navinnseab/khmer-wikipedia-article huggingface dataset:
នំបញ្ចុក

នំបញ្ចុក (English : Num Banh Chok) មានឈ្មោះដើមហៅថា "នំបុកប៉ែន" គឺជានំដែលគេយកម្សៅទៅស្ងោរ រួចហើយទើបគេស្រង់យកទៅបុកលាយទឹក រួចគេយកទៅចាក់ក្នុងប៉ែន ទើបយកស្នូលឈើឆ្នុកសង្កត់ប៉ែន ដើម្បីធ្វើជាសសៃៗ រោយវា ទម្លាក់ទៅក្នុងទឹកក្ដៅពុះ ដើម្បីចំអិនសសៃម្សៅឲ្យឆ្អិនល្អ ក្រោយមកទើបគេស្រង់ដាក់ក្នង ជាល កញ្ជ្រែង ឬ កញ្ជើល ដោយរៀបជាចង្វាយៗ ដើម្បីងាយស្រួលក្នុងការចាប់យកតាមបរិមាណ សមល្មមរបស់ពួកគេ នំបញ្ចុក ជាប្រភេទនំចំអែតក្រពះ ឬ ហៅថា អាហារសម្រន់ ដែលពលរដ្ឋកម្ពុជាពេញនិយមបរិភោគ ជាអាហារពេលព្រឹក ឬ ជាអាហារសម្រន់ សម្រាប់ពេលរសៀល ។ នំបញ្ចុក ជាអាហារដែលស្រដៀងគ្នាទៅនិង មីទាញ ឬ គុយទាវ របស់ចិន នំបញ្ចុកក៏មានឈ្មោះទៅតាម ការហៅរបស់ប្រទេសមួយចំនួនដែលជាប់ប្រទេសកម្ពុជា ដូចជា (ថៃ ហៅ ខៈណុមជិន) និង (ឡាវ ហៅ ខោពុន) នំបញ្ចុក មានការឆ្លុះបង្ហាញ តាមរយៈអក្សរសិល្ប៍ដ៏ល្បីល្បាញ របស់ខ្មែរ រឿងធ្មេញជ័យ (ធ្មេញ្ជ័យ) ដែលផ្សារភ្ជាប់ទៅនិង ប្រវត្តិសាស្ត្រពិតរបស់កម្ពុជា ដោយលោក វ៉ាន់ឌី កាអ៊ុន ១៩៦៤ ។
នំពងត្រី

នំពងត្រី មានឈ្មោះផ្សេងៗតាមការនិយមហៅរបស់អ្នកស្រុកនៅតាមតំបន់នីមួយៗនៅប្រទេសកម្ពុជា  ។ អ្នកស្រុកខ្លះហៅនំនេះថា នំពងត្រី នំកូនត្រី(នំម្សៅគ្មានស្នូលដែលគេលុញតូចៗបណ្តែតជាមួយនំពងត្រី) នំអ៊ី(ជាតិចិន) ឬតាមភាសាវៀតណាមថានំបាញ់ចានឿក (បាញ់ចាយនឿក? (banh chai nuoc), បាញ់ចូយនឿក? (bánh trôi nước))។ នំនេះ ពីដើមអាចត្រូវបានគេស្គាល់ថាជា នំអង្គុញអណ្តែត ដោយសាររាងវាដូចអង្គុញ(អង្គញ់)ហើយពេលឆ្អិនទើបវាអណ្តែត នេះបើតាមសៀវភៅធ្វើម្ហូបខ្មែរមួយ បោះពុម្ភឆ្នាំ១៩៤៣។ តំបន់ខ្លះគេហៅថា នំក្រឡោជី ដែលពាក្យនេះមាននៅក្នុងវចនានុក្រមជួន ណាត ថា«ឈ្មោះនំមួយយ៉ាងធ្វើពីម្សៅដំណើបដាក់ស្នូលសណ្តែកបាយ ទំហំប៉ុនផ្លែអង្គញ់ ឬ ធំជាង បរិភោគលាយជាមួយនឹងទឹកស្ករ»។

នំពងត្រី ធ្វើអំពីម្សៅអង្ករដំណើប មានសណ្តែកបាយ ចំហុយ ដាក់អំបិលពូតជាដុំស្នូលពណ៌លឿង ដូចពងត្រី និងមានទឹកផ្អែម ធ្វើពីស្ករត្នោត ឬស្ករអំពៅ ថែមបន្ទះខ្ញី រោយល្ងលីង។ នៅតំបន់ខ្លះនៃប្រទេសខ្មែរ គេថែមទឹកខ្ទិះដូងមុននឹងបរិភោគ។ នៅតំបន់មេគង្គកម្ពុជាក្រោម គេច្រើនហៅនំនេះថា នំក្រូចទឹក គឺជានំក្រូច ដូចគ្នានឹងនំក្រូចចៀនដែរ គ្រាន់តែគេដាក់ទឹកផ្អែម និងទឹកខ្ទិះ ជាជាងបំពង។ ចំណែកនំម្សៅ ដែលគេលុញតូចៗ បណ្តែតជាមួយនំពងត្រី ប៉ុន្តែគ្មានស្នូល គេហៅថា នំកូនត្រី។
នំពងត្រី: វិធីធ្វើ

វិធីធ្វើ
វិធីធ្វើទាំងអស់ ចែកចេញជា៣ដំណាក់កាល។

ដំណាក់កាលទី១
រូបភាពតូច
យើងត្រូវធ្វើស្នូលនំ និងលាយគ្រឿងផ្សំ។

គ្រឿងផ្សំមានដូចជា៖
 ខ្ទិះដូង
 ល្ង
 ម្សៅដំណើប
 សណ្តែកបាយ (ពណ៌លឿង)
 ស្ករត្នោត ឬ ស្ករស
 ស្លឹកខ្ទឹម, ខ្ទឹមស និង ខ្ទឹមក្រហម

ត្រូវធ្វើស្នូលនំសិន ដោយជ្រើសរើសយកសណ្តែកបាយ ក្នុងបរិមាណដែលអ្នកគិតថា សមល្មមនឹងទទួលទានគ្រប់គ្រាន់ ។ បន្ទាប់មកត្រូវលាងសណ្តែកនោះយ៉ាងហោចណាស់ ២ ដង ។ រួចដាក់សណ្តែកនោះចូលក្នុងឆ្នាំង ដោយដាក់បរិមាណទឹកឲ្យច្រើន ដូចជាការដាំបបរដែរ រួចដាក់អំបិលនិងប៊ីចេងចូល។

បន្ទាប់យកវាទៅដាក់ដាំឲ្យពុះ ពោលគឺដាំឲ្យឆ្អិនដើម្បីឲ្យសណ្តែកផុយល្អ។ ក្រោយពីសណ្តែកឆ្អិនហើយ យើងត្រូវយកឆ្នាំងឬក៏ខ្ទះផ្សេងមួយទៀត រួចចាក់ខ្ទិះដូងចូលដោយយក ខ្ទិះដើមសុទ្ធមិនដាក់ទឹក ប្រើសីតុណ្ហភាពភ្លើងខ្លាំងល្មម បន្ទាប់មកដួសសណ្តែកដែលឆ្អិនអម្បាញមិញ ដាក់ចូលទៅក្នុងទៅក្នុងខ្ទិះដូងនោះ រួចកូវា ឬ ឆាវាឲ្យរីងទឹក ពោលគឺកូឲ្យវាដាច់ទឹក។

បន្ទាប់ពីនេះយើងត្រូវហាន់ស្លឹកខ្ទឹមឲ្យតូច និងបំពងខ្ទឹមស និងខ្ទឹមក្រហម រួចដាក់វាចូលទៅក្នុងសណ្តែកខ្ទិះដូង ដែលយើងទើបតែកូឲ្យដាច់ទឹកអម្បាញមិញនេះ បន្ទាប់មកទៀត យើងក៏ច្របល់ ឬក៏ច្របាច់វា ធ្វើយ៉ាងណាឲ្យវាចូលគ្នាសប់ល្អ រួចភ្លក់រសជាតិរបស់វាមើល ហើយបើស្ទើរមិនសូវត្រូវនឹងចំណង់ចំណូលចិត្តរបស់អ្នក អ្នកក៏អាចបន្ថែមគ្រឿងផ្សំថែមទៀត ដោយមានដូចជា ស្ករស អំបិល ប៊ីចេង តាមចំណូលដែលអ្នកចូលចិត្ត។

ក្រោយពីលាយគ្រឿងផ្សំសព្វគ្រប់ហើយ ចាប់ផ្តើមមូលស្នូលសណ្តែកនោះ ឲ្យដូចជាកូនបាល់ដូច្នោះដែរ ប៉ុន្តែមូលវាឲ្យតូចៗដើម្បីងាយស្រួលក្នុងការវិចខ្ចប់សំបក នៅដំណាក់កាលទី២ ។

ពេលនេះត្រូវធ្វើសំបកខ្ចប់ស្នូល ។ យកម្សៅដំណើបមកលាយជាមួយនឹងខ្ទិះដូង ឬទឹកឆ្អិន ។ ដាក់បរិមាណទឹកល្មមជាមួយនឹងម្សៅដើម្បីចៀសវាងកុំឲ្យម្សៅជ្រាយពេក ឬរឹងពេក ដែលពិបាកក្នុងការខ្ចប់ជាមួយនឹងស្នូល។

ដំណាក់កាលទី២
រូបភាពតូច
របៀបស្ងោរនំ គឺជាការដាំទឹកនៅក្នុងឆ្នាំងធំល្មមមួយ ។ រង់ចាំរហូតដល់ទឹកពុះ បន្ទាប់មកច្បិចយកម្សៅតូចល្មមយកមកខ្ចប់ជាមួយស្នូលនំម្តងមួយគ្រាប់ៗ រួចទម្លាក់វាចូលទៅក្នុងទឹកដែលកំពុងពុះនោះ ។ ត្រូវលុញនំនោះក្នុងទម្ងន់ដៃថ្មមៗ កុំប្រើកម្លាំងធ្ងន់ពេក ពុំនោះទេពេលដែលដាក់ចូលក្នុងទឹកពុះមិនយូរប៉ុន្មាន វានឹងធ្លាយស្នូលចេញមកក្រៅ។ 

ខណៈដែលយើងកំពុងលុញជាបន្តបន្ទាប់ យើងនឹងឃើញមាននំមួយចំនួននឹងអណ្តែតមកខាងលើ ដែលជាសញ្ញាបញ្ជាក់ថាវាបានឆ្អិនហើយ ។ ប្រសិនបើអ្នកមើលឃើញបែបនេះ អ្នកគប្បីស្រង់នំដែលអណ្តែតនោះដាក់នៅក្នុងទឹកធម្មតា មិនក្តៅ ហើយក៏មិនត្រជាក់។ ចំណែកឯការធ្វើនំអ៊ី គឺគ្រាន់តែលុញ ម្សៅខ្ចប់នំបាញ់ចូយនឿកនោះឲ្យតូចៗ រួចទម្លាប់ចូលក្នុងទឹកដែលកំពុងពុះនោះ រង់ចាំឲ្យវាអណ្តែតមកខាងលើ រួចស្រង់វាចេញជាការស្រេច។

សូមកត់ចំណាំថា ដំណាក់កាលទី២នេះ យើងត្រូវដាក់ភ្លើងឲ្យទឹកពុះរហូត ចាប់តាំងពីចាប់ផ្តើមដំណើរការរហូតដល់ចប់ដំណើរការ ។

ដំណាក់កាលទី៣
គឺជាដំណើរការចុងក្រោយ នោះគឺការធ្វើទឹកស្ករ ដែលក្នុងនោះយើងចង់ធ្វើជាស្ករស ក៏បាន ឬក៏ជាស្ករត្នោតក៏បានតាមចំណង់ចំណូលចិត្តរបស់យើង យើងគប្បីចិតខ្ញីជាបន្ទះស្តើងៗ ដាក់ចូលទៅក្នុងទឹកស្ករដែលយើងធ្វើនោះ ដើម្បីបន្ថែមក្លិន និងរសជាតិ ឲ្យកាន់តែឈ្ងុយឆ្ងាញ់។
រូបភាពតូច
នំពងត្រី: ដំណាក់កាលទី១

ដំណាក់កាលទី១
រូបភាពតូច
យើងត្រូវធ្វើស្នូលនំ និងលាយគ្រឿងផ្សំ។

គ្រឿងផ្សំមានដូចជា៖
 ខ្ទិះដូង
 ល្ង
 ម្សៅដំណើប
 សណ្តែកបាយ (ពណ៌លឿង)
 ស្ករត្នោត ឬ ស្ករស
 ស្លឹកខ្ទឹម, ខ្ទឹមស និង ខ្ទឹមក្រហម

ត្រូវធ្វើស្នូលនំសិន ដោយជ្រើសរើសយកសណ្តែកបាយ ក្នុងបរិមាណដែលអ្នកគិតថា សមល្មមនឹងទទួលទានគ្រប់គ្រាន់ ។ បន្ទាប់មកត្រូវលាងសណ្តែកនោះយ៉ាងហោចណាស់ ២ ដង ។ រួចដាក់សណ្តែកនោះចូលក្នុងឆ្នាំង ដោយដាក់បរិមាណទឹកឲ្យច្រើន ដូចជាការដាំបបរដែរ រួចដាក់អំបិលនិងប៊ីចេងចូល។

បន្ទាប់យកវាទៅដាក់ដាំឲ្យពុះ ពោលគឺដាំឲ្យឆ្អិនដើម្បីឲ្យសណ្តែកផុយល្អ។ ក្រោយពីសណ្តែកឆ្អិនហើយ យើងត្រូវយកឆ្នាំងឬក៏ខ្ទះផ្សេងមួយទៀត រួចចាក់ខ្ទិះដូងចូលដោយយក ខ្ទិះដើមសុទ្ធមិនដាក់ទឹក ប្រើសីតុណ្ហភាពភ្លើងខ្លាំងល្មម បន្ទាប់មកដួសសណ្តែកដែលឆ្អិនអម្បាញមិញ ដាក់ចូលទៅក្នុងទៅក្នុងខ្ទិះដូងនោះ រួចកូវា ឬ ឆាវាឲ្យរីងទឹក ពោលគឺកូឲ្យវាដាច់ទឹក។

បន្ទាប់ពីនេះយើងត្រូវហាន់ស្លឹកខ្ទឹមឲ្យតូច និងបំពងខ្ទឹមស និងខ្ទឹមក្រហម រួចដាក់វាចូលទៅក្នុងសណ្តែកខ្ទិះដូង ដែលយើងទើបតែកូឲ្យដាច់ទឹកអម្បាញមិញនេះ បន្ទាប់មកទៀត យើងក៏ច្របល់ ឬក៏ច្របាច់វា ធ្វើយ៉ាងណាឲ្យវាចូលគ្នាសប់ល្អ រួចភ្លក់រសជាតិរបស់វាមើល ហើយបើស្ទើរមិនសូវត្រូវនឹងចំណង់ចំណូលចិត្តរបស់អ្នក អ្នកក៏អាចបន្ថែមគ្រឿងផ្សំថែមទៀត ដោយមានដូចជា ស្ករស អំបិល ប៊ីចេង តាមចំណូលដែលអ្នកចូលចិត្ត។

ក្រោយពីលាយគ្រឿងផ្សំសព្វគ្រប់ហើយ ចាប់ផ្តើមមូលស្នូលសណ្តែកនោះ ឲ្យដូចជាកូនបាល់ដូច្នោះដែរ ប៉ុន្តែមូលវាឲ្យតូចៗដើម្បីងាយស្រួលក្នុងការវិចខ្ចប់សំបក នៅដំណាក់កាលទី២ ។

ពេលនេះត្រូវធ្វើសំបកខ្ចប់ស្នូល ។ យកម្សៅដំណើបមកលាយជាមួយនឹងខ្ទិះដូង ឬទឹកឆ្អិន ។ ដាក់បរិមាណទឹកល្មមជាមួយនឹងម្សៅដើម្បីចៀសវាងកុំឲ្យម្សៅជ្រាយពេក ឬរឹងពេក ដែលពិបាកក្នុងការខ្ចប់ជាមួយនឹងស្នូល។
នំពងត្រី: ដំណាក់កាលទី២

ដំណាក់កាលទី២
រូបភាពតូច
របៀបស្ងោរនំ គឺជាការដាំទឹកនៅក្នុងឆ្នាំងធំល្មមមួយ ។ រង់ចាំរហូតដល់ទឹកពុះ បន្ទាប់មកច្បិចយកម្សៅតូចល្មមយកមកខ្ចប់ជាមួយស្នូលនំម្តងមួយគ្រាប់ៗ រួចទម្លាក់វាចូលទៅក្នុងទឹកដែលកំពុងពុះនោះ ។ ត្រូវលុញនំនោះក្នុងទម្ងន់ដៃថ្មមៗ កុំប្រើកម្លាំងធ្ងន់ពេក ពុំនោះទេពេលដែលដាក់ចូលក្នុងទឹកពុះមិនយូរប៉ុន្មាន វានឹងធ្លាយស្នូលចេញមកក្រៅ។ 

ខណៈដែលយើងកំពុងលុញជាបន្តបន្ទាប់ យើងនឹងឃើញមាននំមួយចំនួននឹងអណ្តែតមកខាងលើ ដែលជាសញ្ញាបញ្ជាក់ថាវាបានឆ្អិនហើយ ។ ប្រសិនបើអ្នកមើលឃើញបែបនេះ អ្នកគប្បីស្រង់នំដែលអណ្តែតនោះដាក់នៅក្នុងទឹកធម្មតា មិនក្តៅ ហើយក៏មិនត្រជាក់។ ចំណែកឯការធ្វើនំអ៊ី គឺគ្រាន់តែលុញ ម្សៅខ្ចប់នំបាញ់ចូយនឿកនោះឲ្យតូចៗ រួចទម្លាប់ចូលក្នុងទឹកដែលកំពុងពុះនោះ រង់ចាំឲ្យវាអណ្តែតមកខាងលើ រួចស្រង់វាចេញជាការស្រេច។

សូមកត់ចំណាំថា ដំណាក់កាលទី២នេះ យើងត្រូវដាក់ភ្លើងឲ្យទឹកពុះរហូត ចាប់តាំងពីចាប់ផ្តើមដំណើរការរហូតដល់ចប់ដំណើរការ ។
នំពងត្រី: ដំណាក់កាលទី៣

ដំណាក់កាលទី៣
គឺជាដំណើរការចុងក្រោយ នោះគឺការធ្វើទឹកស្ករ ដែលក្នុងនោះយើងចង់ធ្វើជាស្ករស ក៏បាន ឬក៏ជាស្ករត្នោតក៏បានតាមចំណង់ចំណូលចិត្តរបស់យើង យើងគប្បីចិតខ្ញីជាបន្ទះស្តើងៗ ដាក់ចូលទៅក្នុងទឹកស្ករដែលយើងធ្វើនោះ ដើម្បីបន្ថែមក្លិន និងរសជាតិ ឲ្យកាន់តែឈ្ងុយឆ្ងាញ់។
រូបភាពតូច
នំអន្សម

នំអន្សម 250pxCambodia Num Ansorm the symbols Pillar of fire and represents the birth of Shivaឈ្មោះ នំអន្សម ប្រភេទសម្គាល់​មានច្រើនប្រភេទដើមកំណើត ប្រទេសកម្ពុជា  ជ័យវរ្ម័នទី២ ស.វទី៩ភាពទាក់ទងទំនៀមទម្លាប់ប្រពៃណី និង សាសនាគ្រឿងផ្សំសំខាន់ៗបាយដំណើប សណ្ដែកបាយ ស្នូលសាច់ ស្លឹកចេក និង ខ្សែរចង  ​ កម្រិតសីតុណ្ហភាពហូបបាននៅសីតុណ្ហភាពត្រជាក់ ឬ ក្ដៅល្មម ​ 

នំអន្សម (អង់គ្លេស: Num Ansorm) គឺជានំប្រពៃណី របស់ជនជាតិខ្មែរ ដែលមានប្រវត្តិយូរលង់ណាស់មកហើយ ហើយនំប្រភេទនេះ ទំនងអាចនិងមានប្រវត្តិ កើតមានក្នុងរាជព្រះបាទ ជ័យវរ្ម័នទី២ ដែលមានជំនឿគោរពទៅលើ ព្រះឥសូរ ឬ ព្រះសិវៈ (Eyso or Shiva) ដែលតំណាងឱ្យ សសរភ្លើងឥស្វរៈ នៃដើមកំណើតព្រះឥសូរ ដែលនាំយក សិវៈលិង្គមកគោរពបូជា ក្នុងលទ្ធិទេវរាជរបស់ព្រះអង្គ ប៉ុន្តែក្រោយមកការគោរពនូវ សិវៈលិង្គ នៃផ្នត់គំនិតរបស់ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរត្រូវបានបោះបង់ចោល និង សាបរលាបទាំងស្រុង ដោយការយល់ឃើញថា ការមានជំនឿទៅលើរឿងប្រដាប់ភេទចំអេសចំអាស វាជារឿងមិនសមហេតុផល និង ជារឿងខ្វះសីលធម៌ផងដែរ ដូចនេះហើយ នំអន្សម នៅក្នុងប្រពៃណីរបស់កម្ពុជាត្រូវបានចាត់ទុកជានំតំណាង ឱ្យការដឹងគុណឪពុក (Meaning: The Grateful Father) ដែលលោកខំបីបាច់រក្សាកូនៗឱ្យធំដឹងក្ដីក្នុងលោកយើងនេះ ។ Research member Cambodian Cultural Society (2003) 5th socio-cultural research congress on Cambodia 12-14 November 2002 : papers of the congress, Publisher: Royal University of Phnom Penh Original from the University of California p.728 OCLC Number: 61453129
នំអន្សម: ទំនៀមហូប នំអន្សម

ទំនៀមហូប នំអន្សម  
Num Ansorm eating tradition

ទំនៀមហូប នំអន្សម របស់ជនជាតិខ្មែរតែងតែធ្វើឡើងក្នុងកិច្ចពិធីជាច្រើនដូចជា៖ ពិធីមង្គលការ ពិធីឡើងអ្នកតា ចូលឆ្នាំខ្មែរ បុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌ និង បុណ្យតាមតំបន់ភូមិស្រុក មួយចំនួនទៀតផងដែរ ។ នំអន្សម មិនត្រឹមតែជានំសម្រាប់ហូបនោះទេ វាក៏ជានំមួយតំណាងឱ្យអត្តសញ្ញាណវប្បធម៌ជាតិរបស់កម្ពុជាផងដែរ ផ្សារភ្ជាប់ទៅនិង ទំនៀមទម្លាប់ប្រពៃណីរបស់ជនជាតិខ្មែរ ក្នុងការចែករំលែកអាហារទាំងអស់នេះ ជូនទៅលោកគ្រូ អ្នកគ្រូ ចាស់ព្រឹទ្ធាចារ្យ លោកតា លោកយាយ ឪពុកម្ដាយ ដែលតំណាងឱ្យការដឹងគុណ ចំពោះកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់លោក ក្នុងការអប់រំ បង្រៀន ហ្វឹកហាត់ កូនចៅឱ្យទទួលបាននូវចំណេះវិជ្ជាទាំងអស់នេះ ។ ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរតែងតែបង្កើតនូវការ វេចនំអន្សម ក្នុងអំឡុងពេលពិធី បុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌ ដើម្បីជូនទៅកាន់ ឪពុកម្ដាយ គ្រូបង្រៀន ចាស់ព្រឹទ្ធាចារ្យ បងប្អូន និង សាច់ញាតិរបស់ពួកគេ ពីព្រោះវាជាទំនៀមមួយដែលធ្វើឱ្យពួកគេទទួលបាននូវ ស្នាមញញឹម ការជួបជុំគ្នា និង សាមគ្គីភាព ដែលនាំឱ្យពួកគេទទួលបាននូវភាពស្រស់ស្រាយ និង ភាពសប្បាយរីករាយ នៅក្នុងក្រុមគ្រួសារផងដែរ ។  Robert Headley, Rath Chim (1998) Cambodian Advanced Reader, Publisher: Dunwoody Press, Original from the University of Michigan p.309 ISBN: 188126565X, 9781881265658
នំអន្សម: ទំនៀមវេចនំអន្សម

ទំនៀមវេចនំអន្សម 
Num Ansorm packaging tradition

ទំនៀម វេចនំអន្សម ភាគច្រើនជនជាតិខ្មែរតែងធ្វើឡើង នៅក្នុងកិច្ចពិធី បុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌ ដើម្បីយកវាទៅប្រគេនព្រះសង្ឃ ដែលរងចាំព្រះវស្សា អស់រយៈពេល ៣ខែ ឬ ៩០ថ្ងៃ ព្រះសង្ឃគ្រប់ៗអង្គត្រូវគង់នៅក្នុងវត្ត ដើម្បីភាវនាធម៌ មិនអាចចេញមកដើរបិណ្ឌបាត្រ ឬ ចេញដើរហើរទៅណាមកណាដោយសេរីនោះទេ រឹតតែមិនអាចធ្វើដំណើរទៅសំណាក់សឹង (ដេក) នៅតាមទីកន្លែងណាមួយនោះទេ ព្រោះវានិងធ្វើឱ្យខុសព្រះវិន័យ ហើយព្រះសង្ឃដែលចង់ទៅណាមកណា ត្រូវមានការយល់ព្រមពីចៅអធិការវត្តជាមុនសិន ដោយបែបនេះហើយ ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរយល់ឃើញថា នំអន្សម ជានំដែលអាចរក្សាទុកហូបបានយូរ បានរយៈពេលលច្រើនថ្ងៃ ទើបប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរតែងធ្វើនូវការវេចនំអន្សមនេះ ហើយយកវាទៅប្រគេនសង្ឃដែលគង់រងចាំព្រះវស្សាក្នុងវត្តអំឡុងពេលរដូវបុណ្យទាននេះ ។ Lim Hak Kheang, Madeline Elizabeth Ehrman, Kem Sos (1974) Contemporary Cambodian: The Social Institutions, Contributors: Foreign Service Institute (U.S.), Defense Language Institute (U.S.) Publisher: Foreign Service Institute, Original from the University of Michigan p.379 

 ការវេចនំអន្សម៖ ត្រូវមានគ្រឿងផ្សំសំខាន់ៗដូចជា អង្ករដំណើប សណ្ដែកបាយ ស្នូលសាច់ ដែលអាចដាក់តាមចំណង់ចំណូលចិត្ត សាច់ជ្រូក សាច់មាន់ ឬ សាច់គ្រឿងសមុទ្រផ្សេងៗ រឿងសំខាន់គឺស្លឹកចេក និង ខ្សែរចង ត្រូវរៀបស្លឹកចេកជាបន្ទះ រួចសឹមដាក់ អង្ករដំណើបនៅជាន់ទី១ បន្ទាប់មកសណ្ដែកបាយនៅជាន់ទី២ រួចហើយស្នូលនៅជាន់ទី៣ ឬ នៅចំកណ្ដាល បន្ទាប់មកអាចបន្ថែមអង្ករដំណើប និង សណ្ដែកបាយពីលើបាន រួចសឹមយើង មូលនៅស្លឹកចេកនោះក្ដោបយកគ្រឿងទាំងអស់នោះ ហើយធ្វើការចង សឹមយកវាទៅចំហុយ ឬ ស្ងោរ ជាការស្រេច គេមិនប្រើស្លឹកអ្វីផ្សេងយកមករំុក្រៅពីស្លឹកចេកនោះទេ ពីព្រោះស្លឹកចេកធ្វើឱ្យអន្សមច្អិនបានល្អ និង មានក្លិនឈ្ងុយផងដែរ ។ Tārāvudh Lī, Ingrid Muan, Raiyaṃ (2001) Materials of Khmer culture presented at an exhibition in Cambodia; includes catalog of tools, Publisher: Raiyaṃ, Original from the University of Michigan p.88
នំអន្សមខ្មែរ: អន្សមជ្រូក

អន្សមជ្រូក 
300px|រូបភាពតូច|ស្តាំ|នំអន្សមជ្រូក

អន្សជ្រូកគឺជានំមួយប្រភេទដែលប្រជាជនខ្មែរនិយម័ធ្វើដើម្បីពិសា។ ជាពិសេសនៅថ្ងៃបុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌ ប្រជាជនខ្មែរទាំងអស់ត្រូវតែធ្វើនំអន្សមជ្រូកនេះដើម្បី សែនថ្វាយ និង ឧទ្ទិសជូនទៅដល់ជីដូនជីតា និង ញាត្តិការទាំងប្រាំពីរសណ្ដាន ដែលបានចែកឋាន ឬ បងប្អូន ឪពុកម្ដាយ ដែលបានស្លាប់ទៅ។
ម៉្យាងទៀត នំអន្សមជ្រូកក៏ជានំសម្រាប់ប្រើក្នុងពិធីមង្គលការផងដែរ។

 របៀបធ្វើ និង គ្រឿងផ្សំ 

ត្រៀមវេចនំអន្សមជ្រូក យើងត្រូវមាន ស្លឹកចេក អង្ករដំណើប សណ្តែកបាយ ខ្ទិះដូង សាច់ជ្រូកបីជាន់ ម្រេច ខ្ទឹមស អំបិល ។
.......
1/  ជំហ៊ានដំបូង ត្រូវត្រាំ អង្ករដំណើប និងសណ្តែកបាយ យ៉ាងតិច ៥ ម៉ោង ។
ទាំង សណ្តែកបាយ និង អង្ករ មុនត្រាំ ចាំបាច់ត្រូវលាងសំអាត ចោលទឹកច្រើនដង ទើបមិនធំក្លិនជូរ ។
2/ បន្ទាប់ត្រូវ យកអង្ករដែលត្រាំហើយនោះ ទៅលាងសំរស់ឱយស្អាត រួចយកទៅកូរជាមួយខ្ទិះដូងជាមុនសិន !.
ដាក់ស្ករស អំបិល តាមចំណូលចិត្តផង !. តែមិនកូរឱយទាល់ តែឆ្អិនអង្ករនោះទេ .. ត្រឹមស្ងួតទឹកខ្ទិះដូង ដើម្បីឱយចូលជាតិ ជាមួយអង្ករប៉ុណ្ណោះ !. 
ធ្វើបែបនេះ ខ្ទិះដូងមិនហូរទៅតែក្រោមហើយ ងាយស្រួលវេចខ្ចប់ជាមួយស្លឹកចេកទៀតផង !...
3/ សាច់ជ្រូកបីជាន់ ឬយកតែ ចំណែក សាច់ខ្លាញ់ ច្រៀកជាចំរៀកៗ ប៉ុនម្រាមដៃ តូចល្មមប្រវែង ប្រហែល មួយចំអាម ... បន្ទាប់ យកទៅ ប្រណាក់ជាមួយ អំបិល ម្រេច ខ្ទឹមស ដែលបាន បុកបញ្ចូលគ្នា រួចហើយ ...
ផ្អាប់ទុក ប្រហែល មួយម៉ោងសិន!.
..............
4/ ស្លឹកចេក ត្រូវច្រៀក ជាបន្ទះៗ ប្រហែល មួយចំអាមកន្លះ រួចជូតអោយស្អាត ហើយកាត់ ចុងស្រួចចោល ...
យកចំណែកស្លឹក តូចល្មម មកត្រួត អោយបានពីរជាន់ ...
អ្នកវេចនំ គួរមានចិត្តអំណត់ ហើយផ្ចិតផ្ចង់ ផងដែរ!
.............
នំអន្សមខ្មែរ: របៀបធ្វើ និង គ្រឿងផ្សំ

របៀបធ្វើ និង គ្រឿងផ្សំ 

ត្រៀមវេចនំអន្សមជ្រូក យើងត្រូវមាន ស្លឹកចេក អង្ករដំណើប សណ្តែកបាយ ខ្ទិះដូង សាច់ជ្រូកបីជាន់ ម្រេច ខ្ទឹមស អំបិល ។
.......
1/  ជំហ៊ានដំបូង ត្រូវត្រាំ អង្ករដំណើប និងសណ្តែកបាយ យ៉ាងតិច ៥ ម៉ោង ។
ទាំង សណ្តែកបាយ និង អង្ករ មុនត្រាំ ចាំបាច់ត្រូវលាងសំអាត ចោលទឹកច្រើនដង ទើបមិនធំក្លិនជូរ ។
2/ បន្ទាប់ត្រូវ យកអង្ករដែលត្រាំហើយនោះ ទៅលាងសំរស់ឱយស្អាត រួចយកទៅកូរជាមួយខ្ទិះដូងជាមុនសិន !.
ដាក់ស្ករស អំបិល តាមចំណូលចិត្តផង !. តែមិនកូរឱយទាល់ តែឆ្អិនអង្ករនោះទេ .. ត្រឹមស្ងួតទឹកខ្ទិះដូង ដើម្បីឱយចូលជាតិ ជាមួយអង្ករប៉ុណ្ណោះ !. 
ធ្វើបែបនេះ ខ្ទិះដូងមិនហូរទៅតែក្រោមហើយ ងាយស្រួលវេចខ្ចប់ជាមួយស្លឹកចេកទៀតផង !...
3/ សាច់ជ្រូកបីជាន់ ឬយកតែ ចំណែក សាច់ខ្លាញ់ ច្រៀកជាចំរៀកៗ ប៉ុនម្រាមដៃ តូចល្មមប្រវែង ប្រហែល មួយចំអាម ... បន្ទាប់ យកទៅ ប្រណាក់ជាមួយ អំបិល ម្រេច ខ្ទឹមស ដែលបាន បុកបញ្ចូលគ្នា រួចហើយ ...
ផ្អាប់ទុក ប្រហែល មួយម៉ោងសិន!.
..............
4/ ស្លឹកចេក ត្រូវច្រៀក ជាបន្ទះៗ ប្រហែល មួយចំអាមកន្លះ រួចជូតអោយស្អាត ហើយកាត់ ចុងស្រួចចោល ...
យកចំណែកស្លឹក តូចល្មម មកត្រួត អោយបានពីរជាន់ ...
អ្នកវេចនំ គួរមានចិត្តអំណត់ ហើយផ្ចិតផ្ចង់ ផងដែរ!
.............
នំអន្សមជ្រូក

អន្សមជ្រូក គឺជានំដែលប្រជាជនខ្មែរនិយមធ្វើតាំងពីបុរាណមកម្ល៉េះ។ តាមទំនៀមទម្លាប់ គេច្រើនធ្វើនំអន្សមជ្រូកនៅពេល បុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌ បុណ្យចូលឆ្នាំខ្មែរ និងក្នុងពិធីរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍របស់ប្រជាជនកម្ពុជា ... ។

សព្វថ្ងៃ នំនេះត្រូវគេធ្វើអាជីវកម្មនៅលើទីផ្សារ។
នំអន្សមជ្រូក: គ្រឿងផ្សំ

គ្រឿងផ្សំ
គ្រឿងផ្សំសម្រាប់មនុស្សបរិភោគចំនួន១០នាក់៖
អង្ករដំណើប១គីឡូក្រាម
ដូងទុំមួយ
ខ្លាញ់ជ្រូក(ដុំ) ៣០០ក្រាម
សណ្ដែកបាយ ៣០០ក្រាម
អំបិល ១ស្លាបព្រាបាយ
ម្សៅស៊ុប ១ភាគ២ស្លាបព្រាកាផែ
ម្រេច ១ភាគ២ ស្លាបព្រាកាផែ
ស្ករស ១ស្លាបព្រាបាយ
ខ្ទឹមស ៤ ឬ៥កំពឹស
សណ្ដែកដី ១០០ក្រាម   (អាចមិនដាក់ក៏បាន តាមចំណូលចិត្ត)
បង្គា ១០០ក្រាម     (អាចមិនដាក់ក៏បាន តាមចំណូលចិត្ត)
សាច់ក្រក ២គូ (អាចមិនដាក់ក៏បាន តាមចំណូលចិត្ត)
ស្លឹកចេក ១០ធាង
ខ្សែចង (ខ្សែចេក ក្រចៅ ឬខ្សែនីឡុងក៏បាន)។
នំអន្សមជ្រូក: វិធីធ្វើ

វិធីធ្វើ
អង្ករអុំ ឬរើសឲ្យស្អាត យកទៅលាងឲ្យស្អាតដាក់ត្រាំទឹកពីរ ឬបីម៉ោង។
សណ្ដែកបាយកិនឲ្យបែកជាពីរ អុំឲ្យស្អាតកម្ទេចកំទី ដាក់ត្រាំទឹកក្ដៅឧណ្ហៗ ឬទឹកត្រជាក់ចំនួន៣ ឬ៤ម៉ោង។
ស្រង់អង្ករដាក់សម្រស់ឲ្យអស់ទឹកល្អ។
ដូងទុំកោស (កុំឲ្យដោយលលាដ៏ខ្មៅ) ពូតយកក្បាលខ្ទិះយកទៅដាក់រម្ងាស់ឲ្យឡើងខាប់ ដាក់អង្ករចូល កូរ ឬយកសាច់ដូងដែលកោសហើយទៅច្របល់ លាយជាមួយអង្ករ អំបិល ស្ករ ម្សៅស៊ុបបន្តិច (ធ្វើតាមវិធីណាមួយក៏បាន)។
សណ្ដែកបាយលាងយកសម្បកចេញឲ្យអស់ ដាក់សម្រស់ទុកមួយអន្លើសិន។
ខ្លាញ់ជ្រូកលាងទឹកឲ្យស្អាត រួចហាន់ជាចង្វាមូលប៉ុនមេដៃប្រវែង១៥ ឬ១៨សង់ទីម៉ែត (តាមចំនូលចិត្ត)។
បុកម្រេច ខ្ទឹមសឲ្យម៉ដ្ឋ ទើបដាក់ខ្លាញ់ជ្រូក ម្រេច ខ្ទឹមស អំបិល ម្សៅស៊ុបប្រឡាក់ច្របល់ឲ្យសព្វ ទុកមួយអន្លើសិន។
សណ្ដែកដីត្រាំទឹកឲ្យរីកសម្បក លាងជម្រះឲ្យស្អាត។
សាច់ក្រក លាងទឹកហាន់បញ្ឆិតស្ដើងៗ។
បង្គា លាងទឹកឲ្យស្អាត។
ចំណាំ ចំពោះសណ្ដែកដី សាច់ក្រក បង្គា បើអ្នកចង់ដាក់វា ត្រូវយកទៅច្របល់លាយក្នុងអង្ករឲ្យបានសព្វ។
ស្លឹកចេក ដាក់ហាលថ្ងៃឲ្យស្រពាប់បន្តិច ទើបយកមកហែកជាបន្ទះធំៗល្មមតាមចំណូលចិត្ត និងតាមទំហំនំដែលចង់បាន រួចជូតឲ្យស្អាត។
ខ្សែត្រូវច្រៀកតូចល្មមចង ហើយជ្រលក់ទឹកឲ្យទន់ (បើជាខ្សែចេក)។
របៀបវេចនំ
យកសំភារៈដែលបានផ្សំរួចមកដាក់ជិតខ្លួន។
ដាក់ស្លឹកចេក២ ឬ៣បន្ទះត្រួតលើគ្នា ហើយដួសអង្ករ ៣ឬ៤ស្លាបព្រាបាយដាក់ចំកណ្ដាលស្លឹក ហើយវាចឲ្យស្ដើង ឬក្រាស់តាមចំណូលចិត្ត។
ដួសសណ្ដែកបាយ៣ស្លាបព្រាបាយ ដាក់លើអង្ករវាចឲ្យបន្តិច ទើបដាក់ស្នូល(ខ្លាញ់ជ្រូក) ១ដុំពីលើសណ្ដែក។
លើកទ្រស្លឹកចេកឡើង ប្រមូលអង្ករក្ដោបឲ្យចូលគ្នា រុំឲ្យណែន យកខ្សែចងចំពាក់កណ្ដាលកុំឲ្យរបូត។ លើកបញ្ឈរហើយគោះផ្នែកខាងក្បាលនំឲ្យអង្ករធ្លាក់ចុះក្រោម (យកធាងចេក១កំណាត់បុកឲ្យណែន) ទើបបត់ស្លឹកចេក កាច់ក្បាលនំតាមបំនិនជា៣ជ្រុង ឬ៤ជ្រុងតាមចិត្តស្រឡាញ់។ រួចម្ខាង ទើបត្រឡប់នំបត់ក្បាលម្ខាងទៀតធ្វើដូចពីមុន ទុកមួយអន្លើ ធ្វើរបៀបនេះរហូតអស់អង្ករ សណ្ដែក និងស្នូល។
របៀបចង
គេត្រូវចងក្បាលនំទាំងសងខាងឲ្យតឹង បន្ទាប់មកគេចងជាកង់ៗ មានចន្លោះប្រវែងស្មើៗគ្នា កន្ទុយចំណងដែលនៅសល់ត្រូវចងក្រងបញ្ចូលគ្នាទើបស្អាតល្អ។

យកកម្ទេចស្លឹកចេកដែលនៅសល់ ទ្រាប់បាតឆ្នាំង រួចចាក់ទឹកប្រហែល១ភាគ៣នៃឆ្នាំង ដាក់ដាំឲ្យក្ដៅ ទើបដាក់នំតម្រៀបឲ្យអស់ យកកម្ទេចស្លឹកគ្របពីលើ រួចចាក់ទឹកថែមឲ្យលិចនំ រួចដុតភ្លើងឲ្យឆេះជាប់ល្អរហូត។ រយៈពេលស្ងោរ ពី៥ម៉ោងឡើងទៅ អាស្រ័យលើនំឆ្អិន សាច់អង្កររលាយសាច់មួយ៕
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:មុខម្ហូបខ្មែរ
នំអន្សមជ្រូក: របៀបវេចនំ

របៀបវេចនំ
យកសំភារៈដែលបានផ្សំរួចមកដាក់ជិតខ្លួន។
ដាក់ស្លឹកចេក២ ឬ៣បន្ទះត្រួតលើគ្នា ហើយដួសអង្ករ ៣ឬ៤ស្លាបព្រាបាយដាក់ចំកណ្ដាលស្លឹក ហើយវាចឲ្យស្ដើង ឬក្រាស់តាមចំណូលចិត្ត។
ដួសសណ្ដែកបាយ៣ស្លាបព្រាបាយ ដាក់លើអង្ករវាចឲ្យបន្តិច ទើបដាក់ស្នូល(ខ្លាញ់ជ្រូក) ១ដុំពីលើសណ្ដែក។
លើកទ្រស្លឹកចេកឡើង ប្រមូលអង្ករក្ដោបឲ្យចូលគ្នា រុំឲ្យណែន យកខ្សែចងចំពាក់កណ្ដាលកុំឲ្យរបូត។ លើកបញ្ឈរហើយគោះផ្នែកខាងក្បាលនំឲ្យអង្ករធ្លាក់ចុះក្រោម (យកធាងចេក១កំណាត់បុកឲ្យណែន) ទើបបត់ស្លឹកចេក កាច់ក្បាលនំតាមបំនិនជា៣ជ្រុង ឬ៤ជ្រុងតាមចិត្តស្រឡាញ់។ រួចម្ខាង ទើបត្រឡប់នំបត់ក្បាលម្ខាងទៀតធ្វើដូចពីមុន ទុកមួយអន្លើ ធ្វើរបៀបនេះរហូតអស់អង្ករ សណ្ដែក និងស្នូល។
នំអន្សមជ្រូក: របៀបចង

របៀបចង
គេត្រូវចងក្បាលនំទាំងសងខាងឲ្យតឹង បន្ទាប់មកគេចងជាកង់ៗ មានចន្លោះប្រវែងស្មើៗគ្នា កន្ទុយចំណងដែលនៅសល់ត្រូវចងក្រងបញ្ចូលគ្នាទើបស្អាតល្អ។

យកកម្ទេចស្លឹកចេកដែលនៅសល់ ទ្រាប់បាតឆ្នាំង រួចចាក់ទឹកប្រហែល១ភាគ៣នៃឆ្នាំង ដាក់ដាំឲ្យក្ដៅ ទើបដាក់នំតម្រៀបឲ្យអស់ យកកម្ទេចស្លឹកគ្របពីលើ រួចចាក់ទឹកថែមឲ្យលិចនំ រួចដុតភ្លើងឲ្យឆេះជាប់ល្អរហូត។ រយៈពេលស្ងោរ ពី៥ម៉ោងឡើងទៅ អាស្រ័យលើនំឆ្អិន សាច់អង្កររលាយសាច់មួយ៕
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:មុខម្ហូបខ្មែរ
ន័រប៊ឺ ខ្លាន

{| class="infobox" style="width:20em;​ align:"top";
|- style="text-align:center;"
!style="background: pink" colspan="3"|ន័រប៊ឺ ខ្លាន
|- style="text-align:center;"
|- style="text-align:center;"
|colspan="3"|Image:
|- style="text-align:center;"

|- style="text-align:center;"
!style="background: pink" colspan="3"|ប្រវត្តិរូបសង្ខេប
|- style="background: #f1f5fc;"
|- style="vertical-align:top;"
|- style="vertical-align:top;"
|ឈ្មោះ
|colspan="2"|ន័រប៊ឺ ខ្លាន(Norbert Klein)
|- style="vertical-align:top;"
|ប្រទេស
|colspan="2"|កម្ពុជា
|- style="vertical-align:top;"
|អ៊ីម៉ែល
|colspan="2"|nhklein [at] gmx.net
|- style="vertical-align:top;"

<span style="font-family: Khmer OS; font-size: 100%; Color: blue;">ន័រប៊ឺ ខ្លាន</b>គឺជាប្រធាននៃកម្ពុជា សង្គមអ៊ីនធឺណែត(ISOC) ជំពូកសមាគមនិងកម្មវិធីនិពន្ធនៅ អង្គការវិទ្យាស្ថានបើកទូលាយ និងជាសមាជិកនៃ ICANN 's ដែល មិនមែនពាណិជ្ជកម្ម Constituency អ្នកប្រើប្រាស់ ។
ន័រប៊ឺ ខ្លាន: បទពិសោធវិជ្ជាជីវៈមុន

បទពិសោធវិជ្ជាជីវៈមុន
	សមាជិកនៃ គណៈកម្មាធិបន្ទាប់បន្សំ នៅ ICANN
	សមាជិកនៃ GNSO ក្រុមប្រឹក្សា
	តំណាងនៃប្រទេសកម្ពុជានៅក្នុងសេវា Lutheran World [2]
	សមាជិកនៃក្រុមប្រឹក្សាភិបាលនៃវិទ្យាស្ថាន Francophonie ថ្មីសម្រាប់បច្ចេកវិទ្យានិងការអប់រំ
ន័រវែស

ប្រទេសន័រវែស ដោយមានឈ្មោះផ្លូវការថា ព្រះរាជាណាចក្រន័រវែស គឺជាប្រទេសន័រឌិកមួយស្ថិតនៅតំបន់អឺរ៉ុបខាងជើង។ ទឹកដីគោកប្រទេសន័រវែសរួមមានផ្នែកខាងលិច និងខាងជើងបំផុតនៃឧបទ្វីបស្កង់ដាណាវី។  ចំណែកឯទឹកដីក្រៅស្រុករបស់ប្រទេសនេះមានដូចជា កោះអាកទិកហានម៉ាយិន និងប្រជុំកោះស្វាល់បាដ។
ប្រទេសនេះមានផ្ទៃដីសរុប ៣៨៥,២០៧ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ និងប្រជាជនចំនួន ៥,៣៨៥,៣០០ នាក់គិតត្រឹមខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២០។ ន័រវែសមានព្រំដែនខាងកើតប្រវែង ១,៦១៩ គម ជាប់នឹងប្រទេសស៊ុយអែត រីឯព្រំប្រទល់ប៉ែកឦសានគឺជាប់នឹងប្រទេសហ្វាំងឡង់និងរុស្ស៊ី ហើយច្រកសមុទ្រស្កាហ្កេរ៉ាក់នៅភាគខាងត្បូង ដោយមានប្រទេសដាណឺម៉ាក និងសហរាជាណាចក្រស្ថិតនៅផ្នែកម្ខាងទៀត។ ន័រវែសមានឆ្នេរធំទូលាយនៅជាប់មហាសមុទ្រអាត្លង់ទិក និងសមុទ្របារ៉ែន។ អូស្លូគឺជារាជធានី និងជាទីក្រុងធំបំផុតនៅក្នុងប្រទេសនេះ។
ន័រវែស: ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រវត្តិសាស្ត្រ 

វត្តមានមនុស្សដំបូងលើទឹកដីនេះគឺ Ahrensburg ក្នុងសហវត្សទី១១ ទៅទី១០ មុនគ.ស។ របសកគំហើញសម្ភារដែលគេរកឃើញគឺ ឧបការណ៍អំពីថ្មដែលមានអាយុកាលពី ៩៥០០ ទៅ ៦០០០ មុនគ.ស។ 

នៅភាគខាងត្បូងនៃប្រទេសនេះ មានមនុស្សមកតាំងលំនៅតាំងពី ៥០០០ឆ្នាំមុនគ.ស។ ពីតម្រុយទាំងនេះ គេដឹងថាមនុស្សទាំងនេះជាអ្នកប្រមាញ់ និងអ្នកនេសាទ។ ឧបករណ៍ទាំងដែលគេប្រើមានលក្ខណៈខុសប្លែកគ្នាហើយភាគច្រើនត្រូវបានធ្វើដោយដុំថ្មផ្សេងៗគ្នា។ រយៈពេលក្រោយៗត្រូវបានធ្វើឡើងយ៉ាងប៉ិនប្រសប់ឡើងៗ។

សតវត្សទី 14 ត្រូវបានត្រូវបានគេមើលឃើញថាជាប្រទេសន័រវែសមានសន្តិភាពនិងការរីកចម្រើនផ្នែកពាណិជ្ជកម្មជាពិសេសជាមួយអង់គ្លេស ទោះបីជាអាឡឺម៉ង់មានឥទ្ធិពលខ្លាំងឡើងនៅចុងសតវត្សនេះ។ ពេញមួយសតវត្សនេះ ព្រះមហាក្សត្របានបង្កើតន័រវេសជារដ្ឋអធិបតេយ្យមួយ ជាមួយរដ្ឋបាលកណ្តាលនិងរដ្ឋបាលតំណាងក្នុងតំបន់។Stenersen: 41

 សង្គ្រាមលោកលើកទី១ និងទី២ 
left|thumb|Scenes from the Norwegian Campaign in 1940
thumb|upright=1.20|Bombing of Kristiansund. The German invasion resulted in 24 towns being bombed in the spring of 1940.

នៅសង្រ្គាមលោកលើកទីមួយ ន័រវែសជាគោលការណ៍អព្យាក្រឹត្យ។ ទោះយ៉ាងណាក៏ដោយន័រវែសត្រូវបានដាក់សម្ពាធដោយចក្រភពអង់គ្លេសឱ្យប្រគល់ផ្នែកដ៏ធំនៃកងនាវាធំ ៗ របស់ខ្លួនទៅកាន់ចក្រភពអង់គ្លេសក្នុងអត្រាទាបក៏ដូចជាចូលរួមទប់ស្កាត់ពាណិជ្ជកម្មប្រឆាំងនឹងអាល្លឺម៉ង់។Larsen, p. 510.

ន័រវ៉េក៏បានប្រកាសអព្យាក្រឹត្យភាពរបស់ខ្លួនក្នុងកំឡុងពេលសង្គ្រាមលោកលើកទីពីរដែរប៉ុន្តែបើទោះបីជានេះក៍ដោយ វាត្រូវបានលុកលុយដោយកងកម្លាំងអាល្លឺម៉ង់នៅថ្ងៃទី 9 ខែមេសាឆ្នាំ 1940 ។ ទោះបីជាន័រវែសមិនបានត្រៀមខ្លួនសម្រាប់ការវាយប្រហារដ៏គួរឱ្យភ្ញាក់ផ្អើលរបស់អាល្លឺម៉ង់ក៍ដោយ កម្លាំងយោធានិងកងទ័ពជើងទឹកបានតស៊ូបានរយៈពេលពីរខែ។ កងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធន័រវេសនៅភាគខាងជើងបានចាប់ផ្ដើមការវាយលុកប្រឆាំងនឹងកងកម្លាំងអាឡឺម៉ង់នៅក្នុងសមរភូមិ Narvik រហូតដល់ពួកគេត្រូវបង្ខំឱ្យចុះចាញ់នៅថ្ងៃទី 10 ខែមិថុនាបន្ទាប់ពីការបាត់បង់ការគាំទ្ររបស់អង់គ្លេស និងបានបង្វែរទៅប្រទេសបារាំងកំឡុងការលុកលុយរបស់អាឡឺម៉ង់លើបារាំង។

ជនជាតិន័រវែសនិងប្រជាជនន័រវែសជាច្រើនបានចូលរួមជាមួយកងកម្លាំងសម្ព័ន្ធមិត្ត។ នៅខែមិថុនាឆ្នាំ 1940 ក្រុមតូចមួយបានចាកចេញពីប្រទេសន័រវេសបន្ទាប់ពីចក្រភពអង់គ្លេស។ ក្រុមនេះរួមមាននាវាចំនួន 13 គ្រឿងយន្ដហោះ 5 គ្រឿងនិងបុរស 500 នាក់មកពីកងទ័ពជើងទឹកជាតិន័រវែស។
ន័រវែស: សង្គ្រាមលោកលើកទី១ និងទី២

សង្គ្រាមលោកលើកទី១ និងទី២ 
left|thumb|Scenes from the Norwegian Campaign in 1940
thumb|upright=1.20|Bombing of Kristiansund. The German invasion resulted in 24 towns being bombed in the spring of 1940.

នៅសង្រ្គាមលោកលើកទីមួយ ន័រវែសជាគោលការណ៍អព្យាក្រឹត្យ។ ទោះយ៉ាងណាក៏ដោយន័រវែសត្រូវបានដាក់សម្ពាធដោយចក្រភពអង់គ្លេសឱ្យប្រគល់ផ្នែកដ៏ធំនៃកងនាវាធំ ៗ របស់ខ្លួនទៅកាន់ចក្រភពអង់គ្លេសក្នុងអត្រាទាបក៏ដូចជាចូលរួមទប់ស្កាត់ពាណិជ្ជកម្មប្រឆាំងនឹងអាល្លឺម៉ង់។Larsen, p. 510.

ន័រវ៉េក៏បានប្រកាសអព្យាក្រឹត្យភាពរបស់ខ្លួនក្នុងកំឡុងពេលសង្គ្រាមលោកលើកទីពីរដែរប៉ុន្តែបើទោះបីជានេះក៍ដោយ វាត្រូវបានលុកលុយដោយកងកម្លាំងអាល្លឺម៉ង់នៅថ្ងៃទី 9 ខែមេសាឆ្នាំ 1940 ។ ទោះបីជាន័រវែសមិនបានត្រៀមខ្លួនសម្រាប់ការវាយប្រហារដ៏គួរឱ្យភ្ញាក់ផ្អើលរបស់អាល្លឺម៉ង់ក៍ដោយ កម្លាំងយោធានិងកងទ័ពជើងទឹកបានតស៊ូបានរយៈពេលពីរខែ។ កងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធន័រវេសនៅភាគខាងជើងបានចាប់ផ្ដើមការវាយលុកប្រឆាំងនឹងកងកម្លាំងអាឡឺម៉ង់នៅក្នុងសមរភូមិ Narvik រហូតដល់ពួកគេត្រូវបង្ខំឱ្យចុះចាញ់នៅថ្ងៃទី 10 ខែមិថុនាបន្ទាប់ពីការបាត់បង់ការគាំទ្ររបស់អង់គ្លេស និងបានបង្វែរទៅប្រទេសបារាំងកំឡុងការលុកលុយរបស់អាឡឺម៉ង់លើបារាំង។

ជនជាតិន័រវែសនិងប្រជាជនន័រវែសជាច្រើនបានចូលរួមជាមួយកងកម្លាំងសម្ព័ន្ធមិត្ត។ នៅខែមិថុនាឆ្នាំ 1940 ក្រុមតូចមួយបានចាកចេញពីប្រទេសន័រវេសបន្ទាប់ពីចក្រភពអង់គ្លេស។ ក្រុមនេះរួមមាននាវាចំនួន 13 គ្រឿងយន្ដហោះ 5 គ្រឿងនិងបុរស 500 នាក់មកពីកងទ័ពជើងទឹកជាតិន័រវែស។
ន័រវែស: ភូមិសាស្ត្រ

ភូមិសាស្ត្រ 

thumb|left|A satellite image of continental Norway in winter
ប្រទេសនេះស្ថិតនៅតំបន់អឺរ៉ុប និងជាភាគខាងជើងបង្អស់នៃតំបន់Scandinavia។

 អាកាសធាតុ 
thumb|Sandefjord is a resort town which has Norway's highest number of annual cloud-free days.Langeby Beach, 1966.

តំបន់ភាគខាងត្បូងនិងភាគខាងលិចនៃប្រទេសន័រវេស ដែលបានទទួលឥទ្ថីពលយ៉ាងពេញទំហឹងពីព្យុះត្រូពិចអាត្លង់ទិចដែលមានភ្លៀងធ្លាក់កាន់តែច្រើនហើយមានរដូវត្រជាក់ជាងតំបន់ភាគខាងកើតនិងឆ្ងាយនៅភាគខាងជើង។ តំបន់នៅភាគខាងកើតនៃឆ្នេរសមុទ្រស្ថិតនៅក្នុងស្រមោលភ្លៀងហើយមានភ្លៀងធ្លាក់ទាបនិងមានព្រិលធ្លាក់ទាបជាងភាគខាងលិច។ តំបន់ទំនាបនៅជុំវិញក្រុងអូស្លូមានរដូវក្តៅដែលមានសីតុណ្ហភាពក្តៅបំផុតនិងមានពន្លឺព្រះអាទិត្យប៉ុន្តែអាកាសធាតុត្រជាក់និងព្រិលនៅរដូវរងា។

បរិយាកាសតំបន់ឆ្នេររបស់ន័រវែសគឺស្រាលបន្តិចបើប្រៀបធៀបទៅនឹងតំបន់ដែលស្រដៀងគ្នានៅកន្លែងផ្សេងទៀតនៅលើពិភពលោកដោយចរន្តទឹករបស់ឈូងសមុទ្រឈូងសមុទ្រឆ្លងកាត់ដោយផ្ទាល់នៅឯតំបន់ភាគខាងជើងនៃឆ្នេរសមុទ្រអាត្លង់ទិចដែលបន្តបោកបក់តំបន់នេះក្នុងរដូវរងារ។

 ជីវចម្រុះ 

ជីវចម្រុះក្នុងប្រទេសនេះមាន សត្វល្អិតចំនួន ១៦០០០ ប្រភេទ ដង្កូវចំនួន ២០០០០ ប្រភេទ បក្សីចំនួន ៤៥០ ប្រភេទ ថនិកសត្វចំនួន ៩០ ប្រភេទ ត្រីទឹកសាបចំនួន ៤៥ ប្រភេទ ត្រីទឹកប្រៃចំនួន ១០០០ ប្រភេទ ។ល។  About 40,000 of these species have been described by science. The red list of 2010 encompasses 4,599 species.Norwegian Red List 2010. Artsdatabanken.no

 បរិស្ថាន 
ទេសភាពគួរឱ្យទាក់ទាញនិងអស្ចារ្យត្រូវបានគេរកឃើញទូទាំងប្រទេសន័រវែស។"25 Reasons Norway Is The Greatest Place On Earth". The Huffington Post. 7 January 2014.ឆ្នេរភាគខាងលិចនៃភាគខាងត្បូងប្រទេសន័រវេសនិងឆ្នេរសមុទ្រភាគខាងជើងប្រទេសណ័រវេសបង្ហាញនូវទស្សនីយភាពឆ្នេរសមុទ្រដ៏គួរអោយចាប់អារម្មណ៍បំផុតនៅលើពិភពលោក។ National Geographic Society បានចុំបញ្ជី Norwegian fjords ជាកន្លែងដែលទាក់ទាញបំផុតមួយនៅក្នុងពិភពលោក។ ប្រទេសនេះក៏ជាលំនៅឋាននៃបាតុភូតធម្មជាតិនៃព្រះអាទិត្យកណ្តាលយប់ (ក្នុងរដូវក្ដៅ) ក៏ដូចជា Aurora ដែលគេហៅថាពន្លឺខាងជើង។