navinnseab/khmer-wikipedia-article huggingface dataset:
ថ្ងៃខែឆ្នាំកំណើតរបស់ព្រះយេស៊ូ

ថ្ងៃ​ខែ​កំណើត​របស់​ព្រះយេស៊ូវ ​មិន​ត្រូវ​បាន​ចែង​ក្នុង ​ដំណឹង​ល្អ ឬ​ក្នុង ​ប្រភព​ប្រវត្តិសាស្ត្រ ​ណា​មួយ​ឡើយ ហើយ​ភស្តុតាង​គឺ​មិន​ពេញលេញ​ពេក​ក្នុង​ការ​អនុញ្ញាត​ឱ្យ​មាន​ការ​ណាត់​ជួប​ស្រប​គ្នា។  ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ អ្នកប្រាជ្ញព្រះគម្ពីរ និងអ្នកប្រវត្តិសាស្រ្តបុរាណភាគច្រើនជឿថា ថ្ងៃខែឆ្នាំកំណើតរបស់គាត់គឺប្រហែលពី ៤ ទៅ ៦ មុនគ.ស។       វិធីសាស្រ្តសំខាន់ពីរត្រូវបានប្រើដើម្បីប៉ាន់ប្រមាណឆ្នាំ កំណើតរបស់ព្រះយេស៊ូវ ៖ មួយផ្អែកលើគណនីនៅក្នុង សៀវភៅដំណឹងល្អ នៃការប្រសូតរបស់ទ្រង់ដោយយោងទៅលើរជ្ជកាលរបស់ ស្តេចហេរ៉ូឌ និងមួយទៀតដោយដកអាយុដែលបានចែងថា "ប្រហែល ៣០ ឆ្នាំ" ។ នៅពេលទ្រង់ចាប់ផ្តើមអធិប្បាយ។

ក្រៅពីវិធីសាស្រ្តប្រវត្តិសាស្ត្រនៃការបោះយុថ្កាឆ្នាំដែលអាចកើតមានចំពោះព្រឹត្តិការណ៍ដែលបានកត់ត្រាយ៉ាងល្អដោយឯករាជ្យដែលបានរៀបរាប់នៅក្នុងម៉ាថាយ និងលូកា បច្ចេកទេសផ្សេងទៀតដែលប្រើដោយអ្នកជឿដើម្បីកំណត់ឆ្នាំកំណើតរបស់ព្រះយេស៊ូវបានរួមបញ្ចូលការធ្វើការថយក្រោយពីការប៉ាន់ប្រមាណនៃការចាប់ផ្តើមនៃ កិច្ចបម្រើផ្សាយ នៃព្រះយេស៊ូវ  ហើយសន្មត់ថាគណនីនៃ ហោរាសាស្រ្ត នៅក្នុងដំណឹងល្អអាចត្រូវបានផ្សារភ្ជាប់ជាមួយនឹងការតម្រឹម តារាសាស្ត្រ ជាក់លាក់ឬបាតុភូតផ្សេងទៀត។ 

ថ្ងៃ ឬរដូវត្រូវបានប៉ាន់ប្រមាណដោយវិធីផ្សេងៗ រួមទាំងការពិពណ៌នាអំពីអ្នកគង្វាលដែលមើលលើចៀមរបស់ពួកគេ។  នៅសតវត្សរ៍ទី ៣ កាលបរិច្ឆេទច្បាស់លាស់នៃកំណើតរបស់ព្រះយេស៊ូវគឺជាប្រធានបទនៃការចាប់អារម្មណ៍យ៉ាងខ្លាំង ដោយអ្នកនិពន្ធគ្រីស្ទានសម័យដើមបានណែនាំកាលបរិច្ឆេទផ្សេងៗគ្នាក្នុងខែមីនា មេសា និងឧសភា។ 

Steven Hijmans នៃសាកលវិទ្យាល័យ Alberta សរសេរថា "និមិត្តសញ្ញាលោហធាតុ" បានបំផុសគំនិតអ្នកដឹកនាំសាសនាចក្រនៅទីក្រុងរ៉ូមដើម្បីជ្រើសរើសថ្ងៃទី ២៥ ខែធ្នូដែលជាកាលបរិច្ឆេទរ៉ូម៉ាំងនៃ រដូវរងា Solstice និងថ្ងៃកំណើតរបស់ Sol Invictus ('Invincible Sun') ជាថ្ងៃកំណើតរបស់ព្រះគ្រីស្ទ។ Hijmans, S.E., Sol, the sun in the art and religions of Rome, 2009, p. 595.
ថ្ងៃខែឆ្នាំកំណើតរបស់ព្រះយេស៊ូ: គណនីកំណើត

គណនីកំណើត 
ដំណើររឿង កំណើត នៅក្នុង គម្ពីរសញ្ញាថ្មី នៃដំណឹងល្អរបស់ ម៉ាថាយ និង លូកា មិននិយាយអំពីកាលបរិច្ឆេទ ឬពេលវេលានៃឆ្នាំសម្រាប់កំណើតរបស់ព្រះយេស៊ូវទេ។  លោក Karl Rahner ថ្លែងថា អ្នកនិពន្ធនៃដំណឹងល្អជាទូទៅផ្តោតលើធាតុទ្រឹស្ដីជាជាងកាលប្បវត្តិប្រវត្តិសាស្ត្រ។ 

ទាំង​លូកា​និង​ម៉ាថាយ​បាន​ភ្ជាប់​ការ​ប្រសូត​របស់​លោក​យេស៊ូ​ជាមួយ​នឹង​សម័យ ​ហេរ៉ូឌ​ដ៏​អស្ចារ្យ ។  ម៉ាថាយ ២:១ ចែង​ថា «ព្រះយេស៊ូវ​បាន​ប្រសូត​នៅ​ភូមិ​បេថ្លេហិម​នៃ​ស្រុក​យូដា ក្នុង​រជ្ជកាល​ស្ដេច​ហេរ៉ូឌ»។ គាត់ក៏បង្កប់ន័យថា ព្រះយេស៊ូវអាចមានអាយុដល់ទៅពីរឆ្នាំនៅពេលនៃដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់ពួក ហោរា ពីព្រោះហេរ៉ូឌបានបញ្ជាឱ្យសម្លាប់ក្មេងប្រុសទាំងអស់រហូតដល់អាយុពីរឆ្នាំ ( ការសម្លាប់រង្គាលនៃពួកបរិសុទ្ធ ) "ស្របតាម ពេលដែលគាត់បានរៀនពីហោរា" ម៉ាថាយ ២:១៦ ។  លើសពីនេះទៀត ប្រសិនបើឃ្លា «ប្រហែល ៣០» នៅក្នុង លូកា ៣:២៣ ត្រូវបានបកស្រាយថា មានអាយុ ៣២ ឆ្នាំ នេះអាចសមនឹងថ្ងៃខែឆ្នាំកំណើតនៅក្នុងរជ្ជកាលរបស់ហេរ៉ូឌ ដែលបានស្លាប់នៅឆ្នាំ ៤ មុនគ.ស យោងទៅតាមអ្នកប្រាជ្ញភាគច្រើន។      

លូកា ១:៥ រៀបរាប់​អំពី​រជ្ជកាល​របស់​ស្ដេច​ហេរ៉ូឌ មិន​យូរ​ប៉ុន្មាន​មុន​ការ​ប្រសូត​របស់​ព្រះ​យេស៊ូ។  ហេរ៉ូឌ​នេះ​បាន​សោយ​ទិវង្គត​នៅ​ឆ្នាំ​៤ មុន​គ.ស.។ លូកា ២:១-២ក៏​បាន​ដាក់​កំណើត​ក្នុង​អំឡុង​ពេល​ជំរឿន​ដែល​សម្រេច​ដោយ​សេសារ អូស្ត្រូស នៅ​ពេល​ដែល Quirinius កំពុង​គ្រប់​គ្រង​ស្រុក​យូដា។ អ្នក​បក​ប្រែ​លូកា​ខ្លះ​កំណត់​ថា​នេះ​គឺ​ជា ​ជំរឿន​របស់​គីរីនីយូស ដែល​អ្នក​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​សាសន៍​យូដា ​យ៉ូសែប ​បាន​ពិពណ៌នា​ថា​កើត​ឡើង ប្រហែលគ្រិស្តសករាជ ៦ ក្នុង​សៀវភៅ ​បុរាណ​របស់​ជន​ជាតិ​យូដា (សរសេរប្រហែល គ.ស ៩៣ ),  ដោយបង្ហាញថា Cyrenius/Quirinius បានចាប់ផ្តើមធ្វើជាអភិបាលនៃប្រទេសស៊ីរីក្នុងឆ្នាំ ៦ ហើយការធ្វើជំរឿនមួយបានកើតឡើងក្នុងអំឡុងពេលដែលគាត់កាន់តំណែងនៅចន្លោះឆ្នាំ ៦–៧ នៃគ.ស.។     ចាប់តាំងពីហេរ៉ូដបានស្លាប់មួយទសវត្សរ៍មុនជំរឿននេះ អ្នកប្រាជ្ញភាគច្រើនជាទូទៅទទួលយកថ្ងៃខែឆ្នាំកំណើតនៅចន្លោះឆ្នាំ ៦ និង ៤ មុនគ.ស។    ម្យ៉ាងវិញទៀត ជំរឿនមិនមែនជាព្រឹត្តិការណ៍ពិសេសមួយនៅក្នុងចក្រភពរ៉ូមទេ។ ជាឧទាហរណ៍ Tertullian បានប្រកែកថាជំរឿនមួយចំនួនត្រូវបានអនុវត្តនៅទូទាំងពិភពរ៉ូម៉ាំងក្រោម Sentius Saturninus ក្នុងពេលតែមួយ។    អ្នកប្រាជ្ញ និងអ្នកអត្ថាធិប្បាយព្រះគម្ពីរមួយចំនួនជឿថាគណនីទាំងពីរអាចចុះសម្រុងគ្នា   ដោយលើកហេតុផលថាអត្ថបទនៅក្នុងលូកាអាចត្រូវបានអានថាជា "ការចុះឈ្មោះ ពីមុន (πρώτη) Quirinius គឺជាអភិបាលនៃប្រទេសស៊ីរី" ពោលគឺ លូកាពិតជាសំដៅទៅលើ ជំរឿនខុសគ្នាទាំងស្រុង ទោះបីជាការយល់ដឹងអំពីពាក្យក្រិកនេះត្រូវបានបដិសេធដោយអ្នកប្រាជ្ញក៏ដោយ។
ថ្ងៃខែឆ្នាំកំណើតរបស់ព្រះយេស៊ូ: រំលឹកពីការចាប់ផ្តើមនៃកិច្ចបម្រើរបស់ព្រះយេស៊ូវ

រំលឹកពីការចាប់ផ្តើមនៃកិច្ចបម្រើរបស់ព្រះយេស៊ូវ 
រូបភាពតូច| វិវាទ​របស់​ព្រះយេស៊ូវ និង​ពួក​ផារិស៊ី ដោយ James Tissot, c. 1890
វិធីសាស្រ្តមួយផ្សេងទៀតក្នុងការប៉ាន់ប្រមាណឆ្នាំកំណើតគឺផ្អែកលើការប៉ុនប៉ងដើម្បីធ្វើការថយក្រោយពីចំណុចនៅពេលដែលព្រះយេស៊ូវបានចាប់ផ្តើមផ្សព្វផ្សាយ ដោយប្រើសេចក្តីថ្លែងការណ៍នៅក្នុង លូកា ៣:២៣ ថាទ្រង់មាន "អាយុប្រហែល ៣០ ឆ្នាំ" នៅពេលនោះ។  ព្រះយេស៊ូវបានចាប់ផ្តើមអធិប្បាយបន្ទាប់ពីបានទទួលបុណ្យជ្រមុជទឹកដោយ យ៉ូហានបាទីស្ទ ហើយផ្អែកលើដំណឹងល្អរបស់លូកា យ៉ូហានទើបតែចាប់ផ្តើមធ្វើពិធីបុណ្យជ្រមុជទឹកដល់មនុស្សនៅក្នុង "ឆ្នាំទីដប់ប្រាំនៃរជ្ជកាលរបស់ទីបេរីសសេសារ" ( លូកា ៣:១–២ ) ដែលពួកអ្នកប្រាជ្ញប៉ាន់ស្មានថានឹងដាក់នៅឆ្នាំនោះ។ នៅ​ប្រហែល​ឆ្នាំ ២៨–២៩ គ.ស.។      ដោយធ្វើការថយក្រោយពីនេះ វានឹងបង្ហាញថាព្រះយេស៊ូវប្រហែលជាបានប្រសូតមិនយូរជាង ឆ្នាំទី១ មុនគ.ស។    ទ្រឹស្ដីមួយទៀតគឺថា ការសោយទិវង្គតរបស់ស្ដេចហេរ៉ូដគឺយឺតពេលបន្ទាប់ពីសូរ្យគ្រាស  ឆ្នាំ ១ មុនគ.ស  . 

កាលបរិច្ឆេទរបស់លូកាត្រូវបានបញ្ជាក់ដោយឯករាជ្យដោយឯកសារយោងរបស់យ៉ូហាននៅក្នុង យ៉ូហាន ២:២០ ចំពោះព្រះវិហារបរិសុទ្ធដែលស្ថិតនៅក្នុងឆ្នាំទី ៤៦ នៃការសាងសង់ នៅពេលដែលព្រះយេស៊ូវបានចាប់ផ្តើមកិច្ចបម្រើរបស់ទ្រង់ក្នុងអំឡុងបុណ្យរំលង ដែលត្រូវនឹងឆ្នាំ ២៧-២៩ នៃគ.ស តាមការប៉ាន់ស្មានរបស់អ្នកប្រាជ្ញ។
ថ្ងៃខែឆ្នាំកំណើតរបស់ព្រះយេស៊ូ: កាលបរិច្ឆេទផ្អែកលើផ្កាយបេថ្លេហិម

កាលបរិច្ឆេទផ្អែកលើផ្កាយបេថ្លេហិម 
អ្នកប្រាជ្ញភាគច្រើនចាត់ទុកគណនី ផ្កាយបេថ្លេហិម ថាជារឿងប្រឌិតដ៏ពិសិដ្ឋ មានតម្លៃអក្សរសាស្ត្រ និងទ្រឹស្ដី ជាជាងប្រវត្តិសាស្ត្រ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ការព្យាយាមត្រូវបានធ្វើឡើងដើម្បីបកស្រាយវាជាព្រឹត្តិការណ៍តារាសាស្ត្រ ដែលបន្ទាប់មកអាចជួយកំណត់កាលបរិច្ឆេទកំណើតរបស់ព្រះយេស៊ូវ តាមរយៈការប្រើប្រាស់កំណត់ត្រាតារាសាស្ត្របុរាណ ឬការគណនាតារាសាស្ត្រសម័យទំនើប។ ការ​ប៉ុនប៉ង​លើក​ដំបូង​នេះ​ត្រូវ​បាន​ធ្វើ​ឡើង​ដោយ ​លោក Johannes Kepler ដែល​បាន​បក​ស្រាយ​គណនី​ដើម្បី​ពណ៌នា​អំពី ​ការ​ភ្ជាប់​គ្នា​ដ៏​អស្ចារ្យ ។  ព្រឹត្តិការណ៍តារាសាស្ត្រផ្សេងទៀតត្រូវបានគេពិចារណា រួមទាំងការភ្ជាប់ភពជិតស្និទ្ធរវាងភពសុក្រ និងភពព្រហស្បតិ៍ ក្នុងឆ្នាំ ២ មុនគ.ស។
ថ្ងៃខែឆ្នាំកំណើតរបស់ព្រះយេស៊ូ: កាលបរិច្ឆេទនៃការសោយទិវង្គតរបស់ហេរ៉ូឌ

កាលបរិច្ឆេទនៃការសោយទិវង្គតរបស់ហេរ៉ូឌ 
អ្នកប្រាជ្ញភាគច្រើនទាក់ទងនឹងកាលបរិច្ឆេទនៃការសោយទិវង្គតរបស់ហេរ៉ូដធ្វើតាមការគណនារបស់ Emil Schürer ដែលបានបោះពុម្ពនៅឆ្នាំ ១៨៩៦ ដែលបានកែប្រែកាលបរិច្ឆេទមរណភាពតាមប្រពៃណីពីឆ្នាំ ១ មុនគ.ស ដល់ ៤ មុនគ.ស។  [  [    កូនប្រុសពីរនាក់របស់ហេរ៉ូឌគឺ Archelaus និង Philip the Tetrarch បានចុះកាលបរិច្ឆេទការគ្រប់គ្រងរបស់ពួកគេតាំងពីឆ្នាំ ៤ មុនគ.   រជ្ជកាលរបស់ភីលីពនឹងមានរយៈពេល ៣៧ ឆ្នាំរហូតដល់ការសោយទិវង្គតរបស់គាត់នៅឆ្នាំទី ២០ នៃ ទីបេរ៉ុស (គ. 

នៅឆ្នាំ ១៩៩៨ លោក David Beyer បានបោះពុម្ពថាសាត្រាស្លឹករឹតបុរាណបំផុតនៃ វត្ថុបុរាណ របស់ Josephus មានការស្លាប់របស់ Philip ក្នុងឆ្នាំទី ២២ នៃ ទីបេរ៉ុស (និងមិនមែនជាឆ្នាំទី 20 ដូចដែលបានបង្ហាញនៅក្នុងការបោះពុម្ពក្រោយនៃ វត្ថុបុរាណ ) ។ នៅក្នុងបណ្ណាល័យអង់គ្លេស មិនមានសាត្រាស្លឹករឹតតែមួយមុនគ.ស ១៥៤៤ ដែលមានទំនៀមទម្លាប់ ២០ ឆ្នាំនៃ ទីបេរ៉ុស សម្រាប់ការស្លាប់របស់ភីលីព។ ភ័ស្តុតាងនេះដកចេញនូវឧបសគ្គចម្បងសម្រាប់កាលបរិច្ឆេទក្រោយនៃឆ្នាំ ១ មុនគ.ស សម្រាប់ការសោយទិវង្គតរបស់ហេរ៉ូឌ។  ទឡ្ហីករណ៍របស់ Beyer ត្រូវបានចោទសួរដោយ Raymond Jachowski ដែលបានប្រកែកថា Beyer ប្រើតែការបកប្រែជាភាសាឡាតាំងដែលមិនត្រឹមត្រូវ ជំនួសឲ្យសាត្រាស្លឹករឹតក្រិកដើម ដែលខ្លះមានតាំងពីសតវត្សទី ១៣ និង ១១ ។  ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ អ្នកប្រាជ្ញផ្សេងទៀតបានគាំទ្រកាលបរិច្ឆេទប្រពៃណីនៃឆ្នាំ ១ មុនគ.ស សម្រាប់ការសោយទីវង្គត់របស់ហេរ៉ូឌ     ហើយប្រកែកថាអ្នកស្នងមរតករបស់គាត់បានចុះកាលបរិច្ឆេទរជ្ជកាលរបស់ពួកគេដល់ឆ្នាំ ៤ ឬ ៣ មុនគ.ស ដើម្បីអះអាងការត្រួតស៊ីគ្នាជាមួយនឹងការគ្រប់គ្រងរបស់ហេរ៉ូឌ និងពង្រឹងពួកគេ។ ភាពស្របច្បាប់ផ្ទាល់ខ្លួន អ្វីមួយដែលបានធ្វើរួចហើយដោយអ្នកគ្រប់គ្រងពីរបីនាក់មុនពួកគេ។
ថ្ងៃខែឆ្នាំកំណើតរបស់ព្រះយេស៊ូ: យោងទៅតាម Dionysius Exiguus: ប្រព័ន្ធ ''Anno Domini''

យោងទៅតាម Dionysius Exiguus: ប្រព័ន្ធ Anno Domini 
ប្រព័ន្ធណាត់ជួប Anno Domini ត្រូវបានរៀបចំឡើងក្នុងឆ្នាំ ៥២៥ ដោយ Dionysius Exiguus ដើម្បីរាប់ឆ្នាំនៅក្នុង តារាងបុណ្យ អេស្ទើ របស់គាត់ ។ ប្រព័ន្ធរបស់គាត់គឺដើម្បីជំនួស យុគសម័យ Diocletian ដែលត្រូវបានប្រើនៅក្នុង តារាងបុណ្យ អេស្ទើ ចាស់ ខណៈដែលគាត់មិនមានបំណងចង់បន្តការចងចាំរបស់ជនផ្តាច់ការដែល បានធ្វើទុក្ខបុកម្នេញពួកគ្រីស្ទាន ។  ឆ្នាំចុងក្រោយនៃតារាងចាស់ Diocletian Anno Martyrium ២៤៧ ត្រូវបានធ្វើតាមភ្លាមៗដោយឆ្នាំដំបូងនៃតារាងរបស់គាត់ Anno Domini ៥៣២ ។ នៅពេលដែល Dionysius រៀបចំតុរបស់គាត់ ឆ្នាំ ប្រតិទិន Julian ត្រូវបានកំណត់អត្តសញ្ញាណដោយដាក់ឈ្មោះ កុងស៊ុល ដែលបានកាន់តំណែងនៅឆ្នាំនោះ - Dionysius ខ្លួនឯងបាននិយាយថា "ឆ្នាំបច្ចុប្បន្ន" គឺជា "កុងស៊ុលរបស់ Probus Junior " ដែលមានរយៈពេល ៥២៥ ឆ្នាំ" ចាប់តាំងពីការចាប់កំណើតរបស់ព្រះអម្ចាស់របស់យើង។ ព្រះយេស៊ូវគ្រីស្ទ” ។  ដូច្នេះ Dionysius បង្កប់ន័យថា ការចាប់បដិសន្ធិរបស់ព្រះយេស៊ូវ បានកើតឡើងកាលពី ៥២៥ ឆ្នាំមុន ដោយមិនបានបញ្ជាក់អំពីឆ្នាំជាក់លាក់ណាមួយ អំឡុងពេលដែលទ្រង់ប្រសូត ឬគភ៌។ "ទោះជាយ៉ាងនេះក្តី គ្មានកន្លែងណានៅក្នុងការបង្ហាញអំពីតារាងរបស់គាត់ទេ ដែល Dionysius ទាក់ទងនឹងសម័យកាលរបស់គាត់ទៅនឹងប្រព័ន្ធណាត់ជួបផ្សេងទៀត មិនថាស្ថានកុងស៊ុល អូឡាំព្យាដ ឆ្នាំនៃពិភពលោក ឬ ឆ្នាំរាជវង្ស Augustus ទេ គាត់ពន្យល់តិចឬច្រើនអំពីកាលបរិច្ឆេទមូលដ្ឋាន។"
ថ្ងៃខែឆ្នាំកំណើតរបស់ព្រះយេស៊ូ: ជម្រើសនៃថ្ងៃទី ២៥ ខែធ្នូ

ជម្រើសនៃថ្ងៃទី ២៥ ខែធ្នូ 
ភស្តុតាងដំបូងបំផុតនៃការប្រសូតរបស់ព្រះគ្រីស្ទដែលត្រូវបានសម្គាល់នៅថ្ងៃទី ២៥ ខែធ្នូគឺជាការកាត់ទោសនៅក្នុង Chronograph នៃ ៣៥៤ ។ The manuscript reads, VIII kal. Ian. natus Christus in Betleem Iudeae. ("The Chronography of 354 AD. Part 12: Commemorations of the Martyrs ", The Tertullian Project. 2006.)   (a)  អ្នកប្រវត្ដិសាស្រ្ដសាសនាទូទៅយល់ស្របថាផ្នែកនៃអត្ថបទនេះត្រូវបានសរសេរនៅទីក្រុងរ៉ូមក្នុងឆ្នាំ ៣៣៦ គ.ស  វគ្គមួយនៅក្នុងកំណែមួយនៃ ការអត្ថាធិប្បាយលើព្យាការីដានីយ៉ែល ដែលត្រូវបានសរសេរដំបូងនៅជុំវិញគ.ស ២០៤ ដោយ Hippolytus នៃទីក្រុងរ៉ូម កំណត់ថ្ងៃទី ២៥ ខែធ្នូ ជាថ្ងៃកំណើតរបស់ព្រះយេស៊ូវ ប៉ុន្តែវគ្គនេះត្រូវបានចាត់ទុកថាជា ការបកស្រាយ នៅពេលក្រោយ។
ថ្ងៃខែឆ្នាំកំណើតរបស់ព្រះយេស៊ូ: រដូវកំណើត

រដូវកំណើត 
ទោះបីជាមានការប្រារព្ធ ពិធីបុណ្យណូអែល សម័យទំនើបនៅក្នុងខែធ្នូក៏ដោយ ទាំងដំណឹងល្អរបស់លូកា និងដំណឹងល្អរបស់ម៉ាថាយ មិនបាននិយាយអំពីរដូវកាលសម្រាប់កំណើតរបស់ព្រះយេស៊ូវឡើយ។ អំណះអំណាងរបស់អ្នកប្រាជ្ញត្រូវបានបង្កើតឡើងទាក់ទងនឹងថាតើអ្នកគង្វាលនិងឃ្វាលហ្វូងចៀមរបស់ពួកគេក្នុងរដូវរងារ ដោយមានអ្នកប្រាជ្ញខ្លះជំទាស់នឹងការប្រសូតក្នុងរដូវរងាសម្រាប់ព្រះយេស៊ូវ  និងខ្លះការពារគំនិតនេះដោយលើកឡើងពីភាពស្លូតបូតនៃរដូវរងានៅ យូឌា និងច្បាប់ របស់គ្រូបៀន ទាក់ទងនឹងចៀមនៅជិត បេថ្លេហិមមុនខែកុម្ភៈ។
ថ្ងៃខែឆ្នាំកំណើតរបស់ព្រះយេស៊ូ: ទិដ្ឋភាពអ៊ីស្លាម

ទិដ្ឋភាពអ៊ីស្លាម 
គម្ពីរ Qur'an ដែលជាប្រភពនៃទំនៀមទំលាប់ឥស្លាម ប្រាប់ពីដំណើររឿងរបស់ម៉ារី និងកំណើតរបស់ព្រះយេស៊ូវ (ដែលគេស្គាល់នៅក្នុងសាសនាឥស្លាមថា 'Īsā: Messenger of God) យ៉ាងលេចធ្លោបំផុតនៅក្នុងជំពូកទី ១៩ ។ យោង​តាម ខ ១៩:២៥ ក្នុង​កំឡុង​ពេល​ធ្វើ​ការ​នោះ ម៉ារី​ត្រូវ​បាន​ប្រាប់​ឲ្យ​អង្រួន​ដើម​ត្នោត​មួយ​ដើម ដើម្បី​ឲ្យ​ផ្លែ​ទុំ​ជ្រុះ ។ ការពណ៌នានេះ រួមផ្សំជាមួយនឹងរយៈពេលទុំនៃកាលបរិច្ឆេទកំណត់ការប្រសូតរបស់ព្រះយេស៊ូវនៅកន្លែងណាមួយនៅចន្លោះខែមិថុនា និងខែតុលា ជាមួយនឹងពេលវេលាក្រោយៗទៀតទំនងជាដោយសារតែកាលបរិច្ឆេទធ្លាក់ចុះយ៉ាងងាយស្រួល។ នៅក្នុងការចងក្រង hadith Tuhaf al-Uqul ដែលជាអ៊ីម៉ាំទីប្រាំមួយ Jafar As Sadiq បាននិយាយដូចខាងក្រោមនៅពេលដែលខិតជិតអំពីការប្រសូតរបស់ព្រះយេស៊ូវក្នុងអំឡុងបុណ្យណូអែល: "ពួកគេបានកុហក។ ផ្ទុយទៅវិញវាគឺនៅពាក់កណ្តាលខែមិថុនា។ ទាំងថ្ងៃនិងយប់ក្លាយជាសូម្បីតែ។ [ស្មើគ្នា] នៅពាក់កណ្តាលខែមីនា។ ការ​លើក​ឡើង​របស់​គាត់​នេះ​មិន​មាន​ន័យ​ត្រង់​ថា​វា​ជា​ថ្ងៃ​ទី ១៥ ខែ​មិថុនា​នោះ​ទេ ប៉ុន្តែ​វា​សំដៅ​ទៅ​ថ្ងៃ​មួយ​ជិត ​និទាឃរដូវ​សមរភូមិ ។ 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:Pages with unreviewed translations
ថ្ងៃច័ន្ទ

ថ្ងៃចន្ទ គឺជាថ្ងៃទី១នៃដើមសប្តាហ៍ក្រោយថ្ងៃអាទិត្យ និងមុនថ្ងៃអង្គារ។ តាមប្រពៃណីខ្មែរពណ៌លឿងតំណាងឱ្យថ្ងៃចន្ទ។ ចន្ទ គឺជាសភាវៈសម្រាប់បំភ្លឺ ជាចម្បងជាងពន្លឺទាំងអស់ ដែលភ្លឺក្នុងវេលាយប់។ 

<table border="1" cellpading="4" cellspacing="0" width="600">
ភាសា
ឈោ្មះ
មានន័យ
ភាសាអេស្ប៉ាញ
jueves
ថៃ្ងយូភិទីរអាទិទេព
ភាសាកាតាឡាន
dijous
ថៃ្ងយូភិទីរអាទិទេព
ភាសាបារាំង
jeudi
ថៃ្ងយូភិទីរអាទិទេព
ភាសាកាយិគួ
xoves
ថៃ្ងយូភិទីរអាទិទេព
ភាសាអ៊ីតាលី - ភាសាឡាតាំង
giovedì
ថៃ្ងយូភិទីរអាទិទេព
ភាសាអង់គេ្លស
Thursday
ថៃ្ង អាទិទេពផួរ (Thor)
 ភាសាជប៉ុន
木曜日 (mokuyôbi)
ថ្ងៃដើមឈើ
 ភាសាព័រទុយហ្គាល់
quarta-feira
ថ្ងៃទី៤
 ភាសាខេចូអា
illapachaw
ថ្ងៃរាំស្មី
 ភាសាអាល្លឺម៉ង់
Donnerstag
ថ្ងៃរាំស្មី
 ភាសាអេអូសេខរ៉ា
osteguna
ថ្ងៃរបស់អូរស៊ិ

ភាសារុស្ស៊ី
Четверг (chetverg)
ថ្ងៃទី៤
ថ្ងៃទី០៤ ខែមិថុនា

ថ្ងៃទី០៤ ខែមិថុនា ជាថ្ងៃរំលឹកខួបនៃការបាត់បង់ទឹកដីកម្ពុជាក្រោម។ ដែលត្រូវបានបារាំងកាត់ទឹកដីនេះដោយគ្មានបានសួរប្រជាជនដែលរស់នៅលើដីនោះឡើយ។ កត្តានេះបង្កឡើងដោយបារាំងចង់បង្កើតសហព័ន្ធឥណ្ឌូចិន តែ ហូជីមិញ និង បាវដាវ រៀបល្បិចចង់លេបយកដីនេះ ដោយយល់ឃើញថាអាណាព្យាបាលបារាំង បានផ្លាស់ប្ដូរទេសាភិបាលបារាំងនៅឥណ្ឌូចិនជាច្រើនរូប ទើបសំរេចផែនការនេះនៅថ្ងៃនេះ ដោយមានស្រីជាធ្នាក់ផងដែរ។
ថ្ងៃទី០៤ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១៨ ជាខួបលើកទី៦៩ឆ្នាំនៃការបាត់បង់ទឹកដី គិតចាប់ពីថ្ងៃទី០៤ ខែមិថុនា ឆ្នាំ១៩៤៩មក។
ថ្ងៃទី០៤ ខែមិថុនា: '''ខេត្តខ្មែរនៃដែនកម្ពុជាក្រោម'''

ខេត្តខ្មែរនៃដែនកម្ពុជាក្រោម
 ឈ្មោះខេត្តជាអក្សរខ្មែរ(Khmer) ឈ្មោះខេត្តជាអក្សរអង់គ្លេស(English) ឈ្មោះខេត្តជាអក្សរយួន(Vietnam)ក្រុងព្រៃនគរ (រាជា)  Ho Chi Minh Cityខេត្តក្រមួនស  Kieng Giangខេត្តឃ្លាំង  Soc Trang ខេត្តផ្សារដែក Keing Phong ខេត្តព្រះត្រពាំង  Tra Vinh ខេត្តពលលាវ (ពោធិលើ) Bac Lieuខេត្តទឹកខ្មៅ Ca Mauខេត្តពាម យួនផ្តូរឈ្មោះទៅជា Ha Tienខេត្តមេ ស Tieng Giang , Dinh Thongខេត្តមាត់ជ្រូក Chau Docខេត្តរោងដំរី  Tay Ninh ខេត្តលង់ហោរ  Vinh Long ខេត្តអូរកាប់ Vung Tauខេត្តព្រែកឫស្សី Can Tho ខេត្តកំពង់ឬស្សី Ben Tre ]]ខេត្តពាមបារាជ Long Xuyen ខេត្តឈ្មោះថ្មី (កំពង់គោ)  Tra An ខេត្តទួលតាមោក (ឈើទាលមួយ)  Binh Duong , Bien Hoaខេត្តចង្វា​ត្រពាំង (កំពប់ស្រកាត្រី) Phuoc Thangខេត្តកោះគង (ដំបូកកោង) Go Cong , Dinh Tuongខេត្តដូនណៃ  Don Nia  ដែនដីកម្ពុជាក្រោមមាន
 ផ្ទៃដី ៦៥,៤៧៨គីឡូម៉ែត្រការ៉េ
 ប្រជាជន ១,២១៤,១៤នាក់(៤៨នាក់/គីឡូម៉ែត្រការ៉េ)
 ប្រជាជន(១៩៣៩) ៤,៤៨៤,០០០គីឡូម៉ែត្រការ៉េ(៦៨នាក់/គីឡូម៉ែត្រការ៉េ
ថ្ងៃទី០៤ ខែមិថុនា ឆ្នាំ១៩៤៩

ថ្ងៃទី០៤ ខែមិថុនា ឆ្នាំ១៩៤៩ គឺជាថ្ងៃដែលកម្ពុជាបាត់បងទឹកដីកម្ពុជាក្រោម។ ជាថ្ងៃដែលខ្មែរក្រោមបាត់បង់ភាពជាម្ចាស់លើទឹកដីខ្លួនឯង។ ហើយបានប្រែក្លាយពីម្ចាស់ប្រទេសទៅជាជនជាតិភាគតិច លើទឹកដីរបស់ខ្លួន។ ចំណែកកូនខ្មែរកណ្ដាល លែងមានអ្នកដឹងលឺនឹងយកចិត្តទុកដាក់រឿងនេះទៀតហើយ។ សូម្បីតែលើកទង់ជាតិខ្មែរ និងខ្មែរក្រោមនៅមុខផ្ទះក៏គ្មានផង ខ្មែរបច្ចុប្បន្នលែងទទួលស្គាល់ខ្មែរក្រោមជាបងប្អូនហើយ។ បែរជាយកជាតិសាសន៍ដទៃជាបងប្អូនវិញ សែនស្ដាយដែនដីកូសាំងស៊ីន ការបាត់បង់នេះមកពីអត្តចរឹកខ្មែរក្រោយដូចជាខ្មែរបច្ចុប្បន្ន រឿងជាតិជារឿងរបស់អ្នកធំ យើងរាស្ត្រគិតតែរកស៊ីទៅ ទុកគេជាអ្នកដឹកនាំទៅ។ ចុងក្រោយចាញ់មនោគមន៍យួនបាត់ដីកម្ពុជាក្រោម។ 
 ចរឹកចឹងសមនឹងពាក្យ ពូជបាត់ទឹកដី។ ជនជាតិខ្មែរចង់ចូលទៅយួនប៉ូលីសខ្មែរនៅច្រកព្រំដែនសួរប្រជាជនខ្លួនចេះភាសាយួន និងដូរលុយយួនទុកចាយនៅ សុំឆែកឯកសារសិន តែដល់ជនជាតិយួន ចូលមកខ្មែរវិញមិនបានសួររកឯកសារអីទាំងអស់ ពួកដែលចូលមកមាន អ្នកលក់កាហ្វេតាមរទេះ លក់កាវកណ្ដុល លក់បាយក្ដាំង និងនំស្រួយ បញ្ចួលហ្គាសដែកកេស និងដេរស្បែកជើង លក់នំបញ្ចុកស្រុះ និងនំបាញ់ហយ ជាដើម -ល-។ នៅពេលបុណ្យចូលឆ្នាំប្រពៃណីខ្មែរ ម្ដងៗអាជីវករខ្មែរឈប់លក់ដូរ លក់បាយ ម្ហូប នៅតាមផ្លូវ ដល់ពេលទៅទិញនិយាយខ្មែរអត់ច្បាស់ផងនេះឬ មនោគមន៍បរទេសខាងកើតដើម្បីបន្តលេបយកដែនដីកម្ពុជា។ ដោយការធ្វើសញ្ជ័យប្រជាជន រឺយ៉ាងណា? អោយប្រជាជនមករស់នៅលើទឹកដីគេអោយបានច្រើនរួចអោយ មានតំណែងធំក្នុងកិច្ចការការងារសង្គម ចាប់ពីតំណែងមេភូមិ ក្រុមព្រឹក្សាឃុំ មេឃុំ/ចៅសង្កាត់ ក្រុមព្រឹក្សាស្រុក អភិបាលស្រុក ក្រុមព្រឹក្សាខេត្ត អភិបាលខេត្ត ទៅដល់មន្ត្រីតាមក្រសួងនានា។ បើធ្វើការបោះឆ្នោតទៅជាប់រួចកាត់យកដីដូច ប្រទេសអ៊ុយក្រែន-ប្រទេសរុស្ស៊ី តំបន់គ្រីមមៀ ជាគំរូស្រាប់។ ការបោះឆ្នោតប្រជាមតិដូចពេលដែលហូជីមិញ និងបាវដាវ ធ្លាប់ធ្វើជាមួយបារាំង ក្នុងការលេបយកដែនដីខ្មែរ តែបែរជាកូនខ្មែរប្រៀបដូចជារៃ រាំច្រៀង ផឹកស៊ី មិនគិតពីកាតាព្វកិច្ចជាពលរដ្ឋ។ បើមិនបាត់ដីបានវាចំលែក។ សូមខ្មែរលើ ខ្មែរកណ្ដាល និង ខ្មែរក្រោម យកចិត្តទុកដាក់ដល់ថ្ងៃនេះផង បងប្អូនទាំង៣ព្រាត់គ្នាដោយសារមនោគមន៍បរទេស។ ខេត្តខ្មែរដែលបាត់បង់ទៅប្រទេសជិតខាង ចូលកូនខ្មែរចងចាំផង។ ប្រយោគខាងលើនេះមិនមែនញុះញុងអោយស្អប់ជាតិសាស្ត្រទេ តែចង់អោយកូនខ្មែរដឹង និងយល់ពីមុខចោរឈ្លានគេហើយមុនទទួលយកការពិត បែរកាឡៃដានកង់ប្រវត្តិសាស្ត្រ។
ថ្ងៃទី០៤ ខែមិថុនា ឆ្នាំ១៩៤៩: '''ខេត្តខ្មែរនៃដែនកម្ពុជាក្រោម'''

ខេត្តខ្មែរនៃដែនកម្ពុជាក្រោម
 ឈ្មោះខេត្តជាអក្សរខ្មែរ(Khmer) ឈ្មោះខេត្តជាអក្សរអង់គ្លេស(English) ឈ្មោះខេត្តជាអក្សរយួន(Vietnam)ក្រុងព្រៃនគរ (រាជា)  Prey Nokor CityHo Chi Minh Cityខេត្តក្រមួនស Kramuon Sour Province Kieng Giangខេត្តឃ្លាំង Khleang Province Soc Trang ខេត្តផ្សារដែក Pha Deak ProvinceKeing Phong ខេត្តព្រះត្រពាំង  Preah Trapeang ProvinceTra Vinh ខេត្តពលលាវ (ពោធិលើ) Phol Leav ProvinceBạc Liêu Provinceខេត្តទឹកខ្មៅ Thouk Khmou ProvinceCa Mauខេត្តពាមPeam ProvinceHa Tienខេត្តមេ ស Me SourTieng Giang , Dinh Thongខេត្តមាត់ជ្រូក Meat Chrok ProvinceChau Docខេត្តរោងដំរី Rong Domrey Province Tay Ninh ខេត្តលង់ហោរ  Luong Hour ProvinceVinh Long ខេត្តអូរកាប់ Ou Kap ProvinceVung Tauខេត្តព្រែកឫស្សី Prek Russey ProvinceCan Tho ខេត្តកំពង់ឬស្សី Kampong Russey ProvinceBen Tre ]]ខេត្តពាមបារាជ Peam Bareach ProvinceLong Xuyen ខេត្តឈ្មោះថ្មី (កំពង់គោ)  Chhmous Thmey ProvinceTra An ខេត្តទួលតាមោក (ឈើទាលមួយ) Tuol Ta Mok Province Binh Duong , Bien Hoaខេត្តចង្វា​ត្រពាំង (កំពប់ស្រកាត្រី) Changvea Trapeang ProvincePhuoc Thangខេត្តកោះគង (ដំបូកកោង) Koh Kang ProvinceGo Cong , Dinh Tuongខេត្តដូនណៃ  Doun Nai ProvinceDon Nia ខេត្តឧញ៉ាឌិន  Oknha Provinceខេត្តមរា  M Rea Provinceខេត្តតានន់  Ta Non Province ដែនដីកម្ពុជាក្រោមមាន
 ផ្ទៃដី ៦៥,៤៧៨គីឡូម៉ែត្រការ៉េ
 ប្រជាជន ១,២១៤,១៤នាក់(៤៨នាក់/គីឡូម៉ែត្រការ៉េ)
 ប្រជាជន(១៩៣៩) ៤,៤៨៤,០០០គីឡូម៉ែត្រការ៉េ(៦៨នាក់/គីឡូម៉ែត្រការ៉េ
ថ្ងៃនៃភាសាជប៉ុន: ថ្ងៃប្រចាំសប្ដាហ៍

ថ្ងៃប្រចាំសប្ដាហ៍
ថ្ងៃប្រចាំសប្ដាហ៍ ថ្ងៃអាទិត្យ(Nichi Yoobi) ថ្ងៃច័ន្ទ(Getsu Yoobi) ថ្ងៃអង្គារ(Ka Yoobi) ថ្ងៃពុធ(Sui Yoobi) ថ្ងៃព្រហស្បត្តិ៍(Moku Yoobi) ថ្ងៃសុក្រ(Kin Yoobi) ថ្ងៃសៅរ៍(Do Yoobi) (Sunday) (Monday) (Tuesday) (Wrdnesday) (Thursday) (Friday) (Sturday)
ថ្ងៃនៃភាសាជប៉ុន: ថ្ងៃប្រចាំខែ

ថ្ងៃប្រចាំខែ
ថ្ងៃប្រចាំខែ ថ្ងៃទី១(Ichi Gatsu) ថ្ងៃទី២(Ni Gatsu) ថ្ងៃទី៣(San Gatsu) ថ្ងៃទី៤(Yon Gatsu) ថ្ងៃទី៥ ថ្ងៃទី៦ថ្ងៃទី៧ថ្ងៃទី៨ថ្ងៃទី៩ថ្ងៃទី១០ ថ្ងៃទី១១ ថ្ងៃទី១២ ថ្ងៃទី១៣ ថ្ងៃទី១៤ ថ្ងៃទី១៥ ថ្ងៃទី១៦ថ្ងៃទី១៧ថ្ងៃទី១៨ថ្ងៃទី១៩ថ្ងៃទី២០ ថ្ងៃទី២១ ថ្ងៃទី២២ ថ្ងៃទី២៣ ថ្ងៃទី២៤ ថ្ងៃទី២៥ ថ្ងៃទី២៦ថ្ងៃទី២៧ថ្ងៃទី២៨ថ្ងៃទី២៩ថ្ងៃទី៣០ថ្ងៃទី៣១
ថ្ងៃបាស់ស្ទីល

ថ្ងៃបាស់ស្ទីលគឺជាថ្ងៃបុណ្យជាតិរបស់ប្រជាជន បារាំង ដែលប្រារព្ធធ្វើ នៅថ្ងៃទី១៤ ខែ កក្កដា ជារៀងរាល់ឆ្នាំ។ឆ្វេង|thumb|240px|គុគធំជាងគេនៅបារាំង
នៅបារាំងដែលគេហៅថាLa Fête Nationale (National Celebration)  ជាធម្មតាlequatorze juillet (the fourteenth of July).វាត្រូវបានគេរំលឹកនៅឆ្នាំ១៧៩០ Fête de la Fédération ដែលត្រូវគេប្រារព្វបុណ្យខួបលើកដំបូង storming of the Bastille នៅថ្ញៃទី ១៤  ខែកក្តដា ឆ្នាំ១៧៨៩​​ មានថ្ញៃបុណ្យខួបរបស់
ថ្ងៃពុធរោយផេះ

Category:Infobox holiday with missing field
Category:Infobox holiday (other)
ថ្ងៃពុធរោយផេះ គឺជាថ្ងៃបុណ្គឺសំខាន់របស់ គ្រិស្តបរិស័ទ សម្រាប់ការអធិស្ឋាន និង ការតមអាហារ នាពេលចាប់ផ្តើមចូលរដូវសែសិបថ្ងៃ ។
ថ្ងៃពុធរោយផេះ: ប្រភពដើម

ប្រភពដើម 
តាំងពេលពីដើម មានការរំលឹកដល់ការរងទុក្ខលំបាកនិងការសោយទិវង្គតរបស់ព្រះយេស៊ូគ្រិស្ត ដោយការរស់នៅដោយបដិសេធខ្លួនឯងមួយរយៈ។ សន្តៈអាថាណាស៊ីអុស នៅឆ្នាំ ៣៣៩ មានអំណរ នៅពេលប្រជាជនក្រុងអ្លេកសានឌ្រា តាមអាហាររយៈពេល ៤០ ថ្ងៃ លោកបានឃើញពួកគេបានអនុវត្ត នៅក្រុងរ៉ូមនិងកន្លែងផ្សេងៗ។ នៅថ្ងៃពុធរោយផេះពីដើម សម្តេចប៉ាបដើរជើងទទេទៅដល់កន្លែងសន្តី សាប៊ីណានៅក្រុងរ៉ូម “ដើម្បីចាប់ផ្តើមការតមដ៏វិសុទ្ធ, គ្រិស្តបរិស័ទអនុវត្តដូចធ្វើសង្រ្គាម ដែលប្រឆាំង នឹងចិត្តអាក្រក់។
ថ្ងៃពុធរោយផេះ: ពិធីសាសនា

ពិធីសាសនា 
 ការតមអាហារ 
រូបភាពតូច| ព្រះយេស៊ូវបានល្បួងនៅទីរហោស្ថាន ដោយ​លោកក James Tissot, សារមន្ទីរ Brooklyn

ការតមសាច់ គឺ អាយុ ១៤ ឆ្នាំឡើងទៅ ដោយអនុវត្តដូចតទៅ៖ 

 អាចពិសាបានតែសាច់ត្រីឬសត្វក្នុងទឹក។
 ប្រតិបត្តិកិច្ចសទ្ធា ដូចជា ការសូត្រគាំ, ធ្វើដំណើរឈើឆ្កាង, គាល់ព្រះកាយ ជាដើម
 ធ្វើកិច្ចការនៃធម៌មេត្តា ដូចជា ជួយអ្នកក្រីក្រ សួរសុខទុក្ខអ្នកជំងឺ។

 តមការប្រព្រឹត្តតាមទម្លាប់អត់ល្អ ដូចជា លេងបៀ ឬ ពិសារបារី ឬគ្រឿងស្រវឹង។
 ត្រូវចេះសន្សំសំចៃ ឈប់រស់នៅបែបខ្ជីខ្ជាយ។

ការតមអាហារ គឺ អាយុ ១៨ ឆ្នាំដល់អាយុ ៥៩ ឆ្នាំ។ គឺ ឲ្យពិសាឆ្អែតតែមួយពេលបាយ។

 ផេះ 
ផេះត្រូវប្រសិទ្ធិពរក្នុងអភិបូជា ក្រោយធម្ម ទេសនា។ ផេះដ៏វិសុទ្ធនេះ នឹងត្រូវលាបលើគ្រិស្តបរិស័ទដើម្បីជាសញ្ញានៃការកែប្រែចិត្តគំនិត, ការសងអំពើបាប ការតមអាហារ និងកិច្ចការមនុស្សធម៌។ ផេះ ត្រូវប្រសិទ្ធិពរក្នុងអភិបូជាដំបូងរបស់ថ្ងៃ នេះ។ ប៉ុន្តែផេះនេះអាចរោយបានក្នុងគ្រប់អភិបូជា ក្រោយធម្មទេសនា ហើយសូម្បីតែក្រៅអភិបូជា គ្រប់ពេលដែលគ្រិស្តបរិស័ទត្រូវការ។ តាមធម្មតា លោកបូជាចារ្យ ឬឧបដ្ឋាកអាចរោយផេះដែលជាអនុ អគ្គសញ្ញានេះ ប៉ុន្តែអ្នកជួយពិធីបុណ្យ ឬអ្នកបម្រើព្រះសហគមន៍ពិសេស ឬគ្រហស្ថដែលទទួលការ តែងតាំង ក៏អាចរោយផេះបាន ប្រសិនបើលោកអភិបាលវិនិច្ឆ័យហើយថាមានការចំាបាច់។ ផេះនេះ ធ្វើ មកពីស្លឹករ៉ាមដែលយើងប្រើក្នុងថ្ងៃអាទិត្យហែស្លឹកពីឆ្នាំមុន។អាកប្បកិរិយារោយផេះ ជាសញ្ញាអំពីការអន់ថយនិងសេចក្តីស្លាប់ និង សេចក្តីត្រូវការការសង្គ្រោះពី ធម៌ មេត្តាករុណាពីព្រះជាម្ចាស់។ ហើយលើសពីកិច្ចការគ្រាន់តែធ្វើការក្រៅព្រះសហគមន៍បានប្រើផេះ ជា សញ្ញាអំពីការកែប្រែចិត្តគំនិត សម្រាប់រាល់អ្នកបានជ្រមុជទឹក។
ថ្ងៃពុធរោយផេះ: ការតមអាហារ

ការតមអាហារ 
រូបភាពតូច| ព្រះយេស៊ូវបានល្បួងនៅទីរហោស្ថាន ដោយ​លោកក James Tissot, សារមន្ទីរ Brooklyn

ការតមសាច់ គឺ អាយុ ១៤ ឆ្នាំឡើងទៅ ដោយអនុវត្តដូចតទៅ៖ 

 អាចពិសាបានតែសាច់ត្រីឬសត្វក្នុងទឹក។
 ប្រតិបត្តិកិច្ចសទ្ធា ដូចជា ការសូត្រគាំ, ធ្វើដំណើរឈើឆ្កាង, គាល់ព្រះកាយ ជាដើម
 ធ្វើកិច្ចការនៃធម៌មេត្តា ដូចជា ជួយអ្នកក្រីក្រ សួរសុខទុក្ខអ្នកជំងឺ។

 តមការប្រព្រឹត្តតាមទម្លាប់អត់ល្អ ដូចជា លេងបៀ ឬ ពិសារបារី ឬគ្រឿងស្រវឹង។
 ត្រូវចេះសន្សំសំចៃ ឈប់រស់នៅបែបខ្ជីខ្ជាយ។

ការតមអាហារ គឺ អាយុ ១៨ ឆ្នាំដល់អាយុ ៥៩ ឆ្នាំ។ គឺ ឲ្យពិសាឆ្អែតតែមួយពេលបាយ។
ថ្ងៃពុធរោយផេះ: ផេះ

ផេះ 
ផេះត្រូវប្រសិទ្ធិពរក្នុងអភិបូជា ក្រោយធម្ម ទេសនា។ ផេះដ៏វិសុទ្ធនេះ នឹងត្រូវលាបលើគ្រិស្តបរិស័ទដើម្បីជាសញ្ញានៃការកែប្រែចិត្តគំនិត, ការសងអំពើបាប ការតមអាហារ និងកិច្ចការមនុស្សធម៌។ ផេះ ត្រូវប្រសិទ្ធិពរក្នុងអភិបូជាដំបូងរបស់ថ្ងៃ នេះ។ ប៉ុន្តែផេះនេះអាចរោយបានក្នុងគ្រប់អភិបូជា ក្រោយធម្មទេសនា ហើយសូម្បីតែក្រៅអភិបូជា គ្រប់ពេលដែលគ្រិស្តបរិស័ទត្រូវការ។ តាមធម្មតា លោកបូជាចារ្យ ឬឧបដ្ឋាកអាចរោយផេះដែលជាអនុ អគ្គសញ្ញានេះ ប៉ុន្តែអ្នកជួយពិធីបុណ្យ ឬអ្នកបម្រើព្រះសហគមន៍ពិសេស ឬគ្រហស្ថដែលទទួលការ តែងតាំង ក៏អាចរោយផេះបាន ប្រសិនបើលោកអភិបាលវិនិច្ឆ័យហើយថាមានការចំាបាច់។ ផេះនេះ ធ្វើ មកពីស្លឹករ៉ាមដែលយើងប្រើក្នុងថ្ងៃអាទិត្យហែស្លឹកពីឆ្នាំមុន។អាកប្បកិរិយារោយផេះ ជាសញ្ញាអំពីការអន់ថយនិងសេចក្តីស្លាប់ និង សេចក្តីត្រូវការការសង្គ្រោះពី ធម៌ មេត្តាករុណាពីព្រះជាម្ចាស់។ ហើយលើសពីកិច្ចការគ្រាន់តែធ្វើការក្រៅព្រះសហគមន៍បានប្រើផេះ ជា សញ្ញាអំពីការកែប្រែចិត្តគំនិត សម្រាប់រាល់អ្នកបានជ្រមុជទឹក។
ថ្ងៃសប្ប័ទ

ថ្ងៃសប្ប័ទ (អង់គ្លេស:Sabbath ) ជាថ្ងៃទី៧នៃសប្ដាហ៍ ហើយជាថ្ងៃឈប់សម្រាករបស់ពួកយូដា។ តាមទំនៀមទម្លាប់ ពួកយូដាទាំងអស់មិនត្រូវបានអនុញ្ញាឲ្យធ្វើអ្វីនៅថ្ងៃនោះឡើយ សម្បីតែបង្កាត់ភ្លើងក៏មិនត្រូវបានអនុញ្ញាតដែរ លើកលែងតែមានអ្វីត្រូវធ្វើបន្ថែមដល់តង្វាយប្រចាំថ្ងៃនៅរោងឧបោសថ និងការប្ដូរនំប៉័ងតាំងថ្វាយប៉ុណ្ណោះ។រូបភាពតូច|ម៉ូសេ និងបទបញ្ជាទាំង១០ 
គូរដោយ Jim Padgett
ថ្ងៃសប្ប័ទ ជាថ្ងៃដែលត្រូវបានញែកដោយឡែក សម្រាប់ឈប់សម្រាក និងថ្វាយបង្គំ។ យោងតាមកណ្ឌគម្ពីរនិក្ខមនំ ២០:៨ ថ្ងៃសប្ប័ទជាថ្ងៃទី៧នៃសប្ដាហ៍ ដែលព្រះបានបង្គាប់ឲ្យទុកជាថ្ងៃសម្រាកដ៏វិសុទ្ធ។http://www.biblestudytools.com/dictionary/sabbath/នៅក្នុងបទគម្ពីរ ថ្ងៃសប្ប័ទត្រូវបានផ្ដល់ឲ្យសម្រាប់ជាថ្ងៃឈប់សម្រាកនៅរៀងរាល់ថ្ងៃទី៧។http://www.dictionary.com/browse/sabbath
ថ្ងៃសប្ប័ទ: ថ្ងៃសប្ប័ទនៅក្នុងព្រះគម្ពីរ

ថ្ងៃសប្ប័ទនៅក្នុងព្រះគម្ពីរ 
ថ្ងៃសប្ប័ទ (ជាកិិរិយាសព្ទ שָׁבַת֙ šāḇaṯ) ត្រូវបានលើកឡើងជាដំបូងនៅក្នុងកណ្ឌគម្ពីរលោកុប្បត្តិស្ដីអំពីការនិម្មិតបង្កើត ដែលថ្ងៃទី៧ត្រូវបានញែកទុកដោយឡែកទុកជាថ្ងៃឈប់សម្រាក ហើយដែលព្រះបានធ្វើឲ្យទៅជាថ្ងៃដ៏វិសុទ្ធ (លោកុប្បត្ត ២:២-៣)។ ការរក្សា និងការនឹកចាំអំពីថ្ងៃសប្ប័ទ គឺជាបទបញ្ជាមួយក្នុងចំណោមបទបញ្ជាទាំងដប់។ មនុស្សជាច្រើនដែលរក្សាថ្ងៃសប្ប័ទបានចាត់ទុកថ្ងៃនោះថាជាថ្ងៃដែលត្រូវបានបង្កើតឡើងទុកជាសម្ពន្ធមេត្រីដ៏អស់កល្បជានិច្ច សម្រាប់សាសន៍អ៊ីស្រាអែល (និក្ខមនំ ៣១:១៣-១៧), ហើយថ្ងៃសប្ប័ទនេះទុកជាទីសម្គាល់ចំពោះព្រឹត្តការណ៍ពីរ៖ ថ្ងៃព្រះបានឈប់សម្រាក បន្ទាប់ពីបានបញ្ចប់ការនិម្មិតបង្កើតពិភពលោក ក្នុងរយៈប្រាំមួយថ្ងៃ (និក្ខមនំ ២០:៨-១១), និង ការរំដោះប្រជាជនអ៊ីស្រាអែលពីអេស៊ីព្ទ (ទុតិយកថា ៥:១២-១៥)។ ថ្ងៃសប្ប័ទផ្សេងទៀតគឺសំដៅទៅលើស្រមោលនៃព្រះគ្រីស្ទដែលត្រូវយាងមក (កូឡូស ២:១៦-១៧) ដែលព្រះអង្គនឹងប្រទានឲ្យមនុស្សជាតិបានសម្រាកពីអស់ទាំងការនឿយហត់ ដោយព្យាយាមធ្វើឲ្យមនុស្សទាំងនោះត្រូវបានទទួលស្គាល់នៅចំពោះព្រះ។ ដ្បិតប្រសិនបើយើងសម្រាកនៅក្នុងកិច្ចការរបស់ព្រះគ្រីស្ទនៅលើឈើឆ្កាង នោះយើងអាចសម្រាកពីការងារផ្ទាល់ខ្លួនរបស់យើង ឬពីការខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់យើង ដោយព្យាយាមធ្វើឲ្យខ្លួនយើងត្រូវបានទទួលស្គាល់នៅចំពោះព្រះ (ហេព្រើរ ៤:៩-១១), យ៉ាងណាមិនថ្ងៃសប្ប័ទប្រចាំសប្ដាហ៍ក៏នៅត្រូវបានរក្សា សូម្បីតែក្រោយពីព្រះយេស៊ូវបានយាងឡើងទៅស្ថានសួគ៌ហើយក៏ដោយ (ម៉ាថាយ ២៤:២០)។ ដើមឡើយ អ្នកដែលបំពានថ្ងៃសប្ប័ទ ត្រូវកាត់ចេញពីពូជសាសន៍របស់ខ្លួន ឬត្រូវសម្លាប់ចោល (និក្ខមនំ ៣១:១៥)។ តាមព្រះគម្ពីរ ថ្ងៃសប្ប័ទគឺគិតពីពេលថ្ងៃលិចក្នុងថ្ងៃទី៦ រហូតដល់ពេលថ្ងៃលិចកក្នុងថ្ងៃទី៧ឋ (នេហេមា ១៣:១៩ លេវីវិន័យ ២៣:៣២)។Emil G. Hirsch, Joseph Jacobs, Executive Committee of the Editorial Board., Julius H. Greenstone. (1905). "Sabbath". Jewish Encyclopaedia : a descr. record of the history, religion, literature, and customs of the Jewish people from the earliest times to the present day. New York : Funk & Wagnall, p. 587. Retrieved 13 May 2016.JewishEncyclopedia.comFruchtenbaum, Arnold G. (2001). Israelology: the missing link in systematic theology. Tustin, Calif.: Ariel Ministries. pp. 595-601.Goldberg, Louis A. (1980). Leviticus: A Study Guide Commentary. Grand Rapids:Zondervan Publishing House. p. 116.
ថ្ងៃសប្ប័ទ: ថ្ងៃទី១

ថ្ងៃទី១ 
ចាប់តាំងពីសម័យភ្យួរីធិន (Puritan times) ប្រូតេស្តង់ជាច្រើនដែលនិយាយភាសាអង់គ្លេស កំណត់យក "ថ្ងៃរបស់ព្រះអម្ចាស់" (ថ្ងៃអាទិត្យ) ជាថ្ងៃសប្ប័ទរបស់គ្រីស្ទាន។ សម្រាប់មនុស្សជាច្រើន ថ្ងៃសប្ប័ទជាថ្ងៃឈប់សម្រាក និងជាថ្ងៃថ្វាយបង្គំរួមគ្នា ដើម្បីរំលឹកដល់ថ្ងៃនៃការមានព្រះជន្មរស់ឡើងវិញ។ ថ្ងៃសប្ប័ទនេះត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាថ្ងៃទី១ផង និងជាថ្ងៃទី៨ផង នៃសប្ដាហ៍។ គ្រីស្ទានមួយចំនួនតូច (ដូចជាក្រុមជំនុំស្កុតឡែន) ចាត់ទុកថាការប្រកាន់យកថ្ងៃទី១ ជាការប្រកាន់យកជាចាំបាច់នូវអស់ទាំងបញ្ញត្តិនៃថ្ងៃសប្ប័ទរបស់ពួកយូដា ដែលហាមយ៉ាងតឹងរ៉ឹងមិនឲ្យធ្វើកិច្ចការខាងលោកីយ៍នៅថ្ងៃនេះឡើយ។ នៅក្នុងប្រទេសតុងហ្គា គ្រប់ទាំងសកម្មភាពពាណិជ្ជកម្ម និងការកំសាន្តផ្សេង ត្រូវផ្អាកនៅថ្ងៃអាទិត្យ។ រដ្ឋមនុញ្ញតុងហ្គាបានប្រកាសថាថ្ងៃសប្ប័ទជាថ្ងៃដ៏វិសុទ្ធជារៀងរហូត។