ថេរគាថា: អានន្ទត្ថេរ

អានន្ទត្ថេរ 
[២៦១] បណ្ឌិត​មិន​គួរ​ធ្វើ​សខិភាព ​គឺ​ភាពជាសម្លាញ់​នឹង​បុគ្គល​អ្នក​ញុះញង់ ​អ្នក​ក្រេវក្រោធ ​អ្នក​កំ​ណា​ញ់ ​ទាំងជា​អ្នក​ត្រេកអរ​នឹង​សេចក្ដី​វិនាសទេ ​(​ព្រោះ​ថា​) ការ​សេពគប់​នឹង​បុរស​អាក្រក់ ជា​អំពើ​ដ៏​លា​មក​ ។ បណ្ឌិត​គួរ​ធ្វើ​សខិភាព នឹង​បុគ្គល​អ្នក​មាន​សទ្ធា ​មាន​សីលជា​ទី​ស្រឡាញ់ អ្នក​មាន​ប្រាជ្ញា ​មាន​ការ​ចេះ​ដឹង​ច្រើន (​ព្រោះ​ថា​) ការ​សេពគប់​នឹង​ពួក​សប្បុរស ជាការ​ចម្រើន​ ។

អ្នក​ចូរ​មើល​នូវ​ពុម្ព ​គឺ​អត្តភាព​ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​វិចិត្រ ជា​ទី​ប្រជុំ​នៃ​ដំបៅ ផ្ដុំ​ឡើង (​ដោយ​ឆ្អឹង ៣០០ កំ​ណា​ត់​) ជា​គ្រឿង​រោលរាល ជា​ទី​ប្រាថ្នា​នៃ​ជន​ច្រើន​ ជាកាយ​ឥតទៀង​ទាត់ឋិត​ថេរ ​ព្រះ​អានន្ទត្ថេរ ជាគោតមគោត្ត ជា​អ្នក​ចេះ​ដឹង​ច្រើន មាន​វាចា​ដ៏​វិចិត្រ ជា​អ្នក​បម្រើ​នូវ​ព្រះ​ពុទ្ធ ​បាន​ដាក់​ចុះ​នូវ​ភារៈ ជា​អ្នក​ប្រាសចាក​កិលេស ជា​គ្រឿង​ប្រកប​ សម្រេច​នូវ​ការ​សិង ។ ​ព្រះ​អានន្ទត្ថេរ ជាខី​ណា​ស្រព ប្រាសចាក​កិលេស ជា​គ្រឿង​ប្រកប​ កន្លង​នូវ​កិលេស​ជា​គ្រឿង​ជាប់​ជំ​ពាក់ មាន​ចិត្ត​ត្រជាក់​ល្អ ដល់​នូវ​ត្រើយ​នៃ​ជាតិ ​និង​មរណៈ ទ្រទ្រង់​ទុក​នូវ​អត្តភាព ជាបំ​ផុត​ ។ សាសនធម៌​ទាំង​ឡាយ របស់​ព្រះ​ពុទ្ធ ជាអាទិច្ចពន្ធុ ប្រតិស្ឋាន​ក្នុង​ព្រះ​អានន្ទត្ថេរ​ណា ព្រះ​អានន្ទត្ថេរ​នោះ​ ជា​គោតមគោត្ត ឋិតនៅ​ក្នុង​ផ្លូវ​ជា​ទី​ទៅ​កាន់​ព្រះ​និព្វាន​ ។ សាសនធម៌​ទាំងឡាយ​ណា ដែល​ប្រព្រឹត្ត​ទៅ (​ក្នុង​ហឫទ័យ​) ​របស់​ខ្ញុំ​ សាសនធម៌​ទាំងឡាយ​នោះ មាន​ ៨ ម៉ឺន ៤ ពាន់​ធម្មក្ខន្ធ ​ខ្ញុំ​បាន​រៀន​អំពី​ព្រះ​ពុទ្ធ ៨ ម៉ឺន ២ ពាន់ធម្មក្ខន្ធ ​អំពី​ពួក​ភិក្ខុ​ ២ ពាន់ធម្មក្ខន្ធ ។ ​បុរស​នេះ មិន​បាន​រៀនសូត្រ រមែង​ចាស់ ​(​ឥត​អំពើ​) ​ដូច​គោ​បម្រើ ចម្រើន​តែសាច់ ត្រង់ប្រាជ្ញា​របស់​វា ​មិន​ចម្រើន​ឡើយ​ ។ ​បុគ្គល​ណា​ ជា​អ្នក​រៀនសូត្រ​ច្រើន ហើយ​មើលងាយ​បុគ្គល​អ្នក​មិន​បាន​រៀនសូត្រ ​ដោយ​ការ​រៀនសូត្រ ​(​របស់​ខ្លួន​) ​បុគ្គល​នោះ ដូច​មនុស្ស​ខ្វាក់ ​កាន់​ប្រ​ទី​ប រមែង​ភ្លឺច្បាស់​ដល់​ខ្ញុំ​យ៉ាង​នេះ​ឯង ។ ​បុគ្គល​គួរ​ចូល​ទៅ​អង្គុយ​ជិត​នឹង​អ្នក​រៀន​សូត្រ​ច្រើន​ផង មិន​គប្បី​ញ៉ាំងការ​រៀន​សូត្រ​ឲ្យ​វិនាស​ផង (​ព្រោះ​ថា​) ការ​រៀនសូត្រ​នោះ​ ជាឫសគល់​នៃ​ព្រហ្មចរិយធម៌ ហេតុ​នោះ បុគ្គល​គួរ​ជា​អ្នក​ទ្រទ្រង់​ធម៌ ។ ​បុគ្គល​អ្នក​ចេះ​ដឹង នូវ​ខាង​ដើម និង​ខាង​ចុង (​នៃ​ភាសិត​) ជា​អ្នក​ដឹង​អត្ថ ឈ្លាសវៃ​ក្នុង​និរុត្តិ ​(​ភាសា​) ​និង​បទ ​(​ដ៏​សេស​) រមែង​កាន់​យក​នូវ​ធម៌​ឲ្យ​ជាធម៌ ​ដែល​កាន់​យក​ល្អ​ហើយ​ផង​ ពិចារ​ណា​នូវ​សេចក្ដី​ផង​ ។ ​បុគ្គល​អ្នក​មាន​សេចក្ដី​ប្រាថ្នា (​ក្នុង​ធម៌​) ​ដោយ​សេចក្ដី​អត់ធន់ រមែង​ខ្មី​ឃ្មាត ពិចារ​ណា​នូវ​នាម​រូប​នោះ បុគ្គល​នោះ មាន​ចិត្ត​តាំង​មាំ​ល្អ​ខាង​ក្នុង​សន្ដាន រមែង​ផ្គង​ចិត្ត​ទុក​ក្នុង​សម័យ​ដ៏​គួរ​ ។ ​បុគ្គល​កាលប្រាថ្នា​នូវ​ការ​ដឹង​ធម៌ ​គប្បី​គប់រក​អ្នក​រៀន​សូត្រ​ច្រើន អ្នក​ចងចាំ​នូវ​ធម៌ ​អ្នក​មាន​ប្រាជ្ញា ជា​សាវ័ក​របស់​ព្រះ​ពុទ្ធ បែប​ដូច្នោះ​នោះ​ ។ ​បុគ្គល​អ្នក​រៀនសូត្រ​ច្រើន​ រមែង​អ្នក​ចងចាំ​នូវ​ធម៌ ​អ្នក​រក្សា​ទុក​នូវ​ឃ្លាំងធម៌​របស់​ព្រះ​ពុទ្ធ ទ្រង់​ស្វែងរក​នូវ​គុណ​ដ៏​ធំ​ ឯ​បុគ្គល​អ្នក​រៀនសូត្រ​ច្រើន​នោះ​ឈ្មោះ​ថា ជាចក្ខុ​របស់​សត្វ​លោក​ទាំងពួង ជា​បុគ្គល​គួរ​គេ​បូជា ។ ភិក្ខុ​មាន​ធម៌​ជា​ទី​ត្រេកអរ ត្រេកអរ​ក្នុង​ធម៌ កាល​គិតរឿយ​ៗ ​នូវ​ធម៌ រលឹករឿយ​ៗ ​នូវ​ធម៌ រមែង​មិន​សាបសូន្យចាក​ព្រះ​សទ្ធម្ម ។ ​បុគ្គល​អ្នក​ធ្ងន់​ដោយ​សេចក្ដី​កំ​ណា​ញ់ ​(​ថ្នម​) កាយ ​(​កាល​បើ​កាយ ​និង​ជីវិត​) សាបសូន្យ​ទៅ ក៏​មិន​ខ្មីឃ្មាត ​(​ចំពោះ​កិច្ច​គួរ​ធ្វើ​) ​បុគ្គល​អ្នក​ជាប់​ចំ​ពាក់​ដោយ​សេចក្ដី​សុខ​ក្នុង​សរីរៈ ​តើ​សេចក្ដី​សប្បាយ ​ដោយ​សមណភាព ​(​នឹង​មាន​មក​) ​អំពី​ទី​ណា​ ។ ទិស​ទាំង​អស់​ រមែង​មិន​ប្រាកដ​ ធម៌​មិន​ភ្លឺច្បាស់​ដល់​ខ្ញុំ កាល​បើ​ព្រះ​សារីបុត្ត ជាកល្យាណមិត្ត ​(​ទៅ​កាន់​និព្វាន​) ​ហើយ សត្វ​លោក ​ប្រាកដ​ដូច​ជា​ទី​ងងឹត ។ ​បុគ្គល​ដែល​មាន​សម្លាញ់​ព្រាត់ប្រាស​ហើយ មាន​សាស្ដាកន្លង​ទៅ​ហើយ​ រមែង​មិន​មាន​មិត្តបែបនុ៎ះ ​ដូច​ជាកាយគតាសតិ​ឡើយ​ ។ ​ពួក​ព្រះ​ថេរៈ​ណា​ចាស់​ៗ ​ពួក​ព្រះ​ថេរៈ​នោះ​ កន្លង​ទៅ​ហើយ ចិត្ត​របស់​ខ្ញុំ​មិន​ល្មម​នឹង​ភិក្ខុ​ថ្មី​ៗ ​ថ្ងៃ​នេះ ខ្ញុំ​ចម្រើន​ឈាន​តែម្នាក់ឯង ​ដូច​សត្វ​បក្សីចូល​ទៅ​សម្ងំ​ក្នុង​សម្បុក ​ក្នុង​រដូវភ្លៀង ។ ​អ្នក​កុំឃាត់​ពួក​ជន​ច្រើន​នៅ​ក្នុង​ប្រទេសផ្សេង​ៗ ​ដែល​ពុំទាន់​បាន​ចួប ឯ​ពួក​អ្នក​ស្ដាប់ ​ចូរ​មក​ចួប​ចុះ ព្រោះ​ថា​ជាសម័យ ​(​គួរ​ចួប​) ​នឹង​ខ្ញុំ​ហើយ​ ។ ​ព្រះ​សាស្ដា​មាន​ចក្ខុ ទ្រង់​ប្រទានឱកាស ​មិន​ហាមឃាត់​ពួក​ជន​ច្រើន​ នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​ផ្សេង​ៗ ​ដែល​ពុំទាន់​បាន​ចួប ។ កាល​ខ្ញុំ​នៅ​ជាសេក្ខ​បុគ្គល អស់​ ២៥ ឆ្នាំ ​កាម​សញ្ញា​មិន​កើត​ឡើង​ទេ ​អ្នក​ចូរ​មើល​នូវ​សភាព​ល្អ​របស់​ធម៌​ចុះ​ ។ កាល​ខ្ញុំ​នៅ​ជាសេក្ខ​បុគ្គល អស់​ ២៥ ឆ្នាំ ទោសសញ្ញា​មិន​កើត​ឡើង​ទេ ​អ្នក​ចូរ​មើល​នូវ​ភាព​ល្អ​របស់​ធម៌​ចុះ​ ។ ​ខ្ញុំ​បាន​បម្រើ​ព្រះ​មាន​ព្រះ​ភាគ ​ដោយ​កាយកម្ម ​ប្រកប​ដោយ​មេត្តា ​អស់​ ២៥ ឆ្នាំ ​ដូច​ជា​ស្រមោល​ជាប់​តាម​រូប​ ។ ​ខ្ញុំ​បាន​បម្រើ​ព្រះ​មាន​ព្រះ​ភាគ ​ដោយ​វចីកម្ម ​ប្រកប​ដោយ​មេត្តា ​អស់​ ២៥ ឆ្នាំ ​ដូច​ជា​ស្រមោល​ជាប់​តាម​រូប​ ។ ​ខ្ញុំ​បាន​បម្រើ​ព្រះ​មាន​ព្រះ​ភាគ ​ដោយ​មនោកម្ម​ប្រកប​ដោយ​មេត្តា ​អស់​ ២៥ ឆ្នាំ ​ដូច​ជា​ស្រមោល​ជាប់​តាម​រូប​ ។ កាល​ព្រះ​ពុទ្ធម្ចាស់ ទ្រង់​ចង្ក្រម ​ខ្ញុំ​បាន​ចង្ក្រម​តាម​ក្រោយ​ព្រះ​អង្គ នាកាលធម៌​ដែល​ព្រះ​អង្គ​សំដែង​ ញាណ​របស់​ខ្ញុំ​ក៏​កើត​ឡើង​ ។ ​ខ្ញុំ​ជា​សេក្ខ​បុគ្គល ប្រកប​ដោយ​កិច្ច ​មាន​សេចក្ដី​ប្រាថ្នា​ក្នុង​ចិត្ត​មិន​ទាន់​សម្រេច (​អរហត្តផល​) ​ព្រះ​សាស្ដា ​ព្រះ​អង្គ​អនុគ្រោះ​ខ្ញុំ​ ទ្រង់​បរិនិព្វាន​ ។ កាល​ព្រះ​សម្ពុទ្ធ ​ប្រកប​ដោយ​អាការ​ដ៏​ប្រសើរ​គ្រប់យ៉ាង ទ្រង់​បរិនិព្វាន​ហើយ សេចក្ដី​ស្ញប់​ស្ញែង​នៃ​ខ្ញុំ​ក៏​កើត​មាន សេចក្ដី​ព្រឺរោម​នៃ​ខ្ញុំ​ក៏​កើត​មាន​ ។ ​ព្រះ​អានន្ទ ជាពហុស្សូត ​អ្នក​ចងចាំ​នូវ​ធម៌ រក្សា​ទុក​នូវ​ឃ្លាំងធម៌​នៃ​ព្រះ​ពុទ្ធ ទ្រង់​ស្វែងរក​នូវ​គុណ​ដ៏​ប្រសើរ លោកជាចក្ខុ​នៃ​សត្វ​លោក​ទាំង​អស់​ បរិនិព្វាន​ហើយ​ ។ ​ព្រះ​អានន្ទ​ ជាពហុស្សូត ​អ្នក​ចងចាំ​នូវ​ធម៌ ជាឃ្លាំងរក្សា​ទុក​នូវ​ធម៌​នៃ​ព្រះ​ពុទ្ធ ទ្រង់​ស្វែងរក​នូវ​គុណ​ដ៏​ប្រសើរ លោកជាចក្ខុ​នៃ​សត្វ​លោក​ទាំង​អស់​ ជា​អ្នក​បន្ទោបង់​នូវ​ងងឹត ​ក្នុង​ទី​ដ៏​ងងឹត ។ ​ព្រះ​អានន្ទត្ថេរ ​មាន​ញាណគតិ ​មាន​ស្មារតី ​មាន​ប្រាជ្ញា ជា​គ្រឿង​ទ្រទ្រង់​ ជា​អ្នក​ស្វែង​រក​នូវ​គុណ ទ្រទ្រង់​ទុក​នូវ​ព្រះ​សទ្ធម្ម ជា​អណ្ដូង​នៃ​ធម្មរតនៈ ។ ​ព្រះ​សាស្ដា ​ខ្ញុំ​បាន​បម្រើ​ហើយ​ ។បេ។ តណ្ហា ជា​គ្រឿង​នាំ​ទៅ​កាន់​ភព ​ខ្ញុំ​ក៏​បាន​ដកចេញ​ហើយ​ ។ 

ឧទ្ទាន

ព្រះ​ថេរៈ ៣ អង្គ​នេះ គឺ ព្រះ​បុស្សៈ ១ ​ព្រះ​ឧបតិស្សៈ ១ ​ព្រះ​អានន្ទ ១ លោក​បាន​សំដែង​គាថា ​ដែល​បាន​ពោល​ទុក​ក្នុង​ទី​នោះ​ ១០៥ គាថា ។

ចប់ តឹសនិបាត ។