វិបត្តិរុស្ស៊ី-អ៊ុយក្រែនឆ្នាំ២០២១–២០២២: សហគមន៍អន្តរជាតិ

សហគមន៍អន្តរជាតិ
  – កាលពីខែមករា ឆ្នាំ២០២២ នាយករដ្ឋមន្ត្រីកាណាដា លោកចាស្ទីន ទ្រូដូ បាននិយាយថា កាណាដានឹងផ្តល់ប្រាក់កម្ចីដល់អ៊ុយក្រែនចំនួន ១២០ លានដុល្លារកាណាដា ប៉ុន្តែនឹងមិនផ្ទេរឧបករណ៍យោធាឱ្យទេ។ នៅថ្ងៃទី១៤ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២២ លោកទ្រូដូបានប្រកាសថា ប្រទេសកាណាដានឹងផ្តល់ប្រាក់កម្ចីចំនួន ៥០០ លានដុល្លារបន្ថែមទៀត និងបញ្ជូនឧបករណ៍យោធាតម្លៃសរុប ៧,៨ លានដុល្លារទៅឱ្យអ៊ុយក្រែន។
 – នៅថ្ងៃទី២៨ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២២ ទីភ្នាក់ងារសារព័ត៌មានកណ្តាលកូរ៉េ បាននិយាយថា "មូលហេតុឫសគល់នៃវិបត្តិអ៊ុយក្រែនគឺស្ថិតនៅក្នុងគោលនយោបាយអនុត្តរភាពរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក និងលោកខាងលិច"។
 – ប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូងលោកមូន ជែអ៊ីន បានបញ្ជាឱ្យក្រសួងរដ្ឋាភិបាលរៀបចំឯកសារត្រៀមជម្លៀសប្រជាជនកូរ៉េដោយសុវត្ថិភាពពីប្រទេសអ៊ុយក្រែន និងបង្កើតវិធានការកាត់បន្ថយការខូចប្រយោជន៍ដល់ក្រុមហ៊ុនកូរ៉េ ដោយលើកឡើងពីការគំរាមកំហែងនៃការឈ្លានពានរបស់រុស្ស៊ីលើអ៊ុយក្រែនដែលកំពុងលេចឡើងបន្តិចម្ដងៗ។ នៅថ្ងៃទី១១ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២២ ក្រសួងការបរទេសនៃសាធារណរដ្ឋកូរ៉េបានសម្រេចចិត្តហាមឃាត់ជនជាតិរបស់ខ្លួនមិនឱ្យធ្វើដំណើរទៅកាន់គ្រប់តំបន់នៃប្រទេសអ៊ុយក្រែន ហើយបានជំរុញឱ្យអ្នកដែលស្នាក់នៅទីនោះត្រូវចាកចេញជាបន្ទាន់ចំពេលកំពុងមានកំណើនភាពតានតឹងនៅក្នុងតំបន់។
 – មេដឹកនាំចិន និងជាអគ្គលេខាធិការបក្សកុម្មុយនីស្តចិន លោកស៊ី ជីនពីងបានសម្ដែងការគាំទ្រដល់សំណើរបស់រុស្ស៊ីដែលថា អ៊ុយក្រែនមិនត្រូវចូលរួមជាមួយអង្គការណាតូឡើយ។ នៅថ្ងៃទី១៤ ខែមករា ឆ្នាំ២០២២ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសចិនបានសង្កត់ធ្ងន់ថាប្រទេសទាំងអស់គួរតែគោរពតាមដំណោះស្រាយប្រពៃណីរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិពោលគឺយុទ្ធវិស្រមអូឡាំពិក ដែលមានប្រសិទ្ធភាព"ចាប់ពីប្រាំពីរថ្ងៃមុនពេលការប្រកួតកីឡាអូឡាំពិក និងបន្តរហូតដល់ប្រាំពីរថ្ងៃបន្ទាប់ពីការបញ្ចប់នៃកីឡាប៉ារ៉ាឡាំពិក"។ នៅក្នុងរយៈពេលនេះ ដំណោះស្រាយយុទ្ធវិស្រមដែលបានស្នើឡើងនឹងចូលជាធរមាននៅថ្ងៃទី២៨ ខែមករា ឆ្នាំ២០២២ ហើយនឹងបញ្ចប់ទៅវិញនៅថ្ងៃទី២០ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២២។
 – នៅថ្ងៃទី២៦ ខែមករា ឆ្នាំ២០២២ រដ្ឋាភិបាលឆែកបានសម្រេចបរិច្ចាគឧបករណ៍យោធាដែលមានតម្លៃសរុប ៣៦,៦ លានកូរូណាដល់អ៊ុយក្រែន។
 – នាយករដ្ឋមន្ត្រីជប៉ុន លោកហ្វ៊ុមិអុ គីស៊ីដាបាននិយាយថា ខ្លួនលោកផ្ទាល់ និងរួមជាមួយលោកបៃដិននឹងធ្វើការយ៉ាងជិតស្និទ្ធដើម្បីការពារកុំឱ្យមានការឈ្លានពានទៅលើអ៊ុយក្រែន និង "រក្សាទំនាក់ទំនងជិតស្និទ្ធជាមួយសម្ព័ន្ធមិត្ត និងដៃគូផ្សេងទៀត ហើយប្រសិនបើមានការប៉ះទង្គិចគ្នាមែននោះ ជប៉ុននឹងឆ្លើយតបជាមួយនឹងសកម្មភាពដ៏មាំទាំ"។  នៅក្នុងសារធ្វីត លោកបៃដិនបាននិយាយថា វាជាកិត្តិយសមួយដែលបានជួបជាមួយនាយករដ្ឋមន្ត្រីគីស៊ីដា ដើម្បីពង្រឹងបន្ថែមនូវសម្ព័ន្ធភាពអាមេរិក-ជប៉ុន ដែលជាមូលដ្ឋានគ្រឹះនៃសុខសន្តិភាពនៅក្នុងតំបន់ឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិក និងជុំវិញពិភពលោក។ កាលពីថ្ងៃទី១១ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២២ ក្រសួងការបរទេសជប៉ុនបានណែនាំពលរដ្ឋជប៉ុនឱ្យចាកចេញពីអ៊ុយក្រែនជាបន្ទាន់ និងជៀសវាងការធ្វើដំណើរទៅទីនោះទោះក្នុងកាលៈទេសៈណាក៏ដោយ។ លោកគីស៊ីដាបាននិយាយនៅក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានមួយកាលពីថ្ងៃទី២៥ ខែកុម្ភៈថា ការវាយប្រហារយោធារបស់រុស្ស៊ីគឺជាការរំលោភបំពានលើអធិបតេយ្យភាព និងបូរណភាពទឹកដីរបស់អ៊ុយក្រែន ហើយថា ជប៉ុនបានសម្រេចថ្កោលទោស និងបន្ដដាក់ទណ្ឌកម្មបន្ថែមមកលើរុស្ស៊ី។
 – ប្រធានាធិបតីប៉ូឡូញ លោកអង់ដ្រីយ ឌូដាបានប្រកាសថា អ៊ុយក្រែនអាចពឹងផ្អែកលើប៉ូឡូញបាន ប្រសិនបើមានការវាយប្រហារពីសំណាក់ភាគីរុស្ស៊ី ហើយបានអំពាវនាវឱ្យមានជំហររួបរួមនៅទ្វីបអឺរ៉ុប។
 – នៅខែមេសា ឆ្នាំ២០២១ រដ្ឋមន្ត្រីបារាំងតំណាងអឺរ៉ុប និងកិច្ចការបរទេស លោកហ្សង់-អ៊ីស ឡឺ ឌ្រីអង់ក្នុងអំឡុងពេលសន្ទនាតាមទូរស័ព្ទជាមួយរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអ៊ុយក្រែនលោកឌីមីត្រូ គូលេបា បានសម្គាល់ថា បារាំងកំពុងតាមដានដោយយកចិត្តទុកដាក់ចំពោះការចល័តទ័ពរុស្ស៊ីទៅកាន់ព្រំដែនអ៊ុយក្រែន និងតំបន់កាន់កាប់បណ្តោះអាសន្ន។ លោក​បាន​ធានា​ថាបារាំងនឹងបន្តគាំទ្រអធិបតេយ្យភាព និង​បូរណភាព​ទឹកដី​របស់​អ៊ុយក្រែន។
 – ប្រធានាធិបតីនៃប្រទេសបេឡារុស និងជាប្រធានក្រុមប្រឹក្សារដ្ឋកំពូលនៃរដ្ឋសហភាព (សម្ព័ន្ធភាពបេឡារុស–រុស្ស៊ី) លោកអាឡិចសាន់ដឺ លូកាសិនកូនៅក្នុងថ្ងៃទី២១ ខែមករា ឆ្នាំ២០២២ បាននិយាយថា រដ្ឋសហភាព "មិនចង់ធ្វើសង្គ្រាមទេ" ប៉ុន្តែអ្នកដែលគំរាមកំហែងរុស្ស៊ី និងបេឡារុសនឹងរកនូវបញ្ហាជាក់ជាមិនខាន។ គាត់ក៏បានបញ្ជាក់ផងដែរថាគាត់នឹងបញ្ជូន "ទាហានបេឡារុសទាំងមូល" ទៅកាន់ព្រំដែនជាមួយអ៊ុយក្រែនព្រោះ "អ៊ុយក្រែនបានចាប់ផ្តើមប្រមូលទាហានរបស់ពួកគេពង្រាយនៅក្នុងតំបន់ដែរ"។
 – នៅថ្ងៃទី២៤ ខែមករា ឆ្នាំ២០២២ ប្រមុខការពារជាតិបែលហ្ស៊ិក លោកមីឈែល អូហ្វម៉ានបាននិយាយថា កងកម្លាំងបែលហ្ស៊ិកកំពុងឈរជើងនៅតំបន់បាល់ទិក ហើយបានត្រៀមខ្លួនជាស្រេច"ដើម្បីធ្វើអន្តរាគមន៍ក្នុងរយៈពេលជាក់លាក់ណាមួយ ប៉ុន្តែថ្ងៃនេះ វាហាក់ដូចជាលឿនពេកហើយក្នុងការសន្មតថាត្រូវចូលទៅទីណា និងដោយរបៀបណា" ប្រសិនបើស្ថានភាពបន្តធ្លាក់ចុះដុនដាប។
 – រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិរ៉ូម៉ានី លោកវ៉ាស៊ីលេ ឌីងគុបាននិយាយថា នៅក្នុងព្រឹត្តិការណ៍នៃសង្គ្រាមរុស្ស៊ី-អ៊ុយក្រែនថ្មី រូម៉ានីនឹងមិនចូលទាក់ទិនផ្នែកយោធាទេ  តែខ្លួននឹងនៅបន្តទំនាក់ទំនងយុទ្ធសាស្ត្រជាមួយណាតូ ហើយនឹងចេញប្រតិកម្មរួមគ្នាប្រឈមនឹងករណីសម្មតិកម្មណាមួយ។ ជាងនេះទៅទៀត ប្រធានាធិបតីរ៉ូម៉ានីលោកក្លូស យូហាននីសបានជំរុញឱ្យកងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធរ៉ូម៉ានីត្រៀមខ្លួនសម្រាប់ព្រឹត្តិការណ៍ឈ្លានពាននៅក្នុងតំបន់ ដោយបញ្ជាក់ថា ស្ថានភាពនៅអ៊ុយក្រែនបានបង្ហាញឱ្យដឹងច្បាស់ថា វិធានការទំនើបកម្ម និងការរៀបចំយោធារបស់រ៉ូម៉ានីគឺជាការចាំបាច់មួយ។ លោកយូហាននីសក៏បានអំពាវនាវឱ្យមានវត្តមានណាតូកាន់តែច្រើន ពិសេសគឺសហរដ្ឋអាមេរិក និងសម្ព័ន្ធមិត្តផ្សេងទៀតនៅក្នុងតំបន់សមុទ្រខ្មៅ ដែលជាលទ្ធផលនៃភាពតានតឹងរវាងរុស្ស៊ី និងអ៊ុយក្រែន។ កាលពីថ្ងៃទី២០ ខែកុម្ភៈ ក្រសួងការបរទេសរ៉ូម៉ានីបានផ្តល់អនុសាសន៍ដល់ពលរដ្ឋរ៉ូម៉ានីទាំងអស់ឱ្យជៀសវាងការធ្វើដំណើរទៅប្រទេសអ៊ុយក្រែន ហើយចាកចេញពីអ៊ុយក្រែន"ឱ្យបានឆាប់តាមដែលអាចធ្វើទៅបាន"។
,  និង  – នៅថ្ងៃទី១០ ខែមករា ឆ្នាំ២០២២ ក្រុមប្រឹក្សាការពាររដ្ឋរបស់ប្រទេសលីទុយអានីត្រូវបានកោះប្រជុំដើម្បីពិភាក្សាអំពីភាពតានតឹងរុស្ស៊ី–អ៊ុយក្រែន។ ជាការឆ្លើយតបទៅនឹងអាកប្បកិរិយាដ៏គឃ្លើនរបស់យោធារុស្ស៊ី ក្រុមប្រឹក្សានោះបានសម្រេចបង្កើនចំនួនកងទ័ព និងពន្លឿនផែនការទំនើបកម្មយោធា។ នៅថ្ងៃទី១៧ ខែមករា ប្រទេសឡេតូនីបានបង្កើនវត្តមានយោធានៅភាគខាងកើតនៃទឹកដីរបស់ខ្លួន។ កាលពីថ្ងៃទី១៩ ខែមករា នាយករដ្ឋមន្ត្រីអេស្តូនីបានប្រកាសបង្កើនការចំណាយលើវិស័យការពារជាតិចំនួន ៣៨០ លានអឺរ៉ូសម្រាប់ឆ្នាំសារពើពន្ធបច្ចុប្បន្ន។ រដ្ឋបាល់ទិកទាំងបីក៏បានសម្រេចចិត្តពន្លឿនសកម្មភាពចាប់កាន់អាវុធរៀងៗខ្លួន រួមទាំងប្រព័ន្ធកាំភ្លើងធំរ៉ុក្កែតរួមផងដែរ។ លីទុយអានី ឡេតូនី និងអេស្តូនីក៏បានស្នើឱ្យបង្កើនការដាក់ពង្រាយយោធារបស់អង្គការណាតូ និងកងទ័ពអាមេរិកនៅតំបន់បាល់ទិក ដើម្បីទប់ស្កាត់អាកប្បកិរិយាដ៏គឃ្លើនរបស់រុស្ស៊ី។
 – នៅថ្ងៃទី២ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២១ លោកប្រធានាធិបតីបៃដិនបានធ្វើការពិភាក្សាតាមទូរស័ព្ទជាលើកដំបូងជាមួយប្រធានាធិបតីអ៊ុយក្រែន លោកវ៉ូឡូឌីមៀរ ហ្សេឡេនស្គី។ នៅថ្ងៃទី១៣ ខែមេសា លោកបៃដិនបានធ្វើការសន្ទនាតាមទូរស័ព្ទជាមួយប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ី ពូទីន។ លោកបៃដិន"បានសង្កត់ធ្ងន់លើការប្តេជ្ញាចិត្តឥតងាករេរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកចំពោះអធិបតេយ្យភាព និងបូរណភាពទឹកដីរបស់អ៊ុយក្រែន"។ លោកក៏បានសម្តែងការព្រួយបារម្ភ "ជុំវិញការបង្កើនកម្លាំងយោធារបស់រុស្ស៊ីនៅតំបន់គ្រីមៀ និងនៅតាមព្រំដែនអ៊ុយក្រែន ហើយបានអំពាវនាវឱ្យរុស្ស៊ីកាត់បន្ថយភាពតានតឹងទាំងអស់នោះ"។ នៅថ្ងៃទី១៩ ខែមករា ឆ្នាំ២០២២ លោកប្រធានាធិបតីបៃដិនបាននិយាយថា គាត់ជឿថារុស្ស៊ីនឹងឈ្លានពានប្រទេសអ៊ុយក្រែន។ នៅថ្ងៃទី២២ ខែមករា ឆ្នាំ២០២២ ស្ថានទូតសហរដ្ឋអាមេរិកនៅទីក្រុងកៀវបានស្នើឱ្យមានការជម្លៀសបុគ្គលិកមិនសំខាន់ រួមជាមួយក្រុមគ្រួសាររបស់ពួកគេតាមរយៈក្រសួងការបរទេសសហរដ្ឋអាមេរិក។ ក្រសួងការបរទេសបានចេញសេចក្តីណែនាំហាមមិនឱ្យធ្វើដំណើរទៅកាន់អ៊ុយក្រែន ឬរុស្ស៊ី ដោយលើកឡើងពីភាពតានតឹងដែលកំពុងបន្តកើតមាននៅតាមព្រំដែនរុស្ស៊ី–អ៊ុយក្រែន និងវិបត្តិជំងឺកូវីដ-១៩។ នៅថ្ងៃទី១០ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២២ លោកចូ បៃដិន បានជំរុញពលរដ្ឋអាមេរិកទាំងអស់ក្នុងប្រទេសអ៊ុយក្រែនឱ្យចាកចេញជាបន្ទាន់ ហើយបានបដិសេធនូវជម្រើសនៃការបញ្ជូនទាហានទៅជួយសង្គ្រោះជនជាតិអាមេរិក ទោះបីជាមានព្រឹត្តិការណ៍​ឈ្លានពានពីសំណាក់កងយោធា​រុស្ស៊ីក្តី។ កាលពីថ្ងៃទី១៤ ខែកុម្ភៈ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសលោកអង់តូនី ប្លីងកិនបានប្រកាសពីការផ្លាស់ប្តូរស្ថានទូតអាមេរិកប្រចាំអ៊ុយក្រែនពីរដ្ឋធានីកៀវ ទៅទីក្រុងល្វីវ ដោយលើកឡើងពីមូលហេតុថា"រុស្ស៊ីបានប្រមូលកងកម្លាំងយោធាបន្ថែមក្នុងល្បឿនយ៉ាងលឿន"។
 – នៅថ្ងៃទី២២ ខែមករា ឆ្នាំ២០២២ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអង់គ្លេស លោកស្រីលីស ទ្រូស បានសរសេរនៅលើបណ្តាញធ្វិតថឺរថា ចក្រភពអង់គ្លេសនឹង "មិនអត់ឱនចំពោះផែនការរបស់វិមានក្រឹមឡាំងក្នុងការដំឡើងថ្នាក់ដឹកនាំថ្មីដែលគាំទ្ររុស្ស៊ីនៅអ៊ុយក្រែនទេ"។ នៅថ្ងៃបន្ទាប់ ឧបនាយករដ្ឋមន្ដ្រី លោកដូមីនីក រ៉ាប បាននិយាយថា "វាជាហានិភ័យដ៏ខ្ពស់ ប្រសិនរុស្ស៊ីធ្វើការឈ្លានពានលើអ៊ុយក្រែន" ហើយលោកបានគំរាមថា រុស្ស៊ីនឹងទទួលនូវ"ផលវិបាកសេដ្ឋកិច្ចយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ" ប្រសិនបើនូវតែបន្តក្រឡាអុកឈ្លានពាន។
 – ក្រសួងការបរទេសអ៊ីរ៉ង់បានជំរុញឱ្យភាគីទាំងអស់ជៀសវាងនិងបញ្ឈប់រាល់សកម្មភាពដែលអាចធ្វើឱ្យស្ថានភាពកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរ ខណៈបានបន្ទោសអង្គការណាតូ និងសហរដ្ឋអាមេរិកថាជាអ្នកបង្កហេតុ។
 – នៅថ្ងៃទី១១ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២២ ក្រសួងការបរទេសបានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយដោយជំរុញឱ្យពលរដ្ឋ និងអ្នកការទូតអ៊ីស្រាអែលទាំងប៉ុន្មានចូលពិចារណាចាកចេញពីអ៊ុយក្រែន។ នៅថ្ងៃទី១៣ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២២ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអ៊ីស្រាអែលបានថ្លែងថា គោលនយោបាយផ្លូវការរបស់អ៊ីស្រាអែលក្នុងវិបត្តិនេះគឺការគាំទ្រអ៊ុយក្រែន និងលោកខាងលិច។ នៅថ្ងៃទី២៣ ខែកុម្ភៈ អ៊ីស្រាអែលបានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍ផ្លូវការមួយដើម្បីគាំទ្រដល់បូរណភាពទឹកដីរបស់អ៊ុយក្រែន និងបានបញ្ជាក់ពីការត្រៀមខ្លួនរួចជាស្រេចក្នុងការផ្តល់ជំនួយមនុស្សធម៌ដល់អ៊ុយក្រែន។
 – នៅខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២១ អធិការបតីអាល្លឺម៉ង់ លោកអូឡាហ្វ ស្ហុលស៍បានព្រមានអំពី "ផលវិបាក" សម្រាប់ Nord Stream 2 ដែលជាគម្រោងបំពង់បង្ហូរឧស្ម័នធម្មជាតិរបស់រុស្ស៊ីដែលនឹងផ្គត់ផ្គង់ឧស្ម័នធម្មជាតិដល់ប្រទេសអាល្លឺម៉ង់។ អាល្លឺម៉ង់​បាន​និង​កំពុង​រក្សា​គោល​នយោបាយ​មិន​ផ្តល់​អាវុធ​ប្រល័យ​ជីវិត​ដល់​អ៊ុយក្រែន។ រដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិអាល្លឺម៉ង់បាននិយាយថា ប្រទេសអាល្លឺម៉ង់ចង់"បន្ថយភាពតានតឹង" ហើយថាការផ្គត់ផ្គង់អាវុធគឺ"មិនផ្តល់ផលប្រយោជន៍អ្វីនោះទេ"។
 – នៅថ្ងៃទី២៤ ខែមករា រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអូស្ត្រាលី លោកស្រីម៉ារីស ផេងបានបញ្ជាក់ថា អូស្ត្រាលីនឹងផ្តល់ជំនួយដល់អ៊ុយក្រែនតាមរយៈការបង្ក្រាបនូវសកម្មភាពវាយប្រហារតាមបណ្តាញអ៊ីនធឺណិតពីរុស្ស៊ី។ លោកស្រីក៏បានអំពាវនាវឱ្យរុស្ស៊ី "បន្ថយភាពតានតឹង" និងបានជំរុញប្រជាជនអូស្ត្រាលីដែលរស់នៅក្នុងប្រទេសអ៊ុយក្រែនឱ្យចាកចេញជាបន្ទាន់។ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងហិរញ្ញវត្ថុ លោកស៊ីម៉ន ប៊ឺមីងហាំបានចេញព្រមានថា អូស្ត្រាលីនឹងដាក់ទណ្ឌកម្មហិរញ្ញវត្ថុប្រឆាំងនឹងរុស្ស៊ីក្នុងករណីមានអរិភាពផ្ទុះឡើង។