អនុរុទ្ធ: ពុទ្ធ​កាល​ព្រះ​កស្សប​សម្មាសម្ពុទ្ធ

ពុទ្ធ​កាល​ព្រះ​កស្សប​សម្មាសម្ពុទ្ធ 
លុះ​វេលា​កន្លង​ទៅ​ជា​ច្រើន​កប្ប លោក​បាន​កើត​ជា​កុដុម្ពីក៍។ កាល​ដែល​ព្រះ​កស្សប​សម្ពុទ្ធ​ទ្រង់​បរិនិព្វាន មហាជន​បាន​សាង​ចេតីយ៍​កំពស់​មួយ​យោជន៍ ដើម្បី​បញ្ចុះ​ព្រះ​បរម​សារី​រិកធាតុ​ស្រេច​ហើយ សាង​ថាស​សំរឹទ្ធ​ជា​ច្រើន​ដាក់​ទឹក​ដោះ​ថ្លា​អោយ​ពេញ​ធ្វើ​ប្រឆេះ​ដាក់ ហើយ​អុជ​បូជា​ជុំវិញ​ព្រះ​ចេតីយ៍​នោះ ចំណែក​កុដុម្ពីក៍​បាន​ធ្វើ​ថាស​សំរឹទ្ធ​ធំ​ជាង​ថាស​ទាំង​ពួង ដាក់​ទឹក​ដោះ​ថ្លា​ពេញ​ ធ្វើ​ប្រឆេះ​មួយ​ពាន់​ដាក់​ជុំវិញ​កណ្តាប់​មាត់​ថាស ប្រឆេះ​ធំ​ត្រង់​កណ្តាល អុជ​អោយ​ឆេះ​ឡើង ហើយ​ទូល​លើ​ក្បាល ដើរ​ប្រទក្សិណ​ព្រះ​ចេតីយ៍​តាំង​ចិត្ត​ធ្វើ​ជា​ពុទ្ធ​បូជា អានិសង្ស​នៃ​ការ​បូជា​នេះ កុដុម្ពីក៍​នោះបាន​កើត​ក្នុង​ទេវលោក សោយ​ទិព្វ​សម្បត្តិ​ដ៏​ប្រណិត។
លុះ​ទេវ​កុដុម្ពីកៈ​នោះ ច្យុត​ចាក​ទេវលោក បាន​កើត​ក្នុង​ត្រកូល​ក្រខ្សត់​មួយ នៅ​ក្នុង​ក្រុង​ពារាណសី មាន​ឈ្មោះ​ថា អន្នភារៈទទួល​ភារៈ​ចូក​ស្មៅ​​រែក​ស្មៅ​អោយ​សុមនសេដ្ឋី​ដែល​ជា​អ្នក​ពេញ​ប្រៀប​ដោយ​ចិត្ត​មេត្តា​ករុណា​បរិច្ចាគ​ទាន​ដល់​មនុស្ស​កំព្រា អនាថា អ្នក​ដំណើរ​ឆ្ងាយ រាល់​ៗ​ថ្ងៃ។ ថ្ងៃ​មួយ​ព្រះ​បច្ចេកពុទ្ធ​​​ឧបរិដ្ឋតាម​ប្រក្រតី​ លោក​ស្នាក់​នៅ​ភ្នំ​គន្ធមាទន៍ លោក​បាន​ចេញ​ចាក​​និរោធ​សមាបត្តិ ហើយ​ពិចារណាថា ថ្ងៃ​នេះ​នឹង​ទៅ​អនុគ្រោះ​នរណា (​ធម្មតា​ព្រះ​បច្ចេកពុទ្ធ​ទាំង​ឡាយ​តែងពេញ​ចិត្ត​​អនុគ្រោះ​មនុស្ស​ទុគ៌ត​ក្រខ្សត់) ព្រោះ​ដូច្នេះ លោក​គិត​ថា ថ្ងៃ​នេះ​នឹង​ទៅ​អនុគ្រោះ​ដល់​អន្នភារៈ កាល​ព្រះ​អង្គ​ជ្រាប​ថា អន្នភារៈ​ត្រឡប់​មក​ពី​ព្រៃ​ហើយ លោក​ក៏ដណ្តប់​ចីវរ​ស្ពាយ​បាត្រ​ហោះ​ចាក​ភ្នំ​គន្ធមាទន៍ ទៅ​ឈរ​រង​ចាំ​នៅ​មាត់​ទ្វារ​ផ្ទះ​អន្នភារៈ ឯ​អន្នភារៈ ត្រឡប់​មក​ឃើញ​ព្រះ​បច្ចេកពុទ្ធ​ឧបរិដ្ឋ​ឈរ​នៅ​ក្បែរ​ផ្ទះ ទើប​ទូល​សួរ​ថា "​លោក​ម្ចាស់​បិណ្ឌបាត​បាន​អាហារ​ហើយ​ឬ " ព្រះ​បច្ចេកពុទ្ធ​​ឆ្លើយ​តប​ថា ម្នាល​បុរស​អ្នក​មាន​បុណ្យ​ច្រើន អាត្មា​នឹង​បាន​អំពី​អ្នក​ដែល​មាន​បុណ្យ " អន្នភារៈ​ក៏​និមន្ត​ព្រះ​អង្គ​អោយ​រង​ចាំ​មួយ​ស្របក់ ហើយ​ខ្លួន​ប្រញាប់​ចូល​ក្នុង​ផ្ទះ​សួរ​ភរិយា​ថា "​អាហារ​ដែល​ជា​ចំណែក​ខ្ញុំ​មាន​ឬទេ" នាង​ឆ្លើយ​ថា "​អាហារ​ដែល​ជា​ចំណែក​បង​មាន" អន្នភារៈស្ទុះ​ចេញ​ទៅ​ទទួល​បាត្រ​ពី​ព្រះ​បច្ចេកពុទ្ធមក ហើយ​និយាយនឹង​ភរិយាថា "ការ​ដែលយើង​ទាំង​ពីរ​ត្រូវ​ស៊ី​ឈ្នួល​គេ ក្រខ្សត់​ដូច្នេះ ព្រោះ​យើង​មិន​ធ្លាប់​ធ្វើ​បុណ្យ​ទុក​ក្នុង​ជាតិ​មុន កាល​យើង​គិត​នឹង​អោយ​ទាន របស់​ដែល​នឹង​អោយ​ទាន​ក៏​មិនមាន កាល​របស់​ដែល​អោយ​ទាន​មាន តែ​អ្នក​ដែល​នឹង​ទទួល​ទាន​មិនមាន ថ្ងៃ​នេះ​យើង​បាន​ជួប​ព្រះ​បច្ចេកពុទ្ធ​ឧបរិដ្ឋ​ហើយ ទាំង​អាហារ​ដែល​ជា​ចំណែក​របស់​ខ្ញុំ​ក៏​មាន នាង​ចូរ​នាំ​យក​អាហារ​ដែល​ជា​ចំណែក​ខ្ញុំ​ដាក់​ក្នុង​បាត្រ​នេះ​ចុះ" ភរិយារបស់​អន្នភារៈ​ជា​មនុស្ស​ឆ្លាត លុះ​ស្តាប់​ស្វាមី​និយាយ​ហើយ គិត​ថា ស្វាមី​របស់​យើង ត្រេក​អរ​នឹង​អោយ​អាហារ​ជា​ចំណែក​​របស់​ខ្លួន ចំពោះ​ព្រះ​បច្ចេកពុទ្ធ យើង​ក៏​គួរ​នឹង​បាន​រួម​ចំណែក​ទាន​ក្នុង​ពេល​នេះ​ផង គិត​ហើយ នាង​ក៏​នាំ​អាហារ​ទាំងពីរ​ចំណែក​នោះ​មក​ដាក់​បាត្រ លុះ​ស្រេច​ហើយ អន្នភារៈ​បាន​នាំ​បាត្រ​មក​ប្រគេន​ព្រះ​បច្ចេកពុទ្ធ​វិញ ហើយ​តាំង​ប្រាថ្នា​ថា "សូម​អោយ​ខ្ញុំ​ទាំង​ពីរ​ផុត​ចាក​ជីវិត​ដ៏​លំបាក​នេះ​ចុះ ពាក្យ​ថា​"មិនមាន"​កុំ​អោយ​ស្គាល់​ឡើយ ទាន។" ព្រះ​បច្ចេក​ពុទ្ធ​ពោល​ថា "​ហៃ​បុរស​ដ៏​មាន​បុណ្យ​ច្រើន ចូរ​សម្រេច​ដូច​អ្នក​ប្រាថ្នា​ចុះ" អន្នភារៈ​ចាត់​ចែង​ក្រាល​សំពត់​ក្នុង​ទី​ដ៏​សមគួរ ហើយ​និមន្ត​ព្រះ​បច្ចេកពុទ្ធ​ឆាន់​ក្នុង​ទី​នោះ ពេល​ព្រះ​អង្គ​ឆាន់​ស្រេច​ហើយ អន្នភារៈ​ក៏​ប្រគេន​ទឹក​លាង​បាត្រ ព្រះ​បច្ចេកពុទ្ធ​ក៏​ពោល​អនុមោទនា​ថា "​សូម​ឥដ្ឋ​ផល​ដែល​អ្នក​ប្រាថ្នា​ហើយ តាំង​ចិត្ត​ហើយ ចូរ​សម្រេច​ដោយ​ឆាប់​រហ័ស សូម​តម្រិះ​ត្រូវ​ទាំង​ពួង​របស់​អ្នក​ ចូរ​ពេញ​ប្រៀប​ដូច​ព្រះ​ច័ន្ទពេញ​វង់ កាល​អនុមោទនា​ចប់​ ព្រះ​អង្គ​ក៏​ធ្វើ​ដំណើរ​ទៅ​តាម​ផ្លូវ ខណៈ​នោះ​ទេវតា​ដែល​ឋិត​នៅ​លើ​ស្វេតច្ឆត្រ​របស់​សុមនសេដ្ឋី បាន​អោយ​សាធុការ​គឺ​ការ​បន្លឺ​វាចាថា សាធុ​ សាធុ សាធុ ឱ​ទាន​ដែល​បូជា​ចំពោះ​ព្រះ​បច្ចេកពុទ្ធ​ជា​ទាន​ប្រសើរ​ក្រៃ​លែង។ សុមនសេដ្ឋី​បាន​ឮហើយ មាន​ការ​សង្ស័យ ព្រោះ​មិន​ធ្លាប់​បាន​ឮ​ពី​មុន​មក ក៏​សួរ​ថា "​ខ្ញុំ​បរិច្ចាគ​ទាន​រហូត​អស់​កាល​ត្រឹម​ណេះ អ្នក​មិន​ធ្លាប់​ឃើញ​ទេ​ឬ ទើប​តែ​អោយ​សាធុការ​ក្នុង​ថ្ងៃ​នេះ" ទេវតា​ឆ្លើយ​ថា "​ខ្ញុំ​មិន​បាន​អោយ​សាធុការ​ ក្នុង​ការ​បរិច្ចាគ​ទាន​របស់​អ្នក​ទេ ខ្ញុំ​អោយ​សាធុការ​ក្នុង​ការបរិច្ចាគ​អាហារ​បិណ្ឌបាតរបស់​អន្នភារៈ​ចំពោះ​ព្រះ​បច្ចេកពុទ្ធ​ឧបរិដ្ឋ"។ សេដ្ឋី​គិត​ថា វាជា​រឿង​អស្ចារ្យ​ណាស់ យើង​អោយ​ទាន​យ៉ាង​ច្រើន តែ​មិន​អាច​អោយ​ទេវតា​បន្លឺ​សាធុការដល់​យើង ឯ​អន្នភារៈ​អោយ​ទាន​ត្រឹម​ម្តង​ចំពោះ​ព្រះ​បច្ចេកពុទ្ធ ទេវតា​ក៏​អោយ​សព្វសាធុការ គួរ​តែ​យើងធ្វើ​បិណ្ឌបាត​នោះ​អោយ​ជា​របស់​យើង គិត​ហើយ សេដ្ឋី​ហៅ​អន្នភារៈ​មកហើយ​សុំ​ទិញ​ចំណែក​បុណ្យ​រហូត​ដល់​មួយពាន់​កហាបណៈ​ក៏​អន្នភារៈ​មិន​ព្រម​លក់​។ សេដ្ឋី​ក៏​ពោល​ថា "បើ​អ្នក​មិន​ព្រម​លក់​ក៏​សូម​យក​ប្រាក់​នេះ​ទៅ​ចុះ សូម​ចែក​ចំណែក​បុណ្យ​នោះ​អោយ​ដល់​ខ្ញុំ​ខ្លះ​ផង" អន្នភារៈ​ក៏​ប្រញាប់​រត់​ទៅ​សួរ​ព្រះ​បច្ចេកពុទ្ធ ថា​ខ្ញុំ​សូម​ចែក​ចំណែក​បុណ្យ​ដល់​លោក​សេដ្ឋី​បាន​ឬទេ ព្រះ​បច្ចេកពុទ្ធ​ពោល​ថា "បាន​ បុរស​ដ៏​ចម្រើន" ហើយ​ក៏​សម្តែង​នូវ​សេចក្តី​ឧបមា​អោយ​ស្តាប់​ថា "មាន​ប្រទីប​មួយ​ដើម​អុជ​នៅ​ក្នុង​ផ្ទះ​មួយ​ខ្នង ក្នុង​ភូមិមាន​មួយ​រយ​គ្រួសារ អ្នក​ដទៃ​នាំ​គ្នា​យក​ប្រទីប​ដទៃ​មក​អុជ​បន្ត​អំពី​ប្រទីប​នោះ ពន្លឺ​ប្រទីប​ពី​មុន​អស់​ទៅ​ឬ​ទេ" អន្នភារៈ​ទូលឆ្លើយ​ថា "​មិន​អស់​ទេ មាន​តែ​ចម្រើន​ឡើង​ជាង​មុន" ព្រះ​បច្ចេកពុទ្ធ​ពោល​ថា "​សេចក្តី​ឧបមា​នេះ​យ៉ាង​ណា កាល​បុគ្គល​អោយ​ចំណែក​បុណ្យ​ដល់​អ្នក​ដទៃ បុណ្យ​នោះ​ក៏​រឹង​រឹត​តែ​ចម្រើន​ឡើង​ដូច្នោះ​ដែរ" អន្នភារៈ​ជ្រាប​សេចក្តី​នោះ​ហើយ ក៏​ថ្វាយ​បង្គំ​លា​ព្រះ​បច្ចេកពុទ្ធ ហើយ​ត្រឡប់​មក​រក​សេដ្ឋី​ ចែក​ចំណែកបុណ្យ​អោយ​គាត់។
ដោយ​ហេតុ​បាន​ដាក់​បាត្រ​ព្រះ​បច្ចេក​ពុទ្ធ​ដែល​ទើប​ចេញ​ពី​និរោធ​សមាបត្តិ​ បុណ្យ​នោះ​ក៏​អោយ​ផល​ភ្លាម​ៗ​ឃើញ​ទាន់​ភ្នែក។ សេដ្ឋី​បាន​នាំ​អន្នភារៈ​ទៅ​ណែ​នាំ​ថ្វាយ​ស្តេច​ក្រុង​ពារាណសី ក្រាប​ទូល​ពី​គុណ​ធម៌​ដែល​អន្នភារៈ​មាន ព្រះ​រាជា​ស្តេច​ពេញ​ព្រះ​ទ័យ​ចំពោះ​ការ​ធ្វើទាន​របស់​បុរស​នេះយ៉ាង​ខ្លាំង ក៏​បាន​ប្រទាន​ទ្រព្យ​សម្បត្តិ​ និង​សង់​ផ្ទះ​អោយ​ដល់​អន្នភារៈ។ ពេល​កម្មករ​ជីក​ដី​បម្រុង​សង់​ផ្ទះ បាន​ជួប​នឹង​កំណប់​ទ្រព្យ​ធំៗជា​ច្រើន ក៏​នាំ​គ្នា​ទៅ​ទូល​ព្រះ​រាជា។ ព្រះរាជា​ត្រាស់​អោយ​យក​មក​ដាក់​ឃ្លាំង ពេលនោះ​កំណប់​ទ្រព្យ​ក៏​បាត់​អស់ ទើប​ពួក​អ្នក​ជីក​ទៅ​ទូល​ព្រះរាជា​ម្តងទៀត។ ព្រះ​រាជា​ត្រាស់​ថា ចូរ​ជីក​ដើម្បី​អោយ​ដល់​អន្នភារៈ កាល​ពួក​អាមាត្រ​ទៅ​ជីក​វិញ កំណប់​នោះ​ក៏​ផុស​ឡើង​ដូច​ផ្សិត​ពី​ផែនដី ព្រះរាជា​ឃើញដូច្នោះ​ក៏​តែង​តាំង​អន្នភារៈ​ជា​មហាសេដ្ឋី​ម្នាក់​ក្នុង​ក្រុង​នោះ​មាន​នាម​ថា ធនសេដ្ឋី និង​ប្រទាន​ឆត្រ​ដែល​ជា​ភស្តុតាង​របស់​តំណែង​សេដ្ឋី​ក្នុង​ថ្ងៃ​នោះ​ឯង។ ចាប់​ពី​នោះ​មក អន្នភារៈ​តែង​ធ្វើកល្យាណ​កម្ម​រហូត​អស់​ជីវិត។