សុវណ្ណសាមជាតក: មេត្តាចិត្ត​ព្រះ​ពោធិសត្វ

មេត្តាចិត្ត​ព្រះ​ពោធិសត្វ 
សម័យ​មួយ ព្រះរាជា​ទ្រង់​ព្រះ​នាម​ថា ៖ បិលយក្ខរាជ សោយ​រាជ​សម្បត្តិ​នៅ​ក្នុង​ក្រុង​ពារាណសី ទ្រង់​ល្មោភ​ចំពោះ​សាច់​ម្រឹគ​ក្នុង​ព្រៃ ក៏​ផ្ទេរ​រាជ​សម្បត្តិ​​ឲ្យ​​ព្រះ​រាជ​ជននី​គ្រប់​គ្រង ។ ទ្រង់​ចង​សៀត​រាជាវុធ​៥​យ៉ាង ចូល​កាន់​ហិមវន្ត​ប្រទេស សម្លាប់​ម្រឹគ​ទាំង​ឡាយ​សោយ​សាច់ ស្តេច​បាន​យាង​ទៅដល់​មិគសម្មតានទី​ដោយ​លំដាប់ រហូត​យាង​ដល់​កំពង់​ដែល​សុវណ្ណសាម​ដង​ទឹក​រាល់​ថ្ងៃ ។ ព្រះ​រាជា​បាន​ទត​ឃើញ​ច្បាស់​នូវ​ស្នាម​ជើង​ម្រឹគ​ដ៏​ច្រើន ទ្រង់​ក៏​បាន​ធ្វើស៊ុម​ដោយ​មែក​ឈើ​ស្រស់​ហើយ​ត្រៀម​ព្រះ​អង្គ​នៅ​ក្នុង​ស៊ុម​នោះ ជាមួយ​នឹង​ធ្នូ​សរ​ដែល​លាប​ទៅ​ដោយ​ថ្នាំ​ពិស ។ ចំណែក​ព្រះ​ពោធិសត្វ​នាំ​ផល្លា​មក​ដល់​ក្នុង​វេលា​ល្ងាច ទុក​ដាក់​ក្នុង​បណ្ណ​សាលា​ហើយថ្វាយ​បង្គំ​មាតា​បិតា​រួច​ទៅ​ដង​ទឹក មាន​ហ្វូង​ម្រឹគ​ហែហម ។ ព្រះ​រាជា​ទត​ឃើញ​ព្រះ​ពោធិសត្វ​ គិត​ថា​ យើង​ត្រាច់​មក​កាន់​ហិមវន្ត​ប្រទេស​ រហូត​អស់​កាល​ត្រឹម​នេះ មិន​ទាន់​ឃើញ​មនុស្ស​ឡើយ តើ​បុគ្គល​នេះ​ជា​ទេវតា​ឬ​ក៏​ជា​នាគ​ហ្ន៎ ។ ប្រសិន​បើ​យើង​នឹង​ចូល​ទៅ​សួរ បើ​ជា​ទេវតា​ នឹង​ហោះ​ឡើង​ទៅ​លើ​អាកាស បើ​ជា​នាគ នឹង​មុជ​ចុះ​ទៅ​ក្នុង​ដី ឯ​យើង​នឹង​មិន​នៅ​ទី​នេះ​រហូត​ទេ ។ ដល់​យើង​ត្រឡប់​ទៅ​ពារាណសី​វិញ អាមាត្យ​ទាំង​ឡាយ​នឹង​សួរ​យើង​ថា ៖ កាល​ព្រះ​អង្គ​យាង​ទៅ​ហិមវន្ត​ប្រទេស បាន​ទត​ឃើញ​អ្វី​អស្ចារ្យ​ខ្លះ ។ កាល​បើ​សួរ​ដូច្នេះ យើង​នឹង​ប្រាប់​ថា ៖ បាន​ឃើញ​សត្វ​ដូច​នេះ ។ គេ​នឹង​សួរ​ដេញ​ដោល​ថា ៖ សត្វ​នោះ​ឈ្មោះ​អ្វី កាល​បើ​យើង​មិន​ស្គាល់ គេ​នឹង​តិះ​ដៀល​យើង ។ ព្រោះ​ហេតុ​នោះ​យើង​នឹង​បាញ់​បុគ្គល​នេះ ធ្វើ​​ឲ្យ​​ដល់​នូវ​ទុព្វលភាព​ហើយ យើង​នឹង​សួរ​​ឲ្យ​​ដឹង​រឿង ។ លំដាប់​នោះ ព្រះ​ពោធិសត្វ​ចុះ​ទៅ​ងូត​ទឹក​រម្ងាប់​នូវ​ការ​ក្រវល់​ក្រវាយ​កាយ​សមគួរ ហើយ​ឡើង​មក​ស្លៀក​ដណ្តប់​សំពត់​សំបក​ឈើ និង​យក​ស្បែក​ខ្លា​ដាក់​លើ​ស្មា ហើយ​យក​ក្អម​ទឹកឡើង​ដាក់​លើ​ស្មា​ខាង​ឆ្វេង ។ ក្នុង​កាល​នោះ ព្រះរាជា​ទ្រង់​គិត​ថា​ កាល​នេះ​សម​គួរ​នឹង​បាញ់​ហើយ ទើប​លើក​ធ្នូ​និង​សរ​ដែល​លាប​ដោយ​ថ្នាំ​ពិស​នោះ បាញ់​ព្រះ​ពោធិសត្វ​ត្រូវ​ខាង​ស្តាំ​ ធ្លុះ​ចេញ​ទៅ​ខាង​ឆ្វេង ។ ហ្វូង​ម្រឹគ​ដឹង​ថា ៖ ព្រះ​ពោធិសត្វ​ត្រូវ​គេ​បាញ់ ក៏​តក់​ស្លុត​ភ្ញាក់​ផ្អើល​រត់​អស់ ។ សុវណ្ណសាម សូម្បី​ត្រូវ​ព្រួញ​ពិស​ក៏​នៅ​ទ្រក្អម​ទឹក​ទុកដោយ​ប្រក្រតី មាន​ស្មារតី​ដាក់​ចុះ​ក្រោម ដោយ​កាយ​ដី​ខ្សាច់​​ឲ្យ​​ក្រហូង​បន្តិច ទើប​ដាក់​ក្អម​ទឹក​​ឲ្យ​​នឹង នៅ​ទី​នោះ រួច​ហើយ​កំណត់​ទិស ទើប​បែរ​សីសៈ​ទៅ​ខាង​បណ្ណ​សាលា បី​ដូច​សុវណ្ណ​បដិមា​ដែល​ដួល​ដេក​នៅ​លើ​ផ្ទៃ​ខ្សាច់​ពណ៌​ប្រាក់ ។ សុវណ្ណសាម​ តាំង​សតិ​ពោល​ថា ៖ បុគ្គល​ដែល​មាន​ពៀរ​នឹង​យើង ក្នុង​ហិមវន្ត​ប្រទេស​នេះ មិន​មាន​ឡើយ ឯ​បុគ្គល​ដែល​មាន​ពៀរ​ជា​មួយ​នឹង​មាតា​បិតា​យើង​ក៏​មិន​មាន​ដែរ ពោល​រួច​ ក៏​បាន​ខ្ជាក់​លោហិត​ចេញ​ពី​មាត់ ។ កាល​ដែល​មិន​បាន​ឃើញ​ព្រះ​រាជា ទើប​ពោល​នូវ​គាថា ៖​សួរ​ថា ៖ 
{|
|-
| នរណាហ្ន៎​បាញ់ខ្ញុំ​ជា​អ្នក​ដង​ទឹក |||| ដែល​កំពុង​ភ្លឹក​សតិ​បង់​បាត់
|-
| ជាព្រាហ្មណ៍​វេស្សៈ​ឬ​ក៏​ជា​ក្សត្រ |||| នរណាពួនស្កាត់​បាញ់​ខ្ញុំ​ដោយ​សរ ។
|}
បណ្តា​បទ​ទាំង​នោះ ដោយ​សេចក្តី​ថា ៖ បុគ្គល​មិន​បាន​តាំង​នូវ​សតិ​ក្នុង​ការ​ចម្រើន​មេត្តា គឺ​បាន​ធ្វើ​ខ្លួន​ជា​អ្នក​ប្រមាថ​ក្នុង​ខណៈ​នោះ​ បាញ់​ហើយ​ពួន​កាយបាត់​ ។
ក្នុង​គ្រា​ដែល​ព្រះ​ពោធិសត្វ​ពោល​យ៉ាង​នេះ​ហើយ ដើម្បី​នឹង​សម្តែង​ភាព​នៃ​មំសៈ​ក្នុង​សរី​រៈ​របស់​ខ្លួន​​ឲ្យ​​ឃើញ​ថា ៖​មិន​មែន​ជា​ភក្សា​ហារ ទើប​ពោល​គាថា ៖​បន្ត​ថា ៖ 
{|
|-
| សាច់​ខ្ញុំ​មិន​មែន​ជា​ម្ហូប​អាហារ || ស្បែក​ខ្ញុំ​នេះ​ណា​ឥត​ការ​បវរ
|-
| ហេតុអ្វី​ខ្ញុំ​នេះ​ត្រូវ​បាញ់​ដោយ​សរ || សំគាល់​ថា ៖​ល្អ​ឋិត​នៅ​ត្រង់​ណា ។
|}
ក្នុង​គាថា ៖​នោះ​មាន​សេចក្តី​ថា ៖ ម្នាល​មាណព​ដ៏​ចម្រើន​អើយ សាច់​របស់​ខ្ញុំ គឺ​សាច់​ក្នុង​សរីរៈ​របស់​ខ្ញុំ​បរិភោគ​មិន​បាន គឺ​មនុស្ស​ទាំង​ឡាយ​មិន​គប្បី​បរិភោគ ។ ស្បែក​របស់​ខ្ញុំ គឺ​ស្បែក​ក្នុង​សរីរៈ​របស់​ខ្ញុំ មិន​មាន​ប្រយោជន៍​ដល់​មនុស្ស​ទាំងឡាយ ។ កាល​បើ​ដូច្នោះ បុរស​នេះ​សំគាល់​ថា ៖ ខ្ញុំ​គួរ​បាញ់ ដោយ​មិន​ពិចារណា ដោយ​វណ្ណៈ​អ្វី គឺ​ដោយ​ហេតុ​អ្វី ។
{|
|-
| ឱសម្លាញ់​អើយ​ខ្ញុំ​សូម​សួរ​អ្នក || បាញ់​ខ្ញុំ​ហើយ​លាក់​បំពួន​អាត្មា
|-
| តើ​អ្នក​ជា​អ្វី​ជា​បុត្រ​អ្នក​ណា || ខ្ញុំ​ដឹង​ហេតុការណ៍​បាន​ដូច​ម្តេច​ទៅ ។
|}
កាល​ព្រះ​ពោធិសត្វ​ពោល​គាថា ៖​យ៉ាង​នេះ​ហើយ ក៏​បាន​ស្ងៀម​ក្នុង​ថ្លុក​ឈាម​នោះ​ឯង ។ ព្រះ​រាជា​ទ្រង់​ស្តាប់​យ៉ាង​នេះ​ហើយ គិត​ថា​ បុរស​នេះ​សូម្បី​ត្រូវ​យើង​បាញ់​ដោយ​ព្រួញ​លាប​ថ្នាំ​ពិស​ដួល​ចុះ​ហើយ ក៏​មិន​បាន​ជេរ​យើង ហើយ​ក៏​មិន​ត្អូញ​ត្អែរ​អ្វី​ដែរ បែរ​ជា​ហៅ​រក​យើង​ដោយ​ពាក្យ​គួរ​ជា​ទី​ស្រឡាញ់​ទៅ​វិញ បេះ​ដូង​យើង​ដូច​ជា​ត្រូវ​គេ​អារ​ដោយ​កាំបិត យើង​នឹង​ទៅ​រក​គេ ។ ទ្រង់​គិត​ដូច្នេះ​ហើយ ស្តេច​ក៏​យាង​ទៅ​ប្រថា ៖ប់​ឈរ​ក្នុង​ទី​ជិត​ព្រះ​ពោធិសត្វ​ហើយ​ពោល​ថា ៖ 
{|
|-
| គេស្គាល់​ខ្ញុំ​ថា ៖​ឈ្មោះ​បិលយក្ខ || ជាស្តេច​នៃ​អ្នក​ក្នុង​ដែន​កាសី
|-
| ខ្ញុំ​លះ​បង់​ដែន​ស្វែង​រក​ម្រឹគ​ព្រៃ || ព្រោះ​ល្មោភ​នឹង​ឆី​សោយ​រស​មំសំ ។
|-
| ម្យ៉ាង​ទៀត​ខ្ញុំ​ល្បី​វៃ​ខាង​សិល្ប៍សាស្ត្រ || ធ្នូសរ​ខ្ញុំ​ច្បាស់​បាញ់​ពេញ​កំលាំង
|-
| សត្វ​ណា​មក​ចំ​មុខ​ព្រួញ​ខ្ញុំ​តាំង|| ទោះ​ដំរី​ខ្លាំង​មិន​រួច​ដេក​ដី ។
|}
គា​ថា ៖​ទាំង​នោះ​មាន​សេចក្តី​ថា ៖ ព្រះបាទ​បិលយក្ខ​នោះ​មាន​ព្រះ​តម្រិះ​ថា ៖ ទេវតា​ក៏​ដោយ នាគ​ក៏​ដោយ រមែង​និយាយ​ភាសា​មនុស្ស​បាន​ យើង​មិន​ដឹង​ថា ៖​បុគ្គល​នោះ​ជា​អ្វី បើ​គេ​ក្រោធ នឹង​ធ្វើ​​ឲ្យ​​យើង​វិនាស​ទៅ​បាន ដូច្នេះ​កាល​បើ​ប្រាប់​ថា ៖​យើង​ជា​ស្តេច អ្នក​ណា​ដែល​មិន​ខ្លាច រមែង​មិន​មាន​ឡើយ ។ កាល​តម្រិះ​ដូច្នេះ​ហើយ ទើប​ត្រាស់​ថា ៖ ម្នាល​មាណព​ យើង​ជា​ព្រះ​រាជា​របស់​ដែន​កាសី ប្រជាជន​ស្គាល់​យើង​ដោយនាម​ថា ៖ ព្រះបាទ​បិលយក្ខ ។ ដោយ​មាន​សេចក្តី ល្មោភ​នឹង​សាច់​ ក៏​បាន​ប្រគល់​រាជ​សម្បត្តិ​ដល់​ព្រះ​ជននី ហើយ​ចេញ​មក​ស្វែង​រក​សាច់​ម្រឹគ ។ យើង​ជា​អ្នក​ទ្រទ្រង់​នូវ​កម្លាំង អាច​យឹត​ធ្នូ​ដ៏​ធ្ងន់​បាន គឺ​ធ្នូ​មាន​ទំងន់​ដែល​បុរស​ធម្មតា​១ពាន់​អ្នក​ទើប​អាច​លើក​រួច​បាន រឿង​នេះ​បាន​ល្បី​ពេញ​ជម្ពូទ្វីប ។ ដំរី​ដែល​មាន​កម្លាំង​មក​ចំ​មុខ​ព្រួញ​ ក៏​មិន​អាច​ផុត​ចាក​ពី​កន្លែង​ទៅ​បាន​៧​ជំហាន​ឡើយ ។​​​  ព្រះរាជា​ទ្រង់​សរសើរ​កម្លាំង​របស់​ព្រះអង្គ​ហើយ ក៏​ត្រាស់​សួរ​នាម​នឹង​គោត្រ​របស់​ព្រះ​ពោធិសត្វ​ថា ៖ 
{|
|-
| ចុះ​អ្នក​ជា​អ្វី​ជា​បុត្រ​អ្នក​ណា || យើង​ម្តេច​ដឹង​ដឹង​អ្នក​មាន​ឈ្មោះ​អ្វី
|-
| ព្រម​ទាំង​ត្រកូល​បិតា​ផង​នៃ || សូម​អ្នក​ស្រដី​ប្រាប់​យើង​​ឲ្យ​​ស្គាល់ ។
|}
ព្រះ​ពោធិសត្វ​ គិត​ថា​ យើង​ជា​ទេវតា នាគ យក្ស កិន្នរ ឬ​ថា ៖​ជា​ក្សត្រ​ជា​ដើម​យ៉ាង​ណា​មួយ ព្រះ​រាជា​ក៏​គង់​តែ​ជឿ ប៉ុន្តែ​យើង​គួរ​ពោល​តែ​ពាក្យ​ពិត​ប៉ុណ្ណោះ លុះ​គិត​ហើយ​ ទើប​ពោល​ថា ៖
{|
|-
| ខ្ញុំ​កូន​ឥសី​បុត្រ​អ្នក​នេសាទ || ពេលរស់​ពួក​ញាតិ​ហៅ​ខ្ញុំ​ថា ៖​សាម
|-
| ទ្រង់​អើយ​ថ្ងៃ​នេះ​ខ្ញុំ​ត្រូវ​មារ​តាម || មច្ចុ​ចាប់​ច្បាម​ផ្តេក​លើ​ប្រឹថពី ។
|-
|ដូច​ព្រាន​បាញ់​ម្រឹគ​ដែល​ទ្រង់​បាញ់​ខ្ញុំ || ដោយ​ព្រួញ​ពិស​ធំ​បាញ់​ចំ​ពេញ​ទី
|-
|ខ្ញុំ​ត្រាំ​ឈាម​ឯង​ដេក​លើ​ធរណី || ព្រួញ​ពិស​យាយី​ទ្រង់​ទត​ឃើញ​ពិត ។
|-
|សូមទ្រង់​ទត​ព្រួញ​មុត​ស្តាំ​ធ្លាយ​ឆ្វេង || ឈឺ​ពើត​ក្រៃ​លែង​មាត់​ខ្ពុរ​លោហិត
|-
|ខ្ញុំ​សួរ​រឿយ​ៗ​ចំពោះ​បពិត្រ|| ទ្រង់​យឹត​បាញ់​ហើយ​ម្តេច​ឡើយ​លាក់​កាយ ។
|-
|សម្លាប់ខ្លា​ដំបង​ប៉ង​យក​ស្បែក||ចំណែក​ដំរី​ព្រោះ​ភ្លុក​ទាំង​ឡាយ
|-
|ឯ​ទូល​បង្គំព្រោះ​អ្វី​ក្នុង​កាយ || ទើប​ទ្រង់​ខ្វល់​ខ្វាយ​ចំណាយ​ពេល​បាញ់ ។
|}
បទ​ទាំង​នោះ​ថា ៖ បពិត្រ​មហារាជ សូម​ព្រះ​អង្គ​ទ្រង់​ចម្រើន ខ្ញុំ​ព្រះ​អង្គ​ជា​បុត្រ​ឥសី​ដែល​​ឥសី​នោះ​ជា​បុត្រ​នាយ​ព្រាន ។ ញាតិ​ទាំង​ឡាយ​ហៅ​ទូល​បង្គំ​ដែល​នៅ​មាន​ជីវិត​មុន​នេះ​ថា ៖ សាម ។ ថ្ងៃ​នេះ​ខ្ញុំ​ព្រះអង្គ​ទៅ​ដល់ គឺ​ចូល​ទៅ​ក្នុង​មាត់​នៃ​មរណៈ​ហើយ​យ៉ាង​នេះ ។ ម្រឹគ​ត្រូវ​ព្រាន​បាញ់​ដោយ​ព្រួញ​ធំ​លាប​ថ្នាំ​ពិស​យ៉ាង​ណា សូម្បី​ខ្ញុំ​ព្រះអង្គ​ក៏​ជា​អ្នក​ដែល​ត្រូវ​ព្រះអង្គ​បាញ់​យ៉ាង​នោះ​ឯង ។ សូម​ព្រះ​អង្គ​ទ្រង់​ទត​មើល​នូវ​ខ្ញុំ​ព្រះអង្គ​ដែល​ដេក​មាន​សភាព​បែប​នេះ ។ ព្រះ​រាជា​ទ្រង់​សណ្តាប់​ហើយ មិន​ត្រាស់​សេចក្តី​ពិត កុហក​ថា ៖
{|
|-
| ម្រឹគ​មក​ប្រាកដ​ចំមុខ​ព្រួញ​ខ្ញុំ || ឃើញ​អ្នក​ជាធំ​ក៏​ផ្អើល​អស់​ទៅ
|-
| ព្រោះ​ហេតុ​នោះ​ទើប​ចិត្ត​ក្រោធ​គ្រប​នៅ || បង្វែរ​ព្រួញ​ទៅ​បាញ់​សាម​ដង​ទឹក ។
|}
លំដាប់​នោះ ព្រះពោធិសត្វ​ទូល​ព្រះ​រាជា​ថា ៖ បពិត្រ​ ព្រះរាជា ព្រះអង្គ​ត្រាស់​អ្វី​ហ្នឹង ដែល​ថា ៖​ម្រឹគ​ឃើញ​ខ្ញុំ​ព្រះអង្គ​ ហើយ​រត់​គេច​ទៅ​នោះ មិន​មាន​ក្នុង​ហិមវន្ត​ប្រទេស​នេះ​ឡើយ ។
{|
|-
| តាំង​ពី​ខ្ញុំ​ដឹង​អ្វី​ខុស​អ្វី​ត្រូវ || សត្វ​ព្រៃ​ទូទៅ​ដោយ​ច្រើន​ពួក​ម្រឹគ
|-
| ទោះ​សត្វ​សាហាវ​ក៏​ច្រើន​សន្ធឹក || មិន​ដែល​ភ្លូកភ្លឹកផ្អើល​នឹងខ្ញុំឡើយ ។
|-
| តាំងពីខ្ញុំបាន​ចេះស្លៀកដណ្តប់ || ចេះដឹងគ្រប់សព្វវ័យចម្រើន​ហើយ
|-
| គឺថា ៖ពាឡ​ម្រឹគ​មិន​ផ្អើល​ខ្ញុំ​ឡើយ || ជិតខ្ញុំ​បង្កើយ​ម្រឹគ​មិន​តក់​ស្លុត ។
|-
| បពិត្រ​មហារាជ​ដ៏​ចម្រើន​អើយ || កិន្នរហ្នឹង​ហើយ​តែង​ខ្លាច​បំផុត
|-
| នៅ​ភ្នំ​គន្ធមាទន៍​ព្រៃ​ភ្នំ​បរិសុទ្ធ || តែ​នៅ​មិន​ស្លុត​នឹង​ទូល​បង្គំ ។
|-
| ពួក​យើង​តែង​តែ​រីករាយ​នឹង​គ្នា || ទៅ​ព្រៃ​នានា​ឬ​ក៏​ឡើង​ភ្នំ
|-
| ដូច្នោះ​ពួក​ម្រឹគ​ផ្អើល​អី​នឹង​ខ្ញុំ || ពីតូច​ដល់​ធំ​ខ្ញុំ​នៅ​នឹង​ម្រឹគ ។
|}
ធម្មតា​ម្រឹគ​ទាំង​ឡាយ​ឃើញ​ខ្ញុំ​ព្រះអង្គ​ហើយ រមែង​មិន​ភ័យ​ខ្លាច​តក់​ស្លុត​ឡើយ ។ បពិត្រ​ព្រះ​រាជា​ជា​ធំ ម្រឹគ​ទាំង​ឡាយ​ចូរ​លើក​ទុក​សិន​ចុះ ពោល​ពី​ធម្មតានៃ​កិន្នរ​ទាំង​ឡាយ រមែង​ជា​អ្នក​ភ័យ​ខ្លាច​ដ៏​ក្រៃលែង ប៉ុន្តែ​កិន្នរ​ទាំង​នោះ ឃើញ​ខ្ញុំ​ព្រះអង្គ​ហើយ រមែង​មិន​ភ័យ​តក់​ស្លុត​ឡើយ តាមពិត​ពួក​យើង​រីករាយ​ជាមួយ​គ្នា​ទៅវិញ​ទៅ​មក​ទៅ​តាម​ព្រៃ​ភ្នំ ។ ព្រះពោធិសត្វ​សម្តែង​នូវ​សេចក្តី​ថា ៖ ព្រោះ​ហេតុអ្វី ទើប​ព្រះអង្គ​​ឲ្យ​​ខ្ញុំ​ព្រះ​អង្គ​ជឿ​ថា ៖ ម្រឹគ​ទាំង​ឡាយ​ឃើញ​ខ្ញុំ​ព្រះអង្គ​ហើយ​ភ័យ​តក់​ស្លុត​នោះ ។ ​ព្រះរាជា​​សណ្តាប់​ហើយ ទ្រង់​ព្រះ​តម្រិះ​ថា ៖ យើង​បាញ់​សាម​ដែល​ជា​អ្នក​មិន​មាន​កំហុស​នេះ​ហើយ នៅ​ពោល​មុសាវាទ​ទៀត ឥ​ឡូវ​យើង​នឹង​ពោល​តែ​ពាក្យ​ពិត​ប៉ុណ្ណោះ ទើប​ត្រាស់​ថា ៖ 
{|
|-
| ម្រឹគ​មិន​មែន​ផ្អើល​នឹង​សាម​ទេ​ណា || ខ្ញុំ​នឹង​មុសា​ធ្វើ​អ្វី​ទៀត​នោះ
|-
|  ត្បិត​ក្រោធ​និង​លោភ​វា​គ្រប​​ឲ្យ​​លុះ|| ទើប​ខ្ញុំ​គិត​ខុស​បាញ់​សាម​នឹង​សរ ។
|}
កាល​ដែល​បាន​ត្រាស់​យ៉ាង​នេះ​ហើយ ព្រះ​រាជា​ទ្រង់​ព្រះ​តម្រិះ​ថា ៖ សាមនេះ នឹង​មិន​មែន​អាស្រ័យ​នៅ​ក្នុង​ព្រៃ​នេះ​តែ​ម្នាក់​ឯង​ទេ ញាតិ​ទាំង​ឡាយ​របស់​គេ​គប្បី​មាន​ជា​ប្រាកដ យើង​នឹង​សួរ​គេ​មើល ទើប​ត្រាស់​ថា ៖ 
 សាម​អើយ​អ្នក​មក​ពី​ប្រទេស​ណា  ឬ​ថា ៖​អ្នក​ណា​ប្រើ​​ឲ្យ​​ត្រាច់​ចរ ថា ៖​អ្នក​ទៅ​ដង​ទឹក​ស្ទឹង​ថ្លា​ល្អ  ទើប​ចរ​មក​កាន់​មិគសម្មតា ។
ព្រះ​ពោធិសត្វ​បាន​ស្តាប់​នូវ​ព្រះ​តម្រាស់​ហើយ អត់​ទ្រាំ​ចំពោះ​ទុក្ខ​វេទនា​ដ៏​ខ្លាំង​ក្លា ខ្ពុរ​ព្រះ​លោហិត​ហើយ​ពោល​ថា ៖
 ខ្ញុំ​អ្នក​ចិញ្ចឹម​មាតា​បិតា  លោក​ខ្វាក់​នេត្រា​នៅ​ក្នុង​មហាវ័ន ខ្ញុំ​ដង​ទឹក​ថ្វាយ​ដល់​ព្រះ​អរហន្ត  រួស​រាន់​មក​កាន់​សម្មតានទី ។ មាតាបិតា​មាន​ត្រឹម​អាហារ មិនដល់​សប្តាហ៍​រក្សាជីវី ព្រោះ​គាត់​ងងឹត​ខ្វាក់​ភ្នែក​ទាំង​ពីរ នឹង​ក្ស័យ​ជីវី​ដោយ​សារ​អត់​ទឹក ។ ទុក្ខ​ត្រូវ​ព្រួញ​នេះ​មិន​សូវ​ប៉ុន្មាន បុរស​ត្រូវ​បាន​ប៉ុន្តែ​ការ​នឹក មិន​ឃើញ​មាតា​ទុក្ខ​ក្រៃ​ពន្លឹក ទុក្ខ​ច្រើន​ព្រោះ​នឹក​ដល់​អ្នក​មាន​គុណ ។ ទុក្ខ​ត្រូវ​ព្រួញ​នេះ​មិន​សូវ​ប៉ុន្មាន បុរស​ត្រូវ​បាន​ប៉ុន្តែ​ទុក្ខ​ធ្ងន់ មិន​ឃើញ​បិតា​ទុក្ខ​ក្រៃ​ពេក​ពន់ ទុក្ខ​ច្រើន​លើស​លន់​ច្រើន​ជាង​ត្រូវ​ព្រួញ ។ ឱ​ម្ល៉េះ​សម​ម្តាយ​នឹង​នៅ​កំព្រា ចិរទិវារាត្រី​យំទួញ អធ្រាត្រ​យប់​ស្ងាត់​មាន​តែ​ទំនួញ យំ​ទួញ​រីង​ខះ​ដូច​ស្ទឹង​ខែ​ប្រាំង ។ឱ​ម្ល៉េះ​សម​ឪ​នឹង​នៅ​កំព្រា ចិរទិវា​រាត្រីទុក្ខំ អធ្រាត្រយប់ស្ងាត់​យំរឹតតែ​ខ្លាំង ដូច​ស្ទឹង​ខែ​ប្រាំង​ទុក្ខំ​សោកសៅ ។ ម្យ៉ាង​ទៀត​ខ្ញុំ​ក្រោក​មួយ​យប់​ច្រើន​គ្រា បម្រើ​បាទា​ច្របាច់​គក់​ភ្លៅ ឥឡូវ​បាត់​ខ្ញុំ​លោក​នឹង​ដើរ​ហៅ ទៅ​ក្នុង​ព្រៃ​ជ្រៅ​អើយ​សាម​កូន​ហ្នា៎ ។ ហរទ័យ​នៃ​ខ្ញុំ​ត្រូវ​សរ​ទី​ពីរ កក្រើក​វក់​វី​ដោយ​សរ​សោកា ព្រោះ​មិន​បាន​ឃើញ​អ្នក​ខ្វាក់​នេត្រា ជីវិត​ខ្ញុំ​រ៉ា​មុខ​ជា​សាប​សូន្យ ។
ព្រះរាជា​ទ្រង់​សណ្តាប់​នូវ​ការ​រៀប​រាប់​ពិលាប​សោការបស់​ព្រះ​ពោធិសត្វ​ហើយ ទ្រង់​គិត​ថា​ បុរស​នេះ​ជា​អ្នក​តាំង​នៅ​ក្នុង​ធម៌​ដ៏​ប្រសើរ បាន​បដិបត្តិ​មាតា​បិតា​ដ៏​ប្រពៃ​ក្រៃ​លែង ឥ​ឡូវ​នេះ​បាន​ដល់​សេចក្តី​ទុក្ខ​មាន​សភាព​បែប​នេះ​ហើយ នៅ​ពិលាប​រៀប​រាប់​ដល់​មាតា​បិតា​ទៀត ។ យើង​បាន​ធ្វើ​ខុស​ក្នុង​បុរស​ដែល​សម្បូរណ៍​ដោយ​គុណ​ធម៌​យ៉ាង​នេះ ដូច្នេះ​យើង​គួរ​តែ​លួង​លោម​យក​ចិត្ត​បុរស​នេះ​យ៉ាង​ណា​ទៅ​ហ្ន៎ ។ ហើយ​ទ្រង់​សន្និដ្ឋាន​ថា ៖ ក្នុង​វេលា​ដែល​យើង​ធ្លាក់​នរក រាជ​សម្បត្តិ​នឹង​ធ្វើ​អ្វី​បាន យើង​នឹង​បដិបត្តិ​មាតា​បិតា​នៃ​បុរស​នេះ ដោយ​ទំនង​ដែល​បុរស​នេះ​ធ្លាប់​បដិបត្តិ​ហើយ ការ​ស្លាប់​របស់​បុរស​នេះ​ហាក់​ដូច​ជា​ការ​មិន​ស្លាប់ ដោយ​ប្រការ​ដូច្នេះ​ ទើប​ទ្រង់​ត្រាស់​ថា ៖ 
 ឱសាម​កល្យាណ​គួរ​ឱ្យ​ទស្សនា   អ្នក​កុំ​សោកា​ទួញយំ​ខ្លាំង​ឡើយ  យើង​រ៉ាប់​ធ្វើការ​ចិញ្ចឹម​លោក​ហើយ  ជំនួស​អ្នក​អើយ​នៅ​ក្នុងព្រៃធំ ។  ម្យ៉ាងទៀតខ្ញុំ​ឈ្លាស​ក្នុង​សិល្បះធ្នូ ល្បីអស់កាលយូរទ្រង់​ធ្នូខ្លាំងមាំ  យើងរ៉ាប់ធ្វើការ​ចិញ្ចឹម​ថែទាំ នៅក្នុងព្រៃធំ​នទីបព្វតា ។  ខំធ្វើការងារ​រករំពាម្រឹគ មើមឈើ​ផ្លែស្លឹក​ក្នុងព្រៃ​ព្រឹក្សា  ដើម្បីចិញ្ចឹមជន​ទាំងនោះ​ណា ក្នុងព្រៃបព្វតា​ទឹក​ធ្លាក់​ចាក​ទី ។  ឪពុក​ម្តាយ​សាម​នៅ​ក្នុង​ព្រៃ​ណា ព្រៃដូច​ម្តេច​រ៉ា​ឋាន​អ្នក​ទាំង​ពីរ  អ្នក​បាន​ចិញ្ចឹម​ដោយ​ការ​សំភី យ៉ាង​ណា​នាទី​ខ្ញុំ​យ៉ាង​នោះ​ដែរ ។
ព្រះរាជា​ត្រាស់​ថា ៖ យើង​ជា​អ្នក​ឆ្លាត​ក្នុង​ធ្នូ នឹង​សម្លាប់​ម្រឹគ​ធាត់​ៗ ចិញ្ចឹម​មាតា​បិតា​របស់​អ្នក ដោយ​មំសៈ​ដ៏​មាន​ឱ​ជារស​ឆ្ងាញ់ ។ ព្រះពោធិសត្វ​ពោល​តប​ថា ៖ បពិត្រ​មហារាជ​ដ៏​ជា​ធំ ព្រះអង្គ​កុំ​សម្លាប់​សត្វ​ព្រោះ​ហេតុ​ពួក​ទូល​ព្រះបង្គំ​ឡើយ ។ ព្រះអង្គ​ក៏​ត្រាស់​បន្ត​ថា ៖ អ្នក​បាន​ចិញ្ចឹម​នូវ​លោក​ទាំង​ពីរ​នោះ​យ៉ាង​ណា សូម្បី​ខ្ញុំ​ក៏​នឹង​ចិញ្ចឹម​លោក​ទាំង​ពីរ​នោះ​យ៉ាង​នោះ​ដូចគ្នាដែរ ។ លំដាប់​នោះ​ព្រះ​ពោធិសត្វ​ទូល​ថា ៖ ល្អហើយ​ព្រះ​អង្គ​ដ៏​ចម្រើន បើ​យ៉ាង​នោះ​ សូម​ព្រះអង្គ​មេត្តា​ប្រោស​ជួយ​ចិញ្ចឹម​បីបាច់​ថែរក្សា​នូវ​មាតា​បិតា​នៃ​ទូល​បង្គំ​ជា​ខ្ញុំ​ផង​ចុះ ។ 
 បពិត្រមហារាជសូមទតឲ្យជាក់  ផ្លូវចុះជើងម្នាក់ទិសក្បាលដំណេក  នៃទូលបង្គំជាខ្ញុំដែលដេក មិនជាឆ្ងាយពេកកន្លះឃោសៈ ។ស្តេចយាងទៅឃើញបណ្ណសាលា មាតាបិតាឋិតក្នុងសម្នាក់ សូមទ្រង់អនុគ្រោះដោយក្តីស្មោះស្ម័គ្រសូមទ្រង់ភារៈចិញ្ចឹមលោកផង ។