navinnseab/khmer-wikipedia-article huggingface dataset:
ការវាយឆ្មក់របស់វៀតណាមលើព្រំដែនថៃ: ឆ្នាំ១៩៨០

ឆ្នាំ១៩៨០
២៣ មិថុនា: ជាការឆ្លើយតបទៅនឹងការរៀបចំធ្វើមាតុភូមិនិវត្តន៍របស់ជនភៀសខ្លួនរាប់ពាន់នាក់, កងទ័ពវៀតណាម ២០០ នាក់បានឆ្លងចូលព្រំដែនថៃនៅម៉ោងប្រមាណ ២:០០ ព្រឹកទៅក្នុងតំបន់បានណាន ម៉ាក់មន់, ក៏ដូចជាជំរុំណងចាន់ដែរ, រួចហើយយួនក៏បានបើកការបាញ់ប្រហារដែលបណ្តាលឱ្យមនុស្សប្រមាណជាង ២០០ នាក់ត្រូវបាត់បង់ជីវិត, ក្នុងនោះមានទាហានថៃចំនួន ២២-១៣០ នាក់, អ្នកភូមិថៃម្នាក់, ជនភៀសខ្លួនមួយចំនួនតូច និងកងទ័ពយួនប្រហែល ៧២-១០០ នាក់។ គេបានរាយការណ៍ថាមានជនភៀសខ្លួនរាប់រយនាក់ត្រូវបានស្លាប់ ភាគច្រើនគឺមកពីគ្រាប់ផ្លោងរបស់ថៃដែលបានបាញ់ចំជំរុំជនភៀសខ្លួនមួយ និងមួយភាគតិចត្រូវបានស្លាប់ដោយសារគ្រាប់កាំភ្លើងបាញ់ត្រូវ។Henry Kamm, New York Times, 24 June 1980, cites Associated Press figures of 130 Thai soldiers, 72 Vietnamese, and up to 400 refugees killed; Time Magazine, 7 July 1980 claims 22 Thais killed and 100 Vietnamese.Mason L, Brown R. Rice, Rivalry and Politics: Managing Cambodian Relief. Notre Dame: University of Notre Dame Press, 1983, p. 76. កងទាហានយួនបានដណ្តើមបានភូមិនៅក្បែរព្រំដែនចំនួនពីរ និងភូមិផ្សេងៗទៀតត្រូវពួកវាបាញ់គំទិចចោល។
២៤ មិថុនា: កងទ័ពវៀតណាមដែលដណ្តើមបានជំរុំណងចាន់ក៏បានបន្តប្រយុទ្ធទរទល់នឹងកងកម្លាំងថៃហើយវាយប្រហារទៅលើទីតាំងទ័ពព្រៃនៅក្បែរៗនោះ។ នៅថ្ងៃដដែលនេះ, កងទ័ពវៀតណាមក៏បានបាញ់ទម្លាក់យន្តហោះយោធាថៃចំនួន ២ គ្រឿងផងដែរ។
២៦ មិថុនា: កងទ័ពវៀតណាមចាប់បានមន្រ្តីជួយសង្គ្រោះចំនួនពីរនាក់ (បុរសទីមួយគឺលោក Robert Ashe និងទីពីរគឺវេជ្ជបណ្ឌិត Pierre Perrin របស់គណៈកម្មាធិការអន្តរជាតិនៃកាកបាទក្រហម) និងអ្នកថតរូបជនជាតិអាមេរិកពីរនាក់នៅណងចាន់។Vietnam Said to Seize Photographers and Relief Workers at Thai Border; U.S. Envoy Asks Halt Border Is Reported Crossed Repatriation Is Denounced, 27 June 1980, Friday; Page A6, 647 words
ការវាយឆ្មក់របស់វៀតណាមលើព្រំដែនថៃ: ឆ្នាំ១៩៨១

ឆ្នាំ១៩៨១
៤ មករា: កងកម្លាំងវៀតណាមក៏បានសម្រុកបុកទម្លុះឆ្លងព្រំដែនហើយក៏បានបើកការបាញ់ប្រហារគ្រាប់រ៉ុក្កែតនៅក្នុងទឹកដីប្រទេសថៃ តែមិនយូរប៉ុន្មានក៏ត្រូវកងកម្លាំងថៃរុញច្រានដល់ព្រំដែនវិញ។ ការប្រយុទ្ធគ្នានេះបានបណ្តាលឱ្យទាហានថៃចំនួនពីរនាក់បានស្លាប់។ គេបានរាយការណ៍ថា ទាហានវៀតណាមប្រហែលពី ៥០ ទៅ ៦០ នាក់បានបើកការបាញ់ប្រហារមកលើកងល្បាត់របស់ថៃពីចម្ងាយកន្លះម៉ាយចូលក្នុងប្រទេសថៃ។ ចំណែកឯចំនួនអ្នកស្លាប់ខាងភាគីវៀតណាមវិញគឺមិនត្រូវបានឱ្យដឹងឡើយ។រដ្ឋាភិបាលថៃបានរាយការណ៍ថាទាហានខ្លួនចំនួនពីរនាក់ត្រូវបានស្លាប់ខណៈពេលដែលកំពុងរុញច្រានទ័ពវៀតណាមទៅកាន់ព្រំដែនវិញ, UPI, Published: 4 January 1981 កងទ័ពថៃបន្ថែមត្រូវបានបញ្ជូនទៅកាន់ព្រំដែននៅថ្ងៃបន្ទាប់ដើម្បីទប់ស្កាត់ការវាយប្រហារម្តងទៀតពីវៀតណាម។កងទ័ពថៃបន្ថែមត្រូវបានបញ្ជូនទៅតាមព្រំដែនក្នុងលក្ខណៈត្រៀមប្រុងប្រយ័ត្នពីការវាយប្រហាររបស់វៀតណាមនៅពេលខាងមុខ, UPI, Published: Monday, 5 January 1981
ការវាយឆ្មក់របស់វៀតណាមលើព្រំដែនថៃ: ឆ្នាំ១៩៨២

ឆ្នាំ១៩៨២
ដើមខែមីនា: មានឧប្បត្តិហេតុមួយទៀតកើតឡើងនៅខាងព្រំដែនដោយកងទ័ពវៀតណាមប្រមាណ ៣០០ នាក់បានឈ្លានពានចូលទឹកដីថៃម្តងទៀតរួចបានសម្លាប់ប៉ូលីសល្បាត់ព្រំដែនថៃបានពីរបីនាក់បន្ថែម។
២១ តុលា: ទាហានវៀតណាមបានបើកការបាញ់ប្រហារទៅលើយន្តហោះឈ្លបយកការណ៍មួយរបស់ថៃនៅក្បែរព្រំដែនតែមិនត្រូវបណ្តាលឱ្យយន្តហោះនោះវិលត្រលប់ទៅចុះចតនៅមូលដ្ឋានរបស់វាវិញដោយសុវត្ថិភាព។យន្តហោះស៊ើបអង្កេតរបស់ថៃបានគិចពីការបាញ់ប្រហារដោយកងកម្លាំងវៀតណាម, UPI, Published: 21 October 1982
ការវាយឆ្មក់របស់វៀតណាមលើព្រំដែនថៃ: ១៩៨៦

១៩៨៦
២៣ មករា: កាំភ្លើងធំរបស់វៀតណាមត្រូវបានតម្រង់សំដៅទៅលើទីស្នាក់ការរបសកង់ទ័ពជើងទឹកថៃមួយកន្លែងនៅហាតលេក, ជាភូមិមួយនៅចុងខាងត្បូងនៃព្រំដែន។ ដើម្បីធានាឱ្យបាញ់ចំគោលដៅ, ពួកវៀតណាមបានតម្រៀបកាំភ្លើងធំទាំងនោះនៅលើភ្នំមួយក្នុងទឹកដីប្រទេសកម្ពុជា។ អ្នកនាំពាក្យកងទ័ពជើងទឹកថៃបាននិយាយថា "សកម្មភាពទាំងនេះគឺហាក់ដូចជាការបង្កឡើងដោយមានចេតនាពីវៀតណាមអញ្ជឹង" លោកបានបន្តទៀតថា "ទាំងនេះគឺមិនមែនជាសង្គ្រាមរីករាលដាលអ្វីពីកម្ពុជាទេ វាគឺជាសកម្មភាពឈ្លានពានរបស់វៀតណាមតែម្តង"។ ជាការសងវិញ, នាវាចម្បាំងថៃមួយគ្រឿងបានបាញ់គ្រាប់ផ្លោងចំនួន ១០០ គ្រាប់មកលើទីតាំងកាំភ្លើងធំរបស់វៀតណាម (ពោលគឺមកលើភ្នំក្នុងទឹកដីកម្ពុជា)។"Vietnamese Artillery Kills 3 at Thai Post", UPI, Saturday, 25 January 1986
២៥ មករា: កាំភ្លើងធន់ធ្ងន់របស់វៀតណាមបានបើកការបាញ់ប្រហារមកលើព្រំដែនដែលបណ្តាលឱ្យនាវិកថៃចំនួន ៣ នាក់បាត់បង់ជីវិត និងបង្កឱ្យមានការបាញ់ប្រហារគ្នាទៅវិញទៅមករវាងកាំភ្លើងធំវៀតណាមនឹងនាវាចម្បាំងថៃ។
៧ ធ្នូ: កងទាហានវៀតណាមបានប្រមានថៃកុំឱ្យបន្តគាំទ្រនិងការពារទ័ពព្រៃខ្មែរ (រ.ច.ក.ប) តទៅទៀត។ ការនិយាយប្រកាសតាមមីក្រូនិងការបាញ់គ្រាប់ផ្លោងទៅលើមេឃគឺជាការផ្តល់សញ្ញាឱ្យថៃឈប់ផ្តល់ទីជម្រកឱ្យទ័ពព្រៃកម្ពុជា បើហ៊ានបដិសេដនោះ (ប្រទេសថៃ) នឹងទទួលនូវ"ផលវិបាក"ជាមិនខាន។"Stop Backing Rebels, Vietnamese Tell Thais" Los Angeles Times
ការវាយឆ្មក់របស់វៀតណាមលើព្រំដែនថៃ: ១៩៨៧

១៩៨៧
២៥ មីនា: អង្គមេបញ្ជាការកងទ័ពថៃគឺលោកឧត្តមសេនីយ៍ឆាវ៉ាលិត យ៉ុងឆៃយុទ្ធបានប្រកាសថានឹងមិនប្រណីទាហានវៀតណាមណាដែលឈរជើង ៥ គមក្នុងទឹកដីថៃនោះទេ។
១៧ មេសា: កងកម្លាំងថៃបានព្យាយាមបណ្តេញកងទ័ពជើងគោកវៀតណាមចេញពីតំបន់ចុងបុកដែលជាតំបន់ភ្នំមួយនៅជាប់ព្រំប្រទល់ប្រទេសថៃ លាវ និងកម្ពុជា។"2 Thai Deals Enlarge China's Asian Arms" Role Los Angeles Times
៣០ ឧសភា: ជាងមួយខែបន្ទាប់ពីការផ្ទុះឡើងនៃជម្លោះនៅចុងបុក កងល្បាត់ថៃបានចាប់ផ្តើមដើរល្បាត់នៅក្នុងតំបន់នោះដើម្បីញែកផ្តាច់កងទ័ពវៀតណាមដែលនៅសេសសល់កុំឱ្យលួចឈ្លានចូលទឹកដីពួកគេកាន់តែជ្រៅតទៅទៀត។"Thai Border Clash",  New York Times Saturday, 30 May 1987
ពាក់កណ្តាលឆ្នាំ១៩៨៧: កងកម្លាំងវៀតណាមនិងទ័ពប្រជាមានិតកម្ពុជាជាច្រើនត្រូវបានដាក់ពង្រាយយាមនៅតាមព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃដែលមានប្រវែង ៨០០ គម។
ការវាយឆ្មក់របស់វៀតណាមលើព្រំដែនថៃ: ១៩៨៨

១៩៨៨
២២ មេសា: កងទ័ពវៀតណាមបានឆ្លងកាត់ព្រំដែនហើយបានវាយស្ទាក់មកលើក្រុមប៉ូលីសព្រំដែនថៃដែលបង្កឱ្យស្លាប់ទាហានថៃចំនួន ៥ នាក់និងរងរបួសមួយនាក់។ គេបានបកស្រាយថាមានក្រុមប៉ូលីសព្រំដែនថៃ ៥ នាក់បានកំពុងដើរល្បាត់នៅក្បែរព្រំដែនក្នុងខេត្តបុរីរ៉ាមហើយស្រាប់តែទាហានវៀតណាមម្នាក់បានបោះគ្រាប់បែកទៅក្រុមប៉ូលីសព្រំដែនទាំង ៥ នាក់នោះរួចហើយពួកវាថែមទាំងបានរះកាំភ្លើងពួកវាទៅកាន់ប៉ូលីសព្រំដែនទាំង ៥ នាក់នោះថែមទៀតផងដែលធ្វើឱ្យពួកគេបាត់បង់ជីវិតភ្លាមៗ។"4 Thais Killed in Border Clash with Vietnamese" Los Angeles Times
១២ មិថុនា: នៅប្រហែលម៉ោង ៩ យប់, កាំភ្លើងធន់ធ្ងន់វៀតណាមបានបាញ់គ្រាប់ផ្លោងចូលទៅក្នុងភូមិមួយក្នុងប្រទេសថៃបង្កឱ្យអ្នកភូមិពីរនាក់បាត់បង់ជីវិតនិងរបួសពីរនាក់ថែមទៀត។ គ្រាប់ផ្លោងប្រាំមួយគ្រាប់ទៀតត្រូវបានបាញ់ចូលចម្ងាយ ៤ ម៉ាយទៅក្នុងទឹកដីថៃ។VIETNAM SHELLS THAI VILLAGE.
៤ សីហា: ប្រធានគណបក្សជាតិថៃឈ្មោះឆាត់ឆៃ ឆុនហាវណ្ណដែលបានក្លាយជានាយករដ្ឋមន្រ្តីថ្មីនៃប្រទេសថៃបានសន្យាថានឹង"ប្រែក្លាយទីលានសមរភូមិប្រយុទ្ធ (ពោលគឺព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ) ឱ្យទៅជាតំបន់ទីផ្សាវិញ"។
ការវាយឆ្មក់របស់វៀតណាមលើព្រំដែនថៃ: ១៩៨៩

១៩៨៩
២៦ មេសា: ទាហានវៀតណាមបានបាញ់គ្រាប់ផ្លោងចូលទៅក្នុងជំរុំជនភៀសខ្លួន សាយធូ, ដែលជាជំរុំជនភៀសខ្លួនកម្ពុជាធំជាងគេដោយមានចំនួនជនភៀសខ្លួនប្រមាណ ១៩៨,០០០ នាក់។ មនុស្ស ៣ នាក់បានទទួលរងរបួសធ្ងន់។ ក្រោយពីគ្រាប់ផ្លោងបានធ្លាក់មកលើ ជំរុំសាយធូត្រូវបានបិទលែងទទួលជំនួយពីប្រទេសលោកខាងលិចទៀត ជាពិសេសពីប្រតិបត្តិការជំនួយព្រំដែនជាតិរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ។"38 Killed, 42 Wounded in Fierce Thai Border Clash" Los Angeles Times
កញ្ញា–ធ្នូ: ទីបំផុតកងទ័ពវៀតណាមក៏បានដកថយចេញពីព្រំដែននិងទឹកដីប្រទេសកម្ពុជា។
ការវាយឆ្មក់របស់វៀតណាមលើព្រំដែនថៃ: តំណភ្ជាប់ក្រៅ

តំណភ្ជាប់ក្រៅ
 Wars of Vietnam: From the Beginning of the 20th Century to the Present
 Thai-Cambodian Border History in detail

Category:20th century in Thailand
Category:Military history of Thailand
Category:Military history of Vietnam
Category:Wars involving Thailand
Category:Wars involving Vietnam
Category:Invasions
Category:Sino-Vietnamese War
Category:History of Cambodia
Category:History of Thailand
Category:Cambodia–Thailand border
Category:Thailand–Vietnam military relations
ការវាយប្រហារដែនអាកាសនៅទីក្រុងបេកដាត ថ្ងៃទី ១២ កក្តដា ២០០៧: ភ្ជាប់សម្ព័ន្ធទៅខាងក្រៅ

ភ្ជាប់សម្ព័ន្ធទៅខាងក្រៅ 
 Collateral Murder  - វិបសាយនេះ ជារបស់វីគីលីកស៍ រួមទាំងវីដេអូផង] 
 វីដេអូវីគីលីកស៍ ហើយនឹងកិច្ចសន្យា
ការវាយប្រហារដែនអាកាសនៅទីក្រុងបេកដាត ថ្ងៃទី ១២ កក្តដា ២០០៧: ចំណាំ

ចំណាំ 

ចំនាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសអ៊ីរ៉ាក់
ចំនាត់ថ្នាក់ក្រុម:សហរដ្ឋអាមេរិច
ចំនាត់ថ្នាក់ក្រុម:សង្រ្គាម
ចំនាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ្នកកាសែត
ការវាយលុកទីក្រុងកៀវ (២០២២)

ការវាយលុកទីក្រុងកៀវ គឺជា ទិដ្ឋភាពមួយ នៅក្នុង ការឈ្លានពានរបស់រុស្ស៊ីលើអ៊ុយក្រែន​ឆ្នាំ ២០២២ ។ វាជាប់ពាក់ព័ន្ធការវាយប្រហារដោយ រុស្ស៊ី តាមបណ្ដោយព្រំដែន រុស្ស៊ី-អ៊ុយក្រែន និង ព្រំដែន បេឡារុស្ស-អ៊ុយក្រែន ដែលបានចាប់ផ្តើមនៅថ្ងៃទី ២៤ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ ២០២២ សម្រាប់ការគ្រប់គ្រងទីក្រុង កៀវ និងតំបន់ជុំវិញរបស់ទីក្រុង ។  កៀវ គឺជារដ្ឋធានីនៃ ប្រទេសអ៊ុយក្រែន ហើយមានទីស្នាក់ការកណ្តាលសម្រាប់រដ្ឋាភិបាលអ៊ុយក្រែន និងបញ្ជាការយោធា។

ដំបូងឡើយ កងកម្លាំងរុស្ស៊ីដណ្តើមបានទីក្រុង និងទីក្រុងជាច្រើនដោយជោគជ័យ ក្នុងអំឡុងពេលវាយលុក។  ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ការវាយលុកបានជាប់គាំងលើបញ្ហាភស្តុភារ និងយុទ្ធសាស្ត្រ។ ចំពេលមានការខាតបង់យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ និងអភិវឌ្ឍន៍តិចតួចក្នុងការវាយលុក រុស្ស៊ីបានដកកងកម្លាំងរបស់ខ្លួនចេញពីទីក្រុងគៀវ។  កងកម្លាំងអ៊ុយក្រែនជាបន្តបន្ទាប់បានគ្រប់គ្រងឡើងវិញលើតំបន់ដែលកាន់កាប់ដោយរុស្សីនៅតំបន់ដុនបាសក្នុងខែមេសា ឆ្នាំ 2022។អត្ថបទនេះមានការចម្លងចេញពីវីគីភីឌាភាសាអង់គ្លេស ហើយត្រូវបានបកប្រែនិងកែសម្រួល
ការវិភាគតាមអ៊ីនធើណែត

thumb|150px
ការវិភាគតាមអ៊ីនធើណែត គឺជាការស្ទង់បង្ហាញនៃការ ប្រមូល ការវិភាគ ហើយនិងការធ្វើសេចក្តីរាយការណ៍អំពីទិន្នន័យរបស់អ៊ីនធើណែត ដើម្បីទទួលបាននូវគោលដៅនៃការយល់ដឹង និង ការធ្វើសុទិដ្ឋិនិយម(សុក្រឹត្យភាព)ក្នុងការប្រើបណ្តាញវែបសាយ។​^ The Official WAA Definition of Web Analytics​​​​ http://www.webanalyticsassociation.org/?page=aboutus# 

ការវិភាគតាមអ៊ីនធើណែត​ គឺវាមិនមែនត្រឹមតែជាឧបករណ៍ក្នុងការវាស់ទំហំនៃការ ធ្វើចរាចរណ៍របស់វែបសាយប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែវាក៏ជាឧបករណ៍ ក្នុងការស្រាវជ្រាវនៅក្នុងមុខជំនួញ ហើយនិង ការស្វែងរកទីផ្សារផងដែរ​ ។ ការខិតខំ ឬក៏ការសំភីក្នុងការវិភាគតាមអ៊ីនធើណែត អាចជួយដល់ក្រុមហ៊ុនភាគច្រើនដើម្បីស្ទង់មើលនូវលទ្ធផលក្នុងការផ្សព្វផ្សាយពាណិជ្ជកម្មរបស់ខ្លួន ។ វាបានចូលរួមចំនែកក្នុងការវាយតំលៃ ពីដំនើរការរបស់វានៅលើវែបសាយដែលបានផ្លាស់ប្តូរបន្ទាប់ពីមានការផ្សាយពាណិជ្ជកម្មថ្មី​ ។ 

ការវិភាគតាមអ៊ីនធើណែត មិនមែនត្រឹមតែជាឧបករណ៍ក្នុងការវាស់ស្ទង់នូដំនើរការរបស់វែបសាយប៉ុន្នោះទេ វាថែមទាំងអាចប្រើជាឧបករណ៍ក្នុងការស្វែងរកទីផ្សារផងដែរ។ ការអនុវត្តិដោយការវិភាគតាមអ៊ីនធើណែត អាចជួយផងដែរដល់ក្រុមហ៊ុនទូទៅក្នុងការវាស់ស្ទង់លទ្ធផលនៃការផ្សាយពាណិជ្ជកម្មចាស់របស់គេ។ វាក៏បានជួយវាយតំលៃពីដំនើការនៅលើវែបសាយបន្ទាប់ពីការចាប់ផ្តើមនូវការផ្សាយពាណិជ្ជកម្មថ្មី។ ការវិភាគតាមអ៊ីនធើណែត ធ្វើការបែងចែកទិន្នន័យទៅតាមចំនួនលេខនៃអ្នកចូលរួមទស្សនា ទំព័រដែលបានចុះផ្សាយគឺបានបង្ហាញពីប្រជាប្រិយភាពរបស់ផ្នែកណាមួយដែលនឹងជួយក្នុងការស្វែងរកទីផ្សារ។ 

ការវិភាគតាមអ៊ីនធើណែតមានពីរផ្នែកគឺ ការវិភាគដោយ​​ បិទ និងបើក។

ការវិភាគតាមអ៊ីនធើណែតបិទធ្វើឡើងដើម្បីធ្វើការ​វាស់​ និងការវិភាគដោយមិនគិតទោះជាអ្នកជាម្ចាស់រឺក៏ថែរក្សាវែបសាយមួយ។ វារួមបញ្ចូលទៅនិងការវាស់នូវសក្តានុពលពីការស្តាប់របស់វែបសាយ(ឪកាស) ការបែងចែកនៃសំលេង(ភាពអាចមើលឃើញ) ហើយនិងសំលេងដែលឭច្បាស់ (ការអធិប្បាយ) នោះគឺជារឿងទូទៅដែលកើតមាននៅលើបណ្តាញអ៊ីនធើណែត។
ការវិភាគតាមអ៊ីនធើណែត: សេចក្តីបញ្ជាក់

សេចក្តីបញ្ជាក់
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ៊ីនធើណែត ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ទីផ្សារ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:សេដ្ឋកិច្ច
ការសម្រេចកាមដោយខ្លួនឯង

ការសម្រេចកាមដោយខ្លួនឯង គឺជាការរំញោចផ្នែកផ្លូវភេទរបស់ខ្លួនសម្រាបការស្ទះផ្លូវភេទឬការរួមភេទដទៃទៀត ជាធម្មតា ការសម្រេចកាមដោយខ្លួនឯងនឹងធ្វើទៅដល់ចំណុចកំពូលផ្លូវភេទ។ ការរំញោចអាចធ្វើបានដោយប្រើដៃ ម្រាមដៃ វត្ថុប្រចាំថ្ងៃ ប្រដាប់ភេទ ដូចជា ម៉ាស៊ីនរំញ័រ ឬប្រើទាំងអស់នេះរួមគ្នា។Based on "masturbation" in Merriam-Webster's Collegiate Dictionary, Eleventh Edition, Merriam-Webster, Inc., 2003
ការសម្លាប់ខ្លួនរបស់លោកខឺត កូបេន

រូបភាពតូច| ផ្ទះរបស់លោកខឺត កូបេន នៅទីក្រុងស៊ីតថល (Seattle) ដែលជាទីតាំងគាត់សម្លាប់ខ្លួន (រូបភាពក្នុងឆ្នាំ 2010)
លោកខឺត កូបេន (Kurt Cobain) ដែលជាអ្នកច្រៀងប្រចាំក្រុមនើវ៉ាណា (Nirvana) បានស្លាប់នៅថ្ងៃទី05 ខែមេសា ឆ្នាំ1994 នៅក្នុងផ្ទះចាស់របស់គាត់នៅទីក្រុងស៊ីតថល (Seattle) រដ្ឋវ៉ាស៊ីនតោន (Washington) សហរដ្ឋអាមេរិក ហើយក៏ត្រូវបានជាងភ្លើងម្នាក់ឃើញសពគាត់បីថ្ងៃក្រោយមក។
ការសម្លាប់ខ្លួនរបស់លោកខឺត កូបេន: ព្រឹត្តិការណ៍មុននឹងការសម្លាប់ខ្លួន

ព្រឹត្តិការណ៍មុននឹងការសម្លាប់ខ្លួន 
បើសិនជាយើងបកមកប្រហែលមួយខែមុនពេលដែលលោកខឺត កូបេន (Kurt Cobain) សម្លាប់ខ្លួននោះ គាត់កំពុងតែធ្វើដំណើរកម្សាន្តប្រគំតន្ត្រីនៅប្រទេសជាច្រើនក្នុងទ្វីបអឺរ៉ុប។ នៅទីក្រុងមុយនិច (Munich) ប្រទេសអាល្លឺម៉ង់ គាត់បានធ្លាក់ខ្លួនឈឺយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរនៅថ្ងៃទី01 ខែមីនា ឆ្នាំ1994 រួចក៏ឡើងយន្តហោះទៅទីក្រុងរ៉ូម (Rome) ប្រទេសអ៊ីតាលី (Italy) ដើម្បីទៅព្យាបាលនៅថ្ងៃទី03។Harper, Marla. "NAMES & FACES." The Washington Post. N.p., March 5, 1994. Web. February 20, 2015. . ព្រឹកស្អែកឡើង ខតនី ឡូហ្វ (Courtney Love) ដែលជាប្រពន្ធលោក និងបានអមតាមដំណើរគាត់ ឃើញថាខឺតមិនងើប ពីព្រោះគាត់បានផឹកស្រាជាមួយនឹងថ្នាំបំបាត់ការឈឺចាប់រ៉ូហ៊ីបណុល (Rohypnol) លើសកម្រិត។ ខឺតត្រូវបានគេជូនទៅមន្ទីរពេទ្យភ្លាមសន្លប់ស្ទើរតែមួយថ្ងៃពេញតែម្ដង រួចត្រូវបានគេឱ្យចេញ និងត្រឡប់ទៅទីក្រុងស៊ីតថល (Seattle) វិញប្រាំថ្ងៃក្រោយ។ យោងតាមប្រពន្ធរបស់លោក នេះជាលើកដំបូងហើយ ដែលគាត់រកសម្លាប់ខ្លួន។
ការសម្លាប់ខ្លួនរបស់លោកខឺត កូបេន: ការធ្វើអត្តឃាត

ការធ្វើអត្តឃាត 
ចាប់ពីពេលនោះមក ខឺតតែងតែចាក់សោក្នុងបន្ទប់ខ្លួន ជាមួយកាំភ្លើងរកតែសម្លាប់ខ្លួន តែប្រពន្ធខ្លួនតែងតែជួយទាន់ ដូចជានៅថ្ងៃទី18 ខែមីនា ឆ្នាំ1994 នៅពេលដែលខតនីហៅប៉ូលិសមកដើម្បីមើល និងដកហូតកាំភ្លើង ព្រមទាំងដបថ្នាំរបស់គាត់ទៀតផង។ នៅថ្ងៃទី25 ខែមីនា ប្រពន្ធលោកបានហៅមិត្តភក្ដិ និងអ្នកធ្វើការជាមួយខឺតក្នុងវិស័យចម្រៀង ដើម្បីជួយឱ្យខឺតទៅបណ្ដាច់ការញៀនគ្រឿងញៀន។ ខឺតខឹងខ្លាំង ស្រែកជេរបញ្ចោរគ្រប់គ្នា ប៉ុន្តែចុងក្រោយ គាត់ក៏យល់ព្រមទៅនៅកន្លែងបណ្ដាច់ការញៀនថ្នាំរបស់គាត់។ អំឡុងថ្ងៃទី30 ខែមីនា ឆ្នាំ1994 លោកខឺត កូបេន (Kurt Cobain) បានមកមណ្ឌលព្យាបាលអ៊ិចសូដុស (Exodus Recovery Center) ដោយក្នុងរយៈពេលគាត់នៅនោះ មិត្ត និងគ្នាគាត់ជាច្រើនបានមកលេង ហើយនេះក៏ជាលើកចុងក្រោយដែលគាត់ឃើញកូនស្រីរបស់គាត់ ហ្វ្រង់ស៊ីស ប៊ីន កូបេន (Frances Bean Cobain) ផងដែរ។ យប់ស្អែកឡើង គាត់ទៅក្រៅដើម្បីជក់បារី រួចឡើងផ្លោះរបងកម្ពស់ពីរម៉ែត្រមណ្ឌលព្យាបាលគេចខ្លួន និងឡើងយន្តហោះទៅទីក្រុងស៊ីតថល (Seattle) វិញ រួមទាំងអង្គុយជិតលោកដឺហ្វ មីកខេហ្កាន (Duff McKagan) នៃក្រុមចម្រៀងហ្កាន់ស៍ អិន រ៉ូសិ៍ (Guns N' Roses) ដែលខឺតតែងស្អប់។ តែលើកនេះ ខឺតនិយាយជាមួយដឺហ្វយ៉ាងធម្មតា ប្រៀបដូចស្គាល់គ្នាប៉ុន្មានឆ្នាំដូច្នឹង។ ឯពីខាងដឺហ្វវិញ គាត់ដឹងមុនថាខឺត “មិនដូចមុន”។ នៅថ្ងៃទី02 ខែមេសា ឆ្នាំ1994 គាត់ទិញគ្រាប់កាំភ្លើងរះ និងបានប្រាប់ពូតាក់ស៊ីដែលជូនគាត់នោះថា ផ្ទះគាត់មានចោរលួច។ ពីថ្ងៃទី02 និងទី03 ខែមេសា គេបានឃើញខឺតទៅគ្រប់កន្លែងជុំវិញទីក្រុងស៊ីតថល (Seattle) ហើយនៅថ្ងៃទី03 នោះផងដែរ ខតនីបានទូរស័ព្ទទៅអ្នកស៊ើបអង្កេតឯកជនលោក ថម ហ្ក្រាន (Tom Grant) ដើម្បីរកលោកខឺត កូបេន។ បើក្រឡេកមើលក្រុមនើវ៉ាណា (Nirvana) វិញ គេបានដកខ្លួនចេញពីពិធីតន្ត្រីឡូលឡាប៉ាលូហ្សា (Lollapalooza Festival) នៃឆ្នាំនោះ លាយឡំនឹងការសង្ស័យថាក្រុមភ្លេងនោះបែកបាក់។
នាថ្ងៃទី08 ខែមេសា ឆ្នាំ1994 ផ្ទះកញ្ចក់ពីលើកន្លែងទុករថយន្តមួយនៅទីក្រុងស៊ីតថល (Seattle) រដ្ឋវ៉ាស៊ីនតោន (Washington) សហរដ្ឋអាមេរិក ត្រូវបានក្លាយជាកន្លែងដែលគេរកឃើញសាកសពរបស់លោកខឺត កូបេន (Kurt Cobain) ដែលបានស្លាប់បីថ្ងៃមុន ពីការបាញ់កាំភ្លើងរះចូលមាត់។ សាកសពគាត់ត្រូវបានជាងភ្លើងម្នាក់ ដែលគាត់មកផ្ទះនោះដើម្បីដាក់ភ្លើងសុវត្ថិភាពបន្ថែម។ គាត់ស្មានតែលោកកំពុងគេងលក់ ក៏ស្រាប់តែឃើញឈាមចេញពីត្រចៀកគាត់ រួចឃើញមានកាំភ្លើងរះមួយនៅពីលើគាត់​ ដោយដៃឆ្វេងរបស់គាត់ចាប់នឹងដងកាំភ្លើងនោះ។ កាំភ្លើងរះដែលខឺតប្រើសម្រាប់សម្លាប់ខ្លួននោះ ជាកាំភ្លើងដែលមិត្តល្អរបស់គាត់ ឌីឡាន ខាលសុន (Dylan Carlson) ទិញឱ្យ ដោយសារបើគាត់ទៅទិញកាំភ្លើងជាប់ឈ្មោះគាត់ នោះប៉ូលិសនឹងដកហូតជាមិនខាន។ ប៉ូលិសបានដកកាំភ្លើងរបស់គាត់ពីរដងហើយក្នុងរយៈពេល 10ខែនោះ។ គាត់ក៏បានឃើញក្រដាសសារចុងក្រោយរបស់គាត់ សរសេរផ្ញើជូនចំពោះមិត្តភក្ដិក្នុងការគិតរបស់លោកឈ្មោះបូដា (Boddah) ចាក់ចូលដីផើងផ្កាដោយប៊ិកក្រហមផងដែរ។ អ្នកដែលគាំទ្រលោកខឺត កូបេន (Kurt Cobain) ថ្ងៃនោះបានភ្ញាក់ផ្អើលអំពីព្រឹត្តិការណ៍នេះ ព្រមទាំងប្រពន្ធ និងគ្នាគាត់ក្នុងវិស័យចម្រៀង ដូចជាគ្នាក្រុមនើវ៉ាណា (Nirvana) ជាដើម។

អ្នកខ្លះគិតថាការស្លាប់នេះគឺជាអំពើសម្លាប់ដោយអ្នកណាម្នាក់ ប៉ុន្តែនាយកដ្ឋានប៉ូលិសទីក្រុងស៊ីតថល (Seattle Police Department) នោះថាគាត់សម្លាប់ខ្លួន នឹងបានបង្ហោះរូបថតចំនួន 30សន្លឹកជាង កាលនៅឆ្នាំ2014 ជាភស្តុតាងបញ្ជាក់។ ទោះយ៉ាងណា ក៏នៅតែមិនទាន់ដឹងប្រាកដឡើយ។
ការសម្លាប់ខ្លួនរបស់លោកខឺត កូបេន: កេរដំណែលរបស់ខឺត

កេរដំណែលរបស់ខឺត 
ចំណងជើងបទមួយរបស់លោក និងក្រុមនើវ៉ាណាឈ្មោះ “សូមមកជាខ្លួនប្រាកដ” (Come As You Are) ត្រូវបានគេដាក់ជាពាក្យបាវចនាផ្លូវការរបស់ទីក្រុងអាប៊ែដិន (Aberdeen) រដ្ឋវ៉ាស៊ីនតោន (Washington) សហរដ្ឋអាមេរិក។Azerrad, Michael (2001). Come As You Are: the Story of Nirvana. Broadway Books/Random House: New York. p. 350

គាត់ក៏ជាសមាជិកដ៏ល្បីនៃក្រុម27 (27 Club) ដែលជាក្រុមតារាទាំងឡាយដែលស្លាប់ក្នុងវ័យអាយុ 27 ឆ្នាំ។
ការសម្លាប់រង្គាលបាជូក

ការសម្លាប់រង្គាលបាជូក គឺជាការសម្លាប់រង្គាលដែលធ្វើឡើងដោយកងទ័ពរំដោះកម្ពុជា ( ខ្មែរក្រហម ) ពីថ្ងៃទី១៨ ដល់ថ្ងៃទី៣០ ខែមេសា ឆ្នាំ១៩៧៨ នៅឃុំបាជូក ខេត្តមាត់ជ្រូក ប្រទេសវៀតណាម(ដែនដីកម្ពុជាក្រោម) បានសម្លាប់ជនស៊ីវិលចំនួន ៣.១៥៧នាក់។ កងទ័ពខ្មែរក្រហមដែលបានឈ្លានពានវៀតណាមបាននាំអ្នកភូមិក្នុងតំបន់ទៅកាន់ប្រាសាទ និងសាលារៀនដើម្បីធ្វើទារុណកម្ម និងសម្លាប់ពួកគេ។ អ្នកស្រុក​ដែល​ភៀស​ខ្លួន​ទៅ​ភ្នំ​នៅ​ថ្ងៃ​បន្ទាប់​ក៏​ត្រូវ​គេ​កាប់​សម្លាប់​យ៉ាង​ព្រៃផ្សៃ​ដែរ។ ជនរងគ្រោះស្ទើរតែទាំងអស់ត្រូវបានបាញ់ ចាក់ ឬកាត់ក្បាល។  

ព្រឹត្តិការណ៍នេះត្រូវបានចាត់ទុកថាជាកត្តាជំរុញ ដល់ការសម្រេចចិត្តរបស់វៀតណាម ចូលឈ្លានពាន ប្រទេសកម្ពុជា នៅចុងឆ្នាំនោះដែលនឹងនាំឱ្យបណ្ដាញ  របបខ្មែរក្រហម ទម្លាក់ចោលទាំងមេដឹកនាំ ប៉ុល ពត ។
ការសម្លាប់រង្គាលបាជូក: ផ្ទៃខាងក្នុង

ផ្ទៃខាងក្នុង 
កុម្មុយនិស្តនៅវៀតណាម និងកម្ពុជាបានចងសម្ព័ន្ធមិត្តដើម្បីប្រយុទ្ធជាមួយរដ្ឋាភិបាលដែលគាំទ្រដោយសហរដ្ឋអាមេរិកក្នុងកំឡុងសង្គ្រាមវៀតណាម ប៉ុន្តែបន្ទាប់ពីឡើងកាន់អំណាច ថ្នាក់ដឹកនាំខ្មែរក្រហមបានចាប់ផ្តើមបោសសម្អាតបុគ្គលិកដែលបណ្តុះបណ្តាលដោយវៀតណាម ហើយបន្ទាប់មកចាប់ផ្តើមឈ្លានពានវៀតណាម។  នៅថ្ងៃទី៣ ខែឧសភា ឆ្នាំ១៩៧៥ កងទ័ពខ្មែរក្រហមបានចូលលុកលុយកោះត្រល់,   បន្ទាប់មកនៅថ្ងៃទី១០ ខែឧសភា ពួកគេបានកាន់កាប់កោះថជូ ដោយបានសម្លាប់ជនស៊ីវិលចំនួន៥២៨នាក់ ហើយនៅថ្ងៃទី១៤ ខែមិថុនា ពួកគេត្រូវបានបណ្តេញចេញដោយកងទ័ពប្រជាជនវៀតណាម (PAVN) ។ 

ទោះបីជាមានជម្លោះក៏ដោយ មេដឹកនាំនៃប្រទេសវៀតណាម និងកម្ពុជាដែលបានបង្រួបបង្រួមគ្នាមានការផ្លាស់ប្តូរការទូតជាសាធារណៈជាច្រើនដងក្នុងអំឡុងឆ្នាំ១៩៧៦ ដើម្បីបញ្ជាក់ពីទំនាក់ទំនងដ៏រឹងមាំរបស់ពួកគេ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ខ្មែរក្រហមបានចាប់ផ្តើមការវាយប្រហារឆ្លងព្រំដែន។ ការវាយប្រហារឆ្លងព្រំដែនបានកើតឡើងនៅខេត្តក្រមួនស នៅថ្ងៃទី១៥-១៨ ខែមីនា ឆ្នាំ១៩៧៧ និងនៅខេត្តមាត់ជ្រូក ចាប់ពីថ្ងៃទី២៥ ដល់ថ្ងៃទី២៨ ខែមីនា ជាមួយនឹងការវាយប្រហារបន្ថែមទៀតនៅថ្ងៃទី ៣០ ខែមេសា ថ្ងៃទី១៧ ខែឧសភា និងថ្ងៃទី១៩ ខែឧសភា បានសម្លាប់ជនស៊ីវិលចំនួន២២២ នាក់ នៅក្នុងការវាយប្រហារនៅថ្ងៃទី១៧ ខែឧសភា។ ខ្មែរក្រហមបានបាញ់ផ្លោង ចូវដុក រាជធានីនៃខេត្តអានយ៉ាង។   នៅថ្ងៃទី២៥ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ១៩៧៧ ក្នុងពិធីបុណ្យពាក់កណ្តាលរដូវស្លឹកឈើជ្រុះ ខ្មែរក្រហមបានបើកការវាយប្រហារតាមបណ្តោយព្រំដែនកម្ពុជា-វៀតណាម ដែលមានជម្រៅប្រហែល១០គីឡូម៉ែត្រចូលទៅក្នុងទឹកដីនៃ ខេត្តរោងដំរី ដោយបានសម្លាប់អ្នកស្រុកចំនួន ៥៩២នាក់។
ការសម្លាប់រង្គាលបាជូក: ការសម្លាប់រង្គាល

ការសម្លាប់រង្គាល 
នៅថ្ងៃទី១៨ ខែមេសា ឆ្នាំ១៩៧៨ កងទ័ពរំដោះកម្ពុជាបានឆ្លងព្រំដែនប្រទេសវៀតណាម ហើយឡោមព័ទ្ធទីក្រុងបាជូក  ពីព្រំដែន ដោយកាត់ផ្លូវទាំងអស់ដែលចូលទៅក្នុងទីក្រុង។ ខ្មែរក្រហម​ចាប់​ផ្តើម​ចេញ​ពី​ផ្ទះ​មួយ​ទៅ​ផ្ទះ​មួយលួចយក ​វត្ថុ​មាន​តម្លៃ និង​សម្លាប់គោក្របី មុន​នឹង​ដុត​ផ្ទះ​ចោល​អស់។  ជនស៊ីវិលណាក៏ដោយដែលត្រូវបានទាហានខ្មែរក្រហមចាប់បាននោះ ត្រូវបានប្រមូលចូលទៅក្នុងសាលារៀន និងវត្ត ហើយត្រូវបានសម្លាប់ដោយអាវុធជាច្រើនគ្រាប់។ ជន​ស៊ីវិល​ត្រូវ​បាន​គេ​បាញ់​សម្លាប់ និង​កាត់​បំពង់ក ឬ​ត្រូវ​គេ​វាយ​ដោយ​ដំបង។ ក្មេងៗ​ត្រូវ​បាន​បោះឡើងលើអាកាស ហើយ​បន្ទាប់​មក​ត្រូវ​បាន​កាត់​ដោយ​កាំ​បិត។ ស្ត្រី​ត្រូវ​បាន​គេ​ចាប់​រំលោភហើយ​យកប្រដាប់​ភេទ​រហូត​ដល់​ស្លាប់។  ជនស៊ីវិលជាច្រើនបានព្យាយាមលាក់ខ្លួននៅក្នុង វត្តតាំប៊ូ និង ភីឡាយ នៅក្នុងទីក្រុងដែលពួកគេគិតថាពួកគេនឹងមានសុវត្ថិភាព។  ខ្មែរក្រហមបានឡោមព័ទ្ធវត្តយ៉ាងលឿន ហើយចាប់ផ្តើមបាញ់ចូលទៅក្នុងនោះ ដោយបានសម្លាប់មនុស្ស ៨០នាក់។ យ៉ាងហោចណាស់មនុស្ស ១០០នាក់បានព្យាយាមចុះចាញ់ទាហានខ្មែរក្រហម ហើយត្រូវបានសម្លាប់រង្គាលភ្លាមៗ។ នៅវត្តតាំប៊ូ មនុស្សប្រហែល ៨០០នាក់ត្រូវបានដង្ហែចេញពីអាគារចូលទៅក្នុងវាលរហោស្ថានហើយត្រូវបានសម្លាប់។ ជនស៊ីវិលជាច្រើនបានរត់គេចពីការសម្លាប់រង្គាលនៅក្នុងទីក្រុង ហើយព្យាយាមលាក់ខ្លួននៅក្នុងរូងភ្នំនៅខាងក្រៅទីក្រុង។ ខ្មែរក្រហមដោយប្រើសត្វឆ្កែតាមដានបានដើរតាមជនស៊ីវិលចូលទៅក្នុងរូងភ្នំ ដោយគប់គ្រាប់បែកដៃ និងបាញ់នៅខាងក្នុងដើម្បីសម្លាប់ជនស៊ីវិលដែលកំពុងលាក់ខ្លួន។  ដល់ថ្ងៃទី ៣០ ខែមេសា ខ្មែរក្រហមបានដកថយពីទីក្រុង មុនពេលដែលកងទ័ពវៀតណាមបង្ហាញការបន្សល់ទុកគ្រាប់មីន ដែលបានសម្លាប់ ឬរបួស ២០០ នាក់ទៀត។  នៅចុងបញ្ចប់នៃការសម្លាប់រង្គាលជនស៊ីវិល ៣ ១៥៧ នាក់ត្រូវបានសម្លាប់។
ការសម្លាប់រង្គាលបាជូក: ផលវិបាក

ផលវិបាក 
នៅចុងឆ្នាំ១៩៧៨ ប៉ុល ពត បានប្រើកងពលចំនួន ១០ ដើម្បីរៀបចំការឈ្លានពានពេញទំហឹងប្រឆាំងនឹងវៀតណាម។ ក្នុងបរិបទនេះ នៅថ្ងៃទី ៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ១៩៧៨ ការិយាល័យនយោបាយនៃគណៈកម្មាធិការមជ្ឈិមបក្សកុម្មុយនិស្តវៀតណាម និងគណៈកម្មាធិការយោធាមជ្ឈិមបានអនុម័តសេចក្តីសម្រេចចូលជាផ្លូវការនូវសង្រ្គាមឥណ្ឌូចិនលើកទី 3 និងផ្ដួលរំលំរបបប៉ុលពត។ ជំនួសឱ្យការដកថយទៅកាន់តំបន់ដែលមានសុវត្ថិភាពសម្រាប់សង្គ្រាមទ័ពព្រៃរយៈពេលវែងតាំងពីដើមដំបូង ដោយវាយតម្លៃកម្លាំងខ្លួនឯងខ្លាំងពេកកងកម្លាំងបដិវត្តន៍កម្ពុជា (KRA) ភាគច្រើនបានប្រឈមមុខនឹងកងទ័ពប្រជាជនវៀតណាម (PAVN)  ដោយងាយចាញ់ដោយយោធាវៀតណាមដែលមានបទពិសោធន៍ច្រើនជាងនេះ។ ក្នុងរយៈពេល ២ សប្តាហ៍។ ខ្មែរក្រហមបានដួលរលំយ៉ាងឆាប់រហ័ស ហើយត្រូវបានផ្ដួលរំលំនៅថ្ងៃទី ៧ ខែមករា ឆ្នាំ១៩៧៩ នៅពេលដែលវាបានភៀសខ្លួនឆ្លងព្រំដែន កម្ពុជា-ថៃ ហើយបានចូលទៅលាក់ខ្លួន ដូច្នេះការបញ្ចប់របបប្រល័យពូជសាសន៍កម្ពុជាទាំងមូល។
ការសម្លាប់រង្គាលបាជូក: អនុស្សាវរីយ៍

អនុស្សាវរីយ៍ 
ក្រោយ​សង្គ្រាម​នៅ​ឆ្នាំ១៩៧៩ រដ្ឋាភិបាល​ខេត្តមាត់ជ្រូក បាន​សាងសង់​ទីបញ្ចុះសព​អ្នក​ស្លាប់​នៅបាជូក។ ជារៀងរាល់ឆ្នាំនៅថ្ងៃទី១៥ និងទី១៦ នៃថ្ងៃតាមច័ន្ទគតិ ពិធីបូជាសមូហភាពត្រូវបានប្រារព្ធឡើងសម្រាប់អ្នកស្លាប់។ ទីបញ្ចុះសព និងប្រាសាទពីរដែលប្រើសម្រាប់ការសម្លាប់រង្គាលត្រូវបានចុះបញ្ជីជាទីតាំងប្រវត្តិសាស្ត្រជាតិ។   ក្នុង​ឆ្នាំ២០១១ ខេត្តមាត់ជ្រូក បាន​បែង​ចែក​ប្រាក់​ចំនួន ៣០ពាន់​លាន ​វៀតណាម​ដើម្បី​កសាង​ទីបញ្ចុះសព​ជន​រង​គ្រោះ​ឡើងវិញ។ ទីបញ្ចុះសពមានផ្ទៃដី ៥ហិកតា រួមទាំងទីបញ្ចុះសពទំហំ ៥០០ម៉ែត្រការ៉េ។ ផ្នូរ និង​សាល​រំលឹក​ដាក់​តាំង​រូបភាព និង​វត្ថុ​នានា​នៃ​កន្លែង​កើតហេតុ។  សាលមហោស្រព បង្ហាញរូបថតនៃកន្លែងកើតហេតុ និងលំពែង ដំបង និងអាវុធផ្សេងទៀតដែលខ្មែរក្រហមប្រើដើម្បីអនុវត្តអំពើប្រល័យពូជសាសន៍   ហើយបន្ទប់បញ្ចុះសពផ្ទុកសាកសពជនរងគ្រោះនៃអំពើប្រល័យពូជសាសន៍ដែលមិនទាន់ប្រមូលបានចំនួន ១១៥៩នាក់ ដែលក្នុងនោះ លលាដ៍ក្បាលចំនួន១០១៧ ត្រូវបានចាត់ថ្នាក់តាមអាយុរបស់ពួកគេ។ និងការកំណត់អត្តសញ្ញាណយេនឌ័រ  រួមទាំងទារកចំនួន ២៩ នាក់ ក្មេងស្រី ៨៨នាក់ អាយុ ១៦-២០ ឆ្នាំ ស្ត្រី ១៥៥ នាក់ដែលមានអាយុ ២១-៤៤ ឆ្នាំ ស្ត្រី ១០៣នាក់ដែលមានអាយុពី ៤១-៦០ ឆ្នាំ ៨៦ នាក់ស្ត្រីអាយុលើសពី ៦០ឆ្នាំ និងបុរស ២៣នាក់ដែលមានអាយុពី ១៦-២០ ឆ្នាំ បុរស ៧៩នាក់ដែលមានអាយុពី ២១-៦០ ឆ្នាំ។ ៤០, ១៦២ បុរសដែលមានអាយុ 41-60 និង 38 នាក់ដែលមានអាយុលើសពី 60,  សាកសពជនរងគ្រោះដែលនៅសេសសល់ត្រូវបានកប់ដោយសាច់ញាតិរបស់ពួកគេឬត្រូវបានទុកនៅក្នុងរូងភ្នំដំរី។ ដោយ​សារ​រន្ធ​ខ្លះ​ជ្រៅ​ពេក​មិន​អាច​លើក​អដ្ឋិធាតុ​ចេញ​បាន សាច់​ញាតិ​ត្រូវ​ចាក់​ដី​ពេញ​រន្ធ។
ការសរសេរ

{ការសរសេរ}
thumb|Writing with a pen

គឺជាតំនាងនៃភាសារនៅក្នុងឯកសារដែលបានផ្សព្វផ្សាយនិងបានការឆ្លងកាត់ការចុហត្ថលេខាដាក់អោយប្រើប្រាស់ដែលជានិមត្តិរូប
(ការផ្សព្វផ្សាយតាមប្រពន្ធ័ចំនេះដឹងវាត្រូវបានពន្យល់ចេញអំពីរូបភាពសង្ខែបៗដែលជ្រា​វជ្រៀវមកពីចំសាក់ ការគូរ​ គំនូរ និងខ្លះទៀតគ្នាននិមិត្តសញ្ញា។
តំនាងនៃភាសារខ្លះទៀតគ្នានអក្សផ្សព្វផ្សាយដូចជា
ការសែតសំលេងជាដើមការសរសេរត្រូវបាន    ចាប់ផ្តើមពីនយោ.
បាយនិងវប្បធម៌ពីមុនៗដែលបានបង្កើតនៅក្នុងវប្បធម៌នៃវិទ្យាសាស្រ្តជាមួយនិងអត្ថន័យច្បាស់លាស់សំរាប់បញ្ជូនពត៌មាននៅក្នុងការថៃទាំ
ធនាគាហិរញ្ញវត្ថុ ការពិពរណ៌នា ការរក្សាទុក្ខដែលជាប្រវត្តិសាស្រ្តនៅ
ក្នុងបញ្ជីរ។ហើយវាក៏ស្រដៀងគ្នាទៅនិងសកម្មភាពនៅជុំវិញការអះអាងចេញពី(BC)ភាពសុំាញុំានៃជុំនួញនិងការគ្រប់គ្រងវិស័យយុត្តិធម៌
វាមានការលំបាកបំផុតនៅក្នុងការគ្រប់គ្រងនៃមនុស្សលោក។ហើយការសរសេរត្រូវមានការពឹងពាកពីច្រើនតំនាក់ដើម្បីបានក្លាយទៅជាវិទ្យាសាស្រ្ត
មួយនៃការថតចំលងទុកសំរាបបង្ហាញពីកិច្ចការទៅមុខជានិរន្ត។ 
ការសរសេរបានវិវឌ្ឈន៏ឆ្លងកាត់នៃប្រត្តិទិនខា    ងនយោបានដែលចាំបាច់បំផុតរក្សាទុក្ខនូវអ្វីៗដែលជាប្រវត្តិសាស្ត្រក្នុងពិភពលោកទាំងមូល។
នៅក្នុងប្រទេសចិនគេប្រើអក្នដែលមានចំនេះវិទ្យាខ្ពស់ៗ សំរាប់សរសេរ និងធ្វើការទស្សទាយ   នៅក្នុងរាជវង្សនិងតុលាការ។
ចំពោះការសរសេរអត្ថបទមានច្រើនប្រភេទដែលប្លែកៗពីគ្នា ដោយយោងទៅលើគំនិតពីក្នុងការសរសេរដោយបានគិត  ទៅលើនាមកិរិយាស័ព្ឌរួមជាមួយ
និងសកម្នភាពនៃការសរសេរ។ ហើយវាក៏បានយោងទៅលើសិលាចារិតនៃការចង្អុលបង្ហាញអំពីអក្សផ្សេងៗ។ ដោយយោងទៅតាមមាត្រានិងពាក្យជាច្រើន 
ដែលបានបង្ហាញតាមរយះឯកសារ។ហេតុដូវនេះមានន័យថារាល់ពត៌មានផ្សេងៗ ដែលបានកើតឡើងគឺដោយសារតែមនុស្ស។ក្នុងនោះផងដែរគេបានយល់ឃើញថាភាសារវិទ្យាមានភាពល្បីល្បាញខ្លាំងណាស់ទាំងការនិយាយនិងការសរសេរ។
អក្សដែលល្បីរួមជាមួយពត៌មានដែលមានអត្ថន័យត្រូវបានអក្នដឹកនាំចង្ហុលបង្ហាញវែកញែកអោយឃើញពីសិល្បះនៃវិទ្យាសាស្ត្រខណះពេលដែលអក្ននិពន្ធ
បានអាននិងនិយាយជា
ឧទាហរណ៏សំរាប់ បង្ហាញជាសាធារណះហើយអក្ននិពន្ធក៏ត្រូវបានទទួលស្គាល់ពីអង្ការ និង រាជរដ្ឋាភិបាលតាំងពីមុនពេលបោះពុម្ភមកម្លោះ។ ជាធម្មតាអក្នសរសេរឬអក្ននិពន្ឋបានតាក់តែងសរសេរជារឿងរឺជាឯកសារផ្សេងៗ
នៅក្នុងអក្នបទទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ការជ្រើសយកទុកជាមុនមិនមែនសុទ្ឋសឹងតែត្រឹចត្រូវទាំងអស់នោះទេ​ វាគឺស្ថិតនៅក្នុងលក្ខណះពិសេសបញ្ហារបស់ធម្មជាតិរនៃអត្ថបទ
ហើយត្រូវការស្រាវជ្រាវ
អំពីអក្ននិព្ឋដូចជាអក្នសរសេរសាកល្បង​ សរសេររឿងប្រលោមលោករឿងល្ខោន និងអក្នសារពត៌មានជាច្រើនទៀត។លើសពីនេះទៅទៀតអក្ននិពន្ឋត្រូវធ្វើឯកទេសកម្មជាច្រើនថ្នាក់
ជាពិសេសចំពោះ
អក្នសរសេរត្រូវតែចេះស្វែងយល់គ្រប់អត្ថបទដែលសរសេរពីនណាម្នាក់រឺក៏អត្ថបទផ្សេងទៀត។