navinnseab/khmer-wikipedia-article huggingface dataset:
ខេត្តឈុងឆងខាងជើង

ខេត្តឈុងឆងខាងជើង (    Chungcheongbuk-do ) ត្រូវបានគេស្គាល់ផងដែរថាជា ឈុងប៊ុក គឺជាខេត្តមួយរបស់ ប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង ។ ខេត្តឈុងឆងខាងជើង មានប្រជាជនចំនួន១ ៥៧៨ ៩៣៤(២០១៤) និងមានភូមិសាស្ត្រចំនួន    ដែលមានទីតាំងនៅតំបន់ហូសុ នៅភាគខាងត្បូងកណ្តាលនៃឧបទ្វីបកូរ៉េ ។ ខេត្តឈុងឆងខាងជើង មានព្រំប្រទល់ជាប់ខេត្តខេត្តក្យង់គី និងខេត្តកាំងវ៉ុន នៅភាគខាងជើងខេត្តក្យងសាំងខាងជើង នៅខាងកើត ខេត្តចុលឡាខាងជើងនៅភាគខាងត្បូង និង ខេត្តឈុងឆងខាងត្បូង ទីក្រុងស្វយ័តពិសេសសេចុងនិងទីក្រុងដែចន់ នៅខាងលិច។

ឆង់ជូ គឺជាទីរួមខេត្តនិងជាទីក្រុងធំបំផុតនៃខេត្តឈុងឆងខាងជើង ជាមួយនឹងទីក្រុងធំៗផ្សេងទៀត រួមមាន ឆង់ជូ និង ជេឆន់ ។

ខេត្តឈុងឆងខាងជើងត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងឆ្នាំ១៨៩៦ ពីខេត្តឈុងឆង ដែលជាខេត្តមួយក្នុងចំណោមខេត្តទាំងប្រាំបីរបស់ប្រទេសកូរ៉េ ដែលមានពាក់កណ្តាលភាគឦសាននៃទឹកដី ហើយជាខេត្តតែមួយគត់ របស់ប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង។ខេត្តឈុងឆងខាងជើងត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាខេត្តឈូសេហុគុ កំឡុងសម័យអាណានិគមជប៉ុន ពីឆ្នាំ១៩១០ ហើយបានក្លាយជាផ្នែកមួយនៃកូរ៉េខាងត្បូងបន្ទាប់ពី ការបែងចែករបស់ប្រទេសកូរ៉េ ក្នុងឆ្នាំ១៩៤៥ ។
ខេត្តឈុងឆងខាងត្បូង

ខេត្តឈុងឆងខាងត្បូង (    Chungcheongnam-do ) ត្រូវបានគេស្គាល់ផងដែរថាជា ឈុងណាំ គឺជាខេត្តមួយរបស់ប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង ។ ខេត្តឈុងឆងខាងត្បូង មានប្រជាជនចំនួន២ ០៥៩ ៨៧១ (២០១៤) និងមានទំហំភូមិសាស្ត្រ៨ ២០៤គីឡូម៉ែត្រការ៉េ (៣ ១៦៨ម៉ាយញ៍) ដែលមានទីតាំងនៅតំបន់ហូសុ នៅភាគនិរតីនៃឧបទ្វីបកូរ៉េ ។ ខេត្តឈុងឆងខាងត្បូង មានព្រំប្រទល់ជាប់ខេត្តក្យង់គី នៅភាគខាងជើង ខេត្តឈុងឆងខាងជើង ទីក្រុងស្វយ័តពិសេសសេជុង និង ទីក្រុងប្រជុំជនដែចន់នៅខាងកើត និង ខេត្តចុលឡាខាងជើងនៅភាគខាងត្បូង។
ខេត្តឈៀងម៉ៃ

ខេត្តឈៀងម៉ៃ (, ; , ) គឺជាខេត្ត (ចង្វាត) ធំទីពីររបស់ប្រទេសថៃ ស្ថិតនៅភាគខាងជើងប្រទេសថៃ មានព្រំប្រទល់ជាប់ខេត្តឈៀងរ៉ាយទៅភាគឦសាន​ ខេត្តលំប៉ាងនិងខេត្តលំពូនទៅភាគខាងត្បូង ខេត្តតាកទៅនិរតី ខេត្តម៉ែហងសនទៅភាគខាងលិច និងរដ្ឋសានរបស់ប្រទេសភូមាទៅភាគខាងជើង រាជធានី​ខេត្តឈៀងម៉ៃនៅ​អោយ​ឆ្ងាយ​ពីបាងកកទៅភាកខាងជើង 685 គីឡូម៉ែត្រ (426 ម៉ាយ)
ខេត្តឈៀងម៉ៃ: ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រវត្តិសាស្ត្រ 

ឈៀងម៉ៃ ជារាជធានីនៃខេត្តឈៀងម៉ៃ គឺជារាជធានីនៃ ព្រះរាជាណាចក្រ លន់ណា បន្ទាប់ពីការបង្កើតឡើងនៅឆ្នាំ ១២៩៦ ក្នុងកំឡុងពេលដូចគ្នាជាមួយនឹងការបង្កើត នគរសុខោទ័យ ។  ចាប់ពីពេលនោះមក ឈៀងម៉ៃមិនត្រឹមតែក្លាយជារាជធានី និងស្នូលវប្បធម៌នៃអាណាចក្រឡានណាប៉ុណ្ណោះទេ វាក៏ជាមជ្ឈមណ្ឌលនៃព្រះពុទ្ធសាសនានៅភាគខាងជើងប្រទេសថៃ ហើយស្តេច ម៉េងរ៉ៃបាន សាងសង់ប្រាសាទជាច្រើនរាប់មិនអស់។

នៅឆ្នាំ ១៥៥៨ ឈៀងម៉ៃបានក្លាយជាអាណានិគមរបស់ ភូមា ។ ឈៀងម៉ៃ​ជា​អាណានិគម​របស់ ​ភូមា ​អស់​រយៈពេល​ជាង​២០០​ឆ្នាំ​មក​ហើយ រហូត​ដល់​ក្នុង​រជ្ជកាល ​ព្រះបាទ​តាក់ស៊ីន ។ នៅឆ្នាំ ១៧៧៤ ជនជាតិភូមាត្រូវបានបណ្តេញចេញពីឈៀងម៉ៃ ហើយឈៀងម៉ៃក៏ត្រឡប់ទៅ សៀម ម្តងទៀត។

ក្នុងរជ្ជកាលរបស់ ស្តេចរាមាទីរ V ខេត្តឈៀងម៉ៃបានផ្លាស់ប្តូររហូតដល់កម្រិតទីពីរនៃដ្នករងប្រទេសថៃនៅពេលនោះអង្គភាពរដ្ឋបាលនៃ មណ្ឌល Phayap , នៅសល់នៃព្រះរាជាណាចក្រនគរស្រែមួយលាននេះត្រូវបានរំលាយ។

ក្រោយមក ឈៀងម៉ៃ បានកែលម្អរដ្ឋាភិបាលរបស់ខ្លួន និងលើកឋានៈជា “ខេត្ត” តាំងពីឆ្នាំ ១៩៣៣ រហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ន។
ខេត្តឈៀងម៉ៃ: ប្រជាសាស្រ្ត

ប្រជាសាស្រ្ត 

១៣,៤ ភាគរយនៃប្រជាជនក្នុងខេត្ត គឺជាសមាជិកនៃ កុលសម្ព័ន្ធភ្នំ ៖

 អាខា ជាប្រជាជនច្រើនជាងគេនៃកុលសម្ព័ន្ធភ្នំណាមួយនៅក្នុងតំបន់។ មានប្រភពមកពីទីបេ និងភាគខាងត្បូងប្រទេសចិន ពួកគេរស់នៅលើដីខ្ពស់ប្រហែល 1,200 ម៉ែត្រ (3,937 ហ្វីត) ពីលើនីវ៉ូទឹកសមុទ្រ។ ក្នុង​ភូមិ​របស់​ពួក​គេ ពួក​គេ​បាន​សង់​ទ្វារ​វិញ្ញាណ​ដើម្បី​ការពារ​ពួក​គេ​ពី​វិញ្ញាណ​អាក្រក់។
 ម៉ុង មកពីភាគខាងត្បូងប្រទេសចិន។ ចូលចិត្តកម្ពស់ខ្ពស់ជាងនេះ។ ពួកគេចិញ្ចឹមសត្វ និងដាំស្រូវ ពោត ថ្នាំជក់ និងស្ពៃក្តោប។ គេស្គាល់ថាសម្រាប់ប៉ាក់និងប្រាក់របស់ពួកគេ។
 ការ៉ែន កាន់កាប់ជ្រលងភ្នំ និងច្រាំងទន្លេ។
 ឡាហ៊ូ មកពីភាគខាងត្បូងប្រទេសចិន ហើយរស់នៅក្នុងតំបន់ខ្ពស់។ ពួកគេត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាអ្នកប្រមាញ់និងអ្នកដាំ។
 លីស៊ូ មកពីភាគខាងត្បូងប្រទេសចិន និងទីបេមានភាពល្បីល្បាញដោយសារសម្លៀកបំពាក់ចម្រុះពណ៌របស់ពួកគេ ហើយថែមទាំងសាងសង់លំនៅដ្ឋានរបស់ពួកគេនៅលើបង្គោលខ្ពស់ផងដែរ។ ពួកគេច្រូតស្រូវ និងពោត ហើយបុរសរបស់ពួកគេមានជំនាញក្នុងការបរបាញ់។
 ថៃលឺ រស់នៅក្នុងផ្ទះធម្មតាតែផ្ទះឈើមួយបន្ទប់ ដែលសង់លើបង្គោលខ្ពស់។ ពួកគេមានជំនាញក្នុងការត្បាញ។
 ថៃយ៉ៃ ភូមា មានដើមកំណើត ច្រូតស្រូវ ធ្វើស្រែចម្ការ ចិញ្ចឹមគោក្របី និងពាណិជ្ជកម្ម។ សិល្បៈហត្ថកម្មរបស់ពួកគេស្ថិតនៅលើផ្នែកតម្បាញ គ្រឿងស្មូន ចម្លាក់ឈើ និងសំរិទ្ធ។
 យ៉ៅ រស់នៅលើភ្នំ និងដាំពោត និងដំណាំផ្សេងៗទៀត។ ពួកគេជាជាងដែក ជាងដែក និងជាងដេរប៉ាក់ដែលមានជំនាញ។
ខេត្តឈៀងម៉ៃ: រដ្ឋបាលខេត្តនិង

រដ្ឋបាលខេត្តនិង 
ខេត្តនេះបែងចែកជា 25 ស្រុក (អាំភើ). ស្រុកត្រូវបានបែងចែកបន្ថែមទៀតជា 204​ សង្កាត់ (តាំបល់) និង​​ 2,066 ភូមិ
ឈ្មោះភាសាថៃឈ្មោះភាសាខ្មែរ (ប្រតិចារិក)ឈ្មោះតួរ៉ូម៉ាំងអានថាเมืองเชียงใหม่មឿងឈៀងម៉ៃMueang Chiang Maiមឿងឈៀងម៉ៃจอมทองចមទងChom Thongចំថងแม่แจ่มម៉ែជែមMae Chaemម៉ែជែមเชียงดาวឈៀងដាវChiang Daoឈៀងដាវดอยสะเก็ดដយស្កេតDoi Saketដយសៈគេតแม่แตงម៉ែតែងMae Taengម៉ែទែងแม่ริมម៉ែរិមMae Rimម៉ែរិមสะเมิงស្មើងSamoengសៈមើង, សៈម៉ឺងฝางហ្វាងFangហ្វាងแม่อายម៉ែអាយMae Aiម៉ែអាយพร้าวព្រាវPhraoផ្រាវ, ផាវสันป่าตองស័ន្ប៉ាតងSan Pa Tongសាន់ប៉ាតងสันกำแพงស័ន្កំពែងSan Kamphaengសាន់កាំភែងสันทรายស័ន្ទ្រាយSan Saiសាន់សាយหางดงហាងដុងHang DongហាងដុងฮอดហតHotហតดอยเต่าដយតៅDoi Taoដយតៅอมก๋อยអម្កយOmkoiអុំកយสารภีសារភីSaraphiសារ៉ៈភីเวียงแหงវៀងហែងWiang Haengវៀងហែងไชยปราการជេយ្យប្រាការ, ជ័យប្រាការChai Prakanឆៃយ៉ៈប៉្រាកានแม่วางម៉ែវ៉ាងMae Wangម៉ែវ៉ាងแม่ออนម៉ែអនMae Onម៉ែអនดอยหล่อដយហ្លDoi Loដយឡរกัลยาณิวัฒนาកល្យាណិវឌ្ឍនាGalyani Vadhanaកាន់យ៉ានិវ៉ាតថៈណា
ខេត្តឈៀងរ៉ាយ

ខេត្តឈៀងរ៉ាយ ឬ ខេត្តឈៀងរ៉ៃ  (, , , ) គឺជាខេត្តមួយក្នុងចំណោមខេត្តចំនួន 76 របស់ប្រទេសថៃ, ដែលស្ថិតនៅភាគខាងជើងប្រទេសថៃនិងគឺជាខេត្តភាគខាងជើងបំផុតរបស់ប្រទេសថៃ មានព្រំប្រទល់ជាប់នឹងរដ្ឋសាននៃប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ាទៅភាគខាងជើង, ​ខេត្តបកែវរបស់ប្រទេស​លាវ​ទៅ​ខាង​កើត, ខេត្តផៈយ៉ៅទៅភាគខាងត្បូង, ខេត្តលំប៉ាងទៅភាគនិរតី, និងខេត្តឈៀងម៉ៃទៅភាគខាងលិច ខេត្ត​ជាប់​នឹង​ខេត្ត​ហួយសាយ ប្រទេសឡាវដោយស្ពានមិត្តភាពថៃ-ឡាវទី 4 ដែលលាតសន្ធឹងលើទន្លេមេគង្គ។
ខេត្តឈៀងរ៉ាយ: រដ្ឋបាលខេត្ត

រដ្ឋបាលខេត្ត 
ខេត្តនេះចែកចេញជា 18 ស្រុក (អាំភើ). ស្រុកត្រូវបានបែងចែកបន្ថែមទៀតជា 124​ សង្កាត់ (តាំបល់) និង​​ 1,751 ភូមិ
ឈ្មោះភាសាថៃឈ្មោះភាសាខ្មែរ (ប្រតិចារិក)ឈ្មោះតួរ៉ូម៉ាំងអានថាเมืองเชียงรายមឿងឈៀងរ៉ាយMueang Chiang Raiមឿងឈៀងរ៉ាយเชียงของឈៀងខងChiang KhongឈៀងខងเทิงទើងThoengធើង, ថឺងพานពានPhanផានป่าแดดប៉ាដែតPa Daetប៉ាដែតแม่จันម៉ែចាន់Mae Chanម៉ែចាន់เชียงแสนឈៀងសែនChiang Saenឈៀងសែនแม่สายម៉ែសាយMae Saiម៉ែសាយแม่สรวยម៉ែស្រួយMae Suaiម៉ែស្រួយ, ម៉ែសួយเวียงป่าเป้าវៀងប៉ាប៉ៅWiang Pa Paoវៀងប៉ាប៉ៅพญาเม็งรายពញាមេងរាយPhaya Mengraiផៈយ៉ាមេងរ៉ាយขุนตาลឃុនតាលKhun Tanឃុនតានแม่ฟ้าหลวงម៉ែហ្វាហ្លួងMae Fa Luangម៉ែហ្វាហ្លួងแม่ลาวម៉ែលាវ / ម៉ែឡាវMae Laoម៉ែឡាវเวียงเชียงรุ้งវៀងឈៀងរុងWiang Chiang Rungវៀងឈៀងរុងดอยหลวงដយហ្លួងDoi Luangដយហ្លួង
ខេត្តដាក់ណុង

ខេត្តដាក់ណុង គឺជាខេត្តមួយរបស់ប្រទេសវៀតណាម ។ វាមានទីតាំងនៅតំបន់ខ្ពង់រាបកណ្តាលរបស់ប្រទេស។ ទីរួមខេត្តគឺយ៉ាងៀ ។
ខេត្តដាក់ណុង: ភូមិសាស្ត្រ

ភូមិសាស្ត្រ 
ខេត្តដាក់ណុង មានព្រំប្រទល់ជាប់ខេត្តដាក់ឡាក់ភាគខាងជើង ខេត្តឡឹមដុងភាគអាគ្នេយ៍ និងខេត្តប៊ិញហ្វឿកនិងប្រទេសកម្ពុជានៅភាគខាងលិច។ វាមានទីតាំងនៅភាគខាងត្បូងនៃតំបន់ខ្ពង់រាបកណ្តាល ប្រហែល៥០០ម៉ែត្រពីលើនីវ៉ូទឹកសមុទ្រ។ ដីនៅភាគខាងលិចទាបជាង។ ខេត្តដាក់ណុងមានវាលស្រែធំៗ និងបឹងនៅភាគខាងត្បូង។ ខេត្តដាក់ឡាក់មានប្រព័ន្ធទន្លេសំខាន់ៗចំនួនបី៖ ទន្លេបា ទន្លេស្រែពក និងទន្លេតូចៗផ្សេងទៀត។
ខេត្តដាក់ណុង: អាកាសធាតុ

អាកាសធាតុ 
សីតុណ្ហភាពជាមធ្យមគឺ ២៤ អង្សាសេ។ រដូវវស្សាចាប់ផ្តើមនៅខែឧសភា ហើយបញ្ចប់នៅខែតុលា។ រដូវប្រាំងចាប់ផ្តើមនៅខែវិច្ឆិកា ហើយបញ្ចប់នៅខែមេសាឆ្នាំក្រោយ។
ខេត្តដាក់ណុង: ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រវត្តិសាស្ត្រ 
រហូតមកដល់ពេលថ្មីៗនេះ ខេត្តដាក់ណុងគឺជាផ្នែកមួយនៃខេត្តដាក់ឡាក់ធំជាង ប៉ុន្តែឥឡូវនេះមានឯករាជ្យពេញលេញ។ មុនឆ្នាំ១៩៧៥ ខេត្តដាក់ណុងគឺជាផ្នែកមួយនៃប្រទេសវៀតណាមខាងត្បូង (សាធារណៈរដ្ឋវៀតណាម)ហើយពីមុនត្រូវបានគេដាក់ឈ្មោះថា ខេត្តក្វាងឌឹក ។ ទោះយ៉ាងណាក៏ដោយ ក្រោយជ័យជំនះវៀតណាមឆ្នាំ១៩៧៥ និងការបង្រួបបង្រួមជាមួយវៀតណាមភាគខាងត្បូងក្នុង សង្គ្រាមវៀតណាម ក្វាងឌឹកត្រូវបានភ្ជាប់ជាមួយខេត្តដាក់ឡាក់។ សម្រាប់ប្រវត្តិរបស់ខេត្តដាក់ណុងសូមមើលខេត្តដាក់ឡាក់ ។
ខេត្តដាក់ឡាក់

ខេត្តដាក់ឡាក់ គឺជាខេត្តមួយរបស់ ប្រទេសវៀតណាម ។ វាមានទីតាំងនៅតំបន់ខ្ពង់រាបភាគកណ្តាលនៃប្រទេសវៀតណាម ហើយជាជម្រករបស់ជនជាតិដើមភាគតិចមួយចំនួនដូចជា រ៉ាដេ ជនជាតិចារ៉ាយ និង ជនជាតិដើមភាគតិចជាដើម។
ខេត្តដាក់ឡាក់: ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រវត្តិសាស្ត្រ 
តំបន់​ដែល​ឥឡូវ​គេ​ស្គាល់​ថា ខេត្តដាក់ឡាក់ត្រូវ​បាន​គ្រប់គ្រង​ដំបូង​ដោយ​​អាណាចក្រចម្ប៉ា ។ នៅពេលដែលចម្ប៉ាត្រូវបានសញ្ជ័យនិងបញ្ចូលដោយប្រទេសវៀតណាមក្នុងសតវត្សទី១៥ ខេត្តដាក់ឡាក់ត្រូវបាននាំមកនៅក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់វៀតណាម។ ក្រោយមកនៅឆ្នាំ១៥៤០ អភិជនម្នាក់ឈ្មោះ ប៊ុយ តាហាន ត្រូវបានអាជ្ញាធរវៀតណាមតែងតាំងឱ្យដឹកនាំការតាំងទីលំនៅតំបន់នោះដោយជនជាតិភាគតិចវៀតណាម ដោយនាំឱ្យតំបន់ខ្ពង់រាបស្ថិតនៅក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់វៀតណាមកាន់តែមានប្រសិទ្ធភាព។ ប៉ុស្តិ៍យោធាត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅក្នុងតំបន់នេះ ដើម្បីការពារពីការឈ្លានពានដែលអាចកើតមានពីភាគខាងលិច។ ក្រោយ​មក​នៅ​ពេល​វៀតណាម​ត្រូវ​បាន​​បារាំងកាន់កាប់ បារាំង​បាន​បង្កើត ​ចម្ការ ជាច្រើន​នៅ​តំបន់​នោះ។ ការតស៊ូប្រឆាំងនឹងការគ្រប់គ្រងរបស់បារាំងមានភាពខ្លាំងក្លានៅ  ដាក់ឡាក់ដោយមានកុលសម្ព័ន្ធជនជាតិភាគតិចជាច្រើនបាន ដឹកនាំការបះបោរដ៏សំខាន់មួយចំនួន។ ក្រោយ​មក ខេត្តដាក់ឡាក់គឺ​ជា​ផ្នែក​មួយ​នៃ​ប្រទេស​វៀតណាម​ខាង​ត្បូងហើយ​បាន​ឃើញ​សកម្មភាព​គួរ​ឲ្យ​កត់​សម្គាល់​ក្នុងសង្គ្រាម​វៀតណាម ។
ខេត្តដុងណាយ

ខេត្តដុងណាយ ឬ ដូនណៃ គឺជាខេត្តមួយនៅភូមិភាគអាគ្នេយ៍នៃប្រទេសវៀតណាម ដែលមានទីតាំងនៅខាងកើតនិងឦសាននៃទីក្រុងព្រៃនរគ ។ ទីរួមខេត្តធំជាងគេនៅដូនណៃគឺ ចង្វាត្រពាំង ។តំបន់នៃខេត្តនេះធ្លាប់ស្ថិតនៅក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់អាណាចក្រភ្នំ ចេនឡា និងអាណាចក្រខ្មែរ រហូតដល់ឆ្នាំ១៦២៧។ តំបន់នេះត្រូវបានគេស្គាល់ជាភាសាខ្មែរថា កំពប់ស្រកាត្រី

ី ) ។
ខេត្តដូនណៃ

វាលប្រើស ជាពាក្យដែលខ្មែរក្រោមប្រែចេញពីពាក្យយួនថា ដុងណាយ (Đồng Nai) ។ ពាក្យដើមរបស់ខ្មែរហៅថា ដូនណៃ ហើយយួនបានហៅ តាមខ្មែរភាសាខ្មែរមិនបាន ក៏ហៅផ្ដួលទៅជា ភាសាយួនថា ដុងណាយដែលមានន័យថា វាលប្រើស ទៅវិញ ។ ខេត្តនេះឈ្មោះជាភាសាខ្មែរថា ដូនណៃ ឬ តំបន់ ដូនណៃ។

ឈ្មោះ ខេត្តដូនណៃ មានរៀបរាប់នៅក្នុងសៀវភៅ ពង្សាវតារខ្មែរ ក្នុងសម័យ “ផែនដីព្រះស្រីសុរិយោទ័យ” ដូចខាងក្រោមនេះ៖

“ព្រះស្រីសុរិយោទ័យ ជាព្រះរាជបុត្រ នៃ ព្រះនរាយណ៍រាជាធិរាជ។ ទ្រង់ឡើងសោយរាជ្យសម្បត្តិក្នុងឆ្នាំរកានពស័ក ព.ស. ២០២១ គ.ដ ១៤៧៧ ក្នុងព្រះជន្មាយុ២៦ ព្រះវស្សា ទ្រង់ព្រះនាមជា ព្រះរាជឱង្ការ ព្រះស្រីសុរិយោទ័យរាជាធិរាជរាមា បរមបពិត្រ ។ លុះបានឡើងសោយរាជ្យស្រេចហើយ ព្រះអង្គក៏ស្ដេចតែងតាំង ចៅហ្វាយស្រុកឲ្យទៅរក្សាខេត្តតាំងពី ខេត្តសៀមបូក ខេត្តសម្បុក ខេត្តសម្បូណ៌ ខេត្តក្រចេះ ខេត្តឆ្លូង ខេត្តត្បូង ខេត្តបាសាន ខេត្តទទឹងថ្ងៃ ខេត្តព្រៃវែង ខេត្តបាភ្នំ ខេត្តរំដួល ខេត្តស្វាយទាប ខេត្តរោងដំរី ខេត្តព្រៃនគរ ខេត្តលង់ហោរ ខេត្តជើងបាដែង រៀងទៅទល់នឹងនគរចាម នោះបានទៅខាងព្រះបាទស្រីសុរិយោទ័យទាំងអស់ ។
អស់មុខមន្ត្រី ខាងនគរចតុម្មុខ ស្រុកភ្នំពេញនោះ ឃើញព្រះមហាក្សត្រទាំងពីរព្រះអង្គ ពីត្រើយខាងលិច និង ត្រើយខាងជើង សុទ្ធតែទ្រង់រាជ្យទាំងអស់ ព្រះកិត្តិយសក៏ខ្ពង់ខ្ពស់វិសេសជាងម្ចាស់ របស់ខ្លួន ក៏ចូលទៅក្រាបបង្គំទូល អញ្ជើញព្រះធម្មរាជាឲ្យស្ដេចឡើងសោយរាជសម្បត្តិ។ ព្រះធម្មរាជា ព្រះអង្គពុំព្រមទទួល អញ្ជើញតាមសេចក្ដីសុំ របស់មុខមន្ត្រីនោះទេ។ ស្ដេចគ្រាន់តែរក្សា អាណាខេត្ត តាំងពីខេត្ត ខេត្តសំរោងទង ខេត្តបាទី ខេត្តលើកដែក ខេត្តទ្រាំង ខេត្តបន្ទាយមាស ខេត្តថ្ពង ខេត្តបាសាក់ ខេត្តបាវៀ ខេត្តពាម ខេត្តកោះស្លាកែត (គឺស្រុកលើកដែកសព្វថ្ងៃនេះ) ខេត្តកំពត ខេត្តកំពង់សោម ខេត្តព្រះត្រពាំង ខេត្តក្រមួនស ខេត្តដូនណៃ រៀងទៅទល់ នឹងសមុទ្រនេះត្រូវបានមកព្រះធម្មរាជាទាំងអស់។

Đồng Nai () is a province in the Southeast region of Vietnam, located east and northeast of Ho Chi Minh City (Saigon). The largest city in Đồng Nai is Biên Hòa. Prior to Vietnamese colonization, the area was part of Cambodia up until 1627. The area was known as Kâmpéap Srêkatrey​ or កំពង់ស្រកាត្រី  in Khmer.
ខេត្តដូនណៃ: Administration

Administration
Đồng Nai is divided into the following districts:

Cẩm Mỹ
Định Quán
Long Khánh
Long Thành
Nhơn Trạch
Tân Phú
Thống Nhất
Trảng Bom
Vĩnh Cửu
Xuân Lộc

The city of Biên Hòa is its own municipality.
ខេត្តដូនណៃ: Geography

Geography
Đồng Nai is situated in southeastern Vietnam and bordered by: Bình Thuận, Lâm Đồng, Bình Dương and Bình Phước, Bà Rịa–Vũng Tàu, and Ho Chi Minh City (Saigon).
Đồng Nai province has an advanced traffic system with many backbone national roads crossing, such as: National route 1A, national route 20, National route 51, North–South railway lines; Located adjacent to the Saigon Port and Tan Son Nhat International Airport, it offers many advantages to economic activities in the area. Its location is very important for the development of the Southern economic main hub and a junction of the South Eastern and Tây Nguyên Highland.

Đồng Nai Province is based essentially on the system of lakes, dams and rivers, of which Trị An Lake with 323 km² and over 60 rivers, rivulets and canals are very favorable for the development of a number of aquatic products: raft bred fish and shrimp.
Nam Cát Tiên prohibited forest that has been recognized as the international bio reservation zone located on the north of Đồng Nai. From the mountainous area, Đồng Nai River, an inland waterway, flows southeast through Biên Hòa City, Ho Chi Minh City, and villages along its way. This river plays an important role on supplying fresh water for the whole area.

Climate
Đồng Nai lies in the monsoon tropical zone and is affected by the north-east and south-west monsoon. It is also put under the influence of Pacific Ocean tropic atmosphere between April and October. Climate is cloven in two distinct seasons. The rainy season lasts from March or April to November and the dry season from December to March or April of the following year. Average temperature goes between 23.9-29.0C, much lower than standard level of the tropical regions (26-30C). Its rainfall is quite high with 1,500 - 2,700mm.

On average, the weather is sunny for 4 - 9.5 hours a day and does not exceed 11.5 hours per day, even on the hottest and sunniest days. Total rainy days within a year are between 120–170 days (standard level of tropical region is 150–160 days) with total rainfall of some 1,500 - 2,750mm. The average humidity is around 80 - 82% and humidity in the dry season is 10 - 12% lower than that of the rainy season. The humidity is inconsiderably differential among the areas.

Đồng Nai Province's weather with regular sunshine, rain and high humidity equally found in the localities facilitates agricultural production and development of industry and cultural and tourism activities.

Resources
Đồng Nai is plentiful with forest resources, granite mine, construction stone, clay, kaolin, puzzolan, sand, gravel, etc.
ខេត្តដូនណៃ: Climate

Climate
Đồng Nai lies in the monsoon tropical zone and is affected by the north-east and south-west monsoon. It is also put under the influence of Pacific Ocean tropic atmosphere between April and October. Climate is cloven in two distinct seasons. The rainy season lasts from March or April to November and the dry season from December to March or April of the following year. Average temperature goes between 23.9-29.0C, much lower than standard level of the tropical regions (26-30C). Its rainfall is quite high with 1,500 - 2,700mm.

On average, the weather is sunny for 4 - 9.5 hours a day and does not exceed 11.5 hours per day, even on the hottest and sunniest days. Total rainy days within a year are between 120–170 days (standard level of tropical region is 150–160 days) with total rainfall of some 1,500 - 2,750mm. The average humidity is around 80 - 82% and humidity in the dry season is 10 - 12% lower than that of the rainy season. The humidity is inconsiderably differential among the areas.

Đồng Nai Province's weather with regular sunshine, rain and high humidity equally found in the localities facilitates agricultural production and development of industry and cultural and tourism activities.
ខេត្តដូនណៃ: Demographics

Demographics
Đồng Nai is one of Vietnam's most populous provinces (ranked 5) with a population of 2,665,100 in 2011. Its population has been growing rapidly in recent years, mainly driven by migrant workers coming to the province to work in factories. Population growth was 1.95% in 2005, between 2.5% from 2008 to 2010 and 3.5% in 2011. Net migration contributed 2.2% to this figure. Đồng Nai is second only to Bình Dương Province in both population growth and net migration.

The population of Đồng Nai is primarily the dominant Kinh (Viet) ethnicity, although there are residents of the Chinese, Nùng, Tay, and Cham minorities.
ខេត្តដូនណៃ: Transportation

Transportation
Đồng Nai has made significant progress in upgrading its transport infrastructure, especially roads. National highways in the province have a total length of 244.5 km and have been improved and widened up to level 1 and 2 standards (National Highway No 5 and 6) or up to third grade like National Highway No 20 to Da Lat. The total roads system in the province is 3.339 kilometers long, of which almost 700 kilometers are tar roads. All communes and wards are connected to the road network.

Under scheme in the near future, highways to Bà Rịa–Vũng Tàu Province and Ho Chi Minh City, a railway connecting Biên Hòa to Vũng Tàu, upgraded provincial roads No 726 and connecting national highway No 20 and No 1 with national highway No 51 will create a complete system, promoting socioeconomic development in the province and region.

A new airport, Long Thanh International Airport, is planned for construction in Long Thanh district, Đồng Nai, approximately 40 km northeast of Ho Chi Minh City. Upon completion, it will handle international flights in place of Tan Son Nhat International Airport, which will serve domestic flights.
ខេត្តដូនណៃ: Economy

Economy
Đồng Nai is one of Vietnam's main manufacturing centers and one of the most developed provinces.

Agriculture
Despite its strong focus on industrial development, Đồng Nai still has a substantial agricultural sector. Agricultural land accounts for 47% of the province's area as of 2011, a total of 277,600ha. This is lower than in other provinces in the Southeast region, except for Ho Chi Minh City. Cereals were grown on 118,600ha in 2011, an area that has been decreasing gradually in recent years, from 139,300ha in 2005. Output of rice has however remained stable and was at 335,200t in 2011. The province also produced 305,300t of maize, making it the largest producer of maize outside the country's mountainous regions and contributing 6.3% to the national maize output. Đồng Nai also produced 619,700t of sugar cane (3.5% of the national output), sweet potatoes and cassava.

Đồng Nai is the largest livestock producer among Vietnam's provinces and plans to further invest in the sector.  The government reserved 15,000ha for livestock farming in 2012, mostly for poultry and pigs.
In 2011 there were 1.33 million pigs and 10.655 million poultry. 
Despite not being located along the coast, Đồng Nai produced 41,600t of fishery products in 2011. Over 90% of this was produced in 33,500ha of aquaculture farms. This makes Đồng Nai the largest aquaculture producer outside the Mekong Delta.

Industry
Đồng Nai is one of Vietnam's main manufacturing centers. It has attracted 9.1% of FDI into Vietnam by 2011, an accumulated US$ 18.2 billion, the fourth largest after Ho Chi Minh City, Bà Rịa–Vũng Tàu Province and Hanoi. Industrial gross output in 2011 was VND 314 trillion, 10.6% of the national value. It has received a broad range of FDI projects, including a Bosch auto component plant,
a Toshiba motor plant,
a PepsiCo beverage factory,
a Posco steel plant,
and a Nestlé coffee factory.
ខេត្តដូនណៃ: Agriculture

Agriculture
Despite its strong focus on industrial development, Đồng Nai still has a substantial agricultural sector. Agricultural land accounts for 47% of the province's area as of 2011, a total of 277,600ha. This is lower than in other provinces in the Southeast region, except for Ho Chi Minh City. Cereals were grown on 118,600ha in 2011, an area that has been decreasing gradually in recent years, from 139,300ha in 2005. Output of rice has however remained stable and was at 335,200t in 2011. The province also produced 305,300t of maize, making it the largest producer of maize outside the country's mountainous regions and contributing 6.3% to the national maize output. Đồng Nai also produced 619,700t of sugar cane (3.5% of the national output), sweet potatoes and cassava.

Đồng Nai is the largest livestock producer among Vietnam's provinces and plans to further invest in the sector.  The government reserved 15,000ha for livestock farming in 2012, mostly for poultry and pigs.
In 2011 there were 1.33 million pigs and 10.655 million poultry. 
Despite not being located along the coast, Đồng Nai produced 41,600t of fishery products in 2011. Over 90% of this was produced in 33,500ha of aquaculture farms. This makes Đồng Nai the largest aquaculture producer outside the Mekong Delta.
ខេត្តដូនណៃ: Industry

Industry
Đồng Nai is one of Vietnam's main manufacturing centers. It has attracted 9.1% of FDI into Vietnam by 2011, an accumulated US$ 18.2 billion, the fourth largest after Ho Chi Minh City, Bà Rịa–Vũng Tàu Province and Hanoi. Industrial gross output in 2011 was VND 314 trillion, 10.6% of the national value. It has received a broad range of FDI projects, including a Bosch auto component plant,
a Toshiba motor plant,
a PepsiCo beverage factory,
a Posco steel plant,
and a Nestlé coffee factory.
ខេត្តដូនណៃ: External links

External links

 Đồng Nai Provincial People's Council & People's Committee 
 Đồng Nai Provincial People's Council & People's Committee  
 Đồng Nai Industrial Service, a provincial department of the Ministry of Industry 
 List of Đồng Nai links provided by a Vietnamese government entity 
 Fansclub of Bien Hoa - Đồng Nai
ខេត្តឌៀនបៀន

ខេត្តឌៀនបៀន  គឺជាខេត្តមួយនៅតំបន់ភាគពាយ័ព្យនៃប្រទេសវៀតណាម ។ វាមានព្រំប្រទល់ជាប់ខេត្តឡាយចឺវនៅភាគឦសានខេត្តសឺនឡា នៅភាគអាគ្នេយ៍ទីក្រុងពូអឺ ខេត្តយូណាន ប្រទេសចិន នៅភាគពាយ័ព្យនិងខេត្តផុលសាលី ក្នុងប្រទេសឡាវ នៅខាងលិច។ ខេត្តនេះគ្របដណ្តប់លើផ្ទៃដី ៩.៥៤១ គីឡូម៉ែត្រក្រឡា ហើយគិតត្រឹមឆ្នាំ ២០១៩ មានប្រជាជនចំនួន ៥៩៨.៨៥៦ នាក់។
ខេត្តណាន

ខេត្តណាន (, អក្សរឡានណា: ) គឺ​ជា​ខេត្ត​ (ចង្វាត) ក្នុង​ចំណោម​ខេត្ត​ 76 ​របស់​ប្រទេស​ថៃ ដែល​ស្ថិត​នៅ​ភាគ​ខាង​ជើង​នៃ​ប្រទេស​ថៃ ខេត្តជិតខាងគឺ (ពីខាងត្បូងតាមទ្រនិចនាឡិកា): ខេត្តឧត្តរឌិត្ថ, ខេត្តព្រែ, និងខេត្តព្យៅ នៅខាងជើង និងខាងកើតជាប់ព្រំប្រទល់ខេត្តជ័យបុរីនៃប្រទេសឡាវ
ខេត្តណាមឌិញ

ខេត្តណាមឌិញ (  ) គឺជាខេត្តមួយនៅភាគខាងត្បូងនៃតំបន់ ដីសណ្តទន្លេក្រហមនៃភាគខាងជើង ប្រទេសវៀតណាម ។ វាមានព្រំប្រទល់ជាប់ ខេត្តនិញប៊ិញភាគនិរតី ខេត្តហាណាមនៅភាគពាយ័ព្យ ខេត្តថាយប៊ិញនៅភាគឦសាន និងឈូងសមុទ្រតុងកឹងនៅភាគអាគ្នេយ៍។   វាជាខេត្តធំជាងគេទី៥២ តាមតំបន់និងជាខេត្តដែលមានប្រជាជនច្រើនជាងគេទី១២ របស់វៀតណាម។

ខេត្តណាមឌិញ គឺជាតំបន់ដ៏សំខាន់បំផុតមួយរបស់ប្រទេសវៀតណាមក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់ខ្លួន ដោយសារតែវាស្ថិតនៅលើដីសណ្ដទន្លេក្រហម ។ វា​ជា​កន្លែង​កំណើត​នៃ​ឥស្សរជន​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​វៀតណាម​ដ៏​ល្បី​ៗ​ជា​ច្រើន​ដែល​គួរ​ឲ្យ​កត់​សម្គាល់​បំផុត​គឺ ទ្រឹ​ន ហឺង​ដៅ ( Trần Hưng Đạo ) ។ គេ​ក៏​បាន​និយាយ​ថា​ជា​កន្លែង​ដែល​ម្ហូប​វៀតណាមផ័រមក​ពី។
ខេត្តតាកែវ

ខេត្តតាកែវ គឺជាខេត្តមួយដែលស្ថិតនៅភាគខាងត្បូងនៃប្រទេសកម្ពុជា។  ស្ថិតនៅខាងលិចទន្លេបាសាក់ ខេត្តតាកែវ មានព្រំប្រទល់ជាប់នឹងខេត្តកំពត ខាងលិចជាប់ ខេត្តកំពង់ស្ពឺខាងជើងឆៀងខាងលិច និងខេត្តកណ្តាលនៅខាងជើងនិងខាងកើត។ ហើយព្រំប្រទល់ភាគខាងត្បូងរបស់ខេត្តគឺព្រំដែនអន្តរជាតិជាមួយវៀតណាម(ខេត្តមាត់ជ្រូក)។ ទីក្រុងខេត្តដែលទើបនឹងត្រូវបានគេស្គាល់ថា​ជា​ទីរួម​ខេត្ត​ដូនកែវ (អតីត​ហៅ​ថា​ក្រុងតាកែវ) គឺជា​ទីក្រុង​តូច​មួយ​មាន​ប្រជាជន​សរុប ៣៩ ១៨៦ នាក់។ ខេត្តតាកែវគឺជាស្លាកស្នាមនៃវប្បធម៌ខ្មែរ ដោយសារតែជាអតីតនគរវ្នំនិងអាណាចក្រចេនឡាស្ថិតនៅកណ្តាលតំបន់។
ខេត្តតាកែវ: ទីតាំងខេត្តតាកែវ

ទីតាំងខេត្តតាកែវ 

រូបភាពតូច|វាលស្រែនៅខេត្តតាកែវ
រូបភាពតូច|ផែនទីភូមិសាស្ត្រខេត្តតាកែវ
ខេត្តតាកែវគឺជាខេត្ដមួយស្ថិតនៅភាគខាងត្បូងនៃប្រទេសកម្ពុជា។ ខេត្តនេះមានព្រំប្រទល់ខាងលិចជាប់នឹងខេត្តកំពត ភាគពាយ័ព្យជាប់នឹងខេត្តកំពង់ស្ពឺ ខាងជើងនិងខាងកើតជាប់ខេត្តកណ្ដាល និងភាគខាងត្បូងជាប់ជាមួយព្រំដែនអន្ដរជាតិប្រទេសវៀតណាម។ ខេត្តតាកែវមានផ្ទៃដីសរុប ៣,៦៨០.១៥ គីឡូម៉ែត្កការេMunicipality and Province Investment Information: Takeo Province ។ ទីរួមខេត្តនៃខេត្តតាកែវគឺក្រុងដូនកែវ ដែលជាក្រុងតូចមួយមានប្រជាជន ៣៩,១៨៦ នាក់។ បើយើងធ្វើដំណើរពីភ្នំពេញទៅកាន់ទីរួមខេត្តតាកែវលើកំណាត់ផ្លូវជាតិលេខ ២ និងលេខ៣ គេនឹងបានឃើញស្ថានភាពប្រជាពលរដ្ឋ ការប្រកបរបររកស៊ីរបស់ពួកគេនៅក្នុងខេត្តនេះ។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ គេក៏អាចធ្វើដំណើរតាមផ្លូវជាតិលេខ២ផងដែរ ដែលមានចម្ងាយផ្លូវប្រហែល៧៨ គីឡូម៉ែត្រ។
ខេត្តតាកែវ: ចំនួនប្រជាជន

ចំនួនប្រជាជន
រូបភាពតូច|ប្រជាជនខ្មែរនៅខេត្តតាកែវ
តាមជំរឿនប្រជាជននៅថ្ងៃទី៣ ខែមីនា ឆ្នាំ១៩៩៨ ខេត្តតាកែវមានចំនួន ៧៩០,១៦៨នាក់ និងជំរឿនថ្ងៃទី៣ ខែមីនា ឆ្នាំ២០១៨ ប្រជាជនមានចំនួន ៨៤៤,៩០៦នាក់។
តាមការធ្វើជំរឿនប្រជាជនកម្ពុជានៅថ្ងៃទី៣ ខែមីនា ឆ្នាំ២០១៩ បានបង្ហាញថា ខេត្តតាកែវមានប្រជាជនសរុបចំនួន ៨៩៩,៤៨៥នាក់ និងមានដង់ស៊ីតេចំនួន ២៥២.៥នាក់ក្នុងមួយគីឡូម៉ែត្រការ៉េ។ បើប្រៀបធៀបរវាងចន្លោះឆ្នាំ២០០៨ ដល់ឆ្នាំ២០១៩ មានកើនឡើងចំនួន ០.៥៧%ក្រសួងផែនការ និងស្ថិតិ ជំរឿនឆ្នាំ២០១៩។
ខេត្តតាកែវ: រដ្ឋបាល

រដ្ឋបាល
ខេត្តតាកែវមាន ០១ ក្រុង ០៩ ស្រុក ៩៧ ឃុំ, ៣ សង្កាត់ និង ១១២១ ភូមិ ។
 លេខ                     ស្រុក/ក្រុង                    ឃុំ/សង្កាត់               ភូមិ ២១០១  ស្រុកអង្គរបូរី  ៦                            ៣៤ ២១០២  ស្រុកបាទី  ១៥                             ១៦៨ ២១០៣  ស្រុកបូរីជលសារ  ៥                         ៣៩ ២១០៤  ស្រុកគិរីវង់  ១២ ១១៥ ២១០៥  ស្រុកកោះអណ្តែត  ៦  ៦៨ ២១០៦  ស្រុកព្រៃកប្បាស ១៣  ១១០ ២១០៧  ស្រុកសំរោង  ១១  ១៤៧ ២១០៨  ក្រុងដូនកែវ  ៣(សង្កាត់) ៤០ ២១០៩  ស្រុកត្រាំកក់  ១៥  ២៤៤ ២១១០  ស្រុកទ្រាំង  ១៤  ១៥៤

 អភិបាលខេត្ត 

 លរ អភិបាល កាន់តំណែង ប្រភពផ្សេងៗ1វ៉ី សំណាង២៤ មិថុនា ២០២៤ព្រះរាជក្រឹត្យលេខ នស/រកត/០៦២៤/៧០០ឯ. អ៊ូច ភា ត្រូវផ្លាស់​ប្ដូរដំណែង​ទៅជា​រដ្ឋលេខាធិការក្រសួង​មហាផ្ទៃ​វិញ​តាម​ព្រះរាជក្រឹត្យ​លេខ នស/រកត/០៦២៤/៦៩៦ 2 អ៊ូច ភា ២៦ មីនា ២០១៨  ព្រះរាជក្រឹត្យចុះថ្ងៃទី២៦ មីនា ឆ្នាំ២០១៨ 3  ឡាយ វណ្ណៈ  4 ស្រី បេន 5  កែប ជុតិមា  6 ស៊ូ ភីរិន្ទ