navinnseab/khmer-wikipedia-article huggingface dataset:
វត្តអង្គមានជ័យ: ទួលបុរាណ

ទួលបុរាណ 
នៅក្នុងវត្តអង្គមានជ័យមានស្លាកស្នាមឥដ្ឋដំរៀបជាជួរជាកាំៗចាប់ពីជើងទួលរហូតលើទួល ប្រហែលនៅក្នុងឆ្នាំ២០០៨ នៅពេលមានភ្លៀងធ្លាក់បានធ្វើការច្រោះដីនៅស្រទាប់លើបានធ្វើឱ្យឃើងមានឥដ្ឋដែលរៀបជាជួរ តែបច្ចុប្បន្នឆ្នាំ២០២១ កន្លែងដែលច្រោះដីត្រូវបានដាក់ដីពីលើយ៉ាងខ្ពស់ធ្វើឱ្យមិនឃើញមានឥដ្ឋដូចមុន។ ម្យ៉ាងទៀតគេប្រទះឃើញមានថ្មស្រទាប់ ដែលគេដាក់នៅខាងមុខប្រាសាទចំនួយ១ផ្ទាំង ដែលត្រូវគេដាក់នៅក្នុងអាស្រមលោកយាយ(អាស្រមអ្នកតាសម្រាប់គោរពបូជា) និងនៅជិតនោះមានឃើញដូចយោនី ឬក៏ថ្មនៅកណ្តាលប្រាសាទនៅក្បែរអាស្រមអ្នកតាក្បែរនោះ យោងតាមបំនែកប្រាសាទ និងឥដ្ឋនៅក្នុងវត្តប្រហែលមានប្រាសាទបុរាណ ដែលកសាងសម័យមុនអង្គរ។
វត្តអរុណ

រូបភាពតូច|វត្តអរុណ
វត្តអរុណរាជវរារាម រាជវរមហាវិហារ ( អានថា: វ៉ាត-អៈ-រុន-រ៉ាត-ឆៈ-វ៉រ-រ៉ា-រ៉ាម រ៉ាត-ឆៈ-វ៉រ-រ៉ៈ-ម៉ៈ-ហា-វិ-ហាន) ឬឈ្មោះខ្លី វត្តអរុណ (, អានថា: វ៉ាត-អៈ-រុន ប្រែ: ប្រាសាទនៃថ្ងៃរះ) គឺជាប្រាសាទពុទ្ធសាសនា​ (វត្ត) នៅស្រុកបាងកកយ៉ៃ​ របស់បាងកក ប្រទេសថៃ ច្រាំងធនបុរីខាងលិចរបស់ទន្លេចៅព្រះយា ប្រាសាទ​នេះ​បានឈ្មោះមកពីព្រះហិណ្ឌូអរុណា ជារឿយៗត្រូវបានកំណត់ថាជាកាំរស្មីនៃព្រះអាទិត្យរះ វត្តអរុណស្ថិត​ក្នុង​ចំណោម​ប្រាសាទ​ដែល​ល្បី​ឈ្មោះ​បំផុត​ក្នុង​ប្រទេស​ថៃ​ ពន្លឺដំបូងនៃព្រឹកព្រលឹមឆ្លុះបញ្ចាំងពីផ្ទៃនៃប្រាសាទជាមួយនឹងពណ៌ភ្លឺចាំងគុជខ្យងLiedtke 2011, p. 57 ទោះបីជាប្រាសាទនេះមានតាំងពីយ៉ាងហោចណាស់សតវត្សទី 17 ក៏ដោយ ប្រាង្គ (ស្រួច) ដ៏ប្លែករបស់វាត្រូវបានសាងសង់នៅដើមសតវត្សទី 19 ក្នុងរជ្ជកាលរបស់ស្តេចពុទ្ធលើសឡានភាល័យ (រ៉ាម៉ាទី ២)​ និងចេស្ដាបតិន្ទ្រ (រ៉ាម៉ាទី ៣)
វត្តអារាមក្នុងទីក្រុងភ្នំពេញ

វត្ត​ព្រះ​ធាតុ
 វត្តលង្ការ
 ព្រះសក្យមុនីចេតីយ៍
 វត្តចន្រ្កានតាព្រហ្ម
 វត្តមហាមន្រ្តី
 វត្តភិទូរង្សី
 វត្តព្រះពុទ្ធមានបុណ្យ
 វត្តសារាវន្ត
 វត្តស្វាយពពែ
 វត្តទួលទំពូង
 វត្តព្រះកែវមរកត
 វត្តបុទម
 វត្តកោះ
 វត្តថាន់
 វត្តនុមន្នី
 វត្តភ្នំ
 វត្តប្រាយុវង្ស
 វត្តសំពៅមាស
 វត្តស្រះចក
 វត្តស្វាយដង្គំ
 វត្តឧណ្ណាលោម
វត្តនាគវ័ន
វត្តឥន្ទារាម

វត្តឥន្ទារារាមវរវិហារ ដែលត្រូវបានគេស្គាល់ជាទូទៅថាជា វត្តឥន្ទារាម (    ) គឺជាវត្តអារាមរាជវង្ស​លំដាប់​ទី​បី ​ក្នុង​តំបន់បាងយីរឿ ស្រុកធនបុរី ក្រុង​បាងកក។ ប្រាសាទ​នេះ​ត្រូវ​បាន​គេ​ទទួល​ស្គាល់​ថា​ជា "វត្តអារាម​ររបស់ស្តេចមហាតាកស៊ីន​ " (១៧៦៧-១៧៨២)។

វត្តដែលកសាងឡើងក្នុងសម័យអយុធ្យា វត្តនេះមានឈ្មោះជាច្រើនគឺ "វត្តបាងយីរឿននក" (วัดบางยี่เรือนอก) "វត្តសួនព្លូ" (วัดสวนพลู) ឬ "វត្តបាងយីរឿថៃ" (วัดบางยี่เรือไทย) ល។ វាត្រូវបានជួសជុលឡើងវិញដោយព្រះបាទតាកស៊ីន ដែលក្រោយមកបានប្រគល់ឋានៈជាវត្តអារាមរាជវង្ស។ វា​ជា​ព្រះវិហារ​ដែដែលព្រះអង្គ​ចូល​ចិត្ត​ជា​ទី​ដែលព្រះអង្គមក​ស្នាក់​នៅ​មួយ​យប់​ដើម្បី​សមាធិ និង​គោរព​សិក្ខាបទ​សាសនា។

នៅឆ្នាំ១៧៨២ វត្តនេះត្រូវបានប្រើសម្រាប់តម្កល់ព្រះមេរុរបស់អតីតស្តេចតាកស៊ីន និងក្រុមគ្រួសាររបស់ព្រះអង្គ ហើយនៅខាងក្នុងវត្តក៏មានចេតិយ មួយគូដែលមានផេះរបស់ព្រះអង្គ និងមហេសីរបស់ព្រះអង្គផងដែរ។ វារក្សាឋានៈជាវត្តរាជវង្សពេញមួយរជ្ជកាលរបស់ព្រះបាទរាមាទី១ (១៧៨២-១៨០៩) ដោយមានព្រះសង្ឃជាន់ខ្ពស់បីអង្គគ្រប់គ្រងវត្ត។ ក្នុងរជ្ជកាលរបស់ព្រះបាទរាមាទី៣ (១៨២៤-១៨៥១) បុព្វបុរសជនជាតិ មន -ពែរ្ស ព្រះយាស្រីសហទេព (ទងពេង) បានជួសជុលវាម្តងទៀត ហើយបានសុំឱ្យស្តេចប្រទានឋានៈជាវត្តរាជ។ សំណើនេះត្រូវបានអនុញ្ញាត ប៉ុន្តែស្ថិតក្នុងស្ថានភាពទាបជាងមុន។ វត្ត​ឥន្ទារាម​មាន​ឈ្មោះ​នៅ​សម័យ​បច្ចុប្បន្ន។  

វត្តឥន្ទារាមត្រូវបានចុះបញ្ជីជាបេតិកភណ្ឌជាតិដោយនាយកដ្ឋានវិចិត្រសិល្បៈ តាំងពីឆ្នាំ១៩៤៩។
វត្តឧណ្ណាលោម

វត្តឧណ្ណាលោម គឺជាវត្តអារាមមួយស្ថិតនៅក្នុងទីក្រុងភ្នំពេញ។ វត្តនេះស្ថិតនៅតាមបណ្ដោយមហាវិថីសុធារស ក្បែរព្រះបរមរាជវាំង ហើយក៏ជាវត្តមួយដ៏ចំណាស់ផងដែរ។ វត្តនេះជាកន្លែងអាសនៈនៃគណៈមហានិកាយរបស់ប្រទេសកម្ពុជា គឺជាវត្តដ៏សំខាន់បំផុតនៃទីក្រុងភ្នំពេញ និងជាមជ្ឈមណ្ឌលនៃព្រះពុទ្ធសាសនាកម្ពុជា។ វត្តនេះក៏ត្រូវបានខូចខាតក្នុងសម័យខ្មែរក្រហម ប៉ុន្តែត្រូវបានស្ដារឡើងវិញនៅពេលប្រទេសមានសុខសន្តិភាពឡើងវិញ។
វត្តឧណ្ណាលោម: និរុត្តិសាស្ត្រ

និរុត្តិសាស្ត្រ
បើតាមពាក្យ ឧណ្ណា (មានន័យថា 'ប្រជុំចិញ្ចើម')+លោម (មានន័យថា 'រោម') សរុបគឺ រោមប្រជុំចិញ្ចើម ។
វត្តឧត្ដុងមានជ័យ ប

វត្ត Phat Lon គឺជាវត្តបុរាណ ខ្មែរ ដែលមានឈ្មោះព្រះពុទ្ធសាសនាថា វត្តឧត្ដុងមានជ័យ បច្ចុប្បន្នស្ថិតនៅផ្ទះលេខ ១៥១ ផ្លូវ Quang Trung សង្កាត់ Vinh Quang ទីក្រុង Rach Gia ខេត្ត កៀនយ៉ាង ។ វត្តនេះត្រូវបានទទួលស្គាល់ដោយក្រសួងវប្បធម៌ និងព័ត៌មាន (ឥឡូវជាក្រសួងវប្បធម៌ កីឡា និងទេសចរណ៍) ជាវិមានប្រវត្តិសាស្ត្រ និងវប្បធម៌ជាតិ នៅថ្ងៃទី ២៨ ខែធ្នូ ឆ្នាំ ២០០១។
វត្តឧត្ដុងមានជ័យ ប: ស្ថាបត្យកម្មនិងប្រវត្តិសាស្រ្ត

ស្ថាបត្យកម្មនិងប្រវត្តិសាស្រ្ត 
វត្តនេះមានបរិវេណធំទូលាយ ហើយត្រូវបានសាងសង់ក្នុងឆ្នាំ ១៥០៤  ឆ្នាំ ២០៤៧ ។ ក្រោយ​ផ្លាស់​ប្តូរ​ទីតាំង​ចំនួន​៣​លើក​មក​នេះ​ត្រូវ​បាន​ក្រសួង​វប្បធម៌ កីឡា និង​ទេសចរណ៍​ជួសជុល​ជា​ផ្លូវការ​នៅ​ឆ្នាំ​២០១១ រហូត​មក​ដល់​បច្ចុប្បន្ន ។ វត្តផាត់លន់ត្រូវបានចាត់ទុកថាជាមោទនភាពរបស់ប្រជាជនក្នុងទីក្រុង ដោយសារតែប្រវត្តិសាស្រ្តរបស់វា មាត្រដ្ឋានស្ថាបត្យកម្មតែមួយគត់ និងការផ្សារភ្ជាប់ជាមួយនឹងតម្លៃវប្បធម៌ប្រពៃណីរបស់ជនជាតិខ្មែរ ភាគនិរតី ។ ទស្សនាវត្តនេះ ភ្ញៀវទេសចរអាចមានអារម្មណ៍ថាមានលំហដ៏បរិសុទ្ធ រួមជាមួយផ្នែកតូចៗនៃស្នាដៃស្ថាបត្យកម្មប្រពៃណីធម្មតា។

វត្ត​មាន​ស្ថាបត្យកម្ម​បែប​វត្ត​បុរាណ​ខ្មែរ លំនាំ​តុបតែង​សាលធំ សាល​បង្រៀន ខ្លោង​ទ្វារ​ប្រាសាទ របង... ជាមួយនឹងបន្ទាត់ស្មុគ្រស្មាញណាស់។ ក្នុង​វត្ត​មាន​ប្រាង្គ​បុរាណ និង​ដើម​ឈើ​មាន​អាយុ​រាប់​រយ​ឆ្នាំ​ជា​ច្រើន​ដែល​កម្រ​មាន​ណាស់​ក្នុង​វត្ត​ក្នុង​ខេត្ត។ ជាពិសេសដើម U Dam ។ នៅមុខសាលធំសព្វថ្ងៃមានដើម U Dam (ហៅដើម Ka Rang ជាភាសាខ្មែរ) មានមែក និងស្លឹកខៀវស្រងាត់។

សម្រាប់ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ វត្តគឺជាទីសក្ការៈតែមួយគត់ ដូច្នេះហើយ ទោះបីជីវិតជួបការលំបាកយ៉ាងណាក៏ដោយ ក៏ប្រជាពលរដ្ឋនៅតែចូលរួមវិភាគទាន និងឧបត្ថម្ភថវិកា ដើម្បីសាងសង់ ជួសជុល និងជួសជុលវត្តដ៏ធំទូលាយផងដែរ។ វត្តនេះមានស្ថាបត្យកម្មប្លែកពីគេ បង្ហាញយ៉ាងច្បាស់តាមរយៈលំនាំតុបតែង ចម្លាក់លៀន និងរូបបដិមាព្រះពុទ្ធ ដែលសុទ្ធតែជាម្រ័ក្សណ៍ខ្មុក និងស្រោបមាស៖ រូបសំណាកព្រះមាហាព្រហ្ម រូបសំណាក មហាគរុឌ រូបសំណាករបស់ រូបចម្លាក់នាគ និងសត្វខ្លា រូបសំណាកសត្វស្វា រូបសំណាកសត្វស្វា...
វត្ត​ ជ័យ​វឌ្ឍនារាម

រូបភាពតូច|300x300ភីកសែល| វត្ត​ជ័យ​វឌ្ឍនារាម ពីខាងលើជាមួយទីក្រុងអយុធ្យាដែលអាចមើលឃើញនៅផ្ទៃខាងក្រោយ
វត្តជ័យវឌ្ឍនារាម (    ) ជា​ប្រាសាទ ​ព្រះពុទ្ធ​សាសនា ​មួយ​នៅ​ក្នុង​ទីក្រុង ​ឧទ្យាន​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​អយុធ្យា ប្រទេស​ថៃ ស្ថិត​នៅ​ច្រាំង​ខាងលិច​ទន្លេ​ចៅព្រះយ៉ា ក្រៅ​កោះ​អយុធ្យា។ វា​គឺ​ជា​ប្រាសាទ​ដ៏​ល្បី​មួយ​របស់​អយុធ្យា និង​ជា​កន្លែង​ទាក់ទាញ​ទេសចរណ៍​ដ៏​សំខាន់។
វត្ត​ ជ័យ​វឌ្ឍនារាម: ទីតាំង

ទីតាំង 
វត្ត​ជ័យ​វឌ្ឍនារាម ស្ថិតនៅលើច្រាំងខាងលិចនៃ ទន្លេចៅព្រះយ៉ា ភាគនិរតីនៃ ក្រុងអយុធ្យាចាស់។ វាជាផ្នែកមួយដ៏ធំនៃ ឧទ្យានប្រវត្តិសាស្ត្រអយុធ្យា ។ ទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយ មិនមែនជាផ្នែកនៃ ទីក្រុងប្រវត្តិសាស្ត្រអយុធ្យា ដែលជា តំបន់បេតិកភណ្ឌពិភពលោក  របស់អង្គការយូណេស្កូនោះទេ។ វាអាចត្រូវបានទៅដល់ដោយផ្លូវឬដោយទូក។
វត្ត​ ជ័យ​វឌ្ឍនារាម: ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រវត្តិសាស្ត្រ 
ប្រាសាទនេះត្រូវបានសាងសង់ឡើងក្នុងឆ្នាំ ១៦៣០ ដោយស្តេច ប្រាសាតថង ជាប្រាសាទទីមួយនៃរជ្ជកាលរបស់ព្រះអង្គ ដើម្បីទុកជាអនុស្សាវរីយ៍ដល់លំនៅឋានរបស់មាតាព្រះអង្គនៅតំបន់នោះ។ ឈ្មោះ​ប្រាសាទ​មាន​ន័យ​ត្រង់​ថា ​ប្រាសាទ​ដែល​មាន​រជ្ជកាល​ដ៏​យូរ​អង្វែង និង​សម័យ​រុងរឿង ។ វាត្រូវបានរចនាចម្លងតាមរចនាបថ ខ្មែរ ដើម្បីទទួលបានបុណ្យពុទ្ធាភិសេក និងទុកជាអនុស្សាវរីយ៍ដល់មាតារបស់ព្រះអង្គ  ប៉ុន្តែ ព្រះអង្គម្ចាស់ដំរ៉ង ជឿថា វាត្រូវបានសាងសង់ឡើងដើម្បីអបអរជ័យជម្នះរបស់អាណាចក្រអយុធ្យាលើកក្រុង្រុង លង្វែក ។ 

វាមានកំពស់កណ្តាល  ប្រាង្គ ( ថៃ : พระปราง ) ដែលមានប្រាង្គតូចជាង ៤ ។ សំណង់ទាំងមូលឈរនៅលើវេទិការាងចតុកោណ។ ប្រហែលពាក់កណ្តាលផ្លូវ មានច្រកចូលលាក់ទុក ដែលជណ្តើរដ៏ចោតនាំទៅ។

បន្ទាប់ពីការបំផ្លិចបំផ្លាញទាំងស្រុងនៃរាជធានីចាស់ (ថៃ៖ กรุงเก่า - ទីក្រុងកៅ) ដោយ ជនជាតិភូមា នៅឆ្នាំ ១៧៦៧ ដែលវត្តឆៃវឌ្ឍនារាមមិនត្រូវបានទុកចោល ប្រាសាទនេះត្រូវបានបោះបង់ចោល។ ការ​លួច​លក់​ឥដ្ឋ​ពី​ប្រាសាទ និង​ការ​កាត់​ក្បាល​ព្រះ​ពុទ្ធ​គឺ​ជា​រឿង​ធម្មតា។ មានតែនៅក្នុងឆ្នាំ 1987 ប៉ុណ្ណោះដែល នាយកដ្ឋានវិចិត្រសិល្បៈ ថៃចាប់ផ្តើមស្តារទីតាំងឡើងវិញ។ នៅឆ្នាំ ១៩៩២ វាត្រូវបានបើកជាសាធារណៈ។
វត្ត​ជម្ពូព្រឹក្ស: ទីតាំង

ទីតាំង
មានទីតាំងស្ថិតនៅ ភូមិកំពង់ព្រីង ឃុំសិត្បូ ស្រុកស្អាង ខេត្តកណ្ដាល
ចៅអធិការវត្ត
 ឆ្នាំ? ដល់ ឆ្នាំ? ព្រះចៅអធិការព្រះនាម ?
 ឆ្នាំ?ដល់ ឆ្នាំ? ចៅអធិការព្រះនាម?
 ឆ្នាំដល់? បច្ចុប្បន្ន ចៅអធិការព្រះនាម មាជ សារ៉ុន
+ព្រះនាមតួនាទី(ផ្នែក) ជន្មា និងព្រះរាជកិច្ចគង់នៅវត្តទីកន្លែងកំណើតផ្សេងៗជន្មាឆ្នាំកាន់តំណែងឆ្នាំចាកសិក្ខាបទឆ្នាំសុគតភូមិឃុំស្រុកខេត្ត

គ្រូសូត្រ
សូត្រស្ដាំ
+ព្រះនាមតួនាទី(ផ្នែក) ជន្មា និងព្រះរាជកិច្ចទីកន្លែងកំណើតផ្សេងៗជន្មាឆ្នាំកាន់តំណែងឆ្នាំចាកសិក្ខាបទឆ្នាំសុគតភូមិឃុំស្រុកខេត្ត

សូត្រឆ្វេង
+ព្រះនាមតួនាទី(ផ្នែក) ជន្មា និងព្រះរាជកិច្ចទីកន្លែងកំណើតផ្សេងៗជន្មាឆ្នាំកាន់តំណែងឆ្នាំចាកសិក្ខាបទឆ្នាំសុគតភូមិឃុំស្រុកខេត្ត
ភិក្ខុ និង សាមណេរ
ភិក្ខុ
+ព្រះនាមផ្នែក ជន្មា និងព្រះរាជកិច្ចទីកន្លែងកំណើតផ្សេងៗជន្មាឆ្នាំកាន់តំណែងឆ្នាំចាកសិក្ខាបទឆ្នាំសុគតភូមិឃុំស្រុកខេត្ត

សាមណេរ
+ព្រះនាមផ្នែក ជន្មា និងព្រះរាជកិច្ចទីកន្លែងកំណើតផ្សេងៗជន្មាឆ្នាំកាន់តំណែងឆ្នាំចាកសិក្ខាបទឆ្នាំសុគតភូមិឃុំស្រុកខេត្ត
វត្ត​ជម្ពូព្រឹក្ស: ចៅអធិការវត្ត

ចៅអធិការវត្ត
 ឆ្នាំ? ដល់ ឆ្នាំ? ព្រះចៅអធិការព្រះនាម ?
 ឆ្នាំ?ដល់ ឆ្នាំ? ចៅអធិការព្រះនាម?
 ឆ្នាំដល់? បច្ចុប្បន្ន ចៅអធិការព្រះនាម មាជ សារ៉ុន
+ព្រះនាមតួនាទី(ផ្នែក) ជន្មា និងព្រះរាជកិច្ចគង់នៅវត្តទីកន្លែងកំណើតផ្សេងៗជន្មាឆ្នាំកាន់តំណែងឆ្នាំចាកសិក្ខាបទឆ្នាំសុគតភូមិឃុំស្រុកខេត្ត
វត្ត​ជម្ពូព្រឹក្ស: គ្រូសូត្រ

គ្រូសូត្រ
សូត្រស្ដាំ
+ព្រះនាមតួនាទី(ផ្នែក) ជន្មា និងព្រះរាជកិច្ចទីកន្លែងកំណើតផ្សេងៗជន្មាឆ្នាំកាន់តំណែងឆ្នាំចាកសិក្ខាបទឆ្នាំសុគតភូមិឃុំស្រុកខេត្ត

សូត្រឆ្វេង
+ព្រះនាមតួនាទី(ផ្នែក) ជន្មា និងព្រះរាជកិច្ចទីកន្លែងកំណើតផ្សេងៗជន្មាឆ្នាំកាន់តំណែងឆ្នាំចាកសិក្ខាបទឆ្នាំសុគតភូមិឃុំស្រុកខេត្ត
វត្ត​ជម្ពូព្រឹក្ស: សូត្រស្ដាំ

សូត្រស្ដាំ
+ព្រះនាមតួនាទី(ផ្នែក) ជន្មា និងព្រះរាជកិច្ចទីកន្លែងកំណើតផ្សេងៗជន្មាឆ្នាំកាន់តំណែងឆ្នាំចាកសិក្ខាបទឆ្នាំសុគតភូមិឃុំស្រុកខេត្ត
វត្ត​ជម្ពូព្រឹក្ស: សូត្រឆ្វេង

សូត្រឆ្វេង
+ព្រះនាមតួនាទី(ផ្នែក) ជន្មា និងព្រះរាជកិច្ចទីកន្លែងកំណើតផ្សេងៗជន្មាឆ្នាំកាន់តំណែងឆ្នាំចាកសិក្ខាបទឆ្នាំសុគតភូមិឃុំស្រុកខេត្ត
វត្ត​ជម្ពូព្រឹក្ស: ភិក្ខុ និង សាមណេរ

ភិក្ខុ និង សាមណេរ
ភិក្ខុ
+ព្រះនាមផ្នែក ជន្មា និងព្រះរាជកិច្ចទីកន្លែងកំណើតផ្សេងៗជន្មាឆ្នាំកាន់តំណែងឆ្នាំចាកសិក្ខាបទឆ្នាំសុគតភូមិឃុំស្រុកខេត្ត

សាមណេរ
+ព្រះនាមផ្នែក ជន្មា និងព្រះរាជកិច្ចទីកន្លែងកំណើតផ្សេងៗជន្មាឆ្នាំកាន់តំណែងឆ្នាំចាកសិក្ខាបទឆ្នាំសុគតភូមិឃុំស្រុកខេត្ត
វត្ត​ជម្ពូព្រឹក្ស: ភិក្ខុ

ភិក្ខុ
+ព្រះនាមផ្នែក ជន្មា និងព្រះរាជកិច្ចទីកន្លែងកំណើតផ្សេងៗជន្មាឆ្នាំកាន់តំណែងឆ្នាំចាកសិក្ខាបទឆ្នាំសុគតភូមិឃុំស្រុកខេត្ត
វត្ត​ជម្ពូព្រឹក្ស: សាមណេរ

សាមណេរ
+ព្រះនាមផ្នែក ជន្មា និងព្រះរាជកិច្ចទីកន្លែងកំណើតផ្សេងៗជន្មាឆ្នាំកាន់តំណែងឆ្នាំចាកសិក្ខាបទឆ្នាំសុគតភូមិឃុំស្រុកខេត្ត
វត្ត​ជម្ពូព្រឹក្ស: សមិទ្ធិផលនានា

សមិទ្ធិផលនានា
ព្រះវិហារ
ពុទ្ធិកអនុវិទ្យាល័យ
ត្រូវបានកសាងឡេីង
សាលាឆាន់
ត្រូវបានកសាង
កុដិ និងអាស្រម
កុដមាន
របង
វត្ត​ព្រះស្រីសាន់ពេជ្ញ៍

ស្តាំ|រូបភាពតូច| វត្តព្រះស្រីសាន់ពេជ្ញ៍
វត្តព្រះស្រីសាន់ពេជ្ញ៍ (    ; "វត្តដ៏វិសុទ្ធអស្ចារ្យបំផុត") គឺជាវត្តអារាមដ៏ពិសិដ្ឋបំផុតនៅលើទីតាំងនៃព្រះបរមរាជវាំងចាស់ក្នុងរាជធានីបុរាណអយុធ្យា របស់ប្រទេសថៃ រហូតដល់ទីក្រុងនេះត្រូវបានបំផ្លាញទាំងស្រុងដោយពួកភូមា នៅឆ្នាំ១៧៦៧។  វា​ជា​វត្តដ៏ធំបំផុត Thailand Travel Trivia | Where in the World? និង​ស្អាត​បំផុត​នៅ​ក្នុង​រាជធានី ហើយ​វា​បាន​បម្រើ​ជា​គំរូ​សម្រាប់វត្តព្រះកែវ ក្នុងទីក្រុងទេពមហានគរ ។
វត្ត​ព្រះ​ធាតុ

right|300px|thumb|រូប​ព្រះ​ពុទ្ធ​បែរ​ទៅ​ទិស​ខាង​កើត​នៅ​ក្នុង​បរិវេណ​វត្ត​ព្រះ​ធាតុ
right|300px|thumb|ទិន្ន​ភាព​ខាង​ក្នុង​នៃ​ព្រះ​វិហារ​របស់​វត្ត​ព្រះ​ធាតុ
វត្ត​ព្រះ​ធាតុ: ទីតាំង

ទីតាំង 

ទីតាំង​បច្ចុ្​ប្បន្ន ស្ថិតក្នុងសង្កាត់រលួស ខណ្ឌដង្កោ រាជធានីភ្នំពេញ វត្តនេះត្រូវបានកាត់ចូលក្នុងខណ្ឌដង្កោ កាលពីឆ្នាំ២០១១ យើងអាចធ្វើដំណើរពីភ្នំពេញ ទៅកាន់វត្តព្រះធាតុបានពីរផ្លូវ មួយគឺតាមទៅក្រុងតាខ្មៅ ពេលដល់រង្វង់មូលតាខ្មៅ គឺយើងបត់ទៅផ្លូវខាងលិច រហូតទៅដល់ផ្លូវបំបែក ជាបួន ដែលមានផ្លូវទៅកាន់ ខេត្តតាកែវ និងខេត្តកំពត ប៉ុន្តែយើងត្រូវជិះទៅផ្លូវត្រង់។ ម្យ៉ាងវិញទៀត គឺធ្វើដំណើរតាមផ្លូវចម្ការដូង ទៅកាន់ទិសខាងត្បូង រហូតដល់ផ្លូវបំបែកជាបួនដូចគ្នា ប៉ុន្តែយើងត្រូវបត់ផ្លូវខាងស្តាំ ជិះចូលទៅប្រហែលជា២០០ម៉ែត្រ និងបានឃើញខ្លោងទ្វារ ធ្វើអំពីឈើមួយ ដាក់ឈ្មោះថា វត្តព្រះធាតុ។
ព្រះចៅអធិការវត្តព្រះធាតុ នាពេលបច្ចុប្បន្ននេះ មានព្រះនាមថា  ព្រះតេជគុណ វិសាបទ វ៉ែន​សារឿន ។
វត្ត​ព្រះ​ធាតុ: សំណង់ស្ថាបត្យកម្ម

សំណង់ស្ថាបត្យកម្ម 
នៅក្នុងវត្តព្រះធាតុនេះ ឬគ្រប់វត្តទាំងអស់ មានតែសំណង់ព្រះវិហារទេ ដែលសំខាន់ និងធំជាងគេបង្អស់នៅក្នុងវត្តនីមួយៗ។ 
សំណង់ផ្សេងៗ មានដូចជា៖ កុដិ ហោជាង ចេតិយ សាលាឆាន់ និង សាលាឆទាន ជាដើម ។ល។
វត្ត​ព្រះ​ធាតុ: ការប្រើប្រាស់ពណ៌

ការប្រើប្រាស់ពណ៌ 

អត្ថន័យនៃពណ៌និមួយៗ
ពណ៌ស តំណាងឲ (គុណម្តាយ)  គឺជាពណ៌ស្អាតស្អំ  និងបរិសុទ្ធ។
ពណ៌ខៀវ តំណាងឲ (គុណឪពុក)  គឺជាពណ៍ស្មោះគ្មនព្រំដែន។
ពណ៌លឿង តំណាងឲ (គុណបងប្អូន និងអ្នកគ្រប់គ្រងរដ្ឋ)​ គឺជាពណ៌ជ្រះថ្លា  ផូផង់ បញ្ញានិងពុទិ្ធ។
ពណ៌បៃតង ជាពណ៌ចម្រើនលូតលាស់  និងការសង្ឃឹម។
ពណ៌ក្រហម ជាពណ៍អង់អាចក្លាហាន  និង ប្តូរផ្តាច់។

តំណាងរបស់ពណ៌និមួយៗ
ពណ៌ស ជាពណ៌តំណាងឱ្យធាតុទឹក
ពណ៌លឿង ជាពណ៌តំណាងឱ្យធាតុខ្យល់
ពណ៌បៃតង ជាពណ៌តំណាងឱ្យធាតុដី
ពណ៌ក្រហម ជាពណ៌តំណាងឱ្យធាតុភ្លើង
វត្ត​ព្រះ​ធាតុ​ជើង​ជុំ​ វរវិហារ

វត្ត​ព្រះ​ធាតុ​ចុង​ជុំ​ មានទីតាំងនៅជាប់ផ្លូវ Nong Han ផ្លូវ ចម្រើនមឿង  ស្រុកមឿងសកលនគរ ខេត្តសកលនគរ។
ធ្វេង|រូបភាពតូច| Gable of 
ស្តាំ|រូបភាពតូច| ហ្លួងផងព្រះអង្គសាន
វត្ត​ព្រះ​ធាតុ​ជើង​ជុំ​ វរវិហារ: អាគារខាងក្នុងប្រាសាទ

អាគារខាងក្នុងប្រាសាទ 

 ព្រះធាតុ 
ធ្វេង|រូបភាពតូច| ព្រះធាតុជើងជុំនិង​ព្រះវិហារ
ស្តាំ|រូបភាពតូច| វិហារ វត្ត​ព្រះ​ធាតុ​ជើងជុំ
ព្រះ​ធាតុជើងជុំ បែរមុខទៅ ទិសខាងកើត ជាចេតិយ ធ្វើពីឥដ្ឋ និងបាយអ រាងការ៉េ កម្ពស់ ២៤ ម៉ែត្រ មូលដ្ឋានមាន រាងការ៉េ ហើយផ្នែកខាងលើមាន រាងផ្កាឈូកបួនជ្រុង។ មិន​មាន​លំនាំ​តុបតែង​ទេ នៅ​មូលដ្ឋាន​វត្ត​មាន​ក្លោង​ទ្វារ​ទាំង​បួន។ កំពូល​ក្បាច់​មាស​នៅ​ខាង​លើ​ប្រាង្គ​។ កំពូល ​ប្រាសាទ ​ខាង​ក្នុង​រឹង​ធ្វើ​ពី ​ថ្មបាយក្រៀម និង ​ថ្មភក់ ​ពណ៌​ក្រហម ក្លោងទ្វារខាងជើង ខាងត្បូង និងខាងលិច ទៅខាងខាងកើត ។ តាំងពីដើមមក ប្រាង្គជើងជុំ ជាប្រាសាទថ្មភក់ក្នុងសម័យខ្មែរ នៅ​ក្នុង​ស៊ុម​ទ្វារ​នៃ​ផ្លូវ​ចូល​ផ្លូវ​រូង​ក្រោម​ដី​ខាង​ស្ដាំ​ដៃ​មាន ​សិលាចារឹក​ព្រះ​ធាតុជើងជុំ ជា អក្សរខ្មែរបុរាណ ប្រហែល​ជាសតវត្ស​ទី ១០ប្រាសាទ​បច្ចុប្បន្ន​គឺ សិល្បៈឡានឆាង ដោយសារ​សម័យ​ដែល​ឥទ្ធិពល​នៃ​អាណាចក្រ​ឡាន​សាង​បាន​សាយភាយ​ចូល​ទៅ​ក្នុង​ភូមិភាគ​ឦសាន​នៃ​ប្រទេស​ថៃ។ ប្រហែលជាសតវត្សទី 19 ត្រូវបានស្ដារឡើងវិញ។

 វិហារ 
នៅ​ខាងក្នុង​ប្រាសាទ​នោះ​មាន​រូប​ព្រះ​អង្គ​ហ្លួង​ផងព្រះអង្គសាន ​ជា​ព្រះពុទ្ធ ​បដិមា​មារវិជ័យ សិល្បៈ​ឈៀង​សែន ជា​ព្រះពុទ្ធ​រូប​ដែល​ប្រជាជន ​សកលនគររក្សា​ទុក​ជា​សម្បត្តិ​បេតិកភណ្ឌ។

 ឧបោសថ 
ព.ស ២៣៧០ វត្តចាស់​ចាស់ត្រូវបានសាងសង់ វាមានរូបរាងដូចសាល។ រចនាសម្ព័ន្ធត្រូវបានធ្វើពីឈើនិងឥដ្ឋ។ ដំបូលគឺជាក្បឿង។ បែរមុខទៅទិសខាងត្បូង
ស្តាំ|រូបភាពតូច| អណ្តូងបរិសុទ្ធ
ធ្វេង|រូបភាពតូច| រោង​ស្គរ 

 ប៉មស្គរ 
ប៉មស្គរ ឬប៉មជួង វាជាប៉មស្គរបីជាន់។ សាងសង់នៅ ឆ្នាំ 1960 ដោយជនជាតិវៀតណាមដែលចូលមករស់នៅក្នុងខេត្តសកលនគរ រួមគ្នាកសាង និងឧទ្ទិសថ្វាយព្រះបរមសារីរិកធាតុ ដើម្បីឧទ្ទិសកុសលផលបុណ្យ ជូនដល់ព្រះជន្មាយុយឺនយូរ។
រូបភាពតូច
រូបភាពតូច
វត្ត​ព្រះ​ធាតុ​ជើង​ជុំ​ វរវិហារ: ព្រះធាតុ

ព្រះធាតុ 
ធ្វេង|រូបភាពតូច| ព្រះធាតុជើងជុំនិង​ព្រះវិហារ
ស្តាំ|រូបភាពតូច| វិហារ វត្ត​ព្រះ​ធាតុ​ជើងជុំ
ព្រះ​ធាតុជើងជុំ បែរមុខទៅ ទិសខាងកើត ជាចេតិយ ធ្វើពីឥដ្ឋ និងបាយអ រាងការ៉េ កម្ពស់ ២៤ ម៉ែត្រ មូលដ្ឋានមាន រាងការ៉េ ហើយផ្នែកខាងលើមាន រាងផ្កាឈូកបួនជ្រុង។ មិន​មាន​លំនាំ​តុបតែង​ទេ នៅ​មូលដ្ឋាន​វត្ត​មាន​ក្លោង​ទ្វារ​ទាំង​បួន។ កំពូល​ក្បាច់​មាស​នៅ​ខាង​លើ​ប្រាង្គ​។ កំពូល ​ប្រាសាទ ​ខាង​ក្នុង​រឹង​ធ្វើ​ពី ​ថ្មបាយក្រៀម និង ​ថ្មភក់ ​ពណ៌​ក្រហម ក្លោងទ្វារខាងជើង ខាងត្បូង និងខាងលិច ទៅខាងខាងកើត ។ តាំងពីដើមមក ប្រាង្គជើងជុំ ជាប្រាសាទថ្មភក់ក្នុងសម័យខ្មែរ នៅ​ក្នុង​ស៊ុម​ទ្វារ​នៃ​ផ្លូវ​ចូល​ផ្លូវ​រូង​ក្រោម​ដី​ខាង​ស្ដាំ​ដៃ​មាន ​សិលាចារឹក​ព្រះ​ធាតុជើងជុំ ជា អក្សរខ្មែរបុរាណ ប្រហែល​ជាសតវត្ស​ទី ១០ប្រាសាទ​បច្ចុប្បន្ន​គឺ សិល្បៈឡានឆាង ដោយសារ​សម័យ​ដែល​ឥទ្ធិពល​នៃ​អាណាចក្រ​ឡាន​សាង​បាន​សាយភាយ​ចូល​ទៅ​ក្នុង​ភូមិភាគ​ឦសាន​នៃ​ប្រទេស​ថៃ។ ប្រហែលជាសតវត្សទី 19 ត្រូវបានស្ដារឡើងវិញ។
វត្ត​ព្រះ​ធាតុ​ជើង​ជុំ​ វរវិហារ: វិហារ

វិហារ 
នៅ​ខាងក្នុង​ប្រាសាទ​នោះ​មាន​រូប​ព្រះ​អង្គ​ហ្លួង​ផងព្រះអង្គសាន ​ជា​ព្រះពុទ្ធ ​បដិមា​មារវិជ័យ សិល្បៈ​ឈៀង​សែន ជា​ព្រះពុទ្ធ​រូប​ដែល​ប្រជាជន ​សកលនគររក្សា​ទុក​ជា​សម្បត្តិ​បេតិកភណ្ឌ។
វត្ត​ព្រះ​ធាតុ​ជើង​ជុំ​ វរវិហារ: ឧបោសថ

ឧបោសថ 
ព.ស ២៣៧០ វត្តចាស់​ចាស់ត្រូវបានសាងសង់ វាមានរូបរាងដូចសាល។ រចនាសម្ព័ន្ធត្រូវបានធ្វើពីឈើនិងឥដ្ឋ។ ដំបូលគឺជាក្បឿង។ បែរមុខទៅទិសខាងត្បូង
ស្តាំ|រូបភាពតូច| អណ្តូងបរិសុទ្ធ
ធ្វេង|រូបភាពតូច| រោង​ស្គរ
វត្ត​ព្រះ​ធាតុ​ជើង​ជុំ​ វរវិហារ: ប៉មស្គរ

ប៉មស្គរ 
ប៉មស្គរ ឬប៉មជួង វាជាប៉មស្គរបីជាន់។ សាងសង់នៅ ឆ្នាំ 1960 ដោយជនជាតិវៀតណាមដែលចូលមករស់នៅក្នុងខេត្តសកលនគរ រួមគ្នាកសាង និងឧទ្ទិសថ្វាយព្រះបរមសារីរិកធាតុ ដើម្បីឧទ្ទិសកុសលផលបុណ្យ ជូនដល់ព្រះជន្មាយុយឺនយូរ។
រូបភាពតូច
រូបភាពតូច
វត្ត​ព្រះ​ស្រី​រតនា​មមហាធាតុតឆាលៀង

រូបភាពតូច|250x250ភីកសែល| វត្ត​ព្រះ​ស្រីរតនារាមមហាធាតុ ក្នុង​ឆ្នាំ​គ.ស.  ២០០៤
វត្តព្រះស្រីរតនាមហាធាតុឆាលៀង (วัดพระศรีรัตนมหาธาตุเชลียง) វា​គឺ​ជា​ទីតាំង​បុរាណ​មួយ​នៅ​ខាង​ក្រៅ​ជញ្ជាំង​ខាង​ត្បូង​នៃ​ ឧទ្យានប្រវត្តិសាស្ត្រ ស្រីសេជ្ជនាល័យ ស្រុកស្រីសេជ្ជនាល័យ ខេត្តសុខោទ័យ វាស្ថិតនៅលើ ច្រាំងទន្លេយម នៅខាងក្រៅកសិណសំខាន់នៃទីក្រុងបុរាណ ស្រីសេជ្ជនាល័យ ។ បច្ចុប្បន្នជាផ្នែកមួយនៃ វត្ត​ព្រះ​ស៊ី​រតនា​មហាធាត​ុរាជារវិហាដែល​ជា​ព្រះ​បរម​រាជ​វាំង​លំដាប់​ទី​១​នៃ​ប្រភេទ​រាជ​វិហារ
វត្ត​មហា​ធាតុវរវិហារ (ខេត្តរាជបុរី)

វត្ត​មហា​ធាតុវរវិហារ ជា ​ព្រះ​អារាមហ្លួង ​បីជាន់ ជាប្រភេទ​វរវិហារ ដែល​បាន​កសាង​ឡើង​តាំង​ពី​សម័យ​អង្គរនារជ្ជកាល ព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧  ប្រហែលសតវត្សរ៍ទី១៣ នៅផ្លូវខៅងូស្រុកណាមឿង ស្រុក មឿង រាជបុរី ខេត្តរាជបុរី មានទីតាំងនៅកណ្តាលទីក្រុង រាជបុរី ប៉ែកខាងលិចនៃ ទន្លេមេក្លង ពីមុនមានឈ្មោះថា "វត្តនាព្រះធាតុ" និង "វត្តព្រះស៊ីរ័ត្នមហាធាតុ" មាន ប្រាង្គ ធ្វើអំពី ថ្មបាយក្រៀម នៅខាងក្នុងមាន គំនូរ លើប្រាង្គដែលជាប្រាសាទ តម្កល់ព្រះសារីរិកធាតុរបស់ព្រះពុទ្ធ។
វត្ត​មហា​ធាតុវរវិហារ (ខេត្តរាជបុរី): កត់ត្រា

កត់ត្រា 
ប្រាសាទទីមួយត្រូវបានកសាងឡើងក្នុង សម័យ ទ្វាវតី ប្រហែលសតវត្សទី ៧ ក្រោយមក ប្រហែលសតវត្សទី១២-១៣ វប្បធម៌ខ្មែរបានសាយភាយចូលទៅក្នុងទឹកដីនៃរាជបុរី។ ដូច្នេះហើយ កន្លែងសាសនាមួយនៅកណ្តាលរាជបុរី ត្រូវបានសាងសង់ និងប្តូរទៅជាប្រាសាទប្រាង្គ។ ហើយ​បាន​សង់​កំពែង​ថ្មបាយក្រៀម​ជុំវិញ​ដើម្បី​ធ្វើ​ជា​កណ្តាល​ក្រុង​តាម​ជំនឿ​ខ្មែរ​បុរាណ​អំពី​ចក្រវាឡ  ក្រោយមក​នៅ​សម័យ​អយុធ្យា​ដើម ប្រហែលនៅសតវត្សទី ១៤-១៥ វត្តអយុធ្យាត្រូវបានសាងសង់នៅពីលើគ្នា ហើយប្រាង្គបីទៀតត្រូវបានសាងសង់នៅលើមូលដ្ឋានតែមួយ។

ក្រោយមកនៅក្នុងរជ្ជកាល ព្រះករុណា ព្រះបាទ ព្រះពុទ្ធលើសឡានភាល័យ ព្រះអង្គ​បាន​ប្រោស​ព្រះរាជទាន​ដោយ​ព្រះទ័យ ផ្លាស់​ទី​ក្រុង​រាជបុរី​ពី​ខាង​លិច​ទៅ​ខាង​កើត។ មនុស្ស​ក៏​បាន​ផ្លាស់​ប្តូរ​ទៅ​តាម​ការ​រីក​ចម្រើន។ វត្ត​នាធាតុ​បាន​ក្លាយ​ជា​វត្តដែល​គេ​បោះ​បង់​ចោល​គ្មាន​ព្រះសង្ឃ​គង់​នៅ​ក្នុង​អំឡុង​ពេល​ចូល​វស្សា។ ក្រោយមកនៅក្នុងរជ្ជកាល ព្រះករុណា ព្រះបាទណាងក្លៅចៅយូហួ  ព្រះសង្ឃមួយអង្គព្រះនាម ព្រះប៊ុនម៉ា បាន​ទៅ​ធ្វើ​ធម្មយាត្រា​ហើយ​ឃើញ​ថា​ប្រាសាទ​នេះ​មាន​កន្លែង​មាន​ម្លប់។ ស័ក្តិសម​នឹង​ការ​ប្រតិបត្តិ​ព្រះធម៌​ដូច្នេះ​ហើយ ទើប​យើង​បាន​សុំ​ការ​សហការ​ពី​ពុទ្ធសាសនិក​ក្នុង​ការ​ជួយ​បោសសម្អាត​និង​ជួសជុល​អគារ​ផ្សេងៗ​ជា​ទីបំផុត វត្ត​នា​ធាតុ​បាន​ត្រឡប់​មក​ជា​មជ្ឈមណ្ឌល​សាសនា​ដូច​មុន​វិញ ។ ហើយ​នៅ​តែ​បន្ត​រហូត​ដល់​សព្វ​ថ្ងៃ
ស្តាំ|រូបភាពតូច|250x250ភីកសែល| ប្រាង្គធំត្រូវបានសាងសង់ឡើងក្នុងរជ្ជកាលព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧ នៃខ្មែរ។
វត្ត​មហា​ព្រហ្ម​ពោធិរាជ

វត្តមហាព្រហ្មពោធិរាជ (วัดมหาพรหมโพธิราช) ជា អារាម ហ្លួង ក្រោម មហានិកាយ ឋិតនៅឃុំដុងចន ស្រុក មឿង សកលនគរ ខេត្តសកលនគរ

វត្តនេះត្រូវ​បាន​បង្កើត​ឡើង​ក្នុង​គ.ស.   1954   មុនការបង្កើតវត្ត វត្តនេះកសាងប្រាសាទនិងវត្តសំខាន់ៗចំនួន៣ ក្នុងនោះមានវត្តខាងជើងជាប្រាសាទខ្មែរបានសាងសង់។ វត្ត​ឃ្លាំងឆា​មន​ប្រជាជន​បាន​កសាង​ឡើង​ ខាងត្បូងកសាងដោយជនជាតិឡាវ នៅពេលដែលទីក្រុងត្រូវបានបំផ្លាញ ទីក្រុង​នេះ​ជា​ទីក្រុង​ដែល​គ្មាន​ទីជម្រក។ ក្រោយ​មក​ប្រជាពលរដ្ឋ​ដែល​បាន​រួបរួម​គ្នា​សាង​សង់​ប្រាសាទ​ថ្មី​គឺ ​វត្ត​ចេងសំសះអាត ក្រោយ​មក​ត្រូវ​បាន​ប្ដូរ​ឈ្មោះ​មក​ជា​វត្ត​មហាព្រហ្ម​ពោធិរាជ។

ស្ថាបត្យកម្មនៅតែជាគ្រឹះនៃអគារ។ ប្រាសាទនេះលេចចេញជាជួរថ្មបាយក្រៀម និងឥដ្ឋ ប្រវែងប្រហែល ២៥ ម៉ែត្រ និងទទឹង ១០ ម៉ែត្រ គេសន្មតថាជាទីតាំងនៃវិហារ ឬ ស៊ីម វាលរហោស្ថាន  ប្រវែងភ្លៅគឺប្រហែល 60 សង់ទីម៉ែត្រនិងកម្ពស់ប្រហែល 120 សង់ទីម៉ែត្រ។ បច្ចុប្បន្ន​គេ​ត្រូវ​បាន​គេ​ដាក់​ចូល​គ្នា​ដោយ​មិន​មាន​សម្ភារៈ​ណា​មួយ​នៅ​ជាប់​គ្នា​ឡើយ។ ព្រះពុទ្ធរូបថ្មភក់ សិល្បៈលពបុរី(រចនាបថបាយ័ន) ទទឹងប្រហែល ៤០សង់ទីម៉ែត្រ កំពស់ប្រហែល ៦០សង់ទីម៉ែត្រ មានរាងជា ព្រះពុទ្ធអង្គ តូច គង់លើបាតផ្កាឈូក។ រូបព្រះពុទ្ធមានបន្ទះថ្មភក់នៅខាងក្រោយ លក្ខខណ្ឌគឺល្អឥតខ្ចោះ។ បំណែក​ចម្លាក់​ថ្មភក់​មួយ​ចំនួន​ក៏​ត្រូវ​បាន​រក​ឃើញ​ផង​ដែរ។ ប្លុកថ្មបាយក្រៀមមួយចំនួនត្រូវបានរាយប៉ាយជុំវិញ។ វត្ថុ​បុរាណ​ផ្សេង​ៗ​នេះ​ត្រូវ​បាន​រក្សា​ទុក​នៅ​ក្នុង​អគារ​សារមន្ទីរ​ប្រាសាទ​មហាព្រហ្ម​ពោធិរាជវ ដែល​មាន​ទីតាំង​នៅ​ជាប់​នឹង​វិហារ​ខាង​ជើង
វត្ត​មោលីលោកយារាម

Theravāda
វត្ត​មោលីលោកយារាមរាជវរវិហារ ឬសាមញ្ញ វត្ត​មោលីលោកយារាម (    ) គឺជា​វត្តអារាមបុរាណ​របស់​ប្រទេស​ថៃ ​នៅ​ចន្លោះ​វត្ត​អរុណ និង ​វត្ត​កល្យាណមិត្រ គៀម Khlong Bangkok Yai ក្បែរ​ស្ពាន Anuthin Sawat និង​ជិត ​វិហារ Tonson ។
វត្ត​រាជ​បពិត្រ​ស្ថិត​មហា​សីមារាម​រាជ​វរ​វិហារ

វត្ត​រាជ​បពិត្រ​  មានឈ្មោះជាផ្លូវការថា វត្ត​រាជ​បពិធ​ស្ថិត​មហា​សីមារាម​រាជ​វរ​វិហារ (    ) គឺជា ​វត្តអារាម​ព្រះពុទ្ធ​សាសនា ​មួយ​នៅ​តាម​ផ្លូវអត្សាដាង ទីក្រុង​ទេពមហានរគ តាម​បណ្តោយ​ផ្លូវឃងឃូមឿងឌឹម  មិន​ឆ្ងាយ​ប៉ុន្មាន​ពីវត្តពោធិ និង ​ព្រះបរមមហារាជវាំង ។ វត្តអារាម​នេះ​ត្រូវ​បាន​សាង​សង់​ឡើង​ក្នុង​រជ្ជកាលព្រះបាទចុល្លាង្ករណ៍(រាមា​ទី៥)។ ព្រះ​ចៅអធិការ​នៃ​ប្រាសាទ​នេះ​គឺ ​ព្រះបាទ​សម្ដេច​ព្រះ​អរិយវង្សសក្កតាណាណាជា​អយ្យកោ​កំពូល​នៃ​ប្រទេស​ថៃ ​បច្ចុប្បន្ន។
វត្ត​សាមណរាម: ទីតាំង

ទីតាំង
វត្ត​សាមណ​រាម មានទីតាំងស្ថិតនៅក្នុង ភូមិ​កំពង់​ត្រាច ឃុំ​កំពង់​ត្រាច ស្រុករមាសហែក ខេត្តស្វាយរៀង នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា។

Category:កម្ពុជា
Category:វត្ត​អារាម​ក្នុង​ខេត្ត​ស្វាយរៀង
Category:វត្តអារាមព្រះពុទ្ធសាសនា
វត្ត​សែន​

រូបភាពតូច|250x250ភីកសែល| វត្តសែន ហ្លួងព្រះបាង
វត្តសែន ហ្លួងព្រះបាង ហៅម្យ៉ាងទៀតថា វត្តសែនសុខារាម គឺជាវត្តអារាមបែបពុទ្ធសាសនា  ដែលមានទីតាំងនៅ ខេត្តហ្លួងព្រះបាង ប្រទេសឡាវ ។
វត្ត​អារាម​ក្នុង​ខេត្ត​ស្វាយរៀង

វត្ត​សាមណរាម
វត្ត​ព្រៃស្វាយ
វត្ត​តាហង្ស (ចាស់)
វត្តពោធិ៍ថ្មី
វត្តដងទង់
វត្តសោណ្ឌិការាម ( ហៅវត្តថ្នាញ )
វត្តពោធិ៍ជ្រៃ
វត្តស្វាយកណ្តាល
វត្កកន្សៃរាជ ( ហៅវត្តប្រសព្វល័ក្ខ )
វត្តបុព្វរាម ( ហៅវត្តព្រៃយាយ )
វត្តតាឡុក
វត្តសុវណ្ណារាម
វត្តច្រកម្ទេស
វត្តអម្ពវ័ន
វត្តសាលាកណ្តាល ( ហៅវត្ត ធ្លក )
វត្តទួលសីមា
វត្តប្រាសាទ
វត្តពោធិ៍រង្សី ( ហៅវត្តតានយ )
វត្តព្រៃអង្គញ់
វត្តសាមគ្គីមុនីរត្ន័ ( ហៅវត្តជីភូ )
វត្តមហានិគ្រោធការាម ( ហៅវត្តជ្រៃធំ )
វត្ត​អារាម​ក្នុង​ព្រះ​រាជា​ណា​ចក្រ​កម្ពុជា: រាជធានីភ្នំពេញ

រាជធានីភ្នំពេញ
វត្ត​ព្រះ​ធាតុ
 វត្តលង្ការ
 ព្រះសក្យមុនីចេតីយ៍
 វត្តចន្រ្កានតាព្រហ្ម
 វត្តមហាមន្រ្តី
 វត្តភិទូរង្សី
 វត្តព្រះពុទ្ធមានបុណ្យ
 វត្តសារាវន្ត
 វត្តស្វាយពពែ
 វត្តទួលទំពូង
 វត្តព្រះកែវមរកត
 វត្តបុទម
 វត្តកោះ
 វត្តថាន់
 វត្តនុមន្នី
 វត្តភ្នំ
 វត្តប្រាយុវង្ស
 វត្តសំពៅមាស
 វត្តស្រះចក
 វត្តស្វាយដង្គំ
 វត្តឧណ្ណាលោម
វត្តសុវណ្ណរាសីរតនារាម (សំរោងកណ្តាល)
វត្ត​អារាម​ក្នុង​ព្រះ​រាជា​ណា​ចក្រ​កម្ពុជា: ខេត្តកណ្ដាល

ខេត្តកណ្ដាល
វត្តព្រែកសំរោង 
វត្តប្រជុំនទី(វត្តក្រពើហារ) 
វត្តព្រះពុទ្ធអណ្ដែត(វត្តព្រែកហូរ) 
វត្តពោធិ៍ព្រឹក្ស 
វត្តសិត្បូ 
វត្តជម្ពូព្រឹក្ស 
វត្តឈូងលាភ 
វត្តទឹកវិល 
វត្តកោះខែល 
វត្តព្រែកតូច 
វត្តក្រាំងយ៉ូវ 
វត្តធនមន្ដ 
វត្តគិរីសាគរ 
វត្តជ្រោយអំពិល 
វត្តមុនីសាគរ 
វត្តព្រះពុទ្ធអណ្ដែតរង្សី 
វត្តកោះប្រាក់ចាស់ 
វត្តដីឥដ្ឋ
វត្ត​អារាម​ក្នុង​ព្រះ​រាជា​ណា​ចក្រ​កម្ពុជា: តំនភា្ជប់

តំនភា្ជប់ 

វត្តនាគវ័ន
Category:ភ្នំពេញ
Category:វត្តអារាមព្រះពុទ្ធសាសនា
វត្ត​ឥន្ទ្រ​វិហារ

វត្តឥន្ទ្រវិហារ (  ,  ) គឺជាវត្តរាជវង្សទី៣ ដែលមានទីតាំងនៅ ស្រុកព្រះនគរ នៃទីក្រុងបាងកក ប្រទេសថៃ ។  វាត្រូវបានកត់សម្គាល់សម្រាប់ ៣២ ម៉ែត្រ (១០៥ហ្វីត) រូបសំណាកព្រះពុទ្ធខ្ពស់ត្រដែត ដែលគេស្គាល់ថា ហ្លួងពោធិតោ ឬ "ព្រះស្រីអារិយ្យមេត្រី" ដែលត្រូវបានសាងសង់ឡើងក្រោមការបំផុសគំនិតរបស់ព្រះចៅអធិការវត្តសម្តេចតោ ។
វត្ថុបុរាណនៅកម្ពុជា: ខេត្តមួយចំនួន

ខេត្តមួយចំនួន 

បើ​តាម​សិលា​ចារិក​ថ្ម​ប្រាសាទ​ដែល​យើង​មាន និង​បាន​រក​ឃើញ​រហូត​សព្វ​ថ្ងៃ​ នៅ​មុន​សម័យ និង​សម័យ​អង្គរ​គេពុំ​បាន​​ឃើញ​ចែង​អោយ​យើង​ដឹង​ថា តើ​សម័យ​នោះ មាន ភូមិ​ស្រុក​ណា​មួយ​ដែល​មាន​ឈ្មោះ បាត់​ដំបង​នោះ​ទេ ។ ប៉ុន្តែ​យើង​ក៏​មិនហ៊ាន​សន្និដ្ឋាន​ថា ឈ្មោះ​បាត់​ដំបង នេះ​មាន​ប្រើ​ឬ​មិ​ន​ប្រើ​ក្នុង​សម័យ​នោះ​ដែរ ។​ ប៉ុន្តែ​ក្នុង​សម័យ​អង្គរ​និង​ក្រោយ​អង្គរ​​តាម​ឯកសារ​មហា​ជន​ខ្មែរ​មាន​ ប្រើ​ឈ្មោះ​ស្រុកបាត់ដំបង។​ ហេតុ​អ្វី​បាន​ជា​ហៅ​ឈ្មោះ​បាត់​ដំបង ប្រវត្តិ​សាស្ត្រ​សរ​សេរ​លើ​សិលា​ចារិក​មិន​បាន​ឆ្លើយ​ឲ្យ​ដឹង​ឡើយ គឺ​មាន​តែ​នៅ​ក្នុង​រឿង​ព្រេង​ប៉ុណ្ណោះ​គឺ​រឿង​តា​ដំបង​ក្រញូង​ដែល​ខ្មែរ​ យើង​យល់​​ថា​ជា​រឿង​កើត​មាន​តាំង​ពី​សម័យ​អង្គរ​ដែល​បាន​ពន្យល់​ពី​ដើម​ហេតុ ​ដែល​នាំ​អោយ​យើង​ហៅ​ឈ្មោះ​បាត់ដំបង​ឬ​អូរ​ដំបង ។ ​ឯឈ្មោះ​ ព្រះ​ដំបង ​គឺ​ស្តេច​រាមាទី១​បាន​កំណត់​ឲ្យ​ហៅ​ឈ្មោះ​ភូមិ​សង្កែ​ថា​ជា ​ព្រះ​ដំបង​ ។
វត្ថុបុរាណនៅកម្ពុជា: លក្ខណៈភូមិសាស្ត្រ

លក្ខណៈភូមិសាស្ត្រ 
ខេត្តបាត់ដំបង​គឺជា​ខេត្ត​ដែលមាន​ស្ថេរភាព​សន្តិសុខក្រោយពីបានឆ្លងកាត់សង្គ្រាមស៊ីវិល​អស់​ជិត​៣​ទសវត្សរ៍។​​ប៉ុន្តែ​ទោះបីជា​យ៉ាងណា ជីវភាព​រស់នៅរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ​នៅតំបន់​ជនបទ​នៅតែ​ជួប​ការ​លំបាក​នៅ​ឡើយ​ដោយហេតុថា​ ការរកចំនូល​តាមគ្រួសារ​នីមួយៗ​នៅមាន​កំរិត​ទាប​បើប្រៀបធៀប​នឹង​ប្រទេស​ជិត​ខាង។ប៉ុន្តែក្នុងឆ្នាំ២០០៧​យើងឃើញថា ខេត្តនេះមានសំទុះអភិវឌ្ឍទៅមុខយ៉ាងខ្លាំងព្រោះថា ជីវភាពប្រជាជនធូរធារគ្រាន់បើ បើធៀបនឹងខេត្តផ្សេងៗទៀតក្នុងប្រទេស។ ហេតុ​ដូច្នេះហើយ​បាន​ជា​កន្លងមក​ថ្មីៗនេះ​រាជរដ្ឋាភិបាល​បានបង្កើត​ឡើងនូវ​គោល​នយោបាយ​ជា​ច្រើន​ ដើម្បី​អភិវឌ្ឍ​ប្រទេស​តាម​រយៈ​ការ​រៀបចំនូវ​​ផែនការ​សេដ្ឋកិច្ច សង្គម ថ្នាក់​ជាតិ​សំរាប់ឆ្នាំ២០០១ ២០០៥ ។​ ម៉្យាងទៀតខេត្តបាត់ដំបង​គឺ​ជា​ខេត្ត​មួយ​មាន​វិសាលភាពធំទូលាយ​និង​មាន​លក្ខណៈ​ភូមិសាស្ត្រ​ល្អក្នុង​កិច្ចការ​អភិវឌ្ឍន៍។​ ខេត្តនេះ​មាន​ទីតាំង​ស្ថិត​នៅភាគ​ពាយ័ព្យ​នៃ​ប្រទេស​កម្ពុជា​ តាម​បណ្តោយផ្លូវជាតិលេខ៥ ដែល​មាន​ចំងាយ ​២៩១គ.ម​ ពីទីក្រុងភ្នំពេញ។ មាន​ភូមិសាស្ត្រ​ខាង​ជើង​ជាប់​នឹង​ខេត្ត​បន្ទាយមានជ័យ ខាង​កើត​ជាប់​នឹងខេត្តសៀមរាប និង​បឹង​ទន្លេសាប​ ខាងត្បូងជាប់ខេត្តពោធិ៍សាត់ និង​ខាងលិច​ជាប់នឹង​ប្រទេសថៃ។ ខេត្តបាត់ដំបង​ក៏ដូច​ជា​ប្រទេស​កម្ពុជា​ទាំងមូលដែរ មានរដូវពីរសំខាន់ៗគឺរដូវ​វស្សា និង​រដូវ​ប្រាំង។ រដូវ​វស្សាចាប់​ផ្តើមពី​ខែមិថុនា​ដល់​ខែវិច្ឆិកា ចំនែកឯរដូវ​ប្រាំងពី​ខែធ្នូ ដល់ខែ​ឧសភា។ អាកាសធាតុក្តៅបំផុតនៅរដូវប្រាំង​មានរហូត​ដល់ ៣៨ អង្សាសេ ត្រជាក់បំផុតដល់ ១២អង្សាសេ​ហើយ​អាកាសធាតុ​មាន​ការ​ប្រែប្រួលទៅ​តាម​រដូវ​កាល​នីមួយៗ។ ខេត្ត​បាត់ដំបង​គ្រប​ដណ្តប់ដោយផ្ទៃដីចំនួន​ ១.១៦២.២០០ ហិកតា ដែល​ក្នុង​នោះមាន ៤១៥.២០០ ហិកតាជា​ដី​ដែល​អាចដាំ​ដំណាំ​បាន ៣១៥.១០០ ហិកតា​ជា​វាល​ស្រែ ៤៤៤.២០០ ហិកតា​ជាដីព្រៃឈើ​ ហើយ​និង ១៤៥.៨០០ ហិកតា​ជា​វាល​លិច​ទឹក​នៅជាប់​តាមដង​ទន្លេសាប និង​ផ្ទៃដីផ្សេងៗទៀតចំនួន ២៥៧.១០០​ ហិកតា។
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:វត្ថុបុរាណ