ភពអ៊ុយរ៉ានុស: បរិយាកាស

បរិយាកាស 
ទោះបីជាមិនមានផ្ទៃរឹងដែលបានកំណត់ច្បាស់លាស់នៅខាងក្នុងរបស់ Uranus ក៏ដោយ ប៉ុន្តែផ្នែកខាងក្រៅនៃស្រោមសំបុត្រឧស្ម័នរបស់ Uranus ដែលអាចចូលទៅដល់ការចាប់សញ្ញាពីចម្ងាយត្រូវបានគេហៅថា បរិយាកាស របស់វា ។  សមត្ថភាពចាប់សញ្ញាពីចម្ងាយលាតសន្ធឹងដល់ប្រហែល 300 គីឡូម៉ែត្រក្រោមកម្រិត 1 bar (100 kPa) ជាមួយនឹងសម្ពាធដែលត្រូវគ្នានៅជុំវិញ 100 bar (10 MPa) និងសីតុណ្ហភាព 320 K (47 °C; 116 °F) ។  ទែម៉ូ ស្ពែរ tenuous លាតសន្ធឹងលើកាំភពពីរពីផ្ទៃបន្ទាប់បន្សំ ដែលត្រូវបានកំណត់ថាស្ថិតនៅសម្ពាធ 1 bar ។  បរិយាកាស​អ៊ុយរ៉ាន់​អាច​បែង​ចែក​ជា​បី​ស្រទាប់​គឺ៖ ត្រូពិចរវាងរយៈកំពស់ −300 និង 50 គីឡូម៉ែត្រ (−186 និង 31 mi) និងសម្ពាធពី 100 ទៅ 0.1 bar (10 MPa ដល់ 10 kPa); stratosphere ដែល លាតសន្ធឹងរយៈកំពស់ពី 50 ទៅ 4,000 គីឡូម៉ែត្រ (31 និង 2,485 mi) និងសម្ពាធរវាង 0.1 និង 10 −10  bar (10 kPa ទៅ 10  µPa ); និងទែម៉ូស្យូមលាតសន្ធឹងពី 4,000 គីឡូម៉ែត្រទៅខ្ពស់រហូតដល់ 50,000 គីឡូម៉ែត្រពីផ្ទៃ។  មិនមាន mesosphere ។

 ការ​តែង​និពន្ធ 
សមាសភាពនៃបរិយាកាសរបស់អ៊ុយរ៉ានុសគឺខុសគ្នាពីបរិមាណរបស់វា ដែលភាគច្រើនមាន ម៉ូលេគុលអ៊ីដ្រូសែន និងអេលីយ៉ូម។  ប្រភាគម៉ូលេគុល អេលីយ៉ូម ពោលគឺចំនួន អាតូម អេលីយ៉ូម ក្នុងមួយម៉ូលេគុលនៃឧស្ម័នគឺ0.15 ± 0.03  នៅក្នុង troposphere ខាងលើ ដែលត្រូវគ្នានឹងប្រភាគម៉ាស0.26 ± 0.05 .  តម្លៃនេះគឺជិតទៅនឹងប្រភាគម៉ាសអេលីយ៉ូមប្រូតូសូឡា0.275 ± 0.01 ,  បង្ហាញថាអេលីយ៉ូមមិនបានតាំងទីលំនៅនៅកណ្តាលរបស់វាដូចដែលវាមាននៅក្នុងឧស្ម័នយក្ស។  ធាតុផ្សំទីបីដែលមានច្រើនបំផុតនៃបរិយាកាសរបស់ Uranus គឺមេតាន ( CH 4 ) ។  មេតានមាន ខ្សែ ស្រូបទាញ លេចធ្លោ នៅក្នុង IR ដែលអាចមើលឃើញ និង ជិតអ៊ីនហ្វ្រារ៉េដ (IR) ដែលធ្វើឱ្យ Uranus aquamarine ឬ ពណ៌ខៀវខ្ចីមាន ពណ៌ ។  ម៉ូលេគុលមេតានមានចំនួន 2.3% នៃបរិយាកាសដោយប្រភាគម៉ូលេគុលខាងក្រោមផ្ទៃពពកមេតាននៅកម្រិតសម្ពាធ 1.3 bar (130 kPa); នេះតំណាងឱ្យប្រហែល 20 ទៅ 30 ដងនៃបរិមាណកាបូនដែលមាននៅក្នុងព្រះអាទិត្យ។ សមាមាត្រលាយ គឺទាបជាងច្រើននៅក្នុងបរិយាកាសខាងលើ ដោយសារតែសីតុណ្ហភាពទាបខ្លាំងរបស់វា ដែលបន្ថយកម្រិតតិត្ថិភាព និងបណ្តាលឱ្យមានជាតិមេតានលើសដើម្បីបង្កក។  ភាពសម្បូរបែបនៃសមាសធាតុងាយនឹងបង្កជាហេតុដូចជា អាម៉ូញាក់ ទឹក និង អ៊ីដ្រូសែនស៊ុលហ្វីត នៅក្នុងបរិយាកាសជ្រៅត្រូវបានគេស្គាល់យ៉ាងលំបាក។ ពួកវាប្រហែលជាខ្ពស់ជាងតម្លៃពន្លឺព្រះអាទិត្យផងដែរ។  រួមជាមួយនឹងមេតាន បរិមាណដាននៃ អ៊ីដ្រូកាបូន ផ្សេងៗ ត្រូវបានរកឃើញនៅក្នុង stratosphere នៃ Uranus ដែលត្រូវបានគេគិតថាត្រូវបានផលិតចេញពីមេតានដោយ photolysis ដែលបង្កឡើងដោយ កាំរស្មីអ៊ុលត្រាវីយូឡេ (UV) ព្រះអាទិត្យ។ ពួកវារួមមាន អេតាន ( C 2 H 6 ) អាសេទីលលីន ( C 2 H 2 ) មេទីល ឡាសេទីលីន ( CH 3 C 2 H ) និង ឌី អាសេទីលីន ( C 2 HC 2 H ) ។  Spectroscopy ក៏បានរកឃើញដាននៃចំហាយទឹក កាបូនម៉ូណូអុកស៊ីត និង កាបូនឌីអុកស៊ីត នៅក្នុងបរិយាកាសខាងលើ ដែលអាចកើតចេញពីប្រភពខាងក្រៅ ដូចជាធូលី និង ផ្កាយដុះកន្ទុយ ។

 ត្រូប៉ូស្ពែរ 
troposphere គឺជាផ្នែកទាបបំផុត និងក្រាស់បំផុតនៃបរិយាកាស ហើយត្រូវបានកំណត់លក្ខណៈដោយការថយចុះនៃសីតុណ្ហភាពជាមួយនឹងរយៈកម្ពស់។  សីតុណ្ហភាពធ្លាក់ពីប្រហែល 320 K (47 °C; 116 °F) នៅមូលដ្ឋាននៃ troposphere នាមករណ៍នៅ −300 គីឡូម៉ែត្រទៅ 53 K (−220 °C; −364 °F) នៅ 50 គីឡូម៉ែត្រ។  សីតុណ្ហភាពនៅតំបន់ខាងលើត្រជាក់បំផុតនៃ troposphere ( tropopause ) ពិតជាប្រែប្រួលក្នុងចន្លោះពី 49 និង 57 K (−224 និង −216 °C; −371 និង −357 °F) អាស្រ័យលើភព។ រយៈទទឹង។  តំបន់ត្រូពិចគឺទទួលខុសត្រូវចំពោះការបំភាយកំដៅ ឆ្ងាយបំផុត របស់អ៊ុយរ៉ានុស ដូច្នេះកំណត់ សីតុណ្ហភាពដ៏មានប្រសិទ្ធភាព របស់វា។នៃ 59.1 ± 0.3 K (−214.1 ± 0.3 °C; −353.3 ± 0.5 °F) ។ 

troposphere ត្រូវបានគេគិតថាមានរចនាសម្ព័ន្ធពពកស្មុគស្មាញខ្លាំង។ ពពកទឹកត្រូវបានគេសន្មត់ថាស្ថិតនៅក្នុងជួរសម្ពាធពី 50 ទៅ 100 bar (5 ទៅ 10 MPa) ពពក ammonium hydrosulfide ក្នុងចន្លោះពី 20 ទៅ 40 bar (2 ទៅ 4 MPa) ពពកអាម៉ូញាក់ ឬ អ៊ីដ្រូសែនស៊ុលហ្វីត នៅចន្លោះពី 3 ទៅ 10 ។ bar (0.3 និង 1 MPa) ហើយទីបំផុតបានរកឃើញដោយផ្ទាល់នូវពពកមេតានស្តើងនៅ 1 ទៅ 2 bar (0.1 ទៅ 0.2 MPa) ។  troposphere គឺជាផ្នែកមួយថាមវន្តនៃបរិយាកាស ដែលបង្ហាញពីខ្យល់ខ្លាំង ពពកភ្លឺ និងការផ្លាស់ប្តូរតាមរដូវ។ 

 បរិយាកាសខាងលើ 
ស្រទាប់កណ្តាលនៃបរិយាកាសអ៊ុយរ៉ានីគឺជា stratosphere ដែលជាទូទៅសីតុណ្ហភាពកើនឡើងជាមួយនឹងរយៈកំពស់ចាប់ពី 53 K (−220 °C; −364 °F) នៅតំបន់ ត្រូពិច ដល់ចន្លោះពី 800 ទៅ 850 K (527 និង 577 °C; 980 និង 1,070 ។ ° F) នៅមូលដ្ឋាននៃទែរម៉ូស្ពែរ។  កំដៅនៃ stratosphere គឺបណ្តាលមកពីការស្រូបយកកាំរស្មី UV និង IR ពន្លឺព្រះអាទិត្យដោយមេតាននិង អ៊ីដ្រូកាបូន ផ្សេងទៀត ,  ដែលបង្កើតនៅក្នុងផ្នែកនៃបរិយាកាសនេះជាលទ្ធផលនៃ photolysis មេតាន ។  កំដៅក៏ត្រូវបានធ្វើឡើងពី thermosphere ក្តៅ។ អ៊ីដ្រូកាបូនកាន់កាប់ស្រទាប់តូចចង្អៀតនៅរយៈកំពស់ពី 100 ទៅ 300 គីឡូម៉ែត្រ ដែលត្រូវនឹងជួរសម្ពាធពី 1000 ទៅ 10 Pa និងសីតុណ្ហភាពចន្លោះពី 75 ទៅ 170 K (−198 និង −103 °C; −325 និង −154 ° F) .  អ៊ីដ្រូកាបូនដែលមានច្រើនបំផុតគឺ មេតាន អាសេទីលីន និង អេ តាន ជាមួយនឹង សមាមាត្រលាយ ប្រហែល 10−7 ទាក់ទងទៅនឹងអ៊ីដ្រូសែន។ សមាមាត្រលាយនៃ កាបូនម៉ូណូអុកស៊ីត គឺស្រដៀងគ្នានៅកម្ពស់ទាំងនេះ។  អ៊ីដ្រូកាបូនធ្ងន់ជាង និង កាបូនឌីអុកស៊ីត មានសមាមាត្រលាយបញ្ចូលគ្នាបីលំដាប់នៃរ៉ិចទ័រទាបជាង។  បរិបូរណ៍នៃទឹកគឺនៅជុំវិញ 7 × 10−៩ .  Ethane និង acetylene មានទំនោរទៅ condense នៅក្នុងផ្នែកខាងក្រោមត្រជាក់នៃ stratosphere និង tropopause (ក្រោមកម្រិត 10 mBar) បង្កើតជាស្រទាប់អ័ព្ទ ដែលអាចជាផ្នែកមួយទទួលខុសត្រូវចំពោះរូបរាងដ៏ខ្មៅងងឹតរបស់ Uranus ។ កំហាប់នៃអ៊ីដ្រូកាបូននៅក្នុង stratosphere Uranian ខាងលើអ័ព្ទគឺទាបជាងយ៉ាងខ្លាំងនៅក្នុង stratospheres នៃភពយក្សដទៃទៀត។ 

ស្រទាប់ខាងក្រៅបំផុតនៃបរិយាកាសអ៊ុយរ៉ានីគឺជាទែម៉ូស្យូម និងកូរូណា ដែលមានសីតុណ្ហភាពស្មើៗគ្នាប្រហែលពី 800  850  សកម្មភាព auroral អាចផ្តល់ថាមពលចាំបាច់ដើម្បីរក្សាសីតុណ្ហភាពទាំងនេះ។ ប្រសិទ្ធភាពនៃការត្រជាក់ខ្សោយដោយសារកង្វះអ៊ីដ្រូកាបូននៅក្នុង stratosphere លើសពីកម្រិតសម្ពាធ 0.1 mBar ក៏អាចរួមចំណែកផងដែរ។  បន្ថែមពីលើអ៊ីដ្រូសែនម៉ូលេគុល ទែរម៉ូស្វ៊ែរ-កូរូណា មានអាតូមអ៊ីដ្រូសែនឥតគិតថ្លៃជាច្រើន។ ម៉ាស់តូច និងសីតុណ្ហភាពខ្ពស់របស់ពួកគេពន្យល់ពីមូលហេតុដែល Corona លាតសន្ធឹងដល់ទៅ 50,000 គីឡូម៉ែត្រ (31,000 mi) ឬកាំអ៊ុយរ៉ានីពីរពីផ្ទៃរបស់វា។ Corona ពង្រីកនេះគឺជាលក្ខណៈពិសេសតែមួយគត់របស់ Uranus ។  ឥទ្ធិពលរបស់វារួមមានការ អូសទាញ លើភាគល្អិតតូចៗដែលធ្វើដំណើរជុំវិញភពអ៊ុយរ៉ានុស ដែលបណ្តាលឱ្យមានការថយចុះជាទូទៅនៃធូលីនៅក្នុងរង្វង់របស់អ៊ុយរ៉ានុស។  តេន ខោ បន សមយេន ឆព្វគ្គិយា ភិក្ខូ ភិក្ខូ ឥត្ថន្នាមស្ស ភគវ ន្តំ ។  ការសង្កេតបង្ហាញថា អ៊ីយ៉ូណូស្យឺរ កាន់កាប់រយៈកំពស់ពី ២.០០០ ទៅ ១០.០០០ គីឡូម៉ែត្រ (១.២០០ ទៅ ៦.២០០ ម៉ាយ)។  អ៊ីយ៉ុងអ៊ុយរ៉ានីញ៉ូមគឺក្រាស់ជាងភពសៅរ៍ ឬភពណិបទូន ដែលអាចកើតឡើងពីកំហាប់អ៊ីដ្រូកាបូនទាបនៅក្នុងស្ត្រតូស្ពែរ។ អ៊ីយ៉ូណូស្ពែរត្រូវបានទ្រទ្រង់ជាចម្បងដោយកាំរស្មីយូវីព្រះអាទិត្យ ហើយដង់ស៊ីតេរបស់វាអាស្រ័យទៅលើ សកម្មភាពព្រះអាទិត្យ ។  សកម្មភាព អសុរកាយ មិនសំខាន់ បើប្រៀបធៀបទៅនឹងភពព្រហស្បតិ៍ និងសៅរ៍។