navinnseab/khmer-wikipedia-article huggingface dataset:
ក្រុម​ជំនុំ​ព្រះត្រៃបិដក: អំពីសេចក្តីចំរើននៃការបោះពុម្ពព្រះត្រៃបិដក

អំពីសេចក្តីចំរើននៃការបោះពុម្ពព្រះត្រៃបិដក
សេចក្តីចំរើនដែលនាំមុខការបោះពុម្ពព្រះត្រៃបិដកនេះ ឲ្យប្រព្រឹត្តទៅដោយស្រួល ឥតមានទើសទាក់នោះ ព្រោះអាស្រ័យប្រាក់ចំណូលដូចមានសេចក្តីតទៅនេះ ៖
១- ដោយព្រះករុណាជាម្ចាស់ជីវិត ព្រះចៅក្រុងកម្ពុជា ទ្រង់បនាចំណាយប្រាក់ព្រះរាជទ្រព្យសម្រាប់ព្រះអង្គ ជួយ​ទំនុកបម្រុង​នូវ​អស់លោក​មន្ត្រី​ធំតូច និង ព្រះភិក្ខុសង្ឃ ថេរានុត្ថេរៈ រាជាគណៈឋានានុក្រមឲ្យជួយទំនុកបម្រុងក្នុងការបោះពុម្ពនេះផង ។
២- ដោយព្រះរាជវង្សានុវង្សនិងអស់លោកកុង្សីយ៍សេនាបតីនូវអស់លោកមន្ត្រីធំតូច និង ព្រះភិក្ខុ​សង្ឃ​រាជាគណៈ​ឋានានុក្រម​និង​ពុទ្ធសាសនិកជន​ទាំងឡាយក្នុងកម្ពុជរដ្ឋទាំងមូល ព្រមទាំងពុទ្ធសាសនិកជនក្នុងដែនកូសាំងស៊ិនផង បាន​បរិច្ចាគ​ទ្រព្យ​ចូល​ជួយ​តាម​កំឡាំង​សទ្ធា​ក៏មាន បានបរិច្ចាគទ្រព្យទទួលយកដល់ពេញមួយចប់ ឬច្រើនចប់ក៏មាន ។
៣- ដោយប្រាក់ចំណូលផ្សេង ក្រៅអំពីប្រាក់ដែលបានថ្លែងខាងលើនោះក៏មាន ។ ក្នុងឱកាសនេះលោកប៉ូលរ៉េយណូទ៍ សេនាបតី ក្រសួង​ត្រួតត្រា​ប្រទេសរាជ្យជាស្រុកចំណុះ ដែលលោកមានដំណើរអញ្ជើញពីមហានគរបារាំងសែស មកឯប្រទេសឥណ្ឌូចិន បាន​ជ្រាប​អំពី​ការបោះពុម្ព​ព្រះត្រៃបិដកនេះ លោកក៏មានអធ្យាស្រ័យត្រេកអរជាមួយផង ហើយ​បាន​បរិច្ចាគ​ទ្រព្យ​របស់​លោក​ចូល​ជួយ​ឧបត្ថម្ភ​ការបោះពុម្ព​នេះ ដើម្បីសំដែងឲ្យឃើញជាភ័ស្តុតាងថា លោកមានអំណរជាទីបំផុត ក្នុងការបោះពុម្ពព្រះត្រៃបិដកនេះ ។
ក្រុម​ជំនុំ​ព្រះត្រៃបិដក: អំពីសេចក្តីយល់ឃើញ និង សេចក្តីពេញចិត្តរបស់ក្រុមជំនុំ

អំពីសេចក្តីយល់ឃើញ និង សេចក្តីពេញចិត្តរបស់ក្រុមជំនុំ

យើងជាក្រុមជំនុំយល់ឃើញថា ដែលព្រះករុណាជាម្ចាស់ជីវិតជាមួយនឹងរាជការប្រូតិកតូរាត៍ បានចាត់ការបោះពុម្ពព្រះត្រៃបិដកទាំងបាឡីទាំងសម្រាយភ្ជាប់ជាមួយគ្នានេះ ជាការវិសេសប្រសើរបំផុត រាប់ថាជាកុសលដ៏ធំបណ្តាច់ អាចឲ្យឈ្មោះពេញទីថា បានលើកសង្គាយនា យើងកំណត់នាមការនេះថា "ឧត្តមសង្គីតិ" ប្រែថា "ការលើកសង្គាយនាដ៏ប្រសើរបំផុត" ព្រះតាំងពីសង្គាយនាជាន់ណាៗមក ក៏មិនឮមានសេចក្តីដំណាលថា ដែលបានប្រែជាសម្រាយផង ដរាបដល់ចប់ព្រះត្រៃបិដក ដូចសង្គាយនាក្នុងជាន់នេះទេ ។ ដោយហេតុនេះយើងមានអំណរនិងសេចក្តីពេញចិត្តដ៏ក្រៃលែង ដោយមានសង្ឃឹមជាប្រាកដ ដូចសេចក្តីដែលយើងថ្លែង ដោយសង្ខេបតទៅនេះ ៖

១- អ្នកកាន់ព្រះពុទ្ធសាសនាក្នុងកម្ពុជរដ្ឋទាំងមូល នឹងមានសេចក្តីប្រតិបត្តិត្រូវផ្លូវគ្នា ព្រោះមានព្រះត្រៃបិដកនេះជាគ្រូប្រាប់ខុសត្រូវ ជាគោលចារិកសម្រាប់អាងត្រូវគ្នាតែបែបមួយ ហើយនិងបានកំចាត់បង់នូវអស្មិមានះប្រកាន់ខុសថាជាត្រូវនោះចេញ ។
២- ព្រះត្រៃបិដកនេះទុកជាប្រទីបជ្វាលាឆ្លុះបំភ្លឺអស់មហាជន ឲ្យឃើញសេចក្តីខុសត្រូវជាក់មិនភាន់ច្រឡំ នាំឲ្យកើតមានប្រាជ្ញាស្មារតីល្អ ចេះអៀនខ្មាសរង្កៀស រអាស្អប់ខ្ពើមអំពើអាក្រក់ ឲ្យខ្មីឃ្មាតសង្វាតខំប្រឹងប្រព្រឹត្តសុចរិតស្លូតត្រង់ ដែលជាពូជបង្កើតសេចក្តីសុខឲ្យមានបរិបូណ៌ឡើយ ។ កាលបើអស់បណ្តាជន មានសេចក្តីអៀនខ្មាស ជ្រេញចិត្តនឹងអំពើអាក្រក់ហើយ ព្រះនគរក៏នឹងថ្កើងរុងរឿង មានកេរ្តិ៍ឈ្មោះក្រអូបសាយទៅក្នុងលោកទាំងមូល ពីព្រោះធម៌សុចរិត មានក្លិនក្រអូបជាបំផុត ជាងក្លិននៃគ្រឿងក្រអូបទាំងអស់ ។
ក្រុម​ជំនុំ​ព្រះត្រៃបិដក: អំពីរបៀបការរបស់ក្រុមជំនុំ

អំពីរបៀបការរបស់ក្រុមជំនុំ
របៀបមុខការគ្រប់យ៉ាង ដែលបានរៀបចំព្រះត្រៃបិដកនេះ យើងជាក្រុមជំនុំ បានធ្វើដោយកំឡាំងព្យាយាមដ៏មាំមួន ព្រមទាំងបានពិនិត្យពិច័យ ដោយល្អិតល្អ ដូចមានសេចក្តីរាយដំណើរតទៅនេះ ៖

១- បណ្តាព្រះត្រៃបិដក គឺព្រះវិន័យ ព្រះសូត្រ ព្រះអភិធម្ម យើងបានចាប់រៀបចំព្រះវិន័យបិដកមុន រួចហើយទើបរៀបចំព្រះសុត្តន្តបិដក និង ព្រះអភិធម្មបិដកតៗទៅ ធ្វើតាមរបៀបហូរហែ គឺតាមលំដាប់គម្ពីរមុនក្រោយ ។
២- យើងបានយកព្រះត្រៃបិដក អក្សរខមគម្ពីរស្លឹករឹតមកធ្វើជាច្បាប់ដើម ចម្លងស្រង់បាឡីដាក់ក្រដាស ហើយបានយកព្រះត្រៃបិដកគ្រប់យ៉ាង ដែលមាននៅក្នុងព្រះរាជបណ្ណាល័យកម្ពុជា មកធ្វើជាច្បាប់ផ្ទៀងធៀបគ្នា ។ បើផ្ទៀងធៀបគ្នាទៅហើយឃើញមានបាឡីត្រង់ណាដែលផ្សេងគ្នាខ្លះ យើងបានស្រង់បាឡីនោះយោងលេខមកដាក់ត្រង់កន្លែងនយលក្ខណៈ "កំណត់ហេតុពន្យល់" ខាងក្រោមមានគំនូសខណ្ឌរាំងដោយឡែកឯលេខដែលយោងមកនោះខាងលើនិងខាងក្រោមត្រូវគ្នា ។ គម្ពីរព្រះត្រៃបិដកប្រទេសឱរុប យើងកំណត់នាមដោយបាឡីថា ឱរោបិយបោត្ថក ប្រើអក្សរជាអាទិសង្កេតន័យតែ ១ តួថា ឱ. ។ គម្ពីរភូមាថា មរម្មបោត្ថក ប្រើអាទិសង្កេតន័យថា ម. ។ គម្ពីរមន ថា រាមញ្ញបោត្ថក ប្រើអាទិសង្កេតន័យថា រា. ។ ឯព្រះត្រៃបិដកអក្សរសៀម យើងមិនបានឆ្លើយក្នុងនយលក្ខណៈទេ ព្រោះមានទំនងដូចគ្នានឹងច្បាប់អក្សរខមដែរ ។ បើក្នុងច្បាប់អក្សរខមក្តី អក្សរសៀមក្តី មានបាលីផ្សេងគ្នាខ្លះដោយអន្លើៗនោះ យើងយោងលេខឆ្លើយមកក្នុងលក្ខណៈ ប្រាប់ដំណើរដែលផ្សេងគ្នាដែរ ។
៣- លុះបានផ្ទៀងបាលីដោយត្រឹមត្រូវហើយ ទើបយកបាឡីនោះមកប្រែរៀងសេចក្តីជាក្រោយ ។ ឯការប្រែនោះ យើងបានយកគម្ពីរអដ្ឋកថា ដីកា យោជនា មកមើលដរាប ដើម្បីឲ្យឃើញសេចក្តីជាក់ប្រាកដ ប៉ុន្តែមិនបានប្រែអធិប្បាយតាមន័យក្នុងអដ្ឋកថា ដីកា នោះទេ យើងប្រែតាមលំអានបាឡីព្រះត្រៃបិដក "តួដើម" នោះប៉ុណ្ណោះ គឺថាបាឡីនោះមានសេចក្តីប៉ុន្មាន យើងប្រែឲ្យគត់តែត្រឹមប៉ុណ្ណោះឯង តែបើសព្ទ ប្រយោគណា ដែលមានសេចក្តីចង្អៀតពិបាកយល់ នោះយើងបន្ថែមពាក្យ ឬសេចក្តីខ្លះ តាមន័យក្នុងអដ្ឋកថា ដីកា ដាក់ក្នុងវង់ក្រចក () នេះ សំគាល់ឲ្យដឹងថា ពាក្យ ឬសេចក្តីនោះបញ្ចូលថែមមកទេ ។ 

ម្យ៉ាងទៀត ប្រយោគខ្លះ មានដំណើរបាឡីពិបាកប្រែរៀងសេចក្តីសម្រួលមកជាសម្រាយនោះពេក បើលុះតែបញ្ចូលពាក្យថែមមកខ្លះ ទើបមិនងាស់សេចក្តី កាលបើដូច្នេះ យើងបញ្ចូលពាក្យថែមមកខ្លះដាក់ក្នុងវង់ក្រចក () នេះ ដែរ ដូចពាក្យថា (នេះ) (នោះ) ជាដើម ដើម្បីឲ្យស្រួលតាមលំនាំសេចក្តីភាសាខ្មែរ ។

៤- ពាក្យ ឬប្រយោគណា ដែលមានសេចក្តីជ្រៅកំបាំងពេក បើមិនទាញយកមកអធិប្បាយពន្យល់ផងទេ មុខជានឹងអាចចូលចិត្តសេចក្តីមិនបាន នោះយើងបានស្រង់យកសេចក្តីអធិប្បាយពីក្នុងអដ្ឋកថា ឬ ដីកា យោងលេខមកដាក់ត្រង់នយលក្ខណៈខាងក្រោម ដើម្បីឲ្យងាយយល់សេចក្តីជាក់ប្រាកដឡើងបាន ។

៥- លុះប្រែរួចចម្លងសម្រេចស្រេចហើយ យើងបានប្រជុំគ្នាផ្ទៀងផ្ទាត់យល់ព្រមថាត្រឹមត្រូវហើយ ក៏ជូនសេចក្តីចម្លងបាឡី និង សម្រាយនោះ ចូលទៅអស់លោកកុង្សីយ៍សេនាបតីតាមក្រសួង ត្រាតែបានអនុញ្ញាតអំពីលោកឡឺរេស៊ីដង់ត៍ស៊ុប៉េរីយើរនិងអស់លោកកុង្សីយ៍សេនាបតី ព្រមទាំងសម្តេច ព្រះសង្ឃនាយកទាំងពីរគណៈស្រេចហើយ ទើបរាជការចាត់ចែងឲ្យបោះពុម្ពតទៅ ។

៦- ក្នុងឱកាសដែលបោះពុម្ពព្រះត្រៃបិដកនេះ រាល់សៀវភៅទាំងអស់ យើងបានផ្ទៀងវិញ្ញាសាពុម្ព ដោយប្រុងប្រយ័ត្នពិនិត្យពិច័យមាំមួនណាស់ តែថាធម្មតាការបោះពុម្ពច្រើនដល់ម្ល៉េះ បើទុកជាពិនិត្យពិច័យយ៉ាងណា ក៏គង់តែនៅមានភ្លាត់ខុសខ្លះបន្តិចបន្តួចមិនលែង ៕
ក្រូច

រូបភាពតូច| ផ្កាក្រូច និងផ្លែក្រូចនៅលើដើមឈើ
ផ្លែក្រូច គឺជា​ឈើ​មួយ​ពួក​មាន​ផ្លែ​ប្រកប​ដោយ​ក្លែប, កំពឹស​មាន​រស​ជូរ ឬ ផ្អែម​សម្រាប់​ប្រើ​ជា​អាហារ ឬ ជា​ប្រយោជន៍​ក្នុង​គ្រឿង​ញាំ​ភ្លា​ជាដើម ។ ក្រូច​មាន​ច្រើន​យ៉ាង : 

> ក្រូច​ថ្លុង

> ក្រូច​សើច

> ក្រូច​ឆ្មារ
រូបភាពតូច|ក្រូចក្រសាំង ឬក្រូចចងសក់
> ក្រូចក្រសាំង (ក្រូចនេះខ្លះច្រើនតែឃើញមានសម្បកក្រញាញ់ៗ មានអ្នកខ្លះគេហៅក្រូចនេះថា ក្រូច​ចង​សក់)

> ក្រូច​ឃ្វិច

> ក្រូច​ពោធិ៍សាត់ ។ល។​ ​

ដើមក្រូចជាដើមឈើ ហូប ផ្លែច្រើនជាងគេក្នុងពិភពលោក។
ក្រូច: ដើមកំណើត

ដើមកំណើត 
ក្រូចមានដើមកំណើតនៅក្នុងតំបន់មួយដែលគ្របដណ្តប់ ប្រទេសចិនភាគខាងត្បូង ភាគឦសានប្រទេសឥណ្ឌា និង មីយ៉ាន់ម៉ា   ហើយការលើកឡើងដំបូងបំផុតនៃពណ៌ទឹកក្រូចផ្អែមគឺនៅក្នុង អក្សរសិល្ប៍ចិន ក្នុងឆ្នាំ ៣១៤  មុនគ្រីស្ទសករាជ។
ក្រូច: សុខភាព​

សុខភាព​ 
ផ្លែក្រូច​មាន​ប្រយោជន៍​ដល់​សុខភាព​មនុស្ស​យ៉ាងច្រើន​ព្រោះ​វា​សម្បូរ​ទៅដោយ​វីតាមីន C និង A, សារធាតុ Flavonoid, អង់​ទី​អុកស៊ីដ​ង់​, កាល់ស្យូម​, ម៉ាញ៉េ​ស្យូ​ម​, ប៉ូ​តា​ស្យូ​ម​, អាហារ​សរសៃ ។​ប្រយោជន៍​ដែល​អ្នក​អាច​ទទួលបាន​ពី​ផ្លែក្រូច​, ថ្មីៗ, ថ្ងៃទី ៣ ខែតុលា ឆ្នាំ ២០២១
ក្រូច: ក្រូច​ពោធិ៍សាត់

ក្រូច​ពោធិ៍សាត់ 
រូបភាពតូច|ក្រូចពោធិ៍សាត់|ធ្វេង
ដំណាំ​ក្រូច​ពោធិ៍សាត់ជា​ប្រភេទ​ដំណាំ​ប្រជាកសិករ​និយម​ដាំ​នៅ​តាម​បណ្តា​ខេត្ត​មួយ​ចំនួន​ទូទាំង​ប្រទេសតែ​ក្រូច​ពោធិ៍សាត់​ដែល​ទទួល​បាន​ការ​គាំទ្រ​ខ្លាំងគឺ​ក្រូចពោធិ៍សាត់​ដែល​ដាំ​នៅ​ខេត្ត​បាត់ដំបង។ សជាតិ​ក្រូចពោធិ៍សាត់មានភាព​ដាច់​ដោយ​ឡែក​។​ រដូវ​ប្រមូល​ផល​ពី​មួយ​រដូវទៅ​មួយ​រដូវ ក្រូច​ពោធិ៍សាត់ កំពុង​មាន​តម្រូវការ​ខ្ពស់​នៅ​ក្នុង​ទីផ្សារ ជាពិសេស​នៅ​ទីក្រុង​ភ្នំពេញ។ ប្រជាប្រិយ​ភាព​គាំទ្រ​ពី​អ្នក​បរិភោគ​ក្នុង​ស្រុក កើន​ឡើង ស្រប​ពេល​ដែល​ដំណើរ​ការ​ចុះ​បញ្ជី​សម្គាល់​ផលិតផល​ភូមិសាស្ត្រ​លើ​ផ្លែក្រូច​ពោធិ៍សាត់​ខេត្ត​បាត់ដំបង កំពុង​បន្ត។ជា វណ្ណៈ, តម្រូវការ​ក្រូច​បាត់ដំបង ​កើន​ខណៈ​ការ​ចុះ​បញ្ជី​​ផលិតផល​​នៅ​មិនច្បាស់, ខ្មែរថាមស៍

ថ្ងៃទី ១៤ ខែ តុលា ឆ្នាំ ២០១៦រូបភាពតូច| ទឹកក្រូច
ក្រូច: របៀបហូបផ្លែក្រូច និងអត្ថប្រយោជន៍

របៀបហូបផ្លែក្រូច និងអត្ថប្រយោជន៍ 
ផ្លែក្រូច (Orange) ដែលមានដាំដុះច្រើន នៅប្រទេសកម្ពុជា ឃើញមាន ផ្លែក្រូចពោធិ៍សាត់  និងក្រូចក្រសាំង (ឬក្រូចចងសក់)។​ ក្នុងកថា​ខណ្ឌអំពី "របៀបហូបផ្លែក្រូច និងអត្ថប្រយោជន៍" នេះ​ មិនសំដៅលេីផ្លែក្រូចឆ្មា​ (lime) ក្រូចថ្លុង​ ក្រូចវល្លិ (passion) ឬក្រូចសេីច​ នោះទេ។

> ទឹកក្រូចល្អសម្រាប់មនុស្សគ្រប់វ័យ ប្រុស ស្រី ក្មេង ចាស់។ ចូលរួមជួយឲ្យមានសុខភាពល្អ រឹងមាំ និងអាយុវែង។

ជាធម្មតា ផ្លែឈើនេះជាផ្លែឈើមួយក្នុងចំណោមផ្លែឈើផ្សេងទៀត ដែលគេទទួលទាន ក្រោយពេលបាយ ឬក្រោយអាហារមួយពេលៗ (dessert fruit)។ ចំពោះក្រូចក្រសាំង បើមិនមានម៉ាស៊ីនសម្រាប់គាបយកទឹក អាចពិចារណា ពុះ ច្របាច់យកទឹកដោយដៃ ដោយប្រើតម្រងត្រងគ្រាប់ចេញ (បេីមាន) រួចប្រើស្លាបព្រាកោសយកសាច់ខ្លះៗដាក់ចូលបន្ថែម។

> ទឹកក្រូច ជំនួយដល់ឆ្អឹង ធ្មេញ និងការលូតលាស់ធំធាត់របស់ក្មេង

> ទឹកក្រូច លាយជាមួយនឹងទឹកឃ្មុំ សម្រាប់អ្នកមានជំងឺបេះដូង

> ហូបជាប្រចាំ សម្រាប់អ្នកដែលឧស្សាហ៍ផ្ដាសាយ

> ទឹកក្រូច លាយជាមួយនឹង ទឹកឃ្មុំ មួយស្លាបព្រាបាយ និងអំបិលបន្តិច សម្រាប់អ្នកមានជំងឺផ្លូវដង្ហើម ផ្ដាសាយ រលាកទងសួត ហឺត របេង ឬបញ្ហាក្អកមានស្លេស្មដែលពិបាកខាក

> ជួយប្រព័ន្ធរំលាយអាហារ (ក្រពះពោះវៀន) ជួយឲ្យឃ្លានអាហារ

> ទឹកក្រូច លាយជាមួយនឹងទឹកឃ្មុំ សម្រាប់អ្នកដែលមានបញ្ហា ហើមពោះ ប៉ោងពោះ ដោយសារស្ទះកាកសំណល់អាហារក្នុងពោះវៀន ក្រពះពោះវៀនខ្សោយ មានចលនាយឺត ក្របន្ទោបង់ ទល់លាមក

ទឹកក្រូចត្រូវបានគេនិយាយថា ធ្វើឲ្យដេកមិនលក់ ឬរំខានដំណេក បើហូបពេលយប់។ 

~ "អាហារអាចទ្រទ្រង់សុខភាព។ ប៉ុន្តែការហូបអាហារខុស ក៏អាចប៉ះពាល់សុខភាព"   

វេជ្ជបណ្ឌិត សេង ច័ន្ទភក្ដី
ក្រូចថ្លុង

ផ្លែ ក្រូច​ថ្លុង គឺជាផ្លែមួយប្រភេទដែលទៅនឹង ផ្លែក្រូចឆ្មារ​ តែវាមានទំហំធំជាង​ក្រូចឆ្មារ។ ក្រូចថ្លុង មានកំណើតនៅ តំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍។

វាមាន ទំហំ ប្រហែល 10 mm។ វាមានពណ៏​ ខៀវ លឿង...។វាមានរសជាតិ ជូរអែម តែវាឆ្ងាញ់​ នៅពេលញ៉ាំជាមួយនឹង បុកអំបិល។

ផ្លែឈើនេះអាចត្រូវបានគេណែនាំដល់ប្រទេសចិនប្រហែល 100 ឆ្នាំមុន។  នៅតំបន់អាស៊ីបូព៌ា ជាពិសេសនៅក្នុង ម្ហូបកាតាំង ផ្លែក្រូចថ្លុងចំហុយត្រូវបានគេប្រើដើម្បីធ្វើចានដែលមានជាតិសរសៃ និងអាហារូបត្ថម្ភខ្ពស់ និងមានជាតិខ្លាញ់ទាប។ 

ផ្លែក្រូចថ្លុង គឺជាប្រភេទក្រូចឆ្មារដើម ដែលផ្លែក្រូចឆ្មារត្រូវបាន បង្កាត់ ខ្លះទៀតជា ក្រូចឆ្មារ  និងក្នុងកម្រិតតិចជាង papedas និង kumquat ។ ពិសេសជាង ក្រូចទូទៅ ត្រូវបានសន្មតថាជាកូនកាត់ដែលកើតឡើងដោយធម្មជាតិរវាងផ្លែក្រូចថ្លុង និងក្រូចឃ្វិច ជាមួយនឹងផ្លែទទឹមផ្តល់នូវទំហំធំ និងរឹងមាំជាងមុន។ ដើមក្រូចថ្លុងត្រូវបានសន្មតថាជាកូនកាត់ធម្មជាតិនៃផ្លែទទឹម ។ ទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ការវិភាគហ្សែនបានធ្វើឡើងជាង 2 សតវត្សបន្ទាប់ពីការសន្មត់នេះ បង្ហាញថាវាពិតជាកូនកាត់ដែលឆ្លងកាត់រវាងផ្លែទទឹម និងក្រូចផ្អែម ដែលជាមូលហេតុដែល 63% នៃហ្សែនរបស់ផ្លែក្រូចថ្លុងបានមកពីផ្លែទទឹម។
ក្រូអិនឡង់

ក្រូអិនឡង់ ឬ ហ្គ្រីនលែន គឺជាប្រទេសកោះមួយនៅអាមេរិកខាងជើង ដែល​ជា​ផ្នែក​នៃ​ព្រះរាជាណាចក្រ​ដាណឺម៉ាក។ វាស្ថិតនៅចន្លោះមហាសមុទ្រអាកទិក និង មហាសមុទ្រអាត្លង់ទិក នៅភាគខាងកើតនៃប្រជុំកោះអាកទិករបស់កាណាដា។ ក្រូអិនឡង់ គឺជាកោះធំជាងគេបំផុតរបស់ពិភពលោក។ វាជាប្រទេសមួយក្នុងចំណោមប្រទេសចំនួនបីដែលបង្កើតបានជាព្រះរាជាណាចក្រដាណឺម៉ាក មួយទៀតគឺ ដាណឺម៉ាក និង កោះហ្វារ៉ូ។  ពលរដ្ឋនៃប្រទេសទាំងនេះគឺជាពលរដ្ឋនៃប្រទេសដាណឺម៉ាក និងនៃសហភាពអឺរ៉ុប។ រដ្ឋធានីក្រូអិនឡង់គឺ នូក ។ ប្រទេសនេះមានផ្ទៃក្រឡា ២ ១៦៦ ០៨៦ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ។ 
រូបភាពតូច|ទង់ជាតិក្រូអិនឡង់
ទោះបីជាជាផ្នែកមួយនៃទ្វីបអាមេរិកខាងជើងក៏ដោយក្រូអិនឡង់មានទំនាក់ទំនងនយោបាយ និងវប្បធម៌ជាមួយអឺរ៉ុប (ជាពិសេសន័រវែស និងដាណឺម៉ាក ដែលជាមហាអំណាចអាណានិគម) អស់រយៈពេលជាងមួយសហស្សវត្សរ៍ ដោយចាប់ផ្តើមនៅឆ្នាំ៩៨៦ ។ ក្រូអិនឡង់ ត្រូវបានរស់នៅតាមចន្លោះពេលយ៉ាងហោចណាស់ ៤៥០០ឆ្នាំចុងក្រោយដោយជនជាតិអាកទិក ដែលបុព្វបុរសបានធ្វើចំណាកស្រុកនៅទីនោះពីអ្វីដែលឥឡូវនេះជាប្រទេសកាណាដា។  ន័រសមេន បានតាំងលំនៅនៅផ្នែកខាងត្បូងដែលគ្មានមនុស្សរស់នៅនៃក្រូអិនឡង់ ចាប់ផ្តើមនៅសតវត្សទី១០ ដោយបានតាំងលំនៅនៅអ៊ីស្លង់ពីមុន។ អ៊ីនុតបានមកដល់សតវត្សទី១៣។  ទោះបីជាស្ថិតនៅក្រោមឥទ្ធិពលជាបន្តរបស់ន័រវេស និងន័រវេសក៏ដោយក្រូអិនឡង់មិនស្ថិតនៅក្រោមមកុដន័រវេសជាផ្លូវការទេរហូតដល់ឆ្នាំ១២៦១។ អាណានិគមន័រសបានបាត់ខ្លួននៅចុងសតវត្សទី១៥ បន្ទាប់ពីន័រវែសត្រូវបានវាយប្រហារដោយមរណៈខ្មៅ និងបានធ្លាក់ចូលយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ។ 
រូបភាពតូច|ទីតាំងនៃក្រូអិនឡង់លើពិភពលោក (ពណ៌ក្រហម) 
នៅដើមសតវត្សទី១៧ អ្នករុករក ដាណូ ន័រវេកហ្គៀន បានទៅដល់ក្រូអិនឡង់ម្តងទៀត។  នៅពេលដែលប្រទេសដាណឺម៉ាក និងន័រវែសបានបំបែកក្រូអិនឡង់ក្លាយជាដាណឺម៉ាកនៅឆ្នាំ១៨១៤ ហើយត្រូវបានរួមបញ្ចូលយ៉ាងពេញលេញនៅក្នុងរដ្ឋដាណឺម៉ាកនៅឆ្នាំ១៩៥៣ ក្រោមរដ្ឋធម្មនុញ្ញនៃប្រទេសដាណឺម៉ាក ដែលបានធ្វើឱ្យប្រជាជននៅក្រូអិនឡង់ជាពលរដ្ឋនៃប្រទេសដាណឺម៉ាក។  នៅឆ្នាំ១៩៧៩ ដាណឺម៉ាកបានផ្តល់ការគ្រប់គ្រងផ្ទះដល់ក្រូអិនឡង់។  នៅក្នុងឆ្នាំ២០០៨ ក្រូអិនឡង់បានបោះឆ្នោតឱ្យច្បាប់គ្រប់គ្រងស្វ័យភាព ដែលបានផ្ទេរអំណាចបន្ថែមពីរដ្ឋាភិបាលដាណឺម៉ាកទៅឱ្យរដ្ឋាភិបាលក្រូអិនឡង់ក្នុងតំបន់។ នៅក្រោមរចនាសម្ព័ន្ធថ្មី ក្រូអិនឡង់បានទទួលខុសត្រូវបន្តិចម្តងៗសម្រាប់សេវាកម្មរដ្ឋាភិបាល និងផ្នែកខ្លះនៃសមត្ថកិច្ច។  រដ្ឋាភិបាលដាណឺម៉ាករក្សាការគ្រប់គ្រងលើសញ្ជាតិ គោលនយោបាយរូបិយវត្ថុ និងកិច្ចការបរទេស រួមទាំងវិស័យការពារជាតិផងដែរ។  អ្នករស់នៅក្រូអិនឡង់ ភាគច្រើនគឺ អ៊ីនុត។ ចំនួនប្រជាជនត្រូវបានប្រមូលផ្តុំជាចម្បងនៅលើឆ្នេរសមុទ្រភាគនិរតី ហើយនៅសល់នៃកោះនេះមានប្រជាជនតិច។  បីភាគបួននៃហ្គ្រីនឡែនត្រូវបានគ្របដណ្តប់ដោយផ្ទាំងទឹកកកអចិន្ត្រៃយ៍តែមួយគត់នៅខាងក្រៅអង់តាក់ទិក។  ជាមួយនឹងចំនួនប្រជាជន ៥៦ ០៨១ (គិតត្រឹម២០២០) ក្រូអិនឡង់ គឺជាតំបន់ដែលមានប្រជាជនតិចបំផុតនៅលើពិភពលោក។ ៦៧% នៃផលិតកម្មអគ្គិសនីរបស់វាបានមកពីថាមពលកកើតឡើងវិញ ដែលភាគច្រើនបានមកពីថាមពលវារីអគ្គិសនី។ដកស្រង់ចេញពីប្រភពឯកសារបរទេស
ក្រេគ័រ មេនដែស

ក្រេគ័រ យ៉ូហាន មេនដែល ឬ ម៉ង់ដែស Funeral card in Czech (Brno, 6.  (កើតថ្ងៃទី២០ ខែកក្កដា ឆ្នាំ១៨២២ 20 July is his birthday; often mentioned is 22 July, the date of his baptism.  ដល់ថ្ងៃទី៦ ខែមករា ឆ្នាំ១៨៨៤) គឺជាជីវវិទូ អ្នកឧតុនិយម Czech J. Genet.  គណិតវិទូ អ្នរាជ្ញian និងជាព្រអធិការចៅអនៃគ្រិស្តសាសនា ម៉ង់ដែលកើតនៅក្នុងគ្រួសារ ដែលនិយាយភាសាអាឡឺម៉ងនៅក្នុងនៃ ចក្រភពអូទ្រីស ( សាធារណរដ្ឋឆេក សព្វថ្ងៃនេះ) ហើយទទួលបានការទទួលស្គាល់ថាជាអ្នកបង្កើតវិទ្យាសាស្ត្រទំើនៃ ហ្សែន ។  ទោះបីជាកសិករបានស្គាល់រាប់ពាន់ឆ្នាំថាការបង្កាត់ពូជសត្វ និងរុក្ខជាតិអាចអនុគ្រោះដល់លក្ខណៈដែល គួរឱ្យចង់បានក៏ដោយ ការពិសោធន៍សណ្តែកដែលធ្វើឡើងនៅចន្លោះឆ្នាំ១៨៥៦និង ១៨៦៣ បានបង្កើតច្បាប់ជាច្រើននៃតំណលោកមានឪពុកម្តាយជាកសិករ គាត់មានការយល់ដឹងច្រើនផ្នែកបច្ចេកទេសកសិកម្ម។ លោកបានសិក្សាផ្នែកវិទ្យាសាស្ត្រនិងគណិតវិទ្យានៅទីក្រុងវីយេន ម៉ង់ដែលបានបួសជាបព្វជិត។ ម៉ងដែលបានធ្វើការបង្កាត់សណ្តែកព័រនៅក្នុងសួននានៅព្រះវិហាររបស់គាត់។ការពិសោធន៍នេះមានរយៈពេល៧ឆ្នាំ(១៨៥៦-១៩៦៣) ។ នៅឆ្នាំ១៨៦៥ លោកបានបោះផ្សាយលទ្ធផលនៃការបង្កាត់របស់លោកនៅក្នុងសៀវភៅមួយក្បាល។ ក៏ប៉ុន្តែគ្មាននរណាម្នាក់ពុំយកចិត្តទុកដាក់នៃរបកគំហើញថ្មីរបស់គាត់ឡើយ។ដកស្រង់ចេញពីសៀវភៅជីវវិទ្យាថ្នាកទី១១ 

Mendel បានធ្វើការជាមួយលក្ខណៈប្រាំពីរនៃរុក្ខជាតិពារាំង: កម្ពស់រុក្ខជាតិ រូបរាង និងពណ៌ រូបរាងគ្រាប់ពូជ និងពណ៌ និងទីតាំងផ្កា និងពណ៌។ ដោយយកពណ៌គ្រាប់ពូជជាឧទាហរណ៍ Mendel បានបង្ហាញថា នៅពេលដែលសណ្តែកលឿងដែលបង្កាត់ពូជពិត និងសណ្តែកបៃតងដែលបង្កាត់ពូជពិត ពូជរបស់វាតែងតែបង្កើតគ្រាប់ពូជពណ៌លឿង។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយនៅក្នុងជំនាន់បន្ទាប់ peas ពណ៌បៃតងបានលេចឡើងម្តងទៀតក្នុងសមាមាត្រនៃ 1 ពណ៌បៃតងទៅ 3 ពណ៌លឿង។ ដើម្បីពន្យល់ពីបាតុភូតនេះ Mendel បានបង្កើតពាក្យ " recessive " និង " dominant " ដោយយោងទៅលើលក្ខណៈមួយចំនួន។ នៅក្នុងឧទាហរណ៍មុន លក្ខណៈពណ៌បៃតងដែលហាក់ដូចជាបានបាត់នៅក្នុងជំនាន់ filial ដំបូងគឺមានលក្ខណៈអន់ថយ ហើយពណ៌លឿងគឺលេចធ្លោ។ គាត់បានបោះពុម្ភផ្សាយការងាររបស់គាត់នៅឆ្នាំ 1866 ដោយបង្ហាញពីសកម្មភាពនៃ "កត្តា" ដែលមើលមិនឃើញ - ឥឡូវនេះហៅថា ហ្សែន - ក្នុងការកំណត់លក្ខណៈនៃសារពាង្គកាយ។

សារៈសំខាន់យ៉ាងជ្រាលជ្រៅនៃការងាររបស់ Mendel មិនត្រូវបានគេទទួលស្គាល់រហូតដល់វេននៃសតវត្សទី 20 (ច្រើនជាងបីទសវត្សរ៍ក្រោយមក) ជាមួយនឹងការស្រាវជ្រាវឡើងវិញនៃច្បាប់របស់គាត់។ Erich von Tschermak, Hugo de Vries និង Carl Correns បានផ្ទៀងផ្ទាត់ដោយឯករាជ្យនូវការរកឃើញពិសោធន៍ជាច្រើនរបស់ Mendel ក្នុងឆ្នាំ 1900 ដោយចាប់ផ្តើមក្នុងយុគសម័យហ្សែនទំនើប។
ក្រៃថោងក្រពើឆារ៉ាវ៉ាន់

រឿង  ក្រៃថោងក្រពើឆារ៉ាវ៉ាន់250px គំនូរ រឿង ក្រៃថោងក្រពើឆារ៉ាវ៉ាន់ វត្តអាំផាវ៉ាន់ចេតិយរាម  ខេត្តសមុទ្រសង្គ្រាម.  

រឿង ក្រៃថោងក្រពើឆារ៉ាវ៉ាន់ ( ,  ,  )
ក្រៃថោងក្រពើឆារ៉ាវ៉ាន់: តួអង្គនៅក្នុងរឿងក្រៃថោង[[ក្រពើ]]ឆារ៉ាវ៉ាន់.

តួអង្គនៅក្នុងរឿងក្រៃថោងក្រពើឆារ៉ាវ៉ាន់.  

 ឈ្មោះតួអង្គ តួអង្គត្រូវជាក្រៃថោងក្រៃថោង.នាងតះភោកែវប្រពន្ធរបស់ ក្រៃថោង ប្អូនស្រីរបស់ នាងតះភោថោងនាងតះភោថោងប្រពន្ធរបស់ ក្រៃថោង បងប្អូនស្រី របស់ នាងតះភោកែវក្រពើឆារ៉ាវ៉ាន់ ស្តេចក្រពើនាងវិមាលាប្រពន្ធរបស់ ក្រពើឆារ៉ាវ៉ាន់ នាងលឹមឡៃវ័ណប្រពន្ធរបស់ ក្រពើឆារ៉ាវ៉ាន់
ក្រៅម៉ាហ្គា (ការប្រយុទ្ធទំនាក់ទំនង)

thumb|250px|right|
ក្រៅម៉ាហ្គា (Krav Maga - קרב מגע) គឺ ជ្វីហ្វ មួយ - អ៊ីស្រាអែល ក្បាច់គុន ។ វាត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយសិល្បករក្បាច់គុនហុងគ្រីនិងអ៊ីស្រាអែល Imi Lichtenfeld នៅក្នុង ស្លូវ៉ាគី ។ នាពេលបច្ចុប្បន្ននេះវាត្រូវបានប្រើដោយ កងកម្លាំងការពារជាតិអ៊ីស្រាអែល ។

+Krav Maga belt colors/patchesWhite  55px  25px Yellow  55px  25px 25pxOrange  55px  25px 25pxបៃតង  55px  25px 25pxខៀវ  55px  25px 25pxត្នោត  55px  25px 25pxខ្មៅ  55px  25px 25px 25px 25px 25px
ក្រៅម៉ាហ្គា (ការប្រយុទ្ធទំនាក់ទំនង): តំណភ្ជាប់ខាងក្រៅ

តំណភ្ជាប់ខាងក្រៅ 

IKMF IKMF - International Krav Maga Federation lead by Master Avi Moyal 
Israeli Krav Maga Association  (IKMA) founded in 1978 by Krav Maga founder Imi Lichtenfeld.
Israeli Krav Maga Free Web Guide  - The Complete Internet Guide for Israeli Krav Maga.

អ៊ីស្រាអែល
ក្រៈចាបុី

ស្តាំ|រូបភាពតូច| ចាប៉ី ជាភាសាខ្មែរ ហៅថា ចាប៉ី ។ វប្បធម៌ទាំងពីរប្រើឧបករណ៍ដូចគ្នា។
ក្រៈចាបុី ( អានថា: ក្រាចាប់ពី) ជា សំនៀងរបស់ថៃ ដែលប្រើក្នុងតន្ត្រីបុរាណថៃកណ្តាល។ វា​ធ្វើ​អំពើជា ​ខ្នុរ ឬ ​ឈើ​ទាល ហើយ​វា​មាន​ខ្សែ​បួន​ក្នុង ​វគ្គ ​ពីរ​ដែល​ដោត​ជាមួយ​នឹង​បញ្ជរ។ ជាធម្មតាវាមាន "កន្ទុយ" ឈើតុបតែងវែង។ វា​ជា​ឧបករណ៍​បុរាណ​ថៃ​ចំណាស់​បំផុត​មួយ ហើយ​ត្រូវ​បាន​គេ​ប្រើ​តិច​តួច​តាំង​ពី​សតវត្ស​ទី​២០។

ចាប៉ីខ្មែរហៅថា ចាប៉ីដងវែង ឬ ចាប៉ី ។
ក្លារ៉ា នៃអាស៊ីស៊ី

ក្លារ៉ា នៃអាស៊ីស៊ី (១៦ កក្កដា ១១៩៤ - ១១ សីហា ១២៥៣ ) ឈ្មោះពិតជា Chiara Offreduccio ជាសន្តបុគ្គលជនជាតិ អ៊ីតាលីម្នាក់ដំបូងបង្អស់ដែលដើរតាមគំរូរបស់ហ្វ្រេសស៊ីសនៃអាសស៊ីស៊ី។  នាងគឺជាស្ត្រីម្នាក់ ដែលមានឥទ្ធិពលបំផុតនៃមជ្ឈឹមវ័យនៅអឺរ៉ុប។  នាងបានបង្កើតក្រុមដូនជីសម្រាប់ស្ត្រីតាមគំរូរបស់លោក ហ្វ្រេសស៊ីសនៃអាសស៊ីស៊ី និងបានសរសេរ “ច្បាប់នៃជីវិត”  ដែលជាគោលការណ៍ណែនាំដំបូងបង្អស់ដែលត្រូវគេដឹងថា ត្រូវបានសរសេរឡើងដោយស្ត្រី។  បន្ទាប់ពីមរណភាព របស់នាងក្រុមដូនជីជាដែលនាងបានបង្កើតត្រូវបានប្តូរឈ្មោះជាកិត្តិយសរបស់ក្លូារ៉ាដែលត្រូវបានគេសំដៅជាទូទៅថាជាសន្តីក្លារ៉ាក្រីក្រ។  ថ្ងៃបុណ្យរបស់នាងគឺនៅថ្ងៃទី ១១ ខែសីហា។
ក្លារ៉ា នៃអាស៊ីស៊ី: ជីវប្រវត្តិ

ជីវប្រវត្តិ 
ស្តាំ|រូបភាពតូច|250x250ភីកសែល| រូបក្រមួនរបស់សាំងក្លែសអាសស៊ីសនៅ Assisi 
ប្រពៃណីកាតូលិកនិយាយថាឪពុករបស់ក្លារ៉ាជាអ្នកមានទ្រព្យស្តុកស្តម្ភម្នាក់ នៃគ្រួសាររ៉ូម៉ាំងបុរាណ ដែលជាម្ចាស់វិមានដ៏ធំមួយនៅអាសស៊ីស៊ីនិង ប្រាសាទនៅលើជម្រាលភ្នំ Mount Subasio ។ កាលពីនៅក្មេងក្លារ៉ាបានឧទ្ទិសដល់ការអធិស្ឋាន។  ទោះបីជាមិនមានការលើកឡើងអំពីរឿងនេះនៅក្នុងកំណត់ត្រាប្រវត្តិសាស្រ្តណាមួយក៏ដោយក៏គេសន្មត់ថាក្លារ៉ាត្រូវរៀបការ         ស្របតាមប្រពៃណី។  ទោះជាយ៉ាងណានៅពេលដែលនាងជាក្មេងជំទង់ នាងបានឮលោកហ្វ្រង់ស័រផ្សព្វផ្សាយក្នុងអំឡុងពេលនៃរដូវអប់រំពិសេស (Quadragesima) នៅក្នុងព្រះវិហារ San Giorgio នៅ Assisi។ ហើយបានស្នើសុំឱ្យគាត់ជួយនាងឱ្យរស់នៅស្របតាមរបៀបនៃដំណឹងល្អដែរ។ ងៃអាទិត្យទី ២០ ខែមីនាឆ្នាំ ១២១២ នាងបានចាកចេញពីផ្ទះឪពុកនាងនិងអមដំណើរ     ដោយមីង របស់នាងឈ្មោះ Bianca និងដៃគូម្នាក់ទៀត                     បានបន្តដំណើរទៅកាន់វិហាររបស់ Porziuncula ដើម្បីជួបលោកហ្វ្រង់ស័រ។ នៅទីនោះនាងត្រូវកោរសក់ហើយនាងបានផ្លាស់ប្តូរសម្លៀកបំពាក់ដ៏សម្បូរបែបរបស់នាងមានអាវផាយនិងស្បៃមុខធម្មតាហើយក្លាយជាដូនជី។ ស្ត្រីផ្សេងទៀតបានចូលរួមជាមួយពួកគេហើយពួកគេត្រូវបានគេស្គាល់ថាជា "ស្ត្រីក្រីក្ររបស់សាន់ឌីម៉ាណូ" ។  ពួកគេបានរស់នៅក្នុងជីវិតសាមញ្ញនៃភាពក្រីក្រភាពត្បិតត្បៀតនិងការដាច់ឆ្ងាយពីពិភពលោក។  ដូនជី    បានដើរដោយជើងទទេរ ដេកនៅលើដីមិនបរិភោគសាច់ហើយសង្កេតមើល ភាពស្ងប់ស្ងាត់ស្ទើរ តែទាំងស្រុង។ ពីរដង ក្នុងខែកញ្ញាឆ្នាំ ១២៤០ និងខែមិថុនាឆ្នាំ ១២៤១ ត្រូវបានកងទ័ពវាយប្រហារលើវត្តអារាមសាន់ឌីណូអានិងក្រុងអាសស៊ីស៊ី។ទាំងពីរដង សន្តីក្លារ៉ា បានការពារទីក្រុងដោយជោគជ័យដោយការអធិស្ឋានដល់ ព្រះគ្រីស្ទនិងបង្ហាញអគ្គសញ្ញាព្រះកាយព្រះគ្រីស្ទដែលធ្វើឱ្យអ្នកឈ្លានពានរត់គេចដោយភ័យខ្លាច។ នៅឆ្នាំបន្ទាប់អំឡុងពេលដែលក្លារ៉ាស៊ូទ្រាំនឹងសុខភាពខ្សោយជាយូរមកហើយ។  នាងបានទទួលមរណភាពនៅថ្ងៃទី ១១ ខែសីហាឆ្នាំ ១២៥៣ ក្នុងអាយុ ៥៩ ឆ្នាំ។ ពាក្យចុងក្រោយរបស់នាងថា“ សូមអរព្រះគុណព្រះអង្គដែល បានបង្កើតខ្ញុំមក” ។
ក្លារ៉ា នៃអាស៊ីស៊ី: កេរ្តិ៍ដំណែល

កេរ្តិ៍ដំណែល 
មនុស្សជាច្រើនបានកោតសរសើរពីជីវិតនិងស្នាដៃរបស់ក្លារ៉ា។  ក្លារ៉ាត្រូវបានគេប្រគល់ឱ្យទៅជាសន្តបុគ្គល នៅថ្ងៃទី ២៦ ខែកញ្ញាឆ្នាំ ១២៥៥ ដោយ សម្តេច ប៉ាប Alexander IV ។ មូលដ្ឋានគ្រឹះដ៏ស្រស់ស្អាត នៃព្រះវិហារសន្តីក្លារ៉ាត្រូវបានកសាងឡើងនៅក្នុងកិត្តិយសរបស់នាងនៅទីក្រុងអាសស៊ីស៊ីដែលជាកន្លែងរក្សាទុក វត្ថុបុរាណរបស់នាងផងដែរ។ ទំនៀមទម្លាប់នៃការ នាំយកតង្វាយជាស៊ុតទៅក្រុមដូនជីសន្តីក្លារ៉ាក្នុងការអង្វររបស់ពួកគេសម្រាប់អាកាសធាតុល្អជាពិសេស សម្រាប់ពិធីមង្គលការ។
ក្លារ៉ា នៃអាស៊ីស៊ី: វិចិត្រសាល

វិចិត្រសាល 
នៅព្រះវិហារកាតូលិកកោះរកាក្នុងខេត្តកំពង់ចាមមានផ្ទាំងគំនូរចំនួនបួនផ្ទាំងពណ៌នាអំពីជីវិតរបស់ក្លារ៉ានៃអាសាស៊ី។
ក្លារ៉ា នៃអាស៊ីស៊ី: អំណានបន្ថែម

អំណានបន្ថែម 

 Acta Sanctorum, August II (in Latin). 1867 [orig. 1735]. pp. 739–768.
 Armstrong, Regis J. (ed. and trans.). The Lady: Clare of Assisi: Early Documents, 3rd ed. New York: New City Press, 2006 [orig. 1216–1260]. ISBN 978-1565482210
 Caxton, William. The Life of the Holy Virgin St. Clare. Fordham University, 2000 [orig. 1483].
 The Roman Breviary, III. Edinburgh: W. Blackwood, 1908 [orig. 1570]. pp. 815–816.
 Thomas of Celano (trans. Robinson, Raschal). The Life of Saint Clare. Philadelphia: Dolphin Press, 1910 [orig. c. 1258].
ក្លារ៉ា នៃអាស៊ីស៊ី: តំណ​ភ្ជាប់​ខាងក្រៅ

តំណ​ភ្ជាប់​ខាងក្រៅ 

  – បង្អួចចំនួនប្រាំបួនពណ៌នាអំពីជីវិតនៃក្លាសដោយមាននិទានកថាលម្អិតដោយដូនជីម្នាក់

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ព្រះសហគមន៍កាតូលិក
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:គ្រិស្តសាសនា
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:សាសនា
ក្លាំងគែរ​(ស៊ីម៉ង់ត៍)

thumb|200px|right|ដុំ​ក្លាំងគែរ​គំរូ
thumb|200px|right|ក្លាំងគែរ​ក្តៅ
នៅ​ក្នុង​ការ​ផលិត​ស៊ីម៉ង់ត៍ផតលែន ក្លាំងគែរ ជា​សំភារៈ​សូលីតកើត​ឡើង​​នៅ​ពេល​ដុត​កំដៅ​ស៊ីម៉ង់ត៍ ដែល​បាន​រលាយ​ចូល​គ្នា​ក្លាយ​ជា​ដុំ​តូច​ៗ ជា​ទូទៅ​មាន​អង្កត់ផ្ចិត​៣​ទៅ​២៥​មម។
ក្លាំងគែរ​(ស៊ីម៉ង់ត៍): បំរើបំរាស់

បំរើបំរាស់ 
ក្លាំងគែរ​ ត្រូវ​យក​ទៅ​កិន​(ជា​ទូទៅ​ដោយ​បន្ថែម​កាល់ស្យូម​ស៊ុលផាត​បន្តិច) ដើម្បី​អោយ​ក្លាយ​ជា​ស៊ីម៉ង់ត៍​ផតលែន។ ជួន​កាល​គេ​កិន​វា​លាយ​ជា​មួយ​នឹង​ផលិតផល​ផ្សេង​ទៀត មាន​ដូច​ជា៖
 ​ស៊ីម៉ង់ត៍ អាចម៍​ដែក (Blast furnace slag cement)
 ស៊ីម៉ង់ត៍​ប៉ូហ្សូឡានិច (pozzolanic cement)
 ស៊ីម៉ង់ត៍ ផ្សែង​ស៊ីលីកា(silica fume cement)

ក្លាំងគែរ​ បើ​ទុក​នៅ​កន្លែង​ស្ងួត អាច​រក្សា​ទុក​បាន​រាប់​ខែ ដោយ​មិន​មាន​បាត់​បង់​គុណភាព​អ្វី​ឡើយ។ ដោយ​សារ​តែ​ហេតុ​នេះ​ហើយ ហើយ​និង​ដោយ​សារ​តែ​វា​អាច​រក្សា​ទុក​បាន​ដោយ​ប្រើ​ឧបករណ៍​ទុក​រ៉ែ​ធម្មតា​ ក្លាំងគែរ​ត្រូវ​បាន​គេ​ធ្វើ​អាជីវកម្ម​ជា​អន្តរជាតិ​ក្នុង​បរិមាណ​ដ៏​ច្រើន។ អ្នក​ផលិត​ស៊ីម៉ង់ត៍បាន​ទិញ​ក្លាំងគែរ​ យក​ទៅ​កិន​ជា​បន្ថែម​ទៅ​នឹង​ក្លាំងគែរ​ដែល​ផលិត​ដោយ​រោងចក្រ​របស់​ពួក​គេ​ផ្ទាល់។ ផលិតករ​ក៏​ធ្វើ​ការ​ដឹក​ជញ្ជូន​ក្លាំងគែរ​ទៅ​កន្លែង​កិន​ក្នុង​តំបន់​ដែល​គ្មាន​វត្ថុធាតុ​ដើម​ផលិត​ស៊ីម៉ង់ត៍​ផង​ដែរ។
ក្លាំងគែរ​(ស៊ីម៉ង់ត៍): ជំនួយ​ដល់​ការ​កិន​បំបែក​​ក្លាំងគែរ

ជំនួយ​ដល់​ការ​កិន​បំបែក​​ក្លាំងគែរ 
ស៊ីបសូម ត្រូវ​គេ​បន្ថែម​ជា​មួយ​ក្លាំងគែរ ដើម្បី​ធ្វើ​​ជាទឹក​ថ្នាំ​សំរាប់​កំនក​ស៊ីម៉ង់ត៍ ប៉ុន្តែ​វា​បាន​ជួយ​សំរួល​ដល់​ការ​កិន​បំបែក​ក្លាំងគែរ​ យ៉ាង​មាន​ប្រសិទ្ធិភាព​ ដោយ​វា​បង្ការ​មិន​អោយ​ម្សៅ​​កក​និង​ស្រោប​ពី​ក្រៅ​ផ្ទៃ​ខាង​ក្រៅ​របស់​ដុំ​ក្លាំងគែរ និង​ជញ្ជាំងធុងលាយ។
សារធាតុ​ផ្សំ​សរីរាង្គ​ក៏​ត្រូវបាន​គេ​យក​មក​លាយ​ ដើម្បី​ជំនួយ​ដល់​ការ​កិន​បំបែក​ ដើម្បី​បង្ការកុំ​អោយ​ម្សៅ​កក​ជា​ដុំ​។ គេ​​ច្រើន​ប្រើ​ ទ្រី​អេតាណុលឡាមីន (TEA) ក្នុង​បរិមាណ 0.1%ជា​ទំងន់ ហើយឃើញ​ថា​​មាន​ប្រសិទ្ធិភាព​ណាស់។​ ជួន​កាល​គេ​ក៏​ប្រើ​ថ្នាំ​បន្ថែម​ផ្សេង​ទៀត​ផង​ដែរ ដូច​ជា​ អេទីលែន គ្លីកុល, អាស៊ីត អូលេអ៊ិច, អាស៊ីត​ស៊ុលផូនិច ដូដេស៊ីល​បង់​សែ,។ល។
ក្លឹបបាល់ទាត់ ភ្នំពេញក្រោន: សមិទ្ធិផល

សមិទ្ធិផល
thumb|right|200px|Old club logo prior to renaming|តំនភ្ជាប់=Special:FilePath/Hello_united.gif
Cambodian League: 4
 2002 (as Samart United), 2008 (as Phnom Penh Empire), 2010, 2011.

Hun Sen Cup: 2
 2008 (as Phnom Penh Empire), 2009.
ក្លឹបបាល់ទាត់ ភ្នំពេញក្រោន: Performance in ASEAN Competitions

Performance in ASEAN Competitions
ASEAN Club Championship: 1 appearance
2003: Group Stage
Singapore Cup: 6 appearances
2007: 1st Round
2008: 1st Round
2009: Quarter-finals
2010: 1st Round
2011: 1st Round
2012: 1st Round
ក្លឹបបាល់ទាត់ ភ្នំពេញក្រោន: Head Coaches

Head Coaches
Coaches by Years (2009–present)

NameNatPeriodHonours Aphisit Im Amphai  2008- 2010 Cambodian League Winner 2008-2009 / Cambodian League Winner 2009-2010  Bojan Hodak  2011- 2011 David Booth  2011-2012 2011 AFC President's Cup Runners-Up / Cambodian League Winner 2010-2011 Sam Schweingruber  2012-Present
ក្លឹបបាល់ទាត់ ភ្នំពេញក្រោន: External links

External links 
 
 
 

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្លឹបបាល់ទាត់
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:បាល់ទាត់