navinnseab/khmer-wikipedia-article huggingface dataset:
សារជីវកម្មផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានអង់គ្លេស: '''ណែនាំពីកម្មវិធីទូរទស្សន៍ BBC'''

ណែនាំពីកម្មវិធីទូរទស្សន៍ BBC 

BBC តែងតែធ្វើការបោះពុម្ភផ្សាយតាម ទស្សនាវដ្តីសម្រាប់១អាទិត្រ ហៅថា ពេលវេលាវិទ្យុ​​​ (Radio Time) ។ កម្មវិធី BBC TV និង Radio នេះត្រូវបានគេចូលរួមស្តាប់ និងមើលស្ទើតែរៀងរាល់អាទិត្រនៅក្នុងកម្ពុជា។ ប៉ុន្តែនៅស.ត.ទី១៩៩០ វាត្រូវបានគេចាប់ផ្តើមសា្តប់កម្មវិធីនេះ ផ្សព្វផ្សាយដោយក្រុមហ៊ុនដ៏ទៃទៀតនៅក្នុងអាណាចក្រកម្ពុជា ហើយពេលវេលាវិទ្យុគឺមានសារៈសំខាន់ណាស់ក្នុងការធ្វើអាជីវកម្មទស្សនាវដ្តីនៅក្នុងព្រះរាជចណាចក្រកម្ពុជា។BBC ធ្លាប់បានរាយការណ៍នឹងបោះពុម្ភជារៀងរាល់ឆ្នាំ ណាមួយមនុស្សប្រាប់ អ្វីដែលវាកើតឡើងរួច និងតម្លៃលុយដែលធ្លាប់បានធ្វើនិងផ្ញើរ។ប្រសិនបើមាននរណាម្នាក់តវ៉ាអំពី អ្វីមួយដែលផ្សាយតាមវិទ្យុ ឬទូរទស្សន៏ដោយ BBC(ប៊ីប៊ីស៊ី)ពួកគេអាចតវ៉ាបាន ដោយ BBC ទុតចិត្ត ឬដោយត្រង់ៗជាមួយគ្នា ។ រាជរដ្ឋាភិបាលគឺតំរូវអោយពេលវេលាទៀងទាត់ក្នុងការផ្សាយ។
សារជីវកម្មផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានអង់គ្លេស: '''ការរកឃើញ'''

ការរកឃើញ 

ទីបញ្ជាការនៃ BBC គឺផ្ទះដែលជាកន្លែងផ្សាយ(តាមវិទ្យុ ឬទូទស្សន៏)ក្នុង Portland នៃទីក្រុង London. BBC ក៏មានការរិយាល័យផ្សេងទៀតដែល ដូចជាៈ មជ្ឈមណ្ឌលទូទស្សន៏BBC នៅក្នុងតំបន់នៃទីក្រុង London ។ វាដូចជាទីក្រុងនៃប្រទេស Cardiff, Belfast, Glasgow, Birmingham, Manchester, Bristol, Southampton និង Newcastle upon Tyne។ ដូចជាជួលអ្នកការសែតនៅគ្រប់ទីកន្លែង អ្នកសារព័ត៌មានរបស់ BBC ធ្វើការនៅប្រទេសជាច្រើន ដែលក្រូបលើផែនដី។ នេះមានន័យថា អ្នកធ្វើការរបស់ BBC ពេលខ្លះវាគឺធម្មតា ។ជាពិសេសនៅក្នុងតំបន់សង្រ្គាមត្រជាក់ Alan johnston ដែលបានចាប់ពង្រត់ និងដាក់ជាឈ្លើយអស់ជាច្រើនខែនៅក្នុងGaza មុនពេលដោះលែងអោយមានសេរីភាព។
សារជីវកម្មផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានអង់គ្លេស: '''BBC iPlayer'''

BBC iPlayer 

ឯកសារ:ប៊ីប៊ីស៊ី.jpg

អត្ថបទដើមចម្បង: BBC iPlayer
នៅក្នុងចន្លោះខែតុលា2005 និង28 កុម្ភះ2006 BBC បានស្នើអោយហើយថាជាការបម្រើBBC iplayer ដែលនៅក្នុងវ៉ែបសាយ bb.co.uk។ វាត្រូវបានអនុញ្ញាត អោយប្រជាជនទទួលនូវ៧ថ្ងែចុងក្រោយនៃ TV radio របស់BBC ។អ្នកប្រើប្រាស់អាចមើលតាមរបៀបណាមួយក៏បាន ឫdownloadជាមួយ នឹងកុំព្យូទ័ររបស់អ្នក។ ការdownloadនេះអាចបានជាមួយនឹងកម្មវីធីMcrosoft Windowaនៅក្នុងកុំព្យូទ័រតេប៉ុណ្នោះ។អ្នកបម្រើត្រូវបានផ្សាយជាសាធារណះនៅថ្ងែ25 ខែធ្នូរ ឆ្នាំ2007។ ពាក្យស្លោករបស់BBC iplayerគឺ “Making the Unmissable Unmissable”

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:វិទ្យុ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:កាសែត
សារធាតុគីមី

thumb|right|ចំហាយទឹក និង ទឹករាវ គឺជាទម្រង់ពីរផ្សេងគ្នានៃសារធាតុគីមីដូចគ្នា គឺទឹក ។

សារធាតុគីមី ជាពាក្យបច្ចេកទេសដែលបកប្រែមកពីពាក្យថា «chemical substance»​ ឬ​ «chemical»។ សារធាតុគីមី គឺជាអង្គធាតុដែលមានធាតុបន្សំគីមី ជាក់លាក់មួយ​ពោលគឺផ្សំឡើង​ដោយចំនួន​​និង​​ប្រភេទ​អាតូមជាក់លាក់មួយ។ សារធាតុគីមី ទាំងអស់អាចមានទម្រង់ផ្សេងៗដូចជា រឹង រាវ ឧស្ម័ន ឬ ផ្លាស្មា។ សារធាតុគិមី និមួយៗអាចមាន រូបរាងដូចគ្នា ឬ ក្លិនដូចគ្នាតែធាតុបន្សំនៃសារធាតុទាំងនោះអាច​មាន​ភាពខុសគ្នា។ សារធាតុគីមី និមួយៗមាន​ការតំរៀប​នៃអាតូមខុសៗគ្នា​ទាំងអស់សូម្បី​តែមានការផ្លាស់ប្តូរ​លំដាប់នៃ​ការរៀប​អាតូមតែមួយ​ក៏ដោយ​ក៏អាចធ្វើឲ្យ​សារធាតុគីមីនោះ មាន​ភាពខុសគ្នាទាំងស្រុងតែម្តង។​ ការតម្រៀបនេះ​ជាលក្ខណមួយដែលកំណត់​រូបរាង​និង​លក្ខណៈ​របស់សារធាតុគីមីនោះ។ ដោយសារសារធាតុគីមីទាំងនេះ​ជាធាតុផ្សំសំខាន់ដើម្បីបង្កើតបានជា​វត្ថុទាំងអស់នៅក្នុងសកលលោក​ទាំងមូលនេះហើយ​ទើបការសិក្សាវាដែលគេឲ្យឈ្មោះថា​«គីមីវិទ្យា» ឬ «វិទ្យាសាស្រ្តស្នូល»​ មានសារសំខាន់​ជាខ្លាំងសម្រាប់មនុស្សជាតិ។ 
អ្នកវិទ្យាសាស្រ្ត ផ្នែក​ គីមី វិភាគមានតួនាទីចំបង់ក្នុងការ វិភាគនិងសម្គាល់សារធាតុទាំងនោះ។ ពួកគេប្រើវិធី​និងឧបករណ៍វិភាគសំខាន់ៗផ្សេងៗដូចជា​ ឧបករណ៍ ស្ពិចត្រូម៉ែត្រនៃម៉ាស Nuclear Magnetic Resonance (NMR) ឬ​ ក្រហមអាំងហ្វ្រា ។ល។
សារធាតុ​ក្នុង​បន្លែ​និង​ផ្លែ​ឈើ

image:Fruit2 0.jpg
បច្ចុប្បន្ន​មនុស្ស​ភាគ​ច្រើន​ដឹង​ថា​ បន្លែ​ និង​ផ្លែឈើ​ ពុំ​មែន​ផ្ដល់​គុណ​តម្លៃ​ត្រឹម​តែ​វីតាមីន​ និង​អំបិល​ខនិជ​ដែល​មាន​ប្រយោជន៍​ចំពោះ​សុខភាព​ប៉ុណ្ណោះ​ទេ​ ប៉ុន្តែ​វា​មាន​សារធាតុ​ចិញ្ចឹម​ចាំ​បាច់​ដែល​អាច​​ជួយ​ការពារ​ជំងឺ​បាន​ទៀត ​ផង​ ជា​ពិសេស​សារធាតុ​ចិញ្ចឹម​ចាំបាច់​​ ៥​ក្រុម​ ដូច​ត​ទៅ​នេះ ៖

 ១​. ការ៉ូទីណយ​ (Carotinoide) : ជួយ​ឲ្យ​កោសិកា​ និង​ប្រព័ន្ធ​ការពារ​រាងកាយ​រឹងមាំ។ សារធាតុ​​លីកូប៉ែន​ (Lycopene) បេតាការ៉ូទីន​ (Beta-Carotine) និង​ លូថេអ៊ីន​ (Lutein) ជា​ផ្នែក​មួយ​នៃ​ការ៉ូទីណយ​ មាន​ច្រើន​នៅ​ក្នុង​បន្លែ​ និង​ផ្លែឈើ​ចម្រុះ​ពណ៌​ដូច​ភ្លើង​សញ្ញា​ចរាចរ​ (ពណ៌​ក្រហម​ បៃតង​ ទឹក​ក្រូច​ លឿង) មាន​ដូចជា​ ឪឡឹក​ ការ៉ុត​ ល្ពៅ​ ប្រូកខូលី​ ផ្ទី​ និង​សាលាដ៏។ សារធាតុ​ទាំង​នេះ​​អាច​ជួយ​កាត់​បន្ថយ​រ៉ាឌីកាល់​សេរី​ដែល​បំផ្លាញ​រាងកាយ​ ជួយ​ឲ្យ​ប្រព័ន្ធ​ការពារ​ជំងឺ​មាន​ភាព​រឹងមាំ​ ជួយ​ការពារ​ជំងឺ​មហារីក​ និង​ជួយ​ការពារ​ជំងឺ​សរសៃ​ឈាម​​ក្រហម​ក្រាស់។

បន្ថែម : សាលាដ៏​ និង​ផ្ទី​ អាច​មាន​គុណ​តម្លៃ​ខ្ពស់​បំផុត​បើ​ពុំ​ឲ្យ​វា​ឆ្លង​កាត់​កម្ដៅ​ ឬ​ឆ្លង​កាត់​ការ​ចម្អិន។ រីឯ​ការ៉ុត​ បើ​សិន​ជា​ឆ្លង​កាត់​កម្ដៅ​ និង​បន្ថែម​ខ្លាញ់​បន្តិចបន្តួច​ គឺ​អាច​​ផ្ដល់​គុណ​តម្លៃ​ខាង​អាហារ​បាន​កាន់​តែ​ខ្លាំង។

 ២​​​​​​​. ប៉ូលីហ្វ‌៊ីណូល (Polyphenol): ការពារ​បេះដូង​ សរសៃ​ឈាម​តម្រង​នោម​ ការពារ​ចុក​ចាប់​ពេល​មក​រដូវ។ សារធាតុ​ដែល​មាន​នៅ​ក្នុង​ប៉ូលីហ្វ‌៊ីណូល​ គឺ​ហ្វ្លាវ៉ូណយ​ អាស៊ីដ​ហ្វ‌៊ីណូល​ និង​ហ្វ‌៊ីតូអេសស្ត្រូចេន​ នឹង​ជួយ​ស្ទាក់​ចាប់​ឌីកាល់សេរី​ ដែល​សារធាតុ​នីមួយៗ​មាន​លក្ខណៈ​ពិសេស​របស់​វា​គឺ ៖
 ហ្វ្លាវ៉ូណយ : មាន​ច្រើន​នៅ​ក្នុង​បន្លែ​ផ្លែឈើ​ពណ៌​លឿង​ ក្រហម​ ផ្ទៃ​មេឃ​ និង​ពណ៌​ស្វាយ​ ដូចជា​​ ផ្លែ​ប៉ោម​ ស្ពៃខៀវ​ ត្រប់​ពណ៌​ស្វាយ​ ផ្លែ​ភ្លូម​ ទំពាំងបាយជូរ​ពណ៌​ក្រហម​ ដែល​ជួយ​កាត់​បន្ថយ​គ្រោះថ្នាក់​ពី​ឈាម​ខាប់​ និង​គ្រោះ​ថ្នាក់​ពី​កូឡេស្ដេរ៉ូល​ ការពារ​ជំងឺ​រលាក​អញ្ចាញ​ធ្មេញ​ និង​ការ​ឆ្លង​ជំងឺ​​តាម​ប្រព័ន្ធ​ផ្លូវ​នោម។
 អាស៊ីដហ្វ‌៊ីណូល : មាន​ច្រើន​នៅ​ក្នុង​ "តែ​បៃតង" ដែល​វា​អាច​ជួយ​ការពារ​ជំងឺ​ខាង​ផ្លូវ​នោម​ និង​ការពារ​កោសិកា​មហារីក​ ជួយ​ទប់ទល់​នឹង​វិរុស​ និង​បាក់តេរី​ ដែល​ជា​​មូលហេតុ​នៃ​ជំងឺ​រលាក​តម្រង​នោម​ និង​អាការ​ហើម​ និង​បញ្ហា​ស្បែក​ ដែល​បណ្ដាល​មក​ពី​កាំរស្មី​អ៊ុលត្រាវីយ៉ូលេ។
 ហ្វ‌៊ីតូអេសស្ត្រូចេន : មាន​ច្រើន​នៅ​ក្នុង​ស្រូវ​ប្រភេទ​ផ្សេងៗ​ សណ្ដែក​ ផលិតផល​សណ្ដែក​សៀង​ ដែល​ជួយ​កាត់​បន្ថយ​បញ្ហា​នៅ​ក្នុង​មជ្ឈិម​វ័យ​របស់​ស្ត្រី​ជួយ​ការពារ​ មហារីក​សុដន់​ មហា​រីក​ភ្នាស​ស្បូន​ និង​មហា​រីក​ក្រពេញ​ប្រូស្ដាត​ជួយ​កាត់​បន្ថយ​បរិមាណ​ជាតិ​ខ្លាញ់​នៅ​ក្នុង​ ឈាម​ និង​សម្ពាធ​ឈាម​ខ្ពស់។
 ៣. ហ្វ‌៊ីតូស្ទើរ៉ូល​ (Phytosterol) : បង្ក្រាប​កូឡេស្ដេរ៉ូល​មាន​ច្រើន​នៅ​ក្នុង​ប្រេង​សណ្ដែក​ ប្រេង​ល្ង​ និង​ប្រេង​​ផ្កា​ឈូករ័ត្ន​ ដែល​អាច​ជួយ​ឲ្យ​រាងកាយ​ស្រូប​យក​កូឡេស្ដេរ៉ូល​បាន​កាន់​តែ​តិច។​ ក្នុង​ពេល​ជាមួយ​គ្នា​ ក៏​អាច​ជួយ​ការពារ​ជំងឺ​មហារីក​ពោះវៀន​ធំ​បាន​ផង​ដែរ។

 ៤. គ្លូកូស៊ីណូឡេត​ (Glucosinolate) : ទប់ស្កាត់​ជំងឺ​មហារីក​ដែល​អាច​ជួយ​កាត់​បន្ថយ​ដំណើរការ​សារធាតុ​ពុល​ និង​សម្លាប់​បាក់តេរី​ ការពារ​ជំងឺ​មហារីក​ និង​ការ​ឆ្លង​រោគ​មាន​ច្រើន​នៅ​ក្នុង​​បន្លែ​ពពួក​មើម​ ដូចជា​ ស្ពៃក្ដោប​ ឬ​សារាយ​ប្រូកខូលី​ និង​មើម​ឆៃថាវ។

 ៥. ស៊ុលហ្វីត​ (Sulfide) : សម្លាប់​បាក់តេរី​ មាន​ច្រើន​នៅ​ក្នុង​ខ្ទឹម​ស​ ខ្ទឹម​បារាំង​ ដើម​ខ្ទឹម។ ក្រៅ​ពី​ជា​សារធាតុ​ដែល​មាន​ពី​ធម្មជាតិ​​ដែល​អាច​សម្លាប់​បាក់តេរី​បាន​ហើយ ​នោះ​ វា​ក៏​ជួយ​ធ្វើ​ឲ្យ​ប្រព័ន្ធ​ការពារ​រាងកាយ​រឹងមាំ​ផង​ដែរ​ ការពារ​ការ​ឆ្លង​មេរោគ​ ដូចជា​ ផ្ដាសាយ​ ការពារ​ជំងឺ​បេះដូង​ និង​សរសៃ​ឈាម​ក្រហម​ក្រាស់​និង​ មហា​រីក​ពោះវៀន៕
សារប្រយោជន៏នៃដើមឈើ: រឿងព្រេងពីភ្នំដូនពេញ

រឿងព្រេងពីភ្នំដូនពេញ

                  មានដូនចាស់ម្នាក់ឈ្មោះពេញបានសាងសង់ផ្ទះមួយនាត្រើយខាងលិចទនេ្លក្បែរទួលខ្ពស់មួ។ថ្ងៃមួយនោះនូវរដូវវស្សាពេលទឹកជំនន់ឡើងខ្លាំងដូននោះប្រះឃើងដើមគគីធំមួយអណ្តែតរយសាត់តាមក្មុងទិកទន្លេ។គាត់បានជិះទូកមួយរួមជាមួយនាក់ជិកខាងទៅអូសទាញដើមគគីនោះយកមកដល់មាត់់ច្រាំង។នៅក្នុងប្រហោះដើមគគីប្រទះឃើញដើមព្រះពុទ្ធបដិមាលង្ហិន៤អង្គ និងបលដិមាថ្មមួយអង្គទៀត។បន្ទាប់មកអ្នកភូមិបាននាំគ្នាលើកដីពូនទូលនោះអោយខ្ពស់ឡើងទៀតរហូតក្លាចទៅជាទៅជាកូនភ្នំតូចមួយ។នៅលើកំពូលភ្នំ គេបានសង់ព្រះវិហារតូចនូវលើ
ដើមគគីអណ្តែតទឹកនោះ មានដំបូលប្រក់ស្បូវភ្លាំង ដើម្បីដាក់ព្រះពុទ្ធរូប។ គេតំកល់បដិមាថ្មនូវ
ជើងកូនភ្នំ ប៉ែកខាងជើងសានព្រះវិហារ។គរថ្វាយព្រះនាមថា ”អ្នកតាព្រះចៅ” រឺ “លោកតាព្រះចៅ”។បដិមាទាំងនោះមានមហិទ្ធិរឹទ្ធិណាស់ហើយអាចជួយអោយសំរេចបាននូវការបន់ស្រន់របស់អ្នកស្រុកបាន។កូនភ្នំនោះក៏មានឈ្មោះថា<<ភ្នំដូនពេញ>> ដែលក្រោយមក
គេហៅថា<< ភ្នំដូនពេញ>>។
សារពាង្គកាយ

ស្តាំ|រូបភាពតូច| សារពាង្គកាយឯកកោសិកា Escherichia coli ឃើញក្នុងមីក្រូទស្សន៍អេឡិចត្រុង
រូបភាពតូច| Amoebae គឺ អេកូអេយូអូអេសដែល មានកោសិកាតែមួយ 
ស្តាំ|រូបភាពតូច| ដើម ផ្សិតនិងដើម Angiosperm Polypore គឺជាអេកូអេយូអេសអូអេសដែលមានកោសិកាច្រើន។ 
នៅក្នុង ជីវវិទ្យា , សារពាង្គកាយ (ពី ក្រិក : ὀργανισμός, organismos ) គឺជា ឯកភាវៈទាំងឡាយណាដែលមានជីវិត។

សារពាង្គកាយត្រូវបានចាត់ថ្នាក់តាម វត្តីករណ៍ ទៅក្រុមដែលបានបញ្ជាក់មាន សត្វ ពពួករុក្ខជាតិ និងពពួកផ្សិត ឬ មីក្រូសរីរាង្គ ឯកកោសិកា ដូចជា ប្រូត គ្រី បាក់តេរី និង វត្ថុធាតុដើម។   គ្រប់សារពាង្គកាយទាំងអស់ សុទ្ធតែមានសមត្ថភាពបន្តពូជការ រីកចម្រើននិងអភិវឌ្ឍន៍ ការថែទាំ និងការឆ្លើយតបខ្លះៗទៅនឹងសកម្មភាពរំញោច។  មនុស្ស ជាសត្វពហុកោសិកា ដែលមានសមាសភាពជាច្រើនលានកោសិកាខុសគ្នា ក្នុងកំឡុងពេលអភិវឌ្ឍ ទៅជាជាលិកាឯកទេស និង សរីរាង្គ ។ 

សារពាង្គកាយមួយអាចជា prokaryote ឬ eukaryote មួយ។ Prokaryotes ត្រូវបានតំណាងដោយបាក់តេរី និង អាកាស្តា។ សារពាង្គកាយអ៊ីយូធូរីស ត្រូវបានកំណត់លក្ខណៈ ដោយវត្តមាននៃស្នូលកោសិកាដែល ភ្ជាប់នឹងភ្នាស និងមានបន្ថែមផ្សែងជាប់នឹង សរីរាង្គដែល ហៅថា organelles (ដូចជា មីតូកូទ័រ នៅក្នុងសត្វនិងរុក្ខជាតិនិង ប្លាស្ទិក នៅក្នុងរុក្ខជាតិ និងសារាយ ដែលជាទូទៅត្រូវបានគេចាត់ទុកថាមកពីបាក់តេរី endosymbiotic)។   ផ្សិត សត្វ និងរុក្ខជាតិគឺជាឧទាហរណ៏នៃសារពាង្គកាយ eukaryotes។ 

បច្ចុប្បន្ន ការប៉ាន់ប្រមាណលើចំនួនប្រភេទសត្វលើផែនដី មានចាប់ពី ១០ លានទៅ ១៤ លានប្រភេទ  តែមានប្រមាណតែ ១,២ លានប្រភេទ ត្រូវបានគេចងក្រងជាឯកសារ។   ច្រើនជាង ៩៩% នៃប្រភេទសត្វទាំងអស់ដែលមានចំនួនជាងប្រាំពាន់លានប្រភេទ  ដែលធ្លាប់រស់នៅត្រូវគេប៉ាន់ស្មានថា បានផុតពូជ ។    ក្នុងឆ្នាំ ២០១៦ សំណុំនៃ ហ្សែន ៣៥៥ ពី បុព្វបុរសទូទៅ ចុងក្រោយបំផុត (LUCA) នៃភាវៈរស់ទាំងអស់ត្រូវបានកំណត់។
សារពាង្គកាយ: និរុត្តិសាស្ត្រ

និរុត្តិសាស្ត្រ 
ពាក្យថា "សរីរាង្គ" (ពី ភាសាក្រិក ὀργανισμός, organismos ពីὄργανον, organon មានន័យថាឧបករណ៍, អនុវត្ត, ឧបករណ៍, សរីរាង្គវិញ្ញាណឬការយល់ដឹង "   ) បានបង្ហាញជាលើកដំបូងនៅក្នុងភាសាអង់គ្លេសនៅឆ្នាំ 1703 និងបានយកវា និយមន័យបច្ចុប្បន្ននៃឆ្នាំ 1834 ( Oxford English Dictionary ) ។  វាត្រូវបានទាក់ទងដោយផ្ទាល់ទៅពាក្យ "អង្គការ" ។  មានប្រពៃណីដ៏វែងឆ្ងាយមួយនៃការកំណត់និយមន័យនៃសារពាង្គកាយដែលជាការរៀបចំដោយខ្លួនឯងដោយនឹងវិលត្រឡប់មកវិញយ៉ាងហោចណាស់ចំពោះ ការរិះគន់អំពីការវិនិច្ឆ័យ 1790 របស់ អេម៉ានូអែលខេន ។  ខ័រទី 1 ការរិះគន់អំពីការជំនុំជម្រះ : §64។
សារពាង្គកាយ: និយមន័យ

និយមន័យ 
សារពាង្គកាយមួយអាចត្រូវបានកំណត់ថាជាការប្រមូលផ្ដុំនៃ ម៉ូលេគុលដែល មានមុខងារជាទូទៅមិនសូវមានស្ថេរភាពដែលបង្ហាញពី លក្ខណៈសម្បត្តិនៃជីវិត ។  និយមន័យវចនានុក្រមអាចមានលក្ខណៈទូលំទូលាយដោយប្រើឃ្លាដូចជា "រចនាសម្ព័ន្ធការរស់នៅណាមួយដូចជារុក្ខជាតិសត្វផ្សិតឬបាក់តេរីមានសមត្ថភាពលូតលាស់និងបន្តពូជ" ។   និយមន័យជាច្រើនមិនរាប់បញ្ចូល វីរុស និងទំរង់ ជីវិតដែលមិន ធ្វើឱ្យ សរីរាង្គដែល បង្កើតបានដោយមនុស្សព្រោះវីរុសពឹងផ្អែកលើម៉ាស៊ីនជីវគីមីនៃកោសិកាម៉ាស៊ីនសម្រាប់ការបន្តពូជ។   superorganism គឺជាសរីរាង្គមួយដែលមានមនុស្សជាច្រើនធ្វើការជាមួយគ្នាជា អង្គភាព មុខងារឬ សង្គមតែមួយ ។  

មានភាពចម្រូងចម្រាសអំពីវិធីល្អបំផុតដើម្បីកំណត់និយមន័យនៃសរីរាង្គ          និងការពិតអំពីថាតើនិយមន័យបែបនេះគឺចាំបាច់ឬអត់។ ។    ការរួមចំណែកជាច្រើន  គឺជាការឆ្លើយតបទៅនឹងការផ្តល់យោបល់ថាប្រភេទនៃ "សារពាង្គកាយ" ប្រហែលជាមិនបានគ្រប់គ្រាន់នៅក្នុងជីវវិទ្យា។     

វីរុស មិនត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាសរីរៈទេដោយសារគេមិនមានសមត្ថភាពនៃ ការបន្តពូជ , កំណើនឬ ការរំលាយអាហារ ។  ភាពចម្រូងចម្រាសនេះគឺមានបញ្ហាពីព្រោះសារពាង្គកាយកោសិកាមួយចំនួនក៏មិនមានការរស់រានមានជីវិតឯករាជ្យ (ប៉ុន្តែមានសមត្ថភាពបំប្លែងសារធាតុរំលាយនិងការបង្កើតកូនដោយឯករាជ្យ) និងរស់នៅតាមលំដាប់ជាប៉ារ៉ាស៊ីតផ្ទៃក្នុងកាតព្វកិច្ច។  ទោះបីជាវីរុសមាន អង់ស៊ីម និងម៉ូលេគុលមួយចំនួនដែលជាលក្ខណៈនៃភាវៈរស់ដែលមានជីវិតក៏ដោយពួកគេមិនមានការរំលាយអាហាររបស់ខ្លួនទេ។ ពួកគេមិនអាចសំយោគនិងរៀបចំសមាសធាតុសរីរាង្គដែលវាត្រូវបានបង្កើតឡើង។  តាមធម្មតាការធ្វើបែបនេះចេញពីការផលិតដោយស្វ័យប្រវត្តិ: ពួកវាអាចត្រូវបានចម្លងដោយអកម្មដោយម៉ាស៊ីនរបស់ កោសិកា ។  ក្នុងន័យនេះពួកគេគឺស្រដៀងគ្នានឹងបញ្ហាដែលគ្មានជីវិត។  ខណៈពេលដែលវីរុសមិនមានការរំលាយអាហារឯករាជ្យហើយដូច្នេះជាទូទៅមិនត្រូវបានចាត់ថ្នាក់ជាសារពាង្គកាយនោះទេពួកគេមាន ហ្សែន របស់ពួកគេផ្ទាល់ហើយពួកគេ វិវត្ដទៅ ដោយយន្តការស្រដៀងនឹងយន្តការវិវត្តនៃសារពាង្គកាយ។ 

អាគុយម៉ង់ទូទៅបំផុតក្នុងការគាំទ្រវីរុសដែលជាសារពាង្គកាយមានជីវិតគឺជាសមត្ថភាពរបស់ពួកគេក្នុងការឆ្លងកាត់ការវិវត្តន៍និងចម្លងតាមខ្លួនឯង។  អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រខ្លះអះអាងថាវីរុសមិនវិវត្តន៍និងមិនបង្កើតខ្លួន។  ការពិតវីរុសត្រូវបានវិវត្តដោយកោសិការបស់ពួកគេដែលមានន័យថាមានការវិវត្តន៍នៃវីរុសនិងកោសិកា។  ប្រសិនបើកោសិកាម៉ាស៊ីនមិនមានទេការវិវត្តនៃវីរុសមិនអាចកើតឡើងបានទេ។  នេះមិនពិតសម្រាប់កោសិកា។  ប្រសិនបើវីរុសមិនមានទេទិសដៅនៃការវិវត្តន៍កោសិកាអាចខុសគ្នាប៉ុន្តែកោសិកានឹងអាចវិវឌ្ឍបាន។  ចំពោះការបន្តពូជវីរុសទាំងស្រុងពឹងផ្អែកលើម៉ាស៊ីនរបស់ម៉ាស៊ីនដើម្បីចម្លង។   ការរកឃើញនៃ metagenomes មេរោគដោយហ្សែនដែលសរសេរកូដសម្រាប់ការរំលាយអាហារថាមពលនិងការសំយោគប្រូតេអ៊ីនជំរុញការជជែកពិភាក្សាគ្នាអំពីថាតើមេរោគស្ថិតនៅក្នុង ដើមឈើនៃជីវិត ។  វត្តមាននៃហ្សែនទាំងនេះបានលើកឡើងថាវីរុសធ្លាប់អាចធ្វើឱ្យរំលាយអាហារបាន។  ទោះជាយ៉ាងណាវាត្រូវបានរកឃើញនៅពេលក្រោយថាហ្សែនដែលសរសេរកូដសម្រាប់ថាមពលនិងប្រូតេអ៊ីនប្រូតេអ៊ីនមានប្រភពកោសិកា។  ភាគច្រើនហ្សែនទាំងនេះត្រូវបានគេទទួលបានតាមរយៈ ការផ្ទេរហ្សែនផ្ដេក ពីម៉ាស៊ីនមេរោគ។
សារពាង្គកាយ: គីមីវិទ្យា

គីមីវិទ្យា 
សរីរាង្គគឺជាប្រព័ន្ធគីមីដ៏ស្មុគស្មាញដែលត្រូវបានរៀបចំតាមរបៀបដែលជំរុញការបន្តពូជនិងវិធានការមួយចំនួននៃនិរន្តរភាពឬការរស់រានមានជីវិត។  ច្បាប់ដូចគ្នានឹងការគ្រប់គ្រងគីមីវិទ្យាដែលមិនមែនជាការរស់នៅគ្រប់គ្រងការគ្រប់គ្រង គីមីនៃជីវិត ។  ជាទូទៅវាជាបាតុភូតនៃសារពាង្គកាយទាំងមូលដែលកំណត់ភាពសម្បទារបស់វាទៅនឹងបរិយាកាសមួយហើយដូច្នេះការរស់រានមានជីវិតនៃហ្សែន DNA ផ្អែកលើហ្សែនរបស់ពួកគេ។ 

សារធាតុចិញ្ចឹមបានជំពាក់ប្រភពដើមរបស់ពួកគេ, ការរំលាយអាហារនិងមុខងារជាច្រើនផ្សេងទៀតដើម្បីបាតុភូតគីមី, ជាពិសេសគីមីវិទ្យានៃម៉ូលេគុលសរីរាង្គធំ។  សរីរាង្គគឺជាប្រព័ន្ធស្មុគស្មាញនៃ សមាសធាតុគីមី ដែលឆ្លងកាត់ការធ្វើអន្តរកម្មនិងបរិយាកាសមានតួនាទីជាច្រើន។ 

សរីរាង្គគឺជាប្រព័ន្ធគីមីដែលពាក់កណ្តាលបិទ។  ថ្វីបើពួកវាជាឯកតាជីវិតមួយ (ដូចដែលនិយមន័យតម្រូវ) ពួកវាមិនត្រូវបានបិទចំពោះបរិស្ថានជុំវិញពួកគេទេ។  ដើម្បីធ្វើសកម្មភាពពួកគេប្រើប្រាស់និងបញ្ចេញថាមពល។  ស្វ័យប្រវត្តិកម្ម ផលិតថាមពលដែលអាចប្រើបាន (នៅក្នុងសំណុំបែបបទនៃសមាសធាតុសរីរាង្គ) ដោយប្រើពន្លឺពីព្រះអាទិត្យឬសមាសធាតុ inorganic ខណៈពេលដែល heterotrophs យកនៅក្នុងសមាសធាតុសរីរាង្គពីបរិស្ថាន។ 

ធាតុគីមី ចម្បងនៅក្នុងសមាសធាតុទាំងនេះគឺ ជាតិកាបូន ។  លក្ខណៈសម្បត្តិគីមី របស់ធាតុនេះដូចជាភាពស្នេហាដ៏អស្ចារ្យរបស់វាសម្រាប់ការភ្ជាប់ជាមួយអាតូមតូចៗដទៃទៀតរួមទាំងអាតូមកាបូនផ្សេងទៀតនិងទំហំតូចរបស់វាធ្វើឱ្យវាមានសមត្ថភាពក្នុងការបង្កើតចំណងជាច្រើនដែលធ្វើឱ្យវាក្លាយជាមូលដ្ឋាននៃជីវិតសរីរាង្គ។  វាអាចបង្កើតជាសមាសធាតុអាតូមបីតូច (ដូចជា កាបូនឌីអុកស៊ីត ) ក៏ដូចជាខ្សែសង្វាក់ធំ ៗ រាប់ពាន់អាតូមដែលអាចផ្ទុកទិន្នន័យ ( អាស៊ីតនុយគ្លីក ) រក្សាកោសិការួមគ្នានិងបញ្ជូនព័ត៌មាន (ប្រូតេអ៊ីន) ។ 

 Macromolecules 
សមាសធាតុដែលបង្កើតបានជាភាវរស់អាចបែងចែកទៅជា ម៉ូលេគុលម៉ូលេគុល និងម៉ូលេគុលតូចៗផ្សេងទៀត។  ម៉ូលេគុលកោសិកាទាំងបួនគឺជា អាស៊ីត nucleic , ប្រូតេអ៊ីន , កាបូអ៊ីដ្រាត និង ជាតិខ្លាញ់ ។  អាស៊ីតនុយក្លេអ៊ែរ (ជាពិសេសទឹកអាស៊ីត deoxyribonucleic ឬ DNA) ផ្ទុកទិន្នន័យហ្សែនជាលំដាប់នៃ nucleotides ។  លំដាប់ពិសេសនៃប្រភេទ nucleotides បួនប្រភេទខុសគ្នា ( adenine , cytosine , guanine និង thymine ) កំណត់លក្ខណៈជាច្រើនដែលបង្កើតបានជាសរីរាង្គ។  លំដាប់លំដោយត្រូវបានបែងចែកទៅជា កូម៉ូន ដែលនីមួយៗគឺជាលំដាប់នៃស្នូលបីហើយត្រូវគ្នាទៅនឹង អាស៊ីតអាមីន ពិសេស។  ដូច្នេះលំដាប់នៃកូដឌីអិនអេសម្រាប់ប្រូតេអ៊ីនពិសេសមួយដែលដោយសារតែលក្ខណៈសម្បត្តិគីមីនៃអាស៊ីតអាមីណូវាត្រូវបានផលិតចេញពី ប្លង់ តាមលក្ខណៈជាក់លាក់ហើយដូច្នេះដំណើរការមុខងារពិសេស។ 

មុខងារប្រូតេអ៊ីនទាំងនេះត្រូវបានទទួលស្គាល់: 

 អង់ស៊ីម , ដែលជំរុញឱ្យទាំងអស់នៃប្រតិកម្មនៃការរំលាយអាហារ 
 ប្រូតេអ៊ីនរចនាសម្ព័ន្ធដូចជា tubulin ឬ collagen 
 ប្រូតេអ៊ីនគ្រប់គ្រងដូចជា កត្ដាចម្លង ឬស៊ីស៊ីអ៊ីនដែលគ្រប់គ្រងវដ្តកោសិកា 
 ម៉ូលេគុលសញ្ញាឬ receptor របស់ពួកគេដូចជា អ័រម៉ូន មួយចំនួននិង receptor របស់ពួកគេ 
 ប្រូតេអ៊ីនការពារដែលអាចរួមបញ្ចូលអ្វីៗគ្រប់យ៉ាងពី អង្គបដិបក្ខ នៃ ប្រព័ន្ធភាពស៊ាំ ទៅនឹងជាតិពុល (ឧ។ dendrotoxins នៃពស់) ទៅនឹងប្រូតេអ៊ីនដែលរួមមានអាស៊ីតអាមីណូមិនធម្មតាដូចជា canavanine 

មួយចំហៀងនៃ phospholipids ធ្វើឱ្យឡើង ភ្នាស នៃកោសិកាដែលបង្កើតជារបាំងមួយដែលមានអ្វីគ្រប់យ៉ាងនៅក្នុងកោសិកានិងការការពារសមាសធាតុពីការឆ្លងចូលដោយសេរីនិងចេញពីកោសិកា។  ដោយសារតែភាពជ្រាបជ្រៅនៃជ័រ phospholipid ដែលអាចជ្រាបចូលគ្នាសមាសធាតុផ្សំជាក់លាក់អាចឆ្លងកាត់បាន។  នៅក្នុងសារពាង្គកាយពហុកោណមួយចំនួនពួកវាដើរតួជាកន្លែងផ្ទុកថាមពលនិងសម្របសម្រួលទំនាក់ទំនងរវាងកោសិកា។  កាបូអ៊ីដ្រាតត្រូវបានគេបែងចែកយ៉ាងងាយស្រួលជាងជាតិខ្លាញ់និងផ្តល់ថាមពលបន្ថែមទៀតដើម្បីប្រៀបធៀបទៅនឹងជាតិខ្លាញ់និងប្រូតេអ៊ីន។  តាមការពិតកាបូអ៊ីដ្រាតគឺជាប្រភពថាមពលទីមួយសម្រាប់គ្រប់ការរស់នៅ។
សារពាង្គកាយ: Macromolecules

Macromolecules 
សមាសធាតុដែលបង្កើតបានជាភាវរស់អាចបែងចែកទៅជា ម៉ូលេគុលម៉ូលេគុល និងម៉ូលេគុលតូចៗផ្សេងទៀត។  ម៉ូលេគុលកោសិកាទាំងបួនគឺជា អាស៊ីត nucleic , ប្រូតេអ៊ីន , កាបូអ៊ីដ្រាត និង ជាតិខ្លាញ់ ។  អាស៊ីតនុយក្លេអ៊ែរ (ជាពិសេសទឹកអាស៊ីត deoxyribonucleic ឬ DNA) ផ្ទុកទិន្នន័យហ្សែនជាលំដាប់នៃ nucleotides ។  លំដាប់ពិសេសនៃប្រភេទ nucleotides បួនប្រភេទខុសគ្នា ( adenine , cytosine , guanine និង thymine ) កំណត់លក្ខណៈជាច្រើនដែលបង្កើតបានជាសរីរាង្គ។  លំដាប់លំដោយត្រូវបានបែងចែកទៅជា កូម៉ូន ដែលនីមួយៗគឺជាលំដាប់នៃស្នូលបីហើយត្រូវគ្នាទៅនឹង អាស៊ីតអាមីន ពិសេស។  ដូច្នេះលំដាប់នៃកូដឌីអិនអេសម្រាប់ប្រូតេអ៊ីនពិសេសមួយដែលដោយសារតែលក្ខណៈសម្បត្តិគីមីនៃអាស៊ីតអាមីណូវាត្រូវបានផលិតចេញពី ប្លង់ តាមលក្ខណៈជាក់លាក់ហើយដូច្នេះដំណើរការមុខងារពិសេស។ 

មុខងារប្រូតេអ៊ីនទាំងនេះត្រូវបានទទួលស្គាល់: 

 អង់ស៊ីម , ដែលជំរុញឱ្យទាំងអស់នៃប្រតិកម្មនៃការរំលាយអាហារ 
 ប្រូតេអ៊ីនរចនាសម្ព័ន្ធដូចជា tubulin ឬ collagen 
 ប្រូតេអ៊ីនគ្រប់គ្រងដូចជា កត្ដាចម្លង ឬស៊ីស៊ីអ៊ីនដែលគ្រប់គ្រងវដ្តកោសិកា 
 ម៉ូលេគុលសញ្ញាឬ receptor របស់ពួកគេដូចជា អ័រម៉ូន មួយចំនួននិង receptor របស់ពួកគេ 
 ប្រូតេអ៊ីនការពារដែលអាចរួមបញ្ចូលអ្វីៗគ្រប់យ៉ាងពី អង្គបដិបក្ខ នៃ ប្រព័ន្ធភាពស៊ាំ ទៅនឹងជាតិពុល (ឧ។ dendrotoxins នៃពស់) ទៅនឹងប្រូតេអ៊ីនដែលរួមមានអាស៊ីតអាមីណូមិនធម្មតាដូចជា canavanine 

មួយចំហៀងនៃ phospholipids ធ្វើឱ្យឡើង ភ្នាស នៃកោសិកាដែលបង្កើតជារបាំងមួយដែលមានអ្វីគ្រប់យ៉ាងនៅក្នុងកោសិកានិងការការពារសមាសធាតុពីការឆ្លងចូលដោយសេរីនិងចេញពីកោសិកា។  ដោយសារតែភាពជ្រាបជ្រៅនៃជ័រ phospholipid ដែលអាចជ្រាបចូលគ្នាសមាសធាតុផ្សំជាក់លាក់អាចឆ្លងកាត់បាន។  នៅក្នុងសារពាង្គកាយពហុកោណមួយចំនួនពួកវាដើរតួជាកន្លែងផ្ទុកថាមពលនិងសម្របសម្រួលទំនាក់ទំនងរវាងកោសិកា។  កាបូអ៊ីដ្រាតត្រូវបានគេបែងចែកយ៉ាងងាយស្រួលជាងជាតិខ្លាញ់និងផ្តល់ថាមពលបន្ថែមទៀតដើម្បីប្រៀបធៀបទៅនឹងជាតិខ្លាញ់និងប្រូតេអ៊ីន។  តាមការពិតកាបូអ៊ីដ្រាតគឺជាប្រភពថាមពលទីមួយសម្រាប់គ្រប់ការរស់នៅ។
សារពាង្គកាយ: រចនាសម្ព័ន្ធ

រចនាសម្ព័ន្ធ 
គ្រប់សារពាង្គកាយទាំងអស់មានអង្គភាពរចនាសម្ព័ន្ធហៅថា កោសិកា ។ ខ្លះមានកោសិកាតែមួយ (ឯកកោណ) ហើយខ្លះទៀតមានឯកតាច្រើន (ពហុកោសិកា) ។  សរីរៈពហុកោសិកាអាចមានជំនាញក្នុងការធ្វើកោសិកាដើម្បីបំពេញមុខងារជាក់លាក់។  ក្រុមកោសិកាទាំងនោះគឺជា ជាលិកា ហើយក្នុងសត្វវាកើតមានជាបួនប្រភេទជាមូលដ្ឋានដូចជា epithelium , ជាលិកាសរសៃប្រសាទ , ជាលិកាសាច់ដុំ និង ជាលិកាភ្ជាប់ ។  ជាលិកាប្រភេទជាច្រើនធ្វើការជាមួយគ្នាក្នុងទម្រង់នៃ សរីរាង្គ ដើម្បីបង្កើតនូវមុខងារជាក់លាក់មួយ (ដូចជាការបូមឈាមដោយ បេះដូង ឬជាឧបសគ្គដល់បរិស្ថានដូចជា ស្បែក ) ។  លំនាំនេះបន្តទៅកម្រិតខ្ពស់ដោយសរីរាង្គជាច្រើនដំណើរការជា ប្រព័ន្ធសរីរាង្គ ដូចជា ប្រព័ន្ធបន្តពូជ និង ប្រព័ន្ធរំលាយអាហារ ។  សរីរៈពហុកោសិកាជាច្រើនមានប្រព័ន្ធសរីរាង្គជាច្រើនដែលសំរបសំរួលដើម្បីឱ្យជីវិត។ 

 ក្រឡា 
ទ្រឹស្ដីកោសិកា ដែលត្រូវបានបង្កើតឡើងជាលើកដំបូងនៅក្នុងឆ្នាំ 1839 ដោយ Schleiden និង Schwann បាន បញ្ជាក់ថាសរីរៈទាំងអស់ត្រូវបានផ្សំឡើងដោយកោសិកាមួយឬច្រើន។ កោសិកាទាំងអស់សុទ្ធតែមកពីកោសិកាបុរេ។ និងកោសិកាមាន ពត៌មានតំណពូជ ចាំបាច់សម្រាប់និយតករមុខងារកោសិកានិងសម្រាប់ការបញ្ជូនព័ត៌មានទៅជំនាន់កោសិកាជំនាន់ក្រោយ។ 

កោសិកាពីរប្រភេទ, អេកូយូអេយ្យូតនិងប្រូកអូតតូត។  កោសិកាអ័រម៉ូន (Prokaryotic) ជាទូទៅគឺជាស្វាតែឯងខណៈដែលកោសិកាអេក្យូស្យូសត្រូវបានគេរកឃើញជាទូទៅនៅក្នុងសរីរៈពហុកោសិកា។  កោសិកា Prokaryotic ខ្វះ ភ្នាសនុយក្លេអ៊ែរ ដូច្នេះ DNA មិនជាប់នៅក្នុងក្រឡា។ កោសិកា eukaryotic មានភ្នាសនុយក្លេអ៊ែរ។ 

គ្រប់កោសិកាមិនថា prokaryotic ឬ eukaryotic មាន ភ្នាស ដែលគ្របកោសិកាបំបែកផ្ទៃខាងក្នុងពីបរិយាកាសរបស់វាធ្វើនិយតកម្មអ្វីដែលផ្លាស់ទីនិងចេញនិងរក្សា សក្តានុពលអគ្គិសនីនៃកោសិកា ។  នៅផ្នែកខាងក្នុងភ្នាស ស៊ីទុមផ្លាស្ទិច មានជាតិប្រៃ មានបរិមាណកោសិកាភាគច្រើន។  គ្រប់កោសិកាទាំងអស់មានឌីអេនអេ, សម្ភារៈតំណពូជនៃ ហ្សែន និង RNA ដែលផ្ទុកពត៌មានចាំបាច់ដើម្បី បង្កើត ប្រូតេអ៊ីន ផ្សេងៗដូចជា អង់ស៊ីម ដែលជាគ្រឿងម៉ាស៊ីនសំខាន់របស់កោសិកា។  មានប្រភេទ biomolecules ផ្សេងទៀតនៅក្នុងកោសិកា។ 

កោសិកាទាំងអស់មានលក្ខណៈស្រដៀងគ្នាជាច្រើន:  លក្ខណៈពិសេសទូទៅនៃក្រឡានៅលើផែនដី នៅក្នុងជំពូកទី 1 នៃ ជីវវិទ្យាម៉ូលេគុលនៃក្រឡា លើកទីបួនដែលបានកែសម្រួលដោយ Bruce Alberts (ឆ្នាំ 2002) ដែលបានចេញផ្សាយដោយ Garland Science ។  

 ការបន្តពូជដោយសារ ការបែងចែកកោសិកា ( ការបំបែកឆ្អឹងខ្នង , ការបន្សំមីស៊ីស ឬ ម៉េស្យូស ) ។ 
 ការប្រើប្រាស់អង់ស៊ីមនិងប្រូតេអ៊ីនដទៃទៀតដែល ត្រូវបានសរសេរ ដោយហ្សែនអេឌីអិនហើយត្រូវបានបង្កើតឡើងតាមរយៈអន្តរការី RNA និងសារធាតុ ប្រូតេអ៊ីន ។ 
 ការរំលាយអាហាររួមទាំងការយកវត្ថុធាតុដើមបង្កើតសមាសធាតុកោសិកាការបំលែងថាមពល ម៉ូលេគុល និងការបញ្ចេញ អនុផល ។  មុខងាររបស់កោសិកាមួយពឹងផ្អែកលើសមត្ថភាពរបស់វាដើម្បីស្រង់ចេញនិងប្រើប្រាស់ថាមពលគីមីដែលផ្ទុកនៅក្នុងម៉ូលេគុលសរីរាង្គ។  ថាមពលនេះត្រូវបានដកចេញពី ផ្លូវរំលាយអាហារ ។ 
 ការឆ្លើយតបទៅនឹង រំញោច ខាងក្រៅនិងខាងក្នុងដូចជាការប្រែប្រួលសីតុណ្ហភាពកំរិត pH ឬសារធាតុចិញ្ចឹម។ 
 មាតិកាកោសិកាត្រូវបានផ្ទុកនៅក្នុង ភ្នាសភ្នាសកោសិកា ដែលមានប្រូតេអ៊ីននិង បូលីត ។
សារពាង្គកាយ: ក្រឡា

ក្រឡា 
ទ្រឹស្ដីកោសិកា ដែលត្រូវបានបង្កើតឡើងជាលើកដំបូងនៅក្នុងឆ្នាំ 1839 ដោយ Schleiden និង Schwann បាន បញ្ជាក់ថាសរីរៈទាំងអស់ត្រូវបានផ្សំឡើងដោយកោសិកាមួយឬច្រើន។ កោសិកាទាំងអស់សុទ្ធតែមកពីកោសិកាបុរេ។ និងកោសិកាមាន ពត៌មានតំណពូជ ចាំបាច់សម្រាប់និយតករមុខងារកោសិកានិងសម្រាប់ការបញ្ជូនព័ត៌មានទៅជំនាន់កោសិកាជំនាន់ក្រោយ។ 

កោសិកាពីរប្រភេទ, អេកូយូអេយ្យូតនិងប្រូកអូតតូត។  កោសិកាអ័រម៉ូន (Prokaryotic) ជាទូទៅគឺជាស្វាតែឯងខណៈដែលកោសិកាអេក្យូស្យូសត្រូវបានគេរកឃើញជាទូទៅនៅក្នុងសរីរៈពហុកោសិកា។  កោសិកា Prokaryotic ខ្វះ ភ្នាសនុយក្លេអ៊ែរ ដូច្នេះ DNA មិនជាប់នៅក្នុងក្រឡា។ កោសិកា eukaryotic មានភ្នាសនុយក្លេអ៊ែរ។ 

គ្រប់កោសិកាមិនថា prokaryotic ឬ eukaryotic មាន ភ្នាស ដែលគ្របកោសិកាបំបែកផ្ទៃខាងក្នុងពីបរិយាកាសរបស់វាធ្វើនិយតកម្មអ្វីដែលផ្លាស់ទីនិងចេញនិងរក្សា សក្តានុពលអគ្គិសនីនៃកោសិកា ។  នៅផ្នែកខាងក្នុងភ្នាស ស៊ីទុមផ្លាស្ទិច មានជាតិប្រៃ មានបរិមាណកោសិកាភាគច្រើន។  គ្រប់កោសិកាទាំងអស់មានឌីអេនអេ, សម្ភារៈតំណពូជនៃ ហ្សែន និង RNA ដែលផ្ទុកពត៌មានចាំបាច់ដើម្បី បង្កើត ប្រូតេអ៊ីន ផ្សេងៗដូចជា អង់ស៊ីម ដែលជាគ្រឿងម៉ាស៊ីនសំខាន់របស់កោសិកា។  មានប្រភេទ biomolecules ផ្សេងទៀតនៅក្នុងកោសិកា។ 

កោសិកាទាំងអស់មានលក្ខណៈស្រដៀងគ្នាជាច្រើន:  លក្ខណៈពិសេសទូទៅនៃក្រឡានៅលើផែនដី នៅក្នុងជំពូកទី 1 នៃ ជីវវិទ្យាម៉ូលេគុលនៃក្រឡា លើកទីបួនដែលបានកែសម្រួលដោយ Bruce Alberts (ឆ្នាំ 2002) ដែលបានចេញផ្សាយដោយ Garland Science ។  

 ការបន្តពូជដោយសារ ការបែងចែកកោសិកា ( ការបំបែកឆ្អឹងខ្នង , ការបន្សំមីស៊ីស ឬ ម៉េស្យូស ) ។ 
 ការប្រើប្រាស់អង់ស៊ីមនិងប្រូតេអ៊ីនដទៃទៀតដែល ត្រូវបានសរសេរ ដោយហ្សែនអេឌីអិនហើយត្រូវបានបង្កើតឡើងតាមរយៈអន្តរការី RNA និងសារធាតុ ប្រូតេអ៊ីន ។ 
 ការរំលាយអាហាររួមទាំងការយកវត្ថុធាតុដើមបង្កើតសមាសធាតុកោសិកាការបំលែងថាមពល ម៉ូលេគុល និងការបញ្ចេញ អនុផល ។  មុខងាររបស់កោសិកាមួយពឹងផ្អែកលើសមត្ថភាពរបស់វាដើម្បីស្រង់ចេញនិងប្រើប្រាស់ថាមពលគីមីដែលផ្ទុកនៅក្នុងម៉ូលេគុលសរីរាង្គ។  ថាមពលនេះត្រូវបានដកចេញពី ផ្លូវរំលាយអាហារ ។ 
 ការឆ្លើយតបទៅនឹង រំញោច ខាងក្រៅនិងខាងក្នុងដូចជាការប្រែប្រួលសីតុណ្ហភាពកំរិត pH ឬសារធាតុចិញ្ចឹម។ 
 មាតិកាកោសិកាត្រូវបានផ្ទុកនៅក្នុង ភ្នាសភ្នាសកោសិកា ដែលមានប្រូតេអ៊ីននិង បូលីត ។
សារពាង្គកាយ: ប្រវត្តិសាស្ត្រវិវត្ត

ប្រវត្តិសាស្ត្រវិវត្ត 

 ជីដូនជីតាជារួមសកលលោកចុងក្រោយ 
រូបភាពតូច| stromatolites Precambrian នៅក្នុងការបង្កើត Siyeh ឧទ្យានជាតិ Glacier ។  នៅឆ្នាំ 2002 ទស្សនាវដ្តីវិទ្យាសាស្រ្តក្នុងក្រដាសមួយដែល ធម្មជាតិ បានស្នើថាទាំងនេះ 3,5 Gya (អាយុពាន់លានឆ្នាំ) ទ្រង់ទ្រាយ geological មានហ្វូស៊ីល ពួកនិលវេត្រាណូ អតិសុខុមប្រាណ។  នេះបង្ហាញថាពួកគេគឺជាភស្តុតាងមួយនៃទម្រង់ជីវិតដែលត្រូវបានគេស្គាល់ដំបូងបំផុតនៅលើផែនដី។ 
បុព្វបុរសទូទៅចុងក្រោយបំផុត (LUCA) គឺជាអង្គការថ្មីៗបំផុតដែលគ្រប់សារពាង្គកាយទាំងអស់ដែលកំពុងរស់នៅលើផែនដី ចុះមក ។   ដូច្នេះវាគឺជា បុព្វបុរសធម្មតាបំផុត នៃជីវិតបច្ចុប្បន្នទាំងអស់នៅលើផែនដី។  LUCA ត្រូវបានប៉ាន់ប្រមាណថាបានរស់នៅប្រហែល 3,5 ទៅ 3,8 ពាន់លានឆ្នាំមុន (ជួនកាលនៅក្នុង យុគសម័យ Paleoarchean ) ។    ភស្តុតាងដំបូងបង្អស់សម្រាប់ ជីវិតនៅលើផែនដី គឺ ក្រា រកឃើញថាមាន biogenic នៅ 3,7 ពាន់លានឆ្នាំរូប ថ្ម metasedimentary រកឃើញនៅក្នុង ប្រទេសលោកខាងលិច Greenland  និង គ្រែស្នែង microbial ហ្វូស៊ីល បានរកឃើញក្នុង 3,48 ពាន់លានដុល្លារឆ្នាំរូប ថ្មភក់ រកឃើញនៅក្នុង ភាគខាងលិចប្រទេសអូស្ត្រាលី ។    ថ្វីបើ 99 ភាគរយនៃប្រភេទសត្វទាំងអស់ដែលធ្លាប់រស់នៅលើភពនេះត្រូវបានគេប៉ាន់ស្មានថាជាផុតពូជក៏ដោយ   បច្ចុប្បន្នមានជីវិតសត្វពាហនៈពី 10 ទៅ 14 លានប្រភេទនៅលើផែនដី។  

ព័ត៌មានអំពីការអភិវឌ្ឍដំបូងនៃជីវិតរួមបញ្ចូលទាំងការបញ្ចូលពីវិស័យផ្សេងៗគ្នាជាច្រើនដូចជា ភូមិសាស្ត្រ និង វិទ្យាសាស្ត្រភព ។  វិទ្យាសាស្ត្រទាំងនេះផ្តល់ព័ត៌មានអំពីប្រវត្តិសាស្ត្រនៃផែនដីនិងការផ្លាស់ប្តូរដែលបានបង្កើតឡើងដោយជីវិត។  ទោះជាយ៉ាងណា, យ៉ាងខ្លាំងអំពីដើមផែនដីត្រូវបានបំផ្លាញដោយដំណើរការ geological រយៈពេលនៃ ការពេលវេលា ។ 

គ្រប់សារពាង្គកាយទាំងអស់ត្រូវបានចុះចេញពីជីដូនជីតាធម្មតាឬអាងហ្សែនដូនតា។  ភស្តុតាងសម្រាប់ការកើតជាទូទៅអាចត្រូវបានរកឃើញនៅក្នុងលក្ខណៈដែលត្រូវបានចែករំលែករវាងគ្រប់ភាវៈរស់ទាំងអស់។  នៅក្នុងសម័យលោកដាវីនភស្តុតាងនៃចរិតរួមត្រូវបានផ្អែកតែទៅលើការសង្កេតដែលអាចមើលឃើញនៃភាពស្រដៀងគ្នាផ្នែក morphologic ដូចជាការពិតដែលថាសត្វស្លាបទាំងអស់មានស្លាបសូម្បីតែអ្នកដែលមិនហើរ។ 

មានភ័ស្តុតាងរឹងមាំពីពន្ធុវិទ្យាថាគ្រប់សារពាង្គកាយទាំងអស់មានជីដូនជីតាតែមួយ។  ជាឧទាហរណ៍រាល់កោសិការស់រានមានជីវិតប្រើ អាស៊ីតនុយក្លីដ ជាសម្ភារៈសេនេទិចរបស់វានិងប្រើ អាស៊ីតអាមីណូដែល ជាធាតុផ្សំនៃ ប្រូតុង ។  គ្រប់សារពាង្គកាយទាំងអស់ប្រើ លេខកូដហ្សែន ដូចគ្នា (ដោយមានការប្រែប្រួលដ៏កម្រនិងអនីតិជនមួយចំនួន) ដើម្បី បកប្រែ លំដាប់អាស៊ីត nucleic acid ទៅជាប្រូតេអ៊ីន។  សកលលោកនៃលក្ខណៈទាំងនេះបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់អំពីបុព្វហេតុទូទៅពីព្រោះការជ្រើសរើសលក្ខណៈជាច្រើនទាំងនេះហាក់ដូចជាមានលក្ខណៈបំពាន។  ការផ្ទេរហ្សែនផ្ដេក ធ្វើឱ្យវាកាន់តែពិបាកក្នុងការសិក្សាអំពីបុព្វបុរសសកលចុងក្រោយ។   ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយការប្រើជាទូទៅនៃកូដហ្សែនដូចគ្នានុយក្លូដិតដូចគ្នានិងអាស៊ីតអាមីនដូចគ្នាធ្វើឱ្យបុព្វបុរសបែបនេះមានលទ្ធភាពច្រើនពេក។