កិមិរាទេវី: កំណត់ចំណាំ

កំណត់ចំណាំ 

អត្ថបទ កិមិរាទេវី អានថា (កិ-មិ-រ៉ា-ទេវី) យកតាមការប្រកបសូរសម្លេងនៃ ភាសាបាលី ពុទ្ធសាសនា កិមិរាទេវី មិនអាថា កិ-មិ-រៀ-ទេវី នោះទេ ។ ចំណែក ពស្ត្រាសំលៀកបំពាក់គ្រងតាមពណ៌មង្គល ទាំង៧ថ្ងៃ ពណ៌ខៀវ ឬ ពណ៌នីល (नीलः) កិមិរាទេវី មិនគ្រងពណ៌សេត ពណ៌ស នោះទេ សូមចាំថា សៀវភៅមហាសង្ក្រាន្ត ដែលចងក្រងដោយលោក អុឹមបុរិន្ទ គឺជាការចងក្រងតាមឯកជនភាព មិនពាក់ព័ន្ធ និង សេចក្ដីចងក្រងក្នុងអត្ថបទវីគីភេឌាខ្មែរ ដោយក្រុមបុរាណាចារ្យ នោះទេ សូមកុំព្យាយាមធ្វើការកែប្រែតាមចិត្តនឹកឃើញរបស់អ្នក អត្ថបទទាំងមូកស្ថិតក្នុងការគាំពារ និងឃ្លាំមើល រាល់ការកែប្រែមិនត្រឹមត្រូវណាមួយ និងមានការត្រឡប់ពាក្យមកវិញ ។

ការប្រើប្រាសពណ៌មង្គលជាគោល នៃការតែងដេគ័រផ្សេងៗ ទៅតាម ពណ៌មង្គលរបស់ទេវតាសង្ក្រាន្ត នាថ្ងៃ មហាសង្ក្រាន្ត គឺជាការប្រើប្រាសពណ៌មង្គលតាមក្បួនតម្រានៃក្បួនភូគប់តារាសាស្ត្ររបស់ខ្មែរបុរាណ ច្បាប់នៃការស្រូបទាញថាមពលពីធម្មជាតិ បង្កើតបានភាពសុខដុមរមនា និង ភាពរីកចម្រើនរុងរឿងផងដែរ ។

កិមិរាទេវី គ្រងពណ៌ខៀវ មានក្នុងសៀវភៅ ព្រហ្មចរិយាកថា របស់ព្រះរាជបណ្ណាល័យឆ្នាំ 1942 បច្ចុប្បន្ន តម្កល់នៅបណ្ណាល័យអន្តរជាតិ World Cat បើលោកអ្នកមានបំណង ចង់ផ្លាសប្ដូរពណ៌ ទេវតាសង្ក្រាន្ត កិមិរាទេវី មកពណ៌ស សូមបង្ហាញឯកសារយោងមុនឆ្នាំ 1942 សូមអរគុណ ។

 មហឹសា សត្វក្របី មហឹសា ថែមរាជ ប្រែថាស្ដេចក្របី ជាយានជំនិះ របស់ព្រះយមរាជ ជាអទិពទេពធំមួយក្នុងចំណោមអទិទេពទាំង ៨ ហេតុអ្វីទេវតាឆ្នាំថ្មីអាចជិះយាន្តជំនិះរបស់ព្រះយមរាជបាន ឬ លោកបណ្ឌិតជាន់ថ្មី បង្កើតគ្រឹះស្ថានកម្ចីយាន្តជំនិះ នៅឋានទេវតា ? ឯកសារដើមថែមពាក្យ រាជ ?
 ពិណ អាចបកថា ចាបុី ? បណ្ឌិតជាន់ថ្មី អាចបង្កើតការបកប្រែ និង បង្កើតនិយមន័យបានដោយខ្លួនឯង អត់ឆ្លងកាត់ បណ្ឌិតសភាអក្សរសាស្ត្រជាតិកម្ពុជាទេ ?
កិមិរាទេវី សម្ដែងកិរិយាចេញច្បាំង ដោយគ្រងពណ៌ស ដើម្បីត្រៀមកាន់ទុក្ខ ដូចនេះយើងតែងពណ៌ស ដើម្បីត្រៀមកាន់ទុក្ខ ? ពណ៌ស តំណាងឱ្យពណ៌មង្គលរបស់ទេវតា ? ស្ទឹងសៀមរាប ដេគ័រពណ៌ស ថ្ងៃទី 29 ខែមីនា ឆ្នាំ 2023 ព្យុះខែប្រាង្គរលំប៉ុនណឹង ជារឿងធម្មតា ? ប្រទេសខ្មែតលែងមានជំនឿបែបអភូតហេតុហើយ ? ហើយបើលែងជឿ សែនទេវតាសង្ក្រាន្តឆ្នាំថ្មី ?
តើកិមិរាទេវី គ្រងពណ៌ខៀវ មានតឹកតាងពីឯកសារណាខ្លះ ?

ឯកសារព្រះរាជបណ្ណាល័យឆ្នាំ 1942
ដោយ រាជបណ្ឌិត មិនសែរ

ពិធីប្រចាំទាំងដប់ពីរខែ របស់ សាស្ត្រាចារ្យ អ្នកស្រី ពេជ្រសល់ ឆ្នាំ 1966
កិមិរាទេវី គ្រងពណ៌ខៀវ ក្នុងពិធីផ្ទេរតំណែង ទេវតាសង្ក្រាន្ត រៀបរៀងដោយ ព្រះរាម នរោត្តម បុប្ផាទេវី ក្នុងអណត្តិ ជាថ្នាក់ដឹកនាំក្រសួងវប្បធម៌ ឆ្នាំ 1999
កិមិរាទេវី គ្រងពណ៌ខៀវ បទចម្រៀង ទេពធីតាមហាសង្ក្រាន្ត ឆ្នាំ 2006 រៀបរៀងដោយ ផលិតកម្ម រស្មីហង្សមាស
ដូចនេះ រាល់ការផ្លាសប្ដូរពណ៌អម្ពរពស្ត្រា នៃពណ៌មង្គល របស់ទេវតាសង្ក្រាន្ត វាជាការយល់ឃើញតាមបែបរវើរវាយរបស់អ្នកទាំងនោះ វាមិនពាក់ព័ន្ធទៅនិងការយល់ឃើញរបស់ សាស្ត្រាចារ្យ នៃ ក្រុមរាជបណ្ឌិតកម្ពុជា ពីបុរាណកាលនោះទេ ។

 ក្មេងៗជំនាន់ក្រោយតែងយល់ច្រឡំ តួនាទី មន្ត្រីក្នុងក្រសួងកម្ពុជាពីបុរាណកាល មន្ត្រីហោរាសាស្ត្រ បូករួមទាំងមន្ត្រី ផ្នែកបុរាណវិទ្យា នរៈវិទូរ មន្ត្រីអក្សរសាស្ត្រ ផ្នែកគំនូរ ឆ្លងកាត់ការសំរេច និងការប្រឹក្សា ទើបបង្កើតបានសៀវភៅមួយក្បាល រៀបរៀងដោយ ក្រុមជុំនំុទំនៀមទម្លាប់ខ្មែរ បណ្ឌិតច្រើននាក់ឯកភាពឱ្យចេញជាសៀវភៅជាតិមួយក្បាល មិនមែន បណ្ឌិតតែម្នាក់ អាចចេញសៀវភៅជាតិស្រេចតែនឹងចិត្តទេ ត្រូវឆ្លងកាត់ការប្រឹក្សា ពីអ្នកជំនាញផ្សេងៗគ្នា សូមអរគុណ ។
ពេលដែលទេវតាសង្ក្រាន្ត កិមិរាទេវីប្រើពណ៌សេត ពណ៌ស រាក្យសាទេវី ប្រើពណ៌ខ្មៅ ឯកសារយោង មានត្រឹមឆ្នាំ 2008 ហើយអត់មានអត្ថន័យ ដូចនេះថៃ និងឈ្នះ សុងក្រាន នៅ UNESCO ព្រោះគេប្រើតាមពណ៌មង្គលប្រចាំសប្ដាហ៍ គេនិងមានឯកសារចាស់ជាង ប្រទេសដែលមានវប្បធម៌ចំណាស់ក្លាយជាប្រទេសដែលចម្លងគេវិញ ក្មេងៗជំនាន់ក្រោយដែលមានការគិតខ្លី ជាពិសេសក្រុមសំអាងការ ក៏នាំគ្នាតែងពណ៌ទេវតាសង្ក្រាន្តតាមការយលល់ឃើញរបស់បណ្ឌិតជាន់ថ្មី ដែលលុបបំបាត់ស្នាដៃ បណ្ឌិតជាន់មុន នេះហើយការរលាយរលត់នៃវប្បធម៌ខ្មែរ ពួកយើងនៃកូនចៅជំនាន់ក្រោយ នៃក្រុមបុរាណាចារ្យ ធ្វើការចងក្រងដោយឈរលើគោលការ អព្យាក្រឹត ប៉ុន្តែពួកយើងត្រូវបានចោទប្រកាន់ដោយក្មេងៗជំនាន់ក្រោយ ដែលបច្ចុប្បន្នបន្លំជា ក្រុមបុរាណាចារ្យ នៅលើបណ្ដាញសង្គម ទៅទៀត ពួកយើងមានការសោកស្ដាយណាស់ ដែលមកដល់ពេលនេះទៅហើយ អ្នកវប្បធម៌នៅតែមិនអាចវេញគ្នាជាធ្លុងមួយ អ្នកកសិកម្មអាចក្លាយជាអ្នកដឹកនាំក្រសួងវប្បធម៌បាន ដូចនេះមិនចម្លែកទេ ដែលអត្ថបទចងក្រងនេះមិនដូចការចង់បានរបស់អ្នក ។
ការចងក្រងអត្ថបទនេះ ដើម្បីជាប្រយោជន៍ដល់ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរគ្រប់រូប មិនដើម្បីជាប្រយោជន៍ ផ្ទាល់ខ្លួន ឬ ចង់ប្រឆាំងអ្នកណាម្នាក់នោះទេ ការចងក្រងធ្វើតែទៅតាមក្រិតក្រមប៉ុនណោះ ។

 ពន្យល់ពាក្យ 

ពាក្យ "ហត្ថ" (ហ័ត ) ន. (បា. ;​ សំ. ហស្ត ) ដៃ ;​ ប្រមោយ​ដំរី ;​ ផ្នួង​សក់ ។ ឈ្មោះ​នក្សត្រ ឬ​ផ្កាយ​ឫក​ពួក​ទី ១៣ មាន​ ៥ ដួង​ សណ្ឋាន​ស្រដៀង​នឹង​ដៃ ។ ព្រះហត្ថ ប្រើជាមួយ ឈ្មោះ​នក្សត្រ នៃពួកទេវតា ឬ ពួកអទិទេព ។

ពាក្យ "ហស្ត" ហស្ត (ហ៊ាស់ ) ន. (សំ. ;​ បា. ហត្ថ ) ដៃ ។ ខ្មែរ​ប្រើ​ជា រ. ស. : ព្រះ​ហស្ត ។ ព្រះ​ហស្តលេខា (––ហ៊ាស់-ស្តៈ–– ) អក្សរ​ដែល​ក្សត្រិយ៍​ទ្រង់​សរសេរ​ឬ​ព្រះ​នាម​ដែល​ទ្រង់​ចុះ​ស៊ីញេ ។ ព្រះហស្ត ប្រើជារាជសព្ទ ។

ទៅជាពួកក្មេងៗទើបតែញាស់ ចូលមកវាយប្រហារ អត្ថបទចងក្រងនេះហើយ ផុសលើបណ្ដាញសង្គមទាំងប្រើពាក្យ ព្រះហស្ត ជាមួយពួកទេវតា ទាំងខុស វេយ្យាករណ៍ ខ្មែរហើយ នៅផុសអំនួតអួតចំណេះដឹងរបស់ខ្លួនមកស៊កសៀតទៅទៀត ។

គួរបញ្ចាក់ផងថា ពាក្យ "ហស្ថ" ដែលបណ្ឌិតជាន់ថ្មី ដែលជាក្រុមពួកជោគជ័យ យកមកប្រើមិនមាននៅក្នុងវចនានុក្រមជាតិនោះទេ ។

គួរបញ្ចាក់ផងថា ពាក្យ "បុស្សរាគ័ម" ដែលបណ្ឌិតជាន់ថ្មី ដែលជាក្រុមពួកជោគជ័យ យកមកប្រើ ជាគ្រឿងអភរណៈ ទេវតាសង្ក្រាន្ត នាង កិមិរាទេវី មិនមាននៅក្នុងវចនានុក្រមជាតិនោះទេ ។

ពិណ ចាបុី និង តាឃេ មានរូបរាងមិនដូចគ្នានោះទេ សូមលោកបណ្ឌិតជាន់ថ្មីកុំព្យាយាមឱ្យអ្នកដទៃ មកវង្វេងតាមខ្លួន ។

ពិណបុរាណចិន ចែកចេញជា ២ប្រភេទ 
ទី១ ហៅ ហ្គូឈឹង (Guzheng) មានទម្រង់ដូចគ្នានិង តាឃេ ។

និង ទី២ ហៅ កងហូ (Konghou) មានទម្រង់ដូចគ្នានិង ពិណខ្មែរ 

ចំណែកឯចាបុី ឥណ្ឌា ហៅវុីណា (Lute) ជាភាសាអង់គ្លេស វាមិនដូចគ្នាទៅនិង លោកបណ្ឌិតជាន់ថ្មី យល់ឃើញនោះទេ ពីព្រោះវាមានណោតភ្លេងខុសគ្នា ។