ថេរគាថា: សោឡសកនិបាត

សោឡសកនិបាត 

 អញ្ញាកោណ្ឌញ្ញត្ថេរ 
[២៤៧] ​ខ្ញុំ​នេះ បាន​ស្ដាប់​ធម៌​មាន​រស​ច្រើន​ ជ្រះថ្លា​ក្រៃលែង វិរាគធម៌​ដែល​លោក​សំដែង​ហើយ មិន​កាន់​យក ​(​ធម៌​ណា​មួយ​) ​ដោយ​ប្រការ​ទាំងពួង ។ អារម្មណ៍​ទាំងឡាយ​ច្រើន ដ៏​វិចិត្រ​ក្នុង​លោក លើ​មណ្ឌល​នៃ​ផែនដី​នេះ​ ទំនងជាញាំញី​នូវ​សេចក្ដី​ត្រិះរិះថា ​ល្អ ដែល​ប្រកប​ដោយ​រាគៈ ។ អរិយសាវ័ក ពិចារ​ណា​ឃើញ ដោយ​ប្រាជ្ញា​ក្នុង​កាល​ណា ​សេចក្ដី​ត្រិះរិះ​ទាំងឡាយ ក៏​ស្ងប់​រម្ងាប់​ក្នុង​កាលណោះ ​ដូច​ជាភ្លៀងរម្ងាប់​នូវ​ធូលី ​ដែល​ហុយ​ឡើង​ដោយ​ខ្យល់ ។ អរិយសាវ័ក ពិចារ​ណា​ឃើញ​ដោយ​ប្រាជ្ញាថា សង្ខារ​ទាំងពួង​មិន​ទៀង ​ក្នុង​កាល​ណា​ រមែង​នឿយ​ណា​យ​ក្នុង​សេចក្ដី​ទុក្ខ ​ក្នុង​កាល​ណោះ ​នេះ​ជាផ្លូវ​នៃ​សេចក្ដី​បរិសុទ្ធិ ។ អរិយសាវ័ក ពិចារ​ណា​ឃើញ​ដោយ​ប្រាជ្ញាថា សង្ខារ​ទាំងពួង​ជាទុក្ខ ​ក្នុង​កាល​ណា​ រមែង​នឿយ​ណា​យ​ក្នុង​ទុក្ខ ​ក្នុង​កាលណោះ នេះ​ជាផ្លូវ​នៃ​សេចក្ដី​បរិសុទ្ធិ ។ អរិយសាវ័ក ពិចារ​ណា​ឃើញ​ដោយ​ប្រាជ្ញា​ថា ធម៌​ទាំងពួង ​មិន​មែន​ជារបស់​ខ្លួន ​ក្នុង​កាល​ណា​ រមែង​នឿយ​ណា​យ​ក្នុង​ទុក្ខ ​ក្នុង​កាលណោះ ​នេះ​ជាផ្លូវ​នៃ​សេចក្ដី​បរិសុទ្ធិ ។ ​ព្រះ​ថេរៈ​ឈ្មោះ​កោណ្ឌញ្ញ ត្រាស់​ដឹង​តាម​ព្រះ​ពុទ្ធ ​ដែល​មាន​សេចក្ដី​ព្យាយាម​ដ៏​ក្លៀវក្លា ​មាន​ជាតិ ​និង​មរណៈ ​លះបង់​ហើយ​ បរិបូណ៌​ដោយ​ព្រហ្មចរិយធម៌ ។ ​អន្ទាក់ គឺ​ឱឃៈ​ក្តី ចិត្ត​រឹងរូស​ដ៏​មាំ​ក្តី​ មោហៈ​ដូច​ភ្នំ​ដែល​ទម្លាយ​បាន​ដោយ​កម្រ​ក្តី ព្រះ​អញ្ញាកោណ្ឌញ្ញ​នោះ បាន​កាត់​នូវ​ចិត្ត​ដ៏​រឹងរូស​ផង នូវ​អន្ទាក់ គឺ​ឱឃៈ​ផង នូវ​ភ្នំ ​គឺ​មោហៈ​ដែល​បុគ្គល​បំបែក​បាន​ដោយ​កម្រ​ផង បាន​ឆ្លង​ទៅ​ដល់​ត្រើយ ជា​អ្នក​មាន​ឈាន រួចចាក​ចំណង​នៃ​មារ ។ ភិក្ខុ​អ្នក​មាន​ចិត្ត​រាយមាយ ឃ្លេងឃ្លោង អាស្រ័យ​នឹង​ពួក​បាប​មិត្រ រមែង​ត្រូវ​រលក ​គឺ​ឧបាយ​នៃ​សេចក្ដី​ក្រោធ​ជ្រមុច ​ហើយ​លិច​ចុះ​ក្នុង​អន្លង់​ធំ​ ។ ឯភិក្ខុ​មាន​ប្រាជ្ញា ​មាន​ចិត្ត​មិន​រាយមាយ ​មិន​ឃ្លេង​ឃ្លោង ​មាន​ប្រាជ្ញាល្អិត សង្រួមឥន្ទ្រិយ​ល្អ មាន​កល្យាណមិត្រ ​តែង​ធើ្វ​នូវ​ទី​បំ​ផុត​នៃ​ទុក្ខ​បាន​ ។ ជន​អ្នក​មាន​អវយវៈ​ប្រាកដ​ស្មើ​ដោយ​ថ្នាំងវល្លិ៍ ស្គម រវីមរវាម​ដោយ​សរសៃ ជា​អ្នក​ដឹង​ប្រមាណ​ក្នុង​បាយ ​និង​ទឹក មាន​ចិត្ត​មិន​រួញរា ​ត្រូវ​របោម ​និង​មូស​ទាំងឡាយ​ ខាំ​ហើយ ក្នុង​ព្រៃតូច ​និង​ព្រៃ​ធំ​ ជា​អ្នក​មាន​ស្មារតី គង់អត់ទ្រាំនៅ​ក្នុង​ព្រៃ​នោះ​បាន ដូច​ដំរី​ដ៏​ប្រសើរ ​(​អត់ទ្រាំ​) ​ក្នុង​ប្រធាន​នៃ​សង្រ្គាម ។ ​ខ្ញុំ​មិន​ត្រេកអរ​នឹង​សេចក្ដី​ស្លាប់ ​មិន​ត្រេក​អរ​នឹង​ការ​រស់នៅ ខ្ញុំ​រង់ចាំ​តែកាល ​(​បរិនិព្វាន​) ​ដូច​អ្នក​ធើ្វការ​ឈ្នួលទន្ទឹង​តែ​អស់​ថ្ងៃ​ ។ ​ខ្ញុំ​មិន​ត្រេកអរ​នឹង​សេចក្ដី​ស្លាប់ ​មិន​ត្រេកអរ​នឹង​ការ​រស់នៅ ខ្ញុំ​ជា​អ្នក​ដឹង​ខ្លួន មាន​ស្មារតី រង់​ចាំ​តែបរិនិព្វាន​កាល ។ ​ព្រះ​សាស្តា ​ខ្ញុំ​បាន​បម្រើ​ហើយ ព្រះ​ពុទ្ធសាសនា ​ខ្ញុំ​ក៏​បាន​ធើ្វ​ហើយ​ ភារៈ​ដ៏​ធ្ងន់ ​ខ្ញុំ​បាន​ដាក់​ចុះ​ហើយ​ តណ្ហាជា​គ្រឿង​នាំ​ទៅ​កាន់​ភព ​ខ្ញុំ​ដកចោល​ហើយ​ ។ កុលបុត្រ​អ្នក​ចេញ​ចាក​ផ្ទះ ចូល​កាន់​ផ្នួស ​ដើម្បី​ប្រយោជន៍​ណា​ ប្រយោជន៍​នោះ ខ្ញុំ​បាន​ដល់​ហើយ ខ្ញុំ​មាន​ប្រយោជន៍​អ្វី ដោយ​សទ្ធិវិហារិក ។ 

 ឧទាយិត្ថេរ 
[២៤៨] ​មនុស្ស​ទាំងឡាយ តែង​នមស្ការ​នូវ​ព្រះ​សម្ពុទ្ធ ​ដែល​ទ្រង់​មាន​ព្រះ​ជាតិ ជា​មនុស្ស​ ទ្រង់​បាន​បង្វឹក​ព្រះ​អង្គត្រឹម​ត្រូវ​ ឥត​មាន​ឆ្គង ​មាន​ព្រះ​ទ័យ​ខ្ជាប់ខ្ជួន ទ្រង់​ប្រព្រឹត្ត​ក្នុង​គន្លង​ដ៏​ប្រសើរ ទ្រង់​ពេញ​ព្រះ​ទ័យ ​ចំពោះ​ឈានជា​គ្រឿង​ស្ងប់​ចិត្ត ព្រះ​អង្គ​បាន​ដល់​នូវ​ត្រើយ​នៃ​ធម៌​ទាំងពួង ទ្រង់​ឆ្លងរំលង​នូវ​សំយោជនៈ​ទាំងពួង​ហើយ​ ទ្រង់ (​ចេញ​ផុត​) ចាក​ព្រៃ ​គឺ​កិលេស ស្ដេច​មក​ដល់​ព្រះ​និព្វាន​ហើយ​ ទ្រង់​ពេញ​ព្រះ​ទ័យ​ក្នុង​ការ​ចេញ​ចាក​កាម​ទាំងឡាយ ដូច​មាស​ចេញ​ផុត​ចាក​ធាតុថ្ម​ហើយ​ ទោះបី​ពួក​ទេវតា​ក៏​នមស្ការ​ព្រះ​អង្គ​ដែរ​ ពាក្យ​ដូច្នេះ​នេះ ខ្ញុំ​ព្រះ​អង្គ​បាន​ស្ដាប់ ​(​ក្នុង​សំណាក់​) ​នៃ​ព្រះ​អរហន្ដ ឯ​ព្រះ​សម្ពុទ្ធ ទ្រង់​ព្រះ​នាម​ថា នាគ​នោះ​ឯង ​ព្រះ​អង្គ​រុងរឿង​ក្រៃពេក ​ដូច​ភ្នំ​ហិមពាន្ដ ​ដែល​រុងរឿងកន្លង​នូវ​ពួក​ភ្នំឯទៀត ​ព្រះ​អង្គ​មាន​ព្រះ​នាម​ពិត​ប្រាកដ​ ប្រសើរ​បំ​ផុត​ជាង​ជន​ទាំងពួង ​ដែល​មាន​នាម​ថា នាគ​ដែរ ខ្ញុំ​នឹង​ថ្លែង​នូវ​ពុទ្ធនាគ​ដល់​អ្នក​ទាំង​ឡាយ ព្រះ​ពុទ្ធនាគ​នោះ មិន​ធើ្វ​នូវ​អំពើ​អាក្រក់​ឡើយ​ ។ សោរច្ចៈ ​និង​អវិហឹសា ​ទាំង​ពីរ​នោះ​ ជាបាទា ​(​ខាង​មុខ​) ​របស់​ព្រះ​ពុទ្ធនាគ ។ សតិ ​និង​សម្បជញ្ញៈ​ទាំង​ពីរ​នោះ​ ជា​បាទា​ខាង​ក្រោយ​របស់​ព្រះ​ពុទ្ធនាគ ។ ​ព្រះ​សម្ពុទ្ធ ជាមហានាគ ទ្រង់​មាន​សទ្ធាជាប្រមោយ ​មាន​ឧបេក្ខាជាភ្លុកស ។ ​ព្រះ​ពុទ្ធនាគ​នោះ មាន​សតិជាក បញ្ញាជាសិរ​ប្រទេស គំនិតសម្រាប់គិតគូធម៌ ជាចុង​ប្រមោយ ធម៌ជា​ផ្ទៃ​សម្រាប់ដាក់​នូវ​គ្រឿង​ចម្អែត វិវេកជាកន្ទុយ ។ ​ព្រះ​ពុទ្ធនាគ​នោះ មាន​ឈាន ទ្រង់​រីក​រាយ​ចំពោះ​ខ្យល់ដកដង្ហើម ​គឺ​ព្រះ​និព្វាន មាន​ព្រះ​ទ័យ​តាំង​មាំ​ខាង​ក្នុង ព្រះ​ពុទ្ធនាគ កាល​បើ​ទ្រង់​ស្ដេចយាត្រា ​ក៏​មាន​ព្រះ​ទ័យខ្ជាប់ខ្ជួន ​ព្រះ​ពុទ្ធនាគ​ទ្រង់​ឋិត ​ក៏​មាន​ព្រះ​ទ័យ​ខ្ជាប់​ខ្ជួន ​ព្រះ​ពុទ្ធនាគទ្រង់​ផ្ទំ ​ក៏​មាន​ព្រះ​ទ័យ​ខ្ជាប់ខ្ជួន ទ្រង់គង់ ​ក៏​មាន​ព្រះ​ទ័យ​ខ្ជាប់ខ្ជួន ​ព្រះ​ពុទ្ធ​នាគ​ទ្រង់​សង្រួមរក្សា​ទ្វារ​ទាំង​អស់ នេះ​ជាសម្បទា​របស់​ព្រះ​ពុទ្ធ​នាគ ។ ​ព្រះ​ពុទ្ធ​នាគ ទ្រង់​សោយ​តែភោជន​ដែល​ឥតទោស ​មិន​សោយ​នូវ​ភោជន ​ដែល​ប្រកប​ដោយ​ទោស ​(​កាល​បើ​) ទ្រង់​បាន​នូវ​ចង្ហាន់ ​និង​គ្រឿង​ស្លៀកដណ្ដប់ ទ្រង់​វៀរ​នូវ​ការ​សន្សំ​ទុក​ ទ្រង់​កាត់​នូវ​សំយោជនៈ ​ដែល​ជាចំណង​តូច​ធំ​ទាំង​អស់ ហើយ​ទ្រង់​យាង​ទៅ​ណា​ៗ ​ក៏​ស្ដេច​ទៅ​ដោយ​ឥត​មាន​ព្រះ​ទ័យ​អាឡោះ​អាល័យ ។ ឈូកស ដុះ​ចម្រើន​ឡើង​ក្នុង​ទឹក មិន​ជាប់​ប្រឡាក់​ដោយ​ទឹក មាន​ក្លិន​ក្រអូប ជា​ទី​រីករាយ​ចិត្ត​ យ៉ាង​ណា​មិញ ​ព្រះ​ពុទ្ធ ទ្រង់​កើត​ក្នុង​លោក គង់នៅ​ក្នុង​លោក ​មិន​ប្រឡាក់​ដោយ​លោក ​ដូច​ជាឈូក ​មិន​ជាប់​ប្រឡាក់​ដោយ​ទឹក​ដូច្នោះឯង ។ គំនរ​ភ្លើង​ធំ ដែល​ឆេះសន្ធោ ​មិន​មាន​ចំណី​ រមែង​រលត់ ​បើ​ទុក​ជា​រងើក​ទាំងឡាយ មាន​នៅ ក៏​គេ​និយាយថា ភ្លើងរលត់​ហើយ​ ។ ពាក្យ​ឧបមា​នេះ​ ជា​គ្រឿង​បញ្ជាក់​នូវ​សេចក្ដី​ ដែល​ពួក​វិញ្ញូជន​បាន​សំដែង​ហើយ​ មហានាគ ​គឺ​ព្រះ​ខី​ណា​ស្រព​ទាំង​ឡាយ​ គង់​ដឹង​ច្បាស់​នូវ​ព្រះ​ពុទ្ធនាគ ដែល​ខ្ញុំ​ជានាគ​សំដែង​រួច​មក​ហើយ​នេះ​ ថា ​ព្រះ​ពុទ្ធនាគ ទ្រង់​ប្រាសចាក​រាគៈ ទោសៈ មោហៈ​ហើយ អស់​អាសវៈ​ហើយ លះបង់​សរីរៈ ​មិន​មាន​អាសវៈ ​នឹង​បរិនិព្វាន ។ 

ឧទ្ទាន ​មាន​ក្នុង​សោឡសកនិបាត​នោះ

ព្រះ​ថេរៈ​ពីរ​អង្គ ​អ្នក​មាន​ឫទ្ធិ​ច្រើន​នោះ គឺ​ព្រះ​កោណ្ឌញ្ញ ១ ​ព្រះ​ឧទាយី ១ ​ពោល​នូវ​គាថា ៣២ ​ក្នុង​សោឡសកនិបាត ។

ចប់ សោឡសកនិបាត ។