ហ្គោទួគ: ប្រភពដើម

ប្រភពដើម 
រូបភាពតូច| ឈុតបរបាញ់ពីសម័យហ្គោទួគពី ឆាហ្កាន់កា តំបន់ អាល់តៃ សតវត្សទី៥-៦ នៃគ.ស 
រូបភាពតូច| អ្នកជិះសេះទួគី ( ផ្នូរអាន់ចៀ ឆ្នាំ ៥៧៩ គ.ស.)។  
អ្នកគ្រប់គ្រងហ្គោទួគ មានប្រភពមកពី កុលសម្ព័ន្ធអាស៊ីណា ដែលត្រូវបានបញ្ជាក់ជាលើកដំបូងនៅឆ្នាំ៤៣៩ ។ សៀវភៅស្វេ បានរាយការណ៍ថានៅឆ្នាំនោះនៅថ្ងៃទី១៨ ខែតុលា ស្តេចទួបា អធិរាជ តៃវូនៃនគរវុីភាគខាងជើង បានផ្តួលរំលំ ជូគូ មូជៀន នៃនគរ លៀងភាគខាងជើង នៅ កាន់ស៊ូ ភាគខាងកើត   永和七年 (太延五年) 九月丙戌 Academia Sinica   នៅពេលដែល គ្រួសារអាស៊ីណា បានភៀសខ្លួនពីភាគពាយ័ព្យទៅ ខាកានណេតរូរ៉ាន នៅតំបន់ជុំវិញ កៅឆាង ។  

យោងតាម សៀវភៅចូវ និង ប្រវត្តិសាស្រ្តនៃរាជវង្សភាគខាងជើង កុលសម្ព័ន្ធអាស៊ីណា គឺជាធាតុផ្សំនៃសម្ព័ន្ធ សុងនូ  Li Yanshou (李延寿), History of the Northern Dynasties, Vol. 99.  ជាពិសេស កុលសម្ព័ន្ធសុងនូខាងជើង New Book of Tang, vol.  Xu Elina-Qian, Historical Development of the Pre-Dynastic Khitan, University of Helsinki, 2005 ឬ សុងនូភាគខាងត្បូង "ដែលបានតាំងទីលំនៅតាមបណ្តោយ ព្រំដែនចិនភាគខាងជើង" នេះបើយោងតាម លោក Edwin G. Pulleyblank ។  ទោះយ៉ាងណាក៏ដោយ ទស្សនៈនេះត្រូវបានជំទាស់។  ហ្គោទួគ ក៏ត្រូវបានគេសន្មតថាមានប្រភពមកពីរដ្ឋសួ ដែលមិនច្បាស់លាស់ (索國) ( MC : * sâk ) ដែលស្ថិតនៅភាគខាងជើងនៃពួក សុងនូ ហើយត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយពួក សាកាស Harmatta, János, (1999), "A türkök eredetmondája", Magyar Nyelv, vol.  ឬ ស៊ានប៉ី Vásáry, István (2007) Eski İç Asya Tarihi p. 99-100, cited Golden (2018), "The Ethnogonic Tales of the Türks", p. 300 ។    យោងតាម សៀវភៅស្វេ និង តុងឌៀន ពួកគេត្រូវមានកំណើតជា "ពូកកាត់អម្បូរហ៊ូ (មនុស្សព្រៃ)" (雜胡) មកពី ពីងលៀង (平涼) ដែលឥឡូវនេះនៅ កាន់ស៊ូ ភាគពាយព្យនៃប្រទេសចិន ។   ដោយចង្អុលទៅលើការពាក់ព័ន្ធរបស់ពួកអាស៊ីណា ជាមួយ កុលសម្ព័ន្ធ ភាគខាងជើងនៃពួក សុងនូ ជាលទ្ធផលមានបុព្វបុរសពាក់ព័ន្ធនឹងពួកសុងនូ    ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ Lee and Kuang (2017) បញ្ជាក់ថា ប្រភពរបស់ចិនមិនពណ៌នា ពួកហ្គោទួគ ដែលដឹកនាំដោយអាស៊ីណា ថាកើតមកពីពួកទីងលីង ឬជាកម្មសិទ្ធិរបស់សហព័ន្ធ ទេលឡេ ទេ។ Lee, Joo-Yup; Kuang, Shuntu (18 October 2017). 

ប្រភព​របស់​ចិន​បាន​ភ្ជាប់ ​ជនជាតិ​ហ៊ូ ​នៅ​ព្រំប្រទល់​ខាងជើង​របស់​ពួកគេ​ទៅនឹង​ពួកសុងនូ ដូច​ដែល​អ្នក​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​ក្រិច​-​រ៉ូម៉ាំង​បាន​ហៅពួក ប៉ាណូអាវ៉ា  ហ៊ុន និង ​ជនជាតិ​ហុងគ្រី ​ថាជាពួក « ​ស៊ី​ធៀ ​»​។ ការ​លើក​ឡើង​បែប​នេះ​គឺ​ជា​ការសម្គាល់ភូមិសាស្រ្ត​ទូទៅ ដែល​បង្កប់​ន័យ​ពី​ដើម​កំណើត​ភូមិសាស្ត្រ​ស្រដៀង​គ្នា និង​របៀប​រស់​នៅ​បែប​ពនេចរ ប៉ុន្តែ​មិន​ជាប់​ពាក់ព័ន្ធ​ផ្ទាល់​ឡើយ។  [ ទំព័រ ត្រូវការ ]

ជាផ្នែកមួយនៃ ខាហ្គាណេត រូរ៉ាន ដែលជានគរចម្រុះសាសន៍ ជនជាតិទួគ រស់នៅជាច្រើនជំនាន់នៅភាគខាងជើងនៃ ភ្នំអាល់តៃ ជាកន្លែងដែលពួកគេ "ធ្វើការលើលោហៈធាតុសម្រាប់ពួករូរ៉ាន" ។  Sima Guang, Zizhi Tongjian, Vol. 159.  យោងតាម លោក Denis Sinor ការឡើងកាន់អំណាចនៃត្រកូលអាស៊ីណា តំណាងឱ្យ 'បដិវត្តខាងក្នុង' នៅក្នុង ខាហ្គាណេត រូរ៉ាន ជាជាងការធ្វើសញ្ជ័យខាងក្រៅ។ 

យោងតាមលោក Charles Holcombe ប្រជាជនទួគដំបូងមានភាពខុសប្លែកគ្នា ហើយឈ្មោះជាច្រើនរបស់មេដឹកនាំទួគ រួមទាំងស្ថាបនិកទាំងពីរ មិនមានលក្ខណៈទួគសូម្បីតែបន្តិច។  នេះត្រូវបានគាំទ្រដោយភស្តុតាងពី សិលាចារឹកអូខុន ដែលរួមមាន មេពាក្យមិនមែនជាភាសាទួគមួយចំនួន ដែលអាចជាតំណាងឱ្យភាសា អ៊ូរ៉ាល់ ឬ យេនីស៊ា ។  Vovin, Alexander.  Peter Benjamin Golden ចង្អុលបង្ហាញថា khaghans នៃ Turkic Khaganate, Ashina ដែលមានដើមកំណើតមិនច្បាស់លាស់បានទទួលយកឋានៈ អ៊ីរ៉ង់ និង Tokharian (ឬមិនមែន Altaic ) ។  អ្នកជំនាញខាងទួរគីអាល្លឺម៉ង់ W.-E. Scharlapp ចង្អុល​បង្ហាញ​ថា ពាក្យ​សាមញ្ញ​ជា​ច្រើន​នៅ​ក្នុង​តួគី​គឺ​ជា ​ភាសា​អ៊ីរ៉ង់ ​ដើម​កំណើត។  ភាសាអ្វីក៏ដោយដែល Ashina អាចនិយាយដើមដំបូង ពួកគេ និងអ្នកដែលពួកគេបានគ្រប់គ្រងទាំងអស់នឹងនិយាយ Turkic ក្នុងគ្រាមភាសាផ្សេងៗគ្នា និងបង្កើតក្នុងន័យទូលំទូលាយដែលជាវប្បធម៌ទូទៅ។  Lev Gumilyov, (1967), Drevnie Turki (Ancient Turks), p. 22-25