navinnseab/khmer-wikipedia-article huggingface dataset:
សូកាំ ខូយ: ជីវិតដំបូង

ជីវិតដំបូង 
កើតនៅថ្ងៃទី២ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ១៩១៥ លោក សូក ខូយ បានចូលបម្រើក្នុង កងយោធពលខេមរភូមិន្ទ នៅឆ្នាំ១៩៤០ នៅពេលលោកមានអាយុ ២៥ ឆ្នាំ។ លោកបានទទួលឋានន្តរស័ក្តិជាវរសេនីយ៍ទោ នៅឆ្នាំ១៩៥៣ និងបន្តបន្ទាប់គឺ ឧត្តមសេនីយទោ។  លោកបានក្លាយជាប្រធានព្រឹទ្ធសភានៃសាធារណរដ្ឋខ្មែរនៅឆ្នាំ ១៩៧២។
សូកូឡា

thumb|right|ស៊ុកូឡាជាធម្មតាត្រូវបានគេប្រើជាស្រទាប់នៅខាងក្រៅហើយដាក់ផ្លែឈើផ្សេងៗនៅខាងក្រៅដូចជាផ្លែឆឺរីជាដើម.
thumb|right|ស៊ុកូឡាដុំនេះមានលក្ខណះទន់ហើយអាចនិងមានលាយស្ករ។
សូកូឡា: ស៊ុកូឡា

ស៊ុកូឡា 
ស៊ុកូឡា(chocolate)មានដើមកំណើតនៅ ម៉ិចស៊ិកូ (Mexico) ជាមួយ និង​ឥណ្ឌាអាកទិច(Aztec Indians)​ ហើយបានមកដល់ ប្រទេសអេស្ប៉ាញ(Spain) តាមរយះអ្នករុករកតាម កប៉ាល់ ជនជាតិអេស្ប៉ាញ។គ្រីស្ដ  ស្តុបកូឡុំ(Christopher Columbus) បានប្រទះនិង គ្រាប់កាកាវ ជាលើកដំបូងនៅឆ្នាំ ១៥០២។ពួកអ៊ែកទិច(Aztec)បានប្រើគ្រាប់កាកាវដើម្បីបង្កើតរសជាតិល្វីង  ភេសជ្ជៈ ដែលមាន ពពុះ ត្រូវបាន គេហៅថា ខូកូលាស (tchocolast) ដែល ត្រូវបានគេផឹក នៅកំឡុងពេល ប្រារព្ធ ពិធី បុណ្យ សាសនា ។​​​​ជនជាតិអេស្ប៉ាញ ពេលនោះ ពុំទាន់ ពេញចិត្ត និង គ្រាប់កាកាវ នៅឡើយទេ ប៉ុន្ដែ ពួកគេ នៅតែ បន្ត ការនាំចូល កាកាវ ដដែល។ស្ដេច ឆាលែសទីមួយ(Charles I) បានទទួលទិញ នូវ ទំនិញតាមកប៉ាល់ នៅ ឆ្នាំ ១៥២៥។ អេស្ប៉ាញ បានបន្ដវេនផ្ដាច់មុខ ទៅលើជំនួញកាកាវ អស់រយះពេល ប្រហែល ១០០ ឆ្នាំមកហើយ។ទោះបីជាកាកាវបានមកដល់ ប្រទេសអ៊ីតាលី(Italy) នៅចុងសតវត្សទី១៦ ក៏ដោយក៏ វាបានត្រឹមតែជាអាជីកម្មនៅក្នុងប្រទេសអេស្ប៉ាញតែប៉ុណ្ណោះ រហូតដល់ ឆ្នាំ ១៦១៥ នៅ ពេល ដែល ស្ដេចល្វីទី១៣(Louis XIII) បានរៀបការ ជាមួយនិង ព្រះនាងអានអហ្វអូស្រៀ(Anne of Austria) ដែល ជា បុត្រី របស់ស្ដេច ភីលីពទី៣(Philip III) នៃប្រទេសអេស្ប៉ាញ។ស៊ុកូឡា ត្រូវបាន គេ យកទៅ ទទួល ភ្ញៀវក្នុង ពិធីមង្គលការ របស់ពួកទ្រង់ នៅ ទីក្រុងប៉ារីស(Paris) ហើយបន្ទាប់ពីនោះមក មិន យូរប៉ុន្មាន វាបានក្លាយជាភេសជ្ជៈដ៏ពេញនិយម សម្រាប់អភិជន ជនជាតិ បារាំង។នៅកំឡុង សតវត្ស ទី១៦ និង១៧ ស៊ុកូឡា បានក្លាយជា ភេសជ្ជៈ ដ៏ មាន ប្រជាប្រិយភាព បំផុត នៅក្នុង ប្រទេសអេស្ប៉ាញ។អាហារ ដ៏ មានប្រជាប្រិយ នៅពេលនោះ គឺ នំស្ពោតនិងខ្សោកដូចអេប៉ុង (Sponge Cake) នំម៉ាចស្ពេន (Marzipan) នំទួរុន(Turron)  ស្ករ ឬ នំរសជាតិ ផ្លែឈើ (ផ្លែឈើដែលមានពណ៍ថា្ល) ។រីឆាដ ហ្វដ(Richard Ford)​ នៅ ក្នុង សៀវភៅ ហ្គេតដឺរីង ហ្រ្វម ស្ប៉ាន (Gatherings From Spain) បាននិយាយថា សម្រាប់ ជនជាតិអេស្ប៉ាញ តែ គឺ សម្រាប់ ជនជាតិ អង់គ្លេស ហើយ កាហ្វេ សម្រាប់ ជនជាតិបារាំង (ហេតុការណ៍នេះត្រូវគេឃើញ ស្ទើរតែ​គ្រប់ ទី កន្លែង ហើយ វាតែងតែ ឥតខ្ចោះ) ។សព្វថ្ងៃនេះ ប្រទេស អេស្ប៉ាញ គឺជា អ្នកផលិត ស៊ុកូឡា ដ៏ចម្បង ដែលមាន រោងចក្រផលិត ស៊ុកូឡា​ធំៗ ចំនួន៥០ កន្លែង និង រោងចក្រតូចៗ ជាច្រើន កន្លែងទៀត រាប់មិនអស់។ ស៊ុកូឡា របស់ ប្រទេសអេស្ប៉ាញ គឺ នៅតែ មាន គុណភាពល្អ ឥតខ្ចោះ ដដែល។ ទោះបីជាយ៉ាងនេះក៏ដោយ ក៏ ការ ផលិត ស៊ុកូឡា នៅមិនទាន់មានទីផ្សារទូលំទូលាយ នៅឡើយទេ។
សូក្រាត: ជីវប្រវត្តិ

ជីវប្រវត្តិ 
សូក្រាតជាអ្នកទស្សនវិទូជនជាតិក្រិចដែលនៅកើតនៅឆ្នាំ៤៧០មុនគ.សនិងបានស្លាប់ក្នុងឆ្នាំ៣៩៩មុនគ.ស Easterling, P. E. (1997). The Cambridge Companion to Greek Tragedy. Cambridge University Press. p. 352. ISBN 978-0-521-42351-9. Retrieved 19 November 2017.។ សូក្រាតគឺជាទស្សនវិទូជនជាតិក្រិចបុរាណដែលត្រូវបានគេជឿថាជាស្ថាបនិកម្នាក់នៃទស្សនវិទូលោកខាងលិចហើយជាទស្សនវិទូខាងសីលធម៌ដំបូងគេ James Rachels, The Legacy of Socrates: Essays in Moral Philosophy Columbia University Press, 2007 ISBN 0-231-13844-X Accessed November 24, 2017។ ស្នាដៃ និងទស្សនៈរបស់លោកភាគច្រើនគេស្គាល់តាមរយៈៈឯកសារនៃការសរសេរអ្នកនិពន្ធបុរាណរបស់កូនសិស្សរបស់គាត់គឺ ផ្លងតុងនិងស៊ីណូហ្វុន។ ការសន្ទនារបស់លោកផ្លាតូគឺស្ថិតក្នុងចំណោមកំណត់ត្រាដ៏ទូលំទូលាយបំផុតរបស់សូក្រាតដើម្បីរស់រានពីអតីតកាលទោះបីជាវាមិនច្បាស់លាស់អំពីកម្រិតដែលសូក្រាតខ្លួនឯងត្រូវបានលាក់នៅពីក្រោយ សិស្សដ៏ឆ្នើមបំផុតរបស់គាត់។
សូត្រ ពិសាល

thumb|350|រូបភាព សូត្រពិសាល|center ទីតាំងក្លឹបបាល់ទាត់ឥន្ទ្រីខ្មៅសិត្បូឈ្មោះ​​​​​​​ថ្ងៃខែឆ្នាំកំណើត កំពស់ ទីកន្លែងកំណើត  ភូមិព្រែកតាព្រីង ឃុំសិត្បូ ស្រុកស្អាង ខេត្តកណ្ដាលសញ្ជាតិខ្មែរឪពុកម្តាយ សាន សូត្រ (ឪពុក)
 ញ្ញាញ សុផល(ម្តាយ)កម្រិតវប្បធម៌អនុវិទ្យាល័យ កម្រិតវិជ្ជាជីវ និង  សាសនាសាសនាព្រះពុទ្ធមុខរបរសិស្សអាសយដ្ឋានភូមិព្រែកតាព្រីង ឃុំសិត្បូ ស្រុកស្អាង ខេត្តកណ្ដាលហត្ថលេខាគេហទំព័រ[]

ជីវប្រវត្តិ
❤ ខ្ញុំបាទឈ្មោះ   ភេទប្រុស សញ្ជាតិខ្មែរ ប្រជាជន កម្ពុជា
❤ កើតនៅ ថ្ងៃ ទី២០ ខែសីហា ឆ្នាំ​២០០៣
❤ ទីកន្លែងកំណើត ភូមិព្រែកតាព្រីង  ឃុំសិត្បូ  ស្រុកស្អាង  ខេត្តកណ្តាល
សូនីវីហ្គាស

កម្មវិធីសូនីវីហ្គាស គឺជាជាកម្មវិធីកាត់តវីឌីអូមួយបែប សំរាប់ប្រពន្ធ័កាត់តគ្មានដែនកំនត់(NLE)ដែលត្រូវបានដាក់ជាសាធារណះដោយលោក 
សូនិខ ហ្វោនដ្រាយ (Sonic Foundry)ឥឡូវ ម្ចាស់ដែលបានបង្កើត  កម្មវិធីសូនី បានអភិវឌ្ឍន៍ទៅជា ការកាត់តសំរាប់ផ្នែកខាងសំលេង ។
វាបានអភិវឌ្ឍន៍នៅក្នុងប្រពន្ធ័ កាត់តគ្មានដែនកំនត់ ចំពោះវីឌីអូនិង កាត់តសំលេងសំរាប់ ម៉ាក 2.0 ។នៅសូនីពីមុន ត្រាកវីឌីអូ ច្រើនមានពេលកំនត់ត្រឹមត្រូវ 
ហើយ ការកាត់តសំលេងត្រាក់គ្មានការកំនត់ឡើយ។ដំនោះស្រាយនោះគឺពឹងផ្អែកលើ video Sequencing.។ការលេងចលនារបស់វីឌីអូមានភាពស្មុគស្មាញ 
និងសមាសធាតុឧបករណ៍មាន តែ 24 –bit /192KHZ ដែលស្របតាមសំលេង។ VST និង DirectX ជាចលនាអាហ្វិចបន្ថែម ដែលអាចដាក់បាន ហើយ Dolby Digital សំរាប់លាយចូលក្នុងសំលេងទាំងមូល។មកដល់ ម៉ាក សូនីវីហ្គាស ម៉ាក10. ដែល តំឡើងទៅលើ វិនដូ XP មាន(32 bit )ប៉ុនោះ។
ចំនែកវិនដូ វីស្តា(Vista) និង វិនដូសិវិន (7) ទាំងពីរគឺតំឡើងបាន 32  និង 64bit ចំពោះការប្រើ។ ហើយម៉ាក 11. បានធ្លាក់ចុះការគាំទ្រ សំរាប់ វិនដូ XP។

right|thumb|400px

អ្នកប្រើប្រាស់កម្មវិធីសូនី សំរាប់ ខ្សែភាពយន្ត និងសំលេង ដែលកាលពីមុន មានឈ្មោះថា  ផលិតកម្មវីឌីអូ និង Screenblast បានចែករំលែង 
កម្មវិធីប្រើប្រាស់ខ្លះៗ(some interfact)និងវាស្ថិតិ នៅ ក្រោមការគ្រប់គ្រងនៃ លេខសំងាត់(code base)របស់កម្មវិធី
សូនី(professional Sony)។ប៉ុន្តែវាមិនបាន រាប់បញ្ចូលជាជំនាញសំខាន់សំរាប់ប្រយោជន៍ដល់ឧបករណ៍ប្រើប្រាស់ទេ រឺ ជាប្រយោជន៍ដល់ DVD  
ក្នុងការបង្កើតដិស ប្លូរ៉េ (blue –ray disk)នៅក្នុងដំនោះស្រាយពីមុនអ្នកកាត់តវីឌីអូដែលទទួលបាន នូវលក្ខណះ ល្អ ឥតខ្ចោះនោះ
គួរតែចុះឈ្មោះទិញ ការបែងចែកពី ឌីវីឌី សូនី (Sony’s DVD)និងblue –ray disc authoring software។អ្នកបង្កើត ឌីវីឌី ជំនាញ(DVD Architect Pro)
ដែលកាលពីមុនគេហៅថា ឌីវីឌី ។សំលេងក្នុងឌីវីឌី គឺ ម៉ាកដែលអ្នកប្រើប្រាស់ពេញនិយម  បន្ទាប់មកទើបអ្នកប្រើ
ជាច្រើនបានហៅថា វីហ្គាស បួកនិងឌីវីឌី ដែលអាចរកបាន នៅពេលដែល ម៉ាក 7.បាន
ធ្លាក់ចុះ។ ចាប់តាំងពីតំនោះស្រាយ របស់សូនីវីហ្គាស 8.0។ ឌីវីឌីសំលេងម៉ាក4.5 និង
វីហ្គាស8.0 ទាំងពីរនេះគឺមានលក្ខណះល្អជាជាង ប៉ូរីស អែសអិច (Boris FX)និង
ម៉ាជិក ប៉ាលិត(Magic Bullet)ទាំងពីរនេះរួមបញ្ចូលគ្នា គឺមិនចាំបាច់ទិញដោយដាច់មុខទេ។
ឯកសារ:son12.jpg
សូមបុណ្យកងកុសល: <center>ធម៌សូមបុណ្យកងកុសល</center>

ធម៌សូមបុណ្យកងកុសល

ឥច្ចេវមច្ចន្ត នមស្សនេយ្យំ នមស្សមានោ រតនត្តយំ យំ

បុញ្ញាភិសន្ទំ វិបុលំ អលត្ថំ តស្សានុភាវេន ហតន្តរាយោ

ប្រែៈ 

ខ្ញុំសូមនមស្ការ 
លើកហត្ថាឱនសិរសី
បង្គំគុណទាំងបី
ខ្ពស់លើសលប់ត្រៃលោកា ។
សូមបុណ្យកងកុសល 
ឲ្យបានដល់យើងខ្ញុំណា
 ពេញពោរស្មើភារា
 ដូចជលសាធំទូលាយ ។
សូមឲ្យកំចាត់បង់
 អពមង្គលទាំងឡាយ
 ឲ្យចៀសចេញចាកឆ្ងាយ
 ក្តីអន្តរាយកុំបីមាន ។
ដោយកម្លាំងអានុភាព
 បុញ្ញលាភជាប្រធាន
 កងបុណ្យរាសីមាន
 សូមបានក្សាន្តកុំមានមោះ ។
ដោយគុណនមស្ការ
 ត្រៃរតនាប្រសើរខ្ពស់
 សូមអានិសង្សនោះ
 ដាក់ដល់ស្ថាននិព្វានហោង ។

(គិហិបតិបត្តិពិសេស)

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ព្រះពុទ្ធសាសនា
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ធម៌វន្ទនា
សូម៉ាលី

ប្រទេសសូម៉ាលី (ភាសាសូម៉ាលី៖ Soomaaliya, អក្សរអូស្មាញ្ញា៖ 𐒈𐒝𐒑𐒛𐒐𐒘𐒕𐒖; ភាសាអារ៉ាប់៖ الصومال) ដោយមានឈ្មោះជាផ្លូវការថា សាធារណរដ្ឋសហព័ន្ធសូម៉ាលីThe Federal Republic of Somalia is the country's name per Article 1 of the Provisional Constitution . (សូម៉ាលី៖ Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya; អារ៉ាប់៖ جمهورية الصومال الفيدرالية) គឺជាប្រទេសមួយស្ថិតនៅក្នុងតំបន់ស្នែងអាហ្វ្រិក។ ប្រទេសនេះមានព្រំដែនខាងលិចជាប់នឹងប្រទេសអេត្យូពី ខាងពាយព្យជាប់នឹងប្រទេសជីប៊ូទី ខាងជើងជាប់នឹងឈូងសមុទ្រអាដិន ខាងកើតជាប់នឹងមហាសមុទ្រឥណ្ឌា និងខាងនិរតីជាប់នឹងប្រទេសកេនយ៉ា។ សូម៉ាលីជាប្រទេសដែលមានឆ្នេរសមុទ្រវែងជាងគេបំផុតនៅឯអាហ្វ្រិកដីគោក។ ប្រទេសសូម៉ាលីច្រើនគ្របដណ្តប់លើតំបន់ខ្ពង់រាប វាលទំនាប និងតំបន់ភ្នំខ្ពស់ៗ។ អាកាសធាតុក្តៅតែងកើតមានពេញមួយឆ្នាំ បូករួមជាមួយខ្យល់មូសុងតាមរដូវ និងភ្លៀងធ្លាក់មិនទៀងទាត់។ សូម៉ាលីមានចំនួនប្រជាជនប្រមាណ ១៥ លាននាក់ ដែលក្នុងនោះមានជាង ២ លាននាក់រស់នៅក្នុងរដ្ឋធានី និងជាទីក្រុងធំបំផុតគឺ មូកាឌីស៊ូ ហើយត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាប្រទេសដែលមានវប្បធម៌ឯកពន្ធុបំផុតនៅទ្វីបអាហ្វ្រិក។ ប្រហែល ៨៥% នៃប្រជាជនសរុបទាំងអស់ជាជនជាតិសូម៉ាលី ដែលច្រើននិយមរស់នៅតាមភាគខាងជើងនៃប្រទេស។ ជនជាតិភាគតិចតែងប្រមូលផ្តុំគ្នារស់នៅលើដែនដីភាគខាងត្បូង។. ភាសាផ្លូវការរបស់ប្រទេសនេះគឺ ភាសាសូម៉ាលី និងភាសាអារ៉ាប់។ ប្រជាជនប្រទេសសូម៉ាលីភាគច្រើនជាអ្នកកាន់សាសនាឥស្លាម ដោយក្នុងនោះមានមួយភាគធំបានប្រតិបត្តិតាមនិកាយស៊ុននី។.
សូម៉ាលី: តំណភ្ជាប់ក្រៅ

តំណភ្ជាប់ក្រៅ

 
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសនៅអាហ្វ្រិក
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសអាហ្វ្រិកខាងកើត
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:សាធារណរដ្ឋសហព័ន្ធ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសស្នែងអាហ្វ្រិក
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋសមាជិកនៃសហភាពអាហ្វ្រិក
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋសមាជិកនៃសម្ព័ន្ធអារ៉ាប់
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋសមាជិកនៃអង្គការសហប្រតិបត្តិការឥស្លាម
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋសមាជិកនៃអង្គការសហប្រជាជាតិ
សូយ៌្យវម៌្មទី១: ពង្សាវលី

ពង្សាវលី
មានជាប់ញាតិខាងមាតារបស់ព្រះបាទឥន្ទ្រវម៌្មទី១ និងជាប់ញាតិត្រូវនឹងព្រះរាជបុត្រារបស់ព្រះអង្គគឺយឝោវម៌្មទី១
ព្រះមហេសីព្រះនាម វីរលក្ឝ្មី
ប្អូនថ្លៃ ព្រះរាជបុរោហិត ជយេន្ទ្របណ្ឌិត 
ព្រះរាជបុត្រ ឧទយាទិត្យវម៌្មទី២, ហឝ៌វម៌្មទី៣
ព្រះរាជនត្តាក្សត្រី ព្រះនាម ឝ្រីជយរាជចូឌាមណី
សូយ៌្យវម៌្មទី១: កាលវិភាគសិលាចារឹក

កាលវិភាគសិលាចារឹក
អត្ថប្រយោជន៏មួយទៀតនៃការសិក្សាសិលាចារឹក ដែលគេប្រមូលបានមកអាចអោយយើងកែតំរូវលទ្ធផលនៃការវិភាគកន្លងមក គេបានដឹងថាព្រះមហាក្សត្រខ្មែរបានឡើងសោយរាជ្យសម្បត្តិស្នងរាជ្យពីវ្រះបាទ​ឧទយាទិត្យវម៌្មទី១ ដែលបានចូលទិវង្គតនៅចន្លោះឆ្នាំ ១០០២ នៃគ.ស ក៏ប៉ុន្តែព្រះអង្គមិនមែនជាជនបរទេស ដូចជាគេបានប៉ាន់ស្មាននោះឡើយ។ ការសិក្សាវិភាគសិលាចារឹក K ៩២ នឹង K ៥៧៣ បានបញ្ជាក់អោយដឹងថា វ្រះបាទសូយ៌្យវម៌្មទី១ មានប្រភពពីសន្តតិវង្សជយវម៌្ម ក៏ប៉ុនែ្តជាត្រកូលនៃស្រឡាយសូយ៌វង្ឝទៅវិញ។ ដោយឡែក​ការសិក្សា​ស្រាវជ្រាវថ្មី ក៏បានអោយដឹងទៀតថា បា្រសាទធំៗ ដែលព្រះអង្គបានកសាងលើកំពូលភ្នំដូចជា ភ្នំជីសូយ៌ ភ្នំព្រះវិហារ ភ្នំវត្តភូ ជាដើម កសាងឡើងសំរាប់តំកល់ព្រះឝិវលិង្គរាជរបស់ព្រះអង្គ ដែលមាន​ឈ្មោះថា សិខរេឝ្វរ សូយ៌្យទ្រិ សូយ៌វម៌េតេឝ្វរ និង ជយលេស្ហេត្រ។ល។

យោងទៅលើការវិភាគទិន្ន័យសិលាចារឹក យើងអាចនិយាយបានថា សិលាចារឹកទាក់ទិនទៅនិងពាក្យសម្បថនៅប្រាសាទវិមានអាកាស ក៏ដូចជាពាក្យសម្បថនៅទីកន្លែងផ្សេងៗ​ទៀតដែរ គឺជាអត្ថបទ​អក្សរសិល្ប៏ ហើយវាក៏ជាកំណត់ត្រាប្រវត្តិសាស្រ្តមួយយ៉ាងសំខាន់ បានបង្ហាញថា ជនជាតិខ្មែរនាសម័យមហានគរ ជាជនជាតិមូយច្បាស់លាស់ដឹងបុណ្យដឹងបាប ដឹងខុសដឹងត្រូវ ហើយបានលើក​តំលៃនៃសច្ចធម៌ សីលធម៌ យុត្តិធម៌និងភក្តីភាពយ៉ាងខ្ពស់ស្មើនិងជីវិត។ ហេតុនេះពាក្យសម្បថតំរួចពល មានអត្ថន័យ និងខ្លឹមសារដូចជាអត្ថបទសច្ចា​​ប្រណិធានរបស់​មន្រ្តីសម័យទំនើបនេះ។ ក្នុងអត្ថបទសម្បថរបស់វ្រះបាទសូយ៌្យវម៌្មទី១ យើងឃើញថា​មន្រ្តីគ្រប់ជាន់ថ្នាក់ក្នុងកម្វុជទេឝ ហ៊ានថ្វាយជីវិត កាត់ដៃ បើសិនជាក្បត់នឹងព្រះមហាក្សត្រ ដោយឃុបឃិតជាមួយសត្រូវ។
ម្យ៉ាងទៀង ពួកគេក៏សុខចិត្តចុះនរក​ ៣២ ជាន់ដើម្បីរងទុក្ខជារៀងរហូតដរាបណាព្រះអាទិត្យ និងព្រះចន្ទនៅតែមានពន្លឺ ដរាបនោះពួកគេនៅតែសោយទុក្ខវេទនា។

ការស្រាវជា្រវថ្មីៗរបស់យើង​ បានបំបាត់នូវភាពស្រពិចស្រពិលក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រកម្ពុជា ដែលពាក់ព័ន្ធទៅនឹងបញ្ហាដែលចោទឡើងថា តើវ្រះបាទសូយ៌្យវម៌្មទេវ​ និងវ្រះបាទសូយ៌្យវម៌្ម ជាព្រះរាជាតែមួយ​ព្រះអង្គទេ ឫមួយយ៉ាងតិចណា?
ចំពោះយើង ព្រះនាមស្តេចទាំងពីរខាងលើនេះ គឺតំណាងអោយព្រះរាជាមួយព្រះអង្គ គឺវ្រះបាទសូយ៌្យវម៌្មទី១ ពោលគឺពុំមែនជាឈ្មោះមួយទៀតនៃវ្រះបាទជយវីវម៌្មទេវ ដូចដែលលោក​អៃ-ម៉ូនីញេ និងលោកល្វីហ្វីណូត៌ បានសន្និដ្ឋាននោះទេ​។
សូយ៌្យវម៌្មទី១: តំណក្រៅ

តំណក្រៅ
 http://www.art-and-archaeology.com/seasia/angkorkings.html
 http://khmerprideproductions.com/chapter4.html
 http://www.indochinaexclusive.com/srkbalspean.jpg

Category:ក្សត្រនៃកម្វុជទេឝ
Category:ក្សត្រពុទ្ធសាសនិក
Category:ពុទ្ធសាសនិកមហាយាន
Category:ពុទ្ធសាសនិកខ្មែរ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រាជវង្សកៅណ្ឌិន្យ
Category:ក្សត្រសតវត្សទី១១នៅអាស៊ី
សូយ៌្យវម៌្មទី២

វ្រះបាទសូយ៌្យវម៌្មទី២ រជ្ជកាល (គ.ស ១១១៣-១១៥០) ព្រះនាមពេលសោយរាជ្យ ធូលីវ្រះបាទ ធូលីជេងវ្រះកម្រតេង អញឝ្រីសូយ្យ៌វម៌្មទេវ (ធូលីព្រះបាទ ធូលីជើងព្រះគម្ដែង អញស្រីសូរ្យពម៌ទេព)។ បច្ឆាមរណនាម វ្រះបាទបរមវិឝ្ណុលោក។ ព្រះអង្គសោយរាជ្យនៅទីក្រុងយឝោធបុរ និងបានកសាងប្រាសាទអង្គរវត្ត បូជនីយដ្ឋានសាសនាធំបំផុតលើលោកដែលព្រះអង្គសង់ឧទ្ទិសដល់បរមទេវៈវិស្ណុ ប្រាសាទភ្នំព្រះវិហារ និងស្ថាបនាបង្ហើយនូវសំណង់ប្រាសាទភ្នំជីសូយ៌្យ។ ស្ថាបត្យកម្មបូជនីយដ្ឋាន យុទ្ធនាការយោធាជាច្រើន និងការស្ដាររាជការឱ្យខ្លាំងឡើងវិញក្នុងរជ្ជកាលរបស់ទ្រង់បាននាំឱ្យពួកប្រវត្តិវិទូចាត់ទុកសូយ៌្យវម៌្មជាស្ដេចមួយអង្គក្នុងចំណោមស្ដេចដ៏អស្ចារ្យបំផុតនៃចក្រភពនេះ។
សូយ៌្យវម៌្មទី២: ប៉ុន្មានឆ្នាំដំបូង

ប៉ុន្មានឆ្នាំដំបូង
right|thumb|250px|វ្រះបាទសូយ៌្យវម៌្មទី២
វ្រះបាទសូយ៌្យវម៌្មទី២ ព្រះអង្គ​ជាអនុវង្សមួយ​អង្គ​ក្នុង​រាជវង្សមហិធរបុរ។ ព្រះអង្គ​ត្រូវ​ជាព្រះនត្តាបិតុលា​របស់​វ្រះបាទជយវម៌្មទី៦។ បិតា​ព្រះអង្គ​ព្រះនាម​ ក្សត្រេន្ទ្រាទិត្យ ត្រូវ​ជា​ព្រះនត្តារបស់​ព្រះហិរណ្យវម៌្ម និង ​មហេសី​ផ្សេង​មួយ​ទៀត។ មាតា​ព្រះអង្គ​ព្រះនាម​ នរេន្ទ្រលក្ឝ្មី (បុត្រីនៃរាជបុត្រទី៣ នៃហិរណ្យវម៌្ម) ត្រូវជា​នត្តាក្សត្រី​របស់​ព្រះហិរណ្យវម៌្ម និង​ព្រះនាង​ហិរណ្យលក្ឝ្មី និង​ត្រូវ​ជា​ក្មួយ​បង្កើត​របស់​វ្រះបាទ​ជយវម៌្ម​ទី​៦ វ្រះបាទ​យុវរាជ និង​វ្រះបាទ​ធរណីន្ទ្រវម៌្មទី១។ ដូច្នេះ​អយ្យកោ​ព្រះអង្គ​ខាងបិតា និង​អយ្យកា​ព្រះអង្គ​ខាង​មាតា​សុទ្ធ​សឹងតែ​ជា​កូន​របស់​ព្រះហិរណ្យវម៌្ម​ទាំងអស់។

សូយ៌្យវម៌្មលេចឡើងដោយធំធាត់ក្នុងទឹកដីខេត្ត នៅពេលអំណាចកណ្ដាលកំពុងចុះខ្សោយនៅក្នុងចក្រភពខ្មែរ។ ជាព្រះអង្គម្ចាស់វ័យក្មេងមួយអង្គ ទ្រង់បានប្រើកលល្បិចដណ្ដើមអំណាច ដោយការប្រយុទ្ធតស៊ូរបស់ទ្រង់ ទ្រង់មានសិទ្ធិស្របច្បាប់ដើម្បីសោយរាជ្យ។ “នៅទីបញ្ចប់នៃការឈ្វេងយល់របស់ទ្រង់” ថ្លែងក្នុងសិលាចារឹកមួយផ្ទាំង “ទ្រង់បានជំរុញចិត្តដោយសារតែមានព្រះកិត្តិនាមនៃព្រះរាជវង្សរបស់ទ្រង់។” ទ្រង់បង្ហាញថាមានទំនាក់ទំនងជាមួយអភិមានិកខាងសត្រូវមកពីខាងខ្សែហឝ៌វម៌្មទី៣ ប្រហែលជាន្ឫបតីន្ទ្រវម៌្មទី២ ដែលមានឥទ្ធិពលនៅខាងត្បូង ក្រោយមកក៏បង្វែរទៅរកវ្រះបាទធរណីន្ទ្រវម៌្មទី១ដែលមានវ័យជរា និងមិនសូវមានឥទ្ធិពល ដែលជាអយ្យការបស់ទ្រង់។ “ដោយបន្សល់ទុកលើសមរភូមិនូវ មហាសាគរនៃកងទ័ពរបស់ទ្រង់ ទ្រង់បានបង្កើតឱ្យមានការប្រយុទ្ធយ៉ាងខ្លាំងក្លា” ថ្លែងក្នុងសិលាចារឹកមួយ។ “លោតឡើងលើក្បាលដំរីនៃរាជសត្រូវ ទ្រង់បានសំលាប់សត្រូវ ដូចជាគ្រុឌនៅជាយភ្នំអាចនឹងសំលាប់នាគរាជមួយក្បាល។”Briggs, "The Ancient Khmer Empire," p. 187. ពួកអ្នកប្រាជ្ញមិនបានយល់ស្របថាតើសំដីទាំងនោះសំដៅលើអភិមានិកភាគខាងត្បូង រឺ វ្រះបាទធរណីន្ទ្រវម៌្មទី១ឡើយ។ សូយ៌្យវម៌្មទី២ ក៏បានបញ្ជូនគណៈប្រតិភូទៅកានរាជវង្សចោឡៈនៃឥណ្ឌាខាងត្បូង និង ថ្វាយថ្មមានតំលៃទៅកាន់ចក្រវរ្តិនចោឡៈ កុលោត្តុង្គចោឡៈទី១ នៅគ.ស ១១១៤។A History of India   Hermann Kulke, Dietmar Rothermund: p.125

ក្រោយ​ដែល​វ្រះ​បាទធរណីន្ទ្រវម៌្មទី១ សោយ​ទិវង្គត​ហើយ ប្រទេស​កម្ពុជា​បែក​ជា ២ ដោយ​មាន​ព្រះ​រាជវង្ស ២ អង្គ ឬ ២ ពួកវិវាទ​ដណ្ដើម​រាជ​សម្បត្តិ​គ្នា តែ​មិន​ប្រាកដ​ព្រះ​នាម​ដូចម្ដេច។ គ្រា​នោះ ​ព្រះសូយ៌្យវម៌្មទី២ទ្រង់​នៅ​ក្នុង​បឋមវ័យ (កំលោះ) តែ​ជា​អ្នក​មាន​ព្រះ​ប្រីជា​ឆ្លាត​វាងវៃ ទ្រង់​យល់​ហេតុ​ផល​បាន​វែង​ឆ្ងាយ ទ្រង់​ព្រះ​ចិន្ដា​ថា បើ​នឹង​បណ្ដោយ​ឲ្យ​សង្គ្រាម​កើត​នៅ​ក្នុង​ព្រះ​នគរ​ដូច្នេះ​ទៅ មិន​យូរ​ប៉ុន្មាន​ទេ​មុខ​ជា​នឹង​មាន​ប្រទេស​ដទៃ ដែល​មាន​ឥទ្ធិពល​ដូច​យ៉ាង​ចាម្ប៍​ជាដើម លើក​ទ័ព​មក​សង្គ្រប​វាយ​ផ្ទួន​ទៀត​ជា​មិន​ខាន ដូច​ដែល​ធ្លាប់​ប្រាកដ​មាន​ក្នុង​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​មុនៗ នេះ​មក​ហើយ។

សូយ៌្យវម៌្មត្រូវបានអភិសេកនៅឆ្នាំគ.ស ១១១៣។ ឫសីព្រាហ្មណ៍ព្រឹទ្ធិនាម ទិវាករបណ្ឌិតបានរៀបពិធី នេះគឺជាលើកទីបីដែលព្រាហ្មណ៍រូបនេះបានធ្វើរាជាភិសេកដល់ស្ដេច។ សិលាចារឹកជាច្រើនកត់ត្រាថាក្សត្រថ្មីបានរៀនសូត្រក្បួនពិសិដ្ឋជាច្រើន បានប្រារព្ធពិធីបុណ្យបែបសាសនានិងបានព្រះរាជទានដល់ព្រាហ្មណ៍នោះដូចជា គ្រែស្នែង ផ្លិត ម្កុដ អាសនៈមូល និងចិញ្ចៀនកែវកង។ ព្រាហ្មណ៍រូបនេះបានធ្វើដំណើរវែងឆ្ងាយទៅកាន់ប្រាសាទនានាក្នុងចក្រភពនេះ រួមមានកំពូលភ្នំព្រះវិហារ ដែលលោកបានថ្វាយជារូបចំលាក់ព្រះសិវៈរាំធ្វើពីមាស។Higham, "The Civilization of Angkor," p. 113. រាជាភិសេកផ្លូវការរបស់ព្រះមហាក្សត្របានប្រារព្ធធ្វើឡើងនៅឆ្នាំ គ.ស ១១១៩ ដែលមានទិវាករបណ្ឌិតបានប្រារព្ធពិធីតាមក្បួនម្ដងទៀត។
សូយ៌្យវម៌្មទី២: ពង្សាវលី

ពង្សាវលី
ព្រះអយ្យកាបិតា ព្រះនាមធរណីន្ទ្រវម៌្មទី១ និងព្រះអយ្យកោបុត្រនៃព្រះបាទហិរណ្យវម៌្ម និងមហេសីមួយទៀត, ព្រះអយ្យកាមាតា រាជបុត្រទី៣ នៃព្រះបាទហិរណ្យវម៌្ម
ព្រះបិតាព្រះនាម ក្សត្រេន្ទ្រាទិត្យ និងមាតាព្រះនាម នរេន្ទ្រលក្ឝ្មី
ព្រះបិតុលា ព្រះនាម មហិធរាទិត្យ
មហេសីត្រូវជាបងនៃព្រះបាទហរិទេវ
ប្អូនថ្លៃព្រះនាម ហរិទេវ
ព្រះភាតាអយ្យកាមួយ ព្រះនាម ធរណីន្ទ្រវម៌្មទី១
ព្រះនត្តាបិតុលាព្រះនាម ជយវម៌្មទី៧
សូយ៌្យវម៌្មទី២: ការសោយទិវង្គត និង ការស្នងរាជ្យបន្ត

ការសោយទិវង្គត និង ការស្នងរាជ្យបន្ត
ភស្តុតាងសិលាចារឹកលើកឡើងថាសូយ៌្យវម៌្មទី២បានសោយទិវង្គតនៅចន្លោះ គ.ស ១១៤៥ និង ១១៥០ ប្រហែលកំឡុងយុទ្ធនាការយោធាតទល់នឹងចាម្ប៉ា។ ទ្រង់ត្រូវបានសោយរាជ្យបន្តដោយធរណីន្ទ្រវម៌្មទី២ ព្រះភាតាអយ្យកាមួយ រាជបុត្រនៃព្រះភាតា?នៃព្រះមាតារបស់ទ្រង់។ សម័យកាលនៃការគ្រប់គ្រងទន់ខ្សោយនិងជំលោះបានចាប់ផ្ដើម។

សូយ៌្យវម៌្មត្រូវបានគេថ្វាយបច្ឆាមរណនាមថា វ្រះបាទបរមវិឝ្ណុលោក ទ្រង់បានយាងទៅកាន់ស្ថាននៃព្រះវិឝ្ណុ។ អង្គរវត្តបានបញ្ចប់បង្ហើយលុះត្រាទាល់តែទ្រង់សោយទិវង្គតសិន។ រូបចំលាក់ទំនើបដែលយកលំនាំតាមព្រះឆាយាលក្ខ័ណ៍ក្នុងរាជវាំងរបស់ទ្រង់ជាចំលាក់លៀនរាក់ៗ អង្គរវត្តនាពេលសព្វថ្ងៃនេះ ស្វាគមន៍ចំពោះភ្ញៀវទេសចរណ៍ជាច្រើននៅឯព្រលានយន្តហោះសៀមរាប។ ក្លស់ជាច្រើនបានបាំងព្រះឆាយាលក្ខ័ណនៃព្រះមហាក្សត្រអង្គនេះ ពេលនោះពួកគេបានធ្វើតាមរូបពិតសូយ៌្យវម៌្មអស់ជិតជាងប្រាំបួនសតវត្សកន្លងមកហើយ។
សូយ៌្យវម៌្មទី២: វប្បធម៌សម័យនិយម

វប្បធម៌សម័យនិយម
សូយ៌្យវម៌្មទី២គឺជាមេដឹកនាំអារ្យធម៌ក្នុងល្បែងកំសាន្តគណនូបករណ៍ ២០០៧ PC Civilization IV: Beyond the Sword។ ក្នុងល្បែងនេះ សូយ៌្យវម៌្មគឺជាមេដឹកនាំចក្រភពខ្មែរនិងមានលក្ខណៈដឹកនាំ "បង្កើត" និង "វាតទី" (លក្ខណៈទាំងនេះត្រូវបានប្រើពីមុនដោយគូរុសនៃពែរ្សនៅក្នុងល្បែង Civilization IV ដើម)។
សូរ (​ភាសាសាស្ត្រ​)

សូវ គឺ​ជា​ការប្រើប្រាស់​នៃ​ការលើកដាក់សំឡេង​ក្នុង​ភាសា​មួយ​ដើម្បី​ប្តូរ​ន័យ​ពាក្យ​ឬ​វេយ្យករណ៍​។   គ្រប់​ភាសា​មាត់​ប្រើប្រាស់​ការលើកដាក់សំឡេង​ដើម្បី​បង្ហាញ​ព័ត៌មាន​ខាង​អារម្មណ៍​និង​ភាសាសាស្ត្រ ហើយបង្ហាញ​ការសង្កត់​ភាពផ្ទុយគ្នា និង​លក្ខណៈ​ដទៃ​ក៏​ហៅ​ថា តានា ប៉ុន្តែ​មិន​មែន​គ្រប់​ភាសា ប្រើ​តានា​នេះ​ប្តូរ​នៃ​ពាក្យ​ឬ​ការផ្លាស់ប្ដូរ​របស់ ដូច​ជា​ព្យញ្ជនៈ​និង​ស្រៈ​ទេ​។ មូលសទ្ទ​បែប​នេះ​ក៏​ហៅ​ថា មូលតានា (​ជា​ភាសាបារាំង​៖ tonèmes [tɔ'nɛm])​ នៅ​ដែល​ មូលតានា មួយ​ខុស​ពី​មូលសទ្ទ​ដូចគ្នា​តាម​សទ្ទានុក្រម​ និយាយ​អញ្ចឹង មាន​សម្លេង​ខុស​ពី​មូលតានា​ដទៃ គ្រាន់តែ​ដោយ​ការលើកដាក់សំឡេង​នៃ​ស្រៈ​។ ភាសា​សូរសំឡេង មាន​ច្រើន​នៅ​ទ្វីប​អាហ្វ្រិក ទ្វីប​អាស៊ី​ខាង​កើត ហើយ​​ប្រទេសម៉ិចស៊ិក​និង​អាមេរិក​កណ្តាល  ប៉ុន្តែ​មិន​សូវ​មាន​នៅ​តំបន់ដទៃ ក្នុង​ទ្វីប​អាស៊ី​និង​ទ្វីប​អឺរ៉ុប។ យ៉ាង​ធំ ភាសា ៧០ ភាគ​រយ អាចជា​ភាសា​សូវ​សំឡេង​។​

In many tonal African languages, such as most Bantu languages, tones are distinguished by their pitch level relative to each other, known as a register tone system.  In multisyllable words, a single tone may be carried by the entire word, rather than a different tone on each syllable. Often grammatical information, such as past versus present, "I" versus "you", or positive versus negative, is conveyed solely by tone.

In the most widely-spoken tonal language, Mandarin Chinese, tones are distinguished by their distinctive shape, known as contour, with each tone having a different internal pattern of rising and falling pitch. Words are often monosyllabic, and many words are differentiated solely by tone; in a multisyllabic word each syllable often carries its own tone. Unlike in Bantu systems, tone plays little role in modern Chinese grammar, though the tones descend from features in Old Chinese that did have morphological significance (e.g. changing a verb to a noun or vice-versa).

Contour systems are typical of languages of the Mainland Southeast Asia linguistic area, including Tai–Kadai, Vietic and Sino-Tibetan languages, while the Afroasiatic, Nilo-Saharan, Khoi-San and Niger-Congo languages of Africa are dominated by register systems.  Some languages combine both systems, such as Cantonese, which produces three varieties of contour tone at three different pitch levels, or the Omotic (Afroasiatic) language Bench, which employs five level tones and one or two rising tones across levels.

Many languages use tone in a more limited way. Somali, for example, may only have one high tone per word. In Japanese, fewer than half of the words have drop in pitch; words contrast according to which syllable this drop follows. Such minimal systems are sometimes called pitch accent, since they are reminiscent of stress accent languages which typically allow one principal stressed syllable per word. However, there is debate over the definition of pitch accent, and whether a coherent definition is even possible.
សូរ (​ភាសាសាស្ត្រ​): Mechanics

Mechanics
Most languages use pitch as intonation to convey prosody and pragmatics, but this does not make them tonal languages. In tonal languages, each syllable has an inherent pitch contour, and thus minimal pairs (or larger minimal sets) exist between syllables with the same segmental features but different tones.

Here is a minimal tone set from Mandarin Chinese, which has five tones, here transcribed by diacritics over the vowels:
right|thumb|150px|The tone contours of Standard Chinese. In the convention for Chinese, 1 is low and 5 is high. The corresponding tone letters are .
 A high level tone: /á/ (pinyin ⟨ā⟩)
 A tone starting with mid pitch and rising to a high pitch: /ǎ/ (pinyin ⟨á⟩)
 A low tone with a slight fall (if there is no following syllable, it may start with a dip then rise to a high pitch): /à/ (pinyin ⟨ǎ⟩)
 A short, sharply falling tone, starting high and falling to the bottom of the speaker's vocal range: /â/ (pinyin ⟨à⟩)
 A very short, neutral tone, sometimes indicated by a dot (·) in Pinyin, has no specific contour; its pitch depends on the tones of the preceding and following syllables. Mandarin speakers refer to this tone as the "light tone" (), also called the "fifth tone", "zeroth tone", or "neutral tone". This tone occurs only on unstressed syllables. Its occurrence on single syllable words is marginal, only with a small number of grammatical particles. There is a strong tendency in modern Mandarin for the second syllable of disyllabic words to be pronounced with a light tone. 

These tones combine with a syllable such as "ma" to produce different words. A minimal set based on "ma" are, in pinyin transcription,
mā(媽/妈) "mum/mom"
má(麻/麻) "hemp"
mǎ(馬/马) "horse"
mà(罵/骂) "scold"
ma(嗎/吗) (an interrogative particle)

These may be combined into the rather contrived sentence,

/
Pinyin: māma mà mǎ de má ma?
IPA /má ma mâ ma᷉ tɤ mǎ ma/
English: "Is mom scolding the horse's hemp?"

A well-known tongue-twister in the Thai language is:

IPA: 
"Does new silk burn?"Tones change over time, but may retain their original spelling. The Thai spelling of the final word in the tongue-twister, ⟨⟩, indicates a rising tone, but the word is now commonly pronounced with a high tone. Therefore a new spelling, , is occasionally seen.

Vietnamese has its version:

IPA: /bʌ̌j naj bʌj bʌ̂j bʌ᷉j bʌ̌ˀj bʌ̂ˀj/
"All along you've set up the seven traps incorrectly!"

Tone is most frequently manifested on vowels, but in most tonal languages where voiced syllabic consonants occur they will bear tone as well. This is especially common with syllabic nasals, for example in many Bantu and Kru languages, but also occurs in Serbo-Croatian.

Tones can interact in complex ways through a process known as tone sandhi.
សូរ (​ភាសាសាស្ត្រ​): Register tones and contour tones

Register tones and contour tones
ប្រព័ន្ធសម្លេងធ្លាក់ចូលទៅក្នុងលំនាំធំទូលាយពីរ យោងទៅតាមថាតើមានសម្លេងវណ្ឌវង្កដែរឬទេ។

Most Chinese languages use contour tone systems, where the distinguishing feature of the tones are their shifts in pitch (that is, the pitch is a contour), such as rising, falling, dipping, or level. Most Bantu languages, on the other hand, have non-contour tone (or register tone) systems where the distinguishing feature is the relative difference between the pitches, such as high, mid, or low, rather than their shapes. In such systems there is a default tone, usually low in a two-tone system or mid in a three-tone system, that is more common and less salient than other tones. There are also languages that combine relative-pitch and contour tones, such as many Kru languages, where nouns are distinguished by contour tones and verbs by pitch. Others, such as Yoruba, have phonetic contours, but these can easily be analysed as sequences of single-pitch tones, with for example sequences of high–low  becoming falling , and sequences of low–high  becoming rising .

Falling tones tend to fall further than rising tones rise; high–low tones are common, whereas low–high tones are quite rare. A language with contour tones will also generally have as many or more falling tones than rising tones. However, exceptions are not unheard of; Mpi, for example, has three level and three rising tones, but no falling tones.

Lexical tones more complex than dipping (falling–rising) or peaking (rising–falling) are quite rare, perhaps nonexistent, though prosody may produce such effects. However, the Old Xiang dialect of Qiyang is reported to have two "double contour" lexical tones, high and low fall–rise–fall, or perhaps high falling – low falling and low falling – high falling:  and  (4232 and 2142).

Register phonation
In a number of East Asian languages, tonal differences are closely intertwined with phonation differences. In Vietnamese, for example, the ngã and sắc tones are both high-rising but the former is distinguished by having a glottal stop in the middle. Similarly, the nặng and huyền tones are both low-falling, but the nặng tone is shorter and pronounced with creaky voice at the end, while the huyền tone is longer and often has breathy voice. In some languages, such as Burmese, pitch and phonation are so closely intertwined that the two are combined in a single phonological system, where neither can be considered without the other. Confusingly, such systems are termed register, which is unrelated to "register tone" as described above.