navinnseab/khmer-wikipedia-article huggingface dataset:
ធម្មរាជាទី៣ (រជ្ជកាលទី៣)

ធម្មរាជាទី៣ (រជ្ជកាលទី៣) 250px រជ្ជកាល ១៧៣៨-១៧៤៧
រាជាណាចក្រកម្ពុជាគ្រងរាជ លើកទី១ ១៧០២
 លើកទី២ ១៧០៧
 លើកទី៣ ១៧៣៨រាជសម័យ សម័យកាលឧដុង្គព្រះនាមពេញ ព្រះបាទសម្ដេច ព្រះរាជឱង្ការ ព្រះស្រីធម្មរាជមរណៈនាម មិនមានកំណត់ត្រា  ក្សត្រមុន ព្រះសត្ថាទី២  (រជ្ជកាលទី២)រាជបន្ត ធម្មរាជាទី៤ សន្តិវង្ស រាជវង្ស​ឧដុង្គប្រសូត្រ ១៦៩០  បុត្រ 
 អង្គឯម 
 ចៅពញ្ញាចន្ទ
 អង្គហុីង 
 អង្គសោភាក្សត្រី
 អង្គស្ងួនចូលទីវង្គត់ ១៧៤៧ជំនឿសាសនាពុទ្ធសាសនា និកាយថេរវាទ
(Buddha Theravada)  ព្រហ្មញ្ញសាសានា 

ធម្មរាជាទី៣ (រជ្ជកាលទី៣) ឬ ស្រីធម្មរាជ (អង់គ្លេស: Dhamma Reachea III/3rd reign) or (Srei Dhamma Reach) (ប្រ.ស|គ.ស ១៦៩០-១៧៤៧) រជ្ជកាលគ្រងរាជ (គ.ស ១៧៣៨-១៧៤៧) ព្រះស្រីធម្មរាជ បានឡើងគ្រងរាជជាលើកទី៣ ដោយការធ្វើរដ្ឋប្រហារយោធាបណ្ដេញ ព្រះសត្ថាទី២ ចេញពីរាជបល្ល័ង ព្រះស្រីធម្មរាជឡើងសោយនៅរាជធានីឧដុង្គ ក្នុងឆ្នាំ ១៧៣៨ នៃគ.សករាជ ដែលយកព្រះនាមពេញហៅថា "ព្រះបាទសម្ដេច ព្រះរាជឱង្ការ ព្រះស្រីធម្មរាជ" ។ Société Asiatique (1871) Journal asiatique ou recueil de mémoires, d'extraits et de notices relatifs à l'histoire, à la philosophie, aux sciences, à la littérature et aux langues des peuples orientaux, Volume 99, Publisher: Dondey-Dupré, Original from National Library of the Netherlands
ធម្មរាជាទី៣ (រជ្ជកាលទី៣): នគររាជសីមាបានទៅសៀម

នគររាជសីមាបានទៅសៀម 
Handing over of Nokor Reachseima to Siam
 Thai Pronount: Nakhon Ratchasima

ក្រោយពេលព្រះស្រីធម្មរាជ ទ្រង់បានឡើងសោយរាជជាលើកទី៣ ដោយមានជំនួយពីទ័ពសៀមក្នុងការធ្វើរដ្ឋប្រហារយោធា បណ្ដេញ ព្រះសត្ថាទី២ ចេញពីរាជបល្ល័ងរួចមក ទ្រង់បានឡាយព្រះហស្តលេខាកាត់ ខេត្តនគររាជសីមា ទៅឱ្យសៀមជាផ្លូវការណ៍ ក្នុងឆ្នាំ ១៧៣៨ នៃគ.សករាជ ។ ព្រះធម្មរាជាទី៣ ទ្រង់បានតែងតាំង ព្រះអង្គឯម ដែលជាបុត្រច្បង មានឋានៈជាឧភយោរាជ (អ្នកស្នងរាជ) ទ្រង់បានតែងតាំង ព្រះអង្គទងទី២ ដែលជាបុត្រ ព្រះពញ្ញាយ៉ង ជាមហាឧបរាជ ហើយទ្រង់លើក ចៅពញ្ញាចន្ទ ប្ដូរព្រះនាមឱ្យជា ព្រះឧទ័យ "ដើម្បីកុំឱ្យបរមនាមក្សត្រខ្មែរជាន់គ្នា និង សម្ដេចព្រះឧទ័យ ដែលជាបុត្រ ព្រះស្រីសុរិយោពណ៌ ដូចនេះ ក្រុមអ្នកប្រវត្តិវិទូសម្គាល់ហៅទ្រង់ថា ឧទ័យរាជាទី២" ។ ព្រះធម្មរាជាទី៣ ទ្រង់ក៏បានយកស្នំមួយអង្គទៀត មានព្រះនាមថា អ្នកម្នាង-ស ហើយប្រសូត្របានបុត្រាមួយអង្គទៀតព្រះនាម អង្គស្ងួន ។ Société asiatique (Paris, France) (1871)  Journal asiatique, Contributor: Centre national de la recherche scientifique (France), Publisher: Société asiatique., Original from National Library of the Netherlands
ធម្មរាជាទី៣ (រជ្ជកាលទី៣): ចម្បាំងនៅបាភ្នំ ([[ខេត្តព្រៃវែង]])

ចម្បាំងនៅបាភ្នំ (ខេត្តព្រៃវែង) 
Battle at Ba Phnom (Prey Veng Province)

នៅគ.សករាជ ១៧៣៩ ព្រះអង្គយ៉ង ដែលរត់ភៀសខ្លួនទៅអណ្ណាម អំឡុងពេលព្រះស្រីធម្មរាជធ្វើរដ្ឋប្រហារយោធា ទ្រង់បានប្រមូលទ័ពបានជាង ១២,០០០ (ជាង១មុឺននាក់់) ចូលវាយដណ្ដើមយកខេត្តបាភ្នំ (ខេត្តព្រៃវែង) យកមកគ្រប់គ្រង ឃើញដូចនេះ ព្រះធម្មរាជាទី៣ ទ្រង់បានចាត់ឱ្យរាជបុត្រទី២គឺ ឧទ័យរាជាទី២ លើកទ័ព ២០,០០០ (២មុឺននាក់) ទៅច្បាំងយកខេត្តបាភ្នំ ត្រឡប់មកវិញ អំឡុងពេលច្បាំងគ្នា ព្រះអង្គយ៉ង បានស្នើសុំកងទ័ពជំនួយអណ្ណាម ប៉ុន្តែត្រូវបានពួកអណ្ណាមបដិសេធមិនបញ្ជូនទ័ពជំនួយមកជួយព្រះអង្គយ៉ងនោះទេ ក៏ព្រោះតែ ពួកយួនដាយវៀត (Dai Veit) បានលើកទ័ព ៧០,០០០ (៧មុឺននាក់) ចូលឈ្លានពាននគរអណ្ណាម ដោយសារមិនមានទ័ពជំនួយរបស់អណ្ណាម ព្រះអង្គយ៉ង បានបរាជ័យហើយដកថយទៅជ្រកនៅដែនអណ្ណាមវិញ ។ Société Asiatique (1871) Journal asiatique: ou recueil de mémoires d'extraits et de notices relatifs à l'histoire, à la philosophie, aux sciences, à la littérature et aux langues des peuples orientaux, Volume 18, Publisher: Society, Original from the Bavarian State Library
ធម្មរាជាទី៣ (រជ្ជកាលទី៣): កម្ពុជាដណ្ដើមយក ខេត្តក្រមួន-ស មកវិញ

កម្ពុជាដណ្ដើមយក ខេត្តក្រមួន-ស មកវិញ 
Cambodia recaptures Kramuon Sar province 1742 AD

 Kramoun Sar province of Cambodia Capture by Mạc Cửu 1705 AD.  (Vietnam call: Kien Giang)

គ.សករាជ ១៧៤២ ព្រះធម្មរាជាទី៣ ដោយដឹងថាពួកអណ្ណាមជាប់រវល់ច្បាំងជាមួយពួកយួនដាយវៀតភាគខាងជើង ទ្រង់ក៏បានចាត់ឱ្យបុត្រទី២ របស់ខ្លួនគឺ ឧទ័យរាជាទី២ លើកទ័ព ៣០,០០០ (៣មុឺននាក់) ចូលច្បាំងដណ្ដើមយក ខេត្តក្រមួន-ស ត្រឡប់មកវិញ ក្រោមការកាន់កាប់របស់កូនស្ដេចត្រាញ់ចិន ម៉ក់កូវ (Mạc Cửu) ឈ្មោះ ម៉ក់ធានតូ (Mạc Thiên Tứ) ដោយសារតែ ម៉ក់ធានតូ មិនមានពួកអណ្ណាមមកជួយច្បាំងការពារ ខេត្តក្រមួន-ស ត្រូវបានភាគីកម្ពុជាដណ្ដើមបានមកវិញ ម៉ក់ធានតូ បានថយទ័ពទៅដល់ ខេត្តពាម (Hà Tiên) ហើយឈរជើងកាន់កាប់តំបន់ពាមនេះជាបន្ត ។ ព្រះធម្មរាជាទី៣ ទ្រង់ឡើងសោយរាជចាប់ពីឆ្នាំ ១៧៣៨ នៃគ.សករាជ រហូតដល់ទ្រង់សោយទីវង្គត់ក្នុងឆ្នាំ ១៧៤៧ នៃគ.សករាជ ក្រុមប្រឹក្សារាជសម្បត្តិ ក៏លើកបុត្រច្បងរបស់ទ្រង់គឺ ព្រះអង្គឯម ឱ្យឡើងសោយរាជបន្តដោយមានព្រះនាមថា សម្ដេចព្រះរាជឱង្កាព្រះស្រីធម្មរាជាព្រះបរមបរពិត្រ ដោយត្រូវបានក្រុមអ្នកប្រវត្តិវិទូខ្មែរហៅសម្គាល់ថា ព្រះធម្មរាជាទី៤ ។ Claudius Madrolle (1926) Indochine du sud, de Marseille à Saigon: Djibouti, Éthiopie, Ceylan, Malaisie, Cochinchine, Cambodge, Bas-Laos, Sud-Annam, Siam, Publisher: Hachette, Original from the University of California p.435
ធម្មរាជាទី៣ (រជ្ជកាលទី៣): ចំណារពន្យល់

ចំណារពន្យល់ 
នេះជាអត្ថបទប្រវត្តិសាស្ត្រពិតកម្ពុជា ដែលបានរកឃើញសំណៅឯកសារ ដែលសរសេរដោយប្រវត្តិវិទូរជនជាតិហូឡង់ក្នុងឆ្នាំ (1871) អត្ថបទទាំងមូលសរសេរជាភាសាហូឡង់ផងដែរ ក្រុមបុរាណាចារ្យ បានធ្វើការផ្ទៀងផ្ទាត់និង ឯកសារ មហាបុរសខ្មែរ ឆ្នាំ (1969) ដែលផ្ដិតយកតែឆ្នាំ ដែលមានភាពពាក់ព័ន្ធទៅនិង ព្រឹត្តិការណ៍ពិតប៉ុនណោះ រាល់ខ្លឹមសារដែលទាក់ទងនិងរឿងភាគនិទាន ដែលគេសរសេរច្របល់ក្នុង ឯកសារ មហាបុរសខ្មែរ មិនត្រូវបានយកមកសរសេរនោះទេ ។

 គួរបញ្ចាក់ផងដែរថា ប្រវត្តិវិទូហូឡង់ បានកត់ត្រាប្រវត្តិសាស្ត្រកម្ពុជាពីរជ្ជកាល ព្រះបាទ បរមនិពាន្វបទ រហូតដល់បញ្ជប់ត្រឹមរជ្ជាកាលព្រះបាទ ធម្មរាជាទី៣ (រជ្ជកាលទី៣) ក្នុងឆ្នាំ ១៧៣៩ នៃគ.សករាជ ប៉ុនណោះ ដូចនេះប្រវត្តិសាស្ត្រជាតិកម្ពុជា បន្ទាប់ពី ព្រះធម្មរាជាទី៣ នៃ រជ្ជកាលទី៣ ត្រូវពឹងផ្អែកទៅលើកំណត់ត្រារបស់ប្រវត្តិវិទូបារាំង ប្រវត្តិវិទូអន្តរជាតិ និង កំណត់ត្រា របស់គ្រូបណ្ឌិតសាស្ត្រាចារ្យខ្មែរយើងប៉ុនណោះ ។ ក្រុមបុរាណាចារ្យ និង ខិតខំប្រឹងប្រែង ស្វែងរកសំណៅឯកសារប្រវត្តិសាសជាតិកម្ពុជា ដែលមានភាពប្រាកដជាក់លាក់យកមកចងក្រងបន្ថែមទៀត រហូតដល់ការចងក្រងរបាក្សត្រ និង ប្រវត្តិសាស្ត្រកម្ពុជា ត្រូបានបញ្ចប់ ។
ធម្មរាជាទី៤

ធម្មរាជាទី៤  250px រជ្ជកាល ១៧៤៧ (៥ខែ)
រាជាណាចក្រកម្ពុជាគ្រងរាជ ១៧៤៧រាជសម័យ សម័យកាលឧដុង្គព្រះនាមពេញ ព្រះបាទសម្ដេច ព្រះរាជឱង្ការ ព្រះស្រីធម្មរាជា
ព្រះបរមបរពិត្រមរណៈនាម មិនមានកំណត់ត្រា  ក្សត្រមុន ធម្មរាជាទី៣  (រជ្ជកាលទី៣)រាជបន្ត រាមាធិបតីទី២ សន្តិវង្ស រាជវង្ស​ឧដុង្គប្រសូត្រ ១៧០៦បុត្រ មិនមានកំណត់ត្រាចូលទីវង្គត់ ១៧៤៧ជំនឿសាសនាពុទ្ធសាសនា និកាយថេរវាទ
(Buddha Theravada)  ព្រហ្មញ្ញសាសានា 

ធម្មរាជាទី៤ ឬ អង្គឯម (អង់គ្លេស: Dhamma Reachea IV) or (Ang Iem) (ប្រ.ស|គ.ស ១៧០៦-១៧៤៧) រជ្ជកាលគ្រងរាជ (គ.ស ១៧៤៧-៥ខែ) ព្រះអង្គឯម ដែលត្រូវជាបុត្រច្បងរបស់ ព្រះធម្មរាជាទី៣ ទ្រង់ឡើងសោយរាជបន្តពីព្រះបិតា នៅរាជធានីឧដុង្គ ក្នុងឆ្នាំ ១៧៤៧ នៃគ.សករាជ ដែលមានព្រះនាមពេញហៅថា "ព្រះបាទសម្ដេច ព្រះរាជឱង្ការ ព្រះស្រីធម្មរាជា ព្រះបរមបរពិត្រ" ។ Louis Cheminais (1960) Le Cambodge, Publisher: Impr. nouvelle d'Extrême-Orient; stamped: A. Maisonneuve, Paris, Original from the University of Michigan p.534
ធម្មរាជាទី៤: រដ្ឋប្រហារយោធា

រដ្ឋប្រហារយោធា 
Military coup d'état

ព្រះធម្មរាជាទី៤ ទ្រង់ឡើងសោយរាជបន្តពីព្រះបិតារបស់ទ្រង់ ធម្មរាជាទី៣ បានតែ ៥ខែ ប៉ុនណោះ ព្រះអង្គក៏ត្រូវបាន ព្រះអនុជ (ប្អូន) របស់ខ្លួនគឺ អង្គហុីង ដែលមានមាតាដ៏ទៃពីគ្នា ធ្វើរដ្ឋប្រហារយោធាហើយធ្វើឃាតក្នុងឆ្នាំ ១៧៤៧ នៃគ.សករាជ ។ ក្រោយពេល ព្រះអង្គហុីង ដែលមានមាតាជាអ្នកម្នាងសៀម ធ្វើឃាតព្រះរាមរបស់ខ្លួនបានសម្រេច ទ្រង់មិនអាចឡើងសោយរាជជាផ្លូវការណ៍បានទេ ព្រោះក្រុមមន្ត្រីបានយកគ្រឿងបញ្ចកកុធភណ្ឌទៅលាក់ទុក ដូចនេះអង្គហុីងត្រូវស្វែងរកគ្រឿងសម្រាប់ឡើងសោយរាជជាមុនសិន ទើបអាចឡើងគ្រងរាជជាផ្លូវការណ៍បាន អំឡុងពេលមិនអាចឡើងគ្រងរាជបាន ព្រះអង្គយ៉ង និង បុត្ររបស់ទ្រង់អង្គជ័យ បានលើកទ័ពបង្កប់ ២០,០០០ (២មុឺននាក់) វាយចូលរាជធានីឧដុង្គ ច្បាំងធ្វើឃាត ព្រះអង្គហុីងក្នុងពេលនោះទៅ ដោយរាជធានីឧដុង្គពោពេញទៅដោយចម្បាំងដណ្ដើមរាជ ក្រុមមន្ត្រីក៏នាំ ព្រះអង្គស្ងួន ដែលជាបុត្រាពៅរបស់ព្រះធម្មរាជាទី៣ នាំភៀសខ្លួនទៅកាន់នគរសៀម ចំណែកឯ ព្រះអង្គទងទី២ ដែលជាបុត្ររបស់ ពញ្ញាយ៉ង ទ្រង់ពេលនោះមិនបានស្នាក់នៅរាជធានីឧដុង្គនោះទេ ទ្រង់បានស្នាក់នៅនគរសៀម ខេត្តបស្ចិមបុរី ។ ក្រុមមន្ត្រីបានបកសំបុត្រទូលទៅ ព្រះអង្គទងទី២ អំពីព្រះអង្គហុីង ដែលបានធ្វើរដ្ឋប្រហារយោធា ធ្វើឃាតព្រះមហាក្សត្រ ធម្មរាជាទី៤ រួមជាមួយ ឧទ័យរាជាទី២ ហើយអំឡុងពេលនេះ ព្រះសត្ថាទី២ អង្គយ៉ង បានលើកទ័ពវាយចូលរាជធានីឧដុង្គដណ្ដើមយករាជបល្ល័ងដូចគ្នា ក្រុមមន្ត្រីជម្រាបដូចនេះហើយ ព្រះអង្គទងទី២ ដែលមានឋានៈ ជាមហាឧបរាជ បានប្រមូលទ័ពបានចំនួន ៤០,០០០ (៤មុឺននាក់) ចូលច្បាំងបណ្ដេញព្រះអង្គយ៉ង ចេញពីរាជធានីឧដុង្គ និងបានធ្វើឃាត អង្គជ័យដែលជាបុត្ររបស់ ព្រះអង្គយ៉ង ។ ព្រះអង្គយ៉ង ដែលតូចចិត្តច្បាំងចាញ់ព្រះអង្គទងទី២ ហើយបុត្ររបស់ខ្លួនបានច្បាំងស្លាប់ផងនោះ ទ្រង់ក៏ធ្វើអត្តឃាត (សម្លាប់ខ្លួន) ក្នុងឆ្នាំ ១៧៤៩ នៃគ.សករាជ ។ ក្រោយពេលរដ្ឋប្រហារដណ្ដើមរាជបានបញ្ចប់ ក្រុមមន្ត្រីក៏លើកព្រះអង្គទងទី២ ឱ្យឡើងសោយរាជនៅរាជធានីឧដុង្គ ក្នុងឆ្នាំ ១៧៤៧ នៃគ.សករាជ ដែលទ្រង់មានព្រះនាមក្នុងរាជថា ព្រះបាទសម្ដេច ព្រះអង្គទងរាជាធិរាជ រាមាធិបតី ដែលត្រូវបានក្រុមប្រវត្តិវិទូកម្ពុជា ហៅសម្គាល់ថា រាមាធិបតីទី២ ។ Achille Dauphin-Meunier (1965) Le Cambodge de Sihanouk: ou, De la difficulté d'être neutre, Publisher: Nouvelle Éditions latines, Original from the University of Michigan p.186
ធម្មសង្គណី: ធម្មសង្គណីមានប៉ុន្មានកណ្ឌ

ធម្មសង្គណីមានប៉ុន្មានកណ្ឌ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ព្រះពុទ្ធសាសនា
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ព្រះត្រៃបិដក
ធម្មសភាយុត្តិធម៌សកល

ស្តាំ|រូបភាពតូច|250x250ភីកសែល| អាសនៈនៃធម្មសភាយុត្តិធម៌សកលនៅទីក្រុងហៃហ្វ៉ា ប្រទេសអ៊ីស្រាអែល
ធម្មសភាយុត្តិធម៌សកល (    ) គឺជាស្ថាប័នគ្រប់គ្រងកំពូលដែលមានសមាជិកប្រាំបួនរូបក្នុងជំនឿសាសនាបាហៃ ។ ពួកគេត្រូវបានប្រមើលដោយព្រះបាហាអ៊ុលឡាហ៍ដែលជាស្ថាបនិកនៃជំនឿសាសនាបាហៃ ថាជាស្ថាប័នដែលអាចបង្កើតច្បាប់លើបញ្ហាដែលមិនទាន់បានដោះស្រាយនៅក្នុងសំណេររបស់បាហៃ ផ្តល់នូវភាពបត់បែនសម្រាប់ជំនឿបាហៃដើម្បីសម្របខ្លួនទៅនឹងលក្ខខណ្ឌដែលផ្លាស់ប្តូរ។  ពួកគេត្រូវបានបោះឆ្នោតជាលើកដំបូងក្នុងឆ្នាំ 1963 ហើយជាបន្តបន្ទាប់រៀងរាល់ប្រាំឆ្នាំម្តង ដោយប្រតិភូដែលជាសមាជិកនៃធម្មសភាជាតិបាហៃនៅទូទាំងពិភពលោក។

ក្នុងនាមធម្មសភាយុត្តិធម៌សកលជាប្រមុខនៃសាសនា បានផ្តល់ការណែនាំដល់សហគមន៍បាហៃទូទាំងពិភពលោកជាចម្បងតាមរយៈសេរ៊ីផែនការពហុឆ្នាំ ក៏ដូចជាតាមរយៈសារលិខិតប្រចាំឆ្នាំដែលត្រូវបានចែកចាយក្នុងអំឡុងពិធីបុណ្យ រីដវ៉ាន់ ។ សារលិខិតនានាបានផ្តោតលើការបង្កើនចំនួននៃ ធម្មសភាចិត្តកៈមូលដ្ឋាន ការបកប្រែអក្សរសិល្ប៍បាហៃ ការបង្កើតមជ្ឈមណ្ឌលបាហៃ ការកសាងទីសក្ការៈបូជាបាហៃ ការរៀបចំសន្និសីទអន្តរជាតិ និងការអភិវឌ្ឍប្រព័ន្ធអប់រំដើម្បីបង្កើនអក្ខរកម្ម តួនាទីរបស់ស្ត្រី ស្មារតីសម្រាប់កុមារ និងយុវជន ជីវិតគ្រួសារ ការអភិវឌ្ឍន៍សង្គម និងសេដ្ឋកិច្ច និងការសូត្រធម៌ជុំគ្នាក្នុងសហគមន៍។  ធម្មសភាយុត្តិធម៌សកលក៏បានដើរតួនាទីក្នុងការឆ្លើយតបទៅនឹងការធ្វើទុក្ខបុកម្នេញជាប្រព័ន្ធទៅលើសាសនិកបាហៃក្នុងប្រទេសអ៊ីរ៉ង់ ដោយការយកចិត្តទុកដាក់ទៅកាន់ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយទូទាំងពិភពលោក។ 

សៀវភៅ និងឯកសារដែលបោះពុម្ពដោយធម្មសភាយុត្តិធម៌សកលត្រូវបានចាត់ទុកថាជាអាជ្ញាព្រឹត្ដិ ហើយការសម្រេចរបស់ខ្លួនត្រូវបានចាត់ទុកថាគ្មានកំហុសសំរាប់សាសនិកបាហៃ។  ទោះបីជាខ្លួនត្រូវបានផ្តល់អំណាចឱ្យបង្កើតច្បាប់ទៅលើបញ្ហាដែលមិនត្រូវបានដោះស្រាយនៅក្នុងសំណេរពិសិដ្ឋបាហៃក៏ដោយ ធម្មសភាយុត្តិធម៌សកលកម្រនឹងបានអនុវត្តមុខងារនេះណាស់។ 

អាសនៈ​នៃ​ធម្មសភា​យុត្តិធម៌​សកល និង​សមាជិក​របស់​ខ្លួន​ស្ថិតនៅ​ក្នុង ​ទីក្រុងហៃហ្វា ប្រទេស​អ៊ីស្រាអែល នៅលើ ​ជម្រាលភ្នំខាម៉ែល ។  ការបោះឆ្នោតថ្មីៗបំផុតគឺថ្ងៃទី 29 ខែមេសា ឆ្នាំ 2018។  ទោះបីជាតួនាទីផ្សេងទៀតទាំងអស់ដែលត្រូវបានបោះឆ្នោតនិងតែងតាំងនៅក្នុងជំនឿបាហៃបើកចំហសម្រាប់បុរស និងស្ត្រីក៏ដោយ សមាជិកភាពនៅលើធម្មសភាយុត្តិធម៌សកលគឺសម្រាប់តែបុរសប៉ុណ្ណោះ។ សំណេររបស់បាហៃចង្អុលបង្ហាញថាហេតុផលសម្រាប់រឿងនេះនឹងកាន់តែច្បាស់នាពេលអនាគត។
ធម្មសភាយុត្តិធម៌សកល: ដំណើរការបោះឆ្នោត

ដំណើរការបោះឆ្នោត 
ធម្មសភាយុត្តិធម៌សកល ត្រូវបានបោះឆ្នោតតាមរយៈសន្លឹកឆ្នោតសម្ងាត់ និងការបោះឆ្នោតពហុភាពនៅក្នុងការបោះឆ្នោតបីដំណាក់កាលដោយមនុស្សពេញវ័យបាហៃនៅទូទាំងពិភពលោក។ ធម្មសភាយុត្តិធម៌ត្រូវបានបោះឆ្នោតដោយគ្មានការតែងតាំង ឬយុទ្ធនាការ ហើយសមាជិកបុរសពេញវ័យទាំងអស់នៃជំនឿបាហៃ មានសិទ្ធិទទួលបានការបោះឆ្នោតសម្រាប់ធម្មសភា។  ស្ថាប័នត្រូវបានបោះឆ្នោតជារៀងរាល់ប្រាំឆ្នាំក្នុងអំឡុងពេលសន្និបាតមួយនៃសមាជិក ធម្មសភាជាតិឬធម្មសភាភូមិភាគ (NSAs) នានានៅទូទាំងពិភពលោក។ សមាជិកធម្មសភាជាតិនីមួយៗបានបោះឆ្នោតឱ្យសាសនិកបាហៃដែលជាបុរសពេញវ័យប្រាំបួននាក់។ សមាជិកធម្មសភាជាតិគឺជាអ្នកដែលត្រូវបានបោះឆ្នោតដោយសាសនិកបាហៃក្នុងប្រទេសរបស់ពួកគេ។ សន្លឹកឆ្នោតរបស់អ្នកអវត្តមាន ត្រូវបានផ្ញើតាមប្រៃសណីយ៍ ឬផ្ញើដោយប្រតិភូ។ មនុស្ស 9 នាក់ដែលមានសំឡេងច្រើនជាងគេត្រូវបានជ្រើសរើសឱ្យចូលក្នុងធម្មសភាយុត្តិធម៌សកល។

ក្នុងឆ្នាំ 2013 បន្ថែមពីលើអ្នកដែលមានវត្តមាននៅក្នុងទីក្រុង ហៃហ្វ៉ា សន្លឹកឆ្នោតរបស់អ្នកអវត្តមានប្រមាណ 400 សន្លឹកត្រូវបានបោះ ដោយយកចំនួនសន្លឹកឆ្នោតសរុបមានជាង 1500 សន្លឹក។ http: name=BWC//news.bahai.org/story/950 ការបោះឆ្នោតនេះបានប្រារព្ធខួបលើកទី 50 នៃការបោះឆ្នោតលើកដំបូងនៃធម្មសភាយុត្តិធម៌សកលនៅឆ្នាំ 1963។  

ការបោះឆ្នោតពេញលេញចុងក្រោយបំផុតគឺនៅថ្ងៃទី 02 ខែឧសភា ឆ្នាំ 2023។
ធម្មសភាយុត្តិធម៌សកល: ទំនួលខុសត្រូវ

ទំនួលខុសត្រូវ 
រូបភាពតូច|250x250ភីកសែល| អាសនៈនៃធម្មសភាយុត្តិធម៌សកល
សព្វថ្ងៃនេះ ធម្មសភាយុត្តិធម៌សកលណែនាំពីការរីកចម្រើន និងការអភិវឌ្ឍន៍នៃសហគមន៍បាហៃជាសកល។ មុខងារទូទៅនៃធម្មសភាយុត្តិធម៍ដែលចែងដោយព្រះបាហាអ៊ុលឡាហ៍ រួមមាន ផ្សព្វផ្សាយបុព្វហេតុនៃព្រះ រក្សាច្បាប់ គ្រប់គ្រងកិច្ចការសង្គម អប់រំព្រលឹងរបស់មនុស្ស ធានាការអប់រំរបស់កុមារ ធ្វើឱ្យពិភពលោកទាំងមូលរីកចម្រើន (បំបាត់ភាពហួសហេតុនៃទ្រព្យសម្បត្តិនិងភាពក្រីក្រ) និងថែទាំមនុស្សចាស់និងអ្នកជំងឺដែលមានភាពក្រីក្រ។  យោងតាមធម្មនុញ្ញនៃធម្មសភាយុត្តិធម៌សកល អំណាច និងភារកិច្ចមួយចំនួនរបស់ខ្លួនរួមមាន: 

 ការលើកកម្ពស់គុណសម្បត្ដិខាងស្មារតីដែលកំណត់លក្ខណៈជីវិតរបស់បាហៃជាបុគ្គល និងជាសមូហភាព
 ថែរក្សា បកប្រែ និងបោះពុម្ព អត្ថបទពិសិដ្ឋបាហៃ 
 ថែរក្សា និងការពារសហគមន៍បាហៃជាសកលពីការគាបសង្កត់ និង ការបៀតបៀន
 ថែរក្សា និងអភិវឌ្ឍ មជ្ឈមណ្ឌលខាងស្មារតី និងរដ្ឋបាល ពិភពលោកនៃជំនឿបាហៃ
 ការលើកទឹកចិត្តដល់ការលូតលាស់ និងភាពចាស់ទុំនៃសហគមន៍បាហៃ និង ការគ្រប់គ្រង
 ការពារសិទ្ធិផ្ទាល់ខ្លួន សេរីភាព និងគំនិតផ្តួចផ្តើម
 ការអនុវត្តគោលការណ៍ និងច្បាប់បាហៃ
 ការបង្កើត និរាករណ៍ និងការផ្លាស់ប្តូរច្បាប់ដែលមិនត្រូវបានកត់ត្រានៅក្នុងអត្ថបទពិសិដ្ឋបាហៃ តាមតម្រូវការនៃពេលវេលា
 ប្រកាសដាក់ទណ្ឌកម្មប្រឆាំងនឹងការបំពាន ច្បាប់ បាហៃ
 ការវិនិច្ឆ័យ និងអាជ្ញាកណ្តាលនៃវិវាទដែលផ្អែកទៅលើច្បាប់បាហៃ។
 ការគ្រប់គ្រងមូលនិធិសាសនា និងអំណោយទានទាំងអស់ដូចជា ហ៊ូគូគូឡាហ៍ ដែលខ្លួនមានតួនាទីក្នុងការថែរក្សា។

លើសពីនេះ ធម្មសភាយុត្តិធម៌សកលត្រូវបានណែនាំដោយ ព្រះបាហាអ៊ុលឡាហ៍ ឱ្យមានឥទ្ធិពលវិជ្ជមានលើសុខុមាលភាពទូទៅរបស់មនុស្សជាតិ ដើម្បីលើកកម្ពស់សន្តិភាពអចិន្ត្រៃយ៍ក្នុងចំណោមប្រជាជាតិនានានៃពិភពលោក ធានាឱ្យមាន "ការបណ្តុះបណ្តាលប្រជាជន ការកសាងប្រទេសជាតិ ការការពារមនុស្ស និងការការពារកិត្តិយសរបស់គាត់”។  

 យុត្តាធិការ 
រូបភាពតូច|250x250ភីកសែល| អាសនៈនៃធម្មសភាយុត្តិធម៌សកល
ធម្មសភាយុត្តិធម៌សកល ក៏ត្រូវបានផ្តល់ការទទួលខុសត្រូវក្នុងការសម្របតាមជំនឿបាហៃ នៅពេលដែលសង្គមរីកចម្រើន ហើយដូច្នេះត្រូវបានផ្តល់សិទ្ធអំណាចក្នុងការបង្កើតច្បាប់លើបញ្ហាដែលមិនត្រូវបានរៀបរាប់យ៉ាងច្បាស់នៅក្នុងអត្ថបទពិសិដ្ឋបាហៃ។ ខណៈពេលដែលធម្មសភាយុត្តិធម៌សកលត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យផ្លាស់ប្តូរ ឬលុបចោលច្បាប់របស់ខ្លួននៅពេលដែលលក្ខខណ្ឌផ្លាស់ប្តូរ ខ្លួនមិនអាចរំលាយ ឬផ្លាស់ប្តូរច្បាប់ណាមួយដែលត្រូវបានចារយ៉ាងច្បាស់នៅក្នុងអត្ថបទពិសិដ្ឋនោះទេ។
ធម្មសភាយុត្តិធម៌សកល: យុត្តាធិការ

យុត្តាធិការ 
រូបភាពតូច|250x250ភីកសែល| អាសនៈនៃធម្មសភាយុត្តិធម៌សកល
ធម្មសភាយុត្តិធម៌សកល ក៏ត្រូវបានផ្តល់ការទទួលខុសត្រូវក្នុងការសម្របតាមជំនឿបាហៃ នៅពេលដែលសង្គមរីកចម្រើន ហើយដូច្នេះត្រូវបានផ្តល់សិទ្ធអំណាចក្នុងការបង្កើតច្បាប់លើបញ្ហាដែលមិនត្រូវបានរៀបរាប់យ៉ាងច្បាស់នៅក្នុងអត្ថបទពិសិដ្ឋបាហៃ។ ខណៈពេលដែលធម្មសភាយុត្តិធម៌សកលត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យផ្លាស់ប្តូរ ឬលុបចោលច្បាប់របស់ខ្លួននៅពេលដែលលក្ខខណ្ឌផ្លាស់ប្តូរ ខ្លួនមិនអាចរំលាយ ឬផ្លាស់ប្តូរច្បាប់ណាមួយដែលត្រូវបានចារយ៉ាងច្បាស់នៅក្នុងអត្ថបទពិសិដ្ឋនោះទេ។
ធម្មសភាយុត្តិធម៌សកល: ការបោះពុម្ពផ្សាយ

ការបោះពុម្ពផ្សាយ 
ខណៈពេលដែលត្រូវបានផ្តល់អំណាចឱ្យបង្កើតច្បាប់លើបញ្ហា ចាប់តាំងពីការបង្កើតធម្មសភាយុត្តិធម៌សកលក្នុងឆ្នាំ 1963 ខ្លួនបានដាក់ដែនកំណត់នូវការអនុវត្តមុខងារនេះ។ ផ្ទុយទៅវិញ ខ្លួនបានផ្តល់នូវការណែនាំទូទៅដល់សាសនិកបាហៃជុំវិញពិភពលោក ហើយមិនមែនជាក្បួនច្បាប់ជាក់លាក់នោះទេ។ ការណែនាំនេះជាទូទៅមានតាមរយៈទម្រង់លិខិត និងសារ ដូចជាការទំនាក់ទំនងរបស់លោកស៊ូហ្គីអេហ្វិនឌីជាដើម។ លិខិតទាំងនេះជាច្រើនត្រូវបានបោះពុម្ពជាឯកសារចងក្រង ហើយត្រូវបានចាត់ទុកថាជាអំណាចដ៏ទេវភាព និងជាអាជ្ញាព្រឹត្ដិ។ ការសម្រេចចិត្តរបស់ខ្លួនត្រូវបានចាត់ទុកថាមិនអាចកាត់ថ្លៃបានចំពោះ សាសនិកបាហៃគ្រប់រូប។ លិខិតនេះគ្របដណ្តប់លើប្រធានបទជាច្រើន រួមទាំងការបង្រៀន ការសូត្រធម៌ ជីវិតគ្រួសារ ការអប់រំ និងរដ្ឋបាលបាហៃ។ ជារៀងរាល់ឆ្នាំនៅថ្ងៃដំបូងនៃបុណ្យរីដវ៉ាន់ (ដែលអាចជាថ្ងៃទី 20 ឬ 21 ខែមេសា អាស្រ័យលើបុណ្យណ័ររូស្ស) ធម្មសភាយុត្តិធម៌សកលថ្លែងសារទៅកាន់សហគមន៍បាហៃទូទាំងពិភពលោក ដែលត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាសាររីដវ៉ាន់ ។

ស្ថាប័នក៏បានប្រមូល និងបោះពុម្ពអត្ថបទដកស្រង់ចេញពីសំណេររបស់ព្រះបប ព្រះបាហាអ៊ុលឡាហ៍ និង អង្គពិសិដ្ឋអាប់ឌុលបាហា។ នៅឆ្នាំ 1992 ពួកគេបានបោះពុម្ពសៀវភៅ ច្បាប់ គម្ពីរគីតាប៊ីអាដាស ដែលជាគម្ពីរច្បាប់របស់ ព្រះបាហាអ៊ុលឡាហ៍ជាភាសាអង់គ្លេស ហើយការបកប្រែបន្ថែមទៀតត្រូវបានបោះពុម្ពតាំងពីពេលនោះមក។  ក្នុងអំឡុងពេលនៃកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងទាំងនេះ ពួកគេបានបង្កើតនាយកដ្ឋានស្រាវជ្រាវ និងបណ្ណសារនៅ មជ្ឈមណ្ឌលបាហៃពិភពលោក ហើយគិតត្រឹមឆ្នាំ 1983 បានប្រមូលលិខិតររបស់ព្រះបាហាអ៊ុលឡាហ៍ អង្គពិសិដ្ឋអាប់ឌុលបាហា និងលោកស៊ូហ្គីអេហ្វិនឌី ជាង 60,000 លិខិត។ ស្នាដៃដែលប្រមូលបានទាំងនេះត្រូវបានប្រើប្រាស់ជាមូលដ្ឋានក្នុងការពិភាក្សារបស់ធម្មសភាយុត្តិធម៌សកល។ 

 ការសន្យានៃសន្តិភាពពិភពលោក (១៩៨៥)

 សេចក្តីថ្លែងការណ៍​ដែល​បាន​ថ្លែង​ទៅកាន់​ប្រជាជន​នៃ​ពិភពលោក​បាន​បង្ហាញ​ទៅកាន់​ប្រមុខរដ្ឋ និង​រដ្ឋាភិបាល​ជាង 160 នាក់។ វាបង្ហាញពីតម្រូវការជាមុនសំខាន់ៗ ក៏ដូចជាឧបសគ្គដែលត្រូវដោះស្រាយ ការបង្កើតសន្តិភាពពិភពលោក។

 Bahá'u'lláh (1992)

 ការប្រារព្ធខួបមួយសតវត្សនៃការសោយទីវង្គត់របស់ ព្រះបាហាអ៊ុលឡាហ៍ សេចក្តីថ្លែងការណ៍នេះគឺជាការពិនិត្យឡើងវិញអំពីឆាកជីវិត និងការងាររបស់ទ្រង់។

 The Prosperity of Humankind (1995)

 សេចក្តីថ្លែងការណ៍ស្តីពីគោលគំនិតនៃវិបុលភាពសកលនៅក្នុងបរិបទនៃការបង្រៀនបាហៃ។

 Century of Light (2001)

 ការពិនិត្យឡើងវិញនៃសតវត្សទី 20 ដោយផ្តោតលើការផ្លាស់ប្តូរយ៉ាងខ្លាំង និងការលេចឡើងនៃជំនឿបាហៃ ពីភាពមិនច្បាស់លាស់។

 លិខិតទៅកាន់អ្នកដឹកនាំសាសនារបស់ពិភពលោក (2002)

 លិខិតបញ្ជាក់អំពីជំងឺនៃការស្អប់ខ្ពើមនិកាយ។ អំពាវនាវឱ្យចលនាសាសនាទាំងអស់ "ក្រោកឡើងពីលើទស្សនៈថេរដែលបានបន្តពីអតីតកាលដ៏ឆ្ងាយ" ។

 One Common Faith (2005)

 ឯកសារមានគោលបំណងជាចម្បងសម្រាប់ទស្សនិកជនបាហៃ ដែលក្នុងនោះវាកំណត់ថាជាបញ្ហាប្រឈមដ៏សំខាន់សម្រាប់សហគមន៍បាហៃក្នុងការបំផុសគំនិតនៃគោលការណ៍នៃភាពតែមួយនៃសាសនា និងការយកឈ្នះលើការរើសអើងសាសនា។
ធម្មសភាយុត្តិធម៌សកល: សមាជិកបច្ចុប្បន្ន

សមាជិកបច្ចុប្បន្ន 
សមាជិកបច្ចុប្បន្នទាំងអស់នៃធម្មសភាយុតិ្តធម៌សកលពីមុនធ្លាប់ធ្វើជាសមាជិកនៃ មជ្ឈមណ្ឌលបង្រៀនអន្តរជាតិ ។ ពួកគេគឺ៖ 

Chuungu Malitonga
 Paul Lample
 Juan Francisco Mora
 Ayman Rouhani
 Payman Mohajer
 Shahriar Razavi
 Praveen Mallik
 Andrej Donoval
 Albert Nshisu Nsunga
ធម្មសភាយុត្តិធម៌សកល: សមាជិកកន្លងមក

សមាជិកកន្លងមក 
ការបោះឆ្នោតដំបូងក្នុងឆ្នាំ 1963 បានទាក់ទាញសមាជិកចំនួន 5 នាក់មកពី ក្រុមប្រឹក្សាអន្តរជាតិបាហៃ ពីររូបមកពី ធម្មសភាជាតិ (NSA) នៃសហរដ្ឋអាមេរិក ម្នាក់មកពី NSA របស់ចក្រភពអង់គ្លេស និងម្នាក់មកពី NSA នៃប្រទេសឥណ្ឌា។ 

សមាជិកត្រូវបានបញ្ចូលក្នុងតារាងខាងក្រោមឆ្នាំដែលពួកគេត្រូវបានបោះឆ្នោតជាលើកដំបូង។ ចាប់ផ្តើមជាមួយនឹងការបោះឆ្នោតលើកដំបូងក្នុងឆ្នាំ 1963 ការបោះឆ្នោតជាទៀងទាត់នៃសមាជិកភាពទាំងមូលបានកើតឡើងរៀងរាល់ 5 ឆ្នាំម្តង ហើយមានការបោះឆ្នោតដោយការបោះឆ្នោតចំនួន 5 ដែលត្រូវបានកត់សម្គាល់នៅក្នុងតារាងដោយ អក្សរទ្រេត ក្នុងឆ្នាំ 1982, 1987, 2000, 2005 និង 2010។ សមាជិកទាំងអស់បានបន្តបម្រើបន្ទាប់ពីការបោះឆ្នោតឡើងវិញនៅក្នុងសន្និបាតជាបន្តបន្ទាប់។ Amoz Gibson, Charles Wolcott, និង Adib Taherzadeh បានទទួលមរណភាពក្នុងពេលកំពុងកាន់តំណែង ខណៈដែលអតីតសមាជិកផ្សេងទៀតត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យចូលនិវត្តន៍។
196319681973197819821983198719881993199820002003200520082010201320182023Lutfu'lláh HakímDavid RuheFarzam Arbab*Ayman RouhaniAmoz GibsonGlenford MitchellGustavo CorreaPraveen MallikCharles WolcottPeter KhanStephen HallAndrej DonovalDavid HofmanHooper DunbarStephen BirklandAlbert Nshisu NsungaBorrah KavelinAdib TaherzadehKiser BarnesChuungu MalitongaHugh ChanceJ. Douglas MartinPaul LampleHushmand FatheazamHartmut GrossmannShahriar RazaviAlí NakhjaváníFiraydoun JavaheriJuan Francisco MoraIan SemplePayman Mohajer

 Farzam Arbab (October 27, 1941 - September 25, 2020), born in Tehran, Iran was a member from 1993 until he relinquished his membership in 2013, at the age of 71.
ធម្មសភាយុត្តិធម៌សកល: តំណ​ភ្ជាប់​ខាងក្រៅ

តំណ​ភ្ជាប់​ខាងក្រៅ 

 Official website
 Bahai.org: Messages of the Universal House of Justice
 Bahai Library: Documents related to the Universal House of Justice
 Ridván Messages - A complete historical reference (multilingual)
 Messages of the Universal House of Justice (includes letters to the Baháʼís of Iran; in English and Persian)
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ស្ថាប័នបាហៃ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:សាសនាក្នុងកម្ពុជា
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អង្គការសាសនាក្នុងកម្ពុជា
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:សាសនាបាហៃក្នុងកម្ពុជា
ធម្មសាលា

នៅក្នុងរជ្ជកាលរបស់មហាកំពូលវីរៈក្សត្រ ព្រះបាទជយវរ្ម័នទី៧ ទ្រង់បានបំពេញព្រះរាជកិច្ចដ៏មហាថ្លៃថ្លានិងឥតគណនាដល់សាសនា និងសង្គមទាំងមូល ព្រោះមិនថាក្នុងឡាវ ឬយួន យើងសង្កេតឃើញស្នាព្រហស្ថរបស់ព្រះបានបន្សល់ទុកយ៉ាងច្រើនអណេក ជាពិសេសនៅថៃសព្វថ្ងៃ ។
ដោយឡែកក្រៅពីប្រាសាទដ៏ច្រើន មន្ទីពេទ្យ ១០២កន្លែង ក្នុងរាជ្យទ្រង់មានធម្មសាលា ឬសាលាសំណាក់សំរាប់ជួយសំរួលដល់ការធ្វើដំណើរ ដោយផ្ទះសំណាក់នីមួយមានចម្ងាយ ចាប់ពី ១២ គ.ម រហូតដល់ដល់១៨ គ.ម។ ធម្មសាលានីមួយរមែងមានការដុតភ្លើងបំភ្លឺជាប្រចាំរាល់រាត្រី ដែលខ្លះហៅថា "ផ្ទះភ្លើង"។ វាមានលក្ខណៈដូចទៅនឹងប៉មរោងទងប្រាសាទដែរ ហើយខាងចុងមានកំពូលដូចប្រាសាទ ហើយនៅតាម ហោរជាង ឬផ្តែរមានរូបបដិមាព្រះលោកេស្វរៈ ព្រះពោធិសត្វ។
ធម្មសាលាទាំងអស់ដែលមានក្នុងរាជ្យព្រះអង្ តែងអនុវត្តទៅតាមវិថី ដែលពេលខ្លះយើងឃើញស្ពាន ឬមន្ទីពេទ្យនៅក្បែរដែរ។ សាលាសំណាក់ទាំងអស់មាន ១២១ ខ្នង ដោយកសាងចេញពីទីក្រុងមហានគរ ឆ្ពោះទៅក្រុងដទៃទៀតក្នុងអាណាចក្ររបស់ព្រះអង្គ។ យោងតាមការស្រាវជ្រាវ និងអត្ថបទលោក រេត សាមុត ជាមគ្គុទេស សាលាសំណាក់៖
១% ពីក្រុងមហានគរ ទៅក្រុង វិជ័យ មាន ៥៧ ខ្នង, ២% ពីក្រុងមហានគរ ទៅទីក្រុង ភិម៉ាយ មាន ១៧ ខ្នង, ៣%ពីក្រុងមហានគរ ទៅទីក្រុងជ័វត្តី ពីទីក្រុងជ័យសិង្ហវត្តី ទៅទីក្រុងជ័យវរវត្តី ទៅទីក្រុងជ័យរាជគីរី ទៅទីក្រុងសុវរបរៈ និងត្រលប់មកដល់មហានគរវិញ មាន សាលាសំណាក់ ៤៤ ខ្នង។
ធម្មសាលា: ប្រទេសកម្ពុជា

ប្រទេសកម្ពុជា 
 ខេត្តត្បូងឃ្មុំ 
ប្រាសាទព្រះធាតុ (ពពេល)
ប្រាសាទព្រះធាតុពណ្ណរាយ
 ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ 
ធម្មសាលា (ប្រាសាទបន្ទាយឆ្មារ)
 ខេត្តព្រះវិហារ 
ប្រាសាទគុក (ព្រះខ័នកំពង់ស្វាយ)
ប្រាសាទសុភាពខាងជើង
 ខេត្តសៀមរាប 
ធម្មសាលា (ប្រាសាទព្រះខ័ន)
ធម្មសាលា (ប្រាសាទតាព្រហ្ម)
ប្រាសាទសំពៅ
ប្រាសាទស្មាន់តេង
ប្រាសាទគោកអាជ្រឹង ឬ ប្រាសាទអូរជ្រឹង
ប្រាសាទគោកមន
ប្រាសាទជាន់លេច
ប្រាសាទកន្សែង ឬ ប្រាសាទគុកទ័ព
ប្រាសាទទ័ពជ័យតូច
ប្រាសាទតាអិន
 ខេត្តឧត្តរមានជ័យ 
ប្រាសាទព្រហ្មកិល
ប្រាសាទអំពិល (ឈូកចាស់)
ប្រាសាទគោកព្នៅ ឬ ប្រាសាទគោកខ្ពស់
ធម្មសាលា: ខេត្តសៀមរាប

ខេត្តសៀមរាប 
ធម្មសាលា (ប្រាសាទព្រះខ័ន)
ធម្មសាលា (ប្រាសាទតាព្រហ្ម)
ប្រាសាទសំពៅ
ប្រាសាទស្មាន់តេង
ប្រាសាទគោកអាជ្រឹង ឬ ប្រាសាទអូរជ្រឹង
ប្រាសាទគោកមន
ប្រាសាទជាន់លេច
ប្រាសាទកន្សែង ឬ ប្រាសាទគុកទ័ព
ប្រាសាទទ័ពជ័យតូច
ប្រាសាទតាអិន
ធម្មសាលា: ខេត្តឧត្តរមានជ័យ

ខេត្តឧត្តរមានជ័យ 
ប្រាសាទព្រហ្មកិល
ប្រាសាទអំពិល (ឈូកចាស់)
ប្រាសាទគោកព្នៅ ឬ ប្រាសាទគោកខ្ពស់
ធម្មសាលា: ប្រទេសថៃ

ប្រទេសថៃ 
 ខេត្តជ័យភូមិ 
គូសិលា
 ខេត្តបុរីរម្យ 
ប្រាសាទហិនហួយកែន
ប្រាសាទណងតាផ្លេង
ប្រាសាទណងផ្លង ឬ គោកប្រាសាទ
ប្រាសាទនងគង ឬ ប្រាសាទគោកប្រាសាទ
ប្រាសាទបានបុ
ប្រាសាទថ្ម
 ខេត្តសុរិន្ទ 
ប្រាសាទតាមាន់
ធម្មសាលា: ខេត្តបុរីរម្យ

ខេត្តបុរីរម្យ 
ប្រាសាទហិនហួយកែន
ប្រាសាទណងតាផ្លេង
ប្រាសាទណងផ្លង ឬ គោកប្រាសាទ
ប្រាសាទនងគង ឬ ប្រាសាទគោកប្រាសាទ
ប្រាសាទបានបុ
ប្រាសាទថ្ម
ធម្មាធិរាជទេព

ឧកញ៉ាធម្មាធិរាជទេព រឺ ឈឹម (កាន់.គស.១៥១៦-១៥៦៧) ជាព្រះភីលៀងនៃសម្ដេចព្រះភាគិនេយ្យោយសរាជា។ ក្រោយត្រូវបានតែងតាំងដោយព្រះបាទចន្ទរាជា ពីមុនមានយសសក្ដិជាម៉ឺនភក្ដីនុរ័ក្ស។
ធម្មាសោករាជ

​
ព្រះបាទធម្មាសោករាជ (សំស្ក្រឹត:ធម៌ាឝោករាជន៑) (គ.ស ១៣៤៤-១៤០០ រឺ  ?-១៣៨៣) រជ្ជកាល (គ.ស ១៣៧៣-១៣៨៣ រឺ ១៣៧២-១៤០០ ) 
ព្រះធម្មាសោករាជ ជាព្រះរាជបុត្រសម្ដេច ព្រះមហាឧបរាជ សុរិយោទ័យដែល សុគតក្នុងបន្ទាយមហានគរ ក្នុងគ្រាធ្វើសង្គ្រាមនឹងសៀម។ ព្រះអង្គត្រូវជា ព្រះអនុជជីដូនមួយនឹងព្រះបរមរាមា។ ព្រះអង្គឡើងសោយរាជសម្បត្តិ ក្នុងឆ្នាំឆ្លូវ បញ្ចស័ក គ.ស. ១៩១៧-គ.ស. ១៣៧៣-ម.ស.១២៩៥ - ច.ស. ៧៣៥ ទ្រង់ព្រះនាមជាព្រះបាទសម្ដេច ព្រះរាជឱង្ការ ព្រះធម្មាសោករាជ រាជា។ ទ្រង់ធ្វើបុណ្យព្រះបរមសពរួចហើយ ព្រះអង្គគង់ជាសុខរៀងមកបាន៣វស្សា។ បើតាមពង្សាវតារផ្សេងទៀត ព្រះធម្មសោករាជ​បាន​ទទួល​ព្រះរាជា​ភិសេក​ ​នៅ​ថ្ងៃ​ ១១​កើត​ ​ខែបុស្ស​ ​ឆ្នាំជូត​ ​ព.ស​ ១៩១៦​ ​ម.ស​១២៩៤​ ​ច.ស​ ៧៣៤ និង​ត្រូវជា​គ.ស​ ១៣៧២។​ ​កាលនោះ​ព្រះ​អង្គ​បាន​ព្រះ​ជន្ម​ ២៨​ វស្សា។​ ​ព្រះ​អង្គជា​ព្រះមហាក្សត្រ​ទី​៣១។​ ​ព្រះ​បរម​នាម​របស់​ព្រះ​អង្គ​ ​គឺ​ព្រះបាទ​សម្ដេច​ព្រះ​ធម្មសោករាជ​ ​មហារាជាធិរាជ។ ​ព្រះ​អង្គ​គង់នៅ​មហានគរ​ដដែល។​ សោយរាជ​សម្បត្តិ​ប្រទេស​កម្ពុជា​បាន​ ២៩​ ឆ្នាំ ព្រះ​អង្គ​ទ្រង់មាន​ជំងឺ​រោគាព្យាធិ​ឈឺ​ជា​ទម្ងន់។​ ​ត្រូវ​ពេទ្យហ្ម​ដែល​មានឈ្មោះ​ល្បីល្បាញ​ពូកែៗ​ ​មក​ពី​គ្រប់​ទិស​ទី​ក្នុង​នគរ​ ​ខំប្រឹង​ប្រែង​ថែទាំ​ដាក់​ថ្នាំ​ព្យាបាល​រោគ​គ្រប់​វិធី​អស់ចំណេះ​ហើយ​ ​នៅ​តែ​មិន​អាច​មើល​ព្រះ​អង្គ​ឲ្យ​ជា​សះស្បើយ។​ ​ព្រះបាទ​ធម្មសោករាជ​បាន​ចូល​ទិវង្គតទៅ​នៅ​ឆ្នាំរោង​ ​ក្នុង​ព្រះ​ជន្ម ​៥៦ ​វស្សា។ បើតាមពង្សាវតារផ្សេង ព្រះស្រីសុរិយោវង្ស​ ​ព្រះរាជបុត្រ​ព្រះ​ស្រីសុរិយោទ័យទី១ ​ព្រះមហាក្សត្រ​ទី​២៩ ទេដែល​​ត្រូវ​បាន​អស់​សព្វ​មន្ដ្រី​តូច​ធំ​ទាំងឡាយ​ ​សុំ​យាង​ឲ្យ​ឡើង​គ្រប់គ្រង​សោយរាជ​សម្បត្តិ​​ជា​បន្ដ។
ធម្មាសោករាជ: ការរំដោះខេត្តមួយចំនួន

ការរំដោះខេត្តមួយចំនួន

នៅ​ក្នុង​រាជ្យ​ព្រះអង្គ​ ​គេ​អាច​ចាំ​បាន​ថា​ ​ព្រះ​អង្គ​បាន​រៀបចំ​លើក​កងពល​សេនា​ ​ចេញ​ទៅ​វាយប្រហារ​ប្រយុទ្ធ​រំដោះ​យក​ខេត្ដ​ច័ន្ទបូរី​ ​និង​ជលបូរី​ (គឺ​ខេត្ត​ឈុនបូរី​ ​ស្ថិត​នៅ​ប្រទេស​សៀម​សព្វថ្ងៃ) ដែល​ស្ថិត​នៅ​ក្រោម​ការ​ត្រួតត្រា​សង្កត់សង្កិន​របស់​សៀម។​ ​ព្រះ​អង្គ​រំដោះ​ខ្មែរ​បាន​ប្រាំបី​ពាន់​គ្រួសារ។​ ​គ្រានោះ​ស្ដេច​សៀម​ឈ្មោះ​ ​ទងល័ន​ (ស្ដេច​សៀម​អង្គ​នេះ​ ​ត្រូវជា​កូន​របស់​ស្ដេច​សៀម​ ​ព្រះ​បរមរាជា​ទី​១​ ​១៣៧០-១៣៨៨ ហើយ​មានឈ្មោះ​ថា​ ​ទងច័ន្ទ្រ) បាន​លើកទ័ព​មក​ប្រយុទ្ធ​ទប់ទល់​នឹង​ខ្មែរ។​ ​តែ​កងទ័ព​សៀម​ត្រូវ​បរាជ័យ​ដកថយ​វិល​ត្រលប់​ទៅ​ក្រុង​ស្រីអយុធ្យា​វិញ​ ​ដោយ​បាន​ទាំង​កេណ្ឌ​កៀរ​ខ្មែរ​ចំនួន​ប្រាំបី​ពាន់​គ្រួសារ​ ​ដែល​រស់នៅ​ក្នុង​ខេត្ដ​ច័ន្ទបូរី​ ​និង​ជលបូរី​ ​យក​ទៅ​ជាមួយ​ផង។​ ​ឯកសារ​ខ្មែរ​ទាំងឡាយ​ ​មិន​បាន​បញ្ជាក់​រៀបរាប់​អំពី​ចំបាំង​នឹង​សៀម​នេះ​​ឲ្យ​បាន​ច្បាស់លាស់​ទេ។​ ព្រះបាទ​ធម្មសោករាជ​ ​ព្រះមហាក្សត្រ​ខ្មែរ​ទី​៣១​ ​ព្រះ​អង្គ​បាន​ទៅ​ខេត្ដ​បាទី​ ​កសាង​វត្ត​មួយ​ ​នៅ​ក្នុង​ស្រុក​កណ្ដាលស្ទឹង​សព្វថ្ងៃ​ ​ដែល​ព្រះ​អង្គ​ដាក់​ឈ្មោះ​ថា​ ​វត្ដ​ព្រះ​ធាតុ។​ ​គឺ​ដើម្បីរំលឹក​ឧបការៈគុណ​ ​និង​អនុស្សាវរីយ៍​ ​ទីកន្លែង​នោះ​ ​ដែល​ព្រះ​អង្គ​ធ្លាប់​បាន​យាង​មក​សំណាក់​រស់នៅ​ ​ប្រមែប្រមូល​ក​ផ្ដុំ​ទ័ព​ ​នាកាល​សម័យ​កងទ័ព​សៀម​លើក​ចូល​មក​វាយប្រហារ​លុក​លុយ​មហានគរ​ ​ហើយ​ដែល​ព្រះ​អង្គ​ត្រូវ​រត់​ខ្ចាត់ខ្ចាយ។ ព្រះ​អង្គ​មាន​ព្រះរាជបុត្រ​មួយ​ព្រះ​អង្គ​ ​ព្រះ​នាមបរមសោករាជ ដែល​ប្រសូត​ក្នុង​ឆ្នាំឆ្លូវ។