navinnseab/khmer-wikipedia-article huggingface dataset:
តុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ: អានបន្ថែម

អានបន្ថែម
 Rosenne S., "Rosenne's the world court: what it is and how it works 6th ed (Leiden: Martinus Nijhoff, 2003).
 Decisions of the World Court Relevant to the UNCLOS (2010) and Contents & Indexes dedicated to Former ICJ President Stephen M. Schwebel
 Van Der Wolf W. & De Ruiter D., "The International Court of Justice: Facts and Documents About the History and Work of the Court" (International Courts Association, 2011)

តំណភ្ជាប់ខាងក្រៅ

 International Court of Justice , Official site
   ICJ Multimedia Gallery (photos, videos, webstreaming)
 List of cases  ruled upon by the ICJ since its creation in 1946
 The Statute of the International Court of Justice  on the United Nations AVL: summary of the procedural history, list of selected preparatory documents and audiovisual material related to the negotiations and adoption of the Statute.
 Hague Justice Portal: Academic gateway to The Hague organisations concerning international peace, justice and security.
 International Criminal Court : See also, a tribunal to prosecute individuals for genocide, crimes against humanity, war crimes, and the crime of aggression

Lectures
 Lecture by Awn Shawkat Al-Khasawneh entitled Reflections on the Jurisdiction of the International Court of Justice in the Lecture Series of the United Nations Audiovisual Library of International Law 
 Lecture  by Mohamed Bennouna entitled La Cour internationale de Justice, juge des souverainetés? in the Lecture Series of the United Nations Audiovisual Library of International Law 
 Lecture  by Philippe Couvreur entitled La Cour internationale de Justice in the Lecture Series of the United Nations Audiovisual Library of International Law 
 Lecture by Vera Gowlland-Debbas  entitled The International Court of Justice as the Principal Judicial Organ of the United Nations in the Lecture Series of the United Nations Audiovisual Library of International Law 
 Lecture by Mariko Kawano  entitled Some Salient Features of the Contemporary International Disputes in the Precedents of the International Court of Justice in the Lecture Series of the United Nations Audiovisual Library of International Law 
 Lecture by Mariko Kawano  entitled International Court of Justice and Disputes Involving the Interests of Third Parties to the Proceedings or the Common Interests of the International Community as a Whole or of the Community Established by a Convention in the Lecture Series of the United Nations Audiovisual Library of International Law 
 Lecture  by Edward McWhinney entitled Judicial Activism and the International Court of Justice in the Lecture Series of the United Nations Audiovisual Library of International Law 
 Lecture  by Alain Pellet entitled Conseil devant la Cour internationale de Justice in the Lecture Series of the United Nations Audiovisual Library of International Law 
 Lecture  by Jiuyong Shi entitled The Present and Future Role of the International Court of Justice in the Peaceful Settlement of International Disputes'' in the Lecture Series of the United Nations Audiovisual Library of International Law 

*
Category:អង្គការដែលមានមូលដ្ឋាននៅទីក្រុងឡាអេ
តុល្យភាព

តុល្យភាព គឺជាការថ្លឹងថ្លែងកត្តានៅក្នុងស្ថានភាពដើម្បីដឹងជាមុននូវលទ្ធផលឬការវិវត្តន៍របស់វា។ សមតុល្យអាចត្រូវបានប្រើដើម្បីយោង របាយការណ៍គណនី នៅក្នុងវិស័យសេដ្ឋកិច្ចឬទៅ ការសិក្សាប្រៀបធៀប ពីតំបន់ផ្សេងៗគ្នា។ ឬ អាចនិយាយថា លំនឹង ឬ ស្មើគ្នា ។
តូ ឡឹម

តូ ឡឹម (ភាសាវៀតណាម៖ Tô Lâm; កើតថ្ងៃទី១០ ខែកក្កដា ឆ្នាំ១៩៥៧) គឺជាអ្នកនយោបាយ និងជាមន្ត្រីនគរបាលវៀតណាមម្នាក់ ដែលសព្វថ្ងៃកំពុងបម្រើការជាអគ្គលេខាធិការបក្សកុម្មុយនីស្តវៀតណាម និងធ្លាប់ជាប្រធានាធិបតីប្រទេសវៀតណាមពីខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៤​ ដល់ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៤។ មុនឡើងកាន់អំណាចនយោបាយកំពូល លោកបានប្រកបអាជីពជាមន្ត្រីនៅក្នុងកងកម្លាំងសន្តិសុខសាធារណៈអស់រយៈពេលជាង ៤០ ឆ្នាំ ដោយធ្លាប់បានបម្រើការជារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសន្តិសុខសាធារណៈចាប់ពីឆ្នាំ២០១៦ រហូតដល់ពេលដែលត្រូវគេបោះឆ្នោតជ្រើសរើសរូបលោកជាប្រធានាធិបតីនៅក្នុងឆ្នាំ២០២៤។
រូបភាពតូច|លោក តូ ឡឹម នៅឆ្នាំ២០២២
ក្នុងនាមជា​សមាជិក​ការិយាល័យ​នយោបាយ​នៃបក្សកុម្មុយនីស្តវៀតណាម លោកឡឺំមបានដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់នៅក្នុងយុទ្ធនាការប្រឆាំងអំពើពុករលួយរបស់អតីតអគ្គលេខាធិការបក្សង្វៀន ហ៊្វូចុង ដែលនាំឱ្យកើតការបោសសម្អាតមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ជាច្រើនរូបដែលមិនធ្លាប់មានពីមុនមកនៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រនយោបាយវៀតណាម។​ បន្ទាប់ពីលោកចុងបានទទួលមរណភាពនៅក្នុងខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៤ លោកឡឺមក៏បានក្លាយជា​ប្រមុខនៃគណៈកម្មាធិការមជ្ឈិមប្រឆាំងអំពើពុករលួយ គណៈកម្មាធិការមជ្ឈិមយោធា និងក្រុមប្រឹក្សាការពារ និងសន្តិសុខជាតិ។

មានដើមកំណើតពីខេត្តហ៊ឹងអៀន លោកបានក្លាយ​ជា​សមាជិកបក្សកុម្មុយនីស្តវៀតណាម ​នៅ​ថ្ងៃ​ទី២២ ខែ​សីហា ឆ្នាំ១៩៨១។ ក្រោយពីបានបញ្ចប់ការសិក្សានៅសាលាមជ្ឈិមនគរបាល និងបណ្ឌិតសភាសន្តិសុខប្រជាជនវៀតណាម លោកបានប្រកបអាជីពនៅក្នុងកងកម្លាំងនគរបាលស្ទើរមួយជីវិតរបស់លោក​ ដោយសព្វថ្ងៃលោក​កំពុងកាន់​ឋានៈ​ជាឧត្តមសេនីយ៍ផ្កាយ​បួននៅ​ក្នុងសន្តិសុខសាធារណៈប្រជាជនវៀតណាម។ ពីមុន លោកធ្លាប់បានកាន់តំណែងជាប្រធានគណៈកម្មាធិការដឹកនាំតំបន់ខ្ពង់រាបកណ្តាល អនុរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសន្តិសុខសាធារណៈ និងជាអគ្គនាយកនៃអគ្គនាយកដ្ឋានសន្តិសុខទីមួយនៃក្រសួងសន្តិសុខសាធារណៈ។ លោកក៏ជាសមាជិកគណៈកម្មាធិការមជ្ឈិមបក្សកុម្មុយនីស្តវៀតណាមចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០១១ និងជាសមាជិកការិយាល័យនយោបាយចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០១៦។  ដោយបានបញ្ចប់ថ្នាក់បណ្ឌិតផ្នែកនីតិសាស្ត្រ និងកាន់សញ្ញាបត្រកម្រិតខ្ពស់ផ្នែកទ្រឹស្តីនយោបាយ លោក​ត្រូវ​បានគេ​តែងតាំង​ជា​សាស្ត្រាចារ្យ​ផ្នែកវិទ្យាសាស្ត្រ​សន្តិសុខនៅក្នុង​ឆ្នាំ២០១៥។ ក្នុងនាមជាមន្ត្រីសន្តិសុខកំពូលម្នាក់ លោកត្រូវបាន​គេ​ចាត់ទុក​ថា​ជាបុគ្គលនាំមុខនៅក្នុង​យុទ្ធនាការ​បង្ក្រាបអ្នក​ប្រឆាំងនយោបាយ ​គាប​សង្កត់​លើអង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល រឹត​បន្តឹងពិរុទ្ធភាពលើបណ្ដាញ​អ៊ីនធឺណិត និង​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​រឿង​ចម្រូងចម្រាស​ផ្សេងៗទៀត។

នៅថ្ងៃទី១៨ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៤ លោកត្រូវបានគណៈកម្មាធិការមជ្ឈិមបក្សតែងតាំងជាប្រធានាធិបតីទី១៣ នៃប្រទេសវៀតណាមបន្តពីលោកវ៉ូ វ៉ាន់ធឿង បន្ទាប់ពីអតីតប្រធានាធិបតីវៀតណាមម្នាក់នេះបានលាលែងពីតំណែងកាលពីខែមីនា ឆ្នាំ២០២៤ ដោយជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងរឿងអាស្រូវអំពើពុករលួយ។ រដ្ឋសភា​វៀតណាមបាន​ដក​តូ ឡឺមចេញពីតួនាទី​រដ្ឋមន្ត្រី​ទាំងប៉ុន្មានដែលលោកបានកាន់ពីំមុន​មក មុននឹងការបោះឆ្នោត​ជ្រើសរើស​ប្រធានាធិបតីបានចាប់ផ្ដើម។

នៅថ្ងៃទី 3 ខែសីហា ឆ្នាំ 2024 បន្ទាប់ពីមរណភាពរបស់លោកង្វៀន ហ៊្វូចុង លោកតូ ឡឹមក៏ត្រូវបានគណៈកម្មាធិការមជ្ឈិមបក្សអាណត្តិទី​ 13 ជ្រើសរើសជាអគ្គលេខាធិការបក្សកុម្មុយនីស្ត និងជាលេខាធិការនៃគណៈកម្មាធិការមជ្ឈិមយោធា ដែលនាំឱ្យលោកក្លាយជាមេដឹកនាំកំពូលបច្ចុប្បន្ននៃប្រទេសវៀតណាម។
តូក្យូ

តូក្យូ() ជាអធិរាជធានីរបស់ប្រទេសជប៉ុន ហើយជាទីក្រុងដែលធំជាងគេនៅលើពិភពលោក ។ ដប់ភាគរយនៃជនជាតិជប៉ុនគឺរស់នៅក្នុងទីក្រុង តូក្យូ​​ ហើយក៍ច្រើនលើសពីម្ភៃភាគរយ នៃចំនួនប្រជាជនដែលរស់នៅតាមបណ្ដាខេត្ត។​ នៅឆ្នាំ​ ២០០៧ចំនួនអត្រាប្រជាជនគឺមានចំនួនដល់ ១២,៧៩០,០០០។ ទីក្រុងតូក្យូគឺជាមជ្ឍមណ្ឌល ខាងផ្នែកជំនួញ ពាណិជ្ចកម្ម ឧស្សហកម្ម នៃប្រទេសជប៉ុន រឹសំរាប់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ទាំងមូលផងដែរ។

តូក្យូគឺជាផ្នែកមួយនៃប្រទេសជប៉ុន ដែលហៅថាទីវាលគេនតូ។ ពិតណាស់ទីក្រុងតូក្យូគឺជាឈូងសមុទ្រ។ ទន្លេពីរគឺ ហូរឆ្លងកាត់តូក្យូ។ ទីមួយនោះគឺទន្លេហ្សូមីដា ដែលហូរពីទិសខាងជើងទៅទិសខាងត្បូង ហើយនិងហូរចូលទៅក្នុងឈូងសមុទ្រនៃទីក្រុងតូក្យូ ។ ហើយទន្លេមួយទៀតនោះគឺមានឈ្មោះថា តាម៉ា ដែលហូរពីទិសខាងលិចទៅទេសខាងកើត ។ ទន្លេតាម៉ាគឺជាព្រំដែនខណ្ឌរវាងទីក្រុងតូខ្យួនិង ប្រទេសជិតខាងគឺ ប្រទេសកាវ៉ាសាគី ។

ទីក្រុងតូក្យូគឺមានន័យថា​ជា (រាជធានី នៃភាគខាងកើត) នៅក្នុងប្រទេសជប៉ុន។ វាបានក្លាយជារាជធានីនៃប្រទេសជប៉ុនគឺនៅពាក់កណ្ដាលនៃសតវត្សទី១៩ ហើយនៅសតវត្សនោះគឺទីក្រុងតូក្យូមានឈ្មោះថា អេឌូ តូ តូក្យូ ។ បន្ទាប់មកគឺមានឈ្មោះថា គីយូតូ ដែលជារាជធានីនៃប្រទេសជប៉ុន។ រាជាធិរាជនៃប្រទេសជប៉ុន មានឈ្មោះថា តេនណូដែលរស់នៅក្នុងគីយ៉ូតូ។ អ៊ីដូគឺជាកន្លែងដែល តូគូកាវា សូហ្កាន់រស់នៅ។ ទីក្រុងថ្មីត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ សូហ្កាន់ ។​ បន្ទាប់មកវាបានកកើតជាទីក្រុងតូចមួយ នៅក្នុងសមុទ្រ ។ អេឌូ មានន័យថា (មាត់ ទន្លេ) ដែលស្ថិតនៅក្នុងប្រទេសជប៉ុន ។

ទីក្រុងតូក្យូគឺត្រូវបំភ្លេចបំផ្លាញដោយសារ ភ្លើងឆេះដោយចាប់ផ្ដើមពីក្រៀតកេនតូ ក្នុងការរំជួយដីនៅឆ្នាំ១៩២៣ ។ វាបានកើតឡើងដោយអាក្រក់យ៉ាសាហហាវឃោឃៅដោយ សារការទំលាក់គ្រាប់បែកក្នុងសង្គ្រាមលោកលើកទីពីរ ។ ការទំលាក់គ្រាប់បែកច្រើនជាងគេបំផុតនោះគឺនៅ ថ្ងៃទី ១០ ខែ មីនា ឆ្នាំ ១៩៤៥ ។ ១/៣នៃទីក្រុងតូក្យូ ត្រូវបានឆេះដោយសារគ្រាប់បែក ហើយប្រហែលជា ១០០,០០០​ នៃប្រជាជនត្រូវបានស្លាប់ ។ ក្រោយពេលប្រទេសជប៉ុនត្រូវបាន ខូតខាតនិងបាត់បង់ដោយសារសង្គ្រាមលោកលើកទីពីរ ទីក្រុងត្រូវបានសាងសង់សារឡើងវិញជាថ្មី ។
តូក្យូ: រដ្ឋបាល

រដ្ឋបាល 

 ស្រុកពិសេស 
ទីក្រុងតូក្យូមាន 23 តំបន់រដ្ឋបាលពិសេសរបស់ទីក្រុងតូក្យូ (特別区, tokubetsu-ku) គឺ
ឈ្មោះជាភាសាខ្មែរឈ្មោះជាភាសាជប៉ុន​ (តួអក្សរកាន់ជិ)ឈ្មោះជាតួរ៉ូម៉ាំងខាត្ស៊ឹស៊ិកា葛飾区Katsushika-kuឃីតា北区Kita-kuកូតូ江東区Kōtō-kuស៊ីនជូគូ新宿区Shinjuku-kuស៊ីណាហ្គាវ៉ា品川区Shinagawa-kuស៊ីប៊ូយ៉ា渋谷区Shibuya-kuឈីយ៉ូដា千代田区Chiyoda-kuឈឺអូ中央区Chūō-kuស៊ុមីដា墨田区Sumida-kuសេតាហ្គាយ៉ា (សិតាហ្កាយ៉ា)世田谷区Setagaya-kuតូស៊ីម៉ា豊島区Toshima-kuថៃតូ台東区Taitō-kuណាកាណូ中野区Nakano-kuនេរីម៉ា (ណិរិម៉ា)練馬区Nerima-kuប៊ឹងក្យូ文京区Bunkyō-kuមីណាតុ港区Minato-kuមេហ្គូរ៉ូ (ម៉ិហ្គុរ៉ុ)目黒区Meguro-kuអាដាឈិ足立区Adachi-kuអារ៉ាកាវ៉ា荒川区Arakawa-kuអ៊ីតាបាស៊ី板橋区Itabashi-kuអិដុហ្កាវ៉ា江戸川区Edogawa-kuអូតា大田区Ōta-ku

 តូក្យូខាងលិច 
ក្រៅពីនេះស្រុកពិសេសដែលដែលត្រូវបានចាត់ថ្នាក់ជាទីក្រុងតូក្យូ​ តំបន់ខាងលិច 23 ស្រុកពិសេស​ក៏ជាទីតាំងរបស់តំបន់តូក្យូភាគខាងលិចផងដែរ ឬដែលជនជាតិជប៉ុនតែងតែហៅថា តំបន់តាម៉ា (多摩地域, Tamachiiki) ដែលមាន 26 ទីក្រុង

 ទីក្រុង 
មាន​ 26 ទីក្រុងនៅតូក្យូខាងលិច
ឈ្មោះជាភាសាខ្មែរឈ្មោះជាភាសាជប៉ុន​ (តួអក្សរកាន់ជិ)ឈ្មោះជាតួរ៉ូម៉ាំងគិយ៉ូសេ清瀬市Kiyose-shiគុនិតាឈិ国立市Kunitachi-shiកូគុប៊ុនជិ国分寺市Kokubunji-shiកូហ្កាណិអ៊ិ小金井市小金井市កូដៃរ៉ា小平市Kodaira-shiកូម៉ាអិ狛江市Komae-shiឆូហ្វុ調布市Chōfu-shiតាឈិកាវ៉ា立川市Tachikawa-shiតាម៉ា多摩市Tama-shiនីស៊ីតូក្យូ西東京市Nishitōkyō-shiហ៊្វុស្សា福生市Fussa-shiហ្វុឈូ府中市Fuchū-shiម៉ាឈិដា町田市Machida-shiមីតាកា三鷹市Mitaka-shiមុសាស៊ីណុ武蔵野市Musashino-shiមុសាស៊ីមុរ៉ាយ៉ាម៉ា武蔵村山市Musashi-murayama-shiអាគីស៊ីម៉ា昭島市Akishima-shiអាគិរុណុあきる野市Akiruno-shiអ៊ិណាហ្គិ稲城市Inagi-shiអូម៉ិ青梅市Ōme-shiហាឈិអូជិ八王子市Hachiōji-shiហាមុរ៉ា羽村市Hamura-shiហ៊ិហ្កាស៊ិគុរុម៉ិ東久留米市Higashikurume-shiហ៊ិហ្កាស៊ិមុរ៉ាយ៉ាម៉ា東村山市Higashimurayama-shiហ៊ិហ្កាស៊ិយ៉ាម៉ាតុ東大和市Higashiyamato-shiហ៊ិណុ日野市Hino-shi

 ស្រុកនីស៊ីតាម៉ា 
ចុងខាងលិចរបស់ខេត្តតូក្យូជាគឺជាទីតាំងរបស់ស្រុកធំឈ្មោះគឺនីស៊ីតាម៉ា (西多摩郡, Nishitama-gun) ជាតំបន់ដែលមានទេសភាពភ្នំ ដែលស្រុកនីស៊ីតាម៉ាខ្លួនឯងគឺជាទីតាំងរបស់ភ្នំខ្ពស់បំផុតនៅតូក្យូគឺភ្នំគុម៉ុតុរីដែលមានកំពស់ជាង 2,017 ម៉ែត្រ ហើយ​ក៏​មាន​បឹងអុគុតាម៉ា​ដែល​ស្ថិត​នៅ​ចន្លោះ​ព្រំប្រទល់​ជាមួយ​នឹងខេត្តយ៉ាម៉ាណាស៊ិ ស្រុកនីស៊ីតាម៉ាមាន 3 សង្កាត់និងមួយភូមិ ដូចជា
ឈ្មោះជាភាសាខ្មែរឈ្មោះជាភាសាជប៉ុន​ (តួអក្សរកាន់ជិ)ឈ្មោះជាតួរ៉ូម៉ាំងសង្កាត់មិហ្ស៊ឹហុ瑞穂町Mizuho-machiសង្កាត់អុគុតាម៉ា奥多摩町Okutama-machiសង្កាត់ហ៊ិណុដិ日の出町Hinode-machiភូមិហ៊ិណុហារ៉ា檜原村 / 桧原村Hinohara-mura

 កោះនិងអនុខេត្ត 
ពីឆ្នេរសមុទ្រ ទីក្រុងតូក្យូមានកោះជាច្រើន​ ប៉ុន្តែ​ដោយសារ​ចម្ងាយ​ឆ្ងាយ​ពី​ការិយាល័យ​តូក្យូ ដូច្នេះ រដ្ឋាភិបាល​បាន​បង្កើត​ការិយាល័យ​មូលដ្ឋាន​នៅ​លើ​កោះ​នេះ ដើម្បី​សម្រួល​ដល់​ប្រជាពលរដ្ឋ ដោយមានកោះដែលត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាគឺ

កោះអ៊ិហ្ស៊ឹ ជាកោះភ្នំភ្លើង ហើយក៏ជាផ្នែកមួយនៃឧទ្យានជាតិហ្វឹជី-ហាកុណិ-អ៊ិហ្ស៊ឹផងដែរ ដែលប្រជុំកោះអ៊ិហ្ស៊ឹជាទីតាំងរបស់ខេត្តចំនួន 3

កោះអុហ្កាសាវ៉ារ៉ា​ ឬកោះបូនិន​ ពីខាងជើងទៅខាងត្បូងមានកោះឈិឈិជិម៉ា សង្កាត់និអុស៊ីម៉ា កោះហាហាជិម៉ា កោះគិតាអ៊ិអុ និងកោះមិណាមិអ៊ិអុ ដែលកោះអុហ្កាសាវ៉ារ៉ាក៏គ្រប់គ្រងកោះតូចមួយផងដែរ កោះដាច់ស្រយាលពីរផ្សេងទៀតគឺកោះមិណាមិតុរីស៊ីម៉ា ភាគខាងកើតបំផុតរបស់ប្រទេសជប៉ុន​ ដែលមានទីតាំងនៅជាង 1,850 គីឡូម៉ែត្រពីទីក្រុងតូក្យូ ហើយកោះអុគិនុតុរិស៊ីម៉ា កោះភាគខាងត្បូងរបស់ប្រទេសជប៉ុន​ ប៉ុន្តែទោះបីជារឿងនេះក៏ដោយ ប្រជាជនក្នុងស្រុកពិតប្រាកដ នឹងត្រូវបានរកឃើញតែនៅលើកោះឈិជិម៉ានិងកោះហាហាប៉ុណ្ណោះ
អនុខេត្តទេសបាលក្នុងស្រុកប្រភេទហាឈិចូហាឈិចូសង្កាត់អាអុហ្កាស៊ីម៉ាភូមិមិយ៉ាកិមិយ៉ាកិភូមិមិគឹរ៉ាជិម៉ាភូមិអូស៊ីម៉ាអូស៊ីម៉ាសង្កាត់តុស៊ីម៉ាភូមិនិអ៊ីជិម៉ាភូមិខូហ្ស៊ឹស៊ីម៉ាភូមិអុហ្កាសាវ៉ារ៉ា​អុហ្កាសាវ៉ារ៉ា​ភូមិ
តូក្យូ: ស្រុកពិសេស

ស្រុកពិសេស 
ទីក្រុងតូក្យូមាន 23 តំបន់រដ្ឋបាលពិសេសរបស់ទីក្រុងតូក្យូ (特別区, tokubetsu-ku) គឺ
ឈ្មោះជាភាសាខ្មែរឈ្មោះជាភាសាជប៉ុន​ (តួអក្សរកាន់ជិ)ឈ្មោះជាតួរ៉ូម៉ាំងខាត្ស៊ឹស៊ិកា葛飾区Katsushika-kuឃីតា北区Kita-kuកូតូ江東区Kōtō-kuស៊ីនជូគូ新宿区Shinjuku-kuស៊ីណាហ្គាវ៉ា品川区Shinagawa-kuស៊ីប៊ូយ៉ា渋谷区Shibuya-kuឈីយ៉ូដា千代田区Chiyoda-kuឈឺអូ中央区Chūō-kuស៊ុមីដា墨田区Sumida-kuសេតាហ្គាយ៉ា (សិតាហ្កាយ៉ា)世田谷区Setagaya-kuតូស៊ីម៉ា豊島区Toshima-kuថៃតូ台東区Taitō-kuណាកាណូ中野区Nakano-kuនេរីម៉ា (ណិរិម៉ា)練馬区Nerima-kuប៊ឹងក្យូ文京区Bunkyō-kuមីណាតុ港区Minato-kuមេហ្គូរ៉ូ (ម៉ិហ្គុរ៉ុ)目黒区Meguro-kuអាដាឈិ足立区Adachi-kuអារ៉ាកាវ៉ា荒川区Arakawa-kuអ៊ីតាបាស៊ី板橋区Itabashi-kuអិដុហ្កាវ៉ា江戸川区Edogawa-kuអូតា大田区Ōta-ku
តូក្យូ: តូក្យូខាងលិច

តូក្យូខាងលិច 
ក្រៅពីនេះស្រុកពិសេសដែលដែលត្រូវបានចាត់ថ្នាក់ជាទីក្រុងតូក្យូ​ តំបន់ខាងលិច 23 ស្រុកពិសេស​ក៏ជាទីតាំងរបស់តំបន់តូក្យូភាគខាងលិចផងដែរ ឬដែលជនជាតិជប៉ុនតែងតែហៅថា តំបន់តាម៉ា (多摩地域, Tamachiiki) ដែលមាន 26 ទីក្រុង

 ទីក្រុង 
មាន​ 26 ទីក្រុងនៅតូក្យូខាងលិច
ឈ្មោះជាភាសាខ្មែរឈ្មោះជាភាសាជប៉ុន​ (តួអក្សរកាន់ជិ)ឈ្មោះជាតួរ៉ូម៉ាំងគិយ៉ូសេ清瀬市Kiyose-shiគុនិតាឈិ国立市Kunitachi-shiកូគុប៊ុនជិ国分寺市Kokubunji-shiកូហ្កាណិអ៊ិ小金井市小金井市កូដៃរ៉ា小平市Kodaira-shiកូម៉ាអិ狛江市Komae-shiឆូហ្វុ調布市Chōfu-shiតាឈិកាវ៉ា立川市Tachikawa-shiតាម៉ា多摩市Tama-shiនីស៊ីតូក្យូ西東京市Nishitōkyō-shiហ៊្វុស្សា福生市Fussa-shiហ្វុឈូ府中市Fuchū-shiម៉ាឈិដា町田市Machida-shiមីតាកា三鷹市Mitaka-shiមុសាស៊ីណុ武蔵野市Musashino-shiមុសាស៊ីមុរ៉ាយ៉ាម៉ា武蔵村山市Musashi-murayama-shiអាគីស៊ីម៉ា昭島市Akishima-shiអាគិរុណុあきる野市Akiruno-shiអ៊ិណាហ្គិ稲城市Inagi-shiអូម៉ិ青梅市Ōme-shiហាឈិអូជិ八王子市Hachiōji-shiហាមុរ៉ា羽村市Hamura-shiហ៊ិហ្កាស៊ិគុរុម៉ិ東久留米市Higashikurume-shiហ៊ិហ្កាស៊ិមុរ៉ាយ៉ាម៉ា東村山市Higashimurayama-shiហ៊ិហ្កាស៊ិយ៉ាម៉ាតុ東大和市Higashiyamato-shiហ៊ិណុ日野市Hino-shi

 ស្រុកនីស៊ីតាម៉ា 
ចុងខាងលិចរបស់ខេត្តតូក្យូជាគឺជាទីតាំងរបស់ស្រុកធំឈ្មោះគឺនីស៊ីតាម៉ា (西多摩郡, Nishitama-gun) ជាតំបន់ដែលមានទេសភាពភ្នំ ដែលស្រុកនីស៊ីតាម៉ាខ្លួនឯងគឺជាទីតាំងរបស់ភ្នំខ្ពស់បំផុតនៅតូក្យូគឺភ្នំគុម៉ុតុរីដែលមានកំពស់ជាង 2,017 ម៉ែត្រ ហើយ​ក៏​មាន​បឹងអុគុតាម៉ា​ដែល​ស្ថិត​នៅ​ចន្លោះ​ព្រំប្រទល់​ជាមួយ​នឹងខេត្តយ៉ាម៉ាណាស៊ិ ស្រុកនីស៊ីតាម៉ាមាន 3 សង្កាត់និងមួយភូមិ ដូចជា
ឈ្មោះជាភាសាខ្មែរឈ្មោះជាភាសាជប៉ុន​ (តួអក្សរកាន់ជិ)ឈ្មោះជាតួរ៉ូម៉ាំងសង្កាត់មិហ្ស៊ឹហុ瑞穂町Mizuho-machiសង្កាត់អុគុតាម៉ា奥多摩町Okutama-machiសង្កាត់ហ៊ិណុដិ日の出町Hinode-machiភូមិហ៊ិណុហារ៉ា檜原村 / 桧原村Hinohara-mura
តូក្យូ: ទីក្រុង

ទីក្រុង 
មាន​ 26 ទីក្រុងនៅតូក្យូខាងលិច
ឈ្មោះជាភាសាខ្មែរឈ្មោះជាភាសាជប៉ុន​ (តួអក្សរកាន់ជិ)ឈ្មោះជាតួរ៉ូម៉ាំងគិយ៉ូសេ清瀬市Kiyose-shiគុនិតាឈិ国立市Kunitachi-shiកូគុប៊ុនជិ国分寺市Kokubunji-shiកូហ្កាណិអ៊ិ小金井市小金井市កូដៃរ៉ា小平市Kodaira-shiកូម៉ាអិ狛江市Komae-shiឆូហ្វុ調布市Chōfu-shiតាឈិកាវ៉ា立川市Tachikawa-shiតាម៉ា多摩市Tama-shiនីស៊ីតូក្យូ西東京市Nishitōkyō-shiហ៊្វុស្សា福生市Fussa-shiហ្វុឈូ府中市Fuchū-shiម៉ាឈិដា町田市Machida-shiមីតាកា三鷹市Mitaka-shiមុសាស៊ីណុ武蔵野市Musashino-shiមុសាស៊ីមុរ៉ាយ៉ាម៉ា武蔵村山市Musashi-murayama-shiអាគីស៊ីម៉ា昭島市Akishima-shiអាគិរុណុあきる野市Akiruno-shiអ៊ិណាហ្គិ稲城市Inagi-shiអូម៉ិ青梅市Ōme-shiហាឈិអូជិ八王子市Hachiōji-shiហាមុរ៉ា羽村市Hamura-shiហ៊ិហ្កាស៊ិគុរុម៉ិ東久留米市Higashikurume-shiហ៊ិហ្កាស៊ិមុរ៉ាយ៉ាម៉ា東村山市Higashimurayama-shiហ៊ិហ្កាស៊ិយ៉ាម៉ាតុ東大和市Higashiyamato-shiហ៊ិណុ日野市Hino-shi
តូក្យូ: ស្រុកនីស៊ីតាម៉ា

ស្រុកនីស៊ីតាម៉ា 
ចុងខាងលិចរបស់ខេត្តតូក្យូជាគឺជាទីតាំងរបស់ស្រុកធំឈ្មោះគឺនីស៊ីតាម៉ា (西多摩郡, Nishitama-gun) ជាតំបន់ដែលមានទេសភាពភ្នំ ដែលស្រុកនីស៊ីតាម៉ាខ្លួនឯងគឺជាទីតាំងរបស់ភ្នំខ្ពស់បំផុតនៅតូក្យូគឺភ្នំគុម៉ុតុរីដែលមានកំពស់ជាង 2,017 ម៉ែត្រ ហើយ​ក៏​មាន​បឹងអុគុតាម៉ា​ដែល​ស្ថិត​នៅ​ចន្លោះ​ព្រំប្រទល់​ជាមួយ​នឹងខេត្តយ៉ាម៉ាណាស៊ិ ស្រុកនីស៊ីតាម៉ាមាន 3 សង្កាត់និងមួយភូមិ ដូចជា
ឈ្មោះជាភាសាខ្មែរឈ្មោះជាភាសាជប៉ុន​ (តួអក្សរកាន់ជិ)ឈ្មោះជាតួរ៉ូម៉ាំងសង្កាត់មិហ្ស៊ឹហុ瑞穂町Mizuho-machiសង្កាត់អុគុតាម៉ា奥多摩町Okutama-machiសង្កាត់ហ៊ិណុដិ日の出町Hinode-machiភូមិហ៊ិណុហារ៉ា檜原村 / 桧原村Hinohara-mura
តូក្យូ: កោះនិងអនុខេត្ត

កោះនិងអនុខេត្ត 
ពីឆ្នេរសមុទ្រ ទីក្រុងតូក្យូមានកោះជាច្រើន​ ប៉ុន្តែ​ដោយសារ​ចម្ងាយ​ឆ្ងាយ​ពី​ការិយាល័យ​តូក្យូ ដូច្នេះ រដ្ឋាភិបាល​បាន​បង្កើត​ការិយាល័យ​មូលដ្ឋាន​នៅ​លើ​កោះ​នេះ ដើម្បី​សម្រួល​ដល់​ប្រជាពលរដ្ឋ ដោយមានកោះដែលត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាគឺ

កោះអ៊ិហ្ស៊ឹ ជាកោះភ្នំភ្លើង ហើយក៏ជាផ្នែកមួយនៃឧទ្យានជាតិហ្វឹជី-ហាកុណិ-អ៊ិហ្ស៊ឹផងដែរ ដែលប្រជុំកោះអ៊ិហ្ស៊ឹជាទីតាំងរបស់ខេត្តចំនួន 3

កោះអុហ្កាសាវ៉ារ៉ា​ ឬកោះបូនិន​ ពីខាងជើងទៅខាងត្បូងមានកោះឈិឈិជិម៉ា សង្កាត់និអុស៊ីម៉ា កោះហាហាជិម៉ា កោះគិតាអ៊ិអុ និងកោះមិណាមិអ៊ិអុ ដែលកោះអុហ្កាសាវ៉ារ៉ាក៏គ្រប់គ្រងកោះតូចមួយផងដែរ កោះដាច់ស្រយាលពីរផ្សេងទៀតគឺកោះមិណាមិតុរីស៊ីម៉ា ភាគខាងកើតបំផុតរបស់ប្រទេសជប៉ុន​ ដែលមានទីតាំងនៅជាង 1,850 គីឡូម៉ែត្រពីទីក្រុងតូក្យូ ហើយកោះអុគិនុតុរិស៊ីម៉ា កោះភាគខាងត្បូងរបស់ប្រទេសជប៉ុន​ ប៉ុន្តែទោះបីជារឿងនេះក៏ដោយ ប្រជាជនក្នុងស្រុកពិតប្រាកដ នឹងត្រូវបានរកឃើញតែនៅលើកោះឈិជិម៉ានិងកោះហាហាប៉ុណ្ណោះ
អនុខេត្តទេសបាលក្នុងស្រុកប្រភេទហាឈិចូហាឈិចូសង្កាត់អាអុហ្កាស៊ីម៉ាភូមិមិយ៉ាកិមិយ៉ាកិភូមិមិគឹរ៉ាជិម៉ាភូមិអូស៊ីម៉ាអូស៊ីម៉ាសង្កាត់តុស៊ីម៉ាភូមិនិអ៊ីជិម៉ាភូមិខូហ្ស៊ឹស៊ីម៉ាភូមិអុហ្កាសាវ៉ារ៉ា​អុហ្កាសាវ៉ារ៉ា​ភូមិ
តូក្យូ: ទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិ

ទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិ
 ប៉េកាំង, ចិន
 Berlin, Germany
 Cairo, Egypt
 Glasgow, Scotland, United Kingdom
 ចាកាតា, ឥណ្ឌូនេស៊ី
 ឡុងដ៍, England, United Kingdom
 មុំមបៃ, ឥណ្ឌា
 São Paulo, Brazil
 Algiers, Algeria
 រ៉ូម, Italy
 Venice, Italy
តូក្យូ: ឯកសារពិគ្រោះ

ឯកសារពិគ្រោះ 

សាកលវិទ្យាល័យតូក្យូ
អំពីទីក្រុងតូក្យូ 

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសជប៉ុន

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រាជធានីនៅអាស៊ី
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:តំបន់ខាន់តូ
តូប៉ូវិទ្យា

រូបភាពតូច|240x240ភីកសែល|Möbius strips,ដែលមានមុខខាង និង ជ្រុងតែមួយ គឺជាប្រភេទនៃវត្ថុ ដែលគេសិក្សា នៅក្នុងតូប៉ូវិទ្យា។ 
នៅក្នុង គណិតវិទ្យា, តូប៉ូវិទ្យា (​បើតាមភាសាក្រិច តូប៉ូ(τόπος) មានន័យថា កន្លែង និង ឡូជី​(λόγος) មានន័យថា សិក្សា) គឺទាក់ទង​ទៅនឹង លក្ខណៈនៃលំហដែលត្រូវបានរក្សា ក្នុងភាពជាប់នៃ​កំហូចទ្រង់ទ្រាយ (ឧទាហរណ៏ ទឹកដែលត្រូវបានផ្ទេរពីកែវមួយ​ទៅកែវមួយផ្សេងទៀត) ដូចជា ការលូតប្រវែង(ភាពយឺត) និង ការពត់ (កំណោង) តែមិនមានស្នាមរហែក ឬប្រេះស្រាំ ហើយភ្ជាប់​គ្នាដោយកាវវិញនោះទេ។ វាអាចត្រូវបានសិក្សាដោយ វិភាគទៅលើ បណ្តុំមួយ នៃសំនុំរងជាច្រើន ដែលគេហៅថា សំនុំបើក (ជាសំនុំដែលផ្ទៀងផ្ទាត់លក្ខណៈពិសេសមួយចំនួន ដូចជា ប្តូរសំនុំដែលណាមួយ(សំុនុំណាក៏បាន) ទៅជាអ្វីមួយដែលគេស្គាល់ថាជា លំហ តូប៉ូ ។ លក្ខណៈសំខាន់ៗរបស់តូប៉ូរួមមាន  ការភ្ជាប់ (ខុសពីភាពជាប់នៃអនុគមន៏ដែលអ្នកធ្លាប់រៀន) និង ការបង្រួម ។
តូយ៉ូតា

គឺជាក្រុមហ៊ុនផលិតរថយន្តចម្រុះជាតិសាសន៍របស់ប្រទេសជប៉ុន ដែលមានទីស្នាក់ការកណ្តាលនៅទីក្រុងតូយ៉ូតា អាយជី ប្រទេសជប៉ុន។វាត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយ គីឈីរ៉ូ តូយ៉ូដា និងបានដាក់បញ្ចូលនៅថ្ងៃទី២៨ ខែសីហា ឆ្នាំ១៩៣៧ ។ តូយ៉ូតា គឺជាក្រុមហ៊ុនផលិតរថយន្តដ៏ធំបំផុតមួយនៅក្នុងពិភពលោក ដែលផលិតបានប្រហែល១០លានគ្រឿងក្នុងមួយឆ្នាំ។
តួកគី

ប្រទេសតួគី (ភាសាតួគី៖ Türkiye) ដោយមានឈ្មោះជាផ្លូវការថា សាធារណរដ្ឋតួគី (Türkiye Cumhuriyeti) ជាគឺប្រទេសមួយស្ថិតនៅឧបទ្វីបអាណាតូលីយ៉ាក្នុងតំបន់អាស៊ីខាងលិច និងមានទឹកដីមួយភាគតូចស្ថិតនៅតំបន់បាល់កង់នៃអឺរ៉ុបខាងកើត។ ប្រទេសនេះមានព្រំដែនជាប់នឹងប្រទេសក្រិកនិងប៊ុលការីនៅភាគពាយព្យ សមុទ្រខ្មៅនៅភាគខាងជើង ប្រទេសចចជីនៅទិសឦសាន ប្រទេសអាមេនី អាស៊ែបៃសង់ និងអ៊ីរ៉ង់នៅភាគខាងកើត អ៊ីរ៉ាក់នៅភាគអាគ្នេយ៍ ប្រទេសសុីរីនិងសមុទ្រមេឌីទែរ៉ានេនៅភាគខាងត្បូង និងសមុទ្រអ៊ីជាននៅភាគខាងលិច។ អង់ការ៉ាគឺជារដ្ឋធានីរបស់ប្រទេស ខណៈដែលទីក្រុងអ៊ីស្តង់ប៊ុលជាទីក្រុងធំបំផុត និងជាមជ្ឈមណ្ឌលហិរញ្ញវត្ថុ។
តួកគី: តំណភ្ជាប់ក្រៅ

តំណភ្ជាប់ក្រៅ 

 www.turkiye.gov.tr

*
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:មេឌីទែរ៉ានេខាងលិច
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រជាជាតិក្រុមម្ភៃ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋសមាជិកអង្គការណាតូ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋសមាជិកក្រុមប្រឹក្សាអឺរ៉ុប
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋសមាជិកនៃអង្គការសម្រាប់មេឌីទែរ៉ានេ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋសមាជិកនៃអង្គការសហប្រជាជាតិ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសមជ្ឈិមបូព៌ា
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសឧស្សាហកម្មថ្មី
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:សាធារណរដ្ឋ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសអឺរ៉ុបខាងត្បូង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសអឺរ៉ុបអាគ្នេយ៍
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសបាល់កង់
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសអាស៊ីខាងលិច
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសនៅអាស៊ី
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសនៅទ្វីបអឺរ៉ុប
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសឆ្លងទ្វីប
តួកមេនីស្ថាន

ប្រទេសតួកមេនីស្ថាន (ភាសាតួកមែន៖ Türkmenistan) ឬអាចហៅបានថា តួកមេនី គឺជាប្រទេសមួយស្ថិតនៅតំបន់អាស៊ីកណ្ដាល។​ ប្រទេសនេះមានព្រំដែនជាប់ប្រទេសកាហ្សាក់ស្ថាននៅទិសពាយព្យ អ៊ូសបេគីស្ថាននៅភាគខាងជើង កើត និងឦសាន ប្រទេសអាហ្វហ្កានីស្ថាននៅភាគអាគ្នេយ៍ អ៊ីរ៉ង់នៅភាគខាងត្បូងនិងនិរតី និងសមុទ្រកាសព្យែននៅភាគខាងលិច។ អាស្កាបាត គឺជារដ្ឋធានី និងជាទីក្រុងធំបំផុតនៅក្នុងប្រទេស។  តួកមេនីស្ថានមានចំនួនប្រជាជនប្រហែល ៦ លាននាក់ដែលជាចំនួនទាបបំផុតនៅក្នុងបណ្តាសាធារណរដ្ឋទាំងអស់នៃតំបន់អាស៊ីកណ្តាល។  តួកមេនីស្ថានក៏ជាប្រទេសមួយដែលមានប្រជាជនតិចបំផុតនៅក្នុងទ្វីបអាស៊ីផងដែរ។
តួនាទីចម្លាក់ត្រី

thump|right|200px
ប្រាសាទជាច្រើននាសម័យអង្គរ ភាគច្រើនមានតុបតែងលំអរដោយក្បាច់ចម្លាក់សម្បូរបែប ហើយការតុបតែងនោះបង្កប់នូវអត្ថន័យ និងសារសំខាន់ខុសៗគ្នា ទៅតាមសម័យកាល រចនាបថនិងប្រភពក្បាច់លំអទាំងនោះ។ យើងអាចបែងចែកចម្លាក់ក្រឡោកទាបទៅតាម
ជញ្ជាំងប្រាសាទនានាជាបីប្រភេទខុសគ្នាគឺ៖
១- ចម្លាក់ស្ដីពីធម្មជាតិនិងជីវភាពប្រចាំថ្ងៃ
២- ចម្លាក់ទាក់ទងនឹងសាសនា
៣-ចម្លាក់ស្ដីពីព្រឹត្តិការណ៍ប្រវត្តិសាស្រ្ដ។
លោកHenri Dufour (១៩៣១) សរសេរថា៖ ចម្លាក់ត្រីប្រាប់យើងអំពីភាពសម្បូរបែបនៃមច្ឆា
ធម្មជាតិនៅសម័យអង្គរ និងបញ្ជាក់អោយយើងដឹងអំពីសារសំខាន់របស់ត្រីសម្រាប់ធ្វើជាម្ហូប
អាហារប្រចាំថ្ងៃ។នៅលើចម្លាក់ប្រាសាទបាយ័ន្ដមានរូបត្រីមួយកំពុងលេបសត្វឈ្លូស (រូបលេខ១៥) ហើយ
បន្ថែមជាមួយនោះ ចម្លាក់ត្រីមួយចំនួនបង្ហាញពីឈុតរឿងទេវកថាទាក់ទងនឹងព្រេងនិទាន
និងជំនឿ។ ជាក់ស្ដែងចម្លាក់ត្រីមួយនៅលើជញ្ជាំងរោងទងខាងក្នុង ផ្នែកខាងត្បូង ស្លាបខាង
កើតនៃប្រាសាទបាយ័ន្ដ (រូបលេខ១៦) បង្ហាញពីទេវកថាព្រហ្មញ្ញសាសនា ដែលនិយាយទាក់
ទងនឹងត្រីលេបទេពមួយអង្គឈ្មោះ ប្រទ្យុម្ន (Pradyumna)។ រឿងនេះគេនិទានថា៖ ប្រទ្យុម្ន
ជាកូនប្រុសរបស់ក្រឹស្ណ (Krishna) និងនាងរូក្មីនី (Rukmini) ។ ពួកបិសាចសំពរ (sambara)
មកចាប់កុមារប្រទ្យុម្នគ្រវែងចូលទៅក្នុងសមុទ្រ។ ពេលនោះត្រីដ៏ធំមួយមកលេបកុមារនេះចូលទៅក្នុងពោះ។ ក្រោយមកអ្នកនេសាទម្នាក់ចាប់ត្រីនោះបាន។ ពេលយកត្រីនោះទៅវះក៏
ប្រទះឃើញកុមារប្រទ្យុម្ន ហើយជួយអោយរួចផុតពីសេចក្ដីស្លាប់ (តាមពិត ប្រទ្យុម្នគឺជាព្រះកាមា (kama)

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រាសាទខ្មែរ
តួនាទីអ្នកប្រវត្តិសាស្ត្រ

ថ្មីៗនេះមាននិស្សិតប្រវត្តិវិទ្យាមួយចំនួនបានសាកសួរខ្ញុំថា តើការរៀនប្រវត្តិសាស្ដ្រមានប្រយោជន៌អ្វីខ្លះ? ហើយពួកគេអាចធ្វើអ្វីខ្លះបាន? 
អត្ថបទនេះមិនព្យាយាមបំភ្លឺរាល់ចំងល់ទាំងនេះបានទេ ប៉ុន្តែគ្រាន់តែជាជំនួយសំរាប់ការគិតពិចារណាឡើងវិញអំពីតួនាទី និងអត្ថប្រយោជន៌របស់ប្រវត្តិសាស្ដ្រ។
តួនាទីអ្នកប្រវត្តិសាស្ត្រ: តើអ្នកប្រវត្តិសាស្ត្រកំពុងព្យាយាមធ្វើអ្វីខ្លះ?

តើអ្នកប្រវត្តិសាស្ត្រកំពុងព្យាយាមធ្វើអ្វីខ្លះ? 
ចាប់តាំងពីពេលមនុស្សជាតិចេះបង្កើតអក្សរសរសេរ ពួកគេបានបន្សល់ទុកនូវកំណត់ត្រាស្តីអំពីចំណេះដឹង របស់ពួកគេជុំវិញពិភពលោក អំពីព្រឹត៉្តិការណ៍ដែលបានកើតឡើងនៅក្នុងជំនាន់របស់ពួកគេ និងអារម្មណ៍របស់ ពួកគេចំពោះព្រឹត្តិការណ៍នោះ។ តាមរយៈសិក្សាលើកំណត់ហេតុដែលមនុស្សជំនាន់មុនបានបន្សល់ទុក យើងអាចរក ឃើញនឹងយល់ដឹងពីជីវភាពរស់នៅរបស់ពួកគេ និងបញ្ហាដែលពួកគេបានជួបប្រទះ។ យើងអាចប្រើប្រាស់បទពិសោធន៍ របស់មនុស្សជំនាន់មុនសំរាប់ដោះស្រាយបញ្ហាដែលយើងកំពុងជួបប្រទះសព្វថ្ងៃ។ ទោះបីជាពិភពលោកដ៏ទំនើប សព្វថ្ងៃមានលក្ខណៈខុសប្លែកច្រើនពីសង្គមដែលដូនតារបស់យើងបានរស់នៅ បទពិសោធន៍ជោគជ័យនិងបរាជ័យ របស់ពួកគេគឺជាវិធានការណ៍តែមួយគត់ដែលយើងអាចប្រើប្រាស់ដើម្បីថ្លឹងថ្លែងពីគុណភាពនៃជីវិតរបស់យើង និង ភាពជោគជ័យក្នុងការរៀបចំសង្គមរបស់យើងនាពេលបច្ចុប្បន្ននេះ។

មនុស្សយើងគ្រប់រូបសំលឹងមើលទៅក្នុងអតីតកាលម្តងហើយម្តងទៀត។ យើងអានប្រលោមលោក ប្រវត្តិសាស្ត្រ ឬសៀវភៅដែលនិយាយពីព្រឹត្តិការណ៍ប្រវត្តិសាស្ត្រ។ យើងសំលឹងមើលរូបថតចាស់ៗមិនដាក់ភ្នែក ឬ ជក់ចិត្តស្តាប់រឿងរ៉ាវដែលជីដូនជីតារបស់យើងរៀបរាប់ប្រាប់។ យ៉ាងណាម៉ិញ អ្នកប្រវត្តិសាស្ត្រ គឺជាអ្នកដែលខិតខំ ធ្វើការសិក្សាពីព្រឹត៉្តិការណ៍អតីតកាល ដោយយកចិត្តទុកដាក់ និងដោយមានក្បួនខ្នាតនិងប្រព័ន្ធត្រឹមត្រូវ ហើយ ពួកគេក៏ព្យាយាមប្រើប្រាស់ចំណេះដឹង ដែលពួកគេមានដើម្បីជួយពន្យល់ពីលក្ខណៈរបស់មនុស្ស និងកិច្ចការរបស់ ពួកគេ។ អ្នកប្រវត្តិសាស្ត្រអាជីពចំណាយពេលពេញមួយជីវិតរបស់ពួកគេ ដើម្បីស្វែងរកអត្តន័យពីអតីតកាលសំរាប់ បច្ចុប្បន្នកាល។ ចំពោះអ្នកប្រវត្តិសាស្ត្របែបកំសាន្តឬតាមចំណូលចិត្ត (មៅតារ៉េស) ការស្រាវជ្រាវប្រវត្តិសាស្ត្រ គឺគ្រាន់តែជាចំណង់ចំណូលចិត្តសំរាប់ពួកគេប៉ុណ្ណោះ ប៉ុន្តែការដែលពួកគេស្វែងរក ឬការចង់ចេះចង់ដឹងពីអតីតកាល ក៏អាចចូលរួមចំណែកស្តារឡើងនូវចំណេះដឹងអំពីមនុស្សជាតិ និងអាចជះឥទ្ធិពលយ៉ាងខ្លាំងទៅលើជីវិតរបស់ពួកគេ។ ការសិក្សានិងការស្រាវជ្រាវរបស់អ្នកក្នុងឋានៈជានិស្សិត អាចធ្វើឱ្យអ្នកក្លាយជាអ្នកអ្នកប្រវត្តិសាស្ត្របែបកំសាន្ត ឬ តាមចំណូលចិត្ត។ កិច្ចការប្រលងរបស់អ្នកពីអតីតកាល គឺជាផ្នែកមួយនៃការស្វះស្វែងរកចំណេះដឹង ដែលត្រូវ បានផ្ទេរពីជំនាន់មួយទៅជំនាន់មួយ។