សតវត្សទី ១ នៃគ.ស

ទសវត្ស៍ទី0 បានចាប់ផ្តើមនៅថ្ងៃទី 1 ខែមករា ឆ្នាំ 1នៃគ.ស និងបញ្ចប់នៅថ្ងៃទី 31 ខែធ្នូ ឆ្នាំ9 នៃគ.ស។ ដែលគ្របដណ្តប់ប្រាំបួនឆ្នាំដំបូងនៃសករាជ។  វា​គឺ​ជា​រយៈពេល​មួយ​ក្នុង​ចំណោម​រយៈពេល​ពីរ​ទសវត្សរ៍ "0-ដល់-9" ដែល​មាន​ប្រាំបួន​ឆ្នាំ​រួម​ជាមួយ​នឹងទសវត្ស៍ទី0 មុនគ.ស ។នៅទ្វីបអឺរ៉ុប ទសវត្សរ៍ទី 0 បានឃើញការបន្តនៃជម្លោះរវាងចក្រភពរ៉ូម និងកុលសម្ព័ន្ធអាឡឺម៉ង់ នៅក្នុងយុទ្ធនាការអធិរាជដើមដំបូងនៅប្រទេសអាល្លឺម៉ង់។  Vinicius, ទីបេរ៉ុស និង វ៉ារុស បានដឹកនាំកងកម្លាំងរ៉ូម៉ាំងនៅក្នុងយុទ្ធនាការដាក់ទណ្ឌកម្មជាច្រើន មុនពេលរក្សាការបរាជ័យដ៏ធំមួយនៅឯដៃរបស់ Arminius ក្នុងសមរភូមិព្រៃឈើ Teutoburg ។  ក្នុងពេលជាមួយគ្នានោះ ចក្រភពរ៉ូមបានប្រយុទ្ធជាមួយ Bellum Batonianum ប្រឆាំងនឹងសម្ព័ន្ធភាពបះបោររបស់ជនជាតិដើមដែលដឹកនាំដោយ Bato the Daesitiate នៅ Illyricum ដែលត្រូវបានបង្ក្រាបនៅក្នុងឆ្នាំ  9 ។ ជម្លោះក៏បានកើតឡើងនៅក្នុងប្រទេសកូរ៉េ ដែល ដែសូ, ស្តេច ដុងប៊ុយយ៉ូ បានលុកលុយ ហ្គោហ្គូរីយ៉ូជាមួយនឹងទ័ព 50,000 នៅឆ្នាំ 6។ គាត់ត្រូវបានគេបង្ខំឱ្យដកថយនៅពេលដែលព្រិលធ្លាក់ខ្លាំង ដោយបញ្ឈប់ជម្លោះរហូតដល់ទសវត្សរ៍បន្ទាប់។  នៅក្នុងប្រទេសចិន អ្នកគ្រប់គ្រងចុងក្រោយនៃរាជវង្សហានភាគខាងលិចរបស់ចិន (Ruzi Ying) ត្រូវបានទម្លាក់ដោយអនុញ្ញាតឱ្យ វ៉ាងម៉ាង បង្កើតរាជវង្ស ស៊ិន ។

សតវត្សទី ១ គឺជា សតវត្ស ដែលលាតសន្ធឹងពី គ.ស ១ (តំណាងដោយ លេខរ៉ូម៉ាំង I) ដល់ គ.ស ១០០ (C)។  ចក្រភពរ៉ូម, ហាន ចិន និង ផាធៀន ពែរ្ស គឺជារដ្ឋដែលមានអំណាច និង អនុត្តរភាព បំផុត។

អំឡុងសតវត្សនេះ ចក្រភពរ៉ូម (គ្រប់គ្រងដោយរាជវង្ស Julio-Claudian និង Flavian ) បានបន្តស្ថិតនៅក្នុងរយៈពេលនៃស្ថេរភាពទាក់ទងគ្នាដែលគេស្គាល់ថាជា Pax Romana, ការស៊ូទ្រាំ វិប្បត្តិហិរញវត្ថុនៅឆ្នាំ 33 និង  សង្គ្រាមស៊ីវិលនៅឆ្នាំ 69។ នៅអ៊ឺរ៉ុប ចក្រភពរ៉ូមបានពង្រីកនៅអង់គ្លេស និង សង្គ្រាមអាលីម៉ង់ និងDacia។ នៅទ្វីបអាហ្រ្វិក ទីក្រុងរ៉ូមត្រូវបានជំទាស់ដោយ Tacfarinas ដែលដឹកនាំកុលសម្ព័ន្ធ Musulamii ផ្ទាល់ខ្លួនរបស់គាត់ និងសម្ព័ន្ធភាពរលុង និងផ្លាស់ប្តូរនៃកុលសម្ព័ន្ធ Berber ផ្សេងទៀត មុនពេលត្រូវបានចាញ់នៅឆ្នាំ 24។ នៅអាស៊ីខាងលិច ទីក្រុងរ៉ូមបានកម្ចាត់ការបះបោររបស់ជនជាតិជ្វីហ្វ (66–73) និងបានធ្វើសង្រ្គាមជាមួយ  Parthia ពីឆ្នាំ 58-63 ទោះបីជាជម្លោះចុងក្រោយមិនសន្និដ្ឋានក៏ដោយ។  នៅអាស៊ីបូព៌ា រាជវង្សហានខាងលិចរបស់ចិនត្រូវបានផ្ដួលរំលំ ហើយជំនួសដោយរាជវង្ស ស៊ីន នៅឆ្នាំទី 9 ដែលក្រោយមកត្រូវប្រឈមមុខនឹងចលនាបះបោររបស់ខ្លួន (គឺ ក្រសែភ្នែកក្រហម និងលូលីន) ហើយត្រូវបានជំនួសដោយរាជវង្សហានខាងកើតនៅឆ្នាំ 25។  បន្ទាប់មក រាជវង្សហានបានប្រឈមមុខ និងបង្ក្រាបការបះបោរដោយបងប្អូនស្រីត្រឹង (៤០–៤៣)។  នៅឆ្នាំ 58 រាជវង្សហានខាងកើតបានចូលដល់យុគសម័យមាសជាមួយនឹងការគ្រប់គ្រងរបស់ ម៉ិង និង សាង ដែលជាទូទៅត្រូវបានចាត់ទុកថាជាអ្នកគ្រប់គ្រងដែលអាចយកចិត្តទុកដាក់ចំពោះសុខុមាលភាពរបស់ប្រជាជន និងជាអ្នកដែលលើកតម្កើងមន្ត្រីដោយសុចរិតភាព។  នៅលើព្រំដែនភាគខាងជើងរបស់ខ្លួន រាជវង្សចិនបានធ្វើសង្រ្គាមមិនឈប់ឈរជាមួយពួក ចាងនូ មុនពេលទទួលបានជ័យជំនះនៅឆ្នាំ 91 រដ្ឋហ្វូណន និង Xianbei ត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅសតវត្សនេះ។

សតវត្សនេះបានឃើញប្រភពដើមនៃសាសនាគ្រឹស្តពីប៉ាឡេស្ទីន។  នៅដើមទសវត្សរ៍ទី 30 ទេសាភិបាលរ៉ូម៉ាំង ប៉ុលទាសពីឡាត់ បានកាត់ទោសព្រះយេស៊ូវឱ្យឆ្កាង។  ការរងទុក្ខ និងការប្រោសលោះការស្លាប់របស់ទ្រង់ដោយការឆ្កាងនឹងក្លាយទៅជាទិដ្ឋភាពសំខាន់នៃទ្រឹស្ដីគ្រីស្ទានទាក់ទងនឹងគោលលទ្ធិនៃសេចក្ដីសង្គ្រោះ និងដង្វាយធួន។  កុប្បកម្មប្រឆាំងជនជាតិយូដាបានផ្ទុះឡើងនៅអាឡិចសាន់ឌ្រីក្នុងឆ្នាំ 38។ នៅឆ្នាំ 64 ភ្លើងដ៏អស្ចារ្យនៃទីក្រុងរ៉ូមបានបំផ្លាញទីក្រុងរ៉ូមចំនួន 2 ភាគ 3 ដោយធ្វើឱ្យមានការបៀតបៀនគ្រីស្ទបរិស័ទជាលើកដំបូងរបស់ចក្រភពដែលត្រូវបានស្តីបន្ទោសចំពោះគ្រោះមហន្តរាយនេះ។  ក្រោយមកនៅឆ្នាំ 70 ការឡោមព័ទ្ធ និងបាវបន្តបន្ទាប់នៃក្រុងយេរូសាឡឹម និងព្រះវិហារបរិសុទ្ធទីពីរកំឡុងសង្គ្រាមជ្វីហ្វ-រ៉ូម៉ាំងលើកទីមួយបានសម្គាល់ចំណុចរបត់ដ៏សំខាន់មួយនៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រជ្វីហ្វ។  ការ​បាត់​បង់​ទីក្រុង​មាតា និង​ព្រះវិហារ​បរិសុទ្ធ តម្រូវ​ឱ្យ​មាន​ការ​កែ​ទម្រង់​វប្បធម៌​ជ្វីហ្វ ដើម្បី​ធានា​ដល់​ការ​រស់រាន​មាន​ជីវិត។  និកាយដែលមានមូលដ្ឋានលើព្រះវិហារបរិសុទ្ធរបស់សាសនាយូដា រួមទាំងបព្វជិតភាព និងពួកសាឌូស៊ី បានថយចុះនៅក្នុងសារៈសំខាន់។  សាសនាយូដាទីពីរបានឈានដល់ទីបញ្ចប់ ខណៈពេលដែលទម្រង់ថ្មីមួយនៃសាសនាយូដាដែលត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាសាសនាយូដាសាសនាបានអភិវឌ្ឍចេញពីសាលាផារីស៊ី។  លើសពីនេះ ប្រាសាទសេះស ដែលជាប្រាសាទពុទ្ធសាសនាដំបូងគេក្នុងប្រទេសចិន ត្រូវបានសាងសង់តាមបែបប្រពៃណីនៅឆ្នាំ 68 ទោះបីជាវាមិនត្រូវបានកត់ត្រានៅក្នុងប្រភពសហសម័យមុនឆ្នាំ 289 ក៏ដោយ។

គ្រោះធម្មជាតិជាច្រើនបានកើតឡើងនៅក្នុងសតវត្សនេះ។  នៅឆ្នាំ 17 ការរញ្ជួយដីបានវាយប្រហារតំបន់លីឌាក្នុងខេត្តរ៉ូម៉ាំងនៃអាស៊ីក្នុងអាស៊ីមីន័រ (ឥឡូវនេះជាផ្នែកមួយនៃប្រទេសទួរគី) បណ្តាលឱ្យមានការបំផ្លិចបំផ្លាញយ៉ាងហោចណាស់ 12 ទីក្រុងដោយ Sardis រងផលប៉ះពាល់ខ្លាំងបំផុត។  ប្រហែលឆ្នាំ 44 ដល់ 48 ទុរ្ភិក្សបានកើតឡើងនៅយូឌា ដោយជំនួយដោយ ហេលេណា នៃអាឌីប៊ីបេន និងកូនប្រុសរបស់នាងឈ្មោះ អ៊ីហ្សេត ទី II ។  នៅឆ្នាំ 62 ការរញ្ជួយដីដែលមានកម្រិតប៉ាន់ស្មានពី 5 ទៅ 6 និងអាំងតង់ស៊ីតេអតិបរមានៃ 9 ឬ 10 នៅលើមាត្រដ្ឋាន Mercalli បានវាយប្រហារទីក្រុង Pompeii និង Herculaneum ធ្វើឱ្យខូចខាតយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ។  ទីប្រជុំជន Pompeii និង Herculaneum ទាំងពីររងការខូចខាតយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ ជាមួយនឹងការខូចខាតអគារមួយចំនួនក៏បានរាយការណ៍ពី Naples និង Nuceria ផងដែរ។  នៅឆ្នាំ 79 ភ្នំ Vesuvius បានបញ្ចេញពពកដ៏សាហាវនៃ tephra ដ៏ក្តៅគគុក និងឧស្ម័នរហូតដល់កម្ពស់ 33 គីឡូម៉ែត (21 ម៉ៃល៍) ដោយបញ្ចេញថ្មដែលរលាយ ធូលី និងផេះក្តៅចេញ។  ព្រឹត្តិការណ៍នេះបានបំផ្លាញទីប្រជុំជនជាច្រើន និងការតាំងទីលំនៅតូចៗនៅក្នុងតំបន់នោះ នៅគ្រានៃចក្រភពរ៉ូម ដោយ Pompeii និង Herculaneum គឺជាឧទាហរណ៍ដ៏ល្បីល្បាញបំផុត។  ប្រជាជនសរុបនៃទីក្រុងទាំងពីរមានជាងពីរម៉ឺននាក់។  អដ្ឋិធាតុមនុស្សជាង 1,500 នាក់ត្រូវបានរកឃើញនៅ Pompeii និង Herculaneum រហូតមកដល់ពេលនេះ ទោះបីជាចំនួនអ្នកស្លាប់សរុបពីការផ្ទុះនេះនៅមិនទាន់ដឹងនៅឡើយ។