ច្បាប់ស្តីពីការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសក្រុមប្រឹក្សាឃុំ-សង្កាត់: ជំពូកទី១០ ការរៀបចំ ការគ្រប់គ្រង និង ការប្រព្រឹត្តទៅនៃការបោះឆ្នោត

ជំពូកទី១០ ការរៀបចំ ការគ្រប់គ្រង និង ការប្រព្រឹត្តទៅនៃការបោះឆ្នោត 

 មាត្រា ១៦៣
ឃុំ សង្កាត់នីមួយៗត្រូវមានសន្លឹកឆ្នោតដោយឡែករបស់ខ្លួនដែលគណកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោតផ្តល់ ជូន ។

 មាត្រា ១៦៤
គណកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោតត្រូវធានាបោះពុម្ពសន្លឹកឆ្នោតគ្រប់ចំនួនសំរាប់ឃុំ សង្កាត់នីមួយៗ នៅលើក្រដាស
ពណ៌ស ។

 មាត្រា ១៦៥
សន្លឹកឆ្នោតនីមួយៗត្រូវមានគល់បញ្ជីសន្លឹកឆ្នោត ។ លេខរៀងតាមលំដាប់តគ្នានៃសន្លឹកឆ្នោតត្រូវបោះនៅលើគល់បញ្ជីសន្លឹ
កឆ្នោត ។

 មាត្រា ១៦៦
សន្លឹកឆ្នោតនីមួយៗត្រូវមានសញ្ញាសំគាល់គណបក្សនយោបាយ និង ឈ្មោះគណបក្សជាអក្សរពេញ និង អក្សរកាត់ ។ សញ្ញា
សំគាល់គណបក្សនយោបាយ និង ឈ្មោះគណបក្សនយោបាយជាអក្សរពេញ និង អក្សរកាត់ដែលត្រូវ ដាក់លើសន្លឹកឆ្នោត ត្រូវដាក់តាម
លំដាប់លំដោយ ផ្អែកតាមលទ្ធផលនៃការចាប់ឆ្នោតដូចមានចែងក្នុងមាត្រា ១២៣ នៃច្បាប់នេះ ។

 មាត្រា ១៦៧
គណកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោតត្រូវធានាផ្តល់ហិបឆ្នោតអោយបានគ្រប់ចំនួនសំរាប់ឃុំ សង្កាត់នីមួយៗ។ គ្រប់ហិប
ឆ្នោតទាំងអស់ត្រូវ :

 មានគម្របជាប់ជាមួយ
 ធានានូវសុវត្ថិភាពដែលមិនអាចហូតយកសន្លឹកឆ្នោតចេញពីក្នុងហិបបាន ប្រសិនបើមិនបើកគម្រប
 មានសោរ រឺ ឧករណ៍ផ្សេងទៀតសំរាប់កិបពេលបិទហិបឆ្នោត
 មានផ្លាកលេខ រឺ សញ្ញាសំគាល់នៅផ្នែកខាងក្រៅយ៉ាងច្បាស់ដែលមិនអាចដូរ រឺ លុបបានដោយ ងាយ ហើយផ្លាកលេខ រឺ សញ្ញាសំគាល់នេះ ត្រូវមានតែមួយគត់សំរាប់ហិបនោះ និង សំគាល់បានថាហិបនោះ ទាក់ទងទៅនឹងឃុំ សង្កាត់ និង ការិយាល័យបោះឆ្នោតណាមួយ ។

 មាត្រា ១៦៨
គណកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោតត្រូវធានាអោយមានត្រាសំងាត់ជាធម្មតាគ្រប់ចំនួន និង ខុសៗគ្នាសំរាប់ ការិយាល័
យបោះឆ្នោតនៃឃុំ សង្កាតនី់មួយៗ ។ ការិយាល័យបោះឆ្នោតមួយត្រូវមានត្រាសំងាត់ជាផ្លូវការមួយ សំរាប់បោះនៅលើផ្នែកខាងខ្នងនៃសន្លឹ
កឆ្នោត នីមួយៗ ។ គណកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោតត្រូវតាក់តែងបទបញ្ជា និង នីតិវិធីសំរាប់ការប្រគល់ទទួល និង ការប្រគល់ត្រ
លប់មកវិញ និង ធានាអោយបាននូវភាពសំងាត់នៃត្រានេះ ។

 មាត្រា ១៦៩
គណកម្មការឃុំ សង្កាត់រៀបចំការបោះឆ្នោតត្រូវប្រគល់សម្ភារបោះឆ្នោតដែលចាំបាច់សំរាប់បំរើការបោះ ឆ្នោតទៅអោយ
ការិយាល័យបោះឆ្នោត មិនអោយហួសពីសាមសិបប្រាំមួយ (៣៦)ម៉ោង មុនថ្ងៃបោះឆ្នោត ។ ការិយាល័យបោះឆ្នោតត្រូវត្រួតពិនិត្យ និង ចុះ
ហត្ថលេខាលើបង្កាន់ដៃទទួលសម្ភារបោះឆ្នោតទាំងអស់ដែល បានប្រគល់អោយ ។ គណកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោតត្រូវតាក់តែង
បទបញ្ជាកំនត់អំពីសម្ភារបោះឆ្នោត និង នីតិវិធី សំរាប់ការប្រគល់ ទទួល និង ការប្រគល់ត្រលប់មកវិញនូវសម្ភារបោះឆ្នោត និង ធានាអោ
យបាននូវភាពសំងាត់ និង សន្តិសុខនៃសន្លឹកឆ្នោត ។

 មាត្រា ១៧០

គណកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត ត្រូវធានាអោយការិយាល័យបោះឆ្នោតនីមួយៗមានសម្ភារឧករណ៍ចាំ បាច់ដូចខា
ងក្រោម :
 តុ និង កៅអីសំរាប់មន្ត្រីបោះឆ្នោត
 បញ្ជីឈ្មោះអ្នកបោះឆ្នោត
 សន្លឹកឆ្នោតមិនទាន់ប្រើប្រាស់
 ទឹកខ្មៅជ្រលក់ដៃ
 បន្ទប់គូសសន្លឹកឆ្នោត
 ហិបឆ្នោត
 សម្ភារបរិក្ខារចាំបាច់ផ្សេងៗទៀត ។

 មាត្រា ១៧១
មុនថ្ងៃបោះឆ្នោតម្ភៃបួន (២៤)ម៉ោង ប្រធានការិយាល័យបោះឆ្នោតត្រូវប្រជុំមន្ត្រីទាំងអស់ដើម្បីពិនិត្យវត្តមាន និង ពិនិត្យទី
តាំងការិយាល័យបោះឆ្នោត និង ពិនិត្យសម្ភារបរិក្ខារបំរើអោយការបោះឆ្នោត ។ ក្នុងករណីបើមានមន្ត្រីណាម្នាក់អវត្តមាន មន្ត្រីនោះត្រូវជំ
នួសដោយមន្ត្រីថ្មីដែលជ្រើសតាំងឡើងស្របតាមបទ ប្បបញ្ញត្តិដូចមានចែងក្នុងបទបញ្ជា និង នីតិវិធី ។ ប្រធានការិយាល័យបោះឆ្នោតត្រូវ
ពិនិត្យស្ថានភាពសន្តិសុខនៅការិយាល័យបោះឆ្នោតហើយចាត់វិធានការការ ពារសន្តិសុខបើចាំបាច់ ។

 មាត្រា ១៧២
នៅថ្ងៃបោះឆ្នោត មន្ត្រីការិយាល័យបោះឆ្នោតគ្រប់រូបដែលបានទទួលការតែងតាំងអោយបំពេញការងារតាម ការិយាល័យ
បោះឆ្នោត ត្រូវមានវត្តមានក្នុងការិយាល័យនៅម៉ោង ៦.០០ នាទី ដោយនាំមកជាមួយនូវសម្ភារបរិក្ខារ បោះឆ្នោតទាំងអស់ ។ ចំពោះភ្នាក់
ងារនៃគណបក្សនយោបាយ និង អ្នកសង្កេតការណ៍ត្រូវបានអនុញ្ញាតអោយចូលក្នុងការិយាល័យបោះ ឆ្នោតនៅម៉ោង ៦.០០ នាទី ។

 មាត្រា ១៧៣
នៅចន្លោះពីម៉ោង ៦.០០ នាទី ដល់ម៉ោង ៦.៣០ នាទី នៅថ្ងៃបោះឆ្នោត មន្ត្រីការិយាល័យបោះឆ្នោតត្រូវ រៀបចំកិច្ចការដូច
ខាងក្រោម :
 ពិនិត្យឡើងវិញនៅហិបឆ្នោតដែលបានផ្តល់អោយ និង ពិនិត្យផ្លាកលេខ រឺ សញ្ញាសំគាល់ហិបឆ្នោត អោយបានត្រឹមត្រូវ
 បង្ហាញអ្នកនៅក្នុងការិយាល័យបោះឆ្នោតថា ហិបឆ្នោតនីមួយៗពុំមានអ្វីនៅក្នុងនោះឡើយ
 បិទគម្របក្នុងនៃហិបឆ្នោត រួចធ្វើការចាក់សោរឃ្លុំ
 បិទផ្លាកលេខ រឺ សញ្ញាសំគាល់ជាប់នឹងហិបឆ្នោត ដោយមានបោះត្រារបស់ការិយាល័យ បោះឆ្នោតពីលើ
 អនុញ្ញាតអោយភ្នាក់ងារនៃគណបក្សនយោបាយ និង អ្នកសង្កេតការណ៍ពិនិត្យមើលហិបឆ្នោត ផ្លាក លេខ រឺ សញ្ញាសំគាល់

ផ្សេងៗដែលបិទលើហិបឆ្នោត ។ ក្នុងករណីសម្ភារ ឧករណ៍បោះឆ្នោត ត្រូវបានប្រគល់អោយការិយាល័យបោះឆ្នោតក្រោយម៉ោង ៦.៣០
នាទី ពេលទទួល ប្រធានការិយាល័យបោះឆ្នោតត្រូវអនុវត្តនីតិវិធីខាងលើ ករណីនេះប្រធានការិយាល័យបោះឆ្នោតអាចព្យួរ ការបោះឆ្នោត
នៅការិយាល័យបោះឆ្នោតនោះជាបណ្តោះអាសន្នសិន រហូតដល់ពេលដែលនីតិវិធីខាងលើបានបំពេញរួច រាល់ ។ បន្ទាប់ពីបានបិទផ្លាកលេខ
រឺ សញ្ញាសំគាល់លើហិបឆ្នោតរួចហើយ ហិបឆ្នោតទាំងនោះមិនអាចបើកចំហរ ឡើយ លើកលែងតែក្នុងបំនងរាប់សន្លឹកឆ្នោតដូចមានចែ
ងនៅក្នុងច្បាប់នេះ និង មិនអាចយកចេញពីការិយាល័យ បោះឆ្នោត លើកលែងតែការដឹកជញ្ជូនទៅកន្លែងរាប់សន្លឹកឆ្នោតក្នុងករណីដែល
ច្បាប់ រឺ បទបញ្ជាតំរូវអោយរាប់សន្លឹក ឆ្នោតនៅកន្លែងផ្សេង ។

 មាត្រា ១៧៤
នៅចន្លោះពីម៉ោង ៦.៣០នាទី ដល់ម៉ោង ៧.០០ នាទី ប្រធានការិយាល័យបោះឆ្នោត ត្រូវចាត់អោយបើក ស្រោមសំបុត្រ ដែ
លមានត្រាសំងាត់បោះឆ្នោតនៅលើខ្នងសន្លឹកឆ្នោត រាប់សន្លឹកឆ្នោត និង កត់ត្រាចំនួនព្រមទាំង លេខរៀងនៅលើគល់បញ្ជីសន្លឹកឆ្នោតតាម
បែបបទដែលកំនត់ដោយគណកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត ។

 មាត្រា ១៧៥
ប្រធានការិយាល័យបោះឆ្នោតត្រូវបើកការិយាល័យបោះឆ្នោតនៅម៉ោង ៧.០០ នាទី ។

 មាត្រា ១៧៦
អ្នកដែលមានសិទ្ធិចូលទៅក្នុងបរិវេណខាងក្នុង និង ក្នុងការិយាល័យបោះឆ្នោតបាន លុះត្រាតែជននោះមាន ប័ណ្ណបោះឆ្នោត រឺ
វិញ្ញាបនប័ត្រជំនួសប័ណ្ណបោះឆ្នោត សំរាប់ការិយាល័យនោះ ហើយជននោះមិនទាន់បានបោះ ឆ្នោតនៅឡើយ ។ ជនណាដែលមិនបង្ហាញប័
ណ្ណបោះឆ្នោត រឺ វិញ្ញាបនប័ត្រជំនួសប័ណ្ណបោះឆ្នោត ដែលមានសុពលភាពសំរាប់ ការិយាល័យបោះឆ្នោតរបស់ខ្លួន ជននោះមិនត្រូវអនុញ្ញាត
អោយចូលក្នុងការិយាល័យបោះឆ្នោតបានឡើយ ។ អ្នកបោះឆ្នោតម្នាក់ៗត្រូវបានផ្តល់សន្លឹកឆ្នោតអោយក្នុងការិយាល័យបោះឆ្នោត ក្នុងករ
ណីដែលអ្នកបោះឆ្នោតនោះ បំពេញបានតាមល័ក្ខខ័ណ្ឌដូចខាងក្រោម :
 មានប័ណ្ណបោះឆ្នោត រឺ វិញ្ញាបនប័ត្រជំនួសប័ណ្ណបោះឆ្នោត
 មានឈ្មោះ និង លេខប័ណ្ណបោះឆ្នោត រឺ វិញ្ញាបនប័ត្រជំនួសប័ណ្ណបោះឆ្នោត មាននៅលើបញ្ជី ឈ្មោះអ្នកបោះឆ្នោត សំរាប់ការិយាល័យបោះឆ្នោតនោះ
 មិនទាន់បានបោះឆ្នោតនៅឡើយ ហើយអនុញ្ញាតអោយមន្ត្រីបោះឆ្នោតពិនិត្យមើលម្រាមដៃរបស់បុគ្គល នោះ ។ អ្នកបោះឆ្នោត​ម្នាក់ៗ​ត្រូវ​គូស​នៅ​លើ​សន្លឹក​ឆ្នោត​តែម្នាក់អែង នៅក្នុងបន្ទប់គូសសន្លឹកឆ្នោតដោយឡែក ហើយ ដាក់សន្លឹកឆ្នោតដែលបានគួសរួចនោះចូលទៅក្នុងហិបឆ្នោតនៅក្នុងការិយាល័យបោះឆ្នោត បន្ទាប់មកត្រូវអនុញ្ញាតអោយ មន្ត្រីចុះឈ្មោះបោះឆ្នោត ជ្រលក់ទឹកខ្មៅលុបមិនជ្រះទៅតាមនីតិវិធីដែលបានកំនត់ ។ របៀបគូសសន្លឹកឆ្នោត និង ដាក់សន្លឹកឆ្នោតចូលក្នុងហិបឆ្នោតត្រូវកំនត់ដោយបទបញ្ជា និង នីតិវិធីរបស់គណកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត ។ គណកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោតត្រូវតាក់តែងបទបញ្ជា ដើម្បីអនុវត្តជាក់ស្តែងនូវមាត្រានេះ និង កំនត់អ់ពីំការគ្រប់គ្រងនីតិវិធីបោះឆ្នោតនៅក្នុងការិយាល័យបោះឆ្នោត ។

 មាត្រា ១៧៧
អ្នកបោះឆ្នោតដែលបានធ្វើអោយខូចសន្លឹកឆ្នោតដោយអចេតនា ត្រូវប្រគល់សន្លឹកឆ្នោតនេះ អោយមន្ត្រីការិយាល័យ បោះ
ឆ្នោត ហើយមន្ត្រីការិយាល័យបោះឆ្នោត ត្រូវប្រគល់សន្លឹកឆ្នោតថ្មីមួយជំនួសវិញទៅតាមនីតិវិធីដែលកំនត់ដោយ គណកម្មាធិការជាតិ
រៀបចំការបោះឆ្នោត ។

 មាត្រា ១៧៨
អ្នកបោះឆ្នោតដែលពិការមិនអាចបោះឆ្នោតដោយខ្លួនអែងបាន មានសិទ្ធិជ្រើសរើសអ្នកជំនួយម្នាក់ជានីតិជនទៅ ជាមួយ រឺ
មានសិទ្ធិស្នើសុំជំនួយពីប្រធានការិយាល័យបោះឆ្នោត ។

 មាត្រា ១៧៩
គណកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោតត្រូវតាក់តែងបទបញ្ជាសំរាប់ការពារសិទ្ធិដល់អ្នកបោះឆ្នោតដែល ពិការរាងកាយ ហើយមិនអាចជ្រលក់ទឹកខ្មៅលុបមិនជ្រះបាន ។

 មាត្រា ១៨០
មិនអនុញ្ញាតអោយជនណាម្នាក់ចូលទៅជ្រៀតជ្រែក រឺ ជួយអ្នកបោះឆ្នោតក្នុងពេលដែលអ្នកបោះឆ្នោតស្ថិតនៅក្នុង បរិវេណ
ខាងក្នុង រឺ ក្នុងការិយាល័យបោះឆ្នោតបានឡើយ លើកលែងតែមានការអនុញ្ញាត អនុលោមទៅតាមបទ ប្បញ្ញត្តិនៃច្បាប់នេះ ។

 មាត្រា ១៨១
មន្ត្រីការិយាល័យបោះឆ្នោត រឺ ភ្នាក់ងារនៃគណបក្សនយោបាយ មានសិទ្ធិប្តឹងជំទាស់ចំពោះជនម្នាក់នៅក្នុង ការិយាល័យបោះ
ឆ្នោត ក្នុងករណីដែលជននោះមិនបានបំពេញតាមល័ក្ខខ័ណ្ឌណាមួយដូចមានចែងក្នុងមាត្រា ១៧៦ នៃច្បាប់នេះ ។ ការប្តឹងជំទាស់ត្រូវធ្វើទៅ
កាន់ប្រធានការិយាល័យបោះឆ្នោត ។ ក្នុងករណីប្រធានការិយាល័យបោះឆ្នោតពិនិត្យឃើញថា ជននោះ មិនបានបំពេញតាមល័ក្ខខ័ណ្ឌណា
មួយដូច មានចែងក្នុងមាត្រា ១៧៦ នៃច្បាប់នេះ ជននោះមិនត្រូវបានអនុញ្ញាតអោយបោះឆ្នោតឡើយ ហើយជននោះត្រូវអម ដំនើរដោយ
មន្ត្រីការិយាល័យបោះឆ្នោតអោយចេញក្រៅពីការិយាល័យបោះឆ្នោត និង ពីបរិវេណខាងក្នុង ។ ក្នុងករណីប្រធានការិយាល័យបោះឆ្នោត
សំរេចថាជននោះ បានបំពេញល័ក្ខខ័ណ្ឌតាមបទប្បបញ្ញត្តិដូចមាន ចែងក្នុងមាត្រា ១៧៦ នៃច្បាប់នេះ ជននោះត្រូវបានអនុញ្ញាតអោយបោះ
ឆ្នោត ។ សេចក្តីសំរេចរបស់ប្រធានការិយាល័យបោះឆ្នោត ជាសេចក្តីសំរេចចុងក្រោយ ។ គណកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោតត្រូវ
កំនត់ដោយបទបញ្ជា នូវរបៀបរបបប្តឹងជំទាស់ ការដោះស្រាយ និង ការកំនត់អំពីករណីខាងលើនេះ ។