navinnseab/khmer-wikipedia-article huggingface dataset:
ខេត្តបុរីរម្យ: រដ្ឋបាលខេត្ត

រដ្ឋបាលខេត្ត
ខេត្តចែកចេញជា 23 ស្រុក (អាំភើ) ស្រុកត្រូវបានបែងចែកបន្ថែមទៀតជា 189 សង្កាត់ (តាំបល់) និង 2,212 ភូមិ
ឈ្មោះភាសាថៃឈ្មោះភាសាខ្មែរ (ប្រតិចារិក)ឈ្មោះតួរ៉ូម៉ាំងអានថាเมืองบุรีรัมย์មឿងបុរីរម្យMueang Buriramមឿងប៊ុរីរ៉ាមคูเมืองគូមឿងKhu Mueangឃូមឿងกระสังក្រស័ង / ក្រសាំងKrasangក្រៈសាំងนางรองនាងរងNang Rongណាងរ៉ងหนองกี่ហ្នងកី / ហ្នងគីNong Kiណងគីละหานทรายលហានទ្រាយLahan Saiឡៈហានសាយประโคนชัยព្រះខ័នជ័យPrakhon Chaiប៉្រៈខូនឆៃบ้านกรวดបានគ្រួស / បានក្រួតBan Kruatបានគ្រួតพุทไธสงពុទ្ធៃសងPhutthaisongភុតថៃសុងลำปลายมาศលំប្លាយមាសLam Plai Matឡាំប៉្រាយម៉ាតสตึกស្ទឹកSatuekសៈទឹកปะคำបៈគាំPakhamប៉ាក់ខាំนาโพธิ์នាពោធិ៍Na Phoណាផូหนองหงส์ហ្នងហង្សNong Hongណងហុងพลับพลาชัยព្លាប់ព្លាជ័យPhlapphla Chaiផ្លាប់ផាឆៃห้วยราชហួយរាជHuai Ratហួយរ៉ាតโนนสุวรรณនោនសុវណ្ណ / នោនសុពណ៌Non Suwanណូនស៊ុវ៉ាន់ชำนิជាំនិ / ជំនិChamniឆាំនិบ้านใหม่ไชยพจน์បានហ្មៃជេយ្យពចន៍Ban Mai Chaiyaphotបានម៉ៃឆៃយ៉ៈផុតโนนดินแดงនោនឌិនដែងNon Din Daengណូនឌិនដែងบ้านด่านបានដានBan DanបានដានแคนดงគែនដុងKhaen Dongខែនដុងเฉลิมพระเกียรติឆ្លើមព្រះកៀត / ឆ្លើមព្រះកេរ្តិ៍Chaloem Phra Kiatឆៈឡឺមផ្រៈគៀត
ខេត្តបុរីរម្យ: ប្រាសាទបុរាណ

ប្រាសាទបុរាណ
ខេត្តបុរីរម្យមានប្រាសាទ
 ប្រាសាទភ្នំរុងដែលស្ថិតនៅក្នុង ស្រុកភ្នំរុង ខេត្តបុរីរម្យ
 ប្រាសាទគោកងាវដែលស្ថិតនៅក្នុងឃុំគោកងាវ ស្រុកភ្នំរុង ខេត្តបុរីរម្យ
 ប្រាសាទក្បាលគោ ដែលស្ថិតនៅក្នុងភូមិក្បាលគោ ឃុំរមៀត​ ខេត្តបុរីរម្យ
 ប្រាសាទក្រោម រឺ ប្រាសាទមឿងតាំ ដែលស្ថិតនៅក្នុង​ ស្រុក​ព្រះ​កូន​ជ័យ ខេត្តបុរីរម្យ
ខេត្តប៉ាត់តានី

ខេត្តប៉ាត់តានី ( ថៃ : ปัตตานี អានថា : ប៉ាត់តានី, ប្រកប: បុ័តានី,  ភាសាម៉ាឡេប៉ាត់តានី : ڤطاني ) គឺជាខេត្តមួយនៅភាគខាងត្បូងនៃប្រទេសថៃ ខេត្តជិតខាងគឺ(ពីភាគអាគ្នេយ៍តាមទ្រនិចនាឡិកា) ខេត្តនរាធិវាស ខេត្តយលា និង ខេត្តសង្ខលា ។ រាជធានីរបស់វាគឺទីក្រុង ប៉ាត់តានី ។
ខេត្តប៉ៃលិន

ប៉ៃលិន ជា​ខេត្ត​មួយ​ឋិត​នៅ​ជ្រុង​ខាង​ជើង​នៃ​ជួរ​ភ្នំ​ក្រវាញ ត្រូវ​ជា​ភាគ​ខាង​លិច​នៃ​ព្រះរាជាណាចក្រ​កម្ពុជា មាន​ព្រំ​ប្រទល់​ជាប់​ជា​មួយ​ប្រទេស​ថៃ​។ ខេត្ត​នេះ​ព័ទ្ធ​ជុំ​វិញ​ដោយ​ខេត្ត​បាត់ដំបង និង ត្រូវ​បាន​ផ្ដាច់​ចេញ​ពី​ខេត្ត​បាត់ដំបង ឱ្យ​ក្លាយ​ជា​តំបន់​រដ្ឋបាល​ដាច់​ដោយ​ឡែក បន្ទាប់​ពី​ការ​ចុះ​ចូល​របស់​ក្រុម​លោក​អៀង​ សារី នៅ​ឆ្នាំ ១៩៩៦។  ប៉ៃលិន​ត្រូវ​បាន​ពិភពលោក​ស្គាល់​ថា ជា​ជម្រក​ចុងក្រោយ​នៃ​ពួក​ខ្មែរ​ក្រហម  ដែល​ឋិត​នៅ​ក្រោម​ការ​គ្រប់គ្រង​របស់​ពួក​គេ បន្ទាប់​ពី​បាន​ចាញ់​សង្គ្រាម​ នៅ​ឆ្នាំ ១៩៧៩  និង ដើរ​តួ​ជា រដ្ឋធានី​នៃ រដ្ឋាភិបាល​បណ្ដោះ​អាសន្ននៃការ​រួបរួម​ជាតិ និង សង្គ្រោះ​ជាតិ​កម្ពុជា ។

ខេត្តនេះគឺជាខេត្តដែលស្ថិតនៅក្រោមអាណាចក្រខ្មែរដ៏មានឥទ្ធិពល ប៉ៃលិនត្រូវបានដណ្តើមកាន់កាប់នៅឆ្នាំ១៥៥៨ ដោយពួកកងទ័ពភូមា ហើយក្រោយមកបានគ្រប់គ្រងដោយសៀមរហូតដល់ឆ្នាំ១៩០៧ និងម្តងទៀតពីឆ្នាំ១៩៤១ ដល់១៩៤៦ (កម្ពុជាក្រោមការត្រួតត្រារបស់ជប៉ុន) នៅពេលដែលខេត្តប៉ៃលិនត្រូវបានប្រគល់មកអោយកម្ពុជាវិញ។ នៅ​ថ្ងៃ​ទី ២២ ធ្នូ ២០០៨  ព្រះ​បាទ​នរោត្តម សីហមុនី  បាន​ចុះ​ព្រះហស្ថលេខា លើ​រាជក្រឹត្យ​​មួយ ដើម្បី​ផ្លាស់ប្ដូរ ក្រុងកែប ក្រុងប៉ៃលិន និង ក្រុងព្រះ​សីហនុ ឱ្យ​ទៅ​ជា​ខេត្ត  ព្រម​ទាំង​កែ​តម្រូវ​ព្រំ​ប្រទល់​ខេត្ត​ផ្សេង​ៗ​ទៀត​ផង​ដែរ​។
ប្រជាជននៅទីនោះភាគច្រើនជាកសិករ មានដាំដំណាំ ជាច្រើន ប្រភេទដូចជា ពោត ដំឡូង ។ដំណាំដែលទទួលផលល្អ ជាងគេ ហើយនាំចេញច្រើនគឺ ពោត។ ទន្ទឹមនឹងដំណាំទាំងនេះ មានដាំផ្លែឈើហូបផ្លែ មាន ដូចជា​​ ស្វាយ ចេក សាវម៉ាវ ធុរ៉េន មង្ឃុត ជាពិសេស គឺ ក្ងែន​ ជាផ្លែឈើមួយប្រភេទ ដែលដុះនៅតែតំបន់ ប៉ៃលិន ហើយក៏មានការដាំបន្តហើយ​នៅតាមបណ្ដា ខេត្តនានា​។  ក្ងែន មិនខុសពី មៀនទេ ប៉ុន្តែវាមិនផ្អែមដូចមៀនទេ​ ហើយវាមានសាច់ច្រើនជាង​មៀន។ ការរស់នៅរបស់ប្រជាជនគឺ ពួកគេចេះស្រឡាញ់គ្នាទៅវិញទៅមក ហើយបើមានកម្មវិធី បុណ្យទានផ្សេងៗ គេជួយគ្នាទៅវិញទៅមក ប្រកបដោយការយោគយល់។
ខេត្តប៉ៃលិន: និរុត្តិសាស្ត្រ

និរុត្តិសាស្ត្រ 
តាមអ្នកស្រុកឲ្យការណ៍ថាពាក្យ" ប៉ៃលិន" នេះក្លាយមកពីពាក្យ "ភេលេង" ព្រោះមាននិទានរឿងដើមបញ្ជាក់ផងថាៈ កាលនោះ "នៅសតវត្សទី១៩ មានអ្នកប្រមាញ់ដេញ តាមដានសត្វព្រៃចេះតែឆ្ងាយទៅៗ រហូតដល់ភូមិភាគប៉ៃលិនសព្វថៃ្ងនេះដែលគ្រានោះ នៅជាព្រៃស្រោង មានវាលចន្លោះខ្លះតែត្រង់ប្រឡាយទឹកដែលហៅថា " អូរ " មាន អូរទុងជាដើម។ កែ្បរមាត់អូរនេះអ្នកប្រមាញ់បានប្រទះឃើញសត្វភេកំពុងហែលទឹកលុះឃើញ មនុស្សមកដល់ភេក៏រត់ទៅ ។ អ្នកប្រមាញ់ចូលទៅមើលត្រង់កនែ្លង ភេប្រែឡងគ្នានោះលុះឃើញដុំថ្មតូចៗ មានពន្លឺផេ្លកៗក៏នាំគ្នារើសយកម្នាក់មួយដុំទុកយកទៅ បង្ហាញញាតិមិត្តឯស្រុកខ្លួនវិញ។ លុះទៅដល់ស្រុកមានអ្នកស្រុកនោះ " តាមនិយាយថាពួកកូឡាដែលមករស់នៅ ក្នុងខេត្តចន្ជប៊ុន ស្រុកសៀម " ស្គាល់ថាថ្មនេះមានតមៃ្លគេក៏យកទៅវាយ បំបែករួចចៃ្នជាត្បូងឡើង ក៏ឃើញថាមានទឹកល្អ ។ កាល បើដូចេ្នះគេក៏នាំគ្នាទៅសួរទិញពីពួកប្រមាញ់នោះទៀត ។ ពួកប្រមាញ់យល់ថាជាផ្លូវរកស៊ីមួយហើយក៏ព្យាយាមនាំ គ្នាឆ្នោះទៅយក ថ្មនេះពីកនែ្លងមុនជាញឹកញាប់ ។ ដោយ មានការទៅមកញឹកញាប់នេះ ហើយទើបអ្នកទាំងនោះសន្មតឈ្មោះទីកនែ្លងត្រង់នេះថា " កនែ្លង ភេលេង "យកតាម ហេតុការណ៍ដែលគាត់ប្រទះ ឃើញជាលើកតំបូង នោះ ។ ប៉ុនែ្តដោយហេតុពួកអ្នកទាំងនេះ នៅស្រុកសៀមក៏អានពាក្យនេះក្លាយទៅតាមសមេ្លងសៀមបន្តិចទៅគឺ " ភេ" ទៅជា "ផេ" ឯ " លេង " ទៅជា "ឡេន ឬ ឡិន" ដូចេ្នះរួមមកទៅជា " ផេឡិន " ។ លុះសម័យបារាំងមកកាន់កាប់ទីកនែ្លងតំបន់នេះ "គ.ស១៩០៩" គេក៏សរសេរឈ្មោះនេះជាអក្សររ៉ូមាំង តាម សមេ្លង ផង តាមរូបសាស្រ្ត ផង ជា PHAI-LINគឺ PH ជា អក្សរ ផ  AIជាស្រះអេ   Lជាអក្សរល I ជា ស្រះ អិ ផ្សំនឹងN ជាអក្សរន។ ចំណេរ តមកដើម្បីកុំឲ្យពិបាកសរសេរគេក៏ភ្ជាប់លែង ឲ្យមានសហសញ្ញាក៏ក្លាយទៅជា PAILIN ។​ ហើយក្រោយមកដោយបារាំងអានគ្មានអក្សរ H គេក៏លុបចោលទៅនៅសល់ PHAILIN ។

សេចក្តីអធិប្បាយមកនេះមានទំនងជាដើមកំណើតស្រុក(Monographie) ជារឿងព្រេងដើម្បីជាប្រយោជន៍ដល់អ្នកស្រាវជ្រាវទៅពេលមុខទៀត។ ការណ៍នេះយើងសង្ឃឹមថា លោកអ្នកអានណាចេះចាំរឿងព្រេង នៅភូមិភាគនេះវែងឆ្ងាយទៅទៀតក៏សូមបញ្ជូមកឲ្យ យើងផងដើម្បីកែសម្រួលទៅលើកក្រោយ។ដកស្រង់"សៀវភៅប្រជុំ រឿងព្រេងខែ្មរភាគ៦និងឯកសារទាក់ទងនឹងភ្នំ  បោះពុម្ភដោយពុទ្ធសាសនបណ្ឌិត្យ និងដោយក្រសួងវប្បធម៌‌និងវិចិត្រសិល្បៈ ព.ស ២៥៣៨

ក្រោយពីយើងបានដឹងអំពីប្រវត្តិឈ្មោះ ប៉ៃលិន រួចមកយើងអាចយល់ថាហេតុផលដែលមានបញ្ជាក់ ខាងលើជាសក្ខីភាពមួយអាចយកជាការបានសម្រាប់ការសិក្សាតទៅ ថៃ្ងអនាគតទៀត។ ចាប់តាំងពីការធ្វើ អាណានិគមពីសំណាក់បារាំងសែស " ១៨៦៣-១៩៥៣" សម័យខែ្មរយើង បានទទួលរាជ្យពីបារាំងសែស " ០៩ វិច្ឆិកាឆ្នាំ១៩៥៣ " មកដល់សម័យសង្គមរាស្រ្តនិយម និង ក្នុងសម័យសាធារណរដ្ឋខែ្មរ " ១៩៧០ " ប៉ៃលិនគឺជាស្រុកមួយស្ថិតនៅ ក្នុងខេត្តបាត់ដំបង។ ក្រោយពេល ដែលសង្រ្គាមបានឆាបឆេះ អស់រយៈ ពេលរាប់ទសវត្សរ៍កន្លងមកនេះប៉ៃលិនជាលេណដ្ឋាន ជាតំបន់យុទ្ធសាស្រ្ត និងជាតំបន់បង្ហូរឈាមគ្នាយ៉ាងក្តៅ គគុកមួយ។
ខេត្តប៉ៃលិន: រដ្ឋបាល

រដ្ឋបាល 
ខេត្ត​ប៉ៃលិន មាន​ស្រុក​ពីរ គឺ ៖ 
រូបភាពតូច|ផែនទីរដ្ឋបាលខេត្តប៉ៃលិន
 កូដស្រុក​និង​ក្រុង ឈ្មោះស្រុកនិង​ក្រុងជាភាសាខ្មែរ ឈ្មោះស្រុក​និង​ក្រុងជាអក្សរឡាតាំង ២៣០១ ក្រុងប៉ៃលិន​ Pailin ២៣០២  ស្រុកសាលា​​ក្រៅ Salakrao
ខេត្តប៉ៃលិន: ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រវត្តិសាស្ត្រ 
នៅដើមទស្សវត្សរ៍ឆ្នាំ៧០ ប៉ៃលិនគឺជាទីក្រុងដែលមានភាពរីកចម្រើនដែលកើតចេញពីកន្លែងដាក់ត្បូងដ៏ច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់នៅតាមទីជនបទជុំវិញ។  ដោយសារតែធនធានរបស់វា វាជាទីក្រុងមួយក្នុងចំណោមទីក្រុងដំបូងគេដែលត្រូវបានឈ្លានពានដោយខ្មែរក្រហម នៅពេលដែលពួកគេចាប់ផ្តើម￼￼វាយលុក￼￼ប្រឆាំងនឹងរដ្ឋាភិបាលជាតិ។  ទីក្រុងនេះមិនមានការតស៊ូទេ ហើយទាហានខ្មែរក្រហមត្រូវបានស្វាគមន៍ជាអ្នករំដោះនៅពេលពួកគេដើរចូលទីក្រុង  ត្រង់ចំណុចនេះ បានចងសម្ព័ន្ធភាពជាមួយខ្មែរក្រហម ហើយអ្នកស្រុកភាគច្រើនជឿថាពួកគេកំពុងប្រយុទ្ធដើម្បីស្តារទ្រង់ឡើងកាន់អំណាច។  វាមិនយូរប៉ុន្មានទេ មុនពេលអ្នកស្រុកភាគច្រើនត្រូវបានបង្រួបបង្រួមសម្រាប់ការដើរក្បួនដោយបង្ខំទៅកាន់ជនបទដើម្បីធ្វើការនៅ￼￼ស្រែ￼￼￼￼￼￼។ អ្នក​ដែល​គេ​ជឿ​ថា​មាន​ទំនាក់​ទំនង​ជាមួយ​រដ្ឋាភិបាល​ត្រូវ​បាន​គេ​សម្លាប់។  ខ្មែរក្រហមបានប្រើប្រាស់ប្រាក់ចំណូលពីការជីកយករ៉ែនៅតំបន់ប៉ៃលិន ដើម្បីផ្តល់មូលនិធិដល់ការវាយលុករបស់ពួកគេ ហើយក្រោយមករដ្ឋាភិបាលរបស់ពួកគេនៅពេលដែលពួកគេទទួលបានអំណាចជាតិ។  នៅពេលដែល កងទ័ពវៀតណាមឈ្លានពានបានទម្លាក់ពួកគេចេញពីអំណាច ពួកគេបានដកថយទៅប៉ៃលិន ជាកន្លែងដែលអតីតមេដឹកនាំខ្មែរក្រហមជាច្រើននៅមានសព្វថ្ងៃ។

មេដឹកនាំខ្លះបានទៅពួនសម្ងំដោយភ័យខ្លាចចំពោះការផ្តន្ទាទោសចំពោះឧក្រិដ្ឋកម្មរបស់ពួកគេ ទោះបីជាមេដឹកនាំផ្សេងទៀតរស់នៅដោយបើកចំហនៅក្នុងខេត្តក៏ដោយ។ គេនិយាយថា៧០% នៃបុរសចំណាស់នៅតំបន់នោះគឺជាអ្នកប្រយុទ្ធសម្រាប់ខ្មែរក្រហម ប៉ុន្តែមិនទាន់មានអ្នកប្រយុទ្ធធម្មតាណាម្នាក់ត្រូវបាននាំយកមកកាត់ទោសនៅឡើយ។  ត្រូវ​បាន​ប្រមូល​ផ្តុំ​ឡើង​ដើម្បី​ប្រឈម​មុខ​នឹង​យុត្តិធម៌​ដោយ​សាលាក្តី​អន្តរជាតិ​រួម​មាន ខៀវ សំផន និង នួន ជា។

ចាប់តាំងពីសង្គ្រាមមក ខេត្តប៉ៃលិនបានទទួលរងនូវការធ្លាក់ចុះនៃសេដ្ឋកិច្ច និងការបរាជ័យនៃអាជីវកម្មក្នុងស្រុក។  ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ តំបន់ដែលមានស្ថិរភាពនយោបាយនៅពេលនេះកំពុងមើលឃើញរលកថ្មីនៃទេសចរណ៍ផ្តោតលើប្រាសាទបុរាណ ព្រៃឈើធម្មជាតិ និងសត្វព្រៃ និងជាពិសេសទីផ្សារត្បូងមានតម្លៃ។
ខេត្តប៉ៃលិន: តំបន់​ទេសចរណ៍​​

តំបន់​ទេសចរណ៍​​ 
តំបន់ទេសចរណ៍ទាំងនោះ ជាតំបន់ទេសចរណ៍ធម្មជាតិពិតៗ  ទឹកធ្លាក់ ហូរពីលើកំពូលភ្នំ មានព្រៃឈើអមជាមួយ គួរជាទីរម្យនា នាពេលលំហែរកាយ សម្រាប់គ្រួសារ ឬ សម្រាប់ លំហែរចិត្ត ដូចខាងក្រោម៖

 រមណីយដ្ឋាន​ភ្នំយ៉ាត 
ជា​តំបន់​រមណីយដ្ឋាន​វប្បធម៌ និង​ប្រវត្តិសាស្រ្ត ដែល​ជា​វត្ត​ចាស់​សាង​សង់​ជា​រាង​វត្ត​កូឡា។​ ភ្នំ​យ៉ាត​មាន​ទី​តាំង​ស្ថិត​នៅ​ក្រុង​ប៉ៃលិន​ខាង​ស្តាំ​ដៃ​ពី​ទីក្រុង​ប៉ៃលិន​តាម​ផ្លូវ​ជាតិ​លេខ​១០។​ ភ្នំ​យ៉ាត​ជា​តំបន់​ដែល​មាន​អបិយជំនឿ​ខ្លាំង​ក្លា​ណាស់​សំរាប់​អ្នក​ដែល​រស់​នៅ​ក្រុង​ប៉ៃលិន និង​អ្នក​ដំនើរ​ឆ្លង​កាត់​តំបន់​នោះ​ ជា​ពិសេស​ជា​តំបន់​ដែល​នៅ​សល់​រ៉ែ​ត្បូង​ច្រើន​ជាង​គេ​បង្អស់​នៅ​ក្នុង​ក្រុង​ប៉ៃ​លិន។

 រមណីយដ្ឋាន​ភ្នំកុយ​ 
ជា​តំបន់​ទេសចរណ៍​ធម្មជាតិ។​ តំបន់​នេះ​មាន​ចំងាយ​២០​គម ពី​ក្រុង​ប៉ៃលិន តាម​ផ្លូវ​ស្ទឹង​កាច់ សាសាលាក្រៅក្នុង ឃុំស្ទឹងកាច់ ស្រុកសាលា​ក្រៅ។

 រមណីយដ្ឋាន​អូរអែម 
ជា​តំបន់​រមណីយដ្ឋាន​ចាស់​ ដែល​ស្ថិត​នៅ​ក្នុង​សង្កាត់​អូរ​ច្រារ ខ័ណ្ឌ​ប៉ៃលិន​មាន​ចំងាយ​១០គម​ពីក្រុង​ប៉ៃលិន​ហើយ​រមណីយដ្ឋាន​នេះ​ជារមណីយដ្ឋាន​ធម្មជាតិ។

 រមណីយដ្ឋាន​ក្បាលអូរតាវ៉ៅ 
ជារមណីយដ្ឋាន​ធម្មជាតិ​ដែល​ពោរពេញទៅ​ដោយ​ទេសភាព​ល្អ​ត្រកាល រួម​ផ្សំ​ជាមួយ​នឹង​អូរ​ថ្លា​ឆ្វេង។ តំបន់នេះ​មាន​ទី​តាំង​ស្ថិត​នៅ​ក្នុង​សង្កាត់​អូរ​តាវ៉ៅ ខ័ណ្ឌ​ប៉ៃលិន មាន​ចំងាយ ៥គម ពី​ក្រុង​ប៉ៃលិន។

 រមណីយដ្ឋាន​ទំនប់ទឹកភ្នំជីងចក់ 
ជា​តំបន់​ទេសចរណ៍​ទើប​បង្កើត​ថ្មី​ចំងាយ​ប្រមាណ​៤​គម​ពី​ទីក្រុង​មាន​លក្ខណៈ​ជា​ទំ​នប់​ស្ទាក់​ទឹក​សំរាប់​បំរើ​អោយ​វិស័យ​កសិកម្ម​ហើយ​មាន​ធ្វើ​ស្ពាន​ឆ្លង​កាត់​មាន​ទូក​សំ​រាប់​អុំ​និង​តូប​តូច សំរាប់​អង្គុយ​ព្រម​ទាំង​មាន​សួន​ច្បារ​ផ្កា​ចំរុះ​ពណ៌​គួរ​ជា​ទី​គយ​គន់។​ 

ក្រៅ​ពី​នេះ​គេ​សង្កេត​ឃើញ​មាន​រមណីយដ្ឋាន​ធម្មជាតិ​ផ្សេង​ទៀត​ដូចជា​ទឹក​ធ្លាក់​ភ្នំ​ខៀវ ៣២​ជាន់​និង​ទឹក​ធ្លាក់​បរ​ហ៊ុយ។
ខេត្តប៉ៃលិន: រមណីយដ្ឋាន​ភ្នំយ៉ាត

រមណីយដ្ឋាន​ភ្នំយ៉ាត 
ជា​តំបន់​រមណីយដ្ឋាន​វប្បធម៌ និង​ប្រវត្តិសាស្រ្ត ដែល​ជា​វត្ត​ចាស់​សាង​សង់​ជា​រាង​វត្ត​កូឡា។​ ភ្នំ​យ៉ាត​មាន​ទី​តាំង​ស្ថិត​នៅ​ក្រុង​ប៉ៃលិន​ខាង​ស្តាំ​ដៃ​ពី​ទីក្រុង​ប៉ៃលិន​តាម​ផ្លូវ​ជាតិ​លេខ​១០។​ ភ្នំ​យ៉ាត​ជា​តំបន់​ដែល​មាន​អបិយជំនឿ​ខ្លាំង​ក្លា​ណាស់​សំរាប់​អ្នក​ដែល​រស់​នៅ​ក្រុង​ប៉ៃលិន និង​អ្នក​ដំនើរ​ឆ្លង​កាត់​តំបន់​នោះ​ ជា​ពិសេស​ជា​តំបន់​ដែល​នៅ​សល់​រ៉ែ​ត្បូង​ច្រើន​ជាង​គេ​បង្អស់​នៅ​ក្នុង​ក្រុង​ប៉ៃ​លិន។
ខេត្តប៉ៃលិន: រមណីយដ្ឋាន​ភ្នំកុយ​

រមណីយដ្ឋាន​ភ្នំកុយ​ 
ជា​តំបន់​ទេសចរណ៍​ធម្មជាតិ។​ តំបន់​នេះ​មាន​ចំងាយ​២០​គម ពី​ក្រុង​ប៉ៃលិន តាម​ផ្លូវ​ស្ទឹង​កាច់ សាសាលាក្រៅក្នុង ឃុំស្ទឹងកាច់ ស្រុកសាលា​ក្រៅ។
ខេត្តប៉ៃលិន: រមណីយដ្ឋាន​អូរអែម

រមណីយដ្ឋាន​អូរអែម 
ជា​តំបន់​រមណីយដ្ឋាន​ចាស់​ ដែល​ស្ថិត​នៅ​ក្នុង​សង្កាត់​អូរ​ច្រារ ខ័ណ្ឌ​ប៉ៃលិន​មាន​ចំងាយ​១០គម​ពីក្រុង​ប៉ៃលិន​ហើយ​រមណីយដ្ឋាន​នេះ​ជារមណីយដ្ឋាន​ធម្មជាតិ។
ខេត្តប៉ៃលិន: រមណីយដ្ឋាន​ក្បាលអូរតាវ៉ៅ

រមណីយដ្ឋាន​ក្បាលអូរតាវ៉ៅ 
ជារមណីយដ្ឋាន​ធម្មជាតិ​ដែល​ពោរពេញទៅ​ដោយ​ទេសភាព​ល្អ​ត្រកាល រួម​ផ្សំ​ជាមួយ​នឹង​អូរ​ថ្លា​ឆ្វេង។ តំបន់នេះ​មាន​ទី​តាំង​ស្ថិត​នៅ​ក្នុង​សង្កាត់​អូរ​តាវ៉ៅ ខ័ណ្ឌ​ប៉ៃលិន មាន​ចំងាយ ៥គម ពី​ក្រុង​ប៉ៃលិន។
ខេត្តប៉ៃលិន: រមណីយដ្ឋាន​ទំនប់ទឹកភ្នំជីងចក់

រមណីយដ្ឋាន​ទំនប់ទឹកភ្នំជីងចក់ 
ជា​តំបន់​ទេសចរណ៍​ទើប​បង្កើត​ថ្មី​ចំងាយ​ប្រមាណ​៤​គម​ពី​ទីក្រុង​មាន​លក្ខណៈ​ជា​ទំ​នប់​ស្ទាក់​ទឹក​សំរាប់​បំរើ​អោយ​វិស័យ​កសិកម្ម​ហើយ​មាន​ធ្វើ​ស្ពាន​ឆ្លង​កាត់​មាន​ទូក​សំ​រាប់​អុំ​និង​តូប​តូច សំរាប់​អង្គុយ​ព្រម​ទាំង​មាន​សួន​ច្បារ​ផ្កា​ចំរុះ​ពណ៌​គួរ​ជា​ទី​គយ​គន់។​ 

ក្រៅ​ពី​នេះ​គេ​សង្កេត​ឃើញ​មាន​រមណីយដ្ឋាន​ធម្មជាតិ​ផ្សេង​ទៀត​ដូចជា​ទឹក​ធ្លាក់​ភ្នំ​ខៀវ ៣២​ជាន់​និង​ទឹក​ធ្លាក់​បរ​ហ៊ុយ។
ខេត្តប៉ៃលិន: សេដ្ឋកិច្ច

សេដ្ឋកិច្ច 
The surrounding area was rich in a variety of gemstones which were mined almost clean to support the Khmer Rouge. They also logged the area extensively, creating great environmental damage. Now all you can find is low-quality, cheap, hand-faceted gemstones at the market in downtown Pailin.

Unlike most of Cambodia, Pailin is composed primarily of uplands where little rice is grown.  This makes it very difficult for farmers to rely on subsistence agriculture.  Crop failures trigger collection of food and gems from the forests, increasing the number of land mine accidents.  Many farmers produce non-traditional crops for the markets, including sesame, mung and soya.  In 2003-04 it produced 17,204 tons of maize, the second-highest production in the country.Ministry of Agriculture, Forestry and Fisheries.  Agricultural Statistics, 2003-04 Royal Government of Cambodia, Phnom Penh, 2004.

Traders in Pailin will accept Cambodian riels, US dollars, and Thai baht; US dollars are preferred.
ខេត្តប៉ៃលិន: Administration

Administration
The province is divided into two districts:
2401 Pailin (ប៉ៃលិន) All districts, communes and villages in Pailin, National Institute of Statistics, http://www.bridgeinternational.biz/download/villages/Pailin.pdf 
2402 Sala Krau (សាលាក្រៅ)

Until 2001 Pailin was part of Battambang Province, then elevated to city status, and then again to provincial status and thus became an autonomous zone of its own.
ខេត្តប៊ិញឌិញ

ខេត្តប៊ិញឌិញ ឬ វិជ័យ គឺជាខេត្តមួយរបស់ ប្រទេសវៀតណាម ។ វា​ស្ថិត​នៅ​ក្នុង​តំបន់ឆ្នេរ​ភាគ​កណ្តាល​ភាគ​ខាង​ត្បូងប្រទេស​វៀតណាម។
ខេត្តប៊ិញឌិញ: ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រវត្តិសាស្ត្រ 

 សម័យចម្ប៉ា 
ធ្វេង|រូបភាពតូច| ប៉មចាម
ខេត្តប៊ិញឌិញ ប្រហែល​ជា​កន្លែង​មួយ​ដែល​ជនជាតិ​ចាម​បាន​មក​ដល់​ប្រទេស​វៀតណាម​មុន​គេ។ Vickery 2009, 47 ភូមិសាស្ត្រ​អំណោយផល​របស់​វា​បាន​នាំ​ឱ្យ​មាន​ការ​កើនឡើង​នៃកំពង់ផែ​ចាម​នៃនៃធីណសដែល​ជា​កន្លែង​ដែលគ្វីញើន បច្ចុប្បន្ន​ស្ថិត​នៅ​។ ទីក្រុង-រដ្ឋ វិជ័យ មានទីតាំងនៅជុំវិញកំពង់ផែនេះ និងទីក្រុងសំខាន់ ដែលស្ថិតនៅលើដីគោកបន្ថែមទៀត។ មជ្ឈមណ្ឌល​របស់​វា​ស្ថិត​នៅ​តំបន់​ទំនាប​ភាគ​ខាង​ត្បូង​នៃ​ខេត្តប៊ិញឌិញ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយស្ថាបត្យកម្មរបស់វាបញ្ជាក់ថាវាមិនមានសារៈសំខាន់រហូតដល់សតវត្សទីដប់មួយឬសតវត្សទីដប់ពីរ។ 

ស្ថាបត្យកម្មរបស់វិជ័យក៏សម្គាល់វាពីមជ្ឈមណ្ឌចំប៉ាដទៃទៀតដែរ ដោយសារវាប្រើការផ្សំនៃថ្មនិងធាតុឥដ្ឋ Vickery 2009, 48 ខណៈដែលរចនាសម្ព័ន្ធចាមផ្សេងទៀតភាគច្រើនប្រើតែឥដ្ឋប៉ុណ្ណោះ។ នេះបង្ហាញពីឥទ្ធិពលខ្លះពីអង្គរ កម្ពុជា ។  វាក៏ចង្អុលបង្ហាញផងដែរអំពីភាពសម្បូរបែបនៃកម្លាំងពលកម្មនៅក្នុងវិជ័យ បើប្រៀបធៀបទៅនឹងមជ្ឈមណ្ឌលថាមពលចំប៉ាដទៃទៀត ពីព្រោះការកែច្នៃថ្មសម្រាប់ការសាងសង់គឺប្រើប្រាស់កម្លាំងពលកម្មច្រើនជាងការផលិតឥដ្ឋ។ Tran 2009, 173

វិជ័យ បានចូលរួមក្នុងសង្គ្រាមផ្សេងៗជាមួយប្រទេសជិតខាង។ សង្រ្គាមធំៗត្រូវបានប្រយុទ្ធជាមួយអង្គរ (ឥឡូវប្រទេសកម្ពុជា) នៅសតវត្សទី១២ និង១៣ ។ ជុំវិញ​ពេល​នេះ វិជ័យ​ទំនង​ជា​មាន​ទំនាក់​ទំនង​ជាមួយ។ ហើយ​នៅ​ពេល​ខ្លះ​សូម្បី​តែ​ត្រួតត្រា​ដោយព្រះបាទ​ជ័យវរ្ម័នទី៧ ។ Vickery 2009, 54 សង្គ្រាមធំៗជាមួយវៀតណាមត្រូវបានវាយប្រយុទ្ធគ្នានៅឆ្នាំ១០៦៩ ហើយម្តងទៀតនៅសតវត្សទី១៥ ដែលនៅទីបំផុតនាំទៅដល់ការបរាជ័យរបស់វីជ័យនិងការបាត់បង់ចម្ប៉ានៅឆ្នាំ១៤៧១។ Vickery 2009, 69

 រាជវង្សតៃសឺន 
រាជវង្សតៃសឺន មានដើមកំណើតមកពីខេត្តប៊ិញឌិញ ត្រូវបានដាក់ឈ្មោះតាមស្រុកតៃសឺនដែលអ្នកគ្រប់គ្រងមកពី Kim, Tran Trong (n.d). Việt Nam sử lược. p.359 រាជធានីគ្វីញើន បានបម្រើការជារាជធានីរបស់ពួកគេរហូតដល់សង្រ្គាមស៊ីវិលវៀតណាមឆ្នាំ១៧៨៩-១៨០២ នៅពេលដែលខេត្តនេះត្រូវបានវាយលុកដោយសង្រ្គាម ហើយរាជវង្សបានដួលរលំ។

ឈ្មោះចិន-វៀតណាមរបស់វា (Hán tự:平定) បកប្រែថា "ស្ងប់ស្ងាត់" ឬ "អនុគ្រោះ" ។
ស្តាំ|រូបភាពតូច| រដ្ឋបាលស្រុកខេត្តប៊ិញឌិញ
ខេត្តប៊ិញឌិញ: សម័យចម្ប៉ា

សម័យចម្ប៉ា 
ធ្វេង|រូបភាពតូច| ប៉មចាម
ខេត្តប៊ិញឌិញ ប្រហែល​ជា​កន្លែង​មួយ​ដែល​ជនជាតិ​ចាម​បាន​មក​ដល់​ប្រទេស​វៀតណាម​មុន​គេ។ Vickery 2009, 47 ភូមិសាស្ត្រ​អំណោយផល​របស់​វា​បាន​នាំ​ឱ្យ​មាន​ការ​កើនឡើង​នៃកំពង់ផែ​ចាម​នៃនៃធីណសដែល​ជា​កន្លែង​ដែលគ្វីញើន បច្ចុប្បន្ន​ស្ថិត​នៅ​។ ទីក្រុង-រដ្ឋ វិជ័យ មានទីតាំងនៅជុំវិញកំពង់ផែនេះ និងទីក្រុងសំខាន់ ដែលស្ថិតនៅលើដីគោកបន្ថែមទៀត។ មជ្ឈមណ្ឌល​របស់​វា​ស្ថិត​នៅ​តំបន់​ទំនាប​ភាគ​ខាង​ត្បូង​នៃ​ខេត្តប៊ិញឌិញ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយស្ថាបត្យកម្មរបស់វាបញ្ជាក់ថាវាមិនមានសារៈសំខាន់រហូតដល់សតវត្សទីដប់មួយឬសតវត្សទីដប់ពីរ។ 

ស្ថាបត្យកម្មរបស់វិជ័យក៏សម្គាល់វាពីមជ្ឈមណ្ឌចំប៉ាដទៃទៀតដែរ ដោយសារវាប្រើការផ្សំនៃថ្មនិងធាតុឥដ្ឋ Vickery 2009, 48 ខណៈដែលរចនាសម្ព័ន្ធចាមផ្សេងទៀតភាគច្រើនប្រើតែឥដ្ឋប៉ុណ្ណោះ។ នេះបង្ហាញពីឥទ្ធិពលខ្លះពីអង្គរ កម្ពុជា ។  វាក៏ចង្អុលបង្ហាញផងដែរអំពីភាពសម្បូរបែបនៃកម្លាំងពលកម្មនៅក្នុងវិជ័យ បើប្រៀបធៀបទៅនឹងមជ្ឈមណ្ឌលថាមពលចំប៉ាដទៃទៀត ពីព្រោះការកែច្នៃថ្មសម្រាប់ការសាងសង់គឺប្រើប្រាស់កម្លាំងពលកម្មច្រើនជាងការផលិតឥដ្ឋ។ Tran 2009, 173

វិជ័យ បានចូលរួមក្នុងសង្គ្រាមផ្សេងៗជាមួយប្រទេសជិតខាង។ សង្រ្គាមធំៗត្រូវបានប្រយុទ្ធជាមួយអង្គរ (ឥឡូវប្រទេសកម្ពុជា) នៅសតវត្សទី១២ និង១៣ ។ ជុំវិញ​ពេល​នេះ វិជ័យ​ទំនង​ជា​មាន​ទំនាក់​ទំនង​ជាមួយ។ ហើយ​នៅ​ពេល​ខ្លះ​សូម្បី​តែ​ត្រួតត្រា​ដោយព្រះបាទ​ជ័យវរ្ម័នទី៧ ។ Vickery 2009, 54 សង្គ្រាមធំៗជាមួយវៀតណាមត្រូវបានវាយប្រយុទ្ធគ្នានៅឆ្នាំ១០៦៩ ហើយម្តងទៀតនៅសតវត្សទី១៥ ដែលនៅទីបំផុតនាំទៅដល់ការបរាជ័យរបស់វីជ័យនិងការបាត់បង់ចម្ប៉ានៅឆ្នាំ១៤៧១។ Vickery 2009, 69
ខេត្តប៊ិញឌិញ: រាជវង្សតៃសឺន

រាជវង្សតៃសឺន 
រាជវង្សតៃសឺន មានដើមកំណើតមកពីខេត្តប៊ិញឌិញ ត្រូវបានដាក់ឈ្មោះតាមស្រុកតៃសឺនដែលអ្នកគ្រប់គ្រងមកពី Kim, Tran Trong (n.d). Việt Nam sử lược. p.359 រាជធានីគ្វីញើន បានបម្រើការជារាជធានីរបស់ពួកគេរហូតដល់សង្រ្គាមស៊ីវិលវៀតណាមឆ្នាំ១៧៨៩-១៨០២ នៅពេលដែលខេត្តនេះត្រូវបានវាយលុកដោយសង្រ្គាម ហើយរាជវង្សបានដួលរលំ។

ឈ្មោះចិន-វៀតណាមរបស់វា (Hán tự:平定) បកប្រែថា "ស្ងប់ស្ងាត់" ឬ "អនុគ្រោះ" ។
ស្តាំ|រូបភាពតូច| រដ្ឋបាលស្រុកខេត្តប៊ិញឌិញ
ខេត្តប៊ិញថ្វឹន

ខេត្តប៊ិញថ្វឹន គឺជាខេត្តមួយរបស់ ប្រទេសវៀតណាម ។ វាមានទីតាំងនៅឆ្នេរកណ្តាលខាងត្បូងរបស់ប្រទេស។ ពេលខ្លះវាត្រូវបានគេមើលឃើញថាជាផ្នែកមួយនៃតំបន់ភាគអាគ្នេយ៍ ។ ខេត្តនេះត្រូវបានគេស្គាល់ដោយសារទេសភាព និងឆ្នេរសមុទ្រ។ វាក៏មានទីតាំងមួយចំនួនដែលមានសារៈសំខាន់ខាងបុរាណវត្ថុផងដែរ។
ខេត្តប៊ិញថ្វឹន: ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រវត្តិសាស្ត្រ 
ភាគច្រើននៃអ្វីដែលឥឡូវនេះគឺខេត្តប៊ិញថ្វឹន គឺជាផ្នែកនៃរដ្ឋចាម នៃ ប៉ាន់ឌូរ៉ាន់ហ្គា ដែលមានមជ្ឈមណ្ឌលនយោបាយរបស់ខ្លួននៅក្នុងខេត្តនីញថ្វឹងដែលនៅជិតខាង។ វា​គឺ​ជា​នាយក​រដ្ឋ​ឯករាជ្យ​ចុង​ក្រោយ​បន្ទាប់​ពី​ការ​ដួល​រលំ​នៃវិជ័យ ក្នុង​ឆ្នាំ១៤៧១ ។ ក្រោយមកខេត្តប៊ិញថ្វឹន ត្រូវបានបញ្ចូលទៅក្នុងប្រទេសវៀតណាម ខណៈពេលដែលខេត្តនីញថ្វឹន នៅតែឯករាជ្យបានយូររហូតដល់ឆ្នាំ១៨៣២។ មុន​ឆ្នាំ ១៩៧៦ ខេត្តប៊ិញថ្វឹន មាន​ទំហំ​តូច​ជាង​ព្រោះ​ភាគ​ខាង​លិច​ភាគ​ច្រើន​ស្ថិត​ក្នុងខេត្តប៊ិញទុយ ដាច់​ដោយ​ឡែក​ពី​គ្នា​)។ ប៊ិញទុយ, ប៊ិញថ្វឹន និង និញថ្វឹន ត្រូវ​បាន​បញ្ចូល​ចូល​គ្នា​ក្នុង​ឆ្នាំ១៩៧៦ ដើម្បី​បង្កើត ​ខេត្តថ្វឹនហាយ ។ វាត្រូវបានបែងចែកម្តងទៀតទៅជា និញថ្វឹន និង ប៊ិញថ្វឹន ក្នុងឆ្នាំ១៩៩១ ខណៈដែលប៊ិញទុយ នៅតែជាផ្នែកមួយនៃខេត្តប៊ិញថ្វឹន។
ខេត្តប៊ិញសឿង

ខេត្តប៊ិញសឿង ឬ ទួលតាមោក ( ) គឺជាខេត្តមួយរបស់ប្រទេសវៀតណាម(ដែនដីកម្ពុជាក្រោម)។ វាមានទីតាំងនៅភូមិភាគអាគ្នេយ៍នៃប្រទេសនិងតំបន់សេដ្ឋកិច្ចសោរខាងត្បូងទី២ ដែលមានព្រំប្រទល់ជាប់ ខេត្តប៊ិញហ្វឿកខាងជើង ទីក្រុងព្រៃនរគនៅភាគខាងត្បូងនិងនិរតី ខេត្តរោងដំរីនៅខាងលិច និងខេត្តដូនណៃនៅទៅខាងកើត។ ខេត្ត​នេះ​ត្រូវ​បាន​បង្កើត​ឡើង​ពី​ខេត្តសងបេនៅ​ថ្ងៃ​ទី​១ ខែ​មករា ឆ្នាំ​១៩៩៧។

កណ្តាល|រូបភាពតូច|500x500ភីកសែល| ផ្នែករដ្ឋបាលខេត្តទួលតាមោក
ខេត្តប៊ិញហ្វឿក

ខេត្តប៊ិញហ្វឿក ឬ ទួលតាមោក  គឺជាខេត្តមួយរបស់ប្រទេសវៀតណាម (ដែនដីកម្ពុជាក្រោម)។ វា​មាន​ទីតាំង​ស្ថិត​នៅ​ក្នុងតំបន់​ភាគ​អាគ្នេយ៍​នៃ​ប្រទេស​នៅ​ខាង​ជើង​នៃទីក្រុងព្រៃនរគ ។ វា​មាន​ព្រំដែន​ជាប់ ​ប្រទេស​កម្ពុជា ។ ខេត្តប៊ិញហ្វឿក និង ខេត្តប៊ិញសឿង កាលពីជាទឹកដីតែមួយរបស់ខេត្តទួលតាមោក តែត្រូវបានអាជ្ញាធរវៀតណាមបំបែកចេញទៅជាខេត្តរហូតដល់បច្ចុប្បន្ននេះនាថ្ងៃ​ទី​៦ ខែ​វិច្ឆិកា ឆ្នាំ​១៩៩៦ ។Thủ Dầu Một (tỉnh) ខេត្តទួលតាមោកបកប្រែពីភាសាវៀតណាម
ខេត្តប្រចួបគីរីខ័ន្ធ

ខេត្តប្រចួបគីរីខ័ន្ធ (ភាសាថៃ៖ ประจวบคีรีขันธ์ អានថា: ប្រៈជួបឃីរីខាន់) គឺជាខេត្តមួយក្នុងចំណោមខេត្តភាគខាងលិច (ចង្វាត) នៃប្រទេសថៃ។  ស្ថិតនៅភាគខាងជើងនៃឧបទ្វីបម៉ាឡេ ចម្ងាយប្រហែល 240 គីឡូម៉ែត្រ (149 ម៉ាយ) ភាគខាងត្បូងនៃទីក្រុង បាងកក។  ខេត្តជិតខាងរួមមាន ខេត្តពេជ្របុរី នៅខាងជើង និងខេត្តជុម្ពរនៅភាគខាងត្បូង។  នៅភាគខាងលិច មានព្រំប្រទល់ជាប់នឹងតំបន់ តំបន់តានីនថារី  របស់ប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា
ខេត្តប្រាចិនបុរី

ខេត្តប្រាចិនបុរី (   អានថា: ប៉្រា-ជីន-ប៊ុ-រី) គឺជាខេត្តមួយ ក្នុងចំណោមខេត្តចិតសិបប្រាំពីររបស់ប្រទេសថៃ ( ចង្វាត ) ខេត្តនេះស្ថិតនៅភាគខាងកើតប្រទេសថៃ ។ ខេត្តជិតខាងគឺ (ពីខាងជើងតាមទ្រនិចនាឡិកា) ខេត្តនគររាជសីមា ខេត្តស្រះកែវ ខេត្តស្ទឹងជ្រៅ និងខេត្តនគរនាយក ។
ខេត្តប្រាចិនបុរី: ភូមិសាស្ត្រ

ភូមិសាស្ត្រ 
ខេត្តនេះចែកចេញជាពីរផ្នែកធំៗ គឺជ្រលងទន្លេទាបនៃទន្លេបាងប្កង និងដីខ្ពស់ដែលមានខ្ពង់រាប និងភ្នំនៃជួរសាន់កំផែង ដែលជាផ្នែកខាងត្បូងនៃភ្នំដុងពញាយ៉េន ។ នៅ​ក្នុង​តំបន់​ទាំង​នោះ​ក៏​មានឧទ្យានជាតិចំនួន​ពីរគឺខៅយ៉ៃ និង​ឧទ្យានជាតិថាប់ឡាន ។ ផ្ទៃដីព្រៃសរុបមាន    ឬ 28.6 ភាគរយនៃតំបន់ខេត្ត។
ខេត្តផាំងង៉ា

ខេត្តផាំងង៉ា ( ថៃ : พังงา , ប្រក​ប: ព័ង្ងា/ពាំងងា ) គឺជាខេត្តមួយក្នុងចំណោមខេត្តភាគខាងត្បូង ( ចង្វាត ) របស់ប្រទេសថៃស្ថិតនៅលើច្រាំងសមុទ្រអង់ដាម៉ង់ ខាងលិច និងឈូងសមុទ្រ ផាំងង៉ា នៅភាគខាងត្បូង។ ខេត្តជិតខាងគឺ (ពីខាងជើងតាមទ្រនិចនាឡិកា) ខេត្តរនង , ខេត្តសុរាស្ត្រធានី , និង ខេត្តក្របី ។ នៅភាគខាងត្បូងគឺជា ខេត្តភូកេត ដែលតភ្ជាប់ដោយស្ពានសារៈស៊ីន ។
ខេត្តផាំងង៉ា: រដ្ឋបាល

រដ្ឋបាល 
ខេត្តផាំងង៉ាត្រូវបានបែងចែកទៅជាស្រុកចំនួន៨ (អាំភើ) ដែលបែងចែកបន្ថែមទៀតជា ៤៨ ឃុំ (តំបល់) និង ៣១៤ ភូមិ (មូបាន)។  
+លេខឈ្មោះស្រុកជាភាសាខ្មែរឈ្មោះស្រុកជាភាសាថៃឈ្មោះស្រុកជាភាសាម៉ាឡេ១.មឿងផាំងង៉ាเมืองพังงาPangan២.កោះយ៉ៅเกาะยาวPulau Panjang៣.កាពុងกะปงKampong៤.តាកួថុងตะกั่วทุ่ง -៥.តាកួប៉ាตะกั่วป่า -៦.ឃុរៈបូរីคุระบุรี -៧.ថាប់បុតทับปุด -៨.ថៃមឿងท้ายเหมือง -
ខេត្តផ្សារដែក

ផ្សារ​ដែក គឺជា​ខេត្ត​ខ្មែរ​មួយ​នៅ​ដែនដី​ វៀតណាម កូសាំងស៊ីន មុន​សម័យ​ស្តេច​យួន​ចូល​ឈ្លានពាន​កម្ពុជា​ក្រោម​ខេត្ត​មួយ​នេះ​ឋិត​នៅ ក្នុង​ទឹកដី​កំពង់ហ្លួង (​ខេត្តមាត់ជ្រូក​បច្ចុប្បន្ន​) នៃ​អាណាចក្រ​ចេ​នឡា​ទឹក​លិច។ សម័យ​អាណានិគមនិយម​បារាំង ផ្សារ​ដែក​គឺជា​និគម​មួយ​ក្នុងចំណោម​និគម​ទាំងបី នៃ​ខេត្ត​មាត់ជ្រូក (An Giang) និង​ក្រោយមក​បានក្លាយ​ជា​ខេត្តតាម​កិច្ចព្រមព្រៀង​របស់​សហ​ព័ន្ធឥណ្ឌូចិន ដើម្បី​សម្រេច​ធ្វើការ​ផ្លាស់ប្តូរ​រដ្ឋបាល ភូមិសាស្ត្រ​ពី​និគម​ទៅជា​ខេត្ត។ បច្ចុប្បន្ន ផ្សារ​ដែក គឺជា​ទី​រួម​ខេត្ត​នៃ ខេត្ត​ដុង​ថាប (Đồng Tháp) ។​
នៅកម្ពុជាបច្ចុប្បន្ននៅមានវិថីមួយនៅ រាជធានីភ្នំពេញ ដែលមានឈ្មោះថា វិថីផ្សារដែក។
thumb|right|600x600px|ដងវិថីនៅខេត្តផ្សារដែក
​ជនជាតិ​យួន ហៅ​ឈ្មោះ ខេត្តផ្សារដែក ទៅតាម​ភាសា​ខ្មែរ​មិន​ច្បាស់​ថា ខេត្ត​សា​ដែក ដែល​អក្សរ យួន​សរសេរថា «Sa Đéc»។​
ខេត្តផ្សារដែក: ភូមិសាស្ត្រ

ភូមិសាស្ត្រ

​ខេត្ត​ផ្សារ​ដែក ខាងជើង​មាន​ព្រំ​ប្រ ទល់​ជាប់ នឹង​ប្រទេស​កម្ពុជា។​ ខាងកើត​ជាប់​នឹង​ខេត្តកំពង់គោ (Long An) និង​ខេត្តមេ ស (​បច្ចុប្បន្ន Tiền Giang) ។ ខាងត្បូង​ជាប់​ខាង​ខេត្តលង់ហោរ (Vĩnh Long) និង​ខេត្តព្រែកឬស្សី (Cần Thơ) និង​ខាងលិច​ជាប់​នឹង ខេត្តមាត់ជ្រូក (An Giang)។ ពី​ទី​រួម​ខេត្ត​ផ្សារ​ដែក​ទៅ​ ទីក្រុង​ព្រៃនគរ​ មាន​ចម្ងាយ ១៤០ គីឡូ ម៉ែត្រ​ឆ្ពោះ ទៅ​ទិស​ខាងត្បូង។​

​ផ្ទៃដី​៖

​ខេត្ត​ផ្សារ​ដែក (Đồng Tháp) មាន​ផ្ទៃដី​ចំនួន ៣.២៨៣ គីឡូម៉ែត្រ​ការ៉េ ក្នុងនោះ​រួមមាន​ផ្ទៃដី​សំរាប់​ធ្វើស្រែ 408. 294 ha  ផ្ទៃដី​សំរាប់​ឧស្សាហកម្ម 245.044 ha ផ្ទៃដី​សម្រាប់​ឈើ​ឧស្សាហកម្ម រៀង រាល់​ឆ្នាំ  7.062ha ផ្ទៃដី​ចម្ការ 17.521ha ផ្ទៃដី​សម្រាប់​ដាំ​ដុះ និង ជលផល  2.330ha ។​
ខេត្តផ្សារដែក: ​ប្រជាជន​

​ប្រជាជន​

​ខេត្ត​ផ្សារ​ដែក មាន​ប្រជាជន​សរុប​1.604.822 នាក់ ក្នុងនោះ​ប្រុស​មាន 779.896 នាក់ ស្រី​មាន 824.926 នាក់ អ្នក​ដែក​រស់នៅ​ទីប្រជុំជន មាន​ចំនួន 237.044 នាក់ តំបន់​ជនបទ​មាន 1.367.778  នាក់ ។​
ខេត្តផ្សារដែក: រដ្ឋបាល

រដ្ឋបាល
​ខេត្ត​ផ្សារ​ដែក បច្ចុប្បន្ន ត្រូវបាន​រដ្ឋាភិបាល​ប​ក្ស​កុ​ម្មុយ​និ​ស្ត​វៀតណាម បែង​ចែកចេញជា​ភូមិ ឃុំ​/​សង្កាត់ ស្រុក​/​ទី​រួម ស្រុក ជាច្រើន​ក្នុងនោះ​រួមមាន ទីក្រុង ១ ទី​រួម​ខេត្ត ១ និង​ស្រុក​ទាំង ៩ ។​
 () ជាដែនរដ្ឋបាលស្ថិតនៅ ប្រទេសកម្ពុជា សម័យ  ខេត្តនេះមាន ស្រុក ឃុំ និង ភូមិ÷
លេខរៀង  ឈ្មោះស្រុកជាអក្សរខ្មែរ  ឈ្មោះស្រុកជាអក្សរឡាតាំង ឈ្មោះស្រុកជាអក្សរស្រុក Districtស្រុក Districtស្រុក Districtស្រុក Districtស្រុក Districtស្រុក Districtស្រុក Districtស្រុក Districtស្រុក Districtស្រុក District
ខេត្តផ្សារដែក: ​ប្រវត្តិ​

​ប្រវត្តិ​

​ផ្សារ​ដែក គឺជា​ខេត្ត​ខ្មែរ​មួយ​នៅ​ដែនដី​កម្ពុជា ក្រោម  មុន​សម័យ​ស្តេច​យួន​ចូល​ឈ្លានពាន​កម្ពុជា ក្រោម ខេត្ត​មួយ​នេះ​ឋិត​នៅក្នុង​ទឹកដី​កំពង់ហ្លួង (​ខេត្ត មាត់ជ្រូក​បច្ចុប្បន្ន​) នៃ​អាណាចក្រ​ចេ​នឡាទឹកលិច។ សម័យ​អាណានិគមនិយម​បារាំង ផ្សារ​ដែក​គឺជា​និគម មួយ​ក្នុងចំណោម​និគម​ទាំងបី នៃ​ខេត្ត​មាត់ជ្រូក (An Giang) និង​ក្រោយមក​បានក្លាយ​ជា​ខេត្ត​តាម​កិច្ច​ព្រម ព្រៀង​របស់​សហព័ន្ធ ឥណ្ឌូ ចិន ដើម្បី​សម្រេច​ធ្វើការ ផ្លាស់ប្តូរ​រដ្ឋបាល​ភូមិសាស្ត្រ​ពី​និគម​ទៅជា​ខេត្ត។​

​សម័យ​អាណានិគមនិយម​បារាំង​ឬ សម័យ​កូស័ងស៊ីន (Cochin China)៖

​ក្រោយពេល​បារាំង​បាន​ចូលធ្វើ​អាណានិគម​បាន ៣ ខេត្ត​នៅ​ដែនដី  កម្ពុជា​ក្រោម​ឆ្នាំ ១៨៦៧ គឺ នៅ​ឆ្នាំ ១៨៦៨ ទឹកដី​ខេត្ត​ផ្សារ​ដែក​គឺជា​និគម​មួយ ក្នុងចំណោម​និគម​ទាំងបី​នៃ​ខេត្ត​មាត់ជ្រូក (An Giang)។​

​និគម​ទាំងបី​នៃ​ខេត្ត​មាត់ជ្រូក​មុន​សម័យ​បារាំង​ចូល ត្រួតត្រា​រួមមាន ៖

និគម​មាត់ជ្រូក (Châu Đốc)
និគម​ផ្សារ​ដែក (Sa Đéc)
និគម​ឃ្លាំង (Ba Xuyên)

​ឆ្នាំ ១៨៧៦ ផ្សារ​ដែក បានក្លាយ​ទៅជា​និគម (arrondissement ) ឋិត​នៅក្នុង​ចំណោះ​ខេត្ត​លង់ហោរ (Vĩnh Long) ដែល​ត្រូវបាន​បង្កើតឡើង​ដោយ​បារាំង ។​
​ក្នុងអំឡុង​ឆ្នាំ ១៨៧៦ ដល់ ១៨៨៩ ផ្សារ​ដែក​មាន​ប្រជាជន​សរុប 102.421 នាក់ ។​

​យោងតាម​កិច្ចព្រមព្រៀង​ថ្ងៃទី ២០ ខែធ្នូ ឆ្នាំ ១៨៩៩ របស់​សហភាព​ឥណ្ឌូចិន ដើម្បី​ធ្វើការ​ប្តូរ​រដ្ឋបាល​ភូមិសាស្ត្រ គឺ​ថ្ងៃទី ០១ ខែមករា ឆ្នាំ ១៩០០ និគម​ផ្សារ​ដែក ត្រូវបាន​ក្លាយទៅជា​ខេត្ត​ផ្សារ​ដែក ដោយមាន​ទី​រួម​ខេត្ត​មួយ​ឈ្មោះថា​រួម​ខេត្ត​ផ្សារ​ដែក។​

​ចំនួន​ប្រជាជន​ខេត្ត​ផ្សារ​ដែក កាលពី​ឆ្នាំ ១៩០១ មាន 182.924 នាក់ និង ឆ្នាំ ១៩២០ មាន 203.588 នាក់។​
ខេត្តផ្សំអំបើស

Category:Articles with short description
Category:Short description is different from Wikidata

ខេត្តផ្សំអំបើស ឬ ខេត្តហឺវយ៉ាង  ( ភាសាវៀតណាម : Hậu Giang ) គឺជាខេត្តមួយនៅដែនដីកម្ពុជាក្រោមស្ថិតនៅក្នុងតំបន់ដីសណ្តទន្លេមេគង្គភាគខាងត្បូងនៃប្រទេសវៀតណាម។ វី ថាញ់ គឺជាទីរួមខេត្ត។

រហូតដល់ចុងបញ្ចប់នៃ សង្គ្រាមវៀតណាម ក្នុងឆ្នាំ ១៩៧៥ ខេត្តនេះបានរួមបញ្ចូលទីក្រុងព្រែកឬស្សី ដែលជាទីរួមខេត្ត។ នៅឆ្នាំ១៩៧៥ ខេត្តនេះត្រូវបានប្តូរឈ្មោះជាខេត្តព្រែកឬស្សី ដោយទីក្រុងព្រែកឬស្សីនៅតែជាទីរួមខេត្ត។ ចុងឆ្នាំ ២០០៤ ព្រែកឬស្សីនិងទីក្រុងជុំវិញមួយចំនួនបានក្លាយជាក្រុងព្រែកឬស្សី (Thành Phố Cần Thơ)។ ខេត្តព្រែកប្ញស្សី ដែលនៅសេសសល់បានក្លាយទៅជាខេត្តផ្សំអំបើស ឬ ខេត្តហឺវយ៉ាង ។

ផ្សំអំបើស មានតំបន់ឧស្សាហកម្ម ៩០២ ហិចតា។ មាន ១២០ គីឡូម៉ែត្រនៃផ្លូវជាតិ៖ ផ្លូវជាតិលេខ ៦១ (ដែលឆ្ពោះទៅផ្លូវជាតិលេខ ១ ឆ្លងកាត់ក្រុងព្រែកឬស្សី តាម ដងទន្លេបាសាក់ ទៅកាន់ ទីក្រុងព្រៃនរគ ) និងការតភ្ជាប់ទឹកតាមប្រឡាយ និងទន្លេទៅកាន់ទន្លេបាសាក់ ។

៨០% នៃខេត្តនឹងស្ថិតនៅក្រោមទឹកបន្ទាប់ពី  ការកើនឡើងកម្រិតទឹកសមុទ្រ ទាក់ទងទៅនឹងកម្ពស់ដីបច្ចុប្បន្ន ដែលថយចុះតាមពេលវេលា។