អតិសុខុមជីវសាស្រ្ត​វេជ្ជសាស្រ្ត: ការព្យាបាល

ការព្យាបាល 
នៅពេលដែលការឆ្លងត្រូវបានគេធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យនិងកំណត់អត្តសញ្ញាណជម្រើសនៃការព្យាបាលសមស្របត្រូវវាយតម្លៃដោយគ្រូពេទ្យនិងពិគ្រោះជាមួយអ្នកជំនាញខាងមីក្រូជីវសាស្រ្តវេជ្ជសាស្ត្រ។ ការឆ្លងមួយចំនួនអាចត្រូវបានដោះស្រាយដោយ ប្រព័ន្ធភាពស៊ាំ ផ្ទាល់របស់រាងកាយប៉ុន្តែការឆ្លងធ្ងន់ធ្ងរជាងនេះត្រូវបានព្យាបាលដោយ ថ្នាំប្រឆាំងនឹងមេរោគ ។ ការឆ្លងមេរោគបាក់តេរី ត្រូវបានព្យាបាលដោយ ថ្នាំប្រឆាំងបាក់តេរី (ជាញឹកញាប់គេហៅថាថ្នាំ antibiotics) ចំណែកឯ ផ្សិត និង វិរុស ឆ្លងមេរោគត្រូវបានព្យាបាលដោយ ថ្នាំប្រឆាំងនឹងផ្សិត និង ថ្នាំប្រឆាំងវិរុស ផ្សេងគ្នា។ ថ្នាំមួយក្រុមធំត្រូវបានគេស្គាល់ថា ថ្នាំប្រឆាំងប៉ារ៉ាសុីត នឹងការព្យាបាលត្រូវបានប្រើដើម្បីព្យាបាល ជំងឺប៉ារ៉ាស៊ីត ។

អ្នកឯកទេសខាងអតិសុខុមជីវសាស្ត្រវេជ្ជសាស្ត្រតែងតែផ្តល់អនុសាសន៍ព្យាបាលដល់គ្រូពេទ្យរបស់​អ្នកជំងឺដោយផ្អែកទៅលើពូជមីក្រូសីរីរង្គ និង ភាពប្រឆាំងនៃថ្នាំអង់ទីប៊ូ៉ទិច កន្លែងឆ្លងមេរោគការ  សក្តានុពលនៃថ្នាំប្រឆាំងនឹងមេរោគនិង ប្រតិកម្មថ្នាំ ណាមួយដែលអ្នកជំងឺមាន។
ស្តាំ|រូបភាពតូច| តេស្តអង់ទីប៊ីយ៉ូទិកៈបាក់តេរី​ថាលបណ្ដុះនៅខាងឆ្វេងឆ្លើយតប​នឹងថ្នាំផ្សះដែលមាននៅក្នុងឌីសក្រដាស។ បាក់តេរីនៅក្នុងថាលបណ្ដុះនៅខាងស្តាំមានប្រឆាំងនឹងថ្នាំអង់ទីប៊ីយោទិចភាគច្រើន។
ក្រៅពីថ្នាំសម្រាប់ប្រើអោយសរីរាង្គជាក់លាក់នីមួយៗ(បាក់តេរី, ផ្សិត, ល), ថ្នាំមួយចំនួនទៀតជាក់លាក់ចំពោះក្រុមឬថ្នាក់នៃសរីរាង្គមួយ, ហើយនឹងមិនមានប្រសិទ្ធភាពនៅលើសរីរាង្គផ្សេងទៀតទេ។ ដោយសារតែភាពជាក់លាក់នេះអ្នកឯកទេសខាងអតិសុខុមប្រាណវេជ្ជសាស្ត្រត្រូវតែពិចារណាពីប្រសិទ្ធភាពនៃថ្នាំអង់ទីប៊ីយោទិចជាក់លាក់នៅពេលធ្វើការណែនាំ។ លើសពីនេះទៀត ពូជ នៃសរីរាង្គមួយអាចមានភាពធន់ទ្រាំទៅនឹងថ្នាំជាក់លាក់មួយប្រភេទឬប្រភេទថ្នាំទោះបីជាវាមានប្រសិទ្ធិភាពជាធម្មតាប្រឆាំងនឹងប្រភេទថ្នាក់ក៏ដោយ។ ប្រភេទទាំងនេះហៅថាជាខ្សែប្រឆាំង ​វាបង្ហាញពីកង្វល់សុខភាពសាធារណៈធ្ងន់ធ្ងរនៃសារៈសំខាន់ដែលកំពុងកើនឡើងដល់ឧស្សាហកម្មវេជ្ជសាស្រ្តខណៈដែលការរីករាលដាលនៃ ភាពប្រឆាំងនឹងអង់ទីប៊ីយ៉ូទិក កាន់តែអាក្រក់ទៅ ៗ ។ ភាពស៊ាំនឹងមេរោគ គឺជាបញ្ហាដែលកាន់តែខ្លាំងឡើងដែលនាំឱ្យមានការស្លាប់រាប់លាននាក់ជារៀងរាល់ឆ្នាំ។ 

ទោះបីជាភាពស៊ាំនឹងថ្នាំជាធម្មតាជាប់ទាក់ទងនឹងអតិសុខុមប្រាណដែលមិនមានសកម្មភាពគីមីក៏ដោយថ្នាំអង់ទីប៊ីយ៉ូទិកឬកោសិកាបញ្ឈប់ការលេបថ្នាំដោយប្រើទំរង់មួយទៀតនៃភាពធន់នឹងថ្នាំអាចកើតឡើងពីការបង្កើត ជីវគីមី ។ បាក់តេរីខ្លះអាចបង្កើតជាជីវៈជីវសាស្ត្រដោយប្រកាន់ខ្ជាប់នូវផ្ទៃលើឧបករណ៍ផ្សាំដូចជាបំពង់ខ្យល់និងប្រូសេសនិងបង្កើត ម៉ាទ្រីសបន្ថែម សម្រាប់កោសិកាផ្សេងទៀតប្រកាន់ខ្ជាប់។ Vickery K, Hu H, Jacombs AS, Bradshaw DA, Deva AK (2013) A review of bacterial biofilms and their role in device-associated infection. Healthcare Infection . នេះផ្តល់ឱ្យពួកគេនូវបរិយាកាសមានស្ថេរភាពដែលបាក់តេរីអាចបំបែកនិងឆ្លងផ្នែកផ្សេងទៀតនៃម្ចាស់ដើម។ លើសពីនេះទៀតម៉ាទ្រីសបន្ថែមស្រទាប់ខាងក្រៅក្រាស់នៃកោសិកាបាក់តេរីអាចការពារកោសិកាបាក់តេរីខាងក្នុងពីថ្នាំប្រឆាំងនឹងមេរោគ។ 

អតិសុខុមជីវសាស្រ្តវេជ្ជសាស្ត្រមិនត្រឹមតែផ្តោតលើការធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យនិងព្យាបាលជំងឺប៉ុណ្ណោះទេវាក៏ពាក់ព័ន្ធនឹងការសិក្សាអំពីអតិសុខុមប្រាណដែលមានប្រយោជន៍ផងដែរ។ អតិសុខុមប្រាណត្រូវបានបង្ហាញថាមានប្រយោជន៍ក្នុងការប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងជំងឺឆ្លងនិងលើកកម្ពស់សុខភាព។ ការព្យាបាលអាចត្រូវបានបង្កើតពីអតិសុខុមប្រាណដូចដែលបានបង្ហាញតាមរយៈការរកឃើញរបស់លោក Alexander Fleming ចំះ Penicillin ព្រមទាំងការអភិវឌ្ឍនៃថ្នាំ antibiotics ថ្មីពីអំបូរបាក់តេរី Streptomyces ក្នុងចំណោមអ្នកដទៃទៀតជាច្រើន។ Taguchi T, Yabe M, Odaki H, Shinozaki M, Metsä-Ketelä M, Arai T, Okamoto S, Ichinose K (2013) Biosynthetic Conclusions from the Functional Dissection of Oxygenases for Biosynthesis of Actinorhodin and Related Streptomyces Antibiotics. Chemistry & Biology 20:510-520. មីក្រូជីវសាស្រ្តមិនត្រឹមតែជាប្រភពនៃថ្នាំអង់ទីប៊ីយោទិចប៉ុណ្ណោះទេប៉ុន្តែខ្លះក៏អាចដើរតួជា ប្រូបាយ៉ូទិត ដើម្បីផ្តល់នូវអត្ថប្រយោជន៍ដល់សុខភាពដល់ម្ចាស់ផងដែរដូចជាផ្តល់នូវសុខភាពក្រពះពោះវៀនល្អប្រសើរជាងមុនឬរារាំងភ្នាក់ងារបង្ករោគ។ Williams NT (2010) Probiotics. American Journal of Health-System Pharmacy 67:449-458.