បុរសឈឺនៃអឺរ៉ុប: ប្រភពដើម

ប្រភពដើម 

 ការប្រើប្រាស់ដំបូង 
អធិរាជនីកូឡាសទី១ (ប្រហែល ១៨២៥–១៨៥៥) ដែលកំពុងស្វែងរកការពង្រីកទឹកដីទៅផ្នែកខ្លះនៃចក្រភពអូតូម៉ង់ក្នុងអំឡុងពេល សំណួរភាគខាងកើត បានពិពណ៌នាប្រទេសទួរគីថា "ឈឺ" ឬ "បុរសឈឺ" ក្នុងអំឡុងពេលជួបជាមួយ ព្រះអង្គម្ចាស់អូទ្រីស មីទើនីច (កាន់តំណែងឆ្នាំ១៨០៩–១៨៤៨) នៅ មុនឆេនក្រាត ពីរខែបន្ទាប់ពី សន្ធិសញ្ញាហ៊ុនការអ៊ីគើឡេស៊ី ក្នុងខែកញ្ញា ឆ្នាំ១៨៣៣។ នៅក្នុងការសំណេររបស់គាត់ មីទើនីច បាននិយាយថាគាត់បានប្រកែកប្រឆាំងនឹងការវាយតម្លៃលក្ខណៈនេះ។    តាមធម្មតា រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសមីទើនីច បានជំទាស់នឹងការចាត់តាំងចក្រភពអូតូម៉ង់ថាជា "មនុស្សឈឺនៃច្រក បូសហ្វ័រើស " ពីព្រោះនេះអាចនាំឱ្យប្រទេសរបស់គាត់ ចក្រភពអូទ្រីស ក្លាយជា "មនុស្សឈឺនៃទន្លេដានូបេ" ។  ប្រវត្ដិវិទូផ្សេងទៀតដែលវាយតម្លៃ " សម្ព័ន្ធមិត្តហូលី " អភិរក្សនិយមនៅសម័យនោះ បានឃើញគោលនយោបាយការបរទេសរបស់ មីទើនីច ស្របតាមស្តេចនីកូឡាស រួមទាំងគោលនយោបាយទៅលើចក្រភពអូតូម៉ង់។ 

 សង្គ្រាមគ្រីមៀ 
រដ្ឋបុរសជនជាតិអង់គ្លេស ចន រូសែល ក្នុងឆ្នាំ១៨៥៣ ក្នុងការឈានរហូតដល់ សង្រ្គាមគ្រីមៀ បានរាយការណ៍ថា អធិរាជនីកូឡាសទី១នៃប្រទេសរុស្ស៊ីបានពណ៌នាចក្រភពអូតូម៉ង់ថាជា "បុរសឈឺ - បុរសឈឺខ្លាំង" គឺជា "បុរសដែលបានធ្លាក់ចូលទៅក្នុងស្ថានភាពនៃការចុះខ្សោយ" ។ និង "បុរសឈឺ ... ឈឺធ្ងន់" ។ de Bellaigue, Christopher.  de Bellaigue, Christopher.   "Ottoman Empire." 

មានការជជែកវែកញែកខ្លះៗអំពីប្រភពនៃពាក្យនេះ ដែលជារឿយៗពឹងផ្អែកលើឯកសារប្រវត្តិសាស្ត្រដែលរក្សាទុក ឬទំនាក់ទំនងផ្ទាល់។  ប្រវត្តិវិទូ ហារ៉ូល ធែមភើលី (១៨៧៩–១៩៣៩) បានផ្តល់កាលបរិច្ឆេទសម្រាប់ការសន្ទនាលើកដំបូងនៅថ្ងៃទី៩ ខែមករា ឆ្នាំ១៨៥៣ ដូចជាហ្គោលហ្វ្រេង។ de Bellaigue, Christopher.  Harold Temperley, England and the Near East (London: Longmans, Greens and Co., 1936), p. 272. យោងតាមលោកធែមភើលី លោកស៊ីមួរ នៅក្នុងការសន្ទនាឯកជនមួយត្រូវបានជំរុញស្តេចត្សារ ឱ្យកាន់តែមានភាពជាក់លាក់អំពីចក្រភពអូតូម៉ង់។ នៅទីបំផុត ស្តេចត្សារបានមានព្រះបន្ទូលថាប្រទេសទួរគីហាក់ដូចជាកំពុងធ្លាក់ទៅជាបំណែក ៗ ការដួលរលំនឹងក្លាយជាសំណាងអាក្រក់ដ៏ធំមួយ។ វាមានសារៈសំខាន់ខ្លាំងណាស់ដែលអង់គ្លេស និង រុស្សី គួរតែងាកមករកការយោគយល់គ្នាយ៉ាងល្អឥតខ្ចោះ... ហើយ​ថា​មិន​គួរ​ចាត់​វិធាន​ការ​ណា​មួយ​ដែល​ភាគី​ម្ខាង​ទៀត​មិន​ត្រូវ​បាន​គេ​អនុគ្រោះ [ sic ]។  Harold Temperley, England and the Near East (London: Longmans, Greens and Co., 1936), p. 272. ហើយបន្ទាប់មក ខិតទៅជិតឃ្លាដែលបានកំណត់៖យើង​មាន​បុរស​ឈឺ​ម្នាក់​នៅ​លើ​ដៃ​របស់​យើង បុរស​ម្នាក់​ឈឺ​ធ្ងន់ វា​នឹង​ក្លាយជា​សំណាង​អាក្រក់​មួយ​ប្រសិន​បើ​ថ្ងៃ​ណា​មួយ​គាត់​រអិលចេញពីដៃ​យើង ជា​ពិសេស​មុន​ពេល​មាន​ការ​រៀបចំ​ចាំបាច់។ Harold Temperley, England and the Near East (London: Longmans, Greens and Co., 1936), p. 272. ការបកស្រាយផ្សេងៗគ្នាបានកើតឡើងរវាងប្រទេសទាំងពីរលើ "សំណួរបូព៌ា" ដោយនៅក្នុងកំឡុងសង្គ្រាគ្រីមៀ។  ឯកអគ្គរាជទូតអង់គ្លេស ជី អេច ស៊ីមួរ បានយល់ស្របនឹងការធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យរបស់ស្តេចត្សារនីកូឡាស ប៉ុន្តែគាត់បានបដិសេធយ៉ាងខ្លាំងចំពោះការព្យាបាលដែលបានណែនាំដោយស្តេចត្សារ ចំពោះអ្នកជំងឺ។ គាត់បានឆ្លើយតបថាបពិត្រ​ព្រះអង្គ​ដ៏​មាន​ព្រះហឫទ័យ​មេត្តា​ករុណា សូម​ព្រះអង្គ​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​ទូលបង្គំ​ធ្វើ​ការ​សង្កេត​មួយ​បន្ថែម​ទៀត។ ព្រះករុណាមានព្រះបន្ទូលថា បុរសនោះឈឺ។ វាជាការពិតណាស់; ប៉ុន្តែ​ព្រះករុណា​ទ្រង់​នឹង​លើកលែងទោស​ឱ្យ​ខ្ញុំ​ប្រសិនបើ​ខ្ញុំ​កត់សម្គាល់​ថា វា​ជា​ផ្នែក​នៃ​មនុស្ស​មាន​ចិត្ត​សប្បុរស និង​ខ្លាំង​ក្លា​ក្នុង​ការ​ព្យាបាល​អ្នក​ឈឺ និង​មនុស្ស​ទន់ខ្សោយ​ដោយ​សុភាព។ Parliamentary Papers. ធែមភើលី បន្ទាប់មកអះអាងថា'ជំងឺ' នៃប្រទេសទួរគីបានធ្វើឲ្យអធិរាជនីកូឡាងប់ងល់ក្នុងរជ្ជកាលរបស់ទ្រង់។ អ្វី​ដែល​ទ្រង់មានព្រះបន្ទូល​ពិត​ជា​ត្រូវ​បាន​លុប​ចោល​ក្នុង​សៀវភៅ​ខៀវ​ពី​ការ​យល់​ខុស​នៃសីលធម៌។ ទ្រង់មានព្រះបន្ទូលថាមិនមែន ជា "បុរសឈឺ" ប៉ុន្តែជា "ខ្លាឃ្មុំស្លាប់ ... ខ្លាឃ្មុំ កំពុងស្លាប់ ... អ្នកអាចផ្តល់ឱ្យវា នូវចំណី ប៉ុន្តែសូម្បីតែចំណី នោះនឹងមិនធ្វើឱ្យវារស់បានយូរទេ" ។ Harold Temperley, England and the Near East (London: Longmans, Greens and Co., 1936), p. 272; cites: F.O. 65/424. គ្រីស្តូហ្វើ ដឺប៊ែលឡេក បានប្រកែកថា ទាំងនីកូឡាស និងស៊ីមួរ មិនបានបញ្ចប់ការបកស្រាយជាមួយនឹងឃ្លាធ្នាក់ "នៃអឺរ៉ុប" នោះទេ។ 

ការលេចឡើងដំបូងនៃឃ្លា "បុរសឈឺនៃអឺរ៉ុប" លេចឡើងនៅក្នុង កាសែត New York Times (១២ ឧសភា ១៨៦០):ស្ថានភាពនៃប្រទេសអូទ្រីសនាពេលបច្ចុប្បន្ននេះ គឺមានភាពគម្រាមកំហែង ទោះបីជាមិនសូវជាការព្រួយបារម្ភចំពោះសន្តិភាពនៃពិភពលោកក៏ដោយ ជាងស្ថានភាពរបស់ប្រទេសទួរគី នៅពេលដែលស្តេចនីកូឡាសបានអញ្ជើញប្រទេសអង់គ្លេសឱ្យគូរជាមួយទ្រង់នូវឆន្ទៈ និងសក្ខីកម្មចុងក្រោយនៃ ' បុរស​ដែល​ឈឺ​នៅ​អឺរ៉ុប '។ វាគឺពិតជាស្ទើរតែស្មានមិនដល់ដែលដប់ពីរខែទៀត រាជវង្សហាប់ស្បួក ដោយមិននាំមកលើ ចក្រភពអូទ្រីស នូវមហន្តរាយដែលមិនអាចប្រៀបផ្ទឹមបាននៅក្នុងប្រវត្តិសាស្រ្តសម័យទំនើបចាប់តាំងពី ការដួលរលំនៃប្រទេសប៉ូឡូញ ។  អ្នក​និពន្ធ​អត្ថបទ​នេះ​អាច​ត្រូវ​បាន​គេ​មើល​ឃើញ​ថា​កំពុង​ប្រើ​ពាក្យ​នេះ​ដើម្បី​ចង្អុល​ទៅ​លើ "បុរស​ឈឺ" ទីពីរ​នៃ​ទ្វីប​អឺរ៉ុប គឺ ​របបរាជានិយមហាប់ស្បួក ។ 

 សង្គ្រាមលោកលើកទីមួយ 
ក្រោយមក ទស្សនៈនេះបាននាំឱ្យ សម្ព័ន្ធមិត្ត ក្នុង សង្គ្រាមលោកលើកទីមួយ មើលស្រាលចក្រភពអូតូម៉ង់ ដែលនាំឱ្យផ្នែកមួយឈានទៅដល់ យុទ្ធនាការហ្កាលីប៉ូលី ដ៏មហន្តរាយ។     ទោះយ៉ាងណាក៏ដោយ "បុរសឈឺ" នៅទីបំផុតបានដួលរលំបន្ទាប់ពីការបរាជ័យនៅក្នុង ឆាកសមរភូមិមជ្ឈិមបូព៌ានៃសង្គ្រាមលោកលើកទី១ ។