navinnseab/khmer-wikipedia-article huggingface dataset:
ស្លាកស្នាមវប្បធម៌ខ្មែរ: ៣. ទីក្រុងស្រីទេព

៣. ទីក្រុងស្រីទេព
	អ្វីដែលយើងគាត់សម្គាល គឺវត្តុបុរាណនៅទីក្រុងស្រីទេពដែលអាចធ្វើអោ
យយើងជឿរជាក់ថាទីក្រុងនេះដែលបានប្រសូតឡើងមុនសម័យចេនឡា ពោគឺ
នៅសម័យនគរភ្នំ។ ដូច្នេះទីក្រុងនេះពិតជាមានឈ្មោះបោះសំឡេងតាំងពីបុរាណ
កាលមក។ 
ទីក្រុងស្រីទេពស្ថិតនៅក្នុងខេត្តពេជ្របុរនៃប្រទេសថៃបច្ចុប្បន្ន ដែលជាខេត្តមួយ
និងភូមភាគឥសាន្ត ត្រង់ខែ្សស្របទី ១៦ អង្សា ខាងជើងខែ្សរយះបណ្តោយទី 
១០១ អង្សានៅទិសខាងកើត។ ទីក្រុងនេះស្ថិតនៅឆ្ងាយពីទីក្រុងបាងកកប្រមា
ណជាង៣៤៦ គឺឡូម៉ែតតាមបណ្តោយផ្លូវជាតិលេខ២១។ ខេត្តខែ្មរបុរាណ្យនេះ
ដើមឡើយមានឈ្មោះថា វជ្ជបុរ ( នេះបើសំអាងទៅលើសិលាចរឹកសិខោទ័យ)
ព្រមទាំងមានព្រំប្រទល់ជាប់ជាមួយអតីតខេត្តខែ្មរមួយចំនួនដូចជា ខេត្តជ័យភូមិ
ខនកែន, ភិចិត្រ, ពិស្ណុលោក, ។ ល។ 
នគសុវណ្ណស្ថិតនៅខាងត្បូងខេត្តល្វោ ឬលពបុរី និងខេត្តឡីយ ហើយខេត្តនេះ
មានផ្ទៃដីទំហំ១២. ៦៦៨.៤១៦ ម៉ែតក្រឡា។ ទីក្រុងពេជ្យបុរដ៏ធំនៃគ្រិស្តសករាជ
បន្ទាប់មកទៀត ទីក្រុងនេះត្រូវបានគេពង្រីក នៅក្នុងរជ្ជកាលរបស់សម្តេចព្រះ
នារាយណ៏មហារាជ។ ក្រុងអយុធ្យាបាបយកដងស្ទឹង ឬទឹកទន្លេធ្វើជាមជ្ឈមណ្ឌ
លកណ្តាលឡោមព័ទ្ធដោយកំពែងឥដ្ឋ និង ថ្មកំបោរ។ ប៉ុន្តែមិនឆ្ងាយប៉ុន្មានពីទី
ប្រជុំជននៃទីក្រុងនេះត្រង់តំបន់ស្រីទេព គេឃើញមានបុរាណដ្ឋានខែ្មរមួយ
ឈ្មោះថា “ ក្រុងស្រីទេព” ដែលជាទីក្រុងមួយស្ថិតក្នុងសម័យវប្បធម៏អន្តរកាល
រវាងនគរភ្នំ និង ចេនឡា ដ៏ល្បីល្បាញ។
បុរាណវិទូថៃបានប្រទះឃើញនូវសំណាកសិល្បះបុរាណខែ្មរជាច្រើន ដែលស្ថិត
ក្នុងទីក្រុងនេះ ក៏ប៉ុន្តែដើម្បីស្វែងយល់អំពីកំណើតនៃព្រះរាជនគរនេះ យើងត្រូវ
ដឹងថាការលេចធ្លោរបស់វាត្រូវបានកើតឡើងទន្ទឹមគ្នានិងការរីកដុះដាលនៃទីក្រុងល្វោ (លពបុរី ) ចន្ទបុរី ហើយទីក្រុងបុរាណនេះជាមជ្ឈមណ្ឌល ឬទីស្នាក់ការ
ខ្មែរមួយដ៏សំខាន់ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជាទៅកានគរមន។ ស្លាកស្នាមដំណាក់
កំពែងទីក្រុង និងប្រាង្គប្រាសាទខ្មែរវត្ថុសិល្បះវប្បធម៏សម័យអង្គរ និងមុនអង្គរ
ស្ថិតនៅក្បែរទីក្រុងជាទីទំនាប ខ្លះមានជាកំពែងខ្ពស់ៗ ហ៊ុមព័ទ្ធជុំវិញ។ គេសង្កេតឃើញមានគូទឹកនៅផ្នែកខាងក្រៅកំពែង រីនៅក្នុងក្រុងស្រីទេពវិញ គេ
សង្គេតឃើញមានប្រាង្គ បា្រសាទ បូជនីយដ្ឋានផង។ វត្តុបុរាណទាំងអស់មាន
លក្ខណះដូចជាវត្តុបុរាណខ្មែរ ដែលគេបានរកឃើញនៅខេត្តបច្ចិមបុរី ច័ន្ទបុរី លពបុរី។ បច្ចុប្បន្ន ស្ថានភាពទីក្រុងស្រីទេពមានលក្ខណះជារូ បគ្រោង នៃទីក្រុង
ភ្លោះមួយគូដែលមានប្រព័ន្ធធារាសាស្រ្តខ្វាត់ខ្វែងក្នុងក្រុង។ ផ្ទៃដីខាងក្រៅនេះ
មានសណ្ឋានដូចជារលកទឹកប្រដេញគ្នា។ នៅឆ្នាំ ១៩០៤ នៅក្នុងនេះ គេបានរកឃើញវត្ថុសិល្បះបុរាណយ៉ាងសន្ធឹកសន្ធាប់ ដូចជាទេវរូប ព្រះពុទ្ធរូប
ស្លឹកសីមា តែឥឡូវនេះ មួយភាពធំត្រូវបានបាត់បង់។ 
គេបានរកឃើញផ្ទាំង សិលាចារឹកជាភាសាខ្មែរ និងជាភសាសំស្រ្កឹតផងដែរ។
ការសិក្សាបានបញ្ជាក់ថា សិលាចារឹកនេះមានព្រះនាមព្រះបាទភវរ្ម័នទី១ ចារនៅ
ឆ្នាំ ៥៩៧ នៃគ្រិស្តសករាជ។
ទីក្រុងស្រីទេព ជាទីក្រុងខ្មែរបុរាណក្នុងចក្រភពចេនឡា ត្រូវបានកសាងឡើង
នៅលើមូលដ្ឋានវប្បធម៏នគរភ្នំ ដែលអ្នកស្រាវជ្រាវឲ្យឈ្មោះថាសិល្បះ ទ្វារវតី
 ប៉ុន្តែ នេះជាការខុសឆ្គងមួយគួរឲ្យសោកស្តាយខ្លំាងណាស់។ ការសំអាងទៅ
លើវត្ថុបុរាណអាចឲ្យដឹងបានថាចេនឡាជាចក្រភពមួយ ដែលអំណាចត្រូវបាន
ពង្រីកហើយលាតសន្ធឹងរហូតមកដល់ខាងក្រោមដងទន្លេបាសាក់។
ឆ្លងកាត់ការសិក្សាផ្នែកបុរាណវជ្ជា ដោយផ្អែកលើវត្ថុសិល្បះ ដែលគេបានរកឃើ
ញគេអាចដឹងបានថា វប្បធម៏ដើមជា ពុទ្ធនិយាម ( និកាយថេរវាទ ) ដែលប្រើភា
សាបាលី៕
ស្លាក់

ការ​ស្លាក់​ពេល​លេប​កើតឡើង​នៅ​ពេល​ដែល​អាហារ​មិន​បាន​ទំពារ​ឱ្យ​បាន​ល្អ ហើយ​ចូល​ទៅ​ក្នុង​ផ្លូវដង្ហើម ហើយ​បង្ក​ឱ្យ​មានការ​កកស្ទះ។

ការថប់ដង្ហើមត្រូវបានដោះស្រាយដោយជំនួយដំបូង (អានខាងក្រោម) ហើយប្រសិនបើវានៅតែបន្ត វាត្រូវបានដោះស្រាយដោយការហៅទៅកាន់សេវាសង្គ្រោះបន្ទាន់។
ស្លាក់: ជំនួយដំបូងសម្រាប់ជនរងគ្រោះទូទៅ

ជំនួយដំបូងសម្រាប់ជនរងគ្រោះទូទៅ 
ផ្នែកដំបូងគឺការក្អក។

ប្រសិនបើជនរងគ្រោះមិនអាចក្អកបាន។ ប្រើបច្ចេកទេសពីរដោយដៃ (សូមមើលរូបភាពទាំងពីរខាងក្រោម)។

ដើម្បីទទួលបានលទ្ធផលកាន់តែប្រសើរ សូមផ្សំពួកវាជាវេន៖ ធ្វើបច្ចេកទេសនីមួយៗប្រហែល 5 ដង បន្ទាប់មកប្តូរទៅបច្ចេកទេសបន្ទាប់ ហើយ​ធ្វើ​ម្តងទៀត​ទាំងពីរ​នេះ​ជា​បន្តបន្ទាប់។ 

ស្ត្រីមានផ្ទៃពោះនិងច្រើនពេកធាត់ត្រូវការការប្រែប្រួលនៃបច្ចេកទេសដៃទាំងនេះ (អានខាងក្រោម)។ 

ទារក (អាយុក្រោម 1 ឆ្នាំ) ត្រូវការបំរែបំរួលនៃបច្ចេកទេសដៃទាំងនេះ (អានខាងក្រោម)។

ប្រសិនបើការថប់ដង្ហើមនៅតែបន្ តសូមទូរស័ព្ទទៅសេវាសង្គ្រោះបន្ទាន់។

ជនរងគ្រោះអាចបាត់បង់ស្មារតីបន្ទាប់ពីមួយរយៈពេល (អានខាងក្រោម) វាត្រូវការ "ការសង្គ្រោះបេះដូង ប្រឆាំង​ការ​-​ស្លាក់"។
ធ្វេង|រូបភាពតូច|"ទះ​លើ​ខ្នង​"៖ ទ្រទ្រូងជនរងគ្រោះ ដោយដៃម្ខាងដែលនឹងមិនទះ (ដើម្បីបង្កើនប្រសិទ្ធភាព) និងពត់ជនរងគ្រោះ តាមដែលអាចធ្វើទៅបាន។ បន្ទាប់មក ដៃម្ខាងទៀតវាយ យ៉ាងរឹងមាំ។
កណ្តាល|រូបភាពតូច|380x380ភីកសែល|"សម្ពាធពោះ" (Heimlich Maneuver)៖ អនុវត្តពួកគេយ៉ាងខ្លាំងខំ រវាងទ្រូងនិងផ្ចិត។
ស្លាក់: ជំនួយដំបូងសម្រាប់ស្ត្រីមានផ្ទៃពោះឬច្រើនពេកធាត់

ជំនួយដំបូងសម្រាប់ស្ត្រីមានផ្ទៃពោះឬច្រើនពេកធាត់ 
ផ្នែកទីមួយគឺការក្អកផងដែរ។

ប្រសិនបើជនរងគ្រោះមិនអាចក្អកបានNational Safety Council and Oklahoma State University, Choking and CPR safety talk ប្រើបច្ចេកទេសពីរដោយដៃ (សូមមើលរូបភាពទាំងពីរខាងក្រោម)។

ដើម្បីទទួលបានលទ្ធផលកាន់តែប្រសើរ សូមផ្សំពួកវាជាវេន៖ ធ្វើបច្ចេកទេសនីមួយៗប្រហែល 5 ដង បន្ទាប់មកប្តូរទៅបច្ចេកទេសបន្ទាប់ ហើយ​ធ្វើ​ម្តងទៀត​ទាំងពីរ​នេះ​ជា​បន្តបន្ទាប់។ 

ប្រសិនបើការថប់ដង្ហើមនៅតែបន្ តសូមទូរស័ព្ទទៅសេវាសង្គ្រោះបន្ទាន់។

ជនរងគ្រោះអាចបាត់បង់ស្មារតីបន្ទាប់ពីមួយរយៈពេល (អានខាងក្រោម) វាត្រូវការ "ការសង្គ្រោះបេះដូង ប្រឆាំង​ការ​-​ស្លាក់"។
ធ្វេង|រូបភាពតូច|"ទះ​លើ​ខ្នង​"៖ ដូចជនរងគ្រោះធម្មតា។ ទ្រទ្រូងជនរងគ្រោះ ដោយដៃម្ខាងដែលនឹងមិនទះ (ដើម្បីបង្កើនប្រសិទ្ធភាព) និងពត់ជនរងគ្រោះ តាមដែលអាចធ្វើទៅបាន។ បន្ទាប់មក ដៃម្ខាងទៀតវាយ យ៉ាងរឹងមាំ។
កណ្តាល|រូបភាពតូច|380x380ភីកសែល|"សម្ពាធទ្រូង"៖ អនុវត្តពួកគេយ៉ាងខ្លាំង នៅលើពាក់កណ្តាលខាងក្រោមនៃឆ្អឹងទ្រូង។
ស្លាក់: ជំនួយដំបូងសម្រាប់ទារក (អាយុក្រោម 1 ឆ្នាំ)

ជំនួយដំបូងសម្រាប់ទារក (អាយុក្រោម 1 ឆ្នាំ) 
ប្រើបច្ចេកទេសទាំងពីរនេះដោយដៃសម្រាប់ទារក (សូមមើលរូបភាពទាំងពីរខាងក្រោម)។

ដើម្បីទទួលបានលទ្ធផលកាន់តែប្រសើរ សូមផ្សំពួកវាជាវេន៖ ធ្វើបច្ចេកទេសនីមួយៗប្រហែល 5 ដង បន្ទាប់មកប្តូរទៅបច្ចេកទេសបន្ទាប់ ហើយ​ធ្វើ​ម្តងទៀត​ទាំងពីរ​នេះ​ជា​បន្តបន្ទាប់។ 

ប្រសិនបើការថប់ដង្ហើមនៅតែបន្ តសូមទូរស័ព្ទទៅសេវាសង្គ្រោះបន្ទាន់។

ទារកអាចបាត់បង់ស្មារតីបន្ទាប់ពីមួយរយៈពេល (អានខាងក្រោម) វាត្រូវការ "ការសង្គ្រោះបេះដូង ប្រឆាំង​ការ​-​ស្លាក់ សម្រាប់ទារក"។
កណ្តាល|រូបភាពតូច|400x400ភីកសែល|ឆ្វេង - "ទះ​លើ​ខ្នង​"៖  ទារកត្រូវបានដាក់បញ្ច្រាសបន្តិច។  
ស្តាំ - "សម្ពាធទ្រូង"៖ ម្រាមដៃពីរចុច នៅលើពាក់កណ្តាលខាងក្រោមនៃទ្រូង។
ស្លាក់: ដល់ជនរងគ្រោះសន្លប់

ដល់ជនរងគ្រោះសន្លប់ 
វាចាំបាច់ក្នុងAmerican Red Cross, CPR/AED and First Aid ("Unconscious Choking") "ការសង្គ្រោះបេះដូង ប្រឆាំង​ការ​-​ស្លាក់" (ធម្មតា មិនមែនសម្រាប់ទារកទេ)

ឬ  "ការសង្គ្រោះបេះដូង ប្រឆាំង​ការ​-​ស្លាក់ សម្រាប់ទារក (អាយុក្រោម 1 ឆ្នាំ)" ។ (អានខាងក្រោម)។

 ការសង្គ្រោះបេះដូង ប្រឆាំង​ការ​-​ស្លាក់ - ធម្មតា 
រូបភាពតូច|ការបង្ហាប់ នៃការសង្គ្រោះបេះដូង។
រូបភាពតូច|ខ្យល់ចេញចូល (ដង្ហើមសង្គ្រោះ)  នៃការសង្គ្រោះបេះដូង។ចំពោះទារក  ចូរប្រើមាត់ខ្ទប់មាត់ និងច្រមុះរបស់ទារក ក្នុងពេលដំណាលគ្នា។
វាត្រូវបានទាមទារឱ្យហៅទៅកាន់សេវាវេជ្ជសាស្រ្តសង្គ្រោះបន្ទាន់។

ដាក់ជនរងគ្រោះផ្ដេក បែរមុខឡើងលើ។

អនុវត្តជាអចិន្ត្រៃយ៍ "ការសង្គ្រោះបេះដូង ប្រឆាំង​ការ​-​ស្លាក់" ដល់ជនរងគ្រោះដែលសន្លប់៖

 ការបង្ហាប់ ចំនួន 30 នៅផ្នែកខាងក្រោមនៃពាក់កណ្តាលទ្រូង។
 ប្រសិនបើវត្ថុជាប់គាំងអាចមើលឃើញ សូមព្យាយាមស្រង់ចេញវា។ វត្ថុអាចត្រូវបានស្រង់ចេញឬអត់ ប៉ុន្តែការសង្គ្រោះបេះដូងនេះត្រូវតែបន្តរហូតដល់ជនរងគ្រោះដកដង្ហើមធម្មតា។
 បិទច្រមុះជនរងគ្រោះ។ ណែនាំខ្យល់ពីមាត់មួយទៅមាត់មួយ (ដង្ហើមសង្គ្រោះ) ។ ណែនាំខ្យល់ម្តងទៀតពីមាត់មួយទៅមាត់មួយ (ដង្ហើមសង្គ្រោះ)។
 បង្វិលក្បាលជនរងគ្រោះទៅខាងមុខ និងថយក្រោយ ដើម្បីផ្លាស់ប្តូរទីតាំងរបស់វាបន្តិច។ ណែនាំខ្យល់ពីមាត់មួយទៅមាត់មួយ (ដង្ហើមសង្គ្រោះ) ។ ណែនាំខ្យល់ម្តងទៀតពីមាត់មួយទៅមាត់មួយ (ដង្ហើមសង្គ្រោះ)។

ធ្វើម្តងទៀត ជាអចិន្ត្រៃយ៍ ជំហានទាំងអស់នេះ ចាប់ផ្តើមពីដំបូង (ការបង្ហាប់ ចំនួន 30 ) ។

 ការសង្គ្រោះបេះដូង ប្រឆាំង​ការ​-​ស្លាក់ - សម្រាប់ទារក (អាយុក្រោម 1 ឆ្នាំ) 
វាត្រូវបានទាមទារឱ្យហៅទៅកាន់សេវាវេជ្ជសាស្រ្តសង្គ្រោះបន្ទាន់។

ដាក់ទារកឱ្យផ្ដេក បែរមុខឡើងលើ។ ក្បាលរបស់ទារកត្រូវតែមើលពីមុខជានិច្ច។

អនុវត្តជាអចិន្ត្រៃយ៍ "ការសង្គ្រោះបេះដូង ប្រឆាំង​ការ​-​ស្លាក់ សម្រាប់ទារក (អាយុក្រោម 1 ឆ្នាំ)" ទៅ ទារក៖

 ពីផ្នែកម្ខាងនៃទារក៖ ការបង្ហាប់ ចំនួន 30 ត្រូវបានអនុវត្តដោយម្រាមដៃពីរនៅលើពាក់កណ្តាលខាងក្រោមនៃពាក់កណ្តាលនៃទ្រូង។
 ប្រសិនបើវត្ថុជាប់គាំងអាចមើលឃើញ សូមព្យាយាមស្រង់ចេញវា។ វត្ថុអាចត្រូវបានស្រង់ចេញឬអត់ ប៉ុន្តែការសង្គ្រោះបេះដូងនេះត្រូវតែបន្តរហូតដល់ទារកដកដង្ហើមធម្មតា។
 ដោយមាត់របស់អ្នក ខ្ទប់មាត់ទារក និងច្រមុះរបស់ទារកក្នុងពេលតែមួយ។ ណែនាំខ្យល់តាមរបៀបនោះ (ដង្ហើមសង្គ្រោះ)។ ណែនាំខ្យល់ម្តងទៀត (ដង្ហើមសង្គ្រោះ)។
 វាត្រូវបានណែនាំថា ក្បាលរបស់ទារកបន្តមើលទៅខាងមុខ មិនត្រូវបង្វិលវាឡើយ ព្រោះ​ការ​ទំនោរ​ក្បាល​អាច​រួម​តូច​ដល់​ផ្លូវ​ដង្ហើម​របស់​ទារក។

ធ្វើម្តងទៀត ជាអចិន្ត្រៃយ៍ ជំហានទាំងអស់នេះ ចាប់ផ្តើមពីដំបូង (ការបង្ហាប់ ចំនួន 30 ) ។
ស្លាក់: ការសង្គ្រោះបេះដូង ប្រឆាំង​ការ​-​ស្លាក់ - ធម្មតា

ការសង្គ្រោះបេះដូង ប្រឆាំង​ការ​-​ស្លាក់ - ធម្មតា 
រូបភាពតូច|ការបង្ហាប់ នៃការសង្គ្រោះបេះដូង។
រូបភាពតូច|ខ្យល់ចេញចូល (ដង្ហើមសង្គ្រោះ)  នៃការសង្គ្រោះបេះដូង។ចំពោះទារក  ចូរប្រើមាត់ខ្ទប់មាត់ និងច្រមុះរបស់ទារក ក្នុងពេលដំណាលគ្នា។
វាត្រូវបានទាមទារឱ្យហៅទៅកាន់សេវាវេជ្ជសាស្រ្តសង្គ្រោះបន្ទាន់។

ដាក់ជនរងគ្រោះផ្ដេក បែរមុខឡើងលើ។

អនុវត្តជាអចិន្ត្រៃយ៍ "ការសង្គ្រោះបេះដូង ប្រឆាំង​ការ​-​ស្លាក់" ដល់ជនរងគ្រោះដែលសន្លប់៖

 ការបង្ហាប់ ចំនួន 30 នៅផ្នែកខាងក្រោមនៃពាក់កណ្តាលទ្រូង។
 ប្រសិនបើវត្ថុជាប់គាំងអាចមើលឃើញ សូមព្យាយាមស្រង់ចេញវា។ វត្ថុអាចត្រូវបានស្រង់ចេញឬអត់ ប៉ុន្តែការសង្គ្រោះបេះដូងនេះត្រូវតែបន្តរហូតដល់ជនរងគ្រោះដកដង្ហើមធម្មតា។
 បិទច្រមុះជនរងគ្រោះ។ ណែនាំខ្យល់ពីមាត់មួយទៅមាត់មួយ (ដង្ហើមសង្គ្រោះ) ។ ណែនាំខ្យល់ម្តងទៀតពីមាត់មួយទៅមាត់មួយ (ដង្ហើមសង្គ្រោះ)។
 បង្វិលក្បាលជនរងគ្រោះទៅខាងមុខ និងថយក្រោយ ដើម្បីផ្លាស់ប្តូរទីតាំងរបស់វាបន្តិច។ ណែនាំខ្យល់ពីមាត់មួយទៅមាត់មួយ (ដង្ហើមសង្គ្រោះ) ។ ណែនាំខ្យល់ម្តងទៀតពីមាត់មួយទៅមាត់មួយ (ដង្ហើមសង្គ្រោះ)។

ធ្វើម្តងទៀត ជាអចិន្ត្រៃយ៍ ជំហានទាំងអស់នេះ ចាប់ផ្តើមពីដំបូង (ការបង្ហាប់ ចំនួន 30 ) ។
ស្លាក់: ការសង្គ្រោះបេះដូង ប្រឆាំង​ការ​-​ស្លាក់ - សម្រាប់ទារក (អាយុក្រោម 1 ឆ្នាំ)

ការសង្គ្រោះបេះដូង ប្រឆាំង​ការ​-​ស្លាក់ - សម្រាប់ទារក (អាយុក្រោម 1 ឆ្នាំ) 
វាត្រូវបានទាមទារឱ្យហៅទៅកាន់សេវាវេជ្ជសាស្រ្តសង្គ្រោះបន្ទាន់។

ដាក់ទារកឱ្យផ្ដេក បែរមុខឡើងលើ។ ក្បាលរបស់ទារកត្រូវតែមើលពីមុខជានិច្ច។

អនុវត្តជាអចិន្ត្រៃយ៍ "ការសង្គ្រោះបេះដូង ប្រឆាំង​ការ​-​ស្លាក់ សម្រាប់ទារក (អាយុក្រោម 1 ឆ្នាំ)" ទៅ ទារក៖

 ពីផ្នែកម្ខាងនៃទារក៖ ការបង្ហាប់ ចំនួន 30 ត្រូវបានអនុវត្តដោយម្រាមដៃពីរនៅលើពាក់កណ្តាលខាងក្រោមនៃពាក់កណ្តាលនៃទ្រូង។
 ប្រសិនបើវត្ថុជាប់គាំងអាចមើលឃើញ សូមព្យាយាមស្រង់ចេញវា។ វត្ថុអាចត្រូវបានស្រង់ចេញឬអត់ ប៉ុន្តែការសង្គ្រោះបេះដូងនេះត្រូវតែបន្តរហូតដល់ទារកដកដង្ហើមធម្មតា។
 ដោយមាត់របស់អ្នក ខ្ទប់មាត់ទារក និងច្រមុះរបស់ទារកក្នុងពេលតែមួយ។ ណែនាំខ្យល់តាមរបៀបនោះ (ដង្ហើមសង្គ្រោះ)។ ណែនាំខ្យល់ម្តងទៀត (ដង្ហើមសង្គ្រោះ)។
 វាត្រូវបានណែនាំថា ក្បាលរបស់ទារកបន្តមើលទៅខាងមុខ មិនត្រូវបង្វិលវាឡើយ ព្រោះ​ការ​ទំនោរ​ក្បាល​អាច​រួម​តូច​ដល់​ផ្លូវ​ដង្ហើម​របស់​ទារក។

ធ្វើម្តងទៀត ជាអចិន្ត្រៃយ៍ ជំហានទាំងអស់នេះ ចាប់ផ្តើមពីដំបូង (ការបង្ហាប់ ចំនួន 30 ) ។
ស្លឹក (ឧបករណ៍ភ្លេង)

ស្លឹក​ជា​ឧបករណ៍​តន្ត្រី​ផ្លុំ​ដែល​មាន​សំនៀង​ប្រហាក់​ប្រហែល​នឹង​សំនៀង​មនុស្ស​ហួច​ដែរ។ ឧបករណ៍​នេះ​មិន​ប្រើ​ចូល​រួម​ជា​មួយ​ឧបករណ៍​ដទៃ​ឡើយ។ វា​គឺ​ជា​ស្លឹក​ឈើ​ស្រស់​សុទ្ធ​សាធ​ដែល​មាន​សរសៃ​រស់​ គ្មាន​រោម​ អាច​បត់​បាន​មិន​បាក់​ ជា​ស្លឹក​មាន​សាច់​រលោង​ដូច​ជា​ ស្លឹក​ក្រវ៉ាន់ ស្លឹក​ពួច ស្លឹក​ជ្រៃក្រឹម ស្លឹក​លំពស់។ល។
ស្លឹក (ឧបករណ៍ភ្លេង): របៀបផ្លុំ

របៀបផ្លុំ
នៅ​ពេល​ផ្លុំ​ម្តងៗ​ គេ​តែង​តែ​យក​ស្លឹក​ស្អាត​មួយ​មក​ពត់​តាម​បណ្តោយ​ស្លឹក ហើយ​ញាត់​ទៅ​ក្នុង​មាត់​ដោយ​បិទ​បើក​គួប​ផ្សំ​នឹង​អណ្តាត​ខាង​ក្នុង​ រួម​ជាមួយ​នឹង​កម្លាំង​ខ្យល់​បញ្ចេញ​ពី​ក្នុង​​អាច​ធ្វើ​ឱ្យ​សំនៀង​បត់​បែន​ទៅ​តាម​ចិត្ត​ចង់​បាន។

ស្លឹក​ឈើ​ស្រពោន ឬ​ស្ងួត​ក្រៀម​មិន​អាច​យក​មក​ផ្លុំ​ឱ្យ​មាន​សំនៀង​បាន​ឡើយ ពីព្រោះ​ស្លឹក​បែប​នេះ​បាត់​អស់​សរសៃ​រស់​របស់​វា​ទៅ​ហើយ គេ​ត្រូវ​ការ​តែ​ស្លឹក​ឈើ​បេះ​ភ្លាមៗ​យក​មក​ផ្លុំ​ភ្លាម​តែ​ប៉ុណ្ណោះ ដូច្នេះ​ហើយ​បាន​ជា​គេ​មិន​យក​ទៅ​ប្រគំ​រួម​​ជា​មួយ​នឹង​ឧបករណ៍​ដទៃ​ក្នុង​វង់​ផ្សេងៗ​នោះ​ឡើយ ពី​ព្រោះ​មាន​ការ​លំបាក​រក​ស្លឹក​ភ្លាមៗ និង​ពិបាក​ថែ​រក្សា​វា​ទុក​ឱ្យ​បាន​យូរ​កុំ​ឱ្យ​ស្រពោន​ កុំ​ឱ្យ​ស្ងួត​ក្រៀម។ ម៉្យាង​ទៀត​ស្លឹក​មួយ​អាច​ផ្លុំ​បាន​តែ​មួយ​បទ ឬ​ពីរ​បទ​ប៉ុណ្ណោះ​ កាល​ណា​វា​ទក់ គេ​ត្រូវ​ប្តូរ​ស្លឹក​ថ្មី​មួយ​ទៀត។
ស្លឹក (ឧបករណ៍ភ្លេង): ប្រវត្តិ

ប្រវត្តិ
ការ​ផ្លុំ​ស្លឹក​កើត​ឡើង​អំពី​ការ​ទាក់​សត្វ​ ឬ​បរ​បាញ់​សត្វ​នៅ​ក្នុង​ព្រៃ​តាំង​ពី​បរម​បុរាណ​មក (និយាយ​តៗ​គ្នា) គេ​ផ្លុំ​ស្លឹក​ត្រាប់​សំឡេង​សត្វ ឬ​ហៅ​ថា​ផ្លុំ​អែប​សត្វ​សម្រាប់​ឱ្យ​សត្វ​ទាំង​ឡាយ​ដែល​ឮ​ដូច​សំឡេង​របស់​វា​ រត់​មក​រក​កន្លែង​ផ្លុំ​ ងាយ​គេ​នឹង​បាញ់​នឹង​ទាក់​យ៉ាង​ស្រួល។​ ក្រោយៗ​មក​ទើប​គេ​យក​ស្លឹក​មក​ផ្លុំ​ជា​បទ​បែប​នៅ​តាម​ដង​ព្រៃ​នៅ​ពេល​ឃ្វាល​គោ​ក្របី។ល។

អ្នក​ផ្លុំ​ស្លឹក​ច្រើន​តែ​ជា​អ្នក​ចេះ​ច្រៀង ចេះ​ហួច ហើយ​ក្រៅ​ពី​គេ​ច្រៀង គេ​ហួច គេ​យក​ស្លឹក​មក​ផ្លុំ​ជំនួស​ដើម្បី​បក​ស្រាយ​មនោ​សញ្ចេតនា​ផ្ទាល់​របស់​គេ​ នៅ​ពេល​ដែល​គេ​អផ្សុក ប៉ុន្តែ​គេ​ចៀស​វាង​មិន​ផ្លុំ​កំសាន្ត​នៅ​ក្នុង​ភូមិ​ដែល​មាន​អ្នក​ស្រុក​រស់​នៅ​ទេ​កាល​ពី​សម័យ​ដើម ពីព្រោះ​គេ​មាន​ជំនឿ​ថា កាល​ណា​គេ​ផ្លុំ​ច្បាស់​ជា​មាន​សត្វ​ព្រៃ​រត់​ចូល​ស្រុក សត្វ​ព្រៃ​​ទាំង​​នោះ​​នឹង​នាំ​មក​នូវ​ឧបទ្រព​ចង្រៃ​ទាំង​ឡាយ​ឱ្យ​ដល់​អ្នក​ភូមិ។ ម៉្យាង​ទៀត ភូមិ​ស្រុក​ទាំង​ឡាយ​ច្រើន​តែ​សង់​នៅ​ក្បែរ​មាត់​ព្រៃ ដែល​ជា​ហេតុ​ងាយ​ឱ្យ​​សត្វ​ព្រៃ​រត់​ចូល​ស្រុក​បាន​ដោយ​ស្រួល។ សំខាន់​ទៅ​ទៀត គឺ​សត្វ​ខ្លា​ដែល​ជា​សត្វ​សាហាវ​ក៏​ចេះ​ស្តាប់​សំឡេង​អែប​សត្វ​នេះ​ដែរ ព្រោះ​សំឡេង​នេះ​ជា​សំឡេង​ត្រាប់​តាម​សត្វ​ស្លូតៗ ដូច​ជា​សត្វ​ក្តាន់ ប្រើស ឈ្លូស។ល។ ដែល​សត្វ​ខ្លា​ប៉ង​ជា​អាហារ៕
ស្លឹកគ្រៃ

ស្លឹកគ្រៃ (អង់គ្លេស:Cymbopogon) គឺតិណជាតិមួយប្រភេទ ដែលដុះបែកចេញពីគុម្ពជាដំណាំដែលមានស្លឹកវែងៗ ក្លិនប្រហើរឈ្ងុយ ក្នុងនោះស្លឹកនិងគល់ប្រើការជាគ្រឿងផ្សំឲ្យម្ហូបមានរសឆ្ងាញ់ និងធ្វើជាឱសថព្យាបាលរោគថែមទៀតផង។ ស្លឹកគ្រៃ គឺជាប្រភេទរុក្ខជាតិមានកំណើតនៅតំបន់ អាស៊ីអាគ្នេយ៍ អាស៊ី អាហ្វ្រិក អូស្ត្រាលី និងតំបន់កោះត្រូពិច ស្ថិតនៅក្នុងគ្រួសារតិណជាតិ ឬ ពពួកស្មៅ។Soenarko, S. 1977. The genus Cymbopogon Sprengel (Gramineae). Reinwardtia 9(3): 225–375Bleasel N, Tate B, Rademaker M (August 2002). "Allergic contact dermatitis following exposure to essential oils". Australas. J. Dermatol. 43 (3): 211–3. doi:10.1046/j.1440-0960.2002.00598.x. PMID 12121401. S2CID 46674505.
រូបភាពតូច|ស្លឹកគ្រៃដែលត្រូវបានគេដាំ
ដើមរបស់វា ត្រូវបានគេប្រើជាភ្នាក់ងារក្លិន និងរសជាតិដែលជាគ្រឿងផ្សំទូទៅក្នុងការចម្អិនម្ហូបរបស់ជនជាតិអាស៊ី។ស្លឹកគ្រៃមានគុណប្រយោជន៍ជាច្រើនចំពោះសុខភាពដោយសារ វាមានសារធាតុគីមី រ៉ែ និងវីតាមីនដែលត្រូវបានគេដឹងថាមានសារធាតុប្រឆាំងអុកស៊ីតកម្ម និងការពារជំងឺ។  គេអាចចាប់ផ្តើមដាំនៅរវាងខែវិច្ឆិកា ឬធ្នូ ហើយប្រមាណ៣ឬ៤ខែក្រោយមក ទើបគេគាស់យកទៅលក់។ មុននឹងដាំគេកាប់ ឬភ្ជួរដី ហើយបើយកល្អត្រូវចាំរហូតដល់ដាច់ទឹកភ្លៀងសិន ព្រោះបើពុំដូច្នោះទេ ដីស្អិតពេក។ ក្នុងមួយរណ្តៅៗគេអាចដាក់៣ទៅ៤ដើម គុម្ពស្លឹកគ្រៃកើនបាន៣០ឬ៤០គុម្ព ហើយវាអាចមានកម្ពស់ចាប់ពី១ម៉ែត្រទៅ១កន្លះផងដែរ គឺអាស្រ័យទៅលើធនធាន បច្ចេកទេសដាំដុះ និងរបបទឹកគ្រប់គ្រាន់ ។
ស្លឹកគ្រៃ: សូមមើលផងដែរ

សូមមើលផងដែរ 
• ខ្ញី

• មង្ឃុត 

• ត្រកួន 

• ននោង 

• ត្រឡាច 

• ស្ពៃក្រញាញ់ 

• ស្ពៃតឿ 

• ស្ពៃចង្កឹះ
ស្វគ៌

រូបភាពតូច|380x380ភីកសែល| Frieze នៃ គន្ធវ៌ និង អប្សរា, អ្នកស្រុក ស្វគ៌
ស្វគ៌   ត្រូវបានគេស្គាល់ផងដែរថាជា សួគ៌, ឥន្ទ្រលោក និង សួគ៌ា គឺជាលំនៅឋានសួគ៌របស់ ទេវតា ក្នុង សាសនាហិណ្ឌូ ។  ស្វគ៌ គឺជាផ្នែកមួយនៃ លោកា ខ្ពស់ទាំងប្រាំពីរ ( esoteric planes ) នៅក្នុង cosmology ហិណ្ឌូ ។  ស្វគ៌ ត្រូវបានបកប្រែជាញឹកញាប់ថាជាស្ថានសួគ៌   ទោះបីជាវាត្រូវបានចាត់ទុកថាមិនដូចគ្នាទៅនឹងគោលគំនិតនៃ ស្ថានសួគ៌ សាសនាអ័ប្រាហាំ ក៏ដោយ។
ស្វគ៌: ការពិពណ៌នា

ការពិពណ៌នា 
ស្វគ៌ គឺជាបណ្តុំនៃពិភពសេឡេស្ទាលដែលស្ថិតនៅលើ និងលើ ភ្នំព្រះសុមេរុ ជាកន្លែងដែលអ្នកដែលបានដឹកនាំជីវិតដោយសុចរិតដោយប្រកាន់ខ្ជាប់នូវគម្ពីរបានត្រេកអរក្នុងសេចក្តីរីករាយ មុនពេលកើតនៅលើផែនដីបន្ទាប់។ វាត្រូវបានពិពណ៌នាថាត្រូវបានសាងសង់ដោយអាទិទេព ត្វស្ត្រ ដែលជាស្ថាបត្យករ វេទ ។ 
រូបភាពតូច|253x253ភីកសែល| គំនូររបស់ព្រះឥន្ទ្រជាអ្នកគ្រប់គ្រង ស្វគ៌ លើ អៃរវត
ស្តេចនៃ ទេវៈ ព្រះឥន្ទ្រ ជាស្តេចសោយរាជ្យ ទ្រង់សោយរាជ្យជាមួយនឹងមហេសី ព្រះឥន្ទ្រានី ។  វាំង​របស់​ទ្រង់​នៅ​ក្នុង​លំនៅ​នោះ​ត្រូវ​បាន​គេ​ហៅ​ថា វៃជយន្ត។  ព្រះបរមរាជវាំងនេះមានសាលដ៏ល្បីល្បាញគឺ សុធម៌ ដែលមិនអាចប្រៀបផ្ទឹមបានក្នុងចំណោមតុលាការព្រះអង្គម្ចាស់ទាំងអស់។ រាជធានីនៃ ស្វគ៌ គឺ អមរវតី ហើយច្រកចូលរបស់វាត្រូវបានការពារដោយដំរីរឿងព្រេងនិទាន អៃវរត ។  ស្វគ៌ ត្រូវបានពិពណ៌នាថាជាផ្ទះរបស់ កមធេនុ ដែលជាគោដ៏ច្រើន ក៏ដូចជា បរិជត ដែលជាដើមឈើដែលផ្តល់សេចក្តីប្រាថ្នាទាំងអស់។  ដើម អល្បវ្ឫិក្ស រឿងព្រេងនិទានដុះនៅកណ្តាលសួនច្បារ នន្ទន ដែលត្រូវបានដាំនៅទីនោះដោយព្រះឥន្ទ្របន្ទាប់ពីវាផុសចេញពី សមុទ្រមន្ថ ដែលជាការញាក់នៃមហាសមុទ្រ។ ដោយសារតែទីតាំងរបស់វា ស្វគ៌ ត្រូវបានគេហៅថា ត្រីទិវ ដែលជាឋានសួគ៌ខ្ពស់បំផុតទីបី។ 

នៅក្នុង ទេវកថាហិណ្ឌូ ការគ្រប់គ្រងរបស់ពួកទេវតាលើ ស្វគ៌ ជារឿយៗជាចំណុចចម្បងនៃការឈ្លោះប្រកែកគ្នានៅក្នុងសង្គ្រាមដ៏អស់កល្បរបស់ពួកគេជាមួយនឹងគូប្រជែងរបស់ពួកគេគឺ អសុរ ។ ប្រធានបទទូទៅនៅក្នុងរឿងព្រេងទាំងនេះគឺស្តេច អសុរ ដូចជា ហិរញ្យកសិបុ ដណ្តើមយកអាណាចក្រសម្រាប់ខ្លួនគាត់។ ព្រះ ​វិស្ណុ ​ជា​អ្នក​ថែរក្សា​ជា​ញឹក​ញាប់​ធ្វើ​អន្តរាគមន៍​ដើម្បី​ស្ដារ​ស្ថានភាព​ដដែល។ ជួនកាលគាត់សន្មតថា អវតារ ដូចជា នរសិង្ហ ដើម្បីកម្ចាត់ស្តេចអសុរ ស្ដារព្រះឥន្ទ្រ និងទេវៈមកកន្លែងរបស់ពួកគេ។  ក្នុង​សម័យ ​ព្រាហ្មណ៍ ​និមួយៗ (ការ​រលត់​គ្នា​យ៉ាង​ធំ) អាណាចក្រ​ទាំង​បី​ដំបូង​គឺ ភុលោក, ភុវ៌លោក, និង ស្វគ៌លោក ត្រូវ​បាន​បំផ្លាញ។ នៅក្នុងសាសនាហិណ្ឌូសហសម័យ ស្វគ៌ ខ្លួនវាជារឿយៗត្រូវបានទម្លាក់ទៅក្នុងឋានៈនៃស្ថានសួគ៌ទាប ដែលជាឋានសួគ៌ខាងវិញ្ញាណក៏ដូចជារូបកាយនៅក្រោម វៃកុម្ថ និង កៃលាស ដែលជាកន្លែងសេឡេស្ទាលរបស់ ព្រះវិស្ណុ និង ព្រះសិវៈ ។
ស្វាកន្ទុយស

ស្វាកន្ទុយស ( ឈ្មោះវិទ្យាសាស្ត្រ: Pygathrix nigripes ) ជា​អំបូរ​ស្វា​ដែល​កំពុង​រង​ការ​វិនាស​ ដែល​មាន​រស់​នៅ​ក្នុង​ព្រៃ​នា​ប្រទេស​វៀតណាម និង កម្ពុជា។ ស្វា​អំបូរ​នេះ  មាន​អំបូរ​ស្វា​ដែល​មាន​លក្ខណៈ​ពិសេស​ត្រង់​មាន​មុខ​ធំ​ពណ៌​ខៀវ​ប្រផេះ។Black-shanked douc (Pygathrix nigripes).  ARKive. Accessed 2008-07-21 របាយការណ៍​ថ្មី​ៗ​ដោយអង្គការសង្គមអភិរក្សជីវិតសត្វព្រៃ ​(Wildlife Conservation Society) បាន​ប៉ាន់ស្មាន​ថា មាន​ស្វា​កន្ទុយ​ស​ប្រមាណ​ជាង ២៣០០០ក្បាល​កំពុង​រស់​នៅ​ក្នុង​ តំបន់​អភិរក្ស​ជីវៈចម្រុះកែវ​សីមា ហើយក៏ត្រូវបានគេរកឃើញនៅតំបន់ដែនជម្រកសត្វព្រៃលំផាត់ផងដែរនាពេលថ្មីៗនេះដោយអង្គការជីវិតសត្វស្លាប់អន្តរជាតិប្រចាំនៅកម្ពុជា​(BirdLife International Cambodia Programme) មុន​របក​គំហើញ​នៅតំបន់​អភិរក្ស​ជីវៈចម្រុះ​​កែវសីមាចុងក្រោយ​នេះ  គេ​មានជំនឿថា ស្វា​អំបូរ​នេះមាន​ច្រើន​ជាង​គេ​នៅ​ប្រទេស​វៀតណាម  ដែល​នៅ​ទីនោះ​ស្វា​កន្ទុយ​សមាន​ចំនួន  ៦០០ក្បាល។ គេ​មិន​ទាន់​ដឹង​អំពី​ចំនួន​ស្វា​កន្ទុយ​សសរុប​នៅ​ឡើយ​ទេ។Unexpected Large Monkey Population Discovered Newswise, Retrieved on August 28, 2008.
ស្វាក្ដាម: External links

External links

 Bonadio, C. 2000. "Macaca fascicularis" (On-line), Animal Diversity Web. Accessed March 10, 2006.
 Primate Info Net Macaca fascicularis Factsheet
 ISSG Database: Ecology of Macaca fascicularis
 Primate Info Net: Macaca fascicularis
 BBC Factfile on M. fascicularis
 "Conditions at Nafovanny" , video produced by the British Union for the Abolition of Vivisection following an undercover investigation at a captive-breeding facility for long-tailed macaques in Vietnam.
ស្វាងវឌ្ឍនា

ស្រីសវរិនថិរា (    ; ប្រសូតថ្ងៃទី ១០ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ ១៨៦២ ដល់ថ្ងៃទី ១៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ ១៩៥៥) ត្រូវបានគេស្គាល់ផងដែរថាជា ស្វាងវឌ្ឍនា ( ) ជា​មហេសីនិង​ជាបងប្អូន​ស្រី​ដែល​មាន​ឪពុក​ឬ​ម្ដាយ​ទីទៃ​​របស់​ ​ចុល្លាង្ករណ៍ (រាមា​ទី ៥) ប៉ុន្តែ​នាង​មិន​មែន​ជារាជនីឬ​មហេសីដែលមានឋានៈខ្ពស់បំផុត​​នោះ​ទេ។ បន្ទាប់ពីការឡើងកាន់អំណាចរបស់ចៅប្រុសដំបូងរបស់នាងនៅឆ្នាំ ១៩៣៥ នាងត្រូវបានគេស្គាល់ថាជា សម្តេចព្រះផាន់អយ្យកាចៅ ( สมเด็จพระพันวัสสาอัยยิกาเจ้า "មហាក្សត្រី") ។ Finestone, Jeffrey. The Royal Family of Thailand: The Descendants of King Chulalongkorn. Bangkok : Phitsanulok Publishing, 1989, p. 64 កូនទាំងអស់របស់នាងបានស្លាប់មុននាង ដូច្នេះហើយនាងរស់នៅដើម្បីឃើញចៅប្រុសរបស់នាងអានន្ទមហិតលនិងភូមិពលអតុល្យតេជឡើងសោយរាជ្យ។
ស្វាត្រោស

ស្វាត្រោស (ភាសាអង់គ្លេស៖ northern pig-tailed macaque, ភាសាបច្ចេកទេស៖ Macaca leonina) is a species of primate in the Cercopithecidae family ។ ស្វាអំបូរនេះមានរស់នៅក្នុងប្រទេសបង់ក្លាដែស្ស, កម្ពុជា, ចិន, ឥណ្ឌា, ឡាវ, មីយ៉ាន់ម៉ា, ថៃ, និងវៀតណាម។ Traditionally, it has been considered a subspecies of M. nemestrina. In India, it is found in south of the Brahmaputra River, in the northeastern part of the country.Choudhury, A.U. (1988) Priority ratings for conservation of Indian primates. Oryx 22: 89-94. Its range in India extends from Assam and Meghalaya to eastern Aruanchal Pradesh, Nagaland, Manipur, Mizoram and Tripura. Choudhury, A.U. (2003) The pig-tailed macaque Macaca nemestrina in India - status and conservation. Primate Conservation 19:91-94. A detailed report on the ecology and behaviour of northern pig-tailed macaque has been published recently.Choudhury, A.U. (2008) Ecology and behaviour of the pigtailed macaque Macaca nemestrina leonina in some forests of Assam in North-East India. J. Bombay nat. Hist. Soc. 105 (3): 279- 291.
ស្វាន

រូបភាពតូច|300x300ភីកសែល| រូបសំណាក ភៃរវ ដែលពណ៌នាអំពី ពាហនៈ របស់គាត់ ស្វាន (ឆ្កែ)
ស្វាន ( សំស្ក្រឹត:     श्वान; Śvāna  ) ជាពាក្យ សំស្រ្កឹត មានន័យថា ឆ្កែ រកឃើញសេចក្តីយោងម្តងហើយម្តងទៀតនៅក្នុង ទេវកថា វេទ និងក្រោយមកទៀត ហើយឯកសារយោងទាំងនោះរួមមានដូចខាងក្រោម៖

 ឆ្កែញីរបស់ ព្រះឥន្ទ្រ ដែលជាឆ្កែ វេទ មានឈ្មោះថា សារម ហើយវាត្រូវបានរៀបរាប់នៅក្នុង Rigveda ។ កូនចៅរបស់វាបានក្លាយជាអ្នកឃ្លាំមើលរបស់ យម, សវ៌រ និង ស្យម ។
 យុធិស្ថិរ ដែលជា បន្ទវាស ម្នាក់បានទទូចថាគាត់ត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យចូលទៅក្នុង ស្វគ៌ ( ស្ថានសួគ៌ ) ជាមួយសត្វឆ្កែដែលបានដើរតាមគាត់ពីការមកដល់របស់ពួកគេទៅ ស្វគ៌ ។ ឆ្កែបានប្រែខ្លួនទៅជាអត្តសញ្ញាណពិតនៃ ព្រះធម៌ ។
 អាទិទេពដូចជា រុទ្រ, និរ៌ិតិ, និង វិរភទ្រ ត្រូវបានផ្សារភ្ជាប់ជាមួយនឹងសត្វឆ្កែ។
 ព្រះ​សិវៈ ​ក្នុង​លក្ខណៈ​របស់​ទ្រង់​ជា ​ពាហនៈ មាន​ឆ្កែ​ជា ​យាន (មាន​ចែង​ក្នុង ​មហាភារតៈ )។
 ខន្ទោប ដែលជាអាទិទេពមួយក្បាលត្រូវបានផ្សារភ្ជាប់ជាមួយនឹងសត្វឆ្កែដែលគាត់ជិះ។
 ទត្តត្រេយ ត្រូវបានផ្សារភ្ជាប់ជាមួយនឹងសត្វឆ្កែបួនក្បាលដែលត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជានិមិត្តរូបនៃ វេទ ទាំងបួន។
ស្វាមីប្រាំពីរជំពូក: '''វធកាស្វាមី'''

វធកាស្វាមី 
ស្វាមីដូចពេជ្ឍឃាត រង់ចាំតែរករឿងវាយតប់ និងសម្លាប់ភរិយាខ្លួន ចិត្តមិនត្រាប្រណី ដូចជាពេជ្ឈឃាតដែលមិនត្រាប្រណី ចំពោះអ្នកទោសរបស់ខ្លួន ។
ស្វាមីប្រាំពីរជំពូក: '''ចោរស្វាមី'''

ចោរស្វាមី 
ស្វាមីដូចចោរ មិនត្រង់នឹងភរិយាខ្លួន ចាំតែលួចបំបាត់ទ្រព្យសម្បត្តិ ឬ លាក់លៀមរឿងអ្វីៗនឹងប្រពន្ធ ដូចជាចោរដែលរង់ចាំតែលួចទ្រព្យគេ និងលាក់បំបាត់រឿងអាក្រក់របស់ខ្លួនមិនឲ្យគេដឹង ។
ស្វាមីប្រាំពីរជំពូក: '''អយ្យាស្វាមី'''

អយ្យាស្វាមី 
ស្វាមីដូចជាចៅហ្វាយ ចាំតែចង្អុលបញ្ជា ខុសស្ដីបន្ទោស ប្រើប្រពន្ធធ្វើការដូចជាខ្ញុំបម្រើរបស់ខ្លួន ។
ស្វាមីប្រាំពីរជំពូក: '''បិតាស្វាមី'''

បិតាស្វាមី 
ស្វាមីដូចជាឪពុក មានចិត្តស្រឡាញ់ថ្នាក់ថ្មមប្រពន្ធដូចកូន មើលការខុសត្រូវ រវាំងមិនឲ្យកូនធ្វើខុស ការពារកូនគ្រប់ទិសទី ។
ស្វាមីប្រាំពីរជំពូក: '''ជេដ្ឋាស្វាមី'''

ជេដ្ឋាស្វាមី  
ស្វាមីដូចបងប្រុស ស្រឡាញ់ថែទាំប្រពន្ធ ដូចបងប្រុសស្រឡាញ់ប្អូន ការពារប្អូន ។
ស្វាមីប្រាំពីរជំពូក: '''សខីស្វាមី'''

សខីស្វាមី 
ស្វាមីដូចមិត្តភ័ក្តិ គឺទុកភរិយាខ្លួនស្មើនឹងមិត្តភ័ក្តិ ពេលជួបគ្នាក៏រីករាយ បានអ្វីក៏ចែករំលែកគ្នាតាមនាទីមិត្តគោរពមិត្ត រួមសុខរួមទុក្ខជាមួយគ្នា ។
ស្វាមីប្រាំពីរជំពូក: '''ទាសាស្វាមី'''

ទាសាស្វាមី  
ស្វាមីដូចទាសា ស្ដាប់បង្គាប់ភរិយា ធ្វើការគ្រប់បែបយ៉ាងមិនឲ្យភរិយាខ្លួនព្រួយឡើយ ។
ស្វាមីជំពូក១ ជំពូក២ ជំពូក៣ មិនល្អឡើយ លោកឲ្យជៀសវាងចេញ កុំប្រព្រឹត្ត និងឲ្យរើសយកណាមួយ ក្នុងចំណោមជំពូកបួនខាងក្រោម។
ស្វាយ

រូបភាពតូច| ផ្លែស្វាយ
ផ្លែស្វាយ គឺជា ផ្លែឈើមួយដែលមានប្រភពមកពីតំបន់រវាងភាគពាយ័ព្យនៃ ប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា បង់ក្លាដែស និងភាគឦសាននៃ ប្រទេសឥណ្ឌា ។  ផ្លែស្វាយត្រូវបានដាំដុះនៅ អាស៊ីខាងត្បូង និង អាស៊ីអាគ្នេយ៍ តាំងពីបុរាណកាលមកម្ល៉េះ។   មានប្រភេទផ្សេងទៀតដែលផលិតផ្លែឈើដែលអាចបរិភោគបាន ។ 

មាន​ច្រើន​ប្រភេទ​ស្ទើរ​រាប់​ឈ្មោះ​ពុំ​អស់ : ស្វាយ​កែវ, ស្វាយ​ក្បាល​ដំរី, ស្វាយ​ខ្ទិះ, ស្វាយ​ចេក, ស្វាយ​ទុរេន, ស្វាយ​ពង​ត្រង, ស្វាយ​ពុំសែន, ស្វាយ​មាស, ស្វាយ​មីង, ស្វាយ​ស ។ល។

ស្វាយជាផ្លែឈើដ៏ពេញនិយមមួយប្រភេទរបស់ប្រជាជនខ្មែរ ដោយសារតែវាមានរសជាតិឆ្ងាញ់ ហើយអាចទទួលទានបានទាំងនៅខ្ចី និងពេលទុំ។ ប៉ុន្តែក្រៅពីរសជាតិឆ្ងាញ់ពិសា ស្វាយនៅមានអត្ថបទប្រយោជន៍ចំពោះសុខភាពជាច្រើនទៀត។

ផ្លែស្វាយ​គឺជា​ផ្លែឈើ​ស្រស់​ទី​២​របស់​កម្ពុជា​ដែល​អាច​នាំចេញ​ទៅ​ប្រទេស​ចិន​ដោយ​ផ្ទាល់​បន្ទាប់ពី​ផ្លែចេក​។​​ ផ្លែស្វាយ​ស្រស់​កម្ពុជា​នាំចេញ​ទៅកាន់​ទី​ផ្សារ​ប្រទេស​ចិន​ ​ទទួល​បាន​អត្ថប្រយោជន៍​ពី​កិច្ចព្រមព្រៀង​ពាណិជ្ជកម្ម​សេរី​ដែល​ប្រទេស​ទាំងពីរ​ ​ចិន​និង​កម្ពុជា​ ​បាន​ចុះហត្ថលេខា​រួមគ្នា​ ​។ផ្លែស្វាយ​ស្រស់​កម្ពុជា​ដែល​នាំចេញ​ទៅកាន់​ប្រទេស​ចិន​ ​បាន​ដឹកជញ្ជូន​ដល់​ទី​ផ្សារ​នៃ​តំបន់​ប៉េកាំង​–​តំបន់​ធាន​ជី​ន​–​តំបន់​ហឺ​ប៉ី, ខ្មែរថាមស៍, ថ្ងៃទី ១០ ខែមិថុនា ឆ្នាំ ២០២១
ស្វាយ សំអឿ

thumb|100px|រូបភាពជីវប្រវត្តិសង្ខេបនាម​ពេញរហស្សនាមសញ្ជាតិអាជីព 
 ជំនាញថ្ងៃខែឆ្នាំកំណើតថ្ងៃទទួលមរណភាព
|colspan="2"| 
|- style="vertical-align:top;"
|ទទួលមរណភាពដោយសារ|colspan="2"|
|- style="vertical-align:top;"
|ស្រុកកំណើត|colspan="2"|

|- style="vertical-align:top;"
|ឪពុក|colspan="2"|

|- style="vertical-align:top;"
|ម្តាយ|colspan="2"|

|- style="vertical-align:top;"
|ភរិយា|colspan="2"|
|- style="vertical-align:top;"
|បុត្រ'''
ស្វាយជ្រះ: រដ្ឋបាល

រដ្ឋបាល
ឃុំ មាន ភូមិគឺ÷
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  

ព្រំប្រទល់
+ឃុំទិសជើង(N)កើត(E)លិច(W)ត្បូង(S) ឃុំ និង ឃុំ  ឃុំ    ឃុំ ឃុ
ស្វាយជ្រះ: ព្រំប្រទល់

ព្រំប្រទល់
+ឃុំទិសជើង(N)កើត(E)លិច(W)ត្បូង(S) ឃុំ និង ឃុំ  ឃុំ    ឃុំ ឃុ
ស្វាអង្គត់

The stump-tailed macaque (Macaca arctoides), also called the bear macaque, is a species of macaque found in South Asia. In India, it is found in south of the Brahmaputra River, in the northeastern part of the country.Choudhury, A.U. (1988) Priority ratings for conservation of Indian primates. Oryx 22: 89-94.   Its range in India extends from Assam and Meghalaya to eastern Aruanchal Pradesh, Nagaland, Manipur, Mizoram and Tripura. Choudhury, A.U. (2002) Status and conservation of the stump-tailed macaque Macaca arctoides in India. Primate Report 63: 63-72.

It is primarily frugivorous, but eats many types of vegetation, such as seeds, leaves and roots, but also hunts freshwater crabs, frogs, bird eggs and insects.
ស្វីត

{| style="clear:both; background:none; color:black;"បន
|-
| width="80%" style="padding:1em 1em 1em 1em; border:1px solid #A3B1BF; background-color:#ffffff" valign="top"|
ស្វីត (sequence) ជាការសិក្សាទៅលើការកើន​ រឺ ចុះ តាមដំលែជាក់លាក់មួយ។
ស្វីត: ស្វ៊ីតនព្វន្ត

ស្វ៊ីតនព្វន្ត 
ស្វ៊ីតនព្វន្ត ជាស្វ៊ីតដែលមានកំនើនថេរ ។ ថំនួនថេរដែលកើននេះហៅថា ផលសងរួម (d)
'
e.g. 
តាមរយៈឧទាហរណ័នេះ គេឃើញថា  ដូចនេះ  ជាស្វ៊ីតនព្វន្ត
តួទី n នៃស្វ៊ីតនព្វន្ត គឺ 
សំរាប់ ជាតួទី១ សំរាប់ U​1 ជាតួទី១