីករាលដាលនូវភ្លើងសង្គ្រាមនៅក្នុងប្រទេស។ នៅឆ្នាំ១៩៩៣ បទនគររាជត្រូវបានគេដាក់ឲ្យប្រើប្រាស់ជាផ្លូវការរហូតដល់បច្ចុប្បន្ននេះ។
បទនគររាជ: '''បទនគររាជ​''' (ភាសា​អង់គ្លេស Royal Kingdom) គឺ​ជា​ចំរៀង​ជាតិ​នៃ​[[ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា]]។​ បទនគររាជ ត្រូវ​បាន​និពន្ធ​ដោយ​សម្ដេច​សង្ឃរាជ [[ជួន ណាត]] ។ ទំនុកភ្លេង និពន្ធដោយ៖

បទនគររាជ​ (ភាសា​អង់គ្លេស Royal Kingdom) គឺ​ជា​ចំរៀង​ជាតិ​នៃ​ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា។​ បទនគររាជ ត្រូវ​បាន​និពន្ធ​ដោយ​សម្ដេច​សង្ឃរាជ ជួន ណាត ។ ទំនុកភ្លេង និពន្ធដោយ៖
បទនគររាជ: នគររាជ<ref>{{Cite web |url=http://www.tvk.gov.kh/Nokoreach+PongSavda.pdf |title=ច្បាប់ចម្លងប័ណ្ណសារ |access-date=2008-04-03 |archivedate=2008-12-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20081204100238/http://www.tvk.gov.kh/Nokoreach+PongSavda.pdf |url-status=dead }}</ref>

នគររាជ 
 ១~  សូមពួកទេព្តា  រក្សាមហាក្សត្រយើង  ឲ្យបានរុងរឿង  ដោយជ័យមង្គល សិរីសួស្តី  យើងខ្ញុំព្រះអង្គ  សូមជ្រកក្រោមម្លប់ ព្រះបារមី  នៃព្រះនរបតី  វង្សក្សត្រាដែលសាងប្រាសាទថ្ម  គ្រប់គ្រងដែនខ្មែរ  បុរាណថ្កើងថ្កាន ។  ២~  ប្រាសាទសិលា  កំបាំងកណ្តាលព្រៃ  គួរឲ្យស្រមៃ  នឹកដល់យសស័ក្តិ មហានគរ  ជាតិខ្មែរដូចថ្ម  គង់វង្សនៅល្អ រឹងប៉ឹងជំហរ  យើងសង្ឃឹមពរ  ភ័ព្វព្រេងសំណាងរបស់កម្ពុជា  មហារដ្ឋកើតមាន  យូរអង្វែងហើយ ។ ៣~  គ្រប់វត្តអារាម  ឮតែសូរស័ព្ទធម៌  សូត្រដោយអំណរ  រំលឹកដល់គុណពុទ្ធសាសនា  ចូរយើងជាអ្នក  ជឿជាក់ស្មោះស្ម័គ្រតាមបែបដូនតា  គង់តែទេវត្តានឹង  ជួយជ្រោមជ្រែង ផ្គត់ផ្គង់ប្រយោជន៍ឲ្យ  ដល់ប្រទេសខ្មែរ  ជាមហានគរ ។
បទនគររាជ: អត្ថន័យ

អត្ថន័យ 
វគ្គទី១៖ ការបួងសួងដល់ទេព្តា សូមជួយថែរក្សាព្រះមហាក្សត្រខ្មែរប្រកបដោយបារមីខ្លាំងក្លា មានទសពិធរាជធម៌ដែលបានដឹកនាំកសាងប្រាសាទអង្គរវត្ត និងគ្រប់គ្រងផែនដីខ្មែរតាំងពីបុរាណមកដោយរុងរឿង។
វគ្គទី២៖ ប្រាសាទថ្មនៅកណ្តាលព្រៃ ធ្វើឲ្យយើងស្រមៃឃើញសម័យមហានគរដ៏រុងរឿង។ ជនជាតិខ្មែរមានជំហររឹងមាំដូចថ្ម បានធានាភ័ព្វព្រេងសំណាងរបស់កម្ពុជា។
វគ្គទី៣៖ ការរំលឹកគុណព្រះពុទ្ធសាសនានៅគ្រប់ទីវត្តអារាម ដែលជួយឲ្យប្រទេសខ្មែរក្លាយជាមហានគរ តាំងពីសម័យដូនតារៀងរហូតមក បើយើងជឿជាក់ និងប្រតិបត្តិតាមដូនតា យើងនឹងថ្កុំថ្កើងរុងរឿងដូចសម័យមហានគរ។
បទនគររាជ: ​របៀបអានជាអក្សរ​ឡាតាំង

​របៀបអានជាអក្សរ​ឡាតាំង 
Som pouk tepda rak sa moha khsath yeung 
Oy ban roung roeung doy chey monkol srey soursdey
Yeung Khnom preah ang som chrok Krom molup preah Baromey
Ney preah Noropdey vong Khsattra del sang pra sat thm­r
Kroup Kraung dèn Khmer borann thkoeung thkan.

Prasath séla kombang kan dal prey
Kuor oy sra­may noeuk do­l yuos sak Moha Nokor
Cheat Khmer dauch Thmar kong vong n­y l­ar rung peung chom hor.
Yeung sang Khim por pheap preng samnang robuos Kampuchea.
Moha r­th koeut mien you ang veanh hey.

Kroup vath aram lu tè so sap thoeur
Sot doy am no rom lik koun poth sasna
Chol yeung chea neak thioeur thiak smos smak tam bep donnta
Kong tè thévoda nùng chuoy chrom chrèng phkot phkang pra yoch oy
Dol prateah Khmer chea Moha Nokor
បទនគររាជ: បកប្រែ​ជាភាសាអង់គ្លេស

បកប្រែ​ជាភាសាអង់គ្លេស 
វគ្គទីមួឃ
God save the King
Give him happiness and glory
Us,servants of the king
Wants to stay under your shade of glory
Of those who built the temples of rock
May rule the Khmer land high and renowned
វគ្គទីពីរ
Temples are hidden from us in the forest
Remind us of the glory of empire 
The Khmer nation is like an eternal rock
We hope bless
The fate of Cambodia
The great which lives very old.
វគ្គទីបី
Every pagodas heard with songs
Reciting it to remember Buddhism
Let us be faithful to our ancestors' belief
Then, god will lavish his bounty
To Khmer country, a great kingdom.
បទនគររាជ: បកប្រែ​ជាភាសាបារាំង

បកប្រែ​ជាភាសាបារាំង 
Que le ciel protège notre Roi
Et lui dispense le bonheur et la gloire.
Qu'il règne sur nos coeurs et sur nos destinées,
Celui qui, héritier des Souverains bâtisseurs,
Gouverne le fier et vieux Royaume.

Les temples dorment dans la forêt,
Rappelant la grandeur du Moha Nokor.
Comme le roc, la race khmère est éternelle,
Ayons cofiance dans le sort du Campuchéa,
L'Empire qui défie les années.

Les chants montent dans les pagodes
A la gloire de la Sainte foi Bouddhique.
Soyons fidèles aux croyances de nos pères.
Ainsi le ciel prodiguera-t-il tous ses bienfaits
Au vieux pays khmer, le Moha Nokor.
បទនគររាជ: តំណភ្ជាប់ខាងក្រៅ

តំណភ្ជាប់ខាងក្រៅ  
 Cambodia: Nokor Reach - Audio of the national anthem of Cambodia, with information and lyrics
 Nokor Reach Instrumental VDO clip on Youtube
 Nokor Reach with lyrics VDO clip on Youtube

 Cambodian National Anthem - The page "Cambodian View" includes a page about the anthem, which includes a vocal version of the anthem.

Category:បទចម្រៀងកម្ពុជា
ចំនាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសកម្ពុជា
ចំនាត់ថ្នាក់ក្រុម:ភ្លេងជាតិ
ចំនាត់ថ្នាក់ក្រុម:អត្តសញ្ញាណជាតិនៃកម្ពុជា