navinnseab/khmer-wikipedia-article huggingface dataset:
ខេត្តព្រះវិហារ: ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រវត្តិសាស្ត្រ 
ខេត្តព្រះវិហារ ត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយក្រមលេខ១៩៤ ប រ នាថ្ងៃទី២២ ខែកក្កដា ឆ្នាំ១៩៦៤ គឺក្រោយពេលព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាឈ្នះក្តីលើប្រទេសថៃតាមសាលក្រមចុះថ្ងៃទី១៥ ខែមិថុនា ឆ្នាំ១៩៦២ នៅតុលាការអន្តរជាតិនាទីក្រុងឡាអេ ប្រទេសហូឡង់ ដោយបានដាក់ឈ្មោះថា «ខេត្តព្រះវិហារ» ។ បើយោងតាមឯកសាររដ្ឋបាលខេត្តបានឱ្យដឹងថាខេត្តព្រះវិហារកាលនោះមានចំនួន៤ស្រុកដែលរួមមាន៖ស្រុករវៀង ស្រុកឆែប ស្រុកជាំក្សាន្ត ដែលកាត់ចេញពីខេត្តកំពង់ធំ និងស្រុកអង្គរធំដែលកាត់ចេញពីខេត្តសៀមរាបមាន ៣ឃុំគឺ៖ឃុំអន្លង់វែង ឃុំថ្កូវ និងឃុំកោះកែរ ។ខេត្តកំពង់ធំរួមមាន៖ស្រុកកំពង់ស្វាយដែលរួមមាន ឃុំស្តៅ ឃុំព្រំទេព ឃុំភ្នំត្បែង និងឃុំធ្មា កាត់ចេញពីស្រុកសណ្តាន់ខេត្តកំពង់ធំ នឹងកាត់ដីផ្នែកខ្លះនៃខេត្តស្ទឹងត្រែង។ ខេត្តព្រះវិហារមានទីរួមខេត្តនៅកំពង់ប្រណាកដោយមានឈ្មោះថា«ភ្នំត្បែងមានជ័យ»។ ក្រុងត្បែងមានជ័យគឺជាទីរួមខេត្តរបស់ខេត្តព្រះវិហារ ដែលត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅក្នុងឆ្នាំ១៩៨២ រហូតដល់ថ្ងៃទី២៥ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០០៩។ ស្រុកត្បែងមានជ័យត្រូវបានប្តូរទៅជាក្រុងព្រះវិហារវិញនៅថ្ងៃទី១៧ខែឧសភា ឆ្នាំ២០០៩ ហើយខេត្តនេះមានស្ទឹងមួយដែលហូរកាត់គឺស្ទឹងសែន ។
ខេត្តព្រះវិហារ: ទីតាំងភូមិសាស្ត្រ

ទីតាំងភូមិសាស្ត្រ 
ខេត្តព្រះវិហារស្ថិតនៅក្នុងភូមិសាស្រ្តទិសឧត្តរនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ដែលមានចម្ងាយពីរាជធានីភ្នំពេញ ប្រមាណចំងាយ ២៩៤គីឡូម៉ែត្រ ជាខេត្តស្ថិតនៅតំបន់ខ្ពង់រាប  តំបន់ព្រៃភ្នំ ភូមិសាស្ត្រដែលមានភាពទូលាយ សំបូរព្រៃឈើធំៗជាជំរកសត្វព្រៃគ្រប់ប្រភេទ រ៉ែ ធនធានធម្មជាតិ និងសំនង់ប្រវត្តិសាស្ត្រ ប្រាសាទបុរាណ។ ព្រំប្រទល់ខាងជើងទល់នឹងប្រទេសថៃ និងប្រទេសឡាវ ប៉ែកខាងត្បូងទល់នឹងខេត្តកំពង់ធំ ប៉ែកខាងលិចទល់នឹង ខេត្តសៀមរាប  និងឧត្តរមានជ័យ ប៉ែកខាងកើតទល់នឹង ខេត្តស្ទឹងត្រែង។ ខេត្តព្រះវិហារមានផ្ទៃដីសរុប ១៣.៧៨៨ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ ក្នុងនោះផ្ទៃដីបង្ករបង្កើនផលមានចំនួន ៣០.០០០ហិចតា និងមានចំនួន៨៥%ជាព្រៃឈើ។ ខេត្តចែកចេញជា ៧ស្រុកក្រុងរួមមាន ៤៧ឃុំដែលមានភូមិសរុប ២០៨ភូមិ និងសង្កាត់មាន២។ ប្រជាពលរដ្ឋនៅខេត្តព្រះវិហារភាគច្រើនជាជនជាតិខ្មែរនិងមានជនជាតិភាគតិច កួយ មានប្រមាណ២០% មានរបរធ្វើស្រែចម្ការ រកជ័រ រកវល្លិ៍ លក់ដូរ និងនេសាទត្រីបន្តិចបន្តួច។ ការងារធ្វើស្រែចំការពុំសូវទទួលបានទិន្នផលខ្ពស់ឡើយ ព្រោះដោយបងប្អូនធ្វើតាមរបៀបអភិរក្សនិយម គឺធ្វើស្រែប្រវាស់មេឃ។
ខេត្តព្រះវិហារ: គ្រប់គ្រងរដ្ឋបាល

គ្រប់គ្រងរដ្ឋបាល 
ខេត្តព្រះវិហារត្រូវចែកជា ៧ស្រុក និង ១ ក្រុង ក្នុងនោះមាន ៤៨ឃុំ និង ២ សង្កាត់។
 កូដស្រុក ស្រុក ឈ្មោះស្រុកជាអក្សរឡាតាំង ក្រុងព្រះវិហារ Preah Vihear city ១៣០១ ស្រុកជ័យសែន   Chey Saen ១៣០២ ស្រុកឆែប   Chhaeb ១៣០៣ ស្រុកជាំក្សាន្ត  Choam Khsant ១៣០៤ ស្រុកគូលែន  Kuleaen ១៣០៥ ស្រុករវៀង   Rovieng ១៣០៦ ស្រុកសង្គមថ្មី  Sangkom Thmei ១៣០៧ ស្រុកត្បែងមានជ័យ  Tbaeng Mean chey
ខេត្តព្រះវិហារ: តំបន់សក្តានុពលទេសចរណ៍

តំបន់សក្តានុពលទេសចរណ៍ 
ខេត្តព្រះវិហារជាខេត្តមួយសំបូរទៅដោយផលិតផលទេសចរណ៍ច្រើនជាងគេសំរាប់អភិវឌ្ឍ ដើម្បីទាក់ទាញទេសចរណ៍ឱ្យមានការចាប់អារម្មណ៍ និងមកកំសាន្តប៉ុន្តែមានចំនុចលំបាកជាច្រើនដែលធ្វើឱ្យវិស័យទេសចរណ៍មានការធ្លាក់ចុះនិងរាំងស្ទះដល់ការអភិវឌ្ឍន៍គឺគ្មានមធ្យោបាយគ្រប់គ្រាន់សំរាប់ធ្វើការផ្សព្វផ្សាយលើឆាកអន្តរជាតិឱ្យទូលំទូលាយប៉ុន្តែប្រាសាទព្រះវិហារវិញក៏បានបើកឱ្យភ្ញៀវជាតិ អន្តរជាតិចូលទស្សនាយ៉ាងច្រើនកុះករ។ នាពេលបច្ចុប្បន្ន ខេត្តព្រះវិហារមានសន្តិសុខល្អគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ឱ្យភ្ញៀវទេសចរណ៍មកទស្សនា។ ខេត្តព្រះវិហារមានតំបន់ទេសចរណ៍ទាក់ទាញជាច្រើននិងមានប្រាសាទបុរាណប្រហែល២៤៥ប្រាសាទ។
ខេត្តព្រះវិហារ: [[ប្រាសាទព្រះវិហារ]]

ប្រាសាទព្រះវិហារ 

 ប្រាសាទព្រះវិហារមានទីតាំងនៅភូមិធម្មជាតិ ឃុំស្រអែម ស្រុកជាំក្សាន្ត នៅលើជួរភ្នំដងរែក ជាប់ព្រំប្រទល់អន្តជាតិកម្ពុជានិងប្រទេសថៃ។ ប្រាសាទព្រះវិហារមានចំងាយផ្លូវ ៤០០គមពីភ្នំពេញ តាមផ្លូវជាតិលេខ៦២ និង១៥០គមពីទីរួមខេត្តព្រះវិហារ។ ប្រាសាទព្រះវិហារត្រូវបានកសាងឡើងក្នុងសម័យអង្គរ ដោយព្រះមហាក្សត្រព្រះបាទសូរ្យវរ្ម័នទី១ នៅក្នុងសតវត្សរ៍ទី១១ និងត្រូវបានកសាងដោយព្រះមហាក្សត្រជាច្រើនអង្គរទៀត។ ប្រាសាទព្រះវិហារមានឈ្មោះតាមសិវលិង្គនៅក្នុងប្រាសាទដែលមានឈ្មោះថា ស្រី សិខារិស្វរៈ ដែលមានន័យថាអំណាចនៃកំពូលភ្នំ។ សិវលិង្គដែលតម្កល់នៅក្នុងប្រាសាទនេះត្រូវបាននាំយកមកពីប្រាសាទវត្តភូ(ប្រទេសឡាវ)ដើម្បីតម្កល់ទុកនៅក្នុងប្រាសាទនេះ។ ប្រាសាទព្រះវិហារមានគោបុរៈ(ខ្លោងទ្វារ)ចំនួន៥ ដែលរៀបចំពីគោបុរៈទី១នៅខាងលើរហូតដល់គោបុរៈទី៥ ប្រាសាទព្រះវិហារបែរមុខទៅទិសខាងជើង។ ភ្នំនេះមានកំពស់៧៤០ម ធៀបកំពស់ទឹកសមុទ្រ។ ដោយមានផ្ទៃក្រលា៨០០ម៤០០ម ចំនោតខ្លាំងពីទឹកដីកម្ពុជានិងរាងទេរទៅរកទឹកដីប្រទេសថៃ។ ប្រាសាទព្រះវិហារត្រូវបានដាក់បញ្ជូលក្នុងបញ្ជីជាសម្បត្តិបេតិកភណ្ឌពិភពលោកនៅថ្ងៃទី៧ខែកក្កដាឆ្នាំ២០០៨។
ខេត្តព្រះវិហារ: [[ប្រាសាទព្រះខ័ន (កំពង់ស្វាយ)|ប្រាសាទព្រះខ័ន(កំពង់ស្វាយ)]]

ប្រាសាទព្រះខ័ន(កំពង់ស្វាយ) 
ប្រាសាទព្រះខ័នកំពង់ស្វាយ(អ្នកស្រុកហៅថា ប្រាសាទបាកាណ)ដែលមានទីតាំងស្ថិតនៅភូមិតាសែង ឃុំរណសិរ្ស ស្រុកសង្គមថ្មី នៅជិតព្រំប្រទល់ខេត្តកំពង់ធំនិងសៀមរាប ស្ថិតនៅភាគនិរតីចំងាយចំនួន១០៥គម ពីទីរួមខេត្ត។ ប្រាសាទបាកានមានក្បូរក្បាច់រចនាប្រហាក់ប្រហែលនឹងប្រាសាទអង្គរវត្តដែរតែកសាងមុនពេលលើករាជធានីទៅអង្គរវត្ត។ ប្រាសាទបាកានមានឈ្មោះដើមហៅថាជ័យស្រីប្រាសាទនេះកសាងដោយព្រះបាទសុរ្យវរ្ម័នទី១ (គស១០០២) លើបូជនីយដ្ឋានចាស់របស់ព្រះបាទយសោវរ្ម័នទី១និងមានបន្ថែមរចនាបថមុខ៤ខ្លះដោយព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧មុនពេលឡើងគ្រងរាជនៅអង្គរ (គស១១៨១)ដែលព្រះអង្គបានកសាងប្រាសាទនេះដើម្បីតំកល់អដ្ឋិធាតុញាតិវង្សនិងព្រះបរមគ្រូរបស់ព្រះអង្គ។ ប្រាសាទព្រះខ័នកំពង់ស្វាយស្ថិតនៅលើទីតាំងយុទ្ធសាស្រ្តទ័ពដែលមានលក្ខណពិសេសដូចជាមានទឺកព័ន្ធជុំវិញនិងស្ថិតក្បែរប្រាសាទមានកន្លែងស្លដែកសម្រាប់ធ្វើជាអាវុធទៀតផង។ ប្រាសាទត្រូវបានកសាងដោយព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧ ដើម្បីបង្ហាញពីការឈ្នះចម្បាំងជាមួយប្រទេសចម្ប៉ាផងដែរ។
ខេត្តព្រះវិហារ: [[ប្រាសាទកោះកែរ]]

ប្រាសាទកោះកែរ 
តំបន់រមណីយដ្ឋានប្រាសាទកោះកែរមានទីតាំងស្ថិតនៅភូមិស្រយ៉ង់ជើងឃុំស្រយ៉ង់ ស្រុកគូលែន ដែលស្ថិតនៅជិតព្រំប្រទល់ខេត្តសៀមរាប មានចម្ងាយ៧២គីឡូម៉ែត្រ ពីទីរួមខេត្តព្រះវិហារ។ ក្រុមប្រាសាទកោះកែរមានប្រាសាទព័ទ្ធជុំវិញចំនួន៣៨ប្រាសាទដែលមានចំងាយពីប្រាសាទមួយទៅប្រាសាទមួយពី២ទៅ៥គម។  ប្រាសាទកោះកែរត្រូវបានកសាងកសាងឡើងដោយព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៤ នៅក្នុងឆ្នាំ៩២១ដល់ ៩៤២ ប្រាសាទនេះស្ថិតនៅ៨០គីឡូម៉ែត្រនៃទិសឥសានអង្គរធំ។ ប្រាសាទនេះមានលក្ខណៈជាប្រាសាទភ្នំមាន៧ថ្នាក់កំពស់៣៥ម។ តំបន់រមណីយដ្ឋានប្រាសាទកោះកែរ ដែលមានឈ្មោះដើមថាឆោគគីតាមរយៈសិលាចារឹកប្រាសាទដំរី។ រមណីយដ្ឋានប្រាសាទកោះកែរមានប្រាសាទជាច្រើននៅក្នុងនោះមានដូចជា ប្រាសាទធំ ប្រាសាទចិន ប្រាសាទដំរី ប្រាសាទលិង្គ ប្រាសាទច្រាប ប្រាសាទក្រចាប់។ល។ តំបន់រមណីយដ្ឋានប្រាសាទកោះកែរជារាជធានីរបស់ព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៤ បន្ទាប់ពីព្រះអង្គបានផ្លាស់ប្តូររាជធានីពីយសោធរេបុរៈរបស់ព្រះបាទយសោវរ្ម័នទី១។ ភាគច្រើនប្រាសាទនៅក្នុងតំបន់កោះកែរសាងសង់អំពីថ្មភក់។
ខេត្តព្រះវិហារ: [[ប្រាសាទក្រពុំឈូក]]

ប្រាសាទក្រពុំឈូក
ប្រាសាទក្រពុំឈូកមានទីតាំងស្ថិតនៅក្នុងរំដោះ ស្រុករវៀង ខេត្តព្រះវិហារ។ ប្រាសាទនេះមានចំងាយប្រហែល ៤៥គីឡូម៉ែត្រពីទីរួមខេត្តព្រះវិហារ។ ប្រាសាទក្រពុំឈូកស្ថិតនៅក្នុងឃុំរំដោះ ស្រុករវៀង ខេត្តព្រះវិហារ ចំងាយប្រមាណ៤៥គីឡូម៉ែត្រពីទីរួមខេត្តព្រះវិហារ។ ប្រាសាទនេះត្រូវបានស្ថាបនាឡើងពីថ្មបាយក្រៀម និងថ្មភក់ ក្នុងសតវត្សទី១០ ដើម្បីឧទ្ទឹសថ្វាយដល់ព្រហ្មមញ្ញសាសនា។
ខេត្តព្រះវិហារ: ប្រាសាទភ្នំព្រះលាន

ប្រាសាទភ្នំព្រះលាន 
ប្រាសាទភ្នំព្រះលានមានទីតាំងស្ថិតនៅក្នុងភូមិក្រាំងដូង ឃុំព្រះឃ្លាំង ស្រុកត្បែងមានជ័យ ខេត្តព្រះវិហារ។ប្រាសាទនេះមានចម្ងាយប្រហែល ២៥គីឡូម៉ែត្រពីទីរួមខេត្តព្រះវិហារ។ ប្រាសាទនេះស្ថិតលើកូនភ្នំមួយមានកម្ពស់ប្រហែល១៥០ម៉ែត្រនៅជិតផ្លូវជាតិលេខ៦២។ ប្រាសាទនេះកសាងឡើងដើម្បីឧទ្ទិសដល់ព្រហ្មសាសនា។
ខេត្តព្រះវិហារ: សេដ្ឋកិច្ច

សេដ្ឋកិច្ច
សេដ្ឋកិច្ចខេត្តព្រះវិហារដោយប្រជាជនប្រកបមុខរបរធ្វើស្រែចម្ការ បរបាញ់សត្វ នេសាទ រកជ័រជាដើម។
ផ្សារ៖ កំពង់ប្រណាក់ គូលែន ភ្នំដែក រវៀង រ៉ាម្ម៉ស្រឯម ស្រយ៉ង់ ស្រឯម
ខេត្តព្រះវិហារ: តំណភ្ជាប់ក្រៅ

តំណភ្ជាប់ក្រៅ 
 Wikivoyage: Preah Vihear
 ខេត្តព្រះវិហារតាមរូបភាព 
 អត្ថបទជាភាសាអង់គ្លេស
  វិបសាយគ្រប់គ្រងរដ្ឋបាល
ខេត្តព្រះសីហនុ

right|thumb|150px|រូបតោ តំណាងអំណាចព្រះមហាក្សត្រប្រទេសកម្ពុជា និងជាតំណាងនៃទីក្រុងព្រះសីហនុ

ក្រុងព្រះសីហនុ ជាក្រុងធំបង្អស់នៅប៉ែកខាងត្បូងនៃប្រទេសកម្ពុជា ។ នេះជាក្រុងដែលត្រូវបានបង្កើតថ្មី នៅឆ្នាំ១៩៦៤ ។ ការបង្កើតក្រុងព្រះសីហនុ គឺដើម្បីរំឭកដល់ស្នាដៃរបស់ព្រះបាទនរោត្តមសីហនុ ។ ឈ្មោះដើមរបស់ក្រុងព្រះសីហនុ មុនឆ្នាំ១៩៦៤គឺកំពង់សោម ។
ក្រុងព្រះសីហនុ ជាទីក្រុងកំពងផែសមុទ្រធំបង្អស់នៅឆ្នេរសមុទ្ររបស់ប្រទេសកម្ពុជា ។ ក្រុងព្រះសីហនុស្ថិតនៅពាក់កណ្តាល ចន្លោះប្រទេសថៃ និងប្រទេសវៀតណាម ហើយក្រុងព្រះសីហនុជាទីក្រុងសំខាន់ជាងគេ នៅឈូងសមុទ្រថៃ ។ ក្រុងព្រះសីហ​នុជាកន្លែងដែលគួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍ណាស់ សម្រាប់ទេសចរណ៍ជាតិនិងអន្តរជាតិ ។ យោងតាមឯកសារក្រសួងទេសចរណ៍នៃប្រទេសកម្ពុជា បានឱ្យដឹងថា ក្នុងឆ្នាំ២០០៦ មានចំនួនទេសចរណ៍អន្តរជាតិ ប្រមាណជាង ៣២០,០០០ នាក់ មកទស្សនាក្រុងព្រះសីហនុ ។ នៅខែមករា ឆ្នាំ២០០៧ ព្រលានយន្តហោះនៅក្រុងព្រះសីហនុ ត្រូវបានបើកសម្ពោធដើម្បីការហោះហើរជាសំខាន់ ក្រុងសៀមរាប-ក្រុងព្រះសីហនុ ហើយតាមគម្រោងនៃរាជរដ្ឋាភិបាល បានឱ្យដឹងថាព្រលានយន្តហោះនៃក្រុងព្រះសីហនុនឹងក្លាយជាព្រលានយន្តហោះអន្តរជាតិនៅឆ្នាំ២០១០ ។​ ​
ខេត្តព្រះសីហនុ: រដ្ឋបាលខេត្តព្រះសីហនុឆ្នាំ២០២៣

រដ្ឋបាលខេត្តព្រះសីហនុឆ្នាំ២០២៣
 ជាដែនរដ្ឋបាលស្ថិតនៅ ប្រទេសកម្ពុជា មាន ក្រុង២, ស្រុក៣, ២៩ឃុំ, និងភូមិ÷
 លេខកូដស្រុក  ឈ្មោះស្រុកជាអក្សរខ្មែរ  ឈ្មោះស្រុកជាអក្សរឡាតាំង១៨០១ក្រុងព្រះសីហនុKrong Preah Sihanouk ១៨០២ស្រុកព្រៃនប់Prey Nop district១៨០៣ស្រុកស្ទឹងហាវStung Hao district ១៨០៤ស្រុកកំពង់សីលាKampong Seila district១៨០៥ក្រុងកោះរ៉ុងKrong Koh Rong
ខេត្តព្រះសីហនុ: អាកាសធាតុ

អាកាសធាតុ 
right|thumb|200px|តំបន់នៃទីក្រុងព្រះសិហនុនៅភូមិភាគខាងត្បូងនៃប្រទេសកម្ពុជា

ទីក្រុងព្រះសីហនុមានរដូវរងា ចាប់ពី វិច្ឆិកាដល់ខែកុម្ភះ  និង មានរដូវលំមានប្រាំង ចាប់ ខែមិនា ដល់ខែឧសភា  រដូវភ្លៀង មានចាប់ពី ខែមិថុនា ដល់ខែតុលា៕
ទីក្រុងព្រះសីហនុ គឺជាក្រុងដែលមានភ្លៀងធ្លាក់ច្រើនជាងគេ នៅប្រទេសកម្ពុជាយើង ពីព្រោះមាន ភ្នំបូគោ នៅខាងជើង។ ​នៅ​ថ្ងៃដែលក្តៅជាងនៅទីក្រុងព្រះសីហនុ
មានកំដៅរហូតទៅដល់ ៣៥អង្សា ហើយបើត្រជាក់ជាងគេវិញមានរហូត ២០អង្សា ៕
ខេត្តព្រះសីហនុ: ប្រវត្តិនៃក្រុងព្រះសីហនុ

ប្រវត្តិនៃក្រុងព្រះសីហនុ 
ធ្វេង|រូបភាពតូច|200x200ភីកសែល|ទេសភាពនៅទីក្រុងព្រះសីហនុ
​*ឆ្នាំ ១៩៥៥​ រដ្ឋាភិបាលបានចាប់ផ្តើម​ធ្វើកំពង់ផែ នៅចំកណ្តាលព្រៃជិតមាត់សមុទ្រ  នៅកន្លែងមួយដែលបច្ចុប្បន្ននេះមានឈ្មោះថា  ​ឆ្នេរហាវៃ ​ហើយធ្វើការសាងសង់រួច
នៅឆ្នាំ ១៩៦០ ដោយមានជំនួយឧបត្ថមពីប្រទេសបារាំង ហើយនិងគេបានធ្វើផ្លូវពីក្រុង ​ភ្នំពេញ ដល់កំពង់ផែថ្មី ដោយមានជំនួយឧបត្ថម្ភពី ​សហរដ្ឋអាមេរិក   ប្រជាជនដែល
បានរស់នៅទីនោះគឺពួ​កគេធ្វើការនៅកំពង់ផែនោះ៕ ​ពេលកំពុងផែបានសាងសង់រូចហើយ គេបានហៅទីក្រុងនោះ ថា ​ក្រុងព្រះសីហនុ សំរាប់ធ្វើជាការគោរពចំពោះបិតាជាតិ
ឆ្នាំ​ ១៩៦៣ គេចាប់ផ្តើមសាង​សង់​សណ្ឋាគារ ឯករាជ្យ  ហើយមានមនុស្សជាច្រើនបានមកដើរលេងកំសាន្តនៅទីនេះ ហើយនៅក្នុងឆ្នាំដដែល គេចាប់ផ្តើមធ្វើពង្រីកកំពង់ផែ ។ 
ឆ្នាំ​ ១៩៧​០ ពួក​គេ​ឈប់​រស់​នៅ ពីព្រោះ លន់ នល់បានធ្វើ​រដ្ឋប្រហារ​ទម្លាក់​ព្រះបាទនរោត្តម​​សីហនុ និង​បានមកកាន់កាប់ប្រទេសកម្ពុជា ។
ឆ្នាំ ១៩៧០- ១៩៧៥ គេប្រើកំពង់ផែសំរាប់ដាក់អាវុធសំរាប់ធ្វើសង្គ្រាម ។ 
ថ្ងៃទី​១៣ ខែឧសភា ឆ្នាំ ១៩៧៥ ខ្មែរក្រហម បានកាន់កាប់ ទីក្រុងព្រះសីហនុ   ហើយនិងខ្មែរក្រហមបានចាប់យកកប៉ាលរបស់ សហរដ្ឋអាមេរិក ដែលមានឈ្មោះ  S.S Mayaguez ជាកម្មករដែលធ្វើការ នៅលើកប៉ាល់នោះ  ហើយសហរដ្ឋអាមេរិក​បានទម្លាក់គ្រាប់បែកដែលធ្វើអោយក្រុងព្រះសីហនុមានការខូចខាត់យ៉ាងខ្លាំង រហូតដល់ពួកខ្មែរក្រហមប្រគល់កប៉ាល់និងមនុស្សទៅអោយសហរដ្ឋអាមេរិកវិញ​​ ។
ឆ្នាំ ១៩៨០ សង្គ្រាម​បាន​បញ្ចប់ គេបានចាប់ផ្តើមសាងសង់ទីក្រុងសាជាថ្មី  
ឆ្នាំ ១៩៩៧ រដ្ឋាភិបាល បាន អោយកន្លែងសំរាប់អង្គការ ដុនបូស្កូកម្ពូជា សំរាប់ធ្វើសាលាបច្ចេកទេស នៅផ្លូវអូរប្រាំ សំរាប់យុជនក្រីក្រនៅទីក្រុងនេះ និងមកពីខេត្តផ្សេងៗទៀតដែលនៅភាគខាងត្បូងនៃប្រទេស កម្ពុជា ។
ថ្ងៃទី ១១ ខែ កុម្ភះ ឆ្នាំ​២០០៧ ព្រះបាទនរោត្តម សីហមុនី បានយាងមកក្រុងព្រះសីហនុ  ​​  ឯកឧត្តម ស្បោង សារ៉ាត់ អភិបាល​ក្រុង​ បានទទួលព្រះមហាក្សត្រនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ជាមួយនឹង​​ ព្រះសង្ឃនិមន្តមកពីគ្រប់វត្ត​និង  ថ្នាក់អ្នកដឹកនាំគ្រប់ជាន់ថ្នាក់ នៅក្រុងព្រះសីហនុ និងលោកគ្រូ អ្នកគ្រូ សិស្សានុសិស្ស  ហើយ និងសាលាបច្ចេកទេស ដុនបូស្កូ ក្រុងព្រះសីហនុ៕​

5365x5365px|ទិដ្ឋភាពឆ្នេរសមុទ្រក្រុងព្រះសីហនុ|កណ្តាល
ខេត្តព្រះសីហនុ: សេដ្ឋកិច្ច

សេដ្ឋកិច្ច
ផ្សារ៖ កងកេង កំពង់សិលា ឃ្លាំងលើ តូច ទំនប់រលក ពិភពថ្មី ពេជ្រនិល ព្រៃនប់ មិត្តភាព រាត្រី រាម វាលរេញ លើក្រុងព្រះសីហនុ(ធំ) សាមូដេរ៉ា សំរោង ស្ទឹងហាវ ស្មាច់ដែង អរ៉េង
អាសយដ្ឋាន IP ហើយ​អ្នកនឹងទទួលបាន​អត្ថប្រយោជន៍ជាច្រើន។ សូមកុំរក្សាទុកនូវកំនែប្រែដែលជាការសាកល្បង។ ប្រសិនបើអ្នកចង់ធ្វើពិសោធន៍ សូមប្រើប្រាស់ទំព័រសំរាប់សាកល្បង ។
ខេត្តព្រះសីហនុ: ឆ្នេរអូរឈើទាល

ឆ្នេរអូរឈើទាល
ឆ្នេរអូរឈើទាល ជាឆ្នេរ​មួយដែល​មាន​សោភ័ណ្ឌភាព​ស្រស់ស្អាត ស្ថិតនៅក្នុងខេត្ត​ព្រះសីហនុ   ។right|thumb|109x109px|អ្នកលក់បង្គងប៉ាកនៅសមុទ្រ
​
ឆ្នេរនេះមាន​ភាពទាក់ទាយនិងល្បីល្បាយជាខ្លាំងនៅក្នុងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាយើង  ។ 
​
ក្នុងមួយឆ្នាំៗឆ្នេនេះអាច​ទាក់ទាយភ្ញៀវទេសចរណ៏បាន​រាប់រយពាន់​នាក់​ចូលមក​ទស្សនានៅក្នុង​ក្រុងព្រះ​សីហនុដែលជាចំនែកមួយក្នុងការជួយអភិវឌ្ឍន៍ដល់កំនើនសេដ្ឋកិច្ចជាតិ   ។ 
​អូរឈើទាល​ជាតំបន់ឆ្នេរ​មួយ​ដែលមាន​ទេសភាពធម្មជាតិស្រស់ល្អ​បំព្រងគួរ​អោយ​ចាប់អារម្មណ៏ក្រៃលែង  ។
អូរឈើទាលមានឆ្នេរ​ខ្សាច់​សស្អាត​ វែង​អន្លាយ​នឹង​មាន​ដើម​ឈើ​ជាច្រើន​ដុះអែប​មាត់ ឆ្នេរសមុទ្រ​មើលទៅជាជួរ​គួរអោយ​ ទាក់ទាយបំផុតហេតុនេះហើយឆ្នេរនេះក៏បានជាប់ជាសមាជិកក្លឹបឆ្នេរដែលស្អាតជាងគេក្នុងពិភពលោក  ។  នៅទីនោះមានតូប​ខ្ចុះរបស់​អាជីវកររកស៊ីលក់ដូរ​យ៉ាង​ច្រើនសំសរាប់ ភ្ញៀវ​ទេសចរណ៏​ជួល​អង្គុយ​លេង ឬសំរាក​កាយ​នៅពេលដែលពួកគេ​បាន​មកដល់​ទីកន្លែង​នេះ  ។  ភ្ញៀវ​ទេសចរណ៏​ជាតិ​និង​អន្តរ​ជាតិដែលបាន​ធ្វើដំណើរ​កំសាន្ត​នៅឆ្នេរ​អូរឈើទាល អាចលេង​ទឹក​សមុទ្រ​យ៉ាង​សប្បាយ​រីករាយនិង​យ៉ាងត្រជាក់ចិត្ត​ ឬពួកគេអាច​ជួលទូក​ដើម្បីធ្វើដំណើរកំសាន្តឆ្ពោះទៅកាន់​កោះនានា  ដែល​ភាគ​ច្រើន​គឺជា​ជនជាតិ​បរទេស​ ។ ភ្ញៀវ​ទេសចរណ៏​មួយចំនួន​ចូលចិត្ត​លេង​ទឹក​ ជួលពោង ឬ ជួលអូរបរ​ជិះកំសាន្ត​លេង​យ៉ាង​សប្បាយរីករាយ ។  ​ភ្ញៀវទេសចរណ៏អាច​កុម្ម៉ង់ម្ហូបអាហារ​ ជាប្រភេទ​អាហារ​សមុទ្រ​ ដូចជា មឹក បង្គា​ ក្ដាម ត្រីសមុទ្រជាដើម​ដែលសុទ្ធសឹង​តែជា​អាហារ​មាន​ឪជារស​ឈ្ងុយឆ្ងាញ់​ ពិសារ ។ ក្រៅពីនេះ​ភ្ញៀវ​ទេសចរណ៏អាចទិញវត្ថុអនុស្សាវរីយ៏ ដែល​ធ្វើ​អំពីសំបកខ្យង ផ្កាថ្ម ខ្សែដៃ​ ខ្សែ​ក​ .......ទាំងអស់​នេះ​គឺជាសា្នដៃ​ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ​ នឹងមានអ្នកម៉ាសសា ផង​ដែរ ។  ឆ្នេរ​អូរឈើទាល​ជាឆ្នេរ​ដែលសំបូរ​ភ្ញៀវ​ទេសចរណ៏ជាតិ និង​អន្តជាតិ មកកំសាន្ត​សើ្ទរ​​តែរៀង​រាល់ថ្ងៃ គ្មានថ្ងៃលោះឡើយជាពិសេស​ថ្ងៃឈប់សំរាក បុណ្យទាន ឬ​ក៏ថ្ងៃសំរាកចុង​សប្ដាហ៏ ។
ខេត្តព្រះសីហនុ: ឆ្នេរ​ឯករាជ្យ

ឆ្នេរ​ឯករាជ្យ
ឆេ្នរឯករាជ្យ ក៏ជាឆ្នេរ​មួយ​ដែល​មាន​ភាពស្រស់​ស្អាត​ ហើយ​ក៏​មាន​ភ្ញៀវ​ទេសចរណ៏ទៅលេង​កំសាន្ត នៅទីនោះ​ច្រើន​កុះករ​ដែរ ។ ​ឆ្នេរ​ឯករាជ្យ​ខាងលិចជាប់ ឆ្នេរ​ហាវ៉ៃ ខាង​កើតជាប់​នឹង​ឆ្នេរសុខា  ឆ្នេរឯករាជ្យមាន​អគារដ៏ខ្ពស់សាងសង់ឡើង​ជាយូរមក​ហើយ​ ហើយអគារនេះមានប្រាំពីរជាន់ ។  right|thumb|200px|រូបថ្មនៅឆ្នេរអូរតែលប្រាំពីរជាន់ប្រជាជនខ្មែរយើង​ភាគច្រើន​និយមហៅឆ្នេរឯករាជ្យថាឆ្នេរអូរតែលប្រាំពីរជាន់ 
ព្រោះថាអគារខ្ពស់ នោះ​គឺជាសណ្ឋាគារដ៏ធំមួយ ស្ថិតនៅលើដីភ្នំខ្ពស់ ។ ពីមុនអគារនេះ​រងការ ខូចខាត​និង​ ទ្រុឌទ្រោមយ៉ាង​ខ្លាំង​ ក៏ប៉ុន្តែឥឡូវ​នេះ​គេបាន​ធ្វើការ​ជួសជុល​ស្ថាបនា​សាឡើង​វិញ ធ្វើអោយ​អូរតែល​ប្រាំពីរ​ជាន់មាន ភាពស្រស់​ស្អាត ជាង​មុនឆ្ងាយ​ណាស់ រួមជាមួយនឹងឆ្នេរខ្សាច់សក្បុសតាមដង​ផ្លូវមានដើមក្ងោក​ពណ៌ក្រហម​ឆ្អៅ នឹង អមជាមួយ​នឹង​សួនច្បារ​ដ៏ស្អាត​ផងដែរ ។ ​​
ខេត្តព្រះសីហនុ: ឆ្នេរសមុទ្រសុខា

ឆ្នេរសមុទ្រសុខា
អូរតែល​សុខា គឺជាឈ្មោះរបស់​សណ្ឋារគារមួយដែលស្ថិតនៅ​ក្នុង​ក្រុង​ព្រះសីហនុ ដែលសាងសង់ឡើង​នៅជាប់​តាមបណ្ដោយឆ្នេរ​សមុទ្រសុខា មនុស្សភាគច្រើន​និយមហៅថាឆ្នេរសុខា ។ ឆ្នេរ​សមុទ្រ​សុខា​គឺជា​ឆ្នេរ​សមុទ្រ​ឯកជន​មួដែល​មាន​ប្រវែង​ 1,5km ដែលទិសខាង​កើត​ជាប់​នឹង​ឆ្នេរ​អូរ​ឈើទាល​ហើយលាត​សន្ធឹងយ៉ាងវែង​ទៅទិសខាង​លិច​ជាប់នឹង​ឆ្នេរសមុទ្រឯករាជ្យ ឆ្នេរអូរ​តែលប្រាំពីរជាន់ ។ សំរាប់នៅក្នុងសណ្ឋាគារ​សុខា​គឺមាន​កន្លែង​កំសាន្ត​ល្អៗជាច្រើន​ នៅទីនោះ​ភ្ញៀវទេសចរណ៏អាច​ស្នាក់​នៅលេង​កំសាន្តនៅក្នុងសណ្ឋាគារ​បាន ។ ចំពោះអ្នក​ដែលត្រូវការ​កន្លែង​ស្រស់ត្រកាល​សំរាប់​រៀបអាពាហ៏ពិពាហ៏អាចជួលដោយ​បង់ថ្លៃ​ ។ នៅទីនោះមាន​បំរើសេវា​កម្ម​ល្អៗ ជាច្រើន​យ៉ាង​រហ័សទាន់​ចិត្ត​ ប្រសិនបើ​អ្នក​មិន​មាន​កន្លែង​សំរាប់​រៀបចំ​ពិធីរៀបមង្គល​ការ​ អ្នកអាច ទៅតំនាក់ទំនង​តាមសេចក្ដីតំរូវការ នៅក្នុងសណ្ឋារគារ​សុខា ។
ដោយសារ​នៅ​ក្នុងសណ្ឋាគារ​សុខា​មាន​ភាពស្រស់ស្អាត​ដូចនេះហើយ​ទបមាន​ភ្ញៀវ​ទរសចរណ៏​ចូលទៅទស្សនា​កំសាន្ត​​ជារៀង​រាល់​ថ្ងៃ​​ ។ អូរតែលសុខា​ មានអាងហែល​ទឹកដ៏ល្អនៅចំកណ្ដាលហើយមាន​កន្លែង​សម្រាក​សំរាក​សំរាប់ទទួលភ្ញៀវដ៏ល្អប្រណីត​ផងដែរ ។ នៅផ្នែកខាង​ក្រោយ​ឆ្នេរ​សមុទ្រ​ក៏មាន​ផ្ទះសំណាក់ជាច្រើននឹង​មានទេសភាពស្រស់ស្អាត​ណាស់ ។ ក្រៅពីនេះ​ឆ្នេរ​សុខាក៏មាន​រូបសំណាក​កន្ទុយ​នាគមួយ យ៉ាង​ធំដែលធ្វើឡើង​នៅអែបមាត់ឆ្នេរ​សមុទ្រហើយក្បាលរបស់វាគេធ្វើនៅខាង​ក្នុងទីធ្លានៃសណ្ឋាគារ​សុខា ។
ខេត្តព្រះសីហនុ: ឆ្នេរ​អូរត្រេះ

ឆ្នេរ​អូរត្រេះ
អូរត្រេះ​  គឺជាឆ្នេរ​សមុទ្រមួយដែលស្ថិតនៅក្នុង​ខេត្ត​ព្រះសីហនុដែរវាមាន​សោភ័ណ្ឌភាពស្រស់ស្អាត​មិនចាញ់ឆ្នេរ​អូរឈើទាល ឆ្នេរសុខា​ ឆ្នេរ​ហាវៃ ឡើយ.....។ វាជាឆ្នេរ​មួយ​ដែលភាពស្ងប់ស្ងាត់នៅក្នុងក្រុង​ ព្រោះវា​ស្ថិនៅ​ដាច់ឆ្ងាយ​បន្តិច​ ប៉ុន្តែបច្ចុប្បន្នក៏មិនសូវស្ងាត់ ដូចពីមុនទេ​ ពីព្រោះដោយសារនៅទីនោះមាន​ទេសភាព​​ស្រស់ស្អាតមើលទៅគួរអោយ​អោយ​ចង់​គយគន់​ក្រៃលែង​ហើយមាន​ភ្ញៀវ​ទេសចរណ៏មួយ​ចំនួន​ចូលចិត្ត​កន្លែង​ស្ងប់ស្ងាត់ ក៏និយម​ទៅកំសាន្តនៅឆ្នេរ​អូរ​ត្រេះ​ដែរ​ ជាហេតុធ្វើអោយ​ឆ្នេរ អូរ​ត្រេះ​មាន​សភាព​អូរអរជាង​មុន​ មាន​ភ្ញៀវ​ទេសចរណ៏អន្តរជាតិ​ ទៅ​កំសាន្ត​យ៉ាង​កុះករ ។ ក៏ប៉ុន្តែនៅទីនោះពុំទាន់​មាន​ភ្លើង​អគ្គីនីគ្រប់គ្រាន់ នៅឡើយ​ទេ គឺវាមាន​តែកន្លែង​មួយ​ចំនួន ប៉ុណ្ណោះដែល​មាន​ម៉ាស៊ីនភ្លើ​ងប្រើប្រាស់​ ​សំរាប់ភាព​ចាំបាច់របស់​ពួកគេ ។ ជាមួយគ្នា​នេះផងដែរ នៅឆ្នេរ​អូរត្រេះក៏មាន​ការ​ជិះក្ដារ​បន្ទះ​ នៅ​លើទឹក​​ហើយ​និង​ជួល​ទូក​កាយ៉ាក់ចែវលេង រួមទាំង​មាន​កីឡាជិះក្ដារមានក្ដោងយ៉ាង​សប្បាយរីករាយ​ផង​ដែរ​ ។  ភាគច្រើនគឺជាភ្ញៀវ​បរទេសទៅកំសាន្តនៅឆ្នេរ​អូរ​ត្រេះ​ហើយ​ភ្ញៀវទេសចរណ៏អាច​ធ្វើការលំហែកាយ ដោយអ្នកខ្លះ​ជួលអូរបរ ឬ​ពោង​សំរាប់លេង​ទឹក ។ ភ្ញៀវទេសចរណ៏អាច​ធ្វើដំណើរទៅកាន់ កោះនានា​ផង​ដែរ ​  ​។
ខេត្តព្រះសីហនុ: ឆ្នេរ​ហាវៃ

ឆ្នេរ​ហាវៃ
ឆ្នេរហាវៃ គឺជាឆ្នេរ​មួយ​ដែលមាន​ភាពស្រស់ស្អាតពោរពេញទៅដោយដើមម្ជុលជាតំបន់ឆ្នេរ​ដែលមាន​ម្លប់​ត្រជាក់ល្ហឹមមាន​ភ្ញៀវ​ទេសចរណ៏​ទៅកំសាន្ត​នៅ​ទីនោះច្រើន​គួរសម ។left|thumb|200px|ទេសភាពមើលពីស្ពានកោះពស់ មានទូក​ម៉ាស៊ីន​តូចៗ​មួយចំនួន​ដែល​នៅទំនេរ​រង់ចាំ​ភ្ញៀវ​ទេសចរណ៏ជាតិអន្តរជាតិ​ជួលជិះ​ធ្វើ​ដំណើ​កំសាន្ត​ឆ្ពោះទៅ​កាន់​កោះ​ពស់​ ។ លណ្ខណៈពិសេស​នៅតាមដង​បណ្ដោយឆ្នេរ​ហាវ៉ៃ​មាន​ខ្សាច់​សស្អាត​មិន​ចាញ់​ឆ្នេរ​សមុទ្រ​ផ្សេងៗឡើយ ។ ហើយថ្មីៗនេះ​គឺគេបាន​សាងសង់​ស្ពានមួយ​យ៉ាង​ធំ​ពីត្រើយ​ម្ខាង​នៃ​right|thumb|200px|ស្ពានដែលទើបតែធ្វើហើយប៉ែកដីគោកភ្ជាប់ទៅដីកោះ​ពស់ ដែលជាកត្តា​ធ្វើអោយ​ឆ្នេរហាវៃមានភាពល្បីល្បាញទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរណ៏កើនច្រើនថែមទៀត ។ ការធ្វើស្ពាននេះ​គឺដើម្បីធ្វើយ៉ាងណាអោយ តំបន់ឆ្នេរហាវៃមានក៏ដូចជាក្រុងព្រះសីហនុផ្ទាល់មានការអភិវឌ្ឍន៏ វិស័យទេសចរណ៏កើនទ្វេដែលជាឩស្សាហកម្មគ្មានផ្សែង ។អ្នកវិនិយោគទុនមានគំរោងសាងសង់សណ្ឋារគារ ផ្ទះសំណាក់ បាំងកាឡូ និងមានកន្លែងកំសាន្តជាច្រើនផ្នែកទៀត ។ ភ្ញៀវទេសចរណ៏អាចធ្វើដំណើរកំសាន្តនៅឆ្នេរហាវ៉ៃបានយ៉ាង​ សប្បាយរីករាយភាភអធិកធមការជួបជុំក្រុមគ្រួសារ មិត្តភក្ដិបានគ្រប់ពេលវេលា ។
ខេត្តព្រះសីហនុ: ឆ្នេរជយ័ជំនះ

ឆ្នេរជយ័ជំនះ 
ជាឆ្នេរដែមាន​សភាពស្រស់ស្អាតនៅខេត្តព្រះសីហនុ ត្បិតថាវាមានប្រវែងខ្លី តែវាអាចទាញយកភ្ញៀវទេសចរណ៏ដែចូលចិត្តភាពស្ងប់ស្ងាត់ បានយ៉ាងច្រើន​​ តែនៅពេលបច្ចុប្បន្ននេះឆ្នេរនេះត្រូវបាន ក្រុមហ៊ុនបរទេស(ចិន) សុំសិទ្ធិសាងសង់អគារធំៗជាច្រើន ហើយវាសឹងតែក្លាយជាឆ្នេរឯកជនទៅហើយសព្ធថ្ងៃ។
ខេត្តព្រះសីហនុ: រមណីយដ្ឋានទឹកធ្លាក់ក្បាលឆាយ

រមណីយដ្ឋានទឹកធ្លាក់ក្បាលឆាយ
រមណីយដ្ឋានទឹកធ្លាក់ក្បាលឆាយ គឺជាតំបន់ទឹកធ្លាក់មួយកន្លែងដែលស្ថិតនៅក្នុងខេត្តព្រះសីហនុដែរ។ ទឹកធ្លាក់ក្បាលឆាយនេះជាទីរមណីយដ្ឋានមួយដែលមាន ភ្ញៀវទេសចរណ៏ ទៅលេងយ៉ាងច្រើន កុះករនៅថ្ងៃឈប់ សំរាកពីការងារ រឺ បុណ្យទានជាតិ ។ យើងសង្កេតឃើញមាន ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ មានលក់នូវវត្ថុអានុស្សាវរីយ៏ និង របស់ផ្សេងៗ ទៀត ដែលវាជាសេក្ដីតំរូវការរបស់ភ្ញៀវទេសចរណ៏ ក្រៅពីភ្ញៀវទេសចរណ៏ ជាតិតំបន់ទឹកធ្លាក់ក្បាលឆាយក៏មាន ភ្ញៀវទេសចរណ៏អន្តរជាតិមកចូលរួមទស្សនា កំសាន្តយ៉ាងសប្បាយរីករាយផងដែរ ។ ក្បាលឆាយជារមណីយដ្ឋានដ៏ស្រស់ត្រកាលមួយ ដែលជាតំបន់ពាំនាំនូវថវិការជួយ ដល់ប្រជាពលរដ្ឋ ខ្មែរនិង​ប្រទេសកម្ពុជាមយើងអោយមានភាពរីកចំរើនអភិវឌ្ឍន៏ វិស័យទេសចរណ៏ជាតិនៅក្នុង ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ។
ខេត្តព្រះសួគ៌ា

ខេត្តព្រះសួគ៌ា ជាខេត្តរបស់ដែនដី  កូសាំងស៊ីន។ ខេត្តនេះធ្លាប់ជាអាណាខេត្ត របស់កម្ពុជាជាយើង តែឥឡូវត្រូវបានគ្រប់គ្រងដោយប្រទេសវៀតណាម ខេត្តនេះមាន ព្រំប្រទល់ ខាងជើងជាប់នឹងខេត្ត ដូនណៃ ខាងលិចជាប់នឹងខេត្ត ព្រៃនគរ ខាងត្បូងជាប់នឹងសមុទ្រចិនខាងត្បូង ខេត្តនេះត្រូវបានរដ្ឋាភិបាលវៀតណាមច្របាច់បញ្ចូលជាមួយខេត្ត អូរកាប់ហៅថា បារៀ ។
ខេត្តភូកេត

ខេត្តភូកេត (,  ឬ Tongkah) គឺជាខេត្ត (ចង្វាត) មួយក្នុងចំណោមខេត្តភាគខាងត្បូងរបស់ប្រទេសថៃ វាមានកោះភូកេត កោះធំបំផុតរបស់ប្រទេស និងកោះតូចៗចំនួន 32 ផ្សេងទៀតនៅឆ្នេរសមុទ្ររបស់ខ្លួន​​ ស្ថិតនៅលើឆ្នេរសមុទ្រភាគខាងលិចរបស់ប្រទេសថៃ ក្នុងសមុទ្រអង់ដាម៉ង់ កោះភូកេតត្រូវបានតភ្ជាប់ដោយស្ពានសារសិនទៅខេត្តផាំងង៉ានៅភាគខាងជើង ខេត្តជិតបំផុតបន្ទាប់គឺខេត្តក្របីខាងកើតឆ្លងកាត់ឈូងសមុទ្រផាំងង៉ា

ខេត្តភូកេតមានផ្ទៃដី 576 គីឡូម៉ែត្រក្រឡា (222 ម៉ែត្រការ៉េ) តិចជាងសិង្ហបុរីបន្តិច និងជាខេត្តតូចជាងគេទី 2 របស់ប្រទេសថៃ កោះនេះស្ថិតនៅលើផ្លូវពាណិជ្ជកម្មដ៏សំខាន់មួយរវាងឥណ្ឌា និងចិន ហើយត្រូវបានលើកឡើងជាញឹកញាប់នៅក្នុងកំណត់ហេតុរបស់កប៉ាល់បរទេសរបស់ឈ្មួញជនជាតិព័រទុយហ្គាល់ បារាំង ហូឡង់ និងអង់គ្លេស ប៉ុន្តែ​មិន​ដែល​ស្ថិត​ក្រោម​អាណានិគម​ដោយ​មហាអំណាច​អឺរ៉ុប​ឡើយ ពីមុនបានមកពីទ្រព្យសម្បត្តិរបស់វាពីសំណប៉ាហាំង និងកៅស៊ូ ហើយឥឡូវនេះបានមកពីទេសចរណ៍
ខេត្តមណ្ឌលគិរី

ខេត្តមណ្ឌលគីរី ជាខេត្តស្ថិតនៅភាគខាងកើតប្រទេសកម្ពុជា។ ខេត្តនេះមានផ្ទៃដីធំជាងគេ តែមានប្រជាជនតិចជាងគេ។ ទីរួមខេត្តឈ្មោះក្រុងសែនមនោរម្យ។ ខេត្តមណ្ឌលគីរីជាតំបន់ទេសចរណ៏ធម្មជាតិធំមួយនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ដែលមានតំបន់ទេសចរណ៏ធម្មជាតិជាច្រើនដូចជាទឹកជ្រោះប្រកបដោយហ្វូងមច្ឆាជាច្រើនប្រភេទ ព្រមទាំងរុក្ខជាតិ សត្វព្រៃ ព្រៃកោងកាង និងភ្នំតូចធំជាច្រើន។ 

ខេត្តមណ្ឌលគីរីជាខេត្តមួយដែលសិ្ថតនៅភូមិភាគឦសាននៃប្រទេសកម្ពុជា ហើយមានចំងាយ ៣៨២គីឡូម៉ែត្រពីរាជធានីភ្នំពេញ និមិត្តសញ្ញានៃខេត្តគឺតំណាងអោយសត្វគោព្រៃ ដែលជាថនិកសត្វជាតិរបស់កម្ពុជា។ចំពោះចំនួនប្រជាពលរដ្ឋសរុបនៅក្នុងខេត្តមណ្ឌលគិរីគឺ៩៣,៤៤១នាក់ ដែលស្មើនឹង២២,២២០គ្រួសារដែលមានដង់ស៊ីតេ ៧នាក់ក្នុងមួយគីឡូម៉ែត្រ។ ប្រជាពលរដ្ឋដែលជាជនជាតិដើមភាគតិចនៅទូទាំងខេត្តសរុបមានចំនួន ៥៣,៤៤៤នាក់ ស្មើនឹង៥៧,២០ភាគរយ នៃប្រជាជនសរុប ដែលមាន ៨ជនជាតិ ក្នុងនោះរួមមាន៖ជនជាតិព្នង ក្រោល គ្រឹង ស្ទៀង ទំពួន ចារាយ ថ្មួន និងកួយ។
ខេត្តមណ្ឌលគិរី: ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រវត្តិសាស្ត្រ 
មុនឆ្នាំ១៩៦០ ខេត្តមណ្ឌលគិរីជាផ្នែកមួយនៃខេត្តក្រចេះ។ ខេត្តមណ្ឌលគិរី ត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងឆ្នាំ១៩៦១ ដោយ ព្រះករុណាព្រះបាទសម្ដេចព្រះនរោត្តម សីហនុ ព្រះមហាវីរក្សត្រព្រះវររាជបិតាឯករាជ្យបូរណភាពទឹកដី និងឯកភាពជាតិខ្មែរ ព្រះបរមរតនកោដ្ឋ ដោយមានស្រុកចំនួន ០៣ គឺ ស្រុកកោះញែក ស្រុកច្បារ និងស្រុកអូររាំង។ ក្រុងសែនមនោរម្យត្រូវបានបង្កើតឡើងជាទីរួមខេត្តក្នុងឆ្នាំ១៩៦២។ ក្នុងកំឡុងសង្គ្រាមវៀតណាមនៅចុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៦០ ខេត្តមណ្ឌលគិរីគឺជាមូលដ្ឋាននៃមូលដ្ឋានចំនួនបីនៃរណសិរ្សរំដោះជាតិវៀតណាមខាងត្បូងដែលបណ្តាលឱ្យមានការលុកលុយ និងការទម្លាក់គ្រាប់បែកជាច្រើនដោយកងកម្លាំងសហរដ្ឋអាមេរិក។ នៅឆ្នាំ១៩៦៩-១៩៧០ ខេត្តមណ្ឌលគិរីបានធ្លាក់នៅក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ខ្មែរក្រហម ហើយជាលទ្ធផល ប្រជាជនភាគច្រើនត្រូវបានផ្លាស់ទីលំនៅទៅស្រុកកោះញែក ជាកន្លែងដែលប្រជាជនត្រូវបានបង្ខំឱ្យធ្វើការក្នុងស្រែ។  ភូមិ សាលារៀន និងមន្ទីរពេទ្យទាំងអស់ត្រូវបានបំផ្លាញ។ នៅឆ្នាំ១៩៧៥ ខ្មែរក្រហមបានកាប់សម្លាប់ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរនៅខេត្តមណ្ឌលគិរីអស់ជាងពាក់កណ្តាល។ រហូត​ដល់​ទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៨០ ជនជាតិ​ព្នង​ត្រូវ​បាន​អនុញ្ញាត​ឱ្យ​ត្រឡប់​ទៅ​ភូមិ​និង​ស្រុក​កំណើត​ប្រពៃណី​របស់​ខ្លួន​វិញ។ជនជាតិព្នងបានរស់នៅក្នុងតំបន់មណ្ឌលគិរីប្រហែល២០០០ឆ្នាំមកហើយ។ មានឯកសារតិចតួចអំពីជនជាតិព្នងរហូតដល់អាណានិគមបារាំងដាក់ប្រទេសកម្ពុជាក្នុងឆ្នាំ ១៨៦៤។
ខេត្តមណ្ឌលគិរី: ទីតាំងភូមិសាស្រ្ត

ទីតាំងភូមិសាស្រ្ត 
រូបភាពតូច|ទេសភាព​ភ្នំ​ក្នុង​ខេត្ត​មណ្ឌលគិរី ភាគ​ឦសាន​នៃ​ប្រទេស​កម្ពុជា ខែ​វិច្ឆិកា ឆ្នាំ​២០១២
រូបភាពតូច|ផែនទីភូមិសាស្ត្រខេត្តមណ្ឌលគិរី
ខេត្តមណ្ឌលគីរីជាខេត្តមួយដែលសិ្ថតនៅភូមិភាគឦសាននៃប្រទេសកម្ពុជា ដែលមានព្រំប្រទល់ខាងកើតជាប់នឹង ប្រទេស វៀតណាមខាងជើងជាប់នឹង ខេត្តរតនគីរី ខាងជើងឈាងខាងលិចជាប់នឹង ខេត្តស្ទឹងត្រែងខាងលិចជាប់នឹងខេត្តក្រចេះ ហើយមានចំងាយ ៣៨០គីឡូម៉ែត្រ ពីរាជធានីភ្នំពេញ ដោយធ្វើដំណើរតាមផ្លូវជាតិលេខ៨ ៧ និង៧៦ដោយឆ្លងកាត់តាមខេត្តកណ្ដាល ព្រៃវែង ត្បូងឃ្មុំកំពង់ចាម និងក្រចេះ ផ្លូវដែលអាចធ្វើដំណើរទៅដល់ខេត្តមណ្ឌលគីរី បានមានផ្លូវគោក និងផ្លូវអាកាស បើយើង ធ្វើដំណើរតាមផ្លូវគោកយើងនិងឃើញថាកំណាត់ផ្លូវពី ភ្នំពេញទៅមណ្ឌលគិរី ជាផ្លូវ កៅស៊ូដែលផ្តល់នូវលក្ខណះងាយស្រួលក្នុងការធ្វើដំណើរ ។ ខេត្តនេះមានអាកាសធាតុខុសពីខេត្តផេ្សងៗទៀតនៅកម្ពុជា ដោយនៅក្នុងរដូវក្តៅ សីតុណ្ហភាពចាប់ពី ២៧°C ទៅ ៣១°C ដែលអាចចុះត្រជាក់នៅពេលយប់ ខេត្តមណ្ឌលគីរីជាតំបន់ទេសចរណ៏ធម្មជាតិ ធំមួយនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ដែលមានតំបន់ទេសចរណ៏ធម្មជាតិជាច្រើនដូចជា ទឹកជ្រោះប្រកបដោយហ្វូងមច្ឆា ជាច្រើនប្រភេទ ព្រមទាំង រុក្ខជាតិ សត្វព្រៃ ព្រៃកោងកាង និងភ្នំតូច ធំ ជាច្រើន។
ខេត្តមណ្ឌលគិរី: ប្រជាសាស្ត្រ

ប្រជាសាស្ត្រ 
រូបភាពតូច|ស្ត្រី​និង​កុមារ​កុលសម្ព័ន្ធ​ភ្នំ​នៅ​ភូមិ​តូច​មួយ​ក្បែរ​ក្រុង​សែនមនោរម្យ ខេត្ត​មណ្ឌលគិរី ប្រទេស​កម្ពុជា។
ខេត្តមណ្ឌលគីរីមានផៃ្ទដីសរុបទាំងអស់ ១៤២៨៨គីឡូម៉ែត្រការ៉េ ដែលមានប្រជាជនសរុប ៣២៤០៧នាក់ មាន៥៦៥៧គ្រួសារ ប្រុស១៦៣៨០នាក់ និង ស្រី១៦០២៧នាក់ (តាមរបាយការណ៍ជំរឿនឆ្នាំ១៩៩៨) ហើយដង់ស៊ីតេប្រជាជនគិតជាមធ្យម ២នាក់ក្នុង ១គីឡូម៉ែត្រការ៉េ អត្រាកំនើនប្រជាជន ០.៣២ភាគរយ។ ខេត្តមណ្ឌលគីរី ជាតំបន់ភ្នំ និង ខ្ពង់រាបស្ថិតនៅប៉ែកឥសាននៃប្រទេសកម្ពុជា ដែលប្រជាពលរដ្ឋភាគច្រើន ជាជនជាតិភាគតិច ខេត្តមណ្ឌលគីរីមានប្រជាជនព្នង ៨០ភាគរយ ក្រៅពីនេះមានជនជាតិចំរុះគ្នាផេ្សងៗទៀត ដូចជា ខែ្មរ ចិន វៀតណាម ថៃ ខែ្មរឥស្លាម និង មាន ជនជាតិភាគតិចមួយចំនួនទៀត ហើយការប្រកបរបរកស៊ីរបស់ពួកគេនៅទីប្រជុំជន គឺទីរួមខេត្តគេប្រកបមុខរបរពាណិជ្ជកម្ម បើនៅឯជនបទវិញគេ ដើរបោចវល្លិ ដើរប្រមាញ់សត្វតាមរបៀបបុរាណ ចំពោះការធ្វើស្រែវិញមានតែនៅស្រុកកោះញែកមួយប៉ុណ្ណោះ គេធ្វើ ស្រែបុកដាំនៅលើខ្នងភ្នំ ដូច្នេះអំណោយផលវាទទួលបានតិចណាស់ព្រោះវាអាស្រ័យទៅលើទឹក ភ្លៀង ប្រសិន បើភ្លៀងធ្លាក់ជោកជាំទើប ដំណាំស្រូវរបស់ពួកគាត់ បានផលល្អ ជីវភាពរបស់ពលរដ្ឋនៅខេត្តមណ្ឌលគីរី មានកំរិតទាបណាស់ក្នុង មួយថៃ្ងមនុស្សម្នាក់មិនអាចរកចំណូល បាន៥០០រៀលផង។ ក្រៅពីមុខរបរធ្វើស្រែ ប្រជាជនខ្លះទៀតមានមុខរបរ ជាអ្នកចំការ មន្រ្តីរាជការ រីឯខ្លះទៀត ប្រកបរបរនៅក្នុងវិស័យទេសចរណ៍ដោយធ្វើការផ្គត់ផ្គង់ដល់សេវាកម្ម ស្នាក់នៅ បំរើសេវាកម្មម្ហូបអាហារ ព្រមទាំងសេវាកម្មបន្ទាប់បន្សំជាច្រើនទៀតផងដែរ។
រូបភាពតូច|ជនជាតិព្នងមួយក្រុមស្លៀកពាក់ក្នុងពិធីប្រពៃណីមកពីខេត្តមណ្ឌលគិរី ប្រទេសកម្ពុជា
ប្រជាជន៨០%ជាជនជាតិភាគតិច១០ជនជាតិ។ ជនជាតិដែលមានច្រើនជាងគេគឺជនជាតិព្នង។ នៅសល់២០%ទៀតជាជនជាតិខ្មែរ ចិន និង ចាម។ ប្រជាជននៅទីនោះប្រកបរបរជាចំបងគឺ ដាំដុះស្រូវ ដើមឈើហូបផ្លែ និងបន្លែបង្កាផ្សេងៗ។ ក្រៅពីនេះពួកគេដាំ ស្ត្របឺរី កាហ្វេ កៅស៊ូ និងគ្រប់ស្វាយចន្ទី។

ចាប់តាំងពីខេត្តមណ្ឌលគិរីមានការរិកចំរើនមកខេត្តនេះបានធ្វើអោយប្រជាជនមានមុខរបរដើម្បីបង្គើនជីវភាពរស់នៅ ឈានទៅរកការអភិវឌ្ប
ហើយចំងាយធ្លូវក៏តិចជាងមុនដោយអោយនៅសល់ត្រឹម៣៨១គិឡូមែត។  ចំនែកឯប្រជាជនក៏មានគំនិតការក្នុងការផ្លាស់ប្តូរបៀបរស់នៅរបស់គេដែរ។