navinnseab/khmer-wikipedia-article huggingface dataset:
ខេត្តតាកែវ: អភិបាលខេត្ត

អភិបាលខេត្ត 

 លរ អភិបាល កាន់តំណែង ប្រភពផ្សេងៗ1វ៉ី សំណាង២៤ មិថុនា ២០២៤ព្រះរាជក្រឹត្យលេខ នស/រកត/០៦២៤/៧០០ឯ. អ៊ូច ភា ត្រូវផ្លាស់​ប្ដូរដំណែង​ទៅជា​រដ្ឋលេខាធិការក្រសួង​មហាផ្ទៃ​វិញ​តាម​ព្រះរាជក្រឹត្យ​លេខ នស/រកត/០៦២៤/៦៩៦ 2 អ៊ូច ភា ២៦ មីនា ២០១៨  ព្រះរាជក្រឹត្យចុះថ្ងៃទី២៦ មីនា ឆ្នាំ២០១៨ 3  ឡាយ វណ្ណៈ  4 ស្រី បេន 5  កែប ជុតិមា  6 ស៊ូ ភីរិន្ទ
ខេត្តតាកែវ: ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រវត្តិសាស្ត្រ 
រូបភាពតូច|ប្រាសាទតាព្រហ្មទន្លេបាទី
តាកែវជាខេត្តចំណាស់មួយត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជា "ដើមកំណើតនៃអរិយធ៌មខ្មែរ" ដោយសារតែធ្លាប់ជាតំបន់កណ្តាលនៃនគរចេនឡាបន្ទាប់ពីការធ្លាក់ចុះនៃនគរភ្នំ។ ប្រវត្តិសាស្រ្ត ជាច្រើនដែលទាក់ទងនឹងសម័យ អាណាចក្រភ្នំ និងសម័យ ចេនឡា ដោយមាន ប្រាសាទបុរាណជាច្រើនរហូតដល់៣៤ប្រាសាទដែលបានកសាងឡើងមុនសម័យអង្គររវាងសតវត្សទី៥ដល់ទី៨។ សក្ដានុពលភាពសំខាន់ក្នុងខេត្ត នេះគឺវិស័យទេសចរណ៍ ដែលជាប្រភពចំណូលជូនរដ្ឋ និងអាចឱ្យប្រជាពលរដ្ឋទាញរកប្រយោជន៍ពីវិស័យនេះផងដែរ។ តំបន់ទេសចរណ៍សំខាន់ៗក្នុងខេត្តនេះមានភាគច្រើនជាទីតាំងប្រវត្តិសាស្ត្រ ដូចជា ប្រាសាទបុរាណជាដើម ដែលធ្វើឱ្យទេសចរចូលចិត្តមកធ្វើការសិក្សាស្រាវជ្រាវ ព្រមទាំងទទួលនូវអារម្មណ៍បរិសុទ្ធ ពីទេសភាពប្រណីតៗជុំវិញតំបន់ ប្រាសាទបុរាណនោះផងដែរ។តាកែវត្រូវបានគេគិតថាជាកន្លែងកំណើតនៃអរិយធម៌ខ្មែរ។ ពាណិជ្ជករនៃប្រទេសចិនបានរៀបរាប់ថា រាជាណាចក្រខ្មែរកាលពីដើមមានទីតាំងស្ថិតនៅតាកែវ ដែលមានឈ្មោះថា "ហ្វ៊ូណន" ហើយពួកគេបាននិយាយទៀតថា នេះជាព្រះរាជាណាចក្រដែលមានកំពែងព័ទ្ធជុំវិញ។ ភស្ដុតាងនៃវត្ថុបុរាណនៅអង្គរបុរី បានបញ្ជាក់ថាទីនេះជាកន្លែងដែល ជាមូលដ្ឋាននៃព្រះរាជាណាចក្រខ្មែរយ៉ាងសំខាន់ចាប់តាំងពីដើមឆ្នាំ ៤០០ មុនគ្រិស្តសករាជ។ ក្នុងចំណោមខេត្តទាំង ២៤ ខេត្តតាកែវគឺជាខេត្តមួយដែលមានវ័យចំណាស់ជាងគេក្នុងប្រវត្តិសាស្រ្ត ដែលមានប្រវត្តិទាក់ទង់និងអាណាចក្រភ្នំ និងចេនឡា។ ខេត្តតាកែវមានប្រាសាទបុរាណចំនួន ៣៤ ដែលបុព្វបុរសខ្មែរយើងបានបន្សល់ទុក ហើយក៏ជាដួងព្រលឹងនៃប្រជាជនខ្មែរកាលជំនាន់នោះនិងប្រទេសកម្ពុជាយើងផងដែរ។ បច្ចុប្បន្នខេត្តតាកែវមានប្រាសាទ ដែលមានរូបរាងច្បាស់លាស់ចំនួន ៩កន្លែងដែលទាក់ទងនឹងប្រវត្តិសាស្រ្តគឺ៖
 ប្រាសាទភ្នំដា ស្ថាបនាឡើងនៅក្នុងសតវត្សទី៦ ស្ថិតនៅក្នុងស្រុកអង្គរបូរី។
 ប្រាសាទបាយ៉ង់កោរ ស្ថាបនាឡើងក្នុងសតវត្សទី៧ ស្ថិតនៅលើកំពូលភ្នំ បាយ៉ង់ ស្រុកគិរីវង់។
 ប្រាសាទនាងខ្មៅ: ស្ថាបនាឡើងក្នុងសតវត្សទី១០ ស្ថិតនៅក្នុងស្រុកសំរោង។
 ប្រាសាទភ្នំជីសូរ: ស្ថាបនាឡើងក្នុងសតវត្សទី១១ ស្ថិតនៅលើកំពូលភ្នំជីសូរ ក្នុងស្រុកសំរោង។
 ប្រាសាទភ្នំតាម៉ៅ: ស្ថាបនាឡើងក្នុងសតវត្សទី១១ ស្ថិតនៅក្នុងស្រុកបាទី។
 ប្រាសាទថ្មដុះ: ស្ថាបនាឡើងក្នុងសតវត្សទី១១ ស្ថិតនៅក្នុងស្រុកបាទី។
 ប្រាសាទតាព្រហ្មទន្លេបាទី: ស្ថាបនាឡើងក្នុងសតវត្សទី១២ និងដើមសតវត្សទី១៣ ស្ថិតនៅក្នុងស្រុកបាទី។
 ប្រាសាទយាយពៅ: ស្ថាបនាឡើងក្នុងសតវត្សទី១២ ស្ថិតនៅក្នុងស្រុកបាទី។
 រូបភាពតូច|ប្រាសាទភ្នំដាដែលស្ថាបនានាសតវត្សទី៦ប្រាសាទជប់ពល: ស្ថិតនៅក្នុងក្រុងដូនកែវ។
ខេត្តតាកែវ: វត្ថុអនុស្សាវរីយ៍ក្នុងតំបន់

វត្ថុអនុស្សាវរីយ៍ក្នុងតំបន់
ទាំងនេះគឺជាហូលខ្មែរ ផាមួង និងក្រមាសូត្រដែលជាស្នាដៃរបស់ស្រ្ខ្តីខ្មែរនៅក្នុងស្រុកសំរោង។ ផលិតផលទាំងអស់នេះត្រូវបានទិញនៅគ្រប់វិស័យ កីឡា ទេសចរណ៏និងទីផ្សារក្នុងស្រុក។ ហើយពួកវាត្រូវបានផលិតឡើងក្នុងគុណភាពល្អបំផុត និងមានប្រយោជន៏សម្រាប់ការតុបតែងផ្ទះ និងការប្រើប្រាស់។ យើងអាចរកទិញបាននៅតាមទីផ្សារមួយចំនួនណៅក្នុងខេត្តតាកែវ ដូចជា ផ្សារ អង្គតាសោម ផ្សារសំរោងយ៉ោង និងនៅតាមទីផ្សារផ្សេងៗទៀតនៅក្នុងខេត្តតាកែវ និងនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាផងដែរ។ ទាំងនេះគឺជាផ្នែកមួយនៃអត្តសញ្ញាណខ្មែរ។ ទោះជាយ៉ាងណាពួកវាត្រូវបានគេត្បាញនៅក្នុងខេត្តជាំច្រើនក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ សូមអញ្ជើញមកទស្សនា និងទិញផលិតផលទាំងនេះដែលមានតម្លៃតោកសមរម្យ ហើយមានគុណភាពខ្ពស់។
ខេត្តតាកែវ: អាកាសធាតុ

អាកាសធាតុ 
រូបភាពតូច|អ្នកនេសាទនៅជិតអង្គរបូរី ខេត្តតាកែវ
ខេត្តតាកែវមាន ៤រដូវគឺ រដូវរងា ចាប់ពី វិច្ឆិកាដល់ខែកុម្ភៈ និង មានរដូវលំហែរមានប្រាំង និង វស្សា ចាប់ ខែមិនា ដល់ខែឧសភា រដូវភ្លៀងមានចាប់ពី ខែមិថុនាដល់ខែតុលា។ ទីក្រុងដូនកែវ ខេត្តតាកែវ គឺជាក្រុងដែលមានភ្លៀងធ្លាក់ច្រើន នៅថ្ងៃដែលក្តៅ មានកំដៅរហូតទៅដល់ ៣៧អង្សា ហើយបើត្រជាក់ជាងគេវិញមានរហូត ២១អង្សា។
ខេត្តតាកែវ: ការអភិវឌ្ឍ

ការអភិវឌ្ឍ
រូបភាពតូច|ទិដ្ឋភាពវិមានឯករាជ្យទីក្រុងដូនកែវនៃខេត្តតាកែវ
ចំពោះការអភិវឌ្ឈវិញមានភាពរីកចំរើននិងងាយស្រួលជាងមុន ដោយមានផ្លូវជាតិ ផ្លូលំ សាលារៀន មន្ទីរពេទ្យ។ ចំពោះផ្នែកសន្ដិសុខវិញមានសណ្ដាប់ធ្នាប់ល្អគ្មានអំពើលួចឆក់ប្លន់ ដែលប៉ះពាល់ដល់ការប្រកបរបររបស់ប្រជាជនឡើយ។ មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះប្រព័ន្ធអគ្គីសនីវិញមានស្ទើគ្រប់ផ្ទះ និង មានទឹកគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ប្រើប្រាស់ក្នុងជីវភាពប្រចាំថ្ងៃ ។ ក្នុងឆ្នាំ២០១៧ នេះប្រជាជនប្រមាណ ៤០%ហើយដែលបានប្រើប្រាស់ទឹកស្អាតរាជរដ្ឋាភិបាលកំពុងតែខិតខំរៀបចំទឹកស្អាតដល់ប្រជាជនទូទាំងខេត្ត  តែប្រជាពលរដ្ឋហាក់ដូចជាមិនចង់បោះបង់ចោលទម្លាប់ចាស់របស់ពួកគេ ក្នុងការប្រើប្រាស់ទឹកស្រះ និងទឹកអណ្ដូងឡើយ។  ក្រុមមន្ត្រី នឹងខិតខំជំរុញពួកគេឲ្យងាកមកប្រើប្រាស់ទឹកស្អាតវិញ។ បើប្រៀបធៀបខេត្តកំពង់ស្ពឺ កំពត កណ្ដាល ដែលជាខេត្តដែលនៅភាគខាងត្បូងនិងមានព្រំដែនជាប់ជាមួយប្រទេសវៀតណាម ខេត្តតាកែវគឺជាខេត្តដែលជាប់ចំណាត់ច្នាក់ ហើយមានភ្ញៀវទេសចរណ៏ទៅទស្សនាជាច្រើន។ អ្នកទស្សនាភាគច្រើនជាជនជាតិខ្មែរដែលពួកគេច្រើនទៅទស្សនាប្រាសាទបុរាណនៅចុងសប្តាហ៏។
ខេត្តតាកែវ: សេដ្ឋកិច្ច

សេដ្ឋកិច្ច
រូបភាពតូច|វាលស្រែខេត្តតាកែវ
សេដ្ឋកិច្ចខេត្តតាកែវជាមូលដ្ខានគឺពឹងផ្អែកលើការធ្វើកសិកម្ម ការនេសាទ ការដាំដំណាំស្រូវនិងផ្លែឈើ ជាពិសេសគឺនៅតាមជនបទ។ ចំណែកនៅតាមទីប្រជុំជនវិញ ប្រជាជនច្រើនប្រកបរបរលក់ដូរ និងការប្រកបរបរអាជីវកម្មផងដែរ។ ហើយក៏មានសក្ដានុពលផងដែរចំពោះវិស័យទេសចរណ៍។
ខេត្តតាកែវ: ផ្សារ

ផ្សារ
សំរាប់ផលិតផល ត្រី ផ្លែឈើ បន្លែ សាច់ និងផលិតផលវេចខ្ចប់ មួយចំនួនជាផលិតផលក្នុងស្រុក និងភាគច្រើននាំចូលមកពីប្រទេសវៀតណាម។ ភាគច្រើននៃហាងលក់ម្ហូបអាហារ និងភេសជ្ជៈ គឺនៅជុំវិញផ្សារ។ 

ផ្សារនៅខេត្តតាកែវរួមមាន
 ផ្សារកំពង់ជ្រៃ 
 ផ្សារកោះអណ្ដែត
 ផ្សារគិរីវង់(ឃុំព្រៃរំដេង)
 ផ្សារក្បាលពោធិ៍ 
 ផ្សារតាកែវ
 ផ្សារដើមរកា
 ផ្សារត្រពាំងអណ្ដើក
 ផ្សារត្រាំកក់
 ផ្សារត្រាំខ្នារ
 ផ្សារថ្នល់បែកគុស
 ផ្សារទន្លាប់ 
 ផ្សារធំ
 ផ្សារបត់រកា
 ផ្សារព្រៃល្វា 
 ផ្សារព្រៃសណ្ដែក
 ផ្សារព្រំដែនថាម៉ូ
 ផ្សារភ្នំដិន
 ផ្សារឫស្សីស្រុក
 ផ្សារសៃវ៉ា
 ផ្សារសំរោងយ៉ោង
 ផ្សារអង្គតាសោម 
 ផ្សារអង្គរកា
 ផ្សារអង្គរបុរី
thumb|បឹងតាកែវស្ថិតក្នុងខេត្តតាកែវ
ខេត្តត្បូងឃ្មុំ

ត្បូងឃ្មុំ () គឺជាខេត្តនៃកម្ពុជាស្ថិតនៅវាលទំនាបកណ្ដាលនៃទន្លេមេគង្គ។ មានព្រំប្រទល់ជាប់ខេត្តកំពង់ចាមនៅខាងលិច ក្រចេះនៅខាងជើង ព្រៃវែងនៅខាងត្បូង និង មានព្រំដែនអន្តរជាតិរួមជាមួយវៀតណាមនៅខាងកើត។ ទីរួមខេត្តហើយក៏ជាទីក្រុងធំបំផុតគឺសួង។ 

ខេត្តត្បូងឃ្មុំត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅពេលដែលខេត្តកំពង់ចាមត្រូវបានបំបែកជាពីរដោយព្រះរាជក្រឹត្យឡាយព្រះហស្តលេខានៅថ្ងៃទី៣១ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០១៣ ដោយព្រះមហាក្សត្រព្រះបាទនរោត្តមសីហមុនី តាមអនុសាសន៍របស់សម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន។ ខេត្តនេះមានភាគរយខ្ពស់បំផុតនៃចំនួនជនជាតិចាមដែលកំពុងតែរស់នៅក្នុងប្រទេសគឺ ១១.៨% ។
ខេត្តត្បូងឃ្មុំ: រង្វង់មូលពីរជាន់ព័ទ្ធជុំវិញផ្នែកខាងក្រៅនៃនិមិត្តសញ្ញានេះមានពណ៌ត្នោតគឺតំណាងឲ្យតំបន់ដីក្រហមរបស់ខេត្តត្បូងឃ្មុំ។ ផ្ទៃរបស់និមិត្តរូបសញ្ញារាង ៦ ជ្រុងតូចគឺចម្លងចេញពីសំបុកឃ្មុំ។ ជើងពាននៅចំកណ្ដាលរំលេចដោយពណ៌ដី គឺតំណាងឲ្យដីក្រហមនៃខេត្តត្បូងឃ្មុំផង និងពណ៌ដើមរបស់កុលាសភាជន៍។ រីឯអក្សរ “ខេត្តត្បូងឃ្មុំ” មានផ្ទៃពណ៌ខៀវ គឺតំណាងឲ្យសេរីភាពផង និងតំណាងឲ្យអាកាសធាតុមូសុងផង។ ចំណែក ចង្វាយក្បាច់អង្គរបែកពណ៌បៃតង គឺតំណាងឲ្យសក្តានុពលនៃដំណាំកសិ-ឧស្សាហកម្មរបស់ខេត្ត មានដូចជាម្រេច ពិសេសដំណាំកៅស៊ូ ដែលគេចាត់ទុកជា “មាសសលើដីក្រហម”។

រង្វង់មូលពីរជាន់ព័ទ្ធជុំវិញផ្នែកខាងក្រៅនៃនិមិត្តសញ្ញានេះមានពណ៌ត្នោតគឺតំណាងឲ្យតំបន់ដីក្រហមរបស់ខេត្តត្បូងឃ្មុំ។ ផ្ទៃរបស់និមិត្តរូបសញ្ញារាង ៦ ជ្រុងតូចគឺចម្លងចេញពីសំបុកឃ្មុំ។ ជើងពាននៅចំកណ្ដាលរំលេចដោយពណ៌ដី គឺតំណាងឲ្យដីក្រហមនៃខេត្តត្បូងឃ្មុំផង និងពណ៌ដើមរបស់កុលាសភាជន៍។ រីឯអក្សរ “ខេត្តត្បូងឃ្មុំ” មានផ្ទៃពណ៌ខៀវ គឺតំណាងឲ្យសេរីភាពផង និងតំណាងឲ្យអាកាសធាតុមូសុងផង។ ចំណែក ចង្វាយក្បាច់អង្គរបែកពណ៌បៃតង គឺតំណាងឲ្យសក្តានុពលនៃដំណាំកសិ-ឧស្សាហកម្មរបស់ខេត្ត មានដូចជាម្រេច ពិសេសដំណាំកៅស៊ូ ដែលគេចាត់ទុកជា “មាសសលើដីក្រហម”។
ខេត្តត្បូងឃ្មុំ: រជ្ជកាល

រជ្ជកាល
កាលផែនដីព្រះបាទអរិដ្ឋពលពាហនោនោះ ព្រះអង្គចាត់ព្រះរាជបុត្រាមួយព្រះអង្គព្រះនាមពញាអរ តាំងជាសម្តេចចៅពញាអជ៌ូនឱ្យមកគ្រងស្រុកត្បូងឃ្មុំជាសាមន្តរាជធំ។ សន្តតិវង្សពញាអរគ្រងស្រុកនេះបាន ៨ តលុះផុតបុត្រព្រះត្រកូលនោះទៅ ដោយព្រះរាជាជាន់ក្រោយៗរបស់សម្តេចចៅពញាអរជូននោះ អាឥតរាជបុត្រនឹងតវង្សតទៅទៀត​។
ខេត្តត្បូងឃ្មុំ: រជ្ជកាលធម្មរាជាទី១

រជ្ជកាលធម្មរាជាទី១
ក្នុងផ្នែកទី១ ដែលទាក់ទងនឹងការបែងចែកអាណាចក្រ យើងបានឃើញថាទឹកដីខ្មែរត្រូវចែកជាប្រមាណ ៧០ ខេត្ត ហើយខេត្តទាំងនោះត្រូវប្រមូលផ្ដុំជាតំបន់ដែលគេហៅថា ដី។ ក្នុងតំបន់នីមួយៗ មានស្ដេចត្រាញ់មួយអង្គឈរត្រួតត្រា (ជួនកាលហៅថា ស្ដេចត្រាញ់ក៏បាន ពាក្យនេះទំនងជាក្លាយមកពីពាក្យបុរាណ ម្រតាញ ដែលមានប្រើក្នុងសិលាចារឹកខ្មែរ)។ ស្ដេចត្រាញ់ មួយអង្គៗមាននាទីគ្រប់គ្រងតំបន់របស់ខ្លួនផង ហើយមាននាទីគ្រប់គ្រងខេត្តរបស់ខ្លួនផ្ទាល់ផង។ បើតាមឯកសាររាជពង្សាវតារខ្មែរ ក្នុងរជ្ជកាលព្រះបាទធម្មរាជាទី១ មានការតែងតាំងស្ដេចត្រាញ់ ៥ អង្គគឺ:
ពញាតេជោ ចៅហ្វាយស្រុកខេត្តកំពង់ស្វាយ១
ពញាសួគ៌ាលោក ចៅហ្វាយស្រុកខេត្តពោធិ៍សាត់១
ពញាស្រីធម្មាតេជោ ចៅហ្វាយស្រុកខេត្តបាភ្នំ១
ពញាពិស្ណុលោក ចៅហ្វាយស្រុកខេត្តទ្រាំង១
ពញាអជ៌ូន ចៅហ្វាយស្រុកខេត្តត្បូងឃ្មុំ១។
ខេត្តត្បូងឃ្មុំ: ព្រះរាជាណាចក្រទីពីរ

ព្រះរាជាណាចក្រទីពីរ
ខេត្ត​ត្បូង​ឃ្មុំ ត្រូវ​បាន​បង្កើត​ឡើង​ដោយ​យោង​តាម​ព្រះ​រាជ​ក្រឹត្យ នស/រកត/១២១៣/១៤៤៥ ដែល​ធ្វើ​នៅ​ថ្ងៃ​ទី​៣១ ខែ​ធ្នូ ឆ្នាំ​២០១៣ ហើយ​ត្រូវ​បាន​ចេញ​ប្រកាស​នៅ​ដើម​ខែ​មករា ឆ្នាំ​២០១៤។ ខេត្ត​នេះ​ត្រូវ​បាន​បង្កើត​ឡើង​ដោយ​កាត់​យក​ក្រុង​ចំនួន ១ និង​ស្រុក​ចំនួន ៦ ពី​ខេត្ត​កំពង់ចាមគឺ ក្រុងសួង ស្រុក​ត្បូងឃ្មុំ ស្រុក​អូររាំងឪ ស្រុក​ក្រូចឆ្មារ ស្រុក​តំបែរ ស្រុក​ពញាក្រែក និង​ស្រុក​មេមត់ ។ ព្រះ​រាជក្រឹត្យ​លេខ នស/រកត/០២០៣/១៤៤៥, http://www.sithi.org/admin/upload/law/2014_01_09_RDE_New_Province_TbongKhmom.pdf 

រដ្ឋបាលខេត្ត
 ()ជាដែនរដ្ឋបាលស្ថិតនៅខាងកើតទន្លេមេគង្គ ប្រទេសកម្ពុជា  ត្រូវបានកាត់ចេញពីដែនរដ្ឋបាលរបស់ ខេត្តកំពង់ចាម ដែលមាន ស្រុក ឃុំ និង ភូមិ÷
 លេខកូដស្រុក-ក្រុង ឈ្មោះស្រុក-ក្រុងជាអក្សរខ្មែរ  ឈ្មោះស្រុក-ក្រុងជាអក្សរអង់គ្លេស ចំនួនឃុំ-សង្កាត់ ចំនួនភូមិ២៥០១ក្រុងសួង Suong Municipality២៥០២ស្រុកដំបែDambae District២៥០៣ស្រុកក្រូចឆ្មារKrouch Chhmar District២៥០៤ស្រុកមេមត់Memot District២៥០៥ស្រុកអូររាំងឪOu Reang Ov District២៥០៦ស្រុកពញាក្រែកPonhea Kraek  District២៥០៧ស្រុកត្បូងឃ្មុំTboung Khmum District
	

មាន ១ក្រុង និង ៦ស្រុក គឺ÷
ក្រុងសួង
ស្រុកក្រូចឆ្មារ
ស្រុកដំបែ
ស្រុកត្បូងឃ្មុំ
ស្រុកពញាក្រែក
ស្រុកមេមត់
ស្រុកអូររាំងឪ៕
ខេត្តត្បូងឃ្មុំ: រដ្ឋបាលខេត្ត

រដ្ឋបាលខេត្ត
 ()ជាដែនរដ្ឋបាលស្ថិតនៅខាងកើតទន្លេមេគង្គ ប្រទេសកម្ពុជា  ត្រូវបានកាត់ចេញពីដែនរដ្ឋបាលរបស់ ខេត្តកំពង់ចាម ដែលមាន ស្រុក ឃុំ និង ភូមិ÷
 លេខកូដស្រុក-ក្រុង ឈ្មោះស្រុក-ក្រុងជាអក្សរខ្មែរ  ឈ្មោះស្រុក-ក្រុងជាអក្សរអង់គ្លេស ចំនួនឃុំ-សង្កាត់ ចំនួនភូមិ២៥០១ក្រុងសួង Suong Municipality២៥០២ស្រុកដំបែDambae District២៥០៣ស្រុកក្រូចឆ្មារKrouch Chhmar District២៥០៤ស្រុកមេមត់Memot District២៥០៥ស្រុកអូររាំងឪOu Reang Ov District២៥០៦ស្រុកពញាក្រែកPonhea Kraek  District២៥០៧ស្រុកត្បូងឃ្មុំTboung Khmum District
	

មាន ១ក្រុង និង ៦ស្រុក គឺ÷
ក្រុងសួង
ស្រុកក្រូចឆ្មារ
ស្រុកដំបែ
ស្រុកត្បូងឃ្មុំ
ស្រុកពញាក្រែក
ស្រុកមេមត់
ស្រុកអូររាំងឪ៕
ខេត្តត្បូងឃ្មុំ: សូមមើលផងដែរ

សូមមើលផងដែរ 
 សម្ដេចគតិព្រឹត្តបណ្ដិតប៊ុនរ៉ានីហ៊ុនសែន  (កើតនៅស្រុកក្រូចឆ្មារ ខេត្តកំពង់ចាម) ឥឡូវនៅក្នុង[[ខេត្តត្បូងឃ្មុំ)]

ត្បូងឃ្មុំ
ត្បូងឃ្មុំ
ខេត្តត្រាច

ខេត្តត្រាត ( ថៃ : ตราด ) ដែលសរសេរថា ខេត្តត្រាត គឺជាខេត្តមួយក្នុងចំណោមខេត្តចិតសិបប្រាំមួយរបស់ប្រទេសថៃ ( ឆាងវ៉ាត ) ហើយមានទីតាំងនៅតំបន់ ភាគខាងកើតប្រទេសថៃ ។ វាមានព្រំប្រទល់ជាប់ ខេត្តចន្ទបុរី នៅភាគពាយព្យ ហើយ ប្រទេសកម្ពុជា និងខេត្តរបស់វាដូចជា ប៉ៃលិន បាត់ដំបង ពោធិ៍សាត់ និង កោះកុង នៅខាងជើង ឦសាន និងខាងកើត។ នៅភាគខាងត្បូង វាមានព្រំប្រទល់ជាប់ ឈូងសមុទ្រថៃ និង មហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក ។ នៅក្នុងប្រទេសថៃ វាជាខេត្តតូចបំផុតទី 15 ដែលមាន    និងខេត្តដែលមានប្រជាជនតិចបំផុតទី 4 នៅ 229,958 ក្នុងឆ្នាំ 2019 ។ រាជធានីរបស់វាគឺ ក្រុងត្រាត ។

ក្នុងសម័យអាណាចក្រអយុធ្យា ត្រាតបានក្លាយជាទីតាំងដ៏សំខាន់សម្រាប់ពាណិជ្ជកម្ម។ ក្នុងអំឡុង វិបត្តិប៉ាក់ណាម ឆ្នាំ១៨៩៣ ទាហានបារាំងបានកាន់កាប់ខេត្តនេះ ដោយសៀមបានប្រគល់ត្រាតទៅឱ្យអាណានិគមបារាំងជាថ្នូរនឹងខេត្តចន្ទបុរី។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ត្រាតត្រូវបានប្រគល់ឱ្យសៀមវិញនៅឆ្នាំ 1907 ជាថ្នូរនឹងដីសៀមតាមដង ទន្លេមេគង្គ ។

ត្រាត  ពីទីក្រុងបាងកក។  ខេត្តនេះក៏ដើរតួជាមជ្ឈមណ្ឌលដ៏សំខាន់សម្រាប់ការដាំផ្លែឈើ ការជីកយករ៉ែត្បូង និងការនេសាទនៅក្នុងតំបន់។
ខេត្តត្រាច: សព្វនាម

សព្វនាម 
ត្រាត ​ត្រូវ​បាន​គេ​ជឿ​ថា​ជា​ការ​ពុក​រលួយ​នៃ​ឈ្មោះ «ក្រាត» (กราด) ជា​ឈ្មោះ​ថៃ​សម្រាប់​ដើម ត្រាច ដែល​មាន​ទូទៅ​ក្នុង​តំបន់។  វាត្រូវបានសរសេរថា ត្រាដ ផងដែរ។
ខេត្តត្រាច: ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រវត្តិសាស្ត្រ 
ប្រវត្តិ​នៃ​ខេត្ត​ត្រាត​អាច​ត្រូវ​បាន​គេ​រម្លឹក​ទៅ​ដល់​ដើម​សតវត្ស​ទី​១៧ ក្នុង​រជ្ជកាល​ព្រះបាទ ​ប្រាសាទ​ថង ​នៃ ​ព្រះរាជាណាចក្រ​អយុធ្យា ។ ពីមុនមានឈ្មោះថា Muang Thung Yai ត្រាតបានដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការអភិវឌ្ឍន៍ស្ថិរភាព និងសេដ្ឋកិច្ចរបស់ប្រទេស ដោយសារទីតាំងយុទ្ធសាស្ត្ររបស់ខ្លួន។ ក្រុង​ត្រាត​ក្រោយ​មក​ក្លាយ​ជា​សហគមន៍​របស់​ឈ្មួញ​ចិន។

បន្ទាប់ពីការដួលរលំនៃអយុធ្យាទៅភូមានៅឆ្នាំ 1767 ត្រាតបានបម្រើការជាប៉ុស្តិ៍ត្រួតពិនិត្យ និងទីក្រុងទ្រនាប់ ហើយទទួលបន្ទុកក្នុងការផ្តល់អាហារដល់ព្រះបាទ តាកស៊ីន ដ៏អស្ចារ្យ មុនពេលដែលព្រះអង្គបានផ្លាស់ប្តូរកងកម្លាំងពី ចន្ទបុរី ទៅកាន់ អយុធ្យា ។ ព្រះបាទ​តាក់ស៊ីន​បាន​ឡើង​សោយរាជ្យ​បណ្ដេញ​ទ័ព ​ភូមា ​ឈ្លានពាន ហើយ​រំដោះ​នគរ​ពី​ការ​គ្រប់គ្រង​របស់​បរទេស។
ធ្វេង|រូបភាពតូច| ទ័ពបារាំង ត្រាត (១៩០៤)
ក្នុង​សម័យ​រតនៈ​កូស៊ីន ក្នុង ​វិបត្តិ​ប៉ាក់ណាម ឆ្នាំ​១៨៩៣ កងទ័ព​បារាំង​បាន​ចូល​ចត​និង​កាន់កាប់​ផ្នែក​ខាងលិច​នៃ​ខេត្ត​ចន្ទបុរី។ នៅឆ្នាំ 1904 សៀមត្រូវបានបង្ខំឱ្យប្រគល់ត្រាតទៅ ឥណ្ឌូចិនរបស់បារាំង ដើម្បីដណ្តើមយកច័ន្ទបុរីឡើងវិញ។ បីឆ្នាំក្រោយមក ឃើញថាខេត្តត្រាតដែលមានប្រជាជនថៃស្ទើរតែទាំងស្រុងពិបាកគ្រប់គ្រង បារាំងបានប្រគល់ត្រាតទៅប្រទេសថៃវិញនៅថ្ងៃទី ២៣ ខែមីនា ឆ្នាំ ១៩០៧ ជាថ្នូរនឹងតំបន់ធំតាមដង ទន្លេមេគង្គ ដែលរួមមាន បាត់ដំបង សៀមរាប និង សិរីសោភ័ណ។ ដែលសុទ្ធតែមានប្រជាជន ខ្មែរ ភាគច្រើន។

ក្នុងអំឡុង សង្គ្រាមបារាំង-ថៃ ឆ្នាំ ១៩៤០-១៩៤១ កងទ័ពជើងទឹក បារាំង វិឈី បានធ្វើដំណើរពី ទីក្រុងសៃហ្គន ដើម្បីដណ្តើមយកខេត្តត្រាត។ កប៉ាល់ចម្បាំងថៃដែលមិនបានត្រៀមទុក ត្រូវបានចាប់បានដោយការភ្ញាក់ផ្អើល។ នៅចុងថ្ងៃទី ១៧ ខែមករា ឆ្នាំ ១៩៤១ សមរភូមិកោះឆាង កប៉ាល់ថៃចំនួន ៣ គ្រឿងត្រូវបានទុកចោល៖ នាវា HTMS Chonburi, HTMS Songkhla និង HTMS <i id="mwWg">Thonburi</i> ។ ការស្លាប់និងរបួសរបស់បារាំងគឺស្រាលដោយគ្មានកប៉ាល់ណាដែលបាត់បង់។ រដ្ឋាភិបាល​ជប៉ុន​បាន​ចរចា​បទ​ឈប់​បាញ់​ដែល​បញ្ចប់​ជម្លោះ​ដោយ​មិន​មាន​ការ​ប្រយុទ្ធ​គ្នា​ទៀត។

នៅពេលដែលយួនបានរុញ ខ្មែរក្រហម ចេញពី ប្រទេសកម្ពុជា ក្នុងឆ្នាំ ១៩៨៥ ប៉ុល ពត បានភៀសខ្លួនទៅប្រទេសថៃ ហើយបានតាំងទីស្នាក់ការរបស់គាត់នៅក្នុងវីឡាចំការក្បែរខេត្តត្រាត។ វាត្រូវបានសាងសង់ឡើងសម្រាប់គាត់ដោយកងទ័ពថៃ និងដាក់រហ័សនាមថា "ការិយាល័យ 87" ។
ខេត្តត្រាច: ភូមិសាស្ត្រ

ភូមិសាស្ត្រ 
ខេត្តនេះគ្របដណ្តប់លើផ្ទៃដី    ។  ផ្ទៃដី​ព្រៃ​សរុប    ឬ ៣១,៤ ភាគរយនៃតំបន់ខេត្ត។ 

ជួរភ្នំក្រវាញ បង្កើតជាព្រំប្រទល់ជាប់នឹងប្រទេសកម្ពុជានៅភាគខាងកើតនៃខេត្ត ដែលខេត្តត្រាតមានព្រំប្រទល់ជាប់នឹងខេត្តចំនួនបីរបស់ប្រទេសកម្ពុជាគឺ បាត់ដំបង ពោធិ៍សាត់ និង កោះកុង ។

កោះ​ធំ​ទី​បី​របស់​ប្រទេស​ថៃ​គឺ កោះឆាង (បន្ទាប់​ពី ភូកេត និង កោះសាមុយ)។ កោះ​នេះ និង​កោះ​តូចៗ​ជុំវិញ​ជាង ៤០ បង្កើត​ជា ​ឧទ្យានជាតិ ​សមុទ្រ មុកោះឆាង។

កោះផ្សេងទៀតនៃខេត្តរួមមាន កោះខាំ, កោះម៉ាក និង កោះភី ។

 ឧទ្យានជាតិ 
មានឧទ្យានជាតិចំនួនពីរ រួមជាមួយនឹងឧទ្យានជាតិចំនួនប្រាំផ្សេងទៀត បង្កើតជា តំបន់ទី 2 (ស្រីរាជា) នៃតំបន់ការពាររបស់ប្រទេសថៃ។

 ឧទ្យានជាតិ មុកោះឆាង,     
 ឧទ្យានជាតិ ណាំតុក ខ្លងកែវ,
ខេត្តត្រាច: ឧទ្យានជាតិ

ឧទ្យានជាតិ 
មានឧទ្យានជាតិចំនួនពីរ រួមជាមួយនឹងឧទ្យានជាតិចំនួនប្រាំផ្សេងទៀត បង្កើតជា តំបន់ទី 2 (ស្រីរាជា) នៃតំបន់ការពាររបស់ប្រទេសថៃ។

 ឧទ្យានជាតិ មុកោះឆាង,     
 ឧទ្យានជាតិ ណាំតុក ខ្លងកែវ,
ខេត្តត្រាច: អាកាសធាតុ

អាកាសធាតុ 
ភាគច្រើននៃប្រទេសថៃទទួលបានពី  ទៅ  ទឹកភ្លៀងក្នុងមួយឆ្នាំ។ ខេត្ត​ចំនួន​២ គឺ​ត្រាត និង ​រ៉ា​ណុង ទទួល​បាន​ជាង  ក្នុងមួយឆ្នាំដែលធ្វើឱ្យពួកគេក្លាយជាកន្លែងសើមបំផុតនៅក្នុងប្រទេស។
ខេត្តត្រាច: សេដ្ឋកិច្ច

សេដ្ឋកិច្ច 
ត្រាត រួមជាមួយនិងចន្ទបុរី បម្រើការជាទីតាំងសំខាន់នៃការជីកយករ៉ែត្បូងទទឹមក្នុងប្រទេស។ ធុរកិច្ចក្នុងស្រុកតែងតែចូលរួមធ្វើពាណិជ្ជកម្មជាមួយប្រជាជនកម្ពុជា។
ខេត្តត្រាច: និមិត្តសញ្ញា

និមិត្តសញ្ញា 
ត្រាខេត្តបង្ហាញពីសមុទ្រដែលមានជួរភ្នំ Khao Banthat(ភ្នំបន្ទាត់) នៅផ្ទៃខាងក្រោយ។

ដើមឈើខេត្ត គឺ អាល់ម៉ុនត្រូពិច ( Terminalia catappa ) ។ ប្រភេទសត្វ ខ្លារខិន ខ្លាត្រី គឺជាសត្វរស់នៅក្នុងទឹកខេត្ត។
ខេត្តត្រាច: រដ្ឋបាល

រដ្ឋបាល 
រូបភាពតូច|248x248ភីកសែល| ផែនទី 7 ស្រុក

 រដ្ឋបាលខេត្ត 
ខេត្តចែកចេញជា ៧ ស្រុក ( ឃុំ )។ ភូមិ​ទាំង​នេះ​ត្រូវ​បាន​បែង​ចែក​ជា​សង្កាត់​ចំនួន ៣៨ ( ឃុំ ) និង ២៦១ ភូមិ ( ក្រុង )។

 មឿងត្រាត /məʊŋtrɑt/
 ខ្លង យ៉ៃ (ក្លងធំ) /klɔŋjɑɪ/
 Khao Saming /kăo-sà-mĭŋ/
 បូរៃ bɔː rɑɪ/
 ឡឹម ង៉ុប /læmŋɔːb/
 កោះកុត gɔguːd/
 កោះឆាង /gɔtʃɑːŋ/

 រដ្ឋាភិបាលក្នុងតំបន់ 
គិតត្រឹមថ្ងៃទី 26 ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ 2019 មាន:  រដ្ឋបាលខេត្តត្រាតមួយ (  និងតំបន់ ក្រុង ចំនួន ១៤ ក្នុងខេត្ត។ ត្រាតមានទីប្រជុំជន ( ធារាសាស្ត្រក្រុង )។ រាជធានី- ខេត្ត ចំនួន ១៣ បន្ថែមទៀត។ តំបន់​ក្រៅ​ក្រុង​គ្រប់គ្រង​ដោយ​រដ្ឋបាល​ឃុំ​ចំនួន ២៩ – រដ្ឋបាល​ឃុំ ( អង្គបុរីហាសួនតំបន់ ​) ។ 
ផែនទីជាមួយខេត្ត និងចំណាត់ថ្នាក់ HAI 20221671x1671ភីកសែល
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខេត្តនៅប្រទេសថៃ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:Pages with unreviewed translations
ខេត្តត្រាច: រដ្ឋបាលខេត្ត

រដ្ឋបាលខេត្ត 
ខេត្តចែកចេញជា ៧ ស្រុក ( ឃុំ )។ ភូមិ​ទាំង​នេះ​ត្រូវ​បាន​បែង​ចែក​ជា​សង្កាត់​ចំនួន ៣៨ ( ឃុំ ) និង ២៦១ ភូមិ ( ក្រុង )។

 មឿងត្រាត /məʊŋtrɑt/
 ខ្លង យ៉ៃ (ក្លងធំ) /klɔŋjɑɪ/
 Khao Saming /kăo-sà-mĭŋ/
 បូរៃ bɔː rɑɪ/
 ឡឹម ង៉ុប /læmŋɔːb/
 កោះកុត gɔguːd/
 កោះឆាង /gɔtʃɑːŋ/
ខេត្តត្រាច: រដ្ឋាភិបាលក្នុងតំបន់

រដ្ឋាភិបាលក្នុងតំបន់ 
គិតត្រឹមថ្ងៃទី 26 ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ 2019 មាន:  រដ្ឋបាលខេត្តត្រាតមួយ (  និងតំបន់ ក្រុង ចំនួន ១៤ ក្នុងខេត្ត។ ត្រាតមានទីប្រជុំជន ( ធារាសាស្ត្រក្រុង )។ រាជធានី- ខេត្ត ចំនួន ១៣ បន្ថែមទៀត។ តំបន់​ក្រៅ​ក្រុង​គ្រប់គ្រង​ដោយ​រដ្ឋបាល​ឃុំ​ចំនួន ២៩ – រដ្ឋបាល​ឃុំ ( អង្គបុរីហាសួនតំបន់ ​) ។ 
ផែនទីជាមួយខេត្ត និងចំណាត់ថ្នាក់ HAI 20221671x1671ភីកសែល
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខេត្តនៅប្រទេសថៃ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:Pages with unreviewed translations
ខេត្តត្រាំង

ខេត្តត្រាំង ( ថៃ :  ตรัง , អានថា: ត្រាំង ) ហៅផងដែរថា មឿងថាប់ធៀង (เมืองทับเที่ยง) គឺជាខេត្តមួយក្នុងចំណោម ខេត្តភាគខាងត្បូង (ចង្វាត) នៃប្រទេសថៃដែលនៅខាងលិច ឧបទ្វីបម៉ាឡេ ប្រឈមមុខនឹង ទ្វារសមុទ្រមលក្កា ។ ខេត្តជិតខាងគឺ (ពីខាងជើងតាមទ្រនិចនាឡិកា) ខេត្តក្របី ខេត្តនរគស្រីធម្មរាជ ខេត្តព័ទ្ទលុង  និង ខេត្តស្តូល ។  

ខេត្តត្រាំង ពីមុនជាកំពង់ផែដែលពាក់ព័ន្ធនឹងពាណិជ្ជកម្មបរទេស វា​ជា​កន្លែង​ដំបូង​ដែល​គេ​ដាំ​កៅស៊ូ​នៅ​ប្រទេស​ថៃ។ កៅស៊ូត្រូវបានគេនាំយកដើមកៅស៊ូពីប្រទេសម៉ាឡេស៊ីមកដាំនៅទីនេះក្នុងឆ្នាំ 1899 ហើយឥឡូវនេះកៅស៊ូគឺជាការនាំចេញដ៏សំខាន់របស់ប្រទេស។ ទន្លេ ត្រាំង ហូរកាត់ខេត្តនេះចេញពីជួរភ្នំខៅហ្លួង ហើយទន្លេប៉ាលៀន (แม่น้ำปะเหลียน) ហូរចេញពីភ្នំបន្ទាត់ (เทือกเขาบรรทัด) ខេត្ត ត្រាំង មានផ្ទៃដីប្រមាណ 5,000 គីឡូម៉ែត្រការ៉េ និង 199 គីឡូម៉ែត្រនៃ ច្រកសមុទ្រម៉ាឡាកា ។
ខេត្តថាញហ្វា

ខេត្តថាញហ្វា គឺជាខេត្តមួយនៅតំបន់ឆ្នេរកណ្តាលខាងជើងនៃប្រទេសវៀតណាម ។ នេះគឺជាខេត្តធំមួយ ដែលជាប់ចំណាត់ថ្នាក់ទីប្រាំនៅក្នុងតំបន់ និងជាទីបីនៃចំនួនប្រជាជនក្នុងចំណោម៦៣ ផ្នែករងរដ្ឋបាលកណ្តាល។ ទីរួមខេត្តនិងទីក្រុងធំជាងគេគឺទីក្រុងថាញហ្វា ។ ខេត្តនេះត្រូវបានគេហៅថា សឺ ថាញ (ដែនដីថាញ)។

អរិយធម៌របស់មនុស្សមាននៅថាញហ្វា ប្រហែល៦ ០០០ ឆ្នាំមុនជាមជ្ឈមណ្ឌលមួយក្នុងចំណោមមជ្ឈមណ្ឌលដំបូងបំផុតរបស់ជនជាតិវៀតណាមបុរាណ។ ការជីកកកាយបុរាណវិទ្យាបានបង្ហាញថា វប្បធម៌ដំបូងដែលបង្ហាញគឺវប្បធម៌ដាពុថ ដែលជាវប្បធម៌ដែលមានទីតាំងនៅតាមដងទន្លេសុងដាយ និងទន្លេសុងម៉ា។

ខេត្តថាញហ្វា មានទីតាំងនៅកណ្តាលវៀតណាម ខាងជើងនិងឆ្នេរកណ្តាលខាងជើង ជាការផ្លាស់ប្តូរក្នុងទិដ្ឋភាពជាច្រើន៖ ភូមិសាស្ត្រ អាកាសធាតុ ការបែងចែករដ្ឋបាល និងវប្បធម៌ក្នុងតំបន់។ ដូច្នេះហើយ កត្តាទាំងនេះបង្ហាញថា សឺថាញ គឺជាខេត្តមួយដែលមានទំនៀមទម្លាប់ និងទំនៀមទម្លាប់ និងវប្បធម៌ក្នុងតំបន់ពិសេសជាច្រើន។
ខេត្តថាយប៊ិញ

ខេត្តថាយប៊ិញ គឺជាខេត្តមួយនៅមាត់សមុទ្រភាគខាងកើតនៃតំបន់ដីសណ្តទន្លេក្រហមនៃភាគខាងជើង ប្រទេសវៀតណាម។ ឈ្មោះរបស់វាគឺចិន-វៀតណាម (太平) សម្រាប់ "សន្តិភាពដ៏អស្ចារ្យ" ។ វាគឺប្រហែល ១៨ គីឡូម៉ែត្រពីណាមឌិញ, ៧០ គីឡូម៉ែត្រពីទីក្រុងហាយហ្វុង និង ១១០ គីឡូម៉ែត្រពីទីក្រុងហាណូយ ។
ខេត្តទីម័រខាងកើត

ទីម័រខាងកើត (  អានថា: ទីម័រទីមួរ  ) គឺជា​ខេត្ត​មួយរបស់ ឥណ្ឌូណេស៊ី ​ដែល​មាន​ចន្លោះ​ឆ្នាំ ១៩៧៦ ដល់ ១៩៩៩ ក្នុង​អំឡុង​ពេល​ដែល ​ឥណ្ឌូនេស៊ី​កាន់កាប់ទីម័រ​ខាង​កើត ។ ទឹកដី​របស់​ខ្លួន​ត្រូវ​នឹងទីម័រ​ព័រទុយហ្គាល់ពីមុន និង​ប្រទេស​ឯករាជ្យ​បច្ចុប្បន្នគឺ​ទីម័រខាងកើត ។

ពី​ឆ្នាំ ១៧០២ ដល់​ឆ្នាំ ១៩៧៥ ទីម័រ​ខាង​កើត​គឺ​ជា ​ទឹក​ដី​ក្រៅ​ប្រទេស ​របស់​ពួកព័រទុយហ្គាល់​ដែល​មាន​ឈ្មោះ​ថា " ព័រទុយហ្គាល់​ទីម័រ "។ នៅឆ្នាំ ១៩៧៤ ព័រទុយហ្គាល់បានផ្តួចផ្តើមដំណើរការធ្វើ អាណានិគម បន្តិចម្តងៗនៃទឹកដីបរទេសដែលនៅសេសសល់របស់ខ្លួន រួមទាំងទីម័រព័រទុយហ្គាល់ផងដែរ។ ក្នុងអំឡុងពេលដំណើរការនេះ ជម្លោះស៊ីវិលរវាងភាគីទីម័រផ្សេងគ្នាបានផ្ទុះឡើង។ នៅឆ្នាំ ១៩៧៥ ឥណ្ឌូណេស៊ីបានចូលឈ្លានពានទីម័រខាងកើត ហើយនៅឆ្នាំ ១៩៧៦ វាត្រូវបានបញ្ចូលទឹកដីជាផ្លូវការដោយប្រកាសថាជាខេត្តទី ២៧ របស់ខ្លួន ហើយប្តូរឈ្មោះទៅជាទីម័រទីមួរ  ។ យ៉ាង​ណា​ក៏​ដោយ អង្គការ​សហ​ប្រជាជាតិ​មិន​ទទួល​ស្គាល់​ការ​បញ្ចូល​នេះ​ទេ ដោយ​បន្ត​ចាត់​ទុក​ព័រទុយហ្គាល់​ជា​អំណាច​គ្រប់គ្រង​ស្រប​ច្បាប់​របស់​ទីម័រ​ខាង​កើត។ បន្ទាប់ពីការបញ្ចប់នៃការកាន់កាប់របស់ឥណ្ឌូនេស៊ីក្នុងឆ្នាំ ១៩៩៩ និង រយៈពេលអន្តរកាលរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិគ្រប់គ្រង ទីម័រខាងកើតបានក្លាយជាឯករាជ្យជាផ្លូវការពីព័រទុយហ្គាល់នៅឆ្នាំ ២០០២ ហើយបានអនុម័តឈ្មោះផ្លូវការរបស់ ទីម័រខាងកើត ។
ខេត្តទីម័រខាងកើត: ផ្ទៃក្នុង

ផ្ទៃក្នុង 
តំនភ្ជាប់=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8c/Timor_Timur_women.jpg/200px-Timor_Timur_women.jpg|ធ្វេង|រូបភាពតូច|200x200ភីកសែល| ស្ត្រីជនជាតិទីម័ររួមជាមួយ ទង់ជាតិឥណ្ឌូនេស៊ី
ពីឆ្នាំ ១៧០២ ដល់ឆ្នាំ ១៩៧៥ ទីម័រខាងកើតគឺជា ទឹកដីក្រៅប្រទេស របស់ពួកព័រទុយហ្គាល់ ដែលថ្មីៗនេះជាខេត្តនៅក្រៅប្រទេសរបស់ព័រទុយហ្គាល់នៃទីម័រ ដែលជាធម្មតាគេហៅថា "ទីម័រព័រទុយហ្គាល់"។ បន្ទាប់ពី " បដិវត្តន៍ពណ៌ "(Carnation Revolution) នៃឆ្នាំ ១៩៧៤ រដ្ឋាភិបាលថ្មីនៃប្រទេសព័រទុយហ្គាល់ បានផ្តួចផ្តើមដំណើរការធ្វើអាណានិគមបន្តិចម្តងៗនៃទឹកដីក្រៅប្រទេសរបស់ខ្លួន រួមទាំងទីម័រព័រទុយហ្គាល់ផងដែរ។ ក្នុងអំឡុងពេលដំណើរការនេះ ជម្លោះស៊ីវិលរវាងគណបក្សនយោបាយទីម័រជាច្រើនបានផ្ទុះឡើង ដោយ រណសិរ្សបដិវត្តន៍ឆ្វេងនិយមសម្រាប់ទីម័រខាងកើតឯករាជ្យ (ហ្វ្រេទីលីន) បានគ្រប់គ្រង និងអាចគ្រប់គ្រងរដ្ឋធានី ឌីលី ដោយបង្ខំឱ្យអភិបាលព័រទុយហ្គាល់ និងបុគ្គលិករបស់គាត់ផ្លាស់ទីកន្លែងអាសនៈនៅ កោះអាតូរ៉ូ  ។

នៅថ្ងៃទី ២៨ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ ១៩៧៥ ហ្វ្រេទីលីនបានប្រកាសជាឯកតោភាគីនូវឯករាជ្យភាពរបស់ទីម័រព័រទុយហ្គាល់នៅពេលនោះ ដោយហៅខ្លួនឯងថា República Democrática de Timor-Leste (ព័រទុយហ្គាល់សម្រាប់ "សាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យទីម័រខាងកើត") ។ ព័រទុយហ្កាល់មិនទទួលស្គាល់ឯករាជ្យនោះទេ ដោយអភិបាលព័រទុយហ្គាល់បន្តមានវត្តមាន និងគ្រប់គ្រងខេត្តជាផ្លូវការពី អាតូរ៉ូ ទោះបីជាមានសិទ្ធិអំណាច ជាក់ស្តែង មានកម្រិតលើទឹកដីដែលនៅសេសសល់នៃទីម័រខាងកើតក៏ដោយ។

ប្រាំបួន​ថ្ងៃ​ក្រោយ​មក ឥណ្ឌូណេស៊ី​បាន​ចាប់​ផ្តើម​ការ​ឈ្លាន​ពាន​លើ​ទឹក​ដី​ភាគ​ច្រើន​នៃ​ទីម័រ​ខាង​កើត។ បន្ទាប់ពីការលុកលុយ អភិបាលព័រទុយហ្គាល់ និងបុគ្គលិករបស់លោកបានចាកចេញពី អាតូរ៉ូ នៅលើនាវាចម្បាំងព័រទុយហ្គាល់ពីរ។ ក្នុងនាមជាសេចក្តីថ្លែងការណ៍នៃអធិបតេយ្យភាពរបស់ព័រទុយហ្គាល់ ព័រទុយហ្គាល់បានរក្សានាវាចម្បាំងទាំងនោះដែលល្បាតដែនទឹកនៅជុំវិញទីម័រខាងកើតរហូតដល់ខែឧសភា ឆ្នាំ ១៩៧៦ ។

នៅថ្ងៃទី ១៧ ខែកក្កដា ឆ្នាំ ១៩៧៦ ឥណ្ឌូណេស៊ីបានដាក់បញ្ចូលទីម័រខាងកើតជាផ្លូវការជាខេត្តទី ២៧ របស់ខ្លួន ហើយបានប្តូរឈ្មោះជាផ្លូវការទៅជា ទីម័រទីមួរ ដែលជាការបកប្រែភាសាឥណ្ឌូនេស៊ីថា "ទីម័រខាងកើត" ។ ការប្រើប្រាស់ ភាសាព័រទុយហ្គាល់ នៅពេលនោះត្រូវបានហាមឃាត់ព្រោះវាត្រូវបានគេមើលឃើញថាជាវត្ថុបុរាណនៃអាណានិគម។

ឧបសម្ព័ន្ធនេះត្រូវបានទទួលស្គាល់ដោយប្រទេសមួយចំនួន ដែលពាក់ព័ន្ធបំផុតគឺសហរដ្ឋអាមេរិក និងអូស្ត្រាលី ប៉ុន្តែមិនត្រូវបានទទួលស្គាល់ដោយប្រទេសព័រទុយហ្គាល់ ដែលភាគច្រើននៃប្រទេសផ្សេងទៀត និងអង្គការសហប្រជាជាតិ។ អង្គការសហប្រជាជាតិបានបន្តទទួលស្គាល់ព័រទុយហ្គាល់ថាជាអំណាចគ្រប់គ្រងស្របច្បាប់របស់ទីម័រខាងកើត។

ជនជាតិឥណ្ឌូនេស៊ីបានចាកចេញនៅឆ្នាំ ១៩៩៩ ហើយទីម័រខាងកើតបានស្ថិតនៅក្រោម ការគ្រប់គ្រងរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ ។

បន្ទាប់ពីការបង្កើតឯករាជ្យឡើងវិញនៃទីម័រខាងកើតក្នុងឆ្នាំ ២០០២ រដ្ឋាភិបាលទីម័រខាងកើតបានស្នើសុំឱ្យប្រើឈ្មោះ ទីម័រខាងកើត ជំនួស "ទីម័រខាងកើត" ។ នេះ​គឺ​ដើម្បី​បញ្ចៀស​ពាក្យ​ឥណ្ឌូណេស៊ី និង​ការ​រំលឹក​ពី​ការ​កាន់កាប់​របស់​ឥណ្ឌូនេស៊ី។
ខេត្តទឹកខ្មៅ: វត្តអារាម

វត្តអារាម
វត្តនៅខេត្តទឹកខៅ្មមាន ៧ គឺ៖
 វត្ត​សិរីមង្គល (ដូវណាយ) Đầu Nai
 វត្តជ្រុងខែ្មរ (ជ្រោយខែ្មរ) Rạch Giồng
 វង្សស្រង់ក្របីឃ្លៀច Cao Văn
 សិរីវង្សាបុបា្ផរាម Tâm Hiệp
 មុនីវង្សាបុបា្ផរាម (​ទឹកខៅ្ម ) Cà Mau
 រាជគូយ (រាជត្រកូល ) Rạch Cụi
 សតា្ថបូជនីយារាម ( ញ៉ាមៃថី្ម ) Công Đức Lâm
http://sereykh.blogspot.com/2009/08/blog-post_01.html
ខេត្តទឹកខ្មៅ​

ខេត្តទឹកខ្មៅ (Toek Khmau) បាត់បង់ទៅយួននៅឆ្នាំ១៨៤០ យួនប្ដូរឈ្មោះទៅជា កាម៉ៅ(Ca Mau)។
File:Ca_Mau_in_Vietnam.svg
ខេត្តទឹកខ្មៅ​: ប្រវត្តិខេត្ត

ប្រវត្តិខេត្ត
ខេត្តទឹកខ្មៅ នៅសម័យអាណានិគមននិយមបារាំង ខេត្តនេះជាខេត្តចំណុះអោយខេត្តព្រែកឬស្សី។
ខេត្តទឹកខ្មៅ​: រដ្ឋបាល

រដ្ឋបាល
ខេត្តទឹកខ្មៅ ត្រូវបានបែងចែកជា ស្រុក គឺ÷
 ស្រុកទឹកខ្មៅ
 ស្រុកព្រះបាទជាន់ទុក
ខេត្តទួលតាមោក

ខេត្តទួលតាមោក ( ) គឺជាខេត្តមួយរបស់ប្រទេសវៀតណាម ។ វាមានទីតាំងនៅភូមិភាគអាគ្នេយ៍នៃប្រទេសនិងតំបន់សេដ្ឋកិច្ចសោរខាងត្បូងទី២ ដែលមានព្រំប្រទល់ជាប់ ខេត្តប៊ិញហ្វឿកខាងជើង ទីក្រុងព្រៃនរគនៅភាគខាងត្បូងនិងនិរតី ខេត្តរោងដំរីនៅខាងលិច និងខេត្តដូនណៃនៅទៅខាងកើត។ ខេត្ត​នេះ​ត្រូវ​បាន​បង្កើត​ឡើង​ពី​ខេត្តសងបេនៅ​ថ្ងៃ​ទី​១ ខែ​មករា ឆ្នាំ​១៩៩៧។
កណ្តាល|រូបភាពតូច|500x500ភីកសែល| ផ្នែករដ្ឋបាលខេត្តទួលតាមោក
ខេត្តទួល​តា​មោក: រដ្ឋបាល

រដ្ឋបាល
ខេត្ត ត្រូវបានបែងចែកជា ស្រុក គឺ÷
  ស្រុកបន្ទាយ
  ស្រុកលោកនេន
 ស្រុកដូនស្វាយ
ខេត្តទៀនយ៉ាង

ខេត្តទៀនយ៉ាង ឬ ខេត្តមេ-ស គឺជាខេត្តមួយនៅក្នុងតំបន់ដីសណ្តទន្លេមេគង្គនៃភាគខាងត្បូង ប្រទេសវៀតណាម(ដែនដីកម្ពុជាក្រោម) ។

ខេត្ត​នេះ​ត្រូវ​បាន​បង្កើត​ឡើង​ក្នុង​ខែ​កុម្ភៈ ឆ្នាំ​១៩៧៦ ដោយ​ការ​រួម​បញ្ចូល​គ្នា​នៃខេត្តឌិញត្រឿង និង ​ខេត្តកោះគង ។ Tiền Giang

ខេត្តមេ-សមានអត្ថប្រយោជន៍មួយក្នុងការស្ថិតនៅចន្លោះតំបន់សេដ្ឋកិច្ចសំខាន់ពីរ - តំបន់សេដ្ឋកិច្ចគន្លឹះខាងត្បូង (SKEZ) និងដីសណ្ដមេគង្គ ។ ខេត្តនេះគឺជាច្រកផ្លូវទៅកាន់ ទីក្រុងហូជីមិញ (HCMC) និងខេត្តភាគខាងកើតផ្សេងទៀត ព្រមទាំងតំបន់ដីសណ្ដទន្លេមេគង្គតាមរយៈប្រព័ន្ធរបស់ខ្លួន  ផ្លូវ, ផ្លូវល្បឿនលឿនមួយ, ផ្លូវជាតិលេខបួន ( 1, 30, 50 និង 60) ។ ឆ្នេរសមុទ្រមាន  វែងជាមួយឆ្នេរខ្សាច់រាប់ពាន់ ដែលជាអត្ថប្រយោជន៍សម្រាប់ការបង្កាត់ពូជក្នុងទឹក ដូចជាក្តាម និងការអភិវឌ្ឍន៍សេដ្ឋកិច្ចតាមសមុទ្រ។ 

ខេត្តមេ-ស មានព្រំប្រទល់ជាប់ខេត្តកំពង់គោ នៅខាងជើង ខេត្តផ្សារដែក នៅខាងលិចខេត្តកំពង់ឫស្សី និង ខេត្តលង់ហោរ នៅភាគខាងត្បូង និងសមុទ្រខាងកើតនៅខាងកើត។ ទីក្រុង មេ-ស ដែលដើរតួជាមជ្ឈមណ្ឌលសេដ្ឋកិច្ចសង្គម និងនយោបាយនៃទីក្រុង ខេត្តមេ-ស គឺជាចំណុចប្រសព្វដ៏សំខាន់នៃការអប់រំ វប្បធម៌ និងទេសចរណ៍សម្រាប់ខេត្តជិតខាង។ ទីក្រុងនេះមាន  ឆ្ងាយពីទីក្រុងហូជីមិញទៅភាគខាងត្បូង និង  ឆ្ងាយពីទីក្រុង ព្រែកឫស្សី ទៅខាងកើត។