មាលាដួងចិត្ត: វគ្គទី ១ វិទ្យាល័យ គ.ស. ១៩៣៩

វគ្គទី ១ វិទ្យាល័យ គ.ស. ១៩៣៩

ដូចជា​ពិបាក​គិត​ដែរ!… មិនដឹង​ជា​ចាប់​និយាយ​ពី​ត្រឹមណា​ទេ​រឿងនេះ ហើយព្រោះ​មាន​រាង និង​ភាព​ដូច​ពពក មាន​ពណ៌​ចម្រុះ​ដូច​ឥន្ទធនូ ហើយ​មាន​មាឌ​និង​កម្ពស់​​កម្ព​រ​​ប៉ុន​យក្សា។

ក្នុង​ដួងចិត្ត​យុវជន​អាយុ​ម្ភៃ​ឆ្នាំ​អារម្មណ៍​ដ៏​អស្ចារ្យ​នេះ ជួនណា​បោកបក់​ជា​ព្យុះជួនណា​ផាត់ផាយ​ជា​ខ្យល់ជំនោរ។ ទុក្ខ និង​សេចក្ដីសង្ឃឹម​តែង​ផ្លាស់​វេន​គ្នា​ក្នុង​សតិ​មួយ​ដែលមាន​គំនិត​វែងឆ្ងាយ តែ​ស្រួយ​ដូច​ពពុះ​សាប៊ូ​ដែល​អណ្ដែតត្រសែត​មួយសន្ទុះ លំអ​ដោយ ឆព្វណ្ណរង្សី​ចាំង​ឆ្លុះ​ទៅលើ។

ឱ ! ឆ្នេរសមុទ្រ​ដែល​បរិបូណ៌​ដោយ​ក្លិនក្រអូប​ឈួ​ល​ដែល​វិចិត្រ​ដោយ​កូនខ្ទម​ជ្រក​ក្រោម​ដើម​ដូង​ល្វន់​ល្វៃ មាន​កម្រង​វល្លិ​ផ្កា​រុំ​ស្រោប​ដូច​ហត្ថា​នាង​នាដកា។ វាយោ​ហើរ​ពី​ផ្ទៃ​សាគរ​មក​យោល​ផួ​ង​ធម្មជាតិ ឱ្យមាន​ចលនា​ទន់ភ្លន់ រួច​ហើយក៏​តាំង​ដឹក​នាំទៅ​ឆ្ងាយ​នូវ​ពិដោរ​ឈ្ងុយ​ឈ្ងប់។

ទេសភាព​ត្រកាល​នេះ មាន​នាទី​ជា​អង្រឹង​សម្រាប់​យោល​រំសាយ​ទុក្ខ​នៃ​យុវជន​ដែល​ស្រវឹង​ដោយ​ឃ្លោង ដោយ​កាព្យ​ថ្លា​ដូច​ចរណៃហើយ​ស្អាត​ដូច​ពន្លឺ​ព្រះ​ចន្ទ​ពេញបូណ៌មី។ កវីនិពន្ធ​ដ៏​មាន​ពាក្យ​ពិ​រោះ ហាក់ដូចជា​កើត​ពី​ទេពកោសល្យ​ដែល​ត្រាំ​នៅក្នុង​ទុក្ខព្រួយហើយ​រមែង​ក្ដោប​ស្រោប​នូវ​វិការ​ដ្ឋា​ន​នៃ​ជីវិត បរិបូណ៌​ទៅដោយ​ការប្រយុទ្ធ ការដណ្ដើម​ស្ទើរ​ស៊ីសាច់​គ្នា។

អាត្ម័ន​ជរាព្រលឹង​រេចរឹល​អាច​រត់​ចូល​ជ្រក​បាន​ក្នុង​សាសនាប៉ុន្ដែ​អាត្ម័ន​ក្មេង​ចិន្ដា​នឹង​រក​កំពង់ផែ​ចូល​សម្រាក​បានតែ​ក្នុង​កាមារម្មណ៍។

គិតសព្វៗទៅ សេចក្ដីស្នេហា​ជា​សាសនា​មួយបែប​ដែរ​សម្រាប់​យុវជន ព្រោះ​រមែង​មាន​សទ្ធា មាន​ជំនឿ មាន​សេចក្ដីទុកចិត្ត​ទៅ វិញទៅមក។តែ​សាសនា​នេះចាស់ៗបែរជា​មិន​យល់​ដោយ​ភ្លេច​សូន្យឈឹង ថា​កាលពីដើម​មក​ខ្លួន​ធ្លាប់​ក្មេង​ដូចគ្នា​ដែរ​ទេតើ ហេតុដូច្នេះ​ហើយបានជា​ចាស់ៗទាំងនោះ​តែង​កាន់គំនិត​រឹងត្អឹង កាន់​លទ្ធិ​សម្បូរ​ជ្ញា​សិទ្ធិ​ចំពោះ​បំពង់​ត្រួយ​ខ្ចី​នៃ​មនុស្សជាតិ។

គួរ​យើង​គិតថា ផ្កា​ក្រូចពោធិ៍សាត់​មាន​ក្លិនក្រអូប​ជាង​ផ្លែ​វា​ដែល​ទុំ​លឿង​ផូ​រ។ យ៉ាង​នេះហើយ​បានជា​យុវជន​អាច​ក្រេប​ឱជា​រស​ជីវភាព​បានជា​ជាង​មនុស្ស​រសៀល ដែលជា​ហេតុនាំឱ្យ មាណព និង មាណវី មាន​ទីតាំង​ជិត​ជាង​ក្នុង​គោលបំណង ព្រះ​កាម​ទេព។

គំនិត​វិ​ពណ៌នា​ខាងលើនេះ ជា​យោបល់​របស់ក្មេងៗដែល​រៀន​នៅ​វិទ្យាល័យ​ស៊ីសុវត្ថិ ក្នុង​សម័យមុន​កើត​សង្គ្រាមលោកលើកទីពី​រ។ យុវជន​ទាំងនោះ​យល់​ដោយ​ខុស ហើយ​អយុត្តិធម៌​ខ្លះ​ផង ក៏​ពុំ​ដឹងថាចាស់ៗសង្កត់សង្កិន​ព្រលឹង និង​ចិន្ដា​របស់ខ្លួន ហើយ​ថែមទាំង​បំពុល​សេចក្ដី​ត្រេកត្រអាល​ទៀតផង។

គិត​ខុស​ក៏ដោយ ត្រូវ​ក៏ដោយ ក្មេងៗបើ​យល់​យ៉ាងណា​ហើយ​តែង​ជួញ​ចិត្ត​ធ្វើឱ្យ​គំនិត​នោះបាន​សម្រេច បាន​ពិតប្រាកដ​ដោយ​សកម្ម​ក្រៃលែង។ ដើម្បី​ងាយ​យល់​នូវ​មនោសញ្ចេតនាផ្សេងៗដែល​រមែង​ក​ញ្ច្រោ​ក​បោកបោះ​អាត្ម័ន​យុវជន​នោះ ទើប​សូម​នាំ​រឿងនេះ​មក​និទាន​ដូចតទៅ៖

ថ្ងៃអាទិត្យ! អរុណ​ចាប់​លាប​ពណ៌​ក្រហមទុំ​ទៅលើ​ជើងមេឃ​ខាងកើត។ ក្នុង​សយនដ្ឋាន​មួយ​នៃ​វិទ្យាល័យ​ស៊ីសុវត្ថិ​ដែល​សេចក្ដី​ស្ងប់ស្ងាត់​គ្របដណ្ដប់​នៅឡើយ ព្រោះ​មិនទាន់​ដល់​ម៉ោង សម្លេង​ខ្សឹប​ខ្សាវ​ចាប់​ឭខ្សៀវៗពី​ត្រង់នេះ​បន្តិច​ត្រង់នោះ​បន្តិច។ មាត់​មាន់រងាវ​បង្អូស​បែបបទ​វែង​អន្លាយ​ក្នុង​ពន្លឺស្រាងៗនៃ​ព្រហាម។ សេះ​សំគម​ដែល​ទាញ​រទេះដឹក​បន្លែ​មួយអន្លើ និង​ស្បែកជើង​ឈើ​ចិន​កន្តាំង​បាននាំគ្នា​វាយ​ផ្ទៃ​ថ្នល់​ចាក់​ជ័រ​ឭ​សូរ​ភ្លិ​បផ្លាប់ៗ ឭ​ក្រោក​ក្រាក។ កងទ័ព​ក្អែក​ចេញពី​ទ្រនុំ​ដើមអម្ពិល ខ្វក​កេកកាកៗ លាន់​រំពង​ហើយ​ហើរ​ឆ្ពោះទៅ​ទិស​ខាងលិច​ដែល​ពំនូក​ពពកធំៗ ដេក​ទ្រមក់​ត្រាំ​ក្នុង​កម្ជិល​ច្រអូស​នៅឡើយ។

មួយសន្ទុះ​ក្រោយមក ស្គរ​អ្នកយាម​ទ្វារ​រោទិ៍​កម្រើក​រំ​ជួយ​អាកាស​ពណ៌​ខៀវ​នៃ​ព្រឹក​ព្រហាម ហើយ​សូរសព្ទ​ហ៊ោកញ្ជ្រៀវ​ក៏​ផ្ទុះឡើង​ដូច​ចិន​អុជ​ផាវ​សែនអ្នកតា។ អ្នកខ្លះ​ចាប់​ប្រយុទ្ធ​នឹង​សង្កើច​ដោយ​យក​ស្បែកជើង​ឈើ​វាយ​បំពៀច​ប​ច្ចា​មិត្រ​ដែល​បាន​ស្រូបយក​ឈាម​ពី​ពេលយប់ទៅលើ​ក្ដារ​គ្រែ​ឭ​ផូងផាង។ ក្នុងសម័យ​នោះ​មិនបាន​ស្គាល់​ច្បាស់​នៅឡើយ​ទេ នូវ​ការប្រើ​ម្សៅ​ដេដេតេ​សម្រាប់​សម្លាប់សត្វ​ល្អិត។ អ្នក​ខ្លះទៀត​ប្រជុំគ្នា​សប់​បាល់​ឡុង​ឭភិតៗ ហើយ​មួយ​ពួក​ផ្សែង​ដទៃ ក្រមា​មួយ​វ័ណ្ឌ​នៅ​ចង្កេះ​នាំគ្នា​ប្រមូល​ខោអាវ​យកទៅ​បោក​នៅ​ក្បាលម៉ាស៊ីនទឹក​ក្រោយ“ដ័​រ​ត្វារ។

សូរ​ទ្រហឹងអឹងអាប់​បាន​ដាស់ ទីឃាវុធ ភ្ញាក់​ពី​ដំណេក​ក្រោក​ឡើង ប្រមូល​ក្រសោប​ជើងមុង​ពាក់​ទៅលើ​ដំបូល​រួច ហើយក៏​តាំង​អង្គុយ​សញ្ជប់សញ្ជឹង​នៅលើ​គ្រែ​ដោយមាន​មុខស្ងួត​ស្ងប់ ក្មេង​ក​ម្លោះ​នេះ​នឹក​គួច​ដល់​នារី ដែល​កាលពី​ល្ងាចម៉ិញ​វិទ្យុ​បាន​នាំមក​នូវ​សម្លេង​ថ្លា​ដូច​កែវ​ទិព្វ។ នៅ​ជិត​សយនដ្ឋាន គឺ​នៅ​ម្ខាង​វិថី​ហ្វ្រ​ង់​ស្វាង​ហ្វុ​ង​តែ​ន អ្នក​ម្ចាស់​ផ្ទះមួយ​បាន​បើក​ស្ដាប់​ចម្រៀង​សិល្បការិនី​សៀម​ពីរោះ​ទន់​ល្វើយ។ គឺ​សម្លេង​នេះហើយ​ដែល​មក​ប្រលោម​បំពេរ​អាត្ម័ន ទីឃាវុធ ដែល​ស្រេកឃ្លាន​នូវ​កាមារម្មណ៍។ ចៅ​មាណព​ស្ដាប់​ពុំបាន​ច្បាស់​នូវ​ទំនុកច្រៀង​ទេតែ​សាច់​ពិ​រោះ ដែលមាន​ផ្នត់​ទូលាយ​ល្វឹងល្វើយ បាន​គួច​ព្រលឹង​ឱ្យ​អណ្ដែតអណ្ដូង​ក្នុង​រមណីយដ្ឋាន​មួយនា​វិមាន​សួគ៌ា​ល័យ។