navinnseab/khmer-wikipedia-article huggingface dataset:
វ៉ានូអាទូ

ប្រទេសវ៉ានូអាទូ (ភាសាប៊ីស្លាម៉ា អង់គ្លេស និងបារាំង៖ Vanuatu)  ដោយមានឈ្មោះជាផ្លូវការថា សាធារណរដ្ឋវ៉ានូអាទូ (ប៊ីស្លាម៉ា៖ Ripablik blong Vanuatu) គឺជាប្រទេសកោះមួយស្ថិតនៅប៉ែកខាងត្បូងមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក។ ប្រជុំកោះនេះមានដើមកំណើតមកពីភ្នំភ្លើង ហើយមានចម្ងាយ ១,៧៥០ គីឡូម៉ែត្រពីភាគខាងកើតនៃប្រទេសអូស្ត្រាលី, ៥៤០ គីឡូម៉ែត្រពីភាគឦសាននៃប្រជុំកោះនូវែលកាឡេដូនី ភាគខាងកើតនៃនូវែលគីនេ ភាគអាគ្នេយ៍នៃកោះសូឡូម៉ុង និងភាគខាងលិចនៃប្រទេសហ្វីជី។

វ៉ានូអាទូត្រូវបានប្រជាជន Melanesian រស់នៅដំបូង។ ជនជាតិអឺរ៉ុបដំបូងគេដែលបានទៅលេងកោះនេះគឺជាបេសកកម្មរបស់អេស្ប៉ាញដឹកនាំដោយអ្នកធ្វើនាវាចរជនជាតិព័រទុយហ្កាល់ Fernandes de Queirósដែលបានមកដល់កោះធំជាងគេគឺអេសស្ព្រីទ្រូសាន់តូក្នុងឆ្នាំ ១៦០៦។ ឃ្វីរបានទាមទារប្រជុំកោះសម្រាប់អេស្ប៉ាញដែលជាផ្នែកមួយនៃអាណានិគមអេស្ប៉ាញខាងកើតឥណ្ឌានិងដាក់ឈ្មោះ ឡាអូស្ត្រាលីយ៉ាឌែលអេស្ប៉ារីទូសាន់តូ។

នៅទសវត្សឆ្នាំ ១៨៨០ ប្រទេសបារាំងនិងចក្រភពអង់គ្លេសបានទាមទារផ្នែកខ្លះនៃប្រជុំកោះហើយនៅឆ្នាំ ១៩០៦ ពួកគេបានឯកភាពលើក្របខ័ណ្ឌមួយសម្រាប់ការគ្រប់គ្រងរួមគ្នាលើប្រជុំកោះនេះថាជាហេប្រាយថ្មីតាមរយៈខុនដូអង់គ្លេស-បារាំង។

ចលនាឯករាជ្យមួយបានកើតឡើងនៅទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៧០ ហើយសាធារណរដ្ឋវ៉ានូអាទូត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅឆ្នាំ ១៩៨០។ ចាប់តាំងពីឯករាជ្យភាពប្រទេសនេះបានក្លាយជាសមាជិករបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ Commonwealth of Nations អង្គការអន្តរជាតិ de la Francophonie និងវេទិកាកោះប៉ាស៊ីហ្វិក។
វ៉ាន់ឌី កាអុន

វ៉ាន់ឌី កាអុន (ឡាតាំង៖ Vandy Kaonn) កើត​នៅ​ឆ្នាំ​១៩៤២ គឺ​ជា​អ្នក​វិភាគ​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​កម្ពុជា និង​អក្សរសិល្ប៍​ខ្មែរ ហើយ​លោក​ក៏​ជា​អ្នក​និពន្ធ​សៀវភៅ​មួយ​ចំនួន​ទាក់​ទង​នឹង ទស្សនវិទ្យា សង្គមវិទ្យា នយោបាយ និង​ប្រវត្តិសាស្ត្រ ជា​ភាសាខ្មែរ និង​បារាំងCambodge, 1940-1991 ou la Politique sans les Cambodgiens : essai, Vandy Kaonn, L'Harmattan, 1993  ។  លោក វ៉ាន់ឌី កាអុន បាន​សិក្សា​ផ្នែក​សង្គមវិទ្យា​នៅ​ស៊របោន (Sorbonne) (សាកលវិទ្យាល័យ​ប៉ារីស) ហើយ​បាន​បញ្ចប់​នៅ​ឆ្នាំ​១៩៧០Includes a biography of Vandy Kaonn (in French)  ។  លោក​ត្រូវ​បាន​ប្រជាជន​ខ្មែរ​ស្គាល់​យ៉ាង​ទូលំទូលាយ​តាម​រយៈ​កម្មវិធី ប្រវត្តិសាស្ត្រ​ខ្មែរ និង អក្សរសិល្ប៍​ខ្មែរ របស់​វិទ្យុ​បារាំង​អន្តរជាតិ​ផ្សាយ​ជា​ខេមរភាសា  ។
វ៉ាន់ឌី កាអុន: ស្នាដៃ​និពន្ធ​

ស្នាដៃ​និពន្ធ​

 សង្គមសក្តិភូមិខ្មែរនៅក្នុងរឿងទុំទាវ, ភាគ១, ភ្នំពេញ ១៩៧១
 ក្បួនចិត្តសាស្ត្រ, សិក្សាកថា, ភ្នំពេញ ១៩៧១
 វិភាគទាននៃការសិក្សា, ប្រាដកនិយម និងអណ្តែតអណ្តូងនិយម, សង្គមសក្តិភូមិខ្មែរក្នុងរឿងទុំទាវ, ទិដ្ឋភាពខ្លះៗនៃសង្គមខ្មែរ, សិក្សាកថា, ភ្នំពេញ,១៩៧៣
 វិភាគទាននៃការសិក្សាអក្សរសិល្ប៍ខ្មែរ, ចលនាអក្សរសិល្ប៍ ជីវិតនិយមតាមរយៈរឿងសុភាទន្សាយ, វិចាណនិយមតាមរយៈរឿងធនញ្ជ័យ, សោកនាដកម្មតាមរយៈរឿងកាកី, ភ្នំពេញ ១៩??
 សង្គមសាស្ត្រ, ភ្នំពេញ ១៩៧៣
 Thmenh Chey en français, étude, Phnom Penh 1973
 សោកនាដកម្មនៃការអផ្សុករបស់អ្នកស្រី បូវ៉ារី, សិក្សាកថាអក្សរសិល្ប៍បារាំង, ភ្នំពេញ ១៩៧៤
 ស្នេហាចុកឈាមរបស់កំលោះវែរទែរ, សិក្សាកថាអក្សរសិល្ប៍បារាំង, ភ្នំពេញ ១៩៧៤
 Réflexion sur la littérature khmère en français, étude, Phnom Penh 1981
 រឿងព្រេងបុរាណខ្មែរ, ភាគ១, កម្រងជ្រើសរើសបោះពុម្ពឡើងវិញ, ភ្នំពេញ ១៩៨៧
 រឿងព្រេងបុរាណខ្មែរ, ភាគ២, កម្រងជ្រើសរើសបោះពុម្ពឡើងវិញ, ភ្នំពេញ ១៩៨៧
 កោះបិសាច, រឿងនិទាន, ភ្នំពេញ, ១៩៨៧
 Cambodge : 1940-1990. La fin d’une époque, essai, Paris, 1991
 Cambodge ou la politique sans les Cambodgiens, essai, Paris L‘Harmattan, 1993
 Cambodge. La nuit sera longue, essai édité par l’association “Fond d’aides au Cambodge (FAC)”, Paris 1996
 អក្សរសិល្ប៍បារាំងសតវត្សរ៍ទី២០, ការផ្សាយរបស់អ្នកនិពន្ធ, ភ្នំពេញ ២០១០
 អក្សរសិល្ប៍បារាំងសតវត្សរ៍ទី១៩, ការផ្សាយរបស់អ្នកនិពន្ធ, ភ្នំពេញ ២០១០
 ប្រវត្តិសាស្ត្រកម្ពុជា ភាគ១ ការផ្សាយរបស់អ្នកនិពន្ធ, ភ្នំពេញ ២០១០
 ប្រវត្តិសាស្ត្រកម្ពុជា, ភាគ២, ការផ្សាយរបស់អ្នកនិពន្ធ, ភ្នំពេញ ២០១០
 ប្រវត្តិសាស្ត្រកម្ពុជា ភាគ៣ ការផ្សាយរបស់អ្នកនិពន្ធ, ភ្នំពេញ ២០១០
 សុបិននិងការពិត, ភាគ១, សមាគមកម្ពុជាអាស៊ី, ភ្នំពេញ ២០១២
 សុបិននិងការពិត, ភាគ២, សមាគមកម្ពុជាអាស៊ី, ភ្នំពេញ ២០១២
 ទិដ្ឋភាពខ្លះៗនៃទស្សនវិជ្ជា, ភ្នំពេញ ២០១៣
 អ្នក​និពន្ធល្បីៗ, ការផ្សាយពី​សមាគម ពន្លឺ, ភ្នំពេញ ២០១៦
 អ្នក​លេងល្បែងចក្រង្គ, ការផ្សាយពី​សមាគម ពន្លឺ, ភ្នំពេញ​ ២០១៧
 អាម៉ុក, ការផ្សាយពី​សមាគម ពន្លឺ, ភ្នំពេញ​ ២០១៩
 ឧបទេសស្តី​ពី​ ការធ្វើ​ខ្ញុំគេ​ដោយ​ស្មគ្រ័ចិត្ត, ការផ្សាយពី​សមាគម ពន្លឺ, ភ្នំពេញ​ ២០២៤​
វ៉ាន់ណាត

រូបភាពតូច| ការ​គូរ​គំនូរ​លើ ​ទឹក ​នៅ ​គុក​ទួលស្លែង ​របស់​កម្ពុជា ដោយ​លោក វ៉ាន់ ណាត អតីត​អ្នក​ទោស
វ៉ាន់ណាត (    ; 1946 – 5 កញ្ញា 2011)   គឺជាវិចិត្រករ ខ្មែរ វិចិត្រករ អ្នកនិពន្ធ និង ជាសកម្មជនសិទ្ធិមនុស្ស ។ គាត់គឺជាជនជាតិខ្មែរទីប្រាំបីដែលឈ្នះពានរង្វាន់ លីលៀន ហេលម៉ាន់ / ហាំម៉េត ចាប់តាំងពីឆ្នាំ 1995 ។ គាត់គឺជាមនុស្សពេញវ័យម្នាក់ក្នុងចំណោមអ្នករស់រានមានជីវិតពេញវ័យចំនួនប្រាំពីរនាក់នៃជំរុំស -21 ដែល ប្រជាជនកម្ពុជា ចំនួន 20,000 នាក់ត្រូវបានធ្វើទារុណកម្ម និងសម្លាប់ក្នុង របបខ្មែរក្រហម ( កម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ )។
វ៉ាន់ណាត: ជីវប្រវត្តិ

ជីវប្រវត្តិ 
វ៉ាន់ ណាត មានស្រុកកំណើតនៅភូមិសុភី ស្រុកបាត់ដំបង ខេត្តបាត់ដំបង ភាគពាយ័ព្យនៃប្រទេសកម្ពុជា។ មិន​ទាន់​ដឹង​កាលបរិច្ឆេទ និង​ឆ្នាំ​កំណើត​ពិត​ប្រាកដ​នោះ​ទេ ប៉ុន្តែ​វា​ជា​រឿង​ធម្មតា​សម្រាប់​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​ក្រីក្រ​ដែល​កើត​នៅ​ជនបទ​មិន​មាន​សំបុត្រ​កំណើត​ត្រឹមត្រូវ។ លោក​បាន​រៀន​នៅ​វត្ត​សុភី កាល​ពី​កុមារ។ ឪពុកម្តាយរបស់គាត់បានបែកគ្នា ហើយគាត់មានបងប្អូនពីរនាក់ និងបងស្រីម្នាក់។ ពួក​គេ​បាន​ប្រកប​របរ​ចិញ្ចឹម​ជីវិត​ដោយ​លក់ ​គុយទាវ ​ខ្មែរ​មួយ​ប្រភេទ​ហៅ​ថា នំបញ្ចុក ។ ពួក​គាត់​ក្រីក្រ​ណាស់​ដែល​ណាត​គ្មាន​ឱកាស​ទទួល​បាន​ការ​អប់រំ​ត្រឹមត្រូវ។ ដល់​អាយុ ១៤ ឬ ១៥ ឆ្នាំ គាត់​ធ្វើ​ការ​នៅ​រោងចក្រ​ក្នុង​មួយ​ខែ ៥០០-៦០០ រៀល (មិន​ដល់ ០,២៥ ដុល្លារ)។

ណាត​ចាប់​អារម្មណ៍​លើ​ការ​គូរ​រូប​កាល​ដែល​គាត់​រៀន​នៅ​វត្ត​សពី។ «ខ្ញុំ​ចាប់​អារម្មណ៍​នឹង​ការ​គូរ​រូប​ខ្លាំង​ណាស់​ពេល​ចូល​វត្ត ហើយ​ខ្ញុំ​ឃើញ​មនុស្ស​គូរ​រូប​នៅ​ខាង​ជញ្ជាំង​ប្រាសាទ»។ ជំនួស​ឲ្យ​ការ​បន្ត​ការ​គូរ​រូប លោក​បាន​បួស​ជា​ព្រះសង្ឃ​ពី​អាយុ ១៧ ដល់ ២១ ឆ្នាំ។ «គ្រប់​គ្រួសារ​មាន​កូន​ប្រុស​ម្នាក់...កូន​ប្រុស​ម្នាក់​ត្រូវ​ទៅ​បួស​ជា​ព្រះសង្ឃ លោក វ៉ាន់ ណាត មានប្រសាសន៍ថា៖ «ចាត់ទុកជារឿងអាក្រក់សម្រាប់គ្រួសារខ្មែរ ដែលមិនមានកូនប្រុសជាព្រះសង្ឃ»។

ពេល​ប្អូន​ស្រី​ទទួល​មរណភាព លោក វ៉ាន់ ណាត បាន​ចាក​ចេញ​ពី​បួស​ទៅ​ធ្វើ​ការ​ដើម្បី​ជួយ​គ្រួសារ។ លោក​បាន​ចូល​រៀន​នៅ​សាលា​គំនូរ​ឯកជន​មួយ​ក្នុង​ឆ្នាំ ១៩៦៥។ “សាលា​នៅ​ឆ្ងាយ​ពី​ផ្ទះ​ខ្ញុំ ហើយ​ខ្ញុំ​មិន​មាន​លទ្ធភាព​ទិញ​កង់​ទេ។ ដោយសារ​ជីវភាព​គ្រួសារ​យើង​លំបាក មាន​តែ​ម្ដាយ​ខ្ញុំ​ធ្វើ​ការ​ចិញ្ចឹម​គ្រួសារ​ទាំង​មូល ហើយ​គាត់​ក៏​ចាស់​ទៅ ហើយ​ខ្ញុំ​ត្រូវ​បង់​ថ្លៃ​សាលា​រៀន​គំនូរ»។ ក្រោយ​មក សាលា​បាន​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​លោក វណ្ណ ណាត ធ្វើ​ការ​នៅ​ទី​នោះ ជា​ថ្នូរ​នឹង​ថ្លៃ​សិក្សា។ ពីរឆ្នាំក្រោយមក គាត់អាចទទួលបានប្រាក់ចំណេញពីការងារគំនូរផ្ទាល់ខ្លួនរបស់គាត់។
វ៉ាន់ណាត: ខ្មែរក្រហម

ខ្មែរក្រហម 
នៅ​ពេល​ចាប់​ខ្លួន​នៅ​ថ្ងៃ​ទី ៧ ខែ មករា ឆ្នាំ ១៩៧៨ លោក វណ្ណ ណាត កំពុង​ធ្វើ​ស្រែ​ក្នុង​ខេត្ត​បាត់ដំបង​ដូច​អ្នក​ស្រុក​បាត់ដំបង​ដទៃ​ទៀត​ដែរ។ ខ្មែរក្រហម​បាន​យក​គាត់​ទៅ ​វត្ត​កណ្តាល ជា​វត្ត​ព្រះពុទ្ធ​សាសនា​ដែល​ប្រើ​ជា​កន្លែង​ឃុំឃាំង។ ពួក​គេ​បាន​ប្រាប់​គាត់​ថា គាត់​ត្រូវ​បាន​គេ​ចោទ​ប្រកាន់​ពី​បទ​បំពាន​ក្រម​សីលធម៌​របស់ ​អង្គការ ។ គាត់​មិន​យល់​ថា​វា​មាន​ន័យ​យ៉ាង​ណា​ទេ។

មួយសប្តាហ៍ក្រោយមក គាត់ត្រូវបានផ្ទេរ និងនិរទេសទៅគុកសន្តិសុខក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ។  គុក​សន្តិសុខ​នេះ​ត្រូវ​បាន​ខ្មែរក្រហម​ស្គាល់​ថា​ជា ស-២១ ហើយ​វា​ជា​អតីត​វិទ្យាល័យ​ដែល​គេ​ស្គាល់​ថា​ជា​វិទ្យាល័យ​ចៅពញាយ៉ាត។ នៅទីនោះ មនុស្សត្រូវបានសួរចម្លើយ ធ្វើទារុណកម្ម និងប្រហារជីវិតជារៀងរាល់ថ្ងៃ។ បន្ទាប់ពីការលុកលុយរបស់វៀតណាមក្នុងឆ្នាំ ១៩៧៩ និងការដួលរលំនៃរបបខ្មែរក្រហម មានតែអ្នកទោសពេញវ័យចំនួន ៧ នាក់ប៉ុណ្ណោះដែលបានចេញពីគុកទាំងរស់។ វណ្ណ ណាត ជា​ម្នាក់​ក្នុង​ចំណោម​ពួកគេ។
វ៉ាន់ណាត: អាជីព

អាជីព 
លោក វ៉ាន់ ណាត គឺជាវិចិត្រករ និងជាអ្នកនិពន្ធម្នាក់ ដែលសៀវភៅអនុស្សាវរីយ៍ និង គំនូរអំពីបទពិសោធន៍របស់គាត់ នៅក្នុង គុកទួលស្លែង ដ៏ល្បី គឺជាសក្ខីភាពដ៏មានឥទ្ធិពល និងគួរឲ្យអាណិតចំពោះឧក្រិដ្ឋកម្មនៃរបបខ្មែរក្រហម និងរបបកុម្មុយនិស្ត។

លោក វ៉ាន់ ណាត ជា​អ្នក​តស៊ូ​មតិ​ដោយ​សំដី​ដើម្បី​យុត្តិធម៌​សម្រាប់​ជនរងគ្រោះ​នៃ​ឧក្រិដ្ឋកម្ម​នៃ​របប​ខ្មែរ​ក្រហម ហើយ​នេះ​ត្រូវ​បាន​ឆ្លុះ​បញ្ចាំង​នៅ​ក្នុង​សំណេរ​របស់​គាត់។ សៀវភៅអនុស្សាវរីយ៍ឆ្នាំ 1998 របស់គាត់ A Cambodian Prison Portrait: មួយឆ្នាំនៅក្នុងគុក ស-២១ របស់ខ្មែរក្រហម អំពីបទពិសោធន៍របស់គាត់នៅ ស-21 នៅពេលនោះគឺជាកំណត់ហេតុតែមួយគត់ដែលសរសេរដោយអ្នករស់រានមានជីវិតពីគុក។ វាត្រូវបានបកប្រែពី ភាសាអង់គ្លេស ទៅជា ភាសាបារាំង និង ស៊ុយអែត ។

លោក ណាត ជា​សិល្បករ​ដ៏​លេចធ្លោ​មួយ​រូប​របស់​កម្ពុជា។ ជីវិត​របស់​គាត់​ត្រូវ​បាន​អ្នក​ចាប់​ខ្លួន​គឺ សមមិត្តឌុច ដើម្បី​ឱ្យ​គាត់​ត្រូវ​បាន​គេ​ដាក់​ឱ្យ​ធ្វើ​ការ​គូរ​រូប និង​ចម្លាក់​រូប ​ប៉ុលពត ។  លោកបានដើរតួយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការជួយស្តារសិល្បៈនៅកម្ពុជាឡើងវិញ បន្ទាប់ពីសង្គ្រាម និងអំពើប្រល័យពូជសាសន៍ជាច្រើនទសវត្សរ៍។

ក្នុងកំឡុងឆ្នាំ ២០០១ និង ២០០២ លោក វណ្ណ ណាត បានធ្វើការយ៉ាងយកចិត្តទុកដាក់ជាមួយនឹងអ្នកដឹកនាំរឿងជនជាតិខ្មែរ លោក ប៉ាន់ រិទ្ធី ក្នុងការរៀបចំខ្សែភាពយន្តឯកសារដែលមានចំណងជើងថា ស-២១៖ ម៉ាស៊ីនសម្លាប់ខ្មែរក្រហម ។ Vann Nath Film Biography - Film - Time Out London  លោក វ៉ាន់ ណាត ត្រូវ​បាន​សម្ភាស​ក្នុង​ខ្សែ​ភាព​យន្ត​នេះ ដោយ​ក្នុង​នោះ លោក ប៉ាន់ បាន​នាំ​យក​អតីត​អ្នក​ទោស និង​ឆ្មាំ​អតីត ​គុក​ទួលស្លែង ។ វ៉ាន់ ណាត ប្រឈមមុខ និងសាកសួរអតីតអ្នកធ្វើទារុណកម្មក្នុងភាពយន្តឯកសារ។ ដើម្បី​ទទួល​ស្គាល់​ស្នាដៃ​របស់​ខ្លួន ទាំង​លោក វ៉ាន់ ណាត និង​រិទ្ធី ប៉ាន់ ត្រូវ​បាន​ប្រគល់​ងារ​ជា ​បណ្ឌិត​កិត្តិយស ដោយ​សាកលវិទ្យាល័យប៉ារីសVIII នៅ​ថ្ងៃ​ទី ២៤ ខែ ឧសភា ឆ្នាំ ២០១១។
វ៉ាន់ណាត: កិត្តិយស

កិត្តិយស 
គាត់គឺជាអ្នកទទួលពានរង្វាន់ លីលៀន ហេលម៉ាន់ / ពានរង្វាន់ហាំម៉េត ដែលទទួលស្គាល់ភាពក្លាហានក្នុងការប្រឈមមុខនឹងការធ្វើទុក្ខបុកម្នេញផ្នែកនយោបាយ ដែលគាត់បានជួបប្រទះក្នុង របបខ្មែរក្រហម ។
វ៉ាន់ណាត: ជំងឺ

ជំងឺ 
ទោះបីជួបបញ្ហាសុខភាពជាយូរយារណាស់មកហើយ រួមទាំងជំងឺក្រលៀនរ៉ាំរ៉ៃក៏ដោយ ក៏លោក វណ្ណ ណាត បានបន្តគូរ និងសរសេរអំពីបទពិសោធន៍របស់គាត់ក្នុងរបប ប៉ុល ពត។ គាត់​មាន​ជំងឺ​គាំងបេះដូង ហើយ​សន្លប់​។ លោក​បាន​ទទួល​មរណភាព​នៅ​ថ្ងៃ​ទី​៥ ខែ​កញ្ញា ឆ្នាំ​២០១១ នៅ​មន្ទីរពេទ្យ​កាល់ម៉ែត ក្នុង ​រាជធានី​ភ្នំពេញ ។ "Tuol Sleng survivor and artist Vann Nath mourned". BBC News Online. 6 September 2011. គាត់មានអាយុប្រហែល 65 ឆ្នាំ។
វ៉ាផឺរវេហ្វ

ចំហាយរលក () ប្រភេទ នៃតន្ត្រីអេឡិចត្រូនិ, និង គំនិតអ៊ិនធឺណិ; ;  បានកើតឡើងនៅដើមឆ្នាំ 2010 តន្ត្រីនេះជាញឹកញាប់រួមបញ្ចូលគ្នានូវចំណង់ចំណូលចិត្តសម្រាប់តន្ត្រី។ ទសវត្សឆ្នាំ 1980 និងទសវត្សឆ្នាំ 1990 ដូចជា តន្រ្តី, កន្លែងអង្គុយ, ភ្លេងចង្វាក់ jazz, R & B និង តន្ត្រីបន្ទប់។ បទចម្រៀងនេះត្រូវបានគេប្រើជាត្រែឬជាបច្ចេកទេសត្រែ។ ផលប៉ះពាល់ការ slippage ដោយដទៃទៀត subculture បានផ្សារភ្ជាប់ជាមួយនឹងភាគខាងលិចភែរី Wave គឺជានាព្យតិះដៀលនិងការប្រើប្រាស់នៅលើមូលធននិយមមួយ។ វប្បធម៌ពេញនិយម រួមបញ្ចូលរចនាប័ទ្មដែលទាក់ទងនឹងរំលឹកពីអតីតកាល និង ផ្នែកសម្រាក ទំនាក់ទំនងជាមួយ កម្សាន្ត, ម៉ូដ បច្ចេកវិទ្យានិង ការផ្សព្វផ្សាយពាណិជ្ជកម្ម ក្នុងឆ្នាំ 1980 និងឆ្នាំ 1990 ផងដែររួមបញ្ចូលទាំងការរចនាគេហទំព័រអ៊ីនធើណេនៅចុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ 1990 ព្រមទាំងការប្រើប្រាស់។ ហ្គីត និង អ៊ិនធើណែតផេកឃ

ជំហានរលកគឺបានមកពីការធ្វើត្រាប់ហ៊ីបហប។ សំណួរៈខ្ញុំមានដូចលោក Sir លោក James អ្នកត្រួសត្រាយហ្វឺរ៉ារ៉ូ, លោក Robert, ដានីយ៉ែលនិង Tin ការពារវ៉ិចទ័រ Metroid (Vektroid) បន្ទាប់ពីការចេញអាល់ប៊ុម "Floral Shoppe" (មុនគធ្នូ 2011) ដើម្បីក្លាយជាអ្នកបំផុសគំនិត។ អ្នកផលិតប្រភេទតាមអ៊ីនធឺណិតនេះ។ បន្ទាប់មកអ្នកស្តាប់នៅលើគេហទំព័រ Last.fm , Reddit និង 4chan ហើយក៏អាចចូលមើលវាបានដែរ។ លើសពីនេះទៀតវាមានឈ្មោះហៅក្រៅបណ្តាញច្រើនត្រូវបានប្រើគឺមាន Bandcamp សម្រាប់ការចែកចាយ ភាពបើកចំហនៃបណ្តាញល្អឥតខ្ចោះនៅក្នុងឆ្នាំ 2012 រលកដើម្បីបំបែកចូលទៅក្នុងការដឹកនាំការអនុដូច mallsoft និង hardvapour នេះ។
វ៉ាស៊ីនតោន

រូបភាពតូច|335x335ភីកសែល|វ៉ាស៊ីនតោន
រូបភាពតូច|254x254ភីកសែល|អាងទឹករលក
វ៉ាស៊ីនតោនឌីស៊ី ជាផ្លូវការ ស្រុកកូឡុំប៊ី ដែលត្រូវបានគេស្គាល់ថាគ្រាន់តែជាវ៉ាស៊ីនតោន ឬ Just DC គឺជា ទីក្រុងរដ្ឋធានីរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក ។  វាមានទីតាំងនៅលើច្រាំងខាងកើតនៃ ទន្លេ Potomac ដែលបង្កើតជាព្រំប្រទល់ភាគនិរតីនិងភាគខាងត្បូងរបស់វាជាមួយរដ្ឋ Virginia សហរដ្ឋអាមេរិក ហើយចែករំលែកព្រំដែនដីជាមួយរដ្ឋ Maryland សហរដ្ឋអាមេរិក នៅលើផ្នែកដែលនៅសល់របស់វា។ ទីក្រុងនេះត្រូវបានគេដាក់ឈ្មោះថា George Washington ដែលជា ប្រធានាធិបតី ទីមួយ នៃសហរដ្ឋអាមេរិក និងជា បិតាស្ថាបនិក  និងស្រុកសហព័ន្ធ ត្រូវបានដាក់ឈ្មោះតាម កូឡុំប៊ី ដែលជាបុគ្គលិកលក្ខណៈស្ត្រីរបស់ប្រទេស។ ជា​កន្លែង​អង្គុយ​របស់ ​រដ្ឋាភិបាល​សហព័ន្ធ​អាមេរិក និង​អង្គការ​អន្តរជាតិ​មួយ​ចំនួន ទីក្រុង​នេះ​ជា ​រាជធានី​នយោបាយ​ពិភពលោក ​ដ៏​សំខាន់ ។  វាជាទីក្រុងមួយក្នុងចំនោមទីក្រុងដែលមានអ្នកទស្សនាច្រើនជាងគេបំផុតនៅសហរដ្ឋអាមេរិក ដោយឃើញមានអ្នកទស្សនាជាង 20 លាននាក់ក្នុងឆ្នាំ 2016។
វ៉ាស៊ីនតោន: សូមមើលផងដែរ

សូមមើលផងដែរ 
• ដែនជម្រកសត្វព្រៃ 

• ឧទ្យានជាតិ 

• តំបន់ការពារទេសភាព 

• តំបន់ប្រើប្រាស់ច្រើនយ៉ាង
វ៉ាស្កូដាកាម៉ា

វ៉ាស្កូដាហ្គាម៉ា  (កើតឆ្នាំ១៤៦០ - ២៤ ខែធ្នូ ១៥២៤) គឺជាអ្នករុករកជនជាតិព័រទុយហ្គាល់ និងជាជនជាតិអឺរ៉ុបដំបូងគេដែលបានទៅដល់ប្រទេសឥណ្ឌាតាមសមុទ្រ។ 

ការធ្វើដំណើរដំបូងរបស់គាត់ទៅកាន់ប្រទេសឥណ្ឌាដោយផ្លូវជ្រោយនៃក្តីសង្ឃឹម   (១៤៩៧–១៤៩៩) គឺជាការធ្វើដំណើរដំបូងគេដែលភ្ជាប់អឺរ៉ុប និងអាស៊ីដោយផ្លូវមហាសមុទ្រ ដោយភ្ជាប់មហាសមុទ្រអាត្លង់ទិក និងមហាសមុទ្រឥណ្ឌា។ នេះ​ត្រូវ​បាន​គេ​ចាត់​ទុក​យ៉ាង​ទូលំទូលាយ​ថា​ជា​ព្រឹត្តិការណ៍​សំខាន់​មួយ​ក្នុង​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​ពិភពលោក ព្រោះ​វា​បាន​សម្គាល់​ការ​ចាប់​ផ្តើម​នៃ​ដំណាក់​កាល​ដែល​ផ្អែក​លើ​សមុទ្រ​នៃពហុវប្បធម៌​សកល។  របកគំហើញរបស់ដាកាម៉ាអំពីផ្លូវសមុទ្រទៅកាន់ប្រទេសឥណ្ឌា បានបើកផ្លូវសម្រាប់យុគសម័យនៃចក្រពត្តិនិយមសកលលោក ហើយបានអនុញ្ញាតឱ្យជនជាតិព័រទុយហ្គាល់បង្កើតអាណានិគមដ៏យូរអង្វែងមួយនៅតាមផ្លូវពីទ្វីបអាហ្រ្វិកទៅអាស៊ី។ អំពើហឹង្សា និងការចាប់ចំណាប់ខ្មាំងដែលជួលដោយដាកាម៉ា និងអ្នកដែលបានធ្វើតាមក៏បានផ្តល់កេរ្តិ៍ឈ្មោះដ៏ឃោរឃៅដល់ជនជាតិព័រទុយហ្គាល់ក្នុងចំណោមនគរជនជាតិដើមភាគតិចរបស់ប្រទេសឥណ្ឌា ដែលនឹងបង្កើតគំរូសម្រាប់អាណានិគមនិយមខាងលិច ក្នុងយុគសម័យនៃការរុករក ។ M. G. S. Narayanan, Calicut: The City of Truth (2006) Calicut University Publications. ការធ្វើដំណើរតាមមហាសមុទ្របានអនុញ្ញាតឱ្យជនជាតិព័រទុយហ្គាល់ជៀសវាងការជិះទូកឆ្លងកាត់សមុទ្រមេឌីទែរ៉ាណេដែលមានជម្លោះយ៉ាងខ្លាំង និងឆ្លងកាត់ឧបទ្វីបអារ៉ាប់ដ៏គ្រោះថ្នាក់។ ផលបូកនៃចម្ងាយដែលគ្របដណ្តប់ក្នុងការធ្វើដំណើរទៅខាងក្រៅ និងត្រឡប់មកវិញបានធ្វើឱ្យបេសកកម្មនេះក្លាយជាការធ្វើដំណើរតាមសមុទ្រដ៏វែងបំផុតដែលមិនធ្លាប់បានធ្វើរហូតដល់ពេលនោះ។ Diffie, Bailey W. and George D. Winius, Foundations of the Portuguese Empire, 1415–1580, p. 176

បន្ទាប់ពីនាវិកជាច្រើនទស្សវត្សរ៍ព្យាយាមចូលទៅដល់ប្រទេសឥណ្ឌា ជាមួយនឹងជីវិតរាប់ពាន់នាក់ និងនាវារាប់សិបគ្រឿងបានបាត់បង់នៅក្នុងការលិចកប៉ាល់ និងការវាយប្រហារដាកាម៉ាបានចុះចតនៅកាលីខាត់ នៅថ្ងៃទី២០ ខែឧសភា ឆ្នាំ១៤៩៨ ។ ការចូលទៅកាន់ផ្លូវគ្រឿងទេស ឥណ្ឌាដោយមិនមានការជំទាស់បានជំរុញសេដ្ឋកិច្ចនៃចក្រភពព័រទុយហ្គាល់ ដែលពីមុនមានមូលដ្ឋាននៅភាគខាងជើង និងឆ្នេរសមុទ្រអាហ្វ្រិកខាងលិច។ គ្រឿងទេសសំខាន់ៗនៅពេលដំបូងដែលទទួលបានពីអាស៊ីអាគ្នេយ៍គឺ ម្រេច និង ដើមយីហ៊ុប ប៉ុន្តែមិនយូរប៉ុន្មានរួមបញ្ចូលផលិតផលផ្សេងទៀតដែលថ្មីទាំងអស់ទៅកាន់អឺរ៉ុប។ ព័រទុយហ្គាល់បានរក្សាភាពផ្តាច់មុខពាណិជ្ជកម្មនៃទំនិញទាំងនេះអស់រយៈពេលជាច្រើនទសវត្សរ៍។ វាមិនទាន់ដល់មួយសតវត្សក្រោយមកទេ ដែលមហាអំណាចអឺរ៉ុបផ្សេងទៀត ទីមួយសាធារណរដ្ឋហូឡង់ និងអង់គ្លេស ក្រោយមកបារាំង និងដាណឺម៉ាក អាចប្រឈមមុខនឹងភាពផ្តាច់មុខ និងឧត្តមភាពខាងកងទ័ពជើងទឹករបស់ប្រទេសព័រទុយហ្គាល់នៅក្នុងផ្លូវជ្រោយ ។

ដាកាម៉ា បាន​ដឹកនាំ​កង​ទ័ពព័រទុយហ្គាល់ឥណ្ឌាអាម៉ាដាសពីរ​នាក់ ទីដំំំបូងនិង​ទីបួន។ ក្រោយមកទៀតគឺធំជាងគេ ហើយបានចាកចេញទៅប្រទេសឥណ្ឌារយៈពេល ៤ឆ្នាំបន្ទាប់ពីការត្រឡប់មកវិញរបស់លោកពីលើកដំបូង។ ចំពោះការរួមចំណែករបស់គាត់ នៅឆ្នាំ១៥២៤ ដាកាម៉ាត្រូវបានតែងតាំងជាអភិបាលនៃប្រទេសឥណ្ឌា ដោយមានងារជាឧបរាជ ហើយត្រូវបានតែងតាំងជាកុងនៃវីឌីហ្គៀរ៉ា(Count of Vidigueira) ក្នុងឆ្នាំ១៥១៩។ គាត់នៅតែជាឥស្សរជនឈានមុខគេក្នុងប្រវត្តិសាស្រ្តនៃការរុករក ហើយការគោរពនៅទូទាំងពិភពលោកបានអបអរសាទរការរុករក និងសមិទ្ធិផលរបស់គាត់។ កំណាព្យវីរភាពជាតិព័រទុយហ្គាល់ Os Lusíadas ត្រូវបានសរសេរជាកិត្តិយសរបស់គាត់ដោយ Luís de Camões ។
វ៉ាំងសង់ សេន័យឆាល់

លោក វ៉ាំងសង់ សេន័យឆាល់ ជាបូជាចារ្យកាតូលិកបារាំងមួយអង្គដែលកើតនៅថ្ងៃទី ៥ ខែវិច្ឆិកាឆ្នាំ ១៩៧២ នៅ Château-du-Loir ។

លោក វ៉ាំងសង់ សេន័យឆាល់ ធ្លាប់បានបម្រើ ព្រះសហគមន៍កាតូលិកនៅប្រទេសកម្ពុជា ច្រើនឆ្នាំ ហើយគាត់បានទទួលមុខងារ ជាប្រធាន បណ្តោះអាសន្ន នៃក្រុមសាសនទូតក្រៅប្រទេសនាទីក្រុងបា៉រីស ចាប់តាំងពីថ្ងៃទី ២៤ ខែមិថុនាឆ្នាំ ២០២១ ។
វ៉ាំងសង់ សេន័យឆាល់: ជីវប្រវត្តិ

ជីវប្រវត្តិ
លោក វ៉ាំងសង់ សេន័យឆាល់ កើតនៅថ្ងៃទី ៥ ខែវិច្ឆិកាឆ្នាំ ១៩៧២ នៅ Château-du-Loir នៅខេត្ត Sarthe ។ គាត់ត្រូវបានតែងតាំងជាបូជាចារ្យនៅព្រះវិហារធំហៅ Saint-Julien នៅទីក្រុង Le Mans នាថ្ងៃទី ២៤ ខែមិថុនាឆ្នាំ ២០០១ និងទទួលបានការតែងតាំងដើម្បីបំពេញបេសកកម្មរបស់គាត់នៅប្រទេសកម្ពុជា។

មុនពេលចូលរួមបេសកកម្មរបស់គាត់ លោកបានរៀនសូត្រធម៏ នៅវិទ្យាស្ថានកាតូលិកប៉ារីសដើម្បីសិក្សាជំនាញព្រះគម្ពីរពិសិដ្ឋ។ ក្នុងឆ្នាំ ២០០៤ លោកវ៉ាំងសង់ បានផ្តល់វគ្គសិក្សាដំបូងរបស់គាត់នៅក្នុងការបកស្រាយព្រះគម្ពីរនៅកម្ពុជា ។

ពេលនោះ លោក​ វ៉ាំងសង់ បានប្តេជ្ញាចិត្តយ៉ាងពេញលេញក្នុងការផ្តល់ការបណ្តុះបណ្តាលសិក្សាដល់និស្សិតទេវវិទ្យាល័យនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាតាមរយៈការគាំទ្រការអប់រំជាភាសាខ្មែរ​ ។

ក្នុងឆ្នាំ ២០១១ គាត់បានទទួលខុសត្រូវលើ គណៈកម្មាធិការព្រះគម្ពីរប៊ីបកាតូលិកនៅប្រទេសកម្ពុ ជាជំនួស លោកឪពុក ហ្វ្រង់ស្វ័រ ប៉ុង្សូ និងជាសមាជិកនៃសមាគមព្រះគម្ពីរកម្ពុជា ។ 

នៅថ្ងៃទី ១២ ខែកក្កដាឆ្នាំ ២០១៦ ក្នុងមហាសន្និបាតនៃក្រុមសានទូតក្រៅព្រទេសនាទីក្រុងបា៉រីស លោក វ៉ាំងសង់ សេន័យឆាល់ ត្រូវបានតែងតាំងជា អ្នកតំណាងពេញសិទិ្ធ សម្រាប់អាណត្តិ ៦ ឆ្នាំ​ ផង។

នៅថ្ងៃទី១៨ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២២ លោកឪពុក សេន័យឆាល់ វុំាងសង់ បានជាប់ឆ្នោតជាប្រធានក្រុមសាសនទូតក្រៅប្រទេសនាទីក្រុងប៉ារីស សម្រាប់រយៈពេល៦ឆ្នាំ (២០២២-២០២៨)។
វ៉ាំងសង់ សេន័យឆាល់: ផ្លូវវិញ្ញាណ

ផ្លូវវិញ្ញាណ
លោក វ៉ាំងសង់ សេន័យឆាល់ បានសិក្សាឈ្វេងយល់ដោយសុីជម្រៅពីព្រះគម្ពីរបរិសុទ្ធ​ ។ សម្រាប់លោក​នេះកឺជាមួលដ្ធាននៃបេសកកម្មនៃការផ្សាយដំណឹងល្អក្នុងការកែប្រែចិត្តស្តាប់ព្រះបន្ទូលរបស់ព្រះជាម្ចាស់ ថា៖ «មុនពេលទទួលបុណ្យជ្រមុជទឹក គេត្រូវអានព្រះគម្ពីរដំណឹងល្អ ឲ្យស្វែងយល់ថា តើ ព្រះយេស៊ូ ជាអ្នកណា ? » បទពិសោធន៍ជាអ្នកផ្សព្វផ្សាយសាសនារបស់គាត់ ក៏ជាឱកាសមួយសម្រាប់គាត់ ដើម្បី«ផ្ចង់អារម្មណ៍លើព្រះគ្រីស្ទ» នៅក្នុងការសន្ទនារបស់គាត់ជាមួយពុទ្ធសាសនិកជន ។
វ៉ាំងសង់ សេន័យឆាល់: តំណភ្ជាប់ក្រៅ

តំណភ្ជាប់ក្រៅ
 ព្រះសហគមន៍កាតូលិកនៅកម្ពុជា - ការិយាល័យផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានកាតូលិកកម្ពុជា
 Vatican.va - គេហទំព័រ​ផ្លូវការ

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ព្រះសហគមន៍កាតូលិក
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:គ្រិស្តសាសនា
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:សាសនា
វ៉ិចទ័រប្រាប់ទិស

ក្នុង​គណិតវិទ្យា វ៉ិចទ័រប្រាប់​​​​នៃ​បន្ទាត់  ជា​វ៉ិចទ័រ​ដែល​ស្រប​នឹង​បន្ទាត់  ។ គេ​មាន​បន្ទាត់  មួយ។ គេហៅ​វ៉ិចទ័រប្រាប់ទិស​នៃ  គឺគ្រប់  ដែល​ចំនុច A និង B ស្ថិតនៅលើបន្ទាត់  និង​មិន​ត្រួតស៊ីគ្នា​។
វ៉ិចទ័រប្រាប់ទិស: លក្ខណៈនៃវ៉ិចទ័រប្រាប់ទិស

លក្ខណៈនៃវ៉ិចទ័រប្រាប់ទិស 
 វ៉ិចទ័រប្រាប់ទិសពីរនៃបន្ទាត់តែមួយជាវ៉ិចទ័រស្របគ្នា (ឬហៅថាជាវ៉ិចទ័រកូលីនេអ៊ែរនឹងគ្នា) ។
 បន្ទាត់​ពីរ​មាន​វ៉ិចទ័រ​ប្រាប់​ស្រប​គ្នា គេ​អាច​ថា​បន្ទាត់​ទាំង​ពីរ​នោះ​ជា​បន្ទាត់​ស្របគ្នា។
វ៉ិចទ័រប្រាប់ទិស: វ៉ិចទ័រប្រាប់ទិស​នៃ​[[បន្ទាត់]]​ក្នុង​[[ប្លង់]]

វ៉ិចទ័រប្រាប់ទិស​នៃ​បន្ទាត់​ក្នុង​ប្លង់ 
គេមានបន្ទាត់  នៃប្លង់ក្នុងតំរុយអរតូណរមេ  ។ ប្រសិនបើបន្ទាត់  មានសមីការ  គេបាន​វ៉ិចទ័រ​ប្រាប់ទិស​នៃ  មាន​កូអរដោនេ  ឬ  ។

គេ​មាន​ចំនុច  ជា​របស់   ដែល  គឺ​ជា​ចំនួនពិត ។ គេ​មាន​ចំនុច  ក៏​ស្ថិត​នៅ​លើ​បន្ទាត់  ដែរ។

ព្រោះកូអរដោនេនៃ B ផ្ទៀងផ្ទាត់សមីការបន្ទាត់ 
 

ដូចនេះ​វ៉ិចទ័រ  មានកូអរដោនេ  ជា​វ៉ិចទ័រប្រាប់ទិស​នៃ​បន្ទាត់  ។

 ឧទាហរណ៍ 
គេមានបន្ទាត់ (D) មានសមីការ  ។ គេបាន និង  ជា​វ៉ិចទ័រប្រាប់ទិសនៃបន្ទាត់ (D) ។

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ពិជគណិត
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:វ៉ិចទ័រ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ធរណីមាត្រ
វ៉ិចទ័រប្រាប់ទិស: ឧទាហរណ៍

ឧទាហរណ៍ 
គេមានបន្ទាត់ (D) មានសមីការ  ។ គេបាន និង  ជា​វ៉ិចទ័រប្រាប់ទិសនៃបន្ទាត់ (D) ។

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ពិជគណិត
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:វ៉ិចទ័រ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ធរណីមាត្រ
វ៉ុនកូរ៉េ

វ៉ុនកូរ៉េ ( /w ɒ n /     ,  ) ឬ អាណាចក្រកូរ៉េឈ្នះ ( កូរ៉េ ៖ 대한제국원) គឺជារូបិយប័ណ្ណផ្លូវការរបស់ចក្រភពកូរ៉េ ចន្លោះឆ្នាំ១៩០២ និង ១៩១០។ វាត្រូវបានបែងចែកទៅជា ១០០ជន់ ( /dʒ ʌ n / ;     ,  ) ។
វ៉ុនកូរ៉េ: និរុត្តិសាស្ត្រ

និរុត្តិសាស្ត្រ 
ប្រាក់វ៉ុន គឺជារូបិយប័ណ្ណនៃប្រាក់យន់ចិន និង ប្រាក់យ៉េនជប៉ុន ដែលទាំងពីរបានមកពី ប្រាក់ដុល្លារអេស្ប៉ាញ-អាមេរិក ។ វា​បាន​មក​ពី ហាន់ចា(  ឈ្នះ ) មានន័យថា "ជុំ" ដែលពិពណ៌នាអំពីរូបរាងនៃប្រាក់ដុល្លារ។
វ៉ុនកូរ៉េ: ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រវត្តិសាស្ត្រ 
ប្រាក់វ៉ុនរបស់កូរ៉េ យន់ ចិន និង ប្រាក់យ៉េនជប៉ុន សុទ្ធតែបានមកពី ប្រាក់ដុល្លារអេស្ប៉ាញ-អាមេរិក ដែលជាកាក់ដែលត្រូវបានប្រើប្រាស់យ៉ាងទូលំទូលាយសម្រាប់ពាណិជ្ជកម្មអន្តរជាតិរវាងអាស៊ី និងអាមេរិក ពីសតវត្សទី ១៦ ដល់ ១៩ ។
វ៉ុនកូរ៉េខាងជើង

Category:Currencies with ISO 4217 code
ប្រាក់វ៉ុនរបស់ប្រជាជនកូរ៉េ ជួនកាលគេស្គាល់ថាជា ប្រាក់វ៉ុនកូរ៉េខាងជើង ( និមិត្តសញ្ញា : ₩ ; លេខកូដ : KPW ; កូរ៉េ :  ) ឬ សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតប្រជាធិបតេយ្យកូរ៉េឈ្នះ ( កូរ៉េ ៖  ) គឺជារូបិយប័ណ្ណផ្លូវការរបស់ ប្រទេសកូរ៉េខាងជើង ។ វាត្រូវបានបែងចែកទៅជា ១០០ឆន់ ។ រូបិយប័ណ្ណនេះត្រូវបានចេញដោយធនាគារកណ្តាលនៃសាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យប្រជាមានិតកូរ៉េ ដែលមានមូលដ្ឋាននៅទីក្រុង ព្យុងយ៉ាង របស់កូរ៉េខាងជើង។
វ៉ុនកូរ៉េខាងត្បូង

South Korean won대한민국 원 (Korean) 252x252ភីកសែលISO 4217CodeKRW (numeric: 410)UnitUnitwonPluralThe language(s) of this currency do(es) not have a morphological plural distinction.Symbol₩‎DenominationsSubunit 1⁄100jeon (전/錢)Theoretical (not used)Banknotes Freq. used₩1,000, ₩5,000, ₩10,000, ₩50,000 Rarely used₩2,000Coins Freq. used₩10, ₩50, ₩100, ₩500 Rarely used₩1, ₩5DemographicsUser(s)តំនភ្ជាប់=|alt=|border|23x23ភីកសែល South KoreaIssuanceCentral bankBank of Korea Websiteeng.bok.or.kr PrinterKorea Minting and Security Printing Corporation Websiteenglish.komsco.com MintKorea Minting and Security Printing Corporation Websiteenglish.komsco.com ValuationInflation1.3% (Feb 2016, Year-on-Year % Change) SourceFebruary 2016
Category:Currencies with ISO 4217 code
សាធារណរដ្ឋកូរ៉េវ៉ុន មិនផ្លូវការ ប្រាក់វ៉ុនកូរ៉េខាងត្បូង ( និមិត្តសញ្ញា : ₩ ; លេខកូដ : KRW ; កូរ៉េ : 대한민국 원 ) គឺជារូបិយប័ណ្ណផ្លូវការរបស់ ប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង ។ មួយវ៉ុនត្រូវបានបែងចែកទៅជា ១០០ ជន់ ដែលជាផ្នែករងរូបិយវត្ថុ។ jeon លែងប្រើសម្រាប់ប្រតិបត្តិការប្រចាំថ្ងៃហើយ វាបង្ហាញតែក្នុងអត្រាប្តូរប្រាក់បរទេសប៉ុណ្ណោះ។ រូបិយប័ណ្ណនេះត្រូវបានចេញដោយ ធនាគារកូរ៉េ ដែលមានមូលដ្ឋាននៅទីក្រុង សេអ៊ូល ។
វ៉ុនកូរ៉េខាងត្បូង: និរុត្តិសាស្ត្រ

និរុត្តិសាស្ត្រ 
"ប្រាក់វ៉ុន" ចាស់គឺជាប្រាក់ យន់ចិន និង ប្រាក់យ៉េនជប៉ុន ដែលទាំងពីរបានមកពី ប្រាក់ដុល្លារអេស្ប៉ាញ-អាមេរិក ។ វា​បាន​មក​ពី ហាន់ចា(  ឈ្នះ ) មានន័យថា "ជុំ" ដែលពិពណ៌នាអំពីរូបរាងនៃប្រាក់ដុល្លារ។

ប្រាក់វ៉ុនត្រូវបានបែងចែកទៅជា ១០០ជន់ (  ) ខ្លួនវាផ្ទាល់ជាការយល់ដឹងនៃឯកតា ទម្ងន់ របស់ចិននិងមានន័យដូចនឹងលុយជាទូទៅ។ ការឈ្នះបច្ចុប្បន្ន (១៩៦២ ដល់បច្ចុប្បន្ន) ត្រូវបានសរសេរជា ហាន់ហ្គឹល តែប៉ុណ្ណោះ ហើយមិនមានហាន់ចា ផ្លូវការណាមួយពាក់ព័ន្ធនឹងវាទេ។
វ៉ូ វ៉ាន់ធឿង

វ៉ូ វ៉ាន់ធឿង (វៀតណាម៖ Võ Văn Thưởng, កើតថ្ងៃទី១៣ ខែធ្នូ ឆ្នាំ១៩៧០) គឺជាអ្នកនយោបាយវៀតណាមម្នាក់ ដែលបានបម្រើការជាប្រធានាធិបតីវៀតណាមទី១៣ ពីខែមីនា ឆ្នាំ២០២៣ រហូតដល់ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៤។ លោកបានក្លាយជាបុគ្គលវ័យក្មេងបំផុតដែលបានកាន់មុខតំណែងនេះ (ស្ថិតក្នុងអាយុ ៥២ ឆ្នាំ) ចាប់តាំងពីប្រទេសជាតិបានបង្រួបបង្រួមគ្នាមក។ លោកបានសម្រេចចិត្តលាលែងពីតំណែងបន្ទាប់ពីកាន់បានត្រឹមជាងមួយឆ្នាំប៉ុណ្ណោះ ចំពេលយុទ្ធនាការប្រឆាំងអំពើពុករលួយរបស់បក្សកុម្មុយនីស្តកំពុងឆ្លងកាត់ការរឹតបន្តឹង។ ដោយហេតុនេះ គាត់បានក្លាយជាប្រធានាធិបតីដែលកាន់តំណែងបានខ្លីជាងគេបំផុតនៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រវៀតណាម។

បច្ចុប្បន្ន​លោក​ជា​សមាជិកការិយាល័យនយោបាយ និង​មាន​តួនាទី​ជាលេខាធិការប្រតិបត្តិនៃបក្សកុម្មុយនិស្ត​វៀតណាម (CPV)។ លោក​ក៏​ជា​សមាជិក​នៃរដ្ឋសភាវៀតណាមនីតិកាលទី១៥ផងដែរ។ លោកជាប្រធាននាយកដ្ឋានឃោសនាមជ្ឈិមនៃបក្សកុម្មុយនិស្តវៀតណាមពីឆ្នាំ២០១៦ ដល់ឆ្នាំ២០២១ ជាអនុលេខាគណៈកម្មាធិការបក្សទីក្រុងហូជីមិញ។ លេខាគណៈកម្មាធិការបក្សក្វាងង៉ាយ; លេខាអចិន្ត្រៃយ៍ និងលេខាទីមួយនៃគណៈកម្មាធិការមជ្ឈិមសម្ព័ន្ធយុវជនកុម្មុយនិស្តហូជីមិញ ប្រធានសហព័ន្ធយុវជនវៀតណាម។  លោក​គឺជា​សមាជិក​អចិន្ត្រៃយ៍​វ័យក្មេង​បំផុត​នៃ​លេខាធិការដ្ឋាន​នៃ​គណៈកម្មាធិការ​មជ្ឈិមបក្ស​ក្នុង​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​បក្ស​កុម្មុយនិស្ត​វៀតណាម។

លោកជាសមាជិកនៃបក្សកុម្មុយនិស្តវៀតណាម បានទទួលសញ្ញាប័ត្រអនុបណ្ឌិតផ្នែកទស្សនវិជ្ជា និងសញ្ញាបត្រកម្រិតខ្ពស់ផ្នែកទ្រឹស្តីនយោបាយ។ គាត់គឺជាសមាជិកនៃរដ្ឋសភាវៀតណាមទី១២ និងទី១៤ និងជាសមាជិកនៃគណៈកម្មាធិការមជ្ឈិមបក្សកុម្មុយនិស្តវៀតណាមតាំងពីឆ្នាំ២០១១។
វ៉ូ វ៉ាន់ធឿង: ប្រវត្តិ និងការអប់រំ

ប្រវត្តិ និងការអប់រំ 
វ៉ូ វ៉ាន់ធឿង កើតនៅថ្ងៃទី១៣ ខែធ្នូ ឆ្នាំ១៩៧០ នៅហាយសឿង សាធារណៈរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យវៀតណាម។  គ្រួសាររបស់គាត់បានចាកចេញពីភាគខាងត្បូងកំឡុងសង្គ្រាមវៀតណាម។ គាត់កើតនិងធំធាត់នៅភាគខាងជើង។ នៅឆ្នាំ១៩៨៨ លោកបានសិក្សាផ្នែកទស្សនវិជ្ជាម៉ាក្សនិយម-លេនីននិយមនៅមហាវិទ្យាល័យទស្សនវិជ្ជានៃសាកលវិទ្យាល័យទីក្រុងហូជីមិញ។  ក្នុងឆ្នាំ១៩៩២ លោកបានបញ្ចប់ការសិក្សាថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រផ្នែកទស្សនវិជ្ជាក្នុងលទ្ធិម៉ាក្ស-លេនីន។ បន្ទាប់មក លោកបានបន្តការសិក្សាថ្នាក់អនុបណ្ឌិតផ្នែកទស្សនវិជ្ជានៅសាកលវិទ្យាល័យវិទ្យាសាស្ត្រសង្គម និងមនុស្សសាស្ត្រ សាកលវិទ្យាល័យជាតិវៀតណាម ទីក្រុងហូជីមិញ ហើយបានទទួលសញ្ញាបត្រអនុបណ្ឌិតទស្សនវិជ្ជានៅឆ្នាំ១៩៩៩។ នៅថ្ងៃទី១៨ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ១៩៩៣ គាត់ត្រូវបានបញ្ចូលទៅក្នុងបក្សកុម្មុយនិស្តវៀតណាមហើយបានក្លាយជាសមាជិកផ្លូវការនៅថ្ងៃទី១៨ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ១៩៩៤ ។ លោកក៏បានចូលរួមវគ្គសិក្សានៅបណ្ឌិតសភានយោបាយជាតិហូជីមិញ ដោយទទួលបានសញ្ញាបត្រកម្រិតខ្ពស់ផ្នែកទ្រឹស្តីនយោបាយ។
វ៉ូធី អាញ់ស៊ួន

វ៉ូធី អាញ់ស៊ួន (វៀតណាម៖ Võ Thị Ánh Xuân, កើតថ្ងៃទី៨ ខែមករា ឆ្នាំ១៩៧០) គឺជាអ្នកនយោបាយវៀតណាម និងជាអតីតគ្រូបង្រៀនម្នាក់ ដែលបច្ចុប្បន្នកំពុងបម្រើការជាអនុប្រធានាធិបតីវៀតណាមតាំងពីឆ្នាំ២០២១។ ​លោកស្រី​ធ្លាប់បាន​កាន់តំណែងជាប្រធានាធិបតី​ស្តីទី​នៃ​ប្រទេស​វៀតណាមមួយរយៈពេលខ្លី​នៅក្នុងឆ្នាំ២០២៣ និងឆ្នាំ២០២៤​។

លោកស្រីត្រូវជាប់ឆ្នោតជ្រើសរើសជាអនុប្រធានាធិបតីវៀតណាមនៅថ្ងៃទី៦ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២១ បន្ទាប់ពីទទួលបានសំឡេងគាំទ្រ ៩៣.១៣% នៅក្នុងរដ្ឋសភា។  មុនពេលជាប់ឆ្នោត លោកស្រីធ្លាប់បានបម្រើការជាលេខាបក្សប្រចាំខេត្តអានយ៉ាង (ខេត្តមាត់ជ្រូក) និងជាប្រធានសមាជិករងនៃខេត្តនោះក្នុងរដ្ឋសភា។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ លោកស្រី​គឺជាសមាជិកនៃគណៈកម្មាធិការមជ្ឈិមបក្ស ហើយត្រូវជា​ប្រធានាធិបតី​ស្តីទីស្ត្រីទីពីរបង្អស់បន្ទាប់​ពីអតីត​ប្រធានាធិបតី​ស្តីទី លោកស្រីដាំងធី ង៉ុកធិញ។ លើសពីនេះ លោកស្រីគឺជាអនុប្រធានាធិបតីវ័យក្មេងបំផុតនៃប្រទេសវៀតណាមចាប់តាំងពីឆ្នាំ១៩៤៥ មក។
វ៉ូធី អាញ់ស៊ួន: ដើមជីវិត

ដើមជីវិត 
វ៉ូធី អាញ់ស៊ួន កើត​នៅ​ថ្ងៃ​ទី ៨ ខែ មករា ឆ្នាំ ១៩៧០ នៅ ថឿសឺន , ធីញបៀន , ខេត្តមាត់ជ្រូក ។ នាងជាគ្រូបង្រៀននៅវិទ្យាល័យមួយនៅឡុងស្វៀន ខេត្តមាត់ជ្រូក ពីឆ្នាំំំំំ១៩៩២ ដល់១៩៩៦    ។ នាងត្រូវបានទទួលយកនៅក្នុងបក្សកុម្មុយនិស្តវៀតណាម នៅថ្ងៃទី ២០ ខែធ្នូ ឆ្នាំ ១៩៩៤ ហើយបានក្លាយជាសមាជិកបក្សជាផ្លូវការនៅថ្ងៃទី ២០ ខែធ្នូ ឆ្នាំ 1995។
វ៉ូឡូឌីមីរ ហ្សេឡេនស្គី

វ៉ូឡូឌីមីរ អូឡេក្សន់ដ្រូវិច ហ្សេឡេនស្គី (; កើត ២៥ មករា ១៩៧៨) គឺជាអ្នកនយោបាយអ៊ុយក្រែន អតីតតារាសម្តែង និងតារាកំប្លែង ដែលបច្ចុប្បន្នជាប្រធានាធិបតីអ៊ុយក្រែនទី៦ ។