សេដ្ឋកិច្ចគ្រប់គ្រាន់: គោលការណ៍និងចក្ខុវិស័យសំខាន់ៗ

គោលការណ៍និងចក្ខុវិស័យសំខាន់ៗ  

១. ជាប្រព័ន្ធការផលិតប្រភេទសេដ្ឋកិច្ចគ្រប់គ្រាន់ដែលកសិករអាចចិញ្ចឹមខ្លួនឯងបានក្នុងកម្រិតសន្សំសំចៃជាមុន។ ប្រការនេះ សហករណ៍ត្រូវសាមគ្គី រួមកម្លាំងរួមចិត្ដគ្នាជួយសង្គ្រោះគ្នាទៅវិញទៅមក ក្នុងលំនាំនៃការ “ប្រវ៉ាស់ដៃ” បែបសម័យមុនដើម្បីកាត់បន្ថយការចំណាយក្នុងការជួលកម្លាំងពលកម្ម។

២. ដោយសារស្រូវ(បាយ)ជាបច្ច័យមូលដ្ឋានដែលគ្រប់ក្រុមគ្រួសារត្រូវបរិភោគរាល់ថ្ងៃ ដូច្នេះហើយទើបមានការគណនាឃើញថាគ្រួសារមួយគ្រួសារត្រូវធ្វើស្រែប្រមាណ ៥ រ៉ៃ(១ រ៉ៃ=១៦០០ ម២) ទើបអាចមានស្រូវគ្រប់គ្រាន់ក្នុងរយៈពេលពេញមួយឆ្នាំ ដោយពុំចាំបាច់ទិញដូរក្នុងតម្លៃថ្លៃ ដើម្បីប្រកាន់នូវគោលការណ៍ពឹងពាក់ខ្លួនឯងបានយ៉ាងពេញលេញ។

៣. ត្រូវមានទឹកបម្រុងទុកឲ្យបានគ្រប់គ្រាន់ដើម្បីការដាំដុះក្នុងរដូវប្រាំង ឬក្នុងពេលមិនមានភ្លៀងធ្លាក់គ្រប់គ្រាន់។ ដូច្នេះហើយទើបតម្រូវឲ្យកសិករបែងចែកដីមួយភាគសម្រាប់ជីកស្រះ ដោយមានគោលការណ៍ទឹកគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ដាំដុះក្នុងរយៈពេលពេញមួយឆ្នាំ។ ទាំងអស់នេះព្រះអង្គបានព្រះរាជទានព្រះរាជតម្រិះជាចក្ខុវិស័យថា ត្រូវមានទឹក ១០០០ ម៉ែត្រគូបសម្រាប់ការដាំដុះលើផ្ទៃដី ១ រ៉ៃដោយប្រមាណ។ ហេតុដូច្នេះបើធ្វើស្រែក្នុងទំហំផ្ទៃដី ៥ រ៉ៃ ធ្វើចំការឬដំាដំណាហូបផ្លែ ៥ រ៉ៃទៀត (សរុប ១០ រ៉ៃ) តម្រូវឲ្យមានទឹក ១០០០០ ម៉ែត្រគូបក្នុងរយៈពេលមួយឆ្នាំ។

ហេតុដូច្នេះ បើយើងសន្មត់ថា មានផ្ទៃដី ១៥ រ៉ៃ យើងអាចកំណត់រូបមន្ដត្រួសៗ បានដូចខាងក្រោម

    - ស្រែស្រូវ ៥ រ៉ៃ

    - ដំណាំចម្ការ ដំណាំសួន ៥ រ៉ៃ

    - ស្រះទឹក ៣ រ៉ៃ ជម្រៅ ៤ ម៉ែត្រ ផ្ទុកទឹកបានប្រហែល ១៩០០០ ម៉ែត្រគូប ដែលជាបរិមាណគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់បម្រុងទុកក្នុងរដូវប្រាំង។

    - ផ្ទៃដីសាងសង់និងផ្សេងៗ ២ រ៉ៃ

រួមទាំងអស់ ១៥ រ៉ៃ

តែទាំងអស់នេះទំហំស្រះផ្ទុកទឹកអាស្រ័យលើសភាពទីតាំងភូមិសាស្រ្ដដូចខាងក្រោម៖

    - បើសិនជាតំបន់កសិកម្មពឹងទឹកភ្លៀង ស្រះទឹកគួរមានជម្រៅជ្រៅ ដើម្បីការពារកុំឲ្យទឹកហួតច្រើនពេក ទើបអាចមានទឹកប្រើពេញមួយឆ្នាំ។

    - បើសិនជាតំបន់កសិកម្មមានប្រព័ន្ធធារាសាស្ដ្រ ស្រះទឹកអាចមានជម្រៅជ្រៅឬរាក់ និងតូចឬធំទូលាយក៏បាន ត្រូវពិចារណាលើភាពសមស្រប ព្រោះមានទឹកបង្ហូរបន្ថែមជាប្រចាំ។

ការមានស្រះទឹកគឺដើម្បីឲ្យកសិករមានទឹកប្រើជាប្រចាំពេញមួយឆ្នាំ (ទ្រង់ហៅថា Regulator មានន័យថាការគ្រប់គ្រងឲ្យល្អ មានប្រព័ន្ធទឹកវិលជុំប្រើដើម្បីការងារកសិកម្មគ្រប់ពេលវេលានិងជាបន្ដបន្ទាប់) ជាពិសេសជានេះទៀតគឺក្នុងរដូវប្រាំងនិងពេលមានភ្លៀងធ្លាក់មិនគ្រប់គ្រាន់ តែមិនបានមានន័យថា កសិករអាចធ្វើស្រែប្រាំងបាននោះទេ ព្រោះប្រសិនបើទឹកក្នុងស្រះមិនគ្រប់គ្រាន់ ក្នុងករណីមានទំនប់ទឹកនៅបរិវេណជិតនោះដែរគឺអាចបូមទឹកពីទំនប់ ដែលអាចធ្វើឲ្យទឹកក្នុងទំនប់រីងអស់ តែកសិករគួរធ្វើស្រែក្នុងរដូវភ្លៀង ហើយពេលដល់រដូវប្រាំង ឬភ្លៀងធ្លាក់មិនគ្រប់គ្រាន់តម្រូវឲ្យកសិករប្រើទឹកស្រះបម្រុងទុកនោះឲ្យកើតជាប្រយោជន៍លើផ្នែកកសិកម្មខ្ពស់បំផុត ដោយពិចារណាដាំបន្លែឬដំណាំឲ្យសមស្របតាមរដូវកាល ដើម្បីទទួលបានផលិតផលកសិកម្មផ្សេងៗ ទុកបរិភោគនិងអាចយកទៅលក់បានពេញមួយឆ្នាំ។

៤. ការរៀបចំបែងចែកផ្ទៃដីដើម្បីឲ្យកើតជាប្រយោជន៍ខ្ពស់បំផុតនេះ ព្រះបាទសម្ដេចព្រះចៅភូមិពលអាប់ឌុលយ៉ាដេតទ្រង់គណនានិងប៉ាន់ស្មានតាមរយៈអត្រាគ្រប់គ្រងផ្ទៃដីជាមធ្យមសម្រាប់មួយគ្រួសារ ១៥ រ៉ៃ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ បើកសិករមានផ្ទៃដីតូចជាងនេះ ឬច្រើនជាងនេះ ក៏អាចប្រើតាមរូបមន្ដ ៣០:៣០:៣០:១០ ជាគោលកំណត់បាន ពោលគឺ៖

    ៣០% ទីមួយ ជីកស្រះទឹក (អាចចិញ្ចឹមត្រី ដាំដំណាំរុក្ខជាតិទឹក ដូចជា ត្រកួន កញ្ឆែត ។ល។ បានដែរ) លើស្រះអាចសង់ទ្រុងមាន់ លើមាត់ស្រះអាចដាំដើមឈើប្រើប្រាស់ដែលមិនស៊ីទឹកច្រើននៅជុំវិញបាន។

    ៣០% ទីពីរ ធ្វើស្រែ

    ៣០% ទីបី ដាំដំណាំចំការ ដំណាំសួន (ឈើហូបផ្លែ ឈើប្រើប្រាស់ ឈើអុស ឈើសាងសង់ ដំណាំចម្ការ រុក្ខជាតិបន្លែ រុក្ខជាតិឱសថ ជាដើម)

    ១០% ចុងក្រោយ ជាផ្ទៃសម្រាប់សង់ជម្រកនិងផ្សេងៗ (ផ្លូវដើរ ទំនប់ដី គំនរចំបើង ធ្លាហាលផលដំណាំ គំនរជី រោងខ្ទម រោងបណ្ដុះផ្សិត ក្រោលឬទ្រុងសត្វ ឈើផ្កា ឈើលម្អ បន្លែគ្រួសារក្រោយផ្ទះ ជាដើម)។

ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ រូបមន្ដខាងលើជារូបមន្ដឬគោលការណ៍ដោយប្រមាណតែប៉ុណ្ណោះ កសិករអាចកែសម្រួល កែច្នៃបានតាមភាពសមស្រប ដោយអាស្រ័យលើសភាពទីតាំងភូមិសាស្ដ្រ បរិមាណទឹកភ្លៀង និងបរិស្ថានជុំវិញ ដូចជា ក្នុងករណីតំបន់មានភ្លៀងធ្លាក់ជោកជាំ ឬតំបន់ដែលមានទឹកមកបន្ថែមក្នុងស្រះបានជាប្រចាំ ក៏អាចកាត់បន្ថយទំហំនៃស្រះទឹកឲ្យតូចជាងមុន ដើម្បីរក្សាទឹកទុកប្រើជាប្រយោជន៍ផ្សេងទៀតបាន។

៥. ការអនុវត្ដតាមទ្រឹស្ដីថ្មី មានបច្ច័យគួបផ្សំច្រើនប្រការ អាស្រ័យលើទីតាំងភូមិសាស្ដ្រ សភាពបរិស្ថាននៃតំបន់នីមួយៗ ។ ដូច្នេះកសិករគួរពិចារណាតាមការណែនាំរបស់អ្នកបច្ចេកទេសផងដែរ ហើយអ្វីដែលសំខាន់នោះគឺ តម្លៃការបោះទុនសុទ្ធសឹងខ្ពស់ ជាពិសេសគឺទុនក្នុងការជីកស្រះ។ កសិករត្រូវទទួលជំនួយពីរដ្ឋាភិបាល មូលនិធិ និងក្រុមហ៊ុនឯងជនទើបប្រសើរ។

៦. ក្នុងកំឡុងពេលជីកស្រះ នឹងមានអាចម៍ដីដែលត្រូវបានជីកឡើងមកបរិមាណច្រើន។ ដីស្រទាប់លើដែលជាដីមានជីជាតិល្អ គួរយកទៅគរទុកដោយឡែកដើម្បីយកមកប្រើជាប្រយោជន៍ក្នុងការដាំរុក្ខជាតិផ្សេងៗ នាពេលក្រោយ ដោយយកមកដាក់ពីលើស្រទាប់ដីដែលគ្មានជីជាតិ ឬអាចយកមកលុបពីលើដីទំនប់មានស្រះ ឬលើករងសម្រាប់ដាំឈើហូបផ្លែផ្សេងៗ ក៏ទទួលបានប្រយោជន៍ដូចគ្នា។

ឧទាហរណ៍រុក្ខជាតិដែលត្រូវដាំនិងសត្វដែលត្រូវចិញ្ចឹម៖

    ឈើហូបផ្លែនិងបន្លែឈើធំ : ស្វាយ ដូង អំពិល ខ្នុរ ល្មុត ក្រូច ចេក ទៀប ម្កាក់ កំពីងរាជ អង្គារដី ម្រុំ ស្ដៅ អង្កាញ់ កន្ថុំថេត ។ល។

    រុក្ខជាតិតូចនិងផ្កា : ដំឡូងជ្វា ត្រាវ សណ្ដែកកួរ ត្រប់ ផ្កាម្លិះ ផ្កាស្បៃរឿង ផ្កាឡេវអាវ ផ្កាកុលាប ផ្កាសិរមាន់ និងផ្កាចេកទេស ជាដើម។

    ផ្សិត : ផ្សិតម្ជុល ផ្សិតចំបើង ផ្សិតប៉ៅហ៊ឺ ជាដើម។

    ឱសថរុក្ខជាតិនិងគ្រឿងទេស : ស្លា ម្លូ ម្ទេស ម្រេច ទាល់ ស្លឹកត្រចៀកក្រាញ់ ម៉ាក់ក្លឿ កង្ហឹត ស្បូវ និងរុក្ខជាតិប្រភេទខ្លះដូចជា ជីរម្រះព្រៅ ជីរនាងវង ជីរអង្កាម ជីរនាងល័ក្ខ និងស្លឹកគ្រៃ ជាដើម។

    ឈើប្រើប្រាស់និងឈើអុស : ឬស្សី ដូង ត្នោត អាកាស្យា អំពិលទឹក សង្កែ អំពិលបារំាង កន្ថុំថេត ស្ដៅ អង្កាញ់  គ ធ្នង់ នាងនួន បេង គគីរ និងឈើទាល ជាដើម។

    ដំណាំចម្ការ : ពោត សណ្ដែងសៀង សណ្ដែកដី ពពាយ ល្ង ដំឡូងមី អំពៅ ល្ហុងសៀម ជាដើម ដំណាំចម្ការជាច្រើនប្រភេទប្រមូលផលពេលផ្លែវានៅខ្ចី និងលក់ជាបន្លែបាន ហើយមានតម្លៃល្អជាងពេលវាទុំ ដូចជា ពោត សណ្ដែកសៀង សណ្ដែកដី សណ្ដែកកួរ  ពពាយ អំពៅ និងដំឡូងមី។

    រុក្ខជាតិបម្រុងដីនិងរុក្ខជាតិទប់ដី : សណ្ដែកដី សណ្ដែកបាយ សណ្ដែសៀង ស្នោ ស្នោគោក អង្កាញ់ កន្ថុំថេត ជាដើម ហើយពេលប្រមូលផលរួចរាល់ភ្ជួរលប់ក្នុងដីដើម្បីបម្រុងដីរក្សាគុណភាពដី។

    សម្គាល់ : រុក្ខជាតិជាច្រើនប្រភេទប្រើជាប្រយោជន៍បានច្រើនយ៉ាង ហើយការជ្រើសរើសដាំគួរផ្ដោតលើរុក្ខជាតិធំផង ព្រោះការមើលថែកក្នុងដំណាក់កាលក្រោយ ៗ មកនឹងត្រូវបានកាត់បន្ថយ ទទួលបានផលជាបន្ដបន្ទាប់ពេញមួយឆ្នាំ គួរជ្រើសរើសរុក្ខជាតិធំប្រភេទផ្សេងៗ គ្នា ផ្ដល់ម្លប់ត្រជាក់នៅនឹងកន្លែងស្នាក់នៅនិងបរិស្ថានជុំវិញ ហើយគួរជ្រើសរើសដើមឈើឲ្យសមស្របនឹងបរិស្ថានជុំវិញនៃតំបន់ ដូចជា មិនគួរដាំដើមអាកាស្យាឬដើមប្រេងខ្យលនៅតាមមាត់ស្រះ គួរដាំដើមឈើហូបផ្លែជំនួសវិញ ជាដើម។

ចិញ្ចឹមសត្វផ្សេងៗ ដូចជា៖

    សត្វទឹក : ត្រីទីឡាព្យា ត្រីគល់រាំង ត្រីឆ្ពិន ត្រីអណ្ដែង ដើម្បីធ្វើជាអាហារបន្ថែមប្រភេទប្រូតេអ៊ីន និងអាចយកទៅលក់បានជាប្រាក់ចំណូលបន្ថែមទៀតផង ក្នុងកន្លែងខ្លះអាចចិញ្ចឹមកង្កែបបានដែរ។

    ជ្រូកឬមាន់ : ចិញ្ចឹមលើជុំវិញខ្នងស្រះ ព្រោះអាចម៌ជ្រូកនិងអាចម៌មាន់អាចក្លាយជាអាហារត្រី កន្លែងខ្លះអាចចិញ្ចឹមទាបានទៀតផង។