នរោត្ដម ចន្ទរង្សី: ជំនឿ​លើ​កម្លាំង​ក្រៅ​ខ្លួន និង​ទំនាក់ទំនង​ជាមួយ​យួន​វៀតមិញ

ជំនឿ​លើ​កម្លាំង​ក្រៅ​ខ្លួន និង​ទំនាក់ទំនង​ជាមួយ​យួន​វៀតមិញ 

ជំនឿ​នៅ​កម្លាំង​ក្រៅ​ខ្លួន  គឺ​ជា​មនោគមវិជ្ជា​ដ៏​ពេញ​និយម​របស់​អ្នក​កាន់​អាវុធ​។  គេ​បាន​ចាត់​ទុក​ថា​ជា​កត្តា​មួយ  ដែល​អាច​ជំរុញ​ឱ្យ​មាន​ប្រសិទ្ធភាព​ក្នុង​ការ​ប្រយុទ្ធ​របស់​កងទ័ព​ខ្មែរ​ឥស្សរៈ​​ផង​ដែរ  ព្រោះ​វា​ធ្វើ​ឱ្យ​ពួក​គេ​មាន​ភាព​កក់​ក្ដៅ និង​ការ​ជឿជាក់​ក្នុង​ខ្លួន​។  ទ្រង់​ចន្ទរង្សី​ជា​មនុស្ស​ម្នាក់​មាន​ជំនឿ​យ៉ាង​មុត​មាំ​លើ​មន្ត​អាគម និង​អភិនីហារ​បែប​នេះ​ដែរ​។  ក៏​ដូច​ជា​មេ​ខ្មែរ​ឥស្សរៈ​ដទៃ​ទៀត​ដែរ  ទ្រង់​តែង​ពាក់​បន្តោង​យ័ន្ត និង​គ្រឿង​ស័ក្ដិ​សិទ្ធិ​ផ្សេងៗ ដែល​គេ​ហៅថា “ផ្ទៃគ្រូ”។  ពួក​គេ​តែង​សាក​ល្បង “ផ្ទៃគ្រូ” ជា​រៀង​រាល់​សប្ដាហ៍  ដើម្បី​ល្បងមើល​ថា​  តើ “ផ្ទៃគ្រូ” នេះ​មាន​បារមី​យ៉ាងណា​?  លោក នី វ៉ាន់ធី តែង​​សង្កេត​ឃើញ​ថា  ភាគ​តិច​​ណាស់​ដែល​ពួក​គេ​បាញ់ “ផ្ទៃគ្រូ” ត្រូវ​។  ដូច្នេះ​ហើយ  កំឡុង​ពេល​នោះ  គាត់​ពិបាក​នឹង​ជឿ​លើ​បារមី​បាញ់​មិន​ត្រូវ  ដុត​មិន​ឆេះ​របស់​កន្សែងយ័ន្ត​នេះ​ណាស់​។  ប៉ុន្តែ  គាត់​ត្រូវ​ស្ទាក់​ស្ទើរ​វិញ  ដោយ​សារ​ការភ្នាល់​គ្នា​រវាង​ក្រុម​គាត់​ជាមួយ​នឹង​ពួក​យួន​យៀក​មិញ​។  នាយទាហាន រស់ ហឿន ដែល​ជា​កូន​ចៅ​ម្នាក់​របស់​ទ្រង់  មាន​ជំនឿ​​ងប់​ងល់​លើ​គ្រឿង​វត្ថុ​ស័ក្ដិ​សិទ្ធិ​ទាំងនេះ  ដំណាល​ពេល​ដែល​មេ​ទ័ព​យួន​យៀក​មិញ មិន​ជឿ​លើ​ជំនឿ​ផ្ដេសផ្ដាស​បែប​នេះ​។  រឿង​​ភ្នាល់​គ្នា​នេះ បាន​កើតឡើង​នៅ​កំឡុង​ឆ្នាំ ១៩៤៩ នៅ​ចំ​ពីមុខ​បន្ទាយ​របស់​ក្រុម​ទាំងពីរ​នេះ​។  កាល​នោះ  ទាំង​ពីរ​ក្រុម​បាន​បោះ​ទីតាំង​ទ័ព​នៅ​ទល់មុខគ្នា  ដោយ​ដាក់​ទង់ សម្គាល់​​របស់​ផង​ខ្លួន​នៅ​ទន្ទឹម​​គ្នា  មិន​ឱ្យ​ទាប ឬ​ខ្ពស់​ជាង​គ្នា​ឡើយ​។  ដូច​សព្វ​មួយដង  នៅ​ព្រឹក​មួយ  ទាំង​ពីរ​ក្រុម​បាន​ចេញ​មក​គោរព​ទង់​សម្គាល់​រៀងៗ​ ខ្លួន​។ 

ការ​ភ្នាល់​គ្នា​បាន​ចាប់ផ្ដើម​កើតឡើង។  ដំបូង​ទាំង​​សង្ខាង សាក​ល្បង​​ផ្សង​ចង់​ដឹង​មើល​ថា​  តើ​យួន ឬ ខ្មែរ​ដែល​នឹង​ទទួល​បាន​ឯករាជ្យ​ពី​បារាំង​មុន​?  ពួក​គេ​សន្មត​ថា  បើ​ខាង​ណា​បង្ហូត​ទង់​ជាតិ​ដល់​លើ​កំពូល​មុន  វា​អាច​ជា​ប្រផ្នូល​ថា  ក្រុម​នោះ​នឹង​ទទួល​ឯករាជ្យ​មុន​។  ត្រៀម​ខ្លួន​ជាស្រេច  តំណាង​ទាំងពីរ​ក្រុម ចាប់ផ្ដើម​ទាញ​ខ្សែ​ទង់​សម្គាល់​ឡើង​លើ​កំពូល​។  ដោយ​តំណាង​ខាង​យួន​រហ័ស​រហួន​ជាង​ខាង​តំណាង​ខ្មែរ  មុន​ដំបូង ទង់​សម្គាល់​របស់​យួន​បាន​រំកិល​ឡើង​លើ​លឿន​ជាង​។  ដំណាល​ពេល​ខាង​ខ្មែរ កំពុង​ញាប់​ញ័រ  ហើយ​ខាង​យួន អប​អរ​នឹង​ស្ថានភាព​នេះ  ស្រាប់​តែ​ខ្សែ​ទង់​សម្គាល់​របស់​យួន ដែល​ចាស់​ផុយ​  បូក​រួម​នឹង​កម្ដៅ ដែល​កកិត​ជាមួយ​រ៉ក​ប្រែ​ជា​ដាច់​មួយរំពេច  ទុក​ឱកាស​ឱ្យ​តំណាង​ខាង​ខ្មែរ បង្ហូត​ទង់​ឡើង​ដល់​លើ​កំពូល ដោយ​​សុវត្ថិភាព​។ 

បាតុភូត​នេះ​បាន​បណ្ដាល​ឱ្យ​ឥរិយាបថ​ចំពោះ​ជំនឿ​របស់​លោក នី វ៉ាន់​ធី ចាប់​ផ្ដើម​ផ្លាស់​ប្ដូរ​បន្តិច​។ ក្រោយ​​ថ្ងៃ​កម្ពុជា​ទទួល​បាន​ឯករាជ្យ  គាត់​ចេះ​តែ​នឹក​គិត​ពិចារណា​ក្នុង​ចិត្ត​ម្នាក់​ឯង​ថា  ការ​ផ្សង​ខាងលើ  ហាក់​ត្រូវ​ជាមួយ​ស្ថានភាព​អាណានិគម​នៅ​ឥណ្ឌូចិន​ខ្លាំង​ណាស់​។  ព្រោះ​គាត់​សង្កេត​តាម​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​ទៅ​ឃើញ​ថា  បើ​ប្រៀប​ធៀប​ជាមួយ​ជន​ជាតិ​ខ្មែរ  យួន​ហាក់​បាន​ស្រូតរូត​រហ័សរហួន​ប្រឆាំង​នឹង​បារាំង​ជាង​។  ចំណែក​ស្ថានភាព​នៅ​ស្រុកខ្មែរ​វិញ  មាន​សភាព​ស្ងប់ស្ងាត់​ច្រើន  ដោយ​សារ​ជន​ជាតិ​ខ្មែរ​មិន​សូវ​ក្រោក​ឡើង ប្រឆាំង​​នឹង​បារាំង​ឡើយ​។  លោក​​បន្ត​ទៀត​ថា  បើ​ទោះ​បី​ជា​មាន​ការ​ទប់​ទល់​ប្រឆាំង​នឹង​បារាំង  ក៏​វា​មិន​ត្រូវ​បាន​ដឹក​នាំ​ធ្វើ​ដោយ​ប្រជារាស្ត្រ​សាមញ្ញ​ទេ  តែ​វា​ត្រូវ​បាន​ធ្វើ​ដោយ​ពពួក​វណ្ណៈ​អ្នកចេះដឹង និង​ពួក​អភិជន ដែល​មាន​ទំនាស់​ផល​ប្រយោជន៍​ជាមួយ​បារាំង​តែប៉ុណ្ណោះ​។  រហូតដល់​ថ្ងៃ​បាន​ឯករាជ្យ ដោយ​សន្តិវិធី​មុន​វៀតណាម  ដែល​បាន​ឯករាជ្យ​ដោយ​ការ​ប្រយុទ្ធ​គ្នា​យ៉ាង​ខ្លាំងក្លា​នៅ​ដៀន​បៀន​ហ្វា  គាត់​កាន់​តែ​នឹក​ឃើញ​ការ​ផ្សង​គ្នា  ដែល​ខ្មែរ​បាន​បង្ហូត​ទង់​សម្គាល់​របស់​ខ្លួន​ដោយ​សុវត្ថិភាព​ដែរ​។
ពួក​យួន​យៀក​មិញ​មិនទាន់​អស់ចិត្ត​ទេ  ដោយ​យក​លេស​ថា  ខ្សែ​ទង់​សម្គាល់​របស់​ខ្លួន​ចាស់ ងាយ​ផុយ ទើប​មិន​បាន​បង្ហូត​ឱ្យ​ដល់​លើ​។  ដោយ​ឮ​ល្បី​ពី​កូនទាហាន​របស់​ខ្លួន​អួត​សរសើរ​ពី​បារមី​របស់​ទង់​សម្គាល់​ទ័ព​ខ្មែរ  មេ​ទ័ព​យួន​យៀក​មិញ​ម្នាក់  បាន​បបួល​ខ្មែរ​ឥស្សរៈ​បាញ់​ទង់​សម្គាល់​ដាក់​កាំភ្លើង​យន្ត​មួយ​ដើម​។  គាត់​បាន​អួត​អាង​ថា  គាត់​បាញ់​ត្រង់​មិនដែល​ខុស  ហើយ​បន្តុះ​បង្អាប់​ថា  មិន​ដែល​មាន​ទង់​សម្គាល់​ខាង​ខ្មែរ​ឯណា  ដែល​គាត់​បាញ់​មិន​ត្រូវ​នោះ​ទេ​។  គាត់​បន្ត​ដោយ​តម្កើង​ឫក​ពា​ប្រមាថ​ខ្មែរ​ថា  ចាំ​មើល  តើ​បារមី​ទង់​សម្គាល់​របស់​ខ្មែរ​ឥស្សរៈ​ពូកែ​ស័ក្ដិ​សិទ្ធិ  ឬ​ក៏​គ្រាប់​កាំភ្លើង​គាត់​ត្រង់​ជាង​។  លោក នី វ៉ាន់ធី នៅ ពេល​នោះ​  មាន​ការ​បារម្ភ​ជា​ខ្លាំង​ខ្លាច​បាត់បង់​កាំភ្លើង​យន្ត​មួយ​ដើម​។  ព្រោះ​ថា  គាត់​នៅ​តែ​មិន​ទាន់​ទុកចិត្ត​លើ ​“ផ្ទៃគ្រូ” ​ទេ​។  ដោយ​សារ​ជា​រៀង​រាល់​សប្ដាហ៍​  ដែល​គេ​សាក​ល្បង​បារមី “ផ្ទៃ​គ្រូ”  គាត់​ឃើញ​តែ​វា​ឆេះ ស្ទើរ​រាល់​តែ​លើក​។  ជួន​កាល ចៃដន្យ​ទៅ  វា​ក៏​មាន​ពេល​គេ​បាញ់​មិន​ឆេះ​ទៅ​ដែរ  ហើយ​មកដល់​ពេល​នោះ លោក រស់ ហឿន យក​វា​មក​លេងសើច​ភ្នាល់​គ្នា ដាក់​កាំភ្លើង​យន្ត​មួយ​ដើម​​ដូច្នោះ  គាត់​ដូចជា​មិន​ស្រួល​ក្នុង​ចិត្ត​សោះ​។  លោក វ៉ាន់ធី បាន​បន្ត​បញ្ជាក់​ទៀត​ថា  តាម​ពិត​ទៅ  ទង់​សម្គាល់​ដែល​យក​មក​បាញ់​ភ្នាល់​នោះ  គ្រាន់តែ​ជា​ក្រណាត់​ធម្មតា​របស់​លោក រស់ ហឿន​ទេ​។

លោក រស់ ហឿន បាន​ស្រែក​សន្មត​បញ្ជាក់​ថា  ឱ្យ​មេ​យួន​យៀក​មិញ​បាញ់​តែមួយ​គ្រាប់​គត់  តែ​ប្រសិន​បើ​បាញ់​ទៅ​ហើយ​មិន​ឆេះ ឬ​ក៏​មិន​ត្រូវ​នោះ​ទេ  កាំភ្លើង​យន្ត​ដែល​យួន​បាន​អូស​មក​ដាក់​ក្បែរ​ដង​ទង់ នោះ​នឹង​ក្លាយ​ជា​របស់​ខ្មែរ​(ឥស្សរៈ)​ហើយ  និង​បាន​ស្រែក​ឱ្យ​កូន​ទាហាន​ទាំង​សង្ខាង​ជួយ​ធ្វើជា​សាក្សី​។  សន្មត​គ្នា​មិន​ទាន់​បាន​ចប់​ស្រួល​បួល​ផង  គេ​បាន​ឮ​ស្នូរ​គ្រាប់កាំភ្លើង​ការ៉ាប៊ីន​មួយ​គ្រាប់​លាន់ឮ​រំពង​ព្រៃ  តែ​គេ​មិន​ឃើញ​ទង់​សម្គាល់​របស់​ខ្មែរ​ឆេះ ឬ​ត្រូវ​គ្រាប់​ឡើយ​។  ពួក​ខ្មែរ​ឥស្សរៈ​របស់​ទ្រង់ នរោត្តម ចន្ទរង្សី បាន​ចាប់​ស្រែក​ហ៊ោ​កញ្ជ្រៀវ  ដោយ​សារ​ភ្ញាក់​ផ្អើល​នឹង​ភាព​អស្ចារ្យ​នេះ​។ 
ពួក​ខាង​យួន​ស្ងាត់​មាត់​ច្រៀប  ដំណាល​ពេល​ដែល​មេ​ទ័ព​របស់​ពួកគេ​ធ្វើ​ជា​និយាយ​លុបលាង​ភាព​អាម៉ាស់​របស់​ខ្លួន  ដោយ​ស្ដី​បន្ទោស​ទៅ​កាន់​កូន​ចៅ​ខ្លួន​ថា  ខ្ជិល​មិន​ចេះ​ជូត​សម្អាត​លាង​កាណុង​កាំភ្លើង​ឱ្យ ស្អាត​ល្អ  ធ្វើ​ឱ្យ​ស្ទះ​កាណុង​បាញ់​ទង់​សម្គាល់​ខ្មែរ​មិន​ត្រូវ​។  គិត​ទៅ​  ខ្មែរ​ឥស្សរៈ ដូចជា​លោក រស់ ហឿន មាន​អំនួត​ណាស់​ដែរ  នៅ​ចំពោះ​ស្ថានការណ៍​នេះ  ព្រោះ​គាត់​ចង់​ឱ្យ​ពួក​យួន​ចាញ់​​ដោយ​អស់​ចិត្ត​។  លោក​បាន​ស្រែក​ទៅកាន់​ពួក​យួន  ដែល​មិនទាន់​អស់​ចិត្ត​ថា  ឱ្យ​ពួក​យួន​បាញ់​បី​គ្រាប់​ថែមទៀត ​ ហើយ​បើ​នៅតែ​មិន​ត្រូវ​ទេ ខាង​ខ្មែរ​ឥស្សរៈ​នឹង​យក​កាំភ្លើងយន្ត​នោះ​ហើយ​។
មេ​ទ័ព​យួន​ដដែល បាន​ឱ្យ​គេ​យក​កាំភ្លើង​ថ្មី​មក​ទាញ​បាញ់​ទង់​សម្គាល់​ខ្មែរ​ទាំង​កំរោល​។  មួយ​គ្រាប់ ហើយ​នៅតែ​មិន​ត្រូវ​(ឆេះ)  មួយ​គ្រាប់​ទៀត​នៅតែ​មិន​ឆេះ​ទង់​សម្គាល់​ខ្មែរ​ឥស្សរៈ  ដែល​ប្រហែល​ជា​ពួក​ទាហាន​ឥស្សរៈ​ស្រែក​ហ៊ោ​ខ្លាំង​  ធ្វើ​ឱ្យ​យួន​នោះ​ស្លន់​ស្លោ​  បាញ់​មិន​ត្រូវ​។  មួយ​គ្រាប់​ចុងក្រោយ​នៅតែ​មិន​ត្រូវ  ពួក​ខ្មែរ​ឥស្សរៈ​មិន​បង្អង់​យូរ​ក៏​ហក់​ចូល​ទៅ​អូស​យក​កាំភ្លើងយន្ត​។  ចំណែក​ពួក​យួន​ក្ដៅ​មួហ្មង​នាំ​គ្នា​ថយ​ក្រោយ​  តែ​មិនមែន​ថយ​ទៅ​ណា​ទេ  គឺ​ថយក្រោយ​ឡោមព័ទ្ធ​ដេញ​បាញ់​យក​កាំភ្លើង​យន្ត​វិញ​។  ពួក​ខ្មែរ​ឥស្សរៈ​ក៏​នៅតែ​ខំ​ប្រឹង​ទាញ​យក​កាំភ្លើង​រត់  ឯ​ខ្លះ​ទៀត​ខំ​ប្រឹង​បាញ់​ត​ទល់​ជាមួយ​ពួក​យួន​យៀក​មិញ​រហូតដល់​អូស​វា​ដាក់​ចូល​ក្នុង​បន្ទាយ​របស់​ខ្លួន​។

ហេតុការណ៍​ក៏​បញ្ជាក់​ឱ្យ​យើង​ឃើញ​ដែរ​ថា ខ្មែរ​ចូលចិត្ត​មាន​អំណួត​ភ្លេចខ្លួន និង​ស្មោះត្រង់​រហូត  ក្លាយ​ជា​ឆោតល្ងង់  លង់​ខ្លួន​ចូល​អន្ទាក់​សត្រូវ​ដែល​មាន​ពុតត្បុត​។  ភាគច្រើន  ដោយសារ​អំណួត  ខ្មែរ​តែង​តែ អត់​អោន​ឱ្យ​សត្រូវ​មុន​។  ប៉ុន្តែ ​សត្រូវ​ដូចជា​យួន​វិញ  ពិតជា​មាន​ល្បិច​កិច្ចកល  ហើយ​មិនដែល​គោរព​តាម​ពាក្យសន្យា​របស់​ខ្លួន​នោះ​ទេ​។  គ្រាន់​តែ​ឧទាហរណ៍​កំប៉ិក​កំប៉ុក​ខាងលើ  ក៏​អាច​បញ្ជាក់​បង្ហាញ​អំពី ពុត​ត្បុត​របស់​ពួក​យួន​បាន​ដែរ​។  ម៉្យាង​ទៀត  ប្រហែល​ជា​ខ្មែរ​ឥស្សរៈ​ភាគ​ច្រើន​ឆោត​ល្ងង់​បែប​នេះ​ឯង  ទើប​លង់​ជឿ​លើ​ហេតុផល ដែល​យួនយៀក​មិញ​ឃោសនា​ថា  ចូល​មក​ជួយ​ច្បាំង  ដើម្បី​បណ្ដេញ​សត្រូវ​​រួម​គ្នា  ដោយ​មើល​មិន​ឃើញ​មហិច្ឆតា​ធំ​របស់​គេ  នៅ​​ក្រោយ​ថ្ងៃ​ទទួល​បាន​ជោគ​ជ័យ​ពិត​ប្រាកដ​។  ឬ​មួយ​មក​ពី​គេ​គិត​ថា ខ្មែរ​ឥស្សរៈ​​ងាយ​ស្រួល​ឱ្យ​ពួកគេ​លេង​ខ្សែ​លើ​ទេ​ដឹង​។

នាយ​ទាហាន​ខ្មែរ​ឥស្សរៈ​មាន​ជំនឿ​លើ​វត្ថុ​ដែល​គេ​ជឿ​ថា  ស័ក្ដិសិទ្ធិ​ជាច្រើន​ទៀត  មាន​ដូចជា កន្សែង​យ័ន្ត  ខ្សែគាថា  ចង្កូម​សត្វ​ព្រៃ  ចែ​កាច់  កុយ ​ ភ្លុក  ដើម  ឬ​មើម​ប្រទាល ជា​ដើម​។  ក្រៅ​ពី​នេះ  ខ្មែរ​ឥស្សរៈ​នៃ​ក្រុម​ទ្រង់​ចន្ទរង្សី  មាន​ជំនឿ​លើ​រឿង​កាប់​មិន​មុត​ផង​ដែរ​។  ពួកគេ​មាន​វិធី​ចាស់​គំរិល  ដើម្បី​បង្កើត​រូប​មន្ត និង​ថ្នាំ​កាប់​មិន​មុត​ ដុត​មិន​ឆេះ​។  ពួកគេ​យល់ថា  ដង្កូវនាង គឺ​ជា​សត្វ​ដែល​មាន ប្រយោជន៍​ត្រូវ​បាន  គេ​ចិញ្ចឹម​យក​សរសៃ​សំបុក​សូត្រ​  ដែល​បាន​ពី​ទឹក​មាត់​របស់​វា​  យក​មក​ធ្វើ​ហូល ឬ ផាមួង  ដោយ​សារ​សូត្រ​នោះ​មាន​គុណភាព​ដ៏​មាំ​ស្វិត​មិន​ងាយ​ដាច់ ឬ​ផុយ​ឡើយ​។  ដូច្នេះ  នាង​ពិតជា​មាន​ភាព​ស្វិត​មាំ​នៅ​ក្នុង​ខ្លួន​របស់​វា​ហើយ  ធ្វើ​ឱ្យ​ពួកគេ​ជឿ​ថា  អាច​យក​វា​មក​ធ្វើ​ជា​ថ្នាំផឹក​ឱ្យ​សាច់​គង់  សម្រាប់​ការពារ​ខ្លួន​បាន​។  ចំណែក​គ្រឿងផ្សំ​  មាន​ដូចជា កូន​ដង្កូវ​នាង  ប្រទាល​  បាលី  ទឹក​ឃ្មុំ ឬ ស្រា​។  ដំបូង  ពួក​គេ​យក​កូន​ដង្កូវ​នាង​ចំនួន ១ ​នាឡិ​  មក​បុក​ឱ្យ​បែកចេញ​ពពុះ​ស្គុល  ដើម្បី​យក​ទឹកមាត់​របស់​វា​មក​លាយ​ជាមួយ​ស្រា​ផឹក​។  រី​ឯ​កាក​របស់​វា  ត្រូវ​ពួកគេ​យក​ទៅ​លាយ​ជាមួយ​ទឹក​ឃ្មុំ  សម្រាប់​ហូប​ការពារ​ជំងឺ​ផ្សេងៗ​។
​លោក នី វ៉ាន់ធី បាន​រៀប​រាប់​បន្ត​ទៀត​ថា  មាន​គ្នី​គ្នា និង​កូនទាហាន​គាត់​ជាច្រើន  ដែល​នាំ​គ្នា​ជឿ​លើ​ភាព​ស័ក្ដិសិទ្ធិ​របស់​សំបុក​ដង្កូវ​នាង​នេះ​។  ក្រោយ​ពី​ផឹក “ថ្នាំ​កាប់​មិន​មុត​ដុត​មិន​ឆេះ” បែប​នេះ  សាច់​របស់​ពួក​អ្នក​ផឹក​  ប្រែ​ជា​ព័ណ៌​ខៀវ  ហើយ​ពួកគេ​តាំង​យក​ដាវ ឬ​កាំបិត​  មក​កាប់​សាក​ល​មើល​។  ពួក​គេ​ត្រេក​អរ  ដោយ​ជំនឿ​ជាក់​កាន់តែ​ខ្លាំង  នៅ​ពេល​គេ​កាប់​គ្នា​មិន​មុត  ​គ្រាន់​តែ​ត្រុត​សាច់​តែប៉ុណ្ណោះ​។  ប្រហែល​​ជា​ដាវ​ ឬ​កាំបិត​ទាំងនោះ​គំរឹល​ដែរ​ផង​ក៏​មិន​ដឹង​។ ព្រោះ​នៅ​ក្នុង​សមរភូមិ គាត់​សង្កេត​ឃើញ​មាន​នាយទាហាន ទាំងនោះ ត្រូវ​សត្រូវ​បាញ់សម្លាប់ ឬ​ត្រូវ​គេ​កាប់​មុត​ដាច់​សាច់​ទាំងដុំៗ ដូចតែ​មនុស្ស​ធម្មតា​ដែរ​។ លើស​ពី​នេះ​ទៅទៀត ការ​ផឹក “ថ្នាំ​កាប់​មិន​មុត​ដុត​មិន​ឆេះ” បែប​នេះ មិន​បាន​ជួយ​ពួក​ខ្មែរឥស្សរៈ​នោះ​ទេ តែ​វា​កាន់តែ​នាំ​ភាព​លំបាក​ដល់​ពួកគេ​ថែមទៀត​។ ជា​ការពិត ប្រហែលជា​វា​អាច​ជួយ​ឱ្យ​ពួកគេ​មាន​សាច់​ស្វិត  ប៉ុន្តែ​សាច់​ស្វិត​របស់​ពួកគេ​នោះ​នឹង​ធ្វើ​ឱ្យ​ពួកគេ​ឈឺ​រហូត​ដល់​ស្លាប់​។  ព្រោះ​គ្មាន​ម្ជុល​សឺរ៉ាំង​ចាក់​ថ្នាំ​ណា​មួយ  អាច​ចាក់​ថ្នាំ​បញ្ចូល​សាច់​ពួក​គេ​បាន​ឡើយ  ប្រសិន​ណា​ពួកគេ​ឈឺ​ថ្កាត់​។  ម៉្លោះហើយ  ពួក​គេ​នៅតែ​បន្ត​ប្រើ​ឱសថ​បុរាណ  ដែល​ពុំ​មាន​ប្រសិទ្ធភាព​ដដែល  ទោះ​ជា​មាន​ឱសថ​ពេទ្យ​ទំនើប​ស័ក្ដិសិទ្ធិ​ក៏​ដោយ​។
បើ​​តាម​ប្រសាសន៍​របស់​លោក នី វ៉ាន់ធី បាន​ឱ្យ​ដឹង​ថា  យួន​យៀកមិញ​ធ្លាប់​បាន​រួម​ជាមួយ​ខ្មែរ​ឥស្សរៈ​របស់​ទ្រង់​ចន្ទរង្សី  ទៅ​​វាយ​បារាំង  តែ​ក្រោយ​ពី​ការ​ប្រទូស្តរ៉ាយ​ខាងលើ  ទំនាក់​ទំនង​នោះ​បាន​ចាប់​ផ្ដើម​ប្រេះ​ឆា។​  សូម​បញ្ជាក់​ថា  មុន​ពេល​កើត​ហេតុនេះ  ទ្រង់​ចន្ទរង្សី​បាន​ត្រូវ​ពួក​យួន​អញ្ជើញ​ទៅ​ប្រជុំ​នៅ​ណាមបូ​នៃ​វៀតណាម​ខាងត្បូង  ហើយ​ទ្រង់​ក៏​បាន​ដាស់​តឿន​កុំ​ឱ្យ​កូន​ចៅ​របស់​ទ្រង់​តប​ត​ឈ្លោះប្រកែក​គ្នា​ជាមួយ​ពួក​យួន​យៀក​មិញ ដែល​នៅ​ទល់មុខ​បន្ទាយ​ឱ្យ​សោះ  ខ្លាច​មាន​ការ​លំបាក និង​រំខាន​ដល់​គោល​ដៅ​នៃ​ក្រុម​តស៊ូ​របស់​ខ្លួន  ក្នុង​ការ​វាយ​ទាមទារ​ឯករាជ្យ​ពី​បារាំង​។  ម៉្យាង​ទៀត  ទ្រង់​បារម្ភ​ដល់​សុវត្ថិភាព​ផ្ទាល់​របស់​ទ្រង់  ដែល​ទៅ​ប្រជុំ​នៅ​ស្រុក​យួន​នោះ​ផង  ខ្លាច​ក្រែង​យ៉ាងម៉េច​យ៉ាងម៉ា​ទៅ គេ​ធ្វើបាប​ទ្រង់​។
“មែន!  ដូច​ការ​បារម្ភ​របស់​ទ្រង់​មែន,”  លោក នី វ៉ាន់ធី បាន​គូស​បញ្ជាក់​។  គាត់​បាន​បន្ត​ថា  ពួក​កូន​ចៅ​របស់​ទ្រង់​  មាន​រឿងរ៉ាវ​ដូច​ខាងលើ  ហើយ​ត្រូវ​ពួក​យួន​ខិលខូច​ក្បត់​ពាក្យសន្យា មិន​ព្រម​ផ្ដល់​កាំភ្លើង​យន្ត ដោយ​សន្តិវិធី​ទេ  តែ​បែរ​ជា​តាម​ដេញ​បាញ់​ពួកគាត់​យក​កាំភ្លើងយន្ត​វិញ​។  ទី​បំផុត​  ទំនាក់​ទំនង​ល្អ​ជាមួយ​ពួក​គេ​ត្រូវ​បញ្ចប់​។  ឯ​រូប​ទ្រង់​ចន្ទរង្សី​ផ្ទាល់  ត្រូវ​ពួក​យួន​ចាប់​ឃាត់ខ្លួន​ដាក់​ក្នុង​គុក​អស់​មួយ​រយៈ  ទម្រាំ​បាន​រត់​ចេញ​មក​វិញ​បាន  ដោយសារ​បាន​អ្នកយាមគុក​ម្នាក់  ជា​ជនជាតិ​វៀតណាម​ធ្លាប់​រាប់​អាន  និង​មាន​សមាន​ចិត្ត​ដល់​ទ្រង់  បាន​ប្រើ​ឧបាយ​កល​ក្បត់​ក្រុម​ខ្លួន  ​ដើម្បី​លួច​ដោះលែង​ទ្រង់  តែ​ត្រូវ​ពួកគេ​ដឹង​ទាន់​ពេល  ហើយ​ដេញ​ចាប់​ទ្រង់​វិញ  ស្ទើរតែ​រត់​មិនទាន់​។  តាំង​តែពី​ពេល​នោះ​មក  ពួកគេ​ចេះតែ​មាន​ការ​ប៉ះទង្គិច​នឹង​គ្នា​ជា​រឿយៗ​។ 

សក្ខីភាព​​នៃ​ការ​មិន​ចុះសម្រុង​គ្នា​រវាង​ទ្រង់​ចន្ទរង្សី​ និង​ពួក​យៀក​មិញ​  ត្រូវ​បាន​បញ្ជាក់​ដោយ​ទ្រង់​ចន្ទរង្សី​ផ្ទាល់  នៅ​ក្នុង​បទ​សម្ភាសន៍​ទ្រង់​ជាមួយ​លោក ស្ទីវិន ហេឌ័រ នា​ពេល​ក្រោយមក​ថា  “ខ្ញុំ...ឈប់​ធ្វើ​បដិវត្តន៍​ជាមួយ​យួន  ព្រោះ​ក្រោយពេល​ខ្ញុំ​សហការ​ជាមួយ​ពួកគេ​  តាំងតែពី​ក្រោយពេល​មាន​សង្គ្រាម​លោក​លើក​ទី ​២ ភ្លាម  ច្បាស់​ណាស់​ដែល​ថា​  ពួកគេ​កំពុង​ប្រើប្រាស់​ខ្ញុំ  ដោយ​ប្រើ​ឈ្មោះ​រាជវង្សានុវង្ស​របស់​ខ្ញុំ​។  ពួក​គេ​ថែមទាំង​បាន​ព្យាយាម​ត្រួតត្រា​លើ​ចលនា​(ឥស្សរៈ)​របស់​ខ្ញុំ​ទៀត​ផង​។  ហើយ​ពេល​ដែល​ខ្ញុំ​ជំទាស់​លើ​អ្វី  ដែល​ពួកគេ​ស្នើសុំ   ពួក​​កូន​ចៅ​របស់​គេ​  លែង​ហៅ​ខ្ញុំ​ថា​ជា​ក្សត្រ​ស្នេហា​ជាតិ​ទៀត​ទេ​។  ផ្ទុយ​មក​វិញ  ពួក​គេ​នឹង​ហៅ​ខ្ញុំ​ចោទ​ខ្ញុំ​ថា  ជា​ក្សត្រ​ក្បត់ ឬ​ជន​សក្ដិភូមិ​​ក្បត់​។