ថេរគាថា: អធិមុត្តត្ថេរ

អធិមុត្តត្ថេរ 
[២៤៩] ​(​ចោរ​ពោល​ថា​) ​ក្នុង​កាលមុន យើង​ខ្ញុំ​ទាំងឡាយ សម្លាប់​សត្វ​ពួក​ណា ដើម្បី​យញ្ញ ​ឬ​ដើម្បី​ទ្រព្យ ភ័យ​ក៏​កើត​មាន (​ដល់​សត្វ​ពួក​នោះ​) ឥត​មាន​សេស​សល់ ​សត្វ​ទាំង​នោះ​ រមែង​ញាប់ញ័រ​ផង​ សោកសៅ​ផង​ ។ ​សេចក្ដី​ភិតភ័យ​នៃ​លោក​មិន​មាន​ ទាំង​សម្បុរ ​(​មុខលោក​) ​ក៏​ស្រស់បស់​ក្រៃពេក ហេតុ​អ្វី​ក៏​លោក​មិន​ខ្សឹកខ្សួល ​ព្រោះ​ភ័យ​ធំ មាន​សភាព​យ៉ាង​នេះ​ ។

(​ព្រះ​អធិមុត្តត្ថេរ​ពោល​ថា​) ​ម្នាល​ចោរជា​ធំ ​សេចក្ដី​ទុក្ខប្រព្រឹត្ត​ទៅ​ក្នុង​ចិត្ត​នៃ​បុគ្គល​អ្នក​មិន​មាន​សេចក្ដី​អាឡោះអាល័យ ​មិន​មាន​ទេ បុគ្គល​អ្នក​មាន​សំយោជនៈ​អស់​ហើយ បាន​កន្លង​ផុត​នូវ​ភ័យ​ទាំងពួង ។ ​កាល​បើ​តណ្ហា ជា​គ្រឿង​នាំ​សត្វ​ទៅ​កាន់​ភព ក្នុង​បច្ចុប្បន្ន​អស់​ហើយ ដោយ​ហេតុ​ណា​មួយ​ ភ័យ​ចំពោះ​សេចក្ដី​ស្លាប់ ​ក៏​មិន​មាន​ឡើយ ដូច​ការ​មិន​មាន​ភ័យ ​ក្នុង​កិរិយាដាក់​ចុះ​នូវ​ភារៈចេញ (​អំពី​ក្បាល​) ។ ព្រហ្មចរិយធម៌ ​អាត្មា​បាន​សន្សំ​ល្អ​ហើយ ទាំងមគ្គ ​អាត្មា​ក៏​បាន​ចម្រើន​ល្អ​ហើយ​ ភ័យ​ចំពោះ​សេចក្ដី​ស្លាប់​នៃ​អាត្មា​មិន​មាន​ទេ ​ដូច​ការ​មិន​មាន​ភ័យ​ក្នុង​កិរិយា​អស់​ទៅ​នៃ​រោគ​ទាំងឡាយ​ ។ ព្រហ្មចរិយធម៌ ​អាត្មា​បាន​សន្សំ​ល្អ​ហើយ ទាំងមគ្គ ​អាត្មា​ក៏​បាន​ចម្រើន​ល្អ​ហើយ​ ភព​ទាំងឡាយ ដែល​មិន​មាន​សេចក្ដី​ត្រេកអរ ​អាត្មា​ក៏​បាន​ឃើញ​ហើយ ដូច​បុគ្គល​ផឹក​នូវ​ថ្នាំពិស ​ហើយ​ខ្ជាក់​ចោលវិញ​ ។ ​បុគ្គល​អ្នក​ដល់​នូវ​ត្រើយ ​គឺ​ព្រះ​និព្វាន មិន​មាន​សេចក្ដី​ប្រកាន់ មាន​សោឡសកិច្ចធ្វើ​ហើយ មិន​មាន​អាសវៈ​ រមែង​ជា​អ្នក​ត្រេកអរ ​ក្នុង​កិរិយា​អស់​ទៅ​នៃ​អាយុ ​ដូច​បុគ្គល​រួច​ហើយ​ចាក​ការ​សម្លាប់ ។ ​បុគ្គល​បាន​ដល់​នូវ​ធម៌​ដ៏​ឧត្តម​ ជា​អ្នក​មិន​ត្រូវ​ការ​ក្នុង​លោក​ទាំង​អស់​ រមែង​មិន​សោកសៅ​ព្រោះ​សេចក្ដី​ស្លាប់ ​ដូច​បុគ្គល​ស្ទុះ​ផុត​ចាក​ផ្ទះ​ដែល​ភ្លើងឆេះ ។ ការ​ជួបជុំ​ដោយ​សត្វ និង​សង្ខារឯ​ណា​នី​មួយ​ក្តី ការ​កើត​មាន​ក្នុង​ពួក​សត្វ​ឯ​ណា​ក្តី ទាំង​អស់​នុ៎ះ ​មិន​មែន​ជា​ធំ​ឡើយ​ ពាក្យ​នេះ ព្រះ​សម្មា​សម្ពុទ្ធ ​អ្នក​ស្វែងរក​នូវ​គុណ​ធំ បាន​សំដែង​ហើយ​ ។ ​បុគ្គល​ណា បាន​ដឹង​ច្បាស់​នូវ​ព្រះ​ពុទ្ធដីកា ​តាម​ដែល​ព្រះ​ពុទ្ធទ្រង់​សំដែង​ហើយ​នោះ បុគ្គល​នោះ មិន​ប្រកាន់​នូវ​ភព​នី​មួយ​ឡើយ ដូច​បុរស​មិន​កាន់​ដុំដែក​ដែល​ក្ដៅសព្វ ។ ​អាត្មា​មិន​មាន​សេចក្ដី​ត្រិះរិះថា ​ខ្លួន​អញ​បាន​មាន​ហើយ​ទេ ​អាត្មា​មិន​មាន​គិតថា ខ្លួន​អញ​នឹង​មាន​ត​ទៅ​ទេ ​(​ព្រោះ​ថា​) សង្ខារ​ទាំងឡាយ​ ទៀង​តែវិនាស​ទៅ​វិញ​ ហេតុ​នោះ ​សេចក្ដី​ខ្សឹកខ្សួល​ក្នុង​សង្ខារ​ទាំង​នោះ ដូច​ម្ដេច​កើត ។ ​ម្នាល​ចោរ​ជា​ធំ បុគ្គល​ដែល​ឃើញ​ច្បាស់​តាម​សេចក្ដី​ពិត​នូវ​ការ​ប្រជុំកើត​នៃ​ធម៌​ដ៏​បរិសុទ្ធ ​និង​តំណ​នៃ​សង្ខារ​ដ៏​បរិសុទ្ធ ភ័យ​មិន​មាន​ឡើយ​ ។ ​បុគ្គល​ដែល​ឃើញ​ច្បាស់​ដោយ​បញ្ញា​នូវ​លោក ​ប្រាកដ​ស្មើ​ដោយ​ស្មៅ ​និង​កំ​ណា​ត់​ឈើ ក្នុង​កាល​ណា ក្នុង​កាល​នោះ បុគ្គល​នោះ ក៏​មិន​បាន​នូវ​សេចក្ដី​ប្រកាន់​ថា ​របស់​អញ​ រមែង​មិន​សោកសៅ​ថា ភ័យ​មិន​មាន​ដល់​អាត្មា​ឡើយ​ ។ ​អាត្មា​ធុញ​ទ្រាន់​នឹង​សរីរៈ ជា​អ្នក​មិន​ត្រូវ​ការ​ដោយ​ភព ​ព្រោះ​ថាកាយ​នេះ នឹង​បែក​ធ្លាយ​ទៅ ទាំងកាយ​ដទៃ​ទៀត ​ក៏​នឹង​មិន​មាន​ដែរ​ ។ កិច្ច​ណា​ដោយ​សរីរៈ ​មាន​ដល់​ពួក​អ្នក ​ពួក​អ្នក​ប្រាថ្នា​នូវ​កិច្ច​ណា ចូរ​ធើ្វ​នូវ​កិច្ច​នោះ​ចុះ សេចក្ដី​ទោមនស្ស​ក្តី ​សេចក្ដី​ស្រឡាញ់​ក្តី​នៃ​អាត្មា នឹង​មិន​មាន​ក្នុង​អំពើ​ទាំង​នោះ ព្រោះ​បច្ច័យ​នៃ​កិច្ច​នោះ​ ។

ពួក​ចោរ ​បាន​ស្ដាប់ពាក្យ​នៃ​ព្រះ​អធិមុត្តត្ថេរ​នោះ​ ជាពាក្យ​ចម្លែកអស្ចារ្យ ​គួរ​ឲ្យ​ព្រឺរោម ​ហើយ​ក៏​ទម្លាក់ចោល​នូវ​គ្រឿង​សាស្រ្ដា​ទាំងឡាយ បាន​ពោល​ពាក្យ​នេះ​ថា បពិត្រ​លោក​ដ៏​ចម្រើន​ លោក​បាន​ធើ្វ​តបោកម្ម​ដូច​ម្ដេច ​ឬ​អ្នក​ណា​ជា​អាចារ្យ​របស់​លោក ​សេចក្ដី​មិន​សោកសៅ លោក​បាន​ព្រោះ​អាស្រ័យពាក្យ​ប្រដៅ​របស់​អ្នក​ណា​ ។ ​

ព្រះ​ថេរៈឆ្លើយថា ​ព្រះ​ជិន​ស្រី ព្រះ​អង្គជាសព្វញ្ញូ ទ្រង់​ឃើញ​នូវ​ធម៌​ទាំង​ពួង ជា​សាស្ដា​ប្រកប​ដោយ​ករុ​ណា​ដ៏​ធំ​ ទ្រង់​រក្សា​នូវ​សត្វ​លោក​ទាំង​អស់​ ជាអាចារ្យ​របស់​អាត្មា​ ។ ​ព្រះ​ធម៌​នេះ​ ជាធម៌​ដល់​នូវ​កិរិយា​អស់​ទៅ​នៃ​កិលេស ជាធម៌​ដ៏​ប្រសើរ ​ព្រះ​ជិន​ស្រី​នោះ បាន​សំដែង​ហើយ ​សេចក្ដី​មិន​សោកសៅ ​ដែល​អាត្មា​បាន​ព្រោះ​អាស្រ័យ​នូវ​ធម៌ជា​ពាក្យ​ប្រៀន​ប្រដៅ​របស់​ព្រះ​ជិន​ស្រី​នោះ​ ។

ចោរ​ទាំងឡាយ បាន​ស្ដាប់​នូវ​សុភាសិត​នៃ​ឥសី ​(​អធិមុត្តត្ថេរ​) ​ក៏​ទម្លាក់ចោល​នូវ​គ្រឿង​សស្រ្តា​ទាំងឡាយ​ផង នូវ​អាវុធ​ទាំងឡាយ​ផង ​ពួក​ខ្លះ​ក៏​វៀរចាក​ចោរកម្ម​នោះ ​ពួក​ខ្លះ​ក៏​ពេញ​ចិត្ត​នឹង​បព្វជ្ជា ។ ​ចោរ​ទាំង​នោះ ក៏​ចូល​ទៅ​បួស​ក្នុង​សាសនា​នៃ​ព្រះ​សុគត ​ចម្រើន​នូវ​ពោជ្ឈង្គ ​និង​ពលៈ​ទាំងឡាយ​ ជាបណ្ឌិត ​មាន​ចិត្ត​ខ្ពស់​ឡើង មាន​ចិត្ត​ល្អ មាន​ឥន្រ្ទិយ​ចម្រើន​ហើយ ក៏​បាន​ពាល់​ត្រូវ​នូវ​និព្វាន​បទ ជា​អសង្ខតធម៌ ។