navinnseab/khmer-wikipedia-article huggingface dataset:
ឃ្លានាម

ឃ្លានាម ឬ កន្សោមនាម ជាឃ្លាដែលផ្សំចេញពីនាម។ បើយើងសិក្សាពី Noun Phrase មានន័យថា យើងសិក្សាពី នាម។ ក្នុងភាសាខ្មែរ កន្សោមនាម អាចជា នាម ឬ នាម + គុណនាម។
ឃ្លានាម: ទំរង់

ទំរង់ 
ទំរង់របស់ Noun Phrase មាន៖
 Noun (e.g. Cats, Dogs, Men...)
 Determiner + Noun (e.g. A cat, The dog, Five cats...)
 Adjective + Noun (e.g. Tall trees, Strange idea...)
 Determiner + Adjective + Noun (A great man, Six silly cats...)
 ...
ឃ្វាតូ ដូ ចូប៊ី

ឃ្វាតូ ដូ ចូប៊ី () គឺជារូបថ្លុកប្រេស៊ីល បង្កើត​ឡើងដោយ អង់ដ្រេស លៀបាន និងក្លូឌីយ៉ា ខេ. ប្រីតមេន និងត្រូវបានចេញផ្សាយនៅថ្ងៃទី ៦ ខែមីនា ឆ្នាំ ២០០៩ នៅលើ ធីវី រ៉ា-ធីម-ប៊ូម។
ឃ្វាតូ ដូ ចូប៊ី: សាច់រឿង

សាច់រឿង 
រូបថ្លុកនិយាយអំពីក្មេងប្រុសអាយុ ៩ ឆ្នាំឈ្មោះ ចូប៊ី (Jobi) ដែលរស់នៅក្នុងបន្ទប់របស់គាត់ជាមួយកង្កែបរបស់គាត់ឈ្មោះ អូស្ការ (Oscar) ។
ឃ្វាតូ ដូ ចូប៊ី: តារាសម្តែង

តារាសម្តែង 

 ម៉ាថេអ៊ូស ប៉េរីសេ សម្តែងជា ចូប៊ី (Jobi) និង ប៉ាភីឡាស ហ្គូស្តាទីវ៉ាស (Papilas Gustativas)
 ហ្គីលហឺមេ ប្រីហ្គស សម្តែងជា អូស្ការ (Oscar), រី (Rei) និង ប៉ាភីឡាស ហ្គូស្តាទីវ៉ាស (Papilas Gustativas)
 មីរៀម ហ្វីឆឺ សម្តែងជា ម៉ាអេ ដូ ចូប៊ី (Mãe do Jobi)
 ហ្គូស្តាវ៉ូ ប៉េរីរ៉ា សម្តែងជា អ៊ីនឌីអូ (Índio)
 ម៉ារី ហ្វេ សម្តែងជា ប៉ាភីឡាស ហ្គូស្តាទីវ៉ាស (Papilas Gustativas)
 ម៉ាស៊ីអូ ស៊ីម៉ូអេស សម្តែងជា កាពីតៅ (Capitão)
 អង់ដ្រេស លៀបាន សម្តែងជា ឆេហ្វេ (Chefe)
ឃ្វាតូ ដូ ចូប៊ី: តំណ​ភ្ជាប់​ខាងក្រៅ

តំណ​ភ្ជាប់​ខាងក្រៅ 

 
 
 ឃ្វាតូ ដូ ចូប៊ី នៅធីវី រ៉ា-ធីម-ប៊ូម
 

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រូបថ្លុកប្រេស៊ីល
ឃ្សឹម: រដ្ឋបាល

រដ្ឋបាល
ឃុំ មាន ភូមិគឺ÷
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  

ព្រំប្រទល់
+ឃុំទិសជើង(N)កើត(E)លិច(W)ត្បូង(S) ឃុំ និង ឃុំ  ឃុំ    ឃុំ ឃុ
ឃ្សឹម: ព្រំប្រទល់

ព្រំប្រទល់
+ឃុំទិសជើង(N)កើត(E)លិច(W)ត្បូង(S) ឃុំ និង ឃុំ  ឃុំ    ឃុំ ឃុ
ងួណាំថុម

ងួណាំថុម ឬ ងួណាំធុំ () ជាព្រះមហាក្សត្រសុខោទ័យ អាណាចក្របុរាណរបស់ថៃ ទ្រង់មកពីសន្តតិវង្សព្រះរោងPrincess Maha Chakri Sirindhorn Foundation, 2011: 31.

នាំមុខដោយព្រះយាលើថៃ ទ្រង់​អាច​ឡើង​សោយរាជ្យ​សុខោទ័យ​នៅ​ឆ្នាំ ១៣២៣/២៤ ទ្រង់​សោយ​រាជ្យ​រហូត​ដល់​សោយ​ទិវង្គត ដែល​អាច​កើត​ឡើង​ក្នុង​ឆ្នាំ ១៣៤៧/៤៨  ពេលសុគត​របស់​ព្រះអង្គ ទ្រង់ត្រូវបានស្នងរាជ្យបន្តដោយមហាធម៌រាជាទី១ (លឺថៃ)
ង៉ូ ឌិញឌៀម

ង៉ូ ឌិញឌៀម (ភាសាវៀតណាម៖ Ngô Đình Diệm, ៣ មករា ១៩០១ – ២ វិច្ឆិកា ១៩៦៣) គឺជាអ្នកនយោបាយវៀតណាមខាងត្បូងមួយរូប។ លោកជានាយករដ្ឋមន្ត្រីចុងក្រោយបង្អស់នៃរដ្ឋវៀតណាម (១៩៥៤–១៩៥៥) ហើយក្រោយមកបានបម្រើការជាប្រធានាធិបតីទីមួយនៃវៀតណាមខាងត្បូង (សាធារណរដ្ឋវៀតណាម) ចាប់ពីឆ្នាំ១៩៥៥ រហូតដល់ត្រូវគេចាប់ខ្លួននិធ្វើឃាតក្នុងអំឡុងរដ្ឋប្រហារយោធាឆ្នាំ១៩៦៣។

លោក​បាន​កើត​ក្នុង​គ្រួសារកាតូលិក ដោយមានឪពុកជា​មន្ត្រី​រាជការ​ជាន់ខ្ពស់​ម្នាក់​ឈ្មោះង៉ូ ឌិញខា។ លោកបានទទួលការអប់រំនៅសាលាបារាំង ហើយបានពិចារណារកដើរតាមបងប្រុសរបស់គាត់ចូលសមណភាព ប៉ុន្តែជាចុងក្រោយលោកក៏បានសម្រេចចិត្តជ្រើសយកអាជីពជាមន្ត្រីរាជការវិញ។ ក្រោមរជ្ជកាលព្រះចៅបាវ ដាយ តំណែងរបស់ឌៀមបានហក់ស្ទុះឡើងយ៉ាងលឿនដោយបានក្លាយជាអភិបាលខេត្តប៊ិញថ្វឹននៅក្នុងឆ្នាំ១៩២៩ និងជារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃនៅឆ្នាំ១៩៣៣។ បានកាន់ត្រឹមរយៈពេលបីខែ លោក​ក៏បាន​លាលែង​ពី​តំណែងជារដ្ឋមន្ត្រី​ ហើយ​បាន​ចេញបរិហារ​ព្រះចៅអធិរាជជា​សាធារណៈ​​​ថា​ជា ​ឧបករណ៍​នយោបាយរបស់បារាំង។ ឌៀមបានសម្តែងការគាំទ្រមនោគមវិជ្ជាជាតិនិយមវៀតណាម ដោយបានផ្សព្វផ្សាយពីជំហរប្រឆាំងលទ្ធិកុម្មុយនីស្ត និងអាណានិគមនិយមពោលគឺប្រឆាំងនឹងអធិរាជបាវដាយ និងមេដឹកនាំកុម្មុយនីស្តហូជីមិញ។ លោក​បាន​បង្កើតគណបក្សនយោបាយមួយឡើងដោយមានឈ្មោះថា កិនលាវ នៅឆ្នាំ១៩៥៤។

បន្ទាប់ពីនិរទេសទៅក្រៅប្រទេសអស់រយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំ លោកបានត្រឡប់មកមាតុប្រទេសវិញនៅខែកក្កដា ឆ្នាំ១៩៥៤ ហើយត្រូវបានព្រះចៅបាវដាយតែងតាំងជានាយករដ្ឋមន្ត្រី។ សន្និសីទទីក្រុងហ្សឺណែវត្រូវបានចុះភ្លាមៗបន្ទាប់ពីគាត់បានចូលកាន់តំណែងដោយប្រទេសវៀតណាមត្រូវបែងចែកជាពីរផ្នែកតាមរយៈខ្សែស្របទី១៧។ មិនយូរប៉ុន្មាន លោកបានបង្រួបបង្រួមអំណាចនយោបាយនៅវៀតណាមខាងត្បូង ដោយមានជំនួយពីបងប្រុសរបស់គាត់ឈ្មោះង៉ូ ឌិញញូ។ បន្ទាប់​ពីការធ្វើ​​ប្រជាមតិក្នុង​ឆ្នាំ​១៩៥៥ លោក​បាន​ប្រកាស​បង្កើត​សាធារណរដ្ឋ​វៀតណាមឡើង ដោយមាន​ខ្លួន​លោក​ផ្ទាល់ជា​ប្រធានាធិបតី។ រដ្ឋាភិបាល​របស់​លោក​​បាន​ទទួលការគាំទ្រ​ដោយ​ប្រទេស​ប្រឆាំង​កុម្មុយនីស្ត​មួយចំនួន ជា​ពិសេសគឺ​សហរដ្ឋ​អាមេរិក។ លោកឌៀមបានបន្តគម្រោងកសាងប្រទេសជាតិដោយផ្តោតទៅលើការអភិវឌ្ឍន៍ឧស្សាហកម្ម និងជនបទ។ ប៉ុន្តែនៅឆ្នាំ១៩៥៧ លោកត្រូវប្រឈមនឹងសកម្មភាពបះបោរកុម្មុយនីស្តនិយមដែលគាំទ្រដោយវៀតណាមខាងជើង ហើយក្រុមបះបោរនោះក៏ត្រូវបានគេស្គាល់ថា វៀតកុង។ លោកបានគេចផុតពីការប៉ុនប៉ងធ្វើឃាត និងរដ្ឋប្រហារជាច្រើនលើកច្រើនសារ ហើយនៅឆ្នាំ១៩៦២ ក៏បានបង្កើតកម្មវិធីភូមិយុទ្ធសាស្ត្រក្នុងគោលបំណងបង្ក្រាបរាល់ការបះបោរណាដែលតម្រង់មករកលោក។

អំឡុងពេលកាន់អំណាច ឌៀមមាននិន្នាការទៅរកកាតូលិកនិយមទាំងដែលប្រទេសខ្លួនមានប្រជាជនភាគច្រើនជាអ្នកកាន់សាសនាព្រះពុទ្ធ ហើយជាលទ្ធផល វិបត្តិព្រះពុទ្ធសាសនាឆ្នាំ១៩៦៣ ក៏កើតឡើង។ អំពើហឹង្សាក្រោមរបបឌៀមបានប៉ះពាល់ទៅដល់ទំនាក់ទំនងជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិក និងបណ្ដាប្រទេសមួយចំនួនទៀតយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ ហើយប្រជាប្រិយភាពរបស់គាត់ក្នុងជួរកងទ័ពក៏ធ្លាក់ចុះផងដែរ។ នៅថ្ងៃទី១ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ១៩៦៣ ឧត្តមសេនីយ៍កំពូលៗក្នុងប្រទេសបានចេញធ្វើរដ្ឋប្រហារទម្លាក់លោកឌៀមដោយមានជំនួយពី សេអ៊ីអា។ ជាដំបូង ឌៀម និងបងប្រុសលោកឈ្មោះញូបានព្យាយាមរត់គេចខ្លួន ប៉ុន្តែត្រូវបានចាប់ខ្លួនវិញនៅថ្ងៃបន្ទាប់ ហើយត្រូវធ្វើឃាតតាមបញ្ជាពីឧត្តមសេនីយ៍សឿង វ៉ាន់មិញ។ លោកឌៀមគឺជាបុគ្គលប្រវត្តិសាស្ត្រដ៏ចម្រូងចម្រាសមួយរូបនៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រនៃសង្គ្រាមវៀតណាម។ ប្រវត្តិវិទូខ្លះបានចាត់ទុកគាត់ថាជាឧបករណ៍នយោបាយរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក ខណៈពេលដែលអ្នកផ្សេងទៀតបានមើលឃើញគាត់ជារូបតំណាងនៃប្រពៃណីជាតិវៀតណាម។ នៅ​ពេល​ត្រូវគេធ្វើឃាត មនុស្សជាច្រើនបាន​ចាត់​ទុក​រូបលោក​ថា​ជាជនផ្តាច់ការពុករលួយ។
ង្វៀន ក្វាងហៃ (កីឡាករបាល់ទាត់កើតឆ្នាំ ១៩៩៧)

ង្វៀន ក្វាងហៃ (ភាសាវៀតណាម: Nguyễn Quang Hải; កើតថ្ងៃទី ១២ ខែមេសា ឆ្នាំ ១៩៩៧) គឺជា កីឡាករបាល់ទាត់ អាជីព របស់វៀតណាម ដែលលេងជា ខ្សែបម្រើប្រយុទ្ធ ឬ ខ្សែបម្រើស្លាប សម្រាប់ក្លឹប វ.លីក ១ ទីក្រុង ប៉ូលីសហាណូយ និង ក្រុមជម្រើសជាតិវៀតណាម ។

ចាត់​ទុក​ជា​កីឡាករ​បាល់​ទាត់​ល្អ​បំផុត​មួយ​នៅ​អាស៊ី ក្វាង​ហាវ​ត្រូវ​បាន​គេ​ចាត់​ទុក​យ៉ាង​ទូលំទូលាយ​ថា​ជា​កីឡាករ​បាល់ទាត់​វៀតណាម​ដ៏​អស្ចារ្យ​បំផុត​មិន​ធ្លាប់​មាន​រួម​ជាមួយ ង្វៀន ហាំង​សឺន ឡេកុងវិញ។ នៅក្នុង ឆ្នាំ 2018 និង 2019 គាត់ត្រូវបានជ្រើសរើសដោយក្រុមអ្នកសារព័ត៌មានកីឡា និងអ្នកជំនាញបាល់ទាត់សម្រាប់ពានរង្វាន់ កីឡាករបាល់ទាត់ល្អបំផុតនៅអាស៊ី ។
ង្វៀន ក្វាងហៃ (កីឡាករបាល់ទាត់កើតឆ្នាំ ១៩៩៧): ស្ថិតិអាជីព

ស្ថិតិអាជីព 

 អន្តរជាតិ 
+រូបរាង និងគោលដៅដោយក្រុមជម្រើសជាតិ និងឆ្នាំ ក្រុមជម្រើសជាតិ ឆ្នាំ កម្មវិធី គោលដៅ ប្រទេសវៀតណាម ២០១៧ ៣ ១ ២០១៨ ៩ ៣ ២០១៩ ១២ ២ ២០២០ 0 0 ២០២១ ១៥ ៤ ២០២២ ៩ 0 ២០២៣ ៩ 0 ២០២៤ ៥ ១ សរុប ៦២ ១១
ង្វៀន ក្វាងហៃ (កីឡាករបាល់ទាត់កើតឆ្នាំ ១៩៩៧): អន្តរជាតិ

អន្តរជាតិ 
+រូបរាង និងគោលដៅដោយក្រុមជម្រើសជាតិ និងឆ្នាំ ក្រុមជម្រើសជាតិ ឆ្នាំ កម្មវិធី គោលដៅ ប្រទេសវៀតណាម ២០១៧ ៣ ១ ២០១៨ ៩ ៣ ២០១៩ ១២ ២ ២០២០ 0 0 ២០២១ ១៥ ៤ ២០២២ ៩ 0 ២០២៣ ៩ 0 ២០២៤ ៥ ១ សរុប ៦២ ១១
ង្វៀន តាន់យ៉ុង

ង្វៀន តាន់យ៉ុង (កើតថ្ងៃទី ១៧ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ ១៩៤៩) គឺជាអ្នកនយោបាយវៀតណាម ដែលបានបម្រើការជានាយករដ្ឋមន្ត្រីវៀតណាម ពីឆ្នាំ ២០០៦ Bruce M. Lockhart, William J. Duiker The A to Z of Vietnam, 2010, p.274 Vietnam: Foreign Policy and Government Guide International Business Publications, USA. – 2007 Page 8 "Vietnamese Government Communist state – general secretary Nông Ðức Mạnh – President Nguyễn Minh Triết – Prime Minister Nguyễn Tấn Dũng " លោក​ត្រូវ​បានរដ្ឋសភា ​បញ្ជាក់​នៅ​ថ្ងៃ​ទី​២៧ ខែ​មិថុនា ឆ្នាំ​២០០៦ ដោយ​ត្រូវ​បាន​តែងតាំង​ដោយ​អ្នក​កាន់​តំណែង​មុន​របស់​លោក គឺលោក ផាន វ៉ាន់ ខាយ ដែល​បាន​ចូល​និវត្តន៍។ នៅក្នុងសមាជបក្សដែលបានធ្វើឡើងក្នុងខែមករា ឆ្នាំ២០១១  លោក បានជាប់ចំណាត់ថ្នាក់លេ៣ខ តាមឋានានុក្រម បក្សកុម្មុយនិស្តវៀតណាម បន្ទាប់ពី ប្រធានរដ្ឋលោក ត្រឹង តាន់ សាងg ។ "Nguyen Phu Trong elected Party Chief", Vietnam+, 19 January 2011."Nguyen Phu Trong elected Party General Secretary ", Nhan Dan, 19 January 2011. បន្ទាប់ពី សមាជជាតិលើកទី១២ នៃបក្សកុម្មុយនិស្តវៀតណាម  លោកមិនអាចរក្សាតំណែងក្នុងបក្សបានឡើយ ហើយបានលាលែងពីតំណែងជានាយករដ្ឋមន្ត្រីនៅថ្ងៃទី ៧ ខែមេសា ឆ្នាំ ២០១៦។រូបភាពតូច|នាយករដ្ឋមន្ត្រីវៀតណាម លោក ង្វៀន តាន់យុង នៅព្រឹទ្ធសភាប៉ូឡូញ
ង្វៀន តាន់យ៉ុង: ជីវិតដំបូង

ជីវិតដំបូង 
លោក កើតនៅថ្ងៃទី១៧ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ១៩៤៩  នៅខេត្តទឹកខ្មៅu(កាម៉ៅ)  ភាគខាងត្បូងប្រទេសវៀតណាម។លោក់បានស្ម័គ្រចិត្តនៅថ្ងៃខួបកំណើតទ១២ី របសលោក់ដើម្បីចូលរួមជាមួយវៀតកុងg ធ្វើការសង្គ្រោះបឋម និងកិច្ចការទំនាក់ទំនង។ គាត់ក៏បានធ្វើការជាគ្រូពេទ្យ និងជាគ្រូពេទ្យផងដែរ។ គាត់​ត្រូវ​របួស​បួន​ដង​ក្នុង​អំឡុ​សង្រ្គាម​វៀតណាម ហើយ​ក្រោយ​មក​ត្រូវ​បាន​គេ​ចាត់​ថ្នាក់​ជា​ទាហាន​ជើងចាស់​ដែល​រង​របួស​កម្រិត២2៤4។ ក្នុងឋានៈជាឧត្តមសេនីយឯក គាត់ជាប្រធានគណៈកម្មាធិការនយោបាយនៃកងវរសេនាតូចថ្មើរជើងលេ ២០ ៧; ក្នុងនាមជាប្រធានក្រុម គាត់ជាប្រធាននយោបាយនៃកងវរសេនាធំថ្មើរជើងលេខ ១៥២ ការពារព្រំដែនភាគនិរតី។ ក្នុងឋានៈជាឧត្តមសេនីយលោក បានដឹកនាំគណៈកម្មាធិការនៃបញ្ជាការដ្ឋានយោធាខេត្តក្រមួនស (គៀងយ៉ាង)។ 

លោកបានចូលរៀននៅសាលាបក្សង្វៀនអាយហ្វុក ជាន់ខ្ពស់។  គាត់បានចូលជាសមាជិកបក្សកុម្មុយនិស្តវៀតណាមនៅថ្ងៃទី ១០ ខែមិថុនា ឆ្នាំ ១៩៦៧។
ង្វៀន វ៉ាន់ធៀវ

ង្វៀន វ៉ាន់ធៀវ ( កើតថ្ងៃទី៥ ខែមេសា ឆ្នាំ១៩២៣  ដល់ថ្ងៃទី២៩ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០០១ ) គឺជាមន្ត្រីយោធា និងអ្នកនយោបាយវៀតណាមខាងត្បូង ដែលជាប្រធានាធិបតីនៃប្រទេសវៀតណាមខាងត្បូង ពីឆ្នាំ ១៩៦៧ ដល់ឆ្នាំ១៩៧៥ ។ Ronald B. Frankum Jr. Historical Dictionary of the War in Vietnam, 2011 p.331 "Nguyễn Văn Thiệu" Bruce M. Lockhart, William J. Duiker The A to Z of Vietnam, 2010, p.283. "Nguyễn Văn Thiệu" លោកគឺជាឧត្តមសេនីយម្នាក់នៅក្នុងកងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធនៃសាធារណរដ្ឋវៀតណាម (RVNAF) បានក្លាយជាប្រមុខរបបយោធា នៅឆ្នាំ១៩៦៥ ហើយបន្ទាប់មកជាប្រធានាធិបតីបន្ទាប់ពីបានឈ្នះការបោះឆ្នោតនៅឆ្នាំ១៩៦៧ ។ លោកបានបង្កើតការគ្រប់គ្រងលើវៀតណាមខាងត្បូងរហូតដល់គាត់បានលាលែងពីដំណែង ហើយចាកចេញពីប្រទេស ហើយផ្លាស់ទៅរស់នៅទីក្រុងតៃប៉ិ តៃវ៉ាន់ពីរបីថ្ងៃមុនការដួលរលំនៃទីក្រុងសៃហ្គននិងជ័យជំនះចុងក្រោយរបស់វៀតណាមខាងជើង ។

កើតនៅផាន់រ៉ាង នៅឆ្នេរសមុទ្រភាគកណ្តាល នៃប្រទេសវៀតណាម លោកធៀវបានចូលរួមជាមួយពួកវៀតមិញ ដែលគ្រប់គ្រងដោយកុម្មុយនិស្តហូជីមិញ ក្នុងឆ្នាំ១៩៤៥ ប៉ុន្តែបានលាឈប់បន្ទាប់ពីមួយឆ្នាំ ហើយបានចូលរួមជាមួយកងទ័ពជាតិវៀតណាម (VNA) នៃរដ្ឋវៀតណាម ដែលគាំទ្រដោយបារាំង។ គាត់បានឡើងជួរបន្តិចម្តងៗ ហើយនៅឆ្នាំ 1954 បានដឹកនាំកងវរសេនាតូចមួយក្នុងការបណ្តេញពួកកុម្មុយនិស្តចេញពីភូមិកំណើតរបស់គាត់។ បន្ទាប់ពីការដកទ័ពរបស់បារាំង VNA បានក្លាយជា ARVN ហើយ លោកធៀវគឺជាប្រធានបណ្ឌិតសភាយោធាជាតិវៀតណាម អស់រយៈពេល 4 ឆ្នាំមុនពេលក្លាយជាមេបញ្ជាការកងពល និងវរសេនីយ៍ឯក។ នៅខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ 1960 លោកបានជួយទម្លាក់ការប៉ុនប៉ងធ្វើរដ្ឋប្រហារ ប្រឆាំងនឹងប្រធានាធិបតី ង៉ូ ឌិញឌៀម ។ ក្នុង​អំឡុង​ពេល​នេះ លោក​ក៏​បាន​ប្តូរ​ទៅ​កាន់​សាសនា​រ៉ូម៉ាំង​កាតូលិក ហើយ​បាន​ចូល​រួម​ក្នុង​របប​សម្ងាត់ គណបក្សទាន់ឡាវ ; លោកឌៀមត្រូវ​បាន​គេ​គិត​ថា​នឹង​ផ្តល់​ការ​អនុគ្រោះ​ដល់​អ្នក​រួម​សាសនា​របស់​គាត់ ហើយ លោកធៀវត្រូវ​បាន​គេ​ចោទ​ប្រកាន់​ថា​ជា​មនុស្ស​ម្នាក់​ក្នុង​ចំណោម​មនុស្ស​ជា​ច្រើន​ដែល​បាន​ប្រែចិត្ត​ជឿ​សម្រាប់​ការ​រីក​ចម្រើន​ផ្នែក​នយោបាយ។
ង្វៀន ស៊ួនហ្វុក

ង្វៀន ស៊ួនហ្វុក (ភាសាវៀតណាម៖ Nguyễn Xuân Phúc, កើតថ្ងៃទី២០ ខែកក្កដា ឆ្នាំ១៩៥៤) គឺជាអ្នកនយោបាយវៀតណាមម្នាក់ដែលបានបម្រើការជាប្រធានាធិបតីវៀតណាមពីឆ្នាំ ២០២១ រហូតដល់ការលាឈប់ពីតំណែងរបស់លោកនៅឆ្នាំ ២០២៣ ជុំវិញរឿងអាស្រូវពុករលួយ។

លោកស៊ួនហ្វុកជាបុគ្គលដ៏មានអំណាចបំផុតទីពីរនៅក្នុងការិយាល័យនយោបាយអាណត្តិទី១៣ របស់បក្សកុម្មុយនីស្តដោយនៅពីក្រោយតែលោកង្វៀន ហ៊្វូចុងប៉ុណ្ណោះ ហើយជាបុគ្គលមានអំណាចទីបីនៅក្នុង​ការិយាល័យ​នយោបាយ​អាណត្តិទី១២។Thanh nien News 19 members of the political order in hierarchy on 29 January 2016​ លោកជាសមាជិកពេញសិទ្ធិរបស់រដ្ឋសភាដោយធ្លាប់បានបម្រើនៅក្នុងអាណត្តិទី១១, ១២, ១៣ និងទី១៤។ លោក​ត្រូវ​បាន​រដ្ឋសភា​វៀតណាមបោះឆ្នោត​តែងតាំងជាប្រធានាធិបតី​នៅ​ថ្ងៃ​ទី៥​ ខែ​មេសា ឆ្នាំ​២០២១ បន្ទាប់​ពី​កាន់​តំណែង​ជា​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​បានរយៈពេលប្រាំ ឆ្នាំ។ លោកស៊ួនហ្វុកបានក្លាយជាសមាជិកនៃបក្សកុម្មុយនីស្តវៀតណាមចាប់តាំងពីថ្ងៃទី១២ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ១៩៨៣ មកម្លេះ។
ង្វៀន ហ៊ីវកាញ់

thumb|right|200px|ង្វៀន ហ៊ីវកាញ់
ង្វៀន ហ៊ីវកាញ់ ( ១៦៥០ - ១៧០០) ជាឈ្មោះអភិជនយួនម្នាក់នៅសតវត្សទី១៧

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសវៀតណាម
ង្វៀន ហ៊្វូចុង

ង្វៀន ហ្វ៊ូចុង (ភាសាវៀតណាម៖ Nguyễn Phú Trọng, ១៤ មេសា ១៩៤៤ – ១៩ កក្កដា ២០២៤) គឺជាអ្នកនយោបាយវៀតណាមម្នាក់ដែលបានបម្រើការជាអគ្គលេខាធិការបក្សកុម្មុយនីស្តវៀតណាមចាប់ពីឆ្នាំ២០១១ រហូតដល់ឆ្នាំ២០២៤។ ក្នុងនាមជាប្រធានលេខាធិការដ្ឋាន ការិយាល័យនយោបាយ និងគណៈកម្មាធិការយោធាមជ្ឈិមបក្ស លោកចុងត្រូវជាមេដឹកនាំកំពូលនៃប្រទេសវៀតណាម។"Vietnam Communist Party boss Nguyen Phu Trong re-elected". BBC News. 27 January 2016. លោក​ក៏​ធ្លាប់​បានបម្រើការជា​ប្រធានាធិបតី​វៀតណាម​ពី​ឆ្នាំ២០១៨ រហូតដល់​ឆ្នាំ ២០២១ ផងដែរ។

លោកចុងបានចូលរួមជាមួយបក្សកុម្មុយនីស្តវៀតណាមនៅក្នុងឆ្នាំ១៩៦៨ ហើយបានចាប់ផ្តើមទទួលប្រជាប្រិយភាពតាមរយៈការងារនយោបាយរបស់លោក។ គាត់បានចូលរួមជាសមាជិកគណៈកម្មាធិការមជ្ឈិមបក្សនៅក្នុងឆ្នាំ១៩៩៤ និងបន្ទាប់មកក្នុងការិយាល័យនយោបាយនៅឆ្នាំ១៩៩៧ មុនពេលក្លាយជាសមាជិករដ្ឋសភានៅក្នុងឆ្នាំ២០០២។ ពីចន្លោះឆ្នាំ២០០០ និងឆ្នាំ២០០៦ គាត់បានកាន់តំណែងជាលេខាធិការនៃគណៈកម្មាធិការបក្សប្រចាំរដ្ឋធានីហាណូយ ដែលត្រូវជាតំណែងនយោបាយដ៏ខ្ពស់បំផុតសម្រាប់ទីក្រុងនេះ។ បន្ទាប់មក លោកក៏បានឡើងធ្វើ​ជាប្រធានរដ្ឋសភា​ពី​ឆ្នាំ​២០០៦ រហូតដល់​ឆ្នាំ​២០១១។

គាត់ត្រូវបានជ្រើសរើសជាអគ្គលេខាធិការបក្សនៅក្នុងសមាជជាតិលើកទី១១ នៅក្នុងឆ្នាំ២០១១ និងបានជាប់ឆ្នោតបន្តមួយអាណត្តិទៀតនៅក្នុងសមាជជាតិលើកទី១២ នៅក្នុងឆ្នាំ២០១៦។ ក្នុងអំឡុងពេលដឹកនាំ លោកបានចេញយុទ្ធនាការប្រឆាំងអំពើពុករលួយទ្រង់ទ្រាយធំ ដែលនាំឱ្យប៉ះពាល់ដល់មន្រ្តីជាន់ខ្ពស់ជាច្រើនរូប។ លោកបានក្លាយជាប្រធានាធិបតីនៅក្នុងឆ្នាំ២០១៨ បន្ទាប់ពីអតីតប្រធានរដ្ឋ លោកជិន ដាយក្វាងបានទទួលមរណភាពអំឡុងពេលកាន់តំណែង ដោយបានក្លាយខ្លួនជាបុគ្គលទីបីប៉ុណ្ណោះដែលដឹកនាំបក្ស និងរដ្ឋក្នុងពេលដំណាលគ្នាបន្ទាប់ពីលោកហូ ជីមិញ និងទ្រឿង ជីញ។ នៅក្នុងមហាសន្និបាតជាតិលើកទី១៣ នៃឆ្នាំ២០២១ លោកត្រូវបានបោះឆ្នោតជ្រើសរើសជាអគ្គលេខាធិការបក្សម្តងទៀត ដោយក្លាយខ្លួនជាមេដឹកនាំវៀតណាមទីបីប៉ុណ្ណោះដែលកាន់អំណាចបានបីអាណត្តិ (បន្ទាប់ពីលោកហូ ជីមិញ និងឡេ ស៊ួន) ខណៈតំណែងប្រធានាធិបតីត្រូវផ្ទេរទៅឱ្យង្វៀន ស៊ួនហ្វុក។
ង្វៀន ហ៊្វូចុង: មរណភាព

មរណភាព 
លោកចុងបានទទួលមរណភាពនៅឯទីក្រុងហាណូយនៅថ្ងៃទី១៩ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៤ ដោយមានអាយុ ៨០ ឆ្នាំ។ ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយរដ្ឋដែលដកស្រង់ព័ត៌មានពីក្រុមគ្រូពេទ្យរបស់ចុង បាននិយាយថា គាត់បានទទួលមរណភាពនៅពេលរសៀលថ្ងៃសុក្រ "បន្ទាប់ពីស៊ូទ្រាំនឹងរោគជំងឺអស់មួយរយៈ"។
ង្វៀន ហ័ងឌឹក (កីឡាករបាល់ទាត់)

ង្វៀន ហ័ងឌឹក (វៀតណាម: Nguyễn Hoàng Đức; កើតថ្ងៃទី ១១ ខែមករា ឆ្នាំ ១៩៩៨) គឺជា កីឡាករបាល់ទាត់ អាជីព របស់វៀតណាម ដែលបច្ចុប្បន្នកំពុងលេងជា ខ្សែបម្រើកណ្តាល របស់ ក្លឹប Phu Dong ត្តនិញប៊ិញ និង ក្រុមបាល់ទាត់ជម្រើសជាតិវៀតណាម ។
រូបភាពតូច|ហ័ងឌឹកក្ នុងឆ្នាំ ២០២២
ង្វៀន ហ័ងឌឹក (កីឡាករបាល់ទាត់): អាជីពក្លឹប

អាជីពក្លឹប 

 ក្រុមហ៊ុន Viettel 
ក្នុងឆ្នាំ ២០១៧ លោក ង្វៀន ហ័ងឌឹក បានចូលជាសមាជិកក្លឹប Viettel ជាផ្លូវការ។ ជាមួយនឹងកម្ពស់ដ៏គួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍របស់គាត់ និងស្ទីលទាត់ជើងឆ្វេងដ៏ប៉ិនប្រសប់របស់គាត់ គាត់ត្រូវបានគ្រូបង្វឹកដាក់ឱ្យនៅក្នុងទីតាំងកណ្តាលដោយគ្រូបង្វឹក។ គាត់តែងតែនៅក្នុងក្រុមលេងសំខាន់របស់ក្លឹប។

នៅឆ្នាំ 2020 គាត់លេងខ្លាំងៗ គឺជាតួអង្គសំខាន់មួយរបស់ Viettel ហើយរួមជាមួយ Viettel បានឈ្នះជើងឯក V.League 1 2020 និងបានបញ្ចប់ក្នុងចំណាត់ថ្នាក់លេខ 2 នៅ National Cup 2020 ។
ង្វៀន ហ័ងឌឹក (កីឡាករបាល់ទាត់): ក្រុមហ៊ុន Viettel

ក្រុមហ៊ុន Viettel 
ក្នុងឆ្នាំ ២០១៧ លោក ង្វៀន ហ័ងឌឹក បានចូលជាសមាជិកក្លឹប Viettel ជាផ្លូវការ។ ជាមួយនឹងកម្ពស់ដ៏គួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍របស់គាត់ និងស្ទីលទាត់ជើងឆ្វេងដ៏ប៉ិនប្រសប់របស់គាត់ គាត់ត្រូវបានគ្រូបង្វឹកដាក់ឱ្យនៅក្នុងទីតាំងកណ្តាលដោយគ្រូបង្វឹក។ គាត់តែងតែនៅក្នុងក្រុមលេងសំខាន់របស់ក្លឹប។

នៅឆ្នាំ 2020 គាត់លេងខ្លាំងៗ គឺជាតួអង្គសំខាន់មួយរបស់ Viettel ហើយរួមជាមួយ Viettel បានឈ្នះជើងឯក V.League 1 2020 និងបានបញ្ចប់ក្នុងចំណាត់ថ្នាក់លេខ 2 នៅ National Cup 2020 ។
ង្វៀន ហ័ងឌឹក (កីឡាករបាល់ទាត់): អាជីពអន្តរជាតិ

អាជីពអន្តរជាតិ 
គាត់​ត្រូវ​បាន​កោះហៅ​ឱ្យ​ទៅ​ក្រុម U-20 វៀតណាម ដើម្បី​ចូលរួម​វគ្គ​ផ្តាច់ព្រ័ត្រ U-20 World Cup 2017 នៅ ​ប្រទេស​កូរ៉េ ។

ក្នុងដំណាក់កាលទី 2 នៃវគ្គជម្រុះជុំទី 2 នៃព្រឹត្តិការណ៍ World Cup ឆ្នាំ 2022 លោក ហ័ងឌឹក បានលេងជាលើកដំបូងក្នុងការប្រកួតផ្លូវការរបស់ក្រុមវៀតណាមជាមួយម៉ាឡេស៊ី នៅពេលដែល ង្វៀន ក្វាងហៃ ត្រូវបានព្យួរ ហើយរបួសរបស់ Hung Dung បានរួមចំណែកដែលផ្តល់ឱកាសឱ្យគាត់បង្ហាញ បិទច្រើនទៀត។ ចាប់តាំងពីពេលនោះមក គាត់តែងតែចាប់ផ្តើមសម្រាប់ក្រុមក្នុងការប្រកួតក្នុងវគ្គជម្រុះជុំទី 3 ហើយមានទម្រង់លេងល្អ ស៊ុតបញ្ចូលទីជាមួយក្លឹបនៅអាស៊ី។
ង្វៀន ហ័ងឌឹក (កីឡាករបាល់ទាត់): សមិទ្ធិផល

សមិទ្ធិផល 

 ក្លឹប 

 ក្រុមហ៊ុន Viettel 

 V.League 1 : 2020
 V.League 2 : 2018

 អន្តរជាតិ 

 U-19 វៀតណាម 

 ជើងឯកអាស៊ី U-19 ៖ ចំណាត់ថ្នាក់លេខ៤ ឆ្នាំ២០១៦
 ជើងឯកអាស៊ីអាគ្នេយ៍ U-19៖ ចំណាត់ថ្នាក់លេខ៣ ឆ្នាំ ២០១៦

 U-22/U-23 វៀតណាម 

 ស៊ីហ្គេម ៖ 2019, 2021

 បុគ្គល 

 បាល់មាសវៀតណាម ៖ ២០២១, ២០២៣
 បាល់សំរឹទ្ធវៀតណាម ៖ ២០២២
 កីឡាករល្អបំផុត V.League 1 : 2023
ង្វៀន ហ័ងឌឹក (កីឡាករបាល់ទាត់): អន្តរជាតិ

អន្តរជាតិ 

 U-19 វៀតណាម 

 ជើងឯកអាស៊ី U-19 ៖ ចំណាត់ថ្នាក់លេខ៤ ឆ្នាំ២០១៦
 ជើងឯកអាស៊ីអាគ្នេយ៍ U-19៖ ចំណាត់ថ្នាក់លេខ៣ ឆ្នាំ ២០១៦

 U-22/U-23 វៀតណាម 

 ស៊ីហ្គេម ៖ 2019, 2021
ង្វៀន ហ័ងឌឹក (កីឡាករបាល់ទាត់): U-19 វៀតណាម

U-19 វៀតណាម 

 ជើងឯកអាស៊ី U-19 ៖ ចំណាត់ថ្នាក់លេខ៤ ឆ្នាំ២០១៦
 ជើងឯកអាស៊ីអាគ្នេយ៍ U-19៖ ចំណាត់ថ្នាក់លេខ៣ ឆ្នាំ ២០១៦

 U-22/U-23 វៀតណាម 

 ស៊ីហ្គេម ៖ 2019, 2021
ង្វៀន ហ័ងឌឹក (កីឡាករបាល់ទាត់): បុគ្គល

បុគ្គល 

 បាល់មាសវៀតណាម ៖ ២០២១, ២០២៣
 បាល់សំរឹទ្ធវៀតណាម ៖ ២០២២
 កីឡាករល្អបំផុត V.League 1 : 2023
ចក្ខុវិញ្ញាណនៃសារពត័មាន

ចក្ខុវិញ្ញាណនៃសារពត័មានគឺជាការអនុវត្តន៏នៃការរៀបចំយុទ្ធសាស្រ្ត នៃពាក្យដើម្បីផ្សព្វផ្សាយពត័មាន។
ចក្ខុវិញ្ញាណនៃសារពត័មាន: <span style="font-family: Khmer OS muol light; font-size: 120%; Color:blue;">សកលលោក</span>​​​​​

សកលលោក​​​​​ 
ចក្ខុវិញ្ញាណនៃសារពត័មាន​ គឺជាការសន្មត់នៅគំនឹតខាងលើដែលវាជាពេលវេលាមួយដើម្បីធ្វើការផ្លាស់ប្តូរ​, ជាធម្មតាពាក្យដែលមិនអាចរក្សាភាពអស្ចារ្យជាមួយ នឹងការ​ប្រឌឹត។​  ចក្ខុវិញ្ញាណ​នៃសារពត័មាន ដែល
ចូលរួមតាំងពីអក្សរបុរាណដែលបញ្ចេញសួរសំលេងជាមួយ មនុស្ស  ដោយឆ្លកាត់ វប្បធម័ និង​បង្កើតអត្តន័យភ្លាមៗ ។   ចក្ខុ​វិញ្ញាណនៃសាពត័មាន  គឺជាភាពអស្ចារ្យ ​​នៃការអនុវត្តន៏ ។ចក្ខុវិញ្ញាណនៃសារពត័មាន​
គឺជាភាពអស្ចារ្យនៃការអនុវដ្តន៏នៃភាពងាយស្រួល របស់ ពិនទុរិខិយ ហើយនឹងការថតសំលេង ដែលចាប់ផ្តើមក្នុងការចូលរួម កិច្ចប្រជុំ, សន្និសិត​ និងប្រជុំពិចារណាអំពី ការផ្ទុះគ្រាប់បែក ក្នុងឆ្នាំ១៩៧០  ជាមួយ
អ្នកដឹកនាំ គឺលោក ដេ វីដ ស៊ីសប៊ីត , ក្រុមប្រឹក្សារអន្តរជាតិ។ ប៉ុន្តែរ វាគឺបានវិលត្រឡប់ មកវិញ ចាកឬសម្តងទៀត នៅក្នុងរូង ថ្មរគំនូរបុរាណ នាំយកភាពរីកចំរើន ក្នុងការងារនៃ អ្នករចនាម៉ូត និង វិស្វករ។ ត្រឺមតែ
ភាពថ្មី បានធ្វើអន្តរកម្ម ជាមួយនិងចក្ខុវិញ្ញាណ នៃការផ្លាស់ប្តូរ ទំរងខ្លីៗ ទាំងអស់នេះ បញ្ចូលទៅក្នុងការប្រើប្រាស់ ជាសាធារណះ ក្នុង ប្រភេទទាំងអស់ នៃក្រុមកិច្ចសន្យា។ ​នាក់ទាំងបី នៃទំរង់ចក្ខុ ទាំងនេះ ក្នុង 
ការទំនាក់ទំនង គឺលោក រ៉ូ​បឺត ហ៊ន , អ្នកប្រាជ្ញដុកទ័រ ,ក្មេងប្រុស ម្នាក់ទៀតរៀននៅសាកលវិទ្យាល័យ ស្តែន ហ្វ័ត  ហើយនិងអ្នកនិពន្ធសៀវភៅ ភាសារចក្ខុវិញ្ញាណ។
ចក្ខុវិញ្ញាណនៃសារពត័មាន: <span style="font-family: Khmer OS muol light; font-size: 120%; Color:blue;">ការនែនាំអំពីអត្តន័យនៃពាក្យ</span>​​​​​

ការនែនាំអំពីអត្តន័យនៃពាក្យ​​​​​ 
ចក្ខុវិញ្ញាណនៃសារពត័មាន គឺមិនមែនជាក្រុមនៃសញ្ញារ ដែលមានអត្តន័យជាក់លាក់ នោះទេ ប៉ុន្តែរូបភាពបែបនឹង គឺមានអត្តន័យស្មុកស្មាញ ក្នុងប្រពៃណីអេហ្ស៊ីប នៃគំនូរកំប្លែង, ក្នុង ចំណុះពាក្យ។ ការអំនះ
អំណាង ផ្តល់ភាពងាយស្រួល ប៉ុន្តែរការអនុវដ្តន៏ក្នុងអត្តន័យ ហើយក្នុងការរៀបចំជាមួយភាពសំអាង នៃពាក្យ, គឺរ​ចនាម៉ូដ ដើម្បីបង្កើតការគិត ។ ចក្ខុវិញ្ញាណនៃសារពត័មាន  គឺជា ផ្នែកមួយ សំរាប់ពិព័ណនា
ដោយអ្នក និពន្ធឈ្មោះ ដានៀល ផីង គាត់គឺជាអ្នក និពន្ធសៀវភៅ "A whole new mind" សំរាប់បញ្ចេញអោយឃើញ ពីចិត្តគំនឺត ដែលប្រជាជនត្រូវតែ​ចេះអត់អោននៃការមាន ន័យមិនច្បាស់លាស់ និងការ
ទំនាក់ទំនងលឿនពេក , ជារឿយៗមុននិងគិតរួចរាល់ ដើម្បីក្លាយជាចំនងក្នុងការ និពន្ធអំពីរប្រពៃណី។
ចក្ខុវិញ្ញាណនៃសារពត័មាន: <span style="font-family: Khmer OS muol light; font-size: 120%; Color:blue;">ភាពមើលឃើញ</span>​​​​​

ភាពមើលឃើញ​​​​​ 
 ការផ្សព្វផ្សាយ សារពត័មាន
ការផ្សាយពត័មាន គឺជាផ្នែកមួយនៃពត័មាន ហើយនិងអ្នកការសែត ការផ្សព្វផ្សាយ ,នោះគឺការបោះពុម្ភដោយ ប្រពន្ធ័អគ្គសនី គឺល្អជាងឧបករណ៏បុរាណ, ដូចនេះអាចបោះពុម្ភជាការសែត ហើយនិងបណ្ណ័ប្រ កាស ។ របៀបផ្សព្វផ្សាយ គឺបានបញ្ចូលទៅក្នុង វិទ្យុ (កាត់តាម ខ្យល,ខ្សែរលួស ,អ៊ីនធើណែត) ទូរទស្សន៏(កាត់តាមខ្យល​,ខ្សែរលួស, អ៊ីនធើណែត), ហើយជាពិសេសអ្វីដែលកើតឡើងថ្មីៗជានិច្ច ជាទូទៅតាម ប្រពន្ធ័ អ៊ីនធើណែត ដួចនេះការមើលរូបភាព ធ្វើអោយយើងបែកគំនឹត (ឋិតិវន្ត និងភាពយន្ត) ការមើលអត្តបទ,ការស្តាប់សំលេង។ ការរៀបចំគំរោងសំរាប់និយាយ ដើម្បីក្លាយជាការផ្សព្វផ្សាយក្លាយជាការ សរសេខុសៗគ្នា ។តួរយ៉ាង កាលពីអតីតកាល គឺជាទូទៅគ្មានភាពស្មុកស្មាញ ហើយទំនាក់ទំនងអោយ​បានច្រើ​ន។ វិទ្យុនិងទូរទស្សន៏ គឺរចនាដើម្បីអោយគេមើលឃើញ ហើយលឺរហ័ស ហើយជារឿយៗ ក្នុងមួយថ្ងៃរឺមួយសប្តាហ៏គឺមានការសែតច្រើនដើម្បីអាន។ការផ្សព្វផ្សាយរឿង អាចជាការនិពន្ធហើយបញ្ចូលទៅក្នុងស៊ីឌី និងការសែត ។
ចក្ខុវិញ្ញាណនៃសារពត័មាន: <span style="font-family: Khmer OS muol light; font-size: 120%; Color:blue;">វិទ្យុ</span>​​​​​

វិទ្យុ​​​​​ 
វិទ្យុ បង្កើតតំបូងមានលក្ខណះជាមធ្យមសំរាប់ធ្វើការផ្សព្វផ្សាយេពត័មាន។ស្ថានីយ៏វិទ្យុជាច្រើនជាភ្ងាក់ងារសមាគមន៏ គ្មានការប្រថុយដើម្បីបង្កើតប្រាក់កំរៃ។

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ការបង្កើតសារពត័មាន
ចក្រពង្សភូវនាថ

សេនាប្រមុខ ចក្រពង្សភូវនាថ ព្រះអង្គម្ចាស់នៃពិស្ណុលោក (  ថ្ងៃទី៣ ខែមីនា ឆ្នាំ១៨៨៣ ដល់ថ្ងៃទី១៣ ខែមិថុនា ឆ្នាំ១៩២០) គឺជាព្រះរាជបុត្រទី៤០ របស់ព្រះបាទចុល្លាង្ករណ៍ និងជាបុត្រទី៤ របស់ម្ចាស់ក្សត្រីសម្តេចព្រះឝ្រីព័ជ្រិន្ទ្រាបរមរាជនីនាថ ។
ចក្រព័ត្រ

ព្រះបាទចក្រព័ត្រ (សំស្ក្រឹត: ចក្រវរ្តិ​ន៑) (គ.ស ៩៥១-១០០១) រជ្ជកាល (គ.ស ៩៧២-១០០១) កាលដែល​ព្រះបាទស័ង្ខចក្រ​ ​ឬស្ដេច​គម្លង់ ​ព្រះមហាក្សត្រ​ខ្មែរ​ទី​១៥​ ​ចូល​ទិវង្គត​ ​ព្រះ​ចក្រព័ត្រ​ ​ព្រះរាជបុត្រ​ព្រះ​អង្គ​ ​បាន​ឡើង​សោយរាជសម្បត្ដិ​ប្រទេស​កម្ពុជា​ជា​បន្ដ​ពី​ព្រះ​បិតា។​ ​ព្រះ​អង្គ​មាន​ព្រះ​ជន្ម​ ​២១​ វស្សា។

ពិធី​អភិសេកព្រះ​ចក្រព័ត្រ​ជា​ព្រះមហាក្សត្រ​ ​បាន​ប្រារព្ធ​យ៉ាង​ឱឡារិក​នៅ​ថ្ងៃ ​៣​កើត ខែចេត្រ​ ​ឆ្នាំវក​ ​ព.ស ​១៥១៦ ត្រូវជា​ ​ម.ស ​៨៩៤ ច.ស​ ៣៣៤ និង​ត្រូវជា​ ​គ.ស​ ៩៧២ ព្រះ​អង្គជា​ស្ដេច​ខ្មែរ​ទី​១៦​ ​ហើយ​មាន​ព្រះ​បរម​នាម ​ព្រះបាទ​សម្ដេច​ព្រះ​ចក្រព័ត្រាធិរាជ​ ​បរមបពិត្រ។​ ​ព្រះ​អង្គ​គង់​ ​និង​មាន​បរមរាជវាំង​ ​នៅ​មហានគរ​ដដែល។​
ចក្រព័ត្រ: ព្រះរាជបុត្រ និង រាជវង្ស

ព្រះរាជបុត្រ និង រាជវង្ស
ព្រះបាទ​ចក្រព័ត្រ​មាន​ព្រះរាជបុត្រ​ពីរ​ព្រះ​អង្គ។​ ​បុត្រ​ច្បង​ព្រះ​នាមបទុមកុមារ​ ​ប្រសូត​នៅ​ឆ្នាំឆ្លូវ។​ ​ព្រះរាជបុត្រ​បន្ទាប់​ព្រះ​នាម​សិរីកុមារ​ ​ប្រសូត​នៅ​ឆ្នាំរកា​ ​ច.ស ​៣៥៩។ ជាមួយ​គ្នា​នោះ​ អ្នក​ម្នាង​កែវ ​មហេសី​មួយទៀត​របស់​ព្រះ​ចក្រព័ត្រ​ក៏​មានគភ៌​ដែរ​ ​គឺ​នៅ​ក្នុង​ឆ្នាំជូត​ ​ព.ស ​១៥៤៤ ត្រូវជា​គ.ស ​១០០០។
ចក្រភពកូរ៉េ

TKorean Empire
TKorean Empire
ចក្រភពកូរ៉េ (   មហាចក្រភពកូរ៉េ) គឺជារដ្ឋរាជាធិបតេយ្យរបស់ កូរ៉េ ដែលប្រកាសនៅខែតុលា ឆ្នាំ ១៨៩៧ ដោយអធិរាជហ្គោជុងនៃរាជវង្សចូសុន ។ ចក្រភពនេះបានឈររហូតដល់ការ បញ្ចូលកូរ៉េរបស់ជប៉ុន នៅ ខែសីហាឆ្នាំ ១៩១០ ។

ក្នុងអំឡុងចក្រភពកូរ៉េ ព្រះចៅអធិរាជ ហ្គោជុង បានមើលការខុសត្រូវលើកំណែទម្រង់ក្វាងមូ ដែលជាទំនើបកម្មមួយផ្នែក និងផ្នែកខាងលិចនៃយោធា សេដ្ឋកិច្ច ប្រព័ន្ធដីធ្លី និងប្រព័ន្ធអប់រំរបស់ប្រទេសកូរ៉េ និងឧស្សាហកម្មផ្សេងៗ។ នៅឆ្នាំ ១៩០៥ ចក្រភពកូរ៉េបានក្លាយជា អាណាព្យាបាល របស់ ចក្រភពជប៉ុន ។ បន្ទាប់ពីការបញ្ចូលក្នុងឆ្នាំ ១៩១០ ចក្រភពកូរ៉េត្រូវបានលុបចោល។
Category:Articles containing Korean-language text
ចក្រភពកូរ៉េ: ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រវត្តិសាស្ត្រ 

 ការបង្កើត 
រូបភាពតូច| ហ៊្វាំងហ្គូដន ក្នុង គ.ស ១៩០៦។
បន្ទាប់​ពី​ការ​ទទួល​ជ័យ​ជម្នះ​របស់​ជប៉ុន​ក្នុង ​សង្គ្រាម​ចិន​-ជប៉ុន​លើក​ទី១ ចូសុនបាន​ទទួល​ឯករាជ្យ​ពី ​រាជវង្ស​ឈីង ។ ហើយទម្រង់នៃចក្រភពត្រូវបានអ្នកនយោបាយជាច្រើនចង់បាន ពីព្រោះពួកគេគិតថាវាជាមធ្យោបាយដ៏ល្អបំផុតដើម្បីរក្សាឯករាជ្យភាព។ តាម​ការ​ស្នើ​សុំ​របស់​មន្ត្រី​ជា​ច្រើន​ ហ្គោជុង របស់​កូរ៉េ ​បាន​សម្រេច​ចិត្ត​ប្រកាស ​ចក្រភព​កូរ៉េ ។  នៅឆ្នាំ ១៨៩៧ ហ្គោជុងបានឡើងគ្រងរាជ្យនៅ ហ៊្វាំងហ្គូដន ហើយបានប្រកាសចក្រភពកូរ៉េ។  ឈ្មោះរបស់ចក្រភពថ្មី ដាហាន ត្រូវបានសម្រេចដោយ ហ្គោជុង ។ ហើយ ឆ្នាំរាជវង្ស ត្រូវបានប្តូរទៅជា  ក្វាងមូ ហើយឆ្នាំ ១៨៩៧ បានក្លាយជាឆ្នាំដំបូងនៃ ក្វាងមូ ។  នេះបាននាំឱ្យមានជម្លោះជាមួយ រាជវង្ស ឈីង ប៉ុន្តែដោយមិននិយាយពីចំណងជើង ជម្លោះត្រូវបានដោះស្រាយ។  ហ្គោជុង បានបង្កើតនិយមន័យនៃប្រទេសក្នុងឆ្នាំ ១៨៩៨ ដែលបានប្រគល់សិទ្ធិអំណាចទាំងមូលទៅអធិរាជ។
ចក្រភពកូរ៉េ: ការបង្កើត

ការបង្កើត 
រូបភាពតូច| ហ៊្វាំងហ្គូដន ក្នុង គ.ស ១៩០៦។
បន្ទាប់​ពី​ការ​ទទួល​ជ័យ​ជម្នះ​របស់​ជប៉ុន​ក្នុង ​សង្គ្រាម​ចិន​-ជប៉ុន​លើក​ទី១ ចូសុនបាន​ទទួល​ឯករាជ្យ​ពី ​រាជវង្ស​ឈីង ។ ហើយទម្រង់នៃចក្រភពត្រូវបានអ្នកនយោបាយជាច្រើនចង់បាន ពីព្រោះពួកគេគិតថាវាជាមធ្យោបាយដ៏ល្អបំផុតដើម្បីរក្សាឯករាជ្យភាព។ តាម​ការ​ស្នើ​សុំ​របស់​មន្ត្រី​ជា​ច្រើន​ ហ្គោជុង របស់​កូរ៉េ ​បាន​សម្រេច​ចិត្ត​ប្រកាស ​ចក្រភព​កូរ៉េ ។  នៅឆ្នាំ ១៨៩៧ ហ្គោជុងបានឡើងគ្រងរាជ្យនៅ ហ៊្វាំងហ្គូដន ហើយបានប្រកាសចក្រភពកូរ៉េ។  ឈ្មោះរបស់ចក្រភពថ្មី ដាហាន ត្រូវបានសម្រេចដោយ ហ្គោជុង ។ ហើយ ឆ្នាំរាជវង្ស ត្រូវបានប្តូរទៅជា  ក្វាងមូ ហើយឆ្នាំ ១៨៩៧ បានក្លាយជាឆ្នាំដំបូងនៃ ក្វាងមូ ។  នេះបាននាំឱ្យមានជម្លោះជាមួយ រាជវង្ស ឈីង ប៉ុន្តែដោយមិននិយាយពីចំណងជើង ជម្លោះត្រូវបានដោះស្រាយ។  ហ្គោជុង បានបង្កើតនិយមន័យនៃប្រទេសក្នុងឆ្នាំ ១៨៩៨ ដែលបានប្រគល់សិទ្ធិអំណាចទាំងមូលទៅអធិរាជ។
ចក្រភពកូរ៉េ: ទំនាក់ទំនងការទូត

ទំនាក់ទំនងការទូត 

 : 1876–1910
 : 1882–1905
 : 1883–1905
 : 1883–1905
 : 1884–1905
 : 1884–1905
 : 1886–1905
 : 1892–1905
 : 1899–1905
 : 1901–1905
 : 1902–1905