ថេរគាថា: អដ្ឋកនិបាត

អដ្ឋកនិបាត 

 មហាកច្ចាយនត្ថេរ 
[២៣០] ​បព្វជិត​មិន​គប្បី​ធើ្វ​នូវ​កម្ម​ច្រើន​ទេ ​គប្បី​លះបង់​ជន ​(​បាប​មិត្ត​) ​មិន​គប្បី​ខ្វល់ខ្វាយ ​(​ដើម្បី​លាភទេ​) ​ព្រោះ​បព្វជិត​អ្នក​ខ្វល់ខ្វាយ ​ជាប់​ចិត្ត​ក្នុង​រស រមែង​លះបង់​ប្រយោជន៍​ដែល​នាំ​មក​នូវ​សេចក្ដី​សុខ ។ ការ​ថ្វាយបង្គំ ​និង​ការ​បូជា​ណា ក្នុង​ត្រកូល​ទាំង​ឡាយ ​ពួក​ព្រះ​អរិយៈ ​ដឹង​ច្បាស់​នូវ​ការ​ថ្វាយបង្គំ ​និង​ការ​បូជា​នោះ​ថា ​ដូច​ជាភក់ ​ទាំង​ដឹង​ថា ​ជាសរ​ដ៏​ឆ្មារ គេ​កម្រ​ដក​បាន​ ជា​គ្រឿង​សកា្ករៈ​ដែល​បុរស​អាក្រក់ ​លះបង់​បាន​ដោយ​កម្រ ។

បុគ្គល​មិន​គប្បី​សេព​នូវ​អំពើ​អាក្រក់​ដោយ​ខ្លួន​ឯង ​ព្រោះ​បំពេញ (​ទុក្ខ​) ​ដល់​សត្វ​ដទៃ ​(​ទាំង​មិន​ញ៉ាំង​បុគ្គល​ដទៃ ​ឲ្យ​សេព​នូវ​អំពើ​អាក្រក់​នោះ​) ​ព្រោះ​ថា ​សត្វ​ទាំងឡាយ មាន​កម្មជាផៅពង្ស ។ ​បុគ្គល​ជាចោរ ​ព្រោះ​ពាក្យ​អ្នក​ដទៃ​ក៏​ទេ ​បុគ្គល​ជា​អ្នក​ប្រាជ្ញ ​ព្រោះ​ពាក្យ​អ្នក​ដទៃ​ក៏​ទេ ​បុគ្គល​ដឹង​ខ្លួន​ឯង​យ៉ាង​ណា​ សូម្បី​ពួក​ទេវតា ​ក៏​ដឹង​បុគ្គល​នោះ ដូច្នោះ​ដែរ​ ។ ​ពួក​ជន​ផ្តេសផ្តាស​ រមែង​មិន​ដឹង​ច្បាស់ថា យើង​ទាំងឡាយ​នឹង​លំបាក​ក្នុង​លោក​នេះ តែ​ពួក​ជន​ណា ដឹង​ច្បាស់​ក្នុង​ដំណើរ​នោះ ការ​ជំលោះ ​តែង​ស្ងប់​រម្ងាប់​ទៅ អំពី​សំណាក់​ពួក​ជន​នោះ​ ។ ​បុគ្គល​ប្រកប​ដោយ​បញ្ញា ​បើ​ទុក​ជា​អស់​សម្បត្តិ​រលីងធេង ​ក៏​ឈ្មោះ​ថា​រស់នៅ​ ឯ​បុគ្គល​មាន​សម្បត្តិ ​ឈ្មោះ​ថា​មិន​រស់នៅ ព្រោះ​ការ​មិន​បាន​នូវ​បញ្ញា ។ ​បុគ្គល​រមែង​ស្ដាប់​នូវ​សំឡេង​ទាំង​អស់​បាន​ដោយ​សារ​ត្រចៀក ​បុគ្គល​មាន​ចក្ខុ ​រមែង​ឃើញ​រូប​គ្រប់​យ៉ាង ចំណែក​អ្នក​ប្រាជ្ញ ​មិន​គួរ​លះចោល ​(​ឬ​ប្រកាន់​) ​នូវ​អារម្មណ៍​ទាំងពួង ដែល​ខ្លួន​ឃើញ​ហើយ​ ឮ​ហើយ​ឡើយ​ ។ ​បុគ្គល​អ្នក​មាន​ភ្នែក ​គប្បី​ធើ្វ​ដូច​ជាខ្វាក់ ​បុគ្គល​អ្នក​មាន​ត្រចៀក ​គប្បី​ធើ្វ​ដូច​ជាថ្លង់ ​បុគ្គល​អ្នក​មាន​បញ្ញា ​គប្បី​ធើ្វ​ដូច​ជាគ ​បុគ្គល​អ្នក​មាន​កម្លាំង គប្បី​ធើ្វ​ដូច​ជា​អ្នក​ខ្សោយ​កម្លាំង តែ​កាល​បើ​ហេតុ ​(​មិន​គួរ​ធើ្វ​) កើត​ឡើង​ហើយ ត្រូវ​ដេក​ដូច​ជា​ដេក​ស្លាប់ ។ 

 សិរិមិត្តត្ថេរ 
[២៣១] ភិក្ខុ​ណា គ្មាន​សេចក្ដី​ក្រោធ ​មិន​ចង​សេចក្ដី​ក្រោធ​ទុក មិន​មាន​មាយា ប្រាស​ចាក​សេចក្ដី​ញុះញង់ ភិក្ខុ​មាន​សភាពដូច្នោះ​នោះ​ឯង រមែង​មិន​សោយ​សោក​ក្នុង​ខាង​មុខ ​ដោយ​សេចក្ដី​ប្រតិបត្តិ​យ៉ាង​នេះ​ ។ ភិក្ខុ​ណា គ្មាន​សេចក្ដី​ក្រោធ ​មិន​ចង​សេចក្ដី​ក្រោធ​ទុក មិន​មាន​មាយា ប្រាសចាក​សេចក្ដី​ញុះញង់ ​មាន​ទ្វារ​រក្សា​ហើយ​គ្រប់​កាល ភិក្ខុ​នោះ​ រមែង​មិន​សោយសោក​ក្នុង​ខាង​មុខ ​ដោយ​សេចក្ដី​ប្រតិបត្តិ​យ៉ាង​នេះ​ ។ ភិក្ខុ​ណា គ្មាន​សេចក្ដី​ក្រោធ ​មិន​ចង​សេចក្ដី​ក្រោធ​ទុក មិន​មាន​មាយា ប្រាសចាក​សេចក្ដី​ញុះញង់ ​មាន​សីល​ល្អ​ ភិក្ខុ​នោះ​ រមែង​មិន​សោយសោក​ក្នុង​ខាង​មុខ ដោយ​សេចក្ដី​ប្រតិបត្តិ​យ៉ាង​នេះ​ ។ ភិក្ខុ​ណា គ្មាន​សេចក្ដី​ក្រោធ ​មិន​ចង​សេចក្ដី​ក្រោធ​ទុក មិន​មាន​មាយា ប្រាសចាក​សេចក្ដី​ញុះញង់ ​មាន​មិត្ត​ល្អ​ ភិក្ខុ​នោះ​ រមែង​មិន​សោក​ស្តាយ ​ក្នុង​កាល​ខាង​មុខ ​ដោយ​សេចក្ដី​ប្រតិបត្តិ​យ៉ាង​នេះ​ ។ ភិក្ខុ​ណា គ្មាន​សេចក្ដី​ក្រោធ ​មិន​ចង​សេចក្ដី​ក្រោធ​ទុក មិន​មាន​មាយា ប្រាសចាក​សេចក្ដី​ញុះញង់ ​មាន​បញ្ញា​ល្អ​ ភិក្ខុ​នោះ​ រមែង​មិន​សោកស្តាយ ​ក្នុង​កាល​ខាង​មុខ ​ដោយ​សេចក្ដី​ប្រតិបត្តិ​យ៉ាង​នេះ​ ។ ​បុគ្គល​ណា មាន​សទ្ធា​មិន​ញាប់ញ័រ ​បាន​ដំកល់​ស៊ប់​ក្នុង​ព្រះ​តថាគត​ផង បុគ្គល​ណា មាន​សីល​ល្អ​ ជា​ទី​ត្រេកអរ​នៃ​ព្រះ​អរិយៈ ​ដែល​ព្រះ​អរិយៈ​សរសើរ​ហើយ​ផង បុគ្គល​ណា មាន​សេចក្ដី​ជ្រះថ្លា​ក្នុង​សង្ឃ​ផង បុគ្គល​ណា មាន​ការ​យល់​ឃើញ​ត្រង់​ផង អ្នក​ប្រាជ្ញ​ទាំងឡាយ​ ហៅ​បុគ្គល​នោះ ថា​ជា​អ្នក​មិន​ខ្សត់ ជីវិត​របស់​បុគ្គល​នោះ មិន​មែន​ជាមោឃៈ​ទេ ។ ​ព្រោះ​ហេតុ​នោះ​ មេធាវី​បុគ្គល​ កាល​រលឹក​នូវ​ពាក្យ​ប្រដៅ​របស់​ព្រះ​ពុទ្ធ​ទាំងឡាយ គួរ​ប្រកប​រឿយ​ៗ ​នូវ​សទ្ធា​ផង​ សីល​ផង ​សេចក្ដី​ជ្រះថ្លា​ផង​ ការ​យល់​ធម៌​ផង​ ។ 

 មហាបន្ថកត្ថេរ 
[២៣២] កាល​ណា​ខ្ញុំ​ឃើញ​ព្រះ​សាស្តា ​ព្រះ​អង្គ​គ្មាន​ភ័យ​អំពី​ទី​ណា​ជា​ដំបូង ក្នុង​កាល​នោះ ​សេចក្ដី​សង្វេគ​ក៏​មាន​ដល់​ខ្ញុំ ព្រោះ​ឃើញ​ព្រះ​សាស្តាជាឧត្តម​បុរស​ ។ ​អ្នក​ណា​ ច្រាន​សិរី​ដែល​មក (​រកខ្លួន​) ​ដោយ​ដៃ ​ឬ​ជើង អ្នក​នោះ ឈ្មោះ​ថា ញ៉ាំង​ព្រះ​សាស្តា​បែប​នេះ ឲ្យ​ត្រេកអរ ​ហើយ​ឲ្យ​ប្រាសចាក​សេចក្ដី​ត្រេកអរ​វិញ​ ។ ​ក្នុង​កាល​នោះ ខ្ញុំ​លះ​ចោល​កូន និង​ប្រពន្ធ​ផង​ ទ្រព្យ ​និង​ស្រូវ​ផង​ កោរសក់ ​និង​ពុកចង្កា ​ហើយ​ចូល​ទៅ​កាន់​ផ្នួស ។ ​ខ្ញុំ​បរិបូណ៌​ដោយ​សិក្ខា ​និង​សាជីវៈ សង្រួម​នូវ​ឥន្រ្ទិយ​ទាំងឡាយ​ ជា​អ្នក​មិន​ចាលចាញ់​កិលេស ​តែង​នមស្ការ​ព្រះ​សម្ពុទ្ធ សម្រាន្តនៅ​ ។ ខណៈ​នោះ ​សេចក្ដី​តាំង​ចិត្ត ខ្ញុំ​បាន​តម្កល់​ហើយ​ថា ​កាល​បើ​ខ្ញុំ​មិន​ទាន់​ដកសរ ​គឺ​តណ្ហា​បាន​ទេ ​ខ្ញុំ​មិន​អង្គុយ​សូម្បី​មួយ​រំពេច ។ ​អ្នក​ចូរ​មើល​សេចក្ដី​ព្យាយាម ​និង​ការ​ប្រឹងប្រែង​របស់​ខ្ញុំ​នោះ​យ៉ាង​នេះ​ វិជ្ជា ៣ ​ខ្ញុំ​បាន​សម្រេច​ហើយ​ ពុទ្ធសាសនា ​ខ្ញុំ​បាន​ធើ្វ​ហើយ​ ។ ​ខ្ញុំ​ដឹង​នូវ​បុព្វេនិវាស ទិព្វចក្ខុ ​ខ្ញុំ​ក៏​បាន​ជម្រះ​ហើយ ខ្ញុំ​ជា​ព្រះ​អរហន្ត ​គួរ​ទទួល​នូវ​ទក្ខិ​ណា​ទាន ​មាន​ចិត្ត​រួច​ស្រឡះ​ហើយ មិន​មាន​ឧបធិ ។ ​លំដាប់​នោះ ក្នុង​កាល​រាត្រី​អស់​ទៅ ព្រះ​អាទិត្យ​ក៏​រះ​ឡើង ខ្ញុំ​បាន​ធើ្វ​តណ្ហា​ទាំង​អស់​ឲ្យ​រីងស្ងួត ​ហើយ​អង្គុយ​ដោយ​ភ្នែន ។ 

ឧទ្ទាន

ព្រះ​ថេរៈ ៣ អង្គ ​គឺ​មហាកច្ចាយនត្ថេរ ១ សិរីមិត្តត្ថេរ ១ មហាបន្ថកត្ថេរ ១ ​បាន​សំដែង​គាថា​ទាំងឡាយ​ ២៤ ​ក្នុង​អដ្ឋកនិបាត ។

ចប់ អដ្ឋកនិបាត ។