កំណត់ហេតុរបស់ ជីវ តាក្វាន់: '''អំពី​ស្រ្ដីក្រមុំ'''

អំពី​ស្រ្ដីក្រមុំ 
ឪពុក ម្ដាយ​ដែល​​មាន​កូន​ស្រី​ តែង​ឲ្យ​ពរកូនថា “សូម​ឲ្យ​ឯងទៅអនាគត​បាន​ជា​ស្រី​​ដែល​​មាន​ប្ដីរាប់ពាន់(២ ) ។​ កូន​ស្រី​​ក្នុង​គ្រួសារ​អ្នក​​មាន​ចាប់ពិអាយុ ៧ ទៅ ៩ឆ្នាំ គ្រួសារ​អ្នក​ក្រខ្សត់រហូតដល់អាយុ ១១ឆ្នាំ គេនិមន្ដលោក ឬតាបស ​មក​បើកមុខកូន​ស្រី​​ហៅ​ថា ឆិនថាន់(៣) ។​

២ = ពរនេះ ​បាន​ន័យថា ​ឲ្យ​​មាន​គេស្រលាញ់ច្រើន ដូចទំលាប់​ពួក​ កួយ-ពុង ​ប្រសិនបើ​​មាន​កូនក្រមុំ គេ​ឲ្យ​ដេក នៅ​ផ្ទះ​បាយ ទុកអោកាសពេលយប់​ឲ្យ​កំលោះចូលទៅស្គាល់លលួងចុះ ។​ ៣ = ឆិនថាន់ នេះមិនដឹងជាពាក្យ ដើមថាអ្វី រកប្រែ​ឲ្យ​ជាន័យច្បាស់ពុំទាន់ឃើញ ។​

ពិធីនេះ រាជការដាក់កំរិត​ឲ្យ​​ធ្វើ​​មួយ​ឆ្នាំម្ដង នៅ​ក្នុង​ខែ​ដែល​ត្រូវនឹងខែទី៤ របស់​ចិន​ ដោយរើស​យក​ថ្ងៃណា​មួយ​​ធ្វើ​តែ ម្ដង ។​ ​អ្នក​​មាន​កូន​ស្រី​​ដែល​ត្រូវ​ធ្វើ​ពិធីនេះ តោងជំរាបរាជការជា​មុន​ ហើយ​អ្នក​រាជការ គេ​ក៏​​ឲ្យ​ទៀនធំ​មួយ​ដើម​មក​ ទុក​មុន​ ​និង​​មាន​គូសគំនូស​មួយ​ជា​កំណត់​សញ្ញាផង ថាដល់ពេលយប់​ធ្វើ​ពិធីនេះ ​ប្រសិនបើ​ដុតទៀនអស់ត្រឹមគន្លាក់នោះហើយ ត្រូវចាប់ពិធី ឆិនថាន់ ឡើង ។​

នៅ​មុន​ពេល​ដែល​​ធ្វើ​ពិធីនេះ​មួយ​ខែ ឬ កន្លះខែ ឬ ដប់ថ្ងៃ អូវពុកម្ដាយត្រូវជ្រើសរើស លោក ឬ តាបសណា​មួយ​ប្រកាន់ ទុកជា​មុន​ ទោះបីនៅវត្ដណា​ក៏​ដោយ ​ក៏​តែងតែ​មាន​គេទៅនិមន្ដដែរ ។​

លោកគ្រូ​អង្គ​ណា​ដែល​សំខាន់ៗជាងគេ តែងតែត្រូវ​ពួក​មន្រ្ដី ឬ​អ្នក​​មាន​គេនិមន្ដទុកអស់ហើយ ឯ​អ្នក​ក្រ ពុំអាចជ្រើសរើ សរកលោក​បាន​តាមចំនង់ឡើយ ។​ មន្រ្ដី ឬ ​អ្នក​​មាន​ គេបូជាលោកនូវសុរា អង្ករ ​កំណាត់​សំពត់ ស្លាម្លូ ​និង​គ្រឿងប្រាក់យ៉ាង ច្រើនរហូតដល់ទៅ ១០០អំរែកផង ហើយ​មាន​តំលៃប្រមាណមិនតិចជាងសាច់ប្រាក់​ចិន​ ២០០ឬ ៣០០ តំលឹងឡើយ ។​ ​អ្នក​ ​មាន​របស់របរតិច ​ក៏​គង់ ៣០ - ៤០ ឬ ១០ -២០ អំរែកដែរ ។​ ដូច្នេះ គ្រួសារ​អ្នក​ក្រត្រូវរង់ចាំដល់កូន​ស្រី​អាយុ ១១ឆ្នាំ ​ទើប​ចា ប់​ធ្វើ​ពិធីនេះ ​មក​ពីពិបាករករបស់របរទាំងនេះឯង ។​

មាន​​អ្នក​ខ្លះ គេជួយលុយដល់កូន​អ្នក​ក្រ​ឲ្យ​​ធ្វើ​ពិធីនេះ​ដែល​គេទុកជាការសាងកុសល​មួយ​ដែរ ។​ ​ក្នុង​​មួយ​ឆ្នាំលោក ឬ តាបស​មួយ​​អង្គ​អាចទទួលនិមន្ត ​ធ្វើ​ពិធីនេះ​ឲ្យ​ក្មេង​ស្រី​​បាន​តែ​មួយ​ នាក់​​ទេ​ ​ប្រសិនបើ​លោកយល់ព្រម នឹង​អ្នក​ណា​មួយ​ហើ យមិនអាចទទួល​អ្នក​ដទៃទៀត​បាន​​ទេ​ ។​

នៅពេលយប់​ដែល​​ធ្វើ​ពិធីនេះ គេ​មាន​រៀបចំគ្រឿងស៊ីផឹក ​និង​ ភ្លេងភ្លាត់ទ្រហឹងអឹងកង ។​ ក្រៅពីការជួបជុំញាតិមិត្ដជិត ឆ្ងាយ គេ​មាន​សង់​ធ្វើ​ជារោង​មួយ​ តំកល់រូបមនុស្ស រូបសត្វ​ដែល​សូន​ធ្វើ​​អំពី​ដី ។​ ​អ្នក​​មាន​យសសក្ដិ ​ធ្វើ​រូបនេះដល់ទៅជា ងដប់ ឯ​អ្នក​ធម្មតា យ៉ាងហោច​មក​​ក៏​​មាន​បី ឬ បួនដែរ ។​

ចំពោះ​អ្នក​​ដែល​ទាល់ក្រខ្លាំងវិញ គ្មាន​ធ្វើ​រូបនេះ​ទេ​ គិតតែរៀបពិធីតែម្ដងទៅ លុះដល់ពេលគ្រប់ ៧ថ្ងៃ ​ទើប​គេរុះរោង នេះចេញ ។​ នៅយប់​ដែល​​ធ្វើ​ពិធីនោះទៀតគេ​យក​គ្រែស្នែងទៅនិមន្ដលោកហើយបាំងក្លស់ ​និង​ លេងភ្លេងដង្ហែនាំ​យក​ ​មក​ ។​ គេ​មាន​កូនតូបពីរដូចគ្រែស្នែងដែរ ​ដែល​បិទបាំងលំអដោយព្រែពណ៌ភ្លឺព្រាល ។​ តូប​មួយ​សំរាប់​ឲ្យ​កូន​ស្រី​នោះ អង្គុយឯតូប​មួយ​ទៀត សំរាប់លោក ឬ តាបសគង់សូត្រធម៌ តែខ្ញុំមិនដឹងលោកសូត្រអ្វីឡើយ ។​ ពេលនោះភ្លេង​ក៏​ប្រគំ ​ឮ​គឹកកងរំពងដែរ ។​ ខ្ញុំ​ឮ​ថាយប់នេះគ្មានត្រនមអ្វី​ទេ​ គ្រាន់តែដឹងថា ដល់ពេលវេលាភ្លាមលោក ឬ តាបសនោះ​ក៏​ចូលទៅ ​ក្នុង​បន្ទប់ជា​មួយ​កូន​ស្រី​ ហើយលូកដៃរបស់លោកផ្ទាល់ទៅ​យក​របស់កូន​ស្រី​ដាក់ទៅ​ក្នុង​ស្រា(១) ។​ ខ្លះទៀតថា ​យក​​មក​ ភ្លក្យគ្រប់គ្នា ហើយខ្លះថា លោក​ក៏​រួមរ័កជា​មួយ​កូន​ស្រី​​ក្នុង​ពេលនោះ តែខ្លះថា ​ឥត​​មាន​​ទេ​ ។​ រឿងនេះ គេមិន​ឲ្យ​​ពួក​ ​ចិន​​បាន​ឃើញផ្ទាល់​ទេ​ ហេតុនេះ ​ទើប​ខ្ញុំមិនអាច​បាន​ដឹងនូវការពិតឡើយ ។​

១ = ត្រង់នេះ អត្ថបទដើម​ក៏​និយាយមិនច្បាស់សេចក្ដីដែរ យើងប្រែ​ឲ្យ​នៅន័យត្រឹមតាមឃ្លាដើមជា (អក្សរ​ចិន​) ។​ ត្រ ង់នេះលោក ប៉េលីយោត ប្រែថា : Il lade flore avec la main et recueille ses premices dans du vin ។​ ​អ្នក​បកប្រែ សូមបញ្ជាក់ថា : រឿងរ៉ាវ​ក្នុង​វគ្គនេះ ពុំ​ដែល​​ឮ​​ក្នុង​ទំនៀមខ្មែរ​ទេ​ ប៉ុន្ដែយើងប្រែតាមតែអត្ថបទដើមប៉ុណ្ណោះ មិនហ៊ាន បំបាត់ចោលឡើយ ។​

លុះពេលទៀបភ្លឺ​ទើប​គេដង្ហែលោកដោយគ្រែស្នែង​មាន​ភ្លេងនឹងបាំងក្លស់ នាំ​យក​ទៅវិញ ហើយគេ​យក​របស់ល្អៗ ​មាន​ ព្រែពណ៌ជាដើម ទៅ​ធ្វើ​ជាថ្នូរលស់​យក​កូន​ស្រី​នោះ​មក​វិញ ។​ បើពុំ​ធ្វើ​ដូច្នេះ​ទេ​ កូន​ស្រី​នេះមិនអាច​យក​ទៅ​ឲ្យ​​មាន​ ប្ដីដទៃទៀត​បាន​ឡើយ ព្រោះនៅជាកម្មសិទ្ធិរបស់លោកនៅឡើយ ។​

ពេល​ដែល​ខ្ញុំ​បាន​ឃើញរឿងរ៉ាវនេះ គឺនៅថ្ងៃ៦ ខែទី ៤ ​នៃ​ឆ្នាំតេងអីវ ​ក្នុង​រដ្ឋការស្ដេច តាយតេក (គ.ស ១២៩៧)នៅពេល ​ដែល​​មុន​​ធ្វើ​ពិធីនេះ កូន​ស្រី​ត្រូវនៅដែក​ក្នុង​បន្ទប់ជា​មួយ​អូវពុកម្ដាយ លុះដល់​ធ្វើ​ពិធីនេះរួចហើយ កូន​ស្រី​ត្រូវបែកទៅ ដែកបន្ទាប់ដទៃ ហើយនាងចង់ទៅដេកកន្លែងណា​ក៏​​បាន​ តាមចិត្ដចង់ ​ឥត​​មាន​​នរណា​តាមមើលគយឃ្លាំឡើយ ។​

ចំពោះរឿងអាពាហ៍ពិពាហ៍វិញ ពិតមែនតែ​មាន​​តម្រូវ​​ឲ្យ​ជូនលុយកាក់ជាច្រើន ប៉ុន្ដែគេ​មាន​អនុគ្រោះច្រើនដែរ ។​ មា នខ្លះគេអាចដេកនៅរួមរ័កនឹងគ្នាជា​មុន​ទៅហើយ​ទើប​រៀបការជាក្រោយ​ក៏​​បាន​ ។​ តាមប្រពៃណីគេមិនចាត់ទុកការណ៍ នេះជាការគួរខ្មាសអៀន ឬ ចំលែក​ឡើយ ។​

នៅយប់​ដែល​​ធ្វើ​ពិធី ឆិនថាន នោះ ជួនកាលនៅតែតាម​ផ្លូវ​​មួយ​​មាន​ដល់ទៅដប់​ផ្ទះ​ឯនោះ រៀប​ធ្វើ​ពិធីនេះ ។​នៅតាម ទីក្រុង​អ្នក​ណាហ៊ាន​ដើរ​កាត់ហ្វូងពិធី ពីមុខលោក ឬ តាបសទាំងនេះ ច្បាស់​ជា​វង្វេងវង្វន់​ផ្លូវ​ហើយ ណា​មួយ​​ឮ​គឹកកង ស័ព្ទសូរភ្លេងគ្មានចន្លោះត្រង់ណា​ទេ​ ។​