navinnseab/khmer-wikipedia-article huggingface dataset:
ព្រះពុទ្ធ​២៨​ព្រះអង្គ: ពុទ្ធវង្សតារាងទី១០

ពុទ្ធវង្សតារាងទី១០ 
+ លេខរៀង  នាម​ ព្រះពុទ្ធ  ព្រះបរមពោធិសត្វ  កប្បត្រូវបានត្រាស់ ១  ព្រះពុទ្ធ ទីបង្ករៈ  ជាព្រាហ្មណ៍ នាម​ សុមេធបណ្ឌិតតាបស  ៤អសង្ខយ្យ ១សែនកប្ប ២  ព្រះពុទ្ធ​ កោណ្ឌញ្ញៈ ជាក្សត្រ នាម វិជិតាវី បាន​បួស កប្បប្រមាណ​មិន​បាន ៣  ព្រះពុទ្ធ​ មង្គលៈ  ជា​ព្រាហ្មណ៍ នាម សុរុចិ បាន​បួស  កប្បប្រមាណ​មិន​បាន ៤  ព្រះពុទ្ធ​ សុមនៈ  ជា​ស្តេច​នាគ នាម អតុលៈ រក្សាសីល កប្បប្រមាណ​មិន​បាន ៥  ព្រះពុទ្ធ​ រេវតៈ  ជា​ព្រាហ្មណ៍ នាម អតិទេវ រក្សាសីល  កប្បប្រមាណ​មិន​បាន ៦  ព្រះពុទ្ធ​ សោភិតៈ  ជាព្រាហ្មណ៍​ នាម សុជាត រក្សាសីល  កប្បប្រមាណ​មិន​បាន ៧  ព្រះពុទ្ធ​ អនោមទស្សី  ជា​យក្ស មាន​ឫទ្ធិ​ច្រើន រក្សាសីលកប្បប្រមាណ​មិន​បាន ៨ ព្រះពុទ្ធ​ បុទុមៈ  ជាសត្វសីហៈ រក្សាសីល កប្បប្រមាណ​មិន​បាន ៩ ព្រះពុទ្ធ នារទៈ ជាតាបស កប្បប្រមាណ​មិន​បាន ១០ ព្រះពុទ្ធ បទុមុត្តរៈ ជាជដិល(តាបស) កប្បទី១សែន ១១ ព្រះពុទ្ធ សុមេធៈ ជាមាណព នាម ឧត្តរ បាន​បួសកប្បទី៣០ពាន់ ១២ ព្រះពុទ្ធ សុជាតៈ ជាស្តេច​ចក្រពត្តិ បានបួស កប្បទី៣០ពាន់ ១៣ ព្រះពុទ្ធ បិយទស្សី ជាមាណព នាម​ កស្សបៈ រក្សាសីល កប្បទី១៨០០ ១៤ ព្រះពុទ្ធ អត្ថទស្សី ជាតាបស នាម សុសិមៈ មានឫទ្ធិអភិញ្ញា កប្បទី១៨០០ហែម ចៀវ ១៥ ព្រះពុទ្ធ ធម្មទស្សី ជាព្រះឥន្ទ្រ នាម បុរិន្ទទៈ កប្បទី១៨០០ ១៦ ព្រះពុទ្ធ សិទ្ធត្ថៈ ជាតាបស នាម មង្គល មានកម្លាំងអភិញ្ញា កប្បទី៩៤ ១៧ ព្រះពុទ្ធ តិស្សៈ ជាក្សត្រ នាម សុជាតៈ បួសជាឥសីមានអភិញ្ញា  កប្បទី៩២ ១៨ ព្រះពុទ្ធ បុស្សៈ ជាក្សត្រ នាម វិជិតៈ បានបួស កប្បទី៩២ ១៩ ព្រះពុទ្ធ វិបស្សី ជាស្តេចនាគ នាម អតុលៈ រក្សាសីល កប្បទី៩១ ២០ ព្រះពុទ្ធ សិខី ជាក្សត្រ នាម អរិន្ទមៈ រក្សាសីល កប្បទ៣១ ២១ ព្រះពុទ្ធ វេស្សភូ ជាក្សត្រ នាម សុទស្សនៈ បានបួស កប្បទី៣១ ២២ ព្រះពុទ្ធ កក្កុសន្ធៈ ជាក្សត្រ នាម ខេមៈ បានបួស ក្នុងភទ្ទកប្បនេះ ២៣ ព្រះពុទ្ធ កោនាគមនៈ ជាក្សត្រ នាម បព្វតៈ បានបួស ក្នុងភទ្ទកប្បនេះ ២៤ ព្រះពុទ្ធ កស្សបៈ ជាមាណព នាម ជោតិបាល បានបួស ក្នុងភទ្ទកប្បនេះ
ព្រះពុទ្ធ​២៨​ព្រះអង្គ: ព្រះពុទ្ធដែលនឹងឧបត្តិឡើងក្នុងកាលអនាគត

ព្រះពុទ្ធដែលនឹងឧបត្តិឡើងក្នុងកាលអនាគត
 ព្រះ អរិយមេត្រី (សិរអារ្យមេត្រី) Maitreya
ព្រះពោធិសត្វច័មភល

រូបភាពតូច| ទេវរូបយ៉ាបយុមព្រះពោធិសត្វច័មភល សិល្បៈទីបេ.

ព្រះពោធិសត្វច័មភល  ( ,  ,  ) គឺ ព្រះពោធិសត្វភេទបុរសរបស់និកាយវជរយាននិងនិកាយត័នត្រៈ. ។   ព្រះអង្គ  គឺ ព្រះបាទវេស្សវ័ណនៃព្រះពុទ្ធសាសនានិកាយថេរវាទ។. និង គឺ ព្រះកុវេរៈ ទេវតានៃព្រហ្មញ្ញ សាសនា ហិណ្ឌូសាសនា ព្រះវេទ និង គឺ ទេពនិករការពារទិសខាងជើងហើយ​គឺ​ជាស្ដេចចក្រពត្តិយក្ស.៕Nepalese and Tibetan Arts Blog. Access date= June 3rd, 2013. Five Jambala (Dzambhala) and Mantra.
ព្រះពោធិសត្វមញ្ជុស្រី

មញ្ជុស្រី (      ) គឺជា ព្រះពោធិសត្វ ដែលតំណាងឱ្យ ប្រាជ្ញា (បញ្ញាញាណ) របស់ព្រះពុទ្ធក្នុង ព្រះពុទ្ធសាសនាមហាយាន ។ ឈ្មោះ "មញ្ជុស្រី" គឺជាការរួមបញ្ចូលគ្នានៃពាក្យសំស្ក្រឹត " មញ្ជុ " និងកិត្តិយស " ស្រី" ; វាអាចត្រូវបានបកប្រែតាមព្យញ្ជនៈថា "ដ៏ស្រស់ស្អាតជាមួយនឹងសិរីរុងរឿង" ឬ "ដ៏ស្រស់ស្អាតជាមួយនឹងភាពរុងរឿង" ។ មញ្ជុស្រីត្រូវបានគេស្គាល់ផងដែរដោយឈ្មោះពេញរបស់ មញ្ជុស្រីកុមារភូត ( ), Keown, Damien (editor) with Hodge, Stephen; Jones, Charles; Tinti, Paola (2003). A Dictionary of Buddhism. Oxford, UK: Oxford University Press.  p.172. ព្យញ្ជនៈ "មញ្ជុស្រី, នៅតែជាយុវជន" ឬ, តិចជាងព្យញ្ជនៈ "ព្រះអង្គម្ចាស់ មញ្ជុស្រី" ។ ឈ្មោះផ្សេងទៀតរបស់ មញ្ជុស្រី គឺ មញ្ជុឃោស។
ព្រះពោធិសត្វមញ្ជុស្រី: នៅក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនាមហាយាន

នៅក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនាមហាយាន 
ធ្វេង|រូបភាពតូច|267x267ភីកសែល| រូបសំណាក មញ្ជុស្រី, Lhalung Gompa, Spiti Valley, ប្រទេសឥណ្ឌា
រូបភាពតូច|267x267ភីកសែល| មញ្ជុស្រី អង្គុយ​លើ​តោ​ខៀវ​នៅ ​ប្រាសាទ Buddha Tooth Relic Temple and Museum ប្រទេស​សិង្ហបុរី ។
រូបភាពតូច|389x389ភីកសែល| Bodhisattva Monju (មញ្ជុស្រី) សម័យ Kamakura សារមន្ទីរជាតិតូក្យូ ប្រទេសជប៉ុន
អ្នកប្រាជ្ញបានកំណត់ថា មញ្ជុស្រី ជាព្រះពោធិសត្វចំណាស់ជាងគេ និងសំខាន់បំផុតក្នុងអក្សរសិល្ប៍មហាយាន។ A View of Manjushri: Wisdom and Its Crown Prince in Pala Period India. Harrington, Laura. Doctoral Thesis, Columbia University, 2002 មញ្ជុស្រី ត្រូវបានគេសំដៅជាលើកដំបូងនៅក្នុង មហាយានសូត្រ ដើមដូចជា Prajñāpāramitā sūtra s និងតាមរយៈសមាគមនេះ ដើមដំបូងនៃប្រពៃណីដែលគាត់បានមកដើម្បីតំណាងឱ្យតំណាងនៃ ប្រាជ្ញា (បញ្ញាញាណ) ។ Keown, Damien (editor) with Hodge, Stephen; Jones, Charles; Tinti, Paola (2003). A Dictionary of Buddhism. Oxford, UK: Oxford University Press. ISBN 0-19-860560-9 p.172. Lotus Sutra ចាត់ឱ្យគាត់នូវ ទឹកដីដ៏បរិសុទ្ធ មួយហៅថា វិមាលា ដែលយោងទៅតាម អវតមស្សកសូត្រ មានទីតាំងនៅខាងកើត។ ដីបរិសុទ្ធរបស់គាត់ត្រូវបានព្យាករណ៍ថាជាដីបរិសុទ្ធមួយក្នុងចំណោមដីបរិសុទ្ធបំផុតពីរនៅក្នុងអត្ថិភាពទាំងអស់ក្នុងអតីតកាល បច្ចុប្បន្នកាល និងអនាគតកាល។ កាល​ដែល​បាន​ដល់ ​ព្រះពុទ្ធ ព្រះនាម​ទ្រង់​នឹង​ឃើញ​ជា​សកល។ នៅក្នុង Lotus Sūtra, មញ្ជុស្រីក៏ដឹកនាំ កូនស្រីរបស់នគររាជ ទៅកាន់ការត្រាស់ដឹង។ ទ្រង់​ក៏​តាំង​រូប​ក្នុង ​វិមលកីត៌ិសូត្រ ក្នុង​កិច្ច​ពិភាក្សា​ជាមួយ​នឹង ​វិមលកីត៌ិ ​ជា​ទី​ដែល​ទ្រង់​សំដែង​ជា​ព្រះពោធិសត្វ ដែល​ពិភាក្សា​អំពី​ការ​មិន​ស្មើ​នឹង​ទ្រង់។

ឧទាហរណ៏នៃការបង្រៀនប្រកបដោយប្រាជ្ញារបស់ មញ្ជុស្រី អាចត្រូវបានរកឃើញនៅក្នុង សប្តសតិកា ប្រជ្ញាបារមិតា ( Taishō Tripiṭaka 232) ។  ព្រះសូត្រ នេះមានកិច្ចសន្ទនារវាង មញ្ជុស្រី និងព្រះពុទ្ធនៅលើ One Samādhi (Skt. Ekavyūha Samādhi ) ។ Sheng-yen បង្ហាញការបង្រៀនដូចខាងក្រោមរបស់ មញ្ជុស្រី សម្រាប់ការចូល សមាធិ ធម្មជាតិតាមរយៈប្រាជ្ញាដ៏វិសេសវិសាល:
ព្រះពោធិសត្វមញ្ជុស្រី: វចនានុក្រមពុទ្ធសាសនា

វចនានុក្រមពុទ្ធសាសនា 
នៅក្នុងពុទ្ធសាសនា វជ្រយាន មញ្ជុស្រី គឺជាអាទិទេពសមាធិ ហើយចាត់ទុកថាជាព្រះពុទ្ធដែលបានត្រាស់ដឹងពេញលេញ។ នៅក្នុង ព្រះពុទ្ធសាសនា Shingon ទ្រង់គឺជា ព្រះពុទ្ធមួយអង្គក្នុងចំនោមព្រះពុទ្ធទាំងដប់បីអង្គ ដែលពួកសិស្សឧទ្ទិសថ្វាយខ្លួន។ គាត់បានគិតយ៉ាងទូលំទូលាយនៅក្នុងអត្ថបទ Esoteric ជាច្រើនដូចជា មញ្ជុស្រីមូលកល្ប Keown, Damien (editor) with Hodge, Stephen; Jones, Charles; Tinti, Paola (2003). A Dictionary of Buddhism. Oxford, UK: Oxford University Press. ISBN 0-19-860560-9 p.172. និង <b>មញ្ជុស្រីនាមសមគីតិ</b> ។ មហេសីរបស់គាត់នៅក្នុងប្រពៃណីមួយចំនួនគឺ សរស្វតី ។

មញ្ជុស្រីមូលកល្ប ដែលក្រោយមកត្រូវបានចាត់ថ្នាក់ក្រោម ក្ឫិយាតន្ត្រ ចែងថា មន្ត ដែលត្រូវបានបង្រៀននៅក្នុង សៃវ, គ្រុឌ និង វៃស្ណវ មន្ត នឹងមានប្រសិទ្ធភាពប្រសិនបើអនុវត្តដោយពុទ្ធសាសនិកចាប់តាំងពីពួកគេត្រូវបានបង្រៀនដើមដោយ មញ្ជុស្រី។ Sanderson, Alexis. "The Śaiva Age: The Rise and Dominance of Śaivism during the Early Medieval Period." In: Genesis and Development of Tantrism, edited by Shingo Einoo. Tokyo: Institute of Oriental Culture, University of Tokyo, 2009. Institute of Oriental Culture Special Series, 23, pp. 129-131.
ព្រះពោធិសត្វមញ្ជុស្រី: Mantras

Mantras 

 អារ៉ាប៉ាកាណាម៉ាត្រា 
Mantra ដែលត្រូវបានផ្សារភ្ជាប់ជាទូទៅជាមួយ Mañjuśrī មានដូចខាងក្រោម: Buswell, Robert. Lopez, Donald. The Princeton Dictionary of Buddhism. 2013. p. 527

 អូṃ arapacana dhīḥ

Arapacana គឺជា ព្យាង្គ ដែលមានអក្សរសែសិបពីរ ហើយត្រូវបានដាក់ឈ្មោះតាមអក្សរប្រាំដំបូងគឺ a, ra, pa, ca, na ។ Buswell, Robert. Lopez, Donald. The Princeton Dictionary of Buddhism. 2013. p. 61 ព្យាង្គនេះត្រូវបានគេប្រើយ៉ាងទូលំទូលាយបំផុតសម្រាប់ ភាសា Gāndhārī ជាមួយនឹង អក្សរ Kharoṣṭhī ប៉ុន្តែក៏មាននៅក្នុងអត្ថបទសំស្ក្រឹតមួយចំនួនផងដែរ។ លក្ខណៈព្យាង្គក្នុងគម្ពីរមហាយាន ដូចជាអត្ថបទ Prajñāpāramitā វែងជាង គម្ពីរ Gaṇḍavyūha Sūtra, Lalitavistara Sūtra, the Avataṃsaka Sūtra, Dharmaguptaka Vinaya, និង Mūlasarvāstivāda Vinaya ។  នៅក្នុងអត្ថបទទាំងនេះខ្លះ ព្យាង្គ Arapacana បម្រើជា mnemonic សម្រាប់គោលគំនិតមហាយាន។  ដោយសារតែទំនាក់ទំនងជាមួយគាត់ Arapacana ក៏អាចប្រើជាឈ្មោះជំនួសសម្រាប់ Mañjuśrī។ Buswell, Robert. Lopez, Donald. The Princeton Dictionary of Buddhism. 2013. p. 527

Sutra on Perfect Wisdom (Conze 1975) កំណត់អត្ថន័យនៃព្យាង្គនីមួយៗដូចនេះ៖

 ជា​ទ្វារ​នៃ​ការ​យល់​ឃើញ​ថា ធម៌​ទាំង​ឡាយ​មិន​កើត​តាំង​ពី​ដើម​មក ( ādya-anutpannatvād ) ។
 រាជា ​ជា​ទ្វារ​នៃ​ការ​យល់​ឃើញ​ថា ធម៌​ទាំង​ឡាយ​គឺ​គ្មាន​ភាព​កខ្វក់ ( rajas )។
 បា. ជា​ទ្វារ​ចូល​ទៅ​កាន់​ការ​យល់​ឃើញ​ថា ធម៌​ទាំង​ឡាយ​ត្រូវ​បាន​ត្រាស់​សម្ដែង​ដោយ​អច្ឆរិយៈ ( បរាធៈ ) ។
 ម្នាលគហបតី ជាទ្វារនៃសេចក្តីត្រិះរិះ ដែលថា សេចក្តីថយ ( សច្ចៈ ) ឬការកើតនៃធម៌ណាមួយ មិនអាចរលត់ទៅបានឡើយ ព្រោះធម៌ទាំងអស់មិនរលត់ ក៏មិនកើត។
 ម្នាលអានន្ទ ជាទ្វារ​ដល់​នូវ​សេចក្តី​យល់​ឃើញ​ថា នាម ( នាម ) នៃ​ធម៌​ទាំងឡាយ​រលត់ទៅ។ ធម្មជាតិសំខាន់នៅពីក្រោយឈ្មោះមិនអាចទទួលបាន ឬបាត់បង់ឡើយ។

ការ​បញ្ចេញ​សំឡេង​ទីបេ​គឺ​ខុស​គ្នា​បន្តិច​ហើយ ដូច្នេះ​អក្សរ​ទីបេ​អាន​ថា oṃ a ra pa tsa na dhīḥ។

 មន្ត ផ្សេងទៀត 
រូបភាពតូច| មញ្ជុវជ្រ, ទម្រង់ tantric នៃ មញ្ជុស្រី
យោងទៅតាម <i>មញ្ជុស្រី-មូលកល្ប</i> "បេះដូងចុងក្រោយនៃមញ្ជុស្រីដែលសម្រេចបាននូវសេចក្តីព្យាយាមទាំងអស់" គឺជា មន្ត ដូចខាងក្រោម: [ Namaḥ sarvabuddhānām oṁ maṁសាធនមាលា ក៏មាន មន្ត ដ៏ពេញនិយមមួយដែលសំដៅទៅលើ មញ្ជុស្រី ជា "ម្ចាស់នៃការនិយាយ" (វាគីស្វរ): Bhattacharyya, Benoytosh. The Indian Buddhist Iconography Mainly Based on the Sādhanamālā and Other Cognate Tāntric Texts of Rituals (2nd Ed.), pp. 113, 116. K. L. MUKHOPADHYAY, Calcutta, 1958.ឱម វាគីស្វរមុះ, Oṃ Vāgīśvara Mūḥមន្ត នេះគឺមានប្រជាប្រិយភាពខ្លាំងណាស់នៅក្នុង ប្រទេសនេប៉ាល់ ដែលជាកន្លែងដែល វាគីស្វរ មញ្ជុស្រីគឺជាអាទិទេពដ៏ពេញនិយមមួយ។ Bhattacharyya, Benoytosh. The Indian Buddhist Iconography Mainly Based on the Sādhanamālā and Other Cognate Tāntric Texts of Rituals (2nd Ed.), pp. 113, 116. K. L. MUKHOPADHYAY, Calcutta, 1958. មញ្ជុស្រី មន្ត មួយផ្សេងទៀតគឺជា មន្ត្រ សម្រាប់ មញ្ជុស្រី ដែលជាទម្រង់ tantric នៃមញ្ជុស្រីដែលត្រូវបានផ្សារភ្ជាប់ជាមួយនឹងប្រពៃណី Guhyasamaja វាគឺ: Bhattacharyya, Benoytosh. The Indian Buddhist Iconography Mainly Based on the Sādhanamālā and Other Cognate Tāntric Texts of Rituals (2nd Ed.), pp. 117. K. L. MUKHOPADHYAY, Calcutta, 1958. ឱម មញ្ជុស្រី ហុំ
ព្រះពោធិសត្វមញ្ជុស្រី: អារ៉ាប៉ាកាណាម៉ាត្រា

អារ៉ាប៉ាកាណាម៉ាត្រា 
Mantra ដែលត្រូវបានផ្សារភ្ជាប់ជាទូទៅជាមួយ Mañjuśrī មានដូចខាងក្រោម: Buswell, Robert. Lopez, Donald. The Princeton Dictionary of Buddhism. 2013. p. 527

 អូṃ arapacana dhīḥ

Arapacana គឺជា ព្យាង្គ ដែលមានអក្សរសែសិបពីរ ហើយត្រូវបានដាក់ឈ្មោះតាមអក្សរប្រាំដំបូងគឺ a, ra, pa, ca, na ។ Buswell, Robert. Lopez, Donald. The Princeton Dictionary of Buddhism. 2013. p. 61 ព្យាង្គនេះត្រូវបានគេប្រើយ៉ាងទូលំទូលាយបំផុតសម្រាប់ ភាសា Gāndhārī ជាមួយនឹង អក្សរ Kharoṣṭhī ប៉ុន្តែក៏មាននៅក្នុងអត្ថបទសំស្ក្រឹតមួយចំនួនផងដែរ។ លក្ខណៈព្យាង្គក្នុងគម្ពីរមហាយាន ដូចជាអត្ថបទ Prajñāpāramitā វែងជាង គម្ពីរ Gaṇḍavyūha Sūtra, Lalitavistara Sūtra, the Avataṃsaka Sūtra, Dharmaguptaka Vinaya, និង Mūlasarvāstivāda Vinaya ។  នៅក្នុងអត្ថបទទាំងនេះខ្លះ ព្យាង្គ Arapacana បម្រើជា mnemonic សម្រាប់គោលគំនិតមហាយាន។  ដោយសារតែទំនាក់ទំនងជាមួយគាត់ Arapacana ក៏អាចប្រើជាឈ្មោះជំនួសសម្រាប់ Mañjuśrī។ Buswell, Robert. Lopez, Donald. The Princeton Dictionary of Buddhism. 2013. p. 527

Sutra on Perfect Wisdom (Conze 1975) កំណត់អត្ថន័យនៃព្យាង្គនីមួយៗដូចនេះ៖

 ជា​ទ្វារ​នៃ​ការ​យល់​ឃើញ​ថា ធម៌​ទាំង​ឡាយ​មិន​កើត​តាំង​ពី​ដើម​មក ( ādya-anutpannatvād ) ។
 រាជា ​ជា​ទ្វារ​នៃ​ការ​យល់​ឃើញ​ថា ធម៌​ទាំង​ឡាយ​គឺ​គ្មាន​ភាព​កខ្វក់ ( rajas )។
 បា. ជា​ទ្វារ​ចូល​ទៅ​កាន់​ការ​យល់​ឃើញ​ថា ធម៌​ទាំង​ឡាយ​ត្រូវ​បាន​ត្រាស់​សម្ដែង​ដោយ​អច្ឆរិយៈ ( បរាធៈ ) ។
 ម្នាលគហបតី ជាទ្វារនៃសេចក្តីត្រិះរិះ ដែលថា សេចក្តីថយ ( សច្ចៈ ) ឬការកើតនៃធម៌ណាមួយ មិនអាចរលត់ទៅបានឡើយ ព្រោះធម៌ទាំងអស់មិនរលត់ ក៏មិនកើត។
 ម្នាលអានន្ទ ជាទ្វារ​ដល់​នូវ​សេចក្តី​យល់​ឃើញ​ថា នាម ( នាម ) នៃ​ធម៌​ទាំងឡាយ​រលត់ទៅ។ ធម្មជាតិសំខាន់នៅពីក្រោយឈ្មោះមិនអាចទទួលបាន ឬបាត់បង់ឡើយ។

ការ​បញ្ចេញ​សំឡេង​ទីបេ​គឺ​ខុស​គ្នា​បន្តិច​ហើយ ដូច្នេះ​អក្សរ​ទីបេ​អាន​ថា oṃ a ra pa tsa na dhīḥ។
ព្រះពោធិសត្វមញ្ជុស្រី: មន្ត ផ្សេងទៀត

មន្ត ផ្សេងទៀត 
រូបភាពតូច| មញ្ជុវជ្រ, ទម្រង់ tantric នៃ មញ្ជុស្រី
យោងទៅតាម <i>មញ្ជុស្រី-មូលកល្ប</i> "បេះដូងចុងក្រោយនៃមញ្ជុស្រីដែលសម្រេចបាននូវសេចក្តីព្យាយាមទាំងអស់" គឺជា មន្ត ដូចខាងក្រោម: [ Namaḥ sarvabuddhānām oṁ maṁសាធនមាលា ក៏មាន មន្ត ដ៏ពេញនិយមមួយដែលសំដៅទៅលើ មញ្ជុស្រី ជា "ម្ចាស់នៃការនិយាយ" (វាគីស្វរ): Bhattacharyya, Benoytosh. The Indian Buddhist Iconography Mainly Based on the Sādhanamālā and Other Cognate Tāntric Texts of Rituals (2nd Ed.), pp. 113, 116. K. L. MUKHOPADHYAY, Calcutta, 1958.ឱម វាគីស្វរមុះ, Oṃ Vāgīśvara Mūḥមន្ត នេះគឺមានប្រជាប្រិយភាពខ្លាំងណាស់នៅក្នុង ប្រទេសនេប៉ាល់ ដែលជាកន្លែងដែល វាគីស្វរ មញ្ជុស្រីគឺជាអាទិទេពដ៏ពេញនិយមមួយ។ Bhattacharyya, Benoytosh. The Indian Buddhist Iconography Mainly Based on the Sādhanamālā and Other Cognate Tāntric Texts of Rituals (2nd Ed.), pp. 113, 116. K. L. MUKHOPADHYAY, Calcutta, 1958. មញ្ជុស្រី មន្ត មួយផ្សេងទៀតគឺជា មន្ត្រ សម្រាប់ មញ្ជុស្រី ដែលជាទម្រង់ tantric នៃមញ្ជុស្រីដែលត្រូវបានផ្សារភ្ជាប់ជាមួយនឹងប្រពៃណី Guhyasamaja វាគឺ: Bhattacharyya, Benoytosh. The Indian Buddhist Iconography Mainly Based on the Sādhanamālā and Other Cognate Tāntric Texts of Rituals (2nd Ed.), pp. 117. K. L. MUKHOPADHYAY, Calcutta, 1958. ឱម មញ្ជុស្រី ហុំ
ព្រះពោធិសត្វមញ្ជុស្រី: នៅក្នុងវប្បធម៌ព្រះពុទ្ធសាសនា

នៅក្នុងវប្បធម៌ព្រះពុទ្ធសាសនា 
 
រូបភាពតូច| រូបគំនូររបស់ព្រះពុទ្ធ មញ្ជុស្រី ពី គុហា Yulin នៃ Gansu ប្រទេសចិន ពីរាជវង្ស Tangut ដែលដឹកនាំដោយ Western Xia

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អត្ថបទដែលមានពាក្យជាភាសាចិន
ព្រះពោធិសត្វមហាស្ថាមប្រាប្ត

មហាស្ថាមប្រាប្ត ជា​ព្រះពោធិសត្វជា ​មហាសត្វ  ដែល​តំណាង​ឲ្យ​អំណាច​នៃ​ប្រាជ្ញា។ ឈ្មោះរបស់គាត់មានន័យថា "ការមកដល់នៃកម្លាំងដ៏អស្ចារ្យ" ។

មហាស្ថាមប្រាប្ត គឺជា ព្រះពោធិសត្វដ៏អស្ចារ្យមួយក្នុងចំណោមព្រះពោធិសត្វទាំងប្រាំបី នៅក្នុង ព្រះពុទ្ធសាសនាមហាយាន រួមជាមួយនឹង មញ្ជុស្រី, សមន្តភទ្រ, អវលោកេស្វរ អាកាសគភ៌, ក្សិតិគភ៌, មៃត្រេយ និង សវ៌និវរន-វិស្កម្ភិន .

នៅក្នុង ព្រះពុទ្ធសាសនាចិន ជួនកាល មហាស្ថាមប្រាប្ត ត្រូវបានបង្ហាញជាស្ត្រី Dashizhi  ដែលមានរូបរាងស្រដៀងទៅនឹង អវលោកេស្វរ (ត្រូវបានគេស្គាល់ថា គង់ស៊ីអ៊ីម នៅក្នុងប្រទេសចិន) ។ ព្រះអង្គ​ក៏​ជា ​ព្រះពុទ្ធ​មួយ​អង្គ​ក្នុង​ចំណោម​ព្រះពុទ្ធ​ទាំង​ដប់បី​អង្គ ​នៅ​សាលា ​ពុទ្ធសាសនា Shingon របស់​ប្រទេស​ជប៉ុន។ នៅក្នុង ពុទ្ធសាសនាទីបេ មហាស្ថាមប្រាប្ត គឺស្មើនឹង វជ្របាណិ ដែលជាអ្នកចាប់កំណើតរបស់គាត់ ហើយត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាអ្នកការពារ ព្រះពុទ្ធគោត្តម ។

មហាស្ថាមប្រាប្ត គឺជាព្រះពោធិសត្វដ៏ចំណាស់ជាងគេមួយអង្គ ហើយត្រូវបានគេចាត់ទុកថាមានអំណាច ជាពិសេសនៅក្នុងសាលាដែនដីបរិសុទ្ធ ដែលទ្រង់មានតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងព្រះ សូត្រ សុខាវតីវ្យូហសូត្រ ។ ជារឿយៗគាត់ត្រូវបានគេបង្ហាញនៅក្នុងព្រះត្រីឯកជាមួយ អមិតាភ និង អវលោកេស្វរ ( គង់ស៊ីអ៊ីម ) ជាពិសេសនៅក្នុង ព្រះពុទ្ធសាសនាដែនដីបរិសុទ្ធ ។
ព្រះពោធិសត្វមហាស្ថាមប្រាប្ត: ចិន

ចិន 
Shi Yinguang ដែលជាគ្រូនៃ ព្រះពុទ្ធសាសនាដែនដីបរិសុទ្ធ ត្រូវបានគេចាត់ទុកយ៉ាងទូលំទូលាយថាជាការបង្ហាញរបស់មហាសតិប្បដ្ឋាន ដោយផ្អែកលើដំណើររឿងរបស់មនុស្សពីរនាក់៖</br> ១. Huìchāo ជា​អតីត​គ្រិស្តសាសនិក​ម្នាក់​ដែល​មិន​ធ្លាប់​ឮ​ពី​គាត់​ពី​មុន​មក</br> ២. Běnkong ជាព្រះសង្ឃ និងជាអតីតសិស្ស</br> តួលេខទាំងពីរនេះមានសុបិនឯករាជ្យទាក់ទងនឹងស្ថានភាព។ Making Saints in Modern China. United States: Oxford University Press, 2017. Page:67 净土的见证(一）  共尊印光大师势至化身原因一_新浪佛学_新浪网
ព្រះពោធិសត្វមហាស្ថាមប្រាប្ត: ជប៉ុន

ជប៉ុន 
នៅក្នុងប្រទេសជប៉ុន មហាស្ថាមប្រាប្ត ត្រូវបានផ្សារភ្ជាប់ជាមួយនឹងអ្នកថែរក្សាប្រាសាទ Kongō Rikishi ។ 

គាត់ត្រូវបានគេទទួលស្គាល់ថាជា ព្រះពុទ្ធមួយអង្គក្នុងចំណោមព្រះពុទ្ធទាំងដប់បី ។
ព្រះពោធិសត្វមហាស្ថាមប្រាប្ត: មន្ត្រ

មន្ត្រ 
( សំស្រ្កឹត )៖នមៈ សមន្តពុទ្ធានាំ ជំ ជំ សះ សាវា, Namaḥ samantabuddhānāṃ, jaṃ jaṃ saḥ svāhā (ថ្វាយបង្គំព្រះពុទ្ធទាំងអស់! ជំ ជំ សះ! សាវា)  

( ចិន )៖

Ǎn sàn rán rán suōpóhē (唵・散・髯・髯・娑婆訶)

( ជប៉ុន )៖</br> (ស៊ីងហ្គន) នៅសាន់ហ្សានសាគូសូវ៉ាកា (オン・サン・ザン・サク・ソワカ)</br> (Tendai) នៅលើ sanzen zensaku sowaka (オン・サンゼン・ゼンサク・ソワカ)
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អត្ថបទដែលមានពាក្យជាភាសាចិន
ព្រះព្រហ្ម

ព្រះព្រហ្ម 250pxThai Brahma  ស្ថានលំនៅ ឋានសួគ៌ ព្រហ្មលោក ជាន់ទី១៦សាស្ត្រាវុធក្នុងដៃ 
(បែងភាគដៃ៤) គម្ពីរវេទ  ផ្កាឈូក  ខ្សែរអង្កាំ  ថូផ្កា និង ស្លាបព្រា  មហេសី ព្រះម៉ែសាវីទ្រី  (Sāvitri Mantra)  ព្រះម៉ែសារ៉ាវត្តី (Saraswati)មហេសីទី១  ព្រះម៉ែសាវីទ្រី បុត្រីទាំង៧ រួមមាន៖ ទុង្សាទេវី, គោរាគៈទេវី, រាក្យៈសាទេវី, មណ្ឌាទេវី, កិរិណីទេវី, កិមិរាទេវី, មហោទរាទេវី. មហេសីទី២  ព្រះម៉ែសារ៉ាវត្តី បុត្រទាំង៣ រួមមាន៖ ព្រះអគ្គី, ព្រះសម្មតរាជ, នាង សន្ធិយ៉ា.   យាន្តជំនិះ​សត្វហង្ស និង  ផ្កាឈូក ១០០០ ស្រទាប់ទម្រង់ព្រះភ័ក្រ មុខបួន  ពណ៌សម្បុរ រាង្គកាយ ពណ៌ផ្កាឈូកស្រាល 

ព្រះព្រហ្ម (អង់គ្លេស: Lord Brahma) ជាអាទិទេពមួយអង្គក្នុងចំណោមអាទិទេពទាំងបីក្នុង ព្រហ្មញ្ញ សាសនា ឬ ហិណ្ឌូ សាសនា ។ ព្រហ្ម ជាទេវៈលំដាប់ទី២ ដែលជាឬសគល់ ក្នុងការបង្កើត ព្រហ្មញ្ញសាសនា តាមរយៈការបង្កើតនៅគម្ពីរវេទបួន (4 Vedas) និង បង្កើតច្បាប់ធម្មជាតិ ទាំងអស់បូករួមទាំង សភាវៈធម្មជាតិ ទឹក ដី ភ្លើង ខ្យល់ រុក្ខជាតិ មនុស្ស និង សត្វ... ។ តាមរយៈ កំណត់ត្រាសាស្ត្រារបស់កម្ពុជា ព្រះព្រហ្ម បានចាប់កំណើតឡើងតាមរយៈទងផ្ជិតរបស់ ព្រះវិស្ណុ ដែលដុះចេញនៅពន្លកផ្កាឈូក ១ពាន់ស្រទាប់ ហើយព្រះព្រហ្ម ទ្រង់បានបង្កើតផែនដីតាមរយៈការនិមិត្មនៅស៊ុតមាសមួយ ដែលហោះអណ្ដែតនៅក្នុងចក្រវាឡ អស់១មុឺនកល្ប ស្មើនិង 4.54 × 10 ស្វ័យគុណ 9 ដោយស្មើនិង ៤ពាន់លានឆ្នាំ ហើយស៊ុតនោះទ្រង់បានបំបែកវាជាពីរផ្នែក ដោយបំណែកទី១ នៃចំហៀងខាងលើបានហោះហើរទៅជាផ្ទៃមេឃ ដោយបំណែកទី២ នៃចំហៀងខាងក្រោមបានធ្លាក់មកលំហខាងក្រោមបង្កើតបានជាផ្ទៃដី បំំណែកទាំងពីរនៃស៊ុតមានកម្លាំងទំនាញទាញគ្នាបង្កើតបានជា ផែនដី ឬ ពិភពលោកយើងនេះ ដែលមានតែធម្មជាតិ និង សត្វរស់នៅប៉ុនណោះ រាប់រយពាន់ឆ្នាំទៅមុខទៀត ក៏បង្កើតឱ្យមានសភាវៈពីរ គឺ ពួកយក្ស និង ពួកស្វា រមែងធ្វើចម្បាំងនិងគ្នាមិនចេះចប់មិនចេះហើយ បន្ទាប់មក ការវិវឌ្ឍន៍ចុងក្រោយរបស់ពួកស្វា បានក្លាយខ្លួនជាអំបូរមនុស្ស ​ដែលបែងចែកជា ២ភេទ ភេទប្រុស​ និង ភេទស្រី​ ដែល​ប្រុស​ហៅថា​បុមៈ ស្រី​ហៅថា​វិរជ្ជា អំបូរមនុស្ស​បាន​រួម​រស់ប្រវេណី​ជាមួយគ្នា កាន់តែច្រើនឡើងៗ កើត​ជា​ពូជមនុស្សពាសពេញ​ពិភពលោក ​។  Pang Khat (1941) Magguddesk Naga, Publisher: Nhim Pen, Roṅ Bumb Braḥ Rāja Draby,  Royal state village, Original from the University of Michigan
ព្រះព្រហ្ម: ព្រះព្រហ្ម ក្នុងជំនឿពុទ្ធសាសនា

ព្រះព្រហ្ម ក្នុងជំនឿពុទ្ធសាសនា 
Brahma in Buddhism
thumb|Brahma Avatar Lokesvara in Buddhism

ព្រះព្រហ្ម ក្នុងជំនឿពុទ្ធសាសនា ដែលមានតឹកតាងតាមរយៈចម្លាក់ព្រហ្មនា ប្រាសាទបាយ័ន ដែលសាងសង់ ដោយព្រះបាទ ជ័យវរ្ម័នទី៧ ក្នុងការផ្សារភ្ជាប់សាសនាព្រហ្មទៅនិង ពុទ្ធសាសនា ក្នុងគោលគំនិតនៃការបង្រួម ព្រហ្មញ្ញសាសនា និង ព្រះពុទ្ធសាសនា ឱ្យក្លាយជាសាសនាតែមួយ តាមរយៈ អាវតារ បែងភាគរបស់ព្រហ្ម ដែលមានឈ្មោះថា "អវតារ លោកកេរ្ត៍ស្វារៈ" (Avatar Lokesvara) ឬ ប្រែថា ព្រះដ៏មានព្រះភាគ និងមានន័យថា ព្រះដ៏ចម្រើន និង មានព្រះភ័ក្របួន ឬ (មុខបួន) តំណាងឱ្យ ព្រហ្មវិហារធម៌ទាំង៤ រួមមាន៖ មេត្តា ករុណា មុទិតា និង ឧបេក្ខា ។ Lī Tārāvudh, Ingrid Muan (2002) Visions of the Future, Publisher: Reyum Institute, Original from the University of Michigan p.88 ISBN: 1588860426, 9781588860422
ព្រះព្រហ្ម: ព្រហ្មវិហារធម៌ទាំងបួន

ព្រហ្មវិហារធម៌ទាំងបួន 
Four Brahma-vihara
 មេត្តា  
Mettā
មេត្តា ឬ មេត្រី (សំស្ក្រឹត: मैत्री) សេចក្តីស្រលាញ់ សេចក្តីរាប់អានគ្នា សេចក្តីសណ្ដោសប្រណី បំណងឲ្យអ្នក​ដទៃ​បាននូវសេចក្តីសុខ ។

 ករុណា 
Karuṇā
ករុណា (សំស្ក្រឹត: करुणा) សេចក្តីអាណិតអាសូរចំពោះខ្លួនឯង និង អ្នកដ៏ទៃ ដោយមិនចង់ឃើញនូវសេចក្ដីទុក្ខ របស់អ្នកដ៏ទៃ និង មានចិត្តប្រាថ្នាចង់ឱ្យអ្នកដ៏ទៃ ឆាប់រួចចាកសេចក្តីទុក្ខនោះ ។

 មុទិតា 
Muditā
មុទិតា (សំស្ក្រឹត: मुदिता) សេចក្តីរីករាយត្រេកអរ នៅពេលឃើញអ្នកដទៃ បានទទួលសេចក្តីសុខចម្រើន មានចិត្តត្រេកអរ និងអ្នកដទៃ ពេលឃើញអ្នកដទៃបានល្អ មិនមានចិត្តច្រណែន​និន្ទា​ឈ្នានីសឡើយ ។

 ឧបេក្ខា 
Upekṣā
ឧបេក្ខា (សំស្ក្រឹត: उपेक्षा) សេចក្តីមិនលម្អៀងចិត្ត ការរក្សាចិត្តជាកណ្ដាល មានទស្សនៈវិស័យវែងឆ្ងាយ ប្រកបដោយសេចក្ដីត្រិះរិះ និង ពិចារណា តាមរយៈការប្រតិបត្តិនៃចក្ខុ ។
ព្រះព្រហ្ម: មេត្តា

មេត្តា  
Mettā
មេត្តា ឬ មេត្រី (សំស្ក្រឹត: मैत्री) សេចក្តីស្រលាញ់ សេចក្តីរាប់អានគ្នា សេចក្តីសណ្ដោសប្រណី បំណងឲ្យអ្នក​ដទៃ​បាននូវសេចក្តីសុខ ។
ព្រះព្រហ្ម: ករុណា

ករុណា 
Karuṇā
ករុណា (សំស្ក្រឹត: करुणा) សេចក្តីអាណិតអាសូរចំពោះខ្លួនឯង និង អ្នកដ៏ទៃ ដោយមិនចង់ឃើញនូវសេចក្ដីទុក្ខ របស់អ្នកដ៏ទៃ និង មានចិត្តប្រាថ្នាចង់ឱ្យអ្នកដ៏ទៃ ឆាប់រួចចាកសេចក្តីទុក្ខនោះ ។
ព្រះព្រហ្ម: មុទិតា

មុទិតា 
Muditā
មុទិតា (សំស្ក្រឹត: मुदिता) សេចក្តីរីករាយត្រេកអរ នៅពេលឃើញអ្នកដទៃ បានទទួលសេចក្តីសុខចម្រើន មានចិត្តត្រេកអរ និងអ្នកដទៃ ពេលឃើញអ្នកដទៃបានល្អ មិនមានចិត្តច្រណែន​និន្ទា​ឈ្នានីសឡើយ ។
ព្រះព្រហ្ម: ឧបេក្ខា

ឧបេក្ខា 
Upekṣā
ឧបេក្ខា (សំស្ក្រឹត: उपेक्षा) សេចក្តីមិនលម្អៀងចិត្ត ការរក្សាចិត្តជាកណ្ដាល មានទស្សនៈវិស័យវែងឆ្ងាយ ប្រកបដោយសេចក្ដីត្រិះរិះ និង ពិចារណា តាមរយៈការប្រតិបត្តិនៃចក្ខុ ។
ព្រះព្រហ្ម: លក្ខណៈពិសេស សម្គាល់ព្រះព្រហ្ម

លក្ខណៈពិសេស សម្គាល់ព្រះព្រហ្ម 
thumb|Brahma with his seconds wife ព្រះ​ម៉ែ​សរស្វតី

មានព្រះភ័ក្ត្រ៤ ព្រះហស្ថ៤ ដោយមាកាន់កេតណភ័ណ្ឌ៤យ៉ាងមានដូចជា គម្ពីរវេទ ស្លាបព្រា ថូទឹក និងខ្សែរផ្គាំ ។ រាង្គកាយសម្បុរពណ៌ផ្កាឈូកស្រាល ចំពោះយានជំនះរបស់ព្រះព្រហ្មគឺ៖ ផ្កាឈូក១០០០ស្រទាប់ និងសត្វហង្ស ហើយព្រះព្រហ្ម ប្រថាប់នៅលើហង្សក្នុងទម្រងលក្ខណៈចេញច្បាំងតែប៉ុណ្ណោះ ។ 
 ព្រះភ័ក្រ្តទាំង៤របស់ព្រះព្រហ្ម 
 ព្រះភ័ក្ត្រខាងកើត តំណាងឱ្យកំណើតសត្វលោក ។
 ព្រះភ័ក្ត្រខាងលិច តំណាងឱ្យការវិលស្លាប់របស់សត្វលោក
 ព្រះភ័ក្ត្រខាងជើង តំណាងឱ្យ ដួងព្រលឹង ។ 
"ដូចនេះ ចាស់ពីដើមមិនឱ្យដេកដាក់ក្បាលទៅទិសខាងជើងនោះទេ រមែងយល់សុបិនមិនល្អ" ។
 ព្រះភ័ក្ត្រខាងត្បូង តំណាងឱ្យភាពបរិសុទ្ធ ។ 
តាមការកំណើតរបស់ព្រះព្រហ្មដែលកើតពីផ្កាឈូកមានព្រះភ័ក្ត្រចំនួន៥តែព្រះភ័ក្រ្តទី៥ត្រូវបាន ព្រះឥសូរ ឬ ព្រះសីវៈកាត់បំផ្លាញចោលនៅពេលដែលប្រព្រឹត្តកំហុស ។ ព្រះព្រហ្មមានមហាសី២អង្គមានព្រះនាមថា "សាវីទ្រី"និង"ព្រះម៉ែសារ៉ាវត្តី" ដែលមានកំណើតផុសចេញពីទឹកស្រះព្រហ្មលោក នៃឋានសួគ៌ជាន់ទី១៦ ជាទេពធីតាតំណាងឱ្យដូរ្យតន្ត្រី និងសិរីសួស្តី ។ ព្រះព្រហ្មមានបុត្រា២អង្គ និង បុត្រី១អង្គគឺ៖
 ១. ព្រះព្រហ្មទសក្ស (ទោះក្សៈ) ជាព្រហ្មមានពន្លឺ១០ពណ៌ និងមានព្រះឱសថទិព្វ គង់នៅឋានព្រហ្មលោកនៃឋានសួគ៌ជាន់ទី១៥ ។
 ២. ព្រះព្រហ្មភ៌គុ (ភរគុ) ជាអទិទេពតំណាងឱ្យអំណាចរបស់ឋានសួគ៌ទាំងអស់ គង់នៅឋានព្រហ្មលោក នៃឋានសួគ៌ជាន់ទី១៤ ។
 ៣.ព្រះព្រហ្មភេទស្រី ព្រះនាម ទេពធីតាសំធ្យា ឬ សន្ធិយា គង់នៅឋានព្រហ្មលោក នៃឋានសួគ៌ជាន់ទី១៣ ។
នៅលក្ខណៈខ្មែរក៏ដូចជាលក្ខណៈរបស់ឥណ្ឌាដែរ គឺមិននិយមកសាងប្រាសាទឧទ្ទិសថ្វាយព្រះព្រហ្មច្រើនទេដោយសារព្រះព្រហ្មមានកំហុសធំ២យ៉ាងគឺ ៖
ព្រះព្រហ្ម: ព្រះភ័ក្រ្តទាំង៤របស់ព្រះព្រហ្ម

ព្រះភ័ក្រ្តទាំង៤របស់ព្រះព្រហ្ម 
 ព្រះភ័ក្ត្រខាងកើត តំណាងឱ្យកំណើតសត្វលោក ។
 ព្រះភ័ក្ត្រខាងលិច តំណាងឱ្យការវិលស្លាប់របស់សត្វលោក
 ព្រះភ័ក្ត្រខាងជើង តំណាងឱ្យ ដួងព្រលឹង ។ 
"ដូចនេះ ចាស់ពីដើមមិនឱ្យដេកដាក់ក្បាលទៅទិសខាងជើងនោះទេ រមែងយល់សុបិនមិនល្អ" ។
 ព្រះភ័ក្ត្រខាងត្បូង តំណាងឱ្យភាពបរិសុទ្ធ ។ 
តាមការកំណើតរបស់ព្រះព្រហ្មដែលកើតពីផ្កាឈូកមានព្រះភ័ក្ត្រចំនួន៥តែព្រះភ័ក្រ្តទី៥ត្រូវបាន ព្រះឥសូរ ឬ ព្រះសីវៈកាត់បំផ្លាញចោលនៅពេលដែលប្រព្រឹត្តកំហុស ។ ព្រះព្រហ្មមានមហាសី២អង្គមានព្រះនាមថា "សាវីទ្រី"និង"ព្រះម៉ែសារ៉ាវត្តី" ដែលមានកំណើតផុសចេញពីទឹកស្រះព្រហ្មលោក នៃឋានសួគ៌ជាន់ទី១៦ ជាទេពធីតាតំណាងឱ្យដូរ្យតន្ត្រី និងសិរីសួស្តី ។ ព្រះព្រហ្មមានបុត្រា២អង្គ និង បុត្រី១អង្គគឺ៖
 ១. ព្រះព្រហ្មទសក្ស (ទោះក្សៈ) ជាព្រហ្មមានពន្លឺ១០ពណ៌ និងមានព្រះឱសថទិព្វ គង់នៅឋានព្រហ្មលោកនៃឋានសួគ៌ជាន់ទី១៥ ។
 ២. ព្រះព្រហ្មភ៌គុ (ភរគុ) ជាអទិទេពតំណាងឱ្យអំណាចរបស់ឋានសួគ៌ទាំងអស់ គង់នៅឋានព្រហ្មលោក នៃឋានសួគ៌ជាន់ទី១៤ ។
 ៣.ព្រះព្រហ្មភេទស្រី ព្រះនាម ទេពធីតាសំធ្យា ឬ សន្ធិយា គង់នៅឋានព្រហ្មលោក នៃឋានសួគ៌ជាន់ទី១៣ ។
នៅលក្ខណៈខ្មែរក៏ដូចជាលក្ខណៈរបស់ឥណ្ឌាដែរ គឺមិននិយមកសាងប្រាសាទឧទ្ទិសថ្វាយព្រះព្រហ្មច្រើនទេដោយសារព្រះព្រហ្មមានកំហុសធំ២យ៉ាងគឺ ៖
ព្រះព្រហ្ម: ១.រឿងសសរភ្លើងឥស្វារៈ

១.រឿងសសរភ្លើងឥស្វារៈ 
 កំណើត ព្រះឥសូរ 
មានរឿងដំណាលថានៅក្នុងវេលាមួយព្រះវិស្ណុ និងព្រះព្រហ្មបានជជែកគ្នាអំពីរឿងអ្នកបង្កើតលោក ដោយអាទិទេពទាំង២សុទ្ធតែអះអាងថាជាអ្នកបង្កើតលោករៀងៗខ្លួននៅខណៈពេលនោះក៏មានសសរភ្លើងមួយដើមបានផុសចំកណ្តាអាទិទេពទាំងពីរ ។ ភ្លាមនោះមានសម្លេងមួយបានបន្លឺឡើងចេញពីសសរភ្លើងនោះថា បើនរណាអាចរកកំពូលនិងបាតសសរភ្លើងឃើញ អ្នកនោះទើបជាអ្នកបង្កើតលោកពិតប្រាកដ ។ ខណៈពេលនោះដែលព្រះវិស្ណុបាននិមិត្តអង្គកាយក្លាយជាជ្រូកព្រៃដើម្បីឈ្មុលរកបាតសសរភ្លើង រីឯព្រះព្រហ្មវិញបាននិមិ្មត្តកាយក្លាយជាសត្វហង្ស ហោះទៅរកកំពូលសសរភ្លើងនោះ ។ អាទិទេពទាំង២អង្គទោះបីខំជ្រែកដី ពុះមេឃយ៉ាងណាក៏មិនអាចរកបាត និងកំពូលសសរភ្លើងបានសោះ  ព្រះវិស្ណុដោយរកសសរភ្លើងមិនឃើញ ក៏ព្រមចុះចាញ់ត្រឡប់មកកន្លែងដើមវិញ ។ ចំណែកឯព្រះព្រហ្មដោយខ្លាចចាញ់ព្រះវិស្ណុ ក៏បានប្រាសចាកភាពបរិសុទ្ធរបស់ខ្លួន ដោយចុះទៅយកផ្កាកិកី នាឋាននរក ដែលជាប្រភេទផ្ការបស់ពួកខ្មោចព្រាយបិសាច ហើយនាំផ្កានោះត្រឡប់មកកន្លែងដើមវិញ ដោយមានបន្ទូលទៅកាន់អង្គព្រះវិស្ណុថា ខ្ញុំបានរកឃើញសសរភ្លើងហើយដោយមានផ្កាកិកីជាភស្តុតាង ។ ខណៈពេលដែលព្រះវិស្ណុទ្រង់មិនជឿដោយព្រះអង្គស្គាល់ផ្កានោះច្បាស់ ស្រាប់ទៅហើយ ពេលនោះសសរភ្លើងបានបន្លឺសម្លេងថា គឺខ្ញុំទេជាអ្នកបង្កើតលោក ហើយបានបន្ថែមទៀតថាព្រះព្រហ្មទ្រង់បានកុហក ហេតុគ្រប់យ៉ាងព្រះអង្គបានឃើញគ្រប់សព្វព្រោះព្រះអង្គគឺជាសសរភ្លើងឥស្វារៈ ដែលជាអ្នកបង្កើតលោកទើបគ្មាននរណាអាចរកបាតនិងកំពូលសសរភ្លើងឃើញ ។ មិនយូរប៉ុន្នានសសរភ្លើងក៏បានប្រែព្រះកាយទៅជាព្រះឥសូរ មួយរំពេច ហើយព្រះអង្គបានបែងព្រះកាយផ្នែកខាងឆ្វេងទៅឱ្យព្រះវិស្ណុព្រោះព្រះវិស្ណុ ជាអទិទេពបាននិយាយពាក្យត្រឹមត្រូវ និងផ្នែកខាងស្តាំទៅឱ្យព្រះព្រហ្មព្រោះព្រះព្រហ្ម ជាអាទិទេពមិននិយាយពាក្យត្រឹមត្រូវ ។ K. S. MacDonald (1895) The Story of Barlaam and Joasaph: Buddhism & Christianity Publisher: Thacker, Spink & Company, Original from Indiana University p.136
ព្រះព្រហ្ម: កំណើត [[ព្រះឥសូរ]]

កំណើត ព្រះឥសូរ 
មានរឿងដំណាលថានៅក្នុងវេលាមួយព្រះវិស្ណុ និងព្រះព្រហ្មបានជជែកគ្នាអំពីរឿងអ្នកបង្កើតលោក ដោយអាទិទេពទាំង២សុទ្ធតែអះអាងថាជាអ្នកបង្កើតលោករៀងៗខ្លួននៅខណៈពេលនោះក៏មានសសរភ្លើងមួយដើមបានផុសចំកណ្តាអាទិទេពទាំងពីរ ។ ភ្លាមនោះមានសម្លេងមួយបានបន្លឺឡើងចេញពីសសរភ្លើងនោះថា បើនរណាអាចរកកំពូលនិងបាតសសរភ្លើងឃើញ អ្នកនោះទើបជាអ្នកបង្កើតលោកពិតប្រាកដ ។ ខណៈពេលនោះដែលព្រះវិស្ណុបាននិមិត្តអង្គកាយក្លាយជាជ្រូកព្រៃដើម្បីឈ្មុលរកបាតសសរភ្លើង រីឯព្រះព្រហ្មវិញបាននិមិ្មត្តកាយក្លាយជាសត្វហង្ស ហោះទៅរកកំពូលសសរភ្លើងនោះ ។ អាទិទេពទាំង២អង្គទោះបីខំជ្រែកដី ពុះមេឃយ៉ាងណាក៏មិនអាចរកបាត និងកំពូលសសរភ្លើងបានសោះ  ព្រះវិស្ណុដោយរកសសរភ្លើងមិនឃើញ ក៏ព្រមចុះចាញ់ត្រឡប់មកកន្លែងដើមវិញ ។ ចំណែកឯព្រះព្រហ្មដោយខ្លាចចាញ់ព្រះវិស្ណុ ក៏បានប្រាសចាកភាពបរិសុទ្ធរបស់ខ្លួន ដោយចុះទៅយកផ្កាកិកី នាឋាននរក ដែលជាប្រភេទផ្ការបស់ពួកខ្មោចព្រាយបិសាច ហើយនាំផ្កានោះត្រឡប់មកកន្លែងដើមវិញ ដោយមានបន្ទូលទៅកាន់អង្គព្រះវិស្ណុថា ខ្ញុំបានរកឃើញសសរភ្លើងហើយដោយមានផ្កាកិកីជាភស្តុតាង ។ ខណៈពេលដែលព្រះវិស្ណុទ្រង់មិនជឿដោយព្រះអង្គស្គាល់ផ្កានោះច្បាស់ ស្រាប់ទៅហើយ ពេលនោះសសរភ្លើងបានបន្លឺសម្លេងថា គឺខ្ញុំទេជាអ្នកបង្កើតលោក ហើយបានបន្ថែមទៀតថាព្រះព្រហ្មទ្រង់បានកុហក ហេតុគ្រប់យ៉ាងព្រះអង្គបានឃើញគ្រប់សព្វព្រោះព្រះអង្គគឺជាសសរភ្លើងឥស្វារៈ ដែលជាអ្នកបង្កើតលោកទើបគ្មាននរណាអាចរកបាតនិងកំពូលសសរភ្លើងឃើញ ។ មិនយូរប៉ុន្នានសសរភ្លើងក៏បានប្រែព្រះកាយទៅជាព្រះឥសូរ មួយរំពេច ហើយព្រះអង្គបានបែងព្រះកាយផ្នែកខាងឆ្វេងទៅឱ្យព្រះវិស្ណុព្រោះព្រះវិស្ណុ ជាអទិទេពបាននិយាយពាក្យត្រឹមត្រូវ និងផ្នែកខាងស្តាំទៅឱ្យព្រះព្រហ្មព្រោះព្រះព្រហ្ម ជាអាទិទេពមិននិយាយពាក្យត្រឹមត្រូវ ។ K. S. MacDonald (1895) The Story of Barlaam and Joasaph: Buddhism & Christianity Publisher: Thacker, Spink & Company, Original from Indiana University p.136