navinnseab/khmer-wikipedia-article huggingface dataset:
កែវ ច័ន្ទបូរណ៍: បទចម្រៀងមនោសញ្ចេតនា

បទចម្រៀងមនោសញ្ចេតនា 
ស្តាយវ័យកុមារ ច្រៀងដោយ រស់ សិរីសុទ្ធា
ស្ទឹងខៀវ ច្រៀងដោយ រស់ សិរីសុទ្ធា
ចម្រៀងរាត្រី  ច្រៀងដោយ  ហួយ មាស [ចុចស្តាប់]
សំនៀងដួងចិត្តក្រមុំ   ច្រៀងដោយ ហួយ មាស ចុចស្តាប់
នាវាលាច្រាំង  ច្រៀងដោយ  អឿន ស្រីមុំ 
ចិត្តស្នេហ៍ផ្ញើច័ន្ទ  ច្រៀងដោយ ឈឿន ឧត្តម
សំនៀងស្នេហ៍កវី  ច្រៀងដោយ  រិន សាវេត 
ភ្លៀងរមនា  ច្រៀងដោយ សុះ ម៉ាច 
ភ្លៀងរមនា  ច្រៀងដោយ  យន់ សុភាព
ស្ទឹងដួងចិត្ត  ច្រៀងដោយអ៊ិត ស្រីពីន 
ភិរម្យស្នេហា(ចម្រៀងស្រី)  ច្រៀងដោយ  អ៊ិតស្រីពីន 
ភិរម្យស្នេហា(ចម្រៀងប្រុស) ច្រៀងដោយ ឈឿន ឧត្តម 
ស្បថថ្វាយភ្លេងការ  ច្រៀងដោយ សួស សងវាចា 
អនុភាពផ្កាយព្រះច័ន្ទ   ច្រៀងដោយ  យន់ សុភាព និង ឈួន សុវណ្ណឆៃ 
ញញឹមអប្សរា  
ភិសម័យស្នេហ៍ 
ចិត្តស្នេហ៍មួយនិងមួយ  
ថ្ងៃណាក៏នឹកអូន
កែវ ច័ន្ទបូរណ៍: កម្រងកែវមនោសញ្ចេតនា

កម្រងកែវមនោសញ្ចេតនា 
មន្តផ្កាចំប៉ី 
រាត្រីទារុណ
ល្វតល្វន់
ទិវាដួងចិត្ត Valentine's Day
បាត់ដំបងអនុស្សា
ស្ទឹងអនុស្សា
ដែនរមណីយ៍
កម្រងកែវផ្សេងៗទៀត
កែវ ច័ន្ទបូរណ៍: ស្នាដៃផ្នែកគំនូរនិងរចនាក្របសៀវភៅរបស់អ្នកស្រី

ស្នាដៃផ្នែកគំនូរនិងរចនាក្របសៀវភៅរបស់អ្នកស្រី 
វិញ្ញាសាវិញ្ញាណ១០ ភាគ១
វិញ្ញាសាវិញ្ញាណ១០ ភាគ២
សុភមង្គល
និស្ស័យស្នេហ៍
ក្លិនផ្កាមាលតី
អប្សរា
ផ្កាយវង្វេងមេឃ
លិខិតមរតកសម្ងាត់
លំអងផ្កាស្នេហ៍
បំណុលជីវិត
សំនៀងស្នេហ៍កវី
ចរណៃដួងទ៍យា
កុលាបស្ទឹងខៀវ
ស្នាមញញឹម
បើសិននៅមានថ្ងៃស្អែក
អំបែងអណ្តែត
ទារុណដួងចិត្ត
តន្ត្រីបេះដូង
សារាណីយមាតា
ស្អែកចាកផុតទៅ
មួយខែក្បែរមច្ចុរាជ
បទុមបឹងបិសាច
កែវ ច័ន្ទបូរណ៍: ព្រះគ្រូ សាស្ត្រាចារ្យ រៀមច្បង និង សហការី ផ្នែក អក្សរសាស្ត្រ អក្សរសិល្ប៍ និងបទភ្លេង

ព្រះគ្រូ សាស្ត្រាចារ្យ រៀមច្បង និង សហការី ផ្នែក អក្សរសាស្ត្រ អក្សរសិល្ប៍ និងបទភ្លេង 
លោក ប៊ុន ថង
សម្តេចព្រះសង្ឃរាជ ប៉ុន សុម្ភាចន៍
សម្តេចព្រះសង្ឃរាជ ហួត តាត
ព្រះគ្រូសង្ឃរាជ មឹង សាង
ព្រះគ្រូ គិម សុវត្ថី
ព្រះភិក្ខុនី ប៉ាន់ រ៉ឺណេ
លោក ប៉ាន់ សុធី
បណ្ឌិត ឃូ គិមទូយ
នៅ សារីម
រស់ សាន់ 
គង្គ ប៊ុនឈឿន 
ឯល ប៊ុណ្ណា
ពៅ​ ស៊ីផូ
ម៉ា ឡៅពី
អ៊ឹម សុងសឺម 
ហួយ មាស ហៅ មាស មេត្រី, 
រស់ សេរីសុទ្ធា
ប៉ែន រ៉ន
មេង សុវណ្ណធី
François Sisowath-kikabhay
ឡមឡាច ជា ម្ចាស់វិបសៃ ចំប៉ាបាត់ដំបង
យី ឆេងអ៊ួ
នភ ហង្សផលា
ឡឹក ជំនោរ
សួង អរុណ ដេវិដ
ខូ តារាឬទ្ធិ
មៀច សុខារី
លី តាយហុង
ងួន ប៉ាច
គិម មាសកូយ
អួន នឿង
អ៊ឹង មេងគ្រុយ
អៀង ម៉ាឡា
អ៊ីវ ហួត
វ៉ែន សុន
យ៉ាន់ បូរិន
ឆាយា អមរា
ព្រឿង ប្រណីត
ប៉ិច សង្វារវ៉ាន
ប៉ែន សេដ្ឋារិន
អ៊ូច ភិរម្យ
យូ សុភា
ខឹម ច័ន្ទសុអហំ
សុខគិមហេង
កែវ វាសនា (បុរស)
កែវ វាសនា (ស្ត្រី)
សួង មករា ហៅម៉ាក់
ចាន់​ សំណាង
សុខ ចាន់ផល
ខាន់ ច័ន្ទ វិរៈ
មេងសេរីរចនា
ហេង ឧត្តម
ប្រាង្គ អង្គារ៉ា
លិម ផាន់ណា
វ៉ាន់ ពិសិដ្ឋ
ម៉ា ច័ន្ទបញ្ញា
ជ័យ មង្គល
ទេព សុវិចិត្រ
ថាច់ សុវត្ថិ
ច័ន្ទ សម្បត្តិ
នៅមានត...
កែវ ច័ន្ទបូរណ៍: ឯកសារពិគ្រោះ

ឯកសារពិគ្រោះ 
ChanboKeo.com
សព្វានុក្រមខ្មែរ
Khmer Author Chanbo Keo
Angkorwat.com 
ទូរទស្សន៍អាស៊ីអាគ្នេយ៍
អ្នកនិពន្ធប៉ិចសង្វាវ៉ាន
អ្នកនិពន្ធសុខចាន់ផល
សមូហកម្មអក្សរសិល្ប៍នូហាច
ទំព័រស្ត្រីខ្មែរ
វិទ្យុបារាំងអន្តរជាតិ
វិទ្យុសម្លេងសហរដ្ឋអាមេរិក
សមាគមនិស្សិតឧត្តរមានជ័យ
Rath Series
ហួងសីលា
Braving a new world
Bunthoeun
youtube
phnompenh.com 
MetPhone
Cambodia Information Update Center
Eventful
shetoldme.com
phnompenh.com 
Khmercity.net
Osify
The Boston Phoenix
SangSelapak.org 
Brown University
Cambodia Academic Researchers
Jinja Apsara
Khy Hay
Cooking Directory 
Sabay News Online 
ទំព័រកំណាព្យ កែវសេរី
ស្មារតីខ្មែរ នៅហ្វេសប៊ុក
ដែនដីសុវណ្ណភូមិ
ខ្មែរអង្គរវត្ត
រស់សិរីសុទ្ធា ក្នុងក្រាំងវិគីភីឌា
ហួយមាស ក្នុងក្រាំងវិគីភីឌា
ប្រជុំបទកំណាព្យខ្មែរ
អាចម៍ផ្កាយ
ខ្មែរជួយខ្មែរ
កំណត់ហេតុបុត្រាខ្មែរ
ទំព័រសុខលី
ពីនេះពីនោះ
សមាគមអ្នកនិពន្ធខ្មែរនៅបរទេស
ឡុងលីណា
ទំព័រប្រលោមលោក
វង់ខេងហុង
ស្នាមញញឹម
ស្រីរតនៈ
អ្នកជំនួញ
ហេង ឧត្តម
Soursdei.com 
Blog Ekhmer
សម្ភាសន៍រឿងផ្កាយវង្វេងមេឃ 
អ្នកស្រុកខ្ញុំ
Cambodia Blog
News Blog
ទំព័រកំណាព្យ
Hello from Bin Keen
សំណាង២០១០
រត្នប៊ុនហុង 
ហ៊ុយវាសនា
Cambodia Exhibition
អត្ថបទចម្រៀងខ្មែរ
នុតលក្ខណ៍
Khmer Idol
បញ្ចពណ៌
ភិក្ខុ ថាច់ ប្រីជា គឿន (សុធម្មប្បញ្ញោ)
Pich Pov
Khmer 4Life
Share 4 Khmer
រៀនដើម្បីខ្មែរ
កែវ ពេជ្រពិសី

កែវ ពេជ្រពិសី (កើតថ្ងៃទី ១៧ ខែ ឧសភា ឆ្នាំ ១៩៨២) គឺជាតារាសម្តែង តារាបង្ហាញម៉ូដ និងជាអតីតអ្នករាំ។

នាង​ត្រូវ​បាន​គេ​ស្គាល់​ច្រើន​តាម​រយៈ​ការ​សម្តែង​ជា​តួ​របស់​លោក​សាន ឆាយ ក្នុង​រឿង​ភាគ​កម្ពុជា F4 ។ នាងក៏បានលេចមុខនៅក្នុងខ្សែភាពយន្តខារ៉ាអូខេ ឌីវីឌី និងការផ្សាយពាណិជ្ជកម្មតាមទូរទស្សន៍តាំងពីឆ្នាំ ២០០៣ ហើយនាងត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាតារាភាពយន្តកំពូលរបស់កម្ពុជា។ Angkorthom Retrieved June 27, 2009. 

នាង​ជា​ទេវតា​ដែល​ចាប់​កំណើត​នៅ​កម្ពុជា​ក្រោម ក្នុង​រឿង​ពិត​របស់​លោក ប៉ក់ ផាក់​រុំ ជា​អ្នក​និពន្ធ​រឿង "ទឹក​ហូរ​នៃ​រឿង​ពិត​តាម​កម្ម​របស់​ខ្ញុំ" (ជា​ភាសា​ខ្មែរ​៖ កម្ពុជា​ក្រោម ជីវិតថ្មី ឆ្នាំ ២០០៨ អេដ អង្គរ ភ្នំពេញ, កម្ពុជា)។
កែវ រំចង់

កែវរំចង់ (   កើតនៅថ្ងៃទី ៧ មករា ១៩៨៨) ជា​អ្នក​ប្រដាល់ ​គុន​ខ្មែរ ​អាជីព។ ​មក​ពី ​ខេត្ត​បាត់ដំបង ​នៃ​ប្រទេស​កម្ពុជា រំចង់​បាន​ចាប់​ផ្ដើម​រៀន ​គុន​ខ្មែរ ​ដំបូង​គេ​នៅ​អាយុ ៥ ឆ្នាំ។  នៅ​ប្រទេស​កម្ពុជា គាត់​បាន​ក្លាយ​ជា​ម្ចាស់​ជើង​ឯក ​ទូរទស្សន៍​បាយ័ន ​គុន​ខ្មែរ​ច្រើន​សម័យ។
កែវ រំចង់: ជីវប្រវត្តិសង្ខេប

ជីវប្រវត្តិសង្ខេប
កែវរំចង់ មានដើមកំណើតមកពីខេត្តបាត់ដំបងនៃប្រទេសកម្ពុជា។​ កែវ រំចង់ បានចាប់ផ្តើមរៀនគុនខ្មែរដំបូងតាំងពីអាយុប្រាំឆ្នាំ។ នៅ​ប្រទេស​កម្ពុជា គាត់​បាន​ក្លាយ​ជា​ម្ចាស់​ជើង​ឯក​ទូរទស្សន៍​បាយ័ន​គុន​ខ្មែរ​ច្រើន​សម័យ។

ដោយ​ចាត់​ទុក​ថា​ជា​ជើង​ខ្លាំង​នៅ​ស្រុក​កំណើត​នោះ រំដួល​បាន​វាយ​នៅ​បរទេស​ច្រើន​ដង។ គាត់បានបង្ហាញខ្លួននៅលើកម្មវិធី Thai Fight របស់ថៃ ដែលគាត់បានចូលរួមប្រកួតក្រោមហត្ថលេខារបស់ Kard Chuek ។ កាល​នៅ​ទីនោះ លោក​បាន​ប្រឈម​មុខ​នឹង​អ្នក​ប្រដាល់​ដូចជា Yodsanklai Fairtex និង Iquezang Kor.Rungthanakeat។

នៅថ្ងៃទី 24 ខែតុលា ឆ្នាំ 2015 កែវ រំចង់ បានចាញ់ក្នុងការប្រកួតដ៏ចម្រូងចម្រាសលើកីឡាករ Iquezang Kor.Rungthanakeat ក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ THAI FIGHT: ជុំទី 1 នៅទីក្រុងហូជីមិញ ប្រទេសវៀតណាម។ នេះ​ជា​ការ​ប្រកួត​លើក​ដំបូង​ក្នុង​ចំណោម​ការ​ប្រកួត​បី​លើក​ដែល​អ្នក​ទាំង​ពីរ​នឹង​ចូល​រួម។

បន្ទាប់ពីយកឈ្នះលើកីឡាករ Maung Jor របស់មីយ៉ាន់ម៉ាក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ THAI FIGHT: ជុំទី 2 នៅថ្ងៃទី 21 ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ 2015 Rumchong បានកំណត់ខ្លួនឯងសម្រាប់ការប្រកួតឡើងវិញជាមួយ Iquezang ។ នៅក្នុងការប្រកួតលើកទីពីររបស់ពួកគេ កម្ពុជាអាចទទួលបានជ័យជម្នះក្នុងការសម្រេចចិត្តនៅ THAI FIGHT Count Down នៅថ្ងៃទី 31 ខែធ្នូ ឆ្នាំ 2015។

កែវ រំចង់ ត្រូវជួបប្រកួតជាមួយអ្នកប្រដាល់អ៊ុយក្រែន Sasha Moisa ក្នុងការប្រកួត Thai Fight Kard Chuek 70kg King's Cup វគ្គពាក់កណ្តាលផ្តាច់ព្រ័ត្រ នៅ THAI FIGHT Saraburi ថ្ងៃទី 24 ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ 2018 ។​ រីម ឆុង ជាអ្នកប្រដាល់ខ្លីជាង ១៤សង់ទីម៉ែត្រ ហើយ រំចង់ ត្រូវសន្លប់ដោយកណ្តាប់ដៃធ្ងន់របស់ Moisa ។ ចុះបីដងក្នុងដំណើរឆ្ពោះទៅរកការធ្លាក់បច្ចេកទេសក្នុងជុំទីពីរ។

នៅថ្ងៃទី 24 ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ 2019 Rumchong ត្រូវជួបជាមួយ Omar Samb សម្រាប់ការប្រកួតជើងឯក MTGP Super Welterweight -75kg ក្នុងកម្មវិធី Muay Thai Grand Prix 31 Bataclan ក្នុងទីក្រុងប៉ារីស។ គាត់បានចាញ់ដោយការធ្លាក់បច្ចេកទេសក្នុងទឹកទីបួន។

ឆ្នាំ​២០២៣ កែវ រំចង់ ត្រូវ​ចាក​ចេញពី​ក្រុម​ជម្រើសជាតិ​ក្នុង​ប្រភេទ​ទម្ងន់​៨១​គីឡូក្រាម​ជំនួស​ព្រំ សំណាង។ គាត់ចង់តំណាងឱ្យប្រទេសកម្ពុជាមុនពេលគាត់ចូលនិវត្តន៍។
កែវ រំចង់: ជើងឯកនិងសមិទ្ធិផល

ជើងឯកនិងសមិទ្ធិផល 

 2011 Bayon TV Kun Khmer ជើងឯក 67kg
 2014 Bayon TV Kubota Kun Khmer ជើងឯក 70kg
កែវ សារ៉ាត់: ប្រវត្តិ

កែវ សារ៉ាត់ (ជាអក្សឡាតាំង: Keo Sarath)(កើតនៅថ្ងៃទី១០ មីនា ឆ្នាំ ១៩៥៦) គឺជាអ្នកចម្រៀងខ្មែរនៅសម័យមុន ដ៏ល្បីល្បាញមានរហស្សនាមថា "អធិរាជថ្គាមខ្លា មហាទំនួញ"។ បន្ទាប់ពីភាពល្បីល្បាញរបស់គាត់ លោកកែវ សារ៉ាត់ បានទទួលមរណៈភាពក្នុងឆ្នាំ១៩៩១នៅនិងអាយុ៣៥ឆ្នាំ(នៅទឹកដីសហរដ្ឋអាមេរិក)ដោយសារជំងឺ​រលាក​ថ្លើម​ប្រភេទ​បេ(B)។
{| class="infobox" style="width:20em;"
|- style="text-align:center;"
!style="background: #123456;" colspan="3"|លោក កែវ សារ៉ាត់
|- style="text-align:center;"
|
|- style="text-align:center;"
!style="background: #ABCDEF;" colspan="3"|ជីវប្រវត្តិសង្ខេប
|- style="background: #f1f5fc;"
|- style="vertical-align:top;"
|នាម​ពេញ
|colspan="2"|កែវ សារ៉ាត់ ឬ ឈុំ តេះឬឈុំកែវសារ៉ាត់ពេជ្រ
|- style="vertical-align:top;"
|រហស្សនាម
|colspan="2"|អធិរាជថ្គាមខ្លា មហាទំនួញ
|- style="vertical-align:top;"
|សញ្ជាតិ
|colspan="2"|
|- style="vertical-align:top;"
|អាជីព
|colspan="2"|អ្នកចម្រៀង
|- style="vertical-align:top;"
|ជំនាញ
|colspan="2"|អ្នកចម្រៀង
|- style="vertical-align:top;"
|ថ្ងៃខែឆ្នាំកំណើត
|colspan="2"|10 មីនា 1956
|- style="vertical-align:top;"
|ថ្ងៃទទួលមរណភាព
|colspan="2"| 05 កញ្ញា 1991
|- style="vertical-align:top;"
|ទទួលមរណភាពដោយសារ|colspan="2"|រោគថ្លើមប្រភេទB
នៅ សហរដ្ឋអាមេរិក(United States of America)
|- style="vertical-align:top;"
|ស្រុកកំណើត|colspan="2"|​ភូមិ​វត្ត​កំផែង ក្រុងបាត់ដំបង ខេត្តបាត់ដំបង

|- style="vertical-align:top;"
|ឪពុក|colspan="2"|យ៉ត ឈុំ 
|- style="vertical-align:top;"
|ម្តាយ|colspan="2"|គ្រិត សារ៉ាន់ 

|- style="vertical-align:top;"
|ភរិយា|colspan="2"|ចន្ធូរ
|- style="vertical-align:top;"
|បុត្រ|colspan="2"|កូនរបស់លោកមាន4នាក់
 
|}

 ប្រវត្តិ កែវ សារ៉ាត់''' (១៩៥៦-១៩៩១)មាន​ឈ្មោះ​ពិត ឈុំ តេះ កើត​នៅថ្ងៃទី១០ ខែមីនា ឆ្នាំ១៩៥៦ នៅក្នុងភូមិ​វត្ត​កំផែង ស្រុង​បាត់​ដំបង ខេត្ត​បាត់​ដំបង ។ លោក​ជា​កូន​ទី​២ ក្នុង​ចំណោម​បង​ប្អូន​៧​នាក់ ដែល​មាន​ឳពុក​ឈ្មោះ យ៉ត ឈុំ និងម្ដាយ​ឈ្មោះ គ្រិត សារ៉ាន់ ដែល​ពួក​គាត់​ទាំង​ពីរ​បាន​បាត់​បង់​ជីវិត​នៅ​ក្នុង​ឆ្នាំ​១៩៧៧ ។ ក្រោយ​មក​លោក ​កែវ​ សារ៉ាត់ បាន​រត់​ចូល​ក្នុង​ជំរំ​ជន​ភៀស​ខ្លួន​ខាវអ៊ីដាងនៅក្នុងទឹក​ដីប្រទេស​ថៃ។ លោក​កែវ​ សារ៉ាត់ បាន​រួម​រស់​ជា​មួយ​នារី​​ម្នាក់​​ហើយ​មាន​កូន​មួយ បន្ទាប់​មក​នារី​នោះ​ក៏​នាំ​កូន​រត់​ចោល​លោក​បាត់​ទៅ។ ក្រោយ​មក​លោក​ក៏​សម្រេច​ចិត្ត​រៀប​ការ​ជាមួយ​នារី​ម្នាក់​ទៀត​ឈ្មោះ​ ចន្ធូរ​ ហើយ​បាន​នាំ​គ្នា​ភៀស​ខ្លួន​​ពី​ជំរំនោះ​ទៅរស់​នៅ​សហរដ្ឋអាមេរិក។
ឆ្នាំ​១៩៨៦ លោក​ចាប់​ផ្ដើម​ច្រៀង​ដើម្បី​យក​ប្រាក់​មក​ទ្រទ្រង់​គ្រួសារ។ លោក​បាន​ច្រៀង​ថត​កាស្សែត​ឲ្យ​ផលិត​ កាសែតទេពប្រណម្យ ១៩៨៦-១៩៨៧ កាសែតសេកមាសទី១ កាសែតមយូរាគ្រប់Vole កាសែតសំណាងវ៉ាន់ដេត កាសែតសែមវណ្ណដេត កាសែតបញ្ចពណ៌ កាសែតកូឡាបមាសទី១ កាសែតចាបមាស កាសែតសោភ័ណភាពខ្មែរ  បាន​ប្រ​ហែល​ជា ៨០ ទៅ​១០០បទ ហើយ​ក៏​បាន​ងាក​មក​និពន្ធ​បទចំរៀង​ និង​បង្កើត​ផលិត​កម្ម​ខ្លួន​ឯង​នៅ​ក្នុង​ឆ្នាំ​១៩៩០ ដោយ​ដាក់​ឈ្មោះ​ថា ជួង​សំរិត  ។
បទ​ចម្រៀង​ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​លោក​ទទួលបានភាព​ល្បីល្បាញ​គ្រប់​ទិស​ទីគឺ​បទ អាណិតវាសនាខ្លួន(ស្រណោះ​ដី​ខ្មែរ), ពិសាខ​ដើម​ឆ្នាំ​ ស្នេហ៍កម្មឆ្លងដែន ខាវអ៊ីដាងដួងចិត្ត កុលាបStockton ជាដើម ។
លោក​កែវ​ សារ៉ាត់ ​ទទួល​មរណភាព​នៅ​ថ្ងៃទី០៥​ ខែ​កញ្ញា ឆ្នាំ​១៩៩១ នៅ​ទីក្រុង​ឡុង​ប៊ិច, សហរដ្ឋ​អាមេរិក ដោយ​រោគ​ថ្លើម​ប្រភេទបេ (B) ។
កែវ សារ៉ាត់: ផលិតកម្ម ចម្រៀង និងឆ្នាំដែលលោកបានច្រៀង

ផលិតកម្ម ចម្រៀង និងឆ្នាំដែលលោកបានច្រៀង 
ចម្រៀងដែលលោកកែវ សារ៉ាត់ច្រៀងដំបូង គឺក្នុងកាសែតទេពប្រណម្យ ១៩៨៦
 ១. Yes no?? ច្រៀងដោយលោកក្លាន ហាន
 ២. កុលាបStockton ច្រៀងដោយលោកកែវ សារ៉ាត់
 ៣. មេឃខ្មៅងងឹត ច្រៀងដោយអ្នកស្រី ឈួន ម៉ាឡៃ
 ៤. ស្នេហាស្គាល់តែលុយ ច្រៀងដោយលោកកែវ សារ៉ាត់ និងអ្នកស្រី ឈួន ម៉ាឡៃ
 ៥. នៅតែស្មោះ ច្រៀងដោយអ្នកស្រី ឈួន ម៉ាឡៃ
 ៦. ស្នេហ៍វ័យក្មេង ច្រៀងដោយអ្នកស្រី ឈួន ម៉ាឡៃ
 ៧. ផ្កាឈូក ច្រៀងដោយលោកកែវ សារ៉ាត់
 ៨. កង្កែបរាំCha cha ច្រៀងដោយអ្នកស្រី ឈួន ម៉ាឡៃ
 ៩. ល្មមហើយណាស្រី ច្រៀងដោយលោកកែវ សារ៉ាត់
 ១០. ចន្ទ្រា ច្រៀងដោយអ្នកស្រី ឈួន ម៉ាឡៃ
 ១១. បងអើយបង ច្រៀងដោយអ្នកស្រី ឈួន ម៉ាឡៃ
 ១២. នរកលោកិយ ច្រៀងដោយអ្នកស្រី ឈួន ម៉ាឡៃ
 កាសែតទេពប្រណម្យ ១៩៨៦-១៩៨៧
 កាសែតសេកមាសទី១ និងទី២ ១៩៨៦
 កាសែតមយូរាទី១ដល់ទី៥ ១៩៨៧-១៩៨៨
 កាសែតសំណាងវ៉ាន់ដេត ១៩៨៧
 កាសែតសែមវណ្ណដេត ១៩៨៧-១៩៨៨
 កាសែតបញ្ចពណ៌ទី១ និងទី២ ១៩៨៨-១៩៩០
 កាសែតកូឡាបមាសទី១ ១៩៨៨ - ១៩៨៩
 កាសែតជួងសំរិតទី១ និងទី៣ ១៩៩០-១៩៩១
 កាសែតចាបមាស ១៩៨៨
 កាសែតសោភ័ណភាពខ្មែរ ១៩៨៩
 កាសែតសរសុទ្ធាវី ១៩៨៩
 បទចម្រៀងនានា ដែលលោកធ្លាប់ច្រៀងមានដូចជា
 អាណិតវាសនាខ្លួន(ស្រណោះដីខ្មែរ)
 រំដួលក្រចេះ
 កុលាបStockton
 រងារផ្កាគរ
 លក់សំនៀង
 វណ្ណៈស្នេហា
 ឈាមអនាថា
 នៅតែស្រមៃស្ងួប
 អនិច្ចាស្នេហ៍ថ្មី
 ខ្លាចហើយចិត្តស្រី
 ទឹកភ្នែកអាដាំ
 ខាវអីដាងដួងចិត្ត
 ឆ្នាំមុន
 ស្រីចិត្តចុងស្រល់
 រំដួលខាន់សាស់
 ពិសាខដើមឆ្នាំ
 នែ៎!ស្រីស្រស់
 ស្នេហាឆ្លងដែន
 ស្ដាយពន្លកស្នេហ៍
 ស្ដាយអនុស្សាវរីយ៍
 អូនយកថ្មីចុះ
 ចង់បានកូនប្រើ
 ជ្រលងសេកមាស
 ព្រែកឯងអស់សង្ឃឹម
 ជំនោររំភើយ
 Good doctor
 នេះឬកម្មខ្ញុំ
 ទំនួញជីវិត
 ស្រឡាញ់ស្រីខ្មៅ
 នឹកអូនណាស់
 ទំនួញជីវិត
 ឆ្ងាយពីអូន
 គោកធ្លកជម្រកខ្ញុំ
 ស្រម៉ៃនិស្ស័យស្នេហ៍
 មហាស្រណោះ
 ស្មានរកគ្មាន
 ឃ្លាតឆ្ងាយស្ដាយស្នេហ៍
 អក្ខរាសេកមាស (សែនអាណិត)
 សួនស្នេហ៍ឡុងប៊ិច
 សូមអូនមេត្តា
 សាងភ្នួសចុះអូន
 តូចតន់មាសបង
 សន្ទូចបងកេរឪ
 ស្រណោះព្រលឹងអ្នកមានគុណ
 បើស្រីស្លកុក
 សុបិន្តចម្លែក
 សុពណ៌ទេវី
 ភ្នំពេញអនុស្សារ
 កវីសេកសោម
 ជាប់ទោសព្រោះស្នេហ៍
 លាអូនឆ្លងដែន
 ក្បូនជីវិត
 ដង្កូវប្រែរូប
 វណ្ណៈស្នេហ៍
 ចំណងដៃទឹកភ្នែក
 ស្រណោះភ្លៀងធ្លាក់
 ស្វាយគូបនិមិត្ត
 ស្នេហ៍កម្មឆ្លងដែន
 ស្រីចិត្តចើក
 អនុស្សាវរីយ៍កម្សត់
 អូនក្បត់បងហើយ
 ព្រៃអើយព្រៃជ្រៅ
 ទំពែកគ្រូសូធ្យ
 សក់វែង
 សក់ក្រង
 កំពង់ចាមកំពង់ចិត្ត
 ស្រណោះគ្រាកន្លង
 ស្នេហ៍កម្ររក
 ស្នេហ៍តែបុប្ផាឡុងប៊ិច
 សួនស្នេហ៍ឡុងប៊ិច
 ចម្ប៉ាBoston
 ស្នេហ៍តែស្រីមួយ
 ស្នេហ៍តែអូនមួយ
ចម្រៀងចុងក្រោយរបស់លោកកែវ សារ៉ាត់ក្នុង កាសែតកងចក្រទិព្វ ចេញលក់១៩៩២
១. ស្នេហ៍បូជាប្រាណ 
២. ស្នេហ៍សុខសាន្ដ
៣. គំនួចវាយោ 
៤. ហោរាទស្សន៍ទាយ ជាដើម។ល។
កែវថតតេឡេ

កែវភ្នែក telephoto គឺជាប្រភេទនៃប្រព័ន្ធអុបទិកដែលមានចំណុចផ្តោតធំ ដែលប្រវែងរាងកាយនៃប្រព័ន្ធអុបទិកគឺតិចជាងប្រវែង focal របស់វា។ អចលន ទ្រព្យ នេះ ត្រូវ បាន ទទួល ក្នុង ចំណោម រឿង ផ្សេង ទៀត ដោយ ការ ផ្សំ គ្នា នៃ កញ្ចក់ ដែល បង្កើន របៀប ដែល ពន្លឺ អុបទិក ធ្វើ ដំណើរ ឆ្លង កាត់ រចនា សម្ព័ន្ធ រាង កាយ តូច ជាង នេះ ។ មុំ នៃ ទិដ្ឋភាព និង ផល ប៉ះ ពាល់ ផ្សេង ទៀត នៃ កញ្ចក់ ផ្តោត ធំ គឺ ដូច គ្នា សម្រាប់ កញ្ចក់ telephoto សម្រាប់ កញ្ចក់ ដូច គ្នា ដែល មាន ប្រវែង ហ្វូកាល់ ដូច គ្នា ។
កែវថតតេឡេ: រចនា សម្ព័ន្ធ

រចនា សម្ព័ន្ធ 
មិន ដូច ជា កញ្ចក់ telephoto ទេ ព្រោះ ប្រវែង focal នីមួយៗ ដែល ជា កញ្ចក់ សាមញ្ញ បង្កើត ឡើង ដោយ កញ្ចក់ តែ មួយ ។ ដើម្បី ផ្ដោត វត្ថុ នៅ ចម្ងាយ ដ៏ ធំ មួយ ចម្ងាយ រវាង កញ្ចក់ តែ មួយ និង យន្តហោះ ហ្វូល របស់ ម៉ាស៊ីន ថត (កន្លែង ដែល ខ្សែ ភាព យន្ត ឬ ឧបករណ៍ ស្ទង់ របស់ ម៉ាស៊ីន ថត) ត្រូវ តែ លៃ តម្រូវ ទៅ នឹង ចម្ងាយ ហ្វូកាល់ ។ ឧទាហរណ៍ សម្រាប់ ប្រវែង មាត្រដ្ឋាន ៥០០ មម ចម្ងាយ រវាង កញ្ចក់ និង យន្ដហោះ ហ្វូល មាន ទំហំ ៥០០ មម ។ ពេល ប្រវែង មាត្រដ្ឋាន កើន ឡើង ប្រវែង រាងកាយ ក៏ តម្រូវ ឲ្យ កើន ឡើង ផង ដែរ ដូច្នេះ ការ ប្រើ កញ្ចក់ សាមញ្ញ បែប នេះ ក្លាយ ជា កម្រាស់ ។

ប៉ុន្តែ កញ្ចក់ សាមញ្ញ បែប នេះ មិន មែន ជា កញ្ចក់ ទូរគមនាគមន៍ ទេ មិន ថា ប្រវែង ហ្វូកាល់ មាន ទំហំ ធំ ប៉ុណ្ណា ទេ កញ្ចក់ ទាំង នេះ ត្រូវ បាន គេ ស្គាល់ ថា ជា កញ្ចក់ ហ្វូកាល់ វែង ។ ខណៈ ពេល ដែល នៅ ក្នុង កញ្ចក់ ធម្មតា យន្ត ហោះ ចម្បង គឺ នៅ ក្នុង រចនា សម្ព័ន្ធ នៅ ក្នុង កញ្ចក់ telephoto យន្ត ហោះ សំខាន់ គឺ នៅ ខាង ក្រៅ វា ។

កញ្ចក់ telephoto មាន កញ្ចក់ ខាង ក្រៅ ដែល មាន ប្រវែង ហ្វូកាល់ តូច បើ ប្រៀប ធៀប ទៅ នឹង កញ្ចក់ ធម្មតា ហើយ បន្ទាប់ មក កញ្ចក់ មួយ ផ្សេង ទៀត នៅ ជិត អេក្រង់ ឬ ឧបករណ៍ ចាប់ ដែល ពង្រីក កុង ពន្លឺ ដើម្បី វា ហាក់ ដូច ជា កុង បាន មក ពី កញ្ចក់ ដែល មាន ប្រវែង ហ្វូកាល់ ធំ ជាង នេះ ។ រចនា សម្ព័ន្ធ មូលដ្ឋាន នៃ កញ្ចក់ telephoto មាន កញ្ចក់ ខាង ក្រៅ វិជ្ជមាន ( កណ្តាល ) ដែល មាន ប្រវែង មាត្រដ្ឋាន ខ្លី ជាង ប្រវែង មាត្រដ្ឋាន ដែល មាន ប្រសិទ្ធិ ភាព នៃ ប្រព័ន្ធ ។ កញ្ចក់ទីពីរគឺជាកញ្ចក់អវិជ្ជមាន។
កែវពិទូរ្យ

កែវពិទូរ្យ សំ. ; បា. ( ន. ) (វៃទូយ៌; វេឡុរិយ) ត្បូង​ភ្នែក​ឆ្មា : កែវ​ពិទូរ្យ, ត្បូង​ពិទូរ្យ ។
(ជាពួកត្បូងពណ៌លឿងមួយប្រភេទដែលមានឆ្នូតនៅចំកណ្ដាល មានសណ្ឋានដូចកែវភ្នែករបស់សត្វឆ្មា)
កែវពិទូរ្យ: ជំនឿនៃការប្រើប្រាស់ក្នុងសង្គមខ្មែរបុរាណ

ជំនឿនៃការប្រើប្រាស់ក្នុងសង្គមខ្មែរបុរាណ  
ត្បូងនេះមានឥទ្ធិពលពិសេស ជួយការពារអ្នកអំពីអំពើអាបធ្មប់ និង ខ្មោចព្រាយបិសាចផ្សេងៗ មិនឲ្យចូលទៅចិត្តអ្នកបាន វាអាចជួយជម្រុញទឹកចិត្តរបស់យើង ឲ្យមានការតាំងចិត្តខ្ពស់ក្លាហាន ជួបឧបសគ្គមិនរុញរាផងដែរ ។

 ប្រភព 
 ដកស្រង់ចេញពីវចនានុក្រមខ្មែរ របស់សម្ដេចសង្ឃរាជ ជួន ណាត។
កែវមរកត

200x250px|thumb|កែវមរកត. 

​​  កែវមរកត  ឬ មរកត () គឺ មៈរៈកត់ សំ. ( ន. ) ឈ្មោះ​កែវ​ឬ​ត្បូង​សម្បុរ​ខៀវ​ខ្ចី ឬ បៃតង : កែវ​មរកត, ត្បូង​មរកត ។.។ ៚
កែវមុក្តា

មុក្ដា មុក-ដា ជើង ដ, សំ. ឬ បា. ( ន. ) ឈ្មោះ​កែវ​ឬ​ត្បូង​មាន​តម្លៃ​មួយ​ប្រភេទ; ត្បូង​ដែល​កើត​អំពី​ខ្យង, គជ់​ខ្យង; ខ្យង​ដាំ : កែវ​មុក្តា ។ មុក្ដាហារ ឬ មុត្ដាហារ (សំ. មុក្ដា, ឬ បា. មុត្ដា + ហារ “ខ្សែ-ក កង-ក”) ខ្សែ-ក ឬ កង-ក ដែល​ប្រដាប់​ដោយ​មុក្ដា : ព្រះ​សិទ្ធត្ថ​រាជ​បាន​ទ្រង់​ព្រះ​សណ្ដាប់​សម្ដី​នៃ​ខត្តិយ​កញ្ញា​នាម​កិសា​គោតមី​សរសើរ​ព្រះ​អង្គ​ដូច្នោះ ស្ដេច​ក៏​ដោះ​មុក្ដាហារ​ចាក​ព្រះ​សូរង្គ ឲ្យ​រាជ​អមាត្យ​យក​ទៅ​ប្រទាន​នាង​នោះ​ភ្លាម ដោយ​តាំង​ព្រះ​រាជ​ហ្ឫទ័យ​ថា​ជា​រង្វាន់​បូជា​មាត់​អាចារ្យ​... (រឿង​ពុទ្ធ​ប្រវត្តិ) ។
កែវមោរ៉ា

មោរ៉ា  (មោរា អ. ថ. ម៉ូរ៉ា) (អង់គ្លេស: Coral Gem) ឈ្មោះត្បូងកែវមួយប្រភេទដែលមានសម្បុរឡាយ
(ជាពួកត្បូងក្នុងបាតសមុទ្រ មានពណ៌ដូចលោហិត ឬ ពណ៌ឈាម) ។
កែវម៉ាស៊ីនថត

រូបភាពតូច|ប្រភេទផ្សេងគ្នារបស់កែវម៉ាស៊ីនថត រួម​ទាំង​ការ​ថត​រូប​បែប​ថត​បាន​ទូលាយ និង​ជំនាញ
កែវម៉ាស៊ីនថត ឬ កែវថត គឺជាកែវកញ្ចក់អុបទិកឬការផ្គុំកញ្ចក់ដែលប្រើជាមួយតួកាមេរ៉ា និងយន្តការដើម្បីបង្កើតរូបភាពនៃវត្ថុទាំងនៅលើខ្សែភាពយន្តរូបថត ឬនៅលើប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយផ្សេងទៀតដែលមានសមត្ថភាពរក្សាទុករូបភាពដោយគីមី ឬអេឡិចត្រូនិក
កៃលាស

រូបភាពតូច| រូបភាពដែលពិពណ៌នាអំពី ព្រះសិវៈ ជាមួយគ្រួសាររបស់គាត់នៅ កៃលាស
កៃលាស   គឺជាកន្លែងនៅសេឡេស្ទាលរបស់ ព្រះសិវៈ ហិណ្ឌូ ។ វាត្រូវបានទទួលស្គាល់ជាប្រពៃណីថាជាភ្នំមួយដែលព្រះសិវៈគង់នៅជាមួយព្រះមហេសី បវត៌ិ និងកូនរបស់ពួកគេ គណេស និង កត៌ិកេយ ។  ភ្នំ <b>កៃលាស</b> ដែលមានទីតាំងនៅ Transhimalaya នៅភាគខាងលិចនៃ ខ្ពង់រាបទីបេ ត្រូវបានចាត់ទុកថាជាការបង្ហាញភូមិសាស្ត្រនៃ កៃលាស ។
កៃលាស: និរុត្តិសាស្ត្រ

និរុត្តិសាស្ត្រ 
ឈ្មោះនេះត្រូវបានផ្តល់ជា " កៃលាស " ( ;  Kailāśa  ) ជា ភាសាសំស្ក្រឹត ។   វាអាចមកពីពាក្យ " កេលាស " ( ) ដែលមានន័យថា "គ្រីស្តាល់" ។
កៃលាស: ទេវវិទ្យានិងទេវកថា

ទេវវិទ្យានិងទេវកថា 
លំនៅរបស់ កៃលាស ត្រូវបានគេនិយាយថាត្រូវបានការពារដោយសំណុំនៃ ganas ដឹកនាំដោយ នន្ទិ, វហន (ភ្នំ) នៃ សិវៈ ។  យោងទៅតាម Puranas នោះ សិវៈ និង បរត៌ិ ជារឿយៗត្រូវបានពិពណ៌នាថាបានចូលរួមក្នុងការពិភាក្សាទាក់ទងនឹងទស្សនវិជ្ជាហិណ្ឌូដែលអង្គុយនៅ កៃលាស ។  ព្រះ និង ​ទេវៈ ​ដទៃ​ទៀត​ត្រូវ​បាន​ពិពណ៌នា​ថា​ជា​ការ​ជួប​ជុំ​គ្នា​នៅ កៃលាស ដើម្បី​ធ្វើ​ជា​សាក្សី​ព្រះ​សិវៈ​ទទួល​យក​ទម្រង់​ជា នតរាជ និង​ចូល​រួម​ក្នុង ​របាំ​លោហធាតុ ។ 

ហិណ្ឌូ ជឿថា កៃលាស គឺជា ភ្នំព្រះសុមេរុ ដែលត្រូវបានចាត់ទុកថាជាជណ្តើរទៅកាន់ សួគ៌ ដែលជាឋានសួគ៌ដែលទេវតាស្នាក់នៅ។  ព្រះមេរុ​ត្រូវ​បាន​គេ​ចាត់​ទុក​ថា​ជា​មជ្ឈមណ្ឌល​នៃ​ចក្រវាឡ ហើយ​ត្រូវ​បាន​គេ​និយាយ​ថា​មាន  ខ្ពស់ភ្ជាប់ផែនដីជាមួយពិភពលោកក្រោម និងស្ថានសួគ៌ជាមួយព្រះសិវៈគង់នៅលើកំពូលភ្នំ។
កៃលាស: ទីតាំងភូមិសាស្ត្រ

ទីតាំងភូមិសាស្ត្រ 
រូបភាពតូច| ភ្នំ <b>កៃលាស</b> ដែលមានទីតាំងនៅ Transhimalaya ជារឿយៗត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាការបង្ហាញភូមិសាស្ត្រនៃ កៃលាស ។
ភ្នំ <b>កៃលាស</b> ស្ថិតនៅក្នុង ជួរ កៃលាស (ភ្នំ Gangdisê) នៃ Transhimalaya នៅភាគខាងលិចនៃខ្ពង់រាបទីបេត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាការបង្ហាញភូមិសាស្ត្រនៃ កៃលាស ហើយត្រូវបានចាត់ទុកថាពិសិដ្ឋនៅក្នុងសាសនាហិណ្ឌូ។  ទន្លេជាច្រើនមានប្រភពចេញពីភ្នំទាំងនេះ រួមទាំង Yarlung Tsangpo (ដែលក្លាយជា Brahmaputra ), Indus, Sutlej និង Karnali ដែលជាដៃទន្លេនៃ គង្គា ។ ប្រព័ន្ធ​ទន្លេ​ទាំង​អស់​នេះ​មាន​ដើម​កំណើត​នៅ    តំបន់ក្នុងតំបន់ កៃលាស ។  កៃលាស មានទីតាំងនៅជិតបឹង Manasarovar និង Rakshastal ។ Mansarovar គឺជាបឹងទឹកសាបដែលមានកម្ពស់ខ្ពស់ដែលចិញ្ចឹមដោយផ្ទាំងទឹកកក ហើយហូរចូលទៅក្នុង Rakshastal ដែលជាបឹង ទឹកប្រៃ ។ 

ដោយសារ​ភាព​ពិសិដ្ឋ​របស់​វា ប្រជាជន​មកពី​ប្រទេស​ឥណ្ឌា នេប៉ាល់ និង​ប្រទេស​ផ្សេងទៀត​ធ្វើ​ធម្មយាត្រា​មួយ​ហៅថា យាត្រា ​ទៅកាន់​ភ្នំ។   ធម្មយាត្រាពាក់ព័ន្ធនឹងការដើរទៅកាន់បឹង Manasarovar និងការឆ្លងកាត់ភ្នំ កៃលាស ។ ផ្លូវជុំវិញភ្នំ កៃលាស គឺ  វែង។ អ្នកធ្វើធម្មយាត្រា ជឿថា ការធ្វើធម្មយាត្រាលើភ្នំ កៃលាស ដោយថ្មើរជើង គឺជាការអនុវត្តប្រកបដោយប្រយោជន៍ខាងវិញ្ញាណ ដែលអាចនាំមកនូវផលវិជ្ជមានផ្សេងៗ ដូចជាការប្រមូលកម្មផលបុណ្យ ការសម្អាតអំពើបាបចេញពីមនសិការ និងសំណាងល្អ។ ការកាត់រង្វង់ត្រូវបានធ្វើឡើងតាមទិសទ្រនិចនាឡិកាដោយពួកហិណ្ឌូ។
កោណ្ឌញ្ញៈ: សំណួរ​សំខាន់​ៗត្រូវ​ដោះ​ស្រាយ​

សំណួរ​សំខាន់​ៗត្រូវ​ដោះ​ស្រាយ​

 ហេតុ​អ្វី​បាន​ជា​អ្នក​និពន្ធ​គម្ពីរ​ព្រះត្រៃបិដក ​លើក​យក​រឿង​លក្ខណៈ​ពិសេស​ខាង​រាង​កាយ ​របស់​ព្រះ​សិទ្ធត្ថកុមារ​ មក​ដាក់​បញ្ចូល​ក្នុង​គម្ពីរ​ព្រះត្រៃបិដក ?
 ហេតុអ្វី​បាន​ជា​អ្នក​និពន្ធ​លើក​តម្កើង​ព្រាហ្មណ៍​ក្មេង​ម្នាក់​ឲ្យ​មាន​ប្រាជ្ញា​លើស​ព្រាហ្មណ៍​ចាស់​ៗ​ដទៃ​ទៀត​ ?
 នគរ​សក្យ​របស់​បិតា​របស់​ព្រះ​សិទ្ធត្ថ​កុមារ និង នគរ​កោលិយ​របស់​បិតា​​ព្រះ​នាង​ពិម្ពា​យសោធរា (មហេសី​របស់​ព្រះ​សិទ្ធត្ថកុមារ) គឺជា​​នគរ​ចំណុះ​ក្រោម​នឹម​អាណានិគម​របស់​នគរ​កោសល​ ។ ចុះ​ហេតុអ្វី​បាន​ជា​ពួក​ព្រាហ្មណ៍​ទាំង​នោះ​ហ៊ាន​ទស្សន៍​ទាយ​ថា​ព្រះ​សិទ្ធត្ថ​កុមារ​នឹង​ក្លាយ​ជា​​ស្តេច​ចក្រពត្តិ​បើសិន​ព្រះ​អង្គ​គង់​នៅ​សោយរាជ​ជា​ស្តេច ? 
 ម្យ៉ាង​ទៀត​នគរ​របស់​បិតា​ព្រះ​ពុទ្ធ​មាន​របៀប​ដឹកនាំ​ប្រទេស​បែប​​សាធារណៈរដ្ឋ ដែល​មាន​ប្រព័ន្ធ​បោះឆ្នោត​ជ្រើសរើស​មេដឹកនាំ​តាម​បែប​លទ្ធិ​ប្រជាធិបតេយ្យ ។ ប្រសិន​បើ​​ព្រះ​សិទ្ធត្ថ​សុខចិត្ត​​ចូលរួម​ក្នុង​ការ​ដឹកនាំ​ប្រទេស​មែន នោះ​ព្រះ​អង្គ​ប្រហែល​ជា​ត្រូវ​បាន​គេ​បោះ​ឆ្នោត​ឲ្យ​ធ្វើ​ជា​មេ​កុលសម្ព័ន្ធ​សក្យ​ប៉ុណ្ណោះ ដែល​មាន​លំនាំ​ដូច​ជា​ប្រធានាធិបតី​ គឺ​មិន​មែន​ស្តេច​ចក្រពត្តិ​ទេ ។ ស្តេច​​នគរ​កោសល​ដែល​ជា​ម្ចាស់​លើ​នគរ​សក្យ​នឹង​មិន​ឈរ​អោប​ដៃ​បណ្តោយ​ឲ្យ​កូន​ប្រទេស​តូចតា​ច​ទាំង​នេះ​ធ្វើ​អ្វីៗ​តាម​អំពើ​ចិត្ត​ឡើយ ។ ប្រសិន​បើ​ពួក​ព្រាហ្មណ៍​ទាំង​នោះ​ជា​មនុស្ស​ចេះ​ដឹង​ប្រាកដ​ខាង​នយោបាយ​និង​ការ​គ្រប់គ្រង​ប្រទេស​មែន នោះ​ពួក​គេ​ច្បាស់​ជា​ពុំ​ហ៊ាន​ហើប​មាត់​ទស្សន៍ទាយ​នូវ​អ្វី​ដែល​មិន​មែន​ជា​ការពិត​សោះ​ឡើយ ។ ប្រហែល​ជា​ពួក​គេ​ធ្វើ​ដូច្នោះ​គ្រាន់​តែ​ជា​ការ​អែបអប​យក​​លាភសក្ការៈ​ ឬ​អាច​ជា​សង្គ្រាម​ចិត្តសាស្ត្រ​ដើម្បី​ជំរុញឲ្យ​ប្រជាជន​នគរ​សក្យ​ដ៏​តូចល្អិត​នោះ​ឲ្យ​មាន​​​សេចក្តី​ក្លាហាន​ងើប​ឈរ​ប្រឆាំង​ការ​ជិះជាន់​របស់​នគរ​កោសល​ទេដឹង ។ 
 តើ​និកាយ​ណា​ជា​អ្នក​សរសេរ​បញ្ចូល​ក្នុង​ព្រះ​ត្រៃបិដក​នូវ​បណ្តា​លក្ខណៈ​អស្ចារ្យ​ទាំង​ឡាយ​របស់​ព្រះ​ពុទ្ធ​ឬ​សាវ័ក​របស់​ព្រះ​ពុទ្ធ ? ប្រហែល​ជា​ពួក​មហាយាន​ ឬ ពួក​ព្រាហ្មណ៍​ដែល​ចូល​បួស​ក្នុង​ពុទ្ធសាសនា​ ដែល​ចង់​អួត​បំប៉ោង​​​​នូវ​លទ្ធភាព​គ្មាន​កម្រិត​របស់​ព្រះ​ពុទ្ធ​ដើម្បី​វាយ​បំបាក់​​អំនួត​គ្មាន​ទី​បំផុត​របស់​ពួក​អ្នក​កាន់​លទ្ធិ​ព្រាហ្មណ៍​ ដែល​តែង​អួត​ពី​ព្រះ​អាទិទេព​របស់​ពួក​គេ​ថា​ គ្មាន​នរណា​ខ្លាំង​ដូច ។ ​
កោន

រូបតូច|250px|ស្តាំ|
កោន​គឺ​ជា​រូប​ធរណី​មាត្រ​ដែល​មាន​វិមាត្រ​៣ (គោល​៣) បាត​របស់​វា​ជា​រង្វង់ ហើយ​​មាន​​កំពូល​មួយ ​(ដូចរូប)។ អ័ក្ស​របស់​កោន​ជា​បន្ទាត់​ត្រង់​​ដែល​​កាត់​កំពូល​ត្រង់​​​និង​ផ្ចិត​រង្វង់​។ ជា​ទូទៅ បាត​​របស់​កោន​​អាច​ជា​រាង​អ្វី​ក៏​បាន ហើយ​កំពូល​របស់​វា​​ស្ថិត​នៅ​​កន្លែង​​ណា​ក៏​បាន​ដែរ លើក​តែ​​ស្ថិត​​នៅ​​លើ​បាត។ ឧទាហរណ៍​ពីរ៉ាមីត​គឺ​ជា​កោន​ដែល​មាន​បាត​ជា​ពហុកោណ។ ទោះ​យ៉ាង​ណា​ក៏​ដោយ ការ​ប្រើប្រាស់​ជា​ធម្មតា​នៅ​ក្នុង​ធរណីមាត្រ កោន​ត្រូវ​បាន​គេ​សន្មត់​ថា បាត​របស់​វា​ជា​រង្វង់។
កោន: រូបមន្ត

រូបមន្ត 
មាឌ  នៃ​សូលីត​ដែល​មាន​រាង​ជា​កោន គឺ​ស្មើ ១​ភាគ​៣នៃ​ក្រលាផ្ទៃ​បាត  គុណ​នឹង​កំពស់  (ចំងាយ​ពី​កំពូល​ទៅ​បាត) 

 កោន​និយ័ត 
កោន​និយ័តជា​កោន​ដែល​មាន​បាត​ជា​រង្វង់។ បើ​កាំនៃ​រង្វង់​នោះ​ស្មើ r ហើយ​កំពស់​របស់​កោន​ស្មើ​នឹង h គេ​បាន​មាឌ​របស់​កោន​សំដែង​ដោយ 

ក្រលាផ្ទៃ​សរុប  របស់​វា​គឺ 

   ដែល       ជា​ទ្រនុង​ខាង​នៃ​កោន។  ជា​ក្រលា​ផ្ទៃ​បាត និង  ជា​ក្រលា​ផ្ទៃ​ខាង។​
កោន: កោន​និយ័ត

កោន​និយ័ត 
កោន​និយ័តជា​កោន​ដែល​មាន​បាត​ជា​រង្វង់។ បើ​កាំនៃ​រង្វង់​នោះ​ស្មើ r ហើយ​កំពស់​របស់​កោន​ស្មើ​នឹង h គេ​បាន​មាឌ​របស់​កោន​សំដែង​ដោយ 

ក្រលាផ្ទៃ​សរុប  របស់​វា​គឺ 

   ដែល       ជា​ទ្រនុង​ខាង​នៃ​កោន។  ជា​ក្រលា​ផ្ទៃ​បាត និង  ជា​ក្រលា​ផ្ទៃ​ខាង។​
កោន: លក្ខណៈ

លក្ខណៈ 
thumb||200px
 កោន​គឺជា​ប្រភេទ​សូលីត​កោនិក
 ដោយ​តាង h ជា​កំពស់; l ជា​ទ្រនុង​ខាង ​(ប្រវែង​អង្កត់​ពី​កំពូល​កោន​ទៅ​ផ្នែក​ខាង​នៃ​រង្វង់​បាត); r ជា​កាំ​រង្វង់​ផ្ទៃ​បាត;  ជា​ក្រលាផ្ទៃ​បាត និង ជា​បរិមាត្ររង្វង់​បាត នោះ​គេ​បាន​ក្រលា​ផ្ទៃ​ខាង  , ក្រលាផ្ទៃ​សរុប S និង មាឌ V នៃ​កោន​កំនត់​ដោយ
 ក្រលា​ផ្ទៃ​ខាង 
 ក្រលាផ្ទៃ​សរុប 
 មាឌ 
 ទ្រនុង​ខាង ឬ អាប៉ូតែម ឬ ហៅ​ថា​ ជនេត្រ
កោន: កោន​បរិវត្ត

កោន​បរិវត្ត 
កោន​បរិវត្ត​មាន​លក្ខណៈ​ដូច​ខាង​ក្រោម
 អ័ក្ស​កែង​នឹង​ប្លង់​បាត ហើយ​កាត់​តាម​ផ្ចិត​​នៃ​ថាស​បាត
 មុខ​កាត់​ស្រប​បាត​ជា​រង្វង់
 មុខ​កាត់បណ្តោយ​ជា​ត្រីកោណ​សមបាទ (ជ្រុង​ខាង​ជា​ជនេត្រ l , បាត​ជា​អង្កត់ផ្ចិត​នៃ​ថាស​បាត)
 មុខ​កាត់​ដោយ​ប្លង់កាត់​តាម​កំពូល មិន​កាត់​តាម​អ័ក្ស​ ជា​ត្រីកោណ​សមបាទ (ជ្រុង​ខាង​ជា​ជនេត្រ, បាត​ ជា​អង្កត់ធ្នូ​នៃ​ថាស​បាត)

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ធរណីមាត្រ
កោសិកាជីវវិទ្យា

កោសិកា គឺជាឯកតាទ្រទ្រង់គ្រឹះនៃភាវរស់ និងជាផែ្នកតូចបំផុតរបស់ភាវរស់ដលអាចដំណើរជីវិតបានដោយខ្លួនឯង។ កោសិកាទាំងអស់មានលក្ខណៈសំខាន់ដូចៗគ្នា ឧទាហរណ៍ គ្រប់កោសិកាទាំងអស់មានសម្ភារៈសេនេទិច និងព័ន្ធជុំវិញដោយភ្នាសកោសិកា ហើយប្រើប្រាស់យន្តការផលិតថាមពលដូចគ្នា។ កោសិកាបច្ចុប្បន្នបានវិវត្តទម្រង់ជីវិតខុសៗគ្នា មានដូចជា បាក់តេរី អាមីប និងមេស្រា គឺអាចធ្វើចំណែកបានដោយឯករាជ។ ចំណែកឯភាវរស់ដែលមានលក្ខណៈសាំញ៉ុំាជាងនេះ បង្កឡើងពីកោសិកាច្រើន គឺវាធ្វើការតាមរបៀបសហការគ្នា ដោយ កោសិកាឯកទេសកម្មនីមួយៗបំពេញមុខងារយថាប្រភេទរបស់វា ប៉ុន្តែសារពាង្គកាយទាំងមូលមានទំនាក់ទំនងគ្នា។ ចំពោះមនុស្ស គឺបង្កឡើងពីកោសិកាជាង២០០ប្រភេទខុសៗគ្នា ដោយកោសិកានីមួយៗមានមុខងារខុសៗគ្នា ដូចជាកោសិកាចងចាំ កោសិកាគំហើយ កោសិកាទាក់ទងនិងចលនា និងកោសិកាទាក់ទងនឹងការរំលាយអាហារជាដើម។ កោសិកាត្រូវបានបែងចែកចេញជាពីរប្រភេទ គឺកោសិកាអឺការីយ៉ូត និងកោសិកាប្រូការីយ៉ូត។
រូបភាពតូច|300x300ភីកសែល|គំនូរបំព្រួញនៃកោសិកាគំរូដែលមានរចនាសម្ព័ន្ធ និងធាតុកោសិកា។ (1) ណ្វៃយ៉ូ (2) ភ្នាសណ្វៃយ៉ូ (3) រីបូសូម (4) ភឺរូស៊ីសូម (5) រេទីកូឡុមអង់ដូប្លាសគ្រោម (6) ឧបករណ៍កុលស៊ី (7) មីក្រូហ្វីឡាម៉ង់ (8) រេទីកូឡុមអង់ដូប្លាសរលីង (9) មីតូកុងទ្រី (10) វាគុយអូល (11) ស៊ីតូប្លាស (12) លីសូសូម និង (13) សង់ត្រូសូម
កោសិកាជីវវិទ្យា: ១. [[កោសិកាអឺការីយ៉ូត]]

១. កោសិកាអឺការីយ៉ូត 
កោសិកាមួយត្រូវបានចាត់ទុកថាជាកោសិកាអឺការីយ៉ូត លុះត្រាតែវាមានភ្នាសណ្វៃយ៉ូ។ ភាវរស់ទាំងឡាយណាដែលកោសិកាវាជាប្រភេទកោសិកាអឺការីយ៉ូត នោះវាគឺជាភាវរស់អឺការីយ៉ូត។ ជីវវិទូមិនបានដឹងថាតើ នៅលើភពផែនដីនេះ មានភាវរស់ណាមួយដែលបង្កឡើងទាំងពីកោសិកាប្រូការីយ៉ូត ទាំងពីកោសិកាអឺការីយ៉ូតទេ។ ប៉ុន្តែ ពួកគេបានដឹងយ៉ាងច្បាស់ថា មានកោសិកាប្រូការីយ៉ូតជាច្រើន ជាពិសេសបាក់តេរី ដែលរស់នៅក្នុងសារពាង្គកាយភាវរស់អឺការីយ៉ូត។ ភាវរស់អឺការីយ៉ូត រួមមាន៖ សត្វ រុក្ខជាតិ ផ្សិត និងប្រូទីស។
កោសិកាជីវវិទ្យា: ២. [[កោសិកាប្រូការីយ៉ូត]]

២. កោសិកាប្រូការីយ៉ូត 
ប្រូការីយ៉ូត គឺជាភាវរស់ឯកកោសិកា និងមានទំហំតូចជាងកោសិកាអឺការីយ៉ូត។ ទំហំរបស់កោសិកាប្រូការីយ៉ូតភាគច្រើន គឺនៅចន្លោះពី ១ ទៅ ១០ មីក្រូម៉ែត្រ (µm)។ ពួកប្រូការីយ៉ូតត្រូវបានចែកចេញជា២ក្រុម គឺអឺបាក់តេរី និងអាកេបាក់តេរី។

កោសិកាប្រូការីយ៉ូតបង្កឡើងភាគច្រើនពីរីបូសូម និងអាស៊ីតនុយក្លេអ៉ិច។ វាគ្មានភ្នាសណ្វៃយ៉ូ និងធាតុកោសិកាផ្សេងៗទេ។ ភ្នាសដែលព័ទ្ធជុំវិញកោសិកា គឺមានភ្នាសកោសិកា និងភ្នាសគ្រោង។ ភ្នាសកោសិកា បង្កឡើងដោយភ្នាសផូស្វរលីពីតពីរស្រទាប់នៅព័ទ្ធពីខាងក្រៅភ្នាសកោសិកាដែលជាភ្នាសគ្រោង។ ភ្នាសគ្រោងនេះផ្តល់ទំរង់ខុសៗគ្នាដល់កោសិការប្រូការីយ៉ូត។ ភ្នាសគ្រោងរបស់កោសិកាបាក់តេរីមានលក្ខណៈសាំញ៉ំា ហៅថា ប៉ិបទីដូគ្លីកាន។