navinnseab/khmer-wikipedia-article huggingface dataset:
ប្លាតុង: លក្ខណៈរបបប្រជាធិបតេយ្យ(Democracy)

លក្ខណៈរបបប្រជាធិបតេយ្យ(Democracy) 
បន្តទៅនេះ ជារចនាសម្ព័ន្ធ ឬរបបនយោបាយ ដឹកនាំរដ្ឋតាមទស្សនៈរបស់ប្លាតុងថា របប ប្រជាធិបតេយ្យ (Democracy) ជារបបកើតចេញអំពីប្រព័ន្ធគណាធិបតេយ្យ (Oligarchy)។លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យបានកើតឡើងនៅពេលណា ដែលអ្នកក្របានទទួលជ័យជំនះនៅពេលនោះពួក សត្រូវរបស់គមួយចំនួន ត្រូវបានសម្លាប់ហើយមួយចំនួនទៀត ត្រូវបានបណ្តេញចេញ រីឯអ្នកដែលនៅសល់បានបន្តការរស់នៅក្នុងគោលការណ៍សមភាព ក្នុងឋានៈជាពលរដ្ឋ។នៅក្នុងរដ្ឋដែលមានសិទ្ធិសេរីភាពពេលលេញឥតលាក់លៀម និង មានសទ្ធិធ្វើអ្វីដែលខ្លួនចង់ធ្វើមិនចាំបាច់ត្រូវឱនលំទោនចំពោះអ្នកណានោះទេ បើខ្លួនមិនចង់ធ្ធើ (ព្រោះជាសទ្ធិរបស់ខ្លួន)។ដូច្នេះ មើលទៅហាក់ដូចជារបបនយោបាយមួយនេះ ល្អប្រសើរបំផុតជាងគេ។ប៉ុន្តែ នៅក្នុងរបប នេះ ពុំមានអ្នកណាមួយមានទួនាទីត្រូវតែដឹកនាំនោះទេ។នៅក្នុងរបបប្រជាធិបតេយ្យ មនុស្ស មានអំណាច កេរ្តិ៍ឈ្មោះ យសស័ក្តិ គឺអាស្រ័យពួកមហាជនមើលឃើញ ជ្រើសរើសយក។យ៉ាង ណាមិញ នៅក្នុងរបបប្រជាធិបតេយ្យ ក៏មិនមែនអាស្រ័យទៅលើបុគ្គលណា ដែលចូលរួម ក្នុង សកម្មភាពដឹកនាំរដ្ឋ។ ដូច្នេះ តាមទស្សនៈរបស់ប្លាតុង (Plato) នៅក្នុងរបបប្រជាធិបតេយ្យនឹងកើត ឡើងនូវភាព អួតអាង ការឲ្យមានសេរីភាពហួសហេតុ ការមិនមានទំទួលខុសត្រូវ ចំពោះពាក្យសម្តី និង ភាពឥត ខ្មាសទាំងនេះ គឺជាវីរភាពរបស់គេ ។ នៅក្នុងរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យអ្នកឭសូរតែពាក្យសរសើរ ដោយ ឥតព្រំដែនតែអំពីសទ្ធិសេរីភាពប៉ុណ្ណោះ។នៅពេលដែលអ្នកមិនស្តាប់បង្គាប់បះបោរឡើង ធម្មតា ពេលនោះឪពុកតែងតែមានទំលាប់គំរាមគំហែងកូន របស់ខ្លួនបើសិនជាគ្រូវិញ គឺតែងតែ ប្រតិកម្ម ចំពោះកូនសិស្សរបស់ខ្លួន ។ នៅក្នុងជួរប្រជាជន នៃរបបប្រជាធិបតេយ្យនិង កើតឡើងនូវភាពមិនសុខ មានអារម្មណ៍ ហាក់ ដូចជាចង្អៀតចង្អល់រហូត ដូចជាមានអ្វីមករារាំងគេជាប់ជានិច្ច ទីបំផុតពួកគេលែងគិតអំពីច្បាប់សំខាន់ គេចង់បានមិនត្រូវឲ្យមានអំណាចណាមួយកមគ្របសង្កត់លើគេឡើយ។ក្នុងលក្ខណៈ នេះហើយ ដែលនាំឲ្យកើតមាននូវរបបផ្តាច់ការ។ ដូច្នេះ ចេញអំពីសេរីភាព នឹងកើតឡើង នូវរបប ទាសភាពដ៏ព្រៃផ្សៃនិង កាចសាហាវបំផុត។
ប្លាតុង: លក្ខណៈរបបទុជនាធិបតេយ្យ(Tyranny)

លក្ខណៈរបបទុជនាធិបតេយ្យ(Tyranny) 
ទុជនាធិបតេយ្យ(Tyranny)គឺជារបបផ្តាច់ការដែលមានទ្រង់ទ្រាយរចនាសម្ព័ន្ធរឹងមាំ ហើយក៏ជា របបកាចសាហាវ។ពេលដែលពួកមហាជន ឱនលំទោនស្តាប់បង្គប់តាមនៅពេលនោះ មេដឹកនាំ នឹងក្លាយជាមេដឹកនាំផ្តាច់ការ ហើយមេដឹកនាំចាប់អារម្មណ៍ ទៅនឹងសេចក្តីសម្រេច ចិត្តរបស់ តុលាការ ដែមានលក្ខណៈអយុត្តិធម៌កាត់ផ្តាច់ពីមនុស្សដោយប្រើមធ្យោបាយដាក់ទណ្ឌកម្ម យ៉ាង កាចសហាវ នៅពេលនេះ គេបានឈរនៅលើផ្លូវនៃមេដឹកនាំរដ្ឋដែលមិនមែនជាតំណាង របស់ ប្រជាជនទេ គឺជាមេដឹកនាំផ្តាច់ការ។ កម្មវិធីមួយរបស់មេដឹកនាំផ្តាច់ការ គឺការទាក់អារម្មណ៍របស់ប្រជាជន ដើម្បីធ្វើសង្រ្គាមដើម្បី ឲ្យប្រជាជនមានអារម្មណ៍ត្រូវគ្នា ជាមួយមេដឹកនាំជានិច្ច។ដើម្បីការពារអំណាចមេដឹកនាំ ផ្តាច់ ការ ត្រូវការតាមដានសកម្មភាពអ្នកណា ដែលក្លាហានមានទឹកចិត្ត ទូលំទូលាយប្រកបដោយ វិចារណញ្ញាណនិង ប្រាជ្ញាឈ្លាសវៃ។ភាពរឹងមាំរបស់អំណាចផ្តាច់ការ គឺធ្វើយ៉ាងណាដើម្បី បោសសំអាតពួកនេះចេញ ពីជួររដ្ឋាភិបាល។មធ្យោបាយរបស់មេដឹកនាំផ្តាច់ការ នៅពេល ដែល គេធ្វើអំពើកាចសាហាវទៅលើប្រជាជន កាន់តែខ្លាំងនោះ គេកាន់តែត្រូវការអ្នក ការពារខ្លួន របស់ គេកាន់តែច្រើនថែមទៀត។ ដូច្នេះប្រជាជនដែលមានសេរីភាពត្រូវធ្លាក់ចូលទៅក្នុងស្ថានភាពនូវអំណាចផ្តាច់ការសេរី របស់ ពួកគេត្រូវបាត់បង់ទៅក្នុងរបបផ្តាច់ការ សេរីភាពត្រូវបានប្រែក្លាយទៅជាទាសភាពយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ និ ង ជូរចត់ជាទីបំផុត ក្នុងភាពជាទាសករ។បើនិយាយពីគុណសម្បត្តិរបស់មេដឹកនាំផ្តាច់ ការ ខ្សោយ បំផុត ប្លាតុង (Plato) បានបង្ហាញថា ទោះបីគេមានទំនាក់ទំនង ជាមួយអ្នកណាក៏ដោយ ក៏ គេតែងតែចង់ទាមទារឲ្យអ្នកនោះ ក្លាយជាទាសកររបស់គេ។មេដឹកនាំផ្តាច់ការប្រៀប ដូចជា អំណាច គ្មានច្បាប់ របស់មនុស្សម្នាក់ សម្រាប់ប្រជាជនទាំងអស់ នៅក្នុងសង្គមហើយផលប្រយោ ជន៍ របស់ពួកគេ បានកំណត់ខ្ពស់ជាងផលប្រយោជន៍របស់ប្រជាពលរដ្ឋទាំងអស់។ប្លាតុង (Plato) បានបង្ហាញទៀតថា “របបផ្តាច់ការ គឺជារបបកាចសាហាវជាទីបំផុតពីព្រោះ៖
ទី១ ប្រជាពលរដ្ឋ នៅក្នុងរបបនេះ មិនមែនចាប់ផ្តើមគោរពឱនលំទោន ចំពោះមនោគមន៍វិជ្ជានោះទេ ចំពោះមនុស្សម្នាក់ ។
ទី២ ចំណុចសំខាន់សម្រាប់រដ្ឋ ត្រូវអាស្រ័យនឹងមនោគមន៍វិជ្ជា របស់ខ្លួន។ផលប្រយោជន៍រដ្ឋត្រូវ តែមានតំលៃខ្ពស់ជាង ផលប្រយោជន៍របស់បុគ្គល ឬផលប្រយោជន៍ពលរដ្ឋក្នុងសង្គម។មេអំ ណាចផ្តាច់ការនិង ផលប្រយោជន៍ឯកជន របស់ខ្លួនតែងតែត្រូវបានកំណត់ថាជាផលប្រយោជ ន៍របស់ប្រជាជនទូទៅ ហើយគោលបំណងរបស់រដ្ឋ បានត្រូវគេយកមកប្រើជាគោលបំណងរបស់ ប្រជាជន”។
ប្លាតុង: សិទ្ធិរបស់ស្រ្តីភេទ

សិទ្ធិរបស់ស្រ្តីភេទ 
យើងបានដឹងហើយថា ពេលដែលលោកប្លាតុងចូលមកជាន់ទឹកដីក្រិចភ្លាម គាត់បានទិញផ្ទះមួយយ៉ាងស្អាតនៅជាយក្រុងអាតែន។ ផ្ទះនៅមិនឆ្ងាយពីស្ទឹងសេហ្វុីឡើយ គឺនៅក្បែរទីលានមួយ ដែលមុនដំបូងជាកម្មសិទ្ធិរបស់វីរបុរស អាកាដឺមូស។ គេសង្កេតឃើញមានដើមប្លាតាន និងដើមអូលីវីយេ ដែលមានម្លប់ត្រឈឹងត្រឈៃគួរទីគប់ចិត្តក្រៃលែង។ ប្លាតុងបានផ្តើមបង្រៀនសិស្សឡើងវិញ ដោយមិនយកកម្រៃដ៏តិចតួចសោះឡើយ។ ក្នុងចំណោមនោះ សិស្សរបស់គាត់ទាំងអស់ សុទ្ធសឹងជាជនមានឈ្មោះបោះសំឡេង។ ទស្សនរបស់គាត់ចំពោះស្រ្តីគឺ ដោយហេតុថាស្រី្តមានមុខងារព្រមទាំងអស់ករណីកិច្ចដូចបុរសដែលនោះ យើងត្រូវតែប្រគល់ឱ្យស្រ្តីនូវគ្រប់ចំណេះវិជ្ជាទាំងអស់ ដែលយើងធ្លាប់ប្រគល់ឱ្យបុរសដែរ។ ស្រ្តីជាមាតារបស់មនុស្ស ហើយជាម្ចាស់របស់ពិភពលោកទាំងមូល ប្រសិនបើគ្មានស្រ្តីទេ អ្វីទាំងអស់ក្នុងលោកនេះក៏គ្មានដែរសៀវភៅមហាទស្សនវិទូ និងទស្សនវិជ្ជាក្នុងលោក ដោយលោក សុខ សុត្ថាល ឆ្នាំ១៩៧១ ទំព័រទី១៧១។
ប្លុក(វែបសាយ៍): ប្លុក(វែបសាយ៍)

ប្លុក(វែបសាយ៍) 
right|thumb|162 pixels|រូបភាពឡូហ្កូនៃប្លុក
ប្លុក(ភាសាអង់គ្លេសសរសេរថាBlogដែលដំបូងឡើយមកពីអក្សរកាត់ថាវែបឡក Weblog)គឺជាគេហទំព័រមួយដែលកំពុងពេញនិយមនៅក្នុងពិភពលោកដែលគេហៅថាជាប្រភេទ​ បណ្តាញផ្សព្វផ្សាយពត៍មានផេ្សងៗដែលកើតមានឡើងនៅលើពិភពលោកយើងនេះ។មិនត្រឹមតែបរទេសប៉ុណ្ណោះទេដែលប្រើបា្រស់វា នៅប្រទេសកម្ពុជាក៏មានអ្នកប្រើប្រាស់ច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់ផងដែរ ដែលភាគច្រើននៃអ្នកប្រើប្រាស់ជាសិស្សនិស្សិត ជាបណ្តាក្រុម​ហ៊ុនធំៗមួយចំនួនដើម្បីធ្វើការផ្សព្វផ្សាយនូវមុខជំនួញរបស់ពួកគេ។
ប្លុក(វែបសាយ៍): ប្រវត្តិនៃប្លុក

ប្រវត្តិនៃប្លុក 
លោក ចន​ បេហ្គ័រ​ (John Barger)គឺជាមនុស្សតំបូងដែលបាន​ដាក់ឈ្មោះអោយប្លុក ហើយតំបូងឡើយប្លុកគឺជាកំណត់ហេតុសំរាប់សរសេរអំពីពត៍មានផ្ទាល់ខ្លួនរបស់មនុស្សនីមួយៗប៉ុណ្ណោះ តែដោយមានការវិវឌ្ឍន៍បន្តិចម្ដងៗទើបធ្វើអោយប្លុកក្លាយជាវែបសាយ៍(Website)ដ៏ល្បីល្បាញនៅលើសកលលោក។
លោក ចាស្ទីន ហល៏ (Justin Hall)ជាមនុស្សម្នាក់ដែលបានបង្កើតប្លុកតំបូងគេបង្អស់នៅក្នុងឆ្នាំ ១៩៩៤​ ប៉ុន្តែនៅឆ្នាំ ២០០៣ មានមនុស្សជាច្រើនបាននាំគ្នាបង្កើតប្លុកដើម្បីធ្វើជាវែបសាយ៍ផ្ទាល់ខ្លួន។
តាមស្ថិតិបានអោយដឹងថាមានប្លុកចំនួន១៥៦លាននៅក្នុងពិភពលោក ហើយវាបង្កើតឡើងដើម្បីបនែ្ថមកម្មវិធីផ្សេងៗលើប្រពន្ធ័អ៊ីនធឺណិត(Internet) ហើយនរណាក៍អាចបង្កើតប្លុកបានដែរ ព្រោះថាវាជាសេវាកម្មមួយដែលប្រើប្រាស់ដោយឥតគិតថ្លៃ(Free service)។​ អ្វីដែលសំខាន់នៅក្នុងប្លកគឹមិនមែនជាការរចនាម៉ូត ឬ​ រូបភាពអ្វីឡើយតែវាជាបញ្ជីពត៍មានដែលយើងបានសរសេរវានៅលើវែបសាយ៍(Website)។
ប្លុក(វែបសាយ៍): ពត៍មានឬទិន្ន័យនៃមេតា(Meta information)

ពត៍មានឬទិន្ន័យនៃមេតា(Meta information) 

មេតា(Meta)គឹជាពត៍មានឬទិន្ន័យបច្ចេកទេសដែលយើងបានដាក់វានៅលើវែបសាយ៍របស់យើងទៅតាមលំដាប់លំដោយដែលត្រូបានបង្ហាញដោយមាស៊ីនស្វែងរកដូចជាហ្គូហ្គល ស៊ើច៍(Google Search)ជាដើម។
ក្នុងមេតានោះមានធាតុសំខាន់បីគឺ៖
យូ អ័រ អិល(URL=Uniform Resource Locator)គឺជាអាស័យដ្ឋាននៃវែបសាយ៍ដែលស្ថិតនៅលើប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណិត(Internet)។
ឧទាហរណ៏ដូចជា៖www.blogspot.comគឺជា យូ អ័រ អិល របស់ប្លុកជាដើម។
ជាធម្មតាប្លុកត្រូវបានរក្សាទុកនៅក្នុងបណ្តាញធំមួយ ហើយនៅពេលដែលយើងបង្កើតយូ អ័រ អិលនៃប្លុករបស់យើង វានិងតភ្ជាប់យូ អ័រ អិលដោយ​ស្វ័យប្រវត្តិទៅកាន់បណ្តាញធំនោះ។
យូ អ័រ អិលត្រូវតែមានលក្ខណៈធម្មតា ដោយងាយស្រួលក្នុងការចាំនិង​ខ្លី ឧទាហរណ៏ដូចជា៖Learnersc20.blogspot.com។
ក្នុងលំដាប់នៃការប្រើប្រាស់យូ អ័រ អិលហើយនិងភាពចំបងនៃប្លុករបស់យើង យើងត្រូវតែគិតថាតើប្លុករបស់យើងមានអត្ថបទអ្វី?  សរសេរពីអ្វី? នៅឯណា? ពេលណា?
ពត៍មានដែលមាននៅលើប្លុកត្រូវតែជាពត៍មានដែលមានភាពច្បាស់លាស់ មិន​លំអៀងនិងមានកាលបរិច្ឆេទត្រឹមត្រូវ។
ប្លុក(វែបសាយ៍): ចំណងជើងនៃប្លុក(Title)

ចំណងជើងនៃប្លុក(Title) 

ចំណងជើងនៃប្លុក(Title)អាចមានភាពផ្សេងគ្នាពី យូ អ័រ អិល ប៉ុន្តែវាក៏មានគោលគំនិតដូច យូ អ័រ អិល (URL)ដែរ ពីព្រោះថានៅពេលដែលយើងចង់ស្វែងរកនូវប្លុកណាមួយ យើងអាចសរសេរជាចំណងជើងក៏បានឬក៏សរសេរជាយូ អ័រ អិលក៏បានដែរតាមរយៈមាស៊ីនស្វែងរក(Google Search)វានិងបង្ហាញនូវប្លុកណាមួយដែលយើងចង់រកដូចគ្នា។
ឧទាហរណ៏ដូចជា៖ ផ្លែឈើនៅខេត្តកំពត (ជាចំណងជើង)និង kompotfruit.blogspot.com (ជា យូ អ័រ អិល)ហើយអ្នកដែលចង់ស្វែងរកនោះនិងបានដឹងអំពីពត៍មាននៃផ្លែឈើនៅខេត្តកំពតដូចគ្នា។
ប្លុក(វែបសាយ៍): ការពណ៍នារបស់មេតា(Meta Description)

ការពណ៍នារបស់មេតា(Meta Description) 

ការពណ៍នារបស់មេតាគឺជាអ្វីដែលយើងបានសរសេរនៅលើប្លុក ហើយយើងអាចអានវាបានតាមរយៈម៉ាស៊ីនស្វែងរក(Google​ Search)ជាដើម ហើយជាធម្មតាវាមានលក្ខណៈ សរសេរបានយ៉ាងក្បោះក្បាយទៅតាមភាសានីមួយៗនិងមានអត្ថន័យច្បាស់លាស់ថាតើចង់និយាយពីអ្វី?

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ៊ីនធើណែត
ប្លុកហ្គឺ (Blogger)

ប្លក់ហ្គឺគឹជាគេហទំព័រមួយដែលអនុញ្ញាតអោយ យើងធ្វើការបង្កើតដោយឥតគិតតំលៃ។វាគឹជាគេហទំព័រមួយប្រភេទដែលជាលក្ខណះឯកជនដែលយើងបង្កើតសំរាប់បង្ហាញ ព័ត៌មាន វីដេអូ រូបភាព និងអ្វីជាច្រើនទៀតដែលយើងចង់បង្ហាញអោយអ្នកដ៏ទៃបានដឹង។ហើយសព្វថ្ងៃកំពុងមានការប្រើប្រាស់យ៉ាងច្រើននៅក្នុងពិភពលោក ហើយនៅក្នុងនោះក៏មានប្រទេសកម្ពុជាយើងផងដែរ។វាអនុញ្ញាតអោយយើងប្រើដោយប្រើជាឈ្មោះកម្មសិទ្ធ (blogspot.com)។
ប្លុកហ្គឺ (Blogger): ប្រវត្តិនៃប្លុកហ្គឺ (History of Blogger)

ប្រវត្តិនៃប្លុកហ្គឺ (History of Blogger)
right|250px
ប្លក់ហ្គឺ (Blogger)ត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយលោក ភីរ៉ា ឡែបស៍( Pyra Labs) នៅក្នុងថ្ងៃ ២៣ ខែសីហា ឆ្នាំ១៩៩៩ ដែលបានបង្ហាញដំបូងបំផុតដោយ blog-publishing tools។វាបង្កើតឡើងសំរាប់ជួយដល់មនុស្សសាមញ្ញ។នៅខែកុម្ភះ ឆ្នាំ២០០៣ លោក ភីរ៉ាឡែបស៍ បានទទួលការមិនកំណត់ពីក្រុមហ៊ុន ហ្គូហ្គោល (Google)។ការផ្ដល់អោយនេះជាការជាលក្ខណៈបង់ប្រាក់(ដែលភីរ៉ា ឡែបស៍ជាអ្នកផ្តល់អោយ) ដើម្បីអោយមានជាលក្ខណៈមិនគិតថ្លៃសំរាប់អ្នកប្រើប្រាស់។ 
ឆ្នាំ២០០៤ លោក អ៊ីវែន វីលលៀម (Evan Williams) បានចាកចេញពីក្រុមហ៊ុនហ្គូកហ្គោល ហើយក្រុមហ៊ុនហ្គូកហ្គោលបានទិញ ពីកាសា(Picasa) 
ហើយបានធ្វើការរួមបញ្ជូលគ្នាជាមួយ ប្លុកហ្គឺ ដែលអនុញ្ញាតអោយអតិថិជនរបស់គេធ្វើការបង្ហោះរូបភាពចូលទៅក្នុងប្លុកហ្គឺ។
នៅថ្ងៃទី៩ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០០៤ ក្រុមហ៊ុនប្លុកហ្គឺ បានបង្ហាញការរចនាសារឡើងវិញដ៏ធំមួយ ដូចជា ទំរង់គំរូដែលជាគួរពេញចិត្តទៅតាមប្រពន័្ធលក្ខណៈស្ដង់ដារ កន្លែងផ្ទុកឯកសារសំខាន់ដែលជាឯកជនសំរាប់ធ្វើការបង្ហោះ កន្លែងប​ញ្ចេញគំនិត និង តាមរយះអ៊ីម៉ែល។នៅថ្ងៃទី១៤ ខែសីហា ឆ្នាំ២០០៦ប្លុកហ្គឺ បានចាប់ផ្ដើមធ្វើនៅក្នុងកំណែប្រែចុងក្រោយបំផុតជាលក្ខណ បែតា (Beta)។រាល់អ្នកប្រើប្រាស់ពីប្រទេសផ្សេងៗដែលមានទិន្នន័យនៅក្នុងហ្គូហ្គោល និង
មានលក្ខណះថ្មីពិសេសខ្លះទៀត ដែលបានបញ្ញូលជាភាសាច្រើនដែលជាភាសាមុខដូចជា បារាំង អីតាលី អាឡឺម៉ង់​ និងអេសស្ប៉ាញជាដើម។ នៅក្នុងខែធ្នូ ឆ្នាំ២០០៦ ការផ្ដល់អោយថ្មីមួយនេះត្រូវបានយកចេញពី បែតា( Beta)។ នៅក្នុងខែឧសភា ឆ្នាំ២០០៧ ក្រុមហ៊ុនប្លុកហ្គឺ (Blogger)បានធ្វើការផ្លាស់ប្តូរនៃបណ្ដាញនេះបានសំរេច។
ប្លុកហ្គឺបានមាន១៦ ដល់៥០នៃឈ្មោះកម្មសិទ្ធនៃអ្នកប្រើប្រាស់ម្នាក់ៗក្នុងឆ្នាំ២០០៧។
ប្លុកហ្គឺ (Blogger): ការបង្កើត

ការបង្កើត
ជំហានទីមួយនេះការបង្កើតប្លុកគឺយើងត្រូវមាន អាសយដ្ឋានអ៊ីម៉ែល(Email)ជាមុនសិន។ទើបយើងអាចបង្កើតបាន។
ដើម្បីបង្កើតប្លុកយើងចូលទៅកាន់គេហទំព័រ www.blogger.com ឬ www.blogspot.com បន្ទាប់មកយើងនឹងបានឃើញរូបដូចខាងក្រោម៖
center|1000px
បន្ទាប់មកនៅពេលដែលយើងបានចុចនូចពាក្យថា Get Started ហើយវានឹងបង្ហាញនូវផ្ទាំងមូយទៀត ទាមទារអោយយើងបំពេញ សំនុំបែបបទខ្លះ ដូចជា អាស័យអ៊ីមែល របស់យើង លេខសម្ងាត់របស់អ៊ីមែល ឈ្មោះសម្រាប់បង្ហាញនៅខាងដើម (ចំណងជើង ប្លក់របស់យើង) បំពេញថ្ងៃខែឆ្នាំកំណើត និងត្រូវវាយពាក្យត្រួតពិនិត្យបញ្ជាក់អោយ បានត្រឹមត្រូវ គេពាក្យយ៉ាងម្តេចយើងត្រូវសសេរដូចនោះ ទោះបីជាលំបាកនិងមើល ក៏ដោយនិងត្រូវគ្រីស ទៅលើពីរចំនុច គឺ E mail notification and I accept ។ នៅពេលលោកអ្នកបានបំពេញនូវឯសារខាងលើនេះរួចហើយ សូមចុច ពាក្យថា Continue នៅខាងក្រោមផ្នែកខាងស្តាំដើម្បីបន្តធ្វើការនៅលើវាទៀត ។វានិងបង្ហាញផ្ទាំងមួយទៀត តម្រូវអោយលោកអ្នកបំពេញ ដែលមានដូចជា Blog title មានន័យថា វានិង លេចចេញនៅខាងលើ វ៉ែបសាយរបស់យើង។ ហើយលោកអ្នកអាចសសេរ និងចង់ដាក់ ចំណងអ្វីក៏បានតាមលោកអ្នកត្រូវការ។ នៅខាងក្រោមនោះទៀត គឺមានសារះសំខាន់ ណាស់សម្រាប់យើង គឺមានន័យ ថាជាអាស័យដ្ឋានរបស់យើង។ ដើម្បីអោយគេងាយ ស្វែងរក និង យើងអាចចូល ទំព័រនេះបានសម្រាប់រចនា កែប្រែ និងសសេរព័ត៌មាន បន្ថែម។ លោកអ្នកអាច ដាក់នូវអាស័យដ្ឋាននេះនូវឈ្មោះអ្វីក៏បាន តែចូរចង់ចាំថា ត្រូវងាយចាំ ខ្លី ហើយ មានន័យ។ បំពេញអោយបានត្រឹមត្រូវតាមតែបានបង្ហាញ។right|250px
ពេលលោកអ្នកចុចរូចហើយតាមការណែនាំខាងលើរូចហើយ និងបង្ហាញផ្ទាំងមួយ ទៀត ។ ផ្ទាំងនេះក៏មានសារះសំខាន់ណាស់ដែរ 
ត្រង់ថាទាមទារអោយលោក អ្នកជ្រើសរើស Template ដើម្បីទំព័រប្លុករបស់យើងបង្ហាញពេញលេញ។ Template នេះជារបស់វ៉ែប សាយប្លុកផ្ទាល់តែម្តង ។ 
លោកអ្នកអាចជ្រើសរើស Template មួយណាក៏បានតាម ចំណង់ចំណូលចិត្តរបស់លោកអ្នក។ ប្រសិនបើលោកអ្នកស្រលាញ់នូវ Template មួយណាហើយលោកអ្នកគ្រាន់តែចុចនៅលើវាជាការស្រេច។ សូមបញ្ជាក់ថា Template នេះមាន Columns ពីរ បី 
តាមតម្រូវចិត្ត មានពណ៌ស្រស់ស្អាត ហើយមានតែ បន្តិបន្តូចប៉ុណ្ណោះ ប្រហែលតែ ប្រាំបី Templates។ 
សូមជ្រើសរើសTemplates ណាមួយដែល លោកអ្នកពេញចិត្ត។ Templates ទាំងអស់នេះមិន សូវស្អាតពិតមែន
 តែវាអាស្រ័យទៅ លើការរចនារបស់យើង និងមានគំនិតច្នៃប្រឌិតខ្ពស់ សម្រាប់អោយវ៉ែបសាយរបស់ យើងមានភាពទាក់ទាញខ្ពស់បំផុត។
 ជាពិសេសលោកអ្នកត្រូវ មានអត្ថបទអោយ បាន ច្រើនដើម្បី អោយអ្នកទស្សនាក៏ដូចជា អ្នកដែលរកមេរៀន ដែល ទាក់ ទងទៅនឹងការ 
សិក្សាប្រចាំថ្ងៃ ឬរឿងព្រេង រឿងកំប្លែង និងផ្សេងៗទៀតជាដើម។ ផងដែរនោះ លោក អ្នកត្រូវសសេរអត្ថបទអ្វីដែលថ្មី ដែលទាក់ទងទៅនឹង
ការសិក្សាប្រចាំថ្ងៃរបស់សិក្សា នុសិស្សដែលមានចម្ងល់នៅក្នុងខ្លួន 
ហើយក៏ខិតខំស្រាវជា្រវនៅលើទំព័រអ៊ីនធឺណែត ដើម្បីយកមកសិក្សាបន្ថែមនោះ។ លោកអ្នកក៏អាចជ្រើសរើសយកនូវ Templates ថ្មីផ្សេងៗទៀតមកប្រើបានដែលដោយគ្រាន់តែលោកអ្នកចូលទៅក្នុងវ៉ែបសាយមួយដែលមានឈ្មោះថាbtemplates.com
នោះលោកអ្នកនឹងទទួលបាន Templates ថ្មីៗ ស្អាតៗណាស់។
សូមមើលរូបខាក្រោម
center|700px
ប្លុកហ្គឺ (Blogger): សារប្រយោជន៍

សារប្រយោជន៍
សារះសំខាន់នោះលោកអ្នកត្រូវសសេរអត្ថបទអោយបាន ច្រើនដើម្បីអោយប្រិយ មិត្តទាំងអស់ងាយស្រួលរកនូវអត្ថបទ។ តែចូរចងចាំថា កុំចម្លងអត្ថបទពីអ្នកដ៏ទៃទៀត អោយសោះ ពីព្រោះថាជាកម្មសិទ្ធរបស់គេ អ្វីដែលយើងត្រូវសសេរត្រូវជា គំនិតចេញ 
ពីខួរក្បាលយើង។ ម៉្យាងវិញទៀត ចំពោះរូបភាពវិញក៏មានសារះសំខាន់ណាស់ដែរ ដោយសារ រូបភាពធ្វើអោយប្លុករបស់ យើងមានភាពទាក់ទាញដើម្បីអោយប្រិយមិត្ត កម្សាន្តអារម្មណ៏។ ជាពិសេសប្រសិនបើយើងមានរូបភាពកំប្លុកកំប្លែងទៀតនោះ រឹតតែ អស្ចារ្យមួយ កម្រិតទៀត។ យ៉ាងណាមិញប្លក់ មានសភាពទូលំទូលាយដូចតែវ៉ែបសាយ ដ៏ទៃទៀតដែរ ជាពិសេសអាស្រ័យទៅលើ អាស័យដ្ឋានខ្លីហើយងាយ ស្រួលគេ ស្វែងរក ។ សព្វថ្ងៃនេះប្លក់ មានពាសពេញពិភពលោក អ្នកណាក៏មានដែរ សូម្បីតែសិស្សសាលា អនុវិទ្យាល័យក៏មានដែរ។ពីព្រោះគ្មានអ្វីដែលគួរអោយស្មុគស្មាញនោះទេគ្រាន់តែលោកអ្នកស្គាល់កន្លែងដាក់រូបភាពកន្លែងណាសម្រាប់សរេសអត្ថបទកន្លែងណា  សម្រាប់រក្សាទុក និងផ្សេងៗទៀត នោះជា ការស្រេច។
ប្លូក

គឺជាគេហទំព័រមួយ ដែលបង្កើតអាស័យដ្ឋានសេរីនិង មានលក្ខណះងាយស្រួល ដូចជាទនានុប្ឃវត្តិ (សៀវភៅប្រចាំថ្ងៃ) របស់រនរណានាក់បោះពុម្ភនលើអ៊ីនធឺណេត។ ពាក្យ «ប្លូក»នេះ មកពីភាសាអង់គ្លេស ជាពីពាក្យ៖ «វេប» (web) និង «លូក» (log) ទៅជា «វេបលូក» (weblog) ប៉ុន្តែគេបានខ្លីវាជា «ប្លូក» (ភាសាអង់គ្លេស «blog») នៅភាសាខ្មែរ ហៅតែ «ប្លូក» ឬ «គេហទំព័រផ្ទាល់ខ្លួន»។
អ្នកដែលអភិបាលប្លូក មានឈ្មោះ «អ្នកធ្វើប្លូក» ឬ «អ្នកនិពន្ទប្លក» ប្លក់អាចប្រើជាកិរិយាសព្ទ័ដែលមានន័យថា ការតំហែទាំនិងបង្កើតអត្ថបទ។
ការដុះដាលនិងការរីចចំរើនរបស់ប្លូកនៅស.វ១៩៩០ថ្មីៗនេះព្រមទាំងការមកដល់នៃឧបករណ៍សំរាប់បោះពុម្ភផ្សាយ ដែលបានធ្វើអោយការចុះព័ត៌មានមានភាពងាយស្រួលដល់អ្នកប្រើប្រាស់ជាច្រើន ដែលមិនទាន់មានបច្ចេកទេស ចំនេះដឹងខាងកូដ ដូចជា HTML FTP ដែលសុទ្ធទាមទាអោយអ្នកប្រើ ប្រាស់ត្រូវតែចេះ។ 
រាល់អ្នកទស្សនាប្លូកទាំងអស់ អាចធ្វើការទំនាក់ទំនងគ្នាទៅវិញទៅមកនៅខាងក្នុងប្លូកដោយ ផ្តល់ជាមតិចូលរួម ផ្ញើរសារអោយគ្នាទៅវិញទៅមក តាមរយៈវីចជិត(Widgets) ជាច្រើននៅក្នុងប្លូកនោះ។ អ្នកបង្កើតប្លូកមិនត្រឹមតែអាចអោយអ្នកប្រើប្រាស់ចុះបានតែព័ត៌មាននោះទេ តែថែមទាំងបន្ថែមនូវបណ្តាញទំនាក់ទំនង(The Social Network) សំរាប់អោយយើងបង្កើតការទំនាក់ ទំនងគ្នាពីប្លូកមួយទៅអ្នកអានរបស់យើង។
មានប្លូកជាច្រើនផ្តល់នៅប្រយោគពិសេសមួយនៅលើពាក្យអត្ថាធិប្បាយ ។ ជាតួយ៉ាងប្លូកផ្ទុកទៅ ដោយ អក្សរ រួបភាព និងតំណភ្ជាប់ទៅកាន់ប្លូកដទៃទៀត ទំព័រផ្សេងៗ ឬប្រធានបទផ្សព្វផ្សាយណា មួយដែលមានការទាក់ទង។ អ្នកអានដែលមានសមត្ថភាពជាមនុស្សម្នាក់ដែលចេះផ្តល់មតិសំរាប់ ធ្វើអន្តរកម្មជាមួយអ្នកបង្កើតប្លូក។ ប្លូកភាគច្រើនសំដៅទៅលើផ្នែក សីល្បៈ (Art Blog) រូបថតPhotoblog) វីដេអូ(Video blogging) តន្ត្រី ការផ្សាយសំលេង (Podcasting blogging) និងការចុះព័ត៌មានខ្លីៗ ។
ប្លូក: ប្រវត្តិ

ប្រវត្តិ
300px|thumb|
ការព្រមព្រៀងពាក្យ (weblog) ត្រូវបានបង្កើតថ្មីដោយលោក [បេខឺ(Jorn Barger)] នៅសហរដ្ឋអាមេរិក កើតនៅឆ្នាំ១៩៥៣ ដែលបានបង្កើតពាក្យថាweblog នេះនៅថ្ងៃទី ១៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ១៩៩៧។ ទំរង់ពាក្យកាត់ថា blog ត្រូវបានបង្កើតដោយលោក ពីតឺ មឺហូល(Peter Merholz) ដែលបាននិយាយលេងថា ចោលពាក្យថា we blog ហើយដូរទៅជាblog នៅក្នុងប្លូក គាត់ឈ្មោះថា Peterme.com ក្នុងខែមេសា ឆ្នាំ១៩៩៩។ មិនយូប៉ុន្មានលោក [វីលាម (Evan Villiams)] ជនជាតិអាមេរិចកាំង កើតនៅថ្ងៃទី ៣១ ខែមិនា ឆ្នាំ១៩៧២ ដែលជាអ្នកផ្តើមបង្កើតប្លូក នៅក្រុមហ៊ុន [លែប (Pyra Labs)] ជាក្រុមហ៊ុនបង្កើតប្លូក ហើយ បានអោយដំណើរការនៅក្នុង ថ្ងៃទី២៣ ខែ សីហា ឆ្នាំ ១៩៩៩ ដែលកុ្រមហ៊ុនGoogle ទិញដាច់មុខ នៅក្នុងខែ កុម្ភះ ឆ្នាំ ២០០៣ ។ ពាក្យថាប្លូកមានទាំងនាមនិងកិរិយាស័ព្ទ បើជាកិរិយាស័ព្ទ មានន័យថា បន្ថែមរឺចុះផ្សាយព័ត៌មានទៅក្នុងប្លូក។ ហើយបានព្រមព្រៀងបែងចែក អោយអ្នកបង្កើតប្លូក ដោយប្រើប្រាស់អន្តរកម្មជាមួយនិងក្រុមហ៊ុន ពីរ៉ា លែប ដែលជាអ្នកបង្កើតប្លូកកំពុងដឹកនាំអោយមនស្ស ទាំងអស់ដឹងពីការព្រមព្រៀងរបស់គាត់។
ប្លូក: មកំណើត

មកំណើត
មុនពេលដែលប្លូកបានល្បីឈ្មោះ សមាគមន៍បានយកបែបបទជាច្រើន ដែលរួមទាំង [] ទំនងដូចជា បណ្តាញអគ្គិសនីទួទៅសំរាប់ផ្លាស់ប្តូរព័ត៌មាន សេវាកម្មពានិជ្ជ កម្មធំដំបូងគេបង្អស់។ ក្នុងឆ្នាំ១៩៩០ កម្មវិធីសំរាប់ទំនាក់ទំនងគ្នានៅលើអ៊ីនធឺណិត បានបង្កើតអោយ មានការសន្ទនាគ្នាជាមួយនិងការរំខាន។ ការរំខាននេះកើតឡើងនៅពេលដែលផ្ញើរសារអោយគ្នាទៅ វិញទៅមក។ 
ប្លូកដែលទំនើបវិវត្តិ មកពីវិបសាយព័ត៌មានផ្តល់ខ្លូន ដែលជាគេដាក់ចូលនូវជីវិតផ្ទាល់ខ្លួនរបស់គេ។ វិបសាយទាំងអស់នោះហើយដែលគេហៅថាវិបសាយផ្ទាល់ខ្លួន ផ្សាយព័ត៌មាន ឬអ្នកកាសែត។ ចាស្ទីហល(Justin Hall) ជាអ្នកដែលចាប់ផ្តើមបង្កើតប្លូកផ្ទាល់ខ្លួន នៅឆ្នាំ១៩៩៤ នៅពេលដែលគាត់ ជាសិស្សនៅសកលវិទ្យល័យ [] នៃសហរដ្ឋអាមេរិក ដែលបានគេទទូលស្គាល់ថា ជាជាកន្លែងទីមួយដែលបាននង្កើតប្លូកដំបូងគេ ដូចជាលោក ជឺរី ភូមឺលី(Jerry Poumelle) អ្នកវិទ្យសាស្រ្ត ជាតិអាមេរិក កើតនៅថ្ងៃទី ០៧ ខែសីហា ឆ្នាំ១៩៣៣ ។ លោក [វីនឺ(Dave Winer)] ធ្នកបង្កើតកម្មវិធីជាតិអាមេរិ បានទទួលកិត្តិយសដែលជាជើងចាស់ម្នាក់ដែលប្រើប្រាស់ប្លូក។
ប្លូក: ប្រជាប្រិយភាព

ប្រជាប្រិយភាព 
បន្ទាប់ពីមានបច្ចេកទេសធ្វើអោយប្លូកមានដំនើរការលឿនមក ការប្រើប្រាស់ប្លូកកើនប្រជាប្រិយភាព។ ការប្រើប្រាស់ប្លូកសាយភាយឡើលនៅឆ្នាំ ១៩៩៩ និងឆ្នាំបន្តបន្ទាប់ទៀត ក៏ក្លាយទៅជាវិបសាយពេញ និយម័នៅពេលអនាគត់ដំណាលគ្នានិងការមកដល់នូវឧបករណ៍ដែលសំរាប់បង្កើតប្លូកអោយ
ងាយស្រួល។ 
លោក [] អ្នកបង្កើតវិបសាយនិងកម្មវិធីកុំព្យូទ័រ បង្កើតកម្មវិធី [Diary]ដែលសំរាប់អោយអ្នកអានមានទំនាក់ទំនងនិងគ្នា នៅខែតុលា ឆ្នាំ១៩៩៨ ដែលថ្មីៗនេះបានកើនឡើងដល់រាប់ពាន់អ្នកដែលបានបង្កើតវិបសាយផ្ទាល់ខ្លួន។ Open Diary បានកែ ប្រែអោយមតិរបស់អ្នកអាន ក្លាយទៅជាកន្លែងមួយដែលអាចមតិផ្ញើរទៅកាន់អ្នកបង្កើតប្លូកទាំងអស់។ 
លោក ប្រេដ ថហ្វីសផាតធ្រីក([Fitzpatrici]) បានចាប់ផ្តើមបណ្តាញទំនាក់ទំនងសង្គម នៅខែមិនា ឆ្នាំ១៩៩៩។
លោក អេនដ្រួ ស្មេល(Andrew Smales) បានបង្កើតវិបសាយមួយឈ្មោះ Pitas.com ក្នុងខែមិថុនា ឆ្នាំ១៩៩៩ ។
លោក អ៊ីវាន់ វីលលាម([Willin]s) និងលោក [Hourihan] នៅក្រុមហ៊ុន Pyra Labs ចាប់ផ្តើមវិបសាយ blogger.com នៅខែសីហា១៩៩៩ ត្រូវបាន Google ទិញនៅខែគុម្ភៈ ២០០៣។  

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ៊ីនធើណែត
ប្លែក ពិបូលសង្គ្រាម

សេនាប្រមុខ ប្លែក ពិបូលសង្គ្រាម (  អានថា: ផ្លេក ភីពូលសុងក្រាម  ; កើតថ្ងៃទី១៤ ខែកក្កដា ឆ្នាំ១៨៩៧ ដល់ ១១ ខែមិថុនា ឆ្នាំ១៩៦៤) ដែល​គេ​ស្គាល់​ក្នុងស្រុក​ថា សេនាប្រមុខ ចមពល ប. (    ; ) ដែលត្រូវបានគេស្គាល់បច្ចុប្បន្នថា ពិបូល នៅពួកបស្ចឹមប្រទេស គឺជាមន្ត្រីយោធា និងជាអ្នកនយោបាយថៃ ដែលបានបម្រើការជានាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ ពីឆ្នាំំំំ១៩៣៨ ដល់ឆ្នាំំំំ១៩៤៤ និងឆ្នាំ១៩៤៨ ដល់ឆ្នាំ១៩៥៧ ។

ពិបូលសង្គ្រាម គឺជាសមាជិកនៃស្លាបកងទ័ពសៀម របស់គណបក្សប្រជាជនថៃ ដែលជាគណបក្សនយោបាយដំបូងគេនៅក្នុងប្រទេសថៃ និងជាមេដឹកនាំនៃបដិវត្តន៍សៀមឆ្នាំ១៩៣២ ដោយបានផ្លាស់ប្តូរប្រទេសថៃពីរបបរាជានិយមផ្តាច់មុខទៅជារាជាធិបតេយ្យអាស្រ័យរដ្ឋធម្មនុញ្ញ ។ ពិបូលបានក្លាយជានាយករដ្ឋមន្ត្រីទីបីរបស់ប្រទេសថៃក្នុងឆ្នាំ១៩៣៨ ជាមេបញ្ជាការកងទ័ពសៀម បានបង្កើតរបបផ្តាច់ការយោធាដោយការពិត ដែលត្រូវបានបំផុសគំនិតដោយពួកហ្វាស៊ីសអ៊ីតាលី លោកបេនីតូមូសូលីនី លើកកម្ពស់ជាតិនិយមថៃ និង អំពើបាបកម្ម និងចងសម្ព័ន្ធមិត្តជាមួយប្រទេសថៃជាមួយអធិរាជជប៉ុន ក្នុងសង្គ្រាមលោកលើកទីពីរ ។ លោកពិបូល បានចាប់ផ្តើមយុទ្ធនាការទំនើបកម្ម ដែលគេស្គាល់ថាជាបដិវត្តវប្បធម៌ថៃ ដែលរួមបញ្ចូលនូវអាណត្តិវប្បធម៌ជាបន្តបន្ទាប់ ដោយប្តូរឈ្មោះប្រទេសពី "សៀម" ទៅ "ថៃ" និងការផ្សព្វផ្សាយភាសាថៃធម្មតា។

ពិបូល ត្រូវបានសភាជាតិ ទម្លាក់ចេញពីតំណែងជានាយករដ្ឋមន្ត្រីនៅឆ្នាំ១៩៤៤ និងជំនួសដោយសមាជិកនៃចលនាថៃសេរី រហូតដល់ការវិលត្រឡប់មកកាន់អំណាចវិញនៅក្នុងរដ្ឋប្រហារសៀមឆ្នាំ១៩៤៧ ដែលដឹកនាំដោយក្រុមរដ្ឋប្រហារ ។ ពិបូល បានតម្រឹមប្រទេសថៃជាមួយនឹងការប្រឆាំងកុម្មុយនិស្ត ក្នុងសង្រ្គាមត្រជាក់ បានចូលសង្រ្គាមកូរ៉េ ក្រោមការបញ្ជារបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ និងបានបោះបង់ចោលហ្វាស៊ីសនិយមសម្រាប់ផ្នែកខាងមុខនៃលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ ។ អាណត្តិទីពីររបស់ពិបូល ជានាយករដ្ឋមន្ត្រីត្រូវបានញាំញីដោយអស្ថិរភាពនយោបាយ ហើយត្រូវទទួលរងនូវការប៉ុនប៉ង ធ្វើរដ្ឋប្រហារ ជាច្រើនដើម្បីដកគាត់ចេញ រួមទាំង ផែនការអគ្គសេនាធិការកងទ័ព ក្នុងឆ្នាំ១៩៤៨ ការបះបោររបស់វិមាន នៅឆ្នាំ១៩៤៩ និង ការបះបោម៉ាន់ហាត់តាន់ ក្នុងឆ្នាំ១៩៥១ ។ ពិបូល បានព្យាយាមប្រែក្លាយប្រទេសថៃទៅជាប្រជាធិបតេយ្យការបោះឆ្នោតពីពាក់កណ្តាលទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៥០ ប៉ុន្តែត្រូវបានផ្ដួលរំលំនៅឆ្នាំំំំ១៩៥៧ ហើយបានចូលនិរទេសខ្លួន នៅក្នុងប្រទេសជប៉ុន ជាកន្លែងដែលគាត់បានស្លាប់នៅឆ្នាំំំំ១៩៦៤ ។

ពិបូល គឺជានាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃដែលកាន់ដំណែងយូរជាងគេបំផុតរហូតមកដល់បច្ចុប្បន្នគឺ ១៥ឆ្នាំ និងមួយខែ។
ប្ឫថិវេន្ទ្រវម៌្ម

វ្រះបាទប្ឫថិវេន្ទ្រវម៌្ម (សតវត្សទី៩) ទ្រង់ជាបិតានៃវ្រះបាទឥន្ទ្រវម៌្មទី១។ តាមរយៈសិលាចារឹកប្រាសាទព្រះគោ បានធ្វើកិច្ចឧទ្ទិសនៅថ្ងៃចន្ទ ទី២៥ មករា ឆ្នាំគ.ស ៨៨០ (សិលាចារឹក K.៧១៣ ប្រាង្គប្រាសាទបីគូសាងឱ្យ ព្រះមហាក្សត្រដែលបានសោយទិវង្គតបីអង្គ និ​ងព្រះមហេសីរបស់ពួកទ្រង់ត្រូវបានសាងឡើងដោយព្រះអង្គជាប្រភេទប្រាសាទ រំលឹក "អនុស្សាវរីយ៍" តាមរយៈអ្វីដែលយើងបានដឹងដោយសិលាចារឹកជាច្រើននៅតាមក្លោងទ្វារនៃប្រាសាទ: ប្រាង្គកណ្ដាលឧទ្ទិសដល់ជយវម៌្មទី២ក្រោមបច្ឆាមរណនាមថា បរមេឝ្វរ និងព្រះមហេសីទ្រង់ ធរណីន្ទ្រទេវី (K.៣២០ ក) ប្រាង្គខាងជើងឧទ្ទិសដល់រុទ្រវម៌្ម (បានបូជាឧទ្ទិសជារុទ្រេឝ្វរ) និង រាជេន្ទ្រទេវី (K.៣១៨ ក) មាតាបិតារបស់មាតាទ្រង់ និងប្រាង្គខាងត្បូងឧទ្ទិសដល់ ប្ឫថិវេន្ទ្រវម៌្ម (ឧទ្ទិសឱ្យជាប្ឫថិវេន្ទ្រេឝ្វរ) និង ប្ឫថិវេន្ទ្រទេវី (K.៣១៥ ក) និង K.៧១៣ ខ )។ វ្រះបាទប្ឫថិវេន្ទ្រវម៌្ម មានព្រះបច្ឆាមរណនាមថា ប្ឫថិវេន្ទ្រេឝ្វរ។
ប្ឫថិវេន្ទ្រវម៌្ម: វិភាគពីពង្សាវតារ

វិភាគពីពង្សាវតារ
ជាក់ស្ដែង ការស្នងរាជ្យនៃក្សត្រពីបុរាណនៅក្នុងសតវត្សទី៩ត្រូវបានលើកយកមកជំទាស់ ដោយពួកអ្នកអភិលេខន៍ខ្លះដូចជាលោក កមលេស្វរ-ភត្តចរ្យ និងលោកខាលហេនហ្ស៍-ហ្គោលហ៊្សីអូ។ ដោយហេតុតែ ព្រះរាជសកម្មភាពមិនសូវមាន ហើយការកត់ត្រានៃជយវម៌្មទី៤ និងវត្តមាននៃប្រាង្គឧទ្ទិសនៃប្រាសាទព្រះគោ អ្នកទាំងពីរក៏បានបកប្រែសិលាចារឹកសំស្ក្រឹតមួយចំនួននៅរលួសដែលបង្ហាញភស្តុតាងនៃអត្ថិភាពរបស់ក្សត្រពីរអង្គចន្លោះព្រះអង្គ និង ឥន្ទ្រវម៌្ម: គឺ រុទ្រវម៌្មនិង ប្ឫថិវេន្ទ្រវម៌្ម។
តាមរយៈសិលាចារឹកលលៃ K. ៣២៤ នៃក្សត្រស្នងរាជ្យបន្តពីវ្រះបាទឥន្ទ្រវម៌្មទី១ យឝោវម៌្មទី១ បានចុះកាលត្រូវនឹងថ្ងៃ ៨ កក្កដា ឆ្នាំគ.ស ៨៩៣ រុទ្រវម៌្ម ជាព្រះអនុជភាតានៃមាតារបស់ព្រះនាង 'ធរណីន្ទ្រទេវី' ព្រះមហេសីនៃវ្រះបាទជយវម៌្មទី២ និងត្រូវជាមាតានៃវ្រះបាទជយវម៌្មទី៣ (ដែលឥន្ទ្រវម៌្មទី១ បានវែកញែកក្រោមព្រះបច្ឆាមរណនាមថាជា វិឝ្ណុលោក ក្នុងសិលាចារឹកបាគងរបស់ទ្រង់ K.៨២៦ ក្នុងបាទ XXX ចុះកំណត់ គ.ស ៨៨១/៨២។)
ទោះបីយ៉ាងនេះក្ដី លោកម៉ៃឃើល-វិខ្ខឺរី បានបង្ហាញថាពួកទ្រង់មិនត្រូវបានវែកញែកក្នុងសម័យកាលក្រោយៗមកទៀតទេ និង បុព្វការីជន ដែលមានបច្ច័យបទ "-វម៌្ម" របស់ឥន្ទ្រវម៌្មទី១ ទាំងនេះអាចពន្យល់ដោយងាយថាជាការដំឡើងឋានៈបច្ឆាមរណនាមនៃព្រះមាតាបិតារបស់ក្សត្រអង្គនេះ ដែលប្រហែលបានកើតឡើងរួចជាស្រេចហើយក្នុងសម័យដែលពួកទ្រង់មានព្រះជន្មនៅឡើយ ការពិតបន្តបន្ទាប់គួរតែស្ថិតក្នុងករណីទី ១) សិលាចារឹកនៃសតវត្សទី៩ទាំងនេះបានរៀបរាប់អំពីព្រឹត្តិការណ៍ ឧ. ពង្សាវលី និង ពង្សាវតារទាក់ទង យោងទៅតាមសម័យកាលនៃសតវត្សទាំងនោះដោយឯកឯង។ ២) មួយទៀតគួរឱ្យមានមន្ទិលធំផ្ដោតលើទំនុកចិត្តលើសិលាចារឹកសម័យក្រោយៗមកទៀត ដែលកត់ត្រាខុសសម័យរជ្ជកាល និងរឿងរ៉ាវអំពីខ្សែស្រឡាយវង្សត្រកូល ត្រូវបានគេដឹងលឺពីមុន ហើយត្រូវបានបកស្រាយជាពិសេសដោយលោកវិខ្ខឺរី ៣) សិលាចារឹកសម័យក្រោយៗមកទៀតបានបំភ្លេចព្រះនាមក្សត្រមួយចំនួនជារឿយៗ មិនត្រឹមតែក្សត្រពីរអង្គនេះទេ ប៉ុន្តែក៏មានក្សត្រសំខាន់ៗផ្សេងទៀតដែរ (ជយវម៌្មទី៤ បានវែកញែកត្រឹមតែព្រះនាមក្សត្រសោយរាជ្យមុនទ្រង់បីអង្គតែប៉ុណ្ណោះ រាជេន្ទ្រវម៌្មទី២ ស្ថាបនិករាជវង្សថ្មី ត្រូវបានគេបំភ្លេចចោលក្នុងសិលាចារឹកបក្សីចាំក្រុងរបស់ទ្រង់ K.២៨៦ ដែលចុះកាលបរិច្ឆេទថ្ងៃ ២៣ កុម្ភៈ ឆ្នាំ៩៤៨ បូករួមទាំងក្សត្រសោយរាជ្យមុនៗទ្រង់ទាំងប៉ុន្មាន ដោយលើកលែងតែវ្រះបាទជយវម៌្មទី២ និង ជយវម៌្មទី៣ ចេញតែប៉ុណ្ណោះ) ៤) នៅសតវត្សទី៩ គោរម្យងារ "-វម៌្ម" ត្រូវទុកប្រើចំពោះតែពួកក្សត្រ (អញ្ជឹង រុទ្រវម៌្មក៏មិនមែនជាបិតាស្ដេចអង្គណាមួយឡើយ) ៥) គួរឱ្យភ្ញាក់ផ្អើលណាស់ដែលសិលាចារឹកសម័យក្រោយៗមកទៀតត្រូវបានគេរាប់ថាជាសិលាចារឹកមានតំលៃគួរឱ្យជឿទុកចិត្តបានជាងបណ្ដាសិលាចារឹកសហសម័យទៅទៀត ដោយការច្របាច់បញ្ចូលគ្នានូវរឿងរ៉ាវព្រឹត្តិការណ៍ជំនួសឱ្យការយកលំនាំតាមក្បួនប្រវត្តិសាស្ត្រម៉ត់ចត់ពេកទៅវិញ។
ប្ឫថិវេន្ទ្រវម៌្ម: ពង្សាវលី

ពង្សាវលី
ព្រះបិតាព្រះនាម រុទ្រវម៌្ម និងមាតាព្រះនាម រាជេន្ទ្រទេវី
ព្រះមាតុច្ឆាត្រូវជាព្រះមាតានៃព្រះនាងធរណីន្ទ្រទេវី
ព្រះមហេសីព្រះនាម ប្ឫថិវេន្ទ្រទេវី
ព្រះភិគនីអយ្យកាមួយ ព្រះនាមធរណីន្ទ្រទេវី
ព្រះរាជបុត្រព្រះនាម ឥន្ទ្រវម៌្មទី១
ព្រះភាគិនេយ្យមាតុលា ព្រះបាទជយវម៌្មទី៣
ព្រះនត្តា ព្រះនាម យឝោវម៌្មទី១, មហេន្ទ្រទេវី, ជយទេវី