navinnseab/khmer-wikipedia-article huggingface dataset:
អូរកែវ: ស្ថានីយ៍បុរាណវត្ថុ

ស្ថានីយ៍បុរាណវត្ថុ
150 px|left|ផែនទីនេះបង្ហាញទីតាំងនៃស្ថានីយ៍បុរាណវត្ថុដែលបានរួមជាមួយវប្បធម៌អូរកែវ។ វាស្ថិតនៅក្នុងសារមន្ទីរនៃប្រវត្តិសាស្ត្រវៀតណាម ទីក្រុងហូជីមិញ។
កំណាយនៅអូរកែវបានចាប់ផ្ដើមនៅថ្ងៃ ១០កុម្ភៈ ១៩៤២ បន្ទាប់ពីពួកបុរាណវិទូបារាំងបានរកឃើញស្ថានីយ៍នេះតាមរយៈការប្រើប្រាស់ការថតរូបពីលើអាកាស។ កំណាយទីមួយត្រូវបានដឹកនាំដោយលោកលូវីស-ម៉ាលឡឺហ្រេត។ ស្ថានីយ៍គ្របដណ្ដប់៤៥០ហ.ត.។ 

អូរកែវស្ថិតនៅក្នុងបណ្ដាញនៃអូរបុរាណជាច្រើនដែលខ្វាត់ខ្វែងដែនដីរាបស្មើទាបនៃដីសណ្ដមេគង្គ។ មួយក្នុងចំណោមអូរទាំងនោះភ្ជាប់អូរកែវទៅកាន់ផែសមុទ្រទីប្រជុំជន ដែលកាលណោះមួយទៀតទៅ៤២ម៉ាយ ឦសានឆៀងខាងជើងទៅអង្គរបុរី។ អូរកែវគឺត្រូវបានបែងចែកជាពីរតាមបណ្ដោយដោយអូរមួយ និងមានអូរទទឹងបួនរួមគ្នាដែលផ្ទះជាច្រើនទ្រគរគ្នាប្រហែលជាត្រូវបាននៅខាងៗ។ Paul Lévy, “Recent Archaeological Researches by the École Français d’Extrême Orient, French Indo-China, 1940-1945”, in Kalidas Nag (ed.), Sir William Jones: Bicentenary of his Birth Commenoration Volume, 1746-1946, Calcutta, Royal Asiatic Society of Bengal, 1948, pp.118-19; paraphrased in R. C. Majumdar, Ancient Indian colonisation in South-East Asia, Baroda, B.J. : Sandesara, 1963, pp.12-13.

ស្ថានីយបុរាណវិទ្យាដែលឆ្លុះបញ្ចាំងវប្បធម៌សម្ភារៈនៃអូរកែវរីកសាយភាយពាសពេញវៀតណាមខាងត្បូង ប៉ុន្តែភាគច្រើនត្រូវបានប្រមូលផ្ដុំជាច្រើននៅតំបន់នៃដីសណ្ដទន្លេគង្គទៅភាគខាងត្បូង និងខាងលិចនៃទីក្រុងហូជីមិញ។ ស្ថានីយ៍គួរឱ្យកត់សម្គាល់បំផុត ម្ខាងទៀតមកពីអូរកែវខ្លួនឯង គឺនៅខាងជើងថាបម្វឺយនៃទន្លេទៀនយ៉ាង ដែលក្នុងចំណោមសំណល់ផ្សេងៗជាច្រើន គោលថ្មចារឹកមួយជាមួយអក្សរសំស្ក្រឹតសតវត្សទី៦ត្រូវបានគេរកឃើញ។

ការថតរូបពីលើអាកាសនៅឆ្នាំ១៩៥៨ បានឱ្យដឹងថាកំឡុងសម័យវ្នំ ដៃនៃមេគង្គបានចូលទៅក្នុងឈូងសមុទ្រថៃក្នុងបរិវេណតាកែវ ដែលក្រោយមកទៀតលើខ្សែច្រាំងប៉ុន្តែតាំងពីពេលនោះមកបានបែកខ្ញែកតាមចន្លោះខ្លះពីសមុទ្រជាលទ្ធផល​នៃការនាំមកនូវដីល្បប់។ នៅពេលនោះ តាកែវត្រូវបានភ្ជាប់ដោយប្រឡាយមួយជាមួយអូរកែវ ដែលអនុញ្ញាតវាអោយចូលដល់ឈូងសមុទ្រនេះ។Aulis Lind, “Ancient canals and environments of the Mekong Delta, Vietnam”, Journal of Geography, vol.79, no.2, February 1980, pp.74-75. របាយចែកនៃមេគង្គដែលបានបង្ហាញឱ្យឃើញនៅក្នុងការថតរូបពីលើអាកាសប្រហែលជា សេអេនណុស បានវែកញែកក្នុងភូមិសាស្ត្ររបស់ខ្លោឌៀសផ្តូលេមី ជាសាខាខាងលិចនៃមេគង្គ ដែលផ្តូលេមីហៅថា ឃុតទាំររីស។Identified as such by C. E. Gerini, Researches on Ptolemy's Geography of Eastern Asia; Asiatic Society Monographs, Vol. I, 1909, pp.193, 775 and Albert Herrmann, „Die alten Verkehrswege zwischen Indien und Süd-China nach Ptolemäus“, Zeitschrift der Gesellschaft für Erdkunde zu Berlin, 1913, pp.771-787, p.784.   English translation at:
អូរកែវ: សំណល់

សំណល់
right||thumb| បដិមាវិស្ណុចាប់តាំងពីសតវត្សទី៦ រឺ ទី៧គ.ស.ត្រូវបានគេរកឃើញនៅអូរកែវនិងឥឡូវត្រូវបានគេដាក់ក្នុងសារមន្ទីរប្រវត្តិសាស្ត្រវៀតណាម។
សំណល់នានាដែលបានរកឃើញនៅអូរកែវរួមមានគ្រឿងស្មូន ឧបករណ៍ប្រើប្រាស់ គ្រឿងអលង្ការ ពុម្ពសម្រាប់ធ្វើគ្រឿងអលង្ការ កាក់ និងបដិមាករសាសនាជាច្រើន។Louis Malleret, “Le trace de Rome en Indochine”, in Zeki Velidi Togan (ed.), Proceedings of the Twenty-Second International Congress of Orientalists held at Istanbul, 1951, Vol.II, Communications, Leiden, Brill, 1957, pp.332-347.  ចំណោមការរកឃើញជាច្រើនគឺជាគ្រឿងអលង្ការមាសដែលចម្លងតាមកាក់មកពីចក្រភពរ៉ូមនៃ​សម័យអាន់តូនិននូស។Brigitte Borell, ”Some Western Imports assigned to the Oc Eo Period Reconsidered”, in Jean-Pierre Pautreau et al. (eds.), From Homo Erectus to the Living Traditions: Choice of Papers from the 11th International Conference of the European Association of Southeast Asian Archaeologists, Bougon, 25th-29th September 2006, Chiang Mai, Siam Ratana, c2008, pp.167-174. សំណល់ជាច្រើនត្រូវបានគេប្រមូលនិងតាំងពិព័រណ៍នៅសារមន្ទីរប្រវត្តិសាស្ត្រវៀតណាមនៅទីក្រុងហូជីមិញ។

ចំណោមកាក់ទាំងនោះបានរកឃើញនៅអូរកែវដោយលោកម៉ាលឡឺហ្រេតគឺប្រាំបីបានបង្កើតឡើងដោយ​ប្រាក់ដែលលេចរូបមាន់បារាំង (Crested Argus) ជាក់ស្ដែងបានបោះនៅវ្នំ។Lương Ninh, “Óc Eo - Cảng thị quốc tế của Vương quốc Phù Nam (Óc Eo – International Trade Port of Funnan Kingdom)”, Khảo cổ học / Vietnam Archaeology, 3, 2011, pp.39-44.
អូរកែវ: អូរកែវ និង វ្នំ

អូរកែវ និង វ្នំ

អូរកែវត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាកម្មសិទ្ធិទៅនឹងនគរវ្នំ (扶南) ដែលបានចម្រើនរុងរឿងនៅដីសណ្ដមេគង្គរវាងសតវត្សទី១និងទី៦គ.ស.។ នគរវ្នំត្រូវបានធ្វើឱ្យយើងដឹងដោយស្នាដៃនៃពួកអ្នកប្រវត្តិសាស្ត្រចិនបុរាណ ជាពិសេសពួកអ្នកសរសេរពីប្រវត្តិសាស្ត្ររាជវង្ស ដែលនៅពេលនោះបានទាញចេញពីសក្ខីភាពនៃពួកអ្នកការទូតនិងអ្នកដំណើរចិន និងពួកគណៈទូតបរទេស (រួមមានវ្នំ) ទៅកាន់អធិរាជវាំងចិន។ ពិតមែនហើយ ឈ្មោះ ហ៊្វូណាន (វ្នំ) ខ្លួនឯង គឺជាការប្រឌិតឡើងដោយពួកអ្នកប្រវត្តិសាស្ត្រចិន និងមិនឃើញមាននៅក្នុងកំណត់ត្រាបុរាណលេខន៍នៃវៀតណាម រឺ កម្ពុជាបុរាណឡើយ។ ដោយសារប្រភពចិន យ៉ាងណាៗ វាត្រូវបានគេកំណត់ថាជាអង្គនយោបាយដែលគេបានហៅថា ហ៊្វូណន ដោយចិនគឺជាអង្គនយោបាយដែលស្ថិតនៅតំបន់ដីសណ្ដមេគង្គ។ ជាលទ្ធផលមួយ ការស្រាវជ្រាវខាងបុរាណវត្ថុនៅក្នុងតំបន់នោះអាចត្រូវបានគេចុះកាលបរិច្ឆេទត្រឡប់ទៅសម័យវ្នំត្រូវបានគេបញ្ជាក់​អត្តសញ្ញាណជាមួយនយោបាយាង្គជាប្រវត្តិសាស្ត្រនៃវ្នំ។ ការរុករកនៅអូរកែវ និងស្ថានីយ៍ដែលពាក់ព័ន្ធគឺជាប្រភពបឋមរបស់យើងសម្រាប់វប្បធម៌សម្ភារៈនៃវ្នំ។

អ្នកប្រវត្តិវិទូយួនហា-វ៉ានតានបានចោទសួរថាតើស្លាកស្នាមដំណែលដែលបានកកាយរកឃើញនៅអូរកែវជារបស់វ្នំ ជាទិដ្ឋភាពនៃកង្វះតម្រាខ្មែរណាមួយទាំងស្រុងដែលទាក់ទងនឹងនគរដែលមានឈ្មោះនេះ: លោកបានលើកឡើងថាអូរកែវបានងើបផុសឡើងបន្តិចម្ដងៗជាមជ្ឈមណ្ឌលសេដ្ឋកិច្ចនិងវប្បធម៌នៃដីសណ្ដមេគង្គ និងរួមជាមួយទីតាំងសំខាន់នៅផ្លូវសមុទ្រអាស៊ីអាគ្នេយ៍ បានក្លាយជាទីកន្លែងជួបគ្នាសម្រាប់ពួកសិប្បករនិងពួកឈ្មួញ ដែលបានផ្ដល់លក្ខខណ្ឌសាកសមចំពោះនគរូបនីយកម្ម ដែលទទួលឥទ្ធិពលរបស់បរទេសដែលជាលំដាប់បានលើកកម្លាំងដល់ការរីកចម្រើនខាងក្នុង។Ha Van Tan, "Óc Eo : Endogenous and Exogenous Elements", Viet Nam Social Sciences, 1-2 (7-8), 1986, pp. 91-101.
អូរកែវ: ការស្រាវជ្រាវរកស្យ៉ាមបារបស់លោកកូឡុន

ការស្រាវជ្រាវរកស្យ៉ាមបារបស់លោកកូឡុន
គ្រីស្តូវ៉ាល់-កូឡុន នៅក្នុងដំណើរសមុទ្រលើកទីបួននិងចុងក្រោយរបស់លោក១៥០២-១៥០៣ បានធ្វើផែនការដើម្បីទៅតាមឆ្នេរសមុទ្រចាម្ប៉ាឆ្ពោះទៅខាងត្បូងក្បែរៗជ្រោយCattigara និងចុងក្ដោងឆ្លងកាត់ទ្វារសមុទ្រដែលញែកCattigaraពីពិភពថ្មី ទៅក្នុងស៊ីនុសម៉ានុសទៅកាន់ម៉ាឡាកា។ នេះគឺជាច្រកផ្លូវ ដែលលោកបានគិតថាម៉ាកូ-ប៉ូឡូបានទៅពីចិនទៅឥណ្ឌានៅឆ្នាំ១២៩២។ George E. Nunn, ‘The Three Maplets attributed to Bartholomew Columbus’, Imago Mundi, vol.9, 1952, 12-22, p.15; Helen Wallis, ‘What Columbus Knew’, History Today, vol.42, May 1992, pp.17-23; Edmundo O'Gorman, The Invention of America: An Inquiry into the Historical Nature of the New World and the Meaning of its History, Bloomington, Indiana University Press, 1961, pp.106-122. លោកកូឡុនបានចេញផែនការប្រទះគ្នាដោយចៃដន្យជាមួយបេសនកម្មបញ្ជូននៅពេលដូចគ្នាពី​ព័រទុយហ្គាល់ទៅក្បែរ​ជ្រោយសង្ឃឹមល្អក្រោមការដឹកនាំរបស់លោកវ៉ាស្កុ-ដឹ-ហ្គាំងម៉ា និងបានពាំនាំសំបុត្រសេចក្ដីទុកចិត្តជាច្រើនពីពួកក្សត្រអេស្ប៉ាញទៅជូនលោកដឹ-ហ្គាំងម៉ា។The letter, dated 14 March 1502, is published in Martin Fernandez de Navarrete, Coleccion de los Viages y Descubrimientos, 2nd. edn., Madrid, Imprenta Nacional, 1858, p.430; the covering letter to Columbus is published in A. Millares Carlo (ed.), Historia de las Indias por Fray Bartólome de las Casas, México, Fondo de Cultura Economica, 1951, Lib.2, cap.iv, pp.219-20. ការទៅដល់ការៀយនៅលើឆ្នេរសមុទ្រកូស្តារីកា លោកកូឡុនបានគិតថាលោកគឺនៅជិតរ៉ែមាសនៃចាម្ប៉ា។ ថ្ងៃ ៧កក្កដា ១៥០៣ លោកបានសរសេរមកពីហ្សាម៉ាអ៊ីក: ខ្ញុំបានទៅដល់ដែនដីការៀយហើយ... ទីនេះ ខ្ញុំបានទទួលព័ត៌មាននៃអណ្ដូងរ៉ែមាសនៃស្យ៉ាមបា [ចាម្ប៉ា] ដែលខ្ញុំកំពុងរក។Letter dated 7 July 1503; quoted in J.M. Cohen (ed.), The Four Voyages of Christopher Columbus, Harmondsworth, Penguin, 1969, p.287.
អូរក្រសារ: ភូមិអូរក្រសារ

ភូមិអូរក្រសារ 
<u>ភូមិអូក្រសារ</u> ជាភូមិមួយក្នុងចំនោមភូមិជាច្រើនស្ថិតក្នុង ខេត្តកែប ដែលមានព្រំប្រទល់ជាប់នឹង ខាងជើង ជាប់នឹងភូមិដំណាក់ចំបកខាងកើត ជាប់ភូមិ  
កំពង់ត្រឡាច ខាងត្បូង ជាប់ភូមិបឹងវែង ខាងលិច ជាប់ខេត្ត កំពត់។ ប្រជាជនភាគច្រើនប្រកបរបរ កសិករ នេសាទ(សមុទ្រ) ក្នុងភូមិនេះមានរមណីដ្ឋានមួយគឺ ភ្នំសរសៀរ មាន មណ្ឌលសុខភាព មានការអភិវឌ្ឈន៏ដូចជាការ កសាងផ្លូវ ស្ថាបនា ស្ពាន.....។ ប្រជាជនមានការរស់រាយរាក់ទាក់ជាខ្លាំង។

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខេត្តកែប
អូរចំណោម: '''ស្ថានភាពទូទៅ'''

ស្ថានភាពទូទៅ 
អូរចំណោម ជាអូរធម្មជាតិមួយ ស្ថិតនៅចន្លោះភូមិចំណោមនៃឃុំកំពែង និងភូមិព្រៃរបង ភូមិព្រៃផ្តៅ នៃឃុំព្រៃផ្តៅ ដែលមានក្រឡាផ្ទៃប្រមាណជា ៥៤៤,២៥៤.២៨ ម² (ម៉ែត្រក្រឡា) នារដូវប្រាំង មានប្រវែងសរុប ៤.៣៩ គម ដែលអាចផ្ទុកទឹកសម្រាប់ស្រោចស្រប់ ឬផ្គត់ផ្គង់ស្រែ ស្រូវរបស់ប្រជាពលរដ្ឋភូមិចំណោម ភូមិត្រពាំងអង្គ និងភូមិមួយចំនួនទៀត នៃឃុំកំពែង និងភូមិព្រៃរបង ភូមិគោកទ្រា និងភូមិព្រៃផ្តៅ នៃឃុំព្រៃផ្តៅ ទាំងរដូវវស្សា និងរដូវប្រាំង(សម្រាប់ស្រូវប្រដេញទឹក និងស្រូវវស្សា)។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ អូរចំណោមនេះ ក៏ផ្តល់ជាជម្រកពពួកមច្ឆជាតិ ដូចជា ត្រីគ្រប់ប្រភេទ (ត្រីផ្ទក់ ត្រីរ៉ស ត្រីអណ្តែងរឹង ត្រីអណ្តែងទន់ ត្រីឆ្លូញ ត្រីឆ្ពិន ត្រីក្រាញ់ ត្រីដំរី ត្រីចង្វារ ត្រីកំភ្លាញ ត្រីកន្ត្រប់ កំពឹស ) ក្តាម ខ្យង លៀស គ្រំ កង្កែប ពស់ អន្ទង់ និងមានសត្វអណ្តើកខ្លះៗផងដែរកាលពីជំនាន់ដើម។ អូរចំណោមបច្ចុប្បន្ននៅសល់ព្រៃលិចទឹកតិចតួចប៉ុណ្ណោះ ដោយសារតែការវាតយកដីសម្រាប់ធ្វើកសិកម្មរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ ដែលផ្ទុញពីកាលជំនាន់ដើម គឺសម្បូរទៅដោយប្រភេទរុក្ខជាតិលិចទឹកជាច្រើន ដូចជា រពាក់ កប្បាសព្រៃ ថ្លើមអណ្តើក ភ្នំភ្នែង អញ្ចាញ រាំង ធ្មេញត្រី ស្នែងក្របី បរបាច វល្លិត្រី កន្ទាំងហែ រញា ស្នោ ប្រផេញ ក្រពីងបួយ ព្រលឹត លំចង់ ស្គន់ កំប្លោក ចក ថ្នក់ទឹក ជាដើម។ល។
រូបភាពតូច|953x953ភីកសែល|អូរចំណោម រដូវវស្សា
អូរចំណោម: '''ផលប្រយោជន៍សម្រាប់បម្រើកសិកម្ម'''

ផលប្រយោជន៍សម្រាប់បម្រើកសិកម្ម 
អូរចំណោម ស្តុកទឹករាប់លានម៉ែត្រគីប ប្រភពទឹកនៃអូរចំណោម បានពី២ ប្រភព គឺ ទី១ បានពីទឹកភ្លៀងដែលហូរពីភូមិ ឬស្រែ ធ្លាក់ចូលទៅព្រែក ឬប្រឡាយនានាពីភូមិ ឃុំកំពែង និងហូរមកពីឃុំនានាផ្សេងទៀត ដូចជាឃុំពោធិ៍រំចាក ឃុំចំប៉ា ឃុំព្រៃផ្តៅ និងឃុំព្រៃកប្បាសជាដើម។ ប្រភពទី២ គឺហៀរចូលពីបឹងកើត ឬ Boeng Keot ដែលជាទឹកទន្លេ នៃខែទឹកឡើង(ខែវស្សា)។ អូរចំណោម ខណ្ឌ ឬទប់ដោយទំនប់ ស្ពានអូរចំណោម ដើម្បីទប់ទឹកទុកសម្រាប់ប្រើប្រាស់ក្នុងវិស័យកសិកម្មរបស់អ្នកភូមិ ដែលមានសន្ទះទ្វាបិទបើកទឹក តាមលក្ខណៈបច្ចេកទេសរបស់គណៈកម្មការគ្រប់គ្រងទឹកអូរ ។
អូរចំណោម: '''បញ្ហាប្រឈម'''

បញ្ហាប្រឈម 
ដោយសារតែ កត្តាធម្មជាតិ និងការវាតយកដីសម្រាប់បម្រើកសិកម្ម(ធ្វើស្រែប្រដេញទឹក)ពី១ឆ្នាំទៅ១ឆ្នាំ ធ្វើឱ្យអូរកាន់តែរាក់ទៅៗ ហើយទឹកសម្រាប់ប្រើប្រាស់ក៏ពុំគ្រប់គ្រាន់ឡើយ ប្រសិនបើគ្មានភ្លៀងក្នុងរដូវប្រាំងនោះទេ(ភ្លៀងកក់ខែ)។ អាជ្ញាធរឃុំសង្កាត់នៃឃុំទាំងពីរ គឺឃុំកំពែង និងឃុំព្រៃផ្តៅ ពុំដែលបានស្តារអូរចំណោមនឡើយ។ ប៉ុន្តែ កន្លងមកព្រះគ្រូចៅអធិការវត្តចំណោម បានជួលក្រុមហ៊ុនដឹកដី ដើម្បីជីកស្តារពោះអូរនេះ និងដើម្បីយកអាចម៍ដីប្រើប្រាស់ចាក់បំពេញបរិវេណវត្តចំណោម និងអ្នកភូមិទិញពីក្រុមហ៊ុនយកទៅប្រើប្រាស់ផង ទើបអូរនេះបានជ្រៅបន្តិច។
រូបភាពតូច|957x957ភីកសែល|ទិដ្ឋភាពអូរចំណោមដែលជិតរីងនារដូវប្រាំង
អូរតាប៉ាង (ក្រុងព្រះសីហនុ)

អូតាប៉ាងគីជាភូមិមួយស្ថិតនៅក្នុងឃុំអូឧកញ៉ាហេងខេត្តព្រះសីហនុដែលមានប្រជាជនរស់នៅប្រមានជាង ២៥០ គ្រួសារ ។ ប្រជាពលរដ្ធនៅទីនោះភាគច្រើនប្រកបរបរ
ធ្វើស្រែចំការ។​ ភូមិនេះស្ថិតនៅចន្លោះ ភូមិព្រៃនប់ និង ភូមិអូចំណារ ដែលបង្គើតឡើងតាំងពីឆ្នាំ ១៩៩២ មកម្លេះ    ដំបូងភូមិនេះពុំទាន់មានផ្សារទេប៉ុន្តែដោយសារតែប្រជា
ពរដ្ធពិបាកក្នុងការទៅផ្សារដើម្បីទិញអីវាន់នោះ ពួកគេក៏បាន​មូលគុំនិតគ្នាដើម្បីបង្កើតផ្សារមួយដែលមានឈ្មោះថា ផ្សារអូតាបាង ដែលបង្កើតឡើងក្នុងឆ្នាំ២០០១។​ 
ផ្សារនេះនៅមានលក្ខណះតូចនៅឡើយទេដោយសារតែនៅក្នុភូមិអូតាប៉ាងពុំសូវមានប្រជាជនរស់នៅ។
អូរតាប៉ាង (ក្រុងព្រះសីហនុ): កសិកម្ម

កសិកម្ម 

ឯកសារ:កសិក្ម.jpg

នៅក្នុងភូមិអូតាប៉ាងក្នុងមួយឆ្នាំព្រជាពលរដ្ធអាចធ្វើស្រែបានចំនួនតែមួយដងប៉ុណ្ណោះ ហើយការធ្វើស្រែរបស់ពួកគេគឺពឹងផ្អែកទៅលើទឹកភ្លៀងទាំងស្រុងតែម្តង កាលណា
បើមានគ្រោះធម្មជាតិកើតឡើងដោយប្រការណាមួយនោះនិងបណ្តាលអោយដំនាំខូចទាំស្រុងតែម្តង ព្រោះនៅភូមិនេះពុំទាន់មានប្រឡាយ និងទំនប់កាពាឬគ្រប់គ្រាន់
នៅឡើយទេ ។ ដោយការធ្វើស្រែក្នុងមួយហិចតាពួកគេអាចប្រមូលផលបានប្រមាណជា ៣ ទៅ ៥តោនក្នុងមួយហិចតាបើសិនជាស្រែនោះទទួលបានផលល្អ ។ 
ការធ្វើស្រែរបស់ពួកគេភាគច្រើនគឺប្រើជីគីមី ច្រើនជាងជីធម្មជាតិ ដើម្បីបាចស្រែរបស់ពួកគេព្រោះជីគីមីវាទទួលបានផលជាងជីធម្មជាតិ ៣០ ទៅ ៤០%។ប៉ុន្តែបើយើងប្រើជីគីមី
ច្រើនពេកវានិងធ្វើអោយដីមានជាតិជូរ ដូចនេះវាដំរូវអោយយើងត្រូវបាចមួយឆ្នាំកើនម្តងមួយ បន្តិចៗ។ បន្ទាប់ពីប្រមូលផលស្រូវរួចប្រជាពលរដ្ធខ្លះនាំគ្នាទៅកាប់គាស់ដីដើម្បីដាំ
ដំនាំរកប្រាក៉បន្ថែមមកផ្គត់ផ្គង់គ្រួសារ ៕

ឯកសារ:ទំនប់ទឹកកាពាទឹកប្រៃ.jpg
អូរតាប៉ាង (ក្រុងព្រះសីហនុ): ទំនប់ទឹកការពារទឹកប្រៃព្រនប់

ទំនប់ទឹកការពារទឹកប្រៃព្រនប់ 

គឺជាទំនប់មួយដែលមានសារសំខាន់បំផុតសំរាប់ប្រជាកសិករពីព្រោះវាមានតូនាទីកាពារទឹកប្រៃកុំអោយហូចូលដីស្រែ និងកាពារទឹកសាបកុំអោយហូរចូលទៅក្នុងសមុទ
ដែលបណ្តាលអោយប្រជាពលរដ្ធខ្វះទឹកប្រើប្រាស់សំរាប់ស្រោចផលដំនាំរបស់ពួកគេ។ ដូចនេះហើយវាគីជាទំនប់ដ៏សំខាន់មួយ ក៏ដូចជាជីវិតរបស់ប្រជាពលរដ្ធទូទាំង
ភូមិអូតាប៉ាងទាំងអស់។ បើកាលណាទំនប់នោះមានការខូចបាក់បែកនោះវានិងបណ្តាលអោយមានទឹកប្រៃហូចូមកក្នុងស្រែរបស់ប្រជាពលរដ្ធធ្វើអោយសន្ទូងងាប់ ក្រិន
និងធ្វើអោយដីមានជាតិជូ ធ្វើអោយដីលែងមានជីវជាតិ បាត់បង់គុណភាពទទួលផលបានតិចតួច ៕ និងបណ្តាលអោយត្រីងាប់ពេញ់ទឹកដោយសារតែពុលទឹកប្រៃ។
អូរតាប៉ាង (ក្រុងព្រះសីហនុ): សាលារៀន

សាលារៀន 

ភូមិអូតាប៉ាងមានសាលារៀនមួដែលមានចំនួនបីខ្នង ស្ថិតនៅក្បែវត្តពោធ៏អណ្តែត ដែលបង្រៀនចាប់ពីថ្នាក់ទីមួយរហូតដល់ថ្នាក់ទីប្រាំមួយ ដូចនេះក្មេងៗដែលរស់នៅក្នុងភូមិ
នេះគីមានភាពងាយស្រួលបំផុតបើចង់អោយកូនរបស់ពួកគេចុំឈ្មោះចូលរៀន។​ បន្តាប់ពីពួកគេរៀនចប់នៅថ្នាក់ទីប្រាំមួយចង់បន្តទៅអនុវិឡាល័យក៏ពុំមានកាពិបាកដែព្រោះសាលាអនុវិទ្យាល័យ
គឺនៅប្រមាណជាពីរគីឡូម៉ែតពីភូមិអូតាប៉ាងប៉ុនណ្ណោះ។ដោយនៅសាលារៀននោះមានគ្រូបង្រៀនល្អៗដែលមានបទពិសោទ និង មានវិន័យតឹងរឹង។

ឯកសារ:មន្ទីពេទ្យ.jpg
អូរតាប៉ាង (ក្រុងព្រះសីហនុ): មន្ទីពេទ្យ

មន្ទីពេទ្យ 

អូតាប៉ាងគឺជាភូមិដ៏តដូចមួយនៅក្នុងស្រុកព្រៃនប់ដូចនេះវាពុំទាន់មានមន្ទល់សុខភានៅឡើយទេ ប៉ុន្តែបើប្រជាពលរដ្ធចង់ទៅមណ្ឌុលសុខភពនោះវាមិនពិបាកទេព្រោះវាស្ថិតនៅក្នុងភូមិអូជំណា
ដែលនៅជិតភូមិអូតាបាង មានចំងាយប្រហែលជា ៣ គីឡូម៉ែតប៉ុណ្ណោះពីភូមិអូតាបាងដែលមានគ្រូពេទ្យល្អៗប្រចាំការនៅទីនោះ២៤ម៉ោង។ បើទៅកាន់អណ្តូងថ្មវិញវាក៏មិនឆ្ងាយប៉ុន្មានដែរ ពីព្រោះវាស្ថិនៅប្រមាណជា ៣គីឡូម៉ែតប៉ុណ្ណោះពីអូតាប៉ាងដូចនេះនៅក្នុងភូមិអូតាប៉ាងប្រសិនបើលោកអ្នកចង់ទៅមន្ទីពេទ្យនោះវាពិតជាមិនមានកាពិបាកឡើយ។
អូរតាប៉ាង (ក្រុងព្រះសីហនុ): តំបន់ទេសចរណ៏

តំបន់ទេសចរណ៏ 

ប្រសិនបើយើងធ្វើដំនើមកលេងនៅភូមិអូតាប៉ាងសូមបងប្អូនគុំភ្លេចចូលលទស្សនានៅរម្យនីយ្យដ្ធានទឹកធា្លក់ ដែលនៅក្បែរនិងភូមិអូតាប៉ាង។ ប្រសិនបើបងប្អូនធ្វើដំនើមកពីខេត្តព្រះសីហនុ
គីហួសផ្សាអូតាប៉ាងប្រមានជា ២គីឡូម៉ែតដែលនៅពីខាងឆ្វេងដៃ កាចូលទស្សនានៅទីនោះសម្រាប់ម៉ូតូគេយកប្រាក់ចំនួន ១០០០ រៀល ចំពោះឡានវវិញចំនួន ៣០០០រៀល។ នៅបណ្តោយ
ផ្លូវចូលទៅកាន់ទឹកធ្លាក់មានដើមឈើដុះនៅជុំវិញអមសងខាងផ្លូវយ៉ាងត្រជាក់ស្គឹមស្គៃ បន្ទាប់ពីធ្វើដំនើហួសប្រមាណជាកន្លះគីឡូម៉ែតលោកអ្នកនិងឃើញមានចំកាស្រកានាគដ៏ធំមួយដែលមាន
ផ្លែទុំក្រហមពែញ់ដើម។បន្ទាប់មកធ្វើដំនើទៅមុខបន្ទិចទៀតលោកអ្នកនិងឃើញមានទឹកធ្លាក់ជំនួនពីជាន់ដែលមានទឹកថ្លាឆ្វេង។ ដែលក្នុងមួយដំនាក់ៗគឺវាមានលក្ខណះខុសគ្នា ដែលដំនាក់ទីមួយ
វាមានលក្ខណះរាក់សម្រាប់អោយកូនៗខ្មេងហែលលេង និងសម្រាប់មនុស្សដែលមិនចេះហែលទឹក ហើយសម្រាប់ជាន់ទីពីរវាមានជម្រូវជ្រៅជាងជាន់ទីមួយបន្ទិចសម្រាប់អោយមនុស្សដែលចេះ
ហែលទឹកបន្តិចបន្ទួចហែលលេង ចំនែកឯជាន់ទីបីវិញ គីវាមាកលក្ខណះជ្រៅណាស់ដែលមានជម្រូវប្រមានបី ទៅ បួនម៉ែត ដូចនេះប្រសិនបើយើងមិនទាន់ចេះហែលទឹកទេនោះយើយអាចទៅលេងនៅជាន់ទីមួយបាន។
ហើយបើលោកអ្នកធ្វើដំនើទៅលើបន្ទិចទៀទលោកអ្នកនិងឃើញមានទឹធ្លាក់តាមចន្លោះប្រហោងថ្ម​ និងមានកន្លែងសម្រាប់អងលគ្គុយលេងកំសាន្ននៅក្រិមម្លប់ដើមឈើយ៉ាងត្រជាក់។

ឯកសារ:ទឹកធ្លាក់.jpg
អូរតាប៉ាង (ក្រុងព្រះសីហនុ): ដំបន់ទេសចរណ៏ខេត្តកំពត

ដំបន់ទេសចរណ៏ខេត្តកំពត 

ខេត្តកំពតគឺជាខេត្តមួយដែលសំបូដំដោយដំបន់ទេសចរណ៏ និងរមណីយដ្ឋានស្អាតៗ ដែលសំរទៅដោយព្រៃព្រឹក្សា និងមានទឹកធ្លាក់ពីលើកំពូលភ្នំដ៏ខ្ពស់យ៉ាងត្រជាក់ស្គឹមស្គៃ ព្រមទាំមានដុំថ្មស្អាតៗនៅពីខាងក្រោម ។​ ប្រសិនបើលោកអ្នកធ្វើដំនើរតាមផ្លូវជាតិលេខ ៣ លោកអ្នកនិងបានឃើញស្ពានមួយដែលមានឈ្មោះថា ស្ពាម កំពង់ស្មាច់ ដែលនៅទីនោះមានសេវាកម្មបម្រើជូនដូចជា ភេជ្ជះ បាយ មីឆា លោតឆារ ព្រមទាំមានកញ្ជុះនៅពីលើទឹកយ៉ាងស្រស់ស្អាតសម្រាប់អោយភ្ញៀវទេសចណ៏អង្គុយដើម្បីសម្រាកកាយមុននិងធ្វើដំនើទៅមុខទៀត។
អូរតាប៉ាង (ក្រុងព្រះសីហនុ): រម្មណីសដ្ឋានភ្នុំអជ្ឋរស្ស

រម្មណីសដ្ឋានភ្នុំអជ្ឋរស្ស 

ឯកសារ:ទឹកឈូ.jpg
រម្មណីសដ្ឋានភ្នុំអជ្ឋរស្ស
ស្ថិតនៅក្នុងឃុំផ្សាដែក និងឃុំភ្នុំបាតស្រុកពញាឮ ភ្នុំនេះមានឈ្មោះបី ហៅបានដូចគ្នា  ភ្នុំឧត្តុង្គ ភ្នុំព្រះរាជទ្រព្យ និងភ្នុំអដ្ឋរស្ស ។ ដើម្បីទៅដល់ទីនោះត្រូវធ្វើដំនើរតាមផ្លូវជាតិលេខប្រាំ “ភ្នុំពេញ- បាត់ដំបង”លុះដល់គិឡូម៉ែតលេខ៣៧ មានផ្លូវលំក្រាលគ្រួក្រហម បែកចូលខាងឆ្វេងដៃចំងាយ ៣.៥០គ.ម ។អដ្ឋរស្សជាខ្សែភ្នុំមួយដែលលាតសន្ធឹងពីជើងទៅត្បូងប្រវែង ១៥០០ម៉ែត្រនិងទទឹង៧០០ម៉ែត្រ ។ភ្នុំនេះមានផ្លូវព័ន្ធជុំវិញ ដែលក្នុងនោះរួមមានផ្លូវលំមួយខាងកើត និង ផ្លូវលំមគួយខាងលិចនៅខាងជើងភ្នុំមាន ភូមិភ្នុំខងត្បូងមានភូមិពោករ៉ានេ។ខ្សែភ្នុំអដ្ឋរស្សនេះមានកំពូលភ្នុំ ៥ គឺ កំពូលភ្នុំចេតីយ៏ទន្ទឹមកំពូលភ្នុំត្រៃត្រឹង កំពូលភ្នុំចេតីយ៏កំពូលបួន ព្រះអង្គចូលព្រះនិពាន្ធនិងកំពូលភ្នុំអរិយ្យប្បស ។  រម្មនីដ្ថាននេះ ក្រៅពីសម្រស់ធម្មជាតិ មានទេសភាពដ៏ស្រស់ត្រកាល និងជំនូខ្យល់បរិសុទ្ធនៃភ្នុំអដ្ឋរស្ស គឺអាចទាក់ទាញភ្ងៀវទេសចរណ៏ងំពីប្រវត្តសាស្ស្តដែលទាក់ទងទៅនិងកាកសាងព្រះរាជវាំង ក្នុងសត្តវត្តទី១៧ -១៩  (១៦២០ - ១៨៦៦ )ក្នុងរាជកាលស្តេចជ័យជេដ្ឋាទី២ ។
អូរតាប៉ាង (ក្រុងព្រះសីហនុ): ​​ វត្តពោធ៌អណ្តែត

​​ វត្តពោធ៌អណ្តែត 
ឯកសារ:វត្១២៣៤ត.jpg

ស្ថិតក្នុងភូមិធំ ស្រុកកៀនស្វាយ ដើម្បីទៅដល់មណ្ឌុលកំសាន្តនេះ ត្រូវធ្វើតំនើតតាមផ្លូវជាតិលេខ ១ ភ្នំពេញ ស្វាយរៀង ឆ្លងកាត់ស្ពានមន្នីវង្ស ស្ពានក្បាលថ្នល់ លុះដល់គីឡូលេខ១៩ មានផ្លូវលំខាងឆ្វេងដៃតាមក្លោងទ្វាវត្តកៀនស្វាយក្រៅចំងាយ ៣០០ ម និងដល់ទីកំសាន្តនោះ។ដើមឡើយទីនេះវាមិនមែនជារម្មណីយដ្ឋានទេ វាកើតឡើយក្រោយឆ្នាំ ១៩៧៩ គោលដៅនៃរម្មណីយដ្ឋាននេះគឺត្រង់វត្តកៀនស្វាយក្រៅ ទីនេះនៅមានសម្រស់តន្លេខ្ទបដ៏វិសេសវិសាលមួយទៀតដែលបែកចេញ់ពីទន្លេ មេគង្គហូរកាត់ទឹកដីដ៏សំបូជីវជាតិ និងចំការក្ខជាតិដ៏ស្តុកស្ដម ។ ទន្លេនេះហាក់ដូចជាប្រកគល់ខ្លួនទាំស្រុងដល់អ្នកស្រុក នៅទីនោះក្នុងកាប្រកបរបរដាំដុះ និងរស់នៅក្នុងក្តីសង្ឃឹម។ ដើមរក្ខជាតិហូបផ្លែទាំងតូចទាំងធំ បានដុះទោទន់ទៅរកផ្ទៃទឹកប្រប និងឆ្នេ

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្រុងព្រះសីហនុ
អូរសណ្តាន់: រដ្ឋបាល

រដ្ឋបាល
ឃុំ មាន ភូមិ
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  

ព្រំប្រទល់
+ឃុំទិសជើង(N)កើត(E)លិច(W)ត្បូង(S) ឃុំ និង ឃុំ  ឃុំ  ឃុំ  ឃុំ
អូរសណ្តាន់: ព្រំប្រទល់

ព្រំប្រទល់
+ឃុំទិសជើង(N)កើត(E)លិច(W)ត្បូង(S) ឃុំ និង ឃុំ  ឃុំ  ឃុំ  ឃុំ
អូលីវីយ៉េ ជ្មីតហស្លេ

លោក អូលីវីយ៉េ ជ្មីតហស្លេ ជា​អភិបាល ព្រះសហគមន៏កាតូលិកភូមិភាគភ្នំពេញ ក្នុង ព្រះសហគមន៍កាតូលិកនៅប្រទេសកម្ពុជា។ម៉េតគីមៅ, « រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងធម្មការ និងសាសនា បានអនុញ្ញាតិឱ្យលោកអភិបាល អូលីវីយ៉េ ជ្មីតហស្លេ អភិបាលព្រះសហគមន៍កាតូលិកភូមិភាគភ្នំពេញ និងជាអនុប្រធានក្រុមប្រឹក្សាភិបាល អង្គការការីតាសកម្ពុជា ចូលជួបសម្តែងការគួរសមម », www.cpp.org.kh, ២៩ ខែ​ឧសភា​២០២០
អូលីវីយ៉េ ជ្មីតហស្លេ: ជីវប្រវត្តិ

ជីវប្រវត្តិ 
លោក អូលីវីយ៉េ ជ្មីតហស្លេ កើត​នៅ​ថ្ងៃទី​២៦ ខែ​មិថុនា ឆ្នាំ​១៩៧០ នៅ​ទីក្រុង​ស្ត្រាសប៊ួក ប្រទេស​បារាំង។ លោក​ជា​កូន​របស់​លោក រ៉ូឡង់ ហ្ស៊ីលប៊ែរ ជ្មីតហស្លេ មុខ​របរ​ជីវ​គីមី​វិទូ និង​លោក​ស្រី គ្រីស្ទីន ម៉ារីម៉ាហ្គីរីត វ៉ាទែរ មុខ​របរ​ជា​មេ​ផ្ទះ ហើយ​លោក​មាន​បង​ប្អូន​បង្កើត​ចំនួន ៤​នាក់ (ស្រី​ម្នាក់) លោក​ជា​កូន​ច្បង​នៅ​ក្នុង​គ្រួសារ។ 

លោក អូលីវីយ៉េ ធ្លាប់​បាន​ទៅ​បម្រើ​ការងារ​ជា​អ្នក​ស្ម័គ្រចិត្ត​នៅ​ប្រទេស ជប៉ុន នៅ​ឆ្នាំ​១៩៩១​ដល់​ឆ្នាំ​១៩៩៤។

លោកបាន​ទទួល​អគ្គសញ្ញា​តែងតាំង​ជា​បូជាចារ្យ នៅថ្ងៃទី២៨​ ខែ​មិថុនា​ ឆ្នាំ​១៩៩៨ ​ក្នុង​គ្រួសារ​សាសនៈទូត​ក្រៅ​ប្រទេសនាទី​ក្រុង​ប៉ារីស។ 

លោក​បាន​មក​ដល់​ប្រទេស​កម្ពុជា នៅ​ថ្ងៃទី១០ ខែវិច្ឆិកា ​ឆ្នាំ​១៩៩៨ គឺប៉ុន្មាន​ខែ​ក្រោយ​បន្ទាប់​ពី​លោក​បាន​ទទួល​អគ្គ​សញ្ញា​តែង​តាំង​ជា​បូជាចារ្យ។ ការ​ឈាន​ជើង​មក​ដល់​ប្រទេស​កម្ពុជា​របស់​លោក​ឪពុក អូលីវីយ៉េ ។

នៅថ្ងៃទី២៤​ ខែ​ធ្នូ​ ឆ្នាំ​២០០៩​ លោក​ទទួល​បាន​ការ​ជ្រើសតាំង​ជា​អភិបាល​ឧបត្ថម្ភកៈ និង​ទទួល​អគ្គសញ្ញា​តែងតាំង​ជា​អភិបាល នៅ​ថ្ងៃ​ទី​២០ ខែ​មិថុនា ឆ្នាំ​២០១០។ លោក​ទទួល​មុខ​ងារ​ពេញ​សិទ្ធិ​ជាអភិបាល​ព្រះសហមន៍​ភូមិភាគ​ភ្នំពេញ នៅថ្ងៃទី០១​ ខែ​តុលា​ ឆ្នាំ​២០១០ បន្ត​ពី​លោក អេមីល ដេតម្យ។ លោក​អភិបាល អូលីវីយ៉េ ជ្មីតហស្លេ ត្រូវ​បាន​ព្រះករុណា​ព្រះបាទ​សម្តេច​ព្រះបរមនាថ នរោត្តម សីហមុនី ព្រះមហាក្សត្រ​នៃ​ព្រះរាជាណាចក្រ​កម្ពុជា សព្វ​ព្រះរាជ្យ​ហឫទ័យ ប្រោស​ប្រទាន​សញ្ញាតិ​ខ្មែរ​ជូន​លោក​នៅ​ថ្ងៃ​ទី​២៨ ខែ​មិថុនា ឆ្នាំ​២០១០។

ដើម្បីការពារពី ជំងឺកូវីដ-១៩ លោកអភិបាល អូលីវីយ៉េ បានធ្វើការណែនាំដល់ កម្មវិធីសុខភាពព្រះសហគមន៍ ដើម្បីបង្កើតនូវវប្បធម៌ នៃការយកចិត្តទុកដាក់ក្នុងការថែទាំដល់អ្នកជំងឺ ដោយចេះ​អង្គុយលេងជាមួយអ្នកជំងឺ ស្តាប់ បង្កើតទំនាក់ទំនងផ្ទាល់ខ្លួន យល់ចិត្តគ្នា ដោយមានចិត្តអាណិតមេត្តា​ និងយល់អំពីការឈឺចាប់របស់គេ។
អូសាម៉ា ប៊ីន ឡាឌែន

អូសាម៉ា ប៊ីន មហាម៉េត ប៊ីន អាវ៉ាត ប៊ីន ឡាឌែន Osama Bin Mohamed Bin Avad Bin Laden  (10 ,03 ,1957 – 02 ,05 ,2011) គឺជាស្ថាបនិកម្នាក់នៃអង្កការ អាល់កៃដា ជីហាតឌីត ដែលជាអក្នទទួលខុសត្រូវក្នុងការវាយប្រហារថ្ងៃទី 11កញ្ញា 2001 ទៅលើសហរដ្ឋអាមេរិក និងការវាយប្រហារផ្សេងៗទៀតជាច្រើនប្រឆាំងទៅនឹងជនស៊ីវិល និងកងយោធា។ គាត់គឺជាសមាជិកម្នាក់នៃក្រុមគ្រួសារ សាអ៊ូឌីត ប៊ីន ឡាឌែនដែលមានទ្រព្យសម្បត្តិស្តុកស្តម្ភ និងជាជនជាតិភាគតិច យ៉េមេនី គីនឌីត (Yemeni Kindite)។
ប៊ីនឡាឌែនត្រូវបានការិយាល័យសហព័ន្ធស៊ើបអង្កេតសហរដ្ឋអាមេរិក (FBI)រាប់បញ្ជូលទៅក្នុងបញ្ជីមនុស្ស10នាក់ ដែលបានរត់រួចខ្លួន និងជាមេភេរវករ សម្រាប់ការជាប់ពាក់ព័ន្ធរបស់គាត់ទៅនឹងការបំផ្ទុះគ្រាប់បែកស្ថានទូតសហរដ្ឋអាមេរិកក្នុងឆ្នាំ1998 ។ចាប់ពីឆ្នាំ2001រហូតដល់ឆ្នាំ2011  ប៊ីនឡាឌែនគឺជាមេដឹកនាំនៃសង្គ្រាមភេរវកម្ម ដែកការិយាល័យសហព័ន្ធស៊ើបអង្កេតផ្តល់ទឹកប្រាក់ប្រមាណ25លានដុល្លាសម្រាប់ការចាប់ខ្លួនគាត់។ បន្ទាប់ពីចូលក្នុងបញ្ជីរមនុស្សដែល FBI ចង់ចាប់ខ្លួនបំផុតរួចមក ប៊ីនឡាឌែននៅតែអាចលាក់ខ្លួនក្នុងសហរដ្ឋអាមេរិកបានរហូតដល់ទៅ3ឆ្នាំ។ នៅថ្ងៃទី2ឧសភា 2011 ប៊ីនឡាឌែនត្រូវបានបាញ់សម្លាប់ឯទីលំនៅឯកជនមួយរបស់គាត់ក្នុងរដ្ឋអាបូដាបាត (Abottabat) នៃប្រទេសប៉ាគីស្ថាន ដោយកងនាវា SEALS និងភ្នាក់ងារ CIA 
ដែលបានសហការគ្នាយ៉ាងសំងាត់ ក្រោមការបញ្ជារពីប្រធានាធិបតីសហរដ្ឋអាមេរិក លោកបារ៉ាក់អូបាម៉ា ។ ភ្លាមៗបន្ទាប់ពីការស្លាប់របស់គាត់ សាកសពរបស់ប៊ីនឡាឌែនត្រូវបានគេបញ្ចុះនៅក្បែរសមុទ្រ ។ ក្រុមភេរវករ អាល់កៃដា បានទទួលស្គាល់ពីមរណៈរបស់គាត់នៅថ្ងៃទី6ឧសភា 2011 ហើយបានសច្ចាប្រណិធានថា នឹងធ្វើការសងសឹកវិញ៕
អូសាម៉ា ប៊ីន ឡាឌែន: ជីវិតដំបូង​ និងការអប់រំ

ជីវិតដំបូង​ និងការអប់រំ 

អូសាម៉ា ប៊ីន មហាម៉េត ប៊ីន អាវ៉ាត ប៊ីន ឡាឌែន (Osama bin Mohammed bin Awad bin Laden) បានកើតនៅក្នុរាជធានី រីយ៉ាត នៃប្រទេសអារ៉ាប៊ីសាអ៊ូឌីត ដែលជាកូនប្រុសរបស់មហាសេដ្ឋីសំណង់លោក មហាម៉េត ប៊ីន អាវ៉់ាតប៊ីន ឡាឌែន (Mohammed bin Awad bin Laden) ជាមួយនឹងប្រពន្ធទី10របស់គាត់ឈ្មោះ ហាមីដា អាល់អាតាស់(Hamida al-Attas) ក្រោយមកគេហៅថា អាលៀ ហ្គានែម   (Alia Ghanem)       ហើយគ្រួសារនេះមានទំនាក់ទំនងយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយនឹងរាជវង្សប្រទេសអារ៉ាប់។   ការផ្តល់បទសម្ភាសន៍មួយក្នុងឆ្នាំ1998 ប៊ីនឡាឌែន បានអោយនូវថ្ងៃកំណើតរបស់គាត់គឺ (10 មីនា 1957)។

ឪពុករបស់គាត់ លោក មហាម៉េត ប៊ីន អាវ៉់ាតប៊ីន ឡាឌែន (Mohammed bin Awad bin Laden) បានលែងលះជាមួយម្តាយរបស់គាត់ ហាមីដា អាល់អាតាស់(Hamida al-Attas)  ភ្លាមៗក្រោយពី ប៊ីន ឡាឌែន បានកើតមក។ លោក មហាម៉េត ប៊ីន អាវ៉់ាតប៊ីន ឡាឌែន  បានប្រគល់ ហាមីដា ទៅអោយសហការីរបស់គាត់ឈ្មោះ មហាម៉េត អាល់អាតាស់ (Mohammed al-Attas)។ លោក មហាម៉េត អាល់អាតាស់ បានរៀបការជាមួយ ហាមីដា នៅចុងឆ្នាំ1950 ឬដើមឆ្នាំ1960 ហើយពួកគេនៅតែរួមរស់ជាមួយគ្នាដដែល។ គូស្វាមីភរិយាមានកូនរហូតដល់ទៅ4នាក់ រីឯលោកប៊ីន ឡាឌែនវិញបានរស់នៅក្នុងភូមិគ្រឹះថ្មីមួយកន្លែងជាមួយនឹងបងប្អូនប្រុសបង្កើត3នាក់ និងបងប្អូនស្រីម្នាក់។ គ្រួសាររបស់ ប៊ីនឡាឌែន បានដាក់ទុនរកស៊ី នូវទឹកប្រាក់5ពាន់លានដុល្លា នៅក្នុងសំណង់ឧស្សាហកម្មមួយ ដែលក្រោយមក ប៊ីនឡាឌែន បានទទួលមរតក៌ប្រមាណជា20ទៅ30លានដុល្លាសហរដ្ឋអាមេរិក។

ប៊ីនឡាឌែនត្រូវបានលើកតម្កើងដោយពួក មូស្លីមវ៉ាហាប៊ិ (wahabi)។ ពីឆ្នាំ1968 ដល់1976 គាត់បានសិក្សានៅឯសាលាមធ្យមសិក្សាអាល់ដឹហ្គ័រ (Al-Thager Model School)។ គាត់បានបន្តសិក្សាផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច និងគ្រប់គ្រងពាណិជ្ជកម្ម នៅឯសាកលវិទ្យាល័យឃីងអាប់ឌុលឡាហ្សីត( King Abdulaziz University)។ ប្រភពខ្លះបានរាយការណ៍ថា ប៊ីនឡាឌែន ទទួលបានសញ្ញាប័ត្រ វិស្វកម្មសំណង់ស៊ីវិលក្នុងឆ្នាំ1979 និងសញ្ញាប័ត្រគ្រប់គ្រងសាធារណៈក្នុងឆ្នាំ1981។ ប្រភពមួយផ្សេងទៀតបានឲ្យដឹងថា គាត់ត្រូវទទួលរងការងារយ៉ាងលំបាកលំបិន ហើយប្រភពខ្លះទៀតបាននិយាយថា គាត់ចាកចេញពីសាកលវិទ្យាល័យដោយមិនបានបំពេញសញ្ញាប័ត្រមហាវិទ្យាល័យនោះទេ។ នៅឯសាកលវិទ្យាល័យ ចំណាប់អារម្មណ៍ដ៏ធំបំផុតរបស់ ប៊ីនឡាឌែន គឺសាសនានិយម ជាកន្លែងដែលធ្វើឲ្យគាត់ជាប់ទាក់ទងក្នុងការ
សម្របសម្រួលឲ្យពួក ឃ្យូរ៉េន(Quran) និងជីហាត(Jihad)  ក្នុងការងារសង្គ្រោះ។ ចំណាប់អារម្មណ៍ផ្សេងទៀតរបស់គាត់ គឺការនិពន្ធកំនាព្យ និងការអានសៀវភៅ។ គាត់ពេញចិត្តធ្វើការឲ្យField Marshal Bernard Montgomery និង 
Charles de Gaulle  ដែលគាត់បាននិយាយក្នុងចំណោមការពេញចិត្តរបស់គាត់។ ម្យ៉ាងវិញទៀតគាត់ចូលចិត្តសេះឈ្មោលដែលមានពណ៌ខ្មៅ និងសមាគមបាល់ទាត់ ដែលគាត់ពេញចិត្តលេងជាខ្សែប្រយុទ្ធកណ្តាល និងគាំទ្រក្រុមអាសេនណល (Arsenal F.C.) ផងដែរ៕
អូសាម៉ា ប៊ីន ឡាឌែន: ជីវិតផ្ទាល់ខ្លួន

ជីវិតផ្ទាល់ខ្លួន 

នៅក្នុងឆ្នាំ1974 ត្រឹមអាយុ17ឆ្នាំ ប៊ីន ឡាឌែនបានរៀបការជាមួយនាង ណាវ៉ា ហ្គានេម (Najwa Ghanem) នៅទីក្រុង ឡាតាគា (Latakia) ប្រទេស៊ីរី ហើយពួកគាត់បានលងលះគ្នាវីញនៅមុនថ្ងៃ 11កញ្ញា 2001។ តាមការឲ្យដឹង ប៊ីន ឡាឌែន មានប្រពន្ធជាច្រើនរូបដូចជា  Khadija Sharif ដែលបានរៀបការក្នុងឆ្នាំ1983 ហើយលែងលះគ្នាវិញ ក្នុងឆ្នាំ1990 នាង Khai Riah Saba (រៀបការក្នុងឆ្នាំ1985 លែងលះ 1987) ។ ប្រភពខ្លះទៀតបានឲ្យដឹងថា គាត់មានប្រពន្ធ6នាក់ទៀតដែលគេមិនស្គាល់ឈ្មោះ ដែលបានរៀបការជាមួយ ប៊ីន ឡាឌែន ហើយត្រូវបានលុបចោលវិញក្រោយពិធី។ ប៊ីន ឡាឌែនមានកូនជាច្រើន ជាមួយនឹងប្រពន្ធជាច្រើនរបស់គាត់ រវាងពី 20 ទៅ 26 នាក់។ កូនៗជាច្រើននាក់របស់ ប៊ីន ឡាឌែន បានភាសខ្លួនជាបន្តបន្ទាប់ ទៅកាន់ប្រទេសអ៊ីរ៉ង់ ក្រោយការវាយប្រហារថ្ងៃទី11 កញ្ញា ហើយអ្នកជំនួយជនជាតិអ៊ីរ៉ង់បានឲ្យដឹងថា នឹងបន្តការផ្គត់ផ្គង់ការតស៊ូរបស់ពួកគេ។

ឪពុករបស់ប៊ីន ឡាឌែន មហាម៉េត (Mohammed) បានស្លាប់ក្នុងឆ្នាំ1967  ដោយឧប្បត្តិវហេតុ ធ្លាក់យន្តហោះនៅប្រទេសអារ៉ាប៊ីសាអ៊ូឌីត ពេលដែលអ្នកបើកយន្តជនជាតិអាមេរិករបស់គាត់ស្មានខុសក្នុងការចុះចត។ បងប្រុសច្បងរបស់ប៊ីន ឡាឌែន សាឡែម ប៊ីន ឡាឌែន (Salem Bin Laden) បានក្លាយជាមេគ្រួសារនៃត្រកូល ប៊ីន ឡាឌែន ។ នៅឆ្នាំ1988 គាត់ត្រូវបានគេលួចធ្វើឃាត នៅក្បែរទីក្រុង សាន់អាន់តូនៀ (San Antonia) រដ្ឋតិចសាស់ សហរដ្ឋអាមេរិកនៅពេលដែលគាត់បានបើកឧទ្ធម្ភាគចក្រដោយចៃដ្យបំផុត៕
អូសេអានី

អូសេអានីគឺជាទ្វីបមួយដែលមាន ប្រទេសចំនួន១៤ប្រទេសចូលរួម ទ្វីបនេះមានផ្ទៃដីចំនួន ៨.៥២៥.៩៨៩ Km2 មានប្រជាជនចំនួន៣៦៦៥៩០០០ លាននាក់ ដែលមានដង់ស៊ីតេចំនួន ៤.១៩នាក់/km2 មានភាសា២៩ភាសា។ទ្វីបអូសេអានី ជាទ្វីបតូចជាងគេ តូចជាង្វីបអ៊ឺរ៉ុបទទៅទៀត ។ប៉ាពួញូហ្គីណេ ជាប្រទេសដែលមាន ព្រំប្រទល់ជាប់នឹង ឥណ្ឌូនេស៊ីក្រៅពីនេះ ប្រទេសទាំំងអស់ មានព្រំំំំប្រទល់ជាប់និងដែនសមុទ្រ ដូចជាមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក  និង មហាសមុទ្រឥណ្ឌា អូសេអានីជាកម្រងកោះមួយធ្លាប់ជាដែនអាណានិគមមួយ ដូចជា បារាំង អង់គ្លេស ជាដើម។ អូសេអានី ដណ្តប់ដោយសមុទ្រ ទៅលើកោះដ៏ច្រើន។right|350px|ទី្វបអូសេអានីright|thumb|
right|thumb|ជួរភ្នំទឹកកក
right|thumb|ពេលអស់អស្តង្គត់ នៅឆ្នេរសមុទ្រ

អូសេអានី

 អូស្ត្រាលី
 នូវែលហ្សេឡង់
 វានូអាទូ
ប៉ាពួញ៉ូហ្គីណេ
សាម័រខាងលិច
ហ្វីជី
ប៉ាឡូ
ណូរូ
គីរីបាទី
រដ្ឋសហព័ន្ធមីក្រូនេស៊ី
តុងហ្គា
កោះម៉ាសាល់
កោះ សាឡូម៉ុង
ទូវ៉ាលូ