វៀតណាម

ប្រទេសវៀតណាម (ភាសាវៀតណាម៖ Việt Nam) ដោយមានឈ្មោះជាផ្លូវការថា សាធារណរដ្ឋសង្គមនិយមវៀតណាម (Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam) គឺជាប្រទេសមួយស្ថិតនៅជាយខាងកើតនៃតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ដីគោក ដោយមានក្រឡាផ្ទៃសរុប ៣៣១,២១២ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ និងមានប្រជាជនរស់នៅចំនួន ៩៩ លាននាក់។ ប្រទេសវៀតណាមមានព្រំដែនគោកជាប់ប្រទេសចិននៅភាគខាងជើង ប្រទេសកម្ពុជានិងឡាវនៅភាគខាងលិច ហើយមានដែនទឹកជាប់ប្រទេសថៃតាមរយៈឈូងសមុទ្រថៃ និងប្រទេសហ្វីលីពីន ឥណ្ឌូណេស៊ី និងម៉ាឡេស៊ីតាមរយៈសមុទ្រចិនខាងត្បូង។ រដ្ឋធានីរបស់ប្រទេសវៀតណាមគឺទីក្រុងហាណូយ រីឯទីក្រុងធំបំផុតគឺទីក្រុងហូជីមិញ (អតីតក្រុងព្រៃនគរ)។

មនុស្សបានចូលមករស់នៅលើទឹកដីវៀតណាមដំបូងនៅក្នុងយុគសម័យថ្មបំបែក និងបានបង្កើតរដ្ឋដំបូងក្នុងសហវត្សទី ១ មុន គ.ស. នៅលើដីសណ្ដទន្លេក្រហមនៃវៀតណាមភាគខាងជើងបច្ចុប្បន្ន។ រាជវង្សហានបានកាត់បញ្ចូលវៀតណាមខាងជើង និងកណ្តាលដាក់នៅក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ចិនចាប់ពីឆ្នាំ ១១១ មុន គ.ស. រហូតដល់រាជវង្សឯករាជ្យទីមួយបានលេចឡើងនៅឆ្នាំ ៩៣៩។ នគររាជានិយមជាបន្តបន្ទាប់បានស្រូបយកឥទ្ធិពលពីចិនតាមរយៈលទ្ធិខុងជឺ និងព្រះពុទ្ធសាសនា ហើយបានបន្តរីករាលដាលទៅភាគខាងត្បូងពោលគឺរហូតដល់ដីសណ្ដទន្លេមេគង្គ ដោយបានវាយដណ្តើមកាន់កាប់ប្រទេសចាម្ប៉ានៅក្នុងដំណើរនេះ។ រាជវង្សង្វៀន ដែលត្រូវជានគរចុងក្រោយរបស់វៀតណាម បានទទួលចុះចាញ់ក្រោមទ្វៃដៃនៃមហាអំណាចបារាំងនៅក្នុងឆ្នាំ១៨៨៣។ បន្ទាប់ពីបដិវត្តន៍ខែសីហា បក្សសម្ព័ន្ធជាតិនិយមហៅវៀតមិញ ក្រោមការដឹកនាំរបស់អ្នកបដិវត្តន៍កុម្មុយនីស្តឈ្មោះហូ ជីមិញ បានប្រកាសពីឯករាជ្យភាពរបស់វៀតណាមនៅក្នុងឆ្នាំ១៩៤៥។

ប្រទេសវៀតណាម​បាន​ឆ្លង​កាត់​សង្រ្គាម​អូសបន្លាយគ្នាជាច្រើនឆ្នាំនៅ​ក្នុង​សតវត្សរ៍​ទី២០។ ក្រោយបញ្ចប់សង្គ្រាមលោកលើកទី២ បារាំងបានវិលត្រឡប់មកក្ដោបក្ដាប់អំណាចអាណានិគមវិញដែលជាហេតុនាំឱ្យសង្គ្រាមឥណ្ឌូចិនលើកទី១ ផ្ទុះឡើងដោយមានវៀតណាមជាអ្នកទទួលបានជ័យជំនះនៅក្នុងឆ្នាំ១៩៥៤។ ជាលទ្ធផលនៃសន្ធិសញ្ញាដែលបានចុះហត្ថលេខារវាងវៀតមិញ និងបារាំង ប្រទេសវៀតណាមទាំងមូលត្រូវបានបំបែកចេញជាពីរផ្នែកផ្សេងគ្នា។ សង្គ្រាមវៀតណាមបាន​ចាប់​ផ្ទុះឡើង​ភ្លាមៗ​​រវាង​ក្រុមកុម្មុយនីស្ត​និយមប៉ែកខាងជើង​ដែល​គាំទ្រ​ដោយ​សហភាព​សូវៀត​ និង​ចិន​ ប្រយុទ្ធប្រឆាំង​នឹង​ក្រុមនិយមប្រឆាំងកុម្មុយនីស្ត​ប៉ែកខាង​ត្បូង​ដែល​គាំទ្រ​ដោយ​សហរដ្ឋ​អាមេរិក។ បន្ទាប់ពីជ័យជំនះរបស់វៀតណាមខាងជើងក្នុងឆ្នាំ១៩៧៥ វៀតណាមបានបង្រួបបង្រួមជារដ្ឋសង្គមនិយមតែមួយក្រោមអំណាចគ្រប់គ្រងនៃបក្សកុម្មុយនីស្តវៀតណាម (ប.ក.វ.) នៅឆ្នាំ១៩៧៦។ សេដ្ឋកិច្ចផែនការដែលបានផ្ដើមឡើងដោយរដ្ឋាភិបាលមិនបានទទួលផ្លែផ្កាអ្វីនោះឡើយព្រោះតែខ្លួនត្រូវជាប់ទណ្ឌកម្មពាណិជ្ជកម្មជាមួយបណ្ដាប្រទេសលោកខាងលិច និងសង្រ្គាមជាមួយកម្ពុជា ហើយនិងចិន។ នៅឆ្នាំ១៩៨៦ បក្សកុម្មុយនីស្តបានផ្តួចផ្តើមកំណែទម្រង់សេដ្ឋកិច្ច និងនយោបាយដែលមានលក្ខណៈស្រដៀងទៅនឹងកំណែទម្រង់សេដ្ឋកិច្ចរបស់ចិនដែរ ដោយប្រទេសនេះបានបង្វែរតម្រង់ទៅរកសេដ្ឋកិច្ចទីផ្សារធូរទូលាយជាងមុន។ កំណែទម្រង់នេះដែរបានជួយសម្រួលដល់ការធ្វើសមាហរណកម្មវៀតណាមឡើងវិញទៅក្នុងសេដ្ឋកិច្ច និងនយោបាយពិភពលោក។

ក្នុងនាមជាប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍដែលមានសេដ្ឋកិច្ចមានចំណូលមធ្យមកម្រិតទាប វៀតណាមនៅតែបន្តជាប្រទេសមួយដែលមានសេដ្ឋកិច្ចរីកចម្រើនលឿនបំផុតប្រចាំសតវត្សទី២១។ សព្វថ្ងៃ វៀតណាមកំពុងមានវិបត្តិអំពើពុករលួយកម្រិតខ្ពស់ ពិរុទ្ធភាព បញ្ហាបរិស្ថាន និងកំណត់ត្រារំលោភសិទ្ធិមនុស្សខ្ពស់។ ប្រទេស​នេះផងដែរកំពុង​ស្ថិត​ក្នុងចំណាត់ថ្នាក់​ទាប​បំផុតនៃរង្វាស់​សេរីភាព​ស៊ីវិលអន្តរជាតិ សេរីភាព​សារព័ត៌មាន ​សេរីភាព​ខាង​សាសនា និង​ជនជាតិភាគតិច។ វៀតណាមជារដ្ឋសមាជិកមួយនៃបណ្ដាស្ថាប័នអន្តរជាតិ និងអន្តររដ្ឋាភិបាលជាច្រើនរួមមាន៖ អាស៊ាន កិច្ចសហប្រតិបត្តិការ​សេដ្ឋកិច្ច​អាស៊ី​ប៉ាស៊ីហ្វិក កិច្ចព្រមព្រៀងទូលំទូលាយ និងវឌ្ឍនភាពនៃភាពជាដៃគូអន្តរប៉ាស៊ីហ្វិក ចលនាមិនចូលបក្សសម្ព័ន្ធ អង្គការអន្តរជាតិនៃក្រុមប្រទេសនិយាយភាសាបារាំង និងអង្គការពាណិជ្ជកម្មពិភពលោកជាដើម។ លើសពីនេះ វៀតណាម​ក៏ធ្លាប់​បានកាន់​អាសនៈ​នៅក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិបាន​ចំនួន​ពីរ​ដងផងដែរ។