ភាសាចិន

thumb|upright=1.25|right|ភាសារបស់ក្រុមគ្រួសារប្រទេសទីបេ
right|thumb|upright=1.25|ការផ្លាស់ប្ដូរនៃការនិយាយនៃភាសាចិននៅភាគខាងកើតប្រទេសចិន និង តៃវ៉ាន់
right|thumb|អារម្ភកថាអំពីកំនាព្យ

ភាសាចិន គឺជាភាសា មួយដែលប្រើដោយ ជនជាតិចិន នៅក្នុងប្រទេសចិន និង កន្លែងផ្សេងៗទៀត ។ វាគឺជាទំរង់ នៃភាសាដើមមួយ ដែលត្រូវបានគេ ហៅថា  ភាសាដើម របស់ ស៊ីណូទីបេតាន។ ជនជាតិ ចិន   ផ្ដោត សំខាន់ ទៅ លើការសសេរ និង ការនិយាយ ។  វាមានភាព ពិសេសម៉្យាង ត្រង់ថា ទោះបីជា ពួកគេ មានភាសា នៃការនិយាយខុសគ្នា​ ខាងសំលេងក៏ដោយ ប៉ុន្ដែការ សសេររបស់ពួកគេ មាន   លក្ខណះ ដូចគ្នា ។ ដូច្នេះ​​​​​ វាមាន ភាពងាយស្រួល ក្នុងការ  ទំនាក់ទំនងគ្នា តាមរយះការសសេរ ដូចគ្នាបែបនេះ ។ ប្រជាជនចិនភាគ ច្រើនយល់ឃើញថា ទោះជា ពួកគេមានការ និយាយខុសគ្នា ចំពោះប្រើ សំលេងយ៉ាងណាក៏ ដោយ ប៉ុន្ដែ នេះជា ភាសាចិន ដូចគ្នាមានន័យថា ជាភាសាតែមួយ ។  ពួកគេហៅ ភាសាដែល ខុសគ្នានោះថា  ហ្វាងយ៉ាន  ដើម្បីសំគាល់ថា ជាភាសាដែលមកពី តំបន់មួយ ផ្សេងទៀត ។ ហ្វាង មានន័យថា ផ្នែក មួយនៃប្រទេស និង យ៉ាន មាន ន័យថា ការនិយាយ  ដូច្នេះ ពាក្យហ្វាងយ៉ាន មានន័យថា ភាសាតាមតំបន់ ឬ ភាសាតាមប្រទេស ។ 

ប្រជាជនចិន មានភាសាមួយ ជាភាសាផ្លូវ ការសំរាប់ ប្រជាជន  ចិនទាំងអស់ ដែលសិក្សានៅក្នុងសាលា នៃប្រទេសចិន និង តៃវ៉ាន់ ហើយវា ក៏ជាភាសាផ្លូវការតែមួយគត់ ដែលពួកគេបាន ដាក់បញ្ចូលទៅ ក្នុងកម្មវិធី សិក្សាទៅដល់ ប្រទេសផ្សេងទៀត ។  ជាភាសាអង់គ្លេស គេហៅថា ម៉ានដារីន (Mandarin)  ប៉ុន្ដែក្នុង ប្រទេសចិនគេ ហៅថា ភូតុងហ៊ួ ឬ ជាភាសា ដែលមនុស្ស ភាគច្រើន និយាយ  ។ចំពោះ ប្រទេសតៃវ៉ាន់ គេហៅថា គួយ៊ួ ឬ ជាភាសារបស់ ប្រទេសទាំងមូល ។  ពួកគេត្រូវតែ មាន ភាសាផ្លូវការតែមួយ ព្រោះពួកគេរស់នៅ ក្នុងប្រទេស ជាមួយគ្នា ប្រសិនបើ ប្រើភាសា ផ្សេងគ្នា ពួកគេមិន អាចយល់ គ្នាទៅវិញទៅមក នោះឡើយ ។ ភាសាចិន ដូចជាដើមឈើដ៏ធំមួយ   វាបានចាប់ផ្ដើម រីកលូតលាស់ រាប់ពាន់ឆ្នាំមកហើយ  និង បានបែកមែកសាខាជាច្រើន  ។  មនុស្ស មួយចំនួន និយាយថា នោះជាមែកធាង នៃភាសា ហើយ មែកធាងនៃភាសាគឺជាមនុស្សនេះ ឯង ។  ដូច្នេះ អ្នកអាចនិយាយថា មាន៦ ទៅ ៧ សាខាសំខាន់ ៗ ។

ភាពខុសប្លែក គ្នានៃភាសានីមួយៗ មានការកាត់ផ្ដាច់ ចេញពីគ្នាដាច់ស្រឡះទៅនឹងផ្នែកផ្សេង នៃភាសាអង់គ្លេស ដូចជាការនិយាយ របស់អង់គ្លេស  , សហរដ្ឋអាមេរិច , អូស្រ្ដាលី , ឥណ្ឌា និង ផ្សេងៗ ទៀត ។  ក្រុមនៃ ភាសាចិនដែលបាន ប្រើក្នុងភាសានិយាយ មានដូចជា ម៉ានដារីន  ភាសានិយាយ នៅក្នុងតំបន់ ភូមិភាគកណ្ដាល នៃ សាងហាយ , កាតូនីស ជាភាសា នៅក្នុងខេត្ដក្វាងទុង , ភាសា និយាយភាគ ច្រើននៅក្នុង ខេត្ដខ្យួយ៉ាន ( ប៉ុន្ដែក៏មាន អ្នកនិយាយ ច្រើនដែរ នៅក្នុងតៃវ៉ាន់ ) , ភាសានិយាយភាគច្រើន នៅក្នុង ខេត្ដហ៊ួនាន  ជាភាសា ពីបុរាណ ជាភាសារបស់ ក្រុមជនភៀសខ្លួន  និង មិនសូវមានភាព ជិតស្និទ្ធប៉ុន្មានទេ ទៅនឹងតំបន់មួយចំនួននៅក្នុងតំបន់ប៉ែកអាគ្នេយ៏ នៃប្រទេសចិន ( វាត្រូវបានគេហៅថា ហ៉ាកា ឬ ភាសាទីពីរ នៃការនិយាយ ) ហើយនិងភាសាដែលស្ថិននៅក្នុងតំបន់ ភូមិភាគកណ្ដាលនៃ ខេត្ដចាងហ្ស៊ី ។   វាជាភាសារបស់ ពួករ៉ូម៉ាំង  ជាភាសាមកពី តំបន់នៃទីក្រុងរ៉ូម  និង មានមូលដ្ឋាននៅ ឡាទីន   , ភាសាចិនមួយចំនួន មានប្រភពមិនច្បាស់លាស់ ។

ប្រជាជនចិន គឺ បានប្រើឈ្មោះជាជនជាតិហ៊ាន នៅក្នុង ប្រទេសចិន ហើយ ក្រុមមួយផ្សេងទៀត ដែលចូលមក រស់នៅក្នុងប្រទេសចិន បានចាត់ទុក ខ្លួនរបស់គេ  ជាជនជាតិចិន​។  ប្រជាជនចិន តែងតែ សសេរ  ជាភាសាចិន  ពួកគេមាន  និមិត្ដសញ្ញាមួយ ដែលគេ ហៅថាតួអក្សរ ។  ហើយពួកគេក៏បង្ហាញ ពីលក្ខណះនៃ  ការបញ្ចេញសំលេង ផងដែរ ។ ប៉ុន្ដែគ្រាន់តែជា សាហ្វីយ័រ  ដែលមាន សំលេង ខុសឆ្ងាយពី ភាសា អង់គ្លេស ( អ៊ិចសាយវីយ័រ)  , ភាសាបារាំង( ហ្សាវីអាយេ ) , និង ភាសាអេស្បាញ ( ហាហ បេអឺ)  , ជូនកាល  អក្សរដូចគ្នា ប៉ុន្ដែ មានលក្ខណះខុសគ្នា ស្រឡះ នៅក្នុងការបញ្ចេញ សំលេង ក្នុងចំណោមភាសាចិន ទាំងអស់  ។  ​ភាសាចិន យ៉ាងហោចណាស់ ក៏មានអាយុ ចាប់ពី​៣៥០០ ឆ្នាំ ដែរ ។ វាមិនមានភាពងឺងឆ្ងល់ទេ ដែលថា មនុស្សនៅក្នុងកន្លែងផ្សេងពីគ្នា និយាយខុសគ្នា , គ្រាន់តែមួយ ឬ ពី ឬ បី អាចអានខុសគ្នា នៅក្នុងភាសាខុសគ្នាតែប៉ុណ្ណោះ ។ 

ប្រជាជនចិនត្រូវការ ការសសេរទុកនូវ ចំពោះការបញ្ចេញសំលេង នៅក្នុងវចនានុក្រម។  ប្រជាជនចិនមិនមានអក្សរក្រមទេ ,  ដូច្នេះរបៀបនៃការ កត់ត្រាសំលេងគឺជាបញ្ហាក៏ធំសំរាប់ការចាប់ផ្ដើម ។ សព្វថ្ងៃនេះ ភាសាម៉ានដារីន ប្រើ ហ៊ានយ៉ូ ពីនយីន ដើម្បីជំនួសអោយសំលេងនៅក្នុង​ អក្សរឡាតាំង ។ ​​​

គ្រប់ភាសាចិនទាំងអស់ (គ្រាមភាសា) ប្រើជាសំលេង ។ នេះមានន័យថា  ពួកគេប្រើគ្រប់មធ្យោបាយ ដើម្បីបង្កើតអោយកាន់តែច្បាស់នៃការនិយាយរបស់ពួកគេ ។ ភាសាចិនមិនមានព្យាង្គច្រើនប៉ុន្មានទេ ។