លីលាវតី: ធម៌អហិង្សា

ធម៌អហិង្សា

ម្នាល​លោក​ដ៏​មាន​អាយុ ! អស់​រយៈ​ពេល ៣ ខែ ឯ​កោកិលាគ្រាម ខ្ញុំព្រះករុណាបានជួបប្រទះហេតុការណ៍ ជាច្រើន ទោះបីជាភូមិតូចៗប្រកបដោយគ្រួសារមិនដល់រយក៏ដោយ ប៉ុន្តែ​ក៏​ពោរពេញ​ទៅដោយមនុស្សដែល មានគំនិតចេះគិតគន់ មានប្រុសវ័យចំណាស់ម្នាក់ឈ្មោះកុម្ភកៈមានអាយុប្រហែល ៦០ ឆ្នាំក្នុងភូមិនេះ កាលពី នៅយុវវ័យ គាត់​ធ្លាប់​រស់នៅ​ក្នុង​ក្រុង​រាជគ្រឹះ​ដែលជារាជធានីនៃសាស្ត្រាចារ្យ និង មេលទ្ធិផ្សេងៗអស់ជា  ច្រើនឆ្នាំ ក្រោយមក បានផ្លាស់លំនៅមកតាំងលំនៅឋានក្នុងភូមិនេះ កុម្ភកៈមានអ្នកស្រុកអ្នកភូមិគោរពរាប់ អាន​ជាច្រើន​ព្រោះតែបដិភាណប្រីជាឈ្លាសវៃរបស់គាត់ កុម្ភកៈបានក្លាយទៅជាអ្នកដឹកនាំចិត្តវិញ្ញាណរបស់ អ្នកស្រុក នៅពេល​ដែល​ខ្ញុំ​ព្រះករុណា​ធ្វើដំណើរ​ដើរ​ផ្លូវ​ទៅ​ដល់​ភូមិ​នោះ​ទាំង​រស់នៅ​ជា​ប្រចាំ​រហូត​ត្រៃមាស​នៃ​វស្សានរដូវ​ក្នុង​ភូមិនោះផង គាត់បានក្លាយជាគូសន្ទនាមុខគួរឲ្យស្ញើបស្ញប់ស្ញែងរបស់ខ្ញុំព្រះករុណាភ្លាម ។ កុម្ភកៈ​មួយ​អន្លើ​ដោយ​ក្មួយ​ប្រុស​តូច​ម្នាក់​ចូលចិត្ត​ទៅ​រក​ខ្ញុំ​ព្រះករុណា​ស្ទើរ​តែ​រាល់​ថ្ងៃ​រសៀល​ ហើយ​ធ្វើ​ធម្មសាកច្ឆា​ជាមួយ​គ្នា​រហូត​ដល់​ថ្ងៃ​ល្ងាច​ទើប​លា​ត្រឡប់​ទៅ​ផ្ទះ​វិញ ។ ដំបូងៗនៅពេលដែលខ្ញុំព្រះករុណាទៅដល់ កុម្ភកៈបាន​សម្តែង​​អាការៈ​មើលងាយ​​មើលថោក​យ៉ាង​ច្បាស់​ក្រឡែត ព្រោះជាធម្មតា មនុស្សដែលមានប្រាជ្ញាក្លាខ្លាំង កាលបើឃើញប្រុសកម្លោះស្របាលកូនស្របាលចៅ ក៏តែងតែវាយតម្លៃទាបទុកជាមុន ប៉ុន្តែ​ក្រោយ​ពី​បាន​សន្ទនា​ជាមួយ​នឹងខ្ញុំព្រះករុណាអស់រយៈពេលប្រហែលកន្លះខែមក គាត់ក៏កើតមានសេចក្តីស្រឡាញ់ និង គោរពខ្ញុំព្រះករុណាយ៉ាងស្មោះអស់ពីចិត្ត ។ ទាំង​អស់​នេះ​មិនមែន​ខ្ញុំ​ព្រះករុណា​លេង​ប៉ាហ៊ីអ្វីទេ ប៉ុន្តែព្រោះតែ​ខ្ញុំព្រះករុណានិយាយការពិតតាមខ្សែស្របពុទ្ធធម៌ជាមួយនឹងគាត់ ។ ការពិត និង សេចក្តី​ត្រឹមត្រូវ តែង​មាន​នៅ​ជានិច្ច ប៉ុន្តែ មនុស្ស​មិន​យល់​ការពិត ទើប​បាន​ជា​ប្រកែក​គ្នា ។ ខ្ញុំ​ព្រះករុណា​មិន​ប្រកែក​នឹង​កុម្ភកៈ​ទាំង​មិន​លើក​តម្កើង​កុម្ភកៈ​ដែរ ព្រោះ​ការ​ប្រកែក និង ការ​ប្រឆាំង​គ្នា​កើត​មក​ពី​ការ​ប្រកាន់​ទិដ្ឋិមានៈ ។ ខ្ញុំ​ព្រះករុណា​មិន​លើក​ជើង​គាត់​ទេ ព្រោះ​ការ​លើក​ជើង​កើត​មក​ពី​ការ​ភ័យខ្លាច ប៉ុន្តែ​ខ្ញុំ​ព្រះករុណា​និយាយ​ទៅ​តាម​សភាព​ពិត ។ នេះ​គឺ​ជា​គោលការណ៍ ក្នុង​ការ​សន្ទនាធម៌​ដែល​ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធ​ទ្រង់​ត្រួស​ត្រាយ​ទុក​មកហើយ ។

"ព្រះតេជព្រះគុណ ! ការសម្លាប់សត្វបាបឬទេ?" វយជនកុម្ភកៈ​ចាប់ផ្តើម​សន្ទនា​ជាមួយ​នឹង​ខ្ញុំ​ព្រះករុណា​ក្នុង​រសៀល​ថ្ងៃ​មួយ​ ។ សំណួរ​របស់​គាត់​ធ្វើ​ឲ្យ​ខ្ញុំ​ព្រះករុណា​ចម្លែក​ចិត្ត​ ព្រោះ​មិន​គួរ​នឹង​សួរ​សំណួរ​ងាយៗ​បែប​នេះ​ទេ ។ ការ​សម្លាប់​សត្វ នរណាៗ​ក៏​ដឹង​ដែរ​ថា​ជា​បាប​ទាំងអស់ ប៉ុន្តែ​ជួនកាល​អាច​ជា​រណ្តៅ​កំបាំង​បញ្ឆោត​ឲ្យ​ខ្ញុំ​ព្រះករុណា​ធ្លាក់​ទៅ​ក៏​បាន ព្រោះ​កុម្ភកៈ​មាន​កលល្បិច​ច្រើន​ណាស់ ។ មនុស្ស​ពេញ​ទាំង​ស្រុក​គ្មាន​អ្នក​ណា​ហ៊ាន​ប្រកែក​វែក​ញែក​​នឹង​គាត់​ទេ ។ ប៉ុន្តែ​នៅ​ទីបំផុត ខ្ញុំ​ព្រះករុណា​ក៏​ឆ្លើយ​ទៅ​តាម​មូលភាព​ថា ៖

"ការ​សម្លាប់​សត្វ​ចាត់​ជា​បាប​យ៉ាង​ពិតប្រាកដ"

"ឧបមាថា យើង​មិន​បាន​រៀបរប​សម្លាប់​ដោយ​ខ្លួន​ឯង​ទេ ប៉ុន្តែ​បញ្ជា​ឲ្យ​អ្នក​ដទៃ​សម្លាប់​ជំនួស អញ្ចឹងចាត់​ជា​បាប​ទេ?"

"បាបដែរ" 

"ឧបមាថា យើងមិនបានសម្លាប់ដោយខ្លួនឯងទេ ទាំងមិនបានបញ្ជាឲ្យអ្នកណាសម្លាប់ជំនួសទេ ប៉ុន្តែយើងធ្វើអ្វីម៉្យាងដែលជាការជ្រោមជ្រែងឲ្យគេសម្លាប់ដោយប្រយោល តើ​យ៉ាង​នេះ​បាប​ទេ?"

"បាបដែរ" ខ្ញុំព្រះករុណាអះអាង

វយជនកុម្ភកៈញញឹមយ៉ាងបានចង្វាក់ ហើយនិយាយឡើងយ៉ាងម៉ឺងម៉ាត់ថា ៖

"បើអញ្ចឹង ព្រះតេជព្រះគុណក៏ធ្វើបាបរាល់ថ្ងៃហ្នឹងឯង"

"អាត្មាធ្វើបាបយ៉ាងម៉េច?"ខ្ញុំព្រះករុណាសួរទាំងមិនយល់ 

"ក៏ព្រះតេជព្រះគុណឆាន់សាច់សត្វរាល់ថ្ងៃនេះឯង"

"ការឆាន់សាច់សត្វចាត់ជាបាបដែរឬ?"

"ចាត់ជាបាបយ៉ាងពិតប្រាកដណាស់"

"បាបយ៉ាងម៉េច អាត្មាមិនដែលគិតសន្ទិះសង្ស័យថាជាបាបទេ"

"ព្រះតេជព្រះគុណក៏ព្រមទទួលហើយថាការសម្លាប់សត្វខ្លួនឯងក្តី ការបញ្ជាឲ្យអ្នកដទៃសម្លាប់ជំនួសក្តី ការជ្រោមជ្រែងឲ្យគេសម្លាប់ដោយវិធីណាមួយក្តី ចាត់ជាបាបទាំងអស់ ការ​ឆាន់​សាច់​សត្វ​នេះចាត់ជាអំពើ​ជួយជ្រោមជ្រែង​ឲ្យគេសម្លាប់" កុម្ភកៈអធិប្បាយយ៉ាងម៉ឺងម៉ាត់ក្នុងចិត្ត ។

"អាត្មាមិនទាន់មើលឃើញថាជាអំពើជ្រោមជ្រែងយ៉ាងម៉េចទេ"

"ចុះព្រះតេជព្រះគុណមិនដឹងសោះឬថា ព្រោះតែមានការបរិភោគទើបមានការសម្លាប់ ព្រោះតែមានការ​បរិភោគសាច់សត្វទើបមានគេសម្លាប់សត្វយកសាច់ បើគ្មានមនុស្សបរិភោគ ក៏គ្មានមនុស្សសម្លាប់ដែរ ព្រោះហេតុនោះ ការបរិភោគចាត់ជាអំពើជ្រោមជ្រែងការសម្លាប់"

"ម្នាលឧបាសក ! ក្នុងរឿងនេះ មានមនុស្សពាក់ព័ន្ធគ្នា ៣ នាក់ គឺ អ្នកសម្លាប់ ១ អ្នកទិញយកទៅបរិភោគ ១ អ្នកទទួលយកពីអ្នកទិញទៅបរិភោគ ១ ហៅឲ្យងាយយល់ថា អ្នកទី ១ អ្នកទី ២ អ្នកទី ៣ ។ បើអ្នកទី ៣ អន្ទោក​អន្ទោល​អ្នកទី ២ ហើយអ្នកទី ២ ទៅអន្ទោកអន្ទោល​អ្នកទី ១ ឲ្យសម្លាប់ យ៉ាងនេះទាំង ៣ នាក់បានបាបដូចគ្នា ព្រោះ​ជ្រោមជ្រែង​គ្នា​យ៉ាង​ច្បាស់​ក្រឡែត ។ ប៉ុន្តែ​បើអ្នកទី ២ ទៅជ្រោមជ្រែងអ្នកទី ១ ឲ្យសម្លាប់សត្វហើយទិញ​យកសាច់សត្វនោះមកបរិភោគ​ចំណែកផ្ទាល់ខ្លួន និង គ្រួសារ ។ រីឯ​អ្នកទី ៣ មិនដឹងរឿងអ្វីទេ ដើរៗ​ទៅ​អ្នកទី ២ បាន​ឃើញ​ហើយ​នឹក​អាណិត ទើប​ចែក​រំលែក​ចំណិត​សាច់​នោះ​ឲ្យ​ទទួល​ទាន​ខ្លះ ។ អ្នកទី ៣ ទទួលយកទៅ​បរិភោគ​ល្មម​ចិញ្ចឹម​ជីវិត យ៉ាង​នេះ​អាត្មា​យល់​ឃើញ​ថា​អ្នក​ទី ៣ មិន​បាប​ទេ ។ អាត្មា និង ភិក្ខុក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនាទាំងឡាយប្រៀបដូចជាអ្នកទី ៣ ។ នៅ​វេលា​ព្រឹក អាត្មា​ស្ពាយ​បាត្រ​ដើរ​ទៅ ​តាម​លង្វែក​ផ្ទះ​ដោយ​តាំង​ចិត្ត​ថា​នឹង​ទទួល​អាហារ​ពី​អ្នក​មាន​ចិត្តបុណ្យមកឆាន់ល្មមញ៉ាំង​ជីវិតឲ្យប្រព្រឹត្តទៅ​មួយថ្ងៃៗប៉ុណ្ណោះ ទោះបីជាអ្នកស្រុកនាំអាហារបែបណាមកដាក់ក្នុងបាត្រក៏ដោយ ក៏ទទួលយកទៅដោយ អាការសម្រួមរវាំង មិន​ដែល​គិត​ថា​សូមឲ្យអ្នកស្រុកយកអាហារបែបនោះៗមកដាក់បាត្រនោះទេ ។ លុះបាន​អាហារល្មាក់ល្មមហើយ ក៏ត្រឡប់ចេញមកឆាន់ បានរបស់ណាក៏ឆាន់របស់នោះ បានអាហារល្អក៏មិនត្រេកអរ បានអាហារអន់ក៏មិនអន់ចិត្ត តាំងចិត្តបរិភោគតែដើម្បីបំបាត់គ្លាន(ឃ្លាន)ប៉ុណ្ណោះ ។ ព្រះពុទ្ធជាម្ចាស់ត្រាស់ ថាសេចក្តីគ្លានចាត់ជារោគម្យ៉ាង ថ្នាំបំបាត់សេចក្តីគ្លាន គឺ អាហារ អាត្មា​ឆាន់​អាហារ​ដូច​ជា​ការឆាន់ថ្នាំ កាលបើរោគគ្លានបាត់ហើយ អាត្មាក៏ឈប់ភ្លាម មិនដឹង មិនឃើញ មិនឮថា គេសម្លាប់សត្វឯណា និង នៅពេលណាទេ ទាំង​មិន​គិត​ថា​គេ​សម្លាប់​សត្វ​ដើម្បី​អាត្មា​ដោយ​ចំពោះផង ។ បើអាត្មាបានឃើញគេសម្លាប់ បានឮគេសម្លាប់ ទាំងដឹងថាគេសម្លាប់ដើម្បីអាត្មាដោយចំពោះទៀត អាត្មានឹងមិនឆាន់ជាដាច់ខាត ។ បើ​អាត្មា​នៅតែ​ឆាន់​ ប្រាកដ​ជា​ខុស​ពុទ្ធប្បញ្ញត្តិ​មិនខាន កាលបើអាត្មាប្រព្រឹត្តខ្លួនបែបនេះ តើឈ្មោះថាជាបាបដូចម្តេចបាន !"

"ណ្ហើយចុះ ! ទោះបីជាព្រះតេជព្រះគុណមិនបាបព្រោះតែមិនបានជ្រោមជ្រែងដោយកាយ វាចា និង ចិត្ត ដោយផ្ទាល់ក៏ដោយ ប៉ុន្តែ​ព្រះ​តេជ​ព្រះគុណ​ក៏​ត្រូវ​បាប​ក្នុង​ការ​ឆាន់​របស់​មិន​បរិសុទ្ធ" វយជន​នៅ​តែ​អះអាង គំហើញរបស់ខ្លួនដដែល ។

"របស់មិនបរិសុទ្ធយ៉ាងម៉េច?" ខ្ញុំព្រះករុណាសួរ 

"ឧបមាថា ប្រុសម្នាក់ទៅប្លន់សម្លាប់ម្ចាស់ទ្រព្យយករបស់គេមកប្រគេនព្រះតេជព្រះគុណ ព្រះតេជព្រះ​គុណក៏ដឹងថារបស់នោះ គេបានមកពីការប្លន់មិនបរិសុទ្ធ ប៉ុន្តែ​ព្រះតេជព្រះគុណ​ក៏​នៅតែ​ទទួល​យក​របស់​មិនបរិសុទ្ធនោះ ។ បើយ៉ាងនេះតើឈ្មោះថា ព្រះតេជព្រះគុណ​ប្រព្រឹត្តត្រឹមត្រូវឬរួចផុតចាកបាបយ៉ាងម៉េច​បាន?"

"បើ​ដឹង​ថា​របស់​នោះ​គេ​ប្លន់​សម្លាប់ម្ចាស់ទ្រព្យហើយយកមកប្រគល់ឲ្យ ហើយនៅតែទទួលយកដោយចិត្ត​ត្រេកអរ យ៉ាងនេះមិនផុតពីបាបទេ ព្រោះស្មើនឹងជ្រោមជ្រែងចោរកម្ម ត្រេកអរ​ក្នុង​បាបកម្ម​នោះ"

"បើអញ្ចឹង ព្រះតេជព្រះគុណ​ឆាន់សាច់សត្វក៏បាបដែរព្រោះសាច់ជារបស់មិនបរិសុទ្ធ ជារបស់បានមកពី​ការប្លន់សម្លាប់ជីវិតរាងកាយរបស់សត្វដទៃ គ្មាន​សត្វ​ណា​សុខចិត្ត​ប្រគល់​រាងកាយ​របស់​ខ្លួន​ឲ្យ​មនុស្ស​ងាយៗទេ ។ ទម្រាំនឹងមនុស្សសម្លាប់វាបាន វាត្រូវតស៊ូរើបំរះប្រះននាលទាល់តែអស់កម្លាំង កាលបើ ទប់ទល់​កម្លាំង​មនុស្ស​មិន​ឈ្នះ​ទើប​សុខចិត្ត​ស្លាប់​ដោយ​ទាំង​ចិត្ត​ក្រោធ​ខឹង និង ព្យាបាទចងអាឃាតយ៉ាង​ខ្លាំងក្លា ព្រោះហេតុនោះសាច់គ្រប់ប្រភេទដែលព្រះតេជព្រះគុណឆាន់ទើបឈ្មោះថាបានមកដោយការ​ប្លន់ ជារបស់មិនបរិសុទ្ធ កាលបើ​ព្រះតេជព្រះគុណ​ឆាន់របស់មិនបរិសុទ្ធបែបនេះនឹងមិនបាបយ៉ាង​ម៉េចបាន?"

ហេតុផលរបស់កុម្ភកៈស្រួចស្រាល់គួរឲ្យស្តាប់ណាស់ បើមិនដែលគិតគន់មកពីមុនទេក៏អាចនឹងទញ់ទាល់ ចំពោះហេតុផលរបស់គាត់បាន ប៉ុន្តែ​ប្រស្នា​បែប​នេះ​បាន​ជា​ទី​ប្រាកដ​ជាក់​ច្បាស់​ដល់​ខ្ញុំ​ព្រះករុណា​យូរ​ហើយ ទើប​ឆ្លើយ​តប​ឧបាសក​កុម្ភកៈ​យ៉ាង​សប្បាយ​ ។
 
"ម្នាលឧបាសក ! បាប​ឬ​បុណ្យ​អាស្រ័យ​ទៅ​លើ​ចិត្ត​ជា​សម្លាក់​សំខាន់ បើចិត្តមិនត្រេកអរក្នុងបាប ទោះត្រូវ​គេបង្គាប់ឲ្យធ្វើបាបក៏មិនបាបដែរឬបាបតិចតួច ប៉ុន្តែ​បើ​ត្រេកអរ​តាម​គេ​ក៏​ឈ្មោះ​ថា​បាប​ពិតមែន ។ សាច់ដែលអាត្មាឆាន់ជារបស់បានមកពីការប្លន់ ជារបស់ចោរ អាត្មាដឹងថាគេប្លន់យកមកពីសត្វ ប៉ុន្តែអាត្មាមិនដែលត្រេកអរក្នុងការទទួលសាច់នោះទេ មិន​ដែល​ត្រេកអរ​សាទរ​ក្នុង​ការ​ឆាន់​សាច់​នោះទេ ទាំងមិន​ដែលពេញចិត្តនឹងអំពើដែលគេសម្លាប់នោះទេ ។ ការដែលគេសម្លាប់យកសាច់នោះបានមកមិនដែលគិតអរ​គុណអ្នកសម្លាប់​ទេ ផ្ទុយទៅវិញ អាត្មា​នឹក​អាណិត​សត្វ​ជា​ម្ចាស់​សាច់​នោះ​ខ្លាំង​ណាស់ នឹក​ស្លុតរន្ធត់​ចិត្ត​ចំពោះ​ទង្វើ​ព្រៃផ្សៃ​របស់​អ្នក​សម្លាប់ ប៉ុន្តែត្រូវ​តែ​ឆាន់ដោយចំណាំបាច់ ឆាន់ដោយសេចក្តីស្លុតចិត្ត សង្វេគចិត្ត គួរ​នា​ដូច​ជា​ម្តាយ​ដែល​បរិភោគ​សាច់​កូន​ខ្លួន​ឯង​ដូច្នោះ" ។

"ម្នាលឧបាសក ! អាត្មានឹងតំណាលរឿងមួយឲ្យញោមស្តាប់ ។ ក្នុងអតីតកាលព្រេងនាយយូរមកហើយ មាន ២ នាក់ប្តីប្រពន្ធ បីកូនតូចធ្វើដំណើរឆ្លងកាត់សមុទ្រខ្សាច់​ច្រើនថ្ងៃកន្លងមក គ្មានសញ្ញាថានឹងអាចឆ្លងផុតតំបន់​វាលខ្សាច់បានទេ ។ ស្បៀងអាហារក៏អស់រលីងគ្មានសល់ សេចក្តីស្រេកឃ្លានព្រោះដាច់អាហារបានគាបសង្កត់ ធ្វើ​ឲ្យ​បុរស​ជា​ឪពុក​គិត​នឹង​សម្លាប់​កូន​តូច​នោះ​បរិភោគ ។ កាលបើប្រឹក្សាជាមួយនឹងភរិយាមើលក៏ត្រូវប្រឆាំង​យ៉ាងដាច់អហង្ការ ព្រោះថាធម្មតាអ្នកជាម្តាយតែងមានចិត្តទន់អាណិតកូន មិនហ៊ានធ្វើបែបនោះទេ ទោះបី ខ្លួន​ស្លាប់​ក៏​សុខ​ចិត្តដែរ ។ ប៉ុន្តែគម្លានមិនអាចធ្វើឲ្យប្រុសជាប្តីអត់ទ្រាំតទៅទៀតបានទេ ។ នៅរាត្រីថ្ងៃមួយ លុះ​ភរិយាសម្រាន្តលក់ស្កប់ហើយ គេក៏សម្លាប់កូនតូចនោះលឿយយកសាច់អាំង ។ កាល​បើ​ភរិយា​ភ្ញាក់​ឡើង មិនឃើញ​កូនតូច​ទាំង​ឃើញ​សាច់​ជា​ច្រើន​ក៏​ស្លុត​រន្ធត់​ចិត្ត សម្លឹងមើលទៅក្បែរៗខាង ក៏មិនប្រទះឃើញស្លាក​ស្នាមកូនតូចនោះទេ ប្រទះ​ឃើញ​តែ​វាល​ខ្សាច់​ល្វឹងល្វើយ​ផុត​កន្ទុយ​ភ្នែក ។ នាងក៏ដឹងភ្លាមថា ប្តីរបស់នាងបាន​សម្លាប់កូនតូចទៅហើយ នាងទើបខ្យល់ចាប់ដួលសន្លប់ចុះភ្លាម ។ កាលបើដឹងខ្លួនមក ក៏យំយែកស្រែករកកូន​តូចស្ទើរតែប្រេះទ្រូងស្លាប់ នៅ​ពេលដំបូងៗ នាងមិនព្រមប៉ះពាល់សាច់កូនតូចរបស់នាងទេ ។ ប្តីបរិភោគម្នាក់ឯង ចំណេរកាលតមក លុះត្រូវសេចក្តីស្រេកឃ្លានគ្របសង្កត់ខ្លាំងឡើង ទើបសុខចិត្តបរិភោគ ប៉ុន្តែ​រាល់​ពេល​ដែលឆ្ពាមចាប់សាច់កូនលើកយកមកបរិភោគ នាងក៏យំអណ្តឺតអណ្តកដោយនឹកអាឡោះអាល័យចំពោះកូន បរិភោគ​សាច់​កូន​ខ្លួន​ឯង​ទាំង​ទឹកភ្នែក​រហេមរហាម​គ្រប់គ្រា​វេលា​ទាល់តែ​ឆ្លង​ផុត​វាល​ខ្សាច់ទៅ ។

ម្នាលឧបាសក ! នៅខណៈដែលឆាន់សាច់សត្វនោះ អាត្មាតែងតែដាស់តឿនចិត្តខ្លួនឯងឲ្យភ្ញាក់រលឹកជានិច្ច គួរ​នា​ដូច​ជា​លំនឹក​គិត​របស់​ម្តាយ​ដែល​បរិភោគ​សាច់​កូន​ខ្លួន​ឯង​ក្នុង​វាល​ខ្សាច់​ដូច្នោះ ។ អាត្មា​ឆាន់ដោយ​ស្លុត​រន្ធត់​ចិត្ត ឆាន់ដោយសេចក្តីចាំបាច់បង្គាប់សុទ្ធសាធ ។ កាលបើដូច្នេះ ចិត្តរបស់អាត្មាមិនត្រេកអរក្នុងបាបបន្តិចណាឡើយ ។ តើ​អាត្មា​នឹង​បាន​បាប​ដូច​ម្តេច​ទៅ ?" ។ ពាក្យ​អធិប្បាយ​ព្រម​ទាំង​រឿង​និទាន​បុគ្គលាធិដ្ឋាន​របស់ខ្ញុំ​ព្រះ​ករុណា​បាន​ផល​ជាក់ស្តែង ត្បិត​ថា​វយជន​កុម្ភកៈ​យល់​ស្រប​តាម​ភ្លាម​ ។

"ខ្ញុំកណា​មិន​ដែល​បាន​ស្តាប់​ពាក្យ​អធិប្បាយ​ហេតុផល​ច្បាស់​លាស់​បែប​នេះ​មក​ពី​មុន​ទេ ហេតុ​នោះ​បាន​ជា​ជឿស៊ប់​ថាការ​បរិភោគ​សាច់​ចាត់​ជា​បាប​ទាំងស្រុង ប៉ុន្តែតាមការពិត បរិភោគ​ឲ្យ​កើត​បាប​ក៏​បាន បរិភោគ​មិន​ឲ្យ​កើត​បាប​ក៏​បាន វា​សំខាន់​នៅ​នឹង​ចិត្ត​នេះ​ឯង" ។

ចាប់តាំងពីពេលនោះមក ព្រឹទ្ធជន​កុម្ភកៈ​អ្នកដឹកនាំ​ចិត្តវិញ្ញាណ​របស់​អ្នកភូមិ​កោកិលា​គ្រាម បែរ​មក​គោរព​រាប់អាន​ខ្ញុំ​ព្រះករុណា​យ៉ាង​ស្មោះស្ម័គ្រ ។