គោលការណ៍ ប្រាំគួរ: ទី ២ - បញ្ហា​គួរ​យល់ :

ទី ២ - បញ្ហា​គួរ​យល់ :

	- ភាព​សៅហ្មង​នៃ​ចិត្ត (តណ្ហា ១០៨ កិលេស ១៥០០) ។

អកុសល​ធម៌ ៩ កង :

	១- អាសវៈ ៤ (គ្រឿង​តាំង​ក្នុង​ខន្ធ សន្តាន) 
	២- ឱយៈ ៤ (ដូច​អន្លង់​ទឹក​គួច – សត្វ​លង់​ក្នុង​វដ្ដៈ)
	៣- យោគៈ ៤ (គ្រឿង​ប្រកប​សត្វ​ទុក​ជា​ក្នុង​វដ្ដៈ)
	៤- គន្ថៈ ៤ (គ្រឿង​ដោត​ក្រង​សត្វ​ទុក​ក្នុង​វដ្ដៈ)
	៥- ឧបាទាន ៤ (គ្រឿង​ប្រកាន់​មាំ មិន​របេះ)
	៦- នីវរណៈ ៦ (គ្រឿង​រារាំង​ចិត្ត​មិន​ឲ្យ​ទៅ​កាន់​សេចក្ដី​ល្អ សេចក្ដី ស្ងប់) 
	៧- អនុសយ ៧ (កិលេស​ល្អិត ដេក​សម្ងំ​ត្រាំ ក្នុង​ខន្ធ​សន្តាន)
	៨- សំយោជនៈ ១០ (គ្រឿង​រួប​រឹត សត្វ​ទុក​ក្នុង​វដ្ដៈ)
	៩- កិលេស ១០ (គ្រឿង​សៅហ្មង​ចិត្ត)

មន្ទិល ៩ យ៉ាង : 

(មៈលៈ - មន្ទិល ឬ​សង្ស័យ ៩ យ៉ាង)

	១- កោធៈ = ក្រោធ ខឹង ព្រោះ​មន្ទិល – មន្ទិល​ធ្វើ​ឲ្យ​ខឹង​មាន​កម្លាំង ។
	២- មក្ខៈ = រមិល​គុណ ព្រោះ​មន្ទិល – មន្ទិល​ធ្វើ​រមិល​គុណ​មាន​កម្លាំង ។
	៣- ឥស្សា = ឫស្យា - ច្រណែន ព្រោះ​មន្ទិល – មន្ទិល​ធ្វើ​ឲ្យ​ច្រណែន​មាន​កម្លាំង ។
	៤- មច្ឆរិយៈ = កំណាញ់  ព្រោះ​មន្ទិល – មន្ទិល​ធ្វើ​ឲ្យ​កំណាញ់ មាន​កម្លាំង ។
	៤- មាយា = លាក់​ទុក ព្រោះ​មន្ទិល – មន្ទិល​ធ្វើ​ឲ្យ​លាក់​ពុត មាន​កម្លាំង ។
	៦- សាថេយ្យ = ពោល​អួត ព្រោះ​មន្ទិល – មន្ទិល​ធ្វើ​ឲ្យ​ពោល​អួត មាន​កម្លាំង ។
	៧- មុសា = កុហក ព្រោះ​មន្ទិល – មន្ទិល​ធ្វើ​ឲ្យ​កុហកមាន​កម្លាំង ។
	៨- បាបិច្ឆៈ = ប្រាថ្នា​អាក្រក់ ព្រោះ​មន្ទិល – មន្ទិល​ធ្វើ​ឲ្យ​ប្រាថ្នា​អាក្រក់ មាន​កម្លាំង ។
	៩- មិច្ឆា​ទិដ្ឋិៈ = ឃើញ​ខុស ព្រោះ​មន្ទិល – មន្ទិល​ធ្វើ​ឲ្យ​ឃើញ​ខុស មាន​កម្លាំង ។

អាកោធៈ ៩ (ការ​មិន​ខឹង ៩ យ៉ាង) 

	១- សេចក្ដី​ខឹង​ក្រោធ ធ្វើ​ឲ្យ​ខូច​សម្រស់
	២- ខឹង​ធ្វើ​ឲ្យ​រំខាន សេចក្ដី​ស្ងប់​ស្ងាត់ ស្ងប់​កាយ ស្ងប់​វាចា ស្ងប់​ចិត្ត (បេះដូង លែង​ធម្មតា)
	៣- ខឹង​ជា​ប្រធាន​នៃ​សេចក្ដី​វិនាស
	៤- ខឹង​ជា​លក្ខណៈ​ពាល ជា​លក្ខណៈ​បុគ្គល (កាន់​តែ​បុគ្គល កាន់​តែ ខឹង​ច្រើន កាន់​តែ​ពាល​	     ខ្លាំង)
	៥- គ្មាន​ភ្លើង​ណា ក្ដៅ​ស្មើ​នឹង​ភ្លើង​ទោសៈ​ឡើយ 
	៦- គ្មាន​ទារុណកម្ម​ណា ស្មើ​នឹង​ទារុណកម្ម​ទោសៈ​ឡើយ
	៧- គ្មាន​វង្វេង​ណា  ស្មើ​នឹង​វង្វេង​ទោសៈ​ឡើយ
	៨- ពេល​ខឹង​ខ្លាំង​គ្មាន​ស្ដាប់​ហេតុ​ផល​ឡើយ ធ្វើ​ឲ្យ​ទុក្ខ​ផ្លូវ​ចិត្ត​កាន់​តែ​មាន​កម្លាំង 
	៩- កំហឹង​ធ្វើ​ឲ្យ​រលាក​ខ្លួន​ឯង មុន​អ្នក​ដទៃ ។

ឧប​កិលេស ១៦ :(ឬ​ការ​លះ​នូវ​ឧប​កិលេស ១៦ យ៉ាង)

	១- លះ​គំនិត​ដែល​គិត​តែ​ពី​ចង់​បាន
	២- លះ​គំនិត​ដែល​គិត​តែ​ពី​ចង់​ព្យាបាទ
	៣- លះ​គំនិត​ដែល​គិត​តែ​ពី​ចង់​ប្រទូសរ៉ាយ​នឹង​គេ
	៤- លះ​គំនិត​ដែល​ចង​គំនុំ នឹង​គេ
	៥- លះ​គំនិត​រមិល​គុណ​គេ មួល​បង្កាច់​អំពើ​ល្អ​របស់​គេ
	៦- លះ​គំនិត​គំនិត​លើក​កំពស់​ខ្លួន​ឯង
	៧- លះ​ច្រណែន​និន្ទា​ឈ្នានីស​គេ
	៨- លះ​កំណាញ់​ដែល​គិត​តែ​ពី​អាត្មា​ខ្លួន
	៩- លះ​ល្បិច​កិច្ចកល​មាយា​លាក់​ពុត
	១០- ឡះ​ការ​អួត​អាង
	១១- លះ​ចចេស​រឹង​រួស
	១២- លះ​ចង់​តែ​ឈ្នះ ឥត​គិត​ហេតុ​ផល រហូត​ដល់​បំផ្លាញ​ដើម្បី​ឈ្នះ
	១៣- លះ​ប្រកាន់​ខ្លួន
	១៤- លះ​ថា​មាន​តែ​ខ្លួន​ឯង​ខ្លាំ​ជាង​គេ
	១៥- លះ​ស្រវឹង​ស្រី​ស្រា ល្បែង​ស៊ីសង
	     - ស្រវឹង​យសសក្តិ បុណ្យ​អំណាច
	     - ស្រវឹង​ពាក្យ​ពោល​សរសើរ បញ្ចើច
	     - ស្រវឹង​លាភ​សក្ការៈ
	     - ស្រវឹង​សុខ ក្នុង​ទុក្ខ
	១៦- លះ​ប្រមាថ ប្រហែស ខ្ជីខ្ជា ។

ស្រវឹង ៤០ :

	១- ស្រវឹង​លោក​ធម៌ គឺ​ស្រវឹង​ថ្នាំ​ពុល
	២- សប្បាយ​លោក​ធម៌ គឺ​សប្បាយ​នឹង​អសិរពិស
	៣- ប្រលែង​លោក​ធម៌ គឺ​ប្រលែង​នឹង​ភ្លើង
	៤- ចាញ់​បោក​លោក​ធម៌ គឺ​ចាញ់​បោក​សត្រូវ
	៥- ស្រវឹង​នឹង​បាន​លាភ ប្រទុស្ត​នឹង​បាត់​លាភ
	៦- ស្រវឹង​នឹង​កិត្តិយស ប្រទូស្ត​នឹង​បាត់​យស
	៧- ស្រវឹង​នឹង​ពាក្យ​សរសើរ ខ្លាច​ពាក្យ​និន្ទា
	៨- ស្រវឹង​នឹង​សុខ ព្រួយ​នឹង​ទុក្ខ
	៩- ស្រវឹង​នឹង​កេរ្តិ៍​ឈ្មោះ
	១០- ស្រវឹង​នឹង​បរិវា​យស (ឥស្សរយស)
	១១- ស្រវឹង​នឹង​ហែរហម
	១២- ស្រវឹង​នឹង​វណ្ណៈ (ឋានៈ)
	១៣-  ស្រវឹង​នឹង​សក្ការៈ (ការ​គោរព)
	១៤-  ស្រវឹង​នឹង​អាយុ​វែង
	១៥-  ស្រវឹង​នឹង​គុរការ (ការ​បូជា​គ្រូ)
	១៦-  ស្រវឹង​នឹង​បាន​ធ្វើ​ប្រធាន – បាន​ធ្វើ​ប្រមុខ – បាន​នាំ​គេ និង​បាន​គេ​តាម​ច្រើន
	១៧-  ស្រវឹង​នឹង​ទ្រព្យ
	១៨-  ស្រវឹង​នឹង​ពហុសូត្រ (រៀន​សូត្រ​ច្រើន)
	១៩-  ស្រវឹង​នឹង​ការ​ឈ្លាសវៃ (វាងវៃ)
	២០-  ស្រវឹង​នឹង​បាន​បួស​មុន​គេ
	២១-  ស្រវឹង​នឹង​គ្មាន​គេ​មើល​ងាយ (គ្មាន​គេ​ប្រមាថ)
	២២-  ស្រវឹង​នឹង​បិណ្ឌបាត​ជា​វដ្ដៈ (បាន​បិណ្ឌបាត​រាល់​ថ្ងៃ)
	២៣-  ស្រវឹង​នឹង​មាន​ឥរិយាបថ​បួន​សមរម្យ
	២៤-  ស្រវឹង​នឹង​ឫទ្ធិ (បាន​អភិញ្ញា)
	២៥-  ស្រវឹង​នឹង​ជោគជ័យ (ជ័យជំនះ)
	២៦-  ស្រវឹង​នឹង​បដិសណ្ឋារកិច្ច
	២៧-  ស្រវឹង​នឹង​អញ (អាត្មា)
	២៨-  ស្រវឹង​នឹង​រូប​ស្អាត
	២៩-  ស្រវឹង​នឹង​វណ្ណៈ​ថ្កើងថ្កាន (ខ្ពង់ខ្ពស់ កិត្តិយស​ច្រើន​រុងរឿង)
	៣០-  ស្រវឹង​នឹង​កម្លាំង​ខ្លាំង
	៣១-  ស្រវឹង​នឹង​អត់ធ្មត់
	៣២-  ស្រវឹង​នឹង​ស្ដាប់
	៣៣-  ស្រវឹង​នឹង​មើល
	៣៤-  ស្រវឹង​នឹង​ស្ទាប
	៣៥-  ស្រវឹង​នឹង​ល្បែង
	៣៦-  ស្រវឹង​នឹង​ភាព​ប្លែក (និយម​ចម្លែក)
	៣៧-  ស្រវឹង​នឹង​សប្បាយ រីករាយ ត្រេក​ត្រអាល
	៣៨-  ស្រវឹង​នឹង​ព្រួយ ទុក្ខ​សោក វិវេក
	៣៩-  ស្រវឹង​នឹង​រស់
	៤០-  ស្រវឹង​នឹង​ស្លាប់