អំពីទូរទស្សន៍: ការសេចក្តី​សង្ខេបអត្ថបទ​

ការសេចក្តី​សង្ខេបអត្ថបទ​

ដំណើរការ​នៃ​ការ​សរសេរ​អត្ថបទ​ (Writing process)ចាប់​តាំង​ពី​ទសវត្សរ៍ ឆ្នាំ ១៩៧០ មក អ្នក​ស្រាវជ្រាវ​បាន​ព្យាយាម​ស្វែងយល់​អំពី​អ្វី​មួយ ដែល​សព្វថ្ងៃ​នេះយើង​ស្គាល់​ថា​ជា ដំណើរ​ការ​នៃ​ការ​សរសេរ​អត្ថបទ (writing process) ។  គំនិត​គន្លឹះ​មួយ​ (key concept) នៅ​ក្នុង​ការ​បង្រៀន​វិធី​តែង​សេចក្តី (writing) និង ក្នុង​ការ​ស្រាវជ្រាវ​អំពី​ការនិពន្ធ (composition studies) គឺ អ្នក​ជំនាញ​​ខាង​ដំណើរការ​និពន្ធ (process scholars) បាន​​ដើរ​តួ​សំខាន់​បំផុត​ក្នុង​ការ​ជួយ​ផ្លាស់​ប្តូរ​ចំណាប់​អារម្មណ៍​របស់​គ្រូ​បង្រៀន​ ​ពី​ការ​ឲ្យ​តម្លៃ​ទៅ​លើ​​ស្នាដៃ​និពន្ធ​របស់​សិស្ស (students' written products) ហើយ​​ងាក​ទៅរក​ការ​​បង្រៀន​​អំពី​ដំណើរការ​នៃ​ការ​សរសេរ​របស់​សិស្ស​ (students' writing processes) វិញ​ម្តង ។

ការ​ស្រាវជ្រាវ​អំពី​ដំណើរការ​នៃ​ការនិពន្ធ (Composing process) ត្រូវ​បាន​នាំ​មុខ​គេ​ដោយ​អ្នក​ជំនាញ​ច្រើន​រូប​ (scholars) ដូច​ជា លោក​ស្រី ជែណិត អេមិគ (Janet Emig)​ តាម​រយៈ​អត្ថបទ​ "The Composing Processes of Twelfth Graders" (ដំណើរការ​និពន្ធ​របស់​សិស្ស​ថ្នាក់​ទី ១២) (បោះពុម្ព​ឆ្នាំ 1971)Janet Emig, The Composing Processes of Twelfth Graders, Urbana: NCTE, 1971. , លោក​ស្រី សឹនដ្រា ភឹល (Sondra Perl) តាមរយៈ​អត្ថបទ "The Composing Processes of Unskilled College Writers" (ដំណើរការ​និពន្ធ​របស់​អ្នក​និពន្ធ​គ្មាន​បទពិសោធន៍ ជា​និស្សិត​នៅ​តាម​​មហាវិទ្យាល័យ) (បោះពុម្ព​ឆ្នាំ 1979) Sondra Perl, "The Composing Processes of Unskilled College Writers", Research in the Teaching of English 13 (1979), pp. 317-36, rpt. in Cross-Talk in Comp Theory, 2nd ed., ed. Victor Villanueva, Urbana: NCTE, 2003. , និង លោក​ស្រី លីនដា ផ្លៅវ័រ (Linda Flower) និង លោក​ ចន អ័រ ហេស៍ (John R. Hayes) តាម​រយៈ​អត្ថបទ "A Cognitive Process Theory of Writing" (ទ្រឹស្តី​នៃ​ដំណើរ​ការ​យល់ដឹង​អំពី​ការសរសេរអត្ថបទ) (បោះពុម្ព​ឆ្នាំ 1981)​Linda Flower and John R. Hayes, "A Cognitive Process Theory of Writing", CCC 32 (1981, pp. 365-87, rpt. in Cross-Talk in Comp Theory, 2nd ed., ed. Victor Villanueva, Urbana: NCTE, 2003.  ។

ដោយសារ​ការ​សរសេរ​គ្មាន​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​សម្ពាធ​ខាង​ក្រៅ និស្សិត​ទទួល​ផល​ប្រយោជន៍​ច្រើន​ពី​ការ​ណែនាំ​អំពី​​របៀប​​សរសេរ​អត្ថបទ (writing instruction) នៅ​ពេល​ដែល​​ការ​ណែនាំ​នោះ​ជួយ​ឲ្យ​ពួក​គេ​ដឹង​ថា អ្វី​ៗ​ដែល​ពួក​គេ​សរសេរ ជាប់​ទាក់​ទង​ជា​មួយ​នឹង​​ជីវិត​ជាក់​ស្តែង​នៅ​ក្រៅ​រង្វង់​ថ្នាក់​រៀន ។ តាម​មតិ​របស់​លោក​ស្រី អ័ន្ន អ៊ី ប័រថ័ហ្វហ្វ៍ (Ann E. Berthoff), កិច្ចការ​របស់​គ្រូបង្រៀន "គឺ​ត្រូវ​តាក់តែង​ជំហាន​​នៃ​លំហាត់​អនុវត្ត (sequences of assignments) ដែល​បណ្តោយ​ឲ្យ​និស្សិត​រកឃើញ​ដោយ​ខ្លួន​គេ​នូវ​អ្វី​ៗ​ដែល​ភាសា​អាច​ធ្វើ​បាន និង អ្វី​ៗ​ដែល​ពួក​គេ​អាច​​ធ្វើ​បាន​ជា​មួយ​នឹង​ភាសា​" ។

កាល​ពី​ឆ្នាំ ១៩៧២ លោក ដូណ័លដ៍ អឹម ម័ររ៉េ (Donald M. Murray) បាន​បោះពុម្ព​សេចក្តី​ប្រកាស​ខ្លី​មួយ (manifesto) ដែល​មាន​ចំណង​ជើង​ថា "Teach Writing as a Process Not Product" (ចូរ​បង្រៀន​វិធី​សរសេរ ទុក​​ដូច​ជា​ដំណើរ​ការ​មួយ និង មិន​ត្រូវ​ទុក​ដូច​ជា​ស្នាដៃ​មួយឡើយ)IDonald M. Murray, "Teach Writing as a Process Not Product" The Leaflet (November 1972), rpt. in Cross-Talk in Comp Theory, 2nd ed., ed. Victor Villanueva, Urbana: NCTE, 2003.  ហើយ​​សម្តី​នេះ​បាន​ក្លាយ​ទៅ​ជា​ សម្រែក​ទាមទារ​មួយ​ ដែល​គ្រូបង្រៀន​ខាង​វិធីសរសេរ​អត្ថបទ​​ច្រើន​នាក់​កំពុង​តែ​ស្រែក​ទាម​ទារ​ឲ្យ​មាន​ការ​ផ្លាស់​ប្តូរ ។ ដប់​ឆ្នាំ​ក្រោយ​មក នៅ​ឆ្នាំ ១៩៨២ លោក​ស្រី​ ម៉ាក់ស៊ីន ហែស្តុន (Maxine Hairston) បាន​ជំទាស់​ថា ការបង្រៀន​វិធី​សរសេរ​អត្ថបទ បាន​ឆ្លងកាត់​​ដំណាក់​កាល​នៃ "ការ​ប្តូរ​គម្រូ" (paradigm shift) ដោយ​បាន​បង្វែរ​ចំណាប់​អារម្មណ៍​ពី ស្នាដៃ​និពន្ធ (written products) ទៅ​ចាប់​អារម្មណ៍​លើ ដំណើរការ​នៃ​ការសេរអត្ថបទ​ (writing processes) វិញ​ម្តង Maxine Hairston, "The Winds of Change: Thomas Kuhn and the Revolution in the Teaching of Writing" CCC 33 (1982), pp. 76-88, rpt. in The Norton Book of Composition Studies, ed. Susan Miller, New York: Norton, 2009 ។

​រយៈកាល​ច្រើន​ឆ្នាំ​មក​ហើយ គ្រប់​គ្នា​សន្មតិ​​ទូទៅ​ថា​ ដំណើរ​ការ​នៃ​ការ​សរសេរ​អត្ថបទ ប្រតិបត្តិ​នៅ​ក្នុង​ ដំណាក់​កាល (stages)​ មួយ​ចំនួន​ដូច​ខាង​ក្រោម​នេះ ៖

 ការ​គិតគូរ​មុន​សរសេរ (Prewriting)
 ការ​សរសេរ​ព្រាង (Drafting)
 ការ​​កែ​លម្អ​អត្ថបទ (Revising)
 ការផ្ទៀងផ្ទាត់​ឡើង​វិញ (Editing, proofreading)
 ការ​បោះពុម្ព (Publishing)

អ្វីដែលឥឡូវនេះត្រូវបានគេហៅថា "ប្រកាសដំណើរការ" ការស្រាវជ្រាវបានបង្ហាញឱ្យឃើញថាវាជាការកម្រត្រឹមត្រូវដើម្បីរៀបរាប់អំពី "ដំណាក់កាល" ទាំងនេះជាជំហានថេរនៅក្នុងដំណើរត្រង់។ ផ្ទុយទៅវិញពួកគេត្រូវបានទស្សនាទានត្រឹមត្រូវជាផ្នែកនៃទាំងមូលស្មុគស្មាញឬផ្នែកមួយនៃដំណើរការហៅខ្លួនឯងដែលត្រូវបានគេម្តងហើយម្តងទៀតជាច្រើនដងនៅទូទាំងដំណើរការសរសេរត្រួតគ្នា។ ដូច្នេះអ្នកនិពន្ធទម្លាប់រកឃើញថា, ឧទាហរណ៍, ការផ្លាស់ប្តូរនិងការបំផុសបោះពុម្ពផ្សាយបង្កឱ្យមានការផ្លាស់ប្តូរនៃគោលបំណងមួយ; ការធ្វើសេចក្តីព្រាងដែលត្រូវបានរំខានជាបណ្តោះអាសន្នដើម្បីកែតម្រូវការប្រកបខុសមួយ; ឬថាព្រំដែនរវាង prewriting និងសំតិចជាងជាក់ស្តែង។