navinnseab/khmer-wikipedia-article huggingface dataset:
ព្រះកែវហ្វាទី៣ (រជ្ជកាលទី២): សង្គ្រាមខ្មែរ-សៀម គ.សករាជ ១៧១៥

សង្គ្រាមខ្មែរ-សៀម គ.សករាជ ១៧១៥ 
Khmer-Siamese War, 1715 AD

គ.សករាជ ១៧១៤ ស្ដេចសៀមព្រះនាម "បរមមកុដ" (Borommakot) បានចាត់បេសកជន ២រូបនាម ចៅពញ្ញាពលទេព និង មួយរូបទៀតនាម ចៅពញ្ញាធិរាជ មកទាមទារព្រះដង្វាយពីព្រះចៅក្រុងកម្ពុជា ក្នុងរាជព្រះកែវហ្វាទី៣ អង្គអុឹម ព្រះរាជាកម្ពុជាបានធ្វើការបដិសេធមិនព្រមដាក់ប្រទេសកម្ពុជាចំណុះឱ្យនៅគរសៀមនោះទេ ។ មួយឆ្នាំក្រោយមក នៅគ.សករាជ ១៧១៥ ស្ដេចសៀមបានបញ្ជូនទ័ព ១០,៥០០០ (ជាង១សែននាក់) ចូលឈ្លានពានកម្ពុជាត្រង់ ខេត្តបាត់ដំបង, ដោយព្រះកែវហ្វាទី៣ មិនទាន់ប្រមូលកងទ័ពគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ទប់ទល់និងពួកសៀម ទ្រង់បានសុំជំនួយទ័ពពីពួកអណ្ណាម ។ អណ្ណាមបានបញ្ជូនទ័ព ២៥,០០០ (ជាង២មុឺននាក់) បូករួមទាំងកងទ័ពរបស់ព្រះកែវហ្វាផ្ទាល់ចំនួន ៧០,០០០ (៧មុឺននាក់) សរុបទាំងអស់ប្រមាណ ៩៥,០០០ (ជាង៩មុឺននាក់) ច្បាំងនិងកងទ័ពសៀម ផ្ទះប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ ១៥០០ខ្នង (1,500 Home) ត្រូវបានទ័ពសៀមដុតបំផ្លាញ ទោះជាយ៉ាងណាកងទ័ពសៀមមិនអាចវាយយកខេត្តបាត់ដំបង បាននោះទេ ត្បិតកងទ័ពទាំងពីរមានចំនួនប្រហាក់ប្រហែលគ្នា ។ Eng Soth (1969) Document of the great Khmer man (Khmer royal genealogy) Volume 3, Publisher: Member of the Historical Committee Ministry of Education, Youth, and Sport, OCLC Number: 1112074917   Société asiatique (Paris, France) (1871)  Journal asiatique, Contributor: Centre national de la recherche scientifique (France), Publisher: Société asiatique., Original from National Library of the Netherlands
ព្រះកែវហ្វាទី៣ (រជ្ជកាលទី២): ការផ្ទេររាជបល្ល័ង

ការផ្ទេររាជបល្ល័ង 
Transfer of the Throne

ក្រោយពេលកងទ័ពកម្ពុជាបានយកឈ្នះកងទ័ពសៀមរួចមក ព្រះកែវហ្វាអង្គអុឹម ដែលបានសុំជំនួយទ័ព អណ្ណាម មកច្បាំងនិងទ័ពសៀម បានសម្រេចចិត្តចុះនូវសន្ធិសញ្ញា ទទួលស្គាល់ជាផ្លូវការណ៍ នូវការកាន់កាប់ទឹកដីកម្ពុជាក្រោម ៦តំបន់ ដែលពួកអណ្ណាម បានចូលកាន់កាប់តាំងពីអតីតព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជាពីមុនមកដូចជា៖ ១.ខេត្តទួលតាមោក, ២.ខេត្តកំពង់ស្រកាត្រី, ៣.ខេត្តរោងដំរី, ៤.ខេត្តកំពង់ក្របី, ៥.ក្រុងព្រៃនគរ, ៦.ខេត្តព្រះសួគ៌ា ។ គ.សករាជ ១៧១៨ ព្រះកែវហ្វាអង្គអុឹម បានពង្រីកការធ្វើជំនួញរបស់កម្ពុជាជាមួយនិងពួកប៉ទុយហ្គាល់ តាមរយៈលោកកាប់ពីទែន "អេឡិចសាន់ដឺ ហាមីលតុន" (Alexander Hamilton) កម្ពុជាបាននាំចេញអំបិល គ្រឿងទេស ស្បែកសត្វ និង ក្រណាត់សូត្រ ។ លោក អេឡិចសាន់ដឺ ហាមីលតុន លោកមិនត្រឹមតែធ្វើជំនួញពាណិជ្ជកម្មនិងកម្ពុជានោះទេ លោកក៏បានធ្វើជំនួញនិង ពួកអណ្ណាម ផងដែរ ។ ក្រោយពេលកម្ពុជាស្ងប់ស្ងាត់ពីការផ្ទុះសង្គ្រាមមួយរយៈ ព្រះកែវហ្វាអង្គអុឹម បានសម្រេចព្រះទ័យផ្ទេររាជបល្ល័ងទៅឱ្យរាជបុត្ររបស់ខ្លួន គឺព្រះអង្គយ៉ង ក្នុងឆ្នាំ ១៧២២ នៃគ.សករាជ ព្រះអង្គយ៉ង យកព្រះនាមក្នុងរាជថា ព្រះសត្ថា ដែលត្រូវបានក្រុមប្រវត្តិវិទូកម្ពុជា សម្គាល់ហៅថា ព្រះសត្ថាទី២ ។ Société Asiatique (1871) Journal asiatique: ou recueil de mémoires d'extraits et de notices relatifs à l'histoire, à la philosophie, aux sciences, à la littérature et aux langues des peuples orientaux, Volume 18, Publisher: Society, Original from the Bavarian State Library
ព្រះកែវហ្វាទី៣ (រជ្ជកាលទី២): ចំណារពន្យល់

ចំណារពន្យល់ 
នេះជាអត្ថបទប្រវត្តិសាស្ត្រពិតកម្ពុជា ដែលបានរកឃើញសំណៅឯកសារ ដែលសរសេរដោយប្រវត្តិវិទូរជនជាតិហូឡង់ក្នុងឆ្នាំ (1871) អត្ថបទទាំងមូលសរសេរជាភាសាហូឡង់ផងដែរ ក្រុមបុរាណាចារ្យ បានធ្វើការផ្ទៀងផ្ទាត់និង ឯកសារ មហាបុរសខ្មែរ ឆ្នាំ (1969) ដែលផ្ដិតយកតែឆ្នាំ ដែលមានភាពពាក់ព័ន្ធទៅនិង ព្រឹត្តិការណ៍ពិតប៉ុនណោះ រាល់ខ្លឹមសារដែលទាក់ទងនិងរឿងភាគនិទាន ដែលគេសរសេរច្របល់ក្នុង ឯកសារ មហាបុរសខ្មែរ មិនត្រូវបានយកមកសរសេរនោះទេ ។

បញ្ចាក់ ប្រវត្តិសាស្ត្រពិតកម្ពុជា រៀបរៀងដោយរាជបណ្ឌិតមិនស៊ែរ ក្នុងឯកសារមហាបុរសខ្មែរ ដែលមានចំនួន ៣ ភាគ ចេញផ្សាយក្នុងឆ្នាំ ១៩២៨ និង ឆ្នាំ ១៩២៩ គឺជាឯកសារផ្លូវការណ៍ដែលចេញផ្សាយដោយព្រះរាជបណ្ណាល័យកម្ពុជា ហើយត្រូវបានប្រែសម្រួលដោយលោក អេងស៊ុត ក្នុងឆ្នាំ ១៩៦៩ ចេញផ្សាយដោយក្រសួងអប់រំ កម្ពុជា ។ រាល់ការចងក្រង ឬ តាក់តែនិពន្ធប្រវត្តិសាស្ត្រកម្ពុជា ពីសំណាក់ គ្រូបង្រៀន ឬ អ្នកនិពន្ធ ឬ បណ្ឌិតជំនាន់ក្រោយ រូបណាដែលបន្ថែមខ្លឹមសារអត្ថបទប្រវត្តិសាស្ត្រកម្ពុជាដោយចិត្តឯង ផ្ទុយនិងប្រភពដើម ហើយធ្វើការបោះពុម្ពចេញផ្សាយ ដោយចិត្តឯងនោះ មានន័យថា វាជាអត្ថបទអារម្មកថា របស់បុគ្គលប៉ុនណោះ មិនឆ្លុះបញ្ចាំងជាប្រវត្តិសាស្ត្រពិតកម្ពុជានោះទេ ។ គួរបញ្ចាក់ផងដែរថាចំពោះប្រវត្តិសាស្ត្រកម្ពុជា ដោយដាក់ឈ្មោះថា ពង្សាវតារ គឺជាឯកសារចងក្រងដោយសម្ដេចវាំងជួន ជាប្រភេទរឿងព្រេងនិទានអក្សរសីល៍ប៉ុនណោះ មិនឆ្លុះបញ្ចាំងជាប្រវត្តិសាស្ត្រពិតកម្ពុជានោះទេ ។ 

 តើការរៀបរៀងរបាព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា របស់ក្រសួងអប់រំកម្ពុជាពីឆ្នាំ 2001 មកដល់ឆ្នាំ 2024 នេះ
ដែលបញ្ចូលក្នុងប្រព័ន្ធអប់រំកម្ពុជាបច្ចុប្បន្ននេះ ត្រឹមត្រូវឬទេ ? 
ក្រុមបុរាណាចារ្យ សូមឆ្លើយថា មិនត្រឹមត្រូវទេ , ក្រុមបុរាណាចារ្យ សង្ឃឹមថាក្រសួងអប់រំកម្ពុជា និង ធ្វើការត្រួតពិនិត្យកែប្រែខ្លឹមសារអត្ថបទប្រវត្តិសាស្ត្រជាតិកម្ពុជាឡើងវិញ ក្នុងកម្មវិធីសិក្សាថ្មី ឆ្នាំ 2025 ។
ព្រះកែវហ្វាទី៣ (រជ្ជកាលទី៣)

ព្រះកែវហ្វាទី៣ (រជ្ជកាលទី៣) 250px រជ្ជកាល ១៧២៩ (៧ខែ)
រាជាណាចក្រកម្ពុជាគ្រងរាជ ១៦៩៩
 ១៧១០
 ១៧២៩រាជសម័យ សម័យកាលឧដុង្គព្រះនាមពេញព្រះបាទសម្ដេច ព្រះរាជឱង្ការ ព្រះកែវហ្វារាមារធិបតីមរណៈនាម មិនមានកំណត់ត្រា  ក្សត្រមុន ព្រះសត្ថាទី២រាជបន្ត ព្រះសត្ថាទី២  (រជ្ជកាលទី២) សន្តិវង្ស រាជវង្ស​ឧដុង្គប្រសូត្រ១៦៥៧  បុត្រ អង្គយ៉ងចូលទីវង្គត់ ១៧២៩ ជំនឿសាសនាពុទ្ធសាសនា និកាយថេរវាទ
(Buddha Theravada)  ព្រហ្មញ្ញសាសានា 

ព្រះកែវហ្វាទី៣ ឬ អង្គអុឹម (អង់គ្លេស: Preah Keo Fa III/3rd reign) or (Ang Em) (ប្រ.ស|គ.ស ១៦៥៧-១៧២៩) រជ្ជកាលគ្រងរាជ (គ.ស ១៧២៩) (គ្រងរាជ ៧ខែ) ក្រោយពេល ព្រះកែវហ្វាអង្គអុឹម យករាជ្យសម្បត្តិពី ព្រះសត្ថាទី២ ដែលជាបុត្ររបស់ខ្លួនមកគ្រប់គ្រងវិញ ទ្រង់បានធ្វើពិធីរាជាភិសេកគ្រងរាជសម្បត្តិផ្លូវការណ៍ជាលើកទី៣ នៅរាជធានីឧដុង្គ ព.សករាជ ២២៧៣ ត្រូវនិង គ.សករាជ ១៧២៩ ត្រូវនិង មហាសករាជ ១៦៥២ ទ្រង់មានព្រះនាមហៅថា "ព្រះបាទសម្ដេច ព្រះរាជឱង្ការ ព្រះកែវហ្វារាមារធិបតី" ហើយទ្រង់សោយរាជបានរយៈពេលតែ ៧ខែ ប៉ុនណោះទ្រង់ក៏យាងចូលព្រះទីវង្គត់ដោយរោគប្រឈួន ។  Société Asiatique (1871) Journal asiatique ou recueil de mémoires, d'extraits et de notices relatifs à l'histoire, à la philosophie, aux sciences, à la littérature et aux langues des peuples orientaux, Volume 99, Publisher: Dondey-Dupré, Original from National Library of the Netherlands
ព្រះកែវហ្វាទី៣ (រជ្ជកាលទី៣): ការដាក់គំនាបពីនគរសៀម

ការដាក់គំនាបពីនគរសៀម 
Pressure from the Siam kingdom

ក្រោយពេលសៀមដឹងថា ព្រះកែវហ្វាទី៣អង្គអុឹម ឡើងគ្រងរាជម្ដងទៀត ស្ដេចសៀមបរមកុដ បានចាត់បេសកជន មកទាមទារព្រះដង្វាយពីព្រះចៅក្រុងកម្ពុជា នៅក្នុងព្រះទ័យព្រះអង្គអុឹមទ្រង់ពិតជាចង់បដិសេធណាស់ ប៉ុន្តែដោយដឹងថា អណ្ណាមនិងសៀម បានត្រូវរូវគ្នា ដោយអណ្ណាមបានចុះសន្ធិសញ្ញាជាមួយនិងសៀមថែមទៀត ដោយអណ្ណាមមិនបញ្ជូនកងទ័ពមកជួយកម្ពុជាទៀតនោះទេ ដូចនេះហើយព្រះកែវហ្វាអង្គអុឹម បានយល់ព្រមបញ្ជូនសួយសាអាករទៅឱ្យនគរសៀម ។ ស្ដេចសៀមបរមមកុដ បានរៀបចំបញ្ជូនកងទ័ពខ្លួនចូលមកកាន់កាប់ ខេត្តនគររាជសីមា ថែមទៀត ព្រះកែវហ្វាអង្គអុឹម ដោយទ្រង់ឈឺព្រះទ័យ (ឈឺចិត្ត) ដែលកម្ពុជាបាត់បង់ខេត្តនគររាជ ទ្រង់ក៏ធ្លាក់ខ្លួនប្រឈួនជាទម្ងន់ហើយយាងចូលព្រះទីព្រះវង្គត់ក្នុងឆ្នាំ ១៧២៩ នៃគ.សករាជ ហើយ ព្រះសត្ថាទី២ ត្រូវស្នងរាជបន្តពីព្រះបិតាក្នុងរជ្ជកាលទី២ ព្រះសត្ថាទី២ ដោយខឹងនិងពួកអណ្ណាមដោះដៃចេញពីកម្ពុជា ទ្រង់ក៏ប្រកាសប្រឆាំងរដ្ឋអណ្ណាមដល់ទីបញ្ចប់នៃរាជ ។ Société asiatique (Paris, France), Centre national de la recherche (1871) Journal asiatique, Publisher: Société asiatique., Original from Harvard University
ព្រះកែវហ្វាទី៣ (រជ្ជកាលទី៣): ចំណារពន្យល់

ចំណារពន្យល់ 
នេះជាអត្ថបទប្រវត្តិសាស្ត្រពិតកម្ពុជា ដែលបានរកឃើញសំណៅឯកសារ ដែលសរសេរដោយប្រវត្តិវិទូរជនជាតិហូឡង់ក្នុងឆ្នាំ (1871) អត្ថបទទាំងមូលសរសេរជាភាសាហូឡង់ផងដែរ ក្រុមបុរាណាចារ្យ បានធ្វើការផ្ទៀងផ្ទាត់និង ឯកសារ មហាបុរសខ្មែរ ឆ្នាំ (1969) ដែលផ្ដិតយកតែឆ្នាំ ដែលមានភាពពាក់ព័ន្ធទៅនិង ព្រឹត្តិការណ៍ពិតប៉ុនណោះ រាល់ខ្លឹមសារដែលទាក់ទងនិងរឿងភាគនិទាន ដែលគេសរសេរច្របល់ក្នុង ឯកសារ មហាបុរសខ្មែរ មិនត្រូវបានយកមកសរសេរនោះទេ ។

 បញ្ចាក់: ដោយសារ អ្នកនិពន្ធ ឬ គ្រូបង្រៀន ឬ បណ្ឌិតមួយចំនួន មិនបានធ្វើការសិក្សាស្រាវជ្រាវរកប្រភពបញ្ហានៃឯកសារដើម របស់ជាតិនោះទេ ពួកគេបានធ្វើការសរសេរសន្មតឬចោទប្រកាន់ ទៅលើ ព្រះកែវហ្វាអង្គអុឹម ដែលលើកឡើង​ថាជាស្ដេចលោភលន់​ចង់​បាន​បល្ល័ង្ក​រាជ្យ សុខ​ចិត្ត​ដាក់​នគរ​ជា​ចំណុះ​សៀម រហូត​ដល់​ថ្វាយ​រហស្សនាម​ព្រះអង្គ​ថា ជា​ស្ដេច​ល្មោភអំណាចទៀតផង ។
ព្រះកោដ្ឋ

រូបភាពតូច|ព្រះកោដ្ឋរបស់ព្រះបរមរតនកោដ្ឋ
តាមទំនៀមតាំងសម័យបុរាណតរៀងមក ព្រះបរមសពព្រះមហាក្សត្រ និងព្រះញាតិវង្សថ្នាក់ខ្ពស់ ព្រះទាំងសម្តេចសង្ឃរាជ តែងតម្កល់នៅក្នុងព្រះកោដ្ឋពិសេសនៅក្នុងធ្វើព្រះរាជពិធីបុណ្យថ្វាយព្រះភ្លើង។ ទំនៀមបែបនេះខ្មែរមានតាំងពីយូរយារណាស់មកហើយ យ៉ាងហោចណាស់នៅក្នុងសម័យអង្គរដែរ ជាពិសេសយើងឃើងមានភស្តុតាងអំពីរូបរាងព្រះកោដ្ឋនៅតាមជញ្ជាំងប្រាសាទបាយ័ននៅសតវត្សរ៍ទី១២ និងមានកោដ្ឋថ្មជាច្រើន ដែលគេយល់ឃើញថាជាកោដ្ឋតម្កល់សពដូចកោដ្ឋសម័យបច្ចុប្បន្ន រួមទាំងមានរន្ធបង្ហូរផងដែរ។ នៅសម័យក្រោយអង្គរចេតីយខ្លះឱ្យមានរូបរាងស្ទើរដូចកោដ្ឋដែរ គឺទំនងគេយករូបរាងនៃកោដ្ឋនោះយកមកធ្វើជាចេតីយនេះឯង។ ព្រះកោដ្ឋមានរាងមូលបញ្ឈរ ផ្នែកខាងក្រោមរួមតូចបន្តិច ផ្នែកមាត់រីកធំ មានគែមវ័ណ្ឌជុំវិញ ហើយតួកោដ្ឋនេះផ្គុំឡើងពីបន្ទះក្តារតូចៗតម្រៀបបញ្ឃេគ្នា ហើយមានជើងទ្រខ្ពស់បន្តិច បន្ទាប់មកគេសោបលោហៈដូចជា ទង់ដែក ប្រាក់ រួចទីបមាស ឬមួយគេស្រោបមាសតែម្តង និងឆ្លាក់ក្បូរក្បាច់រចនាយ៉ាងវិចិត្រ។ រីឯគម្រងមូលរាងថ្នាក់ៗស្រួចទៅលើរាងដូចមកុដគេធ្វើឆ័ត្ររួតដាក់ពីលើកំពូលកោដ្ឋនោះទៀត។ ព្រះកោដ្ឋមានកម្ពស់ពីបាតដល់កំពូលមានប្រវែង ២.៥ម៉ែត្រ ទៅ៣ម៉ែត្រសៀវភៅ ព្រះរាជពិធីបុណ្យថ្វាយព្រះភ្លើង របស់ក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈ ទំព័រទី២២។
ព្រះក្រិស្ណៈ

ដូចដែលយើងបានជ្រាបមកហើយថាសាសនាឥណ្ឌាខ្មែរ ដែលរូបរាងឡើងតាំងពីដើមសម័យប្រវត្តិសាស្រ្ត ហើយមន្តិចម្តងៗ ព្រះអាទិទេពដែលមានប្រភពដើមចេញពីប្រទេសឥណ្ឌាត្រូវបានលេចធ្លោជារូបរាងឡើងនៅក្នុងអាណាចក្រនគរភ្នំ ដោយឡែងនៅទីក្រុងអង្គរបូរី ដោយមានអត្តសញ្ញាណជាតិរបស់ខ្លួនយ៉ាងពិតប្រាកដ។ នៅក្នុងចំណោមរូបចម្លាក់របស់អាទិទេពឥណ្ឌាខ្មែរទាំងនោះ ដែលឆ្លោះបញ្ចាំងឱ្យឃើញពីថ្វីដៃដល់រស់រវើករបស់ខ្មែរ គេឃើញមានព្រះក្រិស្ណៈ ដែលជាអវតារបស់ព្រះវិស្ណុ ឬព្រះនរាយណ៍ ធ្វើអំពីថ្មនៅវត្តកោះ និងធ្វើអំថ្មដុតនៅវត្តគំនូរជាដើម។ រូបសំណាក់របស់ព្រះក្រិស្ណៈដែលគេជួបប្រទះនៅអង្គរបូរីជាចម្លាក់ក្បាច់លោត ស្ថិតនៅក្នុងចនាបថឈរ ដៃមួយច្រត់ចង្កេះ រីឯដៃមួយទៀតលើកទ្រភ្នំ។ រូបចម្លាក់នេះសព្វថ្ងៃត្រូវបានថែរក្សានៅសារមន្ទីរជាតិភ្នំពេញ។ ការគោរពបូជាព្រះក្រិស្ណៈត្រូវបានបន្តរហូតដល់សម័យអង្គរ ហើយក៏ត្រូវបានបញ្ជក់ថា ទេវតាអង្គនេះបានដើរតួនាទីមួយយ៉ាងសំខាន់នៅក្នុងរឿងមហាភារតៈ ដែលខ្មែរយើងបានឆ្លាក់នៅលើជញ្ជាំងប្រាសាទថ្មមួយចំនួនដូចជាភស្តុតាងនៅប្រាសាទអង្គរ ប្រាសាទព្រះវិហារ ជាសក្ខីភាពស្រាប់បណ្ឌិតមីសេលត្រាណេ ប្រវត្តិសាស្រ្តនៃព្រះរាជណាចក្រកម្ពុជា ផ្តើមពីវប្បធម៌ អារ្យធម៌នគរភ្នំ វប្បធម៌អង្គរបូរី(ភាគ១) ស.វទី១-៧ ឆ្នាំ២០០៦ ទំព័រទី៦៧។
ព្រះខ័ន

thumb|ព្រះខ័ន គឺជាគ្រឿងសស្ត្រាវុធមួយប្រភេទ ដែលនិយមប្រើក្នុងចម្បាំងទេវៈកថា
ព្រះខ័ន ឬ ខ័ឌ្គ (ខាត់) នាមសព្ទ (សំ.ខឌ្គ.បា.ខគ្គ) គឺជាគ្រឿងសស្ត្រាវុធមួយប្រភេទ ផ្លែមានមុខទាំងពីរខាង មានសណ្ឋានដូចផ្លែលំពែង ប៉ុន្តែធំវែងជាងផ្លែលំពែង មានដងខ្លីរាង្គសណ្ឋានដូចដងលំពែង មានស្រោមអាចដាក់សៀតចង្កេះបាន ជាប្រភេទដាវខ្លី ហើយវែងជាងកាំបិតបន្តិច ។
ព្រះខ័នកំពង់ស្វាយ

ប្រាសាទព្រះខ័នកំពង់ស្វាយ ត្រូវបានគេស្គាល់ផងដែរថាជា ប្រាសាទបាកាន (យោងទៅតាមការបញ្ចេញសំឡេងក្នុងស្រុក)  មានទីតាំងនៅ ១០០ គីឡូម៉ែត្រ ខាងកើត អង្គរ ក្នុងខេត្តព្រះវិហារ នៃប្រទេសកម្ពុជា។ ​ជា​ប្រាសាទ​សាសនា​ធំ​បំផុត​ដែល​មិន​ធ្លាប់​បាន​សាងសង់​ក្នុង ​សម័យ​អង្គរ ដោយសារ​បរិវេណ​ខាងក្រៅ​មាន​ជាង ២២ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ  ទោះបីជាទីតាំងដាច់ស្រយាលធ្វើឱ្យក្លាយជាតំបន់ដែលមិនសូវមានអ្នកទស្សនាក៏ដោយ។
ព្រះខ័នកំពង់ស្វាយ: ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រវត្តិសាស្ត្រ 
មានទិន្នន័យប្រវត្តិសាស្ត្រតិចតួចអំពីព្រះខ័នកំពង់ស្វាយ។ អ្នក​ប្រាជ្ញ​បារាំង​មួយ​ចំនួន​បាន​ប្រកែក​ថា​វា​ត្រូវ​បាន​បង្កើត​ឡើង​ក្នុង​សតវត្ស​ទី ១១ ប្រហែល​ជា​ដោយ ​ព្រះបាទ​សូរ្យវរ្ម័នទី១ ។  Higham, C., 2001, The Civilization of Angkor, London: Weidenfeld & Nicolson,  ភ័ស្តុតាងពីការវិភាគដីល្បាប់បង្ហាញថា ទីតាំងនេះត្រូវបានបោះបង់ចោលទាំងស្រុងក្នុងអំឡុងចុងសតវត្សទី 14 ដល់ទី 15 ជាមួយនឹងការថែរក្សាប្រាសាទ និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធបានឈប់នៅពាក់កណ្តាលសតវត្សទី 14 ។  ប្រាសាទនេះគួរឱ្យកត់សម្គាល់សម្រាប់ការប្រើប្រាស់ជាលំនៅឋានរបស់ស្តេចក្នុងរាជ្យ ព្រះបាទសូរ្យវរ្ម័នទី២ និងជាបន្ទាយទ័ពរបស់ ព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧ អំឡុងពេលមានជម្លោះជាមួយ ចាម នៅចុងសតវត្សទី១២។ Hendrickson, Mitch; Evans, Damian (2 November 2015). "Reimagining the City of Fire and Iron: A landscape archaeology of the Angkor-Period Industrial Complex of Preah Khan of Kompong Svay, Cambodia (ca. 9th to 13th centuries A.D.)". Journal of Field Archaeology. 40 (6): 644–664. doi:10.1080/00934690.2015.1105034. ISSN 0093-4690. S2CID 131047864. Rooney, 2005, pp.379–381

 ការរកឃើញឡើងវិញ 
នៅឆ្នាំ ១៨៧៣ អ្នករុករក Louis Delaporte បានទៅទស្សនាប្រាសាទនេះ ហើយសិក្សាពីប្រាសាទដែលបាក់បែករបស់វា។ ដោយមានកិច្ចព្រមព្រៀងរបស់ព្រះមហាក្សត្រខ្មែរ ព្រះអង្គបានបញ្ជូនគំរូ ចម្លាក់ និងចម្លាក់ថ្មទៅកាន់ប្រទេសបារាំង ដែលត្រូវបានដាក់តាំងបង្ហាញនៅក្នុង សារមន្ទីរឥណ្ឌូចិននៃ Trocadéro មុនពេលត្រូវបានផ្ទេរទៅបណ្តុំនៃ Musée Guimet ក្នុងឆ្នាំ ១៩២៧ ។ Mauger, 1939, p.198

ចម្លាក់​ខ្មែរ​ល្បីៗ​ជា​ច្រើន​បាន​មក​ពី​ទីនេះ ដូចជា​ព្រះ​សិរសា​ព្រះបាទ​ជ័យវរ្ម័ន​ទី​៧ ដែល​ដាក់​តាំង​នៅ ​សារមន្ទីរ​ជាតិ​កម្ពុជា ។ ចម្លាក់ និង​ចម្លាក់​ព្រះខ័ន​ជា​ស្នាដៃ​កំពូល​នៃ​សិល្បៈ​ខ្មែរ ហើយ​ប្រាសាទ​ត្រូវ​បាន​គេ​បោះចោល​យ៉ាង​ទូលំទូលាយ​ក្នុង​អតីតកាល។ ចោរក៏បានបំផ្លាញសំណង់ជាច្រើនផងដែរ ខណៈពេលដែលលួចរូបចម្លាក់ និងចម្លាក់កំឡុងពាក់កណ្តាលទីពីរនៃទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៩០។ Ray, Robinson, 2008, pp.262-263
ធ្វេង|រូបភាពតូច| ប្លង់ប្រាសាទព្រះខ័នកំពង់ស្វាយ
ព្រះខ័នកំពង់ស្វាយ: ការរកឃើញឡើងវិញ

ការរកឃើញឡើងវិញ 
នៅឆ្នាំ ១៨៧៣ អ្នករុករក Louis Delaporte បានទៅទស្សនាប្រាសាទនេះ ហើយសិក្សាពីប្រាសាទដែលបាក់បែករបស់វា។ ដោយមានកិច្ចព្រមព្រៀងរបស់ព្រះមហាក្សត្រខ្មែរ ព្រះអង្គបានបញ្ជូនគំរូ ចម្លាក់ និងចម្លាក់ថ្មទៅកាន់ប្រទេសបារាំង ដែលត្រូវបានដាក់តាំងបង្ហាញនៅក្នុង សារមន្ទីរឥណ្ឌូចិននៃ Trocadéro មុនពេលត្រូវបានផ្ទេរទៅបណ្តុំនៃ Musée Guimet ក្នុងឆ្នាំ ១៩២៧ ។ Mauger, 1939, p.198

ចម្លាក់​ខ្មែរ​ល្បីៗ​ជា​ច្រើន​បាន​មក​ពី​ទីនេះ ដូចជា​ព្រះ​សិរសា​ព្រះបាទ​ជ័យវរ្ម័ន​ទី​៧ ដែល​ដាក់​តាំង​នៅ ​សារមន្ទីរ​ជាតិ​កម្ពុជា ។ ចម្លាក់ និង​ចម្លាក់​ព្រះខ័ន​ជា​ស្នាដៃ​កំពូល​នៃ​សិល្បៈ​ខ្មែរ ហើយ​ប្រាសាទ​ត្រូវ​បាន​គេ​បោះចោល​យ៉ាង​ទូលំទូលាយ​ក្នុង​អតីតកាល។ ចោរក៏បានបំផ្លាញសំណង់ជាច្រើនផងដែរ ខណៈពេលដែលលួចរូបចម្លាក់ និងចម្លាក់កំឡុងពាក់កណ្តាលទីពីរនៃទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៩០។ Ray, Robinson, 2008, pp.262-263
ធ្វេង|រូបភាពតូច| ប្លង់ប្រាសាទព្រះខ័នកំពង់ស្វាយ
ព្រះខ័នកំពង់ស្វាយ: តំបន់

តំបន់ 
ព្រះខ័នកំពង់ស្វាយ មានផ្ទៃដីប្រហែល ២២.៥ គីឡូម៉ែត្រក្រឡា និងមានព័ទ្ធជុំវិញចំនួន ៤ ។ មិនធម្មតាទេ សម្រាប់ទីតាំងខ្មែរ (ដែលជាធម្មតាបែរមុខទៅទិសខាងកើត) ប្រាសាទនេះតម្រឹមទៅទិសឦសាន។ Hendrickson, Mitch; Evans, Damian (2 November 2015). "Reimagining the City of Fire and Iron: A landscape archaeology of the Angkor-Period Industrial Complex of Preah Khan of Kompong Svay, Cambodia (ca. 9th to 13th centuries A.D.)". Journal of Field Archaeology. 40 (6): 644–664. doi:10.1080/00934690.2015.1105034. ISSN 0093-4690. S2CID 131047864. វាត្រូវបានផ្តល់ទឹកដោយ បារាយណ៍ ដ៏ធំមួយ (2.8 គីឡូម៉ែត្រ គុណនឹង 750 ម៉ែត្រ ស្ទើរតែស្ងួតទាំងស្រុងនាពេលបច្ចុប្បន្ន) ដែលឆ្លងកាត់ត្រើយខាងកើត។ Higham, C., 2001, The Civilization of Angkor, London: Weidenfeld & Nicolson, ISBN 9781842125847 នៅលើកោះសិប្បនិមិត្ត ( មេបុណ្យ ) នៅកណ្ដាលបារាយណ៍ មាន  ប្រាសាទព្រះថ្កោល, ប្រាសាទ រាងកាកបាទ ធ្វើពីថ្មភក់ដែលមានប៉មកណ្តាលឈរ។ នៅ​ជ្រុង​ភាគ​អាគ្នេយ៍​មាន​ប្រាសាទ ​ព្រះ​ដំរី ​មាន​កម្ពស់ ១៥ ម៉ែត្រ​ដែល​មាន​របង ​ថ្មបាយក្រៀម និង​ដំរី​ថ្ម​ពីរ​នៅ​ជ្រុង​ខាង​លើ។ ដំរី​ពីរ​ក្បាល​ទៀត​ត្រូវ​ដាក់​តាំង​បង្ហាញ​នៅ​សារមន្ទីរ​ជាតិ​កម្ពុជា និង ​សារមន្ទីរ Guimet ក្នុង​ទីក្រុង​ប៉ារីស។ Ray, Robinson, 2008, pp.262-263

នៅ​ខាង​ក្នុង​បរិវេណ​ខាង​ក្រៅ នៅ​កណ្តាល​បារាយណ៍​ខាង​លិច​មាន ​ប្រាសាទ​ព្រះ​ស្ទឹង  ដែលមានប្រាង្គកណ្តាលមុខបួនយ៉ាងប្លែកក្នុងរចនាបថ បាយ័ន ។ ។ ផ្លូវ​ធ្វើ ​ពី​ថ្មបាយក្រៀម​ពី​ទី​នេះ​ទៅ​តំបន់ ​កណ្តាល​ដែល​មាន​ទំហំ ៧០១ ម៉ែត្រ គុណ ១០៩៧ ម៉ែត្រ ហ៊ុំព័ទ្ធ​ដោយ ​កសិណ និង​មាន ​គោបុរៈ ​បួន​ស្រដៀង​នឹង ​អង្គរធំ ។ នៅជិតគោបុរៈខាងកើត មាន ធម្មសាលា។

ជញ្ជាំង​ថ្មបាយក្រៀម​ខាងក្នុង​មាន​ទីសក្ការៈ​កណ្តាល​ឈរ​លើ​វេទិកា​ពីរ​ជាន់។ ប៉មកណ្តាលបានដួលរលំក្នុងអំឡុងពេលប៉ុនប៉ងលួចនៅឆ្នាំ ២០០៣។ PeaceOfAngkor  វាមានច្រកចូលគ្រប់ទិស ហើយត្រូវបានបង្គត់ដោយវិចិត្រសាលដែលមានបង្អួច។

ការធ្វើផែនទីឡើងវិញនៃតំបន់ដោយប្រើវិធីសាស្រ្តផ្សេងៗ ដូចជារូបភាព ASTER រូបភាព OrbView រូបថត FINNMAP ។ល។ បង្ហាញរចនាសម្ព័ន្ធធារាសាស្ត្រយ៉ាងទូលំទូលាយ រចនាសម្ព័ន្ធសាសនាដោយកំបោរ និងការប្រមូលផ្តុំនៃ ថ្ម គ្រឿងបរិក្ខារដី ប៉សឺឡែន ដែលនាំចូល និងសេរ៉ាមិចផ្សេងៗដែលចង្អុលទៅទី សតវត្សទី១១– ១៧ នៃការកាន់កាប់តំបន់ ។ Hendrickson, Mitch; Evans, Damian (2 November 2015). "Reimagining the City of Fire and Iron: A landscape archaeology of the Angkor-Period Industrial Complex of Preah Khan of Kompong Svay, Cambodia (ca. 9th to 13th centuries A.D.)". Journal of Field Archaeology. 40 (6): 644–664. doi:10.1080/00934690.2015.1105034. ISSN 0093-4690. S2CID 131047864.
ព្រះខ័នកំពង់ស្វាយ: ការផលិតដែក

ការផលិតដែក 
ដោយសារវានៅជិតប្រភពដែក ជាពិសេសភ្នំដែក ការផលិតដែកត្រូវបានគេគិតថាជាចំណុចកណ្តាលនៃសារៈសំខាន់របស់ព្រះខ័ន។ មិនដូចទីតាំង អង្គរ ផ្សេងទៀតទេ ភស្តុតាងសម្រាប់ ការស្រូបជាតិ ដែកត្រូវបានគេរកឃើញនៅជិតប្រាសាទ និងក្នុងបរិវេណជញ្ជាំង។ Hendrickson, Mitch; Evans, Damian (2 November 2015). "Reimagining the City of Fire and Iron: A landscape archaeology of the Angkor-Period Industrial Complex of Preah Khan of Kompong Svay, Cambodia (ca. 9th to 13th centuries A.D.)". Journal of Field Archaeology. 40 (6): 644–664. doi:10.1080/00934690.2015.1105034. ISSN 0093-4690. S2CID 131047864. ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ការវិភាគអំពី ស្លាកស្នាម ពីទីតាំងទាំងនេះ បានបង្ហាញថា ការផលិតទំនងជាបានចាប់ផ្តើមនៅពាក់កណ្តាលសតវត្សទី 13 បន្ទាប់ពីប្រាសាទនេះត្រូវបានបញ្ចប់ទាំងស្រុង ហើយបានបន្តនៅក្នុងសម័យកាលដែលស្របគ្នានឹងការធ្លាក់ចុះនៃអាណាចក្រខ្មែរ។  ការវិភាគដីពី បារាយណ៍ សំខាន់គាំទ្រការកំណត់ពេលវេលាស្រដៀងគ្នា។ ភ័ស្តុតាងនៃការឆេះរីករាលដាលនៅកន្លែងដែលអាចធ្វើទៅបានសម្រាប់គោលបំណងឧស្សាហកម្មលេចឡើងនៅពាក់កណ្តាលសតវត្សទី ១៤ ជាមួយនឹងភស្តុតាងតិចតួចសម្រាប់ការដុតធម្មតាមុនពេលចំណុចនោះ។ ការផ្លាស់ប្តូរការប្រើប្រាស់ភ្លាមៗនេះអាចចង្អុលទៅការចាកចេញរបស់ខ្មែរ ដោយស្មុគស្មាញត្រូវបានក្រុមក្នុងស្រុករៀបចំឡើងវិញ។ Hall, Tegan; Penny, Dan; Hendrickson, Mitch; Cooke, Colin; Hua, Quan (1 April 2016). "Iron and fire: Geoarchaeological history of a Khmer peripheral centre during the decline of the Angkorian Empire, Cambodia". Journal of Archaeological Science: Reports. 6: 53–63. Bibcode:2016JArSR...6...53H. doi:10.1016/j.jasrep.2016.01.028. ISSN 2352-409X.

បច្ចេកទេសផលិតដែករបស់ជនជាតិ កួយ ដែលជាជនជាតិដើមភាគតិចក្នុងតំបន់ ស្នើឱ្យមានការផ្សារភ្ជាប់ជាមួយនឹងដែកខ្មែរដែលផលិតនៅក្នុង និងជុំវិញប្រាសាទព្រះខ័ន។ ការវិភាគ​ពី​ឡក្នុងស្រុក ដែល​ប្រើ​រហូត​ដល់​ពាក់កណ្ដាល​សតវត្ស​ទី​២០ និង​ឡសហសម័យ​ដល់​ព្រះខ័ន ទាំងពីរ​បាន​ប្រើ​រូបមន្ត​លាយ​ដូចគ្នា​។ ជាមួយគ្នានេះដែរ ពេលទាំងពីរបានប្រើឬស្សីសម្រាប់ធ្វើទ្រង់ទ្រាយ និងបច្ចេកទេសក្នុងការសាងសង់ឡ។ ទោះ​ជា​យ៉ាង​ណា ក្រុម​ទាំង​ពីរ​ត្រូវ​បាន​គេ​បង្ហាញ​ថា​ប្រើ​ប្រភព​ខុស​គ្នា​សម្រាប់ ​រ៉ែ ​របស់​ពួក​គេ។
ព្រះខ័នកំពង់ស្វាយ: ស្ថានភាពបេតិកភណ្ឌពិភពលោក

ស្ថានភាពបេតិកភណ្ឌពិភពលោក 
តំបន់នេះត្រូវបានបញ្ចូលទៅក្នុងបញ្ជី បេតិកភណ្ឌពិភពលោក របស់អង្គការយូណេស្កូ នៅថ្ងៃទី ២៧ ខែមីនា ឆ្នាំ ២០២០ (ដំបូងត្រូវបានប្រកាសនៅថ្ងៃទី ១ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ ១៩៩២) នៅក្នុងប្រភេទវប្បធម៌។ Ensemble du Prah Khan de Kompong Svay – UNESCO World Heritage Centre
ព្រះខ័នរាជ ស្វាយរៀង F.C.

ព្រះខ័នរាជ ស្វាយរៀង F.C. ឬ ក្លឹបបាល់ទាត់ ព្រះខ័នរាជ ស្វាយរៀង (អង់គ្លេស: Preah Khan Reach Svay Rieng Football Club) ហៅកាត់ថា 
(PKRFC) គឺជាក្លឹបបាល់ទាត់អាជីពដែលមានមូលដ្ឋាននៅ ក្រុងស្វាយរៀង, ខេត្តស្វាយរៀង ប្រទេសកម្ពុជា ដែលចូលរួមប្រកួតប្រជែងក្នុង ខេមបូឌានព្រីមៀរលីគ (Cambodian Premier League) ដែលជាក្របខ័ណ្ឌលីគកំពូល នៃបាល់ទាត់កម្ពុជា ។ (PKRFC) ដែលមានរហ័ស្សនាមថា "ព្រះខ័នខៀវ" (The Blue Swords) ក្លឹបនេះត្រូវបានបង្កើតឡើងលើកដំបូងជាក្លឹបបាល់ទាត់ នគរបាលយោធា (Military Police F.C.) ក្នុងឆ្នាំ 1997 ។ ក្លឹបព្រះខ័នរាជ ស្វាយរៀង ជាក្លឹបអជីប ដ៏មានកិត្យានុភាពមួយ មួយក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ដែលពួកគេបានឈ្នះពាន លីគកំពូលកម្ពុជា ចំនួន 3លើក និង បានឈ្នះ ពានសម្ដេច ហ៊ុនសែន ចំនួន 5លើក ផងដែរ ហើយក្លឹបព្រះខ័នរាជ ស្វាយរៀង ក៏ជាក្លឹបដែលតំណាងឱ្យក្លឹបអជីបនៅកម្ពុជា ដែលទៅប្រកួតប្រជែងពាន ជើងឯកក្លឹបអាស៊ាន ASEAN Club Championship ថ្នាក់តំបន់ផងដែរ ។ Data Sports Group (2014) Team Info Preah Khan Reach Svay Rieng FC, Website: globalsportsarchive.com, Copyright © Data Sports Group. All rights reserved.
ព្រះខ័នរាជ ស្វាយរៀង F.C.: ប្រវត្តិក្លឹប

ប្រវត្តិក្លឹប 
Club History

ព្រះខ័នរាជ ស្វាយរៀង F.C. ត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងឆ្នាំ 1997 ដោយឯកឧត្ដម សៅ សុខា ដែលមានមូលដ្ឋាននៅ ក្រុងភ្នំពេញ ដោយចាប់ផ្តើមពីឈ្មោះអតីតថា នគរបាលយោធា F.C. គ្រប់គ្រងដោយ អគ្គស្នងការរងនគរបាលជាតិ ។ អំឡុង​ពេល​នៃ​ការ​ប្រឹងប្រែង​របស់​ខ្លួន នគរបាលយោធា F.C. បាន​ចូល​រួម​ក្នុង​ការ​ប្រកួត​ផ្សេងៗ​ដែល​រៀបចំ​ដោយ​សហព័ន្ធ​កីឡា​បាល់ទាត់​កម្ពុជា និង ក្រសួង​អប់រំ យុវជន និង​កីឡា ហៅកាត់ថា (MoEYS) វាជាពេលដែល ក្លឹបទាំងមូលបានចូលរួមលើកស្ទួយដល់វិស័យកីឡានៅកម្ពុជាផងដែរ ដែលគិតចាប់ពីការបង្កើតដំបូងដល់ឆ្នាំ 2007 ។
នៅអំឡុងឆ្នាំ 2007 បន្ទាប់ពីការធ្វើសមាជរបស់ថ្នាក់ដឹកនាំ សហព័ន្ធកីឡាបាល់ទាត់កម្ពុជា ហៅកាត់ថា (FFC) លោក លី គឹមឈុន ត្រូវបានតែងតាំង ជាប្រធានក្លឹប និងបានប្ដូរឈ្មោះ ក្លឹបបាល់ទាត់ នគរបាលយោធា ជាក្លឹបបាល់ទាត់ ព្រះខ័នរាជ F.C. ផ្លូវការណ៍ក្នុងពេលនោះ តាមរយៈការខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់ប្រធានថ្មី ក៏ដូចជាការប្ដូរឈ្មោះថ្មីផងដែរនោះ ព្រះខ័នរាជ F.C. ហៅកាត់ថា (PKRFC) ត្រូវបានសហព័ន្ធកីឡាបាល់ទាត់កម្ពុជាទទួលស្គាល់ក្នុងអំឡុងពេលនោះ និងត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យចូលរួមក្នុងការប្រកួតប្រជែងពានផ្សេងៗផងដែរ ។ ព្រះខ័នរាជ F.C. បានឈ្នះ ពានសម្ដេចហ៊ុនសែន (HSC) ជាលើកដំបូងក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រក្រុមរបស់ខ្លួន ក្នុងឆ្នាំ 2011 ដោយផ្ដួលក្រុមបាល់ទាត់ បៀលប្រាយ យូណាយធីត (Build Bright United F.C.) ក្នុងវគ្គផ្ដាច់ព្រ័ត្រ និងទទួលបានប្រាក់រង្វាន់ ៨០ លានរៀល ដោយស្មើនិងប្រមាណជា ($19,925 ដុល្លារអាមេរិក) ។ ទន្ទឹមនិងភាគជោគជ័យនេះ (PKRFC) បានបន្តឈ្នះ ពានសម្ដេច ហ៊ុនសែន (Hun Sen Cup) ហៅកាត់ថា (HSC) ជាលើលទី 2 ក្នុងឆ្នាំ 2012 និង ត្រូវបានទទួលស្គាល់ក្នុងកម្រិតពានអន្តរជាតិ Asean Cup ផងដែរ ។ Football Khmer (2016) Preah Khan Reach Svay Rieng F.C, Website: futbolkhmer.blogspot.com, Publication: April 21, 2016  Ken Gadaffi (2011) FFC Reveals new Format for Hun Sen Cup , Website: expat-advisory.com, Publication: December 05, 2011
ព្រះខ័នរាជ ស្វាយរៀង F.C.: ការធ្វើទំនើបកម្មឈ្មោះក្លឹប

ការធ្វើទំនើបកម្មឈ្មោះក្លឹប 
Club new brand name update

ក្នុងឆ្នាំ 2013 លោក លី គឹមឈុន បានសំរេចលក់ក្លឹបព្រះខ័នរាជទៅឱ្យលោក ឌី វិជ្ជា ការផ្លាសប្ដូរសមាសភាព ប្រធានក្លឹបថ្មីបានឈានទៅដល់ការធ្វើទំនើបកម្មឈ្មោះក្លឹបផងដែរ ដោយក្លឹបព្រះខ័នរាជ ត្រូវបានផ្លាសប្ដូរ បន្ថែមឈ្មោះ "ស្វាយរៀង" ដើម្បីឱ្យក្លឹបរបស់លោកតំណាងឱ្យ ខេត្តស្វាយរៀង ដូចនេះឈ្មោះក្លឹបត្រូវបានហៅថា៖ ព្រះខ័នរាជ ស្វាយរៀង (Preah Khan Reach Svay Rieng F.C.) ការរៀបចំយុត្តិសាស្ត្រថ្មីរបស់ក្លឹប ទន្ទឹមនឹងការចាប់ផ្ដើមរដូវកាលថ្មី បាននាំមកនូវជ័យជំនះដ៏លំបាករបស់ពួកគេ នោះគឺការឈ្នះពាន លីគកំពូលកម្ពុជា Metfone Cambodian League ហៅកាត់ថា (MCL) ដែលបានយកឈ្នះទៅលើក្រុម បឹងកេតអង្គរ F.C. ក្នុងវគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រដោយលទ្ធផល ១-០ ក្នុង​ការ​ប្រកួត​នៅ ​ពហុ​កីឡដ្ឋាន​ជាតិ ​អូឡាំពិក ។ លើសពីការឈ្នះពានលីគ (MCL) ក្លឹបក៏បានឈ្នះពានរង្វាន់បុគ្គលសំខាន់ៗផងដែរ ដូចជា៖ លោក សំ វ៉ាន់ដេត ទទួលបានតំណែងជាគ្រូបង្វឹកល្អបំផុតប្រចាំរដូវកាល, រីឯកីឡាករ ឃួន ឡាបូរ៉ាវី ទទួលបានរង្វាន់ពានស្បែកជើងមាស យ៉ាង​ល្អឥតខ្ចោះ​ សម្រាប់​ក្រុម ព្រះខ័នរាជ ស្វាយរៀង F.C. ជ័យ​ជម្នះ​ក្នុង​លីគ​ក៏​បាន​មក​ជាមួយ ​នឹង​ប្រាក់​រង្វាន់​​ចំនួន ៥៨ លាន​រៀល ដោយស្មើនិងប្រមាណជា $14370 ដុល្លារអាមេរិក ផងដែរ ។ H S Manjunath (2013)  Laboravy Golden Strike Ends Svay Rieng, Website: phnompenhpost.com, Publication: July 22, 2013
ព្រះខ័នរាជ ស្វាយរៀង F.C.: ការបង្កើតកីឡដ្ឋានផ្ទាល់ខ្លួន

ការបង្កើតកីឡដ្ឋានផ្ទាល់ខ្លួន 
Creating own stadium

នៅអំឡុងចុងឆ្នាំ 2014 ក្លឹបបាល់ទាត់ ព្រះខ័នរាជ ស្វាយរៀង បានធ្វើការសាងសង់ថ្មី នូវកីឡាដ្ឋានរបស់ខ្លួន ដែលអាចផ្ទុកអ្នកទស្សនាបានចំនួន 2,600 នាក់  កីឡដ្ឋានថ្មីដែលមានឈ្មោះថា "ស្វាយរៀង" (Svay Rieng Stadium) ក្រោយពេលក្លឹបព្រះខ័នរាជ ស្វាយរៀង មានកីឡដ្ឋានផ្ទាល់ខ្លួន បានធ្វើឱ្យក្លឹបវិវត្តន៍ខ្លួនទៅជា ក្លឹបលីគអជីបស្តង់ដារមួយរបស់កម្ពុជា ដែល​មាន​លទ្ធភាព​គ្រប់​គ្រាន់​ក្នុង​ការ​រៀប​ចំ​ការ​ប្រកួត​លក្ខណៈ​ក្នុង​ដី​ និង ក្រៅ​ដី (Home/Away) ផងដែរ , ក្លឹបក៏បានបន្ថែមទីតាំងទស្សនាក្នុងអំឡុងឆ្នាំ 2024 នេះដែលធ្វើឱ្យក្លឹបកើនចំនួនអ្នកទស្សនាដល់ 4,000 នាក់ ។ អៀង សូទ្រី (2014) កីឡដ្ឋាន​ស្វាយរៀង​គ្រោង​បើក​សម្ពោធ​នៅ​ថ្ងៃ​បុណ្យ​អុំទូក, Website: news.sabay.com.kh, Publication: October 15, 2014
ព្រះខ័នរាជ ស្វាយរៀង F.C.: អ្នកឧបត្ថម្ភអាវ

អ្នកឧបត្ថម្ភអាវ 
Kit sponsors

រដូវកាលឈុតអាវកញ្ចប់អ្នកឧបត្ថម្ភអាវ2000 - 2012 KappaNo sponsors2013 - 2017 FBTNo sponsors2018 FBTCarabao2019 FBTCarabao2020 FBTOrkide Villa2021 FBTOrkide2022 FBTOrkide2023-2024FBTOrkide  Development  Krud
ព្រះខ័នរាជ ស្វាយរៀង F.C.: អ្នកឧបត្ថម្ភ

អ្នកឧបត្ថម្ភ 
Sponsorship

រដូវកាលអ្នកឧបត្ថម្ភធំអ្នកឧបត្ថម្ភបន្ទាប់2023-2024 Orkide Development, Krud Beverage, AFB Investment, Carabao, Linxin Group, V-Active Sport, Ptt Cambodia Ltd., Pocari Sweat.  Starbalm Sport Care, Canadia Bank, ACE, អរណា ទឹកធម្មជាតិកម្ពុជា , Moonmedia, Teng Lay Group, DYNITH , FBT.
ព្រះខ័នរាជ ស្វាយរៀង F.C.: អ្នកគាំទ្រ

អ្នកគាំទ្រ  
Supporters

រាល់ពេលមានការប្រកួតរបស់ ព្រះខ័នរាជ ស្វាយរៀង យើងតែងតែសង្កេតឃើញក្រុមអ្នកគាំទ្រដ៏ក្លាវក្លារបស់ព្រះខ័នរាជ ស្វាយរៀង ដែលមានរហ័សនាមថា "ព្រះខ័នខៀវ" (The Blue swords) ដែលតែងតែស្រែកគាំទ្រពីការចាប់ផ្ដើមរហូតដល់បញ្ចប់ការប្រកួត  ក្រុមអ្នកគាំទ្របានលើកគ្រវីទង់របស់ពួកគេជាច្រើន ដែលបង្ហាញថា ពួកគេជាម្ចាស់ដែនដីហើយជ័យជំនះប្រាកដណាស់ត្រូវតែបានមកពួកគេ ទង់ខៀវជាច្រើនបានលើកគ្រវីពាសពេញកីឡដ្ឋាន ហើយនេះជាការគាំទ្រដែលមិនធ្លាប់មានពីមុនមកក្នុងលីគកំពូលកម្ពុជា ហើយទង់ខៀវ ដ៏ច្រើនសម្បើម ដែលជាការគាំទ្រដ៏អស្ចារ្យមួយរបស់ក្លឹប ដែល តំណាងឱ្យ ខេត្តស្វាយរៀង ។
ព្រះខ័នរាជ ស្វាយរៀង F.C.: កំណត់ត្រាក្លឹប

កំណត់ត្រាក្លឹប 
Club Record

រដូវកាលពានលីគ File:Simple cup icon.svgអក្សរកាត់ពានខាប់ File:Simple cup icon.svgអក្សរកាត់2011មានHun Sen CupHSC2012 Hun Sen CupHSC2013Metfone Cambodian League MCL2015 Hun Sen CupHSC2017 Hun Sen CupHSC2019Metfone Cambodian League MCL2023-2024Cambodian Premier League CPLHun Sen CupHSC