navinnseab/khmer-wikipedia-article huggingface dataset:
យូហ្គោស្លាវី: រជ្ជកាលអាឡិចសាន់ដឺ

រជ្ជកាលអាឡិចសាន់ដឺ 
នៅថ្ងៃទី២០ ខែមិថុនា ឆ្នាំ១៩២៨ សមាជិកសភាតំណាងស៊ែប៊ីឈ្មោះពូនីសា រ៉ាឈីកបានធ្វើការបាញ់ប្រហារទៅលើសមាជិកប្រាំរូបនៃគណបក្សកសិករក្រូអាត ដែលត្រូវជាបក្សប្រឆាំងនៅក្នុងរដ្ឋសភានាពេលនោះ បង្កឱ្យសមាជិកពីរនាក់ស្លាប់ភ្លាមៗនៅនឹងកន្លែង ហើយប្រមាណពីរបីសប្តាហ៍ក្រោយក៏ស្លាប់មេដឹកនាំបក្សម្នាក់ទៀតដោយសាររបួសធ្ងន់ធ្ងរ។ នៅថ្ងៃទី៦ ខែមករា ឆ្នាំ១៩២៩ ព្រះមហាក្សត្រអាឡិចសាន់ដឺទី១ បានលុបចោលនូវរដ្ឋធម្មនុញ្ញយូហ្គោស្លាវី ទម្លាក់គណបក្សនយោបាយទាំងប៉ុន្មាននៅក្នុងសភា រួចទ្រង់ឡើងកាន់អំណាចប្រតិបត្តិ និងប្តូរឈ្មោះប្រទេសមកជាយូហ្គោស្លាវី។ ព្រះអង្គធ្វើបែបនេះក៏ព្រោះតែ​ចង់​ទប់ស្កាត់​​និន្នាការ​បំបែក​រដ្ឋ និង​កាត់​បន្ថយ​គំនិត​ជាតិ​និយមនៅតាមរដ្ឋនីមួយៗក្នុងព្រះនគររបស់ទ្រង់។ នៅក្នុងឆ្នាំ១៩៣១ ព្រះអង្គបាន​ប្រកាស​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​ថ្មី ហើយ​បាន​ប្រគល់អំណាចនយោបាយទៅរដ្ឋាភិបាលស៊ីវិលវិញ។ មិនយូរប៉ុន្មាន គោលនយោបាយទាំងអស់ដែលបានដាក់ចេញអនុវត្តដោយព្រះអង្គម្ចាស់អាឡិចសាន់ដឺត្រូវរងការប្រឆាំងពីមហាអំណាចអឺរ៉ុបផ្សេងៗ ពិសេសគឺនៅក្នុងប្រទេសអ៊ីតាលី និងអាល្លឺម៉ង់ ដែលមនោគមវិជ្ជាហ្វាស៊ីស និងណាស៊ីបានកំពុងរីករាលដាលពាសពេញផ្ទៃប្រទេសទាំងពីរ ហើយនិងសហភាពសូវៀត ដែលកំពុងស្ថិតនៅក្រោមមេផ្ដាច់ការហ្សូសែហ្វ ស្តាលីន។
យូអេហ្វអូ

តំនភ្ជាប់=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/df/Supposed UFO, Passaic, New Jersey.jpg/220px-Supposed UFO, Passaic, New Jersey.jpg|ស្តាំ|រូបភាពតូច| រូបថតនៃ UFO ដែលត្រូវបានគេរាយការណ៍នៅ ផាសេក រដ្ឋ ជឺមស៊ី  ថតនៅថ្ងៃទី 31 ខែកក្កដាឆ្នាំ 1952
វត្ថុហោះមិនស្គាល់អត្តសញ្ញាណ ឬ យូអេហ្វអូ ( UFO ) ហៅផងដែរថា UAP ( បាតុភូតពីលើអាកាសមិនស្គាល់អត្តសញ្ញាណ )  គឺជាបាតុភូតពីលើអាកាសដែលគេយល់ឃើញ ដែលមិនអាចកំណត់អត្តសញ្ញាណ ឬពន្យល់បានភ្លាមៗ។ នៅលើការស៊ើបអង្កេត យូអេហ្វអូ ភាគច្រើនត្រូវបាន កំណត់ ថាជាវត្ថុដែលគេស្គាល់ ឬបាតុភូតបរិយាកាស ខណៈមួយចំនួនតូចនៅតែមិនអាចពន្យល់បាន។

អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ និងអង្គការដែលមានមន្ទិលសង្ស័យដូចជា គណៈកម្មាធិការសម្រាប់ការស៊ើបអង្កេតមន្ទិលសង្ស័យ បានផ្តល់ការពន្យល់ដ៏ប្រពៃសម្រាប់ យូអេហ្វអូ មួយចំនួនធំដែលអះអាងថាត្រូវបានបង្កឡើងដោយបាតុភូតធម្មជាតិ បច្ចេកវិទ្យារបស់មនុស្ស ការវង្វេង ឬបោកបញ្ឆោត។ ក្រុមតូចប៉ុន្តែសំលេងនៃ " ufologists " ពេញចិត្តនឹងសម្មតិកម្មដែល មិនសមហេតុសមផល វិទ្យាសាស្រ្តក្លែងក្លាយ ដែលខ្លះហួសពីការអះអាងអំពីការទៅលេងក្រៅភពធម្មតា ហើយជួនកាលជាផ្នែកនៃ សាសនាថ្មី ។

ខណៈពេលដែលការមើលឃើញមិនធម្មតាត្រូវបានគេរាយការណ៍នៅលើមេឃពេញមួយប្រវត្តិសាស្រ្ត យូអេហ្វអូជាច្រើន មិនបានសម្រេចបាននូវភាពល្បីល្បាញខាងវប្បធម៌បច្ចុប្បន្នរបស់ពួកគេរហូតដល់អំឡុងពេលក្រោយ សង្គ្រាមលោកលើកទី ២ ដែលកើនឡើងកំឡុង សម័យអវកាស ។ សតវត្សទី ២០ បានឃើញការសិក្សា និងការស៊ើបអង្កេតលើរបាយការណ៍ យូអេហ្វអូ ដែលធ្វើឡើងដោយរដ្ឋាភិបាល (ដូចជា គម្រោង Grudge and Sign in United States និង Project Condign in United Kingdom) ក៏ដូចជាដោយអង្គការ និងបុគ្គលផងដែរ។
យេនឌ័រ

thumb|upright|សញ្ញា យេនឌ័រ តែងតែត្រូវបានគេប្រើដើម្បីបង្ហាញពី​ ស្ត្រីភេទ (ឆ្វេង) និង បុរសភេទ (ស្តាំ)។
យេនឌ័រ​ មានន័យថា «ប្រភេទ»។ ពាក្យនេះតែងតែត្រូវគេប្រើ ជំនួសអោយពាក្យ ភេទរបស់មនុស្សម្នាក់ (ប្រុស រឺ ស្រី)។ 

នៅក្នុងវិទ្យសាស្រ្តសង្គម ពាក្យយេនយចុំុំ

ឌ័រ​ និងភេទ មានលក្ខណៈខុសគ្នាដូចជា៖
 ពាក្យ «ភេទ» សម្តៅទៅលើខ្លួនប្រាណរបស់នរណាម្នាក់។ វាបង្ហាញពី ភាពជា ស្រី ឬ​ ប្រុស របស់ខ្លួនប្រាណខាងក្រៅរបស់នរណាម្នាក់។
 ពាក្យ «យេនឌ័រ» សម្តៅទៅលើ បុគ្គលិកលក្ខណៈ និងអត្តចរិតរបស់នរណាម្នាក់។ វាបង្ហាញអំពី អារម្មណ៍ រឺ កាយវិការរបស់មនុស្សម្នាក់ ថាតើគេដូចមនុស្សស្រី រឺ ដូចមនុស្សប្រុស។
យេរូសាឡឹម

តំនភ្ជាប់=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/71/Temple_mount.JPG/200px-Temple_mount.JPG|ធ្វេង|រូបភាពតូច|200x200ភីកសែល| ព្រះវិហារ
យេរូសាឡឹម (ភាសាហេប្រឺ : יְרוּשָׁלַיִם ; អារ៉ាប់ القُدس) គឺជារដ្ឋធានីសាសនារបស់ [palestenកាន់កាបអោយអីស្រអែល] ក៏ដូចជាទីក្រុងធំជាងគេទាក់ទងនឹងតំបន់ និងចំនួនប្រជាជន។ Largest city:
 "...modern Jerusalem, Israel's largest city..." (Erlanger, Steven. Jerusalem, Now, The New York Times, April 16, 2006.)  ចំនួនប្រជាជនបច្ចុប្បន្ននៃក្រុងយេរូសាឡឹមគឺ 763,800 ហើយប្រសិនបើក្រុងយេរូសាឡឹមខាងកើតត្រូវបានរួមបញ្ចូល ទីក្រុងនេះគ្របដណ្តប់លើផ្ទៃដី 125.1 គីឡូម៉ែត្រ 2 ។  ក្រុងយេរូសាឡឹមស្ថិតនៅលើភ្នំមួយរវាងសមុទ្រមេឌីទែរ៉ាណេ និងសមុទ្រមរណៈ។ ទីក្រុង​យេរូសាឡិម​សម័យ​ទំនើប​ឥឡូវ​នេះ​មាន​ការ​អភិវឌ្ឍ​ជាង​ក្រុង​យេរូសាឡឹម​ចាស់​ទៅ​ទៀត។ វាមានទីតាំងនៅលើភ្នំខ្ពស់មួយចម្ងាយ 35 ម៉ាយភាគនិរតីនៃទីក្រុងកំពង់ផែ ចាហ្វា ។ សាសន៍យូដា វាជារាជធានីសាសនាដែលពិសិដ្ឋសម្រាប់ទាំងគ្រិស្តសាសនា និងសាសនាឥស្លាម។

អត្ថន័យនៃ 'ក្រុងយេរូសាឡឹម' គឺជាទីក្រុងសន្តិភាព។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ដោយសារតែសង្រ្គាមជាញឹកញាប់ដែលបានកើតឡើងនៅក្នុងទីក្រុងនេះ វាត្រូវតែត្រូវបានសាងសង់ឡើងវិញជាច្រើនដង ដែលធ្វើឱ្យវាក្លាយជាទីក្រុងដែលមានសន្តិភាពតិចបំផុតនៅក្នុងពិភពលោក។ ប្រហែល 30 ហ្វីតខាងក្រោមដីនៃទីក្រុងនេះ អ្នកអាចឃើញផ្លូវធំដែលត្រូវបានសាងសង់ដោយជនជាតិរ៉ូមនៅសម័យបុរាណ។ តាមពិតទៅ យេរូសាឡឹមគឺជាទីក្រុងដែលមានកំពែងធម្មជាតិ ពីព្រោះជ្រោះជ្រៅចំនួន 3 ព័ទ្ធជុំវិញទីក្រុងទាំង 3 ជ្រុង។
យេរូសាឡឹម: ទិដ្ឋភាពនៃយេរូសាឡឹម

ទិដ្ឋភាពនៃយេរូសាឡឹម 
តំនភ្ជាប់=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fe/Panor%C3%A1mica_de_Jerusal%C3%A9n_desde_el_Monte_de_los_Olivos.jpg/1300px-Panor%C3%A1mica_de_Jerusal%C3%A9n_desde_el_Monte_de_los_Olivos.jpg|កណ្តាល|រូបភាពតូច|1300x1300ភីកសែល
យោគិនី

រូបភាពតូច|យោគិនីប្រាសាទអង្គរ
រូបភាពតូច|ប្រាសាទបាយ័ន 

យោគីនី ( សំស្ក្រឹត : योगिनी, IAST : yoginī ) គឺជាស្ត្រីមេការនៃ តន្ត្រ និង យោគ ក៏ដូចជាពាក្យផ្លូវការនៃការគោរពចំពោះស្ត្រីហិណ្ឌូឬគ្រូបង្រៀនខាងវិញ្ញាណព្រះពុទ្ធសាសនានៅក្នុង ឧបទ្វីបឥណ្ឌា អាស៊ីអាគ្នេយ៍ និង ទីបេ ។ ពាក្យ​នេះ​ជា​ពាក្យ​សំស្រ្កឹត​របស់​មនុស្ស​ស្រី ​យោគ ​បុរស ចំណែក​ពាក្យ​ថា យោគិនត្រូវបានប្រើក្នុងន័យអព្យាក្រឹត បុរស ឬស្ត្រី។ 

យោគីនី ក្នុងបរិបទខ្លះ គឺជាកម្លាំងស្ត្រីដ៏ពិសិដ្ឋដែលបានកើតមកជាទិដ្ឋភាពមួយរបស់ មហាទេវី ហើយត្រូវបានគេគោរពនៅក្នុង ប្រាសាទ យោគិនី នៃប្រទេសឥណ្ឌា។ ទាំងនេះច្រើនតែគោរពក្រុមនៃ 64 យោគិនី ហើយត្រូវបានគេដាក់ឈ្មោះបែបនេះ ប៉ុន្តែក៏អាចមាន 42 ឬ 81 យោគិនី ផងដែរ។ ឈ្មោះនៃ 64 យោគិនី ខុសគ្នានៅក្នុងចំណាត់ថ្នាក់ផ្សេងគ្នា។
យោគិនី: ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រវត្តិសាស្ត្រ 
ការគោរពបូជារបស់ យោគិនី បានចាប់ផ្តើមនៅខាងក្រៅ សាសនា វេទ ដោយចាប់ផ្តើមយោងទៅតាម Vidya Dehejia ជាមួយនឹងការគោរពនៃអ្នកភូមិក្នុងស្រុកគឺ គ្រាមទេវតា ។ ម្នាក់ៗ​ការពារ​ភូមិ​ឃុំ​របស់​ខ្លួន ជួន​កាល​ផ្តល់​ផល​ប្រយោជន៍​ជាក់​លាក់​ដូច​ជា​សុវត្ថិភាព​ពី​ការ​ខាំ​របស់ ​ខ្យាដំរី ។ បន្តិចម្ដងៗ តាមរយៈ តន្ត្រ ទេពធីតាទាំងនេះត្រូវបានដាក់ជាក្រុមជាក្រុមដែលជឿថាមានអំណាច ភាគច្រើនបំផុតគឺ 64 ហើយពួកគេបានក្លាយជាផ្នែកត្រឹមត្រូវនៃសាសនាហិណ្ឌូ។  ភ័ស្តុតាងប្រវត្តិសាស្ត្រនៅលើ Yogini Kaulas បង្ហាញថាការអនុវត្តត្រូវបានបង្កើតឡើងយ៉ាងល្អនៅសតវត្សទី 10 ទាំងប្រពៃណីសាសនាហិណ្ឌូ និងព្រះពុទ្ធសាសនា។  ធម្មជាតិនៃ យោគិនី ខុសគ្នារវាងប្រពៃណី; នៅក្នុង តន្ត្រ ពួកគេមានភាពកាចសាហាវ និងគួរឱ្យខ្លាច ខណៈពេលដែលនៅក្នុងប្រទេសឥណ្ឌា sanyassins ស្ត្រី celibate អាចពិពណ៌នាថាខ្លួនគេជា យោគិនី ។ 

 ទេវី 
នៅក្នុងអត្ថបទបុរាណ និងមជ្ឈិមសម័យ ក្នុង សាសនាហិណ្ឌូ យោគីនីមួយត្រូវបានផ្សារភ្ជាប់ជាមួយនឹង ឬដោយផ្ទាល់នូវទិដ្ឋភាពនៃ ទេវី ដែលជាទេពធីតា។  នៅក្នុងសតវត្សន៍ទី 11 ការប្រមូលទេវកថា Kathāsaritsāgara, យោគិនី គឺជាក្រុមមួយនៃស្ត្រីដែលមានអំណាចវេទមន្ត, អាបធ្មប់ពេលខ្លះត្រូវបានរាប់ជា 8, 60, 64 ឬ 65  Hatha Yoga Pradipika និយាយអំពី យោគិនី ។  ទេវី ជួនកាលត្រូវបានសម្តែងជាមួយនឹង យោគិនី ចក្រ ដែលជាកង់របស់ យោគិនី 64 ដោយដាក់ពួកវាជាទិដ្ឋភាពនៃទេវី។ 

 នាថយោគ 
ពាក្យ យោគិនី ត្រូវបានប្រើប្រាស់នៅក្នុងយុគសម័យមជ្ឈិមសម័យសម្រាប់ស្ត្រីដែលជាកម្មសិទ្ធិរបស់ប្រពៃណី នាថយោក ដែលបានបង្កើតឡើងនៅប្រហែលសតវត្សទី 11 ។  ជាធម្មតាពួកវាជាកម្មសិទ្ធិរបស់ប្រពៃណី សៃវៈ ប៉ុន្តែ នាថ ខ្លះជារបស់ប្រពៃណី Vaishnava ។  តាមវិធីណាក៏ដោយ លោក David Lorenzen បាននិយាយថា ពួកគេអនុវត្ត យោគ ហើយព្រះសំខាន់របស់ពួកគេមានទំនោរទៅជា Nirguna ពោលគឺដោយគ្មានទម្រង់ និង semi- monistic  ដែលមានឥទ្ធិពលនៅក្នុងយុគសម័យមជ្ឈិមសម័យដោយ Advaita Vedanta Hinduism, Madhyamaka Buddhism និង តន្ត្រ ។   យោគិនី របស់មនុស្សគឺជាផ្នែកមួយដ៏ធំនៃទំនៀមទម្លាប់នេះ ហើយផ្ទាំងគំនូរនៅសហវត្សទី 2 ជាច្រើនពណ៌នាពួកគេ និងការអនុវត្ត យោគ របស់ពួកគេ។ Lorenzen បាននិយាយថា នាថ យោគ មានប្រជាប្រិយភាពជាមួយប្រជាជនជនបទនៅអាស៊ីខាងត្បូង ជាមួយនឹងរឿងនិទាន និងរឿងរ៉ាវអំពី នាថយោគ បន្តត្រូវបានចងចាំក្នុងសម័យបច្ចុប្បន្ន នៅក្នុងរដ្ឋ Deccan ភាគខាងលិច និងភាគខាងជើងនៃប្រទេសឥណ្ឌា និងនៅប្រទេសនេប៉ាល់។ 

 តន្ត្រ 
ស្ត្រីនៅក្នុងប្រពៃណី តន្ត្រ មិនថាហិណ្ឌូ ឬពុទ្ធសាសនា ត្រូវបានគេហៅស្រដៀងគ្នាថា យោគិនី ។   នៅក្នុង ព្រះពុទ្ធសាសនា Tantric, Miranda Shaw បាននិយាយថាស្ត្រីជាច្រើនដូចជា Dombiyogini, Sahajayogicinta, Lakshminkara, Mekhala, Kankhala Gangadhara, Siddharajni និងផ្សេងទៀតត្រូវបានគេគោរព យោគិនី និងអ្នកស្វែងរកជឿនលឿនលើផ្លូវទៅកាន់ ការត្រាស់ដឹង ។
យោគិនី: ទេវី

ទេវី 
នៅក្នុងអត្ថបទបុរាណ និងមជ្ឈិមសម័យ ក្នុង សាសនាហិណ្ឌូ យោគីនីមួយត្រូវបានផ្សារភ្ជាប់ជាមួយនឹង ឬដោយផ្ទាល់នូវទិដ្ឋភាពនៃ ទេវី ដែលជាទេពធីតា។  នៅក្នុងសតវត្សន៍ទី 11 ការប្រមូលទេវកថា Kathāsaritsāgara, យោគិនី គឺជាក្រុមមួយនៃស្ត្រីដែលមានអំណាចវេទមន្ត, អាបធ្មប់ពេលខ្លះត្រូវបានរាប់ជា 8, 60, 64 ឬ 65  Hatha Yoga Pradipika និយាយអំពី យោគិនី ។  ទេវី ជួនកាលត្រូវបានសម្តែងជាមួយនឹង យោគិនី ចក្រ ដែលជាកង់របស់ យោគិនី 64 ដោយដាក់ពួកវាជាទិដ្ឋភាពនៃទេវី។
យោគិនី: នាថយោគ

នាថយោគ 
ពាក្យ យោគិនី ត្រូវបានប្រើប្រាស់នៅក្នុងយុគសម័យមជ្ឈិមសម័យសម្រាប់ស្ត្រីដែលជាកម្មសិទ្ធិរបស់ប្រពៃណី នាថយោក ដែលបានបង្កើតឡើងនៅប្រហែលសតវត្សទី 11 ។  ជាធម្មតាពួកវាជាកម្មសិទ្ធិរបស់ប្រពៃណី សៃវៈ ប៉ុន្តែ នាថ ខ្លះជារបស់ប្រពៃណី Vaishnava ។  តាមវិធីណាក៏ដោយ លោក David Lorenzen បាននិយាយថា ពួកគេអនុវត្ត យោគ ហើយព្រះសំខាន់របស់ពួកគេមានទំនោរទៅជា Nirguna ពោលគឺដោយគ្មានទម្រង់ និង semi- monistic  ដែលមានឥទ្ធិពលនៅក្នុងយុគសម័យមជ្ឈិមសម័យដោយ Advaita Vedanta Hinduism, Madhyamaka Buddhism និង តន្ត្រ ។   យោគិនី របស់មនុស្សគឺជាផ្នែកមួយដ៏ធំនៃទំនៀមទម្លាប់នេះ ហើយផ្ទាំងគំនូរនៅសហវត្សទី 2 ជាច្រើនពណ៌នាពួកគេ និងការអនុវត្ត យោគ របស់ពួកគេ។ Lorenzen បាននិយាយថា នាថ យោគ មានប្រជាប្រិយភាពជាមួយប្រជាជនជនបទនៅអាស៊ីខាងត្បូង ជាមួយនឹងរឿងនិទាន និងរឿងរ៉ាវអំពី នាថយោគ បន្តត្រូវបានចងចាំក្នុងសម័យបច្ចុប្បន្ន នៅក្នុងរដ្ឋ Deccan ភាគខាងលិច និងភាគខាងជើងនៃប្រទេសឥណ្ឌា និងនៅប្រទេសនេប៉ាល់។
យោគិនី: តន្ត្រ

តន្ត្រ 
ស្ត្រីនៅក្នុងប្រពៃណី តន្ត្រ មិនថាហិណ្ឌូ ឬពុទ្ធសាសនា ត្រូវបានគេហៅស្រដៀងគ្នាថា យោគិនី ។   នៅក្នុង ព្រះពុទ្ធសាសនា Tantric, Miranda Shaw បាននិយាយថាស្ត្រីជាច្រើនដូចជា Dombiyogini, Sahajayogicinta, Lakshminkara, Mekhala, Kankhala Gangadhara, Siddharajni និងផ្សេងទៀតត្រូវបានគេគោរព យោគិនី និងអ្នកស្វែងរកជឿនលឿនលើផ្លូវទៅកាន់ ការត្រាស់ដឹង ។
យោគេស្វរ

យោគេស្វរ ( សំស្ក្រឹត:      योगेश्वर  Yogeśvara ) គឺជាភាសា សំស្រ្កឹត ដែលប្រើក្នុង សាសនាហិណ្ឌូ ។  ពាក្យ យោគេស្វរ គឺជា portmanteau នៃ យោគ និង ឦស្វរ មានន័យថា 'ព្រះអម្ចាស់នៃ យោគ ', 'ព្រះអម្ចាស់នៃ យោគិស ' ឬ ' ព្រះជាម្ចាស់ នៃ យោគ' ។ ពាក្យ​នេះ​ប្រើ​ជា​ចម្បង​ដើម្បី​និយាយ​ដល់​អាទិទេព ​សិវៈ និង ​គ្រឹស្នា ។    
រូបភាពតូច| ព្រះសិវៈ ជា យោគេស្វរ ភ្នំរុង។
យោគេស្វរ: ព្រហ្មញ្ញសាសនា

ព្រហ្មញ្ញសាសនា 
ពាក្យ​នេះ​ជា​និកាយ​របស់ គ្រឹស្នា ក្នុង Vaishnavism និង សិវ ក្នុង Shaivism ដែល​ពួកគេ​ទាំងពីរ​ត្រូវ​បាន​គេ​ស្គាល់​ផង​ដែរ​ថា បរមេស្វរ ជា​ព្រះ​កំពូល​ក្នុង​និកាយ​រៀងៗ​ខ្លួន។    

យោគេស្វរ គឺជាអាទិទេពសំខាន់នៅក្នុង ចលនា Swadhyaya រួមជាមួយ ព្រះសិវៈ គណស និង បវ៌តិ ។
យោធាធិបតីនួន

ចៅពញាយោធាធិបតីនួន (ចៅពញា ជាសក្ដិ, យោធាធិបតី ជាងារ, នួន ជាឈ្មោះ) ជាមេទ័ពរបស់ព្រះបាទស្រីជេដ្ឋា ស្ដេចកន នគរទិសខាងកើត។
យោធានរិន្ទទេព

សម្ដេចចៅពញាយោធានរិន្ទទេព រឺ កែវ លោកជាមន្ត្រីធំក្នុងជួរខ្ញុំរាជការរបស់ព្រះបាទចន្ទរាជាក្នុងកំឡុងសតវត្សទី១៦ កាន់តំណែងពីឆ្នាំគ.ស. ១៥១៦-ប្រ.១៥៦៧។ លោកមានសក្ដិជាសម្ដេចចៅពញា ដែលជាសក្ដិធំជាងគេក្នុងសម័យកាលនោះ។ ក្នុងពង្សាវតារគេបានចារថា លោកមានបងប្អូន ៤ នាក់ត្រូវជាសេនាឯកទាំងបួននៃព្រះបាទចន្ទរាជា ហើយបងប្អូនទាំងបួនមានលោកឪពុក គឺចៅពញាសួគ៌ាលោកពេជ្រ ដែលក្នុងរឿងនិទានហៅគាត់ថា អ្នកតាឃ្លាំងមឿង វីរបុរសល្បីក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រខ្មែរបូជាជីវិតទៅកេណ្ឌទ័ពបិសាចមកកំចាត់សត្រូវថ្វាយព្រះចន្ទរាជា។ កាលគ្រាដំបូងលើកមានយសសក្ដិជា ឧកញ៉ាវិបុលរាជ សក្ដិពី ៩-១០ ហ៊ូពាន់ ក្រោយមកត្រូវតែងតាំងជាស្ដេចត្រាញ់ពោធិ៍សាត់ជំនួសឪពុក ដោយព្រះចន្ទរាជាគិតថាឋានៈប៉ុណ្ណេះសមល្មមនឹងគុណបំណាច់ របស់ឪពុកនិងកូនរបស់លោកទ្រង់ក៏បានតែងតាំងលោកជា សម្ដេចចៅពញាយោធានរិន្ទ ដែលជាមន្ត្រីធំមានសក្ដិ ១០ ហ៊ូពាន់ ក្នុងឯកសារផ្សេងគេថា ជា ឧកញ៉ាចក្រីវិញ។
យោធានរិន្ទទេព: យសសក្ដិជាសម្ដេចចៅពញាយោធានរិន្ទ

យសសក្ដិជាសម្ដេចចៅពញាយោធានរិន្ទ
ក្រោយពីផ្អាកសង្គ្រាមលើកទី១មក ព្រះបាទសម្ដេចព្រះចន្ទរាជាទ្រង់តាំងឱ្យធ្វើជាចៅហ្វាយស្រុកខ្លះ ជាក្រុមព្រះតំរួតខ្លះ ជាក្រុមវាំងខ្លះ ជានាយទាហានខ្លះ គ្រប់មន្ត្រីដែលមានគុណបំណាច់ក្នុងការធ្វើចំបាំងគ្មានខ្វះចន្លោះ អ្នកណាម្នាក់ឡើយ។ ទ្រង់រាប់រៀបសរសើរពីគុណបំណាច់ នៃចៅហ្វាយស្រុក ចៅពញាសួគ៌ាលោកមឿង (នូវ) ដែលបានថ្វាយសេះ ដំរី និងថ្វាយ កូន ៤ នាក់ក្នុងគ្រាដែលព្រះអង្គទ័លសម្បត្តិ ទាំងគ្មាន ពលសោះ ហើយរត់ទៅក្រុងទេព និងកាលទ័ពសត្រូវ ចោមបន្ទាយពោធិ៍សាត់ ហើយពញាមឿង (នូវ) ប្ដូរជីវិតស្លាប់ ទៅកេណ្ឌបិសាច យកមកជួយ ឱ្យឈ្នះសង្គ្រាមច្រើនគ្រានោះថា: ទ្រង់តាំងកូនពីរនាក់ឱ្យធ្វើជាសួគ៌ាលោកមួយ សេនាសង្គ្រាមមួយ នោះឃើញថា ពុំទាន់ធួនល្មម នឹងកំលាំងបំណាច់ទើបទ្រង់តាំងចៅពញាសួគ៌ាលោកទេព ទី៣ ជាសម្ដេចចៅពញាយោធានរិន្ទ តាំងចៅពញាសេនាសង្គ្រាម សុខ កូនទី ៤ ជាឧកញ៉ាសួគ៌ាលោក ឱ្យមានអាណាខែត្រឡើង (ខែត្រឡើង គឺ ខែត្រជាចំណុះ) គឺខែត្រក្រគរមួយ ក្រងមួយ ខ្លុងមួយ។
យោធាសង្គ្រាមពៅ

ឧកញ៉ាយោធាសង្គ្រាម (កាន់.ប្រ.គស.១៥១៦) ជាមន្ត្រីក្នុងសម័យដើមលង្វែកក្នុងរាជ្យព្រះបាទចន្ទរាជា មុនក្លាយជាឧកញ៉ាលោកមានសក្ដិជាចៅពញាយោធាសង្គ្រាម។
យ៉ាកុបកូនសេបេដេ

យ៉ាកុប  ( Koinē ភាសាក្រិច : Ἰάκωβος, រ៉ូម៉ាំង : Iákōbos ; Aramaic : ͥͩ͒͘͝, romanized : Yaʿqōḇ ; ស្លាប់នៅគ.ស 44) គឺជាសាវ័កម្នាក់ក្នុងចំណោម សាវកដប់ពីរនាក់ របស់ ព្រះយេស៊ូវ ។ យោងតាម គម្ពីរសញ្ញាថ្មី គាត់គឺជាសាវ័កទីពីរដែលបានស្លាប់ (បន្ទាប់ពី យូដាស អ៊ីស្ការីយ៉ុត ) ហើយជាអ្នកទីមួយដែលត្រូវបាន ធ្វើទុក្ករកម្ម ។  លោក យ៉ាកុបកូនសេបេដេ គឺជា ពួកបរិសុទ្ធ របស់ អេស្ប៉ាញ ហើយយោងទៅតាមប្រពៃណី អ្វីដែលត្រូវបានគេជឿថាជាអដ្ឋិធាតុរបស់គាត់ត្រូវបានប្រារព្ធឡើងនៅ Santiago de Compostela ក្នុង Galicia ។
យ៉ាកុបកូនសេបេដេ: នៅក្នុងគម្ពីរសញ្ញាថ្មី

នៅក្នុងគម្ពីរសញ្ញាថ្មី 
រូបភាពតូច| យ៉ាកុប, ព័ត៌មានលម្អិតនៃ mosaic នៅក្នុង Basilica of San Vitale, Ravenna, សតវត្សទី ៦
យ៉ាកុប​ជា​កូន​របស់ ​សេបេដេ និង ​សាឡូមេ ។ សាឡូមេគឺជាប្អូនស្រីរបស់ម៉ារា (ម្តាយរបស់ព្រះយេស៊ូវ) ដែលបានធ្វើឱ្យ គាត់ ក្លាយជាបងប្អូនជីដូនមួយរបស់ព្រះយេស៊ូវ។ យ៉ាកុប​ត្រូវ​បាន​រចនា​ម៉ូដ​ជា «អ្នក​ធំ» ដើម្បី​សម្គាល់​គាត់​ពី​សាវក យ៉ាកុប «តូច» ដោយ​មាន​ន័យ​ថា «ធំ» ចាស់ ឬ​ខ្ពស់ ជាជាង​សំខាន់​ជាង។ គាត់ គឺជាប្អូនប្រុសរបស់ យ៉ូហាន សាវក ។ 

យ៉ាកុប​ត្រូវ​បាន​ពណ៌នា​ថា​ជា​សិស្ស​ដំបូង​ម្នាក់​ដែល​បាន​ចូល​រួម​ជាមួយ​នឹង​ព្រះយេស៊ូវ ។ សៀវភៅ​ដំណឹងល្អ Synoptic ចែង​ថា យ៉ាកុប និង​យ៉ូហាន​នៅ​ជាមួយ​ឪពុក​របស់​ពួកគេ​នៅ​មាត់​សមុទ្រ ពេល​ព្រះយេស៊ូវ​បាន​ហៅ​ពួកគេ​ឲ្យ​ដើរ​តាម​ទ្រង់ ។ , 

យ៉ាកុប រួម​ជា​មួយ​នឹង​បង​ប្រុស​របស់​គាត់ យ៉ូហាន និង ​ពេត្រុស បាន​បង្កើត ​ការ​ទទួល​ជ័យ​ជម្នះ ​ក្រៅ​ផ្លូវ​ការ​ក្នុង​ចំណោម ​សាវក​ដប់ពីរ​នាក់ ។ ព្រះ​យេស៊ូ​បាន​អនុញ្ញាត​ឱ្យ​ពួក​គេ​ធ្វើ​ជា​សាវ័ក​តែ​ម្នាក់​គត់​ដែល​មាន​វត្តមាន​ក្នុង​ឱកាស​ពិសេស​ចំនួន​បី​ក្នុង​អំឡុង​ពេល​កិច្ច​បម្រើ​ផ្សាយ​សាធារណៈ​របស់​ទ្រង់ ការ​ប្រោស​កូន​ស្រី​របស់​យ៉ៃរ៉ុស  ការ​ប្រែ​រូប​ព្រះ​យេស៊ូ  និង ​ការ​ឈឺ​ចាប់​នៅ​ក្នុង​សួន​ច្បារគែតសេម៉ានី ។  យ៉ាកុប និង​យ៉ូហាន  (ឬ​តាម​ប្រពៃណី​មួយ​ទៀត មាតា​របស់​ពួក​គេ  ) បាន​សុំ​ព្រះ​យេស៊ូ​ឲ្យ​ប្រទាន​កន្លែង​អង្គុយ​ខាង​ស្ដាំ​និង​ឆ្វេង​ដល់​ពួក​គេ​ក្នុង​សិរី​ល្អ​របស់​ទ្រង់។ ព្រះ‌យេស៊ូ​ស្ដី​បន្ទោស​ពួក​គេ ដោយ​សួរ​ថា​តើ​ពួក​គេ​ត្រៀម​ខ្លួន​សម្រាប់​ផឹក​ពី​ពែង​ដែល​ទ្រង់​នឹង​ទទួល​ឬ​ទេ ហើយ​លោក​មាន​ប្រសាសន៍​ថា សូម្បី​តែ​លោក​ក៏​មិន​ទទួល​បាន​កិត្តិយស​ដែរ។ សាវ័ក​ឯ​ទៀត​ខឹង​នឹង​ពួក​គេ។ យ៉ាកុប និង​ប្អូន​ប្រុស​របស់​គាត់​ចង់​ដុត​ទីក្រុង ​សាសន៍​សាម៉ារី ប៉ុន្តែ​ត្រូវ​បាន​ព្រះ​យេស៊ូ​ស្ដី​បន្ទោស។ 

កិច្ចការ​របស់​ពួក​សាវក ​កត់ត្រា​ថា « ហេរ៉ូឌ ជា​ស្ដេច » (​ជា​ធម្មតា​ត្រូវ​បាន​កំណត់​អត្តសញ្ញាណ​ដោយ ​ហេរ៉ូឌ អាគ្រីប៉ា ) បាន​ប្រហារជីវិត​យ៉ាកុប​ដោយ​ដាវ ។  Nixon ណែនាំថា នេះអាចបណ្តាលមកពីកំហឹងរបស់ យ៉ាកុប  ដែលគាត់ និងបងប្រុសរបស់គាត់ទទួលបានរហស្សនាមថា Boanerges ឬ "កូនរបស់ Thunder" ។  FF Bruce ផ្ទុយពីរឿងនេះទៅនឹង ការរំដោះរបស់ពេត្រុស ហើយសរសេរថាសំណើដែលថា "យ៉ាកុប គួរស្លាប់ខណៈពេលដែលពេត្រុសគួរតែរត់គេចខ្លួន" គឺជា "អាថ៌កំបាំងនៃ ការផ្តល់ដ៏ទេវភាព " ។
យ៉ាបយុម

រូបភាពតូច| ព្រះពុទ្ធរូប(ព្រះពុទ្ធបដិមា) ព្រះ​អមិតាភពុទ្ធ-ព្រះនាងផេនទរាទេវី(ទេពភរិយា)ក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនានិកាយវិជ្រយាននិកាយត័នត្រៈ សិល្បៈទីបេ. 

យ៉ាបយុម (  ) នៃភាសាទីបេអត្ថន័យ គឺ ឪពុកនិងម្តាយ។. , វាជានិមិត្តរូបនៃបុរសនិងស្ត្រីក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនានិកាយវិជ្រយាននិកាយត័នត្រៈ ៕៚ .។Keown, Damien. (2003). A Dictionary of Buddhism,  p. 338. Oxford University Press. .
យ៉ាបា

thumb|យ៉ាបា
យ៉ាបា ជាប្រភេទថ្នាំញៀនមានរាងជាគ្រាប់មូលសំប៉ែត ដែលកើតឡើងពីល្បាយមេតំហ្វេតាមីននិងកាហ្វេអ៊ីន។ ជាទូទៅ​វាមានពណ៌ឆើត​ (ទឹកក្រូចឬបៃតង) និងមានត្រាអក្សរ "R" ឬ "WY"
បោះពីលើ។ ពាក្យយ៉ាបា ជាភាសាថៃមានន័យត្រង់ថា«ថ្នាំឆ្គួត»។ នៅឥណ្ឌាគេហៅវាថា ប៊ុលប៊ុលីយ៉ា នៅហ្វីលីពីន ឥណ្ឌូនេស៊ី និងជប៉ុន គេហៅវាថា ស្សាប៊ូ។

គុណភាពរបស់វា​ប្រែប្រួលទៅតាមប្រភព។ វាមានប្រភេទសំរាប់លេបនិងហិតចូលតាមច្រមុះ (មានប្រភេទចាក់ផលិតនៅប្រទេសឡាវដែរ)។ គ្រឿងញៀនលាយខុសច្បាប់​ មានប្រើច្រើនជាពិសេស​នៅប្រទេសថៃ ដែលនៅទីនោះ​មានបណ្ដាញនាំចូលពីប្រទេសជិតខាងដូចជាមីយ៉ាន់ម៉ានិងឡាវជាដើម។ នាពេលថ្មីៗនេះ គេឃើញមានការប្រើប្រាស់​ក្នុងបណ្ដាជន​អន្តោរប្រវេសន៍នៅសហរដ្ឋអាមេរិកដែរ និងជួនកាល​ត្រូវគេប្រើជំនួសអេស្តាស៊ី។

ថ្នាំគ្រាប់យ៉ាបា​ត្រូវបានដាក់ជារបស់ខុសច្បាប់​ដោយរដ្ឋាភិបាលថៃនៅឆ្នាំ១៩៧០។ នៅសម័យនោះ​វាត្រូវបាន​គេលក់នៅតាម​ស្ថានីយ៍ប្រេងឥន្ធនៈនានា និងត្រូវបានអ្នករត់ឡានទិញប្រើសំរាប់បំបាត់ការងងុយ។ បន្ទាប់ពីមានគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍​ធ្ងន់ៗ​ក្នុងចំនោមឡានក្រុងរត់ផ្លូវឆ្ងាយ រដ្ឋាភិបាលពេលនោះបានដាក់យុទ្ធនាការបោសសំអាត​គ្រឿងញៀនតាំងពីឆ្នាំ២០០៣ ហើយការប្រើប្រាស់គ្រឿងញៀនក្នុងចំនោម​អ្នកបើកឡានក្រុងបានធ្លាក់ចុះ។ ដោយសារតែហេតុនេះ ទើបតំលៃលក់រាយបានឡើងពី ១០០–១៥០បាត (ប្រហែល១២០០០–១៦០០០រៀល) ទៅ ២៥០–៤៥០បាត (២៨០០០–៤៨០០០រៀល) ក្នុងមួយគ្រាប់។ ក៏ប៉ុន្តែ វានៅតែពេញនិយមក្នុងចំនោមអ្នកប្រើប្រាស់គ្រឿងញៀន។

នៅឆ្នាំ២០០៦ យ៉ាបាបានទទួលការនិយមប្រើពីបណ្ដាអ្នកមាននៅប្រទេសបង់ក្លាដែស្ស។ អាជ្ញាធម៌បានធ្វើយុទ្ធនាការបោសសំអាតគ្រឿងញៀននៅឆ្នាំ២០០៧ ហើយបានរកឃើញពាណិជ្ជករល្បីៗមួយចំនួនប្រើប្រាស់វា។
យ៉ាម៉ាហ្គឹឈិ(ខេត្ត)

ខេត្តយ៉ាម៉ាហ្គឹឈិ (山口県, Yamaguchi-ken) ជាខេត្តមួយនៅតំបន់ជឺហ្គុកឹ នៃកោះហុងហ្សឺ របស់ប្រទេសជប៉ុន។ ខេត្តនេះមានទីរួមខេត្តឈ្មោះក្រុងយ៉ាម៉ាហ្គឹឈិ។ ក្រុងដែលធំនិងអ៊ូអរជាងគេក្នុងខេត្តគឺក្រុងស៊ីម៉ូណុសេគី (ភាសាជប៉ុន: 下関市, Shimonoseki-shi, ភាសាអង់គ្លេស: Shimonoseki )។
យ៉ាស៊ូហ៊ីរ៉ុ ណាកាសូណេ

ជាអ្នកនយោបាយជប៉ុនដែលបានធ្វើជានាយករដ្ឋមន្ត្រីជប៉ុន​ និងប្រធានគណបក្សប្រជាធិបតេយ្យសេរីចាប់តាំងពីឆ្នាំ១៩៨២ ដល់ឆ្នាំ១៩៨៧ លោកគឺជាសមាជិករបស់សភាតំណាងរាស្រ្តអស់រយៈពេលជាង ៥០ ឆ្នាំ លោកត្រូវបានគេស្គាល់ថាល្អបំផុតសម្រាប់ការជំរុញតាមរយៈការធ្វើឯកជនភាវូបនីយកម្មនៃក្រុមហ៊ុនរបស់រដ្ឋ និងដើម្បីជួយធ្វើឱ្យរស់ឡើងវិញជាតិនិយមជប៉ុនអំឡុងពេលនិងក្រោយអាណត្តិជានាយករដ្ឋមន្ត្រី
យ៉ូសែប ឆ្មារសាឡាស់

រូបភាពតូច|306x306ភីកសែល|លោកអភិបាល ឆ្មារ សាឡាស
លោក យ៉ូសែប ឆ្មារសាឡាស់ កើតនៅថ្ងៃទី២១ តុលា ឆ្នាំ១៩៣៧ ហើយ ស្លាប់ទៅវិញនៅឆ្នាំ ១៩៧៧ ខែកញ្ញា ។ លោកជាសង្ឃរាជ នៃសវររបស់ព្រះយ៉េស៊ូគ្រឹះរបស់សាសនាកាតូលិច នៅក្នុងទីក្រុងភ្នំពេញ (កម្ពុជា)  រវាងចន្លោះឆ្នាំ ១៩៧៥ ដល់ឆ្នាំ១៩៧៧។ គាត់ជាសង្ឃរាជដំបូង បង្អស់ របស់ជនជាតិខ្មែរ ហើយបានស្លាប់ដោយសារតែធ្វើការបាក់កំលាំង នៅក្នុងរបបប៉ុល ពត។
យ៉ូសែប ឆ្មារសាឡាស់: ជីវិត

ជីវិត
សាឡាស់ កើតនៅរាជធានីភ្នំពេញ នៅថ្ងៃទី ២១ ខែតុលា ឆ្នាំ ១៩៣៧ ។ ហើយកិច្ចការដំបូងរបស់គាត់ គឺជាអភិបាល នៃសវករបស់ព្រះយេស៊ូគ្រឹស ក្នុងខេត្ដ បាត់ដំបង. គាត់បានត្រលប់ទៅប្រទេស បារាំង ដើម្បី សិក្សាបន្ដ។ នៅក្នុងខែ មេសា ឆ្នាំ១៩៧៥ ពួកខ្មែរក្រហម មានអំនាចលើទឹកដីខ្មែរទាំងមូល ។ ពួកគេបានបង្កើតរដ្ឋកុម្មុយនីសមួយ ជាមួយនឹងឈ្មោះថា កម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ  ដែលសាសនាមួយចំនួននៅពេលនោះ ត្រូវបានហាមឃាតមិនឲ្យមាន​ ហើយវិនាសកម្មនៃកន្លែងសាសនា គឺបានត្រឹមតែសញ្ចឹងគិត។​ នៅក្នុងខែ ឧសភា ឆ្នាំ ១៩៧៥ ជនបរទេសមួយចំនួននៅក្នុងប្រទេសត្រូវបានបណ្ដាញចេញ ហើយ រួមទាំងលោកសង្ឃសាសនាកាតូលិច ផងដែរ  ហើយអ្នកស្រុក ត្រូវបានប្រឈមមុខ នៅក្នុងការបង្កបង្កើនផលនៅក្នុងស្រែ និងមួយចំនួនទៀត ត្រូវបានយកទៅសំលាប់ចោល។
សង្ឃរាជបារាំង អ៊ីវ រ៉ាមូស ជាប្រធាននៃព្រះវិហារនៅកម្ពុជា នៅពេលដែលខ្មែរក្រហមមានអំនាចលើទីកដីខ្មែរ។  គាត់ត្រូវបានបណ្ដាញ់ចេញពីរប្រទេសកម្ពុជាព្រោះគាត់ជាជនបរទេស ហើយ គាត់បានហៅ សាឡាស់ ឲ្យត្រលប់មកកម្ពុជាវិញ។​ នៅថ្ងៃទី ១៤ ខែ មេសា ឆ្នាំ ១៩៧៥  ព្រះវិហារ ហូលី ស៊ី បានតែងតាំង សាឡាស់ ជាអ្នកបំរើរបស់ព្រះយ៉េស៊ូគ្រឹស នៅរាជធានីភ្នំពេញ ។​ នៅថ្ងៃទី​ ៣០ ខែមេសា សង្ឃរាជ អ៊ីវ រ៉ាមូស ត្រូវបាននិរទេស ចេញពីរប្រទេស ជាមួយនិងលោកសង្ឃបរទេស និង អ្នកកាន់សាសនា។ បុព្វជិត និង អ្នកបួស ជនជាតិកម្ពុជាភាគច្រើន នៅសល់នៅតាមជនបទនិងមានជីវិតតិចតួចណាស់។
បន្ទាប់ពីរ សង្ឃរាជ អ៊ីវ រ៉ាមូស លាលែងពីរដំណែង ជាប្រធានព្រះវិហារនៅប្រទេសកម្ពុជា សាឡាស់ ក៏បានក្លាយទៅជាប្រធានវិញម្ដង ប៉ុន្ដែ គាត់ត្រូវបានពួកខ្មែរក្រហម បញ្ចូលគាត់ឲ្យទៅធ្វើស្រែ នៅក្នុងខេត្ដកំពង់ធំ។ 
ហើយបន្ទាប់មកគាត់បានស្លាប់នៅក្នុងឆ្នាំ ១៩៧៧ ដោយការបាក់កំលាំង នៅវត្ដថ្លា ឃុំ ស្រយូង ស្រុកបារាយ ខេត្ដកំពង់ធំ។
យ៉ូសែប ឆ្មារសាឡាស់: ប្រវត្ដិ

ប្រវត្ដិ
right|thumb|250px|ខ្ទមរបស់សាឡាស់
លោកទទួលភារកិច្ចបង្រៀនគ្រូអប់រំជំនឿ នៅព្រះសហគមន៏ខេត្ដបាត់ដំបង។ លោកទទួលអគ្គសញ្ញាតែងតាំង ជាអភិបាលព្រះសហគមន៏ នៅថ្ងៃទី១៤ ខែមេសា ឆ្នាំ ១៩៧៥ ។ លោកទទួលមុខងារជាអភិបាលឧបត្ថម្ភ នៃលោកអភិបាល អ៊ីវ រ៉ាមូស។ មុនទទួលអគ្គសញ្ញាតែងតាំងជាអភិបាល លោក សាឡាស់ កំពុងស្នាក់នៅ ឯប្រទេសបារាំង ។ ពេលទទួលលិខិតរបស់លោកអភិបាលព្រះសហគមន៏ភូមិភាគភ្នំពេញ ឲ្យវិលត្រលប់មកកម្ពុជាវិញ លោកក៏វិលត្រលប់មកកម្ពុជាភ្លាម។  នៅថ្ងៃទី១៨ ខែមេសា ឆ្នាំ ១៩៧៥ ក្រុងភ្នំពេញត្រូវកាន់កាប់ដោយអង្គការខ្មែរក្រហម លោកត្រូវគេកៀរទៅនៅតាំងគោកស្រុកបារាយ ខេត្ដកំពង់ធំ ។  សាឡាស់ត្រូវបានបង្ខំឲ្យធ្វើការជាទំងន់ នៅតាមកាដ្ឋាននានាក្នុងតំបន់ ស្រុកបារាយ។  ពេលធ្វើដំនើរទៅកាន់កាដ្ឋានលោកសង្ឃឹមថា នឹងបានជួបគ្រឹសបរិស័ទខ្លះ ដើម្បីលើកទឹកចិត្ដគេ តែមិនសម្រេចឡើយ ។ បន្ទាប់មកនៅឆ្នាំ​១៩៧៧ ក៏ទទួលមរណភាព។
យ៉ូហាន វ៉ូលកាង វ៉ុន ហ្គឺថេ

thumb|200px|យ៉ូហាន វ៉ូលកាង វ៉ុន ហ្គឺថេ 
យ៉ូហាន វ៉ូលកាង វ៉ុន ហ្គឺថេ (, ២៨ សីហា ឆ្នាំ ១៧៤៩ — ២២ មីនា ឆ្នាំ ១៨៣២) គឺជាអ្នកនិពន្ធនិងរដ្ឋបុរសអាល្លឺម៉ង់ ។
យ៉ូអាសូប៊ី

យ៉ូអាសូប៊ី () គឺជាអ្នក​ចម្រៀង​ពីរ​នាក់ជប៉ុនបង្កើតឡើងក្នុងឆ្នាំ ២០១៩ ដោយក្រុមហ៊ុន Sony Music Entertainment Japan ក្រុមនេះផ្សំឡើងដោយ អាយ៉ាសេ​ អ្នកផលិតវ៉ូខាឡូយដ៍ និងលីឡាស​ អ៊ីគូតា តារាចម្រៀង-អ្នកនិពន្ធបទចម្រៀង នៅក្រោមឈ្មោះហៅក្រៅរបស់អ៊ីគូរ៉ា​ តំណាងដោយពាក្យស្លោក "ប្រលោមលោកចូលទៅក្នុងតន្ត្រី" ទាំងពីរ​នាក់​ដំបូង​បាន​ចេញ​ចម្រៀង​ដោយ​ផ្អែក​លើ​រឿង​ខ្លី​ដែល​បាន​ជ្រើសរើស​ដែល​បាន​បង្ហោះ​នៅ​លើ Monogatary.com គេហទំព័រប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយសង្គមសម្រាប់ការសរសេរប្រកបដោយភាពច្នៃប្រឌិតដែលដំណើរការដោយផលិតកម្ម​​ ប្រភពក្រោយមកក៏បានមកពីប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយផ្សេងៗ ដូចជារឿងដែលសរសេរដោយអ្នកនិពន្ធអាជីព សៀវភៅ សំបុត្រ និងរឿងល្ខោនជាដើម។
យ៉ែម បុញ្ញឫទ្ធិ ជាអ្នកណា?

រូបថតរូបភាពតូច|រូបថតលោក យ៉ែម បុញ្ញប្ញទ្ធិប្រធានបក្សកម្ពុជានិយមឈ្មោះយ៉ែម បុញ្ញប្ញទ្ធិថ្ងៃខែឆ្នាំកំណើត០៧ ខែ កក្កដា ឆ្នាំ ១៩៦០ ទីកន្លែងកំណើត តាកែវសញ្ជាតិខ្មែរ បារាំងឪពុក យ៉ែម ងឹម ជនជាតិខ្មែរម្តាយសេង គេន ជនជាតិខ្មែរកម្រិតវប្បធម៌អនុបណ្ឌិតគ្រប់គ្រង ភរិយា ចរិយាសាសនា ព្រះពុទ្ធសាសនាមុខរបរ អ្នកនយោបាយ គណបក្សនយោបាយ គណបក្សសង្រ្គោះជាតិ(២០១២-២០១៧) គណបក្សកម្ពុជានិយម(២០២១-បច្ចុប្បន្ន)
យ៉ែម បុញ្ញ​ឫទ្ធិ

អ្នកនយោបាយប្រាកដនិយមរូបភាពតូច|រូបថតលោក យ៉ែម បុញ្ញប្ញទ្ធិអតីតប្រធានបក្សកម្ពុជានិយមឈ្មោះយ៉ែម បុញ្ញប្ញទ្ធិថ្ងៃខែឆ្នាំកំណើត០៧ ខែ កក្កដា ឆ្នាំ ១៩៦០ ទីកន្លែងកំណើត ព្រះបាទជាន់ជុំ គីរីវង់ តាកែវសញ្ជាតិខ្មែរ បារាំងឪពុកយ៉ែម ងឹម ជនជាតិខ្មែរម្តាយសេង គេន ជនជាតិខ្មែរកម្រិតវប្បធម៌អនុបណ្ឌិតគ្រប់គ្រង ភរិយា ១/កូន ៣នាក់/ប្រុស ១នាក់សាសនា ព្រះពុទ្ធសាសនាមុខរបរ អ្នកនយោបាយ គណបក្សនយោបាយ ប្រជាធិបតេយ្យសេរី
យ៉ែម បុញ្ញ​ឫទ្ធិ: '''[https://www.facebook.com/YemPonhearith/ ជីវប្រវត្តិ និងឧត្តមភាពរបស់លោក យ៉ែម បុញ្ញប្ញទ្ទិ]'''

ជីវប្រវត្តិ និងឧត្តមភាពរបស់លោក យ៉ែម បុញ្ញប្ញទ្ទិ 

តើយ៉ែម បុញ្ញប្ញទ្ធិជានណារ? ហើយមានប្រវត្តិបែបណាខ្លះ?
ក្នុងនាមជាអ្នកនយោបាយមាននិន្នាការប្រជាធិបតេយ្យ សម្តីមុត ហើយត្រូវបានគេស្គាល់រូបលោកចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០០៨មក ជាពិសេសក្រោយការបង្រួបបង្រួមរវាងគណបក្សសិទ្ធិមនុស្ស និងគណបក្សសមរង្ស៊ី ក្លាយជាគណបក្សសង្រ្គោះជាតិ ឆ្នាំ២០១២-២០១៣នោះគឺ លោក យ៉ែម បុញ្ញប្ញទ្ធិ ដែលជាអ្នកតំណាងរាស្រ្តមណ្ឌលព្រៃវែង២អាណត្តិ និងជាអតីតប្រធានគណៈកម្មាធិការទី៧ នៃរដ្ឋសភា រហូតដល់គណបក្សសង្រ្គោះជាតិត្រូវបានរម្លាយនាចុងឆ្នាំ២០១៧។ នៅឆ្នាំ២០២១ លោកជាស្ថាបនិកគណបក្សកម្ពុជានិយម ដើម្បីចូលរួមប្រកួតការបោះឆ្នោតឃុំ-សង្កាត់ ឆ្នាំ២០២២។
តើប្រវត្តិរូបរបស់លោកមានយ៉ាងណាខ្លះ?
យ៉ែម បុញ្ញ​ឫទ្ធិ: ១. ប្រវត្តិផ្ទាល់ខ្លួន

១. ប្រវត្តិផ្ទាល់ខ្លួន

លោក យ៉ែម បុញ្ញប្ញទ្ធិ កើតនៅថ្ងៃ ទី៧ ខែកក្កដា ឆ្នាំ១៩៦០ក្នុងគ្រួសារខ្មែរសុទ្ធមួយ នៅភូមិកំពង់ ឃុំព្រះបាទជាន់ជុំ ស្រុកគិរីវង់ ខេត្តតាកែវ ដែលមានឪពុកឈ្មោះ យ៉ែម ងឹម ជាចាងហ្វាងសាលាទន្លាប់ និងជាអ្នកតំណាងរាស្ត្រក្នុងឆ្នាំ១៩៧២ (សម័យសាធារណរដ្ឋខ្មែរ) ហើយមានម្តាយជាស្ត្រីមេផ្ទះឈ្មោះ សេង គេន។ លោក យ៉ែម បុញ្ញប្ញទ្ធិ មានបងប្អូនបង្កើតចំនួន១០ នាក់ ប្រុស ៦ និងស្រី៤នាក់ ហើយលោកជាកូន ទី៥ នៅក្នុងគ្រួសារ។
យ៉ែម បុញ្ញ​ឫទ្ធិ: ២. ប្រវត្តិសិក្សា និងការតស៊ូ

២. ប្រវត្តិសិក្សា និងការតស៊ូ

លោក យ៉ែម បុញ្ញឫទ្ធិ បានចូលរៀននៅសាលាបឋមសិក្សាទន្លាប់ ហើយនៅពេលដែលស្រុកចាប់ផ្តើមកើតសង្គ្រាមក្នុង ឆ្នាំ១៩៧០ លោកបានផ្លាស់ទៅរៀននៅវិទ្យាល័យ តាកែវ អស់រយៈពេលមួយឆ្នាំ មុននឹងមកបន្តការសិក្សានៅ ភ្នំពេញ រហូតដល់ ឆ្នាំ១៩៧៥ ដោយស្នាក់នៅ វត្តវត្តនួនមណីរាម ហៅវត្ត ថាន់ អស់រយៈពេលមួយឆ្នាំ រួចបានទៅរស់នៅផ្ទះរបស់លោកនៅ ទួលទំពូង។ 
ចូលដល់សម័យខ្មែរក្រហម លោក បុញ្ញឫទ្ធិ ត្រូវគេជម្លៀសពីទីក្រុងភ្នំពេញទៅរស់នៅ ស្រុកអង្គរជ័យ ខេត្តកំពតរហូតដល់សម័យអាវខ្មៅមួយនេះដួលរលំ។ ឆ្នាំ១៩៧៩ បន្ទាប់ពីបានវិលទៅរស់នៅស្រុកកំណើតមួយរយៈ លោកបានឡើងមករស់នៅ ភ្នំពេញវិញ ដោយចូលរៀនថ្នាក់ ទី១០ នៅវិទ្យាល័យស៊ីសុវត្ថិ។ បន្ទាប់ពីរៀនចប់ថ្នាក់ ទី១០ លោកបានសុំ អាហារូបករណ៍ទៅសិក្សានៅអឺរ៉ុបខាងកើត ប៉ុន្តែ មិនត្រូវបានគេអនុញ្ញាតឡើយ «ដោយសារតែមានការរើសអើងពីប្រវត្តិរូបលោកផ្ទាល់ និងប្រវត្តិគ្រួសាររបស់លោក»។ ក្រោយមក លោកបានចាកចេញពីក្រុងភ្នំពេញ ទៅកាន់ជំរំនៅតាមព្រំដែនខ្មែរ-ថៃនាខែកញ្ញា ឆ្នាំ១៩៨០។ លោកបានរស់នៅជំរំតាមព្រំដែនក្នុងរយៈពេលខ្លីប៉ុណ្ណោះ ហើយបានចាកចេញទៅរស់នៅប្រទេសបារាំង នៅចុង ឆ្នាំ១៩៨១ ក្នុងនាមជាជនភៀសខ្លួន។