អតិសុខុមជីវសាស្រ្ត​វេជ្ជសាស្រ្ត: ប្រវត្តិសាស្រ្ត

ប្រវត្តិសាស្រ្ត 
រូបភាពតូច| អង់តូនីវ៉ានលីយូវឿន កដំបូងគេដែលសង្កេតមើលមីក្រូជីវសាស្រ្តដោយប្រើមីក្រូទស្សន៍។
នៅឆ្នាំ ១៦៧៦ លោក Anton van Leeuwenhoek បានសង្កេតឃើញបាក់តេរីនិងអតិសុខុមប្រាណដទៃទៀតដោយប្រើ មីក្រូទស្សន៍ កែវតែមួយនៃការរចនាផ្ទាល់ខ្លួនរបស់គាត់។ 

នៅឆ្នាំ 1796, លោក Edward Jenner បានបង្កើតវិធីសាស្រ្តប្រើ វិរុសអុតស្វាយ ដើម្បីបង្ការកុមារប្រឆាំងនឹង ជំងឺអុតស្វាយ មួយដោយជោគជ័យ។ គោលការណ៍ដូចគ្នាត្រូវបានប្រើសម្រាប់ការបង្កើត វ៉ាក់សាំង សព្វថ្ងៃ។

បន្ទាប់ពីនេះ, នៅក្នុងឆ្នាំ 1857 ក្រុមហ៊ុន Louis ប៉ាស្ទ័រ ផងដែរដែលបានរចនាឡើងវ៉ាក់សាំងប្រឆាំងនឹងជំងឺជាច្រើនដូចជា anthrax fowl, ជំងឺអាសន្នរោគ និង ជំងឺឆ្កែឆ្កួត ព្រមទាំង ប៉ាស្ទ័រ សម្រាប់ ការអភិរក្សម្ហូបអាហារ ។ 

នៅឆ្នាំ ១៨៦៧ យ៉ូសែបលីល ត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាឪពុកនៃការវះកាត់មាន ថ្នាំសំលាប់មេរោគ។ តាមរយៈការសំលាប់មេរោគលើឧបករណ៍ជាមួយ ទឹកអាស៊ីត carbolic នឹងប្រើសម្រាប់សំអាតស្នាមរបួស ការឆ្លងក្រោយពេលវះកាត់ត្រូវបានកាត់បន្ថយដែលធ្វើឱ្យការវះកាត់មានសុវត្ថិភាពសម្រាប់អ្នកជំងឺ។

ក្នុងរវាងឆ្នាំ ១៨៧៦ និង ១៨៨៤ រ៉ូប៊ុលកូច បានផ្តល់ការយល់ដឹងច្រើនអំពីជំងឺឆ្លង។ គាត់គឺជាអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រដំបូងគេដែលផ្តោតលើបង្កាត់បាក់តេរីដោយលែតនៅក្នុង ថ្នាលបណ្ដុះសុទ្ធ ។ នេះបានផ្តល់ឱ្យ ទ្រឹស្តីហ្សែន ដែលជាមីក្រូសរីរាង្គជាក់លាក់មួយដែលទទួលខុសត្រូវចំពោះជំងឺជាក់លាក់មួយ។ គាត់បានបង្កើតលក្ខណៈវិនិច្ឆ័យជាច្រើនជុំវិញបញ្ហានេះដែលត្រូវបានគេស្គាល់ថាជា ការចាត់តាំងរបស់កូច ។ 

ព្រឹត្តិការណ៍សំខាន់មួយក្នុងមីក្រូជីវសាស្រ្តវេជ្ជសាស្ត្រគឺ ការបំពាក់ពណ័ក្រាម ។ នៅឆ្នាំ ១៨៨៤ ហាន់គ្រីមក្រាមបានបង្កើនវិធីសាស្រ្តដាក់ពណ៏អោយបាក់តេរីដើម្បីធ្វើឱ្យពួកវាមើលឃើញកាន់តែច្បាស់និងងាយបែកចែកប្រភេទក្រោមមីក្រូទស្សន៍។ បច្ចេកទេសនេះត្រូវបានគេប្រើយ៉ាងទូលំទូលាយនាពេលបច្ចុប្បន្ននេះ។

នៅឆ្នាំ ១៩១០ ប៉ូលអ៊ែលគ្លីកបានសាកល្បងបន្សំសារធាតុគីមីដែលមានមូលដ្ឋានលើអាសេនិចជាច្រើនលើទន្សាយដែលឆ្លងជំងឺដោយ រោគស្វាយ ។ ក្រោយមកអ៊ែលគ្លីកបានរកឃើញថាថ្នាំអាស្ពីរីនត្រូវបានគេរកឃើញថាមានប្រសិទ្ធភាពប្រឆាំងនឹងមេរោគស្វាយ។ អាស្ពីរីន ក្រោយមកត្រូវបានគេដាក់ឱ្យប្រើប្រាស់នៅឆ្នាំ ១៩១០ ដែលត្រូវបានគេស្គាល់ថា Salvarsan ។ 

នៅឆ្នាំ ១៩២៩ Alexander Fleming បានបង្កើតសារធាតុថ្នាំអង់ទីប៊ូទិចដែលត្រូវបានប្រើជាទូទៅបំផុតទាំងនៅពេលនិងឥឡូវគឺ ប៉េនីស៊ីលីន ។

ក្នុងឆ្នាំ 1939 លោក Gerhard Domagk រកឃើញ Prontosil ក្រហមការពារសត្វកណ្តុរពីធាតុបង្កជំងឺដូចជា streptococci និង staphylococci ដោយគ្មានការពុល។ Domagk បានទទួលរង្វាន់ណូបែលផ្នែកសរីរវិទ្យាឬវេជ្ជសាស្ត្រសម្រាប់ការរកឃើញ ថ្នាំស៊ុលហ្វា ។ 

លំដាប់ឌីអិនអេ ដែលជាវិធីសាស្ត្រមួយត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយ Walter Gilbert និង Frederick Sanger ក្នុងឆ្នាំ ១៩៧៧ Sanger F, Nicklen S, Coulson AR (1977) DNA sequencing with chain-terminating inhibitors" Proceedings of the National Academy of Sciences 74:5463-5467. បណ្តាលឱ្យមានការផ្លាស់ប្តូរយ៉ាងឆាប់រហ័សនូវការវិវត្តនៃ វ៉ាក់សាំង ការព្យាបាលវេជ្ជសាស្ត្រនិងវិធីសាស្ត្រធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យ។ ថ្នាំទាំងនេះរួមមាន អាំងស៊ុយលីន សំយោគដែលត្រូវបានផលិតក្នុងឆ្នាំ ១៩៧៩ ដោយប្រើ ឌីអិនអេបង្កើតឡើងវិញ ហើយវ៉ាក់សាំងដែលត្រូវបានបង្កើតដោយហ្សែនដំបូងត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងឆ្នាំ ១៩៨៦ សម្រាប់ ជំងឺរលាកថ្លើមប្រភេទបេ ។

នៅឆ្នាំ ១៩៩៥ ក្រុមមួយនៅ វិទ្យាស្ថានស្រាវជ្រាវពន្ធុវិទ្យាបាន បង្កើតហ្សែនបាក់តេរីដំបូង។ គ្រុនផ្តាសាយ Haemophilus ។ Fleischmann R, Adams M, White O, Clayton R, Kirkness E, Kerlavage A, Bult C, Tomb J, Dougherty B, Merrick J, al. e (1995) Whole-genome random sequencing and assembly of Haemophilus influenzae Rd" Science 269:496-512. ពីរបីខែក្រោយមក eukaryotic ដំបូងត្រូវបានសម្រេច។ នេះអាចបង្ហាញថាមិនអាចកាត់ថ្លៃបានសម្រាប់បច្ចេកទេសធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យ។ Prescott LM, Harley JP, Klein DA (2005) Microbiology: McGraw-Hill Higher Education.