navinnseab/khmer-wikipedia-article huggingface dataset:
កសិកម្មនៅប្រទេសកម្ពុជា: ឧបករណ៍សម័យ

ឧបករណ៍សម័យ

ទឹកស្រោចស្រពមានការជីកស្រះ ជីកប្រឡាយ ជីកអាងស្តុបទឹកលើភ្នំ ទប់ទំនប់ប្រព័ន្ធធារាសាស្រ្ត តាមលក្ខណ:បច្ចេកទេស ក្នុងទិសដៅផ្គត់ផ្គង់ទឹកបានគ្រប់គ្រាន់ដល់ការងារធ្វើស្រែចំការឈានរហូត ដល់ធ្វើស្រែប្រាំងថែមទៀតផង។សំភារៈឬឧបករណ៍ទាន់សម័យដូចជា ត្រាក់ទ័រ គោយន្ត ម៉ាស៊ីនបូមទឹក ម៉ាស៊ីនច្រូតកាត់ បោកបែន ។ កសិករមានសមត្ថភាពចេះប្រើជីគីមីផ្សំ និងជីធម្មជាតិ ក្រៅពីនេះក្រសួងកសិកម្មបានបង្កើតមជ្ឈមមណ្ឌលធ្វើពិសោធន៍ដំណាំស្រូវ តាមតំបន់ តាមស្រុក តាមខេត្ត ។ សរុបមកឃើញថាទស្សនៈទីពីរមានលក្ខណ:សមស្របពិតៗ។ ប៉ុន្តែយោបល់ដែលប្រជាជនបានលើកឡើងថាកសិកម្មនៅកម្ពុជាគឺជាកសិកម្ម យថាផលនោះពុំមានលក្ខណ:ត្រឹមត្រូវទាំងស្រុងនោះទេពីព្រោះបច្ចុប្បន្នវិស័យកសិកម្មត្រូវបានរាជរដ្ឋាភិបាលយកចិត្តទុកដាក់យ៉ាងខ្លាំងពិសេសបានបង្កើតនូវក្រសួងធនធានទឹកដែលរបបមុនៗពុំមានឡើយ។ទាំងផ្នែកធនធានទឹកពូជបច្ចេកទេសទីផ្សាលក់ផលិតផល បណ្ដាញធារាសាស្រ្ដ បណ្តាញគមនាគមន៍ទូរគមនាគមន៍ មធ្យោបាយដឹកជញ្ជូន រាជរដ្ឋាភិបាលបាននឹង កំពុងជំរុញយ៉ាងមមាញឹក និងខ្លាំងក្លាហើយជាបណ្ដើរៗកាត់បន្ថយភាពក្រីក្រ របស់ប្រជាពលរដ្ឋ ប្រទេសធ្លាប់មានកិតិ្តស័ព្ទល្បីល្បាញលើឆាកអន្តរជាតិក្នុងនាមជាពលរដ្ឋខ្មែរពិសេសក្នុងនាមជាសិក្ខាកាមជន យើងនឹងខិតខំរៀនសូត្រលើគ្រប់វិស័យជាពិសេស ផ្នែកកសិកម្មប្រែក្លាយខ្លួនជាធនធានមនុស្សខ្មែរប្រកបដោយសមត្ថភាពនិងថាមពលរួមចំណែកនិងអភិវឌ្ឍប្រទេសជាតិឲ្យថ្គុំថ្កើន។

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:កសិកម្ម
កសិដ្ឋានគោ ក្របី ស្មៅកសិកម្ម

+កសិដ្ឋានគោ ក្របី ស្មៅកសិកម្ម​    RAN DADA FARM2024Profileឈ្មោះRanDada Farmបង្កើតថ្ងៃខែឆ្នាំ27 មេសា, 2021តំបន់ខេត្តកំពង់ចាមប្រទេសព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាកសិកម្មAgricultural serviceឯកទេសចិញ្ចឹមសត្វគេហទំព័រwww.randadafarm.comborder|កណ្តាល|រូបភាពតូច|330x330ភីកសែលកណ្តាល|រូបភាពតូច|330x330ភីកសែល
កសិដ្ឋាន គោ ក្របី កសិកម្មស្មៅចិញ្ចឹមគោ - Cattle farm & feed (ភាសាអង់គ្លេស៖ RanDada Farm) ជាកសិដ្ឋានចិញ្ចឹមគោក្របីមានទីតាំងនៅក្នុង ស្រុកព្រៃឈរ ខេត្តកំពង់ចាម បានបង្កើតឡើងដោយ លោក យិន បូរ៉ាន់ ដែលជាសហគ្រិនកសិកម្ម និងជា YouTuber ម្នាក់នៅកម្ពុជា។ កសិដ្ឋាននេះបានក្លាយជានិមិត្តរូបនៃការច្នៃប្រឌិត និងក្នុងការចូលរួមអភិវឌ្ឍន៍សហគមន៍ក្នុងវិស័យកសិកម្មកម្ពុជា។
កសិដ្ឋានគោ ក្របី ស្មៅកសិកម្ម: ប្រវត្តិ

ប្រវត្តិ 
ការចាប់ផ្តើមកសិដ្ឋាន គោក្របី ស្មៅកសិកម្ម បានជំរុញដោយបំណងប្រាថ្នាដើម្បីធ្វើទំនើបកម្មវិធីសាស្រ្តចិញ្ចឹមគោបែបប្រពៃណីនៅកម្ពុជា។ ដោយផ្តោតលើការអនុវត្តប្រកបដោយនិរន្តរភាព និងការលើកកម្ពស់សហគមន៍ កសិដ្ឋានបានរីកចម្រើនក្លាយជាគំរូឈានមុខគេនៅក្នុងតំបន់។

Ran Dada Farm ជាឈ្មោះរបស់សម្រាប់សំគាល់ម្ចាស់ដែលបង្កើត គឺលោក យិន បូរ៉ាន់ (Ran) និងភរិយា (Dada)។
កសិដ្ឋានគោ ក្របី ស្មៅកសិកម្ម: ទស្សន និងការអនុវត្ត

ទស្សន និងការអនុវត្ត 
ស្នូលនៃប្រតិបត្តិការរបស់កសិដ្ឋានគោក្របីស្មៅកសិកម្ម គឺទស្សនវិជ្ជានៃការរស់នៅប្រកបដោយសុខដុមរមនាជាមួយធម្មជាតិ និងការពង្រឹងសមត្ថភាពកសិករក្នុងស្រុកតាមរយៈការចែករំលែកចំណេះដឹង។ កសិដ្ឋានបានប្រើប្រាស់បច្ចេកទេសដែលមិនប៉ះពាល់ដល់បរិស្ថាន និងលើកទឹកចិត្តឱ្យមានការទទួលយកការអនុវត្តល្អប្រសើរក្នុងការចិញ្ចឹមគោក្របី និងការផលិតចំណី។
កសិដ្ឋានគោ ក្របី ស្មៅកសិកម្ម: សេវាកម្ម និងការផ្តល់ជូន

សេវាកម្ម និងការផ្តល់ជូន 
កសិដ្ឋានគោក្របីស្មៅកសិកម្ម ផ្តល់សេវាកម្មជាច្រើនរួមមាន៖

 ការបង្កាត់ពូជគោក្របីដែលមានគុណភាពខ្ពស់ដោយប្រើពូជក្នុងស្រុក និងកែលម្អ។
 ការផលិតចំណីសត្វគោក្របី ផ្តោតលើសារធាតុសរីរាង្គ។
 សិក្ខាសាលាអប់រំ និងកម្មវិធីបណ្តុះបណ្តាលសម្រាប់កសិករ និងអ្នកចូលចិត្តកសិកម្ម។
កសិដ្ឋានគោ ក្របី ស្មៅកសិកម្ម: ការប្តេជ្ញាចិត្ត

ការប្តេជ្ញាចិត្ត 
ការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់កសិដ្ឋានចំពោះការចូលរួមរបស់សហគមន៍គឺបង្ហាញឱ្យឃើញតាមរយៈការចូលរួមយ៉ាងសកម្មនៅក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ក្នុងស្រុក ការគាំទ្រដល់កសិករខ្នាតតូច និងការរួមចំណែកក្នុងការអប់រំកសិកម្ម។ កសិដ្ឋានគោ ក្របី ស្មៅកសិកម្ម បានក្លាយជាមជ្ឈមណ្ឌលសម្រាប់ការរៀនសូត្រ និងការសហការក្នុងចំណោមសហគមន៍កសិកម្មតាមបញ្តាញសង្គមផងដែរ។
កសិដ្ឋានគោ ក្របី ស្មៅកសិកម្ម: ទិសដៅអនាគត

ទិសដៅអនាគត 
សម្លឹងឆ្ពោះទៅមុខ កសិដ្ឋាន រ៉ាន់ដាដា មានគោលបំណងពង្រីកវិសាលភាពរបស់ខ្លួន និងបន្តលើកកម្ពស់កសិកម្មប្រកបដោយនិរន្តរភាព។ កសិដ្ឋានគ្រោងនឹងបង្កើនកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងស្រាវជ្រាវ និងអភិវឌ្ឍន៍របស់ខ្លួន ដើម្បីកែលម្អបន្ថែមទៀតនូវបច្ចេកទេសចិញ្ចឹមគោ និងគុណភាពចំណីជាអាទិ៍។
កសិដ្ឋានគោ ក្របី ស្មៅកសិកម្ម: ព័ត៌មានទំនាក់ទំនង

ព័ត៌មានទំនាក់ទំនង 
សម្រាប់ព័ត៌មានបន្ថែម ឬដើម្បីភ្ជាប់ជាមួយ កសិដ្ឋាន គោ ក្របី កសិកម្មស្មៅចិញ្ចឹមគោ - Cattle farm & feed បុគ្គលដែលមានចំណាប់អារម្មណ៍អាចចូលទៅកាន់ទំព័រ Facebook ឬ YouTube Channel ឬរុករកគេហទំព័រផ្លូវការ និងអាចចូលរួមការសន្ទនានៅលើ Telegram ផងដែរ។
កស្សបៈ

ព្រះមហាកស្សបត្ថេរ (Mahākāśyapa) អ្នក​អាន​គួរ​​បញ្ចេញ​សំឡេង​​ថា ព្រះ​មហាក័សសៈប៉ៈ មិន​គួរ​អាន​ថា ព្រះ​មហាកាសប់​ ទេ ព្រោះ​វា​មាន​សំនៀង​ស្រដៀង​គ្នា​នឹង​ពាក្យ​ថា សព (ខ្មោច) និង​ សូម​កុំ​ច្រឡំ​ជា​មួយ​នឹង​ពាក្យ​ថា ព្រះ​ពុទ្ធ​កស្សបៈ (Kassapa Buddha) ។ ព្រះ​មហាកស្សបៈ ​គឺ​ជា​សាវ័ក​មួយ​អង្គ​របស់​ព្រះ​ពុទ្ធ ហើយ​​​ជា​អ្នក​ទ្រ​ទ្រង់​ធុតង្គគុណ​ដ៏​ខ្ពង់​ខ្ពស់​បំផុត ។ លោក​ជា​អ្នក​កសាង​ប្រយោជន៍​ខ្លួន​ឯង និង​សង្គម​ព្រះ​ពុទ្ធ​សាសនា ។ លោក​​បាន​តាំង​ចិត្ត​ឧទ្ទិស​លទ្ធផល​ការងារ​របស់​ខ្លួន​ដើម្បី​ជា​ប្រយោជន៍​ដល់​ព្រះ​ពុទ្ធ​សាសនា ។​ លោក​ប្រាថ្នា​ធ្វើ​ឲ្យ​​ព្រះ​ពុទ្ធ​សាសនា​ចម្រើន​រុង​រឿង​ផ្សាយ​​ចេញ​ទៅ​​ពេញ​ពិភព​​​លោក ។ លោក​​ជា​អ្នក​មាន​គុណ​ធម៌​​ខ្ពស់ រហូត​​ភិក្ខុ​សង្ឃ​​បាន​យល់​ព្រម​ជ្រើស​រើស​​​ជា​ប្រធាន​ក្នុង​​បឋម​សង្គាយនា ។ ​លោក​ជា​អ្នក​រក្សា​ព្រហ្ម​ចរិយៈដែល​ចាត់​ទុក​ថា​បរិសុទ្ធ​ផូរ​ផង់​រក​អ្នក​ស្មើ​គ្មាន ទាំង​​កាល​នៅ​​​ជា​ឃរាវាស ​និង​កាល​បួស​​​ជា​បព្វជិត ។​ លោក​​បាន​​​​ទទួល​​​ការ​ជ្រើស​រើស​នាម​ពី​ពុទ្ធ​បរិស័ទ​ទាំង ​៤ ​ពួក ដែល​ជា​ការ​លើក​តម្កើង​គុណ​របស់​លោក​ ថា​ជា​ព្រះអរិយ​កស្សប​សង្ឃ​វុទ្ធាចារ្យ។
កស្សបៈ: អាពាហ៍ពិពាហ៍

អាពាហ៍ពិពាហ៍ 

ម្តាយ​របស់​បិប្ផលិ​ជា​អ្នក​មាន​បញ្ញា ពិចារណាថា កូន​របស់​យើង​មាន​បុណ្យ​ច្រើនបាន​ធ្វើ​ទុក​ហើយ ពេល​ធ្វើ​បុណ្យ​ ប្រាកដ​ជា​មិន​បាន​ធ្វើ​តែ​ម្នាក់​ឯង ស្រ្តី​ដែល​ធ្លាប់​ធ្វើ​បុណ្យ​រួម​គ្នា មាន​រូប​រាង​ដូច​ជា​រូប​មាស​នេះ ប្រាកដ​ជា​មាន​ពិត ទើប​បញ្ជាអោយ​អញ្ជើញ​ព្រាហ្មណ៍​ដែល​ស្ទាត់​ក្នុង​ការ​មើល​តម្រា​លក្ខណៈ​មក​៨នាក់ ហើយ​សួរ​ថា ស្រី​ដែល​មាន​រូប​រាង​ដូច​រូបមាស​នេះ​មាន​ឬទេ។ ព្រាហ្មណ៍​ឆ្លើយ​ថា បើ​មើល​តាម​តម្រា​គឺ​ប្រាដក​ជា​មាន តែ​មាន​នៅ​ក្នុង​ទីណា​ក៏​មិន​ដឹង​ដែរ។ ឪពុក​ម្តាយ​មាណព​ក៏​អោយ​ព្រាហ្ម៍​ទាំង​៨​នេះ​យក​រូប​មាស​នេះ​ដើរ​គ្រប់​ស្រុក​ ដើម្បី​ស្វែង​រក​រូប​ពិត​ដែល​ដូច​នឹង​រូប​មាស​នេះ។ ព្រាហ្មណ៍​ទាំង​៨ ដើរ​រក​រហូត​ដល់​ដែន​មទ្ទៈ មាន​រាជ​ធានី​ឈ្មោះសាគល ជា​ដែន​ដែល​ល្បី​ថា​មាន​ស្រី​ស្អាត។

ក្នុងនគរ​សាគល​នេះ មាន​ស្រី​ក្រមុំ ភទ្ទាកាបិលានី មាន​សិរី​ឆោម​លោម​សោភា រក​ស្រី​ណា​ប្រៀប​គ្មាន នាង​មាន​អាយុ​១៦​ឆ្នាំ ជាកូន​របស់​ព្រាហ្មណ៍ កោសិយ្យគោត្រ។ ពួក​ស្រីបម្រើរបស់​នាង​បាន​នាំ​គ្នា​ទៅកាន់​កំពុង​ទឹក​ដើម្បី​ងូត​ទឹក ក៏​បាន​ឃើញ​រូបមាស ក៏​ភ្លាត់​មាត់​ថា "អ្នកនាង​ម្ចាស់​មក​ធ្វើអី​ទីនេះ" លុះ​យក​ដៃ​ស្ទាប​ខ្នង​ទើប​ដឹង​ថា ជារូប​សំណាក។ ពួក​ព្រាហ្មណ៍​ទាំង​៨​នាក់​ឃើញ​ដូច្នោះ ក៏​ទៅសាកសួរ​រក​រូប​ស្ត្រី​ពិត។ ពួក​ស្រី​បម្រើ​ក៏​បាន​ប្រាប់​ដំណើរ​ប្រវត្ត​នាង​សព្វ​គ្រប់។ ព្រាហ្មណ៍​ទាំង​៨​នាក់​ដឹង​ថា នាង​ភទ្ទាកាបិលានី​ មិន​ទាន់​មាន​ស្វាមី ក៏​ទៅ​ដណ្តឹង​នាង​ពី​ឪពុក​ម្តាយ​នាង​អោយ​ទៅបិប្ផលិ​មាណព ដោយ​ប្រគល់​ផ្កាឈើដែល​ធ្វើ​ពី​មាស​តម្លៃ ១​សែន​តម្លឹង និង​រូប​សំណាក​មាស​នោះ​ជា​បណ្ណាការ។ ដោយ​ឃើញ​ត្រកូល ទ្រព្យ​ និង​ឋានៈ សមគ្នា ឪពុកម្តាយ​របស់​កុមារីកា​ក៏​យល់​ព្រម​ភ្ជាប់​សាច់​ឈាម។

ក្រោយ​ពេល​រៀប​អាពាហ៍​ពិពាហ៍ហើយ ដោយ​ពួក​គេច្យុត​មក​អំពី​ព្រហ្ម​លោក ពួក​គេ​មាន​ចិត្ត​នឿយ​ណាយ​ចំពោះ​អារម្មណ៍​ជា​កាម តែ​អ្នក​ទាំង​ពីរ​ចាំ​បាច់​ត្រូវ​រក្សា​ទឹក​ចិត្ត​ឪពុក​ម្តាយ ក៏​មិន​បង្ហាញ​អ្នក​ដទៃ​អោយ​ដឹង​ពី​ការ​ពិត​ដែល​អ្នក​ទាំង​ពី​មិន​នៅ​រួម​ជា​ប្តី​ប្រពន្ធឡើយ។
កស្សបៈ: ចេញបួស

ចេញបួស 

កាល​មាតាបិតារបស់​បិប្ផលិ​មាណព​អស់​អាយុ អ្នក​ទាំង​ពីរ​ក៏​សម្រេច​ចិត្ត​ចេញ​បួស។ ដោយ​គិត​ខ្លាច​មាត់​អ្នក​ដទៃ​តិះ​ដៀល​ថា បួស​ហើយ​ក៏​នៅ​តែ​មិនបែក​គ្នា (​ព្រោះ​បើ​គេ​តិះដៀល​ដូច្នេះ​ដែល​មិន​មែន​ជា​ការ​ពិត​ អ្នក​នោះ​ឯង​នឹង​ធ្លាក់​ទៅក្នុង​អបាយភូមិ) ហេតុដូច្នេះ អ្នក​ទាំង​ពីរ​ក៏​ដើរ​បែក​គ្នា​តាម​ទិស​រៀង​ខ្លួន​ដើម្បី​កុំ​អោយ​គេ​យល់​ខុស។

ព្រះ​មាន​ព្រះ​ភាគ បាន​ពិចារណា​ជ្រាប​ថា បិប្ផលិ​មាណព និង​នាង​ភទ្ទាកាបិលានី បាន​លះ​សម្បត្តិ​មហាសាស ចេញ​បព្វជា​ដោយ​តាំង​ចិត្ត​ចំពោះ​តថាគត ហើយ​ពិចារណា​ថា តថាគត​គួរ​សង្គ្រោះ​បុគ្គល​ទាំង​ពីរ​នោះ ស្តេច​ក៏​ចេញចាក​ព្រះ​គន្ធកុដិ ក្នុង​វត្តវេឡុវ័ន ក្នុង​ក្រុង​រាជគ្រឹះមួយ​អង្គឯង ប្រថាប់​គង់​ទៀប​គល់​ជ្រៃ​ឈ្មោះពហុបុត្តកនិគ្រោធ ដែល​នៅ​ចន្លោះ​រាជ​គ្រឹះ និង​ស្រុក​នាលន្ទា។ បិប្ផលិ​មាណពបាន​ឃើញ​​ព្រះ​មានព្រះភាគ​ពី​ចំងាយ សម្គាល់​ថា ជា​បុគ្គល​ប្រសើរ ព្រោះ​ព្រះ​អង្គ​បាន​ឱភាស​នូវ​ឆពណ្ណរង្សី​របស់​ព្រះអង្គ និង​ដោយ​បុរិសលក្ខណៈ៣២របស់​ព្រះអង្គ បាន​ធ្វើ​អោយ​ព្រៃ​ទាំង​អស់​នោះ​ភ្លឺ​ព្រោង​ព្រាត​មាន​សិរី។ បិប្ផលិ​ក៏​បាន​ចូល​ទៅ​ថ្វាយ​បង្គំ​ព្រះ​ដ៏​មាន​ព្រះ​ភាគ ហើយ​អង្គុយ​ក្នុង​ទី​ដ៏​សមគួរ។ ព្រះ​បរមគ្រូបាន​អនុញ្ញាត​បិប្ផលិ​អោយ​ជា​ភិក្ខុ​ក្នុង​ធម្មវិន័យនេះ ហើយ​​អោយ​ភាព​ជា​ធម្មទាយាទ​ដល់​មាណព។ ដោយ​លោក​បួស​ក្នុង​វ័យចាស់ ទើបគេ​ហៅ​ឈ្មោះ​លោក តាម​គោត្រ​របស់​លោក គឺ​កស្សបៈ។
កស្សបៈ: ក្នុងពុទ្ធកាល[[ព្រះពុទ្ធ​២៨​ព្រះអង្គ|ព្រះពុទ្ធបទុមុត្តរ]]

ក្នុងពុទ្ធកាលព្រះពុទ្ធបទុមុត្តរ 

ក្នុងមួយសែន​កប្បមុន ក្នុង​ពុទ្ធ​សម័យ​របស់​ព្រះបទុមុត្តរសម្មាសម្ពុទ្ធ ព្រះ​មហា​កស្សបត្ថេរ កើត​ក្នុង​ត្រកូល​កុដុម្ពីក៍ ដែល​មាន​សម្បត្តិ​៨០​កោដិ នៅ​ក្នុង​ក្រុង​ហង្សវតី មាន​ឈ្មោះ​ថា វេទេហៈ។ ព្រឹក​ថ្ងៃ​មួយ វេទហកុដុម្ពីក៍នោះ​បរិភោគ​អាហារ​ហើយ តាំង​ចិត្ត​អធិដ្ឋាន​ឧបោសថ និង​កាន់​យក​គ្រឿង​សក្ការ​បូជា មាន​ផ្កាឈើ​ទៀន​ជាដើម ចេញ​ទៅ​កាន់​ព្រះ​វិហារ​ដែល​ជា​ទី​ប្រថាប់​គង់​របស់​ព្រះ​មាន​ព្រះ​ភាគ ក្នុង​ខេមមិគទាយវ័ន ដែល​តាំង​នៅ​ជិត​ក្រុង​ហង្សវតីនោះ។ គ្រានោះ វេទេហកុដុម្ពីក៍​បាន​ឮ​ការ​តែង​តាំង​របស់​ព្រះ​បទុមុត្តរសម្ពុទ្ធ ដល់​ព្រះមហានិស្សភៈ ជា​សាវ័ក​ទី​៣ ជាកំពូល​ជាង​ភិក្ខុ​ទាំង​ឡាយ​ផ្នែក​ទ្រទ្រង់​ធុតង្គ។ វេទេហៈ ក៏​មាន​សេចក្តី​ជ្រះថ្លាពេញ​ចិត្ត​ក្នុង​តំណែង​នេះ វេលា​ព្រះ​មាន​ព្រះ​ភាគ​សម្តែង​ធម៌​ចប់ វេទេហៈ​ក៏​និមន្ត​ព្រះ​បទុមុត្តរសម្ពុទ្ធ​និង​ព្រះ​ភិក្ខុសង្ឃ​ទទួល​ភក្ខាហារ​ក្នុង​ថ្ងៃ​បន្ទាប់។ វេទេហៈ បានថ្វាយ​មហាទាន​អស់​រយៈ​៧​ថ្ងៃ ហើយ​ក្នុង​ថ្ងៃ​បញ្ចប់​ លោក​បាន​ចាត់​ចែង​ថ្វាយ​សំពត់​ត្រៃ​ចីវរដល់​ភិក្ខុ​ទាំង​ឡាយ មាន​ព្រះ​បទុមុត្តរជា​ព្រះ​ប្រធាន ហើយ​លោក​ក៏​បាន​តាំង​សេចក្តី​ប្រាថ្នា​ថា បពិត្រ​ព្រះ​មាន​ព្រះភាគ កាយកម្ម វចីកម្ម មនោកម្ម ដែល​ប្រកបដោយ​​​មេត្តារមែង​មាន​ដល់​ខ្ញុំ​ព្រះអង្គ​អ្នក​អោយ​ទានអស់ ៧​ថ្ងៃនេះ ខ្ញុំ​ព្រះ​អង្គ​មិន​ប្រាថ្នាសម្បត្តិ​ទេវតា មារ​ ឥន្ទ្រ​ ព្រហ្ម​ណាៗ ទាំង​អស់ដោយ​បុណ្យ​កុសល​នេះ តែ​បុណ្យ​កុសល​របស់​ខ្ញុំ​ព្រះ​អង្គដែល​ធ្វើ​ហើយ​នេះ ចូរ​ជា​បច្ច័យ​អោយ​ខ្ញុំ​ព្រះអង្គ​បាន​ជា​កំពូល​ផ្នែក​ទ្រទ្រង់​ធុតង្គ ដូច​ព្រះ​មហា​និស្សភត្ថេរនេះ ក្នុង​ព្រះ​សាសនា​ព្រះពុទ្ធ​អង្គ​ណាមួយ​ក្នុង​អនាគត​កាល​ចុះ​ព្រះ​អង្គ។

ព្រះ​បទុមុត្តរសម្ពុទ្ធ​ទ្រង់​ពិចារណា​ឃើញថា តំណែង​ឧបាសក​នេះ​នឹង​បាន​សម្រេច​ ទើប​ទ្រង់​ព្យាករណ៍​ថា តំណែង​នេះ​នឹង​សម្រេច​ដោយ​ពិត ក្នុង​សាសនា​របស់​ព្រះ​សមណគោតមសម្មាសម្ពុទ្ធ​ដែល​នឹង​ទ្រង់​ឧប្បត្តិឡើង កន្លងទៅក្នុង​ពេល​មួយ​សែន​កប្ប​រាប់​អំពី​កប្ប​នេះ​ទៅ អ្នក​នឹង​បាន​ជា​សាវ័ក​ទី​៣ របស់​ព្រះ​សមណគោតម​សម្ពុទ្ធ​អង្គ​នោះ នឹង​មាន​នាម​ប្រាកដ​ថា ព្រះមហាកស្សបត្ថេរ។ បន្ទាប់​ពី​បាន​ឮ​ហើយ វេទេហៈមាន​ចិត្ត​រីករាយ​យ៉ាង​ខ្លាំង​ ហើយ​បាន​ធ្វើបុណ្យ​ជា​បន្ត​បន្ទាប់​រហូត​អស់​អាយុ។
កស្សបៈ: ក្នុងពុទ្ធកាល​[[ព្រះពុទ្ធ​២៨​ព្រះអង្គ|ព្រះពុទ្ធវិបស្សី]]

ក្នុងពុទ្ធកាល​ព្រះពុទ្ធវិបស្សី 

ក្នុង៩១កប្បមុន វេទេហៈ បានច្យុត​ចាកសួគ៌​ចុះ​មក​កើត​ក្នុង​ត្រកូល​ព្រាហ្មណ៍ចាស់​មួយ។ ក្នុងយុគសម័យ​នោះ ព្រះវិបស្សីសម្ពុទ្ធ ទ្រង់​សម្តែង​ធម៌​រាល់​៧​ឆ្នាំ​ម្តង។ កាល​កំណត់​៧​ឆ្នាំ​មក​ដល់ ទាំង​ពួក​ទេវតា មនុស្ស​នាំ​គ្នា​ប្រកូក​ប្រកាស​ទៅ​ទូទាំង​ជម្ពូទ្វីប​ដើម្បី​អោយ​ជ្រាប​ថា ថ្ងៃ​នេះ​ព្រះ​វិបស្សី​សម្ពុទ្ធ​ទ្រង់​សម្តែង​ធម៌ ព្រោះ​ការ​ស្តាប់​ធម៌​រក​បាន​ដោយ​កម្រ​ក្រៃលែង។ ព្រាហ្មណ៍​ម្នាក់​ឈ្មោះ ឯកសាដកព្រាហ្មណ៍ (​ប្រែ​ថា ព្រាហ្មណ៍​ដែល​មាន​សំពត់​ដណ្តប់​តែ​មួយ​ផ្ទាំង)។ បើ​កាល​ណា​ព្រាហ្មណ៍​ជា​ស្វាមី​មាន​កិច្ច​ទៅ​ក្រៅ នាង​ព្រាហ្មណី​ជា​ប្រពន្ធ​ត្រូវ​នៅ​ក្នុង​ផ្ទះ បើ​ប្រពន្ធ​ចេញ​ក្រៅ ព្រាហ្មណ៍​ជា​ស្វាមី ត្រូវ​នៅ​ក្នុង​ផ្ទះ សំពត់​ដណ្តប់​នោះ​ត្រូវ​ផ្លាស់​ប្តូរ​គ្នា​ប្រើ ​ព្រោះ​អ្នក​ទាំងពីរ​នោះ​មាន​សំពត់​ដណ្តប់​តែ​មួយ​។ ក្នុងថ្ងៃ​ស្តាប់​ព្រះធម្មទេសនា នាង​ព្រាហ្មណី​ទៅ​ស្តាប់​ក្នុង​វេលា​ថ្ងៃ លុះ​យប់​ត្រូវ​ត្រឡប់​មកវិញ ដើម្បី​អោយ​ស្វាមី​ដណ្តប់​សំពត់​ទៅ​ស្តាប់​ធម៌​ម្តង។

ខណៈ​ដែល​ព្រះ​វិបស្សីសម្ពុទ្ធ​ទ្រង់​ទេសនា ឯកសាដកព្រាហ្មណ៍​កើត​បីតិ​យ៉ាង​ខ្លាំង​ក្នុង​វេលា​បឋមយាម មាន​ចិត្ត​ជ្រះថ្លា​ចង់​យក​សំពត់​ដណ្តប់​ដែល​នៅ​ជាប់​នឹង​ខ្លួន​នោះ​ថ្វាយ​ដល់​ព្រះ​មាន​ព្រះ​ភាគ។ តែ​សេចក្តី​កំណាញ់​ជាអកុសល ក៏​កើត​ឡើង​ដល់​ព្រាហ្មណ៍​នោះ​ថា នាង​ព្រាហ្មណី​និង​យើង​មាន​សំពត់​ដណ្តប់​តែ​មួយ យើង​ទាំង​ពីរ​មិន​បាន​ដណ្តប់​សំពត់ ក៏​មិន​អាច​នឹង​ចេញ​ក្រៅ​ផ្ទះ​បាន គិត​ហើយ​ព្រាហ្មណ៍​នោះ ក៏​មិន​អាច​ធ្វើ​ទាន​បាន លុះ​កន្លង​វេលាបឋមយាម ចូលមជ្ឈិម​យាម ព្រាហ្មណ៍​នោះ​ក៏​នឹក​ចង់​បូជា​សំពត់​នោះ​ម្តង​ទៀត តែ​ក៏​ត្រូវ​អាក់​ខាន​វិញ។ លុះ​ដល់​បច្ឆិមយាម(ជិត​ភ្លឺ) ឯកសាដក​ព្រាហ្មណ៍​បាន​កើត​បីតិ​ចង់​ថ្វាយ​សំពត់​ម្តង​ទៀត​ គាត់​ក៏គិតថា សំពត់​ដណ្តប់​របស់​យើង​ទាំង​ពីរ​មាន​ប្រើ​ប្រាស់ ឬ​មិន​មាន ចាំ​គិត​ក្រោយ​ចុះ គិត​ហើយ​ព្រាហ្មណ៍​ក៏​យក​សំពត់​នោះ​ទៅ​ថ្វាយ​ដល់​ព្រះ​សម្ពុទ្ធ និង​បាន​បន្លឺ​វាចារថា "យើង​ឈ្នះ​ហើយៗៗ"។ ដោយ​មាន​ចិត្ត​ជ្រះថ្លា​នឹង​ឯកសាដក​ព្រាហ្មណ៍​ដែល​លះបង់​សំពត់​ដែល​ខ្លួន​មាន​តែ​មួយ​សំរាប់​ជា​ទាន​ដូច្នេះ ព្រះ​បាទ​ពន្ធុមរាជ បាន​ប្រទាន​សំពត់​ជា​ច្រើន​សំរាប់​បូជា​ឯកសាដកព្រាហ្មណ៍នោះ ព្រម​ទាំង​តែង​តាំង​ព្រាហ្មណ៍អោយ​ជា​បុរោហិត​ជិត​ដិត​ជាមួយ​ព្រះអង្គ។ ចាប់​ពី​នោះមក ឯក​សាដក​ព្រាហ្មណ៍​ខំ​ធ្វើទាន រក្សាសីលរហូត​អស់​មួយ​ជីវិត កាល​ធ្វើ​មរណ​កាល​ហើយ ក៏​ទៅ​កើត​ក្នុង​ឋានសួគ៌។
កស្សបៈ: ចន្លោះ​ពុទ្ធ​កាល​ព្រះ​ពុទ្ធ​ពីរ​ព្រះអង្គ

ចន្លោះ​ពុទ្ធ​កាល​ព្រះ​ពុទ្ធ​ពីរ​ព្រះអង្គ 

ចុតិ​ពី​ឋាន​សួគ៌​ ក៏​មក​កើត​ក្នុង​ត្រកូល​កុដុម្ពីក៍ ក្នុង​ដែន​កាសី ក្រុង​ពារាណសី និង​មាន​ឈ្មោះ​ថា សុមិត្ត នៅ​ចន្លោះ​ព្រះ​ពុទ្ធ​ជា​ម្ចាស់​២​ព្រះអង្គ គឺ​ព្រះ​កោនាគមនសម្ពុទ្ធ និង​ព្រះ​កស្សបសម្ពុទ្ធ ក្នុង​ភទ្ទកប្បនេះ។ កាល​សុមិត្ត​ធំធាត់​ហើយ ទទួល​នាទី​គ្រប់​គ្រង​ផ្ទះ។ ថ្ងៃ​មួយ​ពេល​ដើរ​កម្សាន្ត លោក​បាន​ជួប​នឹង​ព្រះ​បច្ចេកពុទ្ធ​មួយ​ព្រះអង្គកំពុង​ធ្វើចីវរ​នៅ​នា​មាត់​ច្រាំង​ស្ទឹង តែ​សំពត់​អនុវាត​មិន​គ្រប់ ព្រះ​បច្ចេកពុទ្ធ​ក៏​មូរ​សំពត់​ទុក សុមិត្តកុដុម្ពីក៍ឃើញ​ហើយ ក៏​ទូល​សួរ​ថា ហេតុអ្វី​ក៏​លោក​ម្ចាស់​មូរ​សំពត់​ទុក ព្រះ​បច្ចេក​ពុទ្ធ​តប​ថា ព្រោះ​សំពត់​អនុវាត​របស់​អាត្មា​មិន​គ្រប់​នឹង​ដេរ​តទៅ​បាន​ទេ សុមិត្ត​ក៏​ថ្វាយ​សំពត់​ដល់​ព្រះ​បច្ចេកពុទ្ធជា​ម្ចាស់ ហើយ​តាំង​បណិធានថា ខ្ញុំ​កើត​ហើយ​ក្នុង​ទីណាៗក៏​ដោយ សូម​កុំ​អោយ​ជួប​នឹង​សេចក្តី​សាប​សូន្យ​ក្នុង​ទី​នោះ​ៗ​ឡើយ។
កស្សបៈ: ការបរិនិព្វាន

ការបរិនិព្វាន 

ព្រះ​មហាកស្សបត្ថេរ​មាន​អាយុយូរ រហូត​ដល់​ក្រោយ​ព្រះ​ពុទ្ធ​បរិនិព្វានហើយ។ ក្រោយ​ព្រះ​សម្ពុទ្ធ​បរម​គ្រូ​នៃ​យើង​បរិនិព្វាន​ទៅ​មិន​យូរ​ប៉ុន្មាន ភិក្ខុ​ខ្លះ​ក៏​មាន​វិវាទ​នឹង​គ្នា ដោយ​គិត​ដល់​ប្រយោជន៍​ដល់​សាសនា ព្រះ​មហា​កស្សបៈ បាន​ប្រមូល​ភិក្ខុ​ដែល​សុទ្ធ​សឹង​ជា​ព្រះ​អរហន្ត​៥០០រូបដើម្បី​ធ្វើ​បឋម​សង្គាយនា ដែល​មាន​ការ​ចូលរួម​ប្រជុំ​គ្នាពី​ភិក្ខុ​ប្រមាណ​៧​សែន​រូប។

ថ្ងៃ​មួយ​ក្រោយ​ពី​ព្រះមហាកស្សបៈ​ចេញចាក​ផលសមាបត្តិ​ហើយ ពិចារណា​មើល​អាយុ​សង្ខារ​ថា យើង​នេះ​ជរា​ភាព​ណាស់ មាន​អាយុ​យូរ​មក​ដល់​ពេល​នេះ​ហើយ នឹង​មាន​អាយុ​តទៅ​​ទៀត​ត្រឹម​ណា ក៏​បាន​ឃើញ​ថា ព្រឹក​នេះ​ហើយ​យើង​នឹង​បរិនិព្វាន ទើប​លោក​ពិចារណា​ទី​កន្លែង​ដើម្បី​នឹង​និព្វាន។ លោក​បាន​អោយ​ប្រជុំ​ភិក្ខុសង្ឃ ពោល​ទូន្មាន​និង​លា​ជា​វារៈ​ចុង​ក្រោយ ហើយ​ក៏​ប្រាប់​ទៀត​ថា បើ​ពួក​អ្នក​ត្រូវការ​នឹង​ឃើញ​យើង​បរិនិព្វាន ចូរ​អ្នក​ទាំងឡាយ​ទៅ​ប្រជុំ​គ្នា​ក្នុង​ភ្នំ​កុក្កុដសម្បាតបព៌តក្នុងវេលា​ល្ងាច​នេះ។ មុន​នឹង​បរិនិព្វាន លោក​បាន​សម្តែង​ឥទ្ធិបាដិហារិយ៍ដើម្បី​អោយ​ពុទ្ធ​បរិស័ទ​ដែល​ប្រជុំ​គ្នា​នោះ មាន​សេច​ក្តី​ជ្រះ​ថ្លា​យ៉ាង​ក្រៃ​លែងឡើង​ទៀត ដើម្បីតាំង​ចិត្ត​បដិបត្តិ​តាម​ព្រះ​ពុទ្ធ​ឱវាទ។ លោក​បាន​អធិដ្ឋាន​ថា សូម​អោយ​ភ្នំ​ទាំង​៣​មក​រួម​ជា​ភ្នំ​តែ​មួយ​អោយ​មាន​បន្ទប់​នៅ​ខាង​ក្នុង​ភ្នំ ព្រម​ទាំង​​ផ្កា​ឈើ​ដែល​បូជា​កុំ​ស្វិត​ស្រពោន​ឡើយ។ ហើយ​អធិដ្ឋាន​អោយ​ព្រះ​បាទ​អជាតសត្រូវ​បាន​ទត​ឃើញ​ជា​បច្ឋិមទស្សនា ក្រោយ​ពី​រំលត់​ខន្ធហើយ និង​អោយ​សរីរសពរបស់​លោក​តាំង​នៅ​រហូត​ដល់​សាសនា​ព្រះអរិយមេត្តេយ្យ ព្រោះ​ថា ព្រះអង្គ​ព្រម​ទាំង​ភិក្ខុ​ទាំងឡាយ​ពេញ​ក្នុង​ទី​មាន​ប្រមាណ​១២​យោជន៍ ស្តេច​មក​ក្នុង​ភ្នំ​កុក្កុដសម្បាតបព៌តនេះ នឹង​ទ្រង់​យក​ព្រះ​ហស្ថខាង​ស្តាំ​លើក​សាកសព​របស់​យើង​ឡើង​តម្កល់​ទុក និង​ត្រាស់​ប្រាប់​ភិក្ខុ​ទាំង​ឡាយ​ថា ជា​អ្នក​ធំ​ក្រៃ​លែង​ក្នុង​ការ​ទ្រទ្រង់​ធុតង្គ​១៣​ប្រការ តាំង​ពី​ថ្ងៃ​ឧបសម្បទា​ដំបូង​រហូត​ដល់​ថ្ងៃ​រំលត់​ខន្ធចូល​កាន់​បរិនិព្វាន ក្រោយ​ព្រះ​អង្គ​ត្រាស់​សរសើរ​គុណ​ហើយ ភ្លើង​នឹង​បណ្តាល​ឆេះ​ឡើង​ក្នុង​កាយ​យើង បំផ្លាញ​សាកសពយើង​អោយ​សូន្យ​ទៅ​ក្នុង​ផ្ទៃ​ព្រះ​ហស្ថ​របស់​ព្រះ​អរិយមេត្តេយ្យសម្ពុទ្ធ រួច​ក៏​បញ្ចុះ​សព​លោក​ទុក​ក្នុង​ក្រុង​នោះ​ដើម្បី​ជា​ទី​សក្ការបូជា​របស់​ទេវតា​និង​មនុស្ស​ទាំង​ឡាយ។
កាណាដា

ប្រទេសកាណាដា (ភាសាអង់គ្លេស៖ Canada) គឺជាប្រទេសមួយស្ថិតនៅទ្វីបអាមេរិកខាងជើង។ ប្រទេសនេះបានបែងចែកជាខេត្ត និងដែនដីចំនួនដប់ និងលាតសន្ធឹងពីមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិកទៅអាត្លង់ទិក និងពីមហាសមុទ្រអាកទិកទៅទិសខាងជើងដោយគ្របដណ្តប់លើផ្ទៃដី ៩.៩៨ លាន គម២ ដែលធ្វើឱ្យវាក្លាយជាប្រទេសធំជាងគេទីពីរនៅលើពិភពលោក។ វាមានព្រំដែនខាងត្បូង និងខាងលិចជាប់សហរដ្ឋអាមេរិកដោយមានប្រវែងសរុប ៨,៨៩១ គីឡូម៉ែត្រ ពោលជាព្រំដែនដែលមានចម្ងាយវែងជាងគេបង្អស់នៅលើពិភពលោក។ កាណាដាមានរាជធានីឈ្មោះអូតាវ៉ា ហើយមានតំបន់ទីប្រជុំជនធំៗបីគឺ តូរ៉ុនតូ ម៉ុងរ៉េអាល់ និងវ៉ាន់ខូវឺ។

ជនជាតិដើមភាគតិចបានរស់នៅលើទឹកដីប្រទេសកាណាដាបច្ចុប្បន្ននេះអស់រយៈពេលរាប់ពាន់ឆ្នាំមកហើយ។ មកដល់សតវត្សទី១៦ អង់គ្លេស និងបារាំងបានចាប់ផ្តើមធ្វើបេសកកម្មរុករក ហើយទីបំផុតក៏បានមកដល់ទ្វីបអាមេរិកខាងជើងដោយពួកគេបាននាំគ្នាតាំងទីលំនៅតាមឆ្នេរសមុទ្រអាត្លង់ទិក។ ជាលទ្ធផលនៃជម្លោះប្រដាប់អាវុធផ្សេងៗក្នុងតំបន់ បារាំងក៏ត្រូវប្រគល់ដែនដីអាណានិគមស្ទើរតែទាំងអស់របស់ខ្លួននៅអាមេរិកខាងជើងទៅឱ្យអង់គ្លេសនៅក្នុងឆ្នាំ១៧៦៣។ នៅឆ្នាំ១៨៦៧ បន្ទាប់ពីមានការច្របាច់បញ្ចូលនៃទឹកដីអាណានិគមអាមេរិកខាងជើងចំនួនបីរបស់ចក្រភពអង់គ្លេស កាណាដាក៏ត្រូវបានបង្កើតឡើងជាវិជិតរាជ្យសហព័ន្ធដែលមានខេត្តចំនួនបួន។ ទាំងអស់នេះបាននាំឱ្យកាណាដាដណ្តើមស្វ័យភាពកាន់តែច្រើនឡើងៗ​ពី​ចក្រភព​អង់គ្លេស។ ស្វ័យភាពនេះត្រូវបានគូសបញ្ជាក់ដោយលក្ខន្តិកៈវេសត៍មីនស្ទើរឆ្នាំ១៩៣១ និងត្រូវបានបញ្ចប់នៅក្នុងក្រមច្បាប់កាណាដាឆ្នាំ១៩៨២ ដែលបានកាត់ផ្តាច់ការពឹងពាក់ផ្នែកច្បាប់ទាំងឡាយពីសភានៃចក្រភពអង់គ្លេស។

ដោយជាប្រទេសដែលមានការអភិវឌ្ឍន៍ខ្ពស់ កាណាដាមានប្រាក់ចំណូលខ្ពស់បំផុតសម្រាប់ប្រជាពលរដ្ឋម្នាក់ៗដោយឈរនៅលេខរៀងទី ២៤ នៅលើពិភពលោក និងជាប់ចំណាត់ថ្នាក់ខ្ពស់បំផុតទី ១៦ នៅក្នុងសន្ទស្សន៍អភិវឌ្ឍន៍មនុស្ស។ ប្រទេសកាណាដាមានសេដ្ឋកិច្ចធំបំផុតទីប្រាំបីនៅលើពិភពលោក ដោយពឹងផ្អែកជាចម្បងលើធនធានធម្មជាតិដ៏សម្បូរបែប និងបណ្តាញពាណិជ្ជកម្មអន្តរជាតិដែលមានការអភិវឌ្ឍន៍យ៉ាងល្អិតល្អន់។ កាណាដាក៏ជាផ្នែកមួយនៃស្ថាប័នអន្តរជាតិ និងអន្តររដ្ឋាភិបាលសំខាន់ៗ ឬក្រុមធំៗមួយចំនួនដូចជា៖ អង្គការសហប្រជាជាតិ អង្គការណាតូ ហ្សេ ៧ ក្រុមប្រជាជាតិទាំងដប់ អង្គការសម្រាប់កិច្ចសហប្រតិបត្តិការ និងអភិវឌ្ឍន៍សេដ្ឋកិច្ច អង្គការពាណិជ្ជកម្មពិភពលោក សមាគមប្រជាជាតិនៃសហធនរដ្ឋ ក្រុមប្រឹក្សាអាកទិក អង្គការអន្តរជាតិនៃក្រុមប្រទេសនិយាយភាសាបារាំង វេទិកាសហប្រតិបត្តិការសេដ្ឋកិច្ចអាស៊ី-ប៉ាស៊ីហ្វិក និងអង្គការរដ្ឋអាមេរិកាំងជាដើម។ល។
កាតា

ប្រទេសកាតា (ភាសាអារ៉ាប់៖ قطر)  ដោយមានឈ្មោះជាផ្លូវការថា រដ្ឋកាតា គឺជាប្រទេសមួយស្ថិតនៅតំបន់អាស៊ីខាងលិច។ ប្រទេសនេះបានគ្របដណ្តប់លើឧបទ្វីបកាតាទាំងមូលដែលមានទីតាំងនៅលើតំបន់ឆ្នេរសមុទ្រភាគឦសាននៃឧបទ្វីបអារ៉ាប់ ហើយវាមានព្រំដែនគោកតែមួយគត់ជាប់ជាមួយប្រទេសអារ៉ាប៊ីសាអ៊ូឌីតនៅភាគខាងត្បូង​ ចំណែកឯទឹកដីទាំងប៉ុន្មានរបស់វាត្រូវបានហ៊ុំព័ទ្ធដោយឈូងសមុទ្រពែក្ស។ ប្រទេសកាតាត្រូវបានបំបែកពីប្រទេសបារ៉ែនដោយឈូងសមុទ្របារ៉ែន ដែលជាច្រកចូលនៃឈូងសមុទ្រពែក្ស។ រាជធានីរបស់កាតាគឺ ទីក្រុងដូហា ដែលត្រូវជាទីលំនៅរបស់ប្រជាជនជាង ៨០% នៃប្រទេសនេះ។

នៅដើមឆ្នាំ២០១៧ ប្រទេសកាតាមានប្រជាជនសរុបចំនួន ២.៦ លាននាក់ដោយក្នុងនោះមាន ជនជាតិអារ៉ាប់-កាតាប្រហែល ៣១៣,០០០ នាក់ និងជនបរទេសប្រមាណ ២.៣ លាននាក់។ ឥស្លាមសាសនាគឺជាសាសនាផ្លូវការរបស់រដ្ឋ។ បើ​និយាយ​ពី​ចំណូលប្រជាជនម្នាក់ៗវិញ ប្រទេស​នេះ​មាន ផសស (យអទ) ខ្ពស់​បំផុត​ទី​បួន​នៅលើពិភពលោក។ កាតាត្រូវបានអង្គការសហប្រជាជាតិចាត់ចំណាត់ថ្នាក់ជាប្រទេសដែលមានការអភិវឌ្ឍន៍មនុស្សខ្ពស់ និងមានលិបិក្រមអភិវឌ្ឍន៍មនុស្ស (HDI) ខ្ពស់បំផុតទីបីនៅក្នុងពិភពអារ៉ាប់។ វាជាប្រទេសសេដ្ឋកិច្ចប្រាក់ចំណូលខ្ពស់ ដោយមានឧស្ម័នធម្មជាតិបម្រុង និងប្រេងបម្រុងធំជាងគេទីបីនៅលើពិភពលោក។

កាតាបានស្ថិតនៅក្រោមរាជវង្សតានីចាប់តាំងពីអង្គក្សត្រមហាម៉េដ ប៊ីន តានីបានចុះហត្ថលេខាលើសន្ធិសញ្ញាជាមួយអង់គ្លេសនៅក្នុងឆ្នាំ១៨៦៨ ដែលបានទទួលស្គាល់កាតាជាដែនដីដាច់ដោយឡែកពីអង្គភាពដទៃនៅក្នុងតំបន់។ បន្ទាប់ពីរួចផុតពីនឹមត្រួតត្រារបស់អូតូម៉ង់ កាតាបានក្លាយជាអាណាព្យាបាលក្រោមអង់គ្លេសនៅដើមសតវត្សទី២០ រហូតដល់ទទួលបានឯករាជ្យនៅឆ្នាំ១៩៧១។ អេមារបច្ចុប្បន្នគឺ ព្រះអង្គតាមីម ប៊ីន ហាម៉ាដ អាល់ តានីដែលទ្រង់មានអំណាចក្ដោបលើស្ថាប័ននីតិប្រតិបត្តិ និងនីតិបញ្ញត្តិស្ទើរតែទាំងអស់នៅក្រោមរដ្ឋធម្មនុញ្ញនៃរដ្ឋកាតា ក៏ដូចជាអំណាចលើស្ថាប័នតុលាការផងដែរ។ ព្រះអង្គមានសិទ្ធិតែងតាំងនាយករដ្ឋមន្ត្រី និងគណៈរដ្ឋមន្ត្រី។ សភាប្រឹក្សាមានអំណាចអាចរារាំងច្បាប់ និងសមត្ថភាពមានកំណត់ក្នុងការដកហូតរដ្ឋមន្ត្រីណាមួយចេញពីតំណែង។

នៅក្នុងសតវត្សទី២១ កាតាបានលេចមុខចេញជាមហាអំណាចដ៏សំខាន់មួយនៅពិភពអារ៉ាប់តាមរយៈធនធាន-ទ្រព្យសម្បត្តិដ៏សម្បូរបែបរបស់ខ្លួន ក៏ដូចជាប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយសកលដ៏ល្បីល្បាញមួយហៅថា Al Jazeera។ កាតាត្រូវបានគេរាយការណ៍ថាជាអ្នកផ្តល់ជំនួយហិរញ្ញវត្ថុក្នុងកិច្ខខិតខំប្រឹងប្រែងគាំទ្រក្រុមឧទ្ទាមមួយចំនួនក្នុងអំឡុងបដិវត្តន៍វស្សានរដូវអារ៉ាប់។ កាតាត្រូវគេបានកំណត់ថាជាប្រទេសមហាអំណាចកណ្តាល។ ពានរង្វាន់បាល់ទាត់ពិភពលោកឆ្នាំ២០២២ នឹងប្រព្រឹត្តិធ្វើឡើងនៅក្នុងប្រទេសកាតា ដែលធ្វើឱ្យវាក្លាយខ្លួនជាប្រទេសឥស្លាម និងអារ៉ាប់ដំបូងគេបង្អស់ដែលទទួលធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះនៃមហាព្រឹត្តិការណ៍បាល់ទាត់មួយនេះ។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ ព្រឹត្តិការណ៍កីឡាអាស៊ីហ្គេមឆ្នាំ២០៣០ ក៏នឹងប្រព្រឹត្តដំណើរការឡើងនៅក្នុងប្រទេសកាតាផងដែរ។
កាតា: បំណែងចែករដ្ឋបាល

បំណែងចែករដ្ឋបាល 
ចាប់តាំងពីឆ្នាំ ២០១៤ មក ប្រទេសកាតាត្រូវបានបែងចែកទៅជាក្រុងចំនួន ៨ (អារ៉ាប់: بلدية, បាឡាឌីយ៉ា).
ធ្វេង|រូបភាពតូច|280x280ភីកសែល|ទីក្រុងរបស់ប្រទេសកាតាគិតត្រឹមឆ្នាំ ២០១៤
លេខគន្លឹះទីក្រុង
(បាឡាឌីយ៉ា)ឈ្មោះជាភាសាអារ៉ាប់ចំនួនប្រជាជន
(២០១៥)តំបន់
(km2)តំបន់
(mi2)១អាល់សាម៉ាល់៨,៧៩៤៨៥៩.៨៣៣១.៩២អាល់ខ័រ២០២,០៣១១,៦១៣.៣៦២២.៨៣អាល់សាហានីយ៉ា១៨៧,៥៧១៣,៣០៩.០១,២៧៧.៦៤អ៊ុំសាឡាល៩០,៨៣៥៣១៨.៤១២២.៩៥អាល់ដាយ៉េន៥៤,៣៣៩២៩០.២១១២.០6អាដដូហា (ដូហា)៩៥៦,៤៥៧២០២.៧៧៨.៣7អាល់រ៉ាយ៉ាន៦០៥,៧១២២,៤៥០៩៤៦.០8អាល់វ៉ាក្រា២៩៩,០៣៧២,៥៧៧.៧៩៥៥.១ រដ្ឋកាតា (Dawlat Qatar)دولة قطر២,៤០៤,៧៧៦១១,៦២១.១៤,៤៨៦.៧
សម្រាប់គោលបំណងស្ថិតិ ទីក្រុងត្រូវបានបែងចែកបន្ថែមទៀតជា ៩៧ តំបន់ (), ដែលនៅក្នុងវេនត្រូវបានបែងចែក

 អតីតទីក្រុង 
 អាល់ជេម៉ៃលីយ៉ា (រហូតដល់ឆ្នាំ ២០០៤)
 អាល់ហ្គូវ៉ារីយ៉ា (រហូតដល់ឆ្នាំ ២០០៤)
 ចារីយ៉ាន់អាល់បាតណា (រហូតដល់ឆ្នាំ ២០០៤)
 មេសាយអ៊ីដ (អ៊ុំសាអ៊ីដ) (រហូតដល់ឆ្នាំ ២០០៦)
កាតា: អតីតទីក្រុង

អតីតទីក្រុង 
 អាល់ជេម៉ៃលីយ៉ា (រហូតដល់ឆ្នាំ ២០០៤)
 អាល់ហ្គូវ៉ារីយ៉ា (រហូតដល់ឆ្នាំ ២០០៤)
 ចារីយ៉ាន់អាល់បាតណា (រហូតដល់ឆ្នាំ ២០០៤)
 មេសាយអ៊ីដ (អ៊ុំសាអ៊ីដ) (រហូតដល់ឆ្នាំ ២០០៦)
កាតាកាណា

កាតាកាណា​​​ () គឺជាតួអក្សរសម្រាប់សំឡេងជាភាសាជប៉ុនមួយប្រភេទ និងអាចត្រូវបានសរសេរជំនួសសំឡេងជាភាសាបរទេសដូច​គ្នា អក្សរកាតាកាណាបានទទួលការសរសេរភាសាអៃនុដែលគឺជាភាសារបស់ជនជាតិភាគតិចនៅភាគខាងជើងរបស់កោះហុកកៃដូ
កាតាកាណា: ការប្រើ

ការប្រើ 
អក្សរកាតាកាណាមាននិមិត្តសញ្ញា ​48 តួ​ ក្នុងយុគសម័យដើមស្គាល់ដោយឈ្មោះ​ ការសរសេររបស់ប្រុស កាតាកាណាប្រើនិងពាក្យខ្ចីដែលមិនបានមកពីភាសាចិនជាភាគច្រើន រួមទាំងការធ្វើត្រាប់តាមសំឡេង ឈ្មោះពីភាសាផ្សេង ការសរសេរតាមទូរលេខ និងការបន្លិចពាក្យ (វិធីដូចគ្នានឹងការប្រើអក្សរធំជាភាសាអង់គ្លេស។) មុន​ពេលនោះពាក្យខ្ចីទាំងអស់សរសេរជាមួយអក្សរកាន់ជិ ត្រូវបានប្រើក្នុងករណីជាច្រើន គឺ

 ធ្លាប់សរសេរពាក្យដែលខ្ចីពីភាសាបរទេស ឈ្មោះជនជាតិបរទេស និងឈ្មោះកន្លែងនៅបរទេសដែលជាអសាធារណនាម ដូចជា ホテル (ហូតេរុ ឬ Hotel)
 ប្រើសរសេរពាក្យដែលធ្វើត្រាប់តាមសំឡេងនៅក្នុងធម្មជាតិ ដូចជា ワン ワン (វ៉ាំង វ៉ាំង សំឡេងព្រុសរបស់ឆ្កែ)
 ប្រើសរសេរឈ្មោះជប៉ុន (和名) របស់សត្វនិងរ៉ែ ដូចជា カルシウム (ការូស៊ីអ៊ុមុ ឬ កាល់ស្យូម)
 ប្រើក្នុងឯកសារមុនសង្គ្រាមលោកលើកទី 2 (ប្រើរួមជាមួយតួអក្សរកាន់ជិ)
 ប្រើក្នុងទូរលេខ និងប្រព័ន្ធ​កុំព្យូទ័រនៅមុនខែសីហាឆ្នាំ 1988 ដែលប្រព័ន្ធតួអក្សរពហុបៃមិនទាន់ត្រូវបានប្រើទេ (ដូចជា យូនីកូដ)
កាតាកាណា: ប្រភព

ប្រភព 
thumb|left|ប្រភពដើមរបស់កាតាកាណាពីអក្សរចិន តួអក្សរកាតាកាណាត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅយុគសម័យហេអាំង ដកស្រង់ចេញពីផ្នែកមួយរបស់តួអក្សរកាន់ជិដែលបង្កើតឡើងពីអក្សរចិនដែលប្រើដោយព្រះភិក្ខុដើម្បីបង្ហាញការបញ្ចេញសំឡេងអក្សរចិនដែលត្រឹមត្រូវប្រហែលឆ្នាំ 857 ពេល​ចាប់ផ្តើមមាននិមិត្តសញ្ញាជាច្រើនដែលបង្ហាញសំឡេងដូចគ្នា ប៉ុន្តែយូរ ៗ ទៅ អក្សរត្រូវបានធ្វើឱ្យប្រសើរឡើងប្រហែលឆ្នាំ 1357 មាននិមិត្តសញ្ញា 1 តួ ក្នុង 1 ព្យាង្គតែប៉ុណ្ណោះ ពាក្យថា កាតាកាណា មានន័យថាអក្សរព្យាង្គដែលគឺជាផ្នែក (របស់កាន់ជិ)
កាតាកាណា: តារាងកាតាកាណា

តារាងកាតាកាណា 
ស្រៈនិងព្យញ្ជនៈyōonア អៈ, អាイ អ៊ិウ អ៊ុ, អ៊ឹエ អេ, អិオ អុャ យ៉ៈ, យ៉ាュ យុ, យឹョ យ៉ុカ ខៈ, ខា, កៈ, កាキ ឃិ,​ គិク ឃុ, ឃឹ, គុ, គឹケ ខេ, ខិ, កេ, កិコ ខុ, កុキャ ខ្យា, ក្យាキュ ឃ្យុ, ឃ្យឹ, គ្យុ, គ្យឹキョ ខ្យុ, ក្យុサ សៈ, សាシ ស៊ិス ស៊ុ, ស៊ឹセ សេ, សិソ សុシャ ស្សា​ (សា)シュ ស្ស៊ុ​ (ស៊ុ), ស្ស៊ឹ​ (ស៊ឹ)ショ ស្សុ (សុ)タ ថៈ, ថា, តៈ, តាチ ឈិ, ជិツ ត្ស៊ឹ, ត្ស៊ុ, ស៊ឹ, ស៊ុテ ថេ, ថិ, តេ, តិト ថុ, តុチャ ឆា, ចាチュ ឈុ, ឈឹ, ជុ, ជឹチョ ឆុ, ចុナ ណៈ, ណាニ និヌ នុ, នឹネ នេ, ណិノ ណុニャ ណ្យា, ញ៉ាニュ ន្យុ, ន្យឹ, ញុ, ញឹニョ ណ្យុ, ញ៉ុハ ហៈ, ហាヒ ហ៊ិフ ហ៊្វុ, ហ៊្វឹ, ហ៊ុ, ហ៊ឹ
(ឬ ហ្វុ, ហ្វឹ)ヘ ហេ, ហិホ ហុヒャ ហ្យាヒュ ហ៊្យុ, ហ៊្យឹヒョ ហ្យុマ ម៉ៈ, ម៉ាミ មិム មុ, មឹメ មេ, ម៉ិモ ម៉ុミャ ម្យ៉ាミュ ម្យុ, ម្យឹミョ ម្យ៉ុヤ យ៉ៈ, យ៉ា20x20ភីកសែល យិ1ユ យុ, យឹ20x20ភីកសែល យេ, យ៉ិ1ヨ យ៉ុラ រ៉ៈ, រ៉ា, ឡៈ, ឡាリ រិ, លិル រុ, រឹ, លុ, លឹレ រេ, រ៉ិ, លេ, ឡេ, ឡិロ រ៉ុ, ឡុリャ រ្យ៉ា, ល្យាリュ រ្យុ, រ្យឹ, ល្យុ, ល្យឹリョ រ្យ៉ុ, ល្យ៉ុワ វ៉ៈ, វ៉ា(ヰ) ウィ វិ20x20ភីកសែល វុ, វឹ1(ヱ) ウェ វេ, វ៉ិ(ヲ) ウォ វ៉ុン -ន, -ង, -ម, -ំガ ហ្កៈ, ហ្គា, ង៉ៈ, ង៉ាギ ហ្គិ, ងិグ ហ៊្គុ, ងុ, ហ្គឹ, ងឹゲ ហ្គេ, ងេ, ង៉ិゴ ហ្គុ, ហ្គោ, ង៉ុギャ គ្យា, ង្យ៉ាギュ គ្យុ, គ្យឹ, ង្យុ, ង្យឹギョ ក្យុ, ង្យ៉ុザ ហ្សៈ, ហ្សាジ ជិズ ហ្ស៊ុ, ហ្ស៊ឹゼ ហ្សេ, ហ្សិゾ ហ្សុジャ ចាジュ ជុ, ជឹジョ ចុダ ដៈ, ដាヂ ជិヅ ហ្ស៊ុ, ហ្ស៊ឹデ ដេ, ឌេ, ដិド ដុバ បៈ, បាビ ប៊ិブ ប៊ុ, ប៊ឹベ បេ, បិボ បុビャ ប្យាビュ ប៊្យុ, ប៊្យឹビョ ប្យុパ ផៈ, ផា, ប៉ៈ, ប៉ាピ ភិ, ពិプ ភុ, ភឹ, ពុ, ពឹペ ផេ, ភេ, ផិ, ពេ, ប៉ិポ ផុ, ប៉ុピャ ផ្យា, ប៉្យាピュ ភ្យុ, ភ្យឹ, ព្យុ, ព្យឹピョ ផ្យុ, ប៉្យុ(ヷ) ヴァ va  វ៉ាក់, វ៉ា(ヸ) ヴィ vi វិヴ vu  វុ, វឹ(ヹ) ヴェ ve វេ, វ៉ិ(ヺ) ヴォ vo  វ៉ុジェ ចេ, ជេ, ចិシェ ស្សេ (សេ), ស្សិ (សិ)チェ ឆេ, ឈេ, ឆិ, ចេ, ជេ, ចិティ ធិ, ទិトゥ ធុ, ទុ, ធឹ, ទឹテュ ធ្យុ, ទ្យុ, ធ្យឹ, ទ្យឹディ ឌិドゥ ឌុ, ឌឹデュ ឌ្យុ, ឌ្យឹツァ ត្សាツィ ត្ស៊ិツェ ត្សេツォ ត្សុファ ហ្វាフィ ហ្វី, ហ៊្វីフェ ហ្វេ, ហ្វិフォ ហ្វុフュ ហ្វ៊ុ, ហ៊្វ្យុ
1 យុគសម័យមេជីដំបូងបានស្នើឱ្យប្រើអក្សរកាតាកាណា 20x20ភីកសែល​ 20x20ភីកសែល 20x20ភីកសែល ប៉ុន្តែការផ្តល់ជូនបានធ្លាក់ចុះ「いろは と アイウエオ」
កាតែត

thumb|ស្តាំ|300px|កាតែតAC និង AB នៃ​ត្រីកោណកែង ABC
ក្នុង​ត្រីកោណកែង កាតែត​គឺ​ជា​ជ្រុង​ជាប់​នឹង​មុំកែង។ 

ធៀប​នឹង​មុំ  ជ្រុង [AB] គឺជា​កាតែតជ្រុង​ជាប់ ខណៈដែល [AC] ជាតាតែត​ជ្រុងឈម។

 កូស៊ីនុស​នៃ​មុំ  គឺជា​ផលធៀប​នៃកាតែត​ជ្រុងជាប់​និងអ៊ីប៉ូតេនុស​។
cos(α) = ប្រវែងកាតែតជ្រុងជាប់ ៖ ប្រវែងអ៊ីប៉ូតេនុស  = AB ៖ BC ។ 

 ស៊ីនុស​នៃ​មុំ  គឺជា​គឺជា​ផលធៀប​នៃកាតែត​ជ្រុងឈម​និងអ៊ីប៉ូតេនុស​។
sin(α) =  ប្រវែងកាតែតជ្រុងឈម ៖ ប្រវែងអ៊ីប៉ូតេនុស = AC ៖ BC ។ 

Category:ត្រីកោណ
Category:ធរណីមាត្រ
កាត្តវរាយ័ន

រូបភាពតូច| ទេវរូបព្រះក័តតាវះរាយ័ន សិល្បៈឥណ្ឌា.

ព្រះកាត្តវរាយ័ន ( ,  ,  ) គឺ វីរៈបុរសអ្នកតា​ នៃព្រហ្មញ្ញ សាសនា ហិណ្ឌូសាសនា ព្រះវេទក្នុង​នៅឥណ្ឌាខាងត្បូង(ទមិឡណាឌូ)។.
កាបាម៉ាជេ

"កាបាម៉ាជេ" (  'រហូតដល់ទីបញ្ចប់') គឺជាភ្លេងជាតិរបស់ប្រទេសភូមា និងជា​ភ្លេងជាតិ​របស់​មី​យ៉ាន់​ម៉ា តាំងពី​ឆ្នាំ 1947 មានពីរផ្នែក ទីមួយគឺផ្នែករចនាបថភូមាបុរាណ មុនពេលផ្លាស់ប្តូរទៅពាក់កណ្តាលទីពីរវង់តន្រ្តីបែបលោកខាងលិច