navinnseab/khmer-wikipedia-article huggingface dataset:
ជនជាតិខ្មែរចិន: Teochew

Teochew 
ប្រជាជន Teochew គឺជាក្រុមតូចជាងគេបំផុតរបស់ចិននៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជានិងមានប្រជាជនប្រហែល 77% នៃប្រជាជនចិន។ ជនជាតិភាគតិចប្រហែល 85% នៃជនជាតិភាគតិចនៅកម្ពុជាបានមកពីខេត្ត Jieyang នឹង Shantou នៃ Guangdong ខេត្តនៅប្រទេសចិន។ កំណត់ត្រាដំបូងបង្អស់របស់ជនអន្តោប្រវេសន៍ទាជឈុវតាំងពីសតវត្សរ៍ទី 16 នៅពេលមានអ្នកបះបោរមួយចំនួនដែលស្ថិតនៅក្រោមការដឹកនាំរបស់ចោរសមុទ្រចិនលឹមខៀងបានតាំងទីលំនៅនៅកម្ពុជា។ មិនសំខាន់នៃអន្តោប្រវេសន៍ចិនពីChaoshan តំបន់បានកើតឡើងរហូតដល់ទសវត្សឆ្នាំ 1860 ហើយពួកតាកូយ៍បានមកដល់ប្រទេសកម្ពុជាក្នុងចំនួនតិចតួចនៅផ្នែកក្រោយនៃសតវត្សទី 19 ។Xu and Shen (2005), p. 13 ការធ្វើអន្តោប្រវេសន៍ខ្នាតធំបានកើតឡើងនៅទសវត្សឆ្នាំ 1920 និង 1930 ហើយពួកទាជីវបានបង្កើតខ្លួនឯងជាក្រុមអនុប្រធានចិនដែលលេចធ្លោបន្ទាប់មក។ ប្រមាណជា 48% នៃជនជាតិភាគតិចរស់នៅក្នុងតំបន់ជនបទហើយពួកគេមានប្រហែល 90% នៃប្រជាជនចិននៅជនបទ។កុលសម្ព័ន្ធ Teochews គឺជាក្រុមតូចជាងគេបំផុតនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាដែលមានប្រជាជនចិនចំនួន 100.000 នាក់ក្នុងចំណោម 135.000 នាក់នៅក្នុងឆ្នាំ 1962 មកពីក្រុមតូចនេះ។Willmott (1967), p. 104 – Table A: Chinese Urban Population in Cambodia by province and language group ជាទូទៅនៅតំបន់ជនបទនៃប្រទេសតែងតែរកស៊ីជាអ្នកលក់ដូរភូមិអ្នកចងការប្រាក់ឥណទានជនបទអ្នកជំនួញស្រូវអង្ករឬកសិករបន្លែ។ នៅទីក្រុងភ្នំពេញនិងនៅតាមទីប្រជុំជនតូចៗពួកតាណូយ៍ជាទូទៅត្រូវបាននាំចូលនិងនាំចេញ Entrepotអ្នកជួញដូរឱសថការីឬអ្នកជួញដូរផ្លូវ។Willmott (1967), p. 18
ជនជាតិខ្មែរចិន: កាតាំង

កាតាំង 
កាតាំងត្រូវបានគេស្គាល់ផងដែរថាជា "ចិន-កាតាំង" ជាភាសាខ្មែរ។ពួកគេបានបង្កើតជាអនុក្រុមចិនដ៏ធំបំផុតនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាចាប់ពីសតវត្សទី 17 រហូតដល់ដើមសតវត្សទី 20 ។Willmott (1967), p. 7 រស់នៅយ៉ាងសំខាន់នៅក្នុងទីក្រុង។ ប្រហែល 40% នៃខាទុយសានត្រូវបានប្រមូលផ្តុំនៅរាជធានីភ្នំពេញ, ខណៈពេលដែលភាគច្រើននៃសំណល់ត្រូវបានរកឃើញ Battambang, Kampong Cham, Kampong Chhnang នៃ Kratieដែលជាកន្លែងដែលពួកគេបង្កើតយ៉ាងហោចណាស់ 30% នៃប្រជាជនចិន។ ប្រហែល 55% នៃភាសាកាតាំងបានមកពីអាណាខេត្ត Dongguan, Guangzhou នៃ Foshan ក្នុង Guangdong.Willmott (1967), p. 20 នៅក្នុងទសវត្សឆ្នាំ 1880 និងឆ្នាំ 1890 ក្រុមអ្នកអភិវឌ្ឍអចលនទ្រព្យរបស់ចិនបានបង្កើតកិច្ចសន្យាសាងសង់ពីរដ្ឋាភិបាលអាណានិគមបារាំងដើម្បីបង្កើតផ្ទះចម្លាក់ឥដ្ឋនិងស៊ីម៉ង់នៅក្នុងកម្មវិធីនៃការជួសជុលទីក្រុងដើម្បីធ្វើទំនើបកម្មទីក្រុងភ្នំពេញ។Muller (2006), p. 65 កានទុយសានដែលមានប្រជាជនកម្ពុជាភាគច្រើននៅមុនពេលការចល័តទាជីវបានចាប់ផ្តើមនៅចុងឆ្នាំ 1930 បានរស់នៅភាគច្រើននៅក្នុងទីក្រុង។ ជាទូទៅពួកខេនជីនបានចូលរួមក្នុងវិស័យដឹកជញ្ជូននិងជំនាញសាងសង់ដែលមានជំនាញជាជាងមេកានិចឬជាងឈើ។
ជនជាតិខ្មែរចិន: ហៃណាន

ហៃណាន 
ច្រើនជាង 80 ភាគរយនៃ Hainanese people បានរកឃើញប្រភពដើមរបស់ពួកគេ Wenchang ស្រុក។ មនុស្សមកពី Hainanតាំងទីលំនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាតាំងពីដើមសតវត្សទី 18 Mạc Cửu,ដែលបានបង្កើតឡើងនូវការតាំងទីលំនៅធ្វើពាណិជ្ជកម្មមួយដែលបានកើតឡើងនៅសម័យទំនើប Ha Tien, Kampot province នឹង Sihanoukville. អ្នកតាំងលំនៅដំបូងហៃណានបានចាប់ផ្តើមជាឈ្មួញកណ្តាលប៉ុន្តែបានប្រែក្លាយទៅជាការជួញដូរម្រេចនៅចុងសតវត្សទី 18 ។ ពួកគេបានបង្កើតចំការម្រេចនៅកំពតហើយបានក្លាយជាអនុក្រុមចិនដែលគ្របដណ្ដប់នៅក្នុងខេត្ដនោះ។ សហគមន៍ហៃណានតូចៗក៏ត្រូវបានគេរកឃើញផងដែរ Sisophonនៃ Sre Ambel។ នៅទសវត្សឆ្នាំ 1950 ហៃណានជាច្រើននឹងផ្លាស់មកទីក្រុងភ្នំពេញដែលនៅចុងឆ្នាំ 1960 ពួកគេបានផ្តាច់មុខអាជីវកម្មសណ្ឋាគារនិងភោជនីយដ្ឋានទាំងមូល។ ហៃណាននៃប្រវត្តិសាស្រ្តសេដ្ឋកិច្ចសង្គមដែលមានភាពទន់ខ្សោយជាងមុនបានដំណើរការហាងលក់ដូរនិងហាងលក់ទំនិញ។
ជនជាតិខ្មែរចិន: ហុកកៀន

ហុកកៀន 
Hokkienក្រុមតូចត្រូវបានគេជឿជាក់ថាជាក្រុមតូចដំបូងរបស់ចិនដែលតាំងលំនៅនៅកម្ពុជា។ ភាគច្រើននៃ ហុកកៀន តាមដានដូនតារបស់ពួកគេត្រឡប់ទៅ Quanzhou នៃ​ Xiamenអាណាខេត្តនៅភាគខាងត្បូង Fujian ខេត្ត។ ហុកឃីនស៍បានតាំងលំនៅជាចម្បងនៅក្នុងទីក្រុងភ្នំពេញនិងខេត្តបាត់ដំបងហើយគ្រួសារខ្មែរជាច្រើននៅខេត្តបាត់ដំបងបានអះអាងថាមានដើមកំណើតចិនហុកកៀនឆ្ងាយ។ សហគមន៍ហុកកិនចូលរួមពាក់ព័ន្ធនឹងការដឹកជញ្ជូនទំនិញនាំចេញនាំចេញនិងក្នុងវិស័យធនាគារ។Willmott (1967), p. 25-6 ពួកគេក៏មានភាគច្រើននៃជនជាតិចិនដែលមានបំផុតនៅក្នុងប្រទេសផងដែរ។
ជនជាតិខ្មែរចិន: Hakka

Hakka 
អំពី 65% នៃ Hakkaដានឫសរបស់ពួកគេត្រលប់ទៅ Meizhou នៃ Heyuan ខេត្តនៅក្វាងទុង។ ប្រហែល 70% នៃហាកាសត្រូវបានរកឃើញនៅក្នុងរាជធានីភ្នំពេញដែលជាកន្លែងដែលពួកគេមានវិជ្ជាជីវៈលេចធ្លោនៅក្នុងវិស័យ Traditional Chinese Medicineនិងការផលិតសម្លៀកបំពាក់។ ហាកាសក៏ត្រូវបានរកឃើញផងដែរ Takeo province, Stung Treng នៃ Rattanakiri ដែលមានកសិករបន្លែនិងកម្មករដាំកៅស៊ូ។ សហគមន៍ហាក់កានៅតាមបណ្តាខេត្តនានាបានធ្វើអន្តោប្រវេសន៍ទៅប្រទេសកម្ពុជាតាមរយៈតុងកឹងនិងកូសាំងស៊ីននៅសតវត្សទី 18 និងទី 19 ។Willmott (1967), p. 23-4នៅរាជធានីភ្នំពេញអ្នកដែលទើបតែមកដល់ហត្ថាគឺពេទ្យធ្មេញដែលជាអ្នកលក់ឱសថបុរាណនិងអ្នកផលិតស្បែកជើង។
ជនជាតិខ្មែរចិន: ភាសា

ភាសា 
គ្រួសារខ្មែរជាច្រើននៅប្រទេសចិនមានកូន ៗ របស់ពួកគេរៀនភាសាចិនដើម្បីបញ្ជាក់ពីអត្តសញ្ញាណចិនរបស់គេថាជាភាសាចិនកុកងឺបានក្លាយជាភាសាបឋមនៃអាជីវកម្មសម្រាប់សហគមន៍ធុរកិច្ចនៅក្រៅប្រទេស។ កត្តាចំបងមួយគឺដោយសារកំណើនសេដ្ឋកិច្ចរបស់ចិនមានភាពលេចធ្លោហើយគ្រួសារអាជីវកម្មចិនជាច្រើននៅប្រទេសចិនយល់ថាម៉ាន់ដាន់ជាទ្រព្យសម្បត្តិដ៏មានប្រយោជន៍ក្នុងការចូលរួមក្នុងទំនាក់ទំនងសេដ្ឋកិច្ចដើម្បីធ្វើពាណិជ្ជកម្មរវាងកម្ពុជានិងចិនដីគោក។
ជនជាតិខ្មែរចិន: សាសនា

សាសនា 
ប្រជាជនកម្ពុជាជាទូទៅជាអ្នកអនុវត្ត Chinese folk religionដែលរួមបញ្ចូលពិធីបុណ្យដែលទាក់ទងនឹង Taoism, Confucianism នៃ Buddhism។ គ្រួសារចិនភាគច្រើនថែរក្សាទីសក្ការបូជាតូចមួយដែលឧទ្ទិសដល់តួលេខតាងតាងឬប្រវត្តិសាស្រ្តយ៉ាងហោចណាស់មួយឬច្រើនហើយជម្រើសដ៏ពេញនិយមរួមមាន Kitchen God, Guan Yu, Guan Yin, Matsu នៃ Wang Ye. ក្នុងឱកាសបុណ្យណូអែលដូចជា Chinese New Yearប្រជាជនកម្ពុជាចិននឹងអធិស្ឋាននៅប្រាសាទអង្គរវត្តជាបុគ្គលឬជាក្រុម។ Joss sticks និងក្រដាសក៏ដូចជាការផ្តល់ម្ហូបអាហារត្រូវបានប្រើសម្រាប់ការអធិស្ឋាន។ ក្នុងករណីមួយចំនួនដូចជាពិធីបុណ្យសពឬការទស្សន៍ទាយប្រជាជនកម្ពុជាចិននឹងទៅរកគ្រូគង្វាលវិញ្ញាណនិង geomancers.

ជនជាតិភាគតិចតិចតួចនៃប្រជាជនកម្ពុជាចិនតាមលំដាប់ពុទ្ធសាសនាមហាយាននៃព្រះពុទ្ធសាសនា Chan និកាយ។ គ្រួសារជនជាតិចិនភាគច្រើនមិនអនុវត្តព្រះពុទ្ធសាសនាថេរវាទហើយបញ្ជូនកូនចៅរបស់ពួកគេទៅវត្តអារាមខ្មែរលើកលែងតែកូនចៅដែលបានចូលក្នុងសង្គមខ្មែរ។ នៅទសវត្សរ៍ឆ្នាំ 1990 និងឆ្នាំ 2000 មាននិន្នាការមួយក្នុងចំណោមពាណិជ្ជករសូត្រខ្មែរ - ចិនដែលបានចងសម្ព័ន្ធភាពជាមួយអ្នកជំនួញចិនដើម្បីកែប្រែវប្បធម៌និងសាសនាចិនឡើងវិញ។ ពួកគេរក្សាទីសក្ការបូជារបស់ចិននៅក្នុងផ្ទះនិងហាងរបស់ពួកគេហើយបានពន្យល់ថាការអនុម័តការអនុវត្តបែបនេះគឺចាំបាច់ដើម្បីបង្កើតទំនាក់ទំនងជិតស្និទ្ធជាមួយពាណិជ្ជករចិនដីគោកនិងក្រៅប្រទេស។
ជនជាតិខ្មែរចិន: Notable Sino Khmers

Notable Sino Khmers 

Kang Kek Iew - Mathematics professor and chief of Tuol Sleng Prison.
Nuon Chea (劉平坤) - Khmer Rouge ideologist.
Pol Pot - Cambodian politician and revolutionary who served as the Prime Minister of Democratic Kampuchea from 1976 to 1979.
Ta Mok - senior Khmer Rouge figure and former leader of the national army of Democratic Kampuchea.
Lon Nol - President of the Khmer Republic (Chinese-Khmer extract).
Sam Rainsy - President of Cambodian National Rescue Party
Sok An - Deputy Prime Minister
Chea Sim - Politician
Bun Rany - The Head of Cambodian Red Cross, First lady, and the wife of the Cambodian prime minister, Hun Sen.
Sinn Sisamouth - The "King of Khmer Music". He was of mixed race descent (native Cambodian, Cambodian Chinese and Laotian).
Cham Prasidh - The Cambodian Minister of Industry, Mines & Energy (Chinese descent). His original Chinese name is pronounced as Aik Tik Yu.
Tea Banh - Cambodian People's Party politician and Minister of National Defence (Thai-Chinese).
Hun Sen - The 34th and current Prime Minister of Cambodia, President of the Cambodian People's Party (CPP), and Member of Parliament (MP) for Kandal.
Eh Phuthong - Chinese Cambodian professional kickboxer and former reality TV host.
ជនជាតិខ្មែរនៅប្រទេសជប៉ុន

ជនជាតិខ្មែរនៅប្រទេសជប៉ុន (ជប៉ុន ៖ 在日カンボジア人) គឺមាន ជនជាតិខ្មែរ ដែលកើត ឬធ្វើអន្តោប្រវេសន៍ទៅប្រទេសជប៉ុន ។ នៅខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៣ មានប្រជាជនកម្ពុជាចំនួន ២៣.៧៥០នាក់ ដែលរស់នៅក្នុងប្រទេសជប៉ុន។ 令和５年末現在における在留外国人数について
ជនជាតិខ្មែរនៅប្រទេសជប៉ុន: ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រវត្តិសាស្ត្រ 
ការតាំងទីលំនៅដំបូងរបស់ប្រជាជនកម្ពុជានៅក្នុងប្រទេសជប៉ុនគឺរួចទៅហើយនៅក្នុងសតវត្សទី១៧ នៅពេលដែលពាណិជ្ជកម្មដំបូងរបស់ពួកគេបានចាប់ផ្តើម។ RAVINA, M. (2015). Tokugawa, Romanov, and Khmer: The Politics of Trade and Diplomacy in Eighteenth-Century East Asia. Journal of World History, 26(2), 269–294.

នៅឆ្នាំ ១៩៥៣ នៅពេលដែល ជប៉ុន និង កម្ពុជា បង្កើតទំនាក់ទំនងការទូត ពលករខ្មែរជាច្រើនបានមកប្រទេសជប៉ុន។

ចាប់តាំងពីទសវត្សរ៍ឆ្នាំ២០១០ មក ប្រជាជនកម្ពុជានៅក្នុងប្រទេសជប៉ុនបានកើនឡើងដោយសារតែគោលនយោបាយទិដ្ឋាការជប៉ុនកាន់តែប្រសើរឡើងសម្រាប់ប្រជាជនកម្ពុជា។ ពួកគេ​ភាគច្រើន​ជា​និស្សិត កម្មករ​រោងចក្រ និង​ជា​អ្នកធ្វើការ​នៅក្នុង​ភោជនីយដ្ឋាន​ខ្មែរ ឬ​ថៃ​។ ប្រទេស​ទាំង​ពីរ​ជា​រាជាធិបតេយ្យ ប្រទេស​ទាំង​ពីរ​មាន​ទំនាក់ទំនង​ល្អ​ជា​យូរ​ឆ្នាំ​មក​ហើយ ។ មាន​ពិធីបុណ្យ​ខ្មែរ​ជា​ច្រើន​ទៀត​ដែល​រៀបចំ​ដោយ​សហគមន៍​ខ្មែរ​នៅ​ប្រទេស​ជប៉ុន ដែល​ភាគច្រើន​ប្រារព្ធ​ធ្វើ​នៅទីក្រុង​តូក្យូ ។ Japan and Cambodia growing closer than ever ពីប្រជាជនកម្ពុជាចំនួន ២៣,៧៥០ នាក់ ប្រជាជនកម្ពុជាជិត ៣,០០០ នាក់រស់នៅក្នុងខេត្តខាណាហ្កាវ៉ា តែមួយគត់តែ ដែលធ្វើឱ្យវាក្លាយជាខេត្តដែលមានប្រជាជនកម្ពុជាភាគច្រើន ដែលពួកគេភាគច្រើនធ្វើការនៅទីក្រុងតូក្យូ ឬ យូកូហាម៉ា ។

មាន​ការ​តវ៉ា​ជា​ច្រើន​នៅ​ប្រទេស​ជប៉ុន​ដែល​ធ្វើ​ឡើង​ដោយ​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​ដែល​ភាគ​ច្រើន​ប្រឆាំង​នឹង ​នយោបាយ​កម្ពុជា ​ស្រដៀង​នឹង​ការ​តវ៉ា​ដែល​ធ្វើ​ឡើង​ដោយ​​ប្រជាជនភូមា ​នៅ​ប្រទេស​ជប៉ុន។ Cambodians take to Tokyo streets to protest PM Hun Sen's Japan visit
ជនជាតិខ្មែរនៅប្រទេសជប៉ុន: ប្រាសាទខ្មែរល្បីៗនៅប្រទេសជប៉ុន

ប្រាសាទខ្មែរល្បីៗនៅប្រទេសជប៉ុន 

 ប្រាសាទកម្ពុជា អ៊ីសេហារ៉ា ខាណាហ្គាវ៉ា
 មជ្ឈមណ្ឌលវប្បធម៌កម្ពុជា អាយកាវ៉ា កាណាហ្គាវ៉ា
ជនជាតិខ្មែរលើ

រូបភាពតូច|ផែនទីជនជាតិនៃប្រទេសកម្ពុជា។

'ខ្មែរលើ  គឺ​ជាកុលសម្ព័ន្ធ​ខ្មែរមន រស់​នៅ​ក្នុង​តំបន់​ខ្ពង់រាប​​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា។ ទោះ​បី​ជា​យ៉ាង​ណា​ក៏​ដោយ ការ​ចាប់​កំណើត​នៃ​ក្រុម​នេះ គឺ​ពុំ​មាន​នរណា​មួយ​ដឹង​ច្បាស់​ឡើយ ។ អ្នក​មួយ​ចំនួន​ជឿ​ថា កុលសម្ព័ន្ធដែល​​និយាយ​ភាសាខ្មែរ​មន​​នេះ ជា​​ផ្នែក​មួយ​នៃ​ការ​ធ្វើ​ដំណើរ​ផ្លាស់​ប្តូរ​ដ៏​ឆ្ងាយ​របស់កុលសម្ព័ន្ធ​នេះ​មក​ពី​ភាគ​ពាយ័ព្យ។ ក្រុម​កុលសម្ព័ន្ធ​​រដែនិងជ្រាយ ដែល​និយាយ​ភាសា​អំបូរ​ Austronesian បាន​មក​រស់​នៅតាម​​បណ្ដោយ​ឆ្នេរ​សមុទ្រ​វៀតណាម ហើយ​បន្ទាប់​មកក៏​ផ្លាស់​ប្ដូរ​មក​ភាគាគ​ពាយ័ព្យ​ កកើត​ជា​ក្រុម​​តូច​ៗ​ក្នុងចំណោមកុលសម្ព័ន្ធ​ខ្មែរមន​មួយចំនួន។

រាជរដ្ឋាភិបាល​ព្រះ​រាជាណាចក្រ​កម្ពុជា​ បានបង្កើតពាក្យ​"ខ្មែរ​លើ" គឺ​មាន​អត្ថន័យ​ថា "ខ្មែរ​ដែល​រស់​នៅ​តាម​តំបន់​ភ្នំ​ខ្ពង់រាប" នៅ​ក្នុង​ទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ​១៩៦០ ដើម្បីបង្កើត​ចំណង​សាមគ្គីភាព​រវាងក្រុមកុលសម្ព័ន្ធខ្ពង់រាប និងជនជាតិខ្មែរកណ្តាល។ កាល​ពី​មុន ពួក​គេ​ត្រូវ​បាន​កំណត់​ជា​ពួក "ម៉ុងតាញ៉ារដ៍" (ជន​​ជាតិ​​ភ្នំ)​ ដោយ​​រដ្ឋាភិបាលអាណានិគម​បារាំង ។ ជាប្រពៃណី ខ្មែរបាន​ហៅ​ក្រុម​កុលសម្ព័ន្ធ​នេះ​ថា "ព្នង"​និង​"សំរែ"  ដែល​ពាក្យ​ទាំង​ពីរ​នេះ មាន​អត្ថន័យ​​មើល​ងាយ ។

ក្រុម​កុលសម្ព័ន្ធ​ខ្មែរ​លើមួយ​ចំនួន បើ​តាម​ការ​ពិត​ទៅ គឺ​មាន​ទំនាក់​ទំនង​ជាមួយ​គ្នា​ទៅ​នឹង​ភាសា​ខ្មែរ​ ក៏​ប៉ុន្តែ​មួយ​ចំនួន​​ផ្សេង​ពី​នេះ គឺ​វា​មាន​ទម្រង់​នៃ​ភាសាវិទ្យា​និង​ពង្សាវតារ​នៃ​វប្បធម៌ ខុស​ប្លែក​ពីគ្នា​ ។
ជនជាតិខ្មែរវៀតណាម

ជនជាតិខ្មែរវៀតណាម ឬ ជនជាតិយួន សំដៅលើជនជាតិភាគតិចវៀតណាមដែលរស់នៅក្នុង ប្រទេសកម្ពុជា ឬជនជាតិវៀតណាមដែលមានដើមកំណើតខ្មែរ ពេញលេញ ឬដោយផ្នែក។ តាម​ប្រភព​កម្ពុជា​បាន​ឲ្យ​ដឹង​ថា ក្នុង​ឆ្នាំ​២០១៣ មាន​ជនជាតិ​វៀតណាម​ប្រមាណ ១៥.០០០​នាក់​កំពុង​រស់​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា។ ប្រភព​វៀតណាម​បាន​ឲ្យ​ដឹង​ថា មាន​មនុស្ស ១៥៦.០០០ នាក់​កំពុង​រស់​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា  ខណៈ​ចំនួន​ពិត​ប្រាកដ​អាច​មាន​ចន្លោះ​ពី ៤០០.០០០ ទៅ ១ លាន​នាក់ នេះ​បើ​តាម​អ្នក​ប្រាជ្ញ​ឯករាជ្យ។  ពួក​គេ​ភាគ​ច្រើន​រស់​នៅ​ភាគ​អាគ្នេយ៍​នៃ​ប្រទេស​កម្ពុជា ជាប់​ព្រំដែន​ប្រទេស​វៀតណាម ឬ ​តាមទូក ​ក្នុងបឹង​ទន្លេសាប និងទន្លេមេគង្គ ។ ជនជាតិវៀតណាមដំបូងបានចូលមកតាំងទីលំនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាសម័យទំនើបចាប់ពីដើមសតវត្សទី១៩ ក្នុងសម័យរាជវង្សង្វៀន ហើយជនជាតិវៀតណាមភាគច្រើនបានចូលមកក្នុងប្រទេសកម្ពុជាក្នុងសម័យរដ្ឋបាលអាណានិគមបារាំង និងរដ្ឋបាល សាធារណៈរដ្ឋប្រជាមានិតកម្ពុជា ។ ក្នុង របបសាធារណរដ្ឋខ្មែរនិងរដ្ឋាភិបាលខ្មែរក្រហម ក្នុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំំំំ១៩៧០ ជនជាតិវៀតណាមគឺជាគោលដៅនៃការប្រល័យពូជសាសន៍ដ៏ធំ។ ជនជាតិ​វៀតណាម​រាប់​ពាន់​នាក់​ត្រូវ​បាន​សម្លាប់ និង​ជាច្រើន​នាក់​ទៀត​បាន​ស្វែង​រក​ការ​ជ្រកកោន​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​វៀតណាម។ ទំនាក់ទំនងជាតិសាសន៍រវាង ប្រជាជនកម្ពុជា និងវៀតណាមមានភាពក្រីក្រ ហើយជនជាតិវៀតណាមគឺជាគោលដៅចម្បងនៃការវាយប្រហារដោយជនភៀសខ្លួនពីគណបក្សនយោបាយចាប់តាំងពីទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៩០ ។ ជនជាតិវៀតណាមភាគច្រើនជាអ្នករស់នៅដោយគ្មានរដ្ឋនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ហើយជាលទ្ធផលពួកគេប្រឈមនឹងការលំបាកក្នុងការទទួលបានការអប់រំ ការងារ និងលំនៅដ្ឋាន។
ជនជាតិខ្មែរវៀតណាម: ចំនួនប្រជាជន

ចំនួនប្រជាជន 
ជនជាតិវៀតណាមជាទូទៅប្រមូលផ្តុំនៅតាមច្រាំងទន្លេនៃបឹងទន្លេសាប និងទន្លេមេគង្គដែលព័ទ្ធជុំវិញខេត្ត សៀមរាប កំពង់ឆ្នាំង និង ពោធិ៍សាត់ ។ Ehrentraut (2013), p. 30 ចំនួនប្រជាជនតិចតួចអាចត្រូវបានរកឃើញនៅក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ ក៏ដូចជាខេត្តភាគអាគ្នេយ៍ជាប់ព្រំដែនប្រទេសវៀតណាម ដូចជា ព្រៃវែង ស្វាយរៀង Willmott (1967), p. 107 កំពត កណ្តាល ក្រចេះ Ehrentraut (2013), p. 71 និង តាកែវ ។ Schliesinger (2015), p. 260 ចំនួនប្រជាជនវៀតណាមមានចំនួនច្រើនជាងគេនៅឆ្នាំ១៩៦២ នៅពេលដែលជំរឿនរបស់រដ្ឋាភិបាលបានបង្ហាញថាពួកគេជាជនជាតិភាគតិចធំបំផុតរបស់ប្រទេស ហើយឆ្លុះបញ្ចាំងពី ៣.៨% នៃចំនួនប្រជាជនរបស់ប្រទេស។ អ្នកស្រាវជ្រាវប្រជាសាស្រ្តបានត្រឡប់មកវិញនូវចំនួនប៉ាន់ស្មានជនជាតិវៀតណាមខ្ពស់ជាងជំរឿនរបស់រដ្ឋាភិបាលឆ្លុះបញ្ចាំង។ ជាឧទាហរណ៍ ក្នុងទស្សវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៦០ ចំនួនជនជាតិវៀតណាមដែលស្នាក់នៅអាចមានច្រើនរហូតដល់ ៤០០ ០០០ Tabeau (2009), p. 48 ខណៈពេលដែលអ្នកស្រាវជ្រាវជនជាតិខ្មែរម្នាក់ទៀតគឺលោក ម៉ៃឃើល វីកឃឺរី បានប៉ាន់ប្រមាណចំនួនប្រជាជនវៀតណាមស្នាក់នៅចន្លោះពី ២០០ ០០០ ទៅ ៣០០ ០០០ នាក់ក្នុងឆ្នាំ ១៩៨៦ ។ ម៉្យាងវិញទៀត ជំរឿនរបស់រដ្ឋាភិបាលដែលបានធ្វើឡើងក្នុងអំឡុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៨០ បានដាក់តួលេខមិនលើសពី ៦០ ០០០ នាក់។ Schliesinger (2015), p. 261 តួលេខ​ប្រជាជន​ខាងក្រោម​បង្ហាញ​ពី​ចំនួន​ប្រជាជន​ជនជាតិ​វៀតណាម​ដោយ​ផ្អែក​លើ​តួលេខ​ដែល​បាន​មក​ពី​ជំរឿន​របស់​រដ្ឋាភិបាល៖
ប្រវត្តិនៃចំនួនប្រជាជន ឆ្នាំ ចំនួន ១៨៧៤ 4,452 Goscha (2008), p. 5 ១៩១១ 79,050  ១៩២១ 140,225  ១៩៣១ 176,000 Schliesinger (2015), p. 259 ១៩៣៦ 191,000  ១៩៦២ 218,000 Tabeau (2009), p. 48 ឆ្នាំ ១៩៨១ ៨.១៩៧ Schliesinger (2015), p. 261 ឆ្នាំ 1984 56,000  ឆ្នាំ ១៩៩៥ 95.597  ឆ្នាំ ១៩៩៨ 96.597  ឆ្នាំ ២០០៨ 72.775  Pen and Heng (2014), p. 12 ឆ្នាំ 2013 ១៤.៦៧៨
ជនជាតិខ្មែរវៀតណាម: សាសនា

សាសនា 
ធ្វេង|រូបភាពតូច|299x299ភីកសែល| ព្រះវិហារកាតូលិកវៀតណាមនៅ កំពង់ហ្លួង
ជនជាតិវៀតណាមកំណត់អត្តសញ្ញាណខ្លួនឯងថាជាអ្នកកាន់ សាសនាព្រះពុទ្ធមហាយាន តាវដាយ ឬ ព្រះសហគមន៍កាតូលិក ។ ពុទ្ធសាសនិកជនវៀតណាមភាគច្រើនត្រូវបានរកឃើញក្នុងចំណោមសហគមន៍ក្រីក្រដែលរស់នៅក្នុងបឹងទន្លេសាប ឬតំបន់ជនបទនៃប្រទេសកម្ពុជា។ ដោយសារពុទ្ធសាសនិកជនវៀតណាមទទួលបានគោលលទ្ធិ និងជំនឿសាសនាពី សាសនាប្រជាប្រិយចិន ពួកគេចូលរួមក្នុងពិធីសាសនាដែលរៀបចំដោយជនជាតិខ្មែរក្នុងរដូវបុណ្យ។ Willmott (1967), p. 90 សហគមន៍​វៀតណាម​ដែល​មក​តាំង​ទី​លំនៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា បាន​ទទួល​យក​ការ​ប្រតិបត្តិ ​ព្រះពុទ្ធសាសនា​ថេរវាទ ​របស់​ខ្មែរ​មួយ​ចំនួន។ Ang (2014), p. 10 ជនជាតិវៀតណាមដែលប្រកាន់ខ្ជាប់នូវសាសនារ៉ូម៉ាំងកាតូលិកមានកូនចៅរបស់ជនភៀសខ្លួនដែលបានភៀសខ្លួនពីការបៀតបៀនសាសនាក្នុងរជ្ជកាល ទូ ដុក ។ ពួកគេត្រូវបានបំបែករវាងអ្នករស់នៅទីក្រុងដែលមានមូលដ្ឋាននៅទីក្រុងភ្នំពេញ Willmott (1967), p. 34 និងសហគមន៍នេសាទដែលមានមូលដ្ឋាននៅបឹងទន្លេសាប។  អ្នកកាន់សាសនាកាតូលិកវៀតណាមមានប្រហែល ៩០% នៃ សហគមន៍រ៉ូម៉ាំងកាតូលិក របស់កម្ពុជា ហើយនៅក្នុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៦០ ពួកគេមានអ្នកកាន់សាសនាប្រហែល ៦៥ ០០០នាក់ នៅក្នុងប្រទេស។ ភាគច្រើននៃពួកកាតូលិកវៀតណាមត្រូវបាននិរទេសទៅប្រទេសវៀតណាម ឬត្រូវបានសម្លាប់នៅក្នុងខែមីនា ឆ្នាំ 1970 Harris (2008), p. 166 ហើយមានតែនៅក្នុងឆ្នាំ 1990 ប៉ុណ្ណោះដែលព្រះវិហារកាតូលិកត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យបង្កើតឡើងវិញនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ ក្នុង​ឆ្នាំ ២០០៥ មាន​អ្នក​កាន់​សាសនា​កាតូលិក​ប្រមាណ ២៥.០០០ នាក់​ក្នុង​ប្រទេស។ 

ជនជាតិភាគតិចវៀតណាមក៏ជាអ្នកកាន់តាមជំនឿ តាវដាយ ដែលត្រូវបានណែនាំនៅឆ្នាំ 1927 ។ ជំនឿតាវដាយ បានទាក់ទាញទាំងអ្នកកាន់សាសនាវៀតណាម និងកម្ពុជាក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំដំបូងនៃការបង្កើតឡើង ប៉ុន្តែព្រះរាជក្រឹត្យដែលហាមឃាត់សាសនា និងការខិតខំរបស់អ្នកជាតិនិយមខ្មែរដើម្បីកាត់ទោសអ្នកប្រកាន់ខ្ជាប់ខ្មែរបាននាំឱ្យ Cao Dai ត្រូវបានសង្កេតឃើញតែដោយជនជាតិវៀតណាមចាប់ពីទសវត្សរ៍ឆ្នាំ 1930 តទៅ។ Harris (2008), p. 136 ប្រាសាទតាយដាយ ត្រូវបានសាងសង់នៅមហាវិថីម៉ៅសេទុងក្នុងឆ្នាំ 1937 ហើយនៅទសវត្សរ៍ឆ្នាំ 1960 មានអ្នកកាន់សាសនាប្រហែល 70,000 នាក់នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ តាយដាយ ត្រូវបានដាក់នៅក្រៅច្បាប់ក្នុងរបបសាធារណៈរដ្ឋខ្មែរ និងរបបខ្មែរក្រហម ប៉ុន្តែបានទទួលការទទួលស្គាល់ជាផ្លូវការនៅឆ្នាំ 1985 និងមានអ្នកកាន់សាសនាប្រហែល 2,000 នាក់នៅឆ្នាំ 2000។ Harris (2008), p. 276
ជនជាតិខ្មែរវៀតណាម: ភាសា

ភាសា 
ជនជាតិវៀតណាមទាំងមូលបង្ហាញកម្រិតនៃភាពស្ទាត់ជំនាញក្នុង ភាសាខ្មែរ និង ភាសាវៀតណាមផ្សេងៗ គ្នា។ ជនជាតិវៀតណាមដែលរស់នៅក្នុងសហគមន៍នេសាទដោយខ្លួនឯងតាមបឹងទន្លេសាបប្រើប្រាស់ភាសាវៀតណាមក្នុងការសន្ទនាប្រចាំថ្ងៃរបស់ពួកគេ ហើយមានបុគ្គលដែលមានកម្រិតជំនាញភាសាខ្មែរ Ehrentraut (2013), p. 79 និងអ្នកដែលចេះពីរភាសា។ Heder (1995), p. 136 ម្យ៉ាងវិញទៀត ជនជាតិវៀតណាមដែលរស់នៅក្នុងសង្កាត់ដែលភាគច្រើននិយាយភាសាខ្មែរបានបញ្ជូនកូនរបស់ពួកគេទៅសាលារដ្ឋ ហើយជាលទ្ធផល កុមារអាចនិយាយភាសាខ្មែរបានយ៉ាងស្ទាត់ជំនាញ ប៉ុន្តែបង្ហាញការយល់ដឹងអំពីភាសាវៀតណាមនៅមានកម្រិត។
ជនជាតិខ្មែរវៀតណាម: ការអប់រំ

ការអប់រំ 
ការស្រាវជ្រាវតាមវាលដែលធ្វើឡើងដោយក្រុម ជនជាតិភាគតិច ដូចជា Stefan EhrentrautStefan Ehrentraut បង្ហាញថា មានតែកុមារវៀតណាមមួយចំនួនតូចប៉ុណ្ណោះដែលចូលរៀននៅសាលារដ្ឋ ដោយតួលេខប្រែប្រួលតាមខេត្តផ្សេងៗគ្នា។ នៅ​ខេត្ត​កំពង់ឆ្នាំង និង​សៀមរាប ដែល​ជនជាតិ​វៀតណាម​រស់នៅ​តាម​មាត់​ទន្លេ ការ​ចុះ​ឈ្មោះ​ចូល​រៀន​នៅ​សាលា​រដ្ឋ​មាន​អត្រា​ទាប​ជាង ១០% ចំណែក​ឯ​ខេត្ត​ផ្សេង​ទៀត​ដូច​ជា​កំពត និង​ក្រចេះ សមាមាត្រ​មាន​ច្រើន​ជាង។ Ehrentraut (2013), p. 80 ដោយសារ​ជនជាតិ​វៀតណាម​ភាគច្រើន​មិន​មាន​ឯកសារ​សញ្ជាតិ ពួកគេ​មិន​អាច​ចុះឈ្មោះ​កូន​ចូល​សាលា​រដ្ឋ​បាន​។ Ang (2014), p. 11 សម្រាប់អ្នកដែលបញ្ជូនកូនទៅសាលារៀន ភាគច្រើនពួកគេចូលរៀនបានតែប៉ុន្មានឆ្នាំប៉ុណ្ណោះ ហើយកម្រនឹងបញ្ចប់ ថ្នាក់ទី១២ ដោយសារឪពុកម្តាយជាជនជាតិវៀតណាមមិនមានលទ្ធភាពបង់ថ្លៃសាលា។ សិស្សវៀតណាមក៏ប្រឈមមុខនឹងការលំបាកក្នុងការងារសិក្សា ដោយសារថ្នាក់រៀនត្រូវបានបង្រៀនជាភាសាខ្មែរទាំងស្រុង ហើយកុមារវៀតណាមដែលធំឡើងនិយាយភាសាវៀតណាមនៅផ្ទះមានកម្រិតសមត្ថភាពភាសាខ្មែរ។ Ehrentraut (2013), p. 81 នៅក្នុងសហគមន៍វៀតណាមមួយចំនួនដែលមានមូលដ្ឋាននៅទន្លេសាប និងទន្លេមេគង្គ មានសាលាឯកជនដែលគ្រប់គ្រងដោយសមាគមសហគមន៍វៀតណាម និងអង្គការសាសនាគ្រឹស្ត។ សាលាឯកជនផ្តល់ការបង្រៀនភាសាវៀតណាម ហើយភាគច្រើនត្រូវបានចូលរួមដោយកុមារនៃគ្រួសារក្រីក្រ។ Ehrentraut (2013), p. 82
ជនជាតិខ្មែរវៀតណាម: សេដ្ឋកិច្ច

សេដ្ឋកិច្ច 
ក្នុង​របប​អាណានិគម​បារាំង ជនជាតិ​វៀតណាម​ដែល​មាន​ការ​អប់រំ​ត្រូវ​បាន​គេ​ធ្វើ​ការងារ​ក្នុង​រដ្ឋបាល​មុខងារ​ស៊ីវិល​ជា​លេខា ស្មៀន និង​ការិយាធិបតេយ្យ។ នៅពេលដែលប្រទេសកម្ពុជាទទួលបានឯករាជ្យនៅឆ្នាំ 1953 រដ្ឋាភិបាលដែលដឹកនាំដោយព្រះសីហនុបានបញ្ឈប់មន្ត្រីរាជការវៀតណាមភាគច្រើនជាមួយប្រជាជនកម្ពុជា ហើយពួកគេបានស្វែងរកការងារធ្វើនៅក្នុងធនាគារ និងសហគ្រាសពាណិជ្ជកម្មជាលេខាធិការ និងមុខតំណែងផ្សេងទៀតដែលមានការិយាល័យ។ ក្នុងទស្សវត្សរ៍ឆ្នាំ 1960 ជនជាតិវៀតណាមរស់នៅក្នុងទីក្រុងដែលមានប្រវត្តិអប់រំទាបក៏បានធ្វើការជាមេកានិកក្នុងការជួសជុលរថយន្ត និងហាងលក់ម៉ាស៊ីនដែលគ្រប់គ្រងដោយពាណិជ្ជករចិន។ ជនអន្តោប្រវេសន៍វៀតណាមដែលតាំងទីលំនៅជនបទធ្វើការជាអ្នកនេសាទតាមបឹងទន្លេសាប និងទន្លេមេគង្គ Willmott (1967), p. 34 ហើយក៏ជាកម្មករចម្ការកៅស៊ូក្នុងខេត្តកំពង់ចាម និងខេត្តក្រចេះផងដែរ។ Corfield (2009), p. 21

ដោយសារជនជាតិវៀតណាមភាគច្រើនជាអ្នករស់នៅគ្មានរដ្ឋ ពួកគេស្វែងរកការរស់នៅតាមឧស្សាហ៍កម្មផ្សេងៗដូចជា សំណង់ កែឆ្នៃ និងឧស្សាហកម្មពេស្យាចារ ឬជាអ្នកឈ្នាន់តាមដងផ្លូវ។ ជនជាតិវៀតណាមដែលរស់នៅតាមបឹងទន្លេសាប និងទន្លេមេគង្គ គឺជាអ្នកនេសាទចិញ្ចឹមជីវិត។ Ehrentraut (2013), p. 78 ចំនួនដ៏ច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់នៃជនជាតិវៀតណាមគ្មានរដ្ឋទាំងនេះមានជនចំណាកស្រុកដែលបានចូលមកប្រទេសកម្ពុជាចន្លោះឆ្នាំ 1992 និង 1993 ក្នុងអំឡុងពេលរដ្ឋបាលអ៊ុនតាក់។ Heder (1995), p. 137 ជនជាតិវៀតណាមភាគច្រើននៅតែរស់នៅក្រោមបន្ទាត់នៃភាពក្រីក្រ Ehrentraut (2013), p. 85 ទោះបីជាជនជាតិវៀតណាមមួយចំនួនតូចត្រូវបានតំណាងនៅក្នុងវិស័យពាណិជ្ជកម្មកម្ពុជា។ ឧទាហរណ៍​មួយ​គឺ​លោក សុខ គង់ ជា​ប្រធាន​ក្រុមហ៊ុន​អាជីវកម្ម ​សូគីម៉ិច ដែល​ជា​ម្ចាស់​សម្បទាន​រដ្ឋ​ក្នុង​ឧស្សាហកម្ម​ប្រេង ទេសចរណ៍ និង​សហគ្រាស​ក្នុង​ប្រទេស។
ជនជាតិខ្មែរវៀតណាម: ទំនាក់ទំនងអន្តរជនជាតិ

ទំនាក់ទំនងអន្តរជនជាតិ 
ជនជាតិខ្មែរមានការយល់ឃើញមិនល្អចំពោះសហគមន៍វៀតណាម ដោយសារតែអារម្មណ៍មិនស៊ីសង្វាក់គ្នារវាងសហគមន៍ពីអតីតកាលនៃការគ្រប់គ្រងរបស់វៀតណាមមកលើកម្ពុជា។ Ehrentraut (2013), pp. 86–87 នៅឆ្នាំ 1958 ការស្ទង់មតិមួយដែលធ្វើឡើងដោយលោក William Willmott លើសិស្សវិទ្យាល័យក្នុងទីក្រុងភ្នំពេញ បានបង្ហាញថា ទំនាក់ទំនងជាមួយជនជាតិចិនជាទូទៅត្រូវបានគេវាយតម្លៃថាជាមិត្តភាព ចំណែកសិស្សខ្មែរបានមើលមិត្តរួមថ្នាក់វៀតណាមរបស់ពួកគេដោយមានការសង្ស័យ។ Willmott (1967), p. 35 ទំនាក់ទំនងរវាងជនជាតិវៀតណាម និងចិនមានភាពល្អប្រសើរគួរឱ្យកត់សម្គាល់ ដោយសារជនជាតិទាំងពីរមានទំនាក់ទំនងវប្បធម៌ជិតស្និទ្ធ។ Willmott (1967), p. 42 ក្នុងប៉ុន្មានឆ្នាំថ្មីៗនេះ ការស្រាវជ្រាវតាមវាលដែលធ្វើឡើងដោយ Ehrentraut ក្នុងឆ្នាំ 2013 បានបង្ហាញថា ទំនាក់ទំនងជនជាតិភាគតិចរវាងជនជាតិវៀតណាមបានកាន់តែយ៉ាប់យ៉ឺនមិនត្រឹមតែជាមួយជនជាតិខ្មែរប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែក៏មាន ជនជាតិចាម និងជនជាតិចិនផងដែរ។ Ehrentraut (2013), p. 76

ជន​ជាតិ​វៀតណាម​ភាគ​ច្រើន​មិន​មាន​តំណាង​នៅ​ក្នុង​ក្រុម​ប្រឹក្សា ​ឃុំ​សង្កាត់ ​កម្ពុជា ដោយសារ​ពួក​គេ​ខ្វះ​សញ្ជាតិ​ខ្មែរ។ Ehrentraut (2013), p. 83 យោងតាមអ្នកឆ្លើយតបពីការសិក្សាស្រាវជ្រាវរបស់ Ehrentraut មេឃុំ និងមន្ត្រីកម្ពុជាភាគច្រើនបង្ហាញការគាំទ្រក្នុងការមិនរាប់បញ្ចូលតំណាងវៀតណាមពីការទទួលបានសញ្ជាតិ និងចូលរួមក្នុងការបោះឆ្នោតឃុំសង្កាត់ និងកិច្ចប្រជុំដោយសារតែការមើលងាយ។ Ehrentraut (2013), p. 85 ជនជាតិវៀតណាមតែងតាំងមេភូមិរបស់ពួកគេ ហើយបង្ហាញសហគមន៍អំពីកង្វល់របស់សមាគមសហគមន៍វៀតណាម ( វៀតណាម ៖ Tổng hội người Campuchia gốc Việt) ដែលបង្កើតឡើងដំបូងក្នុងឆ្នាំ ២០០៣។ សមាគមសហគមន៍កាន់កាប់ទ្រព្យសម្បត្តិមានកម្រិត និងទទួលបានមូលនិធិពីថ្លៃសមាជិកភាព អំណោយពីស្ថានទូតវៀតណាមប្រចាំនៅកម្ពុជា និងការលក់ដីបញ្ចុះសពពីសហគមន៍វៀតណាម។ Ehrentraut (2013), p. 72 ថវិកាត្រូវបានប្រើប្រាស់ជាបន្តបន្ទាប់ដើម្បីដោះស្រាយកង្វល់សហគមន៍វៀតណាម ដែលរួមមានការគាំទ្រកន្លែងគោរពបូជាសាសនា និងការបង្រៀនភាសាវៀតណាម ក៏ដូចជាការផ្តល់ជំនួយដល់គ្រួសារជួបការលំបាក។ ខណៈពេលដែលសមាគមសហគមន៍មានការគាំទ្រយ៉ាងតឹងរ៉ឹងពីសហគមន៍វៀតណាម ភាគច្រើនមិនទទួលយកសមាជិកភាពទេ ដោយសារខ្លាចទទួលបានការមាក់ងាយពីសង្គមពីសង្គមកម្ពុជា។ គិតត្រឹមឆ្នាំ 2013 សាខានៃសមាគមទាំងនេះត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅក្នុងខេត្តចំនួន 19 ក្នុងចំណោម 23 ខេត្តទូទាំងប្រទេសកម្ពុជា។ Ehrentraut (2013), p. 73
ជនជាតិខ្មែរឡាវ

ខ្មែរឡាវ ឬ ឡាវដើម  គឺជាជនជាតិខ្មែរមានជាប់ខ្សែស្រឡាយឡាវ ដែលរស់នៅភាគឦសាននៃប្រទេសកម្ពុជា។ ពួក​គេ​ត្រូវ​បាន​គេ​ប៉ាន់​ស្មាន​ថា​មាន​ខ្មែរ​ឡាវ ៧៨.៤០០​នាក់ មាន​ដើម​កំណើត​នៅ​ខេត្ត​ភាគ​ឦសានប្រទេស​កម្ពុជា។
ជនជាតិខ្មែរឡាវ: ការចែកចាយ

ការចែកចាយ 
ជនជាតិខ្មែរឡាវមានដើមកំណើតនៅ ខេត្តព្រះវិហារ រតនគិរី និង ស្ទឹងត្រែង ជាមួយនឹងសហគមន៍តូចៗដែលមាននៅក្នុង ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ នៅ ស្រុកមង្គលបូរី និង ស្រុកម៉ាឡៃ។ ពួកគេបង្កើតជាជនជាតិភាគតិចនៅក្នុងខេត្តស្ទឹងត្រែង ជាកន្លែងដែលស្ថានកុងស៊ុលឡាវ ត្រូវបានបង្កើតឡើង និងកំពុងដំណើរការនៅឡើយ។   ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរឡាវភាគច្រើនរស់នៅក្នុងស្រុកសេសាន ស្រុកសៀមប៉ាង និងស្រុកសៀមបូក ក្នុងខេត្តស្ទឹងត្រែង។ ក្នុង​ខេត្ត​រតនគិរី ជនជាតិ​ឡាវ​ជា​ច្រើន​រស់​នៅ​ស្រុក​វ៉ឺនសៃ និង​ស្រុក​លំផាត់។  ប្រជាជនខ្មែរឡាវពិបាកនឹងប៉ាន់ប្រមាណព្រោះថាពួកគេមិនត្រូវបានចាត់ទុកជាជនជាតិដើមភាគតិចដោយរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ហើយត្រូវចុះឈ្មោះជាពលរដ្ឋខ្មែរ ឬឡាវក្នុងអំឡុងពេលធ្វើជំរឿន។ មានការលើកឡើងថា ជាងពាក់កណ្តាលនៃចំនួនប្រជាជនក្នុងខេត្តស្ទឹងត្រែងអាចជាជនជាតិឡាវ ដែលមានចំនួនប្រជាជនតិចជាងនៅក្នុងខេត្តរតនគិរី។
ជនជាតិខ្មែរឡាវ: ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រវត្តិសាស្ត្រ 
ភាគឦសាននៃប្រទេសកម្ពុជា ដើមឡើយត្រូវបានប្រជាជនខ្មែររស់នៅ និងគ្រប់គ្រងដោយជនជាតិភាគតិចឡាវ ប៉ុន្តែជនជាតិឡាវបានចាប់ផ្តើមធ្វើចំណាកស្រុកទៅកាន់ភាគខាងត្បូងប្រទេសឡាវ និងភាគឦសាននៃប្រទេសកម្ពុជានៅប្រហែលសតវត្សទីដប់បួន ដោយទាញយកផលប្រយោជន៍ពីការធ្លាក់ចុះនៃឥទ្ធិពលនៅអង្គរ ។ នៅឆ្នាំ១៣៥៣ ស្តេចហ្វាង៉ុម បានពង្រីកឥទ្ធិពលរបស់ឡាវដល់ទឹកធ្លាក់ខោន ដែលសព្វថ្ងៃនេះស្ថិតនៅព្រំប្រទល់ឡាវ និងកម្ពុជា។ ការធ្វើចំណាកស្រុករបស់ឡាវបានកើនឡើងក្នុងសតវត្សទីដប់ប្រាំមួយ និងទីដប់ប្រាំពីរ ដែលនាំនៅឆ្នាំ១៧១៣ ដល់ការបង្កើតរាជាណាចក្រចម្ប៉ាស័ក្ដិឯករាជ្យនៅក្នុងតំបន់ដែលសព្វថ្ងៃនេះជាកម្មសិទ្ធិរបស់ឡាវភាគខាងត្បូង និងភាគឦសាននៃប្រទេសកម្ពុជា។ រាជាណាចក្រ​នេះ​បាន​ក្លាយ​ជាជារាជាណាចក្រ​សៀម​នៅ​ឆ្នាំ ១៧៧៨។ នៅចុងទស្សវត្សឆ្នាំ១៨៨០ ក្រោមការដឹកនាំរបស់សៀម ចម្ប៉ាស័ក្តិបានរៀបចំផែនការមួយដើម្បីធានាទឹកដីចំពេលមានមហិច្ឆតាអាណានិគមបារាំង។ ពួកគេបានទទួលជោគជ័យក្នុងការបង្កើតនូវអ្វីដែលត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាភូមិវើនសៃ ក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ហើយទទួលបានឥទ្ធិពលយ៉ាងច្រើននៅក្នុងអាងទន្លេសេសាន។ ទីក្រុងស្ទឹងត្រែង (ហៅ សៀង តេង នៅឡាវ) ត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយព្រះសង្ឃឡាវមួយអង្គ ព្រះនាម សៀង ប៉េង មកពីទីក្រុងវៀងច័ន្ទន៍។ ឈ្មោះឡាវ សៀង តេង ក្រោយមកបានឱ្យខ្មែរថា "ស្ទឹងត្រែង" ។  ឡាវមិនអាចរារាំងបារាំងពីការចូលគ្រប់គ្រងអាងទន្លេសេសាននៅឆ្នាំ១៨៩៣ រួមទាំងមជ្ឈមណ្ឌលដ៏សំខាន់បំផុតរបស់ខ្លួនគឺទីក្រុងស្ទឹងត្រែង ទីតាំងដែលទន្លេសេកុងដែលទន្លេសេសានហូរចូលទន្លេមេគង្គ។ ទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ប្រជាជនឡាវបានទទួលជោគជ័យក្នុងការរក្សាបាននូវឥទ្ធិពលយ៉ាងច្រើននៅក្នុងតំបន់ នៅពេលដែលវាជាផ្នែកមួយនៃឡាវបារាំង។ ទោះបីជាមានប្រជាជនឡាវច្រើនក៏ដោយ ក៏បារាំងក្រោយមកបានផ្ទេរតំបន់ភាគឦសានភាគច្រើននៃប្រទេសកម្ពុជាពីឡាវមកកម្ពុជានៅឆ្នាំ ១៩០៤ តាមការទាមទាររបស់រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាដែលជំរុញដោយការទាមទារប្រវត្តិសាស្រ្ត។ សូម្បីតែបន្ទាប់ពីកម្ពុជាទទួលបានឯករាជ្យក៏ដោយ ឥទ្ធិពលឡាវនៅខេត្តស្ទឹងត្រែង និងខេត្តរតនគិរី នៅតែរឹងមាំ បើទោះបីជាមានការខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់ខ្មែរភាវូបនីយកម្ម រួមទាំងការរឹតបន្តឹងភាសាដែលដាក់ដោយរដ្ឋាភិបាលសង្គមរាស្រ្តនិយមក្នុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ៦០ ក៏ដោយ។
ជនជាតិខ្មែរឡាវ: វប្បធម៌

វប្បធម៌ 
ខ្មែរ​ឡាវ​និយាយ​ភាសា​ឡាវ​ខុស​គ្នា និង​ពី​ភាសា​ឡាវ​និយាយ​នៅ​ឡាវ។ គ្រាមភាសាជាក់លាក់មួយហៅថា ឡាវខា គឺជាភាសាក្រេអូលលាយវាក្យសព្ទមកពីភាសាឡាវ និងភាសាជនជាតិភាគតិចខ្ពង់រាបផ្សេងៗ។ ខ្មែរឡាវរស់នៅតាមប្រពៃណីជនជាតិភាគតិចដទៃទៀតនៃភាគខាងជើងនៃប្រទេសកម្ពុជា ជាពិសេសគឺ ព្រៅ កាវ៉ែត និង ព្នង ។  ប្រពៃណី​ខ្មែរ​ឡាវ​រួម​មាន​ពិធី​ផ្សេងៗ។ ពិធី​រៀប​មង្គលការ​ខុស​ពី​ខ្មែរ​មួយ​ដែល​ខ្មែរ​ឡាវ​មិន​ដង្ហែ​ជំនូនក្នុង​ពិធី​មង្គលការ។ វាក៏ត្រូវបានហាមឃាត់ផងដែរសម្រាប់កូនកំលោះឡើងនិងកាប់ដើមឈើមុនពេលអាពាហ៍ពិពាហ៍។ ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរឡាវដោះលែងក្របីនៅក្នុងព្រៃ នៅពេលដែលច្រូតស្រូវរួចរាល់ ពួកគេនឹងចាប់វាម្តងទៀតសម្រាប់តែការច្រូតកាត់នៅឆ្នាំក្រោយប៉ុណ្ណោះ។ ទំនៀមទំលាប់របស់ពួកគេស្ថិតក្នុងគ្រោះថ្នាក់ ហើយមនុស្សជាច្រើនមានការភ័យខ្លាចថាពួកគេអាចនឹងរលាយបាត់បន្ទាប់ពីឥទ្ធិពលរបស់ខ្មែរកាន់តែកើនឡើង។ ដោយសារការកើនឡើងនៃចំនួនប្រជាជនខ្មែរដែលតាំងលំនៅនៅក្នុងភូមិខ្មែរឡាវ ហើយខ្មែរមានកាតព្វកិច្ចនៅក្នុងសាលារៀន ការប្រើប្រាស់ភាសាឡាវមានការថយចុះ។
ជនជាតិខ្មែរឡាវ: មនុស្សគួរឱ្យកត់សម្គាល់

មនុស្សគួរឱ្យកត់សម្គាល់ 

 ស៊ីន ស៊ីសាមុត - អ្នកចម្រៀង និងជាអ្នកនិពន្ធបទចម្រៀងជនជាតិខ្មែរឡាវពាក់កណ្តាលដែលសកម្មពីទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៥០ ដល់ឆ្នាំ ១៩៧០ ។ លោក​ត្រូវ​បាន​គេ​ចាត់​ទុក​យ៉ាង​ទូលំទូលាយ​ថា​ជា «អធិរាជសម្លេងមាស ឬ ស្ដេចតន្ត្រីខ្មែរ»។
 កេន ឡូ - តារាសម្តែងចិនហុងកុង