គម្ពីរវិមុត្តិមគ្គ: បកិណ្ណកកថា

បកិណ្ណកកថា 
បុ        អ្វីគឺបកិណ្ណកកថាទាក់ទងទៅនឹងកសិណទាំងនេះ?

វិ        បើយោគីបាននូវការស្ទាត់ជំនាញក្នុងនិមិត្ដណាមួយហើយ និមិត្ដដទៃទៀតក៏រមែងតាមមកដែរ។ បើ យោគី បានស្ទាត់ជំនាញក្នុងបឋមជ្ឈានដោយឤស្រ័យកសិណណាមួយនោះ យោគីនោះក៏រមែងឤច បាននូវការ ស្ទាត់ជំនាញដោយឤស្រ័យកសិណដទៃទៀតដូចគ្នា ហើយរមែងឤចធ្វើឲ្យទុតិយជ្ឈាន កើតឡើងបាន ក្នុងទំនងដូចគ្នានេះដែរ។ បើបានស្ទាត់ជំនាញក្នុងទុតិយជ្ឈានហើយ ក៏រមែងធ្វើ តតិយជ្ឈានឲ្យកើតឡើង បើបានស្ទាត់ជំនាញក្នុងតតិយជ្ឈានហើយ ក៏រមែងធ្វើចតុត្ថជ្ឈានឲ្យកើតឡើង បានដែរ។

បុ        កសិណមួយណា ដែលល្អជាងគេបំផុតក្នុងបណ្តាកសិណទាំងអស់?

វិ        កសិណពណ៌ទាំង៤ជំពូក(វណ្ណកសិណ៤) ជាកសិណល្អជាងគេ ព្រោះថា ដោយអំណាចកសិណពណ៌ ទាំងនេះ យោគីរមែងបានដល់នូវការរួចចាកផុត(វិមោក្ខ) និងឋាន:ជាធំ(អភិភាយតន:)។ កសិណពណ៌ ស (ឱទាតកសិណ) ជាកសិណដ៏លើស ព្រោះវាធ្វើឲ្យមានពន្លឺភ្លឺ និងដោយអំណាចនៃឱទាតកសិណនេះ យោគីរមែងបានសំរេចនូវសភាពមិនរាំងស្ទះនៃចិត្ត។

           នៅក្នុងទីនេះ ដោយឤស្រ័យកសិណ៨ យោគីបានសម្រេចនូវសមាបត្តិ៨ ប្រកបដោយឤការ:១៦ យ៉ាងដូចតទៅ: ១)ប្រាថ្នានឹងស្នាក់នៅកន្លែងណាក៏នៅបានតាមដែលចិត្ដចង់; ២)បំពេញឈានបានតាមប្រាថ្នា;  ៣)បំពេញឈានបានគ្រប់ពេលដែលចង់; ៤)បំពេញឈានដោយប្រាសចាកនីវរណធម៌; ៥)បំពេញឈានឡើង ទៅតាមលំដាប់;   ៦)បំពេញឈានចុះទៅតាមលំដាប់; ៧)បំពេញឈានឡើងនិងចុះទៅតាមលំដាប់; ៨)បំពេញ ឈានដោយឡែកៗពីគ្នា; ៩)បំពេញឈានដោយព្រមៗគ្នា; ១០)បំពេញឈានដោយរំលងឈានដែលជា កណ្តាល; ១១)បំពេញឈានដោយកំរិតនូវអង្គឈ្គាន; ១២)បំពេញឈានដោយកំរិតនូវឤរម្មណ៍; ១៣)បំពេញឈានដោយ កំរិតទាំងអង្គឈាននិងទាំងឤរម្មណ៍; ១៤)បំពេញឈានដោយកំណត់នូវអង្គឈាន; ១៥)បំពេញ ឈានដោយ កំណត់នូវឤរម្មណ៍; ១៦)បំពេញឈានដោយកំណត់ទាំងអង្គនិងទាំងឤរម្មណ៍។

១-    “ប្រាថ្នានឹងស្នាក់នៅកន្លែងណា ក៏នៅបានតាមដែលចិត្ដចង់” បានន័យថា យោគីនោះទោះជានៅក្នុងភូមិ ឬនៅក្នុងព្រៃក្ដី ក៏នៅបានតាមតែការចូលចិត្ត ហើយក៏ចូលទៅកាន់ឈាន។

២-    “បំពេញឈានបានតាមប្រាថ្នា” គឺយោគីធ្វើឈានដែលខ្លួនប្រាថ្នាឲ្យកើតឡើង។

៣-   “បំពេញឈានគ្រប់ពេលដែលចង់” គឺចូលឈានបានភ្លាមក្នុងខណ:ដែលចង់។

៤-    “បំពេញឈានដោយប្រាសចាកនីវរណធម៌” គឺយោគីនោះឤចតាំងមាំក្នុងឈានបានគ្រប់ពេល។

៥-    “បំពេញឈានឡើងទៅតាមលំដាប់” គឺយោគីនោះចូលទៅកាន់បឋមជ្ឈានជាដំបូង ហើយចូលទៅកាន់ ឈានដែលនៅលើជាបន្ដបន្ទាប់ រហូតដល់នេវសញ្ញានាសញ្ញាយតនឈាន។

៦-    “បំពេញឈានចុះទៅតាមលំដាប់” គឺយោគីនោះចូលទៅកាន់នេវសញ្ញានាសញ្ញាយតនឈានជាដំបូង ហើយ ចុះទៅកាន់ឈានខាងក្រោមៗជាបន្ដបន្ទាប់រហូតដល់បឋមជ្ឈាន។

៧-   “បំពេញឈានឡើងនិងចុះទៅតាមលំដាប់” គឺយោគីនោះជាកំពូលក្នុងការចេញ-ចូលឈាន ទាំងផ្នែក ឡើង និងផ្នែកចុះ គឺលោកឤចចេញពីបឋមជ្ឈានចូលទៅកាន់តតិយជ្ឈាន ចេញពីតតិយជ្ឈានចូលមក កាន់ ទុតិយជ្ឈាន និងចេញពីទុតិយជ្ឈានចូលទៅកាន់ចតុត្ថជ្ឈាន[ii] ។ យោគីនោះចូលកាន់នេវសញ្ញានា សញ្ញាយតន ឈានដោយឤការដូច្នេះ។

៨-    “បំពេញឈានដោយឡែកៗពីគ្នា” គឺកាលបើយោគីចូលឈានជាបន្ដបន្ទាប់រហូតដល់ចតុត្ថជ្ឈានហើយ យោគី នោះក៏ឡើងទៅឈានខាងលើទៀត ឬក៏ចុះមកកាន់ឈានខាងក្រោមវិញ។

៩-    “បំពេញឈានដោយព្រមៗគ្នា” គឺជាដំបូងយោគីនោះចូលទៅកាន់ចតុត្ថជ្ឈាន ហើយក៏ចូលទៅកាន់ ឤកាសានញ្ចាយតនឈាន និងបន្ទាប់មកក៏ចូលមកកាន់តតិយជ្ឈានវិញ។ យោគីចូលទៅកាន់ឈាន ដោយវិធី២យ៉ាងនេះ។

១០-  “បំពេញឈានដោយរំលងឈានដែលជាកណ្តាល” គឺយោគីនោះចូលទៅកាន់បឋមជ្ឈានសិន បន្ទាប់ មកក៏ ផ្លោះទៅកាន់នេវសញ្ញានាសញ្ញាយតនឈាន និងបន្ទាប់មកក៏ផ្លោះចូលទៅកាន់ទុតិយជ្ឈាន ហើយ ចេញពី ទុតិយជ្ឈាននេះ ក៏បានដល់នូវឤកិញ្ចញ្ញាយតនឈាន។ យោគីនោះស្ថិតនៅក្នុងសមាបត្ដិ និង យល់ច្បាស់ អំពីឤកាសានញ្ចាយតន:នោះ ដោយប្រការដូច្នេះ។

១១-  “បំពេញឈានដោយកំរិតនូវអង្គឈាន” គឺយោគីចូលទៅកាន់ឈានណានីមួយ ដោយឤស្រ័យនូវកសិណ ៨យ៉ាង។

១២- “បំពេញឈានដោយកំរិតនូវឤរម្មណ៍” គឺយោគីចូលទៅកាន់ឈានទាំង៨យ៉ាង ដោយឤស្រ័យ កសិណ ៣យ៉ាង។

១៣- “បំពេញឈានដោយកំរិតទាំងអង្គឈាននិងទាំងឤរម្មណ៍” គឺយោគីចូលទៅកាន់ឈាន២យ៉ាង ដោយ ឤស្រ័យ កសិណ១យ៉ាង។

១៤- “បំពេញឈានដោយកំណត់នូវអង្គឈាន” គឺយោគីឤស្រ័យកសិណ៣យ៉ាង ចូលទៅកាន់ឈាន២ យ៉ាង។

១៥- “បំពេញឈានដោយកំណត់នូវឤរម្មណ៍” គឺយោគីចូលទៅកាន់ឈាន២យ៉ាង ដោយឤស្រ័យកសិណ ២យ៉ាង។

១៦- “កំណត់ទាំងអង្គឈាននិងទាំងឤរម្មណ៍” ប្រការនេះរួមប្រកបដោយន័យសេចក្តីទាំង២ប្រការមុន ដែល បានពោលរួចមកហើយ។

ចប់ បកិណ្ណកកថា