navinnseab/khmer-wikipedia-article huggingface dataset:
ភ្នំជីសូរ: ទីតាំងភូមិសាស្ត្រ

ទីតាំងភូមិសាស្ត្រ 
ភ្នំជីសូរ ស្ថិតនៅភូមិដក់ពរ ឃុំរៀង ស្រុកសំរោង ខេត្តតាកែវ។ បើធ្វើដំណើរតាមរថយន្ត ពីភ្នំពេញទៅច្រកភ្នំឌិន (ច្រកព្រុំដែនអន្ដរជាតិកម្ពុជានិងវៀតណាម) តាមផ្លូវជាតិលេខ២ កាត់តាមក្រុងតាខ្មៅ ស្រុកកណ្ដាលស្ទឹង ស្រុកបាទី និង ប្រាសាទនាងខ្មៅ មានចំងាយ  ៦២ គ.ម ដោយប្រើរយៈពេលប្រហែលមួយម៉ោង រួចបត់ស្តាំចូលតាមផ្លូវលំមួយមានចំងាយ៥ គ.ម ពីផ្លូវជាតិ។ បើធ្វើដំណើរពីទីរួមខេត្ត​មានចំងាយ ២៧ គ.ម។ ភ្នំជីសូរមាន កំពស់ ១៣០ ម។

គេនិយមឡើងលើភ្នំជីសូរ តាមជណ្តើរថ្មខាងលិច​ដែលមានចំនួន៣៩០កាំហើយ ចុះតាមជណ្តើរខាងត្បូង ដែលមាន៤០៨កាំ។ នៅចំមុខប្រាសាទមានក្លោងទ្វារ និងមានជណ្តើរមួយទៀត សាងសង់តាំងពីសម័យកសាងប្រាសាទដែលភ្ជាប់ទៅប្រាសាទសែន និងប្រាសាទភូវាំង និងទន្លេអ៊ុំ ដែលជាបឹងកាលពីអតីតកាល ដែលគេចាត់ទុកជាបឹងដ៏ពិសិដ្ឋ សំរាប់ធ្វើពិធីងូតទឹក​លាងបាប​តាមលទ្ធិព្រាហ្មញ្ញសាសនា។ ក្រៅពីនេះ​នៅមានប្រាសាទជាច្រើនទៀតដ៏ទូលាយ បែរមុខទៅទិសខាងកើត និងពាយ័ព្យ មានបណ្តោយប្រវែង​១០០ម និង ទទឹង៨០ម។ មួយផ្នែកធំនៃប្រាសាទភ្នំជីសូរត្រូវបានខូចខាត។

នៅប៉ែកខាងត្បូងនៃប្រាសាទ មានព្រះវិហារពុទ្ធសាសនា​សង់ថ្មីមួយ និងនៅខាងក្រោយ មានសាលាធម្មសភាមួយខ្នង​ដែលមានកុដិព្រះសង្ឃ និងមានទីសក្ការៈតូចមួយទៀត ហើយ​មានអាងទឹកចំណាស់មួយធ្វើអំពីបេតុងជាថ្នាក់ៗ។ 

ភ្នំជីសូរជារមណីដ្ឋានទេសចរណ៍ប្រវត្តិសាស្រ្តរបស់ខេត្តតាកែវ។ មណ្ឌលនេះបាន និង​ កំពុងឆ្លុះបញ្ជាំងនូវប្រាសាទបុរាណដែលមានកេរ្តិ៍ដំណែល​វប្បធម៌ អរិយធម៌បេតិកភ័ណ្ឌជាតិខ្មែរ គួបផ្សំនឹងទស្សនីយភាពធម្មជាតិ និងសមិទ្ធិផលសង្គមផ្សេងៗទៀតក្នុងនោះមានជាអាទិ៍ គឺវត្តភ្នំជីសូរ។ ក្រៅពីនោះគេឃើញមានរូងវិមានច័ន្ទ ស្ថិតនៅ​ប្រមាណ១៥០ម ពីខាងត្បូងប្រាសាទភ្នំជីសូរ។ រូងធម្មជាតិនេះមានតាំងពីយូរយាណាស់មកហើយ។ វាជាទីស្ងាត់សំរាប់ពួកសមណៈព្រាហ្មណ៍តាំងសមាធិ​ឬសំរាប់អ្នកធ្វើធូតុង្គដើរចង្រ្គមភាវនាធម៌។ កាលពីសម័យសង្រ្គាមក្នុងឆ្នាំ១៩៧០​មានការទំលាក់គ្រាប់បែកយ៉ាងខ្លាំងបណ្តាលអោយរូងនេះ ត្រូវបិទជិតដោយដុំថ្មធំៗ​មិនអាចចេញចូលបានទៀតឡើយ។

ក្រៅពីប្រាសាទ​គេឃើញមានវត្តភ្នំជីសូរបានកសាងក្នុង​ឆ្នាំ១៩១៧ដែលមានចៅអធិការវត្តគ្រប់គ្រងតាំងពីដើមរៀងមកមាន​ចំនួន៥អង្គ។ វត្តនេះត្រួវបានបំផ្លិចបំផ្លាញខ្ទេចខ្ទីរក្នុង​សង្គ្រាមឆ្នាំ​១៩៧០ ហើយចាប់ផ្តើមកសាងជាថ្មីក្នុង​ឆ្នាំ១៩៧៩​តរៀងមក។

តំបន់កសិទេសចរណ៍ ហ៊ុន សែន ភ្នំជីសូរស្ថិតនៅក្នុងភូមិសាស្រ្តស្រុកបាទី និងស្រុកព្រៃកប្បាស ដែលមានវាលស្រៃធំល្វឹងល្វើយ និង ប្រព័ន្ធធារាសាស្រ្តខ្វាត់ខ្វែង ក្នុងទំហំ៥១៣ហិចតា និង ស្រសេវស្សា ១៣៨៦ហិចតា ដែលមានអាងទឹកបីកន្លែងជាប់ៗគ្នា គឺធ្នស់តាគង់ ទួលលក និងសែនពារាម។
ភ្នំជីសូរ: រចនាសម្ពន្ធនៃប្រាសាទ

រចនាសម្ពន្ធនៃប្រាសាទ 
ប្រាសាទភ្នំជីសូរស្ថិតនៅក្នុងរចនាបថឃ្លាំងនិងបាពួន បើតាមសិលាចារឹកយើងអាចដឹងថា ប្រាសាទនេះត្រូវបានកសាងឡើងក្នុងអំឡុងរាជកាលរបស់ព្រះបាទសូរ្យវរ្ម័នទី១ នៅដើមសតវត្សរ៍ទី១១ នៅក្នុងរវាងឆ្នាំ១០១០ ដល់ឆ្នាំ១០១២ នៃគ.ស។ បើគិតពីរាជព្រះអង្គ​ រវាងឆ្នាំ១០០២ ដល់ ឆ្នាំ១០៥០នៃគ.ស។ ប្រាសាទនេះកសាងឡើងដើម្បីឧទ្ទិសចំពោះព្រហ្មញ្ញសាសនាគឺព្រះឥសូរ បានជាគេថាឧទ្ទិសចំពោះព្រះឥសូរ ពិព្រោះគេសំអាងលើចម្លាក់នៅលើហោជាងនិងផ្ដែរ ដែលមានឆ្លាល់ទាក់ទងនិងព្រះឥសូរអង្គុយជាមួយមហាសីនាងឧមារ នៅលើគោននិ្ទន និងព្រះឥសូររាំរបាំ ជាដើម។ ប្រាសាទនេះកសាងពីថ្មភក់ និងលីប៉ូនិត។

ប្រាសាទភ្នំជីសូរកសាងតាមប្លង់តម្រៀបប្លង់លើអ័ក្សបណ្ដាយពីលិចទៅកើត រត់តគ្នារវាងក្រុមកណ្ដាលដែលនៅលើកំពូលភ្នំ មាន ប្រាសាទសែនត្មុលឫឆ្មស់(ត្មុលជាពាក្យបាលីសាស្រឹ្តតដែលមានន័យថាគោ ដែលសំដៅលើគោននិ្ទន ដែលជាយានជំនិះរបស់ព្រះឥសូរ ប្រាសាទសែនត្មុលសម្រាប់តម្កល់គោននិ្ទន) ប្រាសាទសែនរវាំង (សែនភូវាំង) និងទន្លេអ៊ុំ។ ទន្លេអ៊ុំដែលជាបារាយន៍ឫតំណាងឳ្យទន្លេគង្គា ប្រើសម្រាប់ពីធីសេវលិង្គ ដើម្បីធ្វើពិធីលាងបាប។ 
thumb|ទេសភាពពីលើភ្នំជីសូរ
ក្រុមកណ្ដាលស្ថិតនៅលើកំពូលភ្នំ ព័ន្ឋដោយថេវជុំវិញមានក្លោងទ្វារធំពីរនៅខាងលិចនិងខាងកើត។ នៅចំកណ្តាលបរិវេនគីប្រាង្គសក្ការៈមានប្លង់កាកបាទតលយទៅខាងកើតដោយមណ្ឌប។ នៅអមខាងមុខប្រាង្គសក្ការៈមានហោត្រៃ(បណ្ណាល័យ)ពីរបែរមុខទៅទិសខាងលិច។ 

លុះសម័យក្រោយអង្គរ ភ្នំជីសូរក៏នៅជាទីសក្ការៈបូជារបស់អ្នកស្រុក ក៏ប៉ុន្តែប្រាសាទនេះក៏បានប្រែក្លាយពីសាសនាព្រហ្មញ្ញ  មកសាសនាព្រះពុទ្ឋវិញ ដោយសំណង់សក្ការៈបានកែមកជាចេតិយ៍ហើយមណ្ឌបក៏បានកែជាឧបោសថាគារ(ព្រះវិហារ) ក្នុងន័យព្រះពុទ្ឋសាសនិក គោរពព្រះសិរិរឹកធាតុ នាពេលបច្ចុប្បន្នប្រាង្គសក្ការ ប្រជាជននិយមហៅថា​ ព្រះវិហារក្នុង។

គួរកត់សម្គាល់ដែរថា នៅឆ្នាំ១៩៣៦ សាលាចុងបូព៌ា ធ្លាប់បានជួសជុលប្រាសាទនេះ ម្ដងហើយ តែគួរឱ្យស្ដាយប្រាសាទនេះ មួយភាគធំត្រូវបានខូចខាត ដោយទម្លាក់គ្រាប់ ក្នុងអំឡុងសង្រ្គាម នាដើមទសវត្សរ៍១៩៧០។ កន្លងមកក្រសួង     វប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈបាន   អនុវត្តន៍គម្រោងនានាដូចជា ការសង្រ្គោះបន្ទាន់ពីរឆ្នាំជាប់គ្នា២០១៤ ២០១៥ និងការបោះបង់គោលកំណត់ទីតាំងការពាររមណីយដ្ឋាន រចនាសម្ព័ន្ឋប្រាង្គប្រាសាទ ស្លាកស្នាមបុរាណវិទ្យារួមនិងទេសភាពវប្បធម៌ឳ្យស្ថិតស្ថេរគង់វង្ស។
ភ្នំជីសូរ: ទីតាំងភូមិសាស្ត្រ

ទីតាំងភូមិសាស្ត្រ 
ភ្នំជីសូរ ស្ថិតនៅភូមិស្លា ឃុំរៀង ស្រុកសំរោង ខេត្តតាកែវ។ បើធ្វើដំណើរតាមរថយន្ត ពីភ្នំពេញទៅច្រកភ្នំឌិន (ច្រកព្រុំដែនអន្ដរជាតិកម្ពុជានិងវៀតណាម) តាមផ្លូវជាតិលេខ២ កាត់តាមក្រុងតាខ្មៅ ស្រុកកណ្ដាលស្ទឹង ស្រុកបាទី និង ប្រាសាទនាងខ្មៅ មានចំងាយ  ៦២ គ.ម ដោយប្រើរយៈពេលប្រហែលមួយម៉ោង រួចបត់ស្តាំចូលតាមផ្លូវលំមួយមានចំងាយ៥ គ.ម ពីផ្លូវជាតិ។ បើធ្វើដំណើរពីទីរួមខេត្ត​មានចំងាយ ២៧ គ.ម។ ភ្នំជីសូរមាន កំពស់ ១៣០ ម។
ភ្នំជីសូរ: ភាពទាក់ទាញ

ភាពទាក់ទាញ 
គេអាចមើលឃើញភ្នំជីសូរតាំងពីច្រកចូលទៅកាន់ភ្នំតាម៉ៅ នៅតាមផ្លូវជាតិលេខ២ ឆ្ពោះទៅទិសខាងត្បូង ប៉ុន្តែភ្ញៀវទេសចរណ៍ត្រូវបន្តដំណើរប្រមាណ ២៥គ.ម ទើបទៅដល់ទីនោះ។ នៅលើភ្នំជីសូរ មានប្រាសាទបុរាណមួយថ្វីត្បិតតែមានសភាពបាក់បែកភាគច្រើន ប៉ុន្តែវាមានលក្ខណៈល្អផ្តាច់លើសប្រាសាទនានា នៅក្នុងតំបន់នេះ។

នៅលើកំពូលភ្នំនេះគេអាចគយគន់មើលទេសភាពវាលស្រែ នៅក្នុងខេត្តតាកែវដ៏ល្អប្រណិតគ្រប់ទិសទី។ ប្រាសាទភ្នំជីសូរបានស្ថាបនាលើខ្នងភ្នំមួយមានកំពស់៣៨០ម៉ែត្រនៅដើមសតវត្សរ៍ទី១១ (១០០២-១០៥០) ដោយព្រះបាទសូរ្យវរ្ម័នទី១ សំរាប់ឧទ្ទិសដល់ព្រហ្មញ្ញសាសនា។ ប្រាសាទនេះសាងសង់អំពីថ្មភក់ និងលីប៉ូនីត មានបណ្តោយ ៦០ម និងទទឹង ៥០ម និងមានថែវ២ជាន់ព័ទ្ធជុំវិញ។ ថែវទី២ មានទំហំតូចជាងថែវទី១ និងនៅចំកណ្តាល មានទីសក្តារៈមួយដែលសំខាន់ ហោយមានទ្វារឆ្លាស់ពីរ ខាងក្នុងមានបដិមាករមួយធ្វើអំពីឈើ។ ដោយឡែកទៀត គេប្រទះឃើញក្បាច់ចំលាក់យ៉ាងល្អប្រណិតនៅផ្តែរ និងសរសរពេជ្រ។

គេនិយមឡើងលើភ្នំជីសូរ តាមជណ្តើរថ្មខាងលិច​ដែលមានចំនួន ៣៩០កាំ ហើយ ចុះតាមជណ្តើរខាងត្បូង ដែលមាន ៤០៨កាំ។ នៅចំមុខប្រាសាទមានក្លោងទ្វារ និងមាន    ជណ្តើរមួយទៀត សាងសង់តាំងពីសម័យកសាងប្រាសាទដែលភ្ជាប់ទៅ    ប្រាសាទសែនត្មុល និងប្រាសាទរវាំង និងទន្លេអ៊ុំ ដែលជាបឹងកាលពីអតីតកាល ដែលគេចាត់ទុកជាបឹងដ៏ពិសិដ្ឋ សំរាប់ធ្វើពិធីងូតទឹក​លាងបាប​តាមលទ្ធិព្រាហ្មញ្ញសាសនា។ ក្រៅពីនេះ​នៅមានប្រាសាទជាច្រើនទៀតដ៏ទូលាយ បែរមុខទៅទិសខាងកើត និងពាយ័ព្យ មានបណ្តោយប្រវែង​១០០ម និង ទទឹង៨០ម។ មួយផ្នែកធំនៃប្រាសាទភ្នំជីសូរត្រូវបានខូចខាត។
thumb|ហោត្រៃនៃប្រាសាទព្រះវិហារ
នៅប៉ែកខាងត្បូងនៃប្រាសាទ មានព្រះវិហារពុទ្ធសាសនា​សង់ថ្មីមួយ និងនៅខាងក្រោយ មានសាលាធម្មសភាមួយខ្នង​ដែលមានកុដិព្រះសង្ឃ និងមានទីសក្ការៈតូចមួយទៀត ហើយ​មានអាងទឹកចំណាស់មួយធ្វើអំពីបេតុងជាថ្នាក់ៗ។

ជីសូរជារមណីដ្ឋានទេសចរណ៍ប្រវត្តិសាស្រ្តរបស់ខេត្តតាកែវ។ មណ្ឌលនេះបាន និង​ កំពុងឆ្លុះបញ្ជាំងនូវប្រាសាទបុរាណដែលមានកេរ្តិ៍ដំណែល​វប្បធម៌ អរិយធម៌បេតិកភ័ណ្ឌជាតិខ្មែរ គួបផ្សំនឹងទស្សនីយភាពធម្មជាតិ និងសមិទ្ធិផលសង្គមផ្សេងៗទៀតក្នុងនោះមានជាអាទិ៍ គឺវត្តភ្នំជីសូរ។ ក្រៅពីនោះគេឃើញមានរូងវិមានច័ន្ទ ស្ថិតនៅ​ប្រមាណ១៥០ម ពីខាងត្បូងប្រាសាទភ្នំជីសូរ។ រូងធម្មជាតិនេះមានតាំងពីយូរយាណាស់មកហើយ។ វាជាទីស្ងាត់សំរាប់ពួកសមណៈព្រាហ្មណ៍តាំងសមាធិ​ឬសំរាប់អ្នកធ្វើធូតុង្គដើរចង្រ្គមភាវនាធម៌។ កាលពីសម័យសង្រ្គាមក្នុងឆ្នាំ១៩៧០​មានការទំលាក់គ្រាប់បែកយ៉ាងខ្លាំងបណ្តាលអោយរូងនេះ ត្រូវបិទជិតដោយដុំថ្មធំៗ​មិនអាចចេញចូលបានទៀតឡើយ។

ក្រៅពីប្រាសាទ​គេឃើញមានវត្តភ្នំជីសូរបានកសាងក្នុង​ឆ្នាំ១៩១៧ ដែលមានចៅអធិការវត្តគ្រប់គ្រងតាំងពីដើមរៀងមកមាន​ចំនួន៥អង្គ។ វត្តនេះត្រួវបានបំផ្លិចបំផ្លាញខ្ទេចខ្ទីរក្នុង​សង្គ្រាមឆ្នាំ​១៩៧០ ហើយចាប់ផ្តើមកសាងជាថ្មីក្នុង​ឆ្នាំ១៩៧៩​តរៀងមក។

បន្ទាប់ពីដើរមើលប្រាសាទ ភ្ញៀវទេសចរក៏អាចមកខាងក្រោម ដើម្បីបរិភោគអាហារពេលថ្ងៃត្រង់ ជាមួយមាន់ដុតខេត្តតាកែវ ដែលជាមាន់ស្រែមានរសជាតិឆ្ងាញ់​ ភ្នំជីសូរគឺជាកន្លែងដែលពេញនិយមសម្រាប់ប្រជាជននៅក្នុងតំបន់ ក្នុងការលំហែរកាយ នៅរដូវបុណ្យទានដូចជា ចូលឆ្នាំខ្មែរ ភ្ជុំបិណ្ឌ និងថ្ងៃឈប់សម្រាកជាដើម។

តំបន់កសិទេសចរណ៍ ហ៊ុន សែន ភ្នំជីសូរស្ថិតនៅក្នុងភូមិសាស្រ្តស្រុកបាទី និងស្រុកព្រៃកប្បាស ដែលមានវាលស្រៃធំល្វឹងល្វើយ និង ប្រព័ន្ធធារាសាស្រ្តខ្វាត់ខ្វែង ក្នុងទំហំ៥១៣ហិចតា និង ស្រែវស្សា ១៣៨៦ហិចតា ដែលមានអាងទឹកបី
កន្លែងជាប់ៗគ្នា គឺ ធ្នស់តាគង់ ទួលរលក និងសែនពារាម។
រូបភាពតូច|ស្តាំ|ប្រាសាទដែលស្ថិតនៅលើភ្នំជីសូរ
ភ្នំជីសូរ: ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ

ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ 
ដើម្បីធ្វើដំណើរទៅកាន់ភ្នំជីសូរ គេអាចប្រើប្រាស់មធ្យោបាយពីរបែប តាមរយៈផ្លូវជាតិលេខ២ និងតាមរយៈផ្លូវដែកភ្នំពេញកំពង់សោម បន្ទាប់មកដល់បំបែកថ្នល់ទទឹង ភ្ញៀវទេសចរអាចបន្តដំណើរតាមផ្លូវថ្នល់កៅស៊ូ កាត់តាមផ្សារបត់រកា បន្តិចយើង និងមកដល់ភ្នំជីសូរ។ នៅពេលភ្ញៀវទេសចរធ្វើដំណើរតាមផ្លូវជាតិលេខ២ ពេលមកដល់ស្ពានដែកដែលជាព្រុំកំណត់រវាងស្រុកកណ្ដាលស្ទឹងនៃខេត្តកណ្ដាលនិងស្រុកបាទីនៃខេត្តតាកែវ ភ្ញៀវទេសចរនិងមានអាម្មណ៍ថាខេត្តតាកែវមានការអភិវឌ្ឍន៍យ៉ាងជឿនលឿនគ្រប់វិស័យដូចជា វិស័យគេហដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ឋផ្លូវថ្នល់ វិស័យសុខាភិបាល វិស័យកសិកម្ម វិស័យឧស្សាហកម្ម   វិស័យអប់រំ និង​ ផ្នែកពុទ្ឋចក្រផងដែរ។
ភ្នំជីសូរ: ការវិភាគចំណុចវិជ្ជមាន និងអវិជ្ជមាន

ការវិភាគចំណុចវិជ្ជមាន និងអវិជ្ជមាន 

 ចំណុចវិជ្ជមាន៖ ប្រាសាទភ្នំជីសូរជារមណីយដ្ឋានធម្មជាតិនិងប្រវត្តិសាស្រ្តដែលល្អដាច់គេ នៅក្នុងខេត្តតាកែវ នៅពេលនិយាយដល់ខេត្តតាកែវ ភ្ញៀវតែងតែគិតដល់ភ្នំជីសូរជានិច្ច ជាពិសេសប្រជាពលរដ្ឋដែលនៅក្នុងខេត្តនិងខេត្តក្បែរតំបន់នោះផងដែរ។ ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ ចូលចិត្តនិយមទៅលេងកំសាន្តនៅតំបន់នៅពេលសម្រាកនិងពិធីបុណ្យជាតិនានាជាដើម។

ប្រាសាទភ្នំជីសូរត្រូវបានធ្វើការអភិរក្សនិងថែរក្សាពីសំណាក់ក្រសួងវប្បធម៌និងវិចិត្រសិល្បៈ ម៉្យាងទៀតចម្លាក់នៅលើប្រាសាទមានលក្ខណៈល្អវិចិត្រ ដាច់គេនៅក្នងតំបន់។នៅលើកំពូលភ្នំ ភ្ញៀវទេសចរអាចមើលឃើញទេសភាពវាលស្រែពណ៌បៃតង និងទទួលខ្យល់  បរិសុទ្ឋបំផុត។

ភ្នំជីសូរសម្បូរទៅដោយទីសក្ការៈនានា ដែលជាការគោរពពីសំណាក់ភ្ញៀវទេសចរជាតិ ក្នុងការបន់ស្រន់សូមសេចក្ដីសុខពីទីកន្លែងគោរពបូជា ម៉្យាងទៀតភ្នំជីសូរក៏ជាកន្លែងសម្រាប់សិស្សនិសិ្សតក្នុងការសិក្សាស្រាវជ្រាវអំពីតំបន់ប្រវត្តិសាស្រ្ត ដែលបន្សល់ទុកតាំងសម័យអង្គរមកម្លេះ។

សុខសុវត្តិភាពនៅតំបន់ មានលក្ខណៈល្អប្រសើរ ដោយមានការចូលរួមពីអាជ្ញាធរមានសមត្តកិច្ច ក្នុងការថែរក្សាសណ្ដាប់ធ្នាប់ក្នុងតំបន់។

រមណីយដ្ឋានភ្នំជីសូរបានផ្តល់ប្រាក់ចំណូលដល់ប្រជាពលរដ្ឋ ក្នុងតំបន់នោះតាម   រយៈ  ការលក់ម្ហូបអាហារនៅក្នុងតំបន់ វាបានធ្វើឳ្យជីវភាពរបស់ប្រជាជនមានលក្ខណៈធូរធាសមរម្យជាងមុន។

 ចំណុចអវិជ្ជមាន៖ នៅពេលភ្ញៀវទេសចរ ឡើងទៅលើកំពូលភ្នំជីសូរ       ភ្ញៀវទេសចរនិងឃើញមានសំរាមនៅតាមសងខាងនៃកាំជណ្ដើរ ដែលបានធ្វើឳ្យប៉ះពាល់ដល់អារម្មណ៍ភ្ញៀវដែលទៅ  ទស្សនានៅទីនោះ មានន័យថារមណីយដ្ឋាន មិនទាន់មានការគ្រប់គ្រងសំរាមបានត្រឹមត្រូវនៅឡើយ។

ពេលចូលដល់ប្រាសាទ ភ្ញៀវទេសចរនិងឃើញមានការប្រើប្រាស់ទឹកលុបពណ៌សសម្រាប់ការបង្ហាញការស្រលាញ់របស់យុវជនមួយចំនួន នៅក្នុងពេលបច្ចុប្បន្នដែលមិនបានគិតពីផលប៉ះពាល់និងតម្លៃកេរ្តិ៍តំណែលរបស់ប្រាសាទ ដែលបុព្វបុរសខ្មែរបានបូជាសាច់ស្រស់ឈាមស្រស់ក្នុងការកសាងទុកជាកេរ្ដិ៍តំណែលឳ្យកូនចៅជំនាន់ក្រោយធ្វើជាទីសក្ការៈបូជា។

ប្រាសាទនៅលើកំពូលភ្នំជីសូរ ត្រូវបានធ្វើការរៀបចំ ថែរក្សា ការពារបានយ៉ាងល្អពីសំណាក់អាជ្ញាធរនិងប្រជាជននៅក្នុងតំបន់ ក៏ប៉ុន្តែប្រាសាទពីរទៀតដែលនៅខាងក្រោមគឺប្រាសាទសែនត្មុល(ឆ្មស់)និងសែនរវាំង(សែនភូវាំង) មិនសូវមានការយកចិត្តទុកដាក់ក្នុងការថែរក្សា ការពារនៅឡើយពីអាជ្ញាធរនិងប្រជាជន ដោយនៅក្នុងប្រាសាទឃើញមានកូនឈើដុះពេញបរិវេននៃប្រាសាទទាំងពីរ។
ភ្នំជើងបាដែង

{| class="infobox" style="width:20em;"
|- style="text-align:center;"
!style="background: #123456;" colspan="3"|
|- style="text-align:center;"
|colspan="3"|thumb|400px|រូបភាព
|- style="text-align:center;"
!style="background: #ABCDEF;" colspan="3"|ប្រវត្តិ
|- style="background: #f1f5fc;"
|- style="vertical-align:top;"
|នាម​ពេញ
|colspan="2"||- style="vertical-align:top;"
|ផ្ទៃដី|colspan="2"| ? ហិចតា
|- style="vertical-align:top;"
|ក្រឡាផ្ទៃ|colspan="2"| បណ្ដោយ : ? ម៉ែត្រ × ទទឹង : ? ម៉ែត្រ 
|- style="vertical-align:top;"
|កម្ពស់|colspan="2"| ? ម៉ែត្រ
|- style="vertical-align:top;"
|ទីតាំងស្ថិតនៅ|colspan="2"|ភូមិ  ឃុំ  ស្រុកជើងបាដែង ខេត្តរោងដំរី  
|- style="vertical-align:top;"
|កម្មសិទ្ធរបស់|colspan="2"|
|}

 ស្ថិតនៅ ភូមិ ឃុំ ស្រុកជើងបាដែង ខេត្តរោងដំរី ។
ដែលជាភាសាយួន Núi Bà Đen។ ()។
ភ្នំជើងព្រៃ

ប្រវត្តិនាម​ពេញ|- style="vertical-align:top;"
|ផ្ទៃដី|colspan="2"| ? ហិចតា
|- style="vertical-align:top;"
|ក្រឡាផ្ទៃ|colspan="2"| បណ្ដោយ : ? ម៉ែត្រ × ទទឹង : ? ម៉ែត្រ 
|- style="vertical-align:top;"
|កម្ពស់|colspan="2"| ? ម៉ែត្រ
|- style="vertical-align:top;"
|ទីតាំងស្ថិតនៅ|colspan="2"|ភូមិ  ឃុំ  ស្រុក ខេត្ត  
|- style="vertical-align:top;"
|កម្មសិទ្ធរបស់'''
ភ្នំជ្រៃហូរព្នៅ

ភ្នំជ្រៃហូរព្នៅ មានទីតាំងស្ថិតនៅក្នុងស្រុកគងពិសីនៃខេត្តកំពង់ស្ពឺ។ នៅក្នុងសម័យកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ ឬសម័យខ្មែរក្រហមភ្នំនេះត្រូវបានជ្រើសរើសជាទីតាំងសម្រាប់សម្លាប់មនុស្សនៅក្នុងសម័យនោះ។ ភ្នំនេះមានវត្តមួយសាងសង់នៅលើកំពូលភ្នំ ដែលជារមណីយដ្ឋានទេសចរណ៍មួយផងដែរ។ ភ្នំនេះមានទីតាំងស្ថិតនៅបណ្តាយផ្លូវលេខ១២៧ សម្រាប់តភ្ជាប់ពីផ្លូវលេខ៤១ មកផ្លូវជាតិលេខ៣។
ភ្នំជ្រៃហូរព្នៅ: សិលាចារឹកលេខ K.៧៦

សិលាចារឹកលេខ K.៧៦ 
តាមលោក អេជេល អៃម៉ូនីញេ បានពិពណ៌នាថា ភ្នំនេះមានទីតាំងស្ថិតនៅក្នុងខេត្តគងពិសី នៅខាងជើងត្រាំខ្នារមានកូនភ្នំមួយមានកម្ពស់ប្រហែល៤០មទៅ៥០ម។ នៅខាងលើភ្នំមានវត្តព្រះពុទ្ធសាសនាមួយមានឈ្មោះថា វត្តភ្នំជ្រៃហូរព្នៅ។ តាមលោក អេជេលអៃម៉ូញេបានបង្ហាញថា មានសិលាចារឹកមួយផ្ទាំងបានរកឃើញនៅលើកំពូលភ្នំជ្រៃហូរភ្នំនេះ ហើយក្រោយមកត្រូវបាន សាលាបារាំងចុងបូព៌ាប្រទេស ធ្វើការចុះបញ្ជីសារពើភណ្ឌលេខ K.៧៦។ សិលាចារឹកនេះត្រូវបានចារនៅកក្នុងសតវត្សរ័ទី៧ នៅក្នុងសម័យមុនអង្គរ ជាអក្សរបែបវល្លវៈ  ជាប្រភេទថ្មស្រទាប់ ឬថ្មថ្លើមអណ្តើក។ សិលាចារឹកនេះជាប្រភេទបន្ទះមេទ្វាររបស់ប្រាសាទ ដែលមានចារអក្សរចំនួន ១៨បន្ទាត់។ ពាក្យនៅក្នុងសិលាចារឹកនេះនិយាយអំពីឈ្មោះអ្នកបម្រើស្រី និងអ្នកបម្រើប្រុស ព្រមទាំងក្មេងៗផងដែរ ដែលសរុបទាំងអស់ចំនួន ៦៤នាក់។ ក្រៅពីថ្វាយជាអ្នកបម្រើ មានទាំងថ្វាយជាដីស្រែទៀតផង ដោយមានបញ្ជាក់ពីព្រំប្រទល់នៃដីស្រែយ៉ាងជាក់លាក់ និងថ្វាយជាគោក្របី ដែលជាមធ្យោបាយក្នុងការអូសទាញនៅក្នុងវិស័យកសិកម្ម។
ភ្នំឈើកាច់

{| class="infobox" style="width:20em;"
|- style="text-align:center;"
!style="background: #123456;" colspan="3"|
|- style="text-align:center;"
|colspan="3"|thumb|400px|រូបភាព
|- style="text-align:center;"
!style="background: #ABCDEF;" colspan="3"|ប្រវត្តិ
|- style="background: #f1f5fc;"
|- style="vertical-align:top;"
|នាម​ពេញ
|colspan="2"||- style="vertical-align:top;"
|ផ្ទៃដី|colspan="2"| ? ហិចតា
|- style="vertical-align:top;"
|ក្រឡាផ្ទៃ|colspan="2"| បណ្ដោយ : ? ម៉ែត្រ × ទទឹង : ? ម៉ែត្រ 
|- style="vertical-align:top;"
|កម្ពស់|colspan="2"| ? ម៉ែត្រ
|- style="vertical-align:top;"
|ទីតាំងស្ថិតនៅ|colspan="2"|ភូមិមាត់ព្រៃ ឃុំឈើកាច់ ស្រុកបាភ្នំ ខេត្តព្រៃវែង 
|- style="vertical-align:top;"
|កម្មសិទ្ធរបស់|colspan="2"|
|}ភ្នំឈើកាច់ គឺជាភ្នំមួយស្ថិតក្នុង ភូមិមាត់ព្រៃ ឃុំឈើកាច់ ស្រុកបាភ្នំ ខេត្តព្រៃវែង។ មានចម្ងាយ ៧៨គ.ម ពីទីក្រុងភ្នំពេញ និង មានចម្ងាយ ៤៥គ.ម ពី ក្រុងព្រៃវែង បត់ឆ្វេងដៃត្រង់ផ្សារកំពង់សឹងចូលចម្ងាយប្រហែល ៧គ.ម។ រមណីយដ្ឋាន បាភ្នំមានភ្នំ ៤ នៅផ្ដុំគ្នា គឺ ភ្នំសំពៅ ភ្នំស្អាង ភ្នំធំ និង ភ្នំបញ្ជរ។ បាភ្នំ ជារាជធានីចាស់ឈ្មោះថា នគរភ្នំ''' គឺស្ថិតនៅក្បែរភ្នំទាំងឡាយក្នុង ស្រុកបាភ្នំ ដែលបច្ចុប្បន្ននៅបន្សល់ស្លាក់ស្នាមខ្លះៗ ប៉ុណ្ណោះដូចជា ប្រាសាទបុរាណមួយឈ្មោះថា ប្រាសាទច័ន្ទ ស្ថិតនៅចំពីមុខវត្តវិហារគុកក្បែរជើងភ្នំសំពៅក្នុងឃុំជើងភ្នំ។ មានចំងាយពីផ្លូវជាតិលេខ១ ប្រមាណ១,៥​គម ​ពីឃុំកំពង់សឹងតាមផ្លូវលំក្រហម។ ភ្នំឈើកាច់  ជាទីតាំងប្រវត្តិសាស្រ្តមួយនៃ នគរគោកធ្លក និងមានប្រវត្តិរឿងជាប្រពៃណីខែ្មរជាច្រើនផង។
ក្នុងប្រវត្តិរឿងទុំទាវភ្នំឈើកាច់ជាកន្លែងដែលនេនទុំបានសាងផ្នូសនៅទីនេះ។
ភ្នំឈើកាច់: ផ្លូវចូលទៅកាន់ភ្នំឈើកាច់

ផ្លូវចូលទៅកាន់ភ្នំឈើកាច់
តាមផ្លូវជាតិ១ មកដល់ផ្សារឈើកាច់ បត់ឆ្វេងតាមផ្លូវក្រាលកៅស៊ូមកកើតត្រង់
មាន២ផ្លូវគឺ÷
ចក្រតាមផ្លូវចូលតាមភ្នំតូច 
ចក្រតាមផ្លូវចូលតាមភ្នំឈើកាច់(ផ្លូវបេតុង)ប្រវែង
ភ្នំឈើកាច់: កម្មវិធីឡើងអ្នកតា មេសរ

កម្មវិធីឡើងអ្នកតា មេសរ
 ឆ្នាំ២០១៩ 
នៅលើកំពូលភ្នំឈើកាច់ មានពិធីដារលោកតាមេសរ ជារៀងរាល់ឆ្នាំ នៅក្នុងឆ្នាំនេះកម្មវិធីគឺប្រព្រឹត្តទៅមានរយៈពេល ៣ថ្ងៃគឺ
ថ្ងៃសុក្រ ទី១៤ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១៩ 
ថ្ងៃសៅរ៍ ទី១៥ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១៩ 
ថ្ងៃអាទិត្យ ទី១៦ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១៩
ភ្នំឈើកាច់: ឆ្នាំ២០១៩

ឆ្នាំ២០១៩ 
នៅលើកំពូលភ្នំឈើកាច់ មានពិធីដារលោកតាមេសរ ជារៀងរាល់ឆ្នាំ នៅក្នុងឆ្នាំនេះកម្មវិធីគឺប្រព្រឹត្តទៅមានរយៈពេល ៣ថ្ងៃគឺ
ថ្ងៃសុក្រ ទី១៤ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១៩ 
ថ្ងៃសៅរ៍ ទី១៥ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១៩ 
ថ្ងៃអាទិត្យ ទី១៦ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១៩
ភ្នំឈ្ងោក

thumb|400px|រូបភាពប្រវត្តិនាម​ពេញ|- style="vertical-align:top;"
|ផ្ទៃដី|colspan="2"| ? ហិចតា
|- style="vertical-align:top;"
|ក្រឡាផ្ទៃ|colspan="2"| បណ្ដោយ : ? ម៉ែត្រ × ទទឹង : ? ម៉ែត្រ 
|- style="vertical-align:top;"
|កម្ពស់|colspan="2"| ? ម៉ែត្រ
|- style="vertical-align:top;"
|ទីតាំងស្ថិតនៅ|colspan="2"|ភូមិបុស្សត្របែក  ឃុំត្រពាំងព្រីង  ស្រុកទឹកឈូ ខេត្តកំពត 
|- style="vertical-align:top;"
|កម្មសិទ្ធរបស់'''
ភ្នំដង្កូវវែង

thumb|400px|រូបភាពប្រវត្តិនាម​ពេញ|- style="vertical-align:top;"
|ផ្ទៃដី|colspan="2"| ? ហិចតា
|- style="vertical-align:top;"
|ក្រឡាផ្ទៃ|colspan="2"| បណ្ដោយ : ? ម៉ែត្រ × ទទឹង : ? ម៉ែត្រ 
|- style="vertical-align:top;"
|កម្ពស់|colspan="2"| ? ម៉ែត្រ
|- style="vertical-align:top;"
|ទីតាំងស្ថិតនៅ|colspan="2"|ភូមិ  ឃុំ  ស្រុក ខេត្ត  
|- style="vertical-align:top;"
|កម្មសិទ្ធរបស់'''
ភ្នំដា

ភ្នំដា​ មានទីតាំងស្ថិតនៅក្នុងភូមិព្រែកតាផ ឃុំគោកធ្លក ស្រុកអង្គរបុរី ខាងកើតទីរួមខេត្តតាកែវ ជាកន្លែងលិចទឹក៦ខែ និង គោក ៦ខែ​ មានចំងាយ ១០២​គីឡូម៉ែត្រ​ពី​ក្រុងភ្នំពេញ និង​ចម្ងាយ ២៤គីឡូម៉ែត្រ​ពីទីរួមខេត្តតាកែវ។ ភ្នំដាជារមណីយដ្ឋានមួយក្នុងស្រុកអង្គរបុរីវនៅក្នុងតំបន់នៃប្រាសាទជាច្រើននិងការជីកបុរាណ។ ភ្នំដាក៏ជាផ្នែកមួយដែលទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរណ៌យ៉ាងពេញនិយមនៅក្នុងខេត្តតាកែវ។ ភ្នំដាគឺជាប្រាសាទមួយដែលត្រូវបានកសាងនៅលើភ្នំតូចមួយ។​ វាត្រូវបានកាសាងឡើងនៅសវត្សទី៦ ដោយព្រះមហាក្សត្ររុទ្រវរ្ម័ន ។ អ្នកប្រវត្តសាស្រ្តបារាំង បាននិយាយថាប្រាសាទនេះបានកសាងឡើងពីថ្មបាយក្រៀម។ 

ភ្នំដា ទំនងប្រហែលជាអតីតរាជធានីដំបូងរបស់ខ្មែរ។ ប្រាសាទភ្នំដាកសាងនៅលើកំពូលភ្នំដា មានកម្ពស់៤០ម៉ែត្រ ប្រាសាទនេះបែមុខទៅទិសខាងជើងសំដៅទៅរករាជធានីនគរភ្នំ ដែលទីតាំងស្ថិតនៅស្រុកអង្គរបូរីសព្វថ្ងៃ។ ប្រាសាទនេះកសាងអំពីឥដ្ឋ ថ្មបាយក្រៀម និងថ្មភក់ ជារាងការ៉េ ជ្រុងនីមួយៗមាន១២ម៉ែត្រ និងមានកម្ពស់១៨ម៉ែត្រ ពុំមានជណ្តើរទេ មានទ្វា៣ជាទ្វាបញ្ឆោតនិងទ្វា១ជាទ្វាពិតនៅជញ្ជាំងខាងជើង ហើយជញ្ជាំងក្រាសខុសប្លែកពីប្រាសាទនានា។ ប្រាសាទភ្នំដាពុំមានរបង (កំពែងឬកំផែង) ព័ទ្ធជុំវិញទេ។ នៅខាងក្នុងមានតាំងលឹង្គព្រះឥសូរតាំងពីសម័យសាងសង់ប្រាសាទសម្រាប់ជាទីសក្ការៈបូជា។ ប្រាសាទនេះកសាងឡើងក្នុងសតវត្សទី ៦ ក្នុងរជ្ជកាលព្រះបាទរុទ្រវរ្ម័ន ជាក្សត្រចុងក្រោយក្នុងសម័យអាណាចក្រភ្នំ ដើម្បីឧទ្ទិសដល់ព្រហ្មញ្ញសាសនាដោយសារតែប្រាសាទភ្នំដាមានអាយុកាលចាស់តាំងពីសតវត្សទី ៦ នោះទើបក្នុងរជ្ជកាលព្រះបាទសូរ្យវរ្ម័នទី១ ជួសជុលឡើងវិញ(សតវត្សទី១១) ដោយកត់សម្គាល់ឃើញផ្តែរ និងសសរពេជ្រប្រហាក់ប្រហែលគ្នា និងរចនាបទឃ្លាំង។ ដោយឡែកផ្តែរសសរពេជ្រត្រូវយកទៅរក្សាទុកនៅសារៈមន្ទីរអង្គរបូរីតាំងពីឆ្នាំ១៩៩៩។ ប្រាសាទភ្នំដាគឺជាប្រាសាទទោល។ មានចម្ងាយ ២៥គីឡូម៉ែត្រតាមផ្លូវទឹក និង៦៥គីឡូម៉ែត្រតាមផ្លូវគោកពីទីរួមខេត្តតាកែវ។https://www.takeo.gov.kh/archives/4048https://www.takeo.gov.kh/archives/4048រដ្ឋបាលខេត្តតាកែវ
ភ្នំដា: ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រវត្តិសាស្ត្រ 
ភ្នំដា មានទីតាំងស្ថិតនៅភូមិព្រែកតាផ ឃុំគោកធ្លក ស្រុកអង្គរបុរី ខេត្តតាកែវ ស្ថិតនៅខាងកើតទីរួមខេត្តតាកែវ ដែលមានចម្ងាយ ១០២ គីឡូម៉ែត្រ ពីរាជធានីភ្នំពេញ។ កាលបរិច្ឆេទ សតវត្សទី ១២សង់លើរចនាបទសម្ព័ន្ធសំណង់ពីរវាងចុងសតវត្សរ៍ទី ៦ និងដើមសតវត្សទី៧ (បច្ចុប្បន្នស្ថិតក្នុងស្រុកអង្គរបុរី ខេត្តតាកែវ) នៅភាគខាងត្បូងនៃកំពែងក្រុងអង្គរបុរីមានកូនភ្នំតូចមួយដែលជាបូជនីយដ្ឋានដ៏សំខាន់បំផុតរបស់នគរភ្នំ(ហ្វូណន)ដែលអ្នកស្រុកហៅថាភ្នំដា នៅភាគខាងលើកំពូលភ្នំនោះមានប្រាសាទមួយគឺប្រាសាទភ្នំដាដែលកសាងឡើងដើម្បីឧទ្ទិសដល់ព្រះនរាយណ៍ជាអាទិទេពនៃព្រហ្មញ្ញសាសនា។ ប្រាសាទភ្នំដារស្ថាបនាបែរមុខទៅទិសខាងជើងមានប្លង់រាងបួនជ្រុងមានខឿននិងជញ្ជាំងសាងអំពីថ្មបាយក្រៀមនិង ផ្នែកដំបូលខាងលើសាងអំពីឥដ្ឋ។ដោយឡែកគ្រឿងលម្អស្ថាបត្យកម្មមេទ្វារ សសរពេជ្រ ផ្តែរនិង ហោជាងរបស់ច្រកទ្វារសាងអំពីថ្មភក់។ តាមរយៈលក្ខណៈស្ថាបត្យកម្មនិងគ្រឿងលម្អគេអាចកំណត់បានថា៖ ប្រាសាទនេះកសាងឡើង នៅក្នុងរវាងសតវត្សទី ១២នៃគ្រិស្តសករាជ(ឬមុននេះបន្តិច) ដោយមានគ្រឹះប្រាសាទដើមដែល បានស្ថាបនាក្នុងសម័យនគរភ្នំរវាងចុងសតវត្សទី ៦ និងដើមសតវត្សរ៍ទី ៧ នៃគ្រិស្តសករាជ។ ប្រាសាទនេះគឺស្ថិតក្នុងចំណោមប្រាសាទទោលដែលមានទំហំធំជាងគេក្នុងស្ថាបត្យកម្មខ្មែរ។ រីឯភស្តុតាងខាងបដិមាសាស្ត្រ គឺជាមូលដ្ឋានដ៏សំខាន់ក្នុងការបង្ហាញពីការបន្តនិរន្តរភាពនៃការគោរពប្រណិប័តន៍ ខាងនិកាយព្រះនារាយណ៍តាំងពីសម័យមុនអង្គរមក  នោះគឺការរកឃើញ នូវបល្ល័ង្កព្រមជាមួយបដិមាព្រះនារាយណ៍មាន ព្រះហស្តប្រាំបី (កម្ពស់ ២ម៉ែត្រ៧០)ជាមួយបដិមាពីរផ្សេងទៀត ដែលសុទ្ធសឹងឋិតក្នុងរចនាបថភ្នំដា (ពីសតវត្សរ៍ទី៥ ដល់ទី៦)ហើយសព្វថ្ងៃរក្សានិងតាំងបង្ហាញនៅសារមន្ទីរជាតិរាជធានីភ្នំពេញ។ ដោយសារអាយុកាលនិងសង្គ្រាមពីអតីតកាល ប្រាសាទនេះបានរងការខូចខាតខ្លាំង។
ភ្នំដា: ការរង់ចាំជាសម្បត្តិបេតិកភណ្ឌពិភពលោក

ការរង់ចាំជាសម្បត្តិបេតិកភណ្ឌពិភពលោក 
គេហទំព័រនេះដំបូងឡើយត្រូវបានបញ្ចូលទៅក្នុងបញ្ជីបេតិកភណ្ឌពិភពលោករបស់អង្គការយូណេស្កូនៅថ្ងៃទី១ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ១៩៩២ នៅក្នុងប្រភេទវប្បធម៌រូបី។ ការដាក់ស្នើត្រូវបានបន្តនៅថ្ងៃទី ២៧ ខែមីនា ឆ្នាំ ២០២០។
ភ្នំដា: <span style="font-family: Khmer OS muol light; font-size: 120%; color: brown;">តំណខាងក្រៅ</span>

តំណខាងក្រៅ
 ឯកសារដែលទាក់ទងនិងប្រាសាទភ្នំដា 
Category:ខេត្តតាកែវ
Category:ភ្នំនៃខេត្តតាកែវ
Category:ទេសចរណ៍
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រាសាទខ្មែរ
ភ្នំដី

ការដ្ឋានយកថ្មសម័យបុរាណ ពិតណាស់ហើយបើគ្មានសម្ភារៈសំណង់នៅជិតក៏ដូនតាខ្មែរមិនបានសាងប្រាសាទដ៏ប្រណិតមួយបានដែរ។ ភ្នំដីនៃស្រុកបន្ទាយស្រី ខេត្តសៀមរាប ប្រទេសកម្ពុជា ជាភ្នំសំបូរទៅដោយសិលាបាយក្រៀមព័ណលឿងចាស់ប្រកបដោយគុណភាពដែលបុព្វបុរសខ្មែរបានកាត់យក និងបានដឹកជញ្ចូនមកសាងសង់ប្រាសាទបន្ទាយស្រីដ៏ល្អវិចិត្រចាំងចែង ។ ថ្មបាយក្រៀមគេច្រើវាដើម្បីស្ថាបនាជាគ្រឹះ និងជញ្ជាំងដ៏ច្រើនអនេកទាំងមុន នឹងក្រោយសម័យអង្គរ ដោយសារតែថ្មនេះរឹង វាមិនងាយពុកផុយ អាចស៑ាំនឹងអាកាសធាតុបាន វាមានប្រហោងច្រើនអាចស្រូបទឹកនិងកំដៅបានងាយ (វាប្រហែលជាមានរ៉ែដែកក្នុងនោះ២០ភាគរយផងដែរ)Discovery Khmer Temples។
ភ្នំដូង: ប្រវត្តិ

{| class="infobox" style="width:20em;"
|- style="text-align:center;"
!style="background: #123456;" colspan="3"|
|- style="text-align:center;"
|colspan="3"|thumb|400px|រូបភាព
|- style="text-align:center;"
!style="background: #ABCDEF;" colspan="3"|ប្រវត្តិ
|- style="background: #f1f5fc;"
|- style="vertical-align:top;"
|នាម​ពេញ
|colspan="2"||- style="vertical-align:top;"
|ផ្ទៃដី|colspan="2"| ? ហិចតា
|- style="vertical-align:top;"
|ក្រឡាផ្ទៃ|colspan="2"| បណ្ដោយ : ? ម៉ែត្រ × ទទឹង : ? ម៉ែត្រ 
|- style="vertical-align:top;"
|កម្ពស់|colspan="2"| ? ម៉ែត្រ
|- style="vertical-align:top;"
|ទីតាំងស្ថិតនៅ|colspan="2"|ភូមិបឹងតាព្រាម សង្កាត់ត្រើយកោះ ក្រុងកំពត ខេត្តកំពត 
|- style="vertical-align:top;"
|កម្មសិទ្ធរបស់|colspan="2"|
|}

ភ្នំដូង  គឺជាកន្លែងកម្សាន្តមួយដែលមានទាំងសមុទ្រ និងព្រៃភ្នំ មានទីតាំងស្ថិតនៅភូមិបឹងតាព្រាម សង្កាត់ត្រើយកោះ ក្រុងកំពត ខេត្តកំពត

ប្រវត្តិភ្នំដូង''' គឺជាភ្នំមួយដែលស្ថិតនៅ ភូមិបឹងតាព្រាម សង្កាត់ត្រើយកោះ ក្រុងកំពត ខេត្តកំពត។ ភ្នំនេះស្ថិតនៅភាគខាងត្បូងនៃក្រុងកំពតនិងមានចំងាយ ប្រមាណ៥គឺឡូម៉ែត្រពី ក្រុងកំពត។ ភ្នំដូងមានកូនភ្នំចំនួនបី បែមុខទៅរកគ្នា​ ហើយមានកំពស់ប្រមាណ ៣០០ម៉ែត្រ ភាគខាងត្បូងជាប់ជាមួយនឹងមាត់សមុទ្រ ។​ភ្នំដូង សំបូរទៅដោយ សត្វស្វា កំប្រុក មាន់ព្រៃ និងសត្វបក្សីជាច្រើនប្រភេទទៀត  ប៉ុន្តែបច្ចុប្បន្ន បរិមាណសត្ចទាំងអស់នោះ ត្រូវបានថយចុះជាខ្លាំងដោយសារតែ ការកាប់សម្លាប់របស់មនុស្សធ្វើជា អាហារ។​  បច្ចុប្បន្ន ភ្នំដូងកំពុងតែមានការអភិវឌ្ឍគួរអោយកត់សំគាល់  ហើយភ្នំនេះនឹងក្លាយជាកន្លែងទេសចរមួយ ដែលគួរអោយចាប់អារម្មណ៍ ក្នុងពេលឆាប់ៗនេះ។
ភ្នំនៅកម្ពុជា

--បងស្ទាវម៉ាត់ណូត (ការពិភាក្សា) ម៉ោង០៤:២៥ ថ្ងៃច័ន្ទ ទី០៩ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០១៥ (UTC)បងស្ទាវម៉ាត់ណូត
ភ្នំដើមអូលីវ

រូបភាពតូច| អ្នកជិតខាង A-Sawane នៅលើភ្នំអូលីវ
ភ្នំអូលីវ ឬ ភ្នំអូលីវ (     ;  'ភ្នំអូលីវ'; នៅក្នុងភាសាអារ៉ាប់  ផងដែរ។ Aṭ-Ṭūr, 'ភ្នំអូលីវ) គឺជាជួរភ្នំមួយនៅ ក្រុងយេរូសាឡឹមខាងកើត ភាគខាងកើត និងជាប់នឹង ទីក្រុងចាស់របស់ក្រុងយេរូសាឡឹម ។  វា​ត្រូវ​បាន​គេ​ដាក់​ឈ្មោះ​តាម ​ចម្ការ​អូលីវ ​ដែល​ធ្លាប់​គ្រប​ដណ្ដប់​លើ​ជម្រាល​ភ្នំ។ ផ្នែក​ខាង​ត្បូង​នៃ​ភ្នំ​គឺ Silwan necropolis ដែល​សន្មត​ថា​ជា​ឥស្សរជន​នៃ ​រាជាណាចក្រ​យូដា ​បុរាណ។  ជម្រាលភាគខាងលិចនៃភ្នំដែលប្រឈមមុខនឹងក្រុងយេរូសាឡឹម ត្រូវបានគេប្រើជា កន្លែងបញ្ចុះសពជនជាតិយូដា អស់រយៈពេលជាង 3,000 ឆ្នាំមកហើយ និងមានផ្នូរប្រហែល 150,000 ដែលធ្វើឱ្យវាស្ថិតនៅចំកណ្តាលនៃទំនៀមទម្លាប់នៃ ទីបញ្ចុះសពជនជាតិជ្វីហ្វ ។  នៅ​លើ​កំពូល​ភ្នំ​មាន​សង្កាត់ At-Tur របស់ ​ប៉ាឡេស្ទីន ដែល​ជា​អតីត​ភូមិ​ដែល​ឥឡូវ​ជា​ផ្នែក​នៃ ​ក្រុង​ហ្សេរុយសាឡឹម​ខាង​កើត ។

ព្រឹត្តិការណ៍សំខាន់ៗជាច្រើននៅក្នុងជីវិតរបស់ ព្រះយេស៊ូវ ដូចដែលទាក់ទងទៅនឹងនៅក្នុង ដំណឹងល្អ បានកើតឡើងនៅលើភ្នំដើមអូលីវ ហើយនៅក្នុង កិច្ចការរបស់ពួកសាវក វាត្រូវបានពិពណ៌នាថាជាកន្លែងដែលព្រះយេស៊ូវ បានឡើងទៅកាន់ស្ថានសួគ៌ ។ ដោយ​សារ​តែ​មាន​ទំនាក់​ទំនង​ជា​មួយ​នឹង​ព្រះ​យេស៊ូ​និង ​នាង​ម៉ារី ភ្នំ​នេះ​ជា​កន្លែង​គោរព​ប្រណិប័តន៍ ​គ្រិស្ត​សាសនិក ​តាំង​ពី​បុរាណ​កាល​មក ហើយ​សព្វ​ថ្ងៃ​នេះ​ជា​កន្លែង​ធ្វើ​ធម្មយាត្រា​ដ៏​សំខាន់​សម្រាប់ ​អ្នក​កាន់​សាសនា​កាតូលិក គ្រិស្តអូស្សូដក់​ខាង​កើត និង ​ប្រូតេស្តង់ ។
ភ្នំដើមអូលីវ: ភូមិសាស្ត្រ

ភូមិសាស្ត្រ 
រូបភាពតូច| ដើម​អូលីវ​នៅ​លើ​ភ្នំ​ដើម​អូលីវ​មាន​អាយុ​ពី ៨០០ ទៅ ២០០០ ឆ្នាំ 
ភ្នំអូលីវ គឺជាកំពូលភ្នំមួយក្នុងចំណោម កំពូលភ្នំ ទាំងបី ដែលរត់ចម្ងាយ  នៅខាងកើតទីក្រុងចាស់ឆ្លងកាត់ ជ្រលងភ្នំ ឃីដរ៉ុន នៅក្នុងតំបន់នេះហៅថា ជ្រលងភ្នំយ៉ូសាផាត ។ កំពូលភ្នំនៅភាគខាងជើងរបស់វាគឺ ភ្នំស្កុបស នៅកម្ពស់  ខណៈដែលកំពូលនៅភាគខាងត្បូងរបស់វាគឺភ្នំពុករលួយ នៅ  ចំណុចខ្ពស់បំផុតនៅលើភ្នំអូលីវគឺ At-Tur នៅ   ច្រាំងថ្មចោទដើរតួជា កន្លែងទឹក ហើយផ្នែកខាងកើតរបស់វាជាកន្លែងចាប់ផ្តើមនៃ វាលខ្សាច់យូដា ។

ជួរភ្នំនេះត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយ ថ្ម sedimentary មហាសមុទ្រពី ចុង Cretaceous ហើយមាន ដី សទន់និង ថ្ម រឹង។ ខណៈពេលដែលដីសត្រូវ បានគាស់កកាយ យ៉ាងងាយស្រួល វាមិនមែនជាកម្លាំងសមរម្យសម្រាប់ការសាងសង់ និងមាន រូងភ្នំបញ្ចុះសពដែលបង្កើតឡើងដោយមនុស្ស ជាច្រើន។