លីលាវតី ភាគ​ទី​ ២: យុទ្ធវិធីរបស់ទ័ពឧទាម

យុទ្ធវិធីរបស់ទ័ពឧទាម

"ម្នាលឧបាសក ! អាត្មាដឹង ព្រោះអាត្មាស្គាល់គាត់មកពីមុន អាត្មាបាននៅចាំវស្សាឯព្រះវេឡុវនារាមជាច្រើន​ឆ្នាំ គាត់ជាឧបដ្ឋាកជិតដិតរបស់អាត្មា ទៅស្តាប់ធម៌ឯព្រះអារាមរាល់ថ្ងៃធម្មស្សវនៈ ហើយធ្លាប់តំណាលឲ្យ​អាត្មា​​ស្តាប់​ដល់រឿង​ស្រែចម្ការ រឿងអ្នកប្រវាស់ស្រែ រឿងការជួយសង្គ្រោះអ្នកប្រវាស់ស្រែ ត្រូវតាមដែល​ញោម​​តំណាលឲ្យស្តាប់គ្រប់យ៉ាង ព្រោះហេតុនោះ មេខ្លោងទ័ពឧទាមមិនមែន​អ្នកណាផ្សេងទប៉ុន្តែជាទេវមិត្រ​គ្រហបតី​ហ្នឹងឯង គាត់បានបាត់ខ្លួនទៅពីភូមិព្រមទាំងទាសករបរិវារមកយូរហើយ គេហដ្ឋានរបស់គាត់​ពេលនេះ​ត្រូវកង​ទាហាន​របស់ព្រះបាទអជាតសត្តុរឹបជាន់ បុត្រភរិយារបស់គាត់ត្រូវចាប់ឃុំខ្លួន​ជា​ចំណាប់​ខ្មាំង អាត្មាយល់ចិត្ត​អាណិតគាត់ណាស់ ឧបាសក ! ប៉ុន្តែមិនដឹងថានឹងជួយគាត់យ៉ាងណា"
"លោកសមណៈ ! " ព្រឹទ្ធជននិយាយទាំងដកដង្ហើមធំ "ខ្ញុំកណាក៏មិនអាចជួយគាត់បានដែរ ព្រោះខ្ញុំកណាចាស់​ជរាហើយ បើនៅក្មេងមាំមួនដូចពីមុន ខ្ញុំកណានឹងត្រូវទៅជួយគាត់ច្បាំងតស៊ូជាមួយនឹងកងទាហានរបស់​ព្រះបាទអជាតសត្តុមិនខាន "
នៅខណៈដែលយើងកំពុងតែសន្ទនាគ្នានុះឯង ខ្ញុំព្រះករុណាក៏បានស្តាប់ឮសម្រឹបជើងមនុស្សជាច្រើននាក់ដើរ​ផ្ទប់ផ្ទៃដីព្រឹបៗលាន់ឮមកពីចម្ងាយ ប្រុសជរាឈប់និយាយភ្លាម អៀងត្រចៀកស្តាប់យ៉ាងយកចិត្តទុកដាក់ ហើយក៏និយាយឡើងដោយសម្លេងញ័រៗថា "មកហើយ លោកសមណៈ ! មកហើយ" 
"តើអ្វីមក ឧបាសក !  "ខ្ញុំព្រះករុណាសួរដោយសន្ទិះសង្ស័យលាយភ័យរអឹករអាំ
"ទាហានរបស់ព្រះបាទអជាតសត្តុ" ប្រុសជរានិយាយសឹងជាសម្លេងខ្សឹប កែវភ្នែកស្រពិលរបស់គាត់មើល​ទៅដូចជារឹងប៉ឹងឡើងជាពិសេស
"ពួកគេមកធ្វើអី ? " ខ្ញុំព្រះករុណាសួរ
"ពួកគេបោះបន្ទាយនៅសំយាបព្រៃទិសខាងជើងភូមិរបស់យើងមក ៣ ថ្ងៃហើយ ដើម្បីការពារមិនឲ្យទ័ព​ឧទាមចូលមកកែនយកស្បែងអាហារពីអ្នកភូមិ នៅពេលយប់ ពួកគេតែងបញ្ជូនកងទាហានប្រមាណជា ១០ នាក់មានអាវុធគ្រប់ដៃចេញដើរល្បាតតាមភូមិ បើប្រទះឃើញមនុស្សប្លែកមុខក្រៅពីអ្នកភូមិ ពួកគេនឹងចាប់​យក​ទៅ​សួរចម្លើយឯបន្ទាយទាហាន បើចាប់បានថាជាចោរ គេនឹងសម្លាប់ចោល បើពិសោធបានថាមិនមែន​ជា​ចោរទេ គេនឹងដោះលែង កងល្បាតកំពុងនឹងខិតចូលមកជិតសាលាសម្នាក់ហើយ ពួកគេនឹងឡើងមកត្រួត​ពិនិត្យ​មើលខាងក្នុងសាលានេះជាមិនខាន"
"បើអញ្ចឹង ឲ្យអាត្មាធ្វើយ៉ាងម៉េចទៅ គេមុខជានឹងចាប់អាត្មាទៅសួរចម្លើយ ព្រោះអាត្មាមិនមែនជាអ្នកភូមិនេះ សម្រាប់អាត្មាមិនជាអ្វីទេ ប៉ុន្តែខ្លាចក្រែងថាឧបាសកនឹងរងការលំបាកផងដែរ"
មុនពេលដែលប្រុសជរាបានឆ្លើយតបខ្ញុំព្រះករុណានោះ ពួកទាហានល្បាតក៏មកឈប់ឈរនៅខាងមុខ​សាលា ទាំងមានសម្លេងឮក្រអាងរនិងរនាំងមកពីទាហានក្រុមនោះថា "អ្នកណាគេនៅក្នុងសាលា?" 
"ខ្ញុំឈ្មោះ កស្សបៈ និងព្រះភិក្ខុ ១ រូប"ប្រុសជរាឆ្លើយ
គ្មានសម្លេងឆ្លើយឆ្លងពីក្រុមទាហានទេ ក្រៅតែពីសម្លេងសន្ទនារវាងពួកគេខ្សេវខ្សាវ ប៉ុន្តែមួយស្របក់តមក ទាហាន ២-៣ នាក់ក៏ដើរគ្រឹកៗចូលមកក្នុងសាលា ម្នាក់ៗកាន់ដាវមុតស្រាវក្នុងដៃ ពួកគេមកឈប់ឈរ​នៅ​ខាង​មុខយើងទាំង ២​ នាក់ ក្នុងឥរិយាបទត្រៀមព្រម ដាវរបស់គេចាំងពន្លឺភ្លឺផ្លេកភ្លែតនៅពេលប៉ះនឹងពន្លឺ​ចង្កៀង​របស់យើង  បណ្តាទាហាន ៣ នាក់ ទាហានម្នាក់សម្លឹងមើលមុខខ្ញុំព្រះករុណាម្តង ប្រុសជរាម្តង​យ៉ាង​ផ្ចិតផ្ចង់ ប៉ុន្តែមិននិយាយអ្វីទេ លុះជឿជាក់ថា ពួកយើងទាំងពីរជាមនុស្សប្រភេទគ្មានពិសពុលចំពោះគេហើយ ទាហានទាំង ៣ ក៏ដើរចេញពីសាលាទៅ "គ្មានអ្នកណាទេ លោកនាយ !" សម្លេងគេរាយការណ៍ឲ្យចៅហ្វាយ​នាយដឹង "មានតែតាចាស់កស្សបៈនិងភិក្ខុ ១ រូបប៉ុណ្ណោះ" មានសម្លេងសន្ទនាគ្នាខ្សឹបខ្សៀវរវាងពួកគេ ហើយ សម្លេងជើងប៉ះផ្ទប់ផ្ទៃដីឮចេញពីសាលាទៅ  ។

"លោកសមណៈ ! " ប្រុសជរាកស្សបៈមានប្រសាសន៍ឡើងបន្ទាប់ពីសម្រឹបជើងរបស់ទាហានបាត់ទៅក្នុងរយៈ​ចម្ងាយ "ពួកទាហានសុទ្ធតែស្គាល់ខ្ញុំកណាច្បាស់ ព្រោះខ្ញុំកណាជាព្រឹទ្ធាចារ្យក្នុងភូមិជាទីគោរពរាប់អានរបស់​អ្នក​ភូមិ ប៉ុន្តែពួកគេក៏សង្កេតមើលសកម្មភាពរបស់ខ្ញុំកណាគ្រប់ចង្វាក់ដែរ ត្បិតថាកូនប្រុសរបស់ខ្ញុំកណាបានទៅ​ចូលរួមនឹងទ័ពឧទាមទាំងបានជាមេកងបញ្ជាការកងពលមួយផង"
"ម្នាលឧបាសក ! ពេលដែលទាហាន ៣ នាក់មកឈរសម្លឹងមើលមុខយើងនោះ អាត្មាមិនស្រួលចិត្តសោះ ខ្លាច​ក្រែងគេនឹងចាប់យកអាត្មាទៅសួរចម្លើយ ហើយញោមក៏ដោយជាប់ទោសកំហុសផងដែរ ព្រោះញោមមក​នៅជា​មួយនឹងអាត្មា"
ប្រុសជរាសើចឃឹកៗ ហើយនិយាយថា "កុំបាច់ខ្វល់ឡើយ លោកសមណៈ ! ខ្ញុំកណាស្គាល់ពួកនេះច្បាស់ ពួកវាមិនហ៊ានប៉ះពាល់សមណៈជីព្រាហ្មណ៍ទេ មើលទៅហាក់នឹងថា ព្រះបាទអជាតសត្តុទ្រង់បញ្ជាទុកយ៉ាង​ពិសេស មិនឲ្យបៀតបៀនអ្នកបួសគ្រប់ប្រភេទ ទោះបីជាអចេល បរិព្វាជក ភិក្ខុ ជដិល តាបស ឥសី ឬ សន្យាសីក៏ដោយ ចំណែកខាងខ្ញុំកណា តេជគុណម្ចាស់មិនបាច់ព្រួយបារម្ភទេ ព្រោះខ្ញុំកណាចាស់ហើយ មិនយូរប៉ុន្មាននឹងលា​ចាក​លោកនេះទៅ កាន់តែផុតរលត់ទៅលឿនកាន់តែល្អ ព្រោះជីវិតសម្រាប់មនុស្សក្នុងវ័យដូចយ៉ាងខ្ញុំកណានេះ គ្មានអ្វីគួរឲ្យរីករាយទេ លោកសមណៈ ! រស់នៅទ្រាំទ្រទុក្ខវេទនាទៅមួយថ្ងៃៗប៉ុណ្ណោះឯង ព្រោះហេតុនោះបាន​ជាខ្ញុំកណាមិនខ្លាចចំពោះសេចក្តីស្លាប់ ហើយខ្ញុំកណាបានផ្តាំផ្ញើកូនប្រុសទុកថាមិនត្រូវព្រួយបារម្ភទេ សូមឲ្យ​ប្រឹង​ប្រែងបដិបត្តិតួនាទីដើម្បីប្រទេសជាតិឲ្យបានល្អបំផុត ទោះបីពុកទទួលគ្រោះថ្នាក់ពីខ្មាំងសត្រូវដល់ស្លាប់​ក៏ដោយ ក៏កុំព្រួយបារម្ភ សេចក្តីស្លាប់គឺជាសេចក្តីសុខរបស់ពុក ខ្ញុំកណាបានផ្តាំផ្ញើកូនទុកយ៉ាងនេះ គេក៏យល់​ចិត្ត​ហើយទទួលថានឹងធ្វើតាមពាក្យផ្តាំផ្ញើរបស់ខ្ញុំកណា"
"តាំងពីកូនប្រុសរបស់ញោមចាកចេញទៅ យូរប៉ុនណាហើយ?"
"យូរក្រែលហើយ លោកសមណៈ ! ខ្ញុំកណាគិតថា​មិនតិចជាង ៣ ខែទេ ប៉ុន្តែហាក់ដូចជាយូរដល់ ៣ ឆ្នាំ​អញ្ចឹង សម្រាប់ខ្ញុំកណាទោះបីបើធ្វើចិត្តឲ្យរឹងប៉ឹងប៉ុនណា ក៏ឃើញថា អត់នឹងព្រួយបារម្ភកូនមិនបាន" ប្រុសជរា​និយាយ​ដោយសម្លេងស្លុតសង្វេគ
"ញោមធ្លាប់ជួបកូនប្រុសខ្លះទេ?" ខ្ញុំព្រះករុណាសួរ
"ធ្លាប់ជួប ២-៣ ដងដែរ លោកសមណៈ ! ប៉ុន្តែជាជំនួបក្នុងលក្ខណៈចម្លែកជានិច្ច ព្រោះគេច្រើនតែមក​ដោយ​ភិនភាគនៃជដិលទុកសក់ស៊ើងទ្រើង មានពុកមាត់ពុកចង្កាស្រមូមស្រមាម ស្លៀកដណ្តប់ស្បែកខ្លា កាន់ឈើ​ច្រត់ មើលអាកប្បកិរិយាទៅដូចជាចាស់ជាងខ្ញុំកណាទៅទៀត" ចម្លើយរបស់ប្រុសជរាធ្វើឲ្យខ្ញុំព្រះករុណា​រលឹកនឹកឃើញដល់វសុទេពបរិព្វាជកម្តងទៀត សង្កេតឃើញថា ការបន្លំខ្លួនជាអ្នកបួសបានក្លាយជាវិធីបោក​បញ្ឆោត​ទាហានបាន​យ៉ាងសាយភាយ ខ្ញុំព្រះករុណាខ្លាចក្រែងថានៅថ្ងៃណាមួយប្រាកដជានឹងត្រូវចាប់បាន​យ៉ាងពិតប្រាកដ
"ម្នាលឧបាសក ! ចុះញោមដឹងទេថាតើកូនប្រុសរបស់ញោមទៅលាក់ខ្លួនពួនអាត្មានៅឯណា?" ខ្ញុំព្រះករុណា​សួរ​ទៀតដោយបំណងចង់ដឹងចង់ឮ ថ្វីបើមិនសង្ឃឹមថានឹងបានចម្លើយពីប្រុសជរាក៏ដោយ ព្រោះវាអាចជា​ចម្លើយដែលផុយស្រួយចំពោះគ្រោះថ្នាក់ពេក
ប្រុសជរាសម្លឹងមើលនៅជុំវិញខ្លួន ហើយផ្ទៀងត្រចៀកស្តាប់យ៉ាងយកចិត្តទុកដាក់ មួយស្របក់តមក ក៏ឆ្លើយ​ចេញមកយ៉ាងត្រង់ៗដែលធ្វើឲ្យខ្ញុំព្រះករុណាចម្លែកចិត្តយ៉ាងខ្លាំង ដែលគាត់ជឿទុកចិត្តខ្ញុំព្រះករុណាយ៉ាង​មុតមាំបែបនោះ
"ដឹងតើ លោកសមណៈ ! គេនៅក្នុងព្រៃស្រោងមិនឆ្ងាយពីភូមិរបស់យើងប៉ុន្មាននេះឯង"
"តើទាហានបដិបក្សមិនដឹងទេឬ ឧបាសក ! ថា គេព្រមទាំងកម្លាំងពលលាក់ខ្លួននៅក្នុងព្រៃនោះ?" ខ្ញុំព្រះ​ករុណាសួរ
"ដឹងដែរ លោកសមណៈ ! ក៏ព្រោះហេតុនេះឯងបានជាពួកគេលើកងទ័ពមកបោះបន្ទាយនៅក្បែរសំយាប​ព្រៃ ដើម្បីកុំឲ្យទ័ពឧទាមទាក់ទងសុំស្បៀងពីអ្នកភូមិ ហើយចេញល្បាតឃ្លាំមើលសកម្មភាពរបស់អ្នកភូមិជាប្រចាំ"
"កាលបើពួកគេដឹងទីតាំងរបស់ទ័ពឧទាមបានជាក់លាក់បែបនេះ ហេតុអ្វីបានជាពួកគេមិនលើកកម្លាំង​ពល​ចូលវាយប្រហារទៅ? ឧបាសក ! "
"មិនងាយទេ លោកសមណៈ ! មិនងាយទេ " ប្រុសជរានិយាយញឹមៗយ៉ាងសោមនស្សចិត្ត "កងទាហាន​របស់​ព្រះបាទអជាតសត្តុធ្លាប់លើកចូលទៅវាយប្រហារ ៣ ដងហើយ ប៉ុន្តែរាល់លើកក៏ទទួលបរាជ័យយ៉ាងយ៉ាប់​យ៉ើនត្រឡប់មកវិញ ខាតបង់ទាំងរេហ៍ពលនិងអាវុធជាច្រើន"

"កូនប្រុសរបស់ញោមនិងកម្លាំងពលរបស់គេទំនងជាមានកម្លាំងលើសលុបជាងច្រើនមើលទៅ ពុំនោះសោតទេ​ក៏មានអាវុធពិសេសដែលទ្រទ្រង់ពលានុភាពលើសខ្មាំងសត្រូវ"
"និយាយដល់កម្លាំងពល កូនប្រុសរបស់ខ្ញុំកណាចាញ់ប្រៀបសត្រូវឆ្ងាយណាស់ ប៉ុន្តែបើនិយាយដល់ព្យូហ៍សឹក និងអាវុធ កូនប្រុសខ្ញុំកណាបានប្រៀបគ្រប់ច្រក ថ្វីបើនៅក្នុងព្រៃក៏ដោយ លោកសមណៈ ! គេអាចដឹង​សកម្មភាពរបស់សត្រូវបានគ្រប់ជំហាន ហាក់នឹងថាដើមឈើគ្រប់ដើមមានភ្នែកដូច្នោះឯង តាមការពិត ដើមឈើពិតជាមានភ្នែកមែន ប៉ុន្តែមិនមែនជាភ្នែករបស់ដើមឈើមែនទែនទេ ភ្នែករបស់មនុស្សធម្មតានេះឯង នៅលើដើមឈើធំៗរាល់ដើមតែងមានទាហានឈ្លបពួនសម្ងំនៅយ៉ាងស្ងាត់កំបាំង ពិបាកនឹងសង្កេតឃើញបាន ទាហានឈ្លបទាំងនេះជាខ្មាន់ធ្នូដែលទទួលបានការហ្វឹកហាត់មកយ៉ាងប៉ិនប្រសប់ មានថ្វីដៃក្នុងការបាញ់ធ្នូបាន យ៉ាងស្ទាត់ជំនាញនិងយ៉ាងរហ័សរហួន គេអាចបាញ់គ្រាប់ភ្នែកសត្រូវដែលនៅឆ្ងាយទៅប្រមាណជា ៥០០ ដងធ្នូ បានយ៉ាងចំគោលដៅ គេអាចតម្លោះគ្រាប់ព្រួញគ្រាប់ទី ២ ចេញទៅនៅខណៈដែលគ្រាប់ទី ១ នៅមិនទាន់ដល់​គោល​ដៅបានទៀតផង វិធីបាញ់គ្រាប់ព្រួញនេះ ទេវមិត្រគ្រហបតីសិក្សាមកយ៉ាងពិសេសពីសម្នាក់​អាចារ្យទិសាបាមោក្ខនៃនគរតក្កសិលា តើលោកម្ចាស់មិនដឹងទេឬ? លោកសមណៈ ! "
"មិនដឹងទេ ឧបាសក ! ព្រោះទេវមិត្រមិនដែលតំណាលរឿងនេះឲ្យអាត្មាស្តាប់ទេ"ខ្ញុំព្រះករុណាឆ្លើយតបទាំង​នឹកស្ងើចសមត្ថភាពបាញ់ធ្នូរបស់ទ័ពឧទាមក្នុងចិត្ត ប៉ុន្តែនៅមានសេចក្តីសង្ស័យថា បើទ័ពឧទាមពូកែក្នុងការ​បាញ់ធ្នូនិងនៅលើដើមឈើភាគច្រើន ចុះហេតុអ្វីបានជាទាហានភូមិន្ទមិនផ្ចង់តម្រង់គោលដៅទៅបាញ់​សត្រូវ​នៅលើដើមឈើសិនទៅដោយប្រើខែលជាគ្រឿងការពារគ្រាប់ព្រួញ ខ្ញុំព្រះករុណាបានសួរប្រុសជរាដល់​រឿងនេះ ហើយគាត់បានឆ្លើយតបព្រមទាំងផ្ទុះសំណើចយ៉ាងមោទកភាពថា
"លោកសមណៈ ! អាវុធរបស់ទ័ពឧទាមមិនមែនមានតែនៅលើដើមឈើប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែនៅលើផ្ទៃដី​ខាង​ក្រោមក៏មានដែរថែមទាំងមានអានុភាពខ្លាំងក្លាប្រហាក់ប្រហែលនឹងអាវុធដែលមកពីខាងលើនុះឯង"
"អាវុធអ្វីទៅ ឧបាសក ! "ខ្ញុំព្រះករុណាសួរដោយសេចក្តីសង្ស័យ
"មានច្រើនប្រភេទណាស់ លោកសមណៈ ! ឧទាហរណ៍ដូចជា រណ្តៅជ្រៅពោរពេញទៅដោយចម្រូង​ស្រួច​លាបដោយថ្នាំពិស បើទាហានអភ័ព្វណាភ្លាត់ធ្លាក់ចុះទៅ មុខជាត្រូវចម្រូងស្រួចបុះទម្លុះបាតជើងនិង​អវយវៈ​ដទៃទៀត  លុះរងរបួសពីចម្រូងស្រួចសូម្បីតែបន្តិចបន្តួច ថ្នាំពិសដែលធ្វើពីជ័រឆក់ក៏ជ្រាបជ្រែកចូលទៅកាន់​សរសៃឈាម ធ្វើឲ្យអ្នករងរបួសអួលណែនថប់ដង្ហើម មុខឡើងស្វាយស្លាប់ទៅនៅពេលមិនយូរ គ្មានឱសថ​ណានឹង​ព្យាបាលឲ្យជាសះស្បើយបានទេ"
"ចុះបើដឹងថាជារណ្តៅពេញទៅដោយចម្រូងដើរចៀសមិនឲ្យធ្លាក់ទៅមិនបានទេឬ?" ខ្ញុំព្រះករុណានិយាយ​បែបជំទាស់
ព្រឹទ្ធជនសើចឃឹកទាំងឆ្លើយតបថា "ពិតដូចលោកម្ចាស់មានថេរដីកាចឹងមែន លោកសមណៈ ! បើ​គេមើល​ឃើញរណ្តៅ គេល្មមនឹងចៀសវាងបាន ប៉ុន្តែប្រការដែលសំខាន់ គឺថា គេមើលមិនឃើញហ្នឹងឯង ហើយក៏គ្មាន​ផ្លូវ​នឹងដឹងបានថារណ្តៅនៅត្រង់ណាទេ ព្រោះពួកឧទាមបានបិទភ្ជិតមាត់រណ្តៅទុកយ៉ាងល្អ ជួនកាលផ្លូវដើរ​រាប​ស្មើសោះ នឹកស្មានថាគ្មានរណ្តៅ ប៉ុន្តែលុះដើរទៅក៏ត្រឡប់ជាធ្លាក់រណ្តៅ ជួនកាលទាហានសត្រូវមើល​ឃើញ​ផ្លូវរាបស្មើពេក កើតមន្ទិលសង្ស័យ ទើបដើរគេចចេញទៅក្នុងព្រៃប្របផ្លូវ ប៉ុន្តែត្រឡប់ជាធ្លាក់រណ្តៅ​ទៅវិញ និយាយឲ្យខ្លីថា គ្មានទីកន្លែងណាដែលគ្មានរណ្តៅទេ ហើយក៏គ្មានផ្លូវណានឹងសង្កេតបានថាទីកន្លែង​ណា​មានរណ្តៅឬ​គ្មានរណ្តៅឡើយ ព្រោះហេតុនេះសត្រូវទើបទទួលរងការលំបាកចិត្តយ៉ាងខ្លាំង ព្រោះបើ​អាល័យតែឱនទៅពិចារណាមើលរណ្តៅ ក៏ត្រូវគ្រាប់ព្រួញបាញ់មកពីលើ បើអាល័យតែរវាំងការពារគ្រាប់​ព្រួញក៏ធ្លាក់រណ្តៅ អាស្រ័យហេតុនេះ ការចូលទៅក្នុងព្រៃទើបមានគ្រោះថ្នាក់គ្រប់ច្រកល្ហក ទាហានសត្រូវ​ទើប​សុខចិត្តបោះទីតាំងខ្សែត្រៀមការពារនៅត្រឹមសំយាបព្រៃដើម្បីកាត់បន្ថយកម្លាំងទ័ពឧទាមប៉ុណ្ណោះ​ជាជាងសម្រុកចូលវាយលុកដោយផ្ទាល់"
"ម្នាលឧបាសក ! កាលបើទ័ពឧទាមត្រូវទាហានសត្រូវបោះបន្ទាយដាក់ខ្សែត្រៀមទប់ស្កាត់យ៉ាងនេះ គង់នឹង​មិនអាច​ចេញមកទាក់ទងនឹងសង្គមខាងក្រៅបានទេ មិនបានទទួលស្បៀងអាហារបំពេញបន្ថែម តើពួកគេ​រស់​នៅ​យ៉ាងម៉េច? តើពួកគេបានអ្វីបរិភោគ?"
ខណៈដែលប្រុសជរាហៀបនឹងឆ្លើយតបនុះឯង ចៅប្រុសរបស់គាត់ក៏តាមមកហៅឲ្យត្រឡប់ទៅគេហដ្ឋាន​វិញ  ប្រាប់ថាដល់ពេលសម្រាកសម្រាន្តហើយ ប្រុសជរាចាំបាច់ត្រូវថ្វាយបង្គំលាខ្ញុំព្រះករុណាទៅ
"លោកសមណៈ ! " គាត់មានប្រសាសន៍មុនពេលចាកចេញទៅ "ខ្ញុំកណានៅមានរឿងល្អៗជាច្រើនទៀត​ដែល​នឹង​​តំណាលឲ្យ​លោកម្ចាស់ស្តាប់ ប្រសិនបើលោកម្ចាស់មិនទាន់ប្រញាប់ប្រញាល់ចេញទៅកាន់​កន្លែង​ដទៃទេ ខ្ញុំកណានឹងមកសន្ទនាជាមួយនឹងលោកម្ចាស់ទៀតក្នុងថ្ងៃព្រឹកឡើង" មានប្រសាសន៍ហើយក៏ឲ្យ​ចៅ​ប្រុសដឹកដៃដើរចេញពីសាលាទៅ ។