ព្រះរាជក្រឹត្យនៃណង់: ការដកហូត

ការដកហូត 
រូបភាពតូច| ល្វីទី១៤ ដោយ យ៉ាស៊ីន រីហ្គូត
ក្រឹត្យនេះនៅតែមិនមានការផ្លាស់ប្តូរជាធរមាន ដែលត្រូវបានចុះបញ្ជីដោយ សភា ថាជា "ច្បាប់ជាមូលដ្ឋាន និងមិនអាចដកហូតវិញបាន" លើកលែងតែ brevets ដែលត្រូវបានផ្តល់សម្រាប់រយៈពេលប្រាំបីឆ្នាំ ហើយត្រូវបានបន្តដោយស្តេចហង់រី ក្នុងឆ្នាំ១៦០៦ និងនៅឆ្នាំ១៦១១ ដោយម្ចាស់ក្សត្រី ម៉ារី ដឺមេឌីឈី  ដែលបានបញ្ជាក់ពីរាជក្រឹត្យ ក្នុងរយៈពេលមួយសប្តាហ៍បន្ទាប់ពីការធ្វើគតស្តេចហង់រី ដោយសារមានការភ័យខ្លាចពីពួកប្រូតេស្តង់ចំពោះ ការសម្លាប់រង្គាលថ្ងៃសាំងបាត្លូមី ជាថ្មីម្តងទៀត។ ការឧបត្ថម្ភត្រូវបានកាត់បន្ថយជាលំដាប់ នៅពេលស្តេចហង់រីគ្រប់គ្រងអំណាចកាន់តែច្រើនលើនគរ។ A point made in Rothrock 1960:19. ដោយ កិច្ចព្រមព្រៀងក្រុងម់ុងពើល្យ៊ែ ក្នុងឆ្នាំ១៦២២ បានការបះបោរពួកយូហ្គឺណុតនៅឡង់ហ្គឺដុក ទីក្រុងប្រូតេស្តង់ត្រូវបានកាត់បន្ថយមកត្រឹមពីរគឺ ឡា រ៉ូឆ៊ែល និង ម៉ុងតូបាន ។ Brevets ត្រូវបានដកចេញទាំងស្រុងនៅឆ្នាំ ១៦២៩ដោយស្តេចល្វីទី១៣ បន្ទាប់ពី ការឡោមព័ទ្ធឡារ៉ូឆ៊ែល ដែលក្នុងនោះ កាឌីណាល់ រីឆល្យើ បានឡោមព័ទ្ធទីក្រុងអស់រយៈពេលដប់បួនខែ។

ក្នុងកំឡុងពេញមួយរជ្ជកាលរបស់ស្តេចល្វីទី១៣ និងជាពិសេសក្នុងកំឡុងកុមារភាពនៃព្រះចៅល្វីទី១៤ ការអនុវត្តក្រឹត្យនេះមានការប្រែប្រួលពីមួយឆ្នាំទៅមួយឆ្នាំ តាមរយៈសេចក្តីប្រកាស និងបញ្ជា ហើយក្នុងករណីការសម្រេចចិត្តនៅក្នុងក្រុមប្រឹក្សា មានការប្រែប្រួលទៅតាមនិន្នាការនៃនយោបាយក្នុងស្រុក និង ទំនាក់ទំនងរបស់បារាំងជាមួយមហាអំណាចនៅបរទេស។ Ruth Kleinman, "Changing Interpretations of the Edict of Nantes: The Administrative Aspect, 1643–1661" French Historical Studies 10.4 (Autumn 1978:541–71.

នៅខែតុលា ឆ្នាំ១៦៨៥ ស្តេចល្វីទី១៤ ដែលជារាជនត្តារបស់ស្តេចហង់រីទ៤ បានបោះបង់ចោលរាជក្រឹត្យនេះ ហើយបានប្រកាសថា លទ្ធិប្រូតេស្ដង់ជាសាសនាខុសច្បាប់ជាមួយនឹង ព្រះរាជក្រឹត្យហ្វុងតែនប្លូ ។ ទង្វើ​នេះ​ដែល​គេ​ហៅ​ជាទូទៅ​ថា ' ការ​ដកហូតព្រះរាជ​ក្រឹត្យ​ណង់ ' បានផ្តល់ផលខូច​ខាត​យ៉ាង​ខ្លាំង​សម្រាប់ប្រទេស​បារាំង។ ខណៈពេលដែលសង្រ្គាមសាសនាមិនបានឆេះឡើងវិញ ការធ្វើទុក្ខបុកម្នេញលើប្រូតេស្តង់បានកើតឡើង។ មន្ត្រីប្រូតេស្តង់ទាំងអស់ត្រូវបានទុកពេលពីរសប្តាហ៍ដើម្បីចាកចេញពីប្រទេស លុះត្រាតែពួកគេបានប្តូរទៅកាន់សាសនាកាតូលិក ហើយពួកប្រូតេស្តង់ផ្សេងទៀតទាំងអស់ត្រូវបានហាមឃាត់មិនឱ្យចាកចេញពីប្រទេស។ ទោះជាមានការហាមឃាត់ក៏ដោយ ក៏ការធ្វើទុក្ខបុកម្នេញជាថ្មី រួមទាំងឧទាហរណ៍ជាច្រើននៃការធ្វើទារុណកម្ម បានបណ្តាលឱ្យមនុស្ស ៤០០ ០០០នាក់ត្រូវភៀសខ្លួនចេញពីប្រទេសបារាំងដោយប្រថុយនឹងជីវិតរបស់ពួកគេ។   ភាគច្រើនបានផ្លាស់ទៅ ចក្រភពអង់គ្លេស ព្រុ ស សាធារណរដ្ឋហូឡង់ ស្វីស អាហ្វ្រិកខាងត្បូង និង អាណានិគមបារាំងថ្មី និង អាណានិគមរដ្ឋទាំងដប់បី នៅអាមេរិកខាងជើង។ See History of the French in Louisville. អ្នកខ្លះថែមទាំងបានផ្លាស់ទៅរស់នៅប្រទេសដាណឺម៉ាក ជាកន្លែងដែលទីក្រុង ហ្វ្រេដេរីស្យា ដែលត្រូវបានកម្ទេចដោយទ័ពស៊ុយអែតកាលពីឆ្នាំ១៦៥៦ ត្រូវការអ្នកតាំងលំនៅថ្មី និងមានឃ្លាជាក់លាក់មួយនៅក្នុងបទបញ្ញត្តិទីក្រុងដែលត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យសាសនិកក្រៅពី ពួកប្រូតេស្តង់និកាយលូទែរ៉ង់ អាចរស់នៅក្នុងទីក្រុងបាន។ City ordinance of 1682-03-11 ការនិរទេសនេះបានដកហូតប្រទេសបារាំងនូវបុគ្គលដែលមានជំនាញ និងឧស្សាហ៍ព្យាយាមបំផុតរបស់ខ្លួន ដែលមួយចំនួនក្រោយមកបានជួយគូប្រជែងរបស់បារាំងនៅប្រទេសហូឡង់ និងនៅប្រទេសអង់គ្លេស។ ការដកហូតព្រះរាជក្រឹត្យណង់ ក៏បានធ្វើឱ្យខូចដល់ប្រជាប្រិយភាពស្តេចល្វីទី១៤ នៅបរទេសថែមទៀត ដែលធ្វើឱ្យប្រជាជាតិប្រូតេស្តង់ជាប់ព្រំដែនប្រទេសបារាំងកាន់តែមានអរិភាពចំពោះរបបរបស់ទ្រង់។ នៅពេលជ្រាបពីការដកហូតក្រឹត្យនេះ  ហ្វ្រេដេរីគ​ វីល្លៀម ដែលជាអ្នកបោះឆ្នោតនៃប្រាដេនបួក បានចេញ ក្រឹត្យនៃផតស្តាម ដែលលើកទឹកចិត្តឱ្យពួកប្រូតេស្តង់មករស់នៅ ប្រាដេនបួក ព្រុស ។

សេរីភាពក្នុងការគោរពប្រណិប័តន៍សាសនា និងសិទ្ធិស៊ីវិលសម្រាប់ជនមិនមែនកាតូលិកនៅក្នុងប្រទេសបារាំងមិនត្រូវបានស្តារឡើងវិញទេ រហូតដល់ការចុះហត្ថលេខាលើ រាជក្រឹត្យវែសៃយ ដែលត្រូវបានគេស្គាល់ថាជា រាជក្រឹត្យសមភាព ដោយស្តេចល្វីទី១៦ ១០២ឆ្នាំក្រោយមកនៅថ្ងៃទី៧ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ១៧៨៧ ។ ក្រឹត្យនេះត្រូវបានអនុម័តដោយ សភា ពីរខែក្រោយមក តិចជាងពីរឆ្នាំមុនពេលចុងបញ្ចប់នៃ របបរាជានិយម និង សេចក្តីប្រកាសនៃសិទ្ធិមនុស្សនិងពលរដ្ឋឆ្នាំ១៧៨៩ នឹងលុបបំបាត់ការរើសអើងសាសនានៅក្នុងប្រទេសបារាំងទាំងស្រុង។ Encyclopedia of the Age of Political Ideals, Edict of Versailles (1787) , downloaded 29 January 2012