navinnseab/khmer-wikipedia-article huggingface dataset:
ប្រាសាទមេបុណ្យខាងកើត: អំពីឈ្មោះប្រាសាទ

អំពីឈ្មោះប្រាសាទ 
ការហៅឈ្មោះប្រាសាទថាមេបុណ្យខាងកើត គឺហៅសំដៅទៅលើ ប្រាសាទមេបុណ្យមានពីរ មួយគឺមេបុណ្យខាងកើត ស្ថិតនៅបារាយណ៍ខាងកើត និងមួយទៀតមេបុណ្យខាងលិច ស្ថិតនៅកណ្តាលបារាយណ៍ខាងលិច (បារាយណ៍ទឹកថ្លា)។ នៅក្នុងភាសាពាក្យ មេ ស្មើ មី ឬ ម៉ា មានន័យថា ម្តាយ ឬ ស្ត្រី។ ប្រាសាទមេបុណ្យ គឺជាកន្លែងរោងបុណ្យសំរាប់ប្រារព្ធពិធី ដូច្នោះហើយបានជាគេហៅតៗគ្នាថាមេបុណ្យ។
ប្រាសាទមេបុណ្យខាងកើត: ប្រវត្តិប្រាសាទ

ប្រវត្តិប្រាសាទ 
ប្រាសាទមេបុណ្យខាងកើត មានទីតាំងស្ថិតនៅចំកណ្តាលបារាយណ៍ខាងកើត ចំងាយប្រហែល ៥០០ម ពីប្រាសាទប្រែរូប។ ប្រាសាទមេបុណ្យខាងកើតបែរមុខទៅទិសខាងកើត ប្រាសាទនេះត្រូវបានកសាងឡើង នៅភាគទី២ នៃសតវត្សរ៍ទី១០ ក្នុងឆ្នាំ៩៥២ ដោយព្រះបាទរាជេន្ទ្រវរ្ម័នទី១ ឧទ្ទិសថ្វាយដល់ព្រះឥសូរ ក្នុងព្រហមញ្ញសាសនាសៀវភៅ ប្រវត្តិសាស្រ្តខ្មែរ ត្រឹង ងា ឆ្នាំ១៩៧៣ ទំព័រទី៩៣។។ ប្រាសាទនេះមានរូបរាងស្រដៀងទៅនឹងប្រាសាទប្រែរូប។ កាលពីដើម ប្រាសាទនេះស្ថិតនៅលើកោះតូចមួយកណ្តាលបារាយណ៍ខាងកើត ដែលអាចធ្វើដំណើរបានដោយជិះទូក តែបច្ចុប្បន្នបារាយណ៍នោះគោកអស់ទៅហើយ។ យោងតាមសិលាចារឹកបញ្ជាក់ថាប្រាសាទមេបុណ្យខាងកើតជាប្រាសាទភ្នំធ្វើអំពីឥដ្ឋរាងជើងក្អែកសម្រាប់ឧទ្ទិសដល់បុព្វការីជនដែលមានដាក់រូបមាតាបិតាក្នុងទម្រង់ជាព្រះឥសូរ ព្រះនាងបរវតី ព្រះវិស្ណុ ព្រះព្រហ្ម និងនៅក្នុងប្រាង្គកណ្តាលដាក់លិង្គទេវរាជដែលលោក ហ្ស៊ក សឈដែស អះអាងថាឈ្មោះ រាជេន្ទ្រស្វរៈលោក ស៊ិន សុវណ្ណរតនា ឆ្នាំ២០១២ ទំព័រទី៩។។
ប្រាសាទមេបុណ្យខាងកើត: សំណង់ស្ថាបត្យកម្ម

សំណង់ស្ថាបត្យកម្ម 
ប្រាសាទមេបុណ្យមានទម្រង់និងលក្ខណៈស្រដៀងទៅនឹងប្រាសាទប្រែរូបដែលមានចំនួនប្រាង្អសំខាន់ចំនួនប្រាំសាងអំពីឥដ្ឋ ស្ថិតនៅលើខឿនសាងអំពីថ្មបាយក្រៀម និងថ្មភក់ប៉ុន្តែមានកម្ពស់ទាបជាងប្រាសាទប្រែរូប។ នៅសង់ខាងកាំជណ្តើរមានលម្អចម្លាក់សត្វតោ រីឯនៅតាមជ្រុងនៃខឿនជាន់ទី១ និងទី២មានលម្អរូបដំរីដែលមានប្រមោយសំយុងត្រង់ចុះមកក្រោមហើយនៅលើដំរីមានលម្អខ្សែកទៀតផង។ នៅឯជញ្ជាំងខាងក្រៅនៃប្រាង្គទាំងប្រាំមានតួប៉មតូចៗផ្សេងទៀតមានប្រហោងតូចៗសម្រាប់ភ្ជាប់កំបោរបាយអ។
ប្រាសាទមេបុណ្យខាងលិច: ទីតាំងភូមិសាស្រ្ត និងប្រវត្តិសាស្រ្ត

ទីតាំងភូមិសាស្រ្ត និងប្រវត្តិសាស្រ្ត
ប្រាសាទមេបុណ្យខាងលិចជាប្រាសាទបុរាណខ្មែរមានទីតាំងស្ថិតនៅលើដីទួលមួយកន្លែង ចំកណ្តាលបារាយណ៍ខាងលិច ក្នុងខេត្តសៀមរាប។ ប្រាសាទនេះត្រូវបានស្ថាបនាឡើងនៅអំឡុងពាក់កណ្តាលសតវត្សទិ១១នៃគ្រិស្តសករាជក្នុងរាជ្យព្រះបាទឧទយាទិត្យវរ្ម័នទី២ (ឆ្នាំ១០៤៩-១០៦៦) ដើម្បីឧទ្ទិសដល់បុព្វការីជនរបស់ព្រះអង្គនៅសតវត្សទី១១។ ប្រាសាទនេះមានលកខណៈប្លែក ពិសេស សំនង់ប្រាសាទផ្សំឡើងដោយកំពែងមួយជាន់ធ្វើអំពីថ្មភក់ ហ៊ុមព័ទ្ធស្រះទឹកធំមួយដែលគេជីកនៅលើដីទួលនោះ។ កំពែងខាងកើតត្រូវបានគេរចនាជាថែវមានបង្អួចធំល្មម ស្ថិតនៅដាច់ៗពីគ្នា និងមានគោបុរៈចូលចំនួនបី៖ មួយនៅចំកណ្តាល និងពីរទៀតនៅចុងសងខាងនៃថែវ។ នៅចំកណ្តាលស្រះទឹកខាងក្នុងមានសំនង់មួយធ្វើអំពីថ្មភក់មានរាងមូលរបៀបដូចជាអណ្តូងទឹក មានអង្កត់ផ្ចិតប្រហែល៣ម៉ែត្រ។ តាមរយៈការធ្វើកំណាយនៅឆ្នាំ១៩៣៩ គេបានរកឃើញរូបបដិមាមួយអង្គក្នុងឥរិយាបថផ្ទំ ប៉ុនែ្តជាព្រះវិស្ណុ ស្ថិតនៅប្រាសាទមេបុណ្យខាងលិច។ យោងតាមការបកស្រាយរបស់លោក ជីវ តាក្វាន់ បេសកជននៃចក្រភពចិន ដែលបានមកដល់ទីក្រុងអង្គរនៅអំឡុងឆ្នាំ១២៩៥ បានបញ្ជាក់ថា ប្រាសាទមេបុណ្យខាងលិចត្រូវបានស្ថាបនាឡើងស្របតាមអត្ថន័យនៃរឿងកំណើតព្រះព្រហ្ម ពីព្រោះតាមដំណើររឿងនេះ មុនការលេចឡើងនៃពិភពថ្មី ព្រះវិស្ណុទ្រង់បានផ្ទំធ្វើសមាធិលើពស់អនន្តៈ បណ្តែតខ្លួនលើផ្ទៃទឹកសមុទ្រ អស់កាលដ៏យូរ។ បន្ទាប់មកមានឈូកមួយដើមដុះចេញពីផ្ចិតរបស់ព្រះអង្គ ហើយនៅលើផ្កាឈូកនោះ មានលេញចេញរូបព្រះព្រហ្ម ទ្រង់កំពុងគង់ធ្វើសមាធិ ដែលបង្ហាញពីការកកើតភពថ្មីឯកសារលោកជីវ តាក្វាន់។។ នៅក្នុងឆ្នាំ១៩៣៨នៅក្នុងបរិវេណប្រាសាទនេះត្រូវបានគេធ្វើកំណាយរកឃើញនូវរូបព្រះវិស្ណុផ្ទុំធំមួយ ធ្វើអំពីសំរិទ្ធិមួយកំណាត់ខ្លួន(ចាប់ពីដើមទ្រូងឡើងដល់ព្រះកេស)។
ប្រាសាទមេបុណ្យខាងលិច: ការជុសជុល

ការជុសជុល 
ការសង្គ្រោះប្រាសាទមេបុណ្យខាងលិចដំបូង ត្រូវបានធ្វើឡើងក្នុងអំឡុងទស្សវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩២០។កាលនោះប្រាសាទនេះមានការបាក់បែកមួយផ្នែកធំ និងគ្របដណ្តប់ដោយរុក្ខជាតិ និងល្បាប់ចាក់បង្គរក្នុងរយៈពេលជិតមួយពាន់ឆ្នាំ។ រចនាសម្ព័ន្ធ ដែលសល់រំលេចឱ្យឃើញនូវការតុបតែង និងចម្លាក់លិបនៃរចនាបថបាពួន ដែលធ្វើឱ្យយើងសន្និដ្ឋានបានថា ប្រាសាទនេះត្រូវបានកសាងឡើងនៅពាក់កណ្តាលទីពីរនៃសតវត្សរ៍ទី១១ ទោះបីជាគ្មានអត្តបទធ្វើជាសេចក្តីសន្និដ្ឋានក៏ដោយ។ នៅខែធ្នូ ឆ្នាំ១៩៣៦ ខណៈប្រាសាទនេះត្រូវបានលួចគាស់កកាយជាច្រើន អ្នកភូមិម្នាក់បានមករកអ្នកអភិរក្សអង្គរក្នុងតំណែងគឺលោក ហេរី ម៉ាឆែល បាននិយាយថាព្រះពុទ្ធបានពន្យល់សប្តិគាត់ ឱ្យយកព្រះអង្គចេញពីដី។ គាត់ក៏បានទៅដល់កូនកោះកណ្តាលប្រាសាទមេបុណ្យខាងលិច ហើយបន្ទាប់ពីជីកក្នុងអណ្តូងនៅកណ្តាលគាត់បានរកឃើញព្រះសិវៈ និងព្រះកាយមួយផ្នែកធំនែព្រះវិស្ណុផ្ទុំធំ។ ព្រះបដិមាធំនេះ ដែលមានប្រវែងជាង ៤ម៉ែត្រ នៅតែជាភស្ភុតាងតែមួយគត់នៃសិល្បៈធ្វើអំពីលោហៈធំនៅអង្គរដ៏សព្វថ្ងៃឯកសារសាលាចុងបូព៌ា នៅកន្លែងប្រាសាទផ្ទាល់។
ប្រាសាទយាយងោ

ប្រាសាទយាយងោ ​( ​ប្រាសាទ ​)​របស់​យាយ​ឯក​(​យាយ​)​(​ងោ) ​)​ជា​ទីសក្ការៈ​របស់​ខ្មែរ​ដែល​មាន​ទីតាំង​នៅ​ប្រទេស​ថៃ​ ស្រុក​សង្គម​សីមា ​ខេត្ត​សុរិន្ទ ​។ ប្រាសាទ​តូច​នេះ​សង់​តែ​ប៉ម​ពីរ​ប៉ុណ្ណោះ​តាម​រចនាបថ ​អង្គរវត្ត ; ទីបីត្រូវបានគ្រោងទុក។ នៅលើប៉មខាងត្បូង យើងអាចសម្គាល់ឃើញ នាគរាជ ឆ្លាក់ដោយផ្ទាល់នៅក្នុងឥដ្ឋ ចម្លាក់លៀន និងបញ្ចប់ដោយជើងទម្រ និងឥដ្ឋផងដែរ ដែលនេះជារឿងចម្លែក។ ប៉ម​ទាំង​ពីរ​នេះ​មាន​រាង​បួន​ជ្រុង​ក្នុង​ផែនការ​បោះ​ជំហាន និង​វាស់​ប្រាំ​ម៉ែត្រ​នៅ​សងខាង។
ប្រាសាទយាយពៅ: ប្រវត្តិប្រាសាទ

ប្រវត្តិប្រាសាទ 
បើធ្វើដំណើរពីភ្នំពេញទៅតាមផ្លូវជាតិលេខ២ចម្ងាយប្រមាណ ៤០ គ.ម យើងនឹងបានឃើញផ្លាកសញ្ញានៃច្រកចូលរមណីយដ្ឋា នទន្លេបាទីនៅខាងស្ដាំដៃ ដោយធ្វើដំណើរបត់ចូលតាមច្រកនោះប្រហែល ២គ.ម យើងនិងបានឃើញស្លាកសញ្ញាបង្ហាញផ្លូវមួយទៀត ដែលតម្រូវឲ្យយើងបត់ស្ដាំម្ដងទៀតក្នុងចម្ងាយផ្លូវប្រហែលជា២០០ម យើងនៅបានទៅដល់វត្តទន្លេបាទី ដែលនៅខាងមុខវត្តមានប្រាសាទដ៏ធំមួយ នោះគឺប្រាសាទតាព្រហ្ម ហើយចំណែកនៅក្នុងបរិវេណវត្តទន្លេបាទីនេះក៏មានប្រាសាទបុរាណមួយទៀតដែរ គឺប្រាសាទយាយពៅ។ (វត្តទន្លេបាទីជាវត្តព្រះពុទ្ធសាសនាមួយកសាងក្នុងឆ្នាំ១៥៧៦)។ ប្រាសាទយាយពៅមានទីតាំងស្ថិតនៅក្នុងបរិវេណវត្តទន្លេបាទី ចំពីក្រោយព្រះវិហារ និងមាន ចម្ងាយ១០០ម ពីប្រាសាទតាព្រហ្ម។ ប្រាសាទយាយពៅមានរាងជាការេបួនជ្រុង ៧មx៧ម បែរមុខទៅ ទិសខាងកើត ប្រាសាទនេះកសាងអំពីថ្មភក់ក្នុងសតវត្សទី១២ផងដែរ។
ប្រាសាទយាយពៅ កសាងក្នុងទឹកដីចាស់សម័យបុរេអង្គរ ធ្វើអំពីថ្មភក់នៅចុងស.វ ទី១២ ដើមស.វទី១៣ ក្នុងរជ្ជកាលព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧ ដោយជ្រុងនីមួយៗមានប្រវែង ៧ម៉ែត្រប្រាសាទនេះបែរមុខទៅទិសខាងកើត ដោយមានអន្តរសាលមួយលយទៅខាងមុខ ហើយស្ថិតលើខឿនមួយមានកម្ពស់ប្រហែល១ម៉ែត្រ។ តាមអ្នកស្រាវជ្រោវជំនាន់មុនបានឲ្យដឹងថា ប្រាសាទយាយពៅមានខឿនប្រាសាទព័ទ្ធជុំវិញដោយបង្កាន់ដៃនាគ តែសព្វថ្ងៃនេះបានបាក់ធ្លាក់កប់ទៅក្នុងដីអស់ទៅហើយ។ ចំពោះផ្នែកខាងលើនៃប្រាសាទបានរលុះរលំធ្លាក់ចុះក្រោមហើយបើគេពិនិត្យឲ្យបានច្បាស់លាស់ គេសន្មតបានថា ប្រាសាទនេះពីដើមមានកម្ពស់ប្រមាណជិត១៥ម៉ែត្រ តែសព្វថ្ងៃនៅសល់តែ៨ម៉ែត្រប៉ុណ្ណោះ។ បរិវេណនៃប្រាង្គប្រាសាទជាសិលាចារឹក នាចុងស.វទី៦ ដើម ស.វទី៧ ជាដើមដែលគេមិនត្រូវមើលរំលង នៅក្បែរប្រាសាទ គេឃើញមានគំនរថ្មចម្លាក់ដូចជាដងខ្លួនបង្កាន់ដៃនាគ និងសមាសធាតុតុបតែងប្រាសាទខាងលើនេះ។ បើតាមលក្ខណៈនៃក្បាច់ចម្លាក់ទាំងអស់នេះគេសន្មតបានថា ប្រាសាទនេះស្ថិតក្នុងរចនាបថបាពួន។ បូជនីយដ្ឋាននេះកសាងឡើងដើម្បីឧទ្ទិសចំពោះលទ្ធិពុទ្ធសាសនា និង ព្រហ្មញ្ញសាសនា។ ម្ល៉ោះហើយបានជានៅផ្នែកខាងត្បូង និងខាងជើង គេឃើញមានឆ្លាក់ក្បាច់រឿងបែបព្រាហ្មណ៍និយមនៅលើក្បាច់ហោជាង។ ពោលគឺ គេឃើញមានចម្លាក់ព្រះសិវៈ ឬឥសូរដៃបួនកំពុងរាំ។ នៅចុងជើងស្តាំ និងឆ្វេងរបស់ទ្រង់មានចម្លាក់ទេពប្រណំម្យដែលលុតជង្គង់ ដៃស្ថិតក្នុងឥរិយាបទសំពះ ឬទេពប្រណម្យ។រីឯលើក្បាច់ផ្តែរវិញ គេឃើញមានចម្លាក់តំណាងទេពប្រណម្យ ឆ្លាក់ជា ៣ជួរ ហើយក្នុងមួយៗជួរមានទេពប្រណម្យចំនួន៩ លើកលែងតែនៅលើជួរទី១ មានទេពប្រណម្យតែ៨ អង្គុយអមសងខាងព្រះពុទ្ធអង្គhttps://web.facebook.com/VarmanKhmer/posts/1278548872272008?_rdc=1&_rdr។
ប្រាសាទយាយព័ន្ធ

ប្រាសាទយាយព័ន្ធមានទីតាំងស្ថិតនៅក្នុងភូមិសំបូរ ឃុំសំបូរ ស្រុកប្រាសាទសំបូរ ខេត្តកំពង់ធំ។ ប្រាសាទនេះកសាងឡើងក្នុងសម័យចេនឡា ដោយព្រះបាទឥសានវរ្ម័នទី១ នៅក្នុងសតវត្សរ៍ទី៧ ដើម្បីឧទ្ទិសដល់ព្រាហ្មណ៍សាសនា។
យាយព័ន្ធ
Category:ខេត្តកំពង់ធំ
ប្រាសាទយេរ

ប្រាសាទយេរ ​ជា ​ប្រាសាទ​ខ្មែរ  មានទីតាំងនៅ ប្រទេសថៃ ក្នុង ខេត្តស៊ីសាកេត ។ ធ្វើពីឥដ្ឋ និងថ្មភក់ មិនទាន់បានជួសជុលឡើងវិញទេ (ដើមឆ្នាំ ២០០៩)។

ធ្នឹមពីរនៅនឹងកន្លែង។
ប្រាសាទយ៉រ

ប្រាសាទ​យ៉រ ​ជា ​ប្រាសាទ​ខ្មែរ សតវត្ស ​ទី​១០  មានទីតាំងនៅ ប្រទេសថៃ ក្នុង ខេត្តស៊ីសាកេត ។ ធ្វើពីឥដ្ឋ និងថ្មភក់ មិនទាន់បានជួសជុលឡើងវិញទេ (ដើមឆ្នាំ ២០០៩)។

ធ្នឹមពីរនៅនឹងកន្លែង។
ប្រាសាទយ៉រ: កំណត់ចំណាំ និងឯកសារយោង

កំណត់ចំណាំ និងឯកសារយោង 

 ម៉ៃឃើល ហ្វ្រីមែន មគ្គុទ្ទេសក៍ប្រាសាទខ្មែរនៅប្រទេសថៃ និងឡាវ សៀវភៅ Rivers ឆ្នាំ ១៩៩៦

 Michael Freeman, Palaces of the Gods: សិល្បៈ និងស្ថាបត្យកម្មខ្មែរនៅប្រទេសថៃ, River Books, 2001

 Yoshiaki Ishizawa, តាមបណ្តោយផ្លូវ Royal Roads To Angkor, Weatherhill, ឆ្នាំ 1999

 Vittorio Roveda, រូបភាពនៃព្រះ៖ ទេវកថាខ្មែរនៅកម្ពុជា ថៃ និងឡាវ, សៀវភៅទន្លេ, ២០០៥

 Betty Gosling, ប្រភពដើមនៃសិល្បៈថៃ, River Books, 2004
ប្រាសាទរង្សី

រូបភាពតូច|រូបភាពប្រាសាទពីខាងមុខ
ប្រាសាទនេះមានទីតាំងស្ថិតនៅក្នុងវត្តប្រាសាទរង្សី ដែលស្ថិតភូមិសំរោងកញ្ចោច ឃុំឬស្សីលោក ស្រុកជីក្រែងខេត្តសៀមរាប ។ នៅសល់ប្រាង្គដែលស្ថាបនាអំពីឥដ្ឋដុតឆ្អិនមួយ បែរមុខទៅខាងកើត និងមានក្របទ្វារដែលសល់សិលាចារឹកយ៉ាងល្អប្រពៃ គួរអោយចង់បាន ហើយនៅមានបំនែកចំលាក់ដ៏ស្រស់បំព្រង នៅក្នុងពាក់កណ្តាលសតវត្សទី១០Facebook Page Discovery Khmer Temples Date December 10, 2019។
ប្រាសាទរបងរមាស

ក្រុមប្រាសាទរបងរមាស⁣ស្ថិតនៅចម្ងាយ២គ.មពីក្រុមប្រាសាទសម្បូណ៌ព្រៃគុកទៅទិសខាងជើង។⁣ ប្រាសាទនៅក្រុមរបងរមាសធ្វើពីឥដ្ឋ ផ្នែកលម្អដូចជាក្លោងទ្វារ ផ្ដែរ ឬហោជាងជាដើមធ្វើពីថ្មភក់។ តាមសិលាចារឹកដែលគេរកឃើញនៅទីនោះ គឺចារនៅក្នុងរាជ្យព្រះបាទសូរ្យវរ្ម័នទី១ (ស.វទី១១)។ តឹកតាងទាំងនេះ យើងអាចយល់បានថាតំបន់សម្បូណ៍ព្រៃគុកនៅតែជាទីតាំងសំខាន់រហូតដល់សម័យអង្គរ។
របងរមាស
Category:ខេត្តកំពង់ធំ
ប្រាសាទរោងគោ

រូបភាពតូច|បំណែកថ្មប្រាសាទ
ប្រាសាទនេះមានទីតាំងស្ថិតនៅក្នុងភូមិបឹង ឃុំឬស្សីលក ស្រុកជីក្រែង ខេត្តសៀមរាប ។ ប្រាសាទនេះជាបូជណីយដ្ឋានមួយដែលស្ថិតនៅមិនឆ្ងាយពីផ្លូវជាតិលេខ៦(ត្រង់ភូមិសំរោងកញ្ចោច) ប្រហែលជា២គមទៅទិសខាងត្បូង និងនៅទិសខាងជើងនៃបឹងមូល៣០០ម៉ែត្រ ។ ប្រាសាទមួយនេះក៏មានការចនាដ៏វិចិត្រមួយដែរមានទាំងសរសរពេជ្រ យោនី និងចម្លាក់បាក់បែកជាច្រើនទៀតនៅក្បែរៗផ្លូវគ្រួសក្រហម ដោយប្រាសាទគឺនៅសល់គ្រឹះប្រហែល២មដែលស្ថាបនាពីឥដ្ឋ និងថ្មភក់មួយចំនួនតូចតាំងពីសតវត្សទី៧-៨មកម្លេះ ។ នៅខាងមុខប្រាសាទមានស្រះទឹកធំល្មមមួយ និងទួលបុរាណជាច្រើននៅជំុវិញវា Facebook Page Discovery Khmer Temples Date December 10, 2019 ។
ប្រាសាទរោងរមុង

ប្រាសាទរោងរមុង​ស្ថិតនៅខាងស្តាំផ្លូវ នៅទិសពាយ័ព្យនៃប្រាសាទភ្នំបាខែង។ ប្រាសាទនេះស្ថាបនាឡើងអំពីឥដ្ឋ ផ្នែកខាងលើនៃប្រាសាទបានបាត់បង់អស់ទៅហើយ។ 
Category:ខេត្តសៀមរាប
រោងរមុង
ប្រាសាទលលៃ: ទីតាំងភូមិសាស្រ្ត

ទីតាំងភូមិសាស្រ្ត 
ប្រាសាទលលៃស្ថិតនៅខាងជើងផ្លូវជាតិលេខ៦ (សៀមរាប-ភ្នំពេញ)ត្រង់បង្គោល គីឡូម៉ែត្រលេខ១៣ បត់ចុះចម្ងាយ ៥០០ម៉ែត្រពីផ្លូវជាតិ ក្នុងភូមិលលៃ ឃុំប្រាសាទបាគង ស្រុកប្រាសាទបាគង ខេត្តសៀមរាប។ ប្រាសាទនេះស្ថិតនៅកណ្តាលបារាយណ៍ "ឥន្រ្ទតាដាក" ដែលមានបណ្តោយប្រវែង ៣៨០០ម៉ែត្រ និងទទឹង ៣០០ម៉ែត្រ នៅជិតព្រះវិហារវត្តលលៃ។
ប្រាសាទលលៃ: ប្រវត្តិប្រាសាទ

ប្រវត្តិប្រាសាទ 
ឈ្មោះប្រាសាទនេះត្រូវបានប្រជាជននាសម័យក្រោយអង្គរហៅតៗគ្នាមក ប៉ុន្តែឈ្មោះដើមនៃប្រាសាទនេះគឺ ឥស្វរលោក ដែលត្រូវបានកសាងនៅឆ្នាំ៨៩៣ ដោយព្រះបាទយសោវរ្ម័នទី១ ដែលជាបុត្ររបស់ព្រះបាទឥន្ទ្រវរ្ម័នទី១សៀវភៅមគ្គុទ្ទេសក៍អាណាចក្រអង្គរ ដោយលោក ហែម សោភ័ន្ត ភាគ១ ឆ្នាំ២០១៥ ទំព័រទី៥១។។
ព្រះបាទយសោវរ្ម័នទី១ ឡើងគ្រងរាជបន្តពីព្រះបិតារបស់ព្រះអង្គ ចាប់ពីឆ្នាំ៨៨៩-៩១០នៃគ.ស ហើយបានកសាងប្រាសាទលលៃនៅឆ្នាំ៨៩៣ ដើម្បីឧទ្ទិសដល់ដួងព្រលឹងរបស់ព្រះមាតានិងបិតា ជីដូន និងជីតារបស់ព្រះអង្គ។
ប្រាសាទលលៃ: សំណង់ស្ថាបត្យកម្ម

សំណង់ស្ថាបត្យកម្ម 
ប្រាសាទលលៃមានតួប៉ម៤ ធ្វើពីឥដ្ឋ សង់រៀងជាពីរជួរមុខក្រោយស្ថិតនៅលើទីទួលខ្ពស់កណ្តាល បារាយណ៍ មានសិលាចារឹកដូចប្រាសាទព្រះគោ បែរមុខទៅទិសខាងកើត ហើយមាន ទ្វារបពោ្ឆតបីទិសទ្វារចូលមួយ នៅលើ មេទ្វារប៉មទាំង៤ មានសិលាចារឹកចារស្មើដៃប្រៀបដូចអក្សរពុម្ព។ ចំណែកផែ្តរលើទ្វារមាន ក្បាច់រចនានៅ អមមាត់ទ្វារក្នុងប្រអប់ មានចម្លាក់ជារូបប្រាសាទមានទ្វារបាលដៃកាន់ ស៊ែររីត្រីសូល៍ ។ តួប៉មនីមួយៗ មានតម្កល់សិវលិង្គមិនតែប៉ុណ្ណោះមានឈ្មោះ អ្នកបំរើដែលទទួល នាទីផេ្សងៗពីគ្នាក្នុងការថែទាំនិង រៀបចំកិច្ចបូជាប្រចាំប៉មនីមួយៗ ។ ប្រាសាទនេះប៉មប្រាសាទមួយដួលរលំជិតអស់ នៅសល់ តែមួយផ្ទាំងតូចប៉ុណ្ណោះ រីឯប៉មបីទៀត មានសភាពចាស់ ទ្រុឌទ្រោមខ្លាំង ហើយនៅពេលបច្ចុប្បន្ន ។ ប្រាសាទលលៃកសាងនៅចុងសតវត្សទី៩ នៃគ,ស៨៩៣ ដោយព្រះបាទយសោវរ្ម័នទី១ ដើម្បីឧទ្ទិសថ្វាយ ដល់ព្រះឥសូរ ក្នុង សាសនាព្រាហ្មណ៍ ។ តាមសិលាចារឹករបស់ប្រាសាទនេះ បានលំអិតអំពីពេលវេលាល្អ ដែលគេដេញគន់គូរឡើង ដើម្បីប្រារព្ធ ពិធីឆ្លងពេលដែល ព្រះបាទយសោវរ្ម័នទី១ កសាងប្រាសាទលលៃ នេះ​ប្រហែល​ជាព្រះអង្គ​ចាប់ផ្តើមអនុវត្ត​គំរោងផ្លាស់​រាជធានីពី "ហរិហរាល័យ" (តំបន់រលួសសព្វថៃ្ង) ទៅជា "យសោធរ" (តំបន់ឧទ្យានអង្គរសព្វថៃ្ង) ជាបណ្តើរៗ ។ តាមសិលាចារឹកដដែលឲ្យដឹងដែរថាទឹក នៅក្នុងបារាយណ៍នេះ  គឺ​សំរាប់ការប្រើប្រាស់នៅទីក្រុងហរិហរាល័យ និងសំរាប់ធ្វើស្រែចំការនៅតំបន់ នេះបច្ចុប្បន្នស្រះដែលនៅជុំវិញប្រាសាទ បាត់អស់ហើយក្លាយទៅជាវាលស្រែ ។ ប្រាសាទលលៃ​នេះ​មាន​ក្រុមអង្គការសហគមន៍ ព្រះអាទិត្យអភិវឌ្ឍន៍កម្ពុជា ដែលជាមជ្ឈមមណ្ឌលបណ្តុះ បណ្តាលកុមារកំព្រាអនាថា និងក្រីក្រ នៅឈរចាំចែក​ខិត្តប័ណ្ណព័ត៌‌មាន​អង្គការ​របស់ខ្លួន​ដល់​ភ្ញៀវទេសចរ ដែល​មកទស្សនាប្រាសាទគ្រាន់បានកំរៃខ្លះ ដើម្បី ផ្គត់ផ្គង់ម្អូបអាហារដល់កុមារនៅក្នុងអង្គការ ព្រោះអង្គការ នេះទើបនឹងបង្កើតឡើង ហើយមានការខ្វះខាតថវិកា  ប្រាសាទនេះ​មានភ្ញៀវអន្តរជាតិទៅទស្សនា ជារៀងរាល់ថៃ្ង តែសំរាប់ភ្ញៀវជាតិវិញ កម្រមានទៅទស្សនាណាស់។តើប្រាសាទ​លលៃ​មានអ្វី​ទស្សនាខ្លះ? ប្រាសាទ​លលៃ​កសាង​ឡើង​នៅលើ​ជើង​គ្រឹះ​​ដែល​មាន​ទទឹង ៨០​ម្រ៉ែត បណ្តោយ៩0ម៉្រែត ធ្វើ​អំពីឥដ្ឋ​ទាំងអស់​មាន​គោ​បុរៈផ្នែក​ខាង​កើត​តែមួយ​ប៉ុណ្ណោះ ។​ ប្រាសាទ​នេះ​ជា​ក្រុម​ប្រាសាទ​ដែល​មាន​ទាំង​អស់​៤ ពីរខ្នង​ស្ថិត​​នៅជួរទិសខាងកើត និង ទិសខាង​លិច ចំណែក​ឯ​ប្រាសាទ​ពីរ​ទៀត​ស្ថិត​នៅ​ជួរ​ទិស​ខាង​ជើងនិង​ ខាង​ត្បូង​មាន​សិលាចារឹក​ស្រដៀង​នឹង​ប្រាសាទព្រះគោ ខុសគ្នា​ត្រង់​ចំនួន​ប្រាសាទ​ប៉ុណ្ណោះ ។ រូបចម្លាក់​នៅ​ប្រាសាទ​លលៃ ទោះ​បី​ជាមាន​ការ​ទ្រុឌ​ទ្រោម​ខ្លាំង​ក៏​ដោយ ក៏​នៅ​មាន​ក្បាច់​ចម្លាក់​ដ៏រស់រវើក​តាម​ស៊ុម​ទ្វារ និង ចម្លាក់​ថ្ម​ភក់​នៅ​លើ​ផ្តែរ ដែល​គេ​អាច​សន្និ​ដ្ឋាន​បាន​ថា ប្រាសាទ​ដែល​នៅ​​ទិស​ខាង​កើត​មាន​ហោង​ជាង​រូប​ព្រះ​ឥន្រ្ទ​គង់​លើ​ ដំរីឯរាវ័ណ ។ ផ្នែក​ខាង​ឆ្វេង និងខាង​ស្តាំ​របស់​ក្បាល​ដំរី​ឯរាវ័ណ​មាន​កម្រង​ផ្កា ។នៅ​ហោជាង​លើ​ផ្តែរ​ជា​ចម្លាក់​ផុស​របស់​តាបស​ទាំង​អស់​ដែល​​មាន​ ៨ អង្គ កំពុង​តែអង្គុយ​សមាធិ​តាំង​សិល្ប៏ ។ ចំណែក​ឯ​ចម្លាក់​នៅ​ស៊ុម​ទ្វារ​ធ្វើ​អំពី​ថ្ម​ភក់​ជារូប​សិង្ហ​ពាំ​កម្រង​ ផ្កា ។ នៅ​ហោ​ជាង​លើ​ផ្តែរ​ជា​ចម្លាក់​ផុស​របស់តាបស​ទាំង​អស់​ដែលមាន​ ៨​អង្គ កំពុង​​តែ​អង្គុយ​សមា​ធិតាំង​សិល្ប៏ ។ ចំណែក​ឯចម្លាក់​នៅ​ស៊ុម​ទ្វារ​ធ្វើ​អំពី​ថ្ម​ភក់​ជា​រូប​សិង្ហ​ពាំ​កម្រង​ ផ្កា ។ ទោះ​បី​ជា​ចម្លាក់​ភាគ​ច្រើន​ត្រូវបាន​រលាយ​បាត់​ និងត្រូវ​បំផ្លិច​បំផ្លាញ​ក៏​ដោយ​ក៏​គេ​នៅ​តែ​ចាត់​ទុក​ថា​​សិល្បៈ​ដ៏​ស្អាត ​វិចិត្រ​ក្នុង​ទម្រង់​សិល្បៈ​សម័យ​ព្រះ​គោ ឬ ក្នុង​យុគសម័យ​អាណាចក្រ​ហ​រិ​ហ​រាល័យ។
ប្រាសាទលិង្គ

ប្រាសាទលិង្គមានទីតាំងស្ថិតនៅក្នុង ភូមិកោះកេរ្តិ៍ ឃុំស្រយង់ ស្រុកគូលែន ខេត្តព្រះវិហារ។ ប្រាសាទនេះគឺជាប្រាង្គប្រាសាទមួយ​ក្នុងចំណោមប្រាសាទតូចៗ​ជាច្រើនដែលនៅព័ទ្ធជុំវិញ​ប្រាង្គប្រាសាទក្នុងអតីតរាជធានីកោះកេរដែលបុព្វបុរសដូនតាខែ្មរ បានកសាងឡើងក្នុងរជ្ជកាលព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៤ នាសតវត្សទី១០ ដើម្បីឧទ្ទិស​ដល់ព្រហ្មញ្ញសាសនា​ដែលក្នុងនោះ​មាន​អាទិទេព​ដូចជា​ព្រះឥសូរ ព្រះវិស្ណុ ព្រះព្រហ្មជាដើមរហូតដល់ពេលបច្ចុប្បន្ននេះ ​​ប្រជាពលរដ្ឋនៅទីតំបន់នោះនៅតែធ្វើការគោរពបូជាជារៀងរហូតមក ហើយបច្ចុប្បន្ន​ទីតំបន់នោះ​បានក្លាយ​ទៅ​ជា​រមណីយដ្ឋានប្រាសាទកោះកេរដែលត្រូវបានភ្ញៀវទេសចរជាតិ និងអន្តរជាតិមានការចាប់អារម្មណ៍យ៉ាងខ្លាំង។
ប្រាសាទល្ងៀង

​
ប្រាសាទល្ងៀង ជាស្ថាបត្យកម្មខ្មែរដែលបានកសាងឡើងនៅរវាងចុងសតវត្សទី១១ និងដើមសតវត្សទី១២។ មានតួប៉មចំនួន៥សង់អំពីឥដ្ឋនៅលើខឿនតែមួយ។ ប្រាសាទកណ្ដាលជាប្រាសាទធំ និងមានមុខងារសំខាន់ជាងគេ។ ប្រាសាទនេះកសាងឡើងសំរាប់ឧទ្ទិសដល់ ព្រហ្មញ្ញសាសនា។
នៅភូមិល្ងៀង ខេត្តសុរិន្ទ
ប្រាសាទល្បើក

ប្រាសាទល្បើកមានទីតាំងស្ថិតនៅក្នុងភូមិទុំ សង្កាត់កូនគ្រៀល ក្រុងសំរោង ខេត្តឧត្តរមានជ័យ។ ប្រាសាទនេះ ជាសំណង់ប្រាសាទ ដែលបុព្វបុរសខ្មែរកសាងឡើងនៅលើដីទួល ដែលមានកសិន្ទព័ន្ធជុំវិញ និងមានស្រះទឹកតូចៗចំនួនបី និងស្រះទឹកធំចំនួនមួយនៅទិសខាងកើតចម្ងាយ២០០ម៉ែត្រ។ ប្រាសាទនេះមានប្រាង្គចំនួនបីធ្វើអំពីថ្មភក់ ថ្មបាយក្រៀម និងឥដ្ឋសង់នៅលើខឿនតែមួយរត់តាមអ័ក្សពីជើងទៅត្បូង និងមានហោត្រៃ ឬបណ្ណាល័យចំនួនមួយធ្វើអំពីថ្មបាយក្រៀម ដែលមានទ្វារចូលធ្វើអំពីថ្មភក់  និងមានកំពែងរួមនិងទ្វារចូលទាំងបួនធ្វើអំពីថ្មភក់លាយថ្មបាយក្រៀម មានលក្ខណៈថែវខណ្ឌជាបន្ទប់ព័ន្ធជុំវិញប្រាង្គកណ្តាលទាំងបី ដោយមានខ្លោងទ្វារបែរមុខទៅរកទិសធំៗទាំងបួន ក្នុងនោះខ្លោងទ្វារពិតបែរទៅទិសខាងកើត ដែលជាទិសតំណាងឱ្យភាពរុងរឿង ខ្ពង់ខ្ពស់ និងភាពថ្កុំថ្ងន។ ប្រាសាទល្បើក ជាទីសាសនស្ថានមួយដ៏ស័ក្តិសិទ្ធិក្នុងចំណោមទីសាសនស្ថានជាច្រើន ដែលកសាងឡើងនៅក្នុងសម័យអង្គរ ស្ថិតនៅក្នុងរជ្ជកាលព្រះមហាក្សត្រខ្មែរដ៌ល្បីល្បាញគឺព្រះបាទសូរ្យវរ្ម័នទី១ ចន្លោះឆ្នាំ១០០២-១០៥០ ហើយក៍ស្ថិតនៅក្នុងរជ្ជកាលរបស់ព្រះបាទឧទ័យទិត្យវរ្ម័នទី២ ចន្លោះឆ្នាំ១០៥០-១០៦៦ នាពាក់កណ្តាលសតវត្សទី១១ និងជាសំណង់ស្ថាបត្យកម្មខ្មែរដ៍ល្អវិចិត្រ ដែលស្ថិតក្នុងរចនាបថឃ្លាំង និងរចនាបថបាភួន ហើយជាប្រាសាទដែលបានស្ថាបនាឡើងសម្រាប់ឧទ្ទិសថ្វាយដល់ព្រហ្មញ្ញសាសនាស្លាកសញ្ញាព័ត៌មាននៅក្បែរប្រាសាទល្បើក រៀបរៀងដោយក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រ សិល្បៈ។
ប្រាសាទល្បើកដូនអំ

រូបភាពតូច|ខឿនប្រាសាទ
ប្រាសាទនេះមានទីតាំងស្ថិតនៅក្នុងភូមិតារស់ សង្កាត់ទឹកវិល ក្រុងសៀមរាប ខេត្តសៀមរាប ដែលមានចម្ងាយពីផ្លូវទឹកវិលទៅក្របិរៀលត្រង់Gold to Gold Tours ៣០០មកាច់ស្តាំប្រហែល៣០០មទៀតទើបដល់ហើយ ។ ដល់នោះយើងឹងឃើញឈាបនដ្ឋានមូយខាងមុខ រួចដើរទៅខាងលិចបន្តិចឃើញបោត ទើបឃើញប្រាសាទដ៏តូចមួយដែលមានបករាង្គបី តែសល់គ្រឹះប្រហែល១ម ប៉មខាងត្បូង តែក្រៅពីនោះបាក់អស់ ។ បើយើងធ្វើដំណើរពីបករាសាទល្បើកដូនអំទៅសង្កាត់ទឹកវឹលប្រហែល៤០០ម ស្តាំយើងនឹងឃើញទួលរាងមូលមួយទៀតមនុស្សរស់នៅប្រហែល១០គ្រួ ដែលមានចំនុចខ្ពស់ចំកណ្តាល ជាផ្ចិតនៃភូមិDiscovery Khmer Temples។
ប្រាសាទវត្តនគរបាជ័យ

ប្រាសាទនគរបាជ័យមានទីតាំងស្ថិតនៅក្នុងវត្តនគរបាជ័យមានចម្ងាយប្រមាណ២គីឡូម៉ែត្រពីទីរួមខេត្តកំពុងចាម។ យើងធ្វើដំណើរតាមផ្លូវជាតិលេខ៦និងបន្តតាមផ្លូវជាតិលេខ៧ពីស្គុនទៅកំពង់ចាម។ ទៅដល់ខ្សែក្រវាត់ទីរួមខេត្តលោកអ្នកនិងប្រទះឃើញចម្លាក់រូបនាគ៤ស្ថិតនៅកណ្តាលផ្លូវជាតិ ដែលមានក្បាលបែរទៅរកទិសទាំង៤និងមានកន្ទុយព័ន្ធគ្នា។ នៅចុងកន្ទុយនាគដែលព័ន្ធគ្នានោះមានគ្រុឌឈរលើកន្ទុយនាគស្លាបទាំងពីរទ្របដា ដែលចារឹកអក្សរថា អរគុណ។ រូបនេះ បាននៅរងចាំស្វាគមន៍និងថ្លែងអំណរគុណលោកអ្នកគ្រប់ពេលវេលា ដែលចូលមកទស្សនាក្នុងទឹកដីខេត្តកំពង់ចាម។ រូបនេះបានចាប់ផ្តើមកសាងឡើងក្នុងសម័យសង្គមរាស្រ្តនិយមឆ្នាំ១៩៦២ជាសម័យកាលដែលព្រះបាទនរោត្តម សីហនុកំពុងកាន់អំណាច។ ហើយត្រូវសម័យខ្មែរក្រហមវាយកំទេចនៅក្នុងឆ្នាំ១៩៧៦ រួចហើយត្រូវបានកសាងថ្មីឡើងវិញនៅឆ្នាំ១៩៩១។ នៅខាងស្តាំដៃនៃរូបនាគនេះ លោកអ្នកនិងឃើញក្លោងទ្វារចូលមួយ ដែលនាំលោកអ្នកទៅកាន់ប្រាសាទនគរបាជ័យ។ ចម្ងាយប្រមាណ៥០ម៉ែត្រពីក្លោងទ្វារលោកអ្នកនិងឃើញគោបុរៈនៃកំពែងទី៤នៃប្រាសាទ ដែលធ្វើអំពីថ្មបាយក្រៀម មានជញ្ជាំងកម្ពស់ប្រមាណ៣ម៉ែត្រ ប៉ុន្តែពុំមាននៅសល់ឡើយ។ ក្រៅតែក្បែគោបុរៈនេះចេញបណ្តោយកំពែង ដែលព័ន្ធជុំវិញត្រូវបាក់បែកខូចខាតយ៉ាងដំណំ។ នៅក្នុងបរិវេណនៃកំពែងទី៤នៅអមសងខាងផ្លូវចូលទៅក្នុងគោបុរៈនៃកំពែងទី៣ លោកអ្នកនិងឃើញទ្វារបាលឈរដៃកាន់ដំបងក្បែរូបតោ ដែលមានសត្វនាគកំពុងបើកពពារយ៉ាងស្ងប់ស្ងែងនៅពីក្រោយ ហាក់កំពុងយាមកាមទីស្ថានយ៉ាងប្រុងប្រយ័ត្ន។ នៅលើជញ្ជាំងនៃគោបុរៈទី៣មានលំអដោយរូបទេវតាឆ្មាំភេទស្រី និងរូបបង្អួចបញ្ជោតរំលេចទៅដោយចម្លាក់កូនក្រឡឹងជួរ។ គោបុរៈទី៣នេះ គឺកសាងអំពីថ្មភក់ដែលឃើញមាននៅលើហោជាងខាងជើង សាច់រឿងនិទានពីមហាយាត្រានៃព្រះសិទ្ធត្ថចេញទៅសាងភ្នួស។ សិទ្ធត្ថជាឈ្មោះរបស់ពុទ្ធអង្គមុនពេលដែលព្រះអង្គបានត្រាស់ដឹង។ នៅក្នុងបរិវេណនៃកំពែងទី៣នេះ មានស្រះទឹកចំនួន២។ តាមទ្រឹស្តីតាមបែបពុទ្ធសាសនានិយម ស្រះទឹកនេះគឺតំណាងឱ្យស្រះបោក្ខរណីប្រកបដោយគង្គាថ្លាឈ្វេង និងមានបទុមផ្កាបញ្ចេញគន្ធពិដោរក្រអូបឈ្ងុបឈ្ងុយប្រចាំស្ថាន។ តាមព្រហ្មញ្ញសាសនាទ្រឹស្តីបែបលោកធាតុនិយម គូទឹកដែលព័ទ្ធជុំវិញប្រាសាទគឺតំណាងឱ្យមហាសមុទ្រលោកធាតុទឺង៧ កំពែងប្រាសាទ គឺភ្នំលោកធាតុទាំង៧ដែរ ឯប្រាង្គប្រាសាទគឺជាស្ថានទេវលោក។ នៅក្នុងបរិវេណនៃកំពែងទី២ ចំពីមុខទ្វារចូលខាងឆ្វេងដៃគឺរូបព្រះនរាយណ៍ដៃ៤។ នៅខាងស្តាំដៃគឺរូប អវលោកិតេស្វរៈដៃ៨ ឬហៅម្យ៉ាងទៀតថាលោកិស្វរៈដៃប្រាំបីជាពោធិសត្វដែលជួយសង្គ្រោះ និងផ្តល់សេចក្តីសុខដល់មនុស្សលោក។ ព្រះអង្គពុំទាន់បានត្រាស់ដឹងជាព្រះពុទ្ធ ដូចព្រះសមណគោត្តមក្នុងពុទ្ធសាសនាហិនយាននិកាយថេរវាទនោះឡើយ។ នៅក្នុងកំពែងបរិវេណនៃកំពែងទី១ ដែលធ្វើអំពីថ្មបាយក្រៀម រៀបជាបន្ទប់ដាច់ៗ បន្តគ្នាកាត់ដាច់ដោយមាត់ច្រកចេញចូលចំនួន៨មគ្គុទ្ទេសក៍ទេសចរ ស្រី សារឿន បណ្ណាល័យអង្គរ ឆ្នាំ២០០៣ ទំព័រទី២០៧។៖
 នៅជ្រុងខាងកើតមានមាត់ច្រកចេញចូលចំនួន៣។
 នៅជ្រុងខាងលិចមានច្រកចេញចូលចំនួន៣។
 នៅជ្រុងខាងជើង និងជ្រុងខាងត្បូងមានមាត់ច្រកចេញចូលតែមួយក្នុងជ្រុងនីមួយៗ។
 មានបណ្ណាល័យចំនួន២សាងអំពីថ្មបាយក្រៀមស្ថិតនៅអមសងខាងផ្លូវចូលទៅ កាន់តួប៉មកណ្តាល។ បណ្ណាល័យទាំងពីបែបមុខបញ្ច្រាសទិសជាមួយតួប៉មកណ្តាលដែលសង់បែរទៅទិសខាងកើត។ ទោះបីតួប៉មកណ្តាលមានទ្វារចំហទៅរកទិសទាំងបួនក៏ពិតមែន ប៉ុន្តែតាមក្បួនខ្នាតហោរាសាស្រ្តនៃព្រះពុទ្ធសាសនាគឺតម្រូវឱ្យសាងសង់ព្រះវិហារ ឬប្រាសាទបែរមុខទៅរកទិសនៃព្រះអាទិត្យរះគឺសំដៅទិសបូព៌នេះឯង ដែលជាទិសផ្តល់កំណើតនៃជីវិតសត្វលោក។
តួប៉មកណ្តាលកសាងអំពីថ្មភក់ដែលបន្តបន្ថែមដោយដំបូងរាងជាចេតីយ៍ដាក់បន្ថែមក្នុងសម័យក្រោយអង្គរក្នុងឆ្នាំ១៥៦៦ ព្រមទាំងហោជាង៣ទៀតគឺហោជាងខាងត្បូង ខាងលិចនិងកើតI'art post angkorienne par Albert Lebonheur p-98 et Le Cambodge. Civilisations and  Sociétés par Danielle Guéret p.267. Asie du sud est p.280។
Category:ខេត្តកំពង់ចាម
វត្តនគរបាជ័យ
ប្រាសាទវត្តប្រាង្គថង

ប្រាសាទវត្តប្រាង្គថង (ปราสาทวัดปรางค์ทอง) ខេត្តនគររាជសីមា វាជាប្រាសាទឥដ្ឋតូចមួយ។ ថ្វីត្បិតតែវាត្រូវបានជួសជុលរហូតដល់ផ្លាស់ប្តូររូបរាងរបស់វាយ៉ាងច្រើនក៏ដោយ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយនៅតែមានអ្វីដែលគួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍រួមទាំងធ្នឹមភាគឦសាននៅច្រកចូល គភ៌ហ ។ ដែលជាផ្ដែ រចនាបថបន្ទាយស្រី ដូច្នេះប្រាសាទនេះប្រហែលជាត្រូវបានសាងសង់ក្នុងអំឡុងពេលនេះផងដែរ។
ប្រាសាទវត្តប្រាង្គថង: យោង

យោង 

 រុងរ៉ូ ធុំរុងរឿង។ ប្រាសាទខ្មែរក្នុងទឹកដីថៃ ប្រវត្តិ និងព័ត៌មានអំពីសិល្បៈ។ ការបោះពុម្ពលើកទី 2 ។ បាងកក៖ ម៉ាត់ចន ឆ្នាំ២០០៨ ទំព័រ៩៨
ប្រាសាទវត្តប្រាសាទ: ប្រវត្តិប្រាសាទ

ប្រវត្តិប្រាសាទ 
thumb
ប្រាសាទវត្តប្រាសាទមានទីតាំងនៅក្នុងបរិវេណវត្តប្រាសាទ ដែលមានទីតាំងនៅភូមិប្រាល ឃុំតានី ស្រុកអង្គរជ័យ ខេត្តកំពត មានប្រាសាទបុរាណមួយសង់ពីថ្មបាយកៀ្រមតាំងពីសតវត្សរ៍ទី១០ ដែលប្រាសាទនេះពីដើមមានឈ្មោះថា "ប្រាសាទប្រុស" ជាគូនឹង "ប្រាសាទស្រី" ដែលមានរចនាបថដូចគ្នា នៅវត្តកំពែង ឃុំកំពែង ស្រុកគិរីវង់ ខេត្តតាកែវ។ នៅក្នុងតួប្រាសាទប្រុសនេះ មានដើមឈើកម្រ១ដើម ដែលមានអាយុរាប់រយឆ្នាំមកហើយ ត្រូវបានមន្ទីរវប្បធម៌ ខេត្តកំពត ចុះទៅសិក្សាថា ដើមឈើនោះកំពុងពុកផុយបន្តិចម្តងៗ អាចនឹងដួលរលំបាក់សង្កត់ជញ្ជាំងប្រាសាទ ដែលនៅសល់ ក៏លើកផែនការទៅកាប់ដើមឈើកម្រនោះចេញ ស្រាប់តែអ្នកស្រុករាប់រយនាក់លើកគ្នាទៅរារាំងមិនឲ្យកាប់ដាច់ខាត។ ពាក់ព័ន្ធនឹងដើមឈើនេះ លោកតាព្រឹទ្ធាចារ្យ ប៊ុន ឆេន អាយុ៨២ឆ្នាំ ជាពុទ្ធបរិស័ទវត្តប្រាសាទ ក្នុងឃុំតានី ស្រុកអង្គរជ័យ ខេត្តកំពត បានប្រាប់ថា ប្រាសាទបុរាណនេះសង់ពីថ្មបាយក្រៀមមានអាយុកាលជាង១ពាន់ឆ្នាំហើយនៅចំកណ្ដាលតួប្រាសាទនេះ មានដើមឈើកម្រ១ដើម កម្ពស់ជាង១០ម៉ែត្រ គ្មានផ្កា គ្មានផ្លែ មានតែស្លឹករេចរិល ដែលអ្នកស្រុកហៅថា "ជ្រៃមាស" ព្រោះវាមានស្លឹកស្រដៀងស្លឹកជ្រៃ ដុះឯកោ គ្មានដើមឈើតូចៗ អមជាបរិវារនោះទេ។ ឥលូវនេះស្លឹកឈើ ដែលជ្រុះមកដីត្រូវបានអ្នកស្រុក អ្នកភូមិ ក្មេងចាស់ ប្រុសស្រី ដណ្តើមគ្នាយកទៅលក់ ក្នុងមួយសន្លឹក៥.០០០រៀល ដើម្បីយកទៅត្រាំទឹកផឹក ព្រោះគេល្បីតៗគ្នាថា "ជាជំងឺរាប់សិបមុខឯណោះ..."។
គួរបញ្ជាក់ថា រឿងរ៉ាវដែលមន្ទីរវប្បធម៌ ខេត្តកំពត ចង់កាប់ដើមឈើនេះបានជ្រួតជ្រាបដល់សម្ដេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុនសែន ហើយសម្ដេចក៏បានបញ្ជាទៅអាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ធ មិនឲ្យកាប់ដើមឈើនេះទេ គឺរក្សាទុកដូចដើមឈើនានា ដែលដុះពីលើប្រាសាទបុរាណនៅតំបន់អង្គរ ដូចជាប្រាសាទតាព្រហ្ម ដែលមានដើមស្ពង់ដុះពីលើជាដើមដកស្រង់ពី ទស្សនាវដ្តីអង្គរធំ ។
ប្រាសាទវត្តព្រះធាតុថ្មដា: ប្រវត្តិប្រាសាទ

ប្រវត្តិប្រាសាទ 
រូបភាពតូច|រូបព្រះវិហារថ្មី ដែលសង់លើខឿនប្រាសាទវត្តព្រះធាតុថ្មដា
ប្រាសាទវត្តព្រះធាតុថ្មដាជាបុរាណចំណាស់មួយស្ថិតនៅខាងកើតឈាងខាងត្បូងនៃទីរួមខេត្តកំពង់ចាម ក្នុងភូមិព្រះធាតុថ្មដា ឃុំព្រះធាតុ ស្រុកអូររាំងឪ។ វត្តព្រះធាតុថ្មដានេះមានចំងាយ ៣៨គីឡូម៉ែត្រពីទីរួមខេត្តកំពង់ចាម តាមផ្លូវជាតិលេខ ៧ បត់តាមផ្លូវលេខ១១ ឆ្ពោះទៅស្រុកអូររាំងឪ បន្តតាមផ្លូវលំចំងាយ៨គីឡូម៉ែត្រទៀត។ វត្តនេះត្រូវបានកសាងឡើងលើផ្ទៃដី១៩០ម៉ែត្រ និង ទទឹង១៦០ម៉ែត្រ។ នៅទីនោះរួមមាន ប្រាសាទព្រះធាតុមួយ និង មានស្រះធំមួយ ដែលមានទទឹង១៨០ម៉ែត្រ និង បណ្តោយ៩៥០ម៉ែត្រ មានទឹកថ្លាធ្វេង ដែលគេឱ្យឈ្មោះថាទន្លេស្ងួត ។ នៅអមច្រកចូលប្រាសាទប៉ែកខាងស្តាំមានព្រះវិហារមួយ ឈ្មោះថាព្រះវិហារព្រះចូលនិពាន្ត គឺកាលពីមុនមានរូបព្រះចូលនិពាន្ត ប៉ុន្តែបច្ចុប្បន្នត្រូវក្រុមចោរលួចបាត់ហើយ។ ចំពោះរូបសំណាក់ដែលប្រជាពលរដ្ឋនៅក្នុងតំបន់នោះគោរពរួមមាន រូបសំណាក់អាទិទេពវេទ្យវន្ត រូបសំណាក់អាទិទេពវេរោ រូបសំណាក់អងង្រង់ភ្លើង រូបសំណាក់អាទិទេពកងចក្រ រូបសំណាក់អាទិទេពហែកពោះ រូបសំណាក់អាទិទេពស្រីគ្រប់លក្ខ័ណ រូបសំណាក់អាទិទេពទស្សមុខ។ នៅខាងក្រោយព្រះវិហារមានមេរុ-មេណាមួយទៀតដែលត្រូវបានគេកសាងឡើងក្នុងសម័យអាណានិគមបារាំង។ ក្លោងទ្វារចូលមេរុមានផ្តែរមួយដែលគេធ្លាក់អំពីថ្មភក់ត្រូវបាក់បែកជិតអស់ហើយ។ នៅមេរុមានរូបចំលាក់ហោធីនាងឧមាភវតីដែលទុកសំរាប់ធ្វើការបូជាខាងព្រហ្មញ្ញសាសនា។ នៅក្នុងមេរុមានជំនឿថា បើយកដូងទៅទំលាក់ក្នុងរន្ធនេះ ដូងនោះនឹងផុសចេញនៅកណ្តាលបឹង។ កន្លែងដែលគេបានសង់មេរុនោះជាកន្លែងប្រាសាទចាស់។