ប្រមូល​ភាសិត​ខ្មែរ​: អ

អ

- អង្គុយហួសស័ក្ដិ ស្រដីហួសថ្នាក់ បង់បោយហួសស្មា ពុំមើលប្រមាណ និងប្រាណអាត្មា ហាហួសចង្កា ថាហួសសេចក្ដី។

- អញ្ជុលទុកឲ្យគង់ ប្រាក់ក្នុងថង់ទុកឲ្យជា ។ (កិរកាល)

- អណ្ដាតជាអាទិកន្លង ឲ្យសុខទុក្ខផង ពីព្រោះអណ្ដាត ។ ឬ(កើតសុខទុក្ខផង ឬអស់ទ្រព្យធនផងពីព្រោះអណ្ដាត)។

- អណ្ដើកនៅជើង ចាំរកឆ្កែកោះ។

- អត់ឱនឥតទោស ធើ្វចិត្តសន្ដោស បង្កើតជាទ្រព្យ មេត្រីជាញាតិ រក្សាដល់ស្លាប់ចៀសក្ដីពុំគាប់ ជាគន្ធពិដោរ ឬ(អត់ឱនអត់ទោស)។

- អនាគតយើងកុំអាលមើលឃើញឡើយ ហេតុនេះហើយអ្នកប្រាជ្ញហាមប្រាមប្រាប់ថា កុំអាលស្មានថាបានសុខទុក្ខយ៉ាងណា ព្រោះសង្ខាតែងតែល្អៀងមិនទៀងទាត់។

- អន្ទង់វែង រកឆ្នាំវែង ឬ(អន្ទង់វែងចាំរកឆ្នាំងវែង?)។

- អបាយមុខនាំទុក្ខគ្រប់កាល នាំចិត្តបណ្ដាលរោលរាលគ្រប់ប្រាណ ត្រូវចំណាយទ្រព្យច្រើនលើសប្រមាណ ធើ្វបុណ្យកល្យាណបានស្រួលអាត្មា។

- អស់កិច្ចទាំងពួងច្រើនអសារ ខូចការលិចលង់បង់អភ័ព្វ ព្រោះតែល្ងង់មិនចេះផ្គាប់ឲ្យជាប់និស្ស័យនឹងអ្នកធំ។

- អាត់តែវិវរ ឆ្កែទរប្រហុកអស់ ឬ(អាល័យតែវីវរ…)។

- អាកាសទីខ្ពស់ ស្លាប់ស្ងាត់ស្រស់បស់ ប្រសើរថ្លៃថ្លា ឯអាកាសទាប ពុំសូវរាបសាមានព្យុះសង្ឃរា វរវឹកវិលវល់។

- អាកាសជាកម្លាំងនៃបក្សា គង្គាជាកម្លាំងត្រីខ្ចៅគ្រំ រាជាជាកម្លាំងនៃអ្នកក្រៀមក្រំក្ដីសោកយំជាកម្លាំងនៃកុមារ។

- អាក្រក់ឬល្អសឬខ្មៅ វិធីក្នុងក្រៅប្រដៅខ្ទេច បើផ្លូវអាក្រក់គួរយើងគេច កុំភ្លេចផ្លូវល្អតឲ្យជាប់។

- អាគកដូចអាចែ។ - អាគកណាក៏ស៊ីស្រូវដែរ។

- អាគកណាដូចអាគកណាដែរ។ - អាគមផ្សំអាយុ។

- អាងតែមានអណ្ដាតចេះតែផ្ទាត់ទៅ។

- អាងតែអណ្ដាតឥតឆ្អឹងចេះតែគ្រលាស់ទៅ។

- អាចារ្យប្រែចិត្តជាអាចារ្យចោរ ខ្លួនទំមែកពោធិស៊ីផ្លែជ្រៃ ទុច្ចរិតនាំខ្លួនឲ្យហីនហៃអាស្រ័យសុចរិតកើតសុខា។

- អាចារ្យចេះទូន្មានហាមប្រដៅ បុគ្គលខ្លៅឲ្យលះបង់បាបបាន អាចារ្យនោះជាទីគាប់រាប់អាន នៃសន្ដានសប្បុរសទាំងអស់គ្នា។

- តែពុំគាប់នៃចិត្តអសប្បុរស ព្រោះពុតអសប្បុរសស្វែងពាលា ស្រឡាញ់តែអំពើបាបវេរា ផ្លូវសួគ៌ាជាទីស្ថានសប្បុរស។

- អាចារ្យមិនពោលពិសដទៃ ថាជាពិសលើសនៃពិសទ្រព្យសង្ឃ ពិសឯទៀតអាចសម្លាប់តែអង្គៗ ពិសទ្រព្យសង្ឃអាចសម្លាប់ជនទូទៅ។

- អាជ្ញាដែលមហាពាលកំណាច ឲ្យដល់អ្នកប្រាជ្ញដោយសរសើរ បណ្ឌិតគឺប្រាជ្ញកប់ដំណើរ សរសើរដោយគុណការគាប់ចិត្ត។

- អាដែងសត្វសុនខ ឫកអាក្រក់ដេកតែក្រ ឃើញគ្នាទោះខ្មៅស មិនដែលអរស្រាប់តែខាំង ។

- អាណាវៀចៗបានជាកង់ (បកុង) អាណាត្រង់ៗបានជាប្រែក។

- អាយុមិនអស់មិនស្លាប់។

- អាវុធស្ដេចស្រេចនៅព្រះឱង្ការ អាវុធសមណាគឺសច្ចៈ អាវុធសេដ្ឋីគឺមាសប្រាក់ អាវុធអ្នកក្រីក្រគឺកម្លាំង។

- អាវុធខ្លានៅត្រង់ចង្កូម សិង្ហសីហ៍ស្រមូមពឹងសម្រែក សត្វចចកពឹងធ្មេញខាំហែកចំណែកពួកពាលពឹងកម្លាំង។

- អាវែកគេស៊ីក្រោមភ្នែក អាវែកនៅតែមិនដឹងខ្លួន។

- អាស្រ័យក្នុងលោកកុំលាក់មុខ ទង្គក់នឹងលោកកុំអើតក បើល្ងង់ខ្លៅត្រូវខ្លាចក្រ ត្រដរឲ្យដល់ពលៈកាយ។

- អាស្វាមិនស្គាល់ព្រនង់។

- ឥតដំបៅហៅជំងឺ ដំបៅមិនឈឺយកឈើចាក់។

- ឥតមិនឥត យកកទៅលអន្ទាក់ ឬ(អត់មិនអត់…)។ ឬ(មិននៅៗយកកទៅលអន្ទាក់)

- អឹមជាងអៀង ស្ងៀមជាស្រដី ស៊ីចេកខ្ចី ជាជាងនៅមាត់ទទេ។

- ឧទម្ពរទុំ សម្បកក្រៅរុំ ក្រហមរលង់ ខាងក្នុងពេញនៅ ដង្កូវមមង់ដូច មនុស្សទ្រនង់ចិត្តជូឫស្យា។

- អុសទឹកស្រូវអង្ករ យកចេញចាយមានកំណត់។

- អូសសម្រាស់ប្រទះពាក្យ។

- អូសទូកកុំឲ្យល្អាន ចាប់ត្រីបានកុំឲ្យល្អកទឹក។

- អូសឫស្សីច្រាសចុង ឬ(តឹងដូចអូសឫស្សីច្រាសចុង) ឬ(តឹងដូចអូសឆ្កែចុះទឹក)។

- អើធើ្វតែត្រូវពុំសូវត្រូវល្អទេ គង់តែមានគេល្អគ្មានឃ្នើសលើសជាង បើគេត្រូវឯងពុំសូវឃើញជាក់ស្ដែង គេល្អខែងឯងថាគេមិនដល់ខ្លួន។

- ឯស្រានឹងស្រីនឹងល្បែង គួរលះគួរលែងកុំប្រព្រឹត្ត ព្រោះនាំឲ្យខ្វល់អំពល់ចិត្ត វិបរិតផ្គាសៗក្នុងលោកិយ។

- តែថាឯស្រានិងការល្បែង គួរលះគួរលែងបានមិនអ្វី ឯត្រង់ចំណង់ចង់នឹងស្រី លោកិយយើងក្រលះបានណាស់។

- ឯស៊ីប៉ុន្មានមិនបាត់ចង់ មិនបាត់ចង់នោះគួរចូលចិត្ត ចង់ឃើញរូបល្អសម្បុរសល្អិតជាទីគាប់ចិត្តឥតស្រាកស្រាន្ដ។

- ឯផ្លែខ្នុរខាងក្រៅបន្លា ក្នុងមានឱជារសដូចម្រឹត ធម្មតានៃជនជាអ្នកមានចិត្ត ស្អាតល្អប្រព្រឹត្តក៏ដូច្នោះឯង។

- ឱប្រាសាទស្អាតប្រសើរភ្លឺច្រវាត់ ម្ចាស់ដើរចោលទៅបាត់ស្ងាត់សូន្យឈឹង ទុកដំណែលដែលធ្លាក់នៅព្រៅចង្រ្គឹង ឱសង្ខាយើងយ៉ាងហ្នឹងម្លឹងទេតើឬ (សុត្តន្តប្រីជាឥន្ទ)។

- ឲ្យចង់ឲ្យចាំទំនៀមព្រេង ឲ្យចេះចាំចែងកបបរិយាយ ឲ្យរាប់ព្រៀងលានញាតិជិតឆ្ងាយ ឲ្យផ្សាយមេត្តានឹងផលផង។

- ឲ្យចេះត្រង់ណាឲ្យមាំមួន ឲ្យចេះចាំក្បួនតម្រាសោត ឲ្យពេញជាប្រាជ្ញលោកិយកោត ឲ្យមានឫកសោតសមប្រាជ្ញប្រាយ។

- ឲ្យរៀនអត់ឱនពាក្យដូនតា ឲ្យរៀនវិជ្ជាសិល្បសាស្រ្តស្អាត ឲ្យរៀនចិត្តធ្ងន់កុំប្រមាថឲ្យខំសង្វាតរកទ្រព្យធន អ្នកខ្លះថា(ប្រមាទ)។

- ឲ្យរៀនតម្រាសណ្ដាប់ធ្នាប់ ឲ្យខំរកទ្រព្យកុំលួចប្លន់ ឲ្យសង្រ្គោះញាតិមានអាសន្នឲ្យចេះអត់ធន់កុំក្រេវក្រោធ ឬ(រៀនតម្រាប់…)។

- ឲ្យមានមេត្តាប្រយ័ត្នទោស ឲ្យខំសន្ដោសសល់វេរា ឲ្យមានមេត្រីប្រណីគ្នា ឲ្យជាប់ឲ្យនៅជាធម៌ខន្តី។

- ឲ្យស្គាល់ទាបខ្ពស់ដ៏រាប់ទៅ ឲ្យប្រាជ្ញខ្លៅនៅរៀមច្បង ឲ្យចងចាំចិត្តខ្លាចហ្មង ឲ្យត្រងឲ្យត្រាប់ច្បាប់ធម្មតា។

- ឲ្យមានក្ដីបារម្ភ ធើ្វស្រែកុំចោលចម្ការ ដឹងដែកកាំបិតព្រា ទុកឲ្យជាកុំឲ្យបាត់។

- ឲ្យទានចិត្តឲ្យស្មោះ កុំអាឡោះអាល័យស្ងួន ទ្រព្យនេះនឹងនាំខ្លួន ទៅបរលោកកុំសោះសូន្យ។

- ឲ្យវិញ្ញាណទាំងប្រាំមួយជួយធើ្វការ កុំបណ្ដោយណាផ្អាកឈប់ខាន តែមិនគ្រប់អង្គប្រាំមួយជួយយោងប្រាណ នោះនឹងបានក្ដីកំហុសខុសពុំលែង។

- អ្វីដែលជាសត្រូវគ្នាពីមុនមក ត្រូវលៃលកមើលឲ្យជាប់ការរាក់ជ្រៅ កុំប្រហែសធ្វេស

ជឿចិត្តមនុស្សឃោរឃៅ គំនុំនៅចងជាប់ស្និទ្ធឥតរសាយ។

- អំបិលជារសសម្ល ស្រឡៃប៊ីអ ជារសនៃតូរ្យតន្រ្តី។

- អំពៅរសផ្អែមវិសេសណាស់ ផ្អែមស្រីល្អល្អះលើសអំពៅ សុភាសិតបណ្ឌិតពោលប្រដៅ ផ្អែមលើសអំពៅនិងស្រីល្អ។

- អាំងភ្លើងឲ្យអាំងពីខាងផ្ទៃ អាំងថ្ងៃឲ្យអាំងពីខាងខ្នង។

- អ្នកមានមិនដែលឋិត អ្នកក្រមិនដែលបីជាតិ។

- អ្នកប្រាជ្ញកាន់ពាក្យទៀង កុំឲ្យល្អៀងពាក្យបុរាណ។

- អ្នកចេះដប់ មិនស្មើអ្នកប្រសប់មួយ។

- អ្នកដំកុំផ្ញើដែក អ្នកប្រមឹកកុំផ្ញើស្រា។

- អ្នកមានកុំអាលអរ អ្នកក្រកុំអាលភ័យ។

- អ្នកមានរក្សាខ្សត់ ដូចសំពត់ព័ទ្ធពីក្រៅ អ្នកប្រាជ្ញរក្សាខ្លៅ ដូចសំពៅពឹងសំប៉ានឬ(ដូចសំពៅនូវសំប៉ាន)។

- អ្នកខ្ពស់រក្សាទាប ដោយសុភាពធម៌បុរាណ។

- អ្នកឆ្អែតរក្សាឃ្លាន នាអ្នកមានរក្សាឆ្មា។

- អ្នកមុនកុំសោយ អ្នកក្រោយមានលាភ។

- អ្នកឃើញកាត់គ្រោះតាមរាសី ចៅក្រមកាត់ក្ដីតាមពាក្យបណ្ដឹង។

- អ្នកឡើងមិនបានបេះ អ្នកប្រឡះមិនបានស៊ី អ្នកនៅទំនេរស៊ីឆ្អែត។

- អ្នកហ៊ានស្បែកដាច អ្នកខ្លាចស្បែកស្វិត ឬ(អ្នកខ្លាចស្បែកជា)។

- អ្នកណាមានគេសរសើរ អ្នកនោះឯងមានគេនិន្ទា។ (នួន ប៉ិត)

- អ្នកដេកឆាប់លក់ ដ្បិតឥតបើគិត។

- អ្នកណែនាំគួរពិនិត្យ ពិច័យកាមតាមត្រឹមត្រូវ បើចេះតែពោលថាប្លូវៗ នឹងកើតអាស្រូវដល់អាត្មា។

- អ្នកសប្បាយច្រើនមានទុក្ខ អ្នកប្រឹងលុយភក់ទើបផុតភ័យ សង្ខាតាក់តែងតាមវិស័យ សុខទុក្ខបច្ច័យផ្លាស់វេនគ្នា។

- អ្នកមានប្រាជ្ញចេះសព្វអន្លើ ស្មឹងស្មាធិនៅស្មើគិតពិចារណា អ្នកនោះរស់នៅមួយថ្ងៃគង់ជា បានឈ្មោះហៅថារស់នៅប្រសើរ។

- អ្នកត្រកូលទាបថោក តែស្ទាត់ផ្លូវលោក សិល្បសាស្រ្តអាគម ចេះដឹងសព្វគ្រប់ ចំណេះតូចធំ ទេវតាឥន្ទព្រហ្ម គង់បូជាដែរ។

- អ្នកស្រែធើ្វស្រូវ រដ្ឋមន្ដ្រីត្រូវ រក្សាជនជាតិ ពាណិជទិញលក់ ពួកជាងខ្មីឃ្មាត ក្មេងៗសង្វាត រៀនវិទ្យាសាស្រ្ត។

- អ្នកល្ងង់ត្រូវរៀនពីអ្នកចេះ ចង់បានចំណេះត្រូវស្ដាប់គិត ចង់ទៅនិព្វានត្រូវហាត់ចិត្តបើទីងងឹតត្រូវរកប្រទីប។

- អ្នកធំកុំប្រមាថអ្នកតូច ស្មៅវល្លិវេញគួចចងដំរី ស្ដេចពឹងរាស្រ្តសង្ឃពឹងវិន័យ មច្ឆាជលស័យពិតពឹងទឹក។

- អ្នកចិត្តជ្រះថ្លា នៅត្រង់ណាចេះតែមាន មិនដែលខ្សត់អត់ឃ្លាន ព្រោះផលទានពី ជាតិមុន។

- អ្នកដែលចេះដឹងច្រើន តែងចម្រើនយ៉ាងវិសេស ពួកអ្នកឥតចំណេះ តែងវិនាសអន់អាប់ខ្លួន ។

- អ្នកចូលចិត្តសេពគប់ នឹងអសប្បុរសធម៌ ការសេពនោះមិនល្អ ជាហេតុករឲ្យអន្ដរាយ។

-  អ្នកដែលប្រកាន់ជាតិទ្រព្យត្រកូល ហើយមិនប្រមូលសាច់ញាតិសន្ដាន មើលងាយញាតិខ្លួនដោយអាងខ្លួនមាន នោះជាប្រធាននៃសេចក្ដីវិនាស។

- អ្នកដែលស្រឡាញ់ធម៌ ត្រឹមត្រូវល្អមិនដែលសូន្យ អ្នកស្អប់ធម៌តែងអូន ទាបសូនយថោកវិនាស។ (បរាភវសូត្រ)

- អ្នកស្វិតចិត្តស្មូរជន ចាយទ្រព្យធនចាយក្នុងគិត ឲ្យទានឲ្យមិនពិត គំនិតនៅក្នុងកំណាញ់ ។

- អ្នកស្លួតស្អប់អ្នកកាច ឫកអ្នកប្រាជ្ញស្ងៀមមិនស្ដី ឫកមនុស្សកាឡកណ្ណី ស្អប់សម្ដីមិនហ៊ានជិត។

- អ្នកខូចនិងអ្នកជា នៅជិតគ្នាមិនសូវបាន អ្នកចេះច្បាប់បុរាណ មិនខានស្អប់អំនើបថ្មី- អ្នកខ្លាចស្អប់អ្នកហ៊ាន ជាតិអ្នកមានស្អប់អ្នកក្រ អាក្រក់ស្អប់អ្នកល្អ ព្រោះជនឈូឆរាប់អានគេ។

- អ្នកប្រាជ្ញពឹងគម្ពីរ អ្នករកស៊ីពឹងពាក្យឆុត ខ្លាចស្លាប់ភ័យតក់ស្លុត រត់ស្លឹតស្លក់ទៅរក

ក្បួន ។

- អ្នកក្រមានទ្រព្យ ចៅហ្វាយខ្លួនគាប់ នៅគេហដ្ឋាន កិច្ចការបំពេញ ស្រេចនៅខ្លួនប្រាណ ខ្លួនពឹងពាក់បាន តាមចិត្តប្រាថ្នា។

- អ្នកស្វែងសម្បត្តិ នឿយហត់ពេកក្ដាត់ ទាំងយប់ទាំងថ្ងៃ គិតគូរធើ្វការ ញាប់ជើងញាប់ដៃ លំបាកពេកក្រៃ ដោយសារសម្បត្តិ ។

- អ្នកមានទ្រព្យា មិនខ្វះមិត្រភ្ងា រាប់អានស្រឡាញ់ អ្នកក្រកម្សត់ មិនសូវហ៊ានចេញមុខមាត់ពេញលេញ ញាតិមិត្រឃ្លាតឆ្ងាយ។

- អ្នកពោលច្រើនមិនបានធើ្វ បាត់ការស្ទាក់ស្ទើរឥតប្រយោជន៍ ខូចពេលខាតកាល នាំហីនហោច អាសោច៍អសារឥតអំពើ។

- អ្នកមកពីឆ្ងាយ ភូតភរអធិប្បាយ តាមចិត្តប្រាថ្នា តែលោកអ្នកប្រាជ្ញអាចយល់ការវៀចត្រង់យ៉ាងណា ដ៏អាចដឹងដល់។

- អ្នកដើរច្រើនស្រុក ដឹងរឿងច្រើនមុខ ព្រោះបានឃើញច្រើន គំនិតអ្នកប្រាជ្ញ ភ្លឺថ្លាចម្រើន ដោយខំក្រវើន យកចិត្តទុកដាក់។

- អ្នកណាចិត្តហានក្លា ព្រេងវាសនាបើកទ្វារឲ្យ អ្នកណាចិត្តកំសោយ តែងថ្លស់ធ្លោយជួបក្ដីក្រ។

- អ្នកណាឧស្សាហ៍ ព្យាយាមកាប់ឆ្កា មែកឈើរាល់ថ្ងៃ លុះអនាគត បាកុំសង្ស័យ កើតផ្លូវប្រាស្រ័យ ក្នុងព្រៃព្រឹក្សា។

- អ្នកកាន់សច្ចៈគេទុកចិត្ត អ្នកក្លាហានពិតស្ដេចត្រូវការ អ្នកចេះឱសថក្បួនទ្រព្យា

អ្នកមានរោគាតែងតែរាប់អាន ។

- អ្នកណាអួតខ្លួនជាប្រាជ្ញព្រោក បែរបានប្រយោគហៅល្ងង់ស៊ប់ អ្នកណានៅស្ងៀមភ្លឺថ្ងៃយប់ អ្នកផងគោរពចូលសាកសួរ។

- អ្នកនៅស្ងៀមៗ អ្នកចេះលាក់លៀម ឫកពានឹងធឹង គេត្រូវប្រយ័ត្ន ដូចកលទឹកនឹងលិចស្រឹមក្នុងស្ទឹង មិនដឹងខ្លួនស្លាប់។

- អ្នកជក់មិនខ្លាចផ្សែង អ្នកផឹកមិនខ្លាចពែង អ្នកស្វះស្វែងមិនខ្លាចឆ្ងាយ (អៀង ភូរិន្ទ)- អ្នកសាងសុចរិត ប្រកាន់ធម៌ពិត តាមក្រឹត្យបុរាណ ទោះមានទោសទុក្ខ សុទ្ធតែស្លាប់ប្រាណ ត្រង់ធម៌កល្យាណ មិនបានបោះបង់។

- អ្នកតូចតោងពឹងនឹងអ្នកធំ អ្នកធំពឹងតូចទើបសុខសាន្ត នឹងនៅម្នាក់ឯង ទោសពុំបាន ពុំសុខសាន្តត្រាណដូចពឹងឡើយ។

- អ្នកណាមិនរៀននូវចំណេះ មុខជាមិនចេះមិនចម្រើន អ្នកណាមិនខំគិតក្រវើន នឹងបានទ្រព្យច្រើនមកពីណា។

- អ្នកពោលល្អពិត ស្ងៀមស្ងាត់ក្នុងចិត្ត គំនិតប្រុងស្ដាប់ ក្រេបយករសជាតិ ឱវាទគួរគាប់ ទើបត្រូវសណ្ដាប់ បណ្ឌិតទូន្មាន។

- អ្នកណាឧស្សាហ៍ខំខ្នះខ្នែង ប្រឹងប្រែងគ្រប់ប្រាណគ្មានរួញរា ខំរៀនខំរិះរកទ្រព្យាអ្នកនោះមុខជាមានទ្រព្យច្រើន។

- អ្នកដែលចេះមិនប្រព្រឹត្ត តាមធម៌ល្អពិតដែលរៀនយក បុរាណហៅចេះកប់ពពក ត្រឡប់ជាជ្រកអាចម៍ជន្លេន។

- អ្នកខ្លះមានចិត្តល្អណាស់ណា តែមានវាចាអសុរោះ អ្នកណាមិនដឹងជាដូច្នោះ ថាមិនល្អសោះព្រោះវាចា។

- អ្នកដែលប្រមាថមិនបាសុខ ច្រើនតែកើតទុក្ខពេកកន្លង ទាំងក្នុងលោកនេះនាយហោង សឹងរងវេទនាជាអនេក។

- អ្នកដែលធើ្វការប្រញាប់ណាស់ រមែងតែងផ្លាស់ធើ្វច្រើនដង ព្រោះធើ្វមុនខុសធើ្វក្រោយសង ដល់ធើ្វច្រើនដងទៅជាយឺត។

- អ្នកដែលព្រហើនភ្លើនបោងហោង ឫកកោងក្រអឺតឡឹតហួសខ្នាត តែងថយស័ក្ដិយសរលស់ខាត ព្រោះចិត្តឧត្បាតប្រមាថគេ។

- អ្នកធើ្វជំនួញ ចេញសំពៅជួញ ទាត់ក្បាច់ចំណេញ មិនដែលហៅខាត អ្នកចម្បាំងចេញ ចូលទៅប្រដេញ ព្រោះយើងជោគជ័យ។

- អ្នកឥតធនធាន ចង់ទទួលទាន រសឆ្ងាញ់លើសលែង ជនឥតកម្លាំង ចង់តាំងប្រឡែង ចំបាប់ទាត់ប៉ែង សំដែលអំណួត។

- ជនឥតបញ្ញា ល្មោភថ្លែងចរចា ប្រាថ្នាគេអួត ជនបីនេះប្រើ ទុកស្មើគេឆ្កួត ព្រោះឡើងអំណួត ល្មោភហួសប្រមាណ។

- អ្នកដទៃឲ្យប្រយោជន៍ទុកជាញាតិ ញាតិបើឃ្លាតទុកជាជាតិអ្នកដទៃ រោគក្នុងកាយទុកជាទោសប្រកបភ័យ ឈើក្នុងព្រៃជាឱសថទុកជាគុណ ។

- អ្នកមានសម្បត្តិនិងអ្នកប្រាជ្ញ និងស្ដេចគ្រងរាជ្យនិងព្រែកស្ទឹង និងពេទ្យវេទ្យាជាទី ពឹង ប្រាំនេះសូន្យឈឹងក្នុងស្ថានណា។

- ស្ថាននោះមិនគួរនៅអាស្រ័យ ជាស្ថានចង្រៃឥតសុខា កំណត់ថ្ងៃមួយៗវេលា កុំនៅ ខំយាត្រាទៅឲ្យផុត។

- អ្នកធំច្រើនប្រាជ្ញច្រើនក្នុងទីណា សឹងប្រាថ្នាចង់ធំទីទៃៗ ការងារដែលធើ្វនោះពុំប្រពៃ ចុះក្នុងន័យហីនជោគលោកវិនាស។

- អ្នកសេវកាមាត្យចូលផ្គាប់បុណ្យ កុំបរិភោគកាមគុណស្មើក្សត្រា កុំគប្បីធើ្វអាកប្បកិរិយា ពោលវាចាកែងកោងមិនកោតក្រែង។

- កុំលាបគ្រឿងសុគន្ធពាក់មាលា ស្លៀកភូសាអង្គាឲ្យលើសលែងកុំសំអាងយ៉ាងយសព្រះគម្ដែង អញ្ជើញតែងឲ្យសមសភាពខ្លួន។

- អ្នកមានគុណវិជ្ជាចេះលើសលប់ បញ្ញាស្មើចមភពសព្វញ្ញតិញ្ញាណ តែគ្មានលោកជាធំនឹងរាប់អាន លើកតម្កល់ក្នុងស្ថានពុំបានល្អ។

- កែវមណីយ៉ាងថ្លៃកាត់ពុំបាន អាស្រ័យមាសជាស្ថានជាផ្ទះទ្រ ទើបមណីរុងរឿងឡើងលម្អ បើឥតមាសនឹងទ្រល្អម្ដេចបាន។

- អ្នកប្រាជ្ញឃើញភ័យពុំទាន់ដល់ យោបល់គិតវៀរពីចម្ងាយ លុះកាលឃើញភ័យមកដល់កាយ មុខនៅពព្រាយឥតភិតភ័យ។

- អ្នកអួតខ្លួនថាបរិសុទ្ធ អ្នកនោះប្រាកដជាសៅហ្មង អ្នកអួតថាខ្លួនចេះចម្បង ប្រាកដតែម្ដងគឺល្ងង់ខ្លៅ។ (សុង ស៊ីវ)ឃើញគេថ្កុំថ្កើង កុំចចើងតាមគេ ហួសមាឌខ្លួន

ប៉ុន្តែមិនត្រូវបន្ធូរបន្ថយព្យាយាមឡើយ។

ស្រង់ចាកសុភាសិត

សម្ដេចព្រះមហាសុមេធាធិបតី សង្ឃនាយ

គណៈមហានិយា (ជោតញ្ញាណោ ជ.ណ)

ចៀសចាកអកុសល ក្ដីអំពល់ពីទុក្ខសោករូបរាងតែង

ស្មោកគ្រោក គួរឲ្យរកព្រះអរហំ។

ស្រង់ចាកសុភាសិត

សម្ដេចព្រះមហាសុមេធាធិបតី សង្ឃនាយ

គណៈមហានិកាយ ចន្ទត្ថេរោ (ប្រាក់ ហិន)

បើជឿព្រះ ធើ្វតាមព្រះពិតប្រាកដ ទៅបួសក៏ចម្រើន

នៅជាគ្រហស្ថក៏ចម្រើន។

ស្រង់ចាកសុភាសិត

សម្ដេចព្រះធម្មលិខិត ឧត្តមប្រឹក្សា

(វជិរប្បញ្ញោ ល្វី ឯម)

តណ្ហាជាហេតុ សេចក្ដីទុក្ខជាផល ឧបាយរំលត់

ទុក្ខជាហេតុ និរោធធម៌ (ធម៌រំលត់ទុក្ខ) ជាផល។

នេះជាសច្ចធម៌ពិតណាស់

ស្រង់ចាកសុភាសិត

សម្ដេចព្រះមហាសុមេធាធិបតី សង្ឃនាយក

គណៈមហានិកាយ

(ជោតញ្ញាណោ ជួន ណាត)

មនុស្សដែលចេះសម្អាត ខាងក្រៅខ្លួន ចិត្តខាងក្នុងក៏ស្អាតដែរ

បើបែរជាក្រខ្វក់ខាងក្រៅហើយ ចិត្តខាងក្នុងពិតជាក្រខ្វក់។

ស្រង់ចាកសុភាសិត

សម្ដេចព្រះធម្មលិខិត ឧត្តមប្រឹក្សា

(វជិប្បញ្ញោ ល្វី ឯម)

កិច្ចការដំបូង តែងតែមានទាស់ខុសខ្លះ

លុះត្រាតែថ្នឹកស៊ប់ស៊ាំ ទើបមិនភ្លាត់ត្លាំង

ខុសទៀត។

ស្រង់ចាកសុភាសិត

សម្ដេចព្រះមហាសុមេធាធិបតី សង្ឃនាយក

គណៈមហានិកាយ

(ជោតញ្ញាណោ ជួន ណាត)

មនុស្សអលជ្ជី ឈ្មោះថាស្លាប់ទាំងរស់ស្អុយទាំងស្រស់។

ស្រង់ចាកសុភាសិត

សម្ដេចព្រះធម្មលិខិត ឧត្តមប្រឹក្សា

(វជិរប្បញ្ញោ ល្វី ឯម)

បានត្រូវ មកពីស្គាល់ខុស បើមិនដូច្នោះទេ

រកត្រូវពុំឃើញឡើយ។

ស្រង់ចាកសុភាសិត

សម្តេចព្រះមហាសុមេធាធិបតី សង្ឃនាយ

គណៈមហានិកាយ

(ជោតញ្ញាណោ ជួន ណាត)

ត្រូវដឹងខ្លួនថា អាត្មាអញត្រូវចាស់ ត្រូវឈឺ ត្រូវស្លាប់

ត្រូវព្រាត់ប្រាសចាកពីគ្នីគ្នាគេចមិនរួច ព្រោះកើត

ក្នុងស្រុកចាស់ ឈឺ ស្លាប់។

ស្រង់ចាកសុភាសតិ

(ព្រះពោធិវ័ង្ស ហួត តាត)