មហាសុខាវតីវ្យូហសូត្រ: គុណសម្បត្តិរបស់ព្រះពោធិសត្វ

គុណសម្បត្តិរបស់ព្រះពោធិសត្វ

[30] ព្រះពុទ្ធមានព្រះបន្ទូល ទៅកាន់ព្រះអានន្ទថាៈ ព្រះពោធិសត្វ កើតក្នុងដែនដីព្រះពុទ្ធនោះ ពន្យល់ធម៌ត្រឹមត្រូវ តាមកាលគួរ ហើយដោយសារ ព្រះពោធិសត្វទាំងនោះ ប្រកបដោយបញ្ញានៃការត្រាស់ដឹង សេចក្តីពន្យល់ធម៌ របស់ព្រះអង្គ ត្រឹមត្រូវនិងគ្មានការភាន់ច្រឡំ ។ ចំពោះវត្ថុរាប់ពុំអស់ ក្នុងដែនដីនោះ ព្រះអង្គគ្មានចិត្តចង់បានជាកម្មសិទ្ធិ ឬជំពាក់ចិត្តនឹងវត្ថុទាំងនោះទេ ។ ទោះបីទៅឬមក ធ្វើអ្វីមួយឬក៏ស្ថិតនៅស្ងៀម ទឹកចិត្តរបស់ព្រះអង្គ គ្មានការជាប់ជំពាក់ សកម្មភាពរបស់ព្រះអង្គ ស្របតាមបំណងហើយគ្មានកំរិតដែន ហើយព្រះអង្គពុំមានគំនិតប្រកាន់ ។ ក្នុងចិត្តរបស់ព្រះអង្គ ពុំមានគំនិតថាខ្លួនព្រះអង្គ ឬអ្នកដទៃឡើយ គ្មានគំនិតប្រណាំងប្រជែង ឬទំនាស់ទេ ។ ដោយទឹកចិត្តករុណាដ៏ធំធេង ដើម្បីសត្វមានជីវិតទាំងអស់ ទទួលផលប្រយោជន៍ល្អ ហើយដោយសភាពទន់ភ្លន់ និងការគ្រប់គ្រងខ្លួន ព្រះអង្គពុំមានសត្រូវទេ ឬច្រណែនគំគួន ដល់នរណាម្នាក់ឡើយ ។ រួចចាកនីវរណៈ ព្រះអង្គមានភាពបរិសុទ្ធក្នុងចិត្ត ហើយមិន មានការខ្ជិល ។ ដោយគ្មានការលំអៀង ចិត្តខ្ពស់ឧត្តម ស្មោះត្រង់និងស្ងប់ល្អ ចិត្តរបស់ ព្រះអង្គអាចគោរព ឲ្យតម្លៃ និងអបអរចំពោះព្រះធម៌ ។

ដោយបានពន្លត់ តណ្ហាចង្រៃទាំងអស់ហើយ ព្រះអង្គមិនទោរទន់ទៅរកហេតុ ដែលបណ្តាលឲ្យធ្លាក់ចុះ ទៅកាន់ភពចង្រៃទេ ។ ព្រះអង្គបានបំពេញ កិច្ចការព្រះពោធិសត្វចប់សព្វគ្រប់ហើយ ហើយព្រះអង្គពេញដោយ គុណធម៌ពុំអាចវាស់បាន ។ ដោយបានចូលដល់ទីជំរៅ នៃសមាធិ ហើយបានសម្រេច រឹទ្ធិហួសវិស័យធម្មជាតិ ចំណេះចេះដឹងនិងបញ្ញាជាលោកុត្តរៈ ព្រះអង្គបានជោគជ័យ ក្នុងការបដិបត្តិន៍៧យ៉ាង ដែលនាំទៅកាន់ការត្រាស់ដឹង ហើយមានភក្តីភាព ចំពោះធម៌ព្រះពុទ្ធ ។

ដោយមំសចក្ខុ (ភ្នែកធម្មជាតិ) ព្រះអង្គមើលឃើញច្បាស់ ដឹងរបស់ទាំងឡាយឥតខុស ភ្នែកទិព្វមើលឃើញ គ្រប់ទីកន្លែង គ្មានទីបញ្ចប់ ដោយធម្មចក្ខុ ព្រះអង្គពិនិត្យនិងស្គាល់ដោយល្អិតល្អន់ នូវការបង្រៀនអំពីមាគ៌ា ដោយបញ្ញាចក្ខុ ព្រះអង្គឃើញសេចក្តីពិត ហើយបានដល់ត្រើយម្ខាង ដោយពុទ្ធចក្ខុ ព្រះអង្គយល់ដឹងនូវ ធម្មជាតិនៃធម៌ទាំងអស់ ហើយដោយបញ្ញាខ្ពស់បំផុត ព្រះអង្គបង្រៀនធម៌ ដល់អ្នកដទៃ ។

ពិតមែនតែព្រះពោធិសត្វទាំងនោះ ពិនិត្យមើលដោយភ្នែកអព្យាក្រិត ថាលោកទាំង៣ទទេហើយគ្មាន ព្រះពោធិសត្វទាំងនោះ ខិតខំសិក្សាធម៌ព្រះពុទ្ធ ហើយបាននូវសំនួនវោហារស្ទាត់ល្អផ្សេងៗ ក្នុងការកំចាត់បង់សេចក្តីទុក្ខ របស់សត្វមានជីវិត ដែលបណ្តាលមកពីតណ្ហាចង្រៃ ។ ព្រោះធម៌ទាំងអស់ បានកើតឡើងពីសេចក្តីពិតដូច្នេះ ព្រះពោធិសត្វឃើញធម៌ទាំងនោះ តាមសភាពពិតរបស់វា ហើយដឹងវិធីប៉ិនប្រសប់ នៃការនិយាយ ដែលនឹងធ្វើឲ្យទម្លាប់ល្អ រីកចំរើនឡើង ហើយបំផ្លាញចោល នូវទម្លាប់អាក្រក់ របស់សត្វមានជីវិត ។ ព្រះអង្គមិនចូលចិត្ត ការជជែកអំពីរឿងក្រៅសាសនាទេ ព្រះអង្គរីករាយតែនឹងទេសនាត្រឹមត្រូវ អំពីធម៌តែប៉ុណ្ណោះ ។

ព្រះអង្គបណ្តុះឬសនៃគុណធម៌ គោរពផ្លូវរបស់ព្រះពុទ្ធ ហើយដឹងថាធម៌ទាំងអស់ស្ងប់ហើយគ្មាន (សូន្យទទេ) ។ កាយដែលកើតដោយកម្ម និងតណ្ហាចង្រៃ បានពន្លត់ជាមួយគ្នានឹងកម្ម ដែលសេសសល់អស់ហើយ ។ កាលណាព្រះអង្គឭធម៌ជ្រាលជ្រៅ ចិត្តរបស់ព្រះអង្គគ្មានសេចក្តីសង្ស័យ និងការភ័យខ្លាចទេ ។ ព្រះអង្គអាចបណ្តុះបណ្តាល មហាករុណាជានិច្ច ដែលជ្រាលជ្រៅហើយសុខុម ឱបក្រសោបអ្វីៗទាំងអស់ ដូចជាមេឃ ទទួលទ្រទម្ងន់ទាំងអស់ ដូចជាផែនដី ។ ដោយបានដល់ទីបញ្ចប់ នៃផ្លូវតែមួយ ព្រះអង្គបានធ្វើដំណើរទៅដល់ត្រើយនាយ ។ ដោយបានកាត់ផ្តាច់ សំណាញ់វិចិកិច្ឆា បញ្ញាកើត ឡើងនៅក្នុងចិត្តរបស់ព្រះអង្គ ។ គ្មានអ្វីដែលព្រះអង្គមិនយល់ ក្នុងធម៌ព្រះពុទ្ធសោះឡើយ ។

បញ្ញារបស់ព្រះអង្គ ដូចមហាសមុទ្ទ ហើយសមាធិរបស់ព្រះអង្គ ដូចស្តេចភ្នំ ។ ពន្លឺបញ្ញារបស់ព្រះអង្គ ដែលភ្លឺថ្លាហើយបរិសុទ្ធ ភ្លឺលើសព្រះអាទិត្យនិងព្រះច័ន្ទ ។ ព្រះអង្គជាម្ចាស់ដ៏ពេញលេញ នៃព្រះធម៌បរិសុទ្ធ គ្មានមន្ទិល ។ ព្រះអង្គដូចជាភ្នំហេមល័យ ព្រោះពន្លឺនៃគុណធម៌ របស់ព្រះអង្គ ចាំងស្មើហើយច្បាស់ ។ ព្រះអង្គដូចជាមហាធរណី ព្រោះព្រះអង្គគ្មានគំនិតប្រកាន់ ដូចជាអ្វីដែលបរិសុទ្ធ ឬអ្វីដែលមិនបរិសុទ្ធ អ្វីដែលល្អ ឬអ្វី ដែលអាក្រក់ ។ ព្រះអង្គដូចជាទឹកបរិសុទ្ធ ព្រោះព្រះអង្គលាងសំអាត សេចក្តីឈឺចាប់និងកិលេស ។ ព្រះអង្គដូចជាស្តេចភ្លើង ព្រោះព្រះអង្គដុតបំផ្លាញ អុសនៃតណ្ហាចង្រៃទាំងអស់ ។ ព្រះអង្គដូចជាមហាវាយោ ព្រោះព្រះអង្គមានដំណើរ ទៅកាន់លោកទាំងឡាយ ដោយគ្មានឧបស័គ្គ ។ ព្រះអង្គដូចជាមេឃ ព្រោះព្រះអង្គគ្មានការជាប់ជំពាក់ ។ ព្រះអង្គដូចជាឈូក ព្រោះគ្មានអ្វីក្នុងលោក អាចធ្វើឲ្យសៅហ្មងដល់ព្រះអង្គឡើយ ។ ព្រះអង្គដូចជាយានធំ ព្រោះព្រះអង្គដឹកជញ្ជូន សត្វគ្រប់វណ្ណៈ ចេញពីការកើត-ស្លាប់ ។ ព្រះអង្គដូចជាពពកក្រាស់ ព្រោះព្រះអង្គធ្វើផ្គរព្រះធម៌ ឲ្យគ្រហឹមហើយដាស់អ្នកមិនត្រាស់ដឹង ឲ្យភ្ញាក់ឡើង ។ ព្រះអង្គដូចជាភ្លៀងធំ ព្រោះព្រះអង្គធ្វើឲ្យ ទឹកដមនៃព្រះធម៌ធ្លាក់ចុះរលឹម ដើម្បីចិញ្ចឹមសត្វមានជីវិត ។ ព្រះអង្គដូចជាភ្នំថ្មអាដាម៉ង់ (រឹងមិនអាចបំ បែកបាន) ព្រោះបិសាចនិងជន ក្រៅសាសនាព្រះពុទ្ធ មិនអាចបង្ខិតវាបាន ។ ព្រះអង្គ ដូចជាស្តេចព្រហ្មសួគ៌ ព្រោះព្រះអង្គឈ្នះគេទាំងអស់ ក្នុងការធ្វើអំពើល្អផ្សេងៗ ។ ព្រះអង្គដូចជាដើមន្យាគ្រោធ (ពោធិ៍មានដើមច្រើនជាប់គ្នា) ព្រោះព្រះអង្គផ្តល់ទីជំរក ដល់សត្វទាំងអស់ ។ ព្រះអង្គដូចជាផ្កាឧទុមពរ ព្រោះព្រះអង្គកម្រ យាងមកកាន់លោក ហើយពុំងាយនឹងបានជួប ។ ព្រះអង្គដូចជាគ្រុឌស្លាបមាស ព្រោះព្រះអង្គបង្រ្កាបពួកជនក្រៅសាសនាព្រះពុទ្ធ ។ ព្រះអង្គដូចជាហ្វូងបក្សី ដែលលេងសប្បាយ ព្រោះព្រះអង្គមិនយករបស់អ្វីទុកឡើយ ។ ព្រះអង្គដូចជាស្តេចគោបា ព្រោះគ្មាននរណា អាចឈ្នះព្រះអង្គបាន ។ ព្រះអង្គដូចជាស្តេចដំរី ព្រោះព្រះអង្គបង្រ្កាបសត្រូវ ។ ព្រះអង្គដូចជាស្តេចសឹង្ហ ព្រោះព្រះអង្គគ្មានខ្លាចអ្វី ។ ព្រះអង្គដូចជាអាវដណ្តប់មេឃ ព្រោះមហាករុណារបស់ព្រះអង្គ ទៅដល់គ្រប់ទីកន្លែង ដោយគ្មានការប្រកាន់ ។

ព្រះអង្គបំផ្លាញចោលនូវ សេចក្តីថ្នាំងថ្នាក់ចិត្ត ដោយមិនច្រណែន ដល់អ្នកដទៃដែល ប្រសើរជាង ។ ដោយចិត្តស្មោះត្រង់ ព្រះអង្គស្វែងរកធម៌ ដោយឥតនឿយហត់ ។ ដោយមានបំណង បង្រៀនទ្រឹស្តីធម៌ជានិច្ច ព្រះអង្គពុំដែលនឿយណាយឡើយ ។ ដោយទូងស្គរនិងលើកទង់ព្រះធម៌ ព្រះអង្គធ្វើឲ្យព្រះអាទិត្យនៃបញ្ញា ភ្លឺធ្លោឡើង កំចាត់បង់ភាពងងឹតនៃអវិជ្ជា ។ ព្រះអង្គបំពេញ កិច្ចការព្រមព្រៀងនិងគោរព៦យ៉ាង ហើយផ្តល់នូវរង្វាន់ព្រះធម៌ ដល់អ្នកដទៃជានិច្ច ។ ដោយកម្លាំងចេតនា និងការប្រុងប្រៀប សេចក្តីសម្រេចចិត្ត របស់ព្រះអង្គ ពុំដែលស្ទាក់ស្ទើរឡើយ ។ ដូច្នេះព្រះអង្គជាប្រទីបដល់ពិភពលោក និងជាស្រែបុណ្យដ៏ឧត្តម ។ ព្រះអង្គតែងតែក្លាយជាគ្រូជានិច្ច ហើយ គ្មានទុកគំនិតនៃ សេចក្តីប្រកាន់ សេចក្តីស្អប់ ឬការជាប់ជំពាក់ចិត្តទេ ។ ព្រះអង្គស្វែងរកតែមាគ៌ាត្រឹមត្រូវប៉ុណ្ណោះ ដោយគ្មានរីករាយឬស្តាយ ក្នុងរឿងអ្វីផ្សេង ។ ព្រះអង្គដកបន្លាតណ្ហាចេញ ហើយឲ្យសេចក្តីស្ងប់ចិត្ត ដល់សត្វគ្រប់គ្នា ។ ដោយសារបញ្ញាខ្ពស់បំផុតរបស់ព្រះអង្គ គ្មាននរណាម្នាក់ ដែលមិនគោរពព្រះអង្គទេ ។ ព្រះអង្គបានបំផ្លាញ ចោលអស់ហើយ នូវនីវរណៈកិលេសទាំង៣ ហើយស្ទាត់ជំនាញ ខាងរឹទ្ធិហួសវិស័យធម្មជាតិ ។ ព្រះអង្គក៏មានរឹទ្ធិពីកុសលកម្ម ពីជាតិមុនៗរបស់ព្រះអង្គដែរ រឹទ្ធនៃការដឹកនាំអ្នកដទៃ នៃឆន្ទៈ នៃអធិដ្ឋាន នៃការស្ទាត់ជំនាញ ក្នុងវិធីបង្រៀន នៃការអនុវត្តន៍បន្ត នៃការធ្វើអំពើល្អ នៃការធ្វើសមាធិ នៃបញ្ញា នៃការឮធម៌ទូលំទូលាយ ។ ព្រះអង្គក៏មានរឹទ្ធិនៃបារមីតា៦ដែរ - ទាន សីល ខន្តី វិរិយៈ សមាធិ និងបញ្ញា ហើយនិងរឹទ្ធិនៃសម្មាសតិ សមាធិ ការពិចារណាធម៌ ឥន្រ្ទិយហួសវិស័យធម្មជាតិ សេចក្តីយល់ដឹងជាលោកុត្តរៈ ហើយនិងរឹទ្ធិ ផ្សាំងនិងបង្ហាត់សត្វមានជីវិត ក្នុងផ្លូវត្រូវ ព្រមទាំងរឹទ្ធិផ្សេងៗទៀត ។

ដោយមានរូបលក្ខណៈ និងសញ្ញាលក្ខណៈ គុណសម្បត្តិ និងសំនួនវោហារ ព្រះអង្គគ្មាននរណាស្មើបាន ។ ព្រះអង្គគោរពបូជា និងធ្វើសក្ការៈ ចំពោះព្រះពុទ្ធរាប់មិនអស់ ហើយទទួលការកោតសរសើរ ពីព្រះពុទ្ធទាំងនោះ ត្រឡប់មកវិញជានិច្ច ។ ព្រះអង្គបានបំពេញបារមីតា ក្នុងផ្លូវព្រះពោធិសត្វ ហើយបដិបត្តិសមាធិ នៃភាពទទេ មិនមែនរូប និងមិនមែនតណ្ហា សមាធិនៃការគ្មានកើត និងគ្មានរលត់ ហើយនិងសមាធិដទៃ ទៀតជាច្រើន ។ ព្រះអង្គមានដំណើរ ហួសថ្នាក់ព្រះសាវ័ក និងព្រះបច្ចេកពុទ្ធ ឆ្ងាយទៅទៀត ។

ម្នាលអានន្ទ! ព្រះពោធិសត្វនៃដែនដីនោះ មានគុណសម្បត្តិច្រើន រាប់ពុំអស់យ៉ាងដូច្នេះ តថាគតប្រាប់អ្នក តែចំណុចសំខាន់ៗប៉ុណ្ណោះ ។ បើតថាគតពន្យល់ទាំងអស់ ឲ្យបានក្បោះក្បាយនោះ សូម្បី១០០កោដិកល្ប ក៏ពុំគ្រប់គ្រាន់ដែរ ។