navinnseab/khmer-wikipedia-article huggingface dataset:
បឹងយក្សឡោម: ទីតាំងភូមិសាស្រ្ត

ទីតាំងភូមិសាស្រ្ត 
បឹងយក្សឡោមជាបឹងមួយស្ថិតនៅក្នុងឃុំយក្សឡោម ស្រុកបានលុង [ខេត្តរតនគិរី]។ បឹងយក្សឡោមជារមណីយដ្ឋានធម្មជាតិ ដ៏ស្រស់ត្រកាលគ្មានពីរក្នុង ប្រទេសដែលបានកើតឡើង ដោយសារបន្ទុះភ្នំភ្លើងតាំងពីរាប់ រយឆ្នាំមុនមកម៉េ្លះ។ ទិដ្ឋភាពក្នុងបឹងយក្សឡោម មើលទៅដាច់កន្ទុយភែ្នក មានព្រៃព្រឹក្សា ដុះអមជុំវិញ បឹងដែលជាម្លប់សម្រាប់ កម្សាន្ត រីឯផៃ្ទទឹកមានពណ៏ខៀវស្រងាត់ ទឹកត្រជាក់ថ្លាឆ្វង់ស្ទើរតែអាចឆ្លុះមុខបាន រហូតធ្វើឲ្យអ្នកទស្សនាមិនចង់ឃ្លាតពីកនែ្លងនេះ ឡើយ។ រមណីយដ្ឋានបឹងយក្សឡោមមានចម្ងាយប្រមាណ ៩គីឡូម៉ែត្រពីទីក្រុងបានលុងដែល ជាបេះដូងនៃខេត្តរតនគិរី។ បឹងនេះមានបរិមាត្រ ២៦១២ម៉ែត្រ ដែលមានអង្កត់ផ្ចិត ៨០០ម៉ែត្រ និងជម្រៅ៥០ម៉ែត្រ។ ដោយសារតែខេត្តនេះជាខេត្តមួយសម្បូរទៅដោយសម្បត្តិធម្មជាតិបែបនេះ បានជាធ្វើឲ្យបណ្តាប្រជាជន ដែលរស់នៅ ជុំវិញខេត្តនេះនាំគ្នាទៅរស់នៅទីនោះ។ 
thumb|ទិដ្ឋភាពបឹងយក្សឡោមមើលពីលើ
ពេលដែលយើងធ្វើដំណើរទៅដល់បឹងយក្សឡោមភ្លាម នៅពីមុខត្រូវ បានគេដាក់បារ៉ាសឲ្យ ឈប់ដើម្បីបង់ប្រាក់មុននឹងចូលទៅ កម្សាន្តនៅទីនោះ។  បន្ទាប់មកយើងធ្វើដំណើរចុះពីលើជណ្តើរ ដើម្បីឆ្ពោះទៅ បឹងយក្សឡោមប៉ុនែ្តអ្វីដែលមិនគួរឲ្យជឿដូចពាក្យគេ និយាយថា បានឰមួយពាន់ដង មិនស្មើនឹងបាន ឃើញម្តងនោះទេ ពីព្រោះតែនៅលើ ផៃ្ទទឹកមានពណ៏ខៀវ ស្រងាត់មើលទៅដាច់កន្ទុយភែ្នកហើយ មានព្រៃព្រឹក្សាដុះអមជុំវិញសងខាងគួរជាទីគយគន់។ ភ្ញៀវទេសចរម្នាក់ៗ ពេលដែលទៅដល់ បឹងនេះភ្លាមគេ ប្រញាប់ប្រញាល់ផ្លាស់ សំលៀកបំពាក់ និងទាញម៉ាស៊ីនថតដើម្បីទៅហែលទឹក និងថតរូបទុកជាអនុស្សាវរីយ បង្អួតមិត្តភក្តិបងប្អូន ប៉ុនែ្តមុននឹងពួកគេចុះ ទៅហែល គេត្រូវជួលអាវការពារជាមុនសិនគឺមួយតមៃ្ល​ ២០០០រៀលតែបើមនុស្សចាស់ មិនចង់ជួលក៏បានដែរ ឲ្យតែចេះហែលទឹក។ ភ្ញៀវទេសចរគ្រប់ៗគ្នា ដែលទៅទស្សនានៅ បឹងយក្សឡោម បានសរសើរមិនដាច់ពីមាត់ឡើយថា បឹងនេះមានទេសភាពស្អាត ទឹកបឹង មានពណ៏ខៀវស្រងាត់ បើមុជទៅឆ្ងាយ កាន់តែត្រជាក់ទៅៗ ដែលធ្វើឲ្យអ្នកដែលបានទៅកម្សាន្តនៅទីនោះមិនចង់ត្រឡប់មកវិញ ឡើយ យើងក្រេឡកមើល ទៅខាងឆេ្វងដៃ មុននឹងចូលទៅ អាងហែលទឹកនោះ យើងនឹងឃើញខ្ទមជនជាតិព្នងពីរដែលគេសង់ឡើង ដើម្បីឲ្យ ភ្ញៀវទេសចរ ឃើញថានោះជាខ្ទមតំណាងឲ្យកូនស្រី កូនប្រុសហើយ ភ្ញៀវ ទេសចរអាចថតរូប ឡើង និងចុះបានដោយសេរី។ ភ្ញៀវទេសចរខ្លះដែលមិនទាន់ចុះមុជទឹកគឺពួកគេនាំគ្នា ដើរជុំវិញបឹងនេះ ដើម្បីគយគន់ ទេសភាពភាគ ច្រើនអ្នកដែលទៅទស្សនា និង ទៅងូតទឹកនៅទីនោះគឺនៅពេលរសៀលម៉ោង២ ឬម៉ោង ៣ពីព្រោះពេលព្រឹក គេនាំគ្នាទៅកម្សាន្ត នៅទឹកជ្រោះផេ្សងៗ កាលពី មុនប្រជាជនរស់នៅជុំវិញ បឹងយក្សឡោមមានជំនឿថា បឹងនេះមានអារក្សទឹក និងអារក្សភ្នំថែរក្សាការពារ ពួក គេមិនហ៊ានកាប់ ឆ្ការព្រៃនៅទីនោះ ឡើយព្រោះខ្លាច បង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់ពួកគេ ជាងនេះទៅទៀត ពេលដែលកូនចៅរបស់ពួកគេ មានជំងឺម្តងៗពួក គេតែងយកជ្រូក មាន់ ទាទៅ សែនដើម្បីសុំសេចក្តីសុខ តែពេលនេះជំនឿ ទាំងអស់នោះត្រូវបានសាបរលាបអស់ ទៅហើយ ដោយ គេគ្រាន់តែទុកទីនោះ ជាកនែ្លងរមណីយដ្ឋានសម្រាប់កម្សាន្តប៉ុណ្ណោះ។
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខេត្តរតនគិរី
បឹង​

រូបភាពតូច|ទិដ្ឋភាពផ្ទៃបឹងទន្លេសាបមើលពីផ្កាយរណប ស្ថិតនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា
រូបភាពតូច|ទិដ្ឋភាពបឹងយក្សឡោម ស្ថិតនៅក្នុងក្រុងបានលុង ខេត្តរតនគិរី
បឹង មួយ​ជា​បឹង​ដែល​កើត​ឡើង​ដោយ​ធម្មជាតិ ដែលមាន​ផ្ទៃ​ទឹក​ធំ​ល្មម និង​ថេរ​នៅ​លើ ឬ​ជិត​ផ្ទៃ​ផែនដី។ វា​ត្រូវ​បាន​គេ​ធ្វើ​មូលដ្ឋានីយកម្ម​នៅ​ក្នុង ​អាង ឬ​អាង​ដែល​មាន​ទំនាក់ទំនង​គ្នា​ជុំវិញ​ដោយ ​ដី​ស្ងួត ។  បឹងស្ថិតនៅលើដីទាំងស្រុង ហើយដាច់ដោយឡែកពី មហាសមុទ្រ ទោះបីជាពួកវាអាចតភ្ជាប់ជាមួយមហាសមុទ្រដោយ ទន្លេ ក៏ដោយ។ បឹងភាគច្រើនជា ទឹកសាប ហើយមានទឹកសាបស្ទើរតែទាំងអស់លើផ្ទៃផែនដី ប៉ុន្តែបឹងខ្លះជា បឹងអំបិល ដែលមាន ជាតិប្រៃខ្ពស់ជាង ទឹកសមុទ្រ ។ បឹងមានភាពខុសប្លែកគ្នាយ៉ាងខ្លាំងលើផ្ទៃដី និងបរិមាណទឹក។

បឹងជាធម្មតាមានទំហំធំ និងជ្រៅជាង ស្រះ ដែលជាអាងដែលពោរពេញដោយទឹកនៅលើដី ទោះបីជាមិនមាននិយមន័យផ្លូវការ ឬលក្ខណៈវិនិច្ឆ័យវិទ្យាសាស្ត្រដែលបែងចែកទាំងពីរនេះក៏ដោយ។  បឹងក៏មានភាពខុសគ្នាពី បឹង ផងដែរ ដែលជាទូទៅជាអាងទឹករាក់ ដែលខូចដោយ បន្ទះខ្សាច់ ឬសម្ភារៈផ្សេងទៀតនៅ តំបន់ឆ្នេរនៃមហាសមុទ្រ ឬបឹងធំៗ។ បឹង ភាគច្រើនត្រូវបានផ្តល់ចំណីដោយ ប្រភពទឹក ហើយទាំងចំណី និងបង្ហូរដោយ ព្រែក និង ទន្លេ ប៉ុន្តែបឹងខ្លះមាន សភាពទ្រុឌទ្រោម ដោយមិនមានលំហូរចេញទេ ខណៈ បឹងភ្នំភ្លើង ត្រូវបានបំពេញដោយផ្ទាល់ដោយ ទឹកភ្លៀង និងមិនមានចរន្តហូរចូល។ 

បឹងធម្មជាតិជាទូទៅត្រូវបានរកឃើញនៅតំបន់ ភ្នំ (ពោលគឺបឹងអាល់ផែន ) រណ្ដៅភ្នំភ្លើងដែលនៅស្ងៀម តំបន់ប្រេះស្រាំ និងតំបន់ដែលមាន ផ្ទាំងទឹកកក បន្ត។ បឹងផ្សេងទៀតត្រូវបានគេរកឃើញនៅក្នុង ទម្រង់ដីទំនាប ឬនៅតាមដងទន្លេដែលមានភាពចាស់ទុំ ដែលបណ្តាញទន្លេមួយបានពង្រីកលើអាងដែលបង្កើតឡើងដោយ តំបន់ទំនាបលិចទឹក និង ដីសើម ។ បឹងខ្លះត្រូវបានរកឃើញនៅក្នុងរូងក្រោមដី ។ ផ្នែកខ្លះនៃពិភពលោកមានបឹងជាច្រើនដែលបង្កើតឡើងដោយលំនាំបង្ហូរទឹកដែលមានភាពវឹកវរដែលបន្សល់ទុកតាំងពី យុគសម័យទឹកកកចុងក្រោយ ។ បឹងទាំងអស់គឺបណ្តោះអាសន្នក្នុងរយៈពេលយូរ ដោយសារពួកវានឹងបំពេញបន្តិចម្តងៗដោយដីល្បាប់ ឬកំពប់ចេញពីអាងដែលផ្ទុកពួកវា។

បឹងដែលគ្រប់គ្រងដោយសិប្បនិម្មិត ត្រូវបានគេស្គាល់ថាជា អាងស្តុកទឹក ហើយជាធម្មតាត្រូវបានសាងសង់សម្រាប់ប្រើប្រាស់ក្នុងឧស្សាហកម្ម ឬកសិកម្ម សម្រាប់ផលិតថាមពលវារីអគ្គិសនី សម្រាប់ផ្គត់ផ្គង់ ទឹកផឹក ក្នុងស្រុក សម្រាប់គោលបំណងអេកូឡូស៊ី ឬកម្សាន្ត ឬសម្រាប់សកម្មភាពមនុស្សផ្សេងទៀត។
បឹយីនណោន

thumb|right|200px|បឹយីនណោន
បឹយីនណោន ( ១៦ ខែមករា ១៥១៦ - ១០ ខែតុលា ១៥៨១)ជា​ក្សត្រទី៣ របស់មីយ៉ាន់ម៉ានៅក្រោមតោង៑ងូក្សេត្រ​ពីគ.ស. ១៥៥០ ដល់ គ.ស. ១៥៨១
បុកល្ហុង

បុកល្ហុង (, , , និង ) គឺជាសាឡាត់ហឹរធ្វើពីផ្លែល្ហុងមិនទាន់ទុំ​ ជាទូទៅគេជឿថាត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយជនជាតិឡាវ និងត្រូវបានចាត់ទុកថាជាមុខម្ហូបជាតិមួយរបស់ប្រទេសឡាវ បុកល្ហុងក៏​ពេញ​និយម​នៅ​ប្រទេស​ជិត​ខាងភាគឦសានរបស់ប្រទេស​ថៃ​ដែរ ពីកន្លែងដែលវារាលដាលដល់ប្រទេសថៃ បុកល្ហុង​ក៏​បាន​រីក​រាលដាល​ដល់​ទ្វីប​អាស៊ី​អាគ្នេយ៍​ទៀត​ផង (កម្ពុជា, ភូមា និងវៀតណាម) ក៏ដូចជាស៊ីបសងប៉ានណា (ប្រទេសចិន)
បុកាំ

បាកាន ឬ បុកាំ (  អានថា : ភុកាម ឬ អាចនិយាយទៀតថា : ប៉ាគង ) គឺជាទីក្រុងបុរាណ និងជាតំបន់បេតិកភណ្ឌពិភពលោករបស់អង្គការយូណេស្កូ ក្នុង តំបន់ម៉ាន់ដាល័យ នៃប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា។ ពីសតវត្សទី 9 ដល់ទី 13 ទីក្រុងគឺជារាជធានីនៃ អាណាចក្រភុកាម ឬ បាកាន ជានគរដំបូងដែលបានបង្រួបបង្រួមតំបន់ដែលក្រោយមកនឹងក្លាយទៅជាប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា។ ក្នុងកំឡុងសម័យនគរនៅចន្លោះសតវត្សទី ១១ និងទី ១៣ ព្រះវិហារ និង វត្តអារាម មានវត្តអារាមជាង ១០.០០០ ត្រូវបានសាងសង់នៅក្នុងវាលទំនាបបាកានតែមួយ ដែលសំណល់នៃប្រាសាទ និងវត្តចំនួនជាង 2200 នៅរស់រានមានជីវិត។

តំបន់​បុរាណ​វិទ្យា​បាកាន ​គឺ​ជា​កន្លែង​ទាក់​ទាញ​ដ៏​សំខាន់​សម្រាប់ ​ឧស្សាហកម្ម​ទេសចរណ៍​ដែល​មាន​ដើម​កំណើត​របស់​ប្រទេស ។
បុកាំ: និរុត្តិសាស្ត្រ

និរុត្តិសាស្ត្រ 
ធ្វេង|រូបភាពតូច|300x300ភីកសែល| សេដ្ឋកិច្ចរីកចម្រើនរបស់បាកានបានសាងសង់ប្រាសាទជាង 10,000 នៅចន្លោះសតវត្សទី 11 និងទី 13 ។
បុគ្គលបញ្ញត្តិ: បុគ្គលបញ្ញត្តិ

បុគ្គលបញ្ញត្តិ

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ព្រះពុទ្ធសាសនា
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ព្រះត្រៃបិដក
បុគ្គលល្អ

{| cellspacing="0" cellpadding="0" width=100% style="border:2px solid #00FF00; padding:0px;"
|-
| colspan="2" style="background:#00EE21; text-align:center; padding:2px; border-bottom:1px #00FF00 solid;" |
បុគ្គលល្អ (បទ ផ្កាឈូករីក)
|-
| valign="top" style="padding:8px 8px 0px 8px; background:#F5FAFF;" | 

បុគ្គលល្អ (បទ ផ្កាឈូករីក)
(១) កូនដែលល្អ ក្រោកពីគេង មុនពុកម៉ែ        កូនដែលល្អ ត្រៀមឆុងតែ រៀបអាហារ

កូនដែលល្អ សំអាតផ្ទះ ជួយកិច្ចការ        កូនដែលល្អ មានចេតនា កត្តញ្ញូ។

(២) សិស្សដែលល្អ មានវិន័យ ខំប្រឹងរៀន        សិស្សដែលល្អ មិនបំពាន គោរពគ្រូ

សិស្សដែលល្អ មកទាន់ពេល មិនរអ៊ូ        សិស្សដែលល្អ ដឹងគុណគ្រូ គ្មានអំណួត។

(៣) មិត្តដែលល្អ ចេះជួយគ្នា ក្នុងគ្រាក្រ        មិត្តដែលល្អ រាប់បន្ត ពុំរីងស្ងូត

មិត្តដែលល្អ សាមគ្គីធម៌ រៀងរហូត        មិត្តដែលល្អ មិនប្រកួត យកឈ្នះចាញ់។

(៤) បងប្អូនល្អ មិនច្រណែន ចេះវែកញែក        បងប្អូនល្អ ចែករំលែក ក្ដីស្រលាញ់

បងប្អូនល្អ មើលថែគ្នា កុំឯងអញ            បងប្អូនល្អ សែនក្នក់ក្នាញ់ សាច់តែមួយ។

(៥) ប្រពន្ធល្អ ចេះដឹងចិត្ត ស្គាល់ខុសត្រូវ        ប្រពន្ធល្អ កែតំរូវ រិះគិតជួយ

ប្រពន្ធល្អ ថែប្រាក់កាក់ រៀបមុងភួយ        ប្រពន្ធល្អ ជួយលើកស្ទួយ មុខមាត់ប្ដី។

(៦) ស្វាមីល្អ ខំធ្វើការ រកអនាគត        ស្វាមីល្អ មិនផិតក្បត់ ទៅមានស្រី

ស្វាមីល្អ ចេះថ្នាក់ថ្នម ហើយភក្ដី            ស្វាមីល្អ លើកតំលៃ ភរិយា។

(៧) ពលរដ្ឋល្អ គោរពច្បាប់ ជួយសង្គម        ពលរដ្ឋល្អ ប្រមូលផ្ដុំ ធ្វើការងារ

ពលរដ្ឋល្អ អភិវឌ្ឍ មិនរុញរា            ពលរដ្ឋល្អ ខំពុះពារ កសាងជាតិ។
និពន្ធដោយៈ សុខគឹមហេង២៤ កញ្ញា ២០០៩

Category:កំណាព្យ
បុងបុង ម៉ាកូស

ឯកឧត្ដម ហ្វឺឌីណាន់ « បុងបុង » ម៉ាកូស ជេអរ  ជាប្រធានាធិបតីទី១៧ នៃសាធារណរដ្ឋហ្វីលីពីន   ។ គាត់កើតថ្ងៃទី ១៣ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ ១៩៥៧ គឺជាអ្នកនយោបាយហ្វីលីពីន ដែលជា ប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីន ចាប់តាំងពីឆ្នាំ ២០២២។ លោក​ជា ​សមាជិក​ព្រឹទ្ធសភា ​ពី​ឆ្នាំ ២០១០ ដល់​ឆ្នាំ ២០១៦។
បុងបុង ម៉ាកូស: កុមារភាព និងការសិក្សា

កុមារភាព និងការសិក្សា 
លោក ម៉ាកូស ជេអរ ដែលមានរហស្សនាមថា បុងបុង កើតនៅមន្ទីរពេទ្យ ព្រះនាងម៉ារីនៃទីក្រុងឡូឌ ក្នុងទីក្រុង ម៉ានីល  គាត់ជាកូនទីពីររបស់ ហ្វឺឌីណាន់ ម៉ាកូស និង អ៊ីម៉េលដា ម៉ាកូស គាត់មានបងប្អូនស្រីបីនាក់តាមគ្រួសាររបស់គាត់ គាត់ មានបងប្អូនបង្កើតបួននាក់ ដោយឪពុករបស់គាត់រៀបការដំបូង។ 

ម៉ាកូស បានចូលរៀនចាប់ពីថ្នាក់មតេ្តយ្យ រហូតដល់ថ្នាក់បឋម នៅឯ អាំងស្ទីតតុយស្យុង តេរេស្យាណា និង ឡា សាល់ ហ្រ្គីន ហ៊ីល នៅក្នុងទីក្រុង ម៉ានីល ។ នៅក្នុងឆ្នាំ១៩៧០ កុមារាម៉ាកូសត្រូវបានបញ្ជូនទៅប្រទេសអង់គ្លេស​ជាកន្លែងដែលគាត់បានរស់នៅ និងសិក្សានៅសាលា វស់  ដែលជាស្ថាប័ន​ បេននីឌីកទីន របស់ក្មេងប្រុសទាំងអស់នៅ វេសត៍ សុសសេក្ស ។ នៅខណៈពេលដែល កុមារា ម៉ាកូសកំពុងតែសិក្សានៅទីនោះឪពុករបស់លោក កំពុងតែប្រកាសច្បាប់អាជ្ញាសឹកនៅទូទាំងប្រទេសហ្វីលីពីន ក្នុងឆ្នាំ១៩៧២។ បន្ទាប់មក លោកបានចុះឈ្មោះនៅ អេស ធី អេដមុន ហល  នៃសាកលវិទ្យាល័យ អុកស្វត ដើម្បីសិក្សាជំនាញ ទស្សនវិជ្ជា នយោបាយ និង សេដ្ធកិច្ច។ ​គួរឲ្យសោកស្តាយ លោកបានប្រឡងជាប់តែទស្សនវិជ្ជាប៉ុណ្ណោះ ចំណែកឯសេដ្ធកិច្ចលោកបានប្រឡងធ្លាក់ និងនយោបាយលោកបានប្រឡងធ្លាក់ពីរដង ដូច្នេះលោកមិនបានបញ្ចប់ និងទទួលបានសញ្ញាបត្រនេះទេ។ ផ្ទុយទៅវិញ លោកទទួលបាន សញ្ញាបត្រពិសេសខាងការសិក្សាអំពីសង្គម ដែលត្រូវបានគេផ្តល់ជូនឲ្យជាពិសេសចំពោះអ្នកដែលមិនបានបញ្ចប់ការសិក្សា។ បន្ទាប់មកលោកម៉ាកូស បានចុះឈ្មោះចូលរៀននៅក្នុងកម្មវិធីថ្នាក់ អនុបណ្ឌិតខាង គ្រប់គ្រងពាណិជ្ជកម្ម  នៅឯសាលាជំនួញ វ៉ាតុន  នៃសាកលវិទ្យាល័យ ផេនស៊ីលវ៉ានៀ ក្នុងទីក្រុងហ្វីឡាដែលហ្វៀ សហរដ្ធអាមេរិក តែលោកបានបរាជ័យម្តងទៀត ក្នុងការបញ្ចប់វា។ លោកបានអះអាងថា លោកឈប់រៀនដោយសារតែលោកត្រូវមកឈរឈ្មោះនៅក្នុងការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសអភិបាលខេត្តរងប្រចាំនៅខេត្ត អុីឡូកូ ណ័រ ក្នុងឆ្នាំ១៩៨០។ គណកម្មការរបស់ប្រធានាធិបតី ស្តីអំពីការគ្រប់គ្រងល្អនៅពេលក្រោយមកបានរាយការណ៍ថាទាំង ថ្លៃសាលារៀនរបស់លោក ប្រាក់ឧបត្ថម្ភប្រចំាខែរបស់លោក ១០,០០០ ដុល្លារ និងភូមិគ្រឹះដែលលោកបានរស់នៅ នៅខណៈពេលដែលលោកកំពុងសិក្សានៅឯសាលាវ៉ាតុន គឺសុទ្ធតែប្រើមូលនិធិរបស់ការិយាល័យប្រធានាធិបតី និងមួយផ្នែកទៀតចេញពីកុងធនាគារ ១៥ ដែលលោកម៉ាកូស បានចូលបើកដោយស្ងាត់ៗនៅក្នុងទឹកដីសហរដ្ធអាមេរិក ឋិតនៅក្រោមឈ្មោះក្លែងក្លាយ។
បុងបុង ម៉ាកូស: អាជីពនយោបាយ

អាជីពនយោបាយ 
លោកជាអ្នកនយោបាយអាជីព​ ហើយជាមន្ត្រីរដ្ធ ចាប់តាំងពីឆ្នាំ១៩៨០។ លោក បុងបុង​ ម៉ាកូស បានចូលកាន់តំណែងជាច្រើនទាំងនៅក្នុង អង្គនីតិបញ្ញត្តិ និងអង្គនីតិប្រតិបត្តិ របស់រដ្ធាភិបាល ដូចជា បម្រើជាសមាជិកព្រឹទ្យសភា រយៈពេល៦ឆ្នាំ​ ពីឆ្នាំ២០១០ ដល់២០១៦ សមាជិកសភា រយៈពេល ៦ឆ្នាំ ពីឆ្នាំ១៩៩២ ដល់១៩៩៥ និង ពីឆ្នាំ២០០៧ ដល់២០១០  អភិបាលក្រុង រយៈពេល ១២ឆ្នាំ ពីឆ្នាំ១៩៨៣ ដល់១៩៨៦ និង ពីឆ្នាំ១៩៩៨ ដល់២០០៧   និងអភិបាលក្រុងរង រយៈពេលបីឆ្នាំ​ ពីឆ្នាំ១៩៨០ ដល់១៩៨៣ ។
បុងបុង ម៉ាកូស: ការប្រកាសឈរឈ្មោះជាបេក្ខភាពប្រធានាធិបតី និងការឈ្នះឆ្នោត

ការប្រកាសឈរឈ្មោះជាបេក្ខភាពប្រធានាធិបតី និងការឈ្នះឆ្នោត 
នៅថ្ងៃទី៥ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២១ លោក បុងបុង​ ម៉ាកូស បានប្រកាសឈរឈ្មោះជាបេក្ខជនប្រធានាធិបតី និងចាប់ផ្តើមធ្វើយុទ្ធនាការ សម្រាប់ការបោះឆ្នោតឆ្នាំ ២០២២ ដែលកំពុងតែខិតជិតចូលមកដល់តាមរយៈការបង្ហោះសារជាវីដេអូនៅលើហ្វេសប៊ុក។ នៅថ្ងៃទី៩ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២២​ មនុស្សប្រហែល៦៧.៥​លាននាក់បានចេញទៅបោះឆ្នោត ដើម្បីជ្រើសរើសបេក្ខជនដែលពួកគេស្រឡាញ់ពេញចិត្ត។​ នៅក្នុងការឈរឈ្មោះបោះឆ្នោតនេះ គេឃើញមានបេក្ខជន ១០នាក់ មកពីគណបក្សផ្សេងពីគ្នា ក៏ប៉ុន្តែមានត្រឹមតែ ២នាក់ប៉ុណ្ណោះដែលជាគូរប្រជែងប្រកិតនឹងគ្នាគឺ លោក បុងបុង ម៉ាកូស ដែលជាអ្នកនាំមុខ និង លោកស្រី លេនី រ៉ូប្រេដូ  ដែលដេញតាមពីក្រោយនៅលេខរៀងទីពីរ។ ជាមួយនឹងសម្លេងឆ្នោត ជាង៩៥% លោកម៉ាកូសទទួលបានប្រហែល៣០លានសម្លេង ដែលជាចំនួនច្រើនជាងពីរដងនៃគូរប្រកួតផ្តាច់មុខរបស់លោកគឺ អ្នកស្រី អនុប្រធានាធិបតី លេនី រ៉ូប្រេដូ ដែលទទួលបានត្រឹមតែ ១៤ លានសម្លេង ដោយយោងទៅតាមចំនួនរាប់សរុបក្រៅផ្លូវការរបស់គណកម្មការស្តីអំពីការបោះឆ្នោត។
បុងបុង ម៉ាកូស: ជីវិត​ឯកជន

ជីវិត​ឯកជន 
លោក​ បុងបុង ម៉ាកូស បានរៀបការជាមួយ  ល្វី​ “លីហ្សា” កាចូ​ អារ៉ាណេតា ក្នុងឆ្នាំ ១៩៩៣ ។ ពួកគេមានកូនបីនាក់។

នៅខែមីនាឆ្នាំ ២០២០ លោក ម៉ាកូស ត្រូវបានគេធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យថាមាន ជំងឺកូរ៉ូណាវីរុស២០១៩ ។
បុឌផឹយ៉ា

thumb|right|200px|បុឌផឹយ៉ា
បុឌផឹយ៉ា ( ១១ ខែមីនា ១៧៤៥ - ៥ ខែមិថុនា ១៨១៩)ជា​ក្សត្រទី៦ របស់មីយ៉ាន់ម៉ានៅក្រោមរាជវង្សកូនបោន​ពីគ.ស. ១៧៨២ ដល់ គ.ស. ១៨១៩
បុណ្យ

បុណ្យ (ភាសាបាលី បុញ្ញ) ប្រែថា គុណជាតិដែលលាងជម្រះ ដុសខាត់ សម្អាតនូវសន្តានរបស់ខ្លួនឱ្យបរិសុទ្ធស្អាតផូរផង់។
បុណ្យគឺជាទឹកចិត្ត ដ៏បរិសុទ្ធស្អាត សុខស្ងប់ដោយបីតិសោមនស្ស មិនក្តៅក្រហាយ រវើរវាយចិត្ត។ បុណ្យស្ថិតនៅលើចេតនា គឺការជ្រះថ្លា រីករាយពេញចិត្ត។ បើមិនមានចេតនា គឺការសប្បាយរីករាយ ពេញចិត្តហ្នឹងទេ ទោះបីជា​យើង​កំពុង​តែប្រារព្ធ​ពិធីបុណ្យ​សង្ឃទានក្តី បុណ្យបច្ច័យបួនក្តី បុណ្យកឋិនក្តី ឬបុណ្យផ្សេងៗទៀតក្តី ក៏មិនឈ្មោះថា ជាអ្នកធ្វើបុណ្យ ឬបានបុណ្យកុសលផលអានិសង្សសូម្បីតែបន្តិចនោះដែរ ម្ល៉ោះហើយ គ្រប់ពេលដែលធ្វើបុណ្យកុសល ទោះបីជាធ្វើបុណ្យអ្វីក៏ដោយ ត្រូវ​តែធ្វើ​ចិត្តអោយ​បានសប្បាយ រីករាយជ្រះថ្លា អោយខ្លាំង បើមានសេចក្តីជ្រះថ្លា រីករាយ ពេញចិត្តខ្លាំងហើយ សូម្បីតែធ្វើបុណ្យតិចតួច ក៏គង់បានអានិសង្សច្រើនក្រាស់ក្រៃដែរ ទៅតាមចិត្តចេតនា ដែលជ្រះថ្លាពេញចិត្តនោះឯង។
ពាក្យថា ចេតនាក្នុងទីនេះ គឺសំដៅដល់ ការជ្រះថ្លា សប្បាយរីករាយ ពេញចិត្តក្នុងទង្វើល្អផ្សេងៗហ្នឹងឯង។ ចំណែកឯចេតនាដែលនាំឱ្យសម្រេច បានបុណ្យកុសលនេះមានបីគ្រាគឺ៖
 បុព្វចេតនាៈ ចេតនាមុនដំបូង បានដល់ ការតាំងចិត្តត្រៀម រៀបចំទុកជាមុន ដោយចិត្តជ្រះថ្លា។
 មុញ្ចនចេតនាៈ ចេតនាកំពុងធ្វើ បានដល់ រាល់សកម្មភាព ដែលកំពុងខ្វល់ខ្វាយ ចាត់ចែង ខ្នះខ្នែងដោយចិត្តជ្រះថ្លា។
 បរាបរចេតនាៈ ចេតនាក្រោយពេលធ្វើហើយ និងបន្តបន្ទាប់រៀងទៅ បានដល់ ពេលធ្វើរួចហើយ ក៏រឹងរឹតតែជ្រះថ្លា រីករាយ ពេញចិត្ត មិនមានការក្តៅក្រហាយ ស្តាយក្រោយ ទោះបីតទៅខាងមុខៗយូរអង្វែងទៀត ក៏នៅតែជ្រះថ្លាដូចគ្នា។
បុណ្យ: ទានមយបុណ្យ

ទានមយបុណ្យ 

បុណ្យសម្រេចពីការធ្វើទាន គឺការលះបង់ទ្រព្យ ដើម្បីជាប្រយោជន៍ដល់អ្នកដទៃ។ 
ទានមាន ៣​ យ៉ាងគឺ៖

 អាមិសទានៈ បានដល់ការបរិច្ចាគទាន ប្រគេនចង្ហាន់ បាយទឹក នំចំណី ស្បង់ស្បៃត្រៃចីវរ បរិក្ខារផ្សេងៗ ឬក៏ជួយឧបត្ថម្ភ កសាងកុដិសាលា ព្រះវិហារ ការចែកអំណោយ ដល់ជនក្រីក្រ លោកយាយលោកតា ក្មេងអនាថាជាដើម។
 ធម្មទានៈ ការអោយធម៌ជាទានបានដល់ការបង្ហាត់បង្រៀន ទូន្មាន ប្រៀនប្រដៅ ឱ្យអ្នកដទៃបានល្អ បានចំណេះចេះដឹង បានប្រយោជន៍ បានសេចក្តីសុខ នេះហៅថា ឱ្យធម៌ជាទាន សូម្បីការជាវគម្ពីរធម៌អាថ៌ បិដក អដ្ឋកថា ដីកា យោជនា ឬ​សៀវភៅក្បូនច្បាប់នានា យកទៅវេរប្រគេន ដល់ព្រះសង្ឃដើម្បីតម្កល់ទុកដាក់ក្នុងវត្ត ឬតាមទីកន្លែងផ្សេងៗទៀត ក៏ឈ្មោះថាធ្វើបុណ្យធម្មទានដែរ។
 អភយទាន:​ ការមិនធ្វើអោយសត្វទាំងអស់​ ទាំងមនុស្ស​និងសត្វតិរច្ឆាន​ ភ័យតក់ស្លត់​ បាក់ស្បាត​ ជាដើម។
បុណ្យ: សីលមយបុណ្យ

សីលមយបុណ្យ 

បុណ្យបានមកដោយសារការរក្សាសីល បានដល់ការសមាទាន កាន់យកនូវសីល ៥, សីល ៨, សីល ១០​ ជាដើម ឬការមានអាកប្បកិរិយា ចរិយាមារយាទល្អ សុភាពរម្យទម ស្លូតបូត សុចរិតត្រឹមត្រូវ ពោលគឺការសង្រួម វៀរចាកការ​ប្រព្រឹត្ត​​នូវ​ទង្វើ​អាក្រក់​តាមផ្លូវកាយ និង វាចា។

ទង្វើអាក្រក់តាមផ្លូវកាយដែលគួរវៀរចាកនោះ មាន ៤ ចំណុចគឺ៖

 បាណាតិបាត កិរិយាសម្លាប់សត្វមានជីវិត។
 អទិន្នាទាន ការលួច ឆក់ ប្លន់ បន្លំ កិបកេង ទ្រព្យសម្បត្តិរបស់អ្នកដទៃ។
 កាមេសុមិច្ឆាចារ កិរិយាប្រព្រឹត្តខុសក្នុងកាម មានការផិតក្បត់ សាហាយស្មន់ លួចលាក់ ឬល្បួងលួងលោម ចាប់បង្ខំប្រពន្ធកូនអ្នកដទៃ។
 សុរាមេរ័យ ការសេពនូវគ្រឿងស្រវឹង មានសុរា មេរ័យ​ គ្រឿងញៀនទាំងឡាយជាដើម។

ទង្វើអាក្រក់តាមផ្លូវវាចាដែលគួរវៀរចាកនោះ មាន ៤ ចំណុចគឺ៖

 មុសាវាទ ការនិយាយកុហក់ ភូតភរ ឆបោក មួលបង្កាច់ បង្ខូចបញ្ឆោតបោកប្រាស់អ្នកដទៃ។
 បិសុណាវាចា ការនិយាយពាក្យញុះញង់ បំបែកបំបាក់ នាំឱ្យអ្នកដទៃឈ្លោះទាស់ទែងបាក់បែកប្រេះឆាគ្នា។
 ផរុសវាចា ការនិយាយពាក្យអាក្រក់ អាសគ្រាម មិនពីរោះ គំរោះគំរើយ ទ្រគោះបោះបោក ត្រមាំងត្រមោក ជេរប្រទេចផ្ដាសា ប្រមាទមើលងាយ រិះគន់អ្នកដទៃ។
 សម្ផប្បលាបៈ ការនិយាយរោយរាយ ឥតប្រយោជន៍។

បើយើងវៀរចាក មិនប្រព្រឹត្តធ្វើទាំងតាមផ្លូវកាយ និងវាចាអោយបានគ្រប់ទាំង ៨ ចំណុចនេះ ឈ្មោះថាយើងមានសីលធម៌ល្អត្រឹមត្រូវ ថែមទាំងបានបុណ្យអានិសង្សទាំងយប់ទាំងថ្ងៃគ្រប់ពេលទៀតផង។
បុណ្យ: ភាវនាមយបុណ្យ

ភាវនាមយបុណ្យ 

បុណ្យសម្រេចពីការចម្រើនសមថ និងវិបស្សនា គឺការអប់រំទូន្មានខ្លួន ចម្រើនសេចក្តីស្ងប់ ដើម្បីឲ្យចិត្តបានបរិសុទ្ធផូរផង់។
ទង្វើដែលធ្វើឱ្យចិត្តមិនស្ងប់នោះ មាន​ ៣ យ៉ាងគឺ៖

 អភិជ្ឈា ការគិតសំឡឹងរំពៃ ចង់បានទ្រព្យសម្បត្តិអ្នកដទៃ។ 
 ព្យាបាទ ការខឹងក្រោធ ច្រណែនឈ្នានីស គំនុំគុំគួន ចងអាឃាតព្យាបាទអ្នកដទៃ។
 មិច្ឆាទិដ្ឋិ ការយល់ខុសចាកពីហេតុផលពិតជាក់ស្ដែង ដូចយល់ឃើញថា ឪពុកម្ដាយមិនមានគុណ គ្មានបុណ្យ គ្មានបាប គ្មានជាតិមុខ គ្មានជាតិក្រោយជាដើម។
ការអប់រំ ទូន្មានគ្របសង្កត់ចិត្តនេះ គឺសំខាន់ខ្លាំងណាស់ ដែលអាចធ្វើអ្វីផ្សេងៗ ឬពោលស្ដីនិយាយអ្វីបានក៏ដោយសារចិត្តជាអ្នកបង្គាប់បញ្ជាមក ទើបធ្វើ ឬនិយាយស្តីទៅកើត បើចិត្តគិតរឿងអាក្រក់ហើយ ទោះធ្វើទង្វើអ្វីក៏ដោយ ពោល និយាយ​ស្ដីអ្វីក៏ដោយ ក៏សុទ្ធតែអាក្រក់ ទៅតាមចិត្តនោះទាំងអស់អញ្ចឹងដែរ តែបើចិត្តគិតរឿងល្អ រឿងបុណ្យកុសល ទោះធ្វើអ្វីក្ដី និយាយស្ដីអ្វីក្ដី ក៏សុទ្ធតែល្អ ជាបុណ្យកុសលទាំងអស់ដែរ ដូច្នេះត្រូវខំប្រឹងប្រែងព្យាយាម ទូន្មាន អប់រំគ្រប​សង្កត់ចិត្ត គឺធ្វើឱ្យចិត្ត​គិតតែរឿងល្អៗតែម្យ៉ាងប៉ុណ្ណោះ។ មួយវិញទៀត ការអប់រំ ទូន្មានចិត្តនេះសោត ក៏ជាចំណុចសំខាន់បំផុត នៅក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនាផងដែរ ដែលអាចជួយឱ្យបានទៅដល់គោលដៅចុងក្រោយ នោះគឺជាព្រះនិព្វាន។
បុណ្យ: អបចាយនមយបុណ្យ

អបចាយនមយបុណ្យ 

បុណ្យសម្រេចពីការគោរព ឱនលំទោនដល់អ្នកដែលគួរគោរព មានដូចជា គោរពទៅតាមគុណធម៌ បានដល់ព្រះសង្ឃ ឪពុកម្តាយ អ្នកមានសីលជាដើម។ គោរពទៅតាមវ័យ មានចាស់ព្រឹទ្ធាចារ្យ ចាស់ទុំទាំងឡាយ ដែល​មាន​អាយុ​​ច្រើនជាង​យើង​ជាដើម។ ផលនៃការគោរពនេះ ធ្វើឲ្យយើងបាននូវសេចក្តីសុខ អ្នកផងគោរពស្រឡាញ់រាប់អាន។
បុណ្យ: វេយ្យាវច្ចមយបុណ្យ

វេយ្យាវច្ចមយបុណ្យ 

បុណ្យសម្រេចពីការជួយក្នុងការងារនៃបុណ្យ បានដល់ការខ្វល់ខ្វាយ ខ្នះខ្នែង ជួយចាត់ចែង រៀបចំ ឧបត្ថម្ភ ជ្រោមជ្រែង ក្នុងពិធីបុណ្យរបស់ខ្លួនឯងក្ដី របស់អ្នកដទៃក្ដី មានដូចជាការបោសសំអាតវត្តអារាម បម្រើព្រះសង្ឃ ក៏ដូចជាអ្នកដែល​មាន​គុណធម៌ខ្ពស់ ជួយរៀបចំចង្ហាន់ ទីសំណាក់ជាដើម។
បុណ្យ: ធម្មស្សវនមយបុណ្យ

ធម្មស្សវនមយបុណ្យ 

បុណ្យបានមកពីការស្ដាប់ធម៌ ការស្ដាប់ព្រះធម៌នេះ សំខាន់ខ្លាំងណាស់ បើមិនបានស្ដាប់ទេនោះ យើងក៏មិនស្គាល់ បុណ្យ បាប គុណ ទោស ល្អ អាក្រក់ ត្រៃលក្ខណ៍ សច្ចធម៌នោះដែរ ហើយការស្ដាប់ ដែលចាត់ថា បានបុណ្យ បានផល​ប្រយោជន៍​ច្រើននោះ គឺការស្ដាប់ដោយគោរព យកចិត្តទុកដាក់ ពិនិត្យ សង្កេត ពិចារណាឱ្យយល់អត្ថន័យសេចក្តី។
បុណ្យ: ធម្មទេសនាមយបុណ្យ

ធម្មទេសនាមយបុណ្យ 

បុណ្យបានមកពីការសម្តែងធម៌ បានដល់ការប្រាប់បង្ហាត់បង្ហាញបង្រៀន ពន្យល់ណែនាំ ទូន្មានប្រៀនប្រដៅ ឱ្យដឹងពីបាប បុណ្យ គុណទោស រារាំងហាមប្រាម មិនអោយធ្វើទង្វើអាក្រក់ ខុសសីលធម៌ សុជីវធម៌ក្នុងសង្គម។ ណែនាំ​ឲ្យដើរ​ផ្លូវ​ល្អ ធ្វើអំពើ​ជាកុសល ដើម្បីសេចក្តីសុខដល់ខ្លួន និងអ្នកដទៃអស់កាលវែង។
បុណ្យ: បត្តិទានមយបុណ្យ

បត្តិទានមយបុណ្យ 

បុណ្យបានមកដោយសារការចែកចំណែកផលបុណ្យដល់អ្នកដទៃ។
ធម្មតាការចែករំលែករបស់របរផ្សេងៗឱ្យទៅគេ ឱ្យកាន់តែច្រើន អស់ក៏កាន់តែច្រើនដែរ ប៉ុន្តែការចែករំលែកបុណ្យកុសលវិញ ចែកឱ្យគេកាន់តែច្រើន អ្នកអោយនោះ រឹងរឹតតែបានបុណ្យកាន់តែច្រើនដែរ លោកប្រៀបឧបមាដូចជាពន្លឺ​ភ្លើងទៀន​មួយដើម បើយើងយកទៀនផ្សេងទៀតទៅអុជចម្លងបន្ត គឺរឹងរឹតតែធ្វើឱ្យភ្លឺកាន់តែខ្លាំងឡើងថែមទៀត ឯការចែកបុណ្យដល់អ្នកដទៃ ក៏មានឧបមាដូច្នោះដែរ។ ម្យ៉ាងទៀត ការចែករំលែកផលបុណ្យនេះ គឺសំខាន់ខ្លាំងណាស់ សម្រាប់​អ្នក​ដែលចែក​ឋាន​ទៅ​ហើយ ដូចជាជីដូនជីតាមាតាបិតារបស់យើងជាដើម បើយើងធ្វើបុណ្យហើយ មិនបានឧទ្ទិស ជូនចំណែកផលបុណ្យនេះ ទៅដល់ពួកគាត់ទេ ទោះបីយើងធ្វើបុណ្យធំប៉ុណ្ណាក៏ដោយ ក៏ពួកគាត់មិនអាចទទួលបានផលបុណ្យសូម្បីបន្តិច​បន្តួច​ឡើយ។

ការចែកចំណែកផលបុណ្យនេះមាន ២ ប្រភេទគឺ៖

 បើយើងចែកចំណែកផលបុណ្យនេះ ដល់អ្នកដែលកំពុងរស់នៅដូចគ្នា ហៅថា ប្រគេន ថ្វាយ ឬជូនបុណ្យ។ នេះជាពាក្យសម្រាប់ជូនបុណ្យដល់គ្នានិងគ្នា។ 
 បើចែកចំណែកផលបុណ្យដល់អ្នកដែលស្លាប់ ចែកឋានទៅហើយ ហៅថា ឧទ្ទិស។ នេះជាពាក្យសម្រាប់ឧទ្ទិសផលបុណ្យដល់អ្នកស្លាប់។
បុណ្យ: បត្តានុមោទនាមយបុណ្យ

បត្តានុមោទនាមយបុណ្យ 

បុណ្យបានមកដោយសារការ ជ្រះថ្លា ពេញចិត្ត ត្រេកអរទទួលអនុមោទនាចំណែកបុណ្យជាមួយគេ ឬដែលគេបានអោយ។ ការជ្រះថ្លា ពេញចិត្ត ត្រេកអរនូវចំណែកបុណ្យនេះ ទោះជាគេមិនបានអោយក៏ដោយ គ្រាន់តែ​យើង​ជ្រះថ្លា​ត្រេកអរ​ក្នុង​ចិត្ត​តាម​គេ ឬសុំចែកពីគេក៏ដោយ ក៏បានបុណ្យអានិសង្សដូចគ្នាដែរ។
ការអនុមោទនាទទួលយកបុណ្យកុសលនេះ គឺសំខាន់ខ្លាំងណាស់ ពិសេសសម្រាប់ពពួកប្រេត នរក អសុរកាយ បើមិនចេះអនុមោទនា ទទួលយកកុសលផលបុណ្យទេ គឺមិនអាចរួចផុតពីកំណើតថោកទាប ទុក្ខទោសវេទនាទាំងអស់នោះ ហើយបាន​ទៅកើតក្នុងស្ថានសុគតិភព សួគ៌ទេវលោកបានដោយឆាប់រហ័សឡើយ។
បុណ្យ: ទដ្ឋិជុកម្មមយបុណ្យ

ទដ្ឋិជុកម្មមយបុណ្យ 

បុណ្យកើតមកពីការមានគំនិត គិតយល់ត្រឹមត្រូវ ទៅតាមហេតុផលពិត បានដល់ជឿយល់ ត្រូវត្រង់ តាមហេតុផលពិតនៃធម្មជាតិថា ឪពុកម្ដាយមានគុណ ព្រះពុទ្ធ ព្រះធម៌ ព្រះសង្ឃ មានពិតមែន កម្មមាន ផលរបស់កម្មក៏មាន បុណ្យមាន បាបមាន ជាតិមុនមាន ជាតិក្រោយក៏មាន ទេវតា ព្រះឥន្ទ្រ ព្រះព្រហ្ម ប្រេត នរក អសុរកាយមានប្រាកដមែន ឬក៏យល់ជឿជាក់ច្បាស់ថា អ្វីៗទាំងអស់មិនទៀង ជាទុក្ខ ជាអនត្តា ទុក្ខសច្ចៈ មានពិតមែន ហេតុនាំឱ្យកើតទុក្ខក៏មាន កន្លែងរួចផុតចាកទុក្ខក៏​មាន ផ្លូវ
ប្រតិបត្តិ​ដែលនាំឱ្យបានរួចផុតចាកទុក្ខ​ក៏មាន ដូច្នេះជាដើម។
បុណ្យ តារា

បុណ្យតាណាបាតា ឬ បុណ្យតារា (Tanabata festival or Star festival) បានមានកំណើតជាង ២០០០ឆ្នាំកន្លងមក តាមការនិទានចិនបូរាណ ដែលហៅថា Kikkoden។
បុណ្យ តារា: ប្រវត្តិ

ប្រវត្តិ
បុណ្យ​នេះ​កើត​ដោយ​សារ​ទណ្ឌកម្ម​កាងារ(乞巧節; qǐ qiǎo jié)ដែល​ក្លាយ​មក​ពី​បុណ្យ អូបន(O-bon) ក្នុង​សម័យ​កាល អ៊ីដូ(Edo) ។ ស្រី​ៗ​ប៉ាក់​ក្ដី​ប្រាថ្នា​របស់​គេ ចំណែក​ប្រុស​គេ​សរសេរ​ដោយ​ដៃ​ដាក់​ក្នុង​ក្រដាស​​ប្រាថ្នា​របស់​គេ ។ មក​ដល់​សម័យ​ឥឡូវ​គេ​ប្រើ​ទឹក​ខ្មៅ​ជំនួស​វិញ ។

រឿងព្រេង
កាលនោះមាន ម្ចាស់ក្សត្រីតំបាញ(織姫)មួយអង្គឈ្មោះ អូរីហ៊ីមេ (Orihime) ជាបុត្រីរបស់ស្តេចវេហាស៍ (Sky King, 天工) ឈ្មោះតេនគូ(Tenkou) ។ ម្ចាស់ក្សត្រីនេះចេះត្បាញ សំលៀកបំពាក់បានល្អឥតខ្ចោះ នៅវិមានមួយ ក្បែរមាត់ច្រាំងត្រើយខាងកើត នៃ​ទន្លេថានសួគ៌(River of Heaven) ឈ្មោះអាម៉ាណូកាវ៉ា (Amanogawa, 天の川)។ ឪពុករបស់នាងពេញចិត្តសំលៀកបំពាក់ ដែលនាងបានត្បាញ ហើយដែលនាងបាន ខិតខំធ្វើការខ្លាំងក្លា ជារៀងរាល់ថ្ងៃ ដើម្បីត្បាញសំលៀកបំពាក់ទាំងនោះ។ ទោះបីដូច្នោះ, នាងបានធ្លាក់ខ្លួនព្រួយ ដោយសារការងារមមារញឹក មិនអាចអោយនាងបានជួប ឬ ស្រឡាញ់នរណាម្នាក់ បាន។ ដឹងដូច្នោះ ក៏តេនគូ ជាឪពុកបានរៀបចំអោយនាង បានជួបជាមួយព្រះអង្គម្ចាស់គង្វាលគោ (Cow Herder Prince, 彦星) ម្នាក់ឈ្មោះហ៊ីកូបូស៊ី (Hikoboshi) ដែលបានរស់នៅនិងបានធ្វើការ នៅត្រើយខាងលិចនៃទន្លេអាម៉ាណូកាវ៉ា។ កាលបើអ្នកទាំងពីរបានជួបគ្នា, ក៏បាក់ចិត្តស្រឡាញ់គ្នាដូចរន្ទះ មួយរំពេច ហើយមិនយូរប៉ុន្មាន ក៍បានរៀបការនឹងគ្នា។ បាននៅក្បែរ គ្នាកាលណា អូរីហ៊ីមេលែងនឹកឃើញ ត្បាញសំលៀកបំពាក់ សំរាប់វិមានរបស់តេនគូជាឪពុក រីឯហ៊ីកូបូស៊ីឯណោះវិញក៏ លែងខ្វល់គោទាំងប៉ុន្មានរបស់ខ្លួន បណ្តោយអោយដើរ ពាសវាលពាសកាល តាមទន្លេថានសួគ៌នោះ។ ដោយខ្ញាល់ខ្លាំងពេក តេនគូជាឪពុកបាន បំបែកគូស្នេហាទាំងពីរអោយ ម្នាក់ៗនៅត្រើយម្ខាងៗនៃ ទន្លេអាម៉ាណូកាវ៉ា និងបានហាមគេទាំងពីរ ជួបគ្នាទៀត។ អូរីហ៊ីមេបានកើតទុក្ខស្នេហា ដោយបាត់ស្វាមីរបស់នាង, បានសុំឪពុក អោយគេទាំងពីរ បានជួបគ្នាឡើងវិញ។ តេនគូទប់ចិត្តមិនរួច ជាមួយនឹងទឹកភ្នែកបុត្រី, បានអនុញ្ញាតិអោយ គូស្នេហ៍ជួបគ្នានៅថ្ងៃទី ៧ នៃខែទី៧ បើសិនជា អូរីហ៊ីមេបានព្យាយាមធ្វើការ និងបានបំពេញការងារ តំបាញរួចរាល់។ លើកដំបូងគូស្នេហ៍បានព្យាយាម ធ្វើយ៉ាងណាក៏ មិនអាចជួបគ្នាបាន ដោយអ្នកទាំងពីរបានយល់ ថាមិនមានវិធីអាច ឆ្លងកាត់ទន្លេព្រោះ មិនបានមានស្ពាន។ អូរីហ៊ីមេបានយំ យ៉ាងសន្ធឹកសន្ធាប់ ហើយក៏មានហ្វូងបក្សីដ៏ធំមួយ (Kasasagi, カササギ,鵲) បានមក ព្រមទាំងបានសន្យាថា នឹងត្រដាង ស្លាប របស់ពួកគេធ្វើជា ស្ពានមួយ អោយនាងអាចឆ្លងកាត់ទន្លេ។ បើមានភ្លៀង បក្សីទាំងនោះមិនអាចមកបាន រីឯគូស្នេហ៍ត្រូវរង់ចាំ ដល់ឆ្នាំបន្ទាប់ ទើបជួបគ្នាបាន ។
បុណ្យ តារា: រឿងព្រេង

រឿងព្រេង
កាលនោះមាន ម្ចាស់ក្សត្រីតំបាញ(織姫)មួយអង្គឈ្មោះ អូរីហ៊ីមេ (Orihime) ជាបុត្រីរបស់ស្តេចវេហាស៍ (Sky King, 天工) ឈ្មោះតេនគូ(Tenkou) ។ ម្ចាស់ក្សត្រីនេះចេះត្បាញ សំលៀកបំពាក់បានល្អឥតខ្ចោះ នៅវិមានមួយ ក្បែរមាត់ច្រាំងត្រើយខាងកើត នៃ​ទន្លេថានសួគ៌(River of Heaven) ឈ្មោះអាម៉ាណូកាវ៉ា (Amanogawa, 天の川)។ ឪពុករបស់នាងពេញចិត្តសំលៀកបំពាក់ ដែលនាងបានត្បាញ ហើយដែលនាងបាន ខិតខំធ្វើការខ្លាំងក្លា ជារៀងរាល់ថ្ងៃ ដើម្បីត្បាញសំលៀកបំពាក់ទាំងនោះ។ ទោះបីដូច្នោះ, នាងបានធ្លាក់ខ្លួនព្រួយ ដោយសារការងារមមារញឹក មិនអាចអោយនាងបានជួប ឬ ស្រឡាញ់នរណាម្នាក់ បាន។ ដឹងដូច្នោះ ក៏តេនគូ ជាឪពុកបានរៀបចំអោយនាង បានជួបជាមួយព្រះអង្គម្ចាស់គង្វាលគោ (Cow Herder Prince, 彦星) ម្នាក់ឈ្មោះហ៊ីកូបូស៊ី (Hikoboshi) ដែលបានរស់នៅនិងបានធ្វើការ នៅត្រើយខាងលិចនៃទន្លេអាម៉ាណូកាវ៉ា។ កាលបើអ្នកទាំងពីរបានជួបគ្នា, ក៏បាក់ចិត្តស្រឡាញ់គ្នាដូចរន្ទះ មួយរំពេច ហើយមិនយូរប៉ុន្មាន ក៍បានរៀបការនឹងគ្នា។ បាននៅក្បែរ គ្នាកាលណា អូរីហ៊ីមេលែងនឹកឃើញ ត្បាញសំលៀកបំពាក់ សំរាប់វិមានរបស់តេនគូជាឪពុក រីឯហ៊ីកូបូស៊ីឯណោះវិញក៏ លែងខ្វល់គោទាំងប៉ុន្មានរបស់ខ្លួន បណ្តោយអោយដើរ ពាសវាលពាសកាល តាមទន្លេថានសួគ៌នោះ។ ដោយខ្ញាល់ខ្លាំងពេក តេនគូជាឪពុកបាន បំបែកគូស្នេហាទាំងពីរអោយ ម្នាក់ៗនៅត្រើយម្ខាងៗនៃ ទន្លេអាម៉ាណូកាវ៉ា និងបានហាមគេទាំងពីរ ជួបគ្នាទៀត។ អូរីហ៊ីមេបានកើតទុក្ខស្នេហា ដោយបាត់ស្វាមីរបស់នាង, បានសុំឪពុក អោយគេទាំងពីរ បានជួបគ្នាឡើងវិញ។ តេនគូទប់ចិត្តមិនរួច ជាមួយនឹងទឹកភ្នែកបុត្រី, បានអនុញ្ញាតិអោយ គូស្នេហ៍ជួបគ្នានៅថ្ងៃទី ៧ នៃខែទី៧ បើសិនជា អូរីហ៊ីមេបានព្យាយាមធ្វើការ និងបានបំពេញការងារ តំបាញរួចរាល់។ លើកដំបូងគូស្នេហ៍បានព្យាយាម ធ្វើយ៉ាងណាក៏ មិនអាចជួបគ្នាបាន ដោយអ្នកទាំងពីរបានយល់ ថាមិនមានវិធីអាច ឆ្លងកាត់ទន្លេព្រោះ មិនបានមានស្ពាន។ អូរីហ៊ីមេបានយំ យ៉ាងសន្ធឹកសន្ធាប់ ហើយក៏មានហ្វូងបក្សីដ៏ធំមួយ (Kasasagi, カササギ,鵲) បានមក ព្រមទាំងបានសន្យាថា នឹងត្រដាង ស្លាប របស់ពួកគេធ្វើជា ស្ពានមួយ អោយនាងអាចឆ្លងកាត់ទន្លេ។ បើមានភ្លៀង បក្សីទាំងនោះមិនអាចមកបាន រីឯគូស្នេហ៍ត្រូវរង់ចាំ ដល់ឆ្នាំបន្ទាប់ ទើបជួបគ្នាបាន ។
បុណ្យ តារា: ទំនៀម​ទម្លាប់​ធ្វើ​ពិធី

ទំនៀម​ទម្លាប់​ធ្វើ​ពិធី
ពួក​ជនជាតិ​ជប៉ុន​បាន​ប្រារព្ធ​ពិធី​នេះ ដោយ​សរសេរ​ក្ដី​ប្រាថ្នា​របស់​គេ​នៅ​លើ​ក្រដាស(短冊, តានសាគុ?)  ខ្លះ​មាន​សរសេរ​ជា​បែប​កំណាព្យ​ទៅ​តាម​ការ​យល់​ឃើញ​របស់​គេ រួច​គេ​យក​ទៅ​ចង់​នៅ​នឹង​មែក​​ឫស្សី ឬ​ក៏​យក​ទៅ​តុបតែង​តាម​ចំណូល​ចិត្ត​របស់​ពួក​គេ ។ បន្ទាប់​ពី​ចប់​កម្មវិធី គេ​ក៏​យក​គ្រឿង​ដែល​គេ​តុបតែង​ជាមួយ​ក្រដាស​ប្រថ្នា​របស់​គេ ទៅ​បណ្ដែត​ក្នុង​ទឹក ឬ​ដុត​ចោល ដែល​អាច​ធ្វើ​ឡើង​ក្នុង​ពាក់​កណ្ដាល​អាធ្រាត្រ ឬ​នៅ​ព្រឹក​ស្អែក ។ ការ​ប្រារព្ធ​ពិធី​បុណ្យ​នេះ គេ​ធ្វើ​ទៅ​តាម​ទំនៀម​ទម្លាប់​របស់​ស្រុកភូមិ​គេ​នីមួយ​ៗ ។
បុណ្យកឋិន

កឋិនទាន​បវេណី​ព្រះពុទ្ធសាសនា​គឺជា​ឧត្ដម​បុណ្យ​របស់​ពុទ្ធបរិស័ទ​។ ពាក្យ​ថា​“កឋិន“​ជា​ភាសាបាលី​សំដៅ​យក​ក្រប​ក្ដារ ដែល​ភិក្ខុសង្ឃ​សម័យ​បុរាណ​ឥណ្ឌា​ប្រើ​សម្រាប់​ដេរ​សំពត់​ធ្វើ​ជា​ស្បង់​ចីវរ​។ សំពត់​ដែល​បាន​រៀបចំ​តាក់តែង​ឡើង​នោះ​មាន​ឈ្មោះថា“សំពត់​កឋិន“ ។
បុណ្យចូលឆ្នាំចិន: ប្រវត្តិ

ប្រវត្តិ 

គេពុំអាចបញ្ជាក់បានច្បាស់ថា ការចាប់ផ្ដើមនៃបុណ្យចូលឆ្នាំ ត្រូវបានប្រារព្ធធ្វើឡើងនៅមុនសម័យរាជវង្សជីន បានឡើយ។ តាមទំនៀម
ទំលាប់ គេនិយាយថាបុណ្យចូលឆ្នាំ បានចាប់ផ្ដើមនៅមួយខែ ក្នុងរាជវង្សសៃ ១២ខែក្នុងរាជវង្សសាង និង១១ខែ ក្នុងរាជវង្សស៊ូ។ តែយ៉ាងណាក៏ដោយ មានឯកសារបានបង្ហាញថា រាជវង្សស៊ូ បានចាប់ផ្ដើមឆ្នាំ ក្នុងរយៈពេល១ខែ។ អធិមាស ធ្លាប់បានធ្វើឲ្យប្រតិទិនច័ន្ទគតិ កើតឡើងដំណាលគ្នា ជាមួយប្រតិទិនសុរិយគតិ ដែលបានបន្ថែម១២ខែ ក្រោយសម័យទាំងពីរ គឺសម័យរាជវង្សសាង និងរាជវង្សស៊ូ។ ព្រះចៅអធិរាជចិនដំបូង ព្រះអង្គជីស៊ីហ៊ាង បានផ្លាស់ប្ដូរ ការចាប់ផ្ដើមនៃឆ្នាំ ទៅខែទី១០ ក្នុងឆ្នាំ២២១ មុនគ.ស. ហើយក៏បានផ្លាស់ប្ដូរទីតាំងនៃ អធិមាស ទៅ៩ខែមុនវិញ។ ទោះជា ឆ្នាំថ្មី ត្រូវបានប្រារព្ធឡើង នៅដើមខែ១០ ឬខែ១ ឬ ក្នុងពេលទាំងពីរក៏ដោយ ក៏គ្មាននរណាអាចដឹងច្បាស់លាស់បានទេ។ នៅក្នុងឆ្នាំ ១០៤ មុនគ.ស. ព្រះចៅអធិរាជ វូ នាសម័យរាជវង្សហាន បានចាត់ទុក ខែមួយ គឺជាការចាប់ផ្ដើមនៃឆ្នាំ ដែលជាទីតាំងនៃពេលវេលា។