navinnseab/khmer-wikipedia-article huggingface dataset:
កំប្រុកពណ៌: រប៉ាយ​រស់នៅ

រប៉ាយ​រស់នៅ 
នៅ​ប្រទេស​កម្ពុជា វា​មាន​វត្តមាន​នៅ​ក្នុង​ខេត្ត​កោះកុង ពោធិសាត់ មណ្ឌលគិរី ដែ​ជំរក​សត្វ​ព្រៃ​គូលែនព្រហ្មទេព និង​តំបន់​ការ​ពារ​នៃ​ខេត្ត​ព្រះវិហារ។ ប្រភេទ​នេះ​ក៏​មាន​វត្ត​មាន​នៅ​ប្រទេស​ភូមា ថៃ និងវៀតណាម​ភាគ​ខាង​ត្បូង។
កំប្រុកពណ៌: ស្ថានភាព​អភិរក្ស

ស្ថានភាព​អភិរក្ស 
កំប្រុក​ពណ៌​មាន​ដង់​ស៊ីតេ​រស់​នៅ​ច្រើន​បង្គួរ និង​មាន​អត្រា​បន្ត​ពូជ​ឆាប់​រហ័ស និង​រងគ្រោះ​ថ្នាក់​តិច​តួច​ពី​មជ្ឈដ្ឋាន​ដែល​វា​រស់​នៅ។
កំប្រុកពោះប្រផេះ: ភិនភាគ

ភិនភាគ 
កំប្រុក​ពោះ​ប្រផេះ (វិទ្យាសាស្ត្រ៖ Callosciurus caniceps, អង់គ្លេស៖ Grey Bellied Squirrel) មាន​រោម​ទន់ ហើយ​នៅ​ផ្នែក​ខាង​លើ​មាន​ពណ៌​ត្នោត និង​ផ្នែក​ខាង​ក្រោម​មាន​ពណ៌​ប្រផេះ​ស្រាល ឬ ស។ វា​មាន​កន្ទុយ​សំពោង​រង្វើល​បង្កប់​ដោយ​ជួរ​ពណ៌​ខ្មៅ​លាយ​ស។ កំប្រុក​ពោះ​ប្រផេះ​មាន​បាត​ជើង​ធំ​ទូលាយ ហើយ​នៅ​ផ្នែក​ខាង​លើ​ស្បែក ជើង​គ្មាន​រោម​ទេ។
កំប្រុកពោះប្រផេះ: ជីវសាស្ត្រ

ជីវសាស្ត្រ 
កំប្រុក​ពោះ​ប្រផេះ​ជា​សត្វ​រាត្រីចរ វា​រស់​នៅ​តាម​តំបន់​ព្រៃ​របោះ វាល​ស្មៅ ព្រៃដាំ (ចម្ការ​កៅស៊ូ និង ដូងប្រេង) រួម​ទាំង​ព្រៃ​កោងកាង​ផង​ដែរ។
កំប្រុកពោះប្រផេះ: រប៉ាយ​រស់​នៅ

រប៉ាយ​រស់​នៅ 
កំប្រុក​ពោះ​ប្រផេះ​មាន​ស្ទើរ​គ្រប់​ទី​កន្លែង​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា។ ប្រភេទ​នេះ​មាន​នៅ​ប្រទេស ម៉ាឡេស៊ី កោះស៊ូម៉ាត្រា កោះចាវា និង កោះប័រណេអូ។
កំប្រុកពោះប្រផេះ: ស្ថាន​ភាព​អភិរក្ស

ស្ថាន​ភាព​អភិរក្ស 
កំប្រុក​ពោះ​ប្រផេះ​ជា​ប្រភេទ​មាន​រស់​នៅ​ច្រើន​បង្គួរ​តាម​តំបន់​ព្រៃ​ល្បោះ និង​ចម្ការ​ឈើ​ដទៃ​ទៀត។ ប្រសិន​បើ​ត្វ​នេះ​កើន​ចំនួន​ច្រើន​លើស​លប់​នៅ​ក្នុង​តំបន់​ណា​មួយ គួរតែ​មាន​វិធានការ​ទប់​ស្កាត់​ការ​កើន​ឡើង​នូវ​ចំនួន​សត្វ​នេះ។
កំប្រុកព័ណ៌

Finlayson's Squirrel (Callosciurus finlaysonii, misspelled C. finlaysoni) or the Variable Squirrel is found in Cambodia, Laos, Myanmar, Thailand, and Vietnam. The subspecies C. f. floweri, which is adapted to urban parks and gardens around Bangkok has been introduced in the Serangoon area of Singapore. Its color is extremely variable; over 15 subspecies are recognised, including C. f. ferrugineus which has been treated as a separate species. The subspecific name of C. f. boonsongi commemorates Thai zoologist and conservationist Dr. Boonsong Lekagul.

 C. f. finlaysonii
 C. f. albivexilli
 C. f. folletti
 C. f. frandseni

 C. f. germaini
 C. f. harmandi
 C. f. trotteri
 C. f. annellatus

 C. f. bocourti
 C. f. boonsongi
 C. f. cinnamomeus
 C. f. ferrugineus

 C. f. menamicus
 C. f. nox
 C. f. sinistralis
 C. f. williamsoni
កំប្រុកស្លាបតូច: សេចក្ដី​ផ្ដើម

សេចក្ដី​ផ្ដើម 
ប្រភេទ​នេះ​សព្វ​ថ្ងៃ នៅ​ពុំ​ទាន់​មាន​ការ​សិក្សា​បែង​ចែក​ឲ្យ​បាន​ច្បាស់​នៅ​ឡើយ​ទេ ទោះ​បី​ជា​មាន​ការ​ប៉ាន់​ស្មាន​ថា វា​ប្រហែល​ជា​ស្ថិត​នៅ​ក្នុង​អំបូរ Hylopetes ដែល​អាច​ត្រូវ​បាន​ឃើញ​មាន​វត្តមាន​នៅ​ស្ទើរ​គ្រប់​ទី​កន្លែង​ក្នុង​ព្រៃ​ប្រទេស​កម្ពុជា​ក៏​ដោយ។
កំប្រុកស្លាបតូច: ភិន​ភាគ

ភិន​ភាគ 
កំប្រុក​ស្លាប​ថ្ពាល់​ក្រហម​មាន​ប្រវែង​ដង​ខ្លួន​ពី ១៣០-១៨៤ ម.ម. និង​មាន​ប្រវែង​កន្ទុយ​ពី ១០០-១៤០ ម.ម.។ វា​ជា​ប្រភេទ​ដែល​មាន​មាឌ​តូច ដែល​ខ្នង​របស់​វា​មាន​ពណ៌​ក្រហម​ត្នោត និង​ថ្ពាល់​ពណ៌​ក្រហម។ ផ្នែក​ខាង​ក្រោម​មាន​ពណ៌​ប្រផេះ​ស្រាល កន្ទុយ​មាន​រាង​សំប៉ែត និង​មាន​ពណ៌​ទឹក​ក្រះចុ។
កំប្រុកស្លាបតូច: ជីវសាស្ត្រ

ជីវសាស្ត្រ 
ប្រភេទ​នេះ​ត្រូវ​បាន​រក​ឃើញ​នៅ​ក្នុង​តំបន់​ព្រៃ​ស្រោង​ដែល​មាន​រយៈ​កម្ពស់​រហូត​ដល់​ទៅ ១០០០ម។ វា​ធ្វើ​សំបុក​នៅ​ក្នុង​ប្រហោង​ឈើ​ដែល​កំពស់​យ៉ាង​ហោច​ណាស់ ៤ម ពី​ដី។ ចំណី​អាហារ​សំខាន់​របស់​វា​គឺ​ផ្លែ​ឈើ។ សត្វ​ញី​កូន​ម្ដង​ពី ១-២ ក្បាល។
កំប្រុកស្លាបតូច: រប៉ាយ​រស់​នៅ

រប៉ាយ​រស់​នៅ 
ប្រភេទ​កំប្រុក​ស្លាប​តូច​នេះ ក៏​ជា​ប្រភេទ​សត្វ​រាត្រី​ចរ និង​រស់​នៅ​ក្នុង​ប្រហោង​ឈើ​ដូច​កំប្រុក​ស្លាប​ធំ​ដែរ ប៉ុន្តែ​ពេល​ខ្លះ​យើង​អាច​ឃើញ​ពួក​វា​នៅ​ពេល​ព្រលប់​ផង​ដែរ។ ពួក​វា​មាន​ភាព​ធន់ ឬ​បន្សាំ​ក្នុង​ការ​រស់​នៅ​តាម​ប្រភេទ​ព្រៃ​ដែល​រិចរិល និង​អាច​ឃើញ​រស់​នៅ​តាម​ភូមិ និង​ទី​ប្រជុំ​ជន​មួយ​ចំនួន​ដែល​មាន​ដើម​ឈើ។ ប្រភេទ​នេះ​គេ​នៅ​តែ​អាច​មើល​ឃើញ​វា​បាន​ច្បាស់ នៅ​តាម​ដើម​ឈើ​ខ្ពស់ៗ នៅ​ក្បែរ​ព្រះ​រាជ​ដំណាក់​ខេត្ត​សៀមរាប​ផង​ដែរ។
កំប្រុកស្លាបតូច: ស្ថានភាព​អភិរក្ស

ស្ថានភាព​អភិរក្ស 
ពួក​វា​មាន​ដង់ស៊ីតេ​រស់នៅ​ច្រើន​បង្គួរ ទោះ​បី​ជា​យ៉ាង​ណា​ក៏​ដោយ​ពួក​វា​ក៏​កំពុង​តែ​រង​នូវ​ការ​គំរាម​កំហែង​ខ្លាំង​ផង​ដែរ ទៅ​លើ​ការ​បាត់​បង់​ទី​ជម្រក និង​រស់​នៅ​លាក់​ខ្លួន​នៅ​តាម​តំបន់​ស្ងាត់​ដាច់​ស្រយាល​ក្នុង​ព្រៃ​ប្រទេស​កម្ពុជា។
កំប្រុកស្លាបធំ: សេចក្ដី​ផ្ដើម

សេចក្ដី​ផ្ដើម 
គ្រប់​ប្រភេទ​កំប្រុក​ស្លាប​ទាំង​អស់ ជា​ទូទៅ​គឺ​វា​ហោះ​សំកាំង មិន​មែន​ហើរ​បក់​ស្លាប​ដូច​ប្រភេទ​បក្សី​ទេ។ តាម​ការ​សិក្សា​ស្រាវ​ជ្រាវ​កន្លង​មក បាន​បង្ហាញ​ឲ្យ​ឃើញ​ថា​មាន​ប្រភេទ​កំប្រុក​ស្លាប​មួយ​ចំនួន មាន​វត្តមាន​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា ដោយ​មាន​កំប្រុក​ស្លាប​ពីរ​ប្រភេទ​ត្រូវ​បាន​គេ​ធ្វើ​អត្តសញ្ញាណ​យ៉ាង​ច្បាស់​ថា កំពុង​មាន​វត្តមាន​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា ដោយ​ការ​សម្គាល់​លើ​ប្រវែង​ចុង​រោម ពណ៌​ខ្មៅ​ទៅ​កាន់​ចុង​កន្ទុយ។ ប្រភេទ​កំប្រុក​ស្លាប​ធំ​ពុំ​មាន​រោម​ចុង​កន្ទុយ​ទេ អាច​មាន​ដែរ​ប៉ុន្តែ​ខ្លី​បំផុត។ ចំណែក​ឯ​ប្រភេទ​កំប្រុក​កន្ទុយ​ក្រហម​វិញ មាន​រោម​ចុង​កន្ទុយ​ដុះ​វែង​ប្រហែល​ពាក់​កណ្ដាល​នៃ​ប្រវែង​កន្ទុយ​របស់​វា។
កំប្រុកស្លាបធំ: ភិនភាគ

ភិនភាគ 
ប្រភេទ​ទាំង​ពីរ​នេះ​មាន​ប្រវែង​ក្បាល និង​ដង​ខ្លួន​ប្រហែល ៤០០ ម.ម. និង​កន្ទុយ​មាន​ប្រវែង​ប្រហែល ៤២០ ម.ម.។ វា​មាន​មាឌ​ធំ​ជាង​គេ​បង្អស់​ក្នុង​ចំណោម​ក្រុម សត្វ​កំប្រុក។
កំប្រុកស្លាបធំ: ជីវសាស្ត្រ

ជីវសាស្ត្រ 
ប្រភេទ​នេះ​ចូល​ចិត្ត​រស់​នៅ​លើ​ដើម​ឈើ​ខ្ពស់ៗ និង​ជា​សត្វ​រាត្រីចរ រក​ស៊ី​ចំណី​នៅ​ពេល​យប់។ ចំណី​អាហារ​វា​រួម​មាន​ផ្លែ​ឈើ ស្លឹក​ឈើ និង​មើម​ឈើ។ វា​ធ្វើ​សំបុក​របស់​វា​នៅ​ក្នុង​ប្រហោង​ឈើ ឬ​តាម​ច្រាំង​ថ្ម​ចោទ។ សត្វ​ញី​កូន​ម្ដង​បាន​តែ​មួយ​គត់។
កំប្រុកស្លាបធំ: រប៉ាយ​រស់​នៅ

រប៉ាយ​រស់​នៅ 
ពួក​វា​រស់​នៅ​តាម​ប្រយោង​ឈើ និង​មាន​វត្តមាន​ស្ទើរ​តែ​គ្រប់​ប្រភេទ​ព្រៃ​ទាំង​អស់​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា ជា​ពិសេស​ព្រៃ​ពាក់​កណ្ដាល​ស្រោង និង​ព្រៃ​ស្រោង។
កំប្រុកស្លាបធំ: ស្ថានភាព​អភិរក្ស

ស្ថានភាព​អភិរក្ស 
កំប្រុក​ស្លាប​ធំ​មាន​ដង់ស៊ីតេ​រស់​នៅ​កម្រិត​ទាប គេ​កម្រ​ឃើញ​វា​ហើរ ឬ​រស់​នៅ​ជា​ក្រុម​តាម​ទី​ជម្រក​វា​រស់​នៅ​ណាស់ ហើយ​ប្រភេទ​នេះ​កំពុង​ប្រឈម​មុខ​នឹង​ការ​រង​គ្រោះ​ថ្នាក់ ដោយ​សារ​ការ​បាត់​បង់​ទី​ជម្រក​ដែល​វា​រស់​នៅ ការ​ទាក់​ចាប់ ឬ បរ​បាញ់​ពួក​វា​ដើម្បី​យក​សាច់​ធ្វើ​ជា​អាហារ និង​ការ​លក់​ដូរ។
កំពង់ក្របី

ស្តាំ|រូបភាពតូច|293x293ភីកសែល| ផែនទីឆ្នាំ 1795 គូរដោយ Jean-Marie Dayot
កំពង់ក្របី (ភាសាវៀតណាម: Bến Nghé, បិន ង៉េ)គឺ​ជា​កន្លែង​សម្គាល់​នៅ​ក្នុង​ទឹកដី​បុរាណ​នៃ សៃហ្គន - សាឌិញ ។  ចាប់ផ្តើមពីដីព្រៃនៅជាប់នឹងទន្លេធំមួយក្នុង សតវត្ស ១៧, កំពង់ក្របីបានអភិវឌ្ឍបន្តិចម្តងៗទៅជាតំបន់ទីក្រុង នៅពេលដែលរដ្ឋាភិបាល ស្តេច ង្វៀន នៅ ដាងចុង បានបង្កើតជាបណ្តើរៗនូវឧបករណ៍រដ្ឋបាល និងយោធានៅទីនេះ។ កំពង់ផែកំពង់ក្របីកំពង់ផែ មានភាពអ៊ូអរ និងក្លាយជាមជ្ឈមណ្ឌលនយោបាយ និងសេដ្ឋកិច្ចនៃតំបន់ ភាគខាងត្បូង ជាពិសេសនៅចុងទី១៨ន៍ ។ 18 ដល់ពាក់កណ្តាលទីមួយ នៃសតវត្។ទី ១៩ . ក្នុង​សម័យ ​អាណានិគម​បារាំង ដោយ​ផ្អែក​លើ​តំបន់​ទកំពង់ក្របីen Nghe បារាំង​បាន​រៀបចំ​ផែនការ​ទសៃហ្គន Saigon  (បច្ចុប្បន្ន​ជា​តំបន់​កណ្តាល ​នៃ​ទីក្រុង​ហូជីមិញ )។
កំពង់ផែវុងតាវ

កំពង់ផែអូរកាប់ ឬ កំពង់ផែវុងតាវ គឺជាក្រុមកំពង់ផែសមុទ្រ ដែលជាមជ្ឈមណ្ឌលដឹកជញ្ជូនតាមសមុទ្រមួយរបស់វៀតណាម។ កំពង់ផែវុងតៅ ស្ថិតនៅក្នុងខេត្តអូរកាប់ (ខេត្តបារៀ-វុងតាវ ជាភាសាវៀតណាម) តំបន់ភាគអាគ្នេយ៍ ប្រទេសវៀតណាម (អតីតដែនដីកម្ពុជាក្រោម)។

កំពង់ផែវុងតាវ រួមមានកំពង់ផែសមាសភាគដូចខាងក្រោម:

 កៃ ម៉េប - កំពង់ផែធីវ៉ៃ, សោម៉ៃ-ប៊ិន ឌិញ៖ នេះគឺជាកំពង់ផែសំខាន់សម្រាប់ការដឹកជញ្ជូនកុងតឺន័រ។ បច្ចុប្បន្ន កំពង់ផែ​នេះ​មាន​សមត្ថភាព​ទទួល​បាន​កប៉ាល់​រហូត​ដល់​ទៅ 200,000 DWT។ ស្ថានីយកុងតឺន័រសំខាន់ៗគឺ TCTT/TCIT, CMIT, TCTT, SSIT និង Gemalink (រំពឹងថានឹងបើកជាផ្លូវការនៅខែមករា ឆ្នាំ២០២០)។
 កំពង់ផែផូមី, មីស៊ួន: កំពង់ផែទូទៅ កំពង់ផែកុងតឺន័រដែលមានសមត្ថភាពទទួលនាវារហូតដល់ 30,000 DWT ។ ដូចដែលបានគ្រោងទុកដោយរដ្ឋាភិបាលវៀតណាម កំពង់ផែនេះនឹងមានសមត្ថភាពទទួលនាវារហូតដល់ 80,000 DWT ។
 កំពង់ផែនៅលើដងទន្លេឌិញ៖ មានសមត្ថភាពទទួលកប៉ាល់រហូតដល់ 20,000 DWT ហើយនឹងអាចគ្រប់គ្រងនាវារហូតដល់ 30,000 DWT។
 កំពង់ផែប៊ិនដាំ កោះត្រឡាច ។

យោងតាមផែនការដែលបានអនុម័ត ចាប់ពីពេលនេះដល់ឆ្នាំ២០២០ កំពង់ផែចំនួនពីរទៀតនឹងត្រូវសាងសង់ កំពង់ផែឡុងសឺន មួយបម្រើដល់រោងចក្រចម្រាញ់ប្រេង មួយទៀតគឺ សោម៉ៃ-ប៊ិនឌិញ បម្រើការដឹកជញ្ជូនអ្នកដំណើរ។

ផ្លូវជាតិលេខ៥១ នឹងតភ្ជាប់កំពង់ផែ កៃ ម៉េប - ធីវ៉ៃ ទៅកាន់ទីក្រុងព្រៃនគរ និងមជ្ឈមណ្ឌលផលិតកម្មក្នុង ខេត្តដូនណៃ និង ខេត្តទួលតាមោក។ ទោះយ៉ាងណាក៏ដោយ គិតត្រឹមខែធ្នូ ឆ្នាំ២០១១ វានៅតែកំពុងសាងសង់នៅឡើយ។  ជាលទ្ធផល ទំនិញនៅតែត្រូវដឹកជញ្ជូនតាមកប៉ាល់ពីទីក្រុងហូជីមិញទៅកាន់ទីក្រុងអូរកាប់។
កំពង់ផែស្វយ័តក្រុងព្រះសីហនុ

ស្តាំ|រូបភាពតូច|260x260ភីកសែល| កំពង់ផែស្វយ័តក្រុងព្រះសីហនុ
ស្តាំ|រូបភាពតូច|260x260ភីកសែល
ស្តាំ|រូបភាពតូច|260x260ភីកសែល
កំពង់ផែស្វយ័តក្រុងព្រះសីហនុ (    ;    PAS ) គឺជា ទីភ្នាក់ងាររដ្ឋាភិបាល និង សាជីវកម្មរដ្ឋ នៃប្រទេសកម្ពុជា និង ក្រុងព្រះសីហនុ ដែលប្រតិបត្តិការ និងគ្រប់គ្រង កំពង់ផែទឹកជ្រៅ តែមួយគត់របស់ប្រទេស។  នៅក្រុងព្រះសីហនុ លើ ឈូងសមុទ្រកំពង់សោម ឈូងសមុទ្រថៃ ភាគនិរតីនៃប្រទេសកម្ពុជា។ កំពង់ផែនេះត្រូវបានសម្ពោធនៅឆ្នាំ ១៩៦០ ខណៈដែលការសាងសង់ចំណតទាំងបួនរបស់ចំណតចាស់បានចាប់ផ្តើមនៅឆ្នាំ ១៩៥៥។  

ចាប់តាំងពីច្រកនេះត្រូវបានពង្រីកជាបន្តបន្ទាប់។ ចំណតជាច្រើន ចំណត កុងតឺន័រចំណតនាវា ដឹកប្រេង និង រោងចក្រចម្រោះទឹកស្អុយឧស្សាហកម្ម ត្រូវបានបន្ថែម។  មានចំណតចំនួនប្រាំបួនដែលអាចរកបានសម្រាប់កប៉ាល់មធ្យមដែលមានសេចក្តីព្រាងអតិបរមា  ។ ប្រវែងសរុបនៃចំណតគឺ  និងការប្រែប្រួលជំនោរគឺ  ។  ដំបូលសម្រាប់ផែដើមដែលបានដាក់ក្នុងឆ្នាំ 1958 មានធ្នឹមបេតុងចំនួន 137 ដែលត្រូវបានសង្កត់ជាមុន ដែលនីមួយៗ  ។ វែង និងមានទម្ងន់ប្រហែល 90 តោន។ ធ្នឹម​ត្រូវ​បាន​គេ​ដំឡើង​នៅ​នឹង​កន្លែង ហើយ​បង្ហាញ​ថា​មាន​ការ​លំបាក​ខ្លាំង​ក្នុង​ការ​ធ្វើ​សមយុទ្ធ។ ផ្លូវដែកតូចមួយត្រូវបានសាងសង់ដើម្បីដឹកជញ្ជូនធ្នឹមចេញពីកន្លែងដំឡើង។  

ដើម្បី​ទប់ទល់​នឹង​ការ​កើនឡើង​នៃ​អត្រា​ទំនិញ​ឆ្លងកាត់ រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​បាន​សាងសង់  ទៀត​។ - ច្រកថ្មីវែងជាមួយ  សេចក្តីព្រាងអតិបរមានៅឆ្នាំ 1966 ។ នាពេលបច្ចុប្បន្ន កំពង់ផែថ្មីនេះអាចផ្ទុកនាវាចំនួន 3 ដែលមាន  សេចក្តីព្រាង។ 

ការសាងសង់ចំណតកុងតឺន័រ  បណ្តោយ  ជម្រៅ និង  ទីធ្លាកុងតឺន័រត្រូវបានបញ្ចប់នៅខែមីនាឆ្នាំ 2007 ។ 

ក្រុមប្រឹក្សាភិបាល របស់ PAS ត្រូវបានតែងតាំងដោយ ក្រសួងផ្សេងៗរបស់រដ្ឋាភិបាល ។ កំពង់ផែនេះមានបុគ្គលិកជាង 1000 នាក់។  ក្នុង​ឆ្នាំ​២០០៣ PAS បាន​ទិញ​យក​កំពង់ផែ​ស្ងួត CWT របស់​កម្ពុជា​ចំនួន ៧០% ដែល​នៅ​សេសសល់​នៅ​ជិត ​រាជធានី​ភ្នំពេញ ។ បន្ថែមពីលើភាគហ៊ុន 30% ដែលកាន់កាប់រួចហើយនេះ បានធ្វើឱ្យកំពង់ផែស្វយ័តក្រុងព្រះសីហនុ ដែលជាកម្មសិទ្ធិរបស់រដ្ឋ ក្លាយជាម្ចាស់កំពង់ផែស្ងួត។ កំពង់ផែនេះបានក្លាយជាក្រុមហ៊ុនចុះបញ្ជីនៅខែមិថុនាឆ្នាំ 2017 នៅក្នុងទីផ្សារភាគហ៊ុនកម្ពុជា។
កំពង់លួង

កំពង់លួង ឬ ភូមិកំពង់លួង  គឺជាភូមិបណ្តែតទឹកដ៏ធំមួយនៅខាងជើង ក្រគរ លើបឹងទន្លេសាប ។ ចម្ងាយរបស់វាពីក្រគរ និង ផ្លូវជាតិលេខ៥ អាចប្រែប្រួលពី ២ ទៅ ៧ គីឡូម៉ែត្រ បន្ទាប់ពីការពង្រីកតាមរដូវ និងការរួមតូចនៃបឹង។  អ្នកស្រុកភាគច្រើនរស់នៅទីនោះជាជនជាតិយួន ។  វាជាសហគមន៍ភូមិអណែ្តតទឹកកំំំំំំំពង់លួង។
កំពែងកែវ

រូបភាពតូច| កំពែងកែវ , វត្ត រាជបពិត្រសតិតមហាសីមារាមរាជាវរវិហារ
រូបភាពតូច| កំពែងកែវជុំវិញព្រះវិហារ វត្ត​បារនិវេតវិហាររាជារវិហារ
កំពែងកែវ គឺជា កំពែង ទាបធ្វើពីឥដ្ឋ និងបាយអ។ សម្រាប់ការបែងចែកព្រំដែនទៅជាសមាមាត្រ ជុំវិញទីតាំងនៃ វិហារ, ប្រាសាទ, ចេតិយ វត្ត ឬមហាធាតុ, ចេតិយ ,ព្រះរាជវាំង ,បន្ទប់បល្ល័ង្ក,និងវាំង តាមឯកសារបុរាណ គេក៏បានរកឃើញពាក្យផ្សេងទៀត ដូចជា ប្រាការរត្ន ,ប្រាការកែវ ,ក្រពែងរត្ន, ប្រាកានក្រពែងវត្ន។ល។ ដោយកំពែងទាប។ ជាឧទាហរណ៍ ពីកំរាលឥដ្ឋមានកំពស់ប្រហែល 0.80-1.20 ម៉ែត្រ។

ចំណែក​ប្រាសាទ កំពែងកែវ ជា​ប្រាសាទ​ខ្មែរ ​នៅ​ប្រទេស​ថៃ ជា​កំពែង​ព័ទ្ធ​ជុំវិញ​ប្រាសាទ​សំខាន់ និង​តំបន់​ជុំវិញ។ ប្រសិនបើវាជាកន្លែងសាសនាតូចមួយ ប្រើ​កំពែងកែវ​ជំនួស​ឱ្យ ​កុដិ ប៉ុន្តែ​បើ​ជា​កន្លែង​សាសនា​ធំ អាច​នឹង​មាន​កំពែងកែវ​ព័ទ្ធ​ជុំវិញ​កុដិ​ម្តងទៀត 

កំពែងកែវចាស់បំផុតមិនធ្លាប់មាន វា​ជា​ស្ថាបត្យកម្ម ​តាំង​ពី​សម័យ​សុខោទ័យ ​ដូច​ឃើញ​នៅ​វត្ត​មង្ករ​ស្រុក​អារញ្ញ​ក្រុង​ចាស់ ខេត្តសុខោទ័យ កំពែងកែវមានកម្ពស់ 0.60 ម៉ែត្រ
កំពែងកែវ: អត្ថន័យ និងគោលបំណង

អត្ថន័យ និងគោលបំណង 
គោលបំណងនៃកំពែងកែវ ពួកវាមិនមានបំណងរុំព័ទ្ធ ឬការពារពីគ្រោះថ្នាក់ដូចជញ្ជាំងធម្មតានោះទេ។ ប៉ុន្តែសម្រាប់ភាពស្រស់ស្អាត នេះអាចមើលឃើញពីការតុបតែងជញ្ជាំង។ មាន stucco និងមានខ្សែ cornice ។ ដូច​ជើង​ព្រះពុទ្ធ​ដែរ គេ​ធ្វើ​ជា​ផ្កាឈូក​ដាក់​បញ្ច្រាស និង​ផ្កាឈូក​ឡើង​។ ផ្នែក​ខាង​លើ​ត្រូវ​បាន​គេ​និយម​ធ្វើ​ដោយ​ធ្នឹម​ធ្វើពី​ផ្កាឈូក។ ពោះ​ខ្នង​ត្រូវ​បាន​តុបតែង​ដោយ​សិល្បៈ​ដ៏​ប្រពៃ​។​ ​គេ​សន្មត​ថា​ពាក្យ «​កែវ​» មានន័យថា «​ទេវៈ​» ។

កំពែងកែវគឺជាបង្គោលព្រំប្រទល់ដូច ស្លឹកសីមាដែរ ប៉ុន្តែវាមានភាពខុសគ្នាត្រង់ថា សីមា គឺជាតំបន់ដែលស្រមើស្រមៃតាមធម៌ និងវិនយ៉ា។ នេះ​ជា​តំបន់​ហាម​ប្រាម​តែ​មួយ​គត់​សម្រាប់​ការ​ប្រព្រឹត្ត​អំពើ​សាសនា។ ខណៈ​កំពែងកែវ​មាន​ជំនឿ​បង្ហាញ​អត្ថន័យ​ជា​និមិត្តរូប​ថា​អ្វី​ដែល​នៅ​ជុំវិញ​វា​សំខាន់។ កំពែងកែវជុំវិញព្រះវិហារ មុន​ដល់​ស្រុក​សីមា ដូច្នេះ វា​បញ្ជាក់​អំពី​ភាព​បរិសុទ្ធ 

កំពែងកែវ​ក្នុង​ប្រាសាទ​ជា​ព្រំប្រទល់ ​នៃ​ប្រាសាទ​ព្រះពុទ្ធ​សាសនា ដែល​តំណាង​ឱ្យ​កំពែងនៃ​ចក្រវាឡ។ ខណៈពេលដែលប្រាសាទ ឬប្រាសាទត្រូវបានបង្ហាញជាចំណុចកណ្តាលនៃចក្រវាឡ ឬ ភ្នំព្រះសុមេរុ ជញ្ជាំងនៃចក្រវាឡអាចកត់ត្រារឿងដែលហៅថា ធម៌ សាស្ត្រ ឬច្បាប់សង្គម ។ នៅក្នុងសសរឬជញ្ជាំង មាន​សៀវភៅ​ឱសថ​មួយ​សរសេរ​នៅ​លើ​នោះ។ ដែលជាច្បាប់សង្គម  ខណៈដែលពុទ្ធសាសនាមហាយាន គំនិតនៃជញ្ជាំងកញ្ចក់មានអត្ថន័យនៃការក្លែងធ្វើពិភព Sukhavati ។
កំរងកោះ

រូបភាពតូច|កំរងកោះមែរហ្គ្វី
កំរងកោះឬប្រជុំកោះ សំដៅទៅលើជួរឬបណ្ដុំកោះច្រើនផ្ដុំគ្នា។ កំរងកោះភាគច្រើនឃើញមាននៅលំហសមុទ្រ និងមានមួយចំនួនតូចដែលនៅក្បែរដីទ្វីប។ កំរងកោះភាគច្រើនជាភ្នំភ្លើង ដែលកកើតឡើងតាមទ្រនុងមហាសមុទ្រ ឬ ចំនុចក្ដៅ។ កំនរកំនើតកំរងកោះផ្សេងទៀតមាន សំនឹក កំនរដីល្បាប់ និង ពីនើងផ្នត់។ 

បច្ចុប្បន្នមានប្រទេសចំនួន៤ដែលជាកំរងកោះ គឺ ប្រទេសជប៉ុន ហ្វីលីពីន រាជាណាចក្ររួម និង ឥណ្ឌូនេស៊ី។ 

កំរងកោះធំជាងគេនៅលើពិភពលោកគឺគឺកំរងកោះអាកទិកកាណាដានៃកាណាដាខាងជើង។ កំរងកោះនេះស្ថិតនៅក្នុងមហាសមុទ្រអាកទិក។
កៈតាយ ដូនសាសុរិទ្ធិ

weightKatay Don Sasorith
residenceKatay Don Sasorith
religionKatay Don Sasorith
salaryKatay Don Sasorith
Category:Articles with hCards
កៈតាយ ដូនសាសុរិទ្ធិ (ថ្ងៃទី 12 ខែកក្កដា ឆ្នាំ 1904 ដល់ថ្ងៃទី 29 ខែធ្នូ ឆ្នាំ 1959) គឺជាអ្នកជាតិនិយម ឡាវ អ្នកនយោបាយ អ្នកនិពន្ធ និងជា នាយករដ្ឋមន្ត្រីទី 8 នៃប្រទេសឡាវ (ថ្ងៃទី 25 ខែតុលា ឆ្នាំ 1954 ដល់ថ្ងៃទី 21 ខែមីនា ឆ្នាំ 1956)។

បន្ទាប់ពីធ្វើការជាមន្ត្រីរាជការ កៈតាយ បានក្លាយជាអ្នកនាំពាក្យនៃចលនាតស៊ូជាតិប្រឆាំងនឹងជប៉ុន និងបន្ទាប់មកបារាំង ក្នុងអំឡុងពេល និងក្រោយ សង្គ្រាមលោកលើកទីពីរ ។ លោក​កាន់​តំណែង​ជា ​រដ្ឋមន្ត្រី​ក្រសួង​ហិរញ្ញវត្ថុ ​ក្នុង​រដ្ឋាភិបាល​បណ្ដោះអាសន្ន ប៉ុន្តែ​ត្រូវ​ចូល​រួម​ជាមួយ​រដ្ឋាភិបាល​និរទេស​នៅ ​ប្រទេស​ថៃ ។ គាត់បានបោះពុម្ពកាសែតមួយក្រោមឈ្មោះក្លែងក្លាយ William Rabbit (Katay មានន័យថាទន្សាយ) ។

បន្ទាប់ពីត្រឡប់មកទីក្រុងវៀងច័ន្ទវិញនៅឆ្នាំ 1949 គាត់ត្រូវបានតែងតាំងជា រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងហិរញ្ញវត្ថុ ពីឆ្នាំ 1951 ដល់ឆ្នាំ 1954 ។ លោក ត្រូវបានជ្រើសរើសជានាយករដ្ឋមន្ត្រីនៅឆ្នាំ 1954 ។ ក្នុងតួនាទីនោះ គាត់បានគ្រប់គ្រងលើការភ័យខ្លាចរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកចំពោះ វៀតមិញ ឈ្លានពានឡាវ ដើម្បីទទួលបានជំនួយយ៉ាងច្រើនសម្រាប់ប្រទេសរបស់គាត់។ ព្រះអង្គ​បាន​ឡើង​សោយរាជ្យ​នៅ​ឆ្នាំ ១៩៥៦ ដោយ​ព្រះអង្គម្ចាស់ សុវណ្ណភូមា ។

កៈតាយ ដូនសាសុរិទ្ធិ បានទទួលមរណភាពនៅ ទីក្រុងវៀងច័ន្ទ ប្រទេសឡាវ ។
កៈតាយ ដូនសាសុរិទ្ធិ: ការងារ

ការងារ 

 Contribution à l'histoire du mouvement d'indépendance ជាតិឡាវ ("ការរួមចំណែកដល់ប្រវត្តិសាស្រ្តនៃចលនាឯករាជ្យជាតិឡាវ", 1948)
ក្ដារចុចកុំព្យូទ័រ

thumb
ក្ដារ​ចុច​កុំព្យូទ័រ (អង់គ្លេស៖ Computer Keyboard) គឺ​ជា​ឧបករណ៍​ដ៏​សំខាន់​មួយ ដែល​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​អ្នក​ប្រើ​កុំងព្យូទ័រ​អាច​វាយ​បញ្ចូល​អក្សរ​ឬ​លេខ​ទៅ​ក្នុង​កុំព្យូទ័រ។ ថ្វី​បើ​មាន​ឧបករណ៍​បញ្ចូល​ជា​ច្រើន​ទៀត​ត្រូវ​បាន​ផលិត​មក​មែន ក៏​ក្ដារ​ចុច​នៅ​តែ​ជា​ឧបករណ៍​បញ្ចូល​ចម្បង​មួយ​ដដែល។

ជា​ទូទៅ ក្ដារ​ចុច​ត្រូវ​បាន​ប្រើ​សម្រាប់​វាយ​បញ្ចូល​អក្សរ​ឬ​លេខ​ទៅ​ក្នុង​កម្មវិធី​រៀបចំ​អត្ថបទ កម្មវិធី​កែ​សម្រួល (editor) និង​កម្មវិធី​ដទៃ​ទៀត។ ប៉ុន្តែ​លើស​ពី​នេះ វា​ក៏​ត្រូវ​បាន​គេ​យក​ទៅ​ប្រើ​ក្នុង​ការ​លេង​ហ្គេម បញ្ជា​ផ្នែកទន់ (software) ជាដើម។ ការងារ​ដ៏​សំខាន់​មួយ​ទៀត ក្ដារ​ចុច​ដើរ​តួ​ជា​វត្ថុ​ដ៏​សំខាន់​មួយ​សម្រាប់​ការ​វាយ​បញ្ចូល​ពាក្យ​បញ្ជា (command line) ទៅ​ប្រព័ន្ធ​ប្រតិបត្តិការ។
ក្ដារចុចកុំព្យូទ័រ: ប្រភេទ​ក្ដារ​ចុច

ប្រភេទ​ក្ដារ​ចុច 
កត្តា​មួយ​ដែល​កំណត់​ទំហំ​របស់​ក្ដារ​ចុច គឺ​វត្តមាន​នៃ​គ្រាប់​ចុច​ស្ទួន​ដែល​ត្រូវ​បាន​ដាក់​បញ្ចូល ដើម្បី​ផ្ដល់​ភាព​ងាយ​ស្រួល​ដូច​ជា បន្ទះ​លេខ​ដែល​ស្ថិត​នៅ​ផ្នែក​ខាង​ស្ដាំ​ជាដើម។

ក្ដារ​ចុច​ប្រភេទ​ស្តង់​ដារ មាន​គ្រាប់​ចុច​ពេញ​លេញ​ទាំង​គ្រាប់​ចុច​មុខងារ (function key), បន្ទះ​លេខ, បន្ទះ​បញ្ជា និង​គ្រាប់​ចុច​អក្សរ​និង​លេខ។ ជា​អន្តរជាតិ ក្ដារ​ចុច​ទូទៅ​មាន​គ្រាប់​ចាប់​ពី ១០២ ទៅ ១០៥ គ្រាប់។
thumb|ក្ដារ​ចុច​កាន់​នឹង​ដៃ​ម៉ាក AlphaGrip សម្រាប់​លេង​ហ្គេម
 ទំហំ​ឡេបថប 
ជាទូទៅ ក្ដារ​ចុច​ដែល​ស្ថិត​នៅ​លើ​ឡេបថប​តែង​ត្រូវ​បាន​បង្រួម​ទំហំ​ឲ្យ​សម​ទៅ​នឹង​ទំហំ​របស់​ឡេបថប ហើយ​បន្ទះ​លេខ​ក៏​ត្រូវ​បាន​ដក​ចេញ​ដែរ លើក​លែង​តែ​ឡេបថប​ដែល​មាន​ទំហំ​ធំ​ល្មម​អាច​ដាក់​បន្ទះ​លេខ​ចូល​បាន។

 កាន់​នឹង​ដៃ 
ក្ដារ​ចុច​កាន់​នឹង​ដៃ​នេះ ជា​ទូទៅ​ត្រូវ​បាន​ប្រើ​ដើម្បី​លេង​ហ្គេម ពីព្រោះ​វា​ងាយ​ស្រួល​ជាង​ប្រើ​ក្ដារ​ចុច​រាប​ស្មើ​នៅ​លើ​តុ។​

 ទំហំ​មេដៃ 
ក្ដារ​ចុច​ទំហំ​មេដៃ (thumb-sized) ជា​ប្រភេទ​មួយ​ដែល​មាន​ទំហំ​តូច ហើយ​តែង​មាន​នៅ​ក្នុង​ឧបករណ៍​តូចៗ​ដូច​ជា​ទូរស័ព្ទ​ឆ្លាត​វៃ (smartphone) ជាដើម។
ក្ដារចុចកុំព្យូទ័រ: ទំហំ​ឡេបថប

ទំហំ​ឡេបថប 
ជាទូទៅ ក្ដារ​ចុច​ដែល​ស្ថិត​នៅ​លើ​ឡេបថប​តែង​ត្រូវ​បាន​បង្រួម​ទំហំ​ឲ្យ​សម​ទៅ​នឹង​ទំហំ​របស់​ឡេបថប ហើយ​បន្ទះ​លេខ​ក៏​ត្រូវ​បាន​ដក​ចេញ​ដែរ លើក​លែង​តែ​ឡេបថប​ដែល​មាន​ទំហំ​ធំ​ល្មម​អាច​ដាក់​បន្ទះ​លេខ​ចូល​បាន។
ក្ដារចុចកុំព្យូទ័រ: កាន់​នឹង​ដៃ

កាន់​នឹង​ដៃ 
ក្ដារ​ចុច​កាន់​នឹង​ដៃ​នេះ ជា​ទូទៅ​ត្រូវ​បាន​ប្រើ​ដើម្បី​លេង​ហ្គេម ពីព្រោះ​វា​ងាយ​ស្រួល​ជាង​ប្រើ​ក្ដារ​ចុច​រាប​ស្មើ​នៅ​លើ​តុ។​
ក្ដារចុចកុំព្យូទ័រ: ទំហំ​មេដៃ

ទំហំ​មេដៃ 
ក្ដារ​ចុច​ទំហំ​មេដៃ (thumb-sized) ជា​ប្រភេទ​មួយ​ដែល​មាន​ទំហំ​តូច ហើយ​តែង​មាន​នៅ​ក្នុង​ឧបករណ៍​តូចៗ​ដូច​ជា​ទូរស័ព្ទ​ឆ្លាត​វៃ (smartphone) ជាដើម។
ក្ដារចុចកុំព្យូទ័រ: ទ្រង់ទ្រាយ​ក្ដារ​ចុច

ទ្រង់ទ្រាយ​ក្ដារ​ចុច 
thumb|ក្ដារ​ចុច​ទ្រង់ទ្រាយ QWERTY
ក្ដារ​ចុច​មាន​ទ្រង់ទ្រាយ​ជា​ច្រើន អាស្រ័យ​ទៅ​នឹង​តម្រូវការ​របស់​អ្នក​ប្រើ​ប្រាស់ ព្រោះ​មនុស្ស​ផ្សេងៗ​តែង​ចង់​បាន​ភាព​ងាយ​ស្រួល​ក្នុង​ការ​វាយ​បញ្ចូល ដូច​ជា​ក្ដារ​ចុច​ដែល​ជាក់​លាក់​មួយ​ដើម្បី​សរសេរ​គណិត សរសេរ​កម្មវិធី​កុំព្យូទ័រ ឬ​ក្ដារ​ចុច​សម្រាប់​បញ្ចូល​អក្សរ​ជា​ភាសា​ផ្សេងៗ​ទៀត ប៉ុន្តែ​នៅ​ក្នុង​នោះ​មាន​ទ្រង់ទ្រាយ​ពីរ​ធំៗ​ដែល​ត្រូវ​បាន​ប្រើ​យ៉ាង​ទូលំ​ទូលាយ។ ក្នុង​នោះ​មាន QWERTY និង AZERTY ។

ទ្រង់ទ្រាយ QWERTY នេះ​ត្រូវ​បាន​យក​លំនាំ​តាម​អង្គុលីលេខ ហើយ​វា​ជា​ប្រព័ន្ធ​ភាសា​អង់គ្លេស ដែល​ត្រូវ​បាន​ប្រើប្រាស់​យ៉ាង​ទូលំ​ទូលាយ។ ដោយ​ឡែក AZERTY ជា​ក្ដារ​ចុច​ដែល​ត្រូវ​បាន​ប្រើ​នៅ​បណ្ដា​ប្រទេស​ដូច​ជា​បារាំង បេលហ្ស៊ិក និង​ប្រទេស​ជិត​ខាង​ផ្សេងៗ​ទៀត។

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ឧបករណ៍បញ្ចូល
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ផ្នែករឹងកុំព្យូទ័រ
ក្បាច់គុនបុរាណ

ក្បាច់គុនបុរាណខ្មែរ ជា​ពាក្យ​ខ្មែរ​ដែល​មាន​ន័យ​ត្រង់​ថា "ក្បាច់​គុន​បុរាណ​ខ្មែរ"។ វាមានបច្ចេកទេសស្នូលចំនួន១២ ( មេ ) និង ៨ "ប្រព័ន្ធទ្វារ" ឬលំនាំជើង ( ទ្វារ ) ។ ជាធម្មតា សិស្សរៀនពីចៅហ្វាយនាយផ្សេងៗគ្នា ដែលមានជំនាញខាងអាវុធ ឬជំនាញផ្សេងៗគ្នា។ អាវុធយុទ្ធភណ្ឌ ឬ អនី-យុទ្ធ រួមបញ្ចូលអាវុធសំខាន់ៗចំនួន ៣ គឺ ដាវ ដំបងវែង ដំបងខ្លី។ ការ​ប្រយុទ្ធ​ដោយ​គ្មានអត្តមេនី-យុទ្ធបោកចំបាប់ ￼និងប្រដាល់សេរី។

alt=|រូបភាពតូច| ដំបងវែង និងដំបងខ្លី គឺជាអាវុធទូទៅនៅក្នុងគុនខ្មែរ និងក្បាច់គុនបុរាណខ្មែរ។
alt=|រូបភាពតូច| កែងដៃវាយក្បាល
alt=|រូបភាពតូច| ប្លុកផ្ទះមូល/ការទាត់បាល់មូល
ក្បាច់ភ្ញីវល្លិ

ក្បាច់ភ្ញីវល្លិជាក្បាច់សម្រាប់ជំនួយបន្ថែមបំពេញទៅលើឋានរូបភាពផ្សេងៗដូចជា លើជញ្ជាំងប្រាសាទអង្គរវត្តក៏ឃើញមានក្បាច់វល្លិនេះដែរ ព្រោះវាមានលក្ខណៈរង្វើលៗជាខ្សែព័ន្ធពេន ដើម ស្លឹក ផ្កា។ តែក្បាច់វល្លិពុំមានទ្រង់ទ្រាយដូចគ្នាទាំងស្រុងទេគឺថាមានការប្រែប្រួលទៅតាមការរចនាចង់បានរបស់សិល្បករម្នាក់ៗសាកវិទ្យាល័យជាតិគ្រប់គ្រង ឆ្នាំ២០០៥ អរិយធម៌ខ្មែរ វប្បធម៌និងសង្គម ទំព័រទី២៥១-២៥៣។
ក្បាលស្ពាន: ប្រវត្តិទូទៅ

ប្រវត្តិទូទៅ 
ក្បាលស្ពានមានទីតាំងស្ថិតនៅចំងាយ ៥០គីឡូម៉ែត្រពីក្រុងសៀមរាប និង ប្រហែល ១៨គីឡូម៉ែត្រពី ប្រាសាទបន្ទាយស្រី។ កន្លែងនេះត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាជ្រលងនៃលិង្គ១០០០។ កន្លែងនេះមានចម្លាក់ធ្វើអំពីថ្មនៅក្នុង និង ជុំវិញស្ទឹងក្បាលស្ពាន។ ចម្លាក់ទាំងនេះភាគច្រើនសាងឡើងពីសតវត្សទី១១ ដល់ទី១៣  ក្បាលស្ពានត្រូវបានស្ថាបនាឡើងដោយព្រះបាទសូរ្យវរ្ម័នទី១ និង ស្ថាបនារួចជាស្ថាពរដោយ ព្រះបាទឧទ័យទិត្យវរ្ម័នទី២ ។ ដោយសារគេយល់ថា ទឹកដែលហូរតាមទីនេះជាប្រភពនៃការចម្រុងចម្រើន និងត្រជាក់ត្រជុំ ហើយម្យ៉ាង ទៀតយកទៅប្រើការក្នុងកសិកម្មផង គេបានឆ្លាក់លិង្គរាប់មិនអស់ ដែលស្នងព្រះឥសូរនៅ តាមបាតស្ទឹង ចាប់ពីខាងជើងផែ្នកខាងលើនៃស្ពានថ្មធម្មជាតិ ចុះរហូតដល់ទឹកធ្លាក់។  ដូចេ្នះហើយបានជាសិលាចារិក សំស្រ្កិតហៅទីនេះថា សហព្រះលិង្គ១។ ម្តងៗមានឆ្លាក់យោនីជាបល្ល័ង្កភ្ជាប់ជាមួយផង  ចម្លាក់ទាំងនេះ រាយនៅបាតស្ទឹង ប្រវែងប្រមាណ២០០ម៉ែត្រ  នៅតាមច្រាំងនិងនៅលើជញ្ឆាំងខ្លះៗផង។  ក្រៅពីនេះចម្លាក់នៅច្រើនកនែ្លងមានរូបព្រះវិស្ណុផ្ទុំកណ្តាលមហាសមុទ្រនាអន្តរកប្បមួយ។  ព្រះព្រហ្មផុស ចេញពីផ្ចិតព្រះនារាយណ៍តាមផ្កាឈូកមួយទងដើម្បីបង្កើតលោកថ្មី។ គឺទឹកដែលហូរកាត់ ព្រមទាំងទទួល មន្តពីចម្លាក់ អស់ទាំងនេះឯងដែលបង្កើតជាស្ទឹងឬស្សី ហើយបែកខ្នាយមកជាស្ទឹងពួកនិងស្ទឹងសៀមរាប ។ ក្បាលស្ពានគឺជាឈ្មោះថ្មមួយផ្ទាំងធំ ដែលមានរាងដូចជាស្ពានថ្មនៃជួរភ្នំគូលែន ដោយមានកូនស្ទឹងមួយហូរកាត់ផង។ ចំពោះជនជាតិខ្មែរសម័យអង្គររមណីយដ្ឋានធម្មជាតិមួយនេះមានលក្ខណ៖ពិសិដ្ឋយ៉ាងក្រៃលែង ដោយហេតុថាខ្សែទឹកនៃដងស្ទឹងនេះ ដែលមានទឹកជ្រោះធ្លាក់ផង បានប្រោះព្រំតំបន់អង្គរធំមុននឹងហូរចាក់ទៅក្នុងបឹងទន្លេសាប ក្រោយពីវាបានជួបប្រសព្វមុខគ្នា ជាមួយស្ទឹងសៀមរាបរួចមក។ លក្ខណៈពិសិដ្ឋរបស់ក្បាលស្ពានអាចឆ្លុះបញ្ជាំងតាមរយៈក្បាច់ចម្លាក់ដ៍ល្អបរវ ស្ថិតនៅក្នុងរចនាបទបាពួន ដែលត្រូវបានឆ្លាក់តាមជញ្ជាំងថ្ម ឬតាមបាតស្ទឹងដូចជា ព្រះវិស្ណុ ឬព្រះនរាយណ៍ផ្ទុំលើនាគរាជ ព្រះសិវៈ ឬព្រះឥសូរគង់គេគោនន្ទិន និងព្រះព្រហ្មគង់ផ្កាឈូក និងមានរូបចម្លាក់រូបព្រះសិវលិង្គ។
ក្មេង: ក្មេង

ក្មេង
រូបភាពនេះបង្ហាញអំពីរសកម្មភាពក្មេងៗ ដែកសិក្សានៅសាលាមត្តី  ក្នុង ទីក្រុង ប៉ារីសនៃប្រទេសបារាំ។
បើតាមវិទ្យាសាស្រ្ត ក្មេងៗជាច្រើននៅចន្លោះវ័យជំទង់ រឺ វ័យរៀបការ ដែលបានកំណត់ នៅក្នុង
ច្បាប់ ជាធម្មតា មានការយលដឹង នៅទិចតួចនៅឡើយ។
ម្យ៉ាងទៀត ក្មេង ប្រុសស្រី ដែលមានអាយុមិនទាន់ពេញវ័យ រឺដលវ័យរៀបការ ក្មេងភាគច្រើនមាន
លក្ខណះ និងអត្តិចវិក ដូចឪពុកម្តាយ មានន័យថា សមាជិកនៅក្នុងក្រុមគ្រួសារ មាន អត្តិចរិត
ប្រហាក់ប្រហែលគ្នា ព្រោះពួកគេកានសាសនា និងស្ថិតនៅក្នុង កងសម្ពន័ រឺជាតិសាសតែមួយ
ហើយអាចមានការផ្តល បទពីសោធ៏ អោយគ្មាទៅវិញទៅមក ។ ក៏ ប៉ុន្តែ មានក្មេងខ្លះក៏មាន អត្តិត
ខុសពីរ ឪពុកម្តាយរបសខ្លួន ផងដែ ។
ក្មេងខ្មែរ

ក្មេងខ្មែរ  Khmeng Khmer performance Cambodia concert during Khmer New Year 2018 at Siem Reap.  ឈ្មោះ ក្មេងខ្មែរឆ្នាំបង្កើតក្រុម 2016ដើមកណើតក្រុម  ភ្នំពេញប្រភេទតន្ត្រី​Khmer traditional Music, Pop, Classic, R&B, Rock & Hip hop.ឆ្នាំសកម្ម 2015-បច្ចុប្បន្នស្លាកតន្ត្រី  ផលិតកម្ម-បារមី (Baramey)សមាជិក  កៅ ពន្លឺ
 ជា សុជាតិគេហទំព័រ  

ក្មេងខ្មែរ (អង់គ្លេស: Khmeng Khmer) គឺ​ជា​ក្រុម​ចម្រៀង​កម្ពុជា​ដែល​បង្កើត​ឡើង​ដោយ កៅ ពន្លឺ និង ជា សុជាតិ ជា​អ្នក​រ៉េប​នៃ​ក្រុម​ចម្រៀង​ប្រុស Cambodia Pop ហៅកាត់ថា (C-Pop) នៅដើមឆ្នាំ 2016។ ការចេញអាល់ប៊ុមដំបូងរបស់ពួកគេ ជាមួយ ឡូរ៉ា ម៉ម ក្នុងបទ 
"ណាវណ្ណីគឺខ្ញុំ" ដែលជាបទពេញនិយមមួយក្នុងប្រទេសកម្ពុជាផងដែរ ដែលនេះជាការបោះហ៊ានមួយរបស់អ្នកទាំងពីរ ទៅក្នុងពិភពសិល្បៈ ហើយជាពេលដែលអ្នកគ្រប់គ្នាបានស្គាល់ កៅ ពន្លឺ និង ជា សុជាតិ ថាជាក្រុមក្មេងខ្មែរ មកដល់បច្ចុប្បន្ននេះ។ Sabay News (2015) ឡូរ៉ា បញ្ចេញ​បទ​ថ្មី និង​ត្រៀម​ខ្លួន​ប្រឡង​អាន​អក្សរជាមួយ​កុមារ​ៗ, Website: news.sabay.com.kh Publication: 19 November, 2015
ក្មែរ

(ន.) (ខេម៉ៈរ៉ៈ) ខ្មែរ (ពាក្យនេះមានទំនងជាបាលីភាសាដែលប្រែថា "មនុស្សមានសេចក្តីក្សេម" មកអំពីវិគ្គហៈថា "ខេមំ យស្ស​ អត្ថីតិ ខេមរោ" ឬជា
ពហុវចនៈថា "ខេមំ  យេសមត្ថិតី  ខេមរា" ប៉ុន្តែនឹងពោលឲ្យប្រាកដថា បានជាហៅ "ខេមរៈ​ៗ" នោះពីព្រោះប្រែថា មានសេចក្តីក្សេម ដូច្នេះក៏អាច​
ដឹងប្រាកដពុំបាន  ព្រោះក្នុងសិលាចារឹកបុរាណ  សរសេរ "ក្មែរ" ក៏មាន ។

ខាងក្រោមនេះ គឺជាការបង្ហាញពីការបកស្រាយដែលមាននៅក្នុងវចនានុក្រមខ្មែររបស់សម្តេចសង្ឃរាជ ជួន ណាត ដោយ
វិទ្យាស្ថានពុទ្ធសាសនបណ្ឌិត

thumb|center|370px|ដកស្រង់ទាំងស្រុងពីវចនានុក្រមខ្មែរ

សូមអានអត្ថបទ និងធ្វើការត្រិះរិះពីអាថ៌កំបាំងរបស់មហានគរកំណើតខ្លួន តាមរយៈ  អាថ៌កំបាំងមហានគរក្មែរ

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អាថ៌កំបាំងមហានគរក្មែរ
ក្យូតុ

Category:Articles with short description
Category:Short description is different from Wikidata

ក្យូតុ (  ជប៉ុន ៖, ) ជាផ្លូវការ  គឺជាទីរួមខេត្តនៃខេត្តក្យូតុ ក្នុងប្រទេសជប៉ុន ។ មានទីតាំងនៅតំបន់កាន់សៃនៅលើ កោះហុងស្ស៊ូ ទីក្រុងក្យូតុ បង្កើតបានជាផ្នែកមួយនៃ តំបន់ទីប្រជុំជនកេហាន់ស៊ិន រួមជាមួយ អូសាកា និង គូបេ ។   ទីក្រុងនេះមានប្រជាជនចំនួន ១.៤៦ លាននាក់។ ទីក្រុងនេះគឺជាយុថ្កាវប្បធម៌នៃតំបន់ទីប្រជុំជនដែលធំជាងនេះត្រូវបានគេស្គាល់ថាជា ក្យូតុធំជាង ដែលជាតំបន់ស្ថិតិទីក្រុង (MSA) ដែលជាផ្ទះសម្រាប់ជំរឿនដែលបានប៉ាន់ប្រមាណថាមានប្រជាជន ៣.៨ លាននាក់។

ក្យូតុគឺជាក្រុងមួយក្នុងចំណោមក្រុងចំណាស់ជាងគេនៅក្នុងប្រទេសជប៉ុនដែលត្រូវបានជ្រើសរើសនៅឆ្នាំ៧៩៤ ជាកន្លែងថ្មីនៃតុលាការអធិរាជរបស់ប្រទេសជប៉ុនដោយ អធិរាជកាន់មូ៊ ។ ទីក្រុងដើមមានឈ្មោះថា ហេអាន ក្យុ ត្រូវបានរៀបចំឡើងស្របតាម ហុងស៊ុយ ប្រពៃណីចិន តាមគំរូនៃរាជធានីបុរាណចិន ឆាងអាន / លូយ៉ាង ។ អធិរាជនៃប្រទេសជប៉ុនបានគ្រប់គ្រងពីទីក្រុងក្យូតុក្នុងដប់មួយសតវត្សបន្ទាប់រហូតដល់ឆ្នាំ១៨៦៩។ វាជាកន្លែងកើតហេតុនៃព្រឹត្តិការណ៍សំខាន់ៗជាច្រើននៃ សម័យម៉ូរ៉ូម៉ាជី សម័យសេងុគូ និង សង្រ្គាមប៉ូស៊ិន ដូចជា សង្រ្គាមអូនីន ឧប្បត្តិហេតុហុននុជី  ឧប្បត្តិហេតុគីនម៊ូន និង សមរភូមិតុបា ហ្វ៊ូស៊ីមិ ។ រាជធានី​នេះ​ត្រូវ​បាន​ផ្លាស់​ប្តូរ​ទីតាំង​ពី​ទីក្រុង​ក្យូ​តូ​ទៅ ​ទីក្រុង​តូក្យូ ​បន្ទាប់​ពី​ការ ស្ដាររបស់មុីជី ។ ទីក្រុងទំនើបនៃទីក្រុងក្យូតូត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងឆ្នាំ១៨៨៩ ។ ទីក្រុងនេះត្រូវបានរួចផុតពីការបំផ្លិចបំផ្លាញទ្រង់ទ្រាយធំក្នុងកំឡុងសង្គ្រាមលោកលើកទី២ ហើយជាលទ្ធផល បេតិកភណ្ឌវប្បធម៌មុនសង្គ្រាមរបស់វាភាគច្រើនត្រូវបានរក្សាទុក។

ក្យូតុត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជារាជធានីវប្បធម៌របស់ប្រទេសជប៉ុន និងជាគោលដៅទេសចរណ៍ដ៏សំខាន់។ វាជាផ្ទះវត្តអារាមពុទ្ធសាសនា ទីសក្ការបូជាស៊ិនតូ វិមាន និងសួនច្បារ ដែលមួយចំនួនត្រូវបានចាត់ចូលជា សម្បត្តិបេតិកភណ្ឌពិភពលោក ដោយ អង្គការយូណេស្កូ ។ កន្លែងសម្គាល់សំខាន់ៗរួមមាន វិមានអធិរាជក្យូតុ គីយ៉ូមីហ្ស៊ូ-ដេរ៉ា គីនកាគុជី ហ្គីកាគូជី និង ប៉មក្យូតុ ។ ក្រុមហ៊ុន​ហ្គេម​វីដេអូ​ដ៏​ល្បី​អន្តរជាតិ នីនថេនដូ មាន​មូលដ្ឋាន​នៅ​ក្យូតុ។ ក្យូតុក៏ជាមជ្ឈមណ្ឌលនៃការសិក្សាថ្នាក់ខ្ពស់ក្នុងប្រទេស ហើយស្ថាប័នរបស់ខ្លួនរួមមាន សាកលវិទ្យាល័យក្យូតុ ដែលជាសាកលវិទ្យាល័យចំណាស់ជាងគេទីពីរនៅក្នុងប្រទេសជប៉ុន។
ក្រខុប

រូបភាពតូច|246x246ភីកសែល| ស្លឹកនិងផ្លែឈើក្រខុបក្រខុប ជាផ្លែឈើមួយប្រភេទដែលមានរសជាតិផ្អែម ហើយអាចទទួលទានបានទាំងសំបក និងសម្បូរណាស់ក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។
ក្រខុប: ការពិពណ៌នា

ការពិពណ៌នា 
ចុល្ល​ព្រឹក្សក្រខុបមាន​កម្ពស់​ពី ៥-៧ម៉ែត្របែកមែកជា​ថ្នាក់​ៗ លាតត្រដាងស្របៗ​គ្នា មែកខ្ចីមានរោមគ្របដណ្ដប់ ។ ស្លឹក មានលក្ខណ ឆ្លាស់គ្នា ប្រវែង ៤-១៥ សង់ទីម៉ែត្រនិង ទទឹង ១-៦ សង់ទីម៉ែត្រ មានគែមធ្មេញ និងមានរោមខ្លីៗ។  ផ្កា មានទំហំតូច ដែលមានទទឹងរហូតដល់ ៣ សង់ទីម៉ែត្រ។  ផ្លែឈើដែលជាផ្លែប៊ឺរីអាចបរិភោគបានមានពណ៌ក្រហមនៅពេលពេញវ័យប្រហែល ១.៥ សង់ទីម៉ែត្រធំទូលាយ។ 
ធ្វេង|រូបភាពតូច|254x254ភីកសែល| ដើមឈើក្រខុបមួយនៅ ប្រទេសឥណ្ឌា
ក្រខុប: វត្តមានក្នុងតំបន់

វត្តមានក្នុងតំបន់ 
ក្រខុប មកពី ម៉ិកស៊ិកភាគខាងត្បូង ការាបៀន អាមេរិកកណ្តាល និងភាគ អាមេរិកខាងលិច ទៅ បូលីវីខាងត្បូង  និង អាហ្សង់ទីន ។ ក្រខុបមានវត្តមាននៅក្នុងអាកាសធាតុត្រូពិចនៅក្នុងកម្រិតទឹកសមុទ្រដល់កម្ពស់ ១០០០ ម៉ែត្រ។