ហ្គោទួគ: និរុត្តិសាស្ត្រ

និរុត្តិសាស្ត្រ 

 ប្រភពដើម 
រូបភាពតូច| រូបភាពពិធីបុណ្យសពរបស់ជនជាតិទួគសក់វែងនៅវាលស្មៅកាហ្សាក់ស្ថាន។ កៅអីបុណ្យសព មីហូ ប្រហែលឆ្នាំ៥៧០។ 
និយាយឲ្យចំ ឈ្មោះទូទៅថា "ហ្គោទួគ" បានកើតចេញពីការអានខុសនៃពាក្យ "ហ្គោគ" ដែលមានន័យថា អាស៊ីណា ដែលជាត្រកូលគ្រប់គ្រងនៃក្រុមជាតិពន្ធដែលហៅខ្លួនឯងថា : ជាភាសាទួគចាស់បញ្ជាក់ថាជា 𐱅𐰇𐰼𐰜 ទួរុគ ឬ 𐰚𐰇𐰜:𐱅𐰇𐰼𐰜 ហ្គោគ ទួរុគ ឬ 𐱅𐰇𐰼𐰚 ទួគ។ វាត្រូវបានគេស្គាល់ជាទូទៅថាឈ្មោះ ទួគ Türk ត្រូវបានបំបែកចេញមកពីពាក្យកម្លាយ ទួគចាស់ (Bŭlgarska akademii︠a︡ na naukite.  𐱅𐰇𐰼𐰜 Türük / Törük ដែលមានន័យថា 'បានបង្កើត, កើត' ។ Faruk Sümer, Oghuzes (Turkmens): History, Tribal organization, Sagas, Turkish World Research Foundation, 1992, p. 16)

ពួកគេ​ត្រូវ​បាន​គេ​ស្គាល់​នៅ​ក្នុង​ប្រភព​ប្រវត្តិសាស្ត្រ ​ចិន​មជ្ឈិមសម័យ ​ថា​ជា Tūjué (ភាសាចិន:突厥) សរសេរឡើងវិញជា ភាសាចិន កណ្តាលក្នុងទម្រង់អក្សរឡាតាំង៖ * dwət-kuɑt > tɦut-kyat ). 

ឈ្មោះដែលជនជាតិផ្សេងហៅក៏ត្រូវបានកត់ត្រាជាភាសាអាស៊ីកណ្តាលផ្សេងទៀតផងដែរ ដូចជា សុកឌៀ * Türkit ~ Türküt, tr'wkt, trwkt, turkt > trwkc, trukč ; ខូតាន សាកា Ttūrka / Ttrūka, រូរ៉ាន to̤ro̤x / türǖg និង ទីបេចាស់ Drugu ។  

 និយមន័យ 
យោងតាមប្រភពចិន Tūjué មានន័យថា " មួកចម្បាំង " ដែលត្រូវបានគេរាយការណ៍ថាដោយសារតែរូបរាងរបស់ ភ្នំអាល់តៃ ជាកន្លែងដែលពួកគេរស់នៅគឺស្រដៀងទៅនឹងមួកប្រយុទ្ធ។   Li Yanshou (李延寿), History of the Northern Dynasties, Vol. 99.  រ៉ូណា តាស (១៩៩១) បានចង្អុលទៅពាក្យ ខូតាន សាកា tturakä "គម្រប" ដែលកម្លាយទៅជា "មួក" ជាប្រភពមួយដែលអាចមានលទ្ធភាពសម្រាប់និរុត្តិសាស្ត្រប្រជាប្រិយនេះ ប៉ុន្តែ Golden គិតថាការតភ្ជាប់នេះតម្រូវឱ្យមានទិន្នន័យបន្ថែមទៀត។ 

ហ្គោទួគ មានន័យថា "ទួគមេឃា", ឬពេលខ្លះ "ទួគមេឃា" (មានន័យថា ដោយសារតែ មេឃពណ៌ខៀវ ត្រូវបានផ្សារភ្ជាប់ជាមួយនឹង អាណាចក្រមេឃា )។ នេះគឺស្របជាមួយនឹង "ការគោរពនៃការគ្រប់គ្រងដែលបានតែងតាំងនៅស្ថានសួគ៌" ដែលជាធាតុកើតឡើងដដែលៗនៃវប្បធម៌នយោបាយអាល់តៃ ហើយដូច្នេះប្រហែលជាត្រូវបានបង្កប់ដោយពួកហ្គោទួគ ពីបុព្វបុរសមុនរបស់ពួកគេនៅក្នុងប្រទេសម៉ុងហ្គោលី។ Wink 64. ការបកស្រាយបែបប្រពៃណីនៃ "ខៀវ" ក្នុងការផ្សារភ្ជាប់ជាមួយនឹងប្រជាជនគឺបូព៌ា ដូចដែលវាត្រូវបានគេប្រើនៅក្នុង ប្រព័ន្ធទិស នៃអាស៊ីកណ្តាល។ ដូច្នេះមានន័យថា "ទួរគីនៃបូព៌ា" ។  ឈ្មោះនៃ កុលសម័្ពន្ធអាស៊ីណា ដែលកំពុងគ្រប់គ្រងអាចមកពីពាក្យ ខូតាន សាកា សម្រាប់ "ពណ៌ខៀវជ្រៅ", āššɪna ។ 

យោងតាម វចនានុក្រមបេតិកភណ្ឌអាមេរិច ពាក្យទួគមានន័យថា "ខ្លាំង" នៅក្នុងភាសាទួគចាស់  ទោះបីជា Gerhard Doerfer គាំទ្រទ្រឹស្ដីនេះក៏ដោយ Gerard Clauson ចង្អុលបង្ហាញថា "ពាក្យ ទួគ មិនត្រូវបានប្រើក្នុងន័យទូទៅនៃ 'ខ្លាំង'" ហើយថានាម ទួគ មានន័យថា "ចំណុចកំពូលនៃភាពចាស់ទុំ" (នៃផ្លែឈើមួយ។ មនុស្ស។ល។) ប៉ុន្តែច្រើនតែប្រើជា [គុណនាម] មានន័យថា (ផ្លែឈើ) 'គ្រាន់តែទុំពេញលេញ'; (របស់មនុស្ស) 'នៅក្នុងជីវិតបឋម, ក្មេង, និងរឹងមាំ'"។ 

ឈ្មោះនេះត្រូវបានប្រើសម្រាប់តែពួកហ្គោទួគសម្រាប់សម្តៅលើក្រុមខ្លួន អាណាចក្រ និងប្រជារាស្រ្តខ្លួនតែប៉ុណ្ណោះ។ ក្រុមហ្គោទួគ មិនបានចាត់ទុកក្រុមនិយាយទួគីផ្សេងទៀតដូចជា អ៊ុយហ្គឺ ទីឡេ និង កៀហ្គី ជាជនជាតិទួគីទេ។ នៅក្នុង សិលាចារឹកអូខុន អក្សរ តូគុស អូហ្គុស និង យើនីសី កៀហ្គី មិនត្រូវបានគេហៅថា ទួគទេ។ ស្រដៀងគ្នានេះដែរ ជនជាតិអ៊ុយហ្គឺ បានហៅខ្លួនឯងថាអ៊ុយហ្គឺ ហើយបានប្រើពាក្យ ទួគ ទាំងស្រុងសម្រាប់ពួកហ្គោទួគ ដែលពួកគេបានបង្ហាញថាជាជនបរទេសជាសត្រូវនៅក្នុងសិលាចារឹករាជវង្សរបស់ពួកគេ។ ជនជាតិកាហ្សា ប្រហែលជាបានរក្សាប្រពៃណីហ្គោទួគ ឱ្យនៅរស់ដោយអះអាងថាមានដើមកំណើតពីពួកអាស៊ីណា ។ នៅពេលដែលមេដឹកនាំកុលសម្ព័ន្ធបានកសាងខាណេតរបស់ពួកគេ គ្រប់គ្រងលើកុលសម្ព័ន្ធចម្រុះ និងសហព័ន្ធកុលសម្ព័ន្ធ ប្រជាជនទាំងមូលបានកំណត់អត្តសញ្ញាណខ្លួនឯងជានយោបាយជាមួយនឹងអ្នកដឹកនាំ។ ទួគ បានក្លាយជាការកំណត់សម្រាប់ប្រជារាស្រ្តទាំងអស់នៃចក្រភពទួរគី។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ កុលសម្ព័ន្ធក្រោមបង្គាប់ និងបណ្តុំកុលសម្ព័ន្ធនៅតែរក្សាឈ្មោះដើម អត្តសញ្ញាណ និងរចនាសម្ព័ន្ធសង្គម។ ការចងចាំរបស់ពួកហ្គោទួគ និងអាស៊ីណា បានរសាត់ទៅនៅដើមនៃសហស្សវត្សរ៍។ ពួក ការ៉ាខានីត កូឆូ អ៊ុយហ្គឺ និង សែលជូក មិនបានអះអាងតំណពូជពង្សពីពួកហ្គោទួគទេ។  Lee, Joo-Yup; Kuang, Shuntu (18 October 2017).  Sui-Tang China and Its Turko-Mongol Neighbors, Page 34