ទំនាក់ទំនងកម្ពុជា-វៀតណាម: សង្គ្រាមវៀតណាម

សង្គ្រាមវៀតណាម 
ក្រោយ​ទទួល​បាន​ឯករាជ្យព្រះរាជាណាចក្រ​កម្ពុជា ​បាន​រក្សា​ទំនាក់ទំនង​ការទូត​ជាមួយ ​វៀតណាម​ខាងជើង និង ​វៀតណាម​ខាងត្បូង ​។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ពួកកុម្មុយនិស្តវៀតណាម ទាំង វៀតកុង ភាគខាងត្បូង និង កងទ័ពប្រជាជនភាគខាងជើងវៀតណាម បានប្រើប្រាស់ទឹកដីកម្ពុជាសម្រាប់ជាមូលដ្ឋាន និង ផ្លូវផ្គត់ផ្គង់ ដើម្បីប្រយុទ្ធនឹង សង្រ្គាមវៀតណាម បើទោះបីជាវៀតមិញ ធ្លាប់បានធានាអព្យាក្រឹតភាពកម្ពុជានៅក្នុង សន្និសីទទីក្រុងហ្សឺណែវឆ្នាំ 1954 ក៏ដោយ។ រដ្ឋបាលង៉ូ ឌិញឌៀម ភាគខាងត្បូងបានដេញតាមវៀតកុង សូម្បីតែចូលទៅក្នុងទឹកដីកម្ពុជា។  នៅដើមឆ្នាំ១៩៥៩ រដ្ឋបាលក្រុងបាងកក លោកឌៀមបានគាំទ្រផែនការរបស់អ្នកនយោបាយ សម សារី សឺង ង៉ុកថាញ់ និង ដាប ឈួន ដើម្បីផ្ដួលរំលំរដ្ឋាភិបាលរបស់សីហនុ ហើយជំនួសវាដោយរបបនិយមនិយមខាងត្បូង។ Kiernan, B. How Pol Pot Came to Power ថ្វីត្បិតតែស៊ីណាហុកបានព្យាយាមនៅខាងល្អរបស់ហាណូយ និងបង្វែរភ្នែកមើលមូលដ្ឋានទ័ព ក.ប.វ.អិន នៅក្នុងប្រទេសរបស់គាត់ក៏ដោយ ក៏ក.ប.វ.ណ.ក៏បានប្រដាប់អាវុធ និងផ្តល់ជម្រកដល់ការបះបោរប្រឆាំងរដ្ឋាភិបាលដែលគេស្គាល់ថាជា ខ្មែរក្រហម ដែលចាប់ផ្តើមនៅឆ្នាំ ១៩៦៨។ Frey, Rebecca Joyce (2009). Genocide and International Justice. Infobase Publishing. pp. 266–67. . នៅឆ្នាំ 1969 ទោះបីជាធ្លាប់បានប្រកាន់ខ្ជាប់នូវអព្យាក្រឹតភាពរបស់កម្ពុជាក្រោមការដឹកនាំរបស់ Lyndon B. Johnson ក៏ដោយ សហរដ្ឋអាមេរិកបានសម្រេចចិត្តទម្លាក់គ្រាប់បែកលើកងកម្លាំងវៀតណាមខាងជើង និងវៀតកុងនៅក្នុងព្រំដែនកម្ពុជាក្នុងអំឡុង ប្រតិបត្តិការបញ្ជី ខណៈដែល PAVN កំពុងប្រើប្រាស់វាជាមូលដ្ឋានដើម្បីវាយប្រហារវៀតណាមខាងត្បូង។

ទោះបីជាមានការព្យាយាមចរចាជាមួយ "ណាមួយ (រដ្ឋវៀតណាម) នឹងក្លាយជាសមហេតុផលបំផុតនៅក្នុង ... [កំណត់ព្រំដែន] ព្រំដែនរួមរបស់យើង" មេដឹកនាំកម្ពុជា នរោត្តម សីហនុ បានបរាជ័យក្នុងការទទួលបានសវនាការពីរដ្ឋាភិបាលវៀតណាមអំពីជម្លោះទឹកដីមិនទាន់ឃើញច្បាស់នៅក្នុង កូសាំងស៊ីន និង ជាពិសេសកោះ Phu Quốc ។ ព្រះសីហនុខ្លួនឯងត្រូវបានចោទប្រកាន់ពីបទដាក់មូលដ្ឋានទ័ពវៀតណាមខាងជើងនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ហើយការរីករាលដាលនៃកុបកម្មប្រឆាំងវៀតណាមបានឈានដល់ទីបញ្ចប់នៅក្នុង រដ្ឋសភាបោះឆ្នោតដើម្បីទម្លាក់សីហនុនៅខែមីនាឆ្នាំ 1970 ។ ដោយ​សំដៅ​ទៅ​លើ​វៀតកុង​ដែល​កំពុង​ប្រតិបត្តិការ​នៅ​តាម​តំបន់​ព្រំដែន ប្រធានាធិបតី​កម្ពុជា​ថ្មី លន់ នល់ បាន​ប្រកាស​ថា កងទ័ព​វៀតណាម​ទាំងអស់​នៅ​កម្ពុជា​ត្រូវតែ​ចាកចេញ ដើម្បី​រក្សា​អព្យាក្រឹតភាព​របស់​ប្រទេស។ វៀតណាមខាងជើងបានឆ្លើយតបនឹងសំណើនេះ (ក៏ដូចជាការអំពាវនាវសុំជំនួយពីខ្មែរក្រហម) ដោយ ការឈ្លានពានប្រទេសកម្ពុជា ដោយបានវាយដណ្តើមយកប្រទេសជាង 40% យ៉ាងឆាប់រហ័ស។ ពួកគេបានបន្តប្រគល់ទឹកដីភាគច្រើនដែលពួកគេបានទទួលបានទៅឱ្យខ្មែរក្រហម ហើយបានបង្កើនការគាំទ្រយ៉ាងខ្លាំងសម្រាប់ពួកគេ។ ដោយ​សារ​ទាំង​ការ​នេះ និង​ការ​ឈ្លាន​ពាន ខ្មែរក្រហម​បាន​កើន​ឡើង​យ៉ាង​ឆាប់​រហ័ស​ពី​យុទ្ធជន​ពីរ​បី​ពាន់​នាក់​ទៅ​រាប់​ម៉ឺន​នាក់​ក្នុង​រយៈ​ពេល​ពីរ​ខែ។ "Victory in Vietnam: The Official History of the People's Army of Vietnam, 1954-1975." University Press of Kansas, May 2002 (original 1995). Translation by Merle L. Pribbenow. Pages 256-257. កងកម្លាំងអាមេរិក និងវៀតណាមខាងត្បូងបានព្យាយាមបណ្តេញ ក.ប.វ.ណ ភ្លាមៗបន្ទាប់ពីក្នុងអំឡុង យុទ្ធនាការកម្ពុជា ប៉ុន្តែត្រូវបរាជ័យ ទោះបីជាមានការខាតបង់យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរក៏ដោយ។ ក្នុងរយៈពេលប្រាំឆ្នាំបន្ទាប់ សង្រ្គាមស៊ីវិលកម្ពុជាបាន ផ្ទុះឡើងដោយមានវៀតណាមខាងជើង និងចិនគាំទ្រខ្មែរក្រហម ខណៈដែលវៀតណាមខាងត្បូង និងសហរដ្ឋអាមេរិកបានគាំទ្រ សាធារណរដ្ឋខ្មែរ ដែលទើបប្រកាសថ្មីរបស់ លន់ នល់។ កងកម្លាំងក.ប.វ.ណ.នឹងចូលរួមជាមួយកងទ័ពសាធារណៈរដ្ឋខ្មែរ នៅតាមព្រំដែនកម្ពុជាជាច្រើនលើកទៀត ក្នុងអំឡុងសង្រ្គាមនេះ ដើម្បីគាំទ្រពួកខ្មែរក្រហម ដូចជានៅក្នុង ប្រតិបត្តិការចេនឡាទី២ ។

គណបក្សប្រឆាំង ខ្មែរក្រហម បានឡើងកាន់អំណាចនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាក្នុងឆ្នាំ 1975 មិនយូរប៉ុន្មានមុនពេលការ ដួលរលំនៃទីក្រុងសៃហ្គន ទៅកាន់កងកម្លាំងភាគខាងជើង។ 

មនោសញ្ចេតនាប្រឆាំងវៀតណាមមានកម្រិតខ្ពស់នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាក្នុងអំឡុងសង្គ្រាមវៀតណាម។ ជនជាតិយួនត្រូវបានកាប់សម្លាប់ និងបោះចោលក្នុងទន្លេមេគង្គក្រោមកណ្តាប់ដៃរបស់កងកម្លាំងប្រឆាំងកុម្មុយនិស្ត លន់ នល់។  ខ្មែរក្រហម ទោះបីមានសម្ព័ន្ធភាពជាមួយវៀតណាមខាងជើងក៏ដោយ ក្រោយមកបានធ្វើតាមទង្វើរបស់ លន់ នល់។