លីលាវតី ភាគ​ទី​ ២: ដល់មិត្រព្រហ្មចារី

ដល់មិត្រព្រហ្មចារី

បពិត្រលោកដ៏មានអាយុ ! ព្រះវេឡុវនារាមនាពេលនេះស្ថិតក្នុងសភាពស្ងប់ស្ងាត់គួរឲ្យសោកសង្រេងយ៉ាងខ្លាំង ព្រះអារាមដែលធ្លាប់តែខ្នាន់ខ្នាប់ដោយបរិស័ទទាំង ៤ ដែលភ្លូកភ្លឹកមកពីទិសានុទិស ដើម្បីទទួលអមតធម្មវារី ដែលហូរចេញពីព្រះពុទ្ធឱស្ឋ បានប្រែក្លាយហាក់បីដូចជាអារាមបុះដែលគ្មានអ្នកណាអាស្រ័យនៅអស់កាល​ជា​យូរអង្វែង កុដិ វិហារ ធម្មសាលាដែលធ្លាប់តែស្អាតស្អានរលើបរលីង ឥឡូវនេះមើលទៅព្រលូសព្រលូញរតាត់ រតាយ ហួសវិស័យដែលភិក្ខុចាស់ជរា ២ ឬ ៣ អង្គដែលនៅសល់មើលថែរក្សាឲ្យសព្វគ្រប់បាន ផ្លូវដើរតភ្ជាប់រវាង កុដិនិងកុដិដែលធ្លាប់មើលទៅគួរជាទីរីករាយនៃចិត្តខាងក្រោមម្លប់ដ៏ត្រឈឹងត្រឈៃនៃមែកឫស្សីក្រាស់ឃ្មឹក ឥឡូវនេះ ខ្វះអ្នកមើលថែបោសច្រាសទើបត្រូវស្លឹកឫស្សីនិងមែកឫស្សីស្ងួតហួតហែងដែលរុះជ្រុះមកពីខាងលើ​គ្របដណ្តប់ពាសពេញរហូតដល់មើលមិនឃើញផ្ទៃដី ខ្ញុំព្រះករុណាដើរពិនិត្យមើលវត្តដែលធ្លាប់អាស្រ័យនៅ​ដោយចិត្តស្តាយស្រណោះ ទិដ្ឋភាពស្មុតទ្រុឌលន្លង់លន្លោចនៃសារពើវត្ថុដែលនៅជុំវិញខ្លួន ធ្វើឲ្យខ្ញុំព្រះករុណា ផ្អូករលឹកនឹកដល់អនុសាសនីរឿងអនិច្ចតារបស់ព្រះបរមសាស្តា សង្ខារទាំងឡាយមិនទៀងទាត់ កើតឡើង ចម្រើនឡើង ទ្រុឌទ្រោមចុះហើយក៏រលត់ទៅវិញ គ្មានធម្មជាតណាមួយទៀងទាត់ទេក្រៅតែសភាព​មិនទៀង​ទាត់ហ្នឹងឯង ព្រះវេឡុវនារាមនេះកាលពីមុនគ្រាន់តែជាព្រៃឫស្សីជាទីអាស្រ័យនៅនៃហ្វូងកង្ហែនប៉ុណ្ណោះ លុះ​ចំណេរកាលតមក កាលបើព្រះបាទពិម្ពិសារទ្រង់បានវេរថ្វាយឲ្យជាព្រះអារាមដល់ព្រះបរមសាស្តា ព្រះវេឡុវនារាមក៏ក្លាយទៅជាសង្ឃាវាសដ៏រុងរឿង ប៉ុន្តែនៅពេលដែលព្រះបាទពិម្ពិសារទ្រង់សោយទិវង្គតទៅ ព្រោះស្នាព្រះហស្ថរបស់ព្រះបាទអជាតសត្តុដែលជាព្រះរាជឱរស និងសង្ឃមណ្ឌលបានបាក់បែកខ្ចាត់ខ្ចាយ​ទៅដោយស្នាដៃរបស់ព្រះទេវទត្តបែបនេះ ព្រះវេឡុវនារាមក៏ស្មុតទ្រុឌទ្រោមទៅយ៉ាងឆាប់រហ័ស ក្លាយទៅ​ជាព្រៃឫស្សីជាទីអាស្រ័យនៅរបស់ហ្វូងកង្ហែនដូចដើមវិញ កុំថាឡើយតែព្រះវេឡុវនារាម សូម្បីតែក្រុងរាជ​គ្រឹះជារាជធានីនៃមគធរដ្ឋដ៏ល្បីរន្ទឺឮសុសសាយនៅថ្ងៃណាមួយខាងមុខក៏នឹងក្លាយទៅជាគំនរដីនិងព្រៃរបោះ ដ៏ស្ងាត់ស្រងោចមិនខាន ។
នៅល្ងាចថ្ងៃនោះ ខ្ញុំព្រះករុណាបានកោះហៅប្រជុំភិក្ខុជរា ២ ឬ ៣ រូបដែលនៅសល់ក្នុងព្រះវេឡុវនារាមហើយ បានផ្តល់អនុសាសន៍ថា "បពិត្រលោកម្ចាស់ទាំងឡាយ ! សង្ខតធម៌ទាំងឡាយមានសភាពសាបសូន្យទៅ​ជា​ធម្មតា មានកើតឡើង ប្រែប្រួលហើយក៏រលត់ទៅ មើលតែព្រះវេឡុវនារាមនេះចុះ សម័យមួយ ធ្លាប់តែចម្រើន​រុងរឿង ណែនណាន់តាន់តាប់ដោយពុទ្ធបរិស័ទ ឆ្អែតឆ្អន់ ស្រាកស្រាន្តដោយពុទ្ធធម៌ ត្រជាក់ត្រជុំសុខដុម​ដោយ​សន្តិភាព កក់ក្តៅអន់ស្រន់នៅក្រោមពុទ្ធានុភាព  គួរនាដូចជាស្រះបោក្ខរណីដែលពេញប្រៀបដោយ​ធម្មវារីដែលប្រជាសត្វអ្នកស្រេកឃ្លានមកពីចតុរាទិសបានបរិភោគសោយសុខ ប៉ុន្តែឥឡូវនេះ ឃើញទេ? លោកម្ចាស់ទាំងឡាយក៏ឃើញជាក់ច្បាស់នឹងភ្នែកហើយ កុំថាឡើយតែព្រះវេឡុវនារាម សូម្បីតែអត្តភាព​រាង​កាយរបស់យើងនេះក៏ចេះតែទ្រុឌទ្រោមទៅរាល់ថ្ងៃ នៅថ្ងៃណាមួយប្រាកដជានឹងសល់តែធូលីកប់ផ្ទៃដី​ប៉ុណ្ណោះ" ។
កាលបើមើលឃើញស្ថានភាពរបស់ព្រះវេឡុវនារាមហើយ លោកម្ចាស់ទាំងឡាយអាចនឹងសោកសង្រេង និង ស្តាយស្រណោះ មូលហេតុដែលស្តាយស្រណោះក៏ព្រោះតែលោកម្ចាស់ទាំងឡាយមិនចង់ឃើញព្រះ​វេឡុវនារាមស្ថិតនៅក្នុងសភាពទ្រុឌទ្រោមបែបនេះ លោកម្ចាស់ទាំងឡាយចង់ឲ្យព្រះវេឡុវនារាមចម្រើនរុង​រឿងដូចសព្វដង កាលបើវាមិនប្រព្រឹត្តទៅតាមចំណង់របស់លោកម្ចាស់ទាំងឡាយ លោកម្ចាស់ទាំងឡាយក៏ សោកសង្រេង សំណោកសោកសង្រេងនេះព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធជាម្ចាស់នៃយើងត្រាស់ថាជាសេចក្តីទុក្ខ ជាទុក្ខ​ដែល​កើតឡើងព្រោះចំណង់ឬបំណងប្រាថ្នារបស់លោកម្ចាស់ទាំងឡាយ មិនមែនកើតឡើងព្រោះ​ដំណើរ​ប្រែប្រួល​របស់វត្ថុទាំងឡាយទេ ព្រោះអ្វីៗតែងប្រែប្រួលទៅបែបនោះជាប្រក្រតីធម្មតា ទោះបីយើងកើតមក​ក្នុងលោកនេះឬមិនកើតមកក៏ដោយ វាក៏ប្រែប្រួលទៅរបស់វាយ៉ាងនោះឯង  ប្រៀបបីដូចជាក្រសែទឹកក្នុងស្ទឹង​គង្គាដែលហូរទៅកាន់មហាសាគរប៉ែកខាងទិសបូព៌អស់កាលជានិរន្តរ គ្មានអំណាចណាៗមកបង្គាប់បញ្ជា​ឲ្យក្រសែទឹកនោះហូរបកទៅទិសបស្ចឹមបានទេ គ្មានអំណាចណាៗមកបង្គាប់បញ្ជាឲ្យសង្ខតធម៌ទាំងឡាយ នៅឋិតថេរចីរកាលបានទេ ប៉ុន្តែបើទុកជាដូច្នោះក៏ដោយ ចិត្តរបស់យើងក៏ចង់ឲ្យវាអន្ទោលទៅតាមដែល​យើងប្រាថ្នាចង់បាន កាលបើវាមិនប្រព្រឹត្តទៅតាមដែលយើងប្រាថ្នាចង់បាន យើងក៏រងទុក្ខទោមនស្ស កាលបើដូច្នេះ ទើបឈ្មោះថា យើងសាងទុក្ខទោមនស្សឲ្យដល់ខ្លួនឯង ។  

"បពិត្រលោកដ៏មានអាយុ ! ក្នុងលោកនេះមានអ្វីៗច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់ណាស់ដែលយើងមិនអាចដោះស្រាយបាន កាលបើយើងមិនអាចដោះស្រាយវាបាន យើងត្រូវដោះស្រាយចំពោះខ្លួនយើងសិន យើងត្រូវសម្របចិត្ត របស់​យើង​ឲ្យចូលជាមួយនឹងវា ទើបមិនកើតទំនាស់ក្នុងចិត្តនិងសេចក្តីទុក្ខ ចូរកុំបញ្ច្រាសក្រសែធម្មជាតិ ដែលយើងមិន​អាចនឹងបញ្ច្រាសបាន ចូរទទួលយកក្រសែប្រែប្រួលរបស់វដ្តលោក ហើយលោកម្ចាស់ទាំងឡាយនឹងរស់នៅ​ក្នុង​វដ្តលោកនេះដោយសេចក្តីសុខ ម៉្យាងទៀត កាលបើលោកម្ចាស់ទាំងឡាយយល់ជ្រួតជ្រាបដល់កម្លាំងអនិច្ចំ​ច្បាស់​លាស់​ចំពោះចិត្តហើយ ចូរកុំប្រមាទ ចូរប្រញាប់ប្រញាល់សាងគុណធម៌ដែលមិនទាន់មានឲ្យកើតឡើង​ក្នុងខ្លួនមុននឹងចូលដល់វិនាទីចុងក្រោយនៃជីវិត អំពើអាក្រក់តាមផ្លូវកាយ វាចា ចិត្តណានីមួយដែលមិនទាន់​លះបង់បាន ចូរប្រញាប់ប្រញាល់លះបង់ឲ្យដាច់ស្រឡះ អំពើល្អតាមផ្លូវកាយ វាចា ចិត្ត ណានីមួយដែល​មិន​ទាន់​បានធ្វើ  ចូររួសរាន់ធ្វើឲ្យបានឆាប់ កិលេសគ្រោតគ្រាតជំពូកណាដែលកើតឡើងក្នុងចិត្ត ធ្វើឲ្យចិត្តល្អក់ល្អន់ ចូរ​កម្ចាត់បង់ដោយសមាធិ  កិលេសល្អិតល្អន់ជំពូកណាដែលនៅដេកត្រាំក្នុងសន្តាន ចូរកម្ចាត់បង់ដោយបញ្ញា បើលោកម្ចាស់ទាំងឡាយធ្វើបានតាមគោលការណ៍ដូចដែលរៀបរាប់មកនេះ បើទុកជាមិនបានសម្រេចមគ្គផល ក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនាក៏ដោយ ក៏មានជីវិតរស់នៅយ៉ាងសុខសាន្តក្នុងបច្ចុប្បន្នជាតិនេះ លើសពីនោះទៀត ថែម​ទាំង​បាន​ជាឧបនិស្ស័យបារមីសម្រាប់ភពជាតិតទៅមុខផង" ។
នៅពេលបានផ្តល់អនុសាសន៍ដល់មិត្រព្រហ្មចារីហើយ ខ្ញុំព្រះករុណាក៏ពោលអាបុច្ឆនកថាលាកលាដើម្បីធ្វើ​ដំណើរចាក​ចេញពីព្រះវេឡុវនារាមនៅថ្ងៃព្រឹកឡើង លុះបានដឹងថាខ្ញុំព្រះករុណានឹងធ្វើដំណើរចាកចេញទៅ ភិក្ខុជរាគួរឲ្យអាសូរទាំងនោះក៏ទទូចអង្វរ សូមឲ្យខ្ញុំព្រះករុណាគង់នៅក្នុងព្រះវេឡុវនារាមតទៅទៀត
"បពិត្រលោកម្ចាស់រេវត្តៈ ! "ភិក្ខុមួយរូបពោលឡើង "សូមនិមន្តលោកម្ចាស់គង់នៅប្រោសពួកខ្ញុំកូរណា​សិន​ផង កុំបោះបង់ចោលពួកខ្ញុំកូរណាឡើយ ពួកខ្ញុំកូរណាជាភិក្ខុចាស់ ទើបនឹងបព្វជ្ជាឧបសម្ប័ទក្នុងព្រះ​ពុទ្ធសាសនាមិនយូរប៉ុន្មាន នៅមិនទាន់យល់ជាក់ច្បាស់ក្នុងបដិបទាមគ្គ ពេលនេះ ពួកខ្ញុំកូរណាគ្មាន​ទីពឹង​ណាទៀតទេ ព្រះបរមសាស្តាព្រមទាំងភិក្ខុសង្ឃក៏បានចាកចេញទៅកាន់ក្រុងសាវត្ថីហើយ ពួកខ្ញុំកូរណា​ជា​ភិក្ខុចាស់មិនមានកម្លាំងកំហែងល្មមនឹងតាមពុទ្ធដំណើរទៅបានទេ ទើបទើរនៅទីនេះដោយសង្ឃឹមថានឹង​បានលោកម្ចាស់ជាទីពឹង ប៉ុន្តែបើលោកម្ចាស់នឹងចាកចេញទៅទៀត តើឲ្យពួកខ្ញុំកូរណាបានអ្នកណាជាទីពឹង​?"
"បពិត្រលោកម្ចាស់ទាំងឡាយ ! " ខ្ញុំព្រះករុណាឆ្លើយតបដោយយល់ចិត្តអាណិតអាសូរភិក្ខុចាស់ទាំងនោះ 
"ដោយទឹកចិត្តពិត មេត្តាធម៌និងករុណាធម៌បានដាស់តឿនខ្ញុំកូរណាឲ្យរស់នៅជាមួយនឹងលោកម្ចាស់ ឲ្យរស់​នៅជាមួយនឹងព្រះវេឡុវនារាមដែលខ្ញុំកូរណាធ្លាប់រស់នៅរាប់សិបឆ្នាំ ប៉ុន្តែភារកិច្ចនៅខាងមុខរបស់ខ្ញុំកូរណា​កំពុង​តែរងចាំទាំងដើម្បីប្រយោជន៍ដល់អ្នកដទៃនិងប្រយោជន៍របស់ខ្លួនឯង ខ្ញុំកូរណានៅជាបុថុជ្ជន នៅមាន​កិលេសក្រាស់ក្រែលក្នុងសន្តានដែលត្រូវកម្ចាត់បង់ដូចយ៉ាងលោកម្ចាស់ទាំងឡាយដែរ ខ្ញុំកូរណាបាននៅ​គ្រប់​គ្រងព្រះវេឡុវនារាមដើម្បីប្រយោជន៍ដល់អ្នកដទៃមកយូរហើយ ឈានចូលដល់ឆ្នាំទី ១៦ ឃើញថា សង្ខាររាងកាយក៏ចាស់ទ្រុឌទ្រោមទៅរាល់ថ្ងៃ ដោយពុំបានធ្វើប្រយោជន៍ខ្លួនឡើយ ព្រោះហេតុនោះ សូម​លោក​ម្ចាស់ទាំងឡាយមេត្តាយល់ចិត្តអាណិតខ្ញុំកូរណាខ្លះផង សូមឲ្យខ្ញុំកូរណាបានត្រាច់ចារិកទៅដើម្បី​បំពេញ​សមណធម៌​តាមយថាផាសុកចុះ លុះបានសម្រេចមគ្គផលបង្គួរហើយ ខ្ញុំកូរណានឹងវិលត្រឡប់មក​រស់នៅក្នុងព្រះវេឡុវនារាមវិញលុះត្រាតែដល់អវសានកាលនៃជីវិត" ។

"មួយវិញសោត លោកម្ចាស់ទាំងឡាយសុទ្ធតែបានបព្វជ្ជាឧបសម្ប័ទនៅចំពោះព្រះភក្ត្ររបស់ព្រះបរមសាស្តា ទាំងបានទទួលពុទ្ធោវាទបឋមជាបដិបទាមគ្គរាល់អង្គហើយ មិនសមបីបើនៅគិតពឹងពាក់អាស្រ័យអ្នកដទៃ​នោះទេ ព្រះធម៌ដែលព្រះបរមគ្រូទ្រង់សម្តែងហើយនោះគឺជាទីពឹងរបស់ពួកយើង ចូរលោកម្ចាស់ទាំងឡាយ​បដិបត្តិព្រះធម៌ចុះ ហើយព្រះធម៌នឹងរក្សាការពារលោកម្ចាស់ទាំងឡាយ ព្រះធម៌នឹងបានជាទីពឹងដល់​លោក​ម្ចាស់ទាំងឡាយ "
"បពិត្រលោកម្ចាស់ ! " ភិក្ខុជរាមួយរូបទៀតស្រដីឡើង " សូម្បីតែព្រះធម៌ជាពាក្យប្រៀនប្រដៅរបស់ព្រះបរម​សាស្តា ពួកខ្ញុំកូរណាក៏មិនទាន់យល់ច្បាស់ល្អដែរ បានស្តាប់ព្រះធម្មទេសនារបស់ព្រះអង្គមិនប៉ុន្មានដងផង​ក៏ស្រាប់តែកើតហេតុការណ៍អាក្រក់ឡើង ហើយព្រះបរមសាស្តាព្រមទាំងភិក្ខុសង្ឃក៏ទ្រង់ពុទ្ធដំណើរទៅកាន់ ក្រុងសាវត្ថី បើលោកម្ចាស់រេវត្តៈមានសេចក្តីចាំបាច់ត្រូវចាកចេញទៅ ខ្ញុំកូរណាក៏មិនអាចហាមឃាត់លោកម្ចាស់​បានដែរ ប៉ុន្តែមុននឹងនិមន្តទៅ សូមនិមន្តលោកម្ចាស់ប្រទានសាសនោវាទណែនាំវិធីប​ដិបត្តិដើម្បីសេចក្តីរួច​ផុតចាកទុក្ខដល់ពួកខ្ញុំកូរណាផង"
"បពិត្រលោកម្ចាស់ទាំងឡាយ ! " ខ្ញុំព្រះករុណាចាប់ផ្តើមផ្តល់សាសនោវាទ "ខ្ញុំកូរណាក៏នៅជាបុថុជ្ជនដូច​យ៉់ាង​លោកម្ចាស់ទាំងឡាយដែរ នៅមានកិលេសាសវៈដេកត្រាំក្នុងសន្តាន ទោះបីបើដឹងវិធីបដិបត្តិក៏ដោយ ក៏ដឹង​ព្រោះ​អាស្រ័យ​បរិយត្តិនិងសញ្ញា មិនមែនយល់ដឹងដែលកើតចេញពីញាណពិសេសដែលជាផលនៃវិជ្ជានិងវិមុត្តិ​នោះទេ ប៉ុន្តែក្នុងឋានៈដែលឧបសម្ប័ទមកយូរ និងបានស្តាប់ពុទ្ធោវាទពីព្រះឱស្ឋរបស់ព្រះបរមសាស្តា ខ្ញុំកូរណា សូមប្រគេនពាក្យណែនាំក្នុងផ្លូវបដិបត្តិតាមដែលបានស្តាប់ឮមកយ៉ាងសង្ខេប ប៉ុន្តែជាបឋម ខ្ញុំកូរណាសូម​សាកសួររំយល់របស់លោកម្ចាស់ទាំងឡាយសិន លោកម្ចាស់ទាំងឡាយដឹងច្បាស់ហើយមែនទេថា គោលបំណងរបស់ព្រហ្មចារ្យ គឺ អ្វី? "
ភិក្ខុជរាគង់នៅស្ងៀម សម្លឹងមើលមុខគ្នាទៅវិញទៅមក ហាក់នឹងថាប្រចាំគ្នាឲ្យឆ្លើយតប មួយស្របក់ធំកន្លង​ទៅ ភិក្ខុជរាមួយរូបទើបស្រដីឡើងថា
"បពិត្រទានម្ចាស់ ! ខ្ញុំកូរណាយល់ឃើញថា គោលបំណងរបស់ព្រហ្មចារ្យ គឺ ព្រះនិព្វាន "
"ត្រឹមត្រូវហើយ លោកម្ចាស់ ! " ខ្ញុំព្រះករុណាឆ្លើយរ៉ាប់រងហើយសួរតទៅទៀតថា "ប៉ុន្តែលោកម្ចាស់មាន​ដឹង​ទេ​ថាតើនិព្វាននោះ គឺ អ្វី?"
"ខ្ញុំកូរណាបានស្តាប់ឮមកថា និព្វាន គឺ សភាពដែលរំលត់ទុក្ខព្រមទាំងហេតុនៃទុក្ខទាំងពួង"ភិក្ខុជរាមួយរូប​ទៀតឆ្លើយតប
"ត្រឹមត្រូវណាស់ លោកម្ចាស់ !" ខ្ញុំព្រះករុណានិយាយបន្ថែម
 "បពិត្រទានម្ចាស់ ! "ភិក្ខុរូបដែលមានអាយុតិចជាងអង្គដទៃនិយាយជ្រែកឡើង "ខ្ញុំកូរណាមានសេចក្តី​សង្ស័យ​មកយូរហើយ ថាតើនិព្វានមានពិតមែនឬទេ បើមានមែន តើនៅឯណា? សូមនិមន្តទានម្ចាស់ជួយ​ពន្យល់​ដល់ខ្ញុំកូរណាផង"
"បពិត្រលោកម្ចាស់ ! សេចក្តីសង្ស័យរបស់លោកម្ចាស់ចាត់ទុកថាមានហេតុគួរឲ្យសង្ស័យពិតមែន ប៉ុន្តែ​សេចក្តី​សង្ស័យខ្លះជួនកាលជាធម៌យឺតយូរនាំឲ្យអល់ឯកក្នុងការបដិបត្តិ ប៉ុន្តែបើលោកម្ចាស់កើតសេចក្តី​សង្ស័យ​ឡើងហើយ ខ្ញុំកូរណានឹងព្យាយាមដោះស្រាយសេចក្តីសង្ស័យរបស់លោកម្ចាស់សិន ខ្ញុំកូរណាសូម​សួរ​លោកម្ចាស់ថា តើក្រុងវេសាលីមានពិតមែនឬទេ? "
"មានពិតមែនណៈ ទានម្ចាស់ ! "ភិក្ខុរូបនោះឆ្លើយតប
"តើលោកម្ចាស់ដឹងបានដូចម្តេចថាក្រុងវេសាលីមានពិតមែន តើលោកម្ចាស់ធ្លាប់និមន្តទៅ​ឃើញដោយ​ភ្នែក​របស់​ខ្លួនឯងឬ?"
"ខ្ញុំកូរណាមិនធ្លាប់ឃើញទេ ទានម្ចាស់ ! ប៉ុន្តែមានមនុស្សជាច្រើនដែលគេទៅឃើញដោយភ្នែកខ្លួនឯង ហើយនាំយកមកតំណាលឲ្យខ្ញុំកូរណាស្តាប់"
"ឧបមាថា លោកម្ចាស់ចង់នឹងទៅពិសោធដោយខ្លួនឯងថាតើក្រុងវេសាលីមានពិតមែនឬទេ តើមានផ្លូវ​ណា​ដែលលោកម្ចាស់អាចទៅបានទេ?"
"មាន ទានម្ចាស់ ! ខ្ញុំកូរណាអាចនឹងទៅពិសោធបានសព្វកាល ក៏ក្រុងវេសាលីស្ថិតនៅកន្លែង​ដើមទាំងផ្លូវទៅ​កាន់ក្រុងវេសាលីក៏មាន ខ្ញុំកូរណាអាចនឹងធ្វើដំណើរទៅបានគ្រប់ពេលវេលា"
នៅពេលដេញដោលគូសន្ទនាឲ្យស្ថិតនៅក្នុងឋានានុរូបហើយ ខ្ញុំព្រះករុណាក៏ស្រដីឡើងថា
"ព្រះនិព្វានក៏ដូចនឹងក្រុងវេសាលីនោះឯង លោកម្ចាស់ ! សូម្បីបើលោកម្ចាស់មិនធ្លាប់ទៅព្រះនិព្វានក៏ដោយ ប៉ុន្តែក៏មានមនុស្សជាច្រើនដែលបានទៅដល់ព្រះនិព្វានដោយខ្លួនឯងហើយនាំយកមកតំណាលឲ្យយើង​ស្តាប់ បុគ្គលដែលទៅដល់ព្រះនិព្វានមុនគេ ហើយនាំយកមកតំណាលឲ្យយើងស្តាប់ គឺ ព្រះបរមសាស្តា​របស់យើងហ្នឹងឯង ប្រសិនបើលោកម្ចាស់ចង់នឹងពិសោធថាការដែលទៅដល់ព្រះនិព្វាននោះមានពិត​មែន​ឬទេ លោកម្ចាស់អាចធ្វើដំណើរទៅបាន ដោយដើរតាមផ្លូវដ៏ប្រសើរដែលហៅថា អរិយមគ្គ ដែលព្រះបរម​សាស្តាទ្រង់បានសម្តែងទុកហើយយ៉ាងបើកចំហ ច្បាស់លាស់ ឥតបិទបាំងលាក់លៀមទេ ឧបមាឧបមេយ្យ​ដែលខ្ញុំកូរណាបានលើកឡើងមកសម្តែងនេះ តើល្មមនឹងធ្វើឲ្យលោកម្ចាស់យល់បានឬនៅថាព្រះនិព្វាន​មាន​ពិតមែន"
"យល់បានហើយ ទានម្ចាស់ !" ភិក្ខុរូបដដែលឆ្លើយតប
"តាមសភាពពិតនោះ ព្រះនិព្វាន ប្រែថា សេចក្តីរំលត់ទុក្ខ សេចក្តីទុក្ខជាសច្ចភាពនៃជីវិតដែល​លោកម្ចាស់​ទាំងឡាយកំពុងតែប្រឈមមុខនៅគ្រប់ខណៈ បញ្ហាសំខាន់មិនមែនស្ថិតនៅត្រង់ថានិព្វានមានមែនឬ​មិនមែន​នោះទេ  ប៉ុន្តែស្ថិតនៅត្រង់ថាតើធ្វើដូចម្តេចទើបអាចរំលត់ទុក្ខបាន បញ្ហាប្រឈមមុខរបស់យើង គឺ ការរំលត់​សេចក្តីទុក្ខដែលកំពុងតែឆេះរោលរាលយើង ប្រៀបដូចជាបុរសដែលត្រូវគ្រាប់ព្រួញរបស់បច្ចាមិត្រ ដេកឈឺ​ចុកចាប់ថ្ងួចថ្ងូរ ភារកិច្ចដែលគេគួរប្រញាប់ធ្វើភ្លាម គឺ ការដកគ្រាប់ព្រួញចេញ ហើយរក្សាព្យាបាលមុខរបួស ឲ្យជាស្រឡះ មិនគួរខាតពេលវេលាក្នុងការស៊ើបអង្កេតថា តើគ្រាប់ព្រួញនោះមានប្រវែងប៉ុន្មាន ទម្ងន់ប៉ុន្មាន អ្នកណាជាអ្នកបាញ់មក បាញ់មកពីទិសណាជាដើម ព្រោះហេតុនោះ ភារកិច្ចចំពោះមុខរបស់យើង គឺ ការរំលត់​ភ្លើងទុក្ខ តើយើងនឹងរំលត់ភ្លើងទុក្ខបានដោយវិធីណា នេះគឺបញ្ហាសំខាន់ ខ្ញុំកូរណានឹងសម្តែង​វិធីរំលត់ទុក្ខដល់លោកម្ចាស់ទាំងឡាយតាមដែលបានស្តាប់មកពីសម្នាក់ព្រះបរមសាស្តា និងតាមវិធីការ​ដែល​ខ្ញុំកូរណាបានប្រព្រឹត្តបដិបត្តិមកជាប្រចាំ សូមលោកម្ចាស់ទាំងឡាយតាំង​ចិត្តត្រងត្រាប់ស្តាប់តទៅ" ។