navinnseab/khmer-wikipedia-article huggingface dataset:
ព្រះព្រហ្ម: រឿងដើមកំណើតព្រះកាមទេព

រឿងដើមកំណើតព្រះកាមទេព 
កាលដែរព្រះកាមទេពបានប្រសូត្រពីព្រះម៉ែលក្ស្មីជាមហេសីរបស់ព្រះវិស្ណុ ព្រះអង្គមានកាន់ធ្នូ និងព្រួញកាមទេពជាប់ពីកំណើត ។ ពេលនោះកាមទេពជាអទិទេពដែលនៅមិនទាន់ស្គាល់អស់ពពួកអាទិទេពនៅឡើយនោះទេ ដោយសំអាងលើមហិរិទ្ធិនៃព្រួញសីលកាមទេពរបស់ខ្លួន មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះកាមទេពបានយិតធ្នូតម្រង់ទៅគ្រប់ទិសទី ខណៈពេលយិតធ្នូនោះអទិទេពគ្រប់ទិសទីមានការភិតភ័យរន្ធត់យ៉ាងខ្លាំង លើកដៃសំពះព្រមចុះចាញ់អំណាចព្រះកាមទេពគ្រប់ៗអង្គ ។ ឃើញហេតុការណ៍បែបនោះ ព្រះកាមទេពសប្បាយត្រេកអរខ្លាំងណាស់ លើកធ្នូតម្រង់ទៅលើស្រាប់តែប្រទះឃើញអាទិទេពមួយអង្គកំពុងអង្គុយធ្វើតបៈយោគៈ សម្មាធិ មិនព្រមសំពះចុះចាញ់អំណាចរបស់ខ្លួនខឹងណាស់ ក៏លើធ្នូតម្រង់បាញ់ទៅអទិទេពអង្គនោះភ្លាមដោយមិនស្គាល់ថាជា ព្រះព្រហ្ម ឡើយ ។ ថ្លែងអំពីព្រះព្រហ្មព្រះអង្គអង្គុយធ្វើតបៈយោគៈនៅព្រហ្មលោកឋានសួគ៌ជាន់ទី១៦ មិនដឹងហេតុការណ៍អ្វីទាំងអស់ បន្តិចក្រោយមកព្រួញកាមទេពបានហោះដោតចំកណ្ដាលដើមទ្រូងព្រះព្រហ្មភ្លាម ។ ពេលនោះព្រះព្រហ្មភ្ញាក់អស់ព្រះកាយដោយអំណាចនៃព្រួញកាមទេពដែលជាព្រួញនៃសេចក្ដីស្នេហា កាមគុណ ។ ត្រូវព្រួញភ្លាមព្រះព្រហ្ម កកើតមានចិត្តតណ្ហារោលរាល ព្រះព្រហ្មបាន ក្រលេករកមហេសីព្រះម៉ែសាវីទ្រី តែរកពុំឃើញដោយព្រះម៉ែសាវីទ្រីកំពុងធ្វើតបៈយោគៈនៅចំកណ្ដាលស្រះទឹកនៃព្រហ្មលោក ។ បន្ទាប់ពីរកមហេសីពុំឃើញបែបនេះព្រះព្រហ្មបានចុះមកព្រហ្មលោកជាន់ទី១៥ និង១៤ជាបន្តបន្ទាប់ តែព្រហ្មលោកទាំងពីរជាន់នេះគ្មានស្រីសោះ ក៏បន្តដំណើរចុះមកព្រហ្មលោកជាន់ទី១៣បន្តទៀត លុះមកដល់ព្រហ្មលោកជាន់ទី១៣ភ្លាម "ព្រះនាងសំធ្យា" ឃើញបិតាយាងចុះមកត្រេកអរណាស់រត់មកទទួលបិតាភ្លាម ហើយស្រាប់តែត្រូវព្រះព្រហ្មចាប់ហែកសំលៀកបំពាក់បម្រុងនឹងរំលោភ ឯពពួកទេវតាទាំងឡាយពុំហ៊ានចូលមកជួយឡើយ ដោយភាពខ្មាសអៀនទេពធីតាសំធ្យាបានស្រែកឲ្យ "ព្រះម៉ែឧម៉ា" ជួយ រំពេចនោះ ព្រះម៉ែឧម៉ាបានលឺការស្រែកសុំជំនួយ ក៏ទូលរឿងនេះទៅព្រះឥសូរ ឲ្យចុះមកធ្វើអន្តរគមន៍ដើម្បីជួយសង្រ្គោះទេពធីតាសំធ្យា ។ ពេលព្រះឥសូរមកដល់បានច្រានព្រះព្រហ្មចេញ ហើយបានប្រើភ្នែកទី៣ អគ្គីនេត្រ (Third Eye) បាញ់កាត់ផ្ដាច់ព្រះភក្រ្ត័ទី៥របស់ព្រះព្រហ្មដាច់ខាត់នៅពេលនោះ ។ ក្រោយពីត្រូវព្រះឥសូរកាត់ព្រះភក្រ្ត័ហើយ ព្រះព្រហ្មបានស្វាងពីរិទ្ធិសណ្ដំរបស់ព្រះកាមទេពភ្លាម ។ ព្រះឥសូរក្រលេកឃើញព្រួញកាមទេពផុសចេញពីដើមទ្រូងរបស់ព្រះព្រហ្មទើបព្រះអង្គស្វែងយល់ភ្លាមថា ព្រហ្មបានត្រូវសីលព្រួញសណ្ដំ ដោយ ព្រះកាមទេព ទើបប្រព្រឹត្តកាមតណ្ហា ដូចនេះហើយទើបព្រះឥសូរជាប់មានកម្មពៀ នឹង ព្រះព្រហ្ម ។ រីឯព្រះវិស្ណុវិញ ឃើញព្រះកាមទេពប្រព្រឹត្តិកំហុសយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរមិនអាចអត់ទោសបានព្រះអង្គបានរៀបផ្សំផ្គុំអភិសេកជាមួយ និងនាងសំធ្យាដើម្បីទទួលកំហុស ។ ចំណែកនាងសំធ្យាមានក្ដីអាម៉ាស អស់អទិទេពទាំងឡាយក៏ទូលសុំព្រះឥសូរ ឱ្យនាងមានរូបតែពេលយប់ហើយបាត់រូបនៅពេលថ្ងៃ ហើយនឹងបានប្ដូរឈ្មោះនាង ពីសំធ្យា ទៅជា សន្ធិយា វិញ ។ C. B. LEUPOLT (1863) Recollections of an Indian Missionary, Publisher: Christian Knowledge Society, Original from Oxford University p.199
ព្រះព្រហ្ម: សេចក្ដីប្រតិកម្ម

សេចក្ដីប្រតិកម្ម 

 ថ្មីៗនេះមានអ្នកនយោបាយមួយរូប នៃគណបក្សនយោបាយ LDP បានប្រើឈ្មោះ ព្រះព្រហ្ម ទៅសាបព្រួសនៅមនោគមន៍វិជ្ជារបស់ខ្លួន ដើម្បីពង្វក់ពលរដ្ឋខ្មែរមួយចំនួន តាមគោលគំនិតរបស់ខ្លួន ដែលផ្ទុយនិង សាសនា ព្រះព្រហ្ម ទាំងស្រុង ដែលមានចែងអំពីជំនឿ ទៅនិងការប្រៀបធៀបបែបវិទ្យាសាស្ត្រ ដែលមានការកត់ត្រាទុករាប់ពាន់ឆ្នាំ តាមរយៈខ្សែររឿងទេវកថា ជាច្រើនដែលឆ្លាក់បង្ហាញទូទាំងប្រទេសកម្ពុជា ។

 សេចក្ដីអន្តរាយនគរកម្ពុជា លើកទី១ ក្នុងរាជស្ដេច ព្រះសត្ថាទី១ ការវាយបំផ្លាញបដិមារ ព្រហ្មញ្ញ ឬ ទេវៈហិណ្ឌូ បានធ្វើឱ្យប្រទេសកម្ពុជាចុះទន់ខ្សោយ មានវិបិត្តសាសនា ផងដែរ ។

 សេចក្ដីអន្តរាយនគរកម្ពុជា លើកទី២ ក្នុងការលុបបំបាត់ព្រហ្មញ្ញសាសនា និង សាសនាផ្សេងៗ ក្នុងសម័យខ្មែរក្រហម ការបំផ្លិចបំផ្លាញ បដិមា ទេវៈហិណ្ឌូ ក្នុងរបបប៉ុលពត បាននាំមកនូវ ការស្លាប់ប្រជាពលរដ្ឋអស់រាប់លាននាក់ ។

សរុបសេចក្ដីមក វិបិត្តសាសនានៅកម្ពុជា ដែលប្រែប្រួលនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា តាមសម័យកាលផ្សេងៗ តែងនាំមកនូវភាពចលាចល និង សេចក្ដីអន្តរាយ ដល់ប្រទេសកម្ពុជា ដូចនេះភាពមិនសមទំនង ក្នុងការប្រើរូបភាពសាសនា មកបន្លំជាប្រយោជន៍បុគ្គលផ្សេងៗ ត្រូវស្ថិតក្រោមច្បាប់ជាតិជាកំហិត ។

ឈ្មោះ ព្រះព្រហ្ម ឬ ព្រហ្ម មានក្នុងវចនានុក្រមជាតិកម្ពុជា ដោយសម្ដេចសង្ឃរាជ ជួនណាត ឬ មុនសម្ដេចសង្ឃទៅទៀត ការបាត់បង់សេចក្ដីគោរពទៅលើព្រះរបស់ខ្លួន ឬ ពួកទេវតា តារយៈបុគ្គលមួយចំនួន ដែលតិះដៀល ពាក្យ ព្រះព្រហ្ម នេះ យកទៅប្រៀបធៀប និង បុគ្គលដែលតាំងខ្លួនជាទ្រង់គឺមិនល្អឡើយ ប្រយ័ត្នពាក្យរបស់អ្នកនាំមនូវសេចក្ដីវិនាសដល់អ្នកវិញនោះ ចូលបែងចែកពាក្យឱ្យដាច់ រវាងព្រះព្រហ្មពិត និង បុគ្គលដែលតាំងខ្លួនជា ព្រះព្រហ្ម គួរធ្វើការផ្លាសប្ដូរការប្រកបទៅធៀបនិងពាក្យណាមួយផ្សេងទៀតដូចជា៖ ព្រំ ព្រុំ ឬ ព្រម់ ... សូមបញ្ឈប់ការប្រមាថពាក្យ ព្រហ្មទៅធៀប និង បុគ្គលពាលទាំងអស់នោះ ។
ព្រះភូមិ(ទេវតា)

ព្រះភូមិទេវតា (  ) គឺជាទេវតាមួយអង្គដែលនៅចាំមើលថែរក្សាម្ចាស់ផ្ទះ នៅសាសនាខ្មោចនិងសាសនាស្រុក . ជាមួយរានទេវតាជាកន្លែងស្នាក់នៅ. ราชบัณฑิตยสถาน, พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2554 เฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว, กรุงเทพพฯ : ราชบัณฑิตยสถาน, 2556, หน้า 581เสฐียรโกเศศ. ผีสางเทวดา. กรุงเทพฯ:เอเธนส์บุ๊คส์. 1997, หน้า 9 មានទាំងអស់ ប្រាំបួន  ព្រះអង្គ.
ព្រះភូមិ(ទេវតា): ព្រះនាមព្រះភូមិទេវតាប្រាំបួនព្រះអង្គ

ព្រះនាមព្រះភូមិទេវតាប្រាំបួនព្រះអង្គ

លេខរៀងនាមព្រះភូមិទេវតាបុរសនាមព្រះភូមិទេវតាស្ត្រី(ទេពជាយា)សាស្ត្រាវុធក្នុងដៃកាតព្វកិច្ចថែទាំចំណាំ ០១ ព្រះភូមិជ័យមង្គល  ព្រះនាងភូមិជេយ្យា(នាងភូមិឆៃយ៉ា) ព្រះខ័ន(ព្រះភូមិទេវតាបុរស)  ព្រះខ័នព្រះភូមិទេវតាស្ត្រី(ទេពជាយា) ផ្ទះទូទៅ-លំនៅដ្ឋានរបស់មនុស្ស ០២ ព្រះភូមិនគររាជ(ព្រះធម្មហោរា)   ព្រះនាងភូមិមាលា      ០៣ ព្រះភូមិទេពេន ( ព្រះយុវភែវ )   ព្រះនាងទិពមាលី       ០៤ ព្រះភូមិជ័យសព(ព្រះសព្ពគនធព៌)  ព្រះនាងស្រីប្រភា      ០៥  ព្រះភូមិគនធព៌   ព្រះនាងសុប្ររិយា      ០៦  ព្រះភូមិធម្មហោរា(ព្រះនាគរាជ)   ព្រះនាងខ្វាន់ខាវក្រា    ០៧  ព្រះទេវថេរៈ (ព្រះវ័យទ័ត)  ព្រះនាងដុកម៉ៃថោង     ០៨  ព្រះភូមិធម្មិករាជ ព្រះនាងភុំម៉ៃព្រៃ     ០៩  ព្រះភូមិទាសធារា (ព្រះធាតុធារ,ទាសធារា)  ព្រះនាងរិនរៈរឿន   https://www.tnews.co.th/religion/352484/รู้จักกับ-“พระภูมิทั้ง-9”-คู่บ้าน-คู่เมืองชาวสยาม!-เทวดาผู้ดูแลเรือกสวนไร่นาป่าเขา-บูชาตามประเพณี-คุ้มครองป้องภัย-พลิกร้ายกลายดีhttps://www.somjate.com/godking02.html
ព្រះភៃសជ្យគុរុ

ព្រះភៃសជ្យគុរុគឺជាព្រះពុទ្ធព្យាបាលរោគជាទីនិយមនៅប្រទេសចិន ប្រទេសជប៉ុន និងទីបេ។ ក្នុងជាតិ ដែលព្រះអង្គជាព្រះពោធិសត្វ ព្រះអង្គបានធ្វើសច្ចាប្រណិធានចំនួន១២ថា នឹងសង្គ្រោះមនុស្សលោក។ នៅក្នុងនោះមានសច្ចាប្រណិធាន២ ដែលយកចិត្តទុកដាក់ជាពិសេសនឹងការព្យាបាលរោគផ្លូវចិត្ត និងផ្លូវកាយ។ សិលាចារឹកមូលស្ថាបនានៃអារោគ្យសាលារបស់ព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧បានចែងថានៅក្នុងសេនាសនៈនីមួយៗមានខាងព្រះពុទ្ធសាសនាបីព្រះអង្គគឺ នៅចំកណ្តាលព្រះភៃសជ្យគុរុវៃឌូរ្យប្រភារាជ អមដោយព្រះពោធិសត្វពីរអង្គគឺ ព្រះសូរ្យវៃរោចនចណ្ឌរោចិស និងព្រះចន្ទ្រវៃរោចនរោហិណីចៈ។ នៅក្នុងចារឹកខ្លីៗនៃ ប្រាសាទបាយ័នក៏មានចែងអំពីព្រះនាមរបស់ព្រះភៃសជ្យគុរុប្រាំបួនដង និងមួយដងទៀតជាមួយព្រះនាមរបស់ព្រះសូរ្យវៃរោចនចណ្ឌរោចិស និងព្រះចន្ទ្ររោចវៃរោចនរោហិណីចៈ។ សិលាចារឹកមន្ទីរពេទ្យក៏បានបញ្ជាក់ថា ការលឺព្រះនាមរបស់ព្រះភៃសជ្យគុរុជាការល្មមគ្រប់គ្រាន់ ដើម្បីព្យាបាលរោគផ្លូវចិត្ត និងរោគផ្លូវកាយhttps://www.academia.edu/7227473/Bhaisajyaguru_and_Tantric_Medicine_in_Jayavarman_VII_Hospitals។
ព្រះមទុរៃវីរ័ន

រូបភាពតូច| ទេវរូបព្រះមទុរៃវីរ័ន-ព្រះម៉ែប៉្ររិយាចី  សិល្បៈឥណ្ឌាវត្តស្រី​វីរៈមហាមារីអ័ម័ន សិង្ហបុរី.

ព្រះមទុរៃវីរ័ន ( ,  ,  ) គឺ វីរៈបុរសអ្នកតា​ នៃព្រហ្មញ្ញ សាសនា ហិណ្ឌូសាសនា ព្រះវេទក្នុង​នៅឥណ្ឌាខាងត្បូង(ទមិឡណាឌូ)។. ព្រះអង្គ គឺ វីរៈបុរសអ្នកតា​រក្សាក្រុងមទុរៃ ​នៅឥណ្ឌាខាងត្បូង(ទមិឡណាឌូ)។.
ព្រះមហាកាល

ព្រះកាល  ឬ ព្រះកាលា ឬ  ព្រះកាលជ័យស្រី  250pxទេវរូប  ព្រះមហាកាល សិល្បៈសិល្បៈទីបេ.សាសនា ព្រះពុទ្ធសាសនានិកាយវជរយាននិកាយត័នត្រៈសាស្ត្រាវុធក្នុងដៃ  ព្រះខ័ន ទេពជាយារបស់ ព្រះម៉ែកាលីយាន្តជំនិះសត្វទីទុយ 

រូបភាពតូច| ទេវរូបព្រះកាលា សិល្បៈទីបេ.

ព្រះមហាកាលា (  ,  ) គឺ  ព្រះកាលទេពនិង ព្រះពុទ្ធសាសនានិកាយវជរយាន។.  ព្រះអង្គ  គឺ ទេវតានៃព្រហ្មញ្ញ សាសនា ហិណ្ឌូសាសនា ព្រះវេទនិងទេវតាទេពភេទបុរសរក្សាពិភពលោកក្នុង​នៅសកលលោក.៕  ជាភាសាសំស្រ្កឹត ដែលមានន័យថាពេលវេលា។The A to Z of Hinduism par B.M. Sullivan publié par Vision Books, page 124, .

រូបភាពតូច| ទេវរូបព្រះកាលរាជវង្សឈីង.
ព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា

ព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា ទ្រង់សោយរាជ្យ មិនកាន់អំណាចឡើយ ទ្រង់ជាព្រះប្រមុខរដ្ឋនៃកម្ពុជាអស់មួយជីវិត។ ព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា ព្រះអង្គ គឺជានិមិត្តរូបនៃ ឯករាជ្យជាតិ និង និរន្តរភាពជាតិ។
ព្រះមហាជ័យព្រៃសភ

ព្រះមហាជ័យព្រៃសភ200px|250pxទេវរូបព្រះមហាជ័យពៃរស្រព សិល្បៈរតនកោសិន្ទ្រ៍ សារមន្ទីរ​ជាតិ​ចៅសាមព្រះយា ខេត្តព្រះនគរស្រីអយុធ្យា.សាសនា សាសនាខ្មោចវិញ្ញាណនិយមសាសនាស្រុកកម្ពុជាសាស្ត្រាវុធក្នុងដៃ  ស្រូវព្រះខ័នទេពជាយា ព្រះមេប្រពៃស្រពយាន្តជំនិះ ត្រីមួយលំនៅស្ថាន	 ស្រូវវាលភេទ   ប្រុស

រូបភាពតូច| ទេវរូបព្រះមហាជ័យពៃរស្រព សិល្បៈសារមន្ទីរ​ជាតិ​ចៅសាមព្រះយា រតនកោសិន្ទ្រ៍  ខេត្តព្រះនគរស្រីអយុធ្យា.

ព្រះមហាជ័យពៃរស្រព ()  ​គឺ ទេពអ្នកតារក្សាស្រូវក្នុងនៅសាសនាខ្មោចនិងសាសនាស្រុក.៕  សាសនាបុរាណក្នុងប្រទេស​កម្ពុជា(ខ្មែរ), ថៃ, ឡាវ, ភូមា (សព្វ​ថ្ងៃ​ហៅ​ថា មីយ៉ាន់ម៉ា)  ទេពជាយានៅព្រះអង្គ គឺព្រះមេស្រូវទេពភេទស្ត្រីរក្សាស្រូវក្នុងសាសនាខ្មោចនិងសាសនាស្រុក.៕ សាស្ត្រាវុធក្នុងដៃព្រះអង្គ គឺព្រះខ័ននិងស្រូវ.៕ทิพยประติมา, หน้า 223-225
ព្រះមហាបញ្ចា

ព្រះមហាបញ្ចាគឺជាទម្ររាងថ្នាក់ៗត្រួតគ្នាពីធំទៅតូចតាមលំដាប់ពីក្រោមឡើងលើហើយប្រកបដោយក្បូរក្បាច់យ៉ាងល្អពិចិត្រ ទីបមាសច្រាលឆ្អៅនៅក្នុងព្រះមេរុចំកណ្តាលសម្រាប់ដាក់តម្កល់ព្រះកោដ្ឋព្រះបរមសពនៅពីលើ។ ព្រះមហាបញ្ចាសម្រាប់ព្រះមហាក្សត្រមានចំនួន៩ថ្នាក់ ចំណែកសម្រាប់ព្រះសម្តេចសង្ឃរាជមានចំនួន ៧ឬ៥ថ្នាក់សៀវភៅ ព្រះរាជពិធីបុណ្យថ្វាយព្រះភ្លើង ក្រសូងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈ ទំព័រទី២៣។
ព្រះមហាមកុដរាជ្យ

ក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាយើង តាំងតែអំពីសម័យបុរាណរៀងមក មកុដគឺជាគ្រឿងប្រដាប់ព្រះសិរសាមួយប្រភេទ ដែលមានសារៈសំខាន់ជាខ្លាំងសម្រាប់សំគាល់អង្គព្រះរាជាដែលជាម្ចាស់ផែនដី។

ព្រះមហាមកុដរាជ្យដែលប្រើប្រាស់តាំងពីរជ្ជកាលមុនៗមក មានរាងក្រឡូម កំពូលស្រួចឆ្ពោះឡើងទៅលើហើយរំលេចដោយរំលេចក្បាច់រចនាដ៏ល្អវិចិត្រសម្រិតសម្រាំងជាទីបំផុត  មានការពណ៌នាថាព្រះមហាមកុដរាជ្យនេះគឺសាងពីមាសបរិសុទ្ធនិងមានដាំត្បូងពេជ្រចម្រុះពណ៌ ប្រៀបប្រដូចទៅហ្នឹងភ្នំព្រះសុមេរុដែលជាចំណុចកណ្ដាលនៃចក្រវាឡក្នុងទេវកថាដូច្នោះដែរ។ ក្រៅអំពីតួមកុដដែលមានរាងខ្ពស់ច្រលឹងហើយនោះ ព្រះមហាមកុដមានគ្រឿងប្រដាប់អមមួយទៀត គឺជរព្រះកាណ៌ដែលជាគ្រឿងឆ្លាក់ក្បាច់វិចិត្រ រចនាទម្រង់ជាកន្ទុយហង្សមានដាំត្បូងពេជ្រ សម្រាប់ប្រដាប់លំអរព្រះកាណ៌ទាំងសងខាងពេលព្រះករុណាទ្រង់គ្រងព្រះមហាមកុដ។

ព្រះមហាមកុដកាលដើមឡើយជាគ្រឿងលំអរព្រះសិរនៃព្រះរាជា លុះចំណេរតមកបានក្លាយជាគ្រឿងពិសិដ្ឋស្ថិតក្នុងចំណោមគ្រឿងរាជបញ្ចកកុធភណ្ឌទាំង៥(មានស្វេតឆ័ត្រ ព្រះខ័នរាជ្យ មកុដរាជ្យ វាលវិជិនី និងព្រះសុពណ៌បាទុកា) ដែលព្រះមហាក្សត្រស្តេចទទួលគ្រងតែក្នុងថ្ងៃបរមរាជាភិសេកតែប៉ុណ្ណោះ ជាការសំគាល់ថាព្រះមហាក្សត្រនឹងក្លាយជាព្រះមហាក្សត្រដោយពេញបរិបូណ៌លុះត្រាតែបានគ្រងព្រះមហាមកុដរាជ្យជាគ្រឿងកកុធភណ្ឌហើយ។ ដូចនេះហើយទើបនៅក្នុងព្រះរាជពិធីបរមរាជាភិសេកនៃព្រះមហាក្សត្រ សម្តេចព្រះឥសីភ័ទ្ទាធិបតី ដែលជាធំលើក្រុមព្រាហ្មណ៍បុរោហិតទាំងឡាយត្រូវអញ្ចើញព្រះមហាមកុដរាជ្យថ្វាយព្រះករុណាទ្រង់ពាក់ដោយព្រះអង្គឯង  ក្រោយពីឧកញ៉ាមហាមន្ត្រីចាងហ្វាងក្រុមព្រះរាជមន្ទីរសូត្រប្រកាសថ្វាយនូវព្រះមហាមកុដរាជ្យ គ្រឿងរាជកកុធភណ្ឌ រាជសម្បត្តិ និងសួយសារអាករ ទឹកដីព្រៃព្រឹក្សា ព្រះនគរក្រុងកម្ពុជាធិបតីរួចនោះ ដែលជាការប្រកាសថាព្រះអង្គជាព្រះមហាក្សត្រក្រុងកម្ពុជាដោយពេញបរិបូរណ៍ហើយ។ កាលពីរជ្ជកាលមុនៗកន្លងមកនេះ យើងសង្កេតឃើញព្រះមហាក្សត្រទ្រង់គ្រងព្រះមហាមកុដនេះ នាថ្ងៃព្រះរាជពិធីបរមរាជាភិសេកក្នុងព្រះទីនាំងទេវាវិនិច្ឆ័យ នាវេលាប្រថាប់លើព្រះរាជយានក្នុងក្បួនប្រទក្សិណព្រះនគរ ឬនាវេលាថតព្រះឆាយាល័ក្ខណ៍ជាអនុស្សាវរីយ៍ជាដើម។

ឆ្លងកាត់សម័យកាលសង្គ្រាមដ៏ខ្លោចផ្សានាទស្សវត្សកន្លងមកគ្រឿងរាជបញ្ចកកុធភណ្ឌទាំងឡាយ រួមទាំងព្រះមហាមកុដរាជ្យផងនោះ បានបាត់ដំណឹងសូន្យឈឹង គួរអោយសោកស្តាយក្រៃលែង ជាហេតុដែលនៅសម័យក្រោយមក ក្នុងពេលដែលព្រះករុណាព្រះបាទសម្តេចព្រះនរោត្តម សីហនុ ស្តេចយាងនិវត្តន៍ត្រឡប់មកគ្រងព្រះបរមសិរីរាជសម្បត្តិជាលើកទីពីរ ត្រូវអវត្តមាននូវគ្រឿងរាជ្យដ៏សំខាន់ទាំងនេះ។ លុះរហូតមកដល់ក្នុងព្រះរាជពិធីបរមរាជាភិសេកព្រះករុណាព្រះបាទសម្ដេចព្រះបរមនាថនរោត្តមសីហមុនី ព្រះមហាក្សត្របច្ចុប្បន្ននៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាយើង ទើបមានការសាងគ្រឿងបញ្ចកកុធភណ្ឌ ក៏ដូចជាព្រះមហាមកុដរាជ្យជាថ្មីឡើងវិញ។ដោយលោក ប្រសើរហត្ថាចំណានវិចិត្រ ស៊ុំ សាម៉ៃ​ ដែលជាជាងទងដ៏ល្បីល្បាញតាំងពីសម័យសង្គមរាស្ត្រនិយម បានទទួលសាងគ្រឿង​រាជកកុធភណ្ថ្មី ក៏ដូចជាព្រះមហាមកុដរាជ្យថ្មី ថ្វាយសម្រាប់តម្កល់ទុកក្នុងរជ្ជកាលថ្មីយើងនេះបុរាណាចារ្យ។
ព្រះមេរុ

រូបភាពតូច|ភ្នំយោង ខេត្តស្ទឹងត្រែង ថតឆ្នាំ១៩០៣
ព្រះមេរុ(និយាយតាមសម្តីភាសាសៀមវិញថាមេន)អ្នកទូទៅហៅថាភ្នំយោងគឺជាសំណង់ ដែលមានការរចនាផ្សេងៗ ហើយមានកំពូលស្រួចទៅលើ ប្រើសម្រាប់បូជាសព។ សំណង់នេះជានិមិត្តរូបភ្នំសុមេរុ ដែលជាឋានទេពពោលគឺឋានសួគ៌ ដូចនេះហើយបានជាហៅថាជាមេរុ។ ក្នុងព្រហ្មញ្ញសាសនា និងព្រះពុទ្ធសាសនា ពោលគឺក្នុងអរិយធធ៌ឥណ្ឌាបុរាណ បើសង្ខេបឱ្យខ្លីថា ចក្រវាល ឬលោកធាតុឬមួយទៀតហៅថាលោកយើងនេះមានលំហអាកាសធំធេង ព្រះអាទិត្យ ព្រះចន្ទនិងផ្លាយជាច្រើនអនេកអនន្ត ហើយនៅចំកណ្តាលលោកធាតុនោះមានភ្នំសុមេរុ(មេរុ)ដែលស្នួលធំខ្ពស់ទៅលើយ៉ាងក្រៃលែង ឯបាតក៏ចាក់ចុះទៅក្រោមស្មើកម្ពស់ខាងលើផងដែរ។ រីឯនៅជើងភ្នំសុមេរុវិញ តែងតែមានពពួកសត្វមានអំណាចតេជះផ្សេងៗតាំងនៅដូចជា នាគ គ្រុឌ គុជសីហ៍ ដំរី រាជសីហ៍។ល។ ចេញពីជើងភ្នំសុមេរុមកមានជួរភ្នំព័ន្ធជុំវិញដូចកំពែងមួយជាន់ បន្ទាប់មកមានមហាសមុទ្រព័ន្ធជុំវិញពីខាងក្រៅ បន្ទាប់ពីនេះមានជួរភ្នំ បន្ទាប់មកមានមហាសមុទ្រមានបន្តរហូត៧ជាន់។ ជួរភ្នំទាំង៧ជាន់នេះមានឈ្មោះថា ជ័យគិរី និងមហាសមុទ្រទាំង៧ជាន់មានឈ្មោះថា ជ័យសន្ទុ។ ចំណែកនៅខាងក្រៅជួរភ្នំ និងមហាសមុទ្រទាំង៧ជាន់នេះ មានទ្វិបធំចំនួន៤ នៅទិសទាំងបួន ដែលទ្វិបនៅទិសខាងមានឈ្មោះថា បូព៌ាទ្វិប នៅខាងត្បូងមានឈ្មោះថា ជម្ពូទ្វិប នៅខាងលិចមានឈ្មោះថា អនរគោយានីទ្វិប នៅខាងជើងហៅថា ឧត្តរករោទ្វិប។ ចំណែកទ្វិបទាំងបួននេះទ្វិប ដែលមនុស្សអាចរស់នៅបានគឺជម្ពូទ្វិប នៅទិសខាងត្បូងសៀវភៅ ព្រះរាជពិធីថ្វាយព្រះភ្លើង ដោយក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈ ទំព័រទី៩។
ព្រះមេស្រូវ

ព្រះមេប្រពៃស្រព(  ព្រះមេស្រូវ )ព្រះមេ250pxទេវរូប ព្រះ​ម៉ែ​ពៃស្រព ( ព្រះមេស្រូវ ) សិល្បៈថៃ.។សាសនា សាសនាខ្មោចវិញ្ញាណនិយមសាសនាស្រុកកម្ពុជាសាស្ត្រាវុធក្នុងដៃ  ស្រូវថង់ក្រណាត់បុរាណមានលុយនិងមាស.ទេពជាយារបស់ ព្រះមហាជ័យពៃរស្រពយាន្តជំនិះ ត្រីមួយលំនៅស្ថាន	 ស្រូវវាលភេទ   ស្ត្រី 

ព្រះ​ម៉ែ​ពៃស្រព ឬ ព្រះមេប្រពៃស្រព ឬ ព្រះម៉ែពោសព ឬ ព្រះម៉ែភោគសុខ ( ,  ,  ) គឺ ព្រះមេស្រូវ ជា ទេពធីតារក្សាស្រូវក្នុងសាសនាខ្មោច សាសនាបុរាណក្នុងប្រទេស ​កម្ពុជា(ខ្មែរ), ថៃ, ឡាវ, ភូមា (សព្វ​ថ្ងៃ​ហៅ​ថា មីយ៉ាន់ម៉ា) ព្រះនាងគឺ ទេពជាយានៅព្រះមហាជ័យពៃរស្រពទេពភេទប្រុសរក្សាស្រូវក្នុងសាសនាខ្មោច៕ ៕៚.https://choukhmer.wordpress.com/2013/07/03/review-on-rice-cultivation-in-cambodia/
ព្រះម៉ែកាលី

រូបភាពតូច| ទេវរូបព្រះម៉ែកាលី សិល្បៈឥណ្ឌា។.
រូបភាពតូច|ទេវរូបព្រះម៉ែកាលី សិល្បៈឥណ្ឌា។.

ព្រះម៉ែកាលី ឬ ព្រះនាងកាលី ឬ ចៅម៉ែកាលី ឬ នាងព្រះកាលី ឬ ព្រះកាលី ( ,  ,  ) គឺ  តេបធីតានៃ ព្រហ្មញ្ញ សាសនា ហិណ្ឌូសាសនា ព្រះវេទ ។ , ព្រះនាង គឺ ទេវតាទេពភេទស្ត្រីរក្សាពិភពលោកក្នុង​នៅសកលលោក.៕

រូបភាពតូច|ទេវរូបព្រះម៉ែកាលី សិល្បៈឥណ្ឌា។.
ព្រះម៉ែកូទិយារ៍

​​​ ​ ព្រះម៉ែកូទិយារ៍250pxសាសនា  ហិណ្ឌូសាសនាព្រហ្មញ្ញ សាសនាOther namesJanbaiKhodalយាន្តជំនិះ ក្រពើ

​​ ព្រះម៉ែកូទិយារ៍  () គឺ  ទេពធីតានៃ ព្រហ្មញ្ញ សាសនា ហិណ្ឌូសាសនា  ព្រះនាង គឺ ទេពធីតារបស់សាសនាប្រជាប្រិយឥណ្ឌា នៅGujarat
State - RajasthanState.។ ៚
ព្រះម៉ែកូទិយារ៍: ព័ត៌មានលម្អិត

ព័ត៌មានលម្អិត  
 សាស្ត្រាវុធក្នុងព្រះហត្ថ ៖  ត្រីសូល៍ 
 យាន្តជំនិះ ៖ ​ក្រពើ
ព្រះម៉ែគង់សុីអុីម

200x250px|thumb|ទេវរូបព្រះម៉ែគង់សុីអុីម(ព្រះម៉ែមៀវស៊ាំង). 
ព្រះម៉ែគង់សុីអុីម ឬ ព្រះម៉ែមៀវស៊ាំង (，觀世音菩薩) ជាព្រះពោធិសត្វទេពធីតាចិននៃព្រះពុទ្ធសាសនានិកាយមហាយាន,ព្រះពុទ្ធសាសនា​នៅ​ចិន,ព្រះពុទ្ធសាសនា​នៅ​វៀតណាម,ព្រះពុទ្ធសាសនា​នៅ​ជប៉ុន,ព្រះពុទ្ធសាសនា​នៅ​កូរ៉េ ,ព្រះពុទ្ធសាសនា​នៅ​ថៃ,ព្រះពុទ្ធសាសនាចិន៕៚ .

 200x250px|thumb|ទេវរូបព្រះម៉ែគង់សុីអុីម(ព្រះម៉ែមៀវស៊ាំង).
ព្រះម៉ែជំនាងទូក

ព្រះម៉ែជំនាងទូក ឬ ទេពធីតាជំនាងទូក ( ,  ,  ) គឺ ទេពធីតាតេបធីតានៃអ្នកថែរក្សាទូកក្នុងសាសនាខ្មោច សាសនាបុរាណក្នុងប្រទេស​កម្ពុជា(ខ្មែរ), ថៃ, ឡាវ, ភូមា (សព្វ​ថ្ងៃ​ហៅ​ថា មីយ៉ាន់ម៉ា).៕
ព្រះម៉ែតឿនមូ

​​​ ​ ​ ព្រះម៉ែតឿនមូ(នាងមណីមេខលាចិន) 250pxសាសនា  សាសនាអ្នកស្រុកចិន សាសនាតាវសាសនាខុងជឺ ភាសាចិន電母ភាសាអង់គ្លេស: Dianmu(Mother of Lightning)
200x250px|thumb|ទេវរូបព្រះម៉ែតឿនមូ -  រាមសូរ្យចិន . 

​​  ព្រះម៉ែតឿនមូ  () គឺ  ទេពធីតានៃ  សាសនាអ្នកស្រុកចិន  - សាសនាតាវ - សាសនាខុងជឺ  ព្រះនាង គឺ ទេពធីតាទេវតាតំណាងផ្លេកបន្ទោរ .។ ៚ TIAN-MU on Godchecker
ព្រះម៉ែទុគា

ព្រះម៉ែទុគា 250px ទេវរូបព្រះម៉ែទុគា សិល្បៈខ្មែរ។.   សាសនា  ព្រហ្មញ្ញ សាសនា ហិណ្ឌូសាសនា ព្រះវេទ សាស្ត្រាវុធក្នុងដៃ  កងចក្រខ្យងស័ង្ខព្រះខ័នត្រីសូល៍ដំបង មហេសីក្នុង ព្រះឥសូរយាន្តជំនិះ​តោខ្លា​  

200x250px|thumb| ទេវរូបព្រះម៉ែទុគា សិល្បៈឥណ្ឌា

ព្រះម៉ែទុគា ឬ ព្រះនាងទុរគ្គា ឬ ចៅម៉ែទុគ៌ា( ,  ,  )  ឬ  ព្រះម៉ែមហឹង្សាសុរាទីនី ( ,  ,  )  គឺ  តេបធីតានៃ ព្រហ្មញ្ញ សាសនា ហិណ្ឌូសាសនា ព្រះវេទ ។ , ព្រះនាង គឺ ទេវតាទេពភេទស្ត្រីរក្សាពិភពលោកក្នុង​នៅសកលលោក.៕
ព្រះម៉ែទុយបួយតេងនៀ

200x250px|thumb|ទេវរូប​ ព្រះម៉ែទុយបួយតេងនៀ. 

​​  ព្រះម៉ែតឿនមូ  () គឺ  ទេពធីតានៃ  សាសនាអ្នកស្រុកចិន  - សាសនាតាវ - សាសនាខុងជឺ
ព្រះម៉ែទុយប៎នៀនៀ

​​​ ​ ព្រះម៉ែទុយប៎នៀនៀ(ព្រះ​ម៉ែ​គង្គាចិន) 250pxសាសនា  សាសនាអ្នកស្រុកចិន សាសនាតាវសាសនាខុងជឺ ភាសាចិន水母娘娘ភាសាអង់គ្លេស:Shuimu Niangniang(Goddess of water)
200x250px|thumb|ទេវរូបព្រះម៉ែទុយប៎នៀនៀ(ព្រះ​ម៉ែ​គង្គាចិន). 

​​  ព្រះម៉ែទុយប៎នៀនៀ  ឬ ព្រះ​ម៉ែ​គង្គាចិន () គឺ  ទេពធីតានៃ សាសនាអ្នកស្រុកចិន  - សាសនាតាវ - សាសនាខុងជឺ  ព្រះនាង គឺ ព្រះម៉ែទឹក.។ ៚
ព្រះម៉ែនីវ៉ាន់

ព្រះម៉ែនីវ៉ាន់(ព្រះម៉ែនីវា) () ជាទេពធីតាចិននៃសាសនាអ្នកស្រុកចិន ,សាសនាតាវ,សាសនាខុងជឺ ៕៚ .
200x250px|thumb|ទេវរូបព្រះម៉ែនីវ៉ាន់(ព្រះម៉ែនីវា) .
ព្រះម៉ែបវ៌តី

រូបភាពតូច|ព្រះសិវៈ ព្រះនាងឱមាភគវតី មាន​បុត្រ​ពីរ​អង្គ​គឺ​៖ ព្រះវិយនេស (គណេស) និង​ ព្រះ​កត្រិកេយ (ស្កន្ទ​កុមារ)​ សិល្បៈឥណ្ឌា។. 
ព្រះនាងឱមាភគវតី  () ឬ ព្រះម៉ែបវ៌តី  () ឬព្រះម៉ែអុម៉ាថេវី ឬព្រះម៉ែផារ៉ាវ៉ាទីទេវី   ឬព្រះនាងឱមាភោគវតី   ឬព្រះម៉ែគោរី    តេបធីតានៃ ព្រហ្មញ្ញ សាសនា ហិណ្ឌូសាសនា ព្រះវេទ ។ ព្រះមហេសីភរិយាទី ១  នៃព្រះសិវៈ ។ ព្រះនាងគឺព្រះសក្តិនៃព្រះឥសូរ .,មាន​បុត្រ​ពីរ​អង្គ​គឺ​៖ ព្រះវិយនេស (គណេស) និង​ ព្រះ​កត្រិកេយ (ស្កន្ទ​កុមារ)​ ។. មាន​សត្វតោ , ខ្លា និង គោ​ឧសភៈ​ឈ្មោះ​នន្ទិយៈ ជា​ពាហនៈ .,ស្ថិតនៅ​ក្នុង​វិមាន​លើ​ភ្នំកៃលាស​។Stella Kramrisch (1975), The Indian Great Goddess, History of Religions, Vol. 14, No. 4, pp. 261Hariani Santiko, The Goddess Durgā (warrior form of Parvati)in the East-Javanese Period, Asian Folklore Studies, Vol. 56, No. 2 (1997), pp. 209–226Ananda Coomaraswamy, Saiva Sculptures, Museum of Fine Arts Bulletin, Vol. 20, No. 118 (Apr., 1922), pp 15–24
ព្រះម៉ែបវ៌តី: ​[[អវតារ]]ព្រះម៉ែអុម៉ាថេវី

​អវតារព្រះម៉ែអុម៉ាថេវី 
រូបភាពតូច| ព្រះម៉ែលក្ម្សី  សិល្បៈឥណ្ឌូនេស៊ី.  
មានអវតារព្រះម៉ែអុម៉ាថេវី គឺ៖ 
 ព្រះម៉ែសតី (គុណធម៌)
 ព្រះម៉ែចន្ទី 
 ព្រះម៉ែអាណាពូរ៉ាណា
ព្រះម៉ែបេរិយចិ

រូបភាពតូច| ទេវរូបព្រះម៉ែប៉្ររិយាចី សិល្បៈឥណ្ឌា វត្តស្រី​វីរៈមហាមរិអម្មន សិង្ហបុរី.

ព្រះម៉ែបេរិយចិ ( ,  ) គឺ ទេពធីតាបិសាច នៃព្រហ្មញ្ញ សាសនា ហិណ្ឌូសាសនា ព្រះវេទ។.ព្រះនាង គឺ ទេវតាទេពភេទស្ត្រីបិសាចរក្សាពិភពលោកក្នុង​នៅសកលលោក.៕Sinha p.303
ព្រះម៉ែពះហុឆរា

​​​ ​ ព្រះម៉ែពះហុឆរា 250pxសាសនា  ហិណ្ឌូសាសនាព្រហ្មញ្ញ សាសនាOther namesBahucharDeval Suta ShasthiShaktiputri Parashakti kanyaយាន្តជំនិះ មាន់

​​ ព្រះម៉ែពះហុឆរា  () គឺ  ទេពធីតានៃ ព្រហ្មញ្ញ សាសនា ហិណ្ឌូសាសនា  ព្រះនាង គឺ ទេពធីតារបស់សាសនាប្រជាប្រិយឥណ្ឌា នៅGujarat
State - RajasthanState.។ ៚
ព្រះម៉ែពះហុឆរា: ព័ត៌មានលម្អិត

ព័ត៌មានលម្អិត  
 សាស្ត្រាវុធក្នុងព្រះហត្ថ ៖  ត្រីសូល៍ 
 យាន្តជំនិះ ៖ ​មាន់
ព្រះម៉ែមរិអម្មន

រូបភាពតូច| ទេវរូបព្រះម៉ែមរិអម្មន សិល្បៈឥណ្ឌា វត្តស្រី​វីរៈមហាមរិអម្មន សិង្ហបុរី.

ព្រះម៉ែមរិអម្មន ( ,  ,  ) គឺ ទេពធីតានៃព្រហ្មញ្ញ សាសនា ហិណ្ឌូសាសនា ព្រះវេទ។.ព្រះនាង គឺ ទេវតាទេពភេទស្ត្រីរក្សាពិភពលោកក្នុង​នៅសកលលោក.៕

រូបភាពតូច| ទេវរូបព្រះម៉ែមារីអ័ម័ន សិល្បៈឥណ្ឌា.
ព្រះម៉ែមហាមយុរី

ព្រះម៉ែមហាមយុរីពោធិសត្វ(ព្រះម៉ែមហាមយុរីវិទ្យារាជពោធិសត្វ)250pxសាសនា និកាយនៃព្រះពុទ្ធសាសនានិកាយវជរយានព្រះពុទ្ធសាសនានិកាយមហាយានព្រះពុទ្ធសាសនា​នៅ​ចិនព្រះពុទ្ធសាសនា​នៅ​វៀតណាមព្រះពុទ្ធសាសនា​នៅ​ជប៉ុនព្រះពុទ្ធសាសនា​នៅ​កូរ៉េ ព្រះពុទ្ធសាសនា​នៅ​ថៃព្រះពុទ្ធសាសនាចិនព្រះនាងនៃព្រហ្មញ្ញ សាសនា - ហិណ្ឌូសាសនា ​ព្រះម៉ែកោមារី យាន្តជំនិះ 	​មយូរ៉ា (សត្វក្ងោក) ទេវរូបព្រះម៉ែមហាមយុរីវិទ្យារាជពោធិសត្វទ្រង់​មយូរ៉ា (សត្វក្ងោក) សិល្បៈឥណ្ឌា 

200x250px|thumb|ទេវរូបព្រះម៉ែមហាមយុរីវិទ្យារាជពោធិសត្វទ្រង់​មយូរ៉ា (សត្វក្ងោក) សិល្បៈចិន.

  ព្រះម៉ែមហាមយុរីពោធិសត្វ  (; , , ) ជាព្រះពោធិសត្វទេពធីតាចិននៃព្រះពុទ្ធសាសនានិកាយមហាយាន - និកាយវជរយាន.,ព្រះពុទ្ធសាសនា​នៅ​ចិន,ព្រះពុទ្ធសាសនា​នៅ​វៀតណាម,ព្រះពុទ្ធសាសនា​នៅ​ជប៉ុន,ព្រះពុទ្ធសាសនា​នៅ​កូរ៉េ ,ព្រះពុទ្ធសាសនា​នៅ​ថៃ,ព្រះពុទ្ធសាសនាចិន៕៚ .ព្រះនាងនៃព្រហ្មញ្ញ សាសនា - ហិណ្ឌូសាសនា គឺ ​ព្រះម៉ែកោមារី . , យាន្តជំនិះព្រះនាង គឺ ​មយូរ៉ា (សត្វក្ងោក)៕៚ . ព្រះនាង គឺ ព្រះពោធិសត្វទេពធីតារក្សាព្រះគាថាធម្មបទ មោរបរិត្ត (មហាមោរជាតក).៕៚ .
ព្រះម៉ែមហេស្វរី

ព្រះម៉ែមហេស្វរី 250px ទេវរូបព្រះម៉ែ​មហេស្វរី សិល្បៈឥណ្ឌា។.   សាសនា  ព្រហ្មញ្ញ សាសនាហិណ្ឌូសាសនាសាស្ត្រាវុធក្នុងដៃ  ត្រីសូល៍ ខ្សែផ្គាំដំបងមហេសីក្នុង ព្រះឥសូរយាន្តជំនិះ  គោនិន្ទ  

​ ព្រះម៉ែមហេស្វរី () ឬ  ព្រះរុទ្រៈរានី   ()  គឺ  តេបធីតានៃ ព្រហ្មញ្ញ សាសនា ហិណ្ឌូសាសនា , ព្រះនាង គឺ ទេវតាទេពភេទស្ត្រីរក្សាពិភពលោកក្នុង​នៅសកលលោក.៕ ព្រះនាងគឺជា ទេពធីតាម្តាយទាំង៧របស់សក្តិនិកាយ. ,  ព្រះនាងគឺជា ​អវតារព្រះម៉ែបវ៌តី ទេពជាយាក្នុងព្រះឥសូរ.។ ៚  http://temple.dinamalar.com/news_detail.php?id=13761 மாகேஸ்வரி - தினமலர் கோயில்கள்
ព្រះម៉ែមហេស្វរី: ព័ត៌មានលម្អិត

ព័ត៌មានលម្អិត  
 សាស្ត្រាវុធក្នុងព្រះហត្ថ ៖  ត្រីសូល៍  ខ្សែផ្គាំ ដំបង
 យាន្តជំនិះ ៖ ​គោនិន្ទ
ព្រះម៉ែមីនាឈី

រូបភាពតូច| ទេវរូប ព្រះម៉ែវិសាលាឈី-ព្រះម៉ែមីនាឈី-ព្រះម៉ែកាមាឈី សិល្បៈឥណ្ឌា.

ព្រះម៉ែមីនាឈី (  ,   ) គឺ ទេពធីតានៃព្រហ្មញ្ញ សាសនា ហិណ្ឌូសាសនា ព្រះវេទ។.ព្រះនាង គឺ ទេវតាទេពភេទស្ត្រីរក្សាក្រុងមទុរៃនគរ .៕
ព្រះម៉ែម៉ាណាសា

រូបភាពតូច|ព្រះនាងមាណាសាទេវី សិល្បៈឥណ្ឌា.
ព្រះម៉ែម៉ាណាសា ឬ ព្រះនាងមនសាទេវី ឬ ព្រះនាងម៉ូណាសា ()  ឬ ព្រះនាងម័ណសាទេវីឬ ព្រះម៉ែមះណាតទេវីគឺ៖ព្រះមហាក្សត្រិយានីម្ចាស់ក្សត្រីចក្រវរ្តិនីនាគនៃ ព្រហ្មញ្ញ សាសនា ហិណ្ឌូសាសនា ព្រះវេទ នាគសាសនា https://board.postjung.com/1021530 ជាព្រះម៉ែនាគ ព្រះនៃពស់. គឺ៖ព្រះនាងឆាងគុលីពោធិសត្វនៃព្រះពុទ្ធសាសនាមហាយាន, ព្រះពុទ្ធសាសនាវិជ្រយាន។https://www.wisdomlib.org/definition/sangiti https://www.learnreligions.com/manasa-the-snake-goddess-1770365
ព្រះម៉ែលក្ម្សី

ព្រះម៉ែលក្ម្សី  រឺ ព្រះម៉ែឡាក់ស្មី  រឺ  ព្រះម៉ែរស្មី  រឺ  ព្រះនាងលក្ម្សី  រឺ  នាងលក្ម្សី (); (); ();   តេបធីតានៃព្រហ្មញ្ញសាសនា  ទេពនៃទ្រព្យសម្បត្តិ https://www.hinduwebsite.com/hinduism/lakshmi.aspព្រះម៉ែ នៃទ្រព្យ  https://qz.com/india/545655/the-ancient-story-of-goddess-lakshmi-bestower-of-power-wealth-and-sovereignty/
ទេវី​តំណាង​ទ្រព្យសម្បត្តិ  ទេវី​តំណាង​សោភណភាព  ព្រះមហេសីភរិយាទី ១  នៃព្រះនរាយណ៍.https://www.learnreligions.com/lakshmi-goddess-of-wealth-and-beauty-1770369   https://www.quora.com/Are-there-any-references-to-Neeladevi-who-is-Vishnus-third-wife-in-the-Hindu-Puranas-besides-the-Neela-Suktam-from-the-Vedas
រូបភាពតូច| ព្រះម៉ែលក្ម្សី  សិល្បៈ កោះ​បាលី.
រូបភាពតូច| ព្រះម៉ែលក្ម្សី  សិល្បៈឥណ្ឌា).    
ព្រះនាងគឺព្រះសក្តិនៃព្រះនរាយណ៍., ព្រះនាងកើតឡើងដំបូងក្នុងរឿងកូរសមុទ្រទឹកដោះ។ ព្រះនាងមានរូបសម្ផស្សដ៏ល្អលើសលប់ ដែលជាទីចាប់អារម្មណ៍របស់ព្រះអាទិទេពជាច្រើនក្នុងស្ថានសួគ៌។ ដោយសារសម្រស់និងកំណើតដ៏អស្ចារ្យនេះទើបគេហៅព្រះនាងថា៖ បទ្មាវត្តី  ឬ បទុមវត្តី  (ផ្កាឈូក) ព្រះនាងកាន់កេតនភណ្ឌជា ផ្កាឈូក។.,ព្រះនាងជាអាទិទេពខាងភោគទ្រព្យ និងសម្រស់។ ព្រះនាងត្រូវជាបងថ្លៃរបស់ព្រះនាងទុគ៌ាដែលជាមហេសីរបស់ព្រះឥសូរ។.,ពេលខ្លះព្រះនាងក៏ត្រូវបានគេហៅផងដែរថា៖  ព្រះស្រីទេវី ជាអាទិទេពនៃភពផែនដីដោយមានដៃទាំងពីរកាន់ផ្កាឈូកជាលក្ខណៈសម្គាល់។., ព្រះនាងគង់​លើ​ទីទុយ  រឺ  ដំរី ជា​ពាហនៈhttps://www.speakingtree.in/blog/lakshmi-s-owlព្រះនាងនៃព្រះពុទ្ធសាសនាមហាយាន, ព្រះពុទ្ធសាសនាវិជ្រយាន គឺ៖ ជីស៊ាងធាន។
រូបភាពតូច| ព្រះម៉ែលក្ម្សី  សិល្បៈ ចាម.
ព្រះម៉ែលក្ម្សី: ​[[អវតារ]]ព្រះម៉ែឡាក់ស្មី

​អវតារព្រះម៉ែឡាក់ស្មី 
រូបភាពតូច| ព្រះម៉ែលក្ម្សី  សិល្បៈអយុធ្យា.  
មានអវតារព្រះម៉ែឡាក់ស្មី គឺ៖ 
បទ្មាវត្តី  (ឬ បទុមវត្តី .)
 ព្រះស្រីទេវី 
ព្រះនាងសីតាមហេសីនៃព្រះរាម
ព្រះនាងរតមុនីមហេសី១នៃព្រះក្រឹស្ណៈ
ព្រះនាងរតថាមហេសី១នៃព្រះក្រឹស្ណៈ
​ព្រះម៉ែ វៃស្ណវី  ព្រះសក្តិនៃព្រះនរាយណ៍
ព្រះម៉ែវជ្រវរាហិ

ព្រះម៉ែវជ្រវរាហិ(ព្រះទេវីមុខជ្រូកព្រៃ)250pxសាសនា និកាយវជរយាននិកាយត័នត្រៈ  ព្រះនាងនៃព្រហ្មញ្ញ សាសនា - ហិណ្ឌូសាសនាព្រះនាងនៃព្រះពុទ្ធសាសនាព្រះនាងនៃសាសនាអ្នកស្រុកចិន -សាសនាតាវ   ​​ព្រះម៉ែឱស្សាទេវី ព្រះម៉ែមារីចីពោធិសត្វព្រះម៉ែតាវម៉ូយាន្តជំនិះ ជ្រូកព្រៃ	

200x250px|thumb|ទេវរូបព្រះម៉ែវជ្រវរាហិ សិល្បៈនេប៉ាល់

 ព្រះម៉ែវជ្រវរាហិ   ( , ទីបេ: rdo rje phag mo ) ទេពធីតារបស់និកាយវជរយាន - និកាយត័នត្រៈ  ., ព្រះនាងនៃសាសនាអ្នកស្រុកចិន  សាសនាតាវគឺ  ព្រះម៉ែតាវម៉ូ .៕៚ .ព្រះនាងនៃព្រហ្មញ្ញ សាសនា - ហិណ្ឌូសាសនា គឺ ​​ព្រះម៉ែឱស្សាទេវី និងព្រះនាងនៃព្រះពុទ្ធសាសនា - និកាយវជរយាន - ព្រះពុទ្ធសាសនានិកាយមហាយាន - ព្រះពុទ្ធសាសនា​នៅ​ចិន - ព្រះពុទ្ធសាសនា​នៅ​វៀតណាម - ព្រះពុទ្ធសាសនា​នៅ​ជប៉ុន - ព្រះពុទ្ធសាសនា​នៅ​កូរ៉េ  - ព្រះពុទ្ធសាសនា​នៅ​ថៃ  គឺ ព្រះម៉ែមារីចី.៕៚
ព្រះម៉ែវរាហិ

​ ព្រះម៉ែវរាហិ () គឺ  ទេពធីតានៃ ព្រហ្មញ្ញ សាសនា ហិណ្ឌូសាសនា , ព្រះនាង គឺ ទេវតាទេពភេទស្ត្រីមុខជ្រូកព្រៃរក្សាពិភពលោកក្នុង​នៅសកលលោក.៕ ព្រះនាងគឺជា ទេពធីតាម្តាយទាំង៧របស់សក្តិនិកាយ. ,  ព្រះនាងគឺជា ​អវតារព្រះម៉ែលក្ម្សី  ទេពជាយាក្នុងព្រះវិស្ណុមុខជ្រូកព្រៃ.។ ៚  Kinsley p. 156, Devi Mahatmya verses 8.62
ព្រះម៉ែវរាហិ: ព័ត៌មានលម្អិត

ព័ត៌មានលម្អិត  
 សាស្ត្រាវុធក្នុងព្រះហត្ថ ៖  កងចក្រ ត្រីសូល៍  ខ្សែផ្គាំ ដំបង
 យាន្តជំនិះ ៖ ​មហឹសា(ក្របី) ឬ វ្យាឃ្រ(ខ្លាធំ)
ព្រះម៉ែវសុទរាពោធិសត្វ

ព្រះម៉ែ វសុធរពោធិសត្វ (ព្រះវសុធរពោធិសត្វ)
[ « វសុធរ » អានថា : វ៉ាស់ សុធ ធៈ រៈ ]250pxទេវរូប ព្រះម៉ែវសុធរពោធិសត្វ សិល្បៈនេប៉ាល់..។សាសនា​សកល  ព្រះពុទ្ធសាសនានិកាយនៃព្រះពុទ្ធសាសនា   មហាយានវិជ្រយានផ្នែកពាក់ព័ន្ធ  ព្រះនាងគង្ហីងព្រះធរណី(ព្រះពុទ្ធសាសនានិកាយថេរវាទ)ព្រះភូមិ(ព្រហ្មញ្ញ សាសនា ហិណ្ឌូសាសនា ព្រះវេទ) 

រូបភាពតូច|ព្រះម៉ែ វសុធរពោធិសត្វ សិល្បៈជប៉ុន.

 ព្រះម៉ែវសុធរពោធិសត្វ ឬ  ព្រះវសុធរពោធិសត្វ ()  ព្រះនាង “ វសុធរ ឬ វសុនធរ ” ពោធិសត្វ គឺជាអាទិទេពថែរក្សាទឹកដីនៃព្រះពុទ្ធសាសនាមហាយាន, ព្រះពុទ្ធសាសនាវិជ្រយាន។ [2]SHAKYA Sudan「VasundharaとVasudhara」『印度学仏教学』第59-2号（第61回日本印度学仏教学会学術大会紀要）[2011.03]、「ヴァスダーラー女尊の関連文献について」『密教学研究』第43号[2013.03]、「ネパール仏教文化史の総合的研究」http://kaken.nii.ac.jp/d/p/09F09002.en.htmlនិងជា ៖ ព្រះម៉ែធរណីនៃព្រះពុទ្ធសាសនានិកាយថេរវាទ. ។https://www.hindudevotionalblog.com/2015/04/goddess-nila-devi-consort-of-vishnu.htmlហើយក៏គឺជា ៖ព្រះភូមិ នៃ ព្រហ្មញ្ញសាសនា ឬ ហិណ្ឌូសាសនា ក្នុងគម្ពី ព្រះវេទព្រះជាយា ( ប្រពន្ធ ) ទី២ របស់ព្រះវិស្ណុ ។៙៚ នៃព្រះពុទ្ធសាសនានិកាយថេរវាទបើតាមពុទ្ធប្រវត្តិ  នៅពេលដែលមារ () មកផ្ចាញ់ព្រះសម្ពុទ្ធនៃយើង ដើម្បីទាមទារយកព្រះបល្ល័ង  ។  ព្រះពុទ្ធនៃយើងបានចង្អុលទៅព្រះធរណីជាសាក្សី ក្នុងគ្រានោះឯង ស្រាប់តែនាងគង្ហីងព្រះធរណីក៏ផុសចេញមក ហើយស្ច្បូរែកថា “ យើងៗគឺជាសាក្សីនៃព្រះសិត្ថ “ បន្ទាប់មកក៏ទ្រូងច្បូតសក់ បង្កើតជាទឹកជំនន់ជន់លិចក្រុងមារ ព្រមទាំងបរិវាសេនា ហើយក្នុងនោះផងដែរ ក៏មានសត្វកំណាចដូចជា : ត្រី នាគ ឆ្លាម មក្ករជាដើម មកខាំត្របាក់សុី ពួកមារនោះក្សិណក្ស័យអស់ទៅ ៕ Pratapaditya, Pal. (1985) Art of Nepal. p. 32 

រូបភាពតូច|ព្រះអវលោកិតេស្វរៈពោធិសត្វ ព្រះម៉ែ វសុធរពោធិសត្វ សិល្បៈនេប៉ាល់.។