បរាភវសូត្រ: ទី ២ - សេពគប់នឹងជនជាអសប្បុរស

ទី ២ - សេពគប់នឹងជនជាអសប្បុរស

ដើម្បី​យល់​ច្បាស់​អត្ថន័យ​នៅ​ក្នុង​គោលការណ៍​មួយ​នេះ យើង​ត្រូវ​សិក្សា​ពាក្យ​សប្បុរស​ និង​ អសប្បុរស​ឲ្យ​បាន​ល្អិតល្អន់ ជាមុន​សិន  ។ ពាក្យ​ថា សប្បុរស គឺ​បុរស (មនុស្ស​ប្រុស​ក្តី​ ស្រី​ក្តី) ជា​អ្នក​ស្ងប់ មិន​ធ្វើ​អំពើ​អាក្រក់​ដោយ​កាយ វាចា ឬ​ចិត្ត  ។ សប្បុរសជន ជា​មនុស្ស​ប្រព្រឹត្ត​ល្អ ត្រឹមត្រូវ​តាម​ច្បាប់​រដ្ឋ​និង​ច្បាប់​សាសនា  ។ សប្បុរសជន​ជា​មនុស្ស​រស់​នៅ​ចុះ​សម្រុង​នឹង​មនុស្ស​ដទៃ​​នៅ​ក្នុង​សហគមន៍ ឬ​សង្គម​ជាតិ​ទាំង​មូល  ។ ពួក​សប្បុរស​ជន​គោរព​សិទ្ធិ​មនុស្ស​យ៉ាង​ខ្ជាប់ខ្ជួន​ និង មាន​មេត្តា​ករុណា​ដល់​សត្វ​ និង​ រុក្ខជាតិ​នៅ​លើ​ផែន​ដី  ។ សប្បុរសជន​មិន​គិត​តែ​ប្រយោជន៍​ផ្ទាល់​ខ្លួន​ឬ​ប្រយោជន៍​របស់​ក្រុម​បក្ស​ខ្លួន​នោះ​ទេ  ។ ពួក​គេ​ចេះ​ជួយ​ឧបត្ថម្ភ​មនុស្ស​ដទៃ​ដែល​ជា​ជន​ល្ងិតល្ងង់​ឲ្យ​មាន​ប្រាជ្ញា ជួយ​ជន​រង​ទុក្ខ​ឲ្យ​មាន​សេរីភាព ជួយ​ជន​ក្រីក្រ​​ស្រេក​ឃ្លាន​​ឲ្យ​​ទទួល​បាន​អាហារ​​បរិភោគ ជួយ​ជន​ខ្វះ​ទី​ជម្រក​ឲ្យ​មាន​គេហដ្ឋាន​ត្រឹមត្រូវ បង្រៀន​មនុស្ស​ខ្វះ​ទ្រព្យ​សម្បត្តិ​​​ឲ្យ​ចេះ​ប្រកប​អាជីព​ត្រឹមត្រូវ​សម្រាប់​ជួយ​យឹតយោង​ខ្លួន​និង​គ្រួសារ  ។ លើស​ពី​នោះ​ទៀត ​សប្បុរសជន​ប្រដៅ​បង្រៀន​កូនចៅ​របស់​ពួក​គេ​ឲ្យ​ចេះ​គោរព​មនុស្ស​​ដទៃ​ដោយ​គ្មាន​ការ​រើស​អើង​វណ្ណៈ ឬ​សាសនា  ។ ពួក​គេ​ចេះ​គោរព​សេចក្តី​សម្រេច​ចិត្ត​របស់​មនុស្ស​ដទៃ ស្តាប់​យោបល់​ល្អ​របស់​មនុស្ស​ផ្សេង​ទៀត​ដើម្បី​កែ​លម្អ​ខ្លួន​គេ​ឲ្យ​កាន់​តែ​ប្រសើរ  ។ ការ​សម្រេច​ចិត្ត​របស់​សប្បុរសជន​ គឺ​ធ្វើ​ឡើង​បន្ទាប់​ពី​​ពួក​គេ​បាន​សិក្សា​ស្រាវជ្រាវ​រាវ​រក​ព័ត៌មាន​ត្រឹមត្រូវ និង ប្រឹក្សាយោបល់​ជាមួយ​មនុស្ស​មាន​បទ​ពិសោធន៍​ច្រើន​ ឬ​ជន​ជា​បណ្ឌិត  ។​ ការ​ប្រតិបត្តិ​ជីវិត​តាម​មាគ៌ា​របស់​សប្បុរសជន​​នឹង​ធ្វើ​ឲ្យ​មនុស្ស​រស់​នៅ​យ៉ាង​សុខ​ស្ងប់ ចម្រុងចម្រើន និង សន្តិភាព​​​នៅ​ក្នុង​សង្គម  ។​ ហេតុ​ដូច្នេះ​ហើយ​ទើប​បុរាណាចារ្យ​ប្រដៅ​ឲ្យ​មនុស្ស​ជំនាន់​ក្រោយ​សេពគប់​រាប់រក​មនុស្ស​ជា​សប្បុរសជន  ។

ផ្ទុយ​ពី​សប្បុរសជន មនុស្ស​ជា​អសប្បុរសជន​​ខ្វះ​ខាត​គុណសម្បត្តិ​ទាំងឡាយ​​ដែល​សប្បុរសជន​មាន​ដូច​បាន​រៀបរាប់​ខាង​លើ​ស្រាប់  ។ ពិនិត្យ​មើល​ពី​ជ្រុង​ជ្រោយ​ទ្រព្យ​សម្បត្តិ ទោះបី​អសប្បុរសជន​មាន​ទ្រព្យ​ច្រើន​សន្ធឹក​យ៉ាង​ណា ក៏​មនុស្ស​នៅ​ក្នុង​ក្រុម​នេះ​មិន​អើពើ​ចែក​រំលែក​ទ្រព្យ​របស់​ខ្លួន​ធ្វើ​ជា​ប្រយោជន៍​ដល់​មនុស្ស​ដទៃ ដូច​ជា​ការ​ចែក​ទាន​ដោយ​ផ្ទាល់​​ដល់​ជន​ក្រីក្រ ឬ​ការ​បង្កើត​មូល​និធិ​សម្រាប់​ជួយ​សិស្ស​និស្សិត​ក្រីក្រ​ កសាង​សាលា​រៀន ​មន្ទីរ​ពេទ្យ ឬ​ផ្លូវ​ថ្នល់​ ដែល​ជា​ប្រយោជន៍​ដល់​សហគមន៍​ទាំង​មូល​នោះ​ទេ  ។ កុំ​ថា​ឡើយ​​ដល់​ទៅ​ការ​ចែក​រំលែក​ទ្រព្យ​សម្បត្តិ​របស់​ខ្លួន​ដល់​មនុស្ស​ដទៃ អសប្បុរសជន​មិន​រវល់​អើពើ​ចំណាយ​ពេល​វេលា​ស្ម័គ្រ​ចិត្ត​ជួយ​កិច្ចការ​សង្គម ដូច​ជា​ការ​ជួយ​បង្ហាត់​បង្រៀន​ជន​ល្ងិតល្ងង់ ការ​ជួយ​កិច្ចការ​វត្តវ៉ា​អារាម សាលា​រៀន ឬ​មន្ទីរ​ពេទ្យ​ជាដើម  ។ ​​​អសប្បុរសជន​សម្រេច​ចិត្ត​ធ្វើ​អ្វី​មួយ​តែង​ឈរ​លើ​មូលដ្ឋាន​ទាញ​យក​ប្រយោជន៍​មក​ដល់​ខ្លួន​ឬ​បក្សពួក​របស់​ខ្លួន​ជា​មុន​  ។ អសប្បុរសជន​​ទាញ​យក​គ្រប់​ហេតុ​ផល​ដើម្បី​បន្ត​អំពើ​រើស​អើង​វណ្ណៈ ជំនឿ​សាសនា និង ពណ៌​សម្បុណ៌​ស្បែក​របស់​មនុស្ស​ដទៃ​ដែល​មិន​មែន​នៅ​ក្នុង​វណ្ណៈ​របស់​ពួក​គេ  ។ 

ដើម្បី​ជា​ភស្តុតាង​សម្រាប់​អះអាង​ចំណុច​ទាំង​ពីរ​ខាង​លើ​នេះ សូម​យើង​នាំ​គ្នា​ពិនិត្យ​មើល​សង្គម​មនុស្ស​នៅ​ប្រទេស​ឥណ្ឌា​នៅ​សម័យ​ព្រះពុទ្ធ​ ថា​តើ​សប្បុរសជន និង អសប្បុរសជន បាន​​គិត​ពិចារណា និង ធ្វើ​សកម្មភាព​អ្វី​ខ្លះ​សម្រាប់​ខ្លួន​គេ​និង បក្សពួក​របស់​គេ  ។ នៅ​ប្រទេស​ឥណ្ឌា មនុស្ស​ត្រូវ​បាន​បែង​ចែក​ចេញ​ជា​ ៤ វណ្ណៈ​ធំៗ ពោល​គឺ​ វណ្ណៈ​ព្រាហ្មណ៍ វណ្ណៈ​ក្សត្រ វណ្ណៈ​វេស្សៈ និង វណ្ណៈ​សូទ្រៈ  ។ ជា​ទូទៅ​មនុស្ស​​វណ្ណៈ​ព្រាហ្មណ៍​ ទាញ​យក​ហេតុផល​ថា ពួក​គេ​ជា​មនុស្ស​កើត​មក​ពី​​មាត់​​មនុស្ស​ទេព​ឈ្មោះ "មនុ" ឬ​កើត​មក​ពី​ព្រះ​ឱស្ឋ​របស់​​​ព្រះ​ព្រហ្ម ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​ពួក​គេ​ជា​មនុស្ស​ខ្ពង់ខ្ពស់​ជាង​មនុស្ស​មក​ពី​វណ្ណៈ​ដទៃ  ។ ពួក​មនុស្ស​វណ្ណៈ​ព្រាហ្មណ៍​​បាន​បង្កើត​​​គម្ពីរ​ មនុ សស្ត្រៈ ដើម្បី​បោក​ប្រាស់ កេង​ប្រវ័ញ្ច ជិះជាន់​មនុស្ស​​នៅ​វណ្ណៈ​ក្រោមៗ ជា​ពិសេស​មនុស្ស​ចណ្ឌាល (ជន​ក្រៅ​វណ្ណៈ) ដោយ​គ្មាន​សុភវិនិច្ឆ័យ​ឡើយ  ។ ទោះ​បី​​មក​ដល់​បច្ចុប្បន្ន​នេះ រដ្ឋាភិបាល​ឥណ្ឌា​មាន​​ច្បាប់​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ ដែល​ការពារ​សិទ្ធិ​របស់​ជន​ក្រៅ​វណ្ណៈ​ទាំង​ឡាយ​ក៏​ដោយ ក៏​មនុស្ស​នៅ​វណ្ណៈ​ព្រាហ្មណ៍ និង វណ្ណៈ​ក្សត្រ បន្ត​ជិះជាន់ កេងប្រវ័ញ្ច និង រើសអើង​មនុស្ស​វណ្ណៈ​វេស្សៈ សូទ្រៈ និង ជន​ក្រៅ​វណ្ណៈ (ចណ្ឌាល) ជានិច្ច  ។ ​រឿង​និទាន​អំពី​ជីវិត​របស់​តួអង្គ​ព្រះ​ពុទ្ធ​បាន​​ឆ្លុះ​បញ្ចាំង​ឲ្យ​ឃើញ​ការ​រើស​អើង​វណ្ណៈ​​ដ៏​តឹងតែង​នៅ​ក្នុង​សង្គម​ឥណ្ឌា​នា​សម័យ​បុរាណ​  ។ ​មាតា​បិតា​របស់​ព្រះ​ពុទ្ធ​គឺ​ជា​មនុស្ស​នៅ​ក្នុង​វណ្ណៈ​ក្សត្រ​ (ម្ចាស់​ដី) ដែល​តែង​ប្រមូល​ភោគផល​កសិកម្ម​ពី​ប្រជាកសិករ​នៅ​ក្នុង​វណ្ណៈ​សូទ្រៈ​ និង ​មនុស្ស​ក្រៅ​វណ្ណៈ​  ។ អំពើ​ជិះជាន់​ កេង​ប្រវ័ញ្ច និង រើស​អើង​វណ្ណៈ បាន​បន្ត​ពី​មួយ​ជំនាន់​ទៅ​​មួយ​ជំនាន់​​ទៀត​ដោយ​គ្មាន​ការ​កែ​ប្រែ ដោយសារ​​ពួក​មនុស្ស​នៅ​វណ្ណៈ​ខាង​លើ (វណ្ណៈ​ព្រាហ្មណ៍ និង វណ្ណៈ​ក្សត្រ) បាន​ចូល​ដៃ​ឃុបឃិត​គ្នា​បង្កើត​ជា​គម្ពីរ​សាសនា​ច្រើន​រាប់​មិន​អស់​សម្រាប់​បិទបាំង​គំនិត​អាក្រក់​របស់​ពួក​គេ និង សម្រាប់​បំបាក់​ផ្នត់​គំនិត​មនុស្ស​ដទៃ​ទៀត​ឲ្យ​ទ្រាំ​ទទួល​យក​​គម្ពីរ​សាសនា​ទាំង​នោះ​ព្រោះ​ជា​បំណង​​របស់​ព្រះ​អាទិទេព  ។ គម្ពីរ​សាសនា​ និង ពិធី​សាសនា​ច្រើន​ស្អេក​ស្កះ​ទាំង​នោះ​បាន​ក្លាយ​ទៅ​ជា​ឧបករណ៍​សម្រាប់​​គាប​សង្កត់​ផ្នត់​គំនិត​មនុស្ស​នៅ​វណ្ណៈ​ក្រោមៗ​ឲ្យ​បន្ត​ទ្រាំ​ទ្រ​ទទួល​យក​​ស្ថានភាព​ជីវិត​របស់​ខ្លួន​ដោយ​គ្មាន​ការ​ពិចារណា​ ឬ​ងើប​ប្រឆាំង​នឹង​អំពើ​អយុត្តិធម៌​សោះ  ។ ពួក​អសប្បុរសជន​នៅ​វណ្ណៈ​ខាង​លើ​បន្ត​ពន្យល់​ពួក​មនុស្ស​នៅ​វណ្ណៈ​ក្រោម​ថា​ មូលហេតុ​ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​ពួក​ខ្លួន​មាន​ទ្រព្យ​សម្បត្តិ​ច្រើន​​ រស់​នៅ​សុខស្រួល មាន​បាវបម្រើ​ច្រើន​នៅ​ជាតិ​នេះ​ គឺ​មក​ពី​ពួក​ខ្លួន​បាន​ធ្វើ​បុណ្យ​ច្រើន​ពីជាតិ​មុនៗ ហើយ​មូលហេតុ​ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​ពួក​មនុស្ស​នៅ​វណ្ណៈ​ក្រោមៗ​ក្លាយ​ជា​ជនក្រីក្រ​ដូច្នេះ​ គឺ​មក​ពី​ពួក​គេ​បាន​ធ្វើ​កម្មអាក្រក់​ ឬ​ថា​មិន​បាន​ធ្វើ​បុណ្យ​ច្រើន​ពី​ជាតិ​មុនៗ  ។ ដូច្នេះ​ពួក​គេ​ត្រូវ​ស៊ូទ្រាំ​ខាំមាត់​សង្កត់​ចិត្ត​ទទួល​យក​ស្ថានភាព​ក្រីក្រ​នៅ​ក្នុង​ជាតិ​នេះ​ ហើយ​ខំ​ធ្វើ​បុណ្យ​ដាក់​ទាន​ឲ្យ​បាន​ច្រើន​ ​ដើម្បី​អាច​កើត​មក​ម្តង​ទៀត​នៅ​ជាតិ​ក្រោយ ​ជា​សេដ្ឋី​មាន​បាវ​បម្រើ​ច្រើន​ ដូច​ពួក​វណ្ណៈ​ព្រាហ្មណ៍​ និង ​វណ្ណៈ​ក្សត្រ​  ។ ការ​បកស្រាយ​បង្វែ​ទិស​របៀប​នេះ​ទទួល​បាន​ផល​រហូត​មក​រាប់​រយ​ជំនាន់​ មនុស្ស​នៅ​វណ្ណៈ​ក្រោម​មិន​ហ៊ាន​ងើប​ឡើង​ប្រឆាំង​នឹង​​មនុស្ស​នៅ​វណ្ណៈ​ខាង​លើ​ដើម្បី​ទាមទារ​យក​សិទ្ធិ​សេរីភាព​របស់​ខ្លួន​ទេ  ។ ​​មក​ដល់​សម័យ​កាល​ព្រះពុទ្ធ​ មនុស្ស​ជាច្រើន​បាន​ជួប​ប្រាស្រ័យ​ទាក់ទង​​គ្នា​ដើម្បី​ដោះដូរ​ទំនិញ​ព្រម​ទាំង​គំនិត​ថ្មីៗ និង បច្ចេកវិទ្យា​ទំនើបៗ ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​មនុស្ស​ជាច្រើន​ចាប់​ផ្តើម​សួរដេញដោល​អំពី​ទ្រឹស្តី​ទាំងឡាយ​ដែល​មាន​ចែង​នៅ​ក្នុង​គម្ពីរ​វេទ​របស់​ពួក​ព្រាហ្មណ៍​​ថា​តើ​វា​មាន​ភាព​ប្រាកដ​និយម​​​​ក្នុង​កម្រិត​ណា  ។ ព្រះ​ពុទ្ធ​ក៏​ជា​ទស្សវិទូ​ម្នាក់​ក្នុង​ចំណោម​ទស្សនវិទូ​ទាំង​ឡាយ​ដែល​បាន​មើល​ឃើញ​អំពើ​អយុត្តិធម៌​នៅ​ក្នុង​សង្គម​ឥណ្ឌា​នៅ​សម័យ​នោះ  ។ ព្រះ​អង្គ​បាន​​ដេញដោល​​ និង ​បដិសេធ​ទ្រឹស្តីទាំងឡាយ​ដែល​បាន​ចែង​នៅ​​​ក្នុង​គម្ពីរ​វេទ​ដែល​ព្រះ​អង្គ​បាន​រៀនសូត្រ​​ជាមួយ​គ្រូ​​​តាំង​ពី​កុមារភាព​មក​  ។ ព្រះ​អង្គ​បាន​តស៊ូ​ស្វិតស្វាញ​ប្រឆាំង​នឹង​ការ​បែងចែក​ និង រើសអើង​វណ្ណៈ  ។ បិតា​របស់​ព្រះអង្គ​ក៏​ជា​មនុស្ស​នៅ​ក្នុង​ក្រុម​រើស​អើង​វណ្ណៈ​ដែរ  ។ សេចក្តី​បង្រៀន​របស់​ព្រះ​ពុទ្ធ​បាន​ធ្វើ​ឲ្យ​មនុស្ស​នៅ​ក្នុង​វណ្ណៈ​ក្រោម​ពេញ​ចិត្ត​ និង ​យក​ទៅ​អនុវត្ត​តាម ក៏​ប៉ុន្តែ​សេចក្តី​បង្រៀន​នោះ​បាន​ធ្វើ​ឲ្យ​មនុស្ស​នៅ​វណ្ណៈ​ខាង​លើ​ខឹង​សម្បា​យ៉ាង​ខ្លាំង  ។​ ​បដិវត្តន៍​ខាង​គំនិត​របស់​ព្រះ​ពុទ្ធ​បាន​ហុច​ផល​យ៉ាង​សម្បើម​​ដោយ​មាន​មនុស្ស​ជាច្រើន​បាន​ងាក​ទៅ​ប្រតិបត្តិ​តាម​សេចក្តី​បង្រៀន​របស់​ព្រះ​អង្គ ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​សង្គម​មាន​យុត្តិធម៌ មនុស្ស​មាន​សិទ្ធិ​សេរីភាព  ។ មនុស្ស​ចាប់​ផ្តើម​យល់​អំពី​តម្លៃ​នៃ​ពាក្យ​ថា​ មេត្តា​ ករុណា ចំពោះ​គ្នា​ទៅវិញ​ទៅ​មក  ។ ប្រជាជន​ចាប់​ផ្តើម​បោះបង់​ពិធី​ខាង​សាសនា​ដែល​ពួក​ព្រាហ្មណ៍​បាន​បង្ខំ​ឲ្យ​ធ្វើ​រាប់​ពាន់​ឆ្នាំ​កន្លង​ទៅ  ។ នេះ​គឺ​ជា​ឧទាហរណ៍​បញ្ជាក់​អំពី​ផលប្រយោជន៍​នៃ​ការ​សេពគប់មិត្ត​ជា​សប្បុរសជន និង ផល​អាក្រក់​បាន​ពី​ការ​សេពគប់​មិត្ត​ជា​អសប្បុរសជន  ។