navinnseab/khmer-wikipedia-article huggingface dataset:
ខេត្តខ្មែរដែលបាត់បង់នៅប្រទេសវៀតណាម

លេខរៀង ឈ្មោះខេត្តឆ្នាំយួនកាន់កាប់អភិបាលខេត្តគ្រប់គ្រងមុនពេលយួនកាន់កាប់ អក្សរខ្មែរ  អក្សរឡាតាំង អក្សរខ្មែរជាសំនៀងវៀតណាម(យួន) អក្សរវៀតណាម(យួន)តំបន់ភូមិភាគកណ្ដាលនៃដែនដីកម្ពុជាក្រោម០១ទីក្រុងព្រៃនគរPrey Nokor Cityទីក្រុងហូជីម៉ិញHồ Chí Minh១៦៦៩ - ១៦៩៩០២ខេត្តព្រះ​សួគ៌ា Preah Suorkea Provinceខេត្តបារាជBà Rịa១៦៥១០៣​ខេត្តអូ​រកាប់ O Kap Provinceវ៉ុង តាវVũng Tàu១៦១៥០៤ខេត្តទួល​តា​មោក Tuol Ta Mouk Provinceប៊ិញ ភឿកBình Phước១៦៩៩០៥ខេត្តដូនណៃDaun Nay ProvinceដុងណាយĐồng Nai
(Biên Hòa)១៦៥១ - ១៦៩៩០៥(១)ខេត្តចង្វា​ត្រពាំង Changva Trapeang Provinceដុងណាយ០៦ខេត្តរោងដំរី Raung Damrei ProvinceតាយនិញTây Ninh១៧៧០ តំបន់ដីសណ្ដរទន្លេមេង្គ០៧ខេត្តមាត់ជ្រូក Moat Chrouk ProvinceឆូវដុកChâu Đốcចន្លោះ ១៧១៥ - ១៧៥៧០៨ខេត្តពាមបារាជ Peam Barach Provinceឡុង សៀងLong Xuyên១៧១៥ - ១៧៥៧០៩ខេត្តផ្សារ​ដែក Phsar Dek Provinceសា ដេកSa Đéc១៧៥៧១០ខេត្តពលលាវ Pol Leav Provinceប៉ាក់ លាវBạc Liêu១៨៤០១១ខេត្តទឹកខ្មៅ Toek Khmao ProvinceCà Mau១៧០៧១២ខេត្តកំពង់ឫស្សីKampong Russei ProvinceBến Tre១៧៣២១២(១)ខេត្តផ្សំអំបើសPhsom Ambeus Province១៣ខេត្តព្រែកឫស្សី Prek Russei ProvinceCần Thơ & Vị Thanh១៧៥៨១៤ខេត្តក្រមួនស Kramuon Sa ProvinceKiên Giang១៧០៧ - ១៧១៥ ១៧៥៧ - ១៧៥៨១៥ខេត្តពាម Peam ProvinceHà Tiên១៧០៧ - ១៧១៥១៥(១)ខេត្តពាមបន្ទាយមាសPeam Banteay Meas Province១៦ខេត្តឈ្មោះថ្មី Chhmuh Thmei ProvinceTân An ១៦៦៩១៦(១)ខេត្តកំពង់គោKampong Ko ProvinceLong An១៩៦៩១៧​ខេត្តឃ្លាំង Mei Sar ProvinceSóc Trăng១៧៥៨១៨​ខេត្តមេ​ ស Mei Sar ProvinceTiền Giang១៧៣១ - ១៧៣២១៩ខេត្តកោះគង  Koh Kong ProvinceGò Công១៧៣១២០ខេត្តព្រះត្រពាំង Preah Trapeang Provinceខេត្តត្រាវិញTrà Vinhចន្លោះ ១៧៣១ - ១៧៥៨២១ខេត្តលង់ហោរ Lung Haor ProvinceVĩnh Long១៧៣១ - ១៧៣២កោះនៅដែនដីកម្ពុជាក្រោម១កោះត្រល់ Koh TralPhú Quốc២កោះត្រឡាច Koh TrolachCôn Đảoកំពង់ផែនៅកម្ពុជាក្រោម១កំពង់ផែអូរកែវ O Keo Oc Eo២កំពង់ផែកំពង់ក្របីKampong Krobei Bến Nghéប្រាសាទនៅកម្ពុជាក្រោម១ប្រាសាទប្រាំល្វែង Prasat Pram Lveng Thap Muoi
ខេត្តខ្មែរដែលបាត់បង់នៅប្រទេសឡាវ

ដែនដីចំប៉ាស័ក្ដ() ជាដែនរដ្ឋបាលស្ថិតនៅ ប្រទេសកម្ពុជា  សម័យអង្គរ និង សម័យក្រោយអង្គរ ដែនដីនេះមាន៨ចំណុះគឺ÷
លេខរៀង  ឈ្មោះខេត្តជាអក្សរខ្មែរ  ឈ្មោះខេត្តជាអក្សរឡាតាំង ឈ្មោះខេត្តជាអក្សរឡាវ(លាវ)០១ខេត្ត​ចំប៉ាស័ក្ដChampasak Provinceແຂວງ ຈຳປາສັກ០២ខេត្ត​ស្រែគង្គSre Kong Provinceແຂວງ ເຊກອງ០៣ខេត្តអាចម៍ក្រពើAchkrapeu Provinceແຂວງ ອັດຕະປື០៤ខេត្ត​សួគ៌ខេត្តSuokr Khet Provinceແຂວງ ສະຫວັນນະເຂດ០៥ខេត្តក្រមួនKramuon Provinceແຂວງ ຄໍາມ່ວນ០៦ខេត្ត​សារ៉ាវ៉ាន់Saravan Provinceແຂວງ ສາລະວັນ០៧ខេត្តហ្លួងព្រះបាងLuang Prabang Provinceແຂວງຫຼວງພະບາງ០៨ខេត្តវៀងចន្ទន៍Vieng Chann Provinceແຂວງວຽງຈັນ
ខេត្តគោកខ័ណ្ឌ

​
 ខេត្តគោកខ័ណ្ឌ គឺជាខេត្តខ្មែរដែលចំណុះអោយសៀមក្នុងអំឡុង សតវត្សទី១៨ ដល់ សតវត្សទី១៩។ បច្ចុប្បន្នខេត្តនេះបានក្លាយជាស្រុកនៃខេត្តសុរិន្ទ។

បច្ចុប្បន្នប្រទេសថៃ(សៀម) បានដាក់បញ្ចូលទៅមួយផ្នែក ខេត្តស៊ីសាកេត និងមួយផ្នែកទៀត ខេត្តអូប៊ុនរាថានី។
ខេត្តឃ្លាំង: ទីតាំង​ភូមិសាស្ត្រ​

​
ខេត្តឃ្លាំង ({{lang-en|Kleng Province}}) ជា​ខេត្ត​មួយ ដែលមាន​ប្រជាជន​ខ្មែរក្រោម​ម្ចាស់​ស្រុក​រស់នៅ​កុះករ​ជាងគេ បន្ទាប់ពី​ខេត្ត​ព្រះ​ត្រពាំង​ដែល​គេ​បាន ចាត់ទុកថា​មាន​ប្រជាជន​ខ្មែរក្រោម​ប្រហែល​ជាជាង ៧០ ភាគរយនៃបណ្តាប្រជាជនទូទាំងខេត្តមាន វប្បធម៌ ប្រពៃណី ទំនៀមទម្លាប់ និង​វត្ត​អារាម ដែលជាដួងព្រលឹង​របស់​ជាតិ​ខ្មែរក្រោម នៅ​ដែនដី ។ ខេត្តនេះស្ថិតនៅតំបន់ដីសណ្តទន្លេមេគង្គ មជ្ឈមណ្ឌលនៃខេត្តឃ្លាំងគឺ ទីរួមខេត្តឃ្លាំងខេត្តឃ្លាំងមានផ្ទៃដីចំនួន ៣,២៩៨.២ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ ។​
រូបភាពតូច|600x600ភីកសែល|ទិដ្ឋភាពវត្តឃ្លាំងដែលជាវត្តអារាមខ្មែរដ៏ចំណាស់ត្រូវបានកសាងឡើងនៅពាក់កណ្តាលសតវត្សរ៍ទី១៦ ដែលមានទីតាំងស្ថិតនៅ ទីរួមខេត្តឃ្លាំង ខេត្តឃ្លាំង ដែនដីនៃកម្ពុជាក្រោម
សឺនសុរីយាអាប់រស្មីបន្តវិគីភីឌា។

ទីតាំង​ភូមិសាស្ត្រ​

​ខេត្ត​ឃ្លាំង​ជា​ខេត្ត​មួយ នៅ​ដែនដី​កម្ពុជា​ក្រោម មានព្រំប្រទល់
 ខាងជើង ជាប់​ព្រំប្រទល់នឹង​ ខេត្តព្រែកឬស្សី 
 ទិសនិរតី​ជាប់ ព្រំប្រទល់នឹង​ ខេត្តពលលាវ 
 ទិសឥសាន​ជាប់​ព្រំប្រទល់នឹង​ ខេត្តព្រះត្រពាំង 
 ​ខាងត្បូង​ជាប់​ជាមួយនឹង ឈូងសមុទ្រ​ចិនខាងត្បូង ។​

ភោគផល​ធម្មជាតិ​

​ផ្ទៃដី​សរុប​រួមមាន 3.223 Km2 ផ្ទៃដី​កសិកម្ម 249.088 ha ផ្ទៃដី​ធ្វើស្រែ 188.067 ha ផ្ទៃដី​សម្រាប់ ឈើ​ឧស្សាហកម្ម​សរុប 20.815 ha ផ្ទៃដី​សម្រាប់​ឈើ ប្រណីត 40.206 ha ផ្ទៃដី​ជលផល​មាន 41.382 ha ផ្ទៃដី​ដែលជា​ព្រៃ 16.015 ha និង ផ្ទៃដី​ជា​ព្រែក ទន្លេ បឹងបួ​មាន 72 Km2. ។​

ប្រជាជន​ (​ព័ត៌មាន​ផ្លូវការ​របស់​រដ្ឋាភិបាល​យួន​)

​សរុប​ប្រជាជន​ទូទាំង​ខេត្ត​មាន 1.191.300 នាក់​ក្នុងនោះ ប្រុស​មាន​ចំនួន 580.642 នាក់ , ស្រី​ចំនួន 610.658 នាក់ ។ បណ្តា​ស្ថិតិ ប្រជាជន​ខាងលើ​ក្នុងនោះ​ប្រជាជន​យួន (Kinh) មាន​ចំនួន ៦៤ % ,​ខ្មែរក្រោម មាន​ចំនួន ២៨ % ,​ប្រជាជន​ចិន មាន ៨ % ។​

រដ្ឋបាល​​
 (''') ជាដែនរដ្ឋបាលស្ថិតនៅ ប្រទេសកម្ពុជា សម័យអាណានិគមនិយមបារាំង។ ​ខេត្ត​ឃ្លាំង​បច្ចុប្បន្ន រដ្ឋាភិបាល​អាណានិគម បក្ស​ក​ម្មុយ​និ​ស្ត​យួន បាន​បែង​ចែកជា ៨ ស្រុក និង ខ័​ណ្ឌ ក្នុងខេត្តនេះមាន ៧ស្រុក ឃុំ និង ភូមិ÷
លេខរៀង  ឈ្មោះស្រុកជាអក្សរខ្មែរ  ឈ្មោះស្រុកជាអក្សរឡាតាំង ឈ្មោះស្រុកជាអក្សរយួន១ស្រុកអណ្ដូងទឹកAndong Tuk DistrictLong Phu២ស្រុកខ្សាចំKhsaa Cham DistrictKe Sach៣ស្រុកជ្រោយ ញChroy  Nh DistrictVinh Chau៤ស្រុកបាយឆៅBay Chaw DistrictMy Xuyen៥ស្រុកកោះទុងKoh Tung DistrictCu Lao Dung៦ស្រុកកំពង់ធំKampong Thom DistrictMy Tu៧ស្រុកពងទឹក Pongtuk DistrictThanh Tri៨ស្រុកព្រែកគយPrekkol DistrictTran De

​ក្នុង​បណ្តា​ស្រុក និង ខ័​ណ្ឌ​ទាំង ៨ ខាងលើ នោះ​មាន ១០ ឃុំ​/​សង្កាត់​, ១០ ទីរួមស្រុក និង ៨៤ ភូមិ ។ ( ប្រភព Bao Can Tho ជា​ភាសា យួន )
រូបភាពតូច|600x600ភីកសែល|ផែនទីខេត្តឃ្លាំងឆ្នាំ១៨៨៨
ខេត្តឃ្លាំង: ​វត្ត ព្រះពុទ្ធសាសនា​ខ្មែរក្រោម

​វត្ត ព្រះពុទ្ធសាសនា​ខ្មែរក្រោម

១.​វត្ត​ខ្មែរ​មាន​ចំនួន ៩២ វត្ត 
ក្នុងនោះ​រួមមាន​៖
​ទី​រួម​ខេត្ត​ឃ្លាំង មាន ០៧ វត្ត​
​ស្រុកអណ្តូងទឹក មាន ១៤ វត្ត​
​ស្រុកខ្សាច់ មាន ០៦ វត្ត​
ស្រុកជ្រោយ ញ មាន ២១ វត្ត​
ស្រុកបាយ​ឆៅ មាន ១៨ វត្ត​
ស្រុកកំពង់ធំ មាន ១៦ វត្ត​
ស្រុកពងទឹក មាន ០៩ វត្ត​
ស្រុកកោះ​ទុង មាន ០១ វត្ត​
​សាលាឆទាន មាន ៣២ ។​
ខេត្តឃ្លាំង: ពិធីបុណ្យ​ប្រពៃណីជាតិ និង សាសនា​

ពិធីបុណ្យ​ប្រពៃណីជាតិ និង សាសនា​

​ពិធីបុណ្យ​ប្រពៃណីជាតិ និង សាសនា​ត្រូវ​ដូចជា​បុណ្យចូលឆ្នាំថ្មី បុណ្យ​សែនដូនតា (​បុណ្យ​ភ្ជំបិណ្ឌ​នៅ ប្រទេស​កម្ពុជា​) និង បុណ្យ​កឋិនទាន ជា ដើម ត្រូវបាន​ខ្មែរក្រោម​នៅ​កម្ពុជា​ក្រោម​ឯកភាព​ប្រារ​ព្ភ​ចំ​រដូវ​កាល​តែមួយ ។​

​ក​_​បុណ្យ​អកអំបុក ប្រណាំងទូក ង និង​សំពះ ព្រះ​ខែ ៖

​ចំពោះ​ពិធី​ប្រណាំងទូក ង វិញ ត្រូវបាន​ចាប់ ប្រណាំង​ពីថ្ងៃ​ទី ១២/១៣/១៤ កើត ខែកត្តិក ជា​រៀង រាល់​ឆ្នាំ ដោយមាន​ទូក ង ជាង ៤០ មកពី​វត្ត​នានា ទូទាំង​ខេត្ត  ។ ពិធី​នេះ​ត្រូវបាន​រៀបចំឡើង យ៉ាង​គគ្រឹកគគ្រេង មាន​អ្នកទស្សនា​ទាំង​ខ្មែរ និង​យួន​ផង​រាប់ពាន់នាក់ មកពី​នានា​ខេត្ត​នៅ​កម្ពុជា​ក្រោម ។​

​ចំពោះ​ពិធី​អកអំបុក និង​សំពះ​ព្រះ​ខែ​ត្រូវបាន ប្រារ​ព្ភ​ឡើងជា​រៀងរាល់ឆ្នាំ​នៅ​ថ្ងៃ ១៥ កើត ខែកត្តិក​នៅតាម​វត្ត​អារាម​និង​គេហដ្ឋាន ។​

​ខ​_​ពិធីបុណ្យ​ចូលឆ្នាំថ្មី​និង​បុណ្យ​សែនដូនតា (​បុណ្យ​ភ្ជំបិណ្ឌ​)៖

​ការ​ប្រារ​ព្ភ​ពិធីបុណ្យ​នេះ ត្រូវបាន​រៀបចំឡើង​តាម​កាល​វេលា​ដូចជា​នៅ​ប្រ ទេស​កម្ពុជា​ដែរ គឺ​ខ្មែរ ក្រោម​បាន​យក​ថ្ងៃ ខែ ធ្វើបុណ្យ ទៅតាម​មហាសង្ក្រាន្ត និង​ប្រតិទិន ដែល បាន​បោះ​ពុ​ម្ភ​ចេញពី​ប្រទេស​កម្ពុជា ។​

​គ​_​បុណ្យ​កឋិនទាន​៖

​នៅ​បណ្តា​ខេត្ត​ផ្សេងៗ ត្រូវបាន​ប្រារ​ព្ភ​ទៅតាម​ពុទ្ធានុញ្ញាត គឺអាច​ធ្វើបុណ្យ​បាន ២៩ ថ្ងៃ ចាប់ពី​ថ្ងៃ ដែល​ព្រះសង្ឃ​ចេញ​វស្សា​ទៅ ។ តែ​ចំពោះ​ខេត្ត​ឃ្លាំង​វិញ​ត្រូវបាន​រដ្ឋាភិបាល​វៀត ណា​ម​បំរាម ធ្វើ​ទៅតាម វិន័យ​ព្រះពុទ្ធសាសនា គឺ​ឲ្យ​ព្រះសង្ឃ​ខ្មែរក្រោម​ទាំង ៩១ វត្ត​ក្នុង​ខេត្ត​ប្រារ​ព្ភ​បុណ្យកឋិន​តែមួយ​ថ្ងៃ​ជាមួយ គ្នា ។​

​បច្ចុប្បន្ននេះ ក្រោយពី​ព្រឹត្តិការណ៍​បាតុកម្ម​របស់​សមណ​សិស្ស សាលា​មធ្យមសិក្សា​បំពេញវិជ្ជា​បាលី​ភាគ ខាងត្បូង ខេត្ត​ឃ្លាំង នៅ​ថ្ងៃទី ០៨ កុម្ភៈ ឆ្នាំ ២០០៨ ដើម្បី​ទាមទារ​សិទ្ធិសេរីភាព​នោះមក យើង ទទួលបាន​ដំណឹង​ថា មានការ​កែប្រែ​ឲ្យ​ធ្វើ​ទៅតាម​ព្រះ​វិន័យ​នៅក្នុង​ព្រះពុទ្ធសាសនា​វិញ​ហើយ ៕​
ដោយ ថាច់ ប្រីជា គឿន l សារព័ត៌មាន ព្រៃនគរ 

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខេត្តក្រុងនៃកម្ពុជាក្រោម
ខេត្តងេះអាន

ខេត្តងេះអាន  គឺជាខេត្តមួយនៅតំបន់ឆ្នេរកណ្តាលខាងជើងនៃប្រទេសវៀតណាម ។ វាជាខេត្តធំជាងគេរបស់វៀតណាមតាមតំបន់។ ខេត្តងេះអាន ស្ថិតនៅទីតាំងកណ្តាលនៅឆ្នេរកណ្តាលខាងជើង ។ នៅខាងកើតគឺឈូងសមុទ្រតុងកឹង នៅភាគខាងលិចខេត្តមានព្រំប្រទល់ជាប់នឹងប្រទេសឡាវ ទៅ ខេត្តហាទិញភាគខាងត្បូង ហើយនៅភាគខាងជើងគឺ ខេត្តថាញ់ហ្វា ។ វាស្ថិតនៅលើច្រករបៀងសេដ្ឋកិច្ចខាងកើត-ខាងលិចតភ្ជាប់ មីយ៉ាន់ម៉ា ថៃ ឡាវ និងវៀតណាម តាមផ្លូវជាតិលេខ៧ទៅកាន់កំពង់ផែ ខឺរឡ័រ ។

ខេត្តងេះអាន មានទីក្រុងមួយ ទីក្រុងចំនួនបីនិងស្រុកចំនួន១៧។ វិញ គឺជាទីក្រុងលំដាប់ថ្នាក់មួយ ហើយជាមជ្ឈមណ្ឌលសេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌នៃខេត្ត និងនៃឆ្នេរភាគកណ្តាលខាងជើងទាំងមូល។
ខេត្តចង្វា​ត្រពាំង

ខេត្តចង្វាត្រពាំង (Changva Trapeng) រឺ ខេត្តស្រកីត្រី (Sraka Trey)
ជាខេត្តខ្មែរនៅ កម្ពុជាក្រោម ដែលបានបាត់បង់ទៅប្រទេសវៀតណាម នៅឆ្នាំ១៦៥១ ដែលយួនប្ដូរឈ្មោះទៅជា បៀង ហ្វាង (Bien Hoa)។
ខេត្តចុលឡាខាងជើង

ខេត្តចុលឡាខាងជើង (    ; Jeollabuk-do ) ត្រូវបានគេស្គាល់ផងដែរថាជា ចុនប៊ុក គឺជាខេត្តមួយរបស់ ប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង ។ខេត្តចុលឡាខាងជើង មានប្រជាជនចំនួន១ ៨៦៩ ៧១១ (២០១៥) និងមានទំហំភូមិសាស្ត្រ ៨ ០៦៧គីឡូម៉ែត្រការ៉េ (៣ ១១៥ ម៉ាយញ៍ ) ដែលមានទីតាំងនៅតំបន់ហូណាំ ភាគនិរតីនៃឧបទ្វីបកូរ៉េ ។ ខេត្តចុលឡាខាងជើង មានព្រំប្រទល់ជាប់នឹងខេត្តចុលឡាខាងត្បូងនៅភាគខាងត្បូង ខេត្តកហយងសាំងខាងជើង និង ខេត្តក្យងសាងខាងត្បូងនៅខាងកើត ខេត្តឈុងឆងខាងជើងនៅភាគឦសាន និង ខេត្តឈុងឆងខាងត្បូងនៅខាងជើង។

ជែនជូ គឺជាទីរួមខេត្តនិងជាទីក្រុងធំបំផុតនៃខេត្តចុលឡាខាងជើង ជាមួយនឹងទីក្រុងធំៗផ្សេងទៀតរួមមាន អ៊ីកសាន, គូនសាន និងជុងអឹប ។

ខេត្តចុលឡាខាងជើង ត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងឆ្នាំ១៨៩៦ ពីខេត្តចុលឡា ដែលជាខេត្តមួយក្នុងចំណោមខេត្តទាំងប្រាំបីរបស់ប្រទេសកូរ៉េ ដែលរួមមានពាក់កណ្តាលភាគខាងជើងនៃទឹកដីដីគោករបស់ខ្លួន។
ខេត្តចុលឡាខាងត្បូង

ខេត្តចុលឡាខាងត្បូង (    ; ចុលឡាណាំ-ដូ ; ) ត្រូវបានគេស្គាល់ផងដែរថាជា ចុនណាំ គឺជាខេត្តមួយរបស់ប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង។ ខេត្តចុលឡា មានប្រជាជនចំនួន ១ ៩០២ ៣២៤នាក់ (២០១៤) និងមានទំហំភូមិសាស្រ្ត  ដែលមានទីតាំងនៅតំបន់ហូណាំនៅចុងភាគនិរតីនៃឧបទ្វីបកូរ៉េ ។ ចុលឡាខាងត្បូងមានព្រំប្រទល់ជាប់ខេត្តចុលឡាខាងជើង នៅភាគខាងជើង ខេត្តក្យង់សាំងខាងត្បូងនៅភាគឦសាន និង ខេត្តជេជូនៅភាគនិរតីនៅច្រកសមុទ្រកូរ៉េ ។
ខេត្តចំប៉ាសក្តិ

ខេត្ត​ចំប៉ាសក្តិ (ជាភាសាឡាវ៖ ຈໍາປາສັກ  អាន​ថា «ចាំប៉ាសាក់» ជា​ខេត្ត​មួយ​នៅ​ភាគ​ខាង​ត្បូង​ប្រទេស​ឡាវ លាវ។ ទី​រួម​ខេត្ត​គឺ​នៅប៉ាកសេ។  នៅ​ខាង​ជើង​និង​ខាង​កើត  ខេត្ត​នេះ​នៅ​ជាប់​នឹង ខេត្ត​សារ៉ាវ៉ាន់ ខេត្ត​សេ​គង្គ និងខខេត្តអាចម៍ក្រពើ ។  នៅ​ខាង​ត្បូង  ជាប់​នឹង​ខេត្តស្ទឹងត្រែង និង​ខេត្តព្រះវិហារ​របស់​ប្រទេស​កម្ពុជា ហើយ​នៅ​ខាង​លិច  ជាប់​នឹង​ខខេត្តឧប៊ុនរាឆ:ថានី  (ឧប្បល​រាជធានី) របស់​ប្រទេស​ថៃ។
ខេត្តចំប៉ាសក្តិ: ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រវត្តិសាស្ត្រ 
រាជធានីចម្ប៉ាស័ក ជារាជធានីនៅសម័យមហានគរ។ ដែលគេមិនរាប់ចូលជាមួយ រាជធានីវាំងចន្ទន៍ គឺគិតត្រឹមភាគខាងត្បូងនៃទីក្រុងវៀងចន្ទន៍ សព្វថ្ងៃ ដែលឡាវដូរឈ្មោះខេត្តទាំងនោះទៅជា ខេត្តអាចម៍ក្រពើ ខេត្តសួគ៌ខេត្ត ខេត្តក្រមួន និង ខេត្តសារ៉ាវ៉ាន់ខេត្តចម្ប៉ាស័ក ដដែល។ ពេលដែលលាវ លេបយកទឹកដីខ្មែរចុះមកដល់ បាក់សេ ម្លូព្រៃ ទន្លេមូល និង ទន្លេរពៅ។
ខេត្តចំប៉ាសក្តិ: ទេសចរណ៍

ទេសចរណ៍ 
រមណីយដ្ឋាន​សំខាន់ៗ របស់​ខេត្ត​នេះ  មាន វត្តភូ (ទី​ឋាន​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​របស់​អាណាចក្រខ្មែរ) និង​ទឹក​ជ្រោះ​ខុង​ផា​ផេង។

ខេត្តចំប៉ាសក្តិ​ចែក​ជា ១០ មឿង (ស្រុក)៖
 ១- ខោង (ໂຂງ) (១៦១០)
 ២- ចំប៉ាសក្តិ (ຈຳປາສັກ) (១៦០៧)
 ៣- ឈ្នះ​សម្បូរ (ຊະນະສົມບູນ សៈណៈ​សុំប៊ូន) (១៦០២)
 ៤- បទុម​ពរ (ປະທຸມພອນ ប៉ៈធុំ​ផន) (១៦០៥)
 ៥- ប៉ាកសេ (ປາກເຊ) (១៦០១)
 ៦- ប៉ាកសង (ປາກຊ່ອງ) (១៦០៤)
 ៧- បា​ចៀង​ច្រើន​សុខ (ບາຈຽງຈະເລີນສຸກ បា​ចៀង​ចៈឡឺន​ស៊ុក) (១៦០៣)
 ៨- ផូន​ថង (ໂພນທອງ) (១៦០៦)
 ៩- មូលបមោក្ខ (ມູນລະປະໂມກ មូនឡៈប៉ៈម៉ូក) (១៦០៩)
 ១០- សុខុមា (ສຸຂຸມາ) (១៦០៨)។

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខេត្តនៅប្រទេសឡាវ
ខេត្តច័ន្ទបុរី

ចន្ទបុរី ( ថៃ: จันทบุรี ; ជង ៖  Chankabui, องค์ บรรจุน. สยามหลากเผ่าหลายพันธุ์. กรุงเทพฯ: มติชน, 2553, หน้า 128   ' នាងចន្ទ ដែលពាក់ខ្ទះនៅលើក្បាល '  ) គឺជាខេត្តមួយក្នុងចំណោម ខេត្ត ចំនួនប្រាំពីរ ( ចង្វាត់ ) នៅ ភាគខាងកើតប្រទេសថៃ ជាប់ព្រំដែនជាមួយ ខេត្តបាត់ដំបង និង ប៉ៃលិន នៃ ប្រទេសកម្ពុជា នៅច្រាំង ឈូងសមុទ្រថៃ ។ ខេត្ត​ដែល​នៅ​ជិត​ខាង​គឺ ​ត្រាត ​នៅ​ភាគ​ខាង​កើត​និង ​រយ៉ង ​ជលបុរី ​ស្ទឹងជ្រៅ ​និង ​ស្រះកែវ ​នៅ​ភាគ​ខាង​លិច​និង​ខាង​ជើង​។
ខេត្តច័ន្ទបុរី: ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រវត្តិសាស្ត្រ 
រូបភាពតូច| បន្ទាយ Tuek Daeng សាងសង់​ដោយ​ទាហាន​បារាំង​ក្នុង​ពេល​មាន​វិបត្តិ Paknam
ជនជាតិដើមភាគតិចនៃតំបន់ ចន្ទបុរី គឺជនជាតិ ជង ។ ជនជាតិជង បានរស់នៅក្នុងតំបន់នេះតាំងពី រាជាណាចក្រអយុធ្យា ហើយត្រូវបានគេគិតថាជាជនជាតិដើមនៃ ប្រទេសកម្ពុជា ប្រហែលជាមុនកាលកំណត់ជាមួយ ខ្មែរ ។ នៅ​ខេត្ត​ចន្ទបុរី ជន​ជាតិជង ​ភាគច្រើន​រស់​នៅ​ស្រុក​ឃិត ចាកផុត ពុងណាំរ៉ុន និង​ម៉ាខាំ។ 

ក្រោយ វិបត្តិប៉ាក់ណាម ក្នុងឆ្នាំ១៨៩៣ កងទ័ពអាណានិគម បារាំង បានកាន់កាប់ចន្ទបុរី ដោយប្រគល់មកវិញនៅឆ្នាំ ១៩០៥ នៅពេលដែលប្រទេសថៃបានលះបង់កម្មសិទ្ធិផ្នែកខាងលិចនៃប្រទេសកម្ពុជា។ ជនជាតិភាគតិចសំខាន់ៗនៃជនជាតិចន្ទបុរី គឺជាជនជាតិ វៀតណាម ដែលបានមកទីនោះក្នុងរលកបី៖ ទីមួយក្នុងសតវត្សទី ១៩ ក្នុងអំឡុងពេលនៃការធ្វើទុក្ខបុកម្នេញប្រឆាំងនឹង កាតូលិក នៅ កូសាំងស៊ីន ប្រទេសចិន ; រលកទីពីរក្នុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩២០ ដល់ឆ្នាំ ១៩៤០ ភៀសខ្លួនចេញពី ឥណ្ឌូចិនបារាំង ; និង​ជា​រលក​ទី​បី​បន្ទាប់​ពី ​ជ័យជម្នះ​កុម្មុយនិស្ត​នៅ​វៀតណាម​ក្នុង​ឆ្នាំ​១៩៧៥ ។[ ត្រូវការដកស្រង់ ] ទីក្រុងចន្ទបុរីបានក្លាយជាអាសនៈរបស់ ប៊ីស្សពចន្ទបុរី តាំងពីឆ្នាំ ១៩៤៤ ។

ចន្ទបុរីធ្លាប់ជាប្រភពត្បូងដ៏សំខាន់ ជាពិសេសត្បូងទទឹម និងត្បូងកណ្តៀង។ ខណៈពេលដែល សហគមន៍មាត់ទឹកចាន់តាប៊ុន ត្រូវបានអភិវឌ្ឍជាងបីសតវត្សមុនក្នុងរជ្ជកាលព្រះបាទណារ៉ៃតាមមាត់ទន្លេមេណាមចាន់តាបុរី។ វាជាមជ្ឈមណ្ឌលដឹកជញ្ជូន និងពាណិជ្ជកម្មដ៏សំខាន់។ ប៉ុន្មានឆ្នាំមកនេះ សហគមន៍មាត់ទន្លេចាន់តាប៊ុន បានបាត់បង់ភាពភ្លឺស្វាង។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ក្នុងទសវត្សរ៍ថ្មីៗនេះ អ្នកស្រុកដែលមានជំនួយពីមន្ត្រីថៃបានរួមចំណែកដល់ការរស់ឡើងវិញរបស់ខ្លួនជាទិសដៅសំខាន់សម្រាប់ទេសចរណ៍វប្បធម៌។
ខេត្តច័ន្ទបុរី: ការបែងចែករដ្ឋបាល

ការបែងចែករដ្ឋបាល 
រូបភាពតូច|339x339ភីកសែល| ផែនទីខេត្តច័ន្ទបុរី ដែលមាន១០ស្រុក

 រដ្ឋបាលខេត្ត 
ខេត្តចែកចេញជា ១០ ស្រុក ( អាំភើ )។ ទាំងនេះ​ត្រូវបាន​បែង​ចែក​ជា​សង្កាត់​ចំនួន ៧៦ ( ​តំបន់ ​) និង ៦៩០ ភូមិ ( ​មុបាន ​) ។

 មឿងចន្ទបុរី
 ខ្លុង
 ថាម៉ៃ
 ពុងណាំរ៉ន
 ម៉ាខាំ
 ឡែម ស៊ីង
 សូយ ដាវ
 កេង ហង្ស មេវ
 ណា យ៉ៃ អេម
 ខាវឃីតចាកុត

ផែនទីជាមួយខេត្ត និងចំណាត់ថ្នាក់ HAI 20221671x1671ភីកសែល
ខេត្តច័ន្ទបុរី: រដ្ឋបាលខេត្ត

រដ្ឋបាលខេត្ត 
ខេត្តចែកចេញជា ១០ ស្រុក ( អាំភើ )។ ទាំងនេះ​ត្រូវបាន​បែង​ចែក​ជា​សង្កាត់​ចំនួន ៧៦ ( ​តំបន់ ​) និង ៦៩០ ភូមិ ( ​មុបាន ​) ។

 មឿងចន្ទបុរី
 ខ្លុង
 ថាម៉ៃ
 ពុងណាំរ៉ន
 ម៉ាខាំ
 ឡែម ស៊ីង
 សូយ ដាវ
 កេង ហង្ស មេវ
 ណា យ៉ៃ អេម
 ខាវឃីតចាកុត

ផែនទីជាមួយខេត្ត និងចំណាត់ថ្នាក់ HAI 20221671x1671ភីកសែល
ខេត្តឆាកាំង

ខេត្តឆាកាំង ( ឆាកាំងដូ ;  ) គឺជាខេត្តមួយក្នុង ប្រទេសកូរ៉េខាងជើង ។ វាមានព្រំប្រទល់ជាប់ខេត្តជីលីន និងខេត្តលីឡៅនីង របស់ប្រទេសចិននៅភាគខាងជើង ខេត្តរ៉្យាងកាំង និងខេត្តហ្វាងហ្វែខាងត្បូងនៅខាងកើត ខេត្តព្យុងអានខាងត្បូងនៅភាគខាងត្បូង និង ខេត្តព្យុងអានខាងជើងនៅខាងលិច។ ខេត្តឆាកាំង ត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងឆ្នាំ១៩៤៩ បន្ទាប់ពីត្រូវបានបោះបង្គោលពី ព្យុងអានខាងជើង ។ ទីរួមខេត្តគឺខាងក្យេ ។ មុនឆ្នាំ២០១៩  ខេត្តឆាកាំងគឺជាខេត្តតែមួយគត់របស់ប្រទេសកូរ៉េខាងជើង ដែលមិនអាចចូលទៅដល់បានទាំងស្រុងសម្រាប់ភ្ញៀវទេសចរ ដែលអាចដោយសារតែរោងចក្រអាវុធ

និងកន្លែងផលិតអាវុធនុយក្លេអ៊ែរដែលមានទីតាំងនៅទីនោះ។ នៅឆ្ន២០១៩ ទីក្រម៉ាន់ពូ បានក្លាយជាកន្លែងសម្រាប់ភ្ញៀវទេសចរ។  នៅខែឧសភា ឆ្នា២០១៨ំ ខេត្តនេះបានក្លាយជា "តំបន់បដិវត្តន៍ពិសេសុងអ៊ុន (យោធាដំបូង)" នៅក្នុងទំនាក់ទំនងដើម្បីលាក់បាំងរោងចក្រអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ និងអាវុធនៅក្នុងខេត្ត។
ខេត្តជលបុរី

​
 ខេត្តជលបុរី គឺជាខេត្តខ្មែរដែលចំណុះអោយសៀមក្នុងអំឡុង សតវត្សទី១៨ ដល់ សតវត្សទី១៩។

បច្ចុប្បន្នប្រទេសថៃ(សៀម) បានប្ដូរឈ្មោទៅជា ខេត្តឈុនបូរី។
ខេត្តជលបុរី (ឆនបុរី)

ឆនបុរី (   ,  ) គឺជា ខេត្តមួយរបស់ប្រទេសថៃ  ស្ថិតនៅ ភាគខាងកើតប្រទេសថៃ ។  រាជធានី​របស់​វា​ត្រូវ​បាន​គេ​ដាក់​ឈ្មោះ​ផង​ដែរ​ថា ឆនបុរី។ ខេត្តជិតខាងគឺ (តាមទ្រនិចនាឡិកាពីខាងជើង) ស្ទឹងជ្រៅ, ចន្ទបុរី និង រយ៉ង និង ឈូងសមុទ្របាងកក នៅខាងលិច។ ប៉ាតាយ៉ា ដែលជាគោលដៅទេសចរណ៍ដ៏សំខាន់នៅក្នុងប្រទេសថៃ មានទីតាំងនៅឈុនបុរី រួមជាមួយនឹង ឡែមឆាបាង ដែលជាកំពង់ផែសមុទ្រចម្បងរបស់ប្រទេស។ ចំនួនប្រជាជននៃខេត្តបានកើនឡើងយ៉ាងឆាប់រហ័ស ហើយឥឡូវនេះមានប្រជាជនសរុបចំនួន 1.7 លាននាក់ ទោះបីជាមួយផ្នែកធំនៃចំនួនប្រជាជនត្រូវបានបណ្តែត ឬមិនបានចុះឈ្មោះក៏ដោយ។   ចំនួនប្រជាជនដែលបានចុះឈ្មោះគិតត្រឹមថ្ងៃទី 31 ខែធ្នូ ឆ្នាំ 2018 មានចំនួន 1.535 លាននាក់។
ខេត្តជលបុរី (ឆនបុរី): សព្វនាម

សព្វនាម 
ពាក្យថៃ ឆន (  / /) មានប្រភពមកពីពាក្យ សំស្ក្រឹត ជល (  ) មានន័យថា "ទឹក" និងពាក្យ ប៊ូរី (   /) មកពីសំស្ក្រឹត បុរី (  ); មានន័យថា "ទីក្រុង" ឬ "នគរ"; ដូច្នេះឈ្មោះខេត្តមានន័យថា "ទីក្រុងនៃទឹក" ។ ឈ្មោះចិនក្នុងស្រុកសម្រាប់ខេត្តគឺ萬佛歲;  ដែល​ជា​ការ​បក​ប្រែ​នៃ "Bang Pla Soi" (  ) អតីតឈ្មោះ ស្រុកមឿងឆនបុរី ដែលជារាជធានីនៃខេត្តឆនបុរី (ឈ្មោះនេះត្រូវបានរក្សាទុកសម្រាប់សង្កាត់មួយរបស់មឿង 春武里 បុរី   ។
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខេត្តនៅប្រទេសថៃ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អត្ថបទដែលមានពាក្យជាភាសាចិន
ខេត្តជុម្ពរ

ខេត្តជុម្ពរ ( ថៃ : ชุมพร  ) គឺជា ខេត្តដែលស្ថិតនៅភាគខាងត្បូង (ចង្វាត) នៃប្រទេសថៃនៅលើ ឈូងសមុទ្រថៃ ។  ខេត្តជិតខាងគឺ ខេត្តប្រចួបគីរីខ័ន្ធ , ខេត្តសូរ៉ាតធានី និង ខេត្តរ៉ានុន ។ ខាងលិចជាប់នឹងខេត្ត តំបន់តានីនថារី របស់ប្រទេសភូមា ។ ខេត្តនេះមានផ្ទៃដី ៦ ០០៩ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ និងមានប្រជាជន ៥១០ ៩៦៣ នាក់ ។
ខេត្តជើងភ្នំ (ប្រទេសអ៊ីតាលី)

right|thumb|150px

ខេត្តជើងភ្នំ (នៅភាសាអ៊ីតាលី ភាមុណទេ Piemonte) គឹជាខេត្តនៅ ប្រទេសអ៊ីតាលី វានៅខាងជើងប្រទេស ដែលមាន ២៥៣៩៩គីឡួម៉ែត្រក្រឡា នីងប្រជាពលរដ្ឋ៤លាននាក់ ទីក្រុងធំរបស់ចេត្ត គឺជា ទីក្រុងតូរីណ ហើយនិងគេនិយាយ គ្រាមភាសាជើងភ្នំ ។ ខេត្តជិតព្រំដែន ប្រទេសបារាំង និង ប្រទេសស្វិស ។

ឈ្មោះ ភាមូណទេ មកពីភាសាឡាតាំង Pedemontium ដែលបកប្រែ ជើងភ្នំ ពីព្រោះ វាជិត ភ្នំអ័ល្ឃ ។ រហូតដល់ឆ្នាំ១៨៧០ តំបន់ជើងភ្នំ ជា រាជាអាណាច័ក្រជើងភ្នំ ប៉ុន្តែ នៅពេល គេបង្កើតប្រទេសអ៊ីតាលី នៅឧបទ្វីបអ៊ីតាលី រាជាអាណាច័ក្រជើងភ្នំចូល នៅរាជាអាណាច័ក្រអ៊ីតាលី។

មានបុគ្គល ល្បីល្បាញដែលមកពីខេត្តជើងភ្នំ ដូចដុនបូស្កូ។

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសអ៊ីតាលី
ខេត្តជេជូ

ខេត្តជេជូ ដែលជា ខេត្តគ្រប់គ្រងដោយខ្លួនឯងពិសេសជេជូ ជាឈ្មោះផ្លូវការ  គឺជាខេត្តមួយក្នុងចំណោមខេត្តទាំងប្រាំបួនរបស់ប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង។ ខេត្តនេះមានកោះជេជូ (     ;  ) ពីមុនត្រូវបានបកប្រែជា ឆេជូ ឬ ឆេជូដូ ដែលជាកោះធំជាងគេរបស់ប្រទេស។ វាត្រូវបានគេស្គាល់ពីមុនថាជាខ្វេលផាត (Quelpart) សម្រាប់ជនជាតិអឺរ៉ុបនិងក្នុងអំឡុងពេលការកាន់កាប់របស់ជប៉ុន ថាសៃស៊ូ ។ កោះនេះស្ថិតនៅក្នុងច្រកសមុទ្រកូរ៉េភាគនិរតីនៃ ខេត្តចុលឡាខាងត្បូងដែលវាជាផ្នែកមួយ មុនពេលវាក្លាយជាខេត្តដាច់ដោយឡែកនៅឆ្នាំ១៩៤៦។ ទីរួមខេត្តរបស់​ខ្លួន​គឺទីក្រុងជេជូ ហើយ​វា​ជា​កន្លែង​របស់​ភ្នំ​ខ្ពស់​បំផុតរបស់​កូរ៉េ​ខាង​ត្បូង គឺជាហាល់ឡាសាន ។
ខេត្តជេតបុរី

ខេត្តជេតបុរី គឺជាខេត្តខ្មែរដែលចំណុះអោយសៀមក្នុងអំឡុង សតវត្សទី១៨ ដល់ សតវត្សទី១៩។

បច្ចុប្បន្នប្រទេសថៃ(សៀម)។
ខេត្តជ័យនាថ

រូបភាពតូច|ទង់ជាតិសម្គាល់ខេត្តជ័យនាថ
ខេត្តជ័យនាថ ( ថៃ : ชัยนาท , អានថា : ឆៃណាត ) ជាផ្នែកមួយនៃកណ្តាលខេត្ត(ចង្វាត)នៃប្រទេសថៃ ។ ខេត្តជិតខាងខេត្តមាន(ពីទិសខាងជើងតាមទ្រនិចនាឡិកា) ខេត្តនគរសួគ៌ , ខេត្តសិង្ហបុរី , ខេត្តសុពណ៌បុរី , និង ខេត្តយសោធរ ។ ទីប្រជុំជនជ័យនាថជាទីរួមខេត្ត ដែលស្ថិតនៅចម្ងាយ១៨៨ គីឡូម៉ែត្រខាងជើងទីក្រុងបាងកក។  

ខេត្តជ័យនាថ ស្ថិតនៅលើវាលទំនាបទន្លេនៃជ្រលង ទន្លេចៅព្រះយាភាគកណ្តាលប្រទេសថៃ ។ នៅភាគខាងត្បូងនៃខេត្តនេះទំនប់ចៅព្រះយ៉ា (អតីតទំនប់ជ័យនាថ) ចាក់បញ្ចូលទន្លេចៅប្រាយ៉ាទាំងការគ្រប់គ្រងទឹកជំនន់ក៏ដូចជាបង្វែរទឹកទៅក្នុងប្រព័ន្ធធារាសាស្ត្រដ៏ធំបំផុតរបស់ប្រទេសសម្រាប់ស្រោចស្រពស្រូវនៅជ្រលងទន្លេខាងក្រោម។ ទំនប់វារីអគ្គិសនីជាផ្នែកមួយនៃគម្រោងមហាចៅប្រាយ៉ាត្រូវបានបញ្ចប់នៅឆ្នាំ១៩៥៧ និងជាទំនប់ដំបូងបានសាងសង់នៅក្នុងប្រទេសថៃ។ ផ្ទៃដីព្រៃឈើសរុបគឺ៦៤ គីឡូម៉ែត្រ 2 (២៥ sq mi) ឬ ២.៦ ភាគរយនៃតំបន់ខេត្ត។ 

ខេត្តជ័យនាថ ត្រូវ​បាន​បង្កើត​ឡើង​ដំបូង​ក្នុង​សម័យ​អយុធ្យា ហើយ​ត្រូវ​បាន​ប្រើ​ជា​មូលដ្ឋាន​ប្រតិបត្តិការ​ជោគជ័យ​សម្រាប់​ប្រឈម​មុខ​នឹង​កងទ័ព​ភូមា។ ដោយសារ​ភូមា​ត្រូវ​ចាញ់​គ្រប់​ពេល តំបន់​នោះ​បាន​ដាក់​ឈ្មោះ​ថា ជ័យនាថ ជា​កន្លែង​ទទួល​ជ័យជម្នះ។
ខេត្តជ័យភូមិ

​ខេត្តជ័យភូមិ (,  អានថា: ឆៃយ៉ាក់ភូម)​ គឺជាខេត្ត (ចង្វាត) នៅភាគឦសានទាបរបស់ប្រទេសថៃ ខេត្តជិតខាងគឺ (ពីខាងជើងតាមទ្រនិចនាឡិកា) ខេត្តខនកែន ខេត្តនគររាជសីមា ខេត្តលពបុរី និងខេត្តពេជ្របូរណ៍
ខេត្តជ័យភូមិ: សព្វនាម

សព្វនាម 
ពាក្យថា ชัย- (ឆៃយ៉ៈ) មានប្រភពមកពីពាក្យសំស្ក្រឹតថា jaya (ជយ) មានន័យថា "ជ័យជំនះ" និងពាក្យ ภูมิ (ភូម) ពីសំស្ក្រឹតថា​ bhumi (ភូមិ) មានន័យថា "ពិភព" ឬ "ដី" ដូច្នេះឈ្មោះខេត្តមានន័យថា "ទឹកដីនៃជ័យជំនះ" ពាក្យភាសាម៉ាឡេ/ឥណ្ឌូនេស៊ី/សំស្ក្រឹត jayabumi គឺស្មើនឹង
ខេត្តជ័យភូមិ: ភូមិសាស្ត្រ

ភូមិសាស្ត្រ 
ធ្វេង|រូបភាពតូច|ជួរភ្នំលួករបស់ភ្នំពេជ្របូរណ៍និងជ្រលងទន្លេសន្ធិ​ពីចំណុចមើលស៊ុតផែនឌិនរបស់ឧទ្យានជាតិផាហ៊ីនង៉ាម
ខេត្តនេះត្រូវបានព័ទ្ធជុំវិញដោយជួរភ្នំពេជ្របូរណ៍ ជាមួយនឹងកម្ពស់ខ្ពស់បំផុតនៅក្នុងខេត្តគឺ 1,222 ម៉ែត្រ ភាគខាងកើតនៃខេត្តគឺជាផ្នែកមួយរបស់ខ្ពង់រាបគោរាជ

ឧទ្យានជាតិចំនួន 4 ស្ថិតនៅក្នុងខេត្ត ឧទ្យានជាតិតាតតោនស្ថិតនៅភាគពាយ័ព្យ​ មានទឹកធ្លាក់ទេសភាពនិងព្រៃស្ងួត​ ការទាក់ទាញដ៏ធំបំផុតរបស់ឧទ្យានជាតិទ្រៃទងនៅភាគខាងលិចគឺទឺកជ្រោះទ្រៃទង​ ប៉ុន្តែក៏មានវាលខ្លះនៃផ្កាធូលិពសៀមផងដែរ​​ វាលស្រដៀងគ្នាអាចរកបាននៅក្នុងឧទ្យានជាតិផាហ៊ីនង៉ាមនៅភាគភាគនិរតី គ្រោង​នឹង​ត្រូវ​បាន​កំណត់​ពេល​អនាគត ឈ្មោះ​ឧទ្យាន​នេះ ("ព្រៃថ្មដ៏ស្រស់ស្អាត") ​កើត​ចេញ​ពី​ទម្រង់​ថ្ម​រាង​ចម្លែក​ដែល​រក​ឃើញ​នៅ​ទីនោះ ឧទ្យានជាតិភូឡែនខាគ្របដណ្តប់ 200 គ.ម.2 របស់ព្រៃភ្នំភាគពាយ័ព្យរបស់ទីក្រុងជ័យភូមិ ផ្ទៃដីព្រៃឈើសរុប 3,982 គ.ម.2 (1,537 ម៉ែត្រការ៉េ) ឬ​ 31.4 ភាគរយរបស់ខេត្ត
ខេត្តជ័យភូមិ: ប្រវត្តិ

ប្រវត្តិ 
ប្រវត្តិសាស្រ្តរបស់ទីក្រុងរបស់ជ័យភូមិមានតាំងពីសម័យអាណាចក្រខ្មែរក្នុងសតវត្សទី​ 12 នៅពេលដែលវាជាទីក្រុងតូចមួយនៅលើផ្លូវពីអង្គរទៅប្រាសាទសិង្ហ (ខេត្តកញ្ចនបុរី)

ក្នុងឆ្នាំ 1817 តំបន់នេះត្រូវបានជនជាតិលាវតាំងទីលំនៅនាំដោយណាយឡែ មន្ត្រីរបស់ចៅអនុវង្សនៃវៀងច័ន្ទន៍​​ ដែលជារដ្ឋដៃទន្លេរបស់ស្តេចថៃ ពួកគេបានតាំងលំនៅបានណាំឃុនហ្នងអ៊ីចាន់នៅខេត្តនគររាជសីមា​ ប៉ុន្តែ​មិន​យូរ​ប៉ុន្មាន​បាន​បោះ​បង់​វា​ជា​ការ​ពេញ​ចិត្ត​របស់បានហ្លួង​ (ទីក្រុងជ័យភូមិនៅបច្ចុប្បន្ន)​ ក្នុងឆ្នាំ 1826​ ស្តេចអនុវង្សបានបះបោរប្រឆាំងនឹងស្តេចចេស្ដាបតិន្ទ្រ (រាមាទី​ 3) ស្វែងរកឯករាជ្យពេញលេញ ណាយឡែហើយទ្រង់ធ្វើចៅព្រះយាដោយព្រះមហាក្សត្រថៃ​​ បានគាំទ្រកងទ័ពសៀម ចៅពញាលែត្រូវបានសម្លាប់ដើម្បីការពារទីក្រុងរបស់គាត់ប្រឆាំងនឹងកងទ័ពអនុវង្ស ប៉ុន្តែចៅអនុវង្សបានចាញ់ដោយកង​កម្លាំង​ថៃ​ប៉ុន្មាន​សប្តាហ៍​ក្រោយ​មកនិងអនុវង្សយក​ជា​ច្រវាក់​ទៅ​បាងកក ស្តេចរាមាទី​ 3 ចងចាំចៅពញាលែចំពោះភាពស្មោះត្រង់របស់គាត់និងថ្វាយ​ព្រះ​ឋានៈ​ជាព្រះយាភ័ក្តីជុម្ពល ទ្រង់នៅតែជាវីរបុរសក្នុងស្រុកនិងរូបសំណាករបស់ព្រះអង្គបានក្លាយជានិមិត្តរូបរបស់ខេត្ត
ខេត្តជ័យភូមិ: ប្រជាករ

ប្រជាករ 
ប្រជាករភាគច្រើននៅក្នុងខេត្តជ័យភូមិគឺជាជនជាតិលាវ ភាសាដំបូងរបស់មនុស្សភាគច្រើនគឺភាសាឦសាន (អ៊ីសាន) គ្រាមភាសារបស់ភាសាឡាវ
ខេត្តជ័យភូមិ: រដ្ឋបាលខេត្ត

រដ្ឋបាលខេត្ត 
ខេត្តចែកចេញជា 16 ស្រុក (អាំភើ) ស្រុកត្រូវបានបែងចែកបន្ថែមទៀតជា 124 សង្កាត់ (តាំបល់) និង 1393 ភូមិ
ឈ្មោះភាសាថៃឈ្មោះភាសាខ្មែរ (ប្រតិចារិក)ឈ្មោះតួរ៉ូម៉ាំងអានថាเมืองชัยภูมิមឿងជ័យភូមិMueang Chiang Raiមឿងឆៃយ៉ាក់ភូមบ้านเขว้าបានខ្វៅBan Khwaoបានខ្វៅคอนสวรรค์គនសួគ៌Khon Sawanខនសៈវ៉ាន់เกษตรสมบูรณ์ក្សេត្រសម្បូរណ៍Kaset Sombunកៈសេតសុំប៊ូនหนองบัวแดงហ្នងបួដែងNong Bua DaengណងបួដែងจัตุรัสចតុរសChatturatចាត់ទុរ៉ាត់บำเหน็จณรงค์បំនេចណរង្គBamnet Narongបាំនេតណៈរ៉ុងหนองบัวระเหวហ្នងបួរហ្វេNong Bua Raweណងបួរៈវ៉េเทพสถิตទេពស្ថិតThep SathitធេបសៈធីតภูเขียวភូខៀវPhu Khiaoភូខៀវบ้านแท่นបានទែនBan Thaenបានធែនแก้งคร้อកែងគ្រKaeng Khroគែងខ្ររคอนสารគនសារKhon Sanខនសានภักดีชุมพลភ័ក្តីជុម្ពលPhakdi Chumphonផាក់ឌីឈុំផុនเนินสง่าនើនស្ងាNoen Sa-ngaណឺនសៈង៉ាซับใหญ่សាប់យ៉ៃSap Yaiសាប់យ៉ៃ
ខេត្តជ័យសម្បូរណ៍

ខេត្តជ័យសម្បូរណ៍ (, ខ្វែងសៃសំប៊ូន)ជា​ខេត្ដមួយ​នៅ​ភាគ​កណ្តាល ​ប្រទេសឡាវ  ខេត្តនេះគ្របដណ្តប់លើផ្ទៃដី 8,300 គីឡូម៉ែត្រការ៉េ  និងមានប្រជាជនចំនួន 85,168 នាក់ក្នុងឆ្នាំ 2015។
ខេត្តជ័យសម្បូរណ៍: ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រវត្តិសាស្ត្រ 
ជ័យសម្បូរណ៍ គឺជា​ខេត្ត​ទី​១៨ និង​ជា​ខេត្ត​ថ្មី​បំផុត​របស់ ​ឡាវ ​។ វាត្រូវបានចាត់តាំង ជាតំបន់រដ្ឋបាលពិសេស នៅចន្លោះខែមិថុនាឆ្នាំ ១៩៩៤ ដល់ឆ្នាំ ២០០៦ ដោយយោធាបានគ្រប់គ្រងតំបន់នេះដើម្បីបង្ក្រាបការ តស៊ូរបស់ ជនជាតិហ្មុងនិងដើម្បីកេងប្រវ័ញ្ចធនធានព្រៃឈើ។  អ្នកស្រុកជនជាតិហ្មុង ជាច្រើននាក់បានភៀសខ្លួនចេញពីប្រទេសឡាវក្នុងអំឡុងពេលនេះ ដោយទៅជ្រកកោននៅ ខេត្ត Phetchabun ប្រទេសថៃ។ 

ខេត្តជ័យសម្បូរណ៍ត្រូវបានបង្កើតឡើងជាខេត្តមួយនៅថ្ងៃទី ១៣ ខែធ្នូ ឆ្នាំ ២០១៣។  ចាប់តាំងពីពេលនោះមក ការសាងសង់ទំនប់នៅលើ ទន្លេណាមងុ៉ម បាននាំឱ្យប្រជាជនប្រហែល 300 គ្រួសារត្រូវបានផ្លាស់ប្តូរទៅ ស្រុក Feuang ក្នុងខេត្តវៀងច័ន្ទ ។  ពួកគេមិនត្រូវបានផ្តល់សំណងសម្រាប់ការបាត់បង់ទឹកដីរបស់ពួកគេ។ 

ខេត្ត​នេះ​ជា​កន្លែង​ក្តៅគគុក​ជា​យូរ​មក​ហើយ​សម្រាប់​ជម្លោះ​រវាង​រដ្ឋាភិបាល​និង​ជនជាតិ​ម៉ុង។ នៅខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ ២០១៥ភាពចលាចលបានផ្ទុះឡើងនៅក្នុងខេត្តនេះ ដោយបានសម្លាប់ទាហាន ៣ នាក់ និងជនស៊ីវិល ៣ នាក់ ។ រដ្ឋាភិបាលឡាវបានដាក់បម្រាមគោចរនៅផ្នែកខាងជើង-កណ្តាលនៃខេត្តនៅដើមខែធ្នូ ប៉ុន្តែនៅខែមករា ឆ្នាំ ២០១៦ គ្រាប់បែកមួយគ្រាប់ត្រូវបានទម្លាក់នៅឯការដ្ឋានសាងសង់ផ្លូវក្បែរភូមិ Pha Nok Nok ក្នុងស្រុក Long Cheang ដោយបានសម្លាប់មន្ត្រីចិនពីរនាក់ និងរងរបួស។ មួយទៀត។ ជាលទ្ធផលនៅថ្ងៃទី ១៦ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ ២០១៦ ឧត្តមសេនីយទោ ថងឡយស៊ីលីវង្ស ដែលជាមន្ត្រីយោធា ដែលជាអតីតប្រធានបណ្ឌិតសភាការពារជាតិ ត្រូវបានតែងតាំងជាអភិបាលខេត្តសាយសំបូរ ដើម្បីរឹតបន្តឹងការគ្រប់គ្រង។  នៅថ្ងៃទី 16 ខែមិថុនា ឆ្នាំ 2017 មន្ត្រីចិនម្នាក់ទៀតត្រូវបានបាញ់សម្លាប់នៅក្នុងខេត្តនេះ។ 

ចាប់តាំងពីឆ្នាំ 2019 មក រដ្ឋាភិបាលបាននិងកំពុងស្វែងរកជម្រើសក្នុងការអភិវឌ្ឍន៍ឧស្សាហកម្មទេសចរណ៍នៅក្នុងខេត្ត ដែលបណ្តាលឱ្យមានការផ្លាស់ទីលំនៅរបស់ប្រជាជនជនជាតិ Hmong បន្ថែមទៀត ជាពិសេសនៅជិត Phou Bia ។
ខេត្តជ័យសម្បូរណ៍: ភូមិសាស្ត្រ

ភូមិសាស្ត្រ 

ខេត្តនេះមានភ្នំ។ នៅភាគឦសាននៃទីប្រជុំជន Xaisomboun ក្នុង ខេត្ត Xiangkhouang ជិតខាង គឺ ភ្នំ Phou Bia ដែលមានកម្ពស់ 2,819 ម៉ែត្រ (9,249 ហ្វីត) ដែលជាចំណុចខ្ពស់បំផុតនៅក្នុងប្រទេសឡាវ។  ទន្លេសំខាន់គឺ ណាមង៉ឹម ត្រូវបានទទួលរងនូវគម្រោងវារីអគ្គិសនីជាមួយនឹងការបង្កើតទំនប់ និងអាងស្តុកទឹកធំ និងរោងចក្រថាមពលក្រោមដី។  នៅខែមីនា ឆ្នាំ 2014 វាត្រូវបានប្រកាសថា ក្រុមហ៊ុនចិន Norinco International Cooperation, Ltd. បានវិនិយោគចំនួន 218 លានដុល្លារអាមេរិកក្នុងការអភិវឌ្ឍន៍ ដោយគ្រោងនឹងចំណាយពេល 42 ខែ។ 

តំបន់អភិរក្សជីវចម្រុះ ជាតិ Phou Khao Khouay គឺជាតំបន់ ការពារដែល មានចម្ងាយ 40 គីឡូម៉ែត្រ (25 mi) ភាគឦសាននៃទីក្រុងវៀងចន្ទន៍។  វាត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅថ្ងៃទី 29 ខែតុលា ឆ្នាំ 1993 គ្របដណ្តប់លើផ្ទៃដី 2,000 គីឡូម៉ែត្រ 2 លាតសន្ធឹងទៅខេត្តជិតខាង។  វាមានជួរភ្នំធំទូលាយជាមួយនឹង ច្រាំង ថ្មភក់ ជ្រលងទន្លេ និងទន្លេធំៗចំនួនបីដែលមានដៃទន្លេដែលហូរចូលទៅក្នុងទន្លេមេគង្គ។
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខេត្តនៅប្រទេសឡាវ
ខេត្តឈីបា

ខេត្តឈីបា(ភាសាជប៉ុន:千葉県, ភាសាអង់គ្លេស:Chiba Prefecture) ជាខេត្តមួយរបស់ប្រទេសជប៉ុន ស្ថិតលើកោះហុងសឺ។​ ទីក្រុងរបស់ខេត្តនេះគឺ ទីក្រុងឈីបា។
ខេត្តឈីបា: ប្រវត្តិសាស្រ្ត

ប្រវត្តិសាស្រ្ត 

ខេត្តឈីបាគឺត្រូវបានបង្កើតឡើយនៅថ្ងៃទី១៥ខែមិថុនាឆ្នាំ១៨៧៣ដោយបូកបញ្ចូលខេត្តឃីសារាសឹ្ស(kisarazu)និងខេត្តអ៊ីនបា(Inba)។
ខេត្តឈីបា: ភូមិសាស្ត្រ

ភូមិសាស្ត្រ 

ខេត្តឈីបាមានព្រំប្រទល់ ប៉ែកខាងជើងជាប់នឹងខេត្តអ៊ីបារ៉ាគិ(Ibaraki) ប៉ែកខាងលិចជាប់នឹងទីក្រុងតូក្យូនិងខេត្តសៃតាម៉ា(Saitama) ហើយប៉ែកខាងកើតជាប់នឹងមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក។
ខេត្តឈីបា: វិបសាយ

វិបសាយ 

  គេហទំព័រផ្លូវការរបស់ខេត្តឈីបា 
  គេហទំព័រផ្លូវការរបស់ខេត្តឈីបា 
  ព័ត៌មានណែនាំពីខេត្តឈីបា

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសជប៉ុន
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខេត្តជប៉ុន