navinnseab/khmer-wikipedia-article huggingface dataset:
ចក្រភពអង្គរ(៨០២-១២១៨)

ចក្រភពអង្គរ(៨០២-១៤៣១)

thumb

ចក្រភពអង្គរជាចក្រភពខ្មែរដ៏ល្បីល្បាញទូទាំងពិភពលោកដែលបានចាប់កំណើតឡើងនាសតវត្សទី៩និងចុះខ្សោយទៅវិញនាសតវត្សទី១៣ (៨០២—១៤៣១) 

ការដួលរលំនៃចក្រភពអង្គរ៖
តាមរយៈ សៀម និង ពួកតៃ ដែលមានដើមកំណើតនៅខេត្តណានចាវ (យូណាន) ប្រទេសចិន បានវាយដណ្ដើមឯករាជ្យនៅខេត្តខ្មែរមួយចំនួន នៅភាគខាងលិច មហានគរ ដូចជា៖ ខេត្តសុខោទ័យ ព្រះវិស្ណុលោក អយុធ្យា កំពែងពេជ្រ ឈៀងសែន ឈៀងម៉ៃ ឈៀងរ៉ៃ នគរស្រីធម្មរាជ នគរសួគ៌ នគរបឋម សុវណ្ណភូមិ (សុពណ៌បុរី) ស្រីទេព លព្វបុរី  បឹងកក់ (បាងកក) កញ្ជនៈបុរី រាជបុរី ពេជ្របុរី និង វជ្ជបុរៈ ដោយ ស្ដេចសៀម ដើមកំណើតខ្មែរសុទ្ធសាធ ព្រះនាម ព្រះចៅ ស្រីឥន្ទ្រទិត្យ ហ្វាមឿង នៃនគរសៀម (បុត្រប្រសារទី១ ព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧) រួចដាក់នាមនគរថា ព្រះរាជាណាចក្រសុខោទ័យ ដែលឈ្មោះនេះ យកឈ្មោះខេត្តខ្មែរ មកធ្វើជានគរដោយ សាសន៍សៀម  ។ 
ចំពោះ លាវ វិញវាយដណ្ដើមឯករាជ្យវិញ នៅខេត្តខ្មែរ ២ នៅភាគខាងជើង មហានគរ (អង្គរវត្ត) គឺខេត្តវាំងច័ន្ទន៍ (វៀងចន្ទន៍) ខេត្តចាម៉្បាស័ក្តិ (ប្រាសាទវត្តភ្នំ អតីតរាជធានី ស្រេស្ថបុរៈ ដែលបច្ចុប្បន្ន ជាប្រាសាទវត្តភូ ក្នុងភាសាឡាវ) និង ខេត្តហ្លួងព្រះបាទ ដោយស្ដេចលាវ មានដើមកំណើតខ្មែរសុទ្ធសាធ (បុត្រប្រសារ ព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧ និងមេដឹកនាំទ័ពជើងគោកអង្គរធំ) ព្រះនាម ព្រះចៅមឿងហ្វាង៊ុម នៃនគរលាវ ដោយលាវដាក់នាមនគរថា "ព្រះរាជាណាចក្រដំរីលានជាង" (ភាសាឡាវ អានថា = ឡានសាង) ។
ចក្រភពអង្គរ(៨០២-១២១៨): ការរំដោះប្រទេសចេញពីជ្វានិងរៀបចំប្លង់អង្គរ

ការរំដោះប្រទេសចេញពីជ្វានិងរៀបចំប្លង់អង្គរ 
ព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី២បានរំដោះចេនឡាទឹកលិចពីអំណាចជ្វានិងបានបង្រួបបង្រួមខ្មែរយើងទាំងពីរ(ខ្មែរលើនិងខ្មែរក្រោម)ដើម្បីបង្កើតចក្រភពអង្គរ។

ព្រះអង្គជាប់រាជវង្សបុស្ករាក្ស។ព្រះអង្គរំដោះប្រទេសជាតិពីពួកជ្វាហើយព្រះអង្គកសាង្គរាជធានីច្រើនកន្លែងដូចជា ក្រុងឥន្ទ្របុរះ ក្រុងកុតិ ហរិហរាល័យ អមរេន្ទ្របុរះនិងមហេន្ទ្របវ៌ត។ព្រះអង្គបង្កើពិធីទេវរាជនិងលើកដំកើងសាសនាព្រាហ្មណ៍ព្រះអង្គកសាងប្រាសាទភ្នំគូលែនប្រាសាទអកយំអារាមចិននិងសិវលិង្គ។
ចក្រភពអង្គរ(៨០២-១២១៨): ព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៣(៨៥០-៨៧៧នៃគ,ស)រាជធានីហិរហរាល័យ

ព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៣(៨៥០-៨៧៧នៃគ,ស)រាជធានីហិរហរាល័យ 
ព្រះអង្គជាបុត្ររបស់ព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី២ ព្រះអង្គប្រកបដោយគុណធម៌បានកសាងប្រាសាទខ្លះៗនៅតំបន់អង្គរ។
ចក្រភពអង្គរ(៨០២-១២១៨): ព្រះបាទឥន្រ្ទវរ្ម័នទី១(៨៧៧-៨៨៩នៃគ-ស)

ព្រះបាទឥន្រ្ទវរ្ម័នទី១(៨៧៧-៨៨៩នៃគ-ស) 
ព្រះអង្គជាញាតិវង្សនិងព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៣។ព្រះអង្គបានបង្កើតលទ្ធិបិគ្គលនិយម(គោរពបូជាដូនតា បុព្វការីជន ញាតិវង្គ)និងបានកសាងប្រាសាទព្រះឡគោ ប្រាសាទបាគង បារាយណ៍ឥន្ទ្រតដាក សិវលិង្គ ការពារសន្តិសុខពេញផ្ទៃប្រទេសពហ្រីចទឹកដីកសាងសិលាចរឹកច្រើនកន្លែងដូចជានៅបាយ៉ង់(តាកែវ)អ៊ូប៊ុន(ថៃ)។
ការកសាងក្រុងអង្គរទី១(យសោធរបិរះ១)ត្រង់ប្រាសាទភ្នំបាខែង
ចក្រភពអង្គរ(៨០២-១២១៨): ព្រះបាទយសោវរ្ម័នទី១(៨៨៩-៩០០នៃគស)

ព្រះបាទយសោវរ្ម័នទី១(៨៨៩-៩០០នៃគស) 
ព្រះអង្គជាបុត្ររបស់ព្រះបាទឥន្ទ្រវរ្ម័នតិ១និងប្រះនាងឥន្ម្រទេវី។ព្រះអង្គជាស្តេចសង្រ្គាមខ្លាំងតាំងជើងគោកនិងជើងទឹក។ព្រះអង្កជាគ្រូអាចារ្យ សាស្ត្រាចារ្យ កសាងអាស្រមចំនួន១០០(យសោធរាស្រម)។កសាងរាជថធានីក្រុងយសោធរបុរះលើភ្នំបាខែង បារាយណ៍ខាងកើត(យសោយរតដាក)កសាងព្រះវិហារឧទ្ទិសដល់អាទិទេពសិខរេស្វរះ(ភ្នំព្រះវិហារ)ប្រាសាទប្រាង្គបី។ព្រះងង្គវាយបង្រីកវិសាលភាពទឹកដីរៀបចំរដ្ឋបាល និងវណ្ណះសង្គម។
ចក្រភពអង្គរ(៨០២-១២១៨): ព្រះបាទហ័សវរ័្មនទី១(៩០០-៩២២-នៃគ-ស)

ព្រះបាទហ័សវរ័្មនទី១(៩០០-៩២២-នៃគ-ស) 
ព្រះអង្គជាបុត្ររបស់ព្រះបាទយសោវរ្ម័នទិ១។ព្រះអង្គបានកសាងប្រាសាទបក្រីចាំក្រុងនិងរាជធានីហ័សធរបុរះនៅជិតភ្នំបាខែង។
ព្រះបាទឥសានវរ្ម័នទី២(៩២២-928នៃគ-ស)
ព្រះអង្គជាបុត្ររបស់ព្រះបាទយសោវរ្ម័នទី១រាជធានីយសោធរបុរះពុំឃើញមានស្នាមព្រះហស្ថ។។។
ចក្រភពអង្គរ(៨០២-១២១៨): ព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៤ (៩២៨-៩៤២នៃគ-ស)

ព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៤ (៩២៨-៩៤២នៃគ-ស) 
ព្រះអង្គជាប្អូនថ្លៃរបស់ព្រះបាទយសោវរ្ម័នទី១។ព្រះអង្កកសាងរាជធានីឆោកគគ៌្យរះឬកោះកេរប្រាសាទធំប្រាសាទប្រាង៧ជាន់និងប្រាសាទជាច្រើននៅកោះកេរ។
ព្រះអង្គជីកបារាយណ៍រ៉ាហាល់សម្រាប់តមកល់ទឹកនិងកសាងសិវលិង្គត្រីភូនេស្វរះ។
ចក្រភពអង្គរ(៨០២-១២១៨): ព្រះបាទហ័សវរ្ម័នទី២(៩៤២-៩៤៤នៃគ-ស)

ព្រះបាទហ័សវរ្ម័នទី២(៩៤២-៩៤៤នៃគ-ស) 
ព្រះអង្គជាបុត្ររបស់ព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៤(រាជធានីកោះកេរ)ពុំឃើញមានស្នាព្រះហស្តអ្វី។
ចក្រភពអង្គរ(៨០២-១២១៨): ព្រះបាទហស៌វរ្ម័នទី៣(១០៦៦ ១០៨០នៃ គ.ស)

ព្រះបាទហស៌វរ្ម័នទី៣(១០៦៦ ១០៨០នៃ គ.ស) 
ព្រះអង្គជាបុត្រព្រះបាទសូរ្យវរ្ម័នទី១ ។ ព្រះអង្គបានលើកទ័ពទៅវាយចាម ដែលបានលុកលុយក្រុងសម្ភុបុរះ(ខែតក្រចេះ)។
ចក្រភពអង្គរ(៨០២-១២១៨): ព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៦(១០៨០ ១១០៧នៃ គ.ស)

ព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៦(១០៨០ ១១០៧នៃ គ.ស) 
ព្រះអង្គជារាជវង្សនហីធរបុរះ នៅភីម៉ៃជាប់ដងទន្លេមូន(ថៃ)។ ព្រះអង្គកសាងប្រាសាទភ្នំសណ្តក ប្រាសាទបឹងមាលា ប្រាសាទនៅភីម៉ៃ បិងវត្តលើភ្នំព្រះវិហារ។
ចក្រភពអង្គរ(៨០២-១២១៨): ព្រះបាទធរណីន្រ្ទវរ្ម័នទី១(១១០៧ ១១១៣នៃ គ.ស)

ព្រះបាទធរណីន្រ្ទវរ្ម័នទី១(១១០៧ ១១១៣នៃ គ.ស)  
ព្រះអង្គជាបងព្រះបាទឃ័យវរ្ម័នទី៦។ រាជធានីធរបិរះ ព្រះអង្គបានសង់បង្ហើយប្រាសាទបិងជួសជុលប្រាសាទនានា។ តែត្រូវព្រះបាទសូរ្យវរ្ម័នទី២ជ្រែករាជ្យ ហើយគ្រប់គ្រងនៅមហីធរបុរះ។ រីឯនៅក្រុងអង្គរគ្រប់គ្រងដោយស្តេចឬបតីន្រ្ទវរ្ម័ន ត្រូវស្តេចសូរ្យវរ្ម័នទី២លើទ័ពមកវាយដណ្តើមយករាជ្យសម្បត្តិ ហើយឡើងគ្រងរាជ្យនៅក្រុងអង្គរចាប់ពីពេលនេះមក(១១១៣នៃ គ.ស)។
ការកសាងក្រុងអង្គទី៣(យសោធរបុរះ៣)ត្រង់ប្រាសាទអង្គរតូច
ចក្រភពអង្គរ(៨០២-១២១៨): ព្រះបាទសូរ្យវរ្ម័នទី២(១១១៣ ១១៥០នៃ គ.ស)

ព្រះបាទសូរ្យវរ្ម័នទី២(១១១៣ ១១៥០នៃ គ.ស) 
ព្រះអង្គជាចៅរបស់ព្រះបាទធរណីន្រ្ទវរ្ម័នទី១។ កសាងរាជធានីអង្គរទី៣ ត្រង់ប្រាសាទអង្គរវត្ត( អង្គរតូច )។ ព្រះអង្គបានបង្រួបបង្រួនអាណាយចក្រអង្គរកសាងសមិទ្ធិផលជាច្រើន និងវាយពង្រីកទឹកដីនិងអភិវឧ្ឍប្រទេសជាតិ។៖
 ប្រាសាទអង្គតូច 
 ប្រាសាទភ្នំជីសូរ 
 ភ្នំសណ្តក
 វត្តភូ 
 ប្រាសាទព្រះវិហារ 
 ព្រះពិធូរ 
 ប្រាសាទចៅសាយទេវតា 
 ប្រាសាទធម្មានន្ទ 
 ប្រាសាទបន្ទាយសំរែ 
 បឹងមាលា
 ប្រាសាទព្រះខ័ន
 កំពង់ស្វាយ 

ព្រះបាទធរណីន្រ្ទវរ្ម័នទី២(១១៥០ ១១៦០នៃ គ.ស) ព្រះអង្គជាបងជីដូនមួយរបស់ព្រះបាទសូរ្យវរ្ម័នទី២។ រាជធានីអង្គរតូច ព្រះអង្គពុំបានកសាងអ្វីធំដុំទេ។
ចក្រភពអង្គរ(៨០២-១២១៨): ព្រះបាទសោវរ្ម័នទី២(១១៦០ ១១៦៥នៃ គ.ស)

ព្រះបាទសោវរ្ម័នទី២(១១៦០ ១១៦៥នៃ គ.ស) 
មិនស្គាល់រាជវង្សរបស់ព្រះអង្គ ហើយត្រូវមន្រ្តីឈ្មោះយ្រីភូវនាទិត្យធ្វើឃាត។
ចក្រភពអង្គរ(៨០២-១២១៨): ព្រះបាទរាជេន្ទ្រវរ្ម័នទី២(៩៤៤-៩៦៨នៃគ-ស)

ព្រះបាទរាជេន្ទ្រវរ្ម័នទី២(៩៤៤-៩៦៨នៃគ-ស) 
ព្រះអង្គជាក្មួយរបស់ព្រះបាទយសោវរ្ម័នទី១។បិតានាមហេន្ទ្រវរ្ម័នមាតានាមមហេន្ទ្រទេវី(ប្អូនស្រីរបស់យសោវរ្ម័នទី១)ព្រះអង្គបានលើករាជធានីពីកោះកេរមកក្រុងយសោធរបុរះវិញ។
ព្រះអង្គបានកសាងប្រាសាទមេបុណ្យខាងកើតប្រាសាទប្រែរូប ប្រាសាទប្រាង្គ៥ជាន់ ប្រាសាទបាទជុំ ស្រះស្រង់ភិមានអាកាស តាកែវ ប្រាសាទបន្ទាយស្រីនិងវាយចាមយកបដិមាមាសយកស្រុកខ្មែរវិញ។
ចក្រភពអង្គរ(៨០២-១២១៨): ព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៥(៩៦៨-១០០១នៃគ-ស)

ព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៥(៩៦៨-១០០១នៃគ-ស) 
ព្រះអង្គជាបុត្ររបស់ព្រះបាទរាជេន្ទ្រវរ្ម័នទី២។កសាងរាជធានីថ្មីឈ្មោះជយេន្ទ្រនគរីដែលមានតួអង្គប្រាសាទតាកែវជាស្នូល(សៀមរាប)។
ចក្រភពអង្គរ(៨០២-១២១៨): ព្រះបាទឧទយាទិត្យវរ្ម័នទី១(១០០១-១០០២នៃគ-ស)

ព្រះបាទឧទយាទិត្យវរ្ម័នទី១(១០០១-១០០២នៃគ-ស) 
ព្រះអង្គជាក្មួយរបស់ព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៥។សោយរាជ្យមិនបានប៉ុន្មានខែផងក៏សោយទីវង្គត។វិបត្តិរជបាល្ល័ង្កអស់រយះពេល៩ឆ្នាំរវាងសតតេចជ័យវីរវរ្ម័នគ្រងរាជនៅ
ក្រុងអង្គរនិងស្តេចសូរ្យវរ្ម័នទី១គ្រងរាចនៅសម្ភុបុរះ(ក្រចេះ)។ស្តេចសូរ្យវរ្ម័ន១យកជ័យជំនះលើស្តេចវីរវរ្ម័នហើយគ្រងរាជនៅក្រុងអង្គរ។
ការកសាងក្រុងអង្គរទី២(យសោធរបុរះ២)ត្រង់ប្រាសាទបាពួន
ចក្រភពអង្គរ(៨០២-១២១៨): ព្រះបាទសូរ្យវរ្ម័ន័ទី១(១០០២_១០៥០នៃ គ.ស)

ព្រះបាទសូរ្យវរ្ម័ន័ទី១(១០០២_១០៥០នៃ គ.ស) 
ព្រះអង្គជាចៅរបស់ព្រះបាទធរណីន្ទ្រវរ្ម័នទី១។ កសាងរាជធានីអង្គទី៣ត្រង់ប្រាសាទអង្គរវត្ត(អង្គរតូច)។ ព្រះអង្គបានបង្រួបបង្រួមអាណាចក្រអង្គរនិងកសាងប្រាសាទអង្គរតូច  ប្រាសាទភ្នំជីសូរ ភ្នំសណ្តក វត្តភូ ប្រាសាទព្រះវិហារ ព្រះពិធូរ ចៅសាយទេវតា ធម្មានន្ទ បន្ទាយសំរែ នឹងមាលាព្រះខ័នកំពង់ស្វាយ និងវាយពង្រីកទឹកដីនិងអភិវឌ្ឍប្រទេសជាតិ។
ចក្រភពអង្គរ(៨០២-១២១៨): ព្រះបាទធរណីន្ទ្រវរ្ម័នទី២(១១៥០_១១៦០នៃ គ.ស)

ព្រះបាទធរណីន្ទ្រវរ្ម័នទី២(១១៥០_១១៦០នៃ គ.ស) 
ព្រះអង្គឃាបងជីដូនមួយេបស់ព្រហបាទសូរ្យវរ្ម័នទី២។ រាជធានីអង្គរតូច ព្រះអង្គពុំបានកសាងអ្វីធំដុំទេ។
ចក្រភពអង្គរ(៨០២-១២១៨): ព្រះបាទយសោវរ្ម័នទី២(១១៦០_១១៦៥នៃ គ.ស)

ព្រះបាទយសោវរ្ម័នទី២(១១៦០_១១៦៥នៃ គ.ស) 
ព្រះបាទ យសោវរ្ម័នទី២ ដែលគេមិនស្គាល់ព្រះជីវប្រវត្តិ។ សិលាចារឹក និងរូបចម្លាក់ ប្រាសាទបន្ទាយឆ្មារ បានឲ្យដឹងថា យសោវរ្ម័នទី២ ត្រូវ រាហូ វាយលុកតែបានយុវក្សត្រមួយអង្គជួយសង្គ្រោះ ទំនងជាបុត្រ ណាមួយរបស់អនាតគ ព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧ នៅឆ្នាំ ១១៦៥ មានមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ម្នាក់បានដណ្ដើមរាជ្យដោយយកនាមថា ត្រីភូវនាទិត្យវរ្ម័ន ព្រះអង្គម្ចាស់ជ័យវធ៌ន ក៏ប្រញាប់ប្រញាល់យាង ត្រឡប់មកពីចម្ប៉ាវិញ ដើម្បីទៅជួយសង្គ្រោះ ព្រះបាទយសោវរ្ម័នទី២ តែមិនទាន់។
ចក្រភពអង្គរ(៨០២-១២១៨): ព្រះបាទត្រីវនាទិត្យវរ្ម័ន(១១៦៥_១១៧៧នៃ គ.ស)

ព្រះបាទត្រីវនាទិត្យវរ្ម័ន(១១៦៥_១១៧៧នៃ គ.ស) 
ព្រះអង្គជាមន្ទ្រីធ្វើឃាតស្តេចមុន(យសោវរ្ម័នទី២)តែត្រូវស្តេចចាមនាមជ័យឥន្ទ្រវរ្ម័នទី៤វាយចូលក្នុងអង្គរ ហើយធ្វើឃាតស្តេចត្រីភូវនាទិត្យវរ្ម័ន។
ចក្រភពអង្គរ(៨០២-១២១៨): ព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧(១១៨១-១២១៨នៃគ.ស)

ព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧(១១៨១-១២១៨នៃគ.ស) 
right|thumb|ព្រះបាទជ័៧វរ្ម័នទី៧
ព្រះអង្គជាបុត្ររបស់ព្រះបាទធរណីន្ទ្រវរ្ម័នទី២។រាជធានីអង្គរទី៤ត្រង់ប្រាសាទបាយ័នព្រះអង្គជាស្តេចខ្លាំងពូកែវាយចាមរំដោះក្រុងអង្គរ
និងវាយត្រួតត្រាប្រទេសចាម្ប៉ា។
ព្រះអង្គកសាងក្រុងអង្ករ 
ទី៤ប្រាសាទបាយ័ន បន្ទាយឆ្មា សាលាដំណាក់១២១ មន្ទីពេទ្យ១០២ ស្ពាន ថ្នល់ ប្រាសាទបន្ទាយក្តី តាព្រហ្មអង្គ តាព្រហ្មបាទី ព្រះខ័ននាគព័ន្ធ 
តាសោម ក្រោលគោ វត្តនគរបង្កើតសាកលវិទ្យាល័យជាច្រើនងភិវឌ្ឍប្រទេសជាតិពង្រីកទឹកដីនិងផ្សព្វផ្សាយព្រហ្មវិហារធម៌ដល់ប្រជារាស្ត្រ។
ព្រះអង្គមានអគ្គមហេសី
ពីរព្រះអង្គដែលមានប្រជ្ញាខ្លាំងពូកែព្រះនាង
ជ័យរាជទេវីនិងព្រះនាងឥន្ទ្រទេវី។

== ព្រះបាទឥន្ទ្រវរ្ម័នទី២(១២១៨-១២៤៨នៃគ-ស) ==
ព្រះអង្កជាបុត្រព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧ ព្រះអង្គបានការពារប្រទេសជាតិពីពួកឈ្លានពានដាយវៀត សៀម និងប្រគល់ឯករាជ្យឲ្យប្រទេសចម្ប៉ាវិញនាឆ្នាំ១២២០។ សេដ្ធកិច្ចសម័យអង្គរស្ថានភាពភូមិសាស្ត្រ ការដែលខ្មែរយើងជ្រើសរើសយកតំបន់អង្គរធ្វើជារាជធានី មិនមែនជាភាពចៃដន្យទេ គឺជាចំណុចកណ្តាលនៃប្រទេសកម្ពុជាយើងម្យ៉ាងទៀតទីនោះជាទីប្រជុំនៃផ្លូវជំនួញទាំងទឹកទាំងគោកដែលសំបូរទៅដោយធនធានធម្មជាតិដូចជា ត្រីនៅបឹងទន្លេសាប ម្រឹក ឈើល្អៗ និងថ្មភក់សម្រាប់សង់ប្រាសាទនៅភ្នំគូលេន ឯវាលទំនាបនៅជុំវិញប្រកបទៅដោយដីមានជីជាតិសម្រាប់ធ្វើកសិកម្ម។ស្ថានភាពភូមិសាស្ត្រល្អគឺដីមានជីវជាតិ គួបផ្សំជាមួយមធ្យោបាយបច្ចេកទេសដ៏ចំណាននិងធនធានមនុស្សអង់អាចក្លាហាន បាននាំអោយសេដ្ឋកិច្ចខ្មែររីកចម្រើនជាអតិបរមា។ ធនធានមនុស្សមរតកពីអតីតកាល ជនជាតិខ្មែរនៅសម័យអង្គរជាជនជាតិដែលមានចិត្តអំណត់ឧស្សាហ៍ព្យាយាមនិងមានបំណងធំបំផុតគឺអភិវឌ្ឍឲ្យរីកចម្រើន លើគ្រប់វិស័យនិងភាពសម្បូរសប្បាយ។ជាសក្ខីកម្មនៃការព្យាយាមនេះ ព្រះរាជាបានឲ្យគេឆ្លាក់ក្បាច់រឿងកូរសមុទ្រទឹកដោះនៅលើជញ្ជាំងប្រាសាទជាច្រើននៅគ្រប់ច្រកទ្វានៃបុរីអង្គរធំព្រោះទឹកអំម្រឹតដែលហូរចេញពីការកូរសមុទ្រទឹកដោះជានិមិត្តរូបនៃថាមពលខាងការងារ និងការប្រណាំងប្រជែងបង្កើតផលិតផលយ៉ាងប្រត្យក្ស។ម្យ៉ាងទៀតការសិក្សាខាងផ្លូវចិត្តវិទ្យាខាងសិល្បះខ្មែរបុរាណបានផ្តល់ព័ត៌មានជាច្រើនទៀតស្ដីពីការតស៊ូចិត្តអំណត់និងសេក្តីប្រាថ្នាយ៉ាងមុតមាំរបស់ខ្មែរជំនាន់នោះចំពោះអ្វីដែលខ្លួនយល់ថាល្អប្រសើរ។សេចក្តីក្លាហាននិងភាពមោះមុតរបស់ខ្មែរយើងសម័យអង្គរគឺមានតាំងពីសម័យអង្គរភ្នំ ចេនឡាមកម្ល៉េះ។ដូចនេះអរិយធម៌ខ្មែរយើងជឿនលឿនតាំងតែពីសម័យនគរភ្នំនិងចេនឡាមកប៉ុន្តែនៅសម័យអរិយធម៌ខ្មែរកាន់តែជឿនលឿននិងរីកសាយទាំងអាស៊ីអាគ្នេយ៍។
ចក្រភពអង្គរ(៨០២-១២១៨): វិស័យកសិកម្មនិងនេសាទ

វិស័យកសិកម្មនិងនេសាទ 
ប្រជារាស្ត្រខ្មែភាគច្រើនប្រកប់របរកសិកម្មនិងនេសាទ។ទំនាប់នៅជុំវិញបឹងទន្លេសាបពុំមានផ្ទៃដីធំធេងប៉ុន្មាននោះទេតែជាដីសម្បូរជីជាតិដិទមនាបមួយភាគធំត្រូវទឹកលិចនៅរដូវវស្សាប្រជារាស្ត្រ
យើងអាចធ្វើស្រែបានតែនៅរដូវប្រាំងប៉ុណ្ណោះ។បោះប៉ុន្តែតំបន់ខ្លះគេធ្វើស្រូវលិចទឹកឬស្រូវពង្រោះដែលឪ្យផលពីឬបីដងក្នុងមួយឆ្នាំ។ ចំណែកដីស្ថិតនៅតំបន់ខ្ពស់ 
គេធ្វើស្រូវវស្សាដោយពឹងផ្អែកលើទេកភ្លៀង ប្រព័ន្ធប្រលាយ ឬទំនប់ទឹក ។ នៅសម័យអង្គរ ផលិតផលស្រូវទទួលទិន្ធផលខ្ពស់គឺអាចចិញ្ចឹមប្រជារាស្រ្តខ្មែរបានគ្រប់គ្រាន់ ហើយអាចធានាចំពោះចំណាយផ្សេងៗរបស់ពលរដ្ឋទៀតផង។
ស្រូវជាដំណាមស្បៀងយ៉ាងសំខាន់ ពុំមែនសម្រាប់តែផ្គត់ផ្គង់ជីវភាពគ្រួសារប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងជួយទំនុកបម្រុងផ្នែកសាសនា និងបង់ពន្ធជូនរដ្ឋ។
នៅទីផ្សារ គេប្រើស្រូវអង្ករដើម្បីដោះដូរជាមួយនឹងផលិតផលដ៍ឬៃទៀត។ ក្រៅពីផលិតផលស្រូវ នៅមានដំណាំបន្ទាប់បន្សំផ្សេងៗទៀតដូចជា ល្ង សណ្តែក ពោត ល្ពៅ ត្រសក់ ឈើហូបផ្លែ
ក្រៅពីកសិកម្ម គេនេសាទត្រី និងចឹញ្ចឹមសត្វដូចជា គោ ជ្រូក ក្របី និងបក្សីស្រុក។ នៅពេលទំនេកសិករយើងស្វែងរកបេះរុក្ខផលនិងអនុផលព្រៃឈើដូចជា ក្រវាញ បោចវល្លិ៍ ផ្តៅ រកឃ្មុំ ឪសថ។
ចំពោះផលិតផលស្ករត្នោតនិងទឹកត្នោត មានទួនាទីសំចាន់ណាស់ក្នុងជីវភាពរស់នីប្រចាំថ្ងៃរបស់ប្រជារាស្រ្តខ្មែរ ព្រោះគេចេះធ្វើអាជីវកម្មនេះតាំងពីយូរយារណាស់មកហើយ។
វិស័យឧស្សាហកម្មនិងពាណិជ្ជកម្ម
ចក្រភពអង្គរ(៨០២-១២១៨): ផលិតផលសិប្បកម្ម

ផលិតផលសិប្បកម្ម 
ទន្ទឹមនិងកសិកម្ម សិប្បកម្មសម័យនោះ ក៏មានវឌ្ឍនភាពគួរឪ្យកត់សំគាល់ដែរ។ គេនៅតែបន្តផលិតចានក្បាន ក្អមឆ្នាំង និងតម្បាញ ដើម្បីបំពេញតម្រូវការចាំបាច់ក្នុងស្រុក។ ចំពោះគ្រឿងអលង្ការប្រជារាស្រ្តខ្មែរមានការប៉ិនប្រសប់ និងមានទេពកោសល្យខ្ពស់។ គេចេះធ្វើចិញ្ចៀន កងដៃ កងជើង កាវ រយ៉ា ប្រអប់ប្រាក់ ឬ ស្ពាន់។ល។ វ្រពៃណីមានតាំងពីយូរយារណាស់មកហើយ។ ក្រៅពីមុចរបរខាងលើ ជាងឈើក៍មានការលូតលាស់គួរឪ្យកោតសរសើរ។ ប្រជារាស្រ្តខ្មែរចេះធ្វើរទេះគោ ទូក ដែលជាមធ្យោបាយដឹកជញ្ជូនសម្រាន់ទំនាក់ទំនងផ្នែកពាណិជ្ជកម្ម និងជាមធ្យោបាយដ៍សំខាន់ក្នុងការធ្វើសង្គ្រម។ ជាពិសេស សិល្បះចម្លាក់ថ្ម សូនរូប ស្រីរបាំ…ប្ករកបដិយទេពកោសល្យឥតខ្ចោះដែលមាននៅតាមជញាំ្ជងប្រាសាទអង្គរវត្ត អង្គរធំ … ជាតឹតតាង។
ចក្រភពអង្គរ(៨០២-១២១៨): ជំនួញនិងទីផ្សារ

ជំនួញនិងទីផ្សារ 
នៅក្នុងរាជធានី ទីផ្សារបានបើកលក់ដូរេជារៀងរាល់ព្រឹក។ ប៉ុន្តែទីផ្សារសម័យនោះ ពុំទាន់មានសំណង់អាគារទេ គេសង់រោងឬ ខ្ទម ក្រាលកន្ទេលផ្ទាល់ដី រួចតាំងផលិតផលដែលត្រូវលក់ដូរ។ នៅតាមជញ្ជាំងប្រាសាទអង្គរធំមានក្បាច់ចម្លាក់ស្តីពីទស្សនីយភាពនៃការលក់ដូរនៅទីផ្សារ គឃើញអ្នកលក់អង្គុយពីក្រោយកន្ទេល ដែលតាំងគ្រឿងលក់ដូរជា ត្រី ថូស្រាលាយផ្សំនឹងឈាកកំសាន្តដូចជា ការប្រជល់មាន់ជល់ជ្រូក… ។ សម័យអង្គរមានការអភិវឌ្ឍ៤ សតវត្សមានពន្លឺយ៉ាងត្រចេះត្រចង់ ជីវភាពប្រជារាស្រ្តខ្មែរ មានភាពសន្បូរធូរធារ។ ដោយសារតែផលិតផលកសិកម្ម នេសាទត្រី ប្រមាញ់ និងរុក្ខផលបានធ្វើអោយព្រេះរាជាណាចក្រអភិវឌ្ឍផ្នែកពាណិជ្ជកម្មគួរឪ្យកត់សម្គាល់។
  

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រវត្តិសាស្រ្ត
ចក្រភពអង្គរ គ.ស (៨០២-១៤៣១)

ព្រះបាទ ជ័យវរ្ម័នទី២ (ប្រសូតនៅ. គ.ស ៧៧០-៨៥៤) រជ្ជកាលគ្រងរាជ (គ.ស ៨០២-៨៥០)
ចក្រភពកម្វុជទេស ដែលត្រួតត្រាអាស៊ីអាគ្នេយ៍ដីគោកមួយភាគធំអស់រយៈពេលជាងប្រាំមួយរយឆ្នាំដែលគេស្គាល់ថាជាសម័យកាលខ្លាំងពូកែរបស់ប្រជារាស្ត្រខ្មែនា 
ចក្រភពអង្គរ គ.ស ៨០២-១៤៣១ ។ ក្រោយទទួលរាជសម្បត្តិទ្រង់មានព្រះបរមនាមថា 
 វ្រះបាទធូលិជេង វ្រះ កម្រតេង អញ ឝ្រិ ជ័យវរ្ម័នកេរស្វរៈ  ជាភាសាខ្មែរបច្ចុប្បន្ន  ព្រះបាទធុលីខាងជើង កម្រតែង អញ ស្រីជ័យវរ្ម័នទេវរាជ។ 
មុនពេលជ័យវរ្ម័នទី២បានកាន់អំណាច ធ្លាប់មានការប្រយុទ្ធគ្នាជាច្រើនក្នុងចំណោមអតីតស្ដេចត្រាញ់ក្នុងតំបន់ ដែលជាអ្នកបានត្រួតត្រាលើទឹកដីកម្វុជក្នុងភូមិភាគផ្សេងៗ។ ប្រទេសនេះកាលណោះមិនទាន់ត្រូវបានបង្រួបបង្រួមក្រោមព្រះមហាក្សត្រតែមួយអង្គនោះឡើយ ។
ចក្រភពអង្គរ គ.ស (៨០២-១៤៣១): ការរំដោះប្រទេសពីពួកចាម នៃ អាណាចក្រចាម្ប៉ា

ការរំដោះប្រទេសពីពួកចាម នៃ អាណាចក្រចាម្ប៉ា 

ព្រះបាទ ជ័យវរ្ម័នទី២ ព្រះអង្គជាប់រាជវង្សបុស្ករាក្ស ព្រះអង្គគង់នៅ "ក្រុងឝម្ភុបុរៈ" ក្រោយមកក្នងឆ្នាំ ៧៩០ នៃ គ.ស ពួកចម្ប៉ាបានលើកទ័ពវាយយកក្រុង​ "ក្រុងឥន្ទ្របុរៈ" ។ ព្រះបាទ ជ័យវរ្ម័នទី២ ទ្រង់បានភៀសព្រះកាយទៅ "ឝម្ភុបុរៈ" ក្នុងខេត្តក្រចេះ ។ ក្រោយមកក្នុងឆ្នាំ​ ៨០០ នៃ គ.ស ទ្រង់បានលើកទ័ពទៅបណ្ដេញពួកចាម្ប៉ាឲចេញពីកម្ពុជទេស នៃ "អាណាចក្រចេនឡាទឹក" ហើយទ្រង់បានលើកទ័ពទៅវាយយក (អាណាចក្រចេនឡាដីគោក) ក្នុងឆ្នាំ ៨០២ នៃ គ.ស ដោយយកនៅ ព្រះកែវមរកត មកវិញផង ហើយបានផ្លាសរាជធានី មកតំបន់ភ្នំគូលេន ដោយរាជធានីមានឈ្មោះថា  "មហិន្ទ្របរព័ត" ដោយបានសាងនៅទីសក្ការៈបូជា ជាច្រើន ដូចជា ប្រាសាទអកយំ (សីវៈលិង្គ ១០០០) និង ធ្វើពិធីទេវរាជ នៃការឡើងគ្រងរាជជាស្ដេចផែនដី នៃ អាណាចក្រខ្មែរ ក្រោយមកនៅឆ្នាំ ៨១៧ នៃ គ.ស ទើបទ្រង់ផ្លាសប្ដូរមកគោរពនៅ ព្រះពុទ្ធសាសនា វិញ ដោយបានសាងនៅទីសក្ការៈបូជា ដូចជា អារាមចិន និង រូបព្រះពុទ្ធបដិមាយ៉ាងធំនៅកំពូលភ្នំគូលេន ដែលពលរដ្ឋខ្មែរបច្ចុប្បន្ន ហៅថា (ព្រះធំភ្នំគូលេន) ហើយក្រោយមកទ្រង់បានផ្លាសប្ដូររាជធានី ចុងក្រោយមក (ហរិហរាល័យ) ហើយបានសាងរាជធានីឈ្មោះថា "អមរេន្ទ្របុរៈ" នៅតំបន់ប្រាសាទកំពង់ក្ដីក្នុង
ខេត្តសៀមរាបបច្ចុប្បន្ន ហើយទ្រង់បានសាងប្រាសាទ បូជាចំពោះ ព្រះពុទ្ធសាសនា ដែលមានឈ្មោះថា "ប្រាសាទព្រះកែវ" ។
ចក្រភពអង្គរ គ.ស (៨០២-១៤៣១): លទ្ធិទេវរាជ និង ញាតិវង្ស ព្រះបាទ ជ័យវរ្ម័នទី២

លទ្ធិទេវរាជ និង ញាតិវង្ស ព្រះបាទ ជ័យវរ្ម័នទី២ 

ជ័យវរ្ម័នទី២ ត្រូវបានគេចាត់ទុកយ៉ាងទូលំទូលាយថាជាស្ដេចដែលបានបង្កើតឫសគល់នៃសម័យអង្គរក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រខ្មែរ ចាប់ផ្ដើមឡើងជាមួយក្បួនប្រសិទ្ធីនាមយ៉ាងឱឡារិកធ្វើឡើងដោយ​
លទ្ធិទេវរាជ ក្នុងឆ្នាំ ៨០២ នៃ គ.ស លើភ្នំពិសិដ្ឋ "មហិន្ទ្របរព័ត" បច្ចុប្បន្នត្រូវគេស្គាល់ថាជាភ្នំគូលែន ដើម្បីធ្វើពិធីប្រកាសឯករាជ្យរាជា "អាណាចក្រខ្មែរ" ។
ក្នុងពិធីនេះ ព្រះបាទ ជ័យវរ្ម័នទី២ មាននាមជាស្ដេចថា ៖  វ្រះបាទធូលិជេង វ្រះ កម្រតេង អញ ឝ្រិ ជ័យវរ្ម័នកេរស្វរៈ  ជាភាសាខ្មែរបច្ចុប្បន្ន  ព្រះបាទធុលីខាងជើង កម្រតែង អញ ស្រីជ័យវរ្ម័នទេវរាជ។ រីឯ សិលាចារឹកមួយមកពីប្រាសាទស្ដុកកក់ធំបានរៀបរាប់ថានៅលើកំពូលភ្នំគូលែន ជ័យវរ្ម័នទី២ បានបញ្ជាឱ្យសមណៈព្រាហ្មណ៍នាម "ហិរណ្យទាម" ធ្វើពិធីទេវរាជ ដែលតែងតាំងទ្រង់ជា ចក្រវរ្តិន ស្ដេចចក្រ លទ្ធិនេះបានធ្វើឱ្យព្រះអង្គក្លាយជាកំពូលក្សត្រនៅលើដែនដី ដូច្នេះហើយទ្រង់បានឡើងសោយរាជ្យដើម្បីបង្រួបបង្រួមប្រទេសនេះឡើងវិញ ក្លាយជា រាជា "អាណាចក្រខ្មែរ" ។
ព្រះបាទ ជ័យវរ្ម័នទី២ ទ្រង់បានរៀបអភិសេកនឹងស្ត្រីម្នាក់នាម "ហង្សអម្រិត" ហើយមានបុត្រាមួយអង្គព្រះនាម ជ័យវរ្ម័នទី៣ ក្រោយមកទ្រង់បានសោយទិវង្គតនៅឆ្នាំ ៨៥៤ នៃ គ.ស  និងទទួលបានបច្ឆាមរណនាមថា ៖ បរមេកេរ៍្តស្វរៈ ប្រែមកថា "ព្រះបាទ បរមទេវរាជ" រាជបល្លង្កទ្រង់ត្រូវបានសោយរាជ្យបន្តដោយបុត្រារបស់ទ្រង់ ព្រះបាទ ជ័យវរ្ម័នទី៣ ក្នុងឆ្នាំ ៨៥០ នៃ គ.ស ហើយទ្រង់បាន រៀបអភិសេកនឹងស្ត្រីម្នាក់ក្នុងរាជវង្សខ្ពង់ខ្ពស់ដូចគ្នា នាម "ធរណីន្ទ្រទេវី" ។
ចក្រភពអង្គរ គ.ស (៨០២-១៤៣១): ព្រះបាទ ជ័យវរ្ម័នទី៣ (គ.ស ៨៥០-៨៧៧)

ព្រះបាទ ជ័យវរ្ម័នទី៣ (គ.ស ៨៥០-៨៧៧) 
ព្រះបាទ ជ័យវរ្ម័នទី៣ (ប្រសូតនៅ គ.ស ៨១២-៨៨៩) រជ្ជកាលគ្រងរាជ (គ.ស ៨៥០-៨៧៧) ទ្រង់បានរៀបអភិសេកនិងមហេសីរបស់ទ្រង់ព្រះនាម "ធរណីន្ទ្រទេវី" ក្នងឆ្នាំ ៨៣៥ នៃ គ.ស ទ្រង់មានបុត្រមួយអង្គព្រះនាម "យសោវរ្ម័នទី១" ក្រោយទទួលរាជសម្បត្តិទ្រង់មានព្រះបរមនាមថា វ្រះបាទធូលិជេង វ្រះ កម្រតេង អញ ឝ្រិ ឥន្ទ្រវរ្ម័នកេស្វរៈ ជាភាសាខ្មែរបច្ចុប្បន្ន ព្រះបាទធុលីខាងជើង កម្រតែង អញ ឥន្ទ្រវរ្ម័នទេវរាជ ។ ក្នងឆ្នាំ ៨៥០ នៃ គ.ស ព្រះបាទ ជ័យវរ្ម័នទី៣ ដែលមានព្រះនាមគ្រងរាជថ្មីហៅថា ព្រះបាទ "ឥន្ត្រវរ្ម័នទី១" ទ្រង់គោរពនៅលិទ្ធិទេវរាជបន្តពីព្រះបិតាទ្រង់ ប៉ុន្តមានភាពខុសខ្លះ ព្រោះ សីវលិង្គមានឆ្លាក់បញ្ជូលនៅរូបព្រះពុទ្ធសាសនា តំណាងបុព្វការីជន ហៅថា ដួងព្រលឹងព្រះសាមពាន់ ផ្សារភ្ជាប់ទៅនិងការរំលឹកដល់ញាត្តិការណ៍ទាំង៧សណ្ដានដែលបានចែកឋានទៅ ក្រោយមក ទ្រង់បានកសាងនៅ ប្រាសាទព្រះគោ ប្រាសាទបាគង (បារាយណ៍ឥន្ទ្រតដាក) ហៅ បារាយ៍ខាងកើត និងចុងក្រោយទ្រង់បានកសាងក្រុងអង្គរទី១ (យសោធៈបុរៈ) ត្រង់ "ភ្នំបាខែង" ។
ចក្រភពអង្គរ គ.ស (៨០២-១៤៣១): ព្រះបាទ យសោវរ្ម័នទី១  (គ.ស ៨៧៧-៨៨៩)

ព្រះបាទ យសោវរ្ម័នទី១  (គ.ស ៨៧៧-៨៨៩)  
ព្រះបាទ យសោវរ្ម័នទី១ (ប្រសូតនៅ គ.ស ៨៣៥-៩០០) រជ្ជកាលគ្រងរាជ (គ.ស ៨៧៧-៨៨៩) ទ្រង់បានរៀបអភិសេកនិងមហេសីរបស់ទ្រង់ព្រះនាម "ភគិនេយ្យានៃ" ប្រែមក (ភក្រកន្និយានី)
ក្នងឆ្នាំ​ ៨៥៦ នៃ គ.ស ទ្រង់មានបុត្រ១អង្គព្រះនាម "ឥសានវរ្ម័ន" ក្រោយទទួលរាជសម្បត្តិគ្រងរាជក្នុងឆ្នាំ ៨៧៧ នៃ គ.ស ទ្រង់មានព្រះបរមនាមថា វ្រះបាទធូលិជេង វ្រះ កម្រតេង អញ ឝ្រិ យសោវរ្ម័នកេស្វរៈ ជាភាសាខ្មែរបច្ចុប្បន្ន ព្រះបាទធុលីខាងជើង កម្រតែង អញ យសោវរ្ម័នទេវរាជ ។ ទ្រង់បានក៏សាងនៅរាជធានី (យសោធៈបុរៈ) ប្រែមក ក្រុសសៀមរាប បញ្ចុប្បន្ន ទ្រង់បានកសាង ប្រាសាទ ភ្នំបាខែង កសាង ប្រាសាទ ព្រះវិហារ ឧទ្ទិសដល់អាទិទេពកេរិស្វរៈ នាកំពូល (ភ្នំដងរែក) ទ្រង់បានលើកទ័ពទៅវាយភាគខាងលិច ហើយបានក៏សាង ប្រាសាទប្រាង្គបី នៅក្នុងទឹកដីថៃបច្ចុប្បន្ន ។
ចក្រភពអង្គរ គ.ស (៨០២-១៤៣១): ព្រះបាទ ឥសានវរ្ម័ន (គ.ស ៨៨៩-៩០០)

ព្រះបាទ ឥសានវរ្ម័ន (គ.ស ៨៨៩-៩០០)  
ព្រះបាទ ឥសានវរ្ម័ន (ប្រសូតនៅ គ.ស ៨៥៦-៩០០) រជ្ជកាលគ្រងរាជ (គ.ស ៨៨៩-៩០០) ទ្រង់បានរៀបអភិសេកនិងមហេសីរបស់ទ្រង់១អង្គមិនស្គាល់ ព្រះនាម  ក្នងឆ្នាំ​ ៨៧០ នៃ គ.ស ទ្រង់មានបុត្រ១អង្គព្រះនាម "ឥសានវរ្ម័នទី២" ។ ព្រះបាទ  "ឥសានវរ្ម័នទី២" ទ្រង់បានរៀបអភិសេកនិងអ្នកម្នាងរបស់ទ្រង់១អង្គព្រះនាម (អ្នកម្នាងកែវ) ទ្រង់មានបុត្រ១អង្គព្រះនាម "ហ័ស្វរៈវរ្ម័ន" ក្នងឆ្នាំ​ ៩០១ នៃ គ.ស ។ ចុងឆ្នាំ​ ៩០០ នៃ គ.ស ពញ្ញាក្រែក ដែលត្រូវជាក្មួយ ព្រះបាទ ឥសានវរ្ម័ន បានជ្រែករាជធ្វើគត់ ព្រះបាទ ឥសានវរ្ម័ន និង បងប្អូនជីដូនមួយ ឥសានវរ្ម័នទី២ ហើយឡើងសោយរាជ ក្នុងឆ្នាំ ៩០១ នៃ គ.ស ដែលមាន ព្រះនាមក្នុងរាជថា ព្រះបាទ (ព្រហ្មកិត) ។ ព្របាទ (ព្រហ្មកិត) បាន បញ្ជាឲប្អូនរបស់ខ្លួនព្រះនាម ពញ្ញាពេជ្រ តាមសម្លាប់ (អ្នកម្នាងកែវ) និង "ព្រះបាទ ហ័ស្វរៈវរ្ម័ន" ក្នុងឆ្នាំ ៩០១​ នៃ គ.ស ។ ក្នុងការតាមសម្លាប់ "ព្រះបាទ ហ័ស្វរៈវរ្ម័ន" នោះតមកប្រវត្តិ រឿង ព្រះបាទបក្សីចាំក្រុង ។
ចក្រភពអង្គរ គ.ស (៨០២-១៤៣១): ព្រះបាទ ហ័ស្វរៈវរ្ម័ន (គ.ស ៩២៨-៩៤២)

ព្រះបាទ ហ័ស្វរៈវរ្ម័ន (គ.ស ៩២៨-៩៤២)   
ព្រះបាទ ហ័ស្វរៈវរ្ម័ន (ប្រសូតនៅ គ.ស ៩០១-៩៤៤) រជ្ជកាលគ្រងរាជ (គ.ស ៩២៨-៩៤២) ទ្រង់បានរៀបអភិសេកនិងមហេសីរបស់ទ្រង់១អង្គមិនស្គាល់ ព្រះនាម ហើយទ្រង់មានបុត្រ២អង្គ ព្រះនាម 
"ហ័ស្វរៈវរ្ម័នទី២" និង មួយអង្គទៀតព្រះនាម "ជ័យវរ្ម័នទី៤" ។ ក្រោយពេលរត់គេចពី ព្រះបាទ (ព្រហ្មកិត) ដែលតាមស្លាប់ទ្រង់ ព្រះបាទ ហ័ស្វរៈវរ្ម័ន មានបុណ្យវាសនាខ្ពស់ ទើបធ្វើឲពួកចៅហ្វាយខេត្តជាច្រើនដូចជា ចៅហ្វាយខេត្តម៉ៅ នៅខេត្តកណ្ដាល ចៅហ្វាយខេត្តដំបងគ្រូញូង នៅខេត្តបាត់ដំបង ធ្វើការបះបោរបង្ករទ័ពផ្ដួលរំលំ ព្រះបាទ (ព្រហ្មកិត) ហើយលើកព្រះបាទ ហ័ស្វរៈវរ្ម័ន ជាស្ដេចដែនដី ដែលមានព្រះនាមក្នុងរាជថា "ព្រះបាទសម្ដេច គម្ដែងអញប្រដែង រាជបក្សីចាំក្រុង បម្រុង​រាស្ត្រ" ។ ទ្រង់បានកសាងនៅ ប្រាសាទបក្សីចាំក្រុង បង្កើត ខេត្តថ្មីហៅថា 
ខេត្តបាត់ដំបង ។
ចក្រភពអង្គរ គ.ស (៨០២-១៤៣១): ព្រះបាទ ហ័ស្វរៈវរ្ម័នទី២  (គ.ស ៩៤២-៩៤៤)

ព្រះបាទ ហ័ស្វរៈវរ្ម័នទី២  (គ.ស ៩៤២-៩៤៤)  
ព្រះបាទ ហ័ស្វរៈវរ្ម័នទី២ (ប្រសូតនៅ គ.ស ០០០-៩៤៤) រជ្ជកាលគ្រងរាជ (គ.ស ៩៤២-៩៤៤) ទ្រង់សោយរាជបានតែ២ឆ្នាំប៉ុណ្ណោះពោល ក្នុងឆ្នាំ ៩៤៤ នៃ គ.ស ពួកជ្វា បានបរសំពៅបញ្ច្រាសទន្លេមេគ្គង រួចសំដៅមកក្រុង (យសោធៈបុរៈ) ហើយបានវាយលុកចូល សម្លាប់ ព្រះបាទ ហ័ស្វរៈវរ្ម័ន ឬ ព្រះបាទបក្សីចាំក្រុង និង កាត់ក្បាល ព្រះបាទ ហ័ស្វរៈវរ្ម័នទី២ ក្នុងឆ្នាំ ៩៤៤ នៃ គ.ស ហើយយកក្បាល ព្រះបាទ 
ហ័ស្វរៈវរ្ម័នទី២ ទៅ "នគរ ស្រីវិជ័យ" នៅជ្រោយម៉ាឡាកា ជាប់ប្រទេសម៉ាឡេ ចំនែក ព្រះបាទ ជ័យវរ្ម័នទី៤ ទ្រង់បានភៀសព្រះកាយទៅតំបន់កោះកេរ្ត៍ ក្នុងខេត្តកំពង់ធំ ហើយទ្រង់បានសាងរាជធានីថ្មីនៅទីនោះ រីឯពួកជ្វាបានកាន់កាប់ក្រុង (យសោធៈបុរៈ) រហូតដល់ឆ្នាំ ៩៤៧ នៃ គ.ស ទើប ព្រះបាទ ជ័យវរ្ម័នទី៤ ទ្រង់លើកទ័ពមកបណ្ដេញពួកជ្វា....។
ចក្រភពអង្គរ គ.ស (៨០២-១៤៣១): ព្រះបាទ ជ័យវរ្ម័នទី៤  (គ.ស ៩៤៧-៩៦៨)

ព្រះបាទ ជ័យវរ្ម័នទី៤  (គ.ស ៩៤៧-៩៦៨)  
 250px
ព្រះបាទ ជ័យវរ្ម័នទី៤ (ប្រសូតនៅ គ.ស ០០០-៩៦៨) រជ្ជកាលគ្រងរាជ (គ.ស ៩៤៧-៩៦៨) ទ្រង់បានរៀបអភិសេកនិងមហេសីរបស់ទ្រង់១អង្គមិនស្គាល់ ព្រះនាម ហើយទ្រង់មានបុត្រ១អង្គ ព្រះនាម ជ័យវរ្ម័នទី៥ ។ ក្រោយពេលទ្រង់ភៀសប្រកាយពីពួកជ្វា ក្នុងឆ្នាំ ៩៤៤ នៃ គ.ស ទ្រង់បានសាងរាជធានីថ្មីនៅ កោះកេរ្តិ៍ (ខេត្តកំពង់ធំ) ទ្រង់បានសាងប្រាសាទមួយឈ្មោះថា ប្រាសាទកោះកេរ្តិ៍
រហូតដល់ឆ្នាំ ៩៤៧ នៃ គ.ស ទ្រង់បានលើកទ័ពបណ្ដេញពួកជ្វាចេញពីក្រុង (យសោធៈបុរៈ) ហើយផ្លាសរាជធានីមក ក្រុង (យសោធៈបុរៈ) វិញ ។ ក្រោយមកព្រះបាទ ជ័យវរ្ម័នទី៤ ទ្រង់បានលើកទ័ពទៅវាយ ស្ដេចជ្វា នៃរាជវង្ស (សៃលេន្ទ្រ) ហើយយកបាន ក្រុង "ស្រីវិជ័យ" នៅជ្រោយម៉ាឡាកា ក្នុងឆ្នាំ ៩៦៦ នៃ គ.ស ។ ជាចុងក្រោយ ព្រះអង្គបានកសាង ប្រាសាទមេបុណ្យខាងកើត ប្រាសាទប្រែរូប ប្រាសាទប្រាង្គ៥ជាន់ ប្រាសាទបាទជុំ ស្រះស្រង់ ប្រាសាទភិមានអាកាស ប្រាសាទបន្ទាយស្រី និង សាងបញ្ចប់ ប្រាសាទបក្សីចាំក្រុង ។ ព្រះបាទ ជ័យវរ្ម័នទី៤ ទ្រង់បានចូលទីវង្គត់ ក្នុងឆ្នាំ ៩៦៨ នៃ គ.ស ដែលមានព្រះបរមនាមថា វ្រះបាទធូលិជេង វ្រះ កម្រតេង អញ ឝ្រិ ជេន្ទ្រវរ្ម័នកេរស្វរៈ ជាភាសាខ្មែរបច្ចុប្បន្ន ព្រះបាទធុលីខាងជើង កម្រតែង អញ ជេន្ទ្រវរ្ម័នទេវរាជ ។
ចក្រភពអង្គរ គ.ស (៨០២-១៤៣១): ព្រះបាទ ជ័យវរ្ម័នទី៥ (គ.ស ៩៦៨-១០០១)

ព្រះបាទ ជ័យវរ្ម័នទី៥ (គ.ស ៩៦៨-១០០១) 
ព្រះបាទ ជ័យវរ្ម័នទី៥ (ប្រសូតនៅ គ.ស ៩៣០-១០០១) រជ្ជកាលគ្រងរាជ (គ.ស ៩៦៨-១០០១) ទ្រង់បានរៀបអភិសេកនិងមហេសីរបស់ទ្រង់១អង្គមិនស្គាល់ ព្រះនាម ហើយទ្រង់មានបុត្រ១អង្គ ព្រះនាម 
"ឧទយាទិត្យវរ្ម័នទី១" ។ ក្នងឆ្នាំ ៩៦៨ នៃ គ.ស ព្រះបាទ ជ័យវរ្ម័នទី៥ ដែលមានព្រះនាមគ្រងរាជថ្មីហៅថា ធូលីវ្រះបាទ ធូលីជេងវ្រះកម្រតេង អញឝ្រីឥន្ត្រវម៌្មទេវ បក្រែថា ព្រះបាទធុលិខាងជើង កម្រតែង អញស្រីឥន្ត្រវរ្ម័នទេវរាជ ឬ ហៅថា (ឥន្ត្រវរ្ម័នទី២) ទ្រងបានលើកទ័ពទៅវាយយក "លួងព្រះបាង" ពីឡាវ ក្នុងឆ្នាំ ៩៧៧ នៃ គ.ស​​ ។ ទ្រង់បានសាង ​ប្រាសាទ​តាកែវ ក្រោយមក ទ្រង់បានសោយទិវង្គតនៅឆ្នាំ ១០០១ នៃ គ.ស និងទទួលបានបច្ឆាមរណនាម វ្រះបាទបរមវិរលោក បកប្រែថា ព្រះបាទបរមវិរ់ៈលោក ។ ក្រោយមករាជបន្តព្រះបាទ "ឧទយាទិត្យវរ្ម័នទី១" ទ្រង់បានរៀបអភិសេកនិងមហេសីរបស់ទ្រង់១អង្គមិនស្គាល់ ព្រះនាម ហើយទ្រង់មានបុត្រ១អង្គ ព្រះនាម "សូរ្យវរ្ម័ន័ទី១" រជ្ជកាលគ្រងរាជ (គ.ស ១០០១-១០០២) ទ្រង់សោយរាជបានតែមួយឆ្នាំប៉ុណ្ណោះក៏មានប្រឈួនសោយទីវង្គត់ទៅ ។
ចក្រភពអង្គរ គ.ស (៨០២-១៤៣១): ព្រះបាទ សូរ្យវរ្ម័ន័ទី១ (គ.ស ១០០២-១០៥០)

ព្រះបាទ សូរ្យវរ្ម័ន័ទី១ (គ.ស ១០០២-១០៥០) 
ព្រះបាទ សូរ្យវរ្ម័ន័ទី១ (ប្រសូតនៅ គ.ស ០០០-១០៥០) រជ្ជកាលគ្រងរាជ (គ.ស ១០០២-១០៥០) ទ្រង់បានរៀបអភិសេកនិងមហេសីរបស់ទ្រង់ព្រះនាមថា[[វីរៈលក្ម្សី]] ហើយទ្រង់មានបុត្រ១អង្គ ព្រះនាម
"ហ័ស្វរៈវរ្ម័នទី៣"និង"ឧទយាទិត្យាវរ្ម័នទី២" ។ ទ្រង់បានកសាងរាជធានីអង្គទី៣ត្រង់ប្រាសាទអង្គរវត្ត (អង្គរតូច) ។ ព្រះអង្គបានវាយពង្រីកទឹកដី នៃ អាណាចក្រខ្មែរ និង អភិវឌ្ឍប្រទេសជាតិ ទ្រង់បានចាប់ផ្ដើមកសាង ប្រាសាទអង្គរតូច ប្រាសាទភ្នំជីសូរ ភ្នំសណ្តក (ប្រាសាទវត្តភូ) នាប្រទេសឡាវបច្ចុប្បន្ន សាងបន្ថែមនៅគោបរៈទី២ ក្នុង ប្រាសាទព្រះវិហារ កសាង ប្រាសាទព្រះពិធូរ ប្រាសាទចៅសាយទេវតា ប្រាសាទបន្ទាយសំរែ ប្រាសាទបឹងមាលា ប្រាសាទព្រះខ័ន  [[ប្រាសាទនាងមាស]] ប្រាសាទប្រាំបន្ទាយមានជ័យ ប្រាសាទប្រាង្គបី ប្រាសាទស្វា ប្រាសាទពិមាឃ។ ទ្រង់បានចូលទីវង្គត់ក្នុងឆ្នាំ ១០៥០ នៃ គ.ស ហើយមិនមានឯកសារណាបញ្ចាក់ពីឈ្មោះមរណៈនាមរបស់ទ្រង់ឡើយ ។
ចក្រភពអង្គរ គ.ស (៨០២-១៤៣១): ព្រះបាទ ហ័ស្វរៈវរ្ម័នទី៣ (គ.ស ១០៥០-១០៨០)

ព្រះបាទ ហ័ស្វរៈវរ្ម័នទី៣ (គ.ស ១០៥០-១០៨០) 
ព្រះបាទ ហ័ស្វរៈវរ្ម័នទី៣ (ប្រសូតនៅ គ.ស ០០០-១០៨០) រជ្ជកាលគ្រងរាជ (គ.ស ១០៥០-១០៨០) ទ្រង់បានរៀបអភិសេកនិងមហេសីរបស់ទ្រង់១អង្គមិនស្គាល់ ព្រះនាម ហើយទ្រង់មានបុត្រ២អង្គ ព្រះនាម "ជ័យវរ្ម័នទី៦" "ធរណីន្រ្ទវរ្ម័ន" ។ ព្រះបាទ ហ័ស្វរៈវរ្ម័នទី៣ ទ្រង់បានលើកទ័ពទៅវាយ "អាណាចក្រចម្ប៉ា" ក្នុងឆ្នាំ ១០៦៦ នៃ គ.ស តែមិនទទួលជោគជ័យនោះទេ ក្រោយមកទ្រង់បានលើកទ័ពទៅម្ដងទៀត ប៉ុន្តែជាអកុសល ត្រូវទ័ពពួកចាមវាយរុញច្រានទ្រង់មក ដល់ក្រុង គម្ភុបុរៈវិញ ហើយទ័ពពួកចាមក៏ធ្វើឃាតទ្រង់ ក្នុងឆ្នាំ ១០៨០ នៃ គ.ស ។
ចក្រភពអង្គរ គ.ស (៨០២-១៤៣១): ព្រះបាទ ជ័យវរ្ម័នទី៦ (គ.ស ១០៨០-១១០៧)

ព្រះបាទ ជ័យវរ្ម័នទី៦ (គ.ស ១០៨០-១១០៧) 
ព្រះបាទ ជ័យវរ្ម័នទី៦ (ប្រសូតនៅ គ.ស ០០០-១១០៧) រជ្ជកាលគ្រងរាជ (គ.ស ១០៨០-១១០៧) ទ្រង់បានរៀបអភិសេកនិងមហេសីរបស់ទ្រង់១អង្គមិនស្គាល់ ព្រះនាម ហើយទ្រង់មានបុត្រ១អង្គ ព្រះនាម 
"សូរ្យវរ្ម័នទី២" ។ ក្រោយពេលព្រះបិតាទ្រង់ ព្រះបាទ ហ័ស្វរៈវរ្ម័នទី៣ សោយទីវង្គត់នៅ គម្ភុបុរៈ ព្រះបាទ ជ័យវរ្ម័នទី៦ ទ្រង់បានលើកទ័ពទៅបណ្ដេញពួកចាម្ប៉ា នៅ គម្ភុបុរៈ និងរុញច្រានទ័ពចាម្ប៉ា ឲដកត្រឡប់ទៅវិញក្នុងឆ្នាំ ១០៨២ នៃ គ.ស ។ ព្រះបាទ ជ័យវរ្ម័នទី៦ ព្រះអង្គបានក៏សាងបញ្ចប់ ប្រាសាទភ្នំសណ្តក ប្រាសាទបឹងមាលា ក្រោយមកវិបិត្តរាជវង្សបានកើតឡើង ពោលគឺព្រះអនុជរបស់ទ្រង់ ព្រះបាទ "ធរណីន្រ្ទវរ្ម័ន" បានជ្រែករាជនិងតាមស្លាប់ ព្រះបាទ ជ័យវរ្ម័នទី៦ ។ ព្រះបាទ ជ័យវរ្ម័នទី៦ ទ្រង់បានភៀសព្រះកាយទៅដល់ ដងទន្លេមូន ហើយបង្កើតក្រុង "មហិធរបុរៈ" នៅតំបន់ភីម៉ៃ នាប្រទេសថៃបច្ចុប្បន្ន ហើយទ្រង់បានសាង ប្រាសាទនៅទីនោះ ក្រោយមកទ្រង់ក៏សោយទ៏វង្គត់នៅទីនោះ ក្នុងឆ្នាំ ១១០៧ នៃ គ.ស ហើយទ្រង់មានបច្ឆាមរណៈនាមថា វ្រះបាទបរមកៃវល្យបទ ។