navinnseab/khmer-wikipedia-article huggingface dataset:
ចូលឆ្នាំខ្មែរ: កាតព្វកិច្ចចូលរួមរបស់ប្រជាជនខ្មែរ

កាតព្វកិច្ចចូលរួមរបស់ប្រជាជនខ្មែរ 
ក្នុងនាមជាប្រជាជាតិខ្មែរ ត្រូវចូលរួមថែរក្សា ការពារ
លើកស្ទួយ ទំនៀមចូលឆ្នាំខ្មែរ របស់យើងដូចម្ដេចខ្លះ ?

ការរក្សានូវអត្ថន័យចូលឆ្នាំខ្មែរ

 ការតែងដេគ័រលម្អផ្ទះ នៅថ្ងៃចូលឆ្នាំ ។
 ថែរក្សាវប្បធម៌នៃការព្យួរគោមផ្កាយ ។
 មានធុងទឹកនៅពីមុខផ្ទះ សម្រាប់ជះទៅលើអ្នកដំណើរ ទំនៀមមិនអាចកែប្រែ និងលុបចោលបាន របស់ដូនតាអង្គរ តំណាងឱ្យសិរីសួស្ដីបីប្រការ ។
 នៅតែរក្សាការលេងជះទឹក និងប៉ាតម៉្សៅ នាំប្រជាជនចាកឆ្ងាយ អំពីល្បែងសុីសងពាលា នៅថ្ងៃចូលឆ្នាំ ។
 រាជការទៅប៉ូលិសមានសមត្ថកិច្ច ឬ មន្ត្រីអាជ្ញាធរ នៅពេលឃើញអ្នកណាម្នាក់ បានលេងជះទឹក និង ប៉ាតម៉្សៅ ដោយខ្វះក្រមសីលធម៌ ដូចជា៖ ការជះទឹកកខ្វក់ ការគប់ថង់ទឹក ការបន្លំស្ទាបប្រដាប់ភេទផ្សេងៗ អាជ្ញាធរត្រូវចុះចាប់ពួកគេយកទៅអប់រំ បើមាននូវការរាជការណាមួយ ក្នុងរូបភាពបែបនេះពិតមែន ។
 គ្រប់វត្តអារាម មានបង្ហាញនូវទស្សនីយភាពរបាំប្រជាប្រិយ ដូចជា៖ របាំគោះត្រឡោក របាំគោះអង្រែ របាំក្ងោកប់ៃលិន ការសម្ដែងល្ខោន និងការសម្ដែងយីកេផ្សេងល។
ចូលឆ្នាំខ្មែរ: ថ្ងៃនៃមហាសង្ក្រាន្ត

ថ្ងៃនៃមហាសង្ក្រាន្ត 
Date of Great Maha Sangkran

 ឆ្នាំ  ថ្ងៃចូលឆ្នាំ ទេវតាសង្ក្រាន្ត ពណ៌មង្គល ម៉ោងមកដល់ សត្វតំណាងឆ្នាំ  2020 13 មេសា គោរាគៈទេវី  20:48 PM  ឆ្នាំជូត (កណ្ដុរ) 2021 14 មេសា មណ្ឌាទេវី  04:00 AM  ឆ្នាំឆ្លូវ (គោ) 2022 14 មេសា កិរិណីទេវី   10:00 AM  ឆ្នាំខាល (ខ្លា) 2023 14 មេសា កិមិរាទេវី  16:00 PM  ឆ្នាំថោះ (ទន្សាយ) 2024 13 មេសា មហោទរាទេវី  22:24 PM  ឆ្នាំរោង (នាគ) 2025 14 មេសា គោរាគៈទេវី  04:48 AM  ឆ្នាំម្សាញ់ (ពស់) 2026 14 មេសា រាក្យៈសាទេវី  10:48 AM  ឆ្នាំមមី (សេះ) 2027 14 មេសា មណ្ឌាទេវី  16:48 PM  ឆ្នាំមមែ (ពពែ) 2028 13 មេសា កិរិណីទេវី   23:12 PM  ឆ្នាំវក (ស្វា) 2029 14 មេសា មហោទរាទេវី  05:36 AM  ឆ្នាំរកា (មាន់) 2030 14 មេសា ទុង្សាទេវី  11:36 AM  ឆ្នាំច (ឆ្កែ) 2031 14 មេសា គោរាគៈទេវី  17:36 PM  ឆ្នាំកុរ (ជ្រូក) 2032 13 មេសា រាក្យៈសាទេវី  00:00 AM  ឆ្នាំជូត (កណ្ដុរ) 2033 14 មេសា កិរិណីទេវី   06:24 AM  ឆ្នាំឆ្លូវ (គោ) 2034 14 មេសា កិមិរាទេវី  12:24 PM  ឆ្នាំខាល (ខ្លា) 2035 14 មេសា មហោទរាទេវី  18:24 PM  ឆ្នាំថោះ (ទន្សាយ) 2036 14 មេសា គោរាគៈទេវី  01:12 AM  ឆ្នាំរោង (នាគ) 2037 14 មេសា រាក្យៈសាទេវី  07:12 AM  ឆ្នាំម្សាញ់ (ពស់) 2038 14 មេសា មណ្ឌាទេវី  13:12 PM  ឆ្នាំមមី (សេះ) 2039 14 មេសា កិរិណីទេវី   19:12 PM  ឆ្នាំមមែ (ពពែ) 2040 14 មេសា មហោទរាទេវី  02:00 AM  ឆ្នាំវក (ស្វា) 2041 14 មេសា ទុង្សាទេវី  08:00 AM  ឆ្នាំរកា (មាន់) 2042 14 មេសា គោរាគៈទេវី  14:00 PM  ឆ្នាំច (ឆ្កែ) 2043 14 មេសា រាក្យៈសាទេវី  20:00 PM  ឆ្នាំកុរ (ជ្រូក) 2044 14 មេសា កិរិណីទេវី   02:48 AM  ឆ្នាំជូត (កណ្ដុរ) 2045 14 មេសា កិមិរាទេវី  08:48 AM  ឆ្នាំឆ្លូវ (គោ) 2046 14 មេសា មហោទរាទេវី  14:48 PM  ឆ្នាំខាល (ខ្លា) 2047 14 មេសា ទុង្សាទេវី  20:48 PM  ឆ្នាំថោះ (ទន្សាយ) 2048 14 មេសា រាក្យៈសាទេវី  03:36 AM  ឆ្នាំរោង (នាគ) 2049 14 មេសា មណ្ឌាទេវី  09:36 AM  ឆ្នាំម្សាញ់ (ពស់) 2050 14 មេសា កិរិណីទេវី   15:36 PM  ឆ្នាំមមី (សេះ)
ចូលឆ្នាំខ្មែរ: ចន្ទគតិ

ចន្ទគតិ  
ចន្ទគតិ បា. ( ន. )  ដំណើរព្រះចន្ទ : លើកខែតាមចន្ទគតិ, កំណត់ថ្ងៃខែតាមចន្ទគតិ ។
ចន្ទគតិកាល បា.  ( ន. ) កាលរដូវដែលកំណត់តាមដំណើរព្រះចន្ទក្នុងឆ្នាំមួយៗ ចែកជារដូវមាន ៣ គឺ ហេមន្តៈ រដូវរងា មាន ៤ ខែ រាប់តាំងពីថ្ងៃ ១ រោច ខែកត្ដិក ទៅដល់ថ្ងៃពេញបូណ៌មីខែផល្គុន, គិម្ហៈ រដូវក្ដៅមាន ៤ ខែ រាប់ពីថ្ងៃ ១ រោចខែផល្គុន ទៅដល់ថ្ងៃពេញបូណ៌មីខែអាសាឍ, វស្សា រដូវភ្លៀងមាន ៤ ខែ រាប់ពីថ្ងៃ ១ រោចខែអាសាឍ ទៅដល់ថ្ងៃពេញបូណ៌មីខែកត្ដិក, រួមទាំងបីរដូវជា ១២ខែ ត្រូវជា គម្រប់១ឆ្នាំ, តែបើឆ្នាំ ដែលមានអធិកមាសលើស ខែអាសាឍ ២ ដង នោះ ត្រង់គិម្ហៈរដូវ មាន ៥ខែ គឺរាប់ពីត្រឹមថ្ងៃ ១រោច ខែផល្គុន ទៅដល់ថ្ងៃពេញបូណ៌មី ខែទុតិយាសាឍ, ឆ្នាំនោះមាន ១៣ ខែ, ហៅថា ឆ្នាំមានអធិកមាស ។ បើឆ្នាំមានអធិកវារៈ ត្រង់ខែជេស្ឋត្រូវមាន ៣០ថ្ងៃ ខុសពីធម្មតា ខែអាសាឍ ជួនកាលមាន ២ដង
 មុនឈ្មោះ – បឋមាសាឍ 
 ក្រោយឈ្មោះ – ទុតិយាសាឍ 
បើយកលេខប្រើជាជំនួសខែ បឋមាសាឍ ត្រូវដាក់លេខ ៨ ក្រោមសូន្យ ( ᧠ ), ខែ ទុតិយាសាធ ត្រូវដាក់លេខ ៨ ពីរតម្រួតលើគ្នា ( ᧰ ) ចន្ទមណ្ឌល ក្នុងអាកាសក៏ហៅថា ខែដែរ : សំពះព្រះខែ, ខែរះ, និង ខែលិច ។ 
ទុតិយាសាឍ –យ៉ាសាត បា.; សំ. ( ន. ) (ទុតិយាសាឡ្ហ; ទ្វិតីយាសាឍ) ឈ្មោះខែអាសាឍទី ២ គឺខែអាសាឍក្រោយ ជាគូគ្នានឹងខែអាសាឍទី ១ គឺខែអាសាឍមុនដែលហៅថា បឋមាសាឍ (មានតែក្នុងឆ្នាំណាដែលមានអធិកមាស គឺឆ្នាំដែលត្រូវលើកខែអាសាឍ ២ ដងបំពេញតាមចន្ទគតិ) ហៅខែ ទុតិយាសាឍ ។
ចូលឆ្នាំខ្មែរ: កំណត់ត្រា ពាក្យ សង្ក្រាន្ត

កំណត់ត្រា ពាក្យ សង្ក្រាន្ត 
thumb|Sangkran of Cambodia inscription around 10th century.
 សិលាចារឹក ប្រាសាទទេពប្រណម K.290  Tep Pranam temple stone inscription K.290 in (Saka 937 = A.D. 1015), Angkor Database.Asia Vibrancy in Stone: Masterpieces of the Danang Museum of Cham Sculpture, Publisher: River Books, p.287 ISBN: 6167339996 ​
 សិលាចារឹក ប្រាសាទភិមានអាកាស K.291 និយាយពីការ សែនដង្វាយក្នុងឆ្នាំថ្មី  Phimeanakas temple stone inscription K.291 
Speaking of offerings in the new year in (Saka 832 = A.D. 910)
Sachchidanand Sahai (2012)The Hindu Temples in Southeast Asia: Their Role in Social, Economic and Political Formations, Publisher: Indian Institute of Advanced Study, University of Minnesota p.368 ISBN: 8173054282 ​
 សិលាចារឹក ប្រាសាទបឹងមាលា K.989 និយាយពីការ រៀបដង្វាយថ្វាយគ្រូបុរោហិត ក្នុងឆ្នាំថ្មី  Beng Mealea temple stone inscription K.989 Talk about the New Year's Eve offering​ to Astrologer​ of the rules. The University of Minnesota ​
 សិលាចារឹក ភ្នំសណ្ដក ខេត្តព្រះវិហារ K.195 បានចារឹកថា គប្បីរក្សាគ្រឿងដង្វាយដល់ព្រះ ប្រចាំថ្ងៃសង្ក្រាន្ត  Phnom Sondok in Preah Vihear Province stone inscription K.195 Talk about one should keep the offering to God in the day of Songkran Khmer: History and Treasures of an Ancient Civilization the University of California ​
ចូលឆ្នាំខ្មែរ: ការតុបតែងលម្អថ្ងៃចូលឆ្នាំខ្មែរ

ការតុបតែងលម្អថ្ងៃចូលឆ្នាំខ្មែរ 

ផ្នែកសំខាន់នៃការតុបតែង ចូលឆ្នាំខ្មែរ មិនមែនជាការប្រក់ស្បូវ ដាក់ឧបករណ៍ ហត្ថកម្ម ដូចជា៖ ចង្អេរ ល្អី រទេះគោ ហើយយល់ថាជាការតុបតែងផ្សារភ្ជាប់ក្នុងថ្ងៃចូលឆ្នាំនោះទេ របស់សំខាន់ក្នុងការតែងលម្អចូលឆ្នាំប្រពៃណីជាតិខ្មែរ មានដូចជា៖

 ការផ្ជួរគោមផ្កាយ គោមផ្ការំដួល ឬ រូបគោមផ្សេងៗ
 មានអាសនៈតាំងលម្អព្រះពុទ្ធបដិមា ឬ ព្រះកេស (ក្បាល) កុបិលមហាព្រហ្ម 
 មានរូបគំនូរ ទេវតាសង្ក្រាន្ត 
 មានទង់មង្គលចំរុះពណ៌  
 មានការតាំងលម្អផ្កាស្រស់ 
 មានភ្លើងអគ្គីសនីចំរុះពណ៌ភ្លឹបផ្លេត គួរជាទីគយគន់
 ការចងក្រណាត់ពណ៌ទៅតាមពណ៌មង្គលទេវតា បើទេវតាសង្ក្រាន្ត ប្រើពណ៌មង្គលណាមួយ គួររៀបចំផ្ទាំង
ក្រណាត់នោះឱ្យត្រូវនិងពណ៌មង្គលរបស់ទេវតា ។ 
ឧទាហរណ៍: ទុង្សាទេវី ពណ៌មង្គលក្រហម ត្រូវរៀបចំឱ្យមានលក្ខណៈក្រហមតាម ដើម្បីស្រូបយកលាភសំណាងពីទេវតាឆ្នាំថ្មី ។ មហោទរាទេវី ២០២៤ ពណ៌មង្គលព្រីងទុំ ស្វាយក្រម៉ៅ ដូចនេះត្រូវរៀបចំឱ្យមានលក្ខណៈពណ៌ព្រីងទុំទៅតាម ពណ៌មង្គលរបស់ទេវតាសង្ក្រាន្ត ក្បួនមហាសង្ក្រាន្ត ទាក់ទងនិង ក្បួនតារាសាស្ត្រ ក្បួនភូគប់ បែបវិទ្យាសាស្ត្រ មិនមែនធម្មតាៗ ដូចអស់លោកអ្នកមួយចំនួន គិតនោះទេ ។
ចូលឆ្នាំខ្មែរ: សេចក្តីប្រតិកម្ម

សេចក្តីប្រតិកម្ម 
 មានការផុសនិយាយពីវប្បធម៌ចូលឆ្នាំខ្មែរ របស់បងប្អូនមួយចំនួនលើបណ្ដាញសង្គម Facebook និង Youtube ដែលប្រាសចាកពី កំណត់ត្រានៃឯកសារយោងទាំងស្រុង ការលើកឡើងដោយគ្មានប្រភពច្បាស់លាស់ ដោយផុសថា ទេវតាទាំង៧អង្គ ជាប្រពន្ធរបស់ ព្រះឥន្ទ្រ ពិធីលេងជះទឹក ជារបស់បរទេសជាដើម និង តាមរយៈសារព័ត៌មានមួយចំនួន ដែលជាហេតុធ្វើឱ្យមានការយល់ច្រឡំដល់ពលរដ្ឋខ្មែរមួយចំនួនធំ ។ អត្ថបទនៃ ពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំខ្មែរ ដែលរៀបរាប់ខាងលើនេះ បានធ្វើការស្រាវជ្រាវអស់រយៈពេល 4 ឆ្នាំ ចាប់តាំងពីឆ្នាំ 2018 មក ដែលឯកសារមួយចំនួនធំ បានរកឃើញនៅបណ្ណាល័យអន្តរជាតិធំៗ នាក្រៅប្រទេស ដូចនេះសូមធ្វើការកែតម្រូវ ខ្លឹមសាររបស់បងប្អូន ដែលផុសអំពីទំនៀមចូលឆ្នាំខ្មែរ ឱ្យបានច្បាស់លាស់ សូមអរគុណ ។

 អត្ថបទទាំងមូល មិនដាក់ប្រភពឯកសារ តាមសៀវភៅមហាសង្ក្រាន្តរបស់លោក អុឹម បុរិន្ទ នោះទេ ព្រោះប្រភពមួយចំនួនធំក្នុងសៀវភៅនេះ ដាក់ Credit យកមកពីតម្រាសង្ក្រានរបស់ថៃ ដែលប្រាសចាកតាមតម្រារបស់ខ្មែរ ។ ដូចជា៖ ការផ្លាសប្ដូរឈ្មោះ ទេវតា ក្នុងសៀវភៅមហាសង្ក្រាន្ត ដែលនាំឱ្យមានភាពច្របូលច្របល់ជាច្រើនលើកច្រើនសារ ទុង្សាទេវី ទៅជា ទុង្សទេវី ទៅជា ធុង្សៈទេវី រាក្យសាទេវី ទៅជា រាក្សសាទេវី, មហោទរាទេវី ទៅជា មហោធរៈទេវី រូបគ្របមុខ កាយវិការយាងមករបស់ទេវតា ខុសក្បួនតម្រា យកគ្រឿងពណ៌ត្បូងប្រដាប់កាយ ទៅធ្វើជាពណ៌មង្គលផ្សេងៗ ល ។
ចូលឆ្នាំខ្មែរ: សេចក្តីប្រតិកម្ម លើកទី 2

សេចក្តីប្រតិកម្ម លើកទី 2 
 ការលើកឡើងចំពោះ បណ្ឌិតសភាអក្សរសាស្ត្រមួយរូបចំពោះពិធីលេងជះទឹកនៅកម្ពុជា ហាក់ដូចជាឆ្ងាយពីជំនាញរបស់លោកម្នាក់នោះ ចំពោះវប្បធម៌ប្រពៃណីជាតិកម្ពុជា តាមរយៈ ការលើកឡើងជាបន្តបន្ទាប់ដែលខុសពីជំនាញរបស់ពួកគេ ។
មានដូចជា៖ គ្រូបង្រៀន ដេប៉ាតឺម៉ង់ ផ្នែកគណិតវិទ្យា បណ្ឌិតសភាផ្នែកអក្សរសាស្ត្រ មន្ត្រីជំនាញផ្នែក
សារពត៌មាន ព្រះសង្ឃផ្នែកធម្មទាន បុគ្គលផ្នែកអចលនទ្រព្យ ផ្សេងៗ ពួកគេគ្មានការងារធ្វើ ឬ យ៉ាងណា ចាំមកអង្គុយតែទើសឆ្កឹះឆ្កៀល វប្បធម៌ទំនៀមរបស់កម្ពុជាតាមការយល់ឃើញ របស់ពួកគេ ពេលខ្លះពួកគេ ចង់កែប្រែ ឬ ចង់លុបបំបាត់នៅទំនៀមវប្បធម៌របស់កម្ពុជាថែមទៀត ។ 

 ពិធីលេងជះទឹក ដែលផ្លាសប្ដូរពីការលេងដោយជះទឹក តាមរយៈ ត្រឡោកដូង វិវត្តន៍មក កាធុនដាក់ទឹក បន្តមកផ្ទិលទឹក រហូតជឿនលឿនដល់ មានកាំភ្លើងជ័រ បាញ់ទឹក ដើម្បីជាភាពងាយស្រួលក្នុងការរក្សាបរិមាណទឹកដាក់នៅតាមខ្លួនរបស់ពួកគេ អ្វីដែលសំខាន់កុំបោះបង់នៃការលេង ព្រោះនិងបណ្ដាលឱ្យទំនៀមរបស់យើងធ្លាក់ទៅដៃប្រទេសជិតខាង យើងនិងគ្មានឬសគល់នៃការតតាំង រហូតដល់រាប់រយជំនាន់ឯណោះ ។

 វាគួរតែមន្ត្រីជំនាញផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច ជាអ្នកបកស្រាយពីផលប៉ះពាល់ មើលទៅដូចគ្មានឃើញប៉ះពាល់អ្វីសោះ បើតាមបុរាណចារ្យ ក្ដាប់បាន មានតែជនបរទេសគាត់ពោលសរសើរ ពីការលេងជះទឹក បាញ់ទឹកនៅសៀមរាប ហើយពួកគេចង់មកលេងបែបនេះនៅឆ្នាំបន្ទាប់នេះទៀត ភ្ញៀវទេសចរណ៍អន្តរជាតិ អាចថានិងសម្រុកមកច្រើនជាងនេះទៀត នៅពេលដែលពលរដ្ឋខ្មែរលេងកាំភ្លើងជ័របាញ់ទឹកកាន់តែច្រើន ប្រាកដជាមានអ្នកវិនិយោគ មកបើករោងចក្រផលិតកាំភ្លើងជ័រនេះបន្ថែមទៀត កម្ពុជាចំណេញពី ទេសចរណ៍ជាតិ និង អន្តរជាតិផង ចំណេញទាំងកំណើនការងារក្នុងស្រុកផង ដូចជាមិនឃើញចំនុចដែលមើលទៅគួរឱ្យខាំធ្មេញដាក់សោះ !!។

 ចុះបើយើងប្រើក្អមជះទឹកវិញ និងមានផលប៉ះពាល់អ្វីខ្លះ ? 

 ក្អមទឹក ជាវត្ថុដែលមានកស្តួច សម្រាប់ដាក់ទឹក 
គេអាចត្រឹមយក មកចាក់ទឹក ឬ ច្រូចទឹកបាន តើយើងជះទឹកយ៉ាងដូចម្ដេច បើវាមានបរិមាណធ្ងន់ ? ភាគច្រើនខ្មែរពីបុរាណ ប្រើវាដោយការកណ្ដៀត និង ទូលក្អម ប៉ុនណោះ គិតចាប់ពី សម័យអង្គរ មកដល់សង្គមរាស្ត្រនិយម រហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ននេះ មិនដែលជួបសោះការយកក្អមដាក់ទឹកមកជះគ្នានេះ តើលោកបណ្ឌិតនោះបាន រកឃើញរបកគំហើញនេះពីណាដែរ ?  
បើតាមបុរាណចារ្យ យល់ឃើញ ការយកក្អមទឹកមកជះគ្នា មានហានិភ័យណាស់ អាចបង្ករជាអំពើហិង្សា គប់គ្នារបួសស្លាប់ដោយក្អម បង្ករតែសេចក្ដីអន្តរាយដល់ទំនៀមខ្មែរប៉ុនណោះ ។ មានតែល្បែងប្រប្រិយមួយគត់ដែលគេប្រើក្អម នោះគឺ ល្បែងវាយក្អម ហើយមិនមានកំណត់ត្រាណាផ្សេងដែលខ្មែរបុរាណបានកត់ត្រាទុក អំពីបែបផែននៃការលេងក្អមបែបផ្សេងពីនេះទៀតនោះទេ សូមអរគុណ ។
ចូលឆ្នាំខ្មែរ: ចុះបើយើងប្រើក្អមជះទឹកវិញ និងមានផលប៉ះពាល់អ្វីខ្លះ ?

ចុះបើយើងប្រើក្អមជះទឹកវិញ និងមានផលប៉ះពាល់អ្វីខ្លះ ? 

 ក្អមទឹក ជាវត្ថុដែលមានកស្តួច សម្រាប់ដាក់ទឹក 
គេអាចត្រឹមយក មកចាក់ទឹក ឬ ច្រូចទឹកបាន តើយើងជះទឹកយ៉ាងដូចម្ដេច បើវាមានបរិមាណធ្ងន់ ? ភាគច្រើនខ្មែរពីបុរាណ ប្រើវាដោយការកណ្ដៀត និង ទូលក្អម ប៉ុនណោះ គិតចាប់ពី សម័យអង្គរ មកដល់សង្គមរាស្ត្រនិយម រហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ននេះ មិនដែលជួបសោះការយកក្អមដាក់ទឹកមកជះគ្នានេះ តើលោកបណ្ឌិតនោះបាន រកឃើញរបកគំហើញនេះពីណាដែរ ?  
បើតាមបុរាណចារ្យ យល់ឃើញ ការយកក្អមទឹកមកជះគ្នា មានហានិភ័យណាស់ អាចបង្ករជាអំពើហិង្សា គប់គ្នារបួសស្លាប់ដោយក្អម បង្ករតែសេចក្ដីអន្តរាយដល់ទំនៀមខ្មែរប៉ុនណោះ ។ មានតែល្បែងប្រប្រិយមួយគត់ដែលគេប្រើក្អម នោះគឺ ល្បែងវាយក្អម ហើយមិនមានកំណត់ត្រាណាផ្សេងដែលខ្មែរបុរាណបានកត់ត្រាទុក អំពីបែបផែននៃការលេងក្អមបែបផ្សេងពីនេះទៀតនោះទេ សូមអរគុណ ។
ចូលឆ្នាំខ្មែរ: សេចក្តីស្នើសុំ ចំពោះបងប្អូនសារពត៌មាន

សេចក្តីស្នើសុំ ចំពោះបងប្អូនសារពត៌មាន 
 នៅក្នុងថ្ងៃដ៏វិសេស នាថ្ងៃចូលឆ្នាំខ្មែរ បុរាណចារ្យ សូមស្នើសុំ ចំពោះបងប្អូនសារពត៌មានមួយចំនួន សូមកុំបង្ហោះ សេចក្ដីមិនល្អនៅក្នុងបណ្ដាញសង្គមនាថ្ងៃចូលឆ្នាំប្រពៃណីជាតិរបស់ខ្លួនអី វាធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់សេចក្ដីរីករាយ និងបង្កើតបានផ្នត់គំនិត នៃរូបភាពភ័យខ្លាច ធ្វើឱ្យឪពុកម្ដាយនៃពលរដ្ឋខ្មែរមួយចំនួន សម្រេចចិត្តខុស នៃការបិទសិទ្ធសេរីភាពរបស់កូន មិនឱ្យលេងទៅតាមទំនៀមរបស់ដូនតាខ្លួន ធ្វើឱ្យកូនៗរបស់ពួកគេរងនូវសម្ពាធផ្លូវចិត្តឈានដល់ការប្រព្រឹត្តនូវអបាយមុខផ្សេងៗ ដូចជា៖ សេពគ្រឿងញៀន លេងល្បែងសុីសង ផ្សេងៗ ដោយសាររូបភាព ឬ Video របស់បងប្អូនសារពត៌មានមួយចំនួន ដែលបានយករូបភាពគ្រោះថ្នាក់ផ្សេងៗនៃប្រទេសដ៏ទៃមកធ្វើការផុសចាក់ដោតដល់អារម្មណ៍របស់ពលរដ្ឋខ្មែរមួយចំនួន បង្កើតឱ្យមានការតិះដៀលដល់ជាតិសាសន៍ខ្លួនគ្រប់រូបភាព គិតចាប់ពីសមញ្ញជន ព្រះសង្ឃរហូតដល់គ្រូ បណ្ឌិតដេប៉ាតឺម៉ង់ ផងដែរ សូមអរគុណ និង អរព្រះគុណ ។

 ក្រមសីលធម៌ពត៌មាន ក្នុងថ្ងៃចូលឆ្នាំខ្មែរ 
 មិនគួរផុសពីពត៌មាន លាបពណ៌នយោបាយណាមួយក្នុងថ្ងៃចូលឆ្នាំខ្មែរ ចំនួន 3ថ្ងៃ ។
(មិនថាបក្សនយោបាយទាំងអស់នៅកម្ពុជា)
 មិនគួរផុសសេចក្ដីកើតទុក្ខ ណាមួយក្នុងថ្ងៃចូលឆ្នាំខ្មែរ ចំនួន 3 ថ្ងៃ ។
 មិនគួរផុសរូបភាពចលាចលណាមួយ ក្នុងថ្ងៃចូលឆ្នាំខ្មែរ ចំនួន 3 ថ្ងៃ ។ 
 មិនគួរផុស ពីចេទនាបុគ្គលណាមួយ ក្នុងការបង្អាក់ វប្បធម៌ និង ទំនៀមនៃការលេង ជះទឹក និង ប៉ាតម៉្សៅ ។
 សូមចូលរួមផ្សព្វផ្សាយ កន្លែងទេសចរណ៍ សំខាន់ៗ ឬ ភាពសប្បាយរីករាយណាមួយ ដើម្បីជួយជម្រុញវិស័យទេសចរណ៍ជាតិ ។
(មានន័យថាសារពត៌មានរួមចំណែកជួយដល់សេដ្ឋកិច្ចជាតិ)
 មិនគួរផុសសេចក្ដីអន្តរាយ នៃបណ្ដាលប្រទេសផ្សេងៗនៅលើពិភពលោកក្នុងថ្ងៃចូលឆ្នាំខ្មែរ ចំនួន 3 ថ្ងៃ ។
ចូលឆ្នាំខ្មែរ: ក្រមសីលធម៌ពត៌មាន ក្នុងថ្ងៃចូលឆ្នាំខ្មែរ

ក្រមសីលធម៌ពត៌មាន ក្នុងថ្ងៃចូលឆ្នាំខ្មែរ 
 មិនគួរផុសពីពត៌មាន លាបពណ៌នយោបាយណាមួយក្នុងថ្ងៃចូលឆ្នាំខ្មែរ ចំនួន 3ថ្ងៃ ។
(មិនថាបក្សនយោបាយទាំងអស់នៅកម្ពុជា)
 មិនគួរផុសសេចក្ដីកើតទុក្ខ ណាមួយក្នុងថ្ងៃចូលឆ្នាំខ្មែរ ចំនួន 3 ថ្ងៃ ។
 មិនគួរផុសរូបភាពចលាចលណាមួយ ក្នុងថ្ងៃចូលឆ្នាំខ្មែរ ចំនួន 3 ថ្ងៃ ។ 
 មិនគួរផុស ពីចេទនាបុគ្គលណាមួយ ក្នុងការបង្អាក់ វប្បធម៌ និង ទំនៀមនៃការលេង ជះទឹក និង ប៉ាតម៉្សៅ ។
 សូមចូលរួមផ្សព្វផ្សាយ កន្លែងទេសចរណ៍ សំខាន់ៗ ឬ ភាពសប្បាយរីករាយណាមួយ ដើម្បីជួយជម្រុញវិស័យទេសចរណ៍ជាតិ ។
(មានន័យថាសារពត៌មានរួមចំណែកជួយដល់សេដ្ឋកិច្ចជាតិ)
 មិនគួរផុសសេចក្ដីអន្តរាយ នៃបណ្ដាលប្រទេសផ្សេងៗនៅលើពិភពលោកក្នុងថ្ងៃចូលឆ្នាំខ្មែរ ចំនួន 3 ថ្ងៃ ។
ចូលឆ្នាំខ្មែរ: សេចក្ដីសង្វេគ

សេចក្ដីសង្វេគ 
 រាល់ពេលចូលឆ្នាំខ្មែរម្ដងៗ យើងតែងតែទទួលបានការលាបពណ៌ពីជនអគតិមួយចំនួន អំពីទំនៀម លេងជះទឹក និង ប៉ាតម្ស៉ៅ ហើយកង្វះការយល់ដឹងរបស់ពួកគេសឹងតែរំលាយ ទំនៀមនេះចោលទៀតផង ។ឧទាហរណ៍៖ ពេលចូលឆ្នាំម្ដងៗ នៅតំបន់ ក មានពិធីលេងសប្បាយៗទៅតាមទំនៀម 30 ទៅ 40 ប្រភេទឯណោះ ហើយ តំបន់ ខ មានលេងទៅតាមទំនៀម 20 ទៅ 30 ប្រភេទប៉ុនណោះ រីឯតំបន់ គ មានលេងទៅតាមទំនៀមក្រោម 20 ប្រភេទអីចឹងទៅ ហើយតំបន់ ឃ មានទំនៀមលេងសប្បាយតែ 4 ទៅ 5 ប្រភេទតែប៉ុនណោះ ស្របពេលដែលប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយតាមទូរសព្ទដៃចាប់ផ្ដើមបើកទូលាយ មនុស្សតំបន់ ឃ ដែលគាត់មានទំនៀមលេងតិចតួច ក៏បង្ហោះលាបពណ៌ ឌឺដងជេរដៀល ទៅតំបន់ ក ដែលគេមាន មានពិធីលេងសប្បាយៗទៅតាមទំនៀម 30 ទៅ 40 ប្រភេទឯណោះ ដូចនេះ មនុស្សក្នុងតំបន់ ឃ ពួកគាត់មិនបានស្វ័យសិក្សា ទៅលើមនុស្ស ក្នុងតំបន់ ក នោះទេ គាត់ប្រឹងវាយប្រហារមួយឈ្នះដៃ ដើម្បីឱ្យអ្នកដទៃមើលឃើញថា មានតែពួកគាត់ទេ ជាអ្នកការពារថែរក្សានៅទំនៀមវប្បធម៌ខ្មែរកន្លងមក ។ ចុះតំបន់ ក ដែលគេខំប្រឹងប្រែងរក្សាទំនៀមពីដើមរៀងមក ពួកគេមិនចេះឈឺចាប់ឬយ៉ាងណា ដែលទ្រាំមើល ពួកដង្កូវដូចអ្នកមកបំផ្លាញតែខ្មែរគ្នាឯងឱ្យរលាយ សឹងគ្រប់ជំនាន់ ។ យូរៗទៅ ទៅជាពួករៀនបានតិច ពួកអក្ខរកម្ម និង ពួករៀនជំនាញផ្នែកផ្សេងសោះ ចេះមកបកស្រាយ ទំនៀមវប្បធម៌ខ្មែរ ប៉ាតណាប៉ាតណី នាំឱ្យច្របល់សង្គមខ្មែរម្ដងហើយម្ដងទៀត តាមផ្នត់គំនិតដ៏សំរាមរបស់ពួកគេ ដែលក្រុមបុរាណចារ្យ មិនអាចទទួលយកបាន ក្នុងបរិបទនេះ ។
ចូលឆ្នាំខ្មែរ: សេចក្តីថ្កោលទោស

សេចក្តីថ្កោលទោស 
 សូមអំពាវនាវ ឱ្យអាជ្ញាធរមានសមត្ថកិច្ចទាំងអស់ 
ក៏ដូចជាថ្នាក់ដឹកនាំជាន់ខ្ពស់នៃក្រសួងវប្បធម៌ និង ក្រសួងពត៌មាន សូមចូលរួមបញ្ឈប់ដាច់ខាត រាល់ជន់ទាំងឡាយណាដែលស្លៀកពាក់តែងកាយ ជាពួកទេវតា ហើយយកទៅធ្វើជាសេចក្ដីលេងសើចបង្ហោះជាការលេងកំប្លុកកំប្លែង ផុសនៅតាមបណ្ដាញសង្គមផ្សេងៗ ដែលប្រាសចាកពីសេចក្ដីគោរពរបស់ដូនតាខ្មែរទាំងស្រុង ដែលសំលៀកបំពាក់ទាំងនេះត្រូវបានចាត់ទុកជា សំលៀកបំពាក់ថ្លៃថ្នូរ និងជានិមិត្តរូបតំណាងឱ្យរបាំទេវៈរបស់កម្ពុជាផងដែរ ដែលយើងគ្រប់គ្នាសម្គាល់ថា ជាសំលៀកបំពាក់នៃរបាំព្រះរាជទ្រព្យ ។
ចូលឆ្នាំខ្មែរ: កិច្ចពិធីទាក់ទងនិងគោម នៅកម្ពុជា

កិច្ចពិធីទាក់ទងនិងគោម នៅកម្ពុជា 
Lantern Ceremony in Cambodia

 ពិធីព្យួរគោម ប្រារព្ធនៅក្នុងពិធីបុណ្យ 
ចូលឆ្នាំខ្មែរ ។ English: Lantern hanging ceremony held in the festival Khmer New Year.(April)

 ពិធីបង្ហោះគោម ប្រារព្ធនៅក្នុងពិធីបុណ្យ វិសាខបូជា ។ English: Lantern launching ceremony held in the festival Vaisak Worship Day.(May) Worshipping to Buddha Ceremony.

 ពិធីបណ្ដែតគោម ប្រារព្ធនៅក្នុង ពិធីបុណ្យអុំទូក ។ English: Lantern Floating Ceremony '' 'Held in Cambodia Water Festival or Bon Om Touk (November)
ចូលឆ្នាំខ្មែរ: តំណភ្ជាប់អត្ថបទ

តំណភ្ជាប់អត្ថបទ  
Article links

 សង្ក្រាន្ត (Sangkran)
 ព្រះរាជពិធី ច្រត់ព្រះនង្គ័លកម្ពុជា
ចូលឆ្នាំខ្មែរ: អត្ថបទ ប្រៀបធៀប

អត្ថបទ ប្រៀបធៀប  
Articles Comparison

អត្ថបទ នៃការចងក្រងនៅ វីគីភីឌាខ្មែរចែកចេញជា ៤ ប្រភេទ ប្រភេទទី១ ការចងក្រងតាមកម្រិតសិក្សា របស់ យូស័រ (User) ដែលធ្វើការសរសេរចងក្រងតាមលំនាំ ដើមទាំងស្រុង ហៅថាអត្ថបទចម្លង អ្នកចងក្រងមានកម្រិតយល់ដឹងតិច ការដាក់ប្រភពឯកសារយោង មិនច្បាស់លាស់ ការដាក់ប្រភពឯកសារមិនត្រឹមត្រូវ ។ 

ប្រភេទទី២ ការចងក្រង ដោយផ្អែកលើ ការដាក់ឯកសារយោងតាមប្រភពតំណភ្ជាប់ក្រៅ លើបណ្ដាញណាមួយ ដោយមិនមានស្ថាប័ន ជំនាញទទួលស្គាល់ ឧទាហរណ៍: ការដាក់ឯកសារយោងតាម វេបសាយផ្ទាល់ខ្លួន ដូចជា៖ Blog spot, World press, ផ្សេងៗ ដែលជាប្រភពបង្កើតឡើងដោយខ្លួនឯង ដោយមិនមានការ ទទួលស្គាល់ដោយ គ្រឹះស្ថានបោះពុម្ពផ្សាយ និង មិនមានអាជ្ញាប័ណ្ណ ចេញផ្សាយត្រឹមត្រូវ និង មិនមានសូម្បីតែឈ្មោះអ្នកនិពន្ធ ។

ឧទាហរណ៍: អ្នកនិពន្ធជំនាន់មុន ស្រាវជ្រាវនិងចងក្រងចេញផ្សាយជាសៀវភៅមួយក្បាល បន្ទាប់មកអ្នកជំនាន់ក្រោយបានស្រាវជ្រាវឃើញអត្ថបទនេះ ក៏យកវាមកបន្ត ដោយបន្លំថាខ្លួនជាអ្នកស្រាវជ្រាវ និង ចងក្រង ដែលជាការរំលោភលើសិទ្ធអ្នកនិពន្ធជាខ្លាំង ហើយវាជាចេទនាក្នុងការបន្លំស្នាដៃ អ្នកជំនាន់មុនផងដែរ ដូចនេះហើយ អ្នកជំនាន់ក្រោយគួរផ្លាសប្ដូរឥរិយាបទ គួរជំនួសដោយពាក្យថា ប្រែសម្រួល (Edition) មានន័យថា អ្នកបានយកអត្ថបទដើមជាគោល ហើយអ្នកសរសេរបន្ថែមនូវប្រយោគឃ្លាណាមួយ ដែលអ្នកអាចរកឃើញពីប្រភពឯកសារផ្សេងទៀតហើយយកមកប្រែសម្រួលបញ្ចូលគ្នា ។

ប្រភេទទី៣ ការចងក្រងអត្ថបទខុសជំនាញវិជ្ជាជីវៈរបស់ខ្លួន មានន័យថា អ្នករៀនផ្នែកផ្សេង និង មានកម្រិតវប្បធម៌ផ្នែកផ្សេង ហើយអ្នកមកចងក្រអត្ថបទផ្ទុយពីកម្រិតយល់ដឹងរបស់ខ្លួន ឧទាហរណ៍ អ្នកចេះជំនាញចងកូដ (Coder) ប៉ុន្តែអ្នកបែរជាមកសរសេរ ឬ ចងក្រងអត្ថបទ ដែលខុសពីជំនាញរបស់ខ្លួន មានន័យថា អ្នករៀនមុខវិជ្ជាផ្សេង ហើយអ្នកមកចងក្រង អត្ថបទ វប្បធម៌ប្រវត្តិសាស្ត្រជាដើម ដែលធ្វើឱ្យអ្នកផ្សេងដែលចូលមើលអត្ថបទរបស់អ្នកទទួលបានការយល់ខុស ។

ប្រភេទទី៤ ការចងក្រងអត្ថបទដោយអ្នកជំនាញ មានន័យថា អត្ថបទដែលគេបានចងក្រង មានការរៀបពាក្យពេចន៍បានល្អ មានការពន្យល់ច្បាស់លាស់ មានឯកសារយោងច្បាស់លាស់ មានឈ្មោះអ្នកនិពន្ធ មានការបរិច្ឆេទ នៃឆ្នាំចេញផ្សាយ មានឈ្មោះដើម របស់អត្ថបទគោល មានការទទួលស្គាល់ពីអ្នកជំនាញ គាំទ្រដោយគ្រឹះស្ថានបោះពុម្ភផ្សាយ អត្ថបទដែលបានចងក្រង មានបញ្ជីរលេខសៀវភៅ ដែលត្រូវនិងចំណេះជំនាញរបស់អ្នកចងក្រង ។

ដោយការរៀបរាប់ខាងលើនេះ រាល់អត្ថបទដែលចងក្រង វប្បធម៌ ប្រវត្តិសាស្ត្រជាតិកម្ពុជា នៅលើអត្ថបទវីគីភីឌាខ្មែរ សូមបងប្អូនពិនិត្យរាល់ខ្លឹមសារអត្ថបទ និង តំណភ្ជាប់ ឯកសារយោង ឱ្យបានច្បាស់លាស់ ជាពិសេសការចងក្រងអត្ថបទ វប្បធម៌ប្រវត្តិសាស្ត្រកម្ពុជា ជាភាសាអង់គ្លេស ចងក្រងដោយពួកបរទេស ភាគច្រើនគឺមិនត្រឹមត្រូវនោះទេ ដូចនេះហើយ សូមបងប្អូនយល់ដឹងអំពីចំនុចនេះ សូមបញ្ឈប់ការចែកចាយ អត្ថបទវប្បធម៌ប្រវត្តិសាស្ត្រកម្ពុជា តាមរយៈអត្ថបទនៃ English Wikipedia ដោយជនបរទេសទាំងនោះ ធ្វើតាមច្បាប់គោលការរបស់គេ ដោយរក្សានូវស្នាដៃអ្នកចងក្រងមុន ដូចនេះយើងមិនអាចចូលទៅកែសម្រួលអត្ថបទក្នុង Article នោះបានទេ ពួកគេ និង Block យើងចេញហើយហើយចោទប្រកាន់ User របស់យើងថា ជា User អាយ៉ង ។

ឧទាហរណ៍: Article Cambodian New Year ដែលជាអត្ថបទមិនត្រឹមត្រូវ ហើយខ្លឹមសារនៃអត្ថបទនេះ ត្រូវបានជនជាតិថៃមួយចំនួន យកវាមកវាយប្រហារ វប្បធម៌កម្ពុជា នៅលើបណ្ដាញសង្គមថ្មីៗនេះ ហើយអត្ថបទក្នុង article នេះត្រូវបានពួកជនបរទេសដែលខុសជំនាញវិជ្ជាមុខជំនាញរបស់ពួកគេ ធ្វើការការពារ និង ចងក្រងអស់ជាច្រើនឆ្នាំ ហើយយើងមិនងាយស្រួលក្នុងការចូលទៅប្រែសម្រួលនោះទេ ពួកវានិងប្លុកយើងចេញដោយចោទប្រកាន់ថា អាយ៉ង user ដោយពួកវាចាំបាច់ក្នុងការប្លុកមិនឱ្យមានការកែប្រែក្នុង article ដែលពួកវាបានកាន់កាប់នោះទេ ។
ចូលឆ្នាំខ្មែរ: ដូចច្នេះ

ដូចច្នេះ 
See also

តើពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មី មេសៈរាសី មាននៅប្រទេសណាខ្លះ នៃតំបន់អាសុីភាគខាងត្បូង ?
តើពួគគេចាប់ផ្ដើមប្រារព្ធពិធីចូលឆ្នាំរបស់ខ្លួននៅពេលណា ?

(New Year fall in April)

 (Khmer New Year) Start in 7th century 637 AD

 (Songkran Thai New Year) Start in 19th century 1888 AD 

 (Pi Mai Laos New Year) Start in 14th century

 (Tamil New Year in Southern India) start in 3rd century

 (Sinhalese New Year Sri Lanka) Start in 5th century

 (Vaisakhi in Northern India) Start in 19th century 1801 AD

 (Nepal New Year) Start in 16th century

 (Thingyan New Year Myanmar) Start in 11th century

 (Dai New Year Chinese) Start in 14th century 1380 AD

 (Pohela Boishakh New Year Bangladesh) Start in 7th century
ចូលឆ្នាំឡាវ

ចូលឆ្នាំឡាវ ហៅ ពីម៉ៃ (    , ) ឬតិចជាងធម្មតា សង្ក្រាន្ត (    , ) ត្រូវបានប្រារព្ធជារៀងរាល់ឆ្នាំចាប់ពីថ្ងៃទី ១៣/១៤ ដល់ថ្ងៃទី ១៥/១៦ ខែមេសា។
ចូលឆ្នាំឡាវ: ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រវត្តិសាស្ត្រ 
ចូលឆ្នាំឡាវ គឺជាឈ្មោះភាសាអង់គ្លេសដ៏ពេញនិយមសម្រាប់ពិធីបុណ្យប្រពៃណីដែលគេស្គាល់នៅក្នុងប្រទេសឡាវ ថា "ពីម៉ៃ" ឬ "សង្ក្រាន" (ជាភាសាឡាវ)។ ពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មីរបស់ឡាវ ត្រូវបានប្រារព្ធយ៉ាងទូលំទូលាយនៅប្រទេសឡាវ។  ពិធីបុណ្យនេះក៏ត្រូវបានប្រារព្ធដោយប្រទេសឡាវក្នុង ប្រទេសអូស្ត្រាលី កាណាដា បារាំង ចក្រភពអង់គ្លេស និងសហរដ្ឋអាមេរិក។ 

ពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មីរបស់ឡាវប្រព្រឹត្តទៅនៅខែមេសា ដែលជាពេលវេលាក្តៅបំផុតនៃឆ្នាំនៅប្រទេសឡាវ ដែលជាការចាប់ផ្តើមនៃរដូវខ្យល់មូសុង ផងដែរ។ ពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មីរបស់ឡាវប្រព្រឹត្តទៅស្ទើរតែដូចគ្នាទៅនឹងការប្រារព្ធពិធីចូលឆ្នាំថ្មីរបស់ប្រទេសជាច្រើននៅអាស៊ីខាងត្បូងដូចជា បង់ក្លាដែស កម្ពុជា ចិន (ប្រជាជនដាយនៃខេត្តយូណាន) ប្រទេសឥណ្ឌា មីយ៉ាន់ម៉ា នេប៉ាល់ ថៃ និងស្រីលង្កា។
ចូលឆ្នាំឡាវ: កាលបរិច្ឆេទពិធីបុណ្យ

កាលបរិច្ឆេទពិធីបុណ្យ 
ពិធីបុណ្យផ្លូវការមានរយៈពេលបីថ្ងៃចាប់ពីថ្ងៃទី ១៤ ដល់ថ្ងៃទី ១៦ ខែមេសា ទោះបីជាការប្រារព្ធពិធីអាចមានរយៈពេលជាងមួយសប្តាហ៍នៅក្នុងទីក្រុងដូចជា ហ្លួងព្រះបាង ក៏ដោយ។ ថ្ងៃដំបូងគឺជាថ្ងៃចុងក្រោយនៃឆ្នាំចាស់។ ផ្ទះនិងភូមិត្រូវបានសម្អាតឱ្យបានត្រឹមត្រូវនៅថ្ងៃដំបូង។ ទឹកអប់ ទឹក និងផ្កាក៏ត្រូវបានរៀបចំសម្រាប់បុណ្យចូលឆ្នាំឡាវផងដែរ។ ថ្ងៃទី​ពីរ​នៃ​ពិធីបុណ្យ គឺជា​ថ្ងៃ​ដែល​មិន​ចូល​ឆ្នាំ​ចាស់ ឬ​ចូលឆ្នាំ​។ ថ្ងៃចុងក្រោយនៃពិធីបុណ្យគឺជាការចាប់ផ្តើមនៃឆ្នាំថ្មី។ នៅប្រទេសឡាវ ពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មីរបស់ឡាវគឺជាថ្ងៃឈប់សម្រាករបស់រដ្ឋាភិបាល ដោយការិយាល័យរដ្ឋត្រូវបានបិទក្នុងអំឡុងពេលបីថ្ងៃនោះ។
ចូលឆ្នាំឡាវ: ប្រពៃណី

ប្រពៃណី 

 ទឹក 
ស្តាំ|រូបភាពតូច|250x250ភីកសែល| ពិធីបុណ្យពីម៉ៃការបោះម្សៅ
ទឹក​ប្រើ​សម្រាប់​លាង​គេហដ្ឋាន ព្រះពុទ្ធ​បដិមា ព្រះសង្ឃ និង​ត្រាំត្រែង​មិត្តភ័ក្ដិ​អ្នក​ដើរ​កាត់​។  សិស្សានុសិស្ស​គោរព​ទឹក​ចិត្ត​ចាស់​ព្រឹទ្ធាចារ្យ បន្ទាប់​មក​ព្រះសង្ឃ​សុំ​ពរ​ព្រះ​ជន្ម​យឺនយូរ និង​សេចក្ដី​សុខសាន្ត ហើយ​ចុង​ក្រោយ​គេ​ស្រោច​ទឹក​ដាក់​គ្នា។ ទឹកមានក្លិនផ្កា ឬទឹកអប់ធម្មជាតិ។ មនុស្សមួយចំនួនចូលចិត្តផ្កានៅក្នុងទឹក ដើម្បីផ្តល់ក្លិនដ៏រីករាយ ក៏ដូចជាបន្ថែមរបស់ផ្សេងទៀតដូចជា កូឡាជែន និងទឹកអប់ជាដើម។ ប៉ុន្មានឆ្នាំមកនេះ ទំនៀមទម្លាប់មួយទៀតបានរីកចម្រើនជាមួយបុណ្យចូលឆ្នាំឡាវ៖ មនុស្សនឹងលាបក្រែម ឬក្រែមកោរសក់ ឬម្សៅពណ៌សលើគ្នាទៅវិញទៅមកក្នុងអំឡុងពេលប្រារព្ធពិធី។

 ខ្សាច់ 
គេ​យក​ខ្សាច់​មក​ដាក់​ក្នុង​បរិវេណ​វត្តអារាម ហើយ​ធ្វើ​ជា ​ចេតិយ ឬ​ពំនូក រួច​តុបតែង​លម្អ​មុន​នឹង​ប្រគេន​ដល់​ព្រះសង្ឃ ជា​មធ្យោបាយ​ធ្វើ​បុណ្យ។ មានវិធីពីរយ៉ាងដើម្បីធ្វើចេតិយខ្សាច់។ វិធី​មួយ​គឺ​ទៅ​ឆ្នេរ ហើយ​វិធី​មួយ​ទៀត​គឺ​យក​ខ្សាច់​ទៅវត្ត ។ ចេតិយ​ខ្សាច់​ត្រូវ​បាន​តុបតែង​ដោយ​ទង់ជាតិ ផ្កា បន្ទាត់​ពណ៌​ស និង​ប្រឡាក់​ដោយ​ទឹក​អប់។ ចេតិយ​ចេតិយខ្សាច់តំណាងឲ្យភ្នំភូកៅកៃឡាស ជា​កន្ជាកន្លែងដែលព្រះសិរសារបស់កបិលមហាព្រហ្មត្រូវបានបុត្រីទាំងប្រាំពីរអង្គរក្សា​ទុក។

 សត្វ 
មធ្យោបាយមួយទៀតក្នុងការធ្វើកុសលនៅពេលនេះ គឺការដោះលែងសត្វ។ ឡាវជឿថាសត្វត្រូវតែមានសេរីភាព។  សត្វដែលត្រូវបានដោះលែងជាទូទៅបំផុតគឺអណ្តើក ត្រី ក្តាម បក្សី អន្ទង់ និងសត្វតូចៗដទៃទៀត។

 ផ្កា 
ផ្កាត្រូវបានប្រមូលផ្តុំដើម្បីតុបតែងរូបព្រះពុទ្ធ ។ នៅពេលរសៀលប្រជាជនប្រមូលផ្កាស្រស់។ បពិត្រព្រះសង្ឃដ៏ចម្រើន នាំភិក្ខុវ័យក្មេងទៅកាន់សួនផ្កា ដែលគេរើសផ្កា ហើយនាំយកទៅ វត្ត ដើម្បីលាង។ អ្នកដែលមិនបានចូលរួមក្នុងការរើសផ្កាយកកន្ត្រកមកលាងផ្កា ដើម្បីអោយផ្កាមានរស្មីជាមួយនឹងរូបព្រះពុទ្ធ។ នៅ​ពេល​ល្ងាច ប្រជាជន​ឡាវ​តែងតែ​ទៅ​ព្រះវិហារ​ដើម្បី​ថ្វាយបង្គំ​ព្រះពុទ្ធ។

 កម្មវិធី​ប្រកួត​សម្ផស្ស 

 តន្ត្រីនិងរបាំ 
ក្នុងឱកាសចូលឆ្នាំឡាវ មានទស្សនីយភាពជាច្រើន រួមទាំងភ្លេងប្រពៃណីឡាវ និងរបាំសង្គម រាំវង់ និង ឡាំវង់ ដែលបកប្រែថា 'រាំវង់' ។  ពេលថ្ងៃ មនុស្សជាច្រើនទៅវត្តដើម្បីបូជា ដោយសង្ឃឹមថា នឹងមានសុខភាព និងសុភមង្គលក្នុងឆ្នាំថ្មី។ ពេល​ល្ងាច មនុស្ស​គ្រប់​វ័យ​ទៅ​លេង​ប្រាសាទ។
ចូលឆ្នាំឡាវ: ទឹក

ទឹក 
ស្តាំ|រូបភាពតូច|250x250ភីកសែល| ពិធីបុណ្យពីម៉ៃការបោះម្សៅ
ទឹក​ប្រើ​សម្រាប់​លាង​គេហដ្ឋាន ព្រះពុទ្ធ​បដិមា ព្រះសង្ឃ និង​ត្រាំត្រែង​មិត្តភ័ក្ដិ​អ្នក​ដើរ​កាត់​។  សិស្សានុសិស្ស​គោរព​ទឹក​ចិត្ត​ចាស់​ព្រឹទ្ធាចារ្យ បន្ទាប់​មក​ព្រះសង្ឃ​សុំ​ពរ​ព្រះ​ជន្ម​យឺនយូរ និង​សេចក្ដី​សុខសាន្ត ហើយ​ចុង​ក្រោយ​គេ​ស្រោច​ទឹក​ដាក់​គ្នា។ ទឹកមានក្លិនផ្កា ឬទឹកអប់ធម្មជាតិ។ មនុស្សមួយចំនួនចូលចិត្តផ្កានៅក្នុងទឹក ដើម្បីផ្តល់ក្លិនដ៏រីករាយ ក៏ដូចជាបន្ថែមរបស់ផ្សេងទៀតដូចជា កូឡាជែន និងទឹកអប់ជាដើម។ ប៉ុន្មានឆ្នាំមកនេះ ទំនៀមទម្លាប់មួយទៀតបានរីកចម្រើនជាមួយបុណ្យចូលឆ្នាំឡាវ៖ មនុស្សនឹងលាបក្រែម ឬក្រែមកោរសក់ ឬម្សៅពណ៌សលើគ្នាទៅវិញទៅមកក្នុងអំឡុងពេលប្រារព្ធពិធី។
ចូលឆ្នាំឡាវ: ខ្សាច់

ខ្សាច់ 
គេ​យក​ខ្សាច់​មក​ដាក់​ក្នុង​បរិវេណ​វត្តអារាម ហើយ​ធ្វើ​ជា ​ចេតិយ ឬ​ពំនូក រួច​តុបតែង​លម្អ​មុន​នឹង​ប្រគេន​ដល់​ព្រះសង្ឃ ជា​មធ្យោបាយ​ធ្វើ​បុណ្យ។ មានវិធីពីរយ៉ាងដើម្បីធ្វើចេតិយខ្សាច់។ វិធី​មួយ​គឺ​ទៅ​ឆ្នេរ ហើយ​វិធី​មួយ​ទៀត​គឺ​យក​ខ្សាច់​ទៅវត្ត ។ ចេតិយ​ខ្សាច់​ត្រូវ​បាន​តុបតែង​ដោយ​ទង់ជាតិ ផ្កា បន្ទាត់​ពណ៌​ស និង​ប្រឡាក់​ដោយ​ទឹក​អប់។ ចេតិយ​ចេតិយខ្សាច់តំណាងឲ្យភ្នំភូកៅកៃឡាស ជា​កន្ជាកន្លែងដែលព្រះសិរសារបស់កបិលមហាព្រហ្មត្រូវបានបុត្រីទាំងប្រាំពីរអង្គរក្សា​ទុក។
ចូលឆ្នាំឡាវ: សត្វ

សត្វ 
មធ្យោបាយមួយទៀតក្នុងការធ្វើកុសលនៅពេលនេះ គឺការដោះលែងសត្វ។ ឡាវជឿថាសត្វត្រូវតែមានសេរីភាព។  សត្វដែលត្រូវបានដោះលែងជាទូទៅបំផុតគឺអណ្តើក ត្រី ក្តាម បក្សី អន្ទង់ និងសត្វតូចៗដទៃទៀត។
ចូលឆ្នាំឡាវ: ផ្កា

ផ្កា 
ផ្កាត្រូវបានប្រមូលផ្តុំដើម្បីតុបតែងរូបព្រះពុទ្ធ ។ នៅពេលរសៀលប្រជាជនប្រមូលផ្កាស្រស់។ បពិត្រព្រះសង្ឃដ៏ចម្រើន នាំភិក្ខុវ័យក្មេងទៅកាន់សួនផ្កា ដែលគេរើសផ្កា ហើយនាំយកទៅ វត្ត ដើម្បីលាង។ អ្នកដែលមិនបានចូលរួមក្នុងការរើសផ្កាយកកន្ត្រកមកលាងផ្កា ដើម្បីអោយផ្កាមានរស្មីជាមួយនឹងរូបព្រះពុទ្ធ។ នៅ​ពេល​ល្ងាច ប្រជាជន​ឡាវ​តែងតែ​ទៅ​ព្រះវិហារ​ដើម្បី​ថ្វាយបង្គំ​ព្រះពុទ្ធ។
ចូលឆ្នាំឡាវ: តន្ត្រីនិងរបាំ

តន្ត្រីនិងរបាំ 
ក្នុងឱកាសចូលឆ្នាំឡាវ មានទស្សនីយភាពជាច្រើន រួមទាំងភ្លេងប្រពៃណីឡាវ និងរបាំសង្គម រាំវង់ និង ឡាំវង់ ដែលបកប្រែថា 'រាំវង់' ។  ពេលថ្ងៃ មនុស្សជាច្រើនទៅវត្តដើម្បីបូជា ដោយសង្ឃឹមថា នឹងមានសុខភាព និងសុភមង្គលក្នុងឆ្នាំថ្មី។ ពេល​ល្ងាច មនុស្ស​គ្រប់​វ័យ​ទៅ​លេង​ប្រាសាទ។
ចូលឆ្នាំឡាវ: សូម​មើល​ផង​ដែរ

សូម​មើល​ផង​ដែរ 

 បញ្ជីនៃពិធីបុណ្យព្រះពុទ្ធសាសនា
 ឆ្នាំថ្មីអាស៊ីអាគ្នេយ៍