navinnseab/khmer-wikipedia-article huggingface dataset:
រៀល (រូបិយវត្ថុ): ការប្រើប្រាស់ដំណាលគ្នាជាមួយរូបិយប័ណ្ណបរទេស

ការប្រើប្រាស់ដំណាលគ្នាជាមួយរូបិយប័ណ្ណបរទេស 
នៅតំបន់ជនបទ ប្រាក់រៀលត្រូវបានប្រើសម្រាប់ការទិញស្ទើរតែទាំងអស់ទាំងធំនិងតូច ។ ទោះជាយ៉ាងណា ប្រាក់ដុល្លារអាមេរិកក៏ត្រូវបានប្រើប្រាស់ផងដែរជាពិសេសនៅទីក្រុង និងតំបន់ទេសចរណ៍ ។ នៅខេត្តបាត់ដំបងនិងតំបន់ផ្សេងទៀតនៅជិតព្រំដែនថៃដូចជាប៉ៃលិននិងប៉ោយប៉ែត ប្រាក់បាតថៃក៏ត្រូវបានប្រើផងដែរ ។ ប្រាក់ដុងវៀតណាមក៏ត្រូវបានប្រើផងដែរនៅច្រកព្រំដែនដូចជាក្រុងបាវិត នៃខេត្តស្វាយរៀង ។

ការចាប់ផ្តើមប្រើប្រាស់រូបិយប័ណ្ណដុល្លារនៅកំឡុងទសវត្សឆ្នាំ១៩៨០ និងបន្តរហូតដល់ដើមទសវត្សឆ្នាំ១៩៩០ នៅពេលដែលអង្គការសហប្រជាជាតិបានផ្តល់ជំនួយមនុស្សធម៌ ហើយជនភៀសខ្លួនក៏បានចាប់ផ្តើមយកប្រាក់ទៅផ្ទះខ្លួនវិញ ហើយអតិផរណាលុយនោះឡើងខ្ពស់ទៅដល់១៧៧%ក្នុងមួយឆ្នាំ បានកាត់បន្ថយនូវទំនុកចិត្តលើប្រាក់រៀល ។ ចាប់ពីឆ្នាំ១៩៩១ដល់ឆ្នាំ១៩៩៣ អាជ្ញាធរបណ្តោះអាសន្នរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិប្រចាំនៅកម្ពុជាបានដាក់បុគ្គលិកចំនួន២២,០០០នាក់នៅទូទាំងប្រទេសកម្ពុជា ដែលការចំណាយនេះតំណាងឱ្យមួយភាគធំនៃសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា ។
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:សេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា
រេស៊ីស្ទ័រ

រេស៊ីស្ទ័រ (ឡាតាំង៖ Resistor) គឺ​ជា​គ្រឿង​ទប់​ចរន្ត​អគ្គិសនី​ដែល​ឆ្លង់​កាត់​សៀគ្វី។ រេស៊ីស្តង់​គឺ​ជា​កម្រិត​ថាមពល​នៃ​រេស៊ីស្ទ័រ។ រាល់​ពេល​ដែល​អេឡិចត្រុង​ឆ្លង​កាត់​រេស៊ីស្ទ័រ វា​នឹង​ត្រូវ​បាន​ប្ដូរ​ទៅ​ជា​ប្រភេទ​ថាមពល​ផ្សេងៗ។ ទម្រង់​ថាមពល​ទូទៅ​ដែល​អេឡិចត្រុង​បំប្លែង​ទៅ​គឺ​កម្ដៅ​និង​ពន្លឺ។ ជា​ឧទាហរណ៍ នៅ​ក្នុង​អំពូល​ភ្លើង​មាន​រេស្ទ័រ​មួយ​ធ្វើ​ពី​តង់ស្តែន ដែល​បំប្លែង​អេឡិចត្រុង​ទៅ​ជា​ពន្លឺ។

រេស៊ីស្ទ័រ​មាន​ទំនាក់​ទំនង​ទៅ​នឹង​ច្បាប់​អូម (ចរន្ត​អគ្គិសនី) ដែល​មាន​រូបមន្ត 

ដែល I ជា​ចរន្ត​អគ្គិសនី​មាន​ឯកតា​ជា អំពែរ, V ជា​តង់ស្យុង​មាន​ឯកតា​ជា វ៉ុល, និង R ជា​រេស៊ីស្តង់​មាន​ឯកតា​ជា អូម (មាន​និមិត្ត​សញ្ញា៖ Ω)។
រេស៊ីស្ទ័រ: ឯកតា

ឯកតា 
អូម (និមិត្តសញ្ញា៖ Ω) គឺ​ជា​ឯកតា​រេស៊ីស្តង់​ដែល​មាន​ចែង​នៅ​ក្នុង​ប្រព័ន្ធ​ខ្នាត​អន្តរជាតិ ហើយ​ពាក្យ​ថា អូម នេះ​មក​ពី​ឈ្មោះ​ខាង​ចុង​របស់​លោក ហ្សក ស៊ីម៉ុង​អូម។ មួយ​អូម​ស្មើ​ទៅ​នឹង មួយ​វ៉ុល​ក្នុង​មួយ​អំពែរ។ ដោយសារ​រេស៊ីស្ទ័រ​ត្រូវ​បាន​កំណត់​និង​ផលិត​ឡើង​ជា​ច្រើន​ប្រភេទ​តម្លៃ គេ​បាន​ជ្រើស​យក​ខ្នាត​កម្លាយ មីល្លីអូម (1 mΩ = 10−3 Ω), គីឡូអូម (1 kΩ = 103 Ω), និង​មេហ្គាអូម (1 MΩ = 106Ω) សម្រាប់​ការ​ប្រើប្រាស់​ជា​ទូទៅ។

ចម្រាស់​នៃ​រេស៊ីស្តង់ R ហៅ​ថា​កុងឌុចតង់ G = 1/R ហើយ​វា​មាន​ខ្នាត​ជា​ស៊ីមិន (siemens) ហើយ​ពេល​ខ្លះ​វា​មាន​ខ្នាត​ជា mho វិញ។ ដូច្នេះ ស៊ីមិន​គឺ​ជា​ចម្រាស់​នៃ​អូម៖  ។ បើទោះបី​ជា​គោលការណ៍​កុងឌុចតង់​ត្រូវ​បាន​ប្រើ​ជា​ញឹកញាប់​នៅ​ក្នុង​ការ​វិភាគ​សៀគ្វី​ក៏ដោយ ក៏​រេស៊ីស្ទ័រ​ជាក់ស្ដែង​នៅ​តែ​ត្រូវ​កំណត់​ក្រោម​ច្បាប់​រេស៊ីស្តង់​របស់​វា​ជាង​កុងឌុចតង់។
រេស៊ីស្ទ័រ: និមិត្ត​សញ្ញា

និមិត្ត​សញ្ញា
និមិត្តសញ្ញា​នៃ​រេស៊ីស្ទ័រ​នៅ​ក្នុង​គំនូស​សៀគ្វី មាន​ការប្រើប្រាស់​ផ្សេង​ពី​គ្នា​តាម​ប្រទេស​និមួយៗ ប៉ុន្តែ​នៅ​ក្នុង​នោះ​មាន​និមិត្តសញ្ញា​ចំនួន​ពីរ​ដែល​គេ​ប្រើ​ជា​ទូទៅ។
រេស៊ីស្ទ័រ: បង្គុំ​រេស៊ីស្ទ័រ

បង្គុំ​រេស៊ីស្ទ័រ
បង្គុំ​រេស៊ីស្ទ័រ​មាន​ពីរ​គឺ ស៊េរី និង ខ្នែង។

ស៊េរី
File:Resistors_in_series.svg

 រេស៊ីស្តង់​សមមូល R ស្មើ​នឹង​ផល​បូក​នៃ​រេស៊ីស្តង់​និមួយៗ។

 ចរន្ត​អគ្គិសនី​ដែល​ឆ្លង​កាត់​រេស៊ីស្ទ័រ​និមួយៗ​មាន​តម្លៃ​ស្មើ​គ្នា និង​ស្មើ​នឹង​ចរន្ត​អគ្គិសនី I ដែល​ផ្ដល់​ដោយ​ប្រភព។

 ផលសង​ប៉ូតង់ស្យែល V របស់​ប្រភព​ស្មើ​នឹង​ផល​បូក​ផល​សង​ប៉ូតង់ស្យែល​រវាង​គោល​ទាំង​ពីរ​នៃ​រេស៊ីស្ទ័រ​និមួយៗ។

 បន្ទុក​អគ្គិសនី​ដែល​ឆ្លង​កាត់​រេស៊ីស្ទ័រ​និមួយៗ​មាន​តម្លៃ​ស្មើ​គ្នា និង​ស្មើ​នឹង​បន្ទុក​អគ្គិសនី Q ផ្ដល់​ដោយ​ប្រភព។

ខ្នែង
File:Resistors_in_parallel.svg

 ចម្រាស់​នៃ​រេស៊ីស្តង់​សមមូល  ស្មើ​នឹង​ផល​បូក​ចម្រាស់​នៃ​រេស៊ីស្តង់​និមួយៗ។

 ចរន្ត​អគ្គិសនី​ដែល​ផ្ដល់​ដោយ​ប្រភព​ស្មើ​នឹង​ផល​បូក​នៃ​ចរន្ត​អគ្គិសនី I ដែល​ឆ្លង​កាត់​រេស៊ីស្ទ័រ​និមួយៗ។

 ផល​សង​ប៉ូតង់ស្យែល​រវាង​គោល​ទាំង​ពីរ​នៃ​រេស៊ីស្ទ័រ​និមួយៗ​មាន​តម្លៃ​ស្មើ​គ្នា និង​ស្មើ​នឹង​ផល​បូក​ផល​សង​ប៉ូតង់ស្យែល V របស់​ប្រភព។

 បរិមាណ​បន្ទុក​អគ្គិសនី Q ដែល​ផ្ដល់​ដោយ​ប្រភព​ស្មើ​នឹង​ផល​បូក​នៃ​បរិមាណ​បន្ទុក​អគ្គិសនី​ដែល​ឆ្លង​កាត់​រេស៊ីស្ទ័រ​និមួយៗ។
រេស៊ីស្ទ័រ: ស៊េរី

ស៊េរី
File:Resistors_in_series.svg

 រេស៊ីស្តង់​សមមូល R ស្មើ​នឹង​ផល​បូក​នៃ​រេស៊ីស្តង់​និមួយៗ។

 ចរន្ត​អគ្គិសនី​ដែល​ឆ្លង​កាត់​រេស៊ីស្ទ័រ​និមួយៗ​មាន​តម្លៃ​ស្មើ​គ្នា និង​ស្មើ​នឹង​ចរន្ត​អគ្គិសនី I ដែល​ផ្ដល់​ដោយ​ប្រភព។

 ផលសង​ប៉ូតង់ស្យែល V របស់​ប្រភព​ស្មើ​នឹង​ផល​បូក​ផល​សង​ប៉ូតង់ស្យែល​រវាង​គោល​ទាំង​ពីរ​នៃ​រេស៊ីស្ទ័រ​និមួយៗ។

 បន្ទុក​អគ្គិសនី​ដែល​ឆ្លង​កាត់​រេស៊ីស្ទ័រ​និមួយៗ​មាន​តម្លៃ​ស្មើ​គ្នា និង​ស្មើ​នឹង​បន្ទុក​អគ្គិសនី Q ផ្ដល់​ដោយ​ប្រភព។
រេស៊ីស្ទ័រ: ខ្នែង

ខ្នែង
File:Resistors_in_parallel.svg

 ចម្រាស់​នៃ​រេស៊ីស្តង់​សមមូល  ស្មើ​នឹង​ផល​បូក​ចម្រាស់​នៃ​រេស៊ីស្តង់​និមួយៗ។

 ចរន្ត​អគ្គិសនី​ដែល​ផ្ដល់​ដោយ​ប្រភព​ស្មើ​នឹង​ផល​បូក​នៃ​ចរន្ត​អគ្គិសនី I ដែល​ឆ្លង​កាត់​រេស៊ីស្ទ័រ​និមួយៗ។

 ផល​សង​ប៉ូតង់ស្យែល​រវាង​គោល​ទាំង​ពីរ​នៃ​រេស៊ីស្ទ័រ​និមួយៗ​មាន​តម្លៃ​ស្មើ​គ្នា និង​ស្មើ​នឹង​ផល​បូក​ផល​សង​ប៉ូតង់ស្យែល V របស់​ប្រភព។

 បរិមាណ​បន្ទុក​អគ្គិសនី Q ដែល​ផ្ដល់​ដោយ​ប្រភព​ស្មើ​នឹង​ផល​បូក​នៃ​បរិមាណ​បន្ទុក​អគ្គិសនី​ដែល​ឆ្លង​កាត់​រេស៊ីស្ទ័រ​និមួយៗ។
រេស៊ីស្ទ័រ: រង្វាស់

រង្វាស់
គេ​អាច​វាស់​តម្លៃ​រេស៊ីស្តង់​បាន​ដោយ​ប្រើ​ឧបករណ៍​មួយ​ឈ្មោះ​ថា អូមម៉ែត្រ ដែល​ជា​មុខងារ​មួយ​នៃ​ពហុម៉ែត្រ (multimeter) ។
រេស៊ីស្ទ័រ: ពណ៌​រេស៊ីស្ទ័រ

ពណ៌​រេស៊ីស្ទ័រ
នៅ​លើ​រេស៊ីស្ទ័រ​និមួយៗ គេ​អាច​ដឹង​អំពី​តម្លៃ​និង​កម្រិត​ល្អៀង​របស់​វា​តាមរយៈ​ពណ៌​ដែល​មាន​នៅ​លើ​រេស៊ីស្ទ័រ​ទាំង​នោះ។ ខាង​ក្រោម​នេះ​គឺ​ជា​តារា​តម្លៃ​និង​កម្រិត​ល្អៀង​នៃ​ពណ៌​និមួយៗ។

 ពណ៌ ពណ៌​ទី១(ជាលេខ) ពណ៌​ទី២(ជាលេខ) ពណ៌​ទី៣(ស្វ័យគុណ) ពណ៌ទី៤(កម្រិត​ល្អៀង ) មេគុណ​សីតុណ្ហភាព                       ទឹកក្រូច  3  3  103  -   15 លឿង   4  4  104   -   25                 ស្វាយ  7  7  107  0.1       ស  9  9  109 -   - ទឹក​ប្រាក់  -  -  10-2  ± 10%  - មាស  -  -  10-1  ± 5%  -

ឧទាហរណ៍​៖ ទឹកក្រូច ក្រហម លឿង មាស ដូច្នេះ​វា​មាន​តម្លៃ 32×104±5% = 320000±5% ។

Category:រូបវិទ្យា
Category:សៀគ្វី
រែតវឹលវិត (ក្រុមតន្ទ្រី)

រូបភាពតូច|រែតវឹលវិតក្នុងឆ្នាំ ២០១៨                                                             ពីឆ្វេងទៅស្តាំ : ជ៉យ, យ៉េរី, អៃរីន, ហ្ស៊ឺលហ្គី, វែនឌី
រែតវឹលវិត ( ) គឺជាក្រុមតន្ទ្រី Girl group របស់ប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង បង្កើតឡើងដោយ SM Entertainment បើកដំណើរការជាផ្លូវការហើយថ្ងៃទី ១ ខែសីហា ឆ្នាំ​ ២០១៤ ជាមួយបទ "Happyness" មានសមាជិក ៤ នាក់គឺ អៃរីន, ស៊ឹលគី, វែនឌី, និងចយ ក្រោយមកនៅខែមីនា ឆ្នាំ ​២០១៥ យ៉េរី គឺជាសមាជិកទី ៥ ដែលត្រូវបានបន្ថែមទៅក្នុងក្រុម
រែតវឹលវិត (ក្រុមតន្ទ្រី): សមាជិក

សមាជិក 

 អៃរីន (아이린)
 ស៊ឹលគី (슬기)
 វែនឌី (웬디)
 ចយ (조이)
 យ៉េរី (예리)

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្រុមតន្រ្តីកូរ៉េ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:Girl group កូរ៉េ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្រុមតន្រ្តីខេប៉ុប
រោគក្អកមាន់: ប្រភេទ​រោគ

ប្រភេទ​រោគ 
រោគ​ក្អក​មាន់ (, ) ច្រើន​កើត​ចំពោះ​ក្មេង​តូចៗ ពី​អាយុ​២ឆ្នាំ ទៅ​៥ឆ្នាំ។ រោគ​នេះ​ជា​រោគ​ឆ្លង ហើយ​កើត​ឡើង​ដោយ​សារ អតិសុខុមប្រាណ (សត្វ​តូចៗ​ល្អិតៗ ដែល​អាច​មើល​ឃើញ​ដោយ​ប្រើ អតិសុខុមទស្សន៍) ឈ្មោះ​ថា Cocco bacille ។
រោគក្អកមាន់: អាការៈ​រោគ

អាការៈ​រោគ 
 ក្រោយ​ពេល​មាន​មេរោគ​ចូល មក​ក្នុង​ខ្លួន​ចំនួន​១២​ថ្ងៃ អ្នក​ជំងឺ​មាន​រោគ​ផ្ដាសាយ
 គ្រុន​សីតុណ្ហភាព ៣៩​អង្សារ
 ក្អក​ញាប់​ហើយ​ពិបាក
 ពី​៨ ទៅ​១៥​ថ្ងៃ​បន្ទាប់​មក មាន​អាការៈ​ក្អក​ខ្លាំង​ជា​សន្ទះ ហើយ​យូរ​ដូច​សម្លេង​មាន់​រងាវ ទើប​ហៅ​ថា​រោគ ក្អក​មាន់
 ដក​ដង្ហើម​ចេញ​ស្ទះៗ​រក​ប្រកាច់
 ក្អក​ខ្លាំង (ក្នុង​១​លើកៗ ពី​២០​ទៅ​២៥​ដង)
 ក្អួត​ចង្អោរ
 ក្រោយ​ឡើង​មាន​អាការៈ​ក្អក​ខ្លាំង​ហើយ​បាត​ទៅ នៅ​តែ​ក្អក​ធម្មតា
 អាការៈ​ក្អក​ខ្លាំង​អាច​កើតឡើង​វិញ​ក្នុង​វេលា២ ទៅ ៣​ថ្ងៃ ឬ ក៏​ច្រើន​ខែ
រោគក្អកមាន់: រោគ​ជ្រៀត​ជ្រែក

រោគ​ជ្រៀត​ជ្រែក 
ក្នុង​ខណៈ​កើត​រោគ​ក្អក​មាន់ អាច​នឹង​មាន​រោគ​ជ្រៀត​ជ្រែក​គឺ​រោគ​ឈឺ​ចាប់​ក្នុង​បំពង់​ខ្យល់ និង​រោគហើម​សួត ដែល​អាច​បំផ្លាញ​ជីវិត​កុមារ​បាន។
រោគក្អកមាន់: វិធី​ការ​ពារ

វិធី​ការ​ពារ 
វិធី​ការ​ពារ​ដែល​អាច​ហុច​លទ្ធផល​ល្អ​បំផុត​គឺ​ត្រូវ​ចាក់​ថ្នាំ វ៉ាក់​សាំង (Vaccin)។
រោគក្អកមាន់: វិធី​រក្សា​រោគ

វិធី​រក្សា​រោគ 
 ត្រូវ​រស់​នៅ​ទី​ណា​ស្ងប់​ស្ងាត់
 បន្ទប់​ដេក​ធំ​ទូលាយ មាន​ខ្យល់​អាកាស​និង​ពន្លឺ​ព្រះ​អាទិត្យ​ចេញ​ចូល​បរិបូណ៌
 ត្រូវ​គេង​ស្ងៀម​នៅ​ពេល​មាន​គ្រុន
 ត្រូវ​នៅ​ក្នុង​បន្ទប់​ចំនួន​បី​សប្ដាហ៍
 កាលណា​បាន​ធូរ​ស្បើយ​ខ្លះ អាច​ចេញ​ទៅ​ក្រៅ​បន្តិច​បន្តួច
 បើ​ក្អក​ខ្លាំង​ហើយ​យូរ ត្រូវ​ផ្លាស់​ប្ដូរ​ខ្យល់​អាកាស
 នៅ​ពេល​ក្អក​ខ្លាំង គេ​អាច​សម្រាល​កុមារ​ឈឺ ដោយ​ចាប់​ដៃ​ឲ្យ​អង្គុយ​ដាក់​គូថ ហើយ​គេ​យក​ដៃ​ម្ខាង​ទ្រ​ថ្ងាស់​ក្មេង ដៃ​ម្ខាង​ទៀត​ចាប់​ខ្នង​ក្មេង
 ដើម្បី​កុំ​ឲ្យ​ក្អួត ត្រូវ​ឲ្យ​អ្នក​ជំងឺ​បរិភោគ​អាហារ​ខ្លះ​ដូច​ត​ទៅ៖
ទឹក​ដោះ​គោ ស៊ុត សាច់​ហាន់​ស្ដើងៗ និង​បន្លែង​ស្ងោរ
អាហារ​ទាំង​អស់​នេះ ត្រូវ​ផ្ដល់​ឲ្យ​អ្នក​ជំងឺ​បន្តិច​ម្ដងៗ ក្រោយ​ពេល​ក្អក​ខ្លាំង។

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ជំងឺ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:សុខភាព
រោគគ្រុនចាញ់: ប្រភេទ​នៃ​រោគ

ប្រភេទ​នៃ​រោគ 
រោគ​គ្រុន​ចាញ់អាច​កើត​ដល់​មនុស្ស​គ្រប់​វ័យ និង​គ្រប់​ប្រភេទ។ គេ​ឃើញ​រោគ​នេះ​កើត​ច្រើន​នៅ​រដូវ​ក្ដៅ។ ភ្នាក់​ងារ​សំខាន់​ដែល​នាំ​មេរោគ​ចូល​មក​ក្នុង​ខ្លួន​មនុស្ស​យើង គឺ​សត្វ​មូស​ដែក​គោលញី (Anophèle)។
រោគគ្រុនចាញ់: រយៈ​ពេល​ដែល​ប្រាកដ

រយៈ​ពេល​ដែល​ប្រាកដ 
ក្រោយ​ដែល​បាន​ទទួល​មេរោគ​ចូល​មក​ក្នុង​ខ្លួន​ហើយ រោគ​នឹង​សម្ដែង​ឲ្យ​បាន​ប្រាកដ​ក្នង​រយៈ​ពេល​ ១ទៅ៣​សប្ដាហ៍។
រោគគ្រុនចាញ់: អាការៈ​រោគ

អាការៈ​រោគ 
អាការៈ​ដំបូង​នៃ​រោគ​គ្រុន​ចាញ់​គឺ៖
 ឈឺ​មាត់
 អណ្ដាត​ឡើង​ពណ៌​ស
 ចង្អោរ
 ក្អួត​អាហារ ឬ ក្អួត​បែក​ប្រមាត់
 ទល់​លាមក ឬ រាក​រូស
 មាន​គ្រុន​ (សីតុណ្ហភាព ៣៩ ឬ ៤០​អង្សារ) តែ​គ្រុន​មិន​ទៀង ជួន​ណា​គ្រុន​ជាប់​រាល់​ថ្ងៃ, ជួន​ណា​២​ថ្ងៃ​ម្ដង, ជួន​ណា​៣​ថ្ងៃ​ម្ដង
 ខ្លួន​ប្រាណ​ស្លេក​ស្លាំង​យ៉ាង​ខ្លាំង
 អស់​កម្លាំង​ល្ហិត​ល្ហៃ

អាការៈ​ទី​២ នៃ​រោគ​គ្រុន​ចាញ់ ចែក​ចេញ​ជា​អាការៈ​ប្រែ​ប្រួល​៣យ៉ាង។
 អាការៈ​ប្រែល​ប្រួល​ទី១ 
 អាការៈ​ត្រជាក់១ម៉ោង ឬ ២ម៉ោង
 គ្រុន​ញាក់​យ៉ាង​ខ្លាំង​ហើយ​យូរ
 ញ័រ​ធ្មេញ​រណ្ដំ
 ដក​ដង្ហើម​ថប់ៗ
 ស្បែក​ត្រជាក់, ចុង​ដៃ​ជើង​ត្រជាក់​ដូច​ទឹក​កក
 គេ​ដាក់សីតុណ្ហមាត្រ នៅ​ក្រោម​ក្លៀក​គេ​ឃើញ​សីតុណ្ហភាព ៤០ឬ៤១​អង្សារ
 ជីពចរ​តិច
 ចង្អោរ ឬ ក្អួត
 ដាល​រីក​ធំ
 អាការៈ​ប្រែប្រួល​លើក​ទី២ 
 អាការៈ​ត្រជាក់ ផ្លាស់​ទៅ​ជា​អាការៈ​ក្ដៅ​យ៉ាង​ខ្លះ (១ម៉ោង ឬ ២ម៉ោង)
 ស្បែក​ស្ងួត​ក្ដៅ​ចែស
 មុខ​ក្រហម
 ស្រេក​ទឹក​មិន​ចេះ​ស្ងប់
 សីតុណ្ហភាព ៤០​ឬ​៤១​អង្សារ
 ឈឺ​ក្បាល​យ៉ាង​ខ្លាំង ជួន​កាល​រវើររវាយ។
 អាការៈ​ប្រែល​ប្រួល​លើក​ទី​៣ 
 អាការៈ​បែក​ញើស (២ម៉ោង ទៅ ៤ម៉ោង)
 សីតុណ្ហភាព​ចុះ​មក​ធម្មតា (៣៦​អង្សារ)
 ស្បែក​ត្រជាក់
 ជីពចរ​ដើរ​មួយៗ
 ជាល​ចុះ​តូច
 ញើស​ចេញ​ច្រើន អ្នក​ជំងឺ​ត្រូវ​ផ្លាស់​សំលៀក​បំពាក់​ជា​ញឹក​ញយ
 មាន​កន្ទួល​នៅ​នឹង​បបូរ​មាត់
រោគគ្រុនចាញ់: អាការៈ​ប្រែល​ប្រួល​ទី១

អាការៈ​ប្រែល​ប្រួល​ទី១ 
 អាការៈ​ត្រជាក់១ម៉ោង ឬ ២ម៉ោង
 គ្រុន​ញាក់​យ៉ាង​ខ្លាំង​ហើយ​យូរ
 ញ័រ​ធ្មេញ​រណ្ដំ
 ដក​ដង្ហើម​ថប់ៗ
 ស្បែក​ត្រជាក់, ចុង​ដៃ​ជើង​ត្រជាក់​ដូច​ទឹក​កក
 គេ​ដាក់សីតុណ្ហមាត្រ នៅ​ក្រោម​ក្លៀក​គេ​ឃើញ​សីតុណ្ហភាព ៤០ឬ៤១​អង្សារ
 ជីពចរ​តិច
 ចង្អោរ ឬ ក្អួត
 ដាល​រីក​ធំ
រោគគ្រុនចាញ់: អាការៈ​ប្រែប្រួល​លើក​ទី២

អាការៈ​ប្រែប្រួល​លើក​ទី២ 
 អាការៈ​ត្រជាក់ ផ្លាស់​ទៅ​ជា​អាការៈ​ក្ដៅ​យ៉ាង​ខ្លះ (១ម៉ោង ឬ ២ម៉ោង)
 ស្បែក​ស្ងួត​ក្ដៅ​ចែស
 មុខ​ក្រហម
 ស្រេក​ទឹក​មិន​ចេះ​ស្ងប់
 សីតុណ្ហភាព ៤០​ឬ​៤១​អង្សារ
 ឈឺ​ក្បាល​យ៉ាង​ខ្លាំង ជួន​កាល​រវើររវាយ។
រោគគ្រុនចាញ់: អាការៈ​ប្រែល​ប្រួល​លើក​ទី​៣

អាការៈ​ប្រែល​ប្រួល​លើក​ទី​៣ 
 អាការៈ​បែក​ញើស (២ម៉ោង ទៅ ៤ម៉ោង)
 សីតុណ្ហភាព​ចុះ​មក​ធម្មតា (៣៦​អង្សារ)
 ស្បែក​ត្រជាក់
 ជីពចរ​ដើរ​មួយៗ
 ជាល​ចុះ​តូច
 ញើស​ចេញ​ច្រើន អ្នក​ជំងឺ​ត្រូវ​ផ្លាស់​សំលៀក​បំពាក់​ជា​ញឹក​ញយ
 មាន​កន្ទួល​នៅ​នឹង​បបូរ​មាត់
រោគគ្រុនចាញ់: រោគ​ជ្រៀត​ជ្រែក

រោគ​ជ្រៀត​ជ្រែក 
ក្នុង​វេលា​ដែល​កើត​រោគ​គ្រុន​ឈាម អាច​នឹង​មាន​រោគ​ជ្រៀត​ជ្រែក​មក​បន្ថែម​ទៀត ព្រោះ​អ្នក​ជំងឺ​មាន​កម្លាំង​ខ្សោយ​ចុះ​ស្គម​ជាង​ខ្លាំង។ ឯ​រោគ​ជ្រៀត​ជ្រែក​ទាំង​នោះ​គឺ រោគ​ខ្វះ​ឈាម ឬ ឈាម​តិច រោគ​បេះដូង និង​រោគ​ក្រពះ​អាហារ​ជា​ដើម។
រោគគ្រុនចាញ់: រយៈ​ដែល​អាច​ឆ្លង​បាន

រយៈ​ដែល​អាច​ឆ្លង​បាន 
រហូត​ដល់​វេលា​កើត​គ្រុន​ឈាម សត្វ​មូស​អាច​នាំ​មក​នូវ​មេរោគ​ពីអ្នក​ជំងឺ ទៅ​កាន់​មនុស្ស​ដែល​មាន​សុខភាព​ល្អ​បាន។
រោគគ្រុនចាញ់: វិធី​ការ​ពារ

វិធី​ការ​ពារ 
 កុំ​ឲ្យ​មូស​ខាំ ដេក​ត្រូវ​ដាក់​មុង
 ត្រូវ​ចិញ្ចឹម​ត្រី​ក្រឹម​ក្នុង​ពាងអោយ​ស៊ី​ដង្កូវទឹក កុំ​ឲ្យ​មូស​កើត​បាន
 សម្លាប់​ដង្កូវ​ទឹក នៅ​ក្នុង​ទី​ស្អុយ ដោយ​ចាក់​ប្រេង​កាត
 ទទួល​ទាន​ថ្នាំ​ដើម្បី​ការ​ពារ​ជា​មុន មុន​នឹង​ចូល​ទៅ​កន្លែង​ណា​ដែល​មាន​រោគ​គ្រុន​ឈាម។
 សំអាតព្រៃជុំវិញផ្ទះ
រោគគ្រុនចាញ់: វិធី​រក្សា​រោគ

វិធី​រក្សា​រោគ 
 ត្រូវ​ទទួល​ទាន​ថ្នាំ ឬ ចាក់​ថ្នាំ​តាម​វេជ្ជបញ្ជា​របស់​គ្រូ​ពេទ្យ
 ត្រូវ​ដេក​ស្ងៀម
 ត្រូវ​បរិភោគ​អាហារ​រាវៗ ដូច​ជា​ទឹក​ដោះ​គោ បបរ ក្រូច​ពោធិសាត់

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ជំងឺ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:សុខភាព
រោគឈឺចាប់ក្នុងសន្លាក់ឆ្អឹង

រោគ​នេះ​កើត​ឡើង ដោយ​មាន​មេរោគ​ចូល​មក​ក្នុង​សន្លាក់​ធំៗ​នៃ​រាង​កាយ​មនុស្ស​យើង ដូច​ជា ក្បាល​ជង្គង់, ស្មា, កដៃ, កួយ​ដៃ, ហើយ​សន្លាក់​តូចៗ ពុំ​សូវ​កើត​រោគ​នេះ​ទេ។
រោគឈឺចាប់ក្នុងសន្លាក់ឆ្អឹង: អាការ​រោគ

អាការ​រោគ 
 សន្លាក់ ហើម ក្រហម ក្ដៅ ឈឺ​ចាប់​យ៉ាង​ខ្លាំង
 ទឹក​នៅ​សន្លាក់​កើន​ឡើង
 សាច់​នៅ​ជិត​សន្លាក់ ក៏​ហើម​ជា​លំដាប់
 មាន​គ្រុន (៣៩ ទៅ ៤០​អង្សា)
 ស្លេក​ស្លាំង
 ទឹក​នោម​ក្រហម ជួន​កាល​មាន Alumine

រោគ​ជ្រៀត​ជ្រែក​នៃ​រោគ​ឈឺ​ចាប់​ក្នុង​សន្លាក​ឆ្អឹង គឺ រោគ​បេះ​ដូង
រោគផ្ដាសាយធម្មតា: [[អាការៈ​រោគ]]

អាការៈ​រោគ
 ទឹក​សម្បោរ​ហៀរ ទឹក​ភ្នែក​ហូរ
 ក្ដៅ​ក្បាល ឈឺ​ក្បាល​បន្តិច​បន្តួច
 ស្រៀវ​ស្រាញ​ទូទៅ​ទាំង​រាង​កាយ
 មាន​អាការៈ​មិន​សប្បាយ ទូទៅ​ទាំង​រាង​កាយ។
រោគផ្ដាសាយធម្មតា: វិធី​ព្យាបាល និង បង្ការ

វិធី​ព្យាបាល និង បង្ការ
 ប្រយ័ត្ន​កុំឲ្យ​រាង​កាយ ត្រូវ​អាកាសធាតុ​ត្រជាក់
 លាង​មាត់ ឬ ខ្ពុល​មាត់​ដោយ​ទឹក​អំបិល
 ងូត​ទឹក​ក្ដៅ​ឧណ្ឌៗ ហើយ​រហ័ស​ជូត​ខ្លួន​ឲ្យ​ស្ងួត
 បរិភោគ​អាហារ ដែល​មាន​ប្រយោជន៍​ដល់​រាងកាយ
 សម្រាក​កាយ​ឲ្យ​បាន​ច្រើន

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ជំងឺ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:សុខភាព
រោគព្រូន: ហេតុ​នាំ​ឲ្យ​កើត​ព្រូន

ហេតុ​នាំ​ឲ្យ​កើត​ព្រូន 
ព្រូន​អាច​ចូល​មក​ក្នុង​ខ្លួន​មនុស្ស​យើង ដោយ​សារ​ទឹក​ដី ផ្លែ​ឈើ ឬ បន្លែ​ស្រស់ សាច់​គោ សាច់​ជ្រូក ត្រី​មិន​ស្អាត។
រោគព្រូន: អាការៈ​រោគ

អាការៈ​រោគ 
 ជួន​ណា​គ្មាន​ឈឺ​ចាប់​អ្វី​ទេ, គេ​យក​លាមក​ទៅ​ពិនិត្យ​ទើប​ដឹង​ច្បាស់​ថា​មានកើត​ព្រូន
 ជួន​ណា​ឃ្លាន​ច្រើន ឬ មិន​សូវ​ឃ្លាន
 ក្អួត ចង្អោរ ចុក​ពោះ
 ទល់​លាមក ឬ រាក​រូស
 និន្ទ្រា​មិន​សូវ​លក់
 ប្រកាច់
 រមាស់​ទ្វារ​ធំ ច្រមុះ អវយវៈ​តពូជ
 ស្លេក​ស្លាំង
រោគព្រូន: វិធី​បង្ការ

វិធី​បង្ការ 
 ត្រូវ​បរិភោគ​អាហារ​ឆ្អិន
 ផឹក​ទឹក​ដាំ​ពុះ
 ហាម​​ឲ្យ​ក្មេង​យក​ម្រាម​ដៃ ដែល​ប្រឡាក់ដី​ដាក់​ក្នុង​មាត់
 ហា​ម​​ឲ្យ​កូន​ក្មេង​អេះ​ទ្វារ​លាមក និង​មិន​ឲ្យ​យក​ម្រាម​ដៃ​ដាក់​ក្នុង​មាត់
 ក្រចក ត្រូវ​កាត់​ខ្លី

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ជំងឺ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:សុខភាព
រោគមួល: អាការរោគ

អាការរោគ 
 ទឹក​នោម​មក​ជា​លោហិត​សុទ្ធ
 ឈឺ​សៀក​ក្នុង​ពោះ​ទឹក​យ៉ាង​ខ្លាំង
 លាមក​ធ្លាក់​មក​តិច ប្រហែល​មួយ​ស្លាព្រា​កាហ្វេ
 ជួន​ណា​បត់​ជើង​តូច​ឈឺ
 ចុះ​ស្គម​យ៉ាង​រហ័ស
 ស្រេក​ទឹក​ខ្លាំង
 ស្បែក​ស្ងួត
 ដេក​ស្ទើរ​លក់ ស្ទើរ​ភ្ញាក់
 ខ្លួន​ត្រជាក់
រោគមួល: រោគ​ជ្រៀត​ជ្រែក

រោគ​ជ្រៀត​ជ្រែក 
រោគ​នេះ​អាច​កើត​ជា​ចច្រើនខែ​ទៅច្រើន​ឆ្នាំ។ អ្នក​ជំងឺ​ឈឺ​រីងរៃ ហើយ​វា​អាច​បណ្ដាល​ឲ្យ​មាន​រោគ​ផ្សេងៗ​មក បន្ថែមដូច​តទៅ៖
 រោគ​ឈឺ​ពោះ​វៀន
 រោគ​បូស​ថ្លើម
 រោគ​ខាន់​ស្លាក់
 រោគ​ឈឺ​ចាប់​ក្នុង​សន្លាក់​ឆ្អឹង ដោយ​ហើម​ក្បាល​ជង្គង់ និង​សន្លាក់​ឯ​ទៀតៗ។
រោគមួល: វិធី​រក្សា​រោគ

វិធី​រក្សា​រោគ 
 ឲ្យ​អ្នក​ជំងឺ​ដេក​សម្រាក​ស្ងៀម​នៅ​នឹង​កន្លែង
 យក​សំពត់​ជ្រលក់​ទឹក​ក្ដៅ ពូត​ទឹក​ចេញ​ហើយ​ដាក់​លើ​ពោះ
 បូម​លាមក​ដោយ​ទឹក​ក្ដៅ​សីតុណ្ហភាព ៤០អង្សា
 ឲ្យ​បរិភោគ​អាហារ​រាវៗ ងាយ​រលាយ
 ជា​ពិសេស​អាហារ​មាន​រសជាតិ​ចត់
 កុំ​បរិភោគ​ខ្លាញ់ ហើយ​និង​អាហារ​ដែល​ហឹរ​ក្រហាយ​ឲ្យ​សោះ
 កុំ​បរិភោគ​អាហារ​ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​ខូច​ពោះ
រោគមួល: វិធី​ការ​ពារ​មិន​ឲ្យ​មាន​មេរោគ

វិធី​ការ​ពារ​មិន​ឲ្យ​មាន​មេរោគ 
 ផឹកតែ​ទឹក​ដាំ​ពុះ
 បន្លែ​ត្រូវ​លាង​នឹង​ថ្នាំ ពែរម៉ងហ្គាណាត ជា​មុន​សិន មុន​នឹង​បរិភោគ
 កុំ​ឲ្យ​រុយ​រោម​អាហារ​ឲ្យ​សោះ
 ត្រូវ​ស្លៀក​ពាក់​សំលៀក​បំពាក់​ធ្វើ​អំពី​សំពត់ស្ដើង
 ត្រូវ​ការ​ពារ​ខ្លួន​នឹង​អាកាស ត្រជាក់​ក្នុង​ពេល​រាត្រី

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:សុខភាព
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ជំងឺ
រោគសរសៃប្រសាទ: ចិត្ត​គំនិត​អ្នក​ជំងឺ

ចិត្ត​គំនិត​អ្នក​ជំងឺ
 មាន​ចិត្ត​ច្រើន
 មាន​ចិត្ត​គំនិត​មិន​នឹងនរ
 មិន​សូវ​ក្រែង​ចិត្ត​នរណា
 តាម​តែ​ចិត្ត​ខ្លួន​ឯង
 មាន​សេចក្ដី​ព្រួយ​បារម្ភ​ជានិច្ច
 គិត​ឃើញ​តែ​ប្រយោជន៍​ផ្ទាល់​ខ្លួន
 ចង់​ឲ្យ​មនុស្ស​ដទៃ អាណិត​អាសូរ​និង​យក​ចិត្ត​ទុក​ដាក់​ដល់​ខ្លួន​ជា​ដរាប
 គិត​ថា​ខ្លួន​ជា​មនុស្ស មាន​សមត្ថភាព​ជាង​គេ​ទាំង​អស់។
រោគសរសៃប្រសាទ: អាការៈ​រោគ

អាការៈ​រោគ
 ច្រើន​តែ​ឈឺ​ក្បាល
 ធុំ​អាហារ
 ទល់​លាមក
 និន្ទ្រា​ពុំ​សូវ​លក់
 ខ្សោយ​កម្លាំង​ល្ហិត​ល្ហៃ
 រាង​កាយ​ស្គម​ស្លឺត​ស្លាំង
 ចិត្ត​ថ្លើម​ប្រែ​ប្រួល​ជានិច្ច
 ភ្ញាក់​ផ្អើល​ងាយៗ
 ធ្វើ​ការ​ងារ​អ្វី​មិន​ប្រាកដ
 ស្ទើរ​ឆ្កួត ស្ទើរ​ជា។
រោគសរសៃប្រសាទ: វិធី​ព្យាបាល

វិធី​ព្យាបាល
 ចាត់​ឲ្យ​អ្នក​ជំងឺ មាន​ជីវិត​រស់​នៅ តាម​ក្បួន​អនាម័យ
 គួរ​ឲ្យ​សម្រាក​នៅ​ទីណា​ស្ងាត់ ទាំង​កាយ ទាំង​ចិត្ត
 ផ្ដល់​នូវ​អាហា​ដែល​មាន​គុណ​ភាព​ល្អៗ យ៉ាង​គ្រប់​គ្រាន់ ហើយ​ត្រូវ​ពេលវេលា
 គួរ​​នាំ​ទៅ​កម្សាន្ត​តាម​មាត់​សមុទ្រ
 គួរ​ឲ្យ​ទៅ​នៅ​នឹង​អ្នក​ដទៃ។ អាការៈ​រោគ​អាច​ធូរ​ស្បើយ​ខ្លះ ព្រោះ​អ្នក​ជំងឺ អាច​មាន​ការ​រអែង​ចិត្ត​អ្នក​ដទៃ មិន​ហ៊ាន​ប្រព្រឹត្តិ​តាម​ទំនើង​ចិត្ត​ខ្លួន
 គួរ​ឲ្យ​អ្នក​ជំងឺ យក​ចិត្ត​ទុក​ដាក់ នឹង​កិច្ច​ការ​អ្វី​ម្យ៉ាង តែ​កុំ​ឲ្យ​មាន​ការ​ប្រើ​ខួរ​ក្បាល​ឲ្យ​សោះ។

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:សុខភាព
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ជំងឺ
រោគ​គ្រុន​រលាក​ពោះ​វៀន: អាការៈ​រោគ

អាការៈ​រោគ 
 មាន​ការ​រសាប់​រសល់
 បាយ​មិន​បាន
 ឈឺ​ក្បាល
 មាន​គ្រុន​ខ្លាំង​ឡើង​ម្ដង​បន្តិចៗ (សីតុណ្ហភាព​ឡើង​រហូត​ដល់ ៤០​អង្សារ ក្នុង​រយៈ​ពេល ៤​ទៅ​៦​ថ្ងៃ)
 ហើម​ពោះ ឆ្អល់​ពោះ
 រាករូស
 អណ្ដាត​ស្អិត
 លាមក​រាវ​យ៉ាង​ច្រើន
 មាន​ស្នាម​កន្ទួលតូចៗ ពណ៌​ផ្កា​កុលាប​នៅ​លើ​ទ្រូង និង​ពោះ
 អាការៈ​នេះ ស្ថិត​មាន​នៅ​ពី​១០ ទៅ ១៥​ថ្ងៃ
 គ្រុន​ខ្លាំង​នៅ​ដដែល (៤០​អង្សារ)
 អណ្ដាត​ស្ងួត
 នៅ​សប្ដាហ៍​ទី៣ បើ​មនុស្ស​មាន​ជំងឺ​បម្រុង​ជា​គ្រុន​ចុះ​មក ៣៧​អង្សារ ហើយ​កម្លាំង​ក៏​ចាប់​មាន​ឡើង​វិញ។
រោគ​គ្រុន​រលាក​ពោះ​វៀន: រោគ​ជ្រៀត​ជ្រែក

រោគ​ជ្រៀត​ជ្រែក 
នៅ​ពេល​ដែល​កើត​រោគ​គ្រុន​រលាក​ពោះ​វៀន អច​មាន​រោគ​ជ្រៀត​ជ្រែក​មក​បន្ថែម​ទៀត​គឺ៖
រោគ​ហូរ​ឈាម​ខ្មៅ ចេញ​ពី​ពោះ​វៀន នៅ​ថ្ងៃ​ទី​១៤ ទៅ ថ្ងៃ​ទី​២១
រោគ​ដំបៅ​ក្នុង​ពោះ​វៀន ដែល​មាន​អាការៈ​គួរ​ឲ្យ​សម្គាល់​បាន​គឺ ក្អក ក្អើក ពោះ​ប៉ោង
រោគ​បេះដូង រោគ​សួត រោគ​ឆ្អឹង រោគ​តម្រង​នោម និង​រោគ​សរសៃ​ឈាម ។ល។

រយៈ​ពេល​ដែល​អាច​ជា​សះស្បើយពី ១០​ថ្ងៃ ទៅ ១៤​ថ្ងៃ និង ២១​ថ្ងៃ។
 រយៈ​ដែល​អាច​ឆ្លង​បាន 
ដរាប​ណា​អ្នក​ជំងឺ​មិន​ទាន់​ថា​សះស្បើយ​ទេ ដរាប​នោះ​រោគ​អាច​ឆ្លង​ទៅ​មនុស្ស​ដទៃ​ទៀត​បាន ព្រោះលាមក និង បស្សាវៈ​របស់​មនុស្ស​ឈឺ ពោរ​ពេញ​ទៅ​ដោយ​មេរោគ។
រោគ​គ្រុន​រលាក​ពោះ​វៀន: រយៈ​ដែល​អាច​ឆ្លង​បាន

រយៈ​ដែល​អាច​ឆ្លង​បាន 
ដរាប​ណា​អ្នក​ជំងឺ​មិន​ទាន់​ថា​សះស្បើយ​ទេ ដរាប​នោះ​រោគ​អាច​ឆ្លង​ទៅ​មនុស្ស​ដទៃ​ទៀត​បាន ព្រោះលាមក និង បស្សាវៈ​របស់​មនុស្ស​ឈឺ ពោរ​ពេញ​ទៅ​ដោយ​មេរោគ។
រោគ​គ្រុន​រលាក​ពោះ​វៀន: វិធី​ការ​ពារ

វិធី​ការ​ពារ 
នៅ​ពេល​កើត​រោគ​នេះ ត្រូវ​ការ​ពារ​ខ្លួន​ដូច​តទៅ៖
 ផឹក​ទឹក​ឆ្អិន
 កុំ​បរិភោគ​បន្លែ​ស្រស់ (សាឡាត់)
 កុំ​បរិភោគ​ងាវ
 កុំ​ឲ្យ​រុយ​រោម​អាហារ
 កុំ​បរិភោគ​អាហារ​នៅ​ក្នុង​បន្ទប់​អ្នក​ជំងឺ​ឲ្យ​សោះ
 ពិសេស​ត្រូវ​ចាក់​វ៉ាក់​សាំង​ការ​ពារ​រោគ។
រោគ​គ្រុន​រលាក​ពោះ​វៀន: វិធី​ព្យាបាល

វិធី​ព្យាបាល 
 ត្រូវ​ឲ្យ​អ្នក​ជំងឺ និន្ទ្រា​ក្នុង​បន្ទប់​ស្អាត​ធំ​ទូលាយ មាន​ពន្លឺ​ព្រះ​អាទិត្យ​ចេញ​ចូល​គ្រប់​គ្រាន់
 គ្រែ​អ្នក​ជំងឺ ត្រូវ​ដាក់​កណ្ដាល​បន្ទប់
 ខ្លួន​ប្រាណ​អ្នក​ជំងឺ ត្រូវ​ស្អាត​ជា​និច្ច
 លាមក​និង​បស្សាវៈ ត្រូវ​ជុះ​ឬ​នោម​ដាក់​ក្នុង​កន្ថោរ​ដែល​មាន​ទឹក ក្រេ​ហ្ស៊ីល
 ត្រូវ​ដុស​លាង​មាត់​ជា​ច្រើន​ដង​ក្នុង​១​ថ្ងៃ ដោយ​ទឹក​ក្ដៅ ប្រើ​ថ្នាំ​ដុស​ធ្មេញ
 ដាក់​ទឹក​កក​លើ​ក្បាល លើ​ពោះ ឬ​ត្រង់​បរិវេណ​បេះដូង
រោគ​គ្រុន​រលាក​ពោះ​វៀន: អាហារ​សម្រាប់​អ្នក​ជំងឺ

អាហារ​សម្រាប់​អ្នក​ជំងឺ 
គឺ​ត្រូវ​ផ្ដល់​នូវ​អាហារ​រាវៗ ហើយ​និង​ភេសជ្ជៈ​ជា​ច្រើន។ ទឹក​ដោះ​គោ​ក្នុង​២៤​ម៉ោង ១លីត្រ​ឬ​២លីត្រ។ ទឹក​បន្លែ​ស្ងោរ​កន្លះ​លីត្រ។ ទឹក​តែ កាហ្វេ​ស្ដើង ១/៤លីត្រ។ ទឹកក្រូច​ពោធិសាត់​កន្លះ​លីត្រ។ ក្រោយ​ពេល​បាត់​គ្រុន​៥​ថ្ងៃ​មក ត្រូវ​ផ្ដល់​បបរ ស៊ុត សាច់​ត្រី បន្តិច​បន្តួច និង​សាច់​នំប៉័ង។ បើ​មនុស្ស​មាន​ជំងឺ​ក្ដៅ​ខ្លួន​ឡើង​វិញបន្តិច ត្រូវ​ផ្ដល់​អាហាវ​រាវ​វិញ​ជា​ប្រញាប់។

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ជំងឺ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:សុខភាព
រោគ​ឈឺ​ក្បាល: មូល​ហេតុ​ឲ្យ​កើត​រោគនេះ

មូល​ហេតុ​ឲ្យ​កើត​រោគនេះ
 រោគ​ឆ្លង ឬ គ្រុនរោគ​គ្រុន​រលាក​ពោះ​វៀនរោគ​គ្រុន​ចាញ់ (ឈឺ​ពេញ​ទាំង​ក្បាល)
 រោគ​ស្វាយ (ឈឺ​នៅ​ពេល​ល្ងាច)
 រោគ​ឈឺ​ក្រពះ (ឈឺ​នៅ​មុន ឬ ក្រោយ​ពេល​បាយ)
 រោគ​ឈាម​លើស
 រោគ​ទល់​លាមក
 រោគ​ផ្សេងៗ​ក្នុង​ច្រមុះ
 រោគ​ផ្សេងៗ​ក្នុង​ភ្នែក
 រោគ​ឆ្កួត​ជ្រូក
 ពុល​ស្រា ពុល​ថ្នាំ​ជក់
 បរិភោគ​សាច់​ច្រើន​ពេក
 ខំ​រៀន​ហួស​ហេតុ​ពេក
រោគ​ឈឺ​ក្បាល: វិធី​ព្យាបាល

វិធី​ព្យាបាល
ត្រូវ​ព្យាបាល​ទៅ​តាម​ដើម​ហេតុ។ បើ​លោក​អ្នក​ឈឺ​ក្បាល យ៉ាង​រ៉ាំរ៉ៃ ត្រូវ​ទៅ​ឲ្យ​លោក​គ្រូ​ពេទ្យ​ពិនិត្យ ព្រោះ​រោគ​ឈឺ​ក្បាល​អាច​នាំ​ឲ្យ​មាន​គ្រោះ​ថ្នាក់​ដល់​ជិវិត។
រោគ​ផ្ដាសាយ​ដើម​បំពង់ក: ប្រភេទ​រោគ

ប្រភេទ​រោគ 
រោគ​ផ្ដាសាយ​ដើម​បំពង់​ក អាច​កើត​មាន​ដល់​មនុស្ស​គ្រប់​វ័យ និង គ្រប់​ប្រភេទ។
រោគ​ផ្ដាសាយ​ដើម​បំពង់ក: មូល​ហេតុ

មូល​ហេតុ 
រោគ​នេះ​បើ​កើត​ហើយ​ឆាប់​បាត់​ទៅ​វិញ​គឺ​បណ្ដាល​មក​ពី៖
 រោគ​ផ្ដាសាយ​ធម្មតា
 ប្រើ​សម្លេង​ច្រើន​ហួស
 ជក់​បារី​ច្រើន​ហួស

រោគ​នេះ​បើ​កើត​ហើយ​រាំរ៉ៃគឺ​បណ្ដាល​មក​ពី៖
 រោគ​ខាន់​ស្លាក់
 រោគ​ស្វាយ​ប្រមេះ
 រោគ​របេង​សួត
រោគ​ផ្ដាសាយ​ដើម​បំពង់ក: អាការៈ​រោគ

អាការៈ​រោគ 
អាការៈ​នៃ​រោគ​ផ្ដាសាយ​ដើម​បំពង់​ក​នោះ​គឺ៖
 មាន​អាការៈ​ក្អក​ឈឺ​ជា​ញឹក​ញយ
 សម្លេង​ស្អក ជួន​ណា​និយាយ​មិន​ចេញ
 ស្ងួត​បំពង់​ក
 លេប​ទឹក​ដោយ​ពិបាក
 ជួន​ណា​មាន​គ្រុន​បន្តិច​បន្តួច
រោគ​ផ្ដាសាយ​ដើម​បំពង់ក: វិធី​រក្សា​រោគ

វិធី​រក្សា​រោគ 
 មនុស្ស​មាន​ជំងឺ​ត្រូវ​និន្ទ្រា​ស្ងៀម នៅ​ក្នុង​បន្ទប់ក្ដៅ
 យក​សំពត់​ជ្រលក់​ទឹក​ក្ដៅ​រុំ​ក
 ខ្ពុរ​ក​ដោយ​ទឹក​អំបិល លាង​មាត់​ដោយ​ទឹក​អំបិល
 ហាម​ឲ្យ​និយាយ​ស្ដី​ច្រើន

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ជំងឺ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:សុខភាព
រោគ​ស្វាយ: ដំណាក់កាល​ទី ១

ដំណាក់កាល​ទី ១

Primary chancre of syphilis at the site of infection on the penis

Primary syphilis is typically acquired by direct sexual contact with the infectious lesions of another person.[7] Approximately 3 to 90 days after the initial exposure (average 21 days) a skin lesion, called a chancre, appears at the point of contact.[4] This is classically (40% of the time) a single, firm, painless, non-itchy skin ulceration with a clean base and sharp borders between 0.3 and 3.0 cm in size.[4] The lesion, however, may take on almost any form.[8] In the classic form, it evolves from a macule to a papule and finally to an erosion or ulcer.[8] Occasionally, multiple lesions may be present (~40%),[4] with multiple lesions more common when coinfected with HIV. Lesions may be painful or tender (30%), and they may occur outside of the genitals (2–7%). The most common location in women is the cervix (44%), the penis in heterosexual men (99%), and anally and rectally relatively commonly in men who have sex with men (34%).[8] Lymph node enlargement frequently (80%) occurs around the area of infection,[4] occurring seven to 10 days after chancre formation.[8] The lesion may persist for three to six weeks without treatment.[4]
រោគ​ស្វាយ: Secondary

Secondary

Typical presentation of secondary syphilis with a rash on the palms of the hands

Reddish papules and nodules over much of the body due to secondary syphilis
Secondary syphilis occurs approximately four to ten weeks after the primary infection.[4] While secondary disease is known for the many different ways it can manifest, symptoms most commonly involve the skin, mucous membranes, and lymph nodes.[9] There may be a symmetrical, reddish-pink, non-itchy rash on the trunk and extremities, including the palms and soles.[4][10] The rash may become maculopapular or pustular. It may form flat, broad, whitish, wart-like lesions known as condyloma latum on mucous membranes. All of these lesions harbor bacteria and are infectious. Other symptoms may include fever, sore throat, malaise, weight loss, hair loss, and headache.[4] Rare manifestations include hepatitis, kidney disease, arthritis, periostitis, optic neuritis, uveitis, and interstitial keratitis.[4][11] The acute symptoms usually resolve after three to six weeks;[11] however, about 25% of people may present with a recurrence of secondary symptoms. Many people who present with secondary syphilis (40–85% of women, 20–65% of men) do not report previously having had the classic chancre of primary syphilis.[9]
រោគ​ស្វាយ: [[Latent]]

Latent

Latent syphilis is defined as having serologic proof of infection without symptoms of disease.[7] It is further described as either early (less than 1 year after secondary syphilis) or late (more than 1 year after secondary syphilis) in the United States.[11] The United Kingdom uses a cut-off of two years for early and late latent syphilis.[8] Early latent syphilis may have a relapse of symptoms. Late latent syphilis is asymptomatic, and not as contagious as early latent syphilis.[11]
រោគ​ស្វាយ: Tertiary

Tertiary

Tertiary syphilis may occur approximately 3 to 15 years after the initial infection, and may be divided into three different forms: gummatous syphilis (15%), late neurosyphilis (6.5%), and cardiovascular syphilis (10%).[4][11] Without treatment, a third of infected people develop tertiary disease.[11] People with tertiary syphilis are not infectious.[4]

Patient with tertiary (gummatous) syphilis. Bust in Musée de l'Homme, Paris.
Gummatous syphilis or late benign syphilis usually occurs 1 to 46 years after the initial infection, with an average of 15 years. This stage is characterized by the formation of chronic gummas, which are soft, tumor-like balls of inflammation which may vary considerably in size. They typically affect the skin, bone, and liver, but can occur anywhere.[4]
Neurosyphilis refers to an infection involving the central nervous system. It may occur early, being either asymptomatic or in the form of syphilitic meningitis, or late as meningovascular syphilis, general paresis, or tabes dorsalis, which is associated with poor balance and lightning pains in the lower extremities. Late neurosyphilis typically occurs 4 to 25 years after the initial infection. Meningovascular syphilis typically presents with apathy and seizure, and general paresis with dementia and tabes dorsalis.[4] Also, there may be Argyll Robertson pupils, which are bilateral small pupils that constrict when the person focuses on near objects, but do not constrict when exposed to bright light.
Cardiovascular syphilis usually occurs 10–30 years after the initial infection. The most common complication is syphilitic aortitis, which may result in aneurysm formation.[4]
រោគ​ស្វាយ: Congenital

Congenital

Congenital syphilis is that which is transmitted during pregnancy or during birth. Two-thirds of syphilitic infants are born without symptoms. Common symptoms that develop over the first couple years of life include: hepatosplenomegaly (70%), rash (70%), fever (40%), neurosyphilis (20%), and pneumonitis (20%). If untreated, late congenital syphilis may occur in 40%, including: saddle nose deformation, Higoumenakis sign, saber shin, or Clutton's joints among others.[12]