natgillin/translations-raw huggingface dataset:
• Encourage trade and facilitate investment in both directions, such as Sweden’s investment in India through ‘Invest India’ and Indian investment in Sweden through ‘Business Sweden’. – 
– రెండు వైపుల నుండి వాణిజ్యాన్ని ప్రోత్సహించడం, “ఇన్వెస్ట్ ఇండియా” ద్వారా స్వీడన్ పెట్టుబడులు, “బిజినెస్ స్వీడన్’’ ల ద్వారా స్వీడన్ లో భారత పెట్టుబడులకు ప్రోత్సాహం కల్పించేందుకు పెట్టుబడుల రంగంలో పరస్పర సహకారం అందించుకోవాలి.
Smart Cities and Next Generation Transport 
స్మార్ట్ సిటీస్ మరియు తదుపరి తరం రవాణా వ్యవస్థ
• Exchange knowledge and explore cooperation on smart cities, including transit-oriented urban development, air pollution control, waste management, waste-to-energy, waste-water treatment, district cooling and circular economy, including through dialogue and capacity building. – 
– స్మార్ట్ సిటీల విభాగం లోను ప్రత్యేకించి రవాణా ఆధారిత పట్టణాభివృద్ధి, వాయు కాలుష్యం నియంత్రణ, వ్యర్థాల నిర్వహణ, వ్యర్థ పదార్థాల నుండి ఇంధనం ఉత్పత్తి, వృథా నీటి శుద్ధి, జిల్లా స్థాయిలో శీతలీకరణ మరియు సర్క్యులర్ ఎకానమీ వంటి విభాగాలలో చర్చలను నిర్వహించడానికి, సామర్థ్యాల నిర్మాణానికి కృషి చేయాలి.
• Exchange know-how and explore cooperation in the areas of electro-mobility as well as renewable fuels. 
ఆయా రంగాలలో పరిజ్ఞానాన్ని పరస్పరం అందించుకోవడానికి, సహకారానికి గల అవకాశాలను అన్వేషించాలి.
Smart, sustainable and renewable energy 
స్మార్ట్ , స్థిర మరియు నవీకరణ యోగ్య శక్తి
• Expand research, innovation and business cooperation on new innovative energy technologies through the India-Sweden Innovations’ Accelerator, focusing on technologies to utilise renewable energy and energy efficiency. 
– నవీకరణ యోగ్య శక్తి, ఇంధన సమర్థత అంశాలకు ప్రత్యేక ప్రాధాన్యం ఇస్తూ ఇండియా- స్వీడన్ ఇనవేశన్స్ యాక్సిలరేటర్ వ్యవస్థ ద్వారా సరికొత్త అన్వేషణాత్మక సాంకేతిక పరిజ్ఞానాలలో పరిశోధనలను నిర్వహించి, భాగస్వామ్యాలను విస్తరించుకోవాలి.
Women’s skills development and empowerment 
మహిళల్లో నైపుణ్యాల అభివృద్ధి మరియు సాధికారిత
• Encourage joint efforts towards women’s empowerment by skilling employment and entrepreneurship opportunities for womenthrough projects such as “Kraftsamla”- a project undertaken by Swedish and Indian actors in Pune, Maharashtra which provides skills training for women in jobs suitable for industry such as forklift drivers, warehouse managers, assembly operators and more. 
– ఫోర్క్ లిఫ్ట్ డ్రైవర్లు, గిడ్డంగుల మేనేజర్లు, అసెంబ్లీ ఆపరేటర్లు వంటి పరిశ్రమకు అవసరం అయిన ఉద్యోగాలకు అర్హులుగా మహిళలను తీర్చి దిద్దడం లక్ష్యంగా మహారాష్ట్రలోని పుణె లో స్వీడన్, భారత ప్రతినిధులతో చేపట్టిన క్రాఫ్ట్స్ ప్రాజెక్టు వంటి వివిధ ప్రాజెక్టుల ద్వారా మహిళలకు ఉపాధి కల్పన, ఆంత్రప్రన్యోర్ శిప్ అవకాశాలు కల్పించే ఉమ్మడి చర్యలను ప్రోత్సహించాలి.
• Explore the finalization of a bilateral agreement on exchange and mutual protection of classified information for cooperation in the defence area. 
– రక్షణ రంగంలో అత్యంత గోప్యంగా ఉంచదగినదిగా గుర్తించిన సమాచారానికి పరస్పర రక్షణ కల్పించడం, పరస్పర మార్పిడికి ద్వైపాక్షిక అంగీకారానికి గల అవకాశాలు అన్వేషించాలి.
• Enhance Indo-Swedish dialogue on defence cooperation. 
– రక్షణ సహకారంలో ఇండో-స్వీడిష్ చర్చలను విస్తరించాలి.
• Encourage industry partners to develop supply chains for small and medium sized enterprises (SME) with major Defence & Aerospace Original Equipment Manufacturers (OEMs) 
– రక్షణ, ఏరోస్పేస్ విభాగాల్లోని ఒరిజినల్ ఎక్విప్ మెంట్ మేన్యుఫేక్చరర్ లతో (ఒఇఎమ్) చిన్న, మధ్యతరహా పరిశ్రమలకు సరఫరా వ్యవస్థలను అభివృద్ధి పరచడానికి పారిశ్రామిక భాగస్వామ్యాల ఏర్పాటును ప్రోత్సహించాలి.
Space and science 
అంతరిక్షం మరియు శాస్త్ర విజ్ఞానం
• Acknowledge the importance of bilateral cooperation on space research, technology, innovation and applications. 
– అంతరిక్ష పరిశోధన, సాంకేతిక పరిజ్ఞానం, నూతన ఆవిష్కరణలు, అప్లికేశన్ లలో ద్వైపాక్షిక సహకారం ప్రాధాన్యానికి గుర్తింపు.
• Explore possible collaboration between the European Spallation Source (ESS), hosted by Sweden, and Indian partners. 
– భారతదేశం, స్వీడన్ భాగస్వాముల నిర్వహణలో యూరోపియన్ స్పాలేశన్ సోర్స్ (ఇఎస్ ఎస్) ఏర్పాటు అవకాశాలు అన్వేషించాలి.
Health and Life Sciences 
ఆరోగ్యం మరియు లైఫ్ సైన్స్ లు
• Enhance collaboration on the priority issues identified in the field of health, such as health research, pharmacovigilance and anti-microbial resistance, under the Memorandum of Understanding in the field of health care and public health. 
– ఆరోగ్య సంరక్షణ మరియు ప్రజారోగ్యం రంగాలలో ప్రస్తుతం గల అవగాహనపూర్వక ఒప్పందం పరిధి లో ఆరోగ్య రంగం లో ప్రాధాన్యతాంశాలుగా గుర్తించిన ఆరోగ్య పరిశోధన, ఫార్మకోవిజిలెన్స్, యాంటి-మైక్రోబియల్ రెసిస్టెన్స్ ల వంటి అంశాలలో సహకారానికి గల అవకాశాలను అన్వేషించాలి.
Follow-up 
ఫాలో-అప్
Name of MoUs/Agreements 
ఎమ్ఒయులు/ఒప్పందాల పేరు
Exchanged by 
మారకం చేసిన వారు
MOU between India and Palestine for setting up of India-Palestine Super-specialty hospital at Beit Sahour in Bethelhem Governorate at a cost of US $30 million 
బెత్ లెహేమ్ గవర్నరేట్ పరిధిలో బియెత్ సాహౌర్ లో 30 మిలియన్ యుఎస్ డాలర్ల వ్యయంతో ఇండియా- పాలస్తీన్ సూపర్ స్పెషాలిటీ హాస్పిటల్ స్థాపన కోసం పాలస్తీనాకు మరియు భారతదేశానికి మధ్య అవగాహనపూర్వక ఒప్పందం (ఎంఒయు)
MOU between India and Palestine for construction of India Palestine Centre for Empowring women, “Turathi” at a cost of US $5 million 
ఇండియన్ పాలస్తీన్ సెంటర్ ఫర్ ఎంపవరింగ్ విమెన్ ‘‘తురాతీ’’ ని 5 మిలియన్ యుఎస్ డాలర్ల వ్యయంతో నిర్మించడం కోసం పాలస్తీనాకు మరియు భారతదేశానికి మధ్య అవగాహనపూర్వక ఒప్పందం
Ms. Abeer Aoudeh, Minister of National Economy 
మిజ్ అబీర్ అవ్ దే, జాతీయ ఆర్థిక వ్యవస్థ మంత్రి
MOU between India and Palestine for setting up of new National Printing Press at Ramallah at a cost of US $5 million 
రామల్లా లో 5 మిలియన్ యుఎస్ డాలర్ల వ్యయంతో కొత్త నేశనల్ ప్రింటింగ్ ప్రెస్ స్థాపన కోసం పాలస్తీనాకు మరియు భారతదేశానికి మధ్య అవగాహనపూర్వక ఒప్పందం
MOU between India and Palestine Construction of school in Muthalth Al Shuhada Village at a cost of US $1 million 
ముతల్త్ అల్ షుహాదా గ్రామంలో 1 మిలియన్ యుఎస్ డాలర్ల వ్యయంతో పాఠశాల నిర్మాణం కోసం పాలస్తీనా కన్ స్ట్రక్షన్ కు మరియు భారతదేశానికి మధ్య అవగాహనపూర్వక ఒప్పందం
MOU between India and Palestine Construction of school in Tamoon village in Tubas Governorate in Palestine at a cost of US $1.1 million 
పాలస్తీనా లోని తుబాస్ గవర్నరేట్ పరిధిలో తమూన్ గ్రామంలో 1.1 మిలియన్ యుఎస్ డాలర్ల వ్యయంతో పాఠశాల నిర్మాణం కోసం పాలస్తీనా కన్ స్ట్రక్షన్ కు మరియు భారతదేశానికి మధ్య అవగాహనపూర్వక ఒప్పందం
MOU between India and Palestine Assistance of US $0.25 million for construction of additional floor to Jawahar Lal Nehru for Boys at Abu Dees 
అబూ దీస్ లో జవహర్ లాల్ నెహ్రూ బాలుర పాఠశాల కు అదనపు అంతస్తు నిర్మాణం కోసం 0.25 అమెరికా డాలర్ల సహాయం కోసం పాలస్తీనాకు మరియు భారతదేశానికి మధ్య అవగాహనపూర్వక ఒప్పందం
The Prime Minister, Shri Narendra Modi, will dedicate to the nation, the naval submarine INS Kalvari, at Mumbai on Thursday. 
ప్ర‌ధాన మంత్రి శ్రీ న‌రేంద్ర మోదీ గురువారం ముంబ‌యి లో నౌకాద‌ళ జ‌లాంత‌ర్గామి ఐఎన్ఎస్ క‌ల్‌వ‌రీ ని దేశ ప్ర‌జ‌ల‌కు అంకితం చేయ‌నున్నారు.
The project has been undertaken with French collaboration. 
ఫ్రాన్స్ స‌హ‌కారంతో ఈ ప్రాజెక్టును అమ‌లు చేయ‌డం జ‌రుగుతోంది.
The two leaders were given an overview of the solutions being developed to serve the common man, in areas such as detection of eye disease, and immediate assistance to accident victims. 
కంటి జబ్బులను గుర్తించడం, ప్రమాద బాధితులకు తక్షణ సహాయం అందించడం వంటి సామాన్యులకు ఉపయుక్తమయ్యే అనేక అంశాలపై అక్కడ జరుగుతున్న పరిశోధనలను, సమస్యలకు పరిష్కారా మార్గాలపై జరుగుతున్న కృషిని ఇరువురు నేతలు పరిశీలించారు.
At the Bosch Vocational Centre, the two leaders were briefed on skill development programmes being run for school drop-outs. 
మధ్యలో బడి మానేసిన వారికోసం బోష్‌ వొకేషనల్‌ సెంటర్‌లో జరుగుతున్న నైపుణ్య అభివృద్ధి కార్యక్రమాల గురించి అక్కడి సిబ్బంది ఇరువురు నేతలకు వివరించారు.
The Prime Minister and the German Chancellor attended a business forum organized by NASSCOM and the Fraunhofer Institute. 
ఫ్రాంకోవర్‌ ఇన్‌స్టిట్యూట్‌లో నాస్‌కామ్‌ నిర్వహించిన బిజినెస్‌ ఫోరం సమావేశానికి ప్రధాని మోదీ, జర్మన్‌ చాన్సలర్‌ మార్కెల్‌ హాజరయ్యారు.
In his address, the Prime Minister reiterated that at a time of global slowdown, India represents a bright spot for investments. 
ప్రపంచమంతా మాంధ్యంలో ఉన్న ఈ పరిస్థితులో… భారత్‌ మాత్రం పెట్టుబడులకు చుక్కానిలా మారిందని ప్రధాని మోదీ ఉద్ఘాటించారు.
The Prime Minister gave an overview of the steps taken by the Government to address the long-pending concerns of investors. 
పెట్టుబడిదారులకు సంబంధించి ఎన్నో రోజులుగా అపరిష్కృతంగా ఉన్న అంశాలను పరిష్కరించేందుకు తాము తీసుకుంటున్న చర్యలగురించి ప్రధాని స్థూలంగా వివరించారు.
He also talked about the various opportunities for investment that exist in India. 
భారత్‌లో పెట్టుబడులకు ఉన్న వివిధ అవకాశాల గురించి ఆయన ప్రసంగించారు.
“We want your active involvement in translating our dreams into reality. 
‘‘మా స్వప్నాలు వాస్తవాలుగా సాక్షాత్కరించేందుకు మీ అందరి క్రియాశీలమైన భాగస్వామ్యాన్ని ఆకాంక్షిస్తున్నాను.
Our commitment and aggressiveness to achieve the goal in a faster and effective manner offers immense opportunities to German Companies. 
మా లక్ష్యాలను వేగంగా, సమర్థంగా అందుకునేందుకు మేం చూపిస్తున్న నిబద్ధత, వేస్తున్న బలమైన అడుగులతో జర్మనీ కంపెనీలకు విస్తారమైన అవకాశాలు కల్పిస్తాయని చెప్పగలను.
These opportunities range from building 50 million houses to setting up 100 smart cities; modernization of our railway network and stations to setting up of new railway corridors; generation of 175 GW of renewable energy to construction of transmission and distribution networks, National Highways, bridges, and Metro rails. 
5 కోట్ల గృహాల నిర్మాణం నుంచి వంద స్మార్ట్‌ సిటీల ఆవిష్కారం దాకా; మా రైల్వే నెట్‌వర్క్‌, రైల్వే స్టేషన్ల ఆధునీకరణ నుంచి కొత్త రైల్వే కారిడార్ల ఏర్పాటు దాకా; 175 జీడబ్ల్యూ పునరుత్పాదక విద్యుదుత్పత్తి, సరఫరా, పంపిణీ నెట్‌వర్క్‌లు, జాతీయ రహదారులు, వంతెనలు, మెట్రో రైళ్లు… ఇలా అనేక రూపాల్లో అవకాశాలు ఎదురు చూస్తున్నాయి.
Such a huge potential for creation and production will not be available in any one country. 
ప్రపంచంలో ఏ దేశంలో ఇంత పెద్ద స్థాయిలో నిర్మాణ, ఉత్పత్తి అవకాశాలు అందుబాటులో ఉండవని చెప్పగలను.
More importantly, no one place on the earth can offer the potential for consumption on such a massive scale. 
అన్నిటికంటే ముఖ్యంగా, ఇంత భారీ స్థాయిలో ప్రపంచంలో ఎక్కడా ఎవ్వరూ ఇలాంటి అవకాశం కల్పించరు.
We are trying to power this potential through our campaigns like Digital India and Skill India. 
డిజిటల్‌ ఇండియా, స్కిల్‌ ఇండియా వంటి మా ప్రతిష్ఠాత్మక కార్యాచరణ ద్వారా మా లక్ష్యాలను శక్తిమంతం చేయడానికి ప్రయత్నిస్తున్నాం.
Therefore, it makes strong business sense to be in India. 
ఉత్పత్తి రంగానికి ఊపు తెచ్చేది భారతీయ మార్కెట్లే.
It makes even better business sense to Make in India,” the Prime Minister said. 
అందువల్ల, భారత్‌లో ఉండటమనేది బలమైన వ్యాపార అవకాశాలకు నిదర్శనంగా ఉంటుంది’’ అని ప్రధాని మోదీ ఉద్ఘాటించారు.
“I laud Chancellor Merkel for her vision where German engineering and Indian IT fuse to create world class products. 
‘‘జర్మన్‌ ఇంజనీరింగ్‌, భారత ఐటీ మిళితమై అంతర్జాతీయ స్థాయి ఉత్పత్తులకు అవకాశమున్న సందర్భంలో జర్మన్‌ చాన్స్‌లర్‌ మార్కెల్‌ దృక్పథం బహుదా ప్రశంసనీయం.
As she leaves India, gratitude to Chancellor Merkel. 
ఆమెకు మా హృదయపూర్వక ధన్యవాదాలతో, సాదర వీడ్కోలు పలుకుతున్నాం.
This has been a productive visit, which has taken India-Germany ties to newer heights,” the Prime Minister tweeted. 
ఇది భారత్‌, జర్మనీల బంధాన్ని మరింత ఉన్నత శిఖరాలకు తీసుకెళ్లేందుకు దోహదపడిన, ఎంతో ఫలవంతమైన పర్యటన’’ అని ప్రధాని మోదీ ట్వీట్‌ చేశారు.
The Prime Minister had received this certificate in London during his visit to the United Kingdom in November 2015. 
ఈ ధ్రువ‌ప‌త్రాన్ని ప్ర‌ధాన మంత్రి 2015 న‌వంబ‌రులో యునైటెడ్ కింగ్‌డ‌మ్ ను సంద‌ర్శించిన‌ప్పుడు, లండ‌న్‌లో అందుకున్నారు.
The Prime Minister will then proceed to Dhordo. 
త‌రువాత ప్ర‌ధాని ఢోర్‌దోకు బ‌య‌లుదేరి వెళ‌తారు.
The Prime Minister will attend the Conference of Directors General of Police at Dhordo, from 18th to 20th December. 
18 డిసెంబ‌రు మొద‌లుకొని 20 డిసెంబ‌రు వ‌ర‌కు ఢోర్‌దో లో జ‌రిగే పోలీస్ డైరెక్ట‌ర్స్ జ‌న‌ర‌ల్ స‌మావేశానికి ప్ర‌ధాని హాజ‌రు అవుతారు.
The age of superannuation in respect of General Duty Medical Officers and Specialists included in Teaching, Non-Teaching and Public Health sub-cadres of Central Health Services was increased to sixty-five years vide a Notification in January, 2018. 
కేంద్ర ఆరోగ్య సేవ‌ల కు చెందిన బోధ‌న‌, బోధ‌నేత‌ర, ఇంకా ప‌బ్లిక్ హెల్త్ స‌బ్-కేడ‌ర్ లో జ‌న‌ర‌ల్ డ్యూటీ మెడిక‌ల్ ఆఫీస‌ర్లు, ఇంకా స్పెష‌లిస్టు ల విష‌యంలో ఉద్యోగ విర‌మ‌ణ వ‌య‌స్సు ను 2018 జ‌న‌వ‌రి లో విడుద‌ల చేసిన ఒక నోటిఫికేష‌న్ ప్ర‌కారం అర‌వై అయిదు సంవ‌త్స‌రాల‌కు పెంచ‌డం జ‌రిగింది.
The Union Cabinet chaired by the Prime Minister Shri Narendra Modi has been apprised of the progress under National Health Mission (NHM). 
జాతీయ ఆరోగ్య కార్య‌క్ర‌మం (ఎన్‌హెచ్ఎమ్‌) కింద సాధించిన ప్ర‌గ‌తి వివ‌రాలను ప్ర‌ధాని శ్రీ నరేంద్ర మోదీ ఆధ్వ‌ర్యంలో స‌మావేశ‌మైన కేంద్ర కేబినెట్ ముందుంచ‌డం జ‌రిగింది.
The Cabinet was also apprised of the decisions of the Empowered Programme Committee (EPC) and Mission Steering Group (MSG) of NHM. 
అంతే కాదు ఎన్‌హెచ్ఎమ్‌ కు సంబంధించిన‌ సాధికారిక కార్య‌క్ర‌మం క‌మిటీ (ఇపిసి), మిష‌న్ స్టీరింగ్ గ్రూప్ (ఎంఎస్‌జి)ల‌కు సంబంధించిన‌ నిర్ణ‌యాలు కూడా కేబినెట్ ముందుకొచ్చాయి.
It also noted the progress in respect of various disease control programmes like TB, Malaria, Leprosy etc. 
అంతే కాదు టీబీ, మ‌లేరియా, లెప్ర‌సీ మొద‌లైన రోగాల‌ను నియంత్రించే కార్య‌క్ర‌మాల ప్ర‌గ‌తిని కూడా కేబినెట్ గుర్తించింది.
The Cabinet noted that: 
కేబినెట్ గుర్తించిన మ‌రి కొన్ని అంశాలు:
• The rate of decline in U5MR during NHM period has nearly doubled. 
– ఎన్‌హెచ్ఎమ్ కాలంలో యు5ఎంఆర్ త‌గ్గుద‌ల రేటు దాదాపుగా రెండింత‌ల‌యింది.
• With the rate of decline achieved in MMR, India would have achieved the target of MDG 5. 
– ఎంఎంఆర్ త‌గ్గుద‌ల రేటు సాధ‌న కార‌ణంగా ఎండిజి 5 ల‌క్ష్యాన్ని భార‌త‌దేశం చేరుకుంటుంది.
• Millennium Development Goal 6 of halting and reversing the incidence of Malaria, TB and HIV/AIDS had been achieved. 
– మ‌లేరియా, టీబీ, హెచ్ఐవి/ఎయిడ్స్ ల‌ను నిలుపుద‌ల చేయ‌డం, వాటి కేసుల్లో త‌గ్గుద‌ల సాధించ‌డమ‌నే స‌హస్రాబ్ది వృద్ధి ల‌క్ష్యం 6ను అందుకోవ‌డం జ‌రిగింది.
• Number of endemic blocks with prevalence more than 1 case of Kala Azar per 10000 population was 230 in 2010. 
– కాలా అజార్‌ను తీసుకుంటే 2010నాటికి ప్ర‌తి ప‌దివేల జ‌నాభాకుగాను ఒక కేసు కంటే ఎక్కువ‌గా వ్యాధి వ్యాపించే ప్రాంతాలు 230గా వుండేవి.
It has been brought down to 94 blocks in 2016. 
2016 నాటికి ఇలాంటి ప్రాంతాల‌ను 94కు త‌గ్గించ‌డం జ‌రిగింది.
The MSG also noted the operational guidelines for MMUs. 
ఎంఎంయుల ప‌నివిధానంలోని మార్గ‌ద‌ర్శ‌కాల‌ను ఎంఎస్ జి గుర్తించింది.
• Achievement of universal access to equitable, affordable & quality healthcare services that are accountable and responsive to people’s needs. 
– ప్ర‌జ‌ల అవ‌స‌రాల‌కు అనుగుణంగా బాధ్య‌తాయుత‌మైన అంద‌రికీ అందుబాటులో ఉండ‌ గ‌లిగే నాణ్య‌మైన, అంద‌రికీ స‌మానంగా అంద‌గ‌లిగే ఆరోగ్య భ‌ద్ర‌తా సేవ‌ల సాధ‌న‌.
• Under 5 Mortality Rate (U5MR): Declined from 59 in 2010 to 43 in 2015. 
– అండర్ 5 మ‌ర‌ణాల రేటు (యు5ఎంఆర్‌) : 2010 లో 59 వుంటే 2015 నాటికి 43కు త‌గ్గింది.
Percentage annual rate of decline during 2010-2015 has accelerated to 6.1% from 3.7% observed during 1990-2010. 
ఈ విష‌యంలో 1990-2010లో వార్షిక త‌గ్గుద‌ల రేటు 3.7 శాతం వుంటే ఇది 2010-2015 నాటికి 6.1 శాతానికి పెరిగింది.
Annual rate of decline in 2014-15 was 4.4%. 
2014-15 ఏడాదికి తీసుకుంటే ఈ వార్షిక తగ్గుద‌ల రేటు 4.4 శాతం.
India is likely to have achieved the Millennium Development Goal 4 of U5MR at the present rate of decline. 
ప్ర‌స్తుతం వున్న త‌గ్గుద‌ల రేటు ప్ర‌కారం చూసిన‌ప్పుడు అండ‌ర్‌ 5 ఎంఆర్ విష‌యంలో భార‌తదేశం స‌హ‌స్రాబ్ది అభివృద్ధి ల‌క్ష్యం 4ను చేరుకునే అవ‌కాశం వుంది.
• Maternal Mortality Ratio (MMR): (number of maternal deaths per 100,000 live births) declined from 178 during 2010-12 to 167 during 2011-13. 
– ప్ర‌సూతి మ‌ర‌ణాల శాతం ( ఎంఎంఆర్‌) : ప‌్ర‌తి ల‌క్ష జ‌న‌నాల‌కు సంభ‌వించే ప్ర‌సూతి మ‌ర‌ణాలు) ఈ విష‌యంలో 2010-11 నాటికి 178 వుంటే 2011-13 నాటికి ఈ సంఖ్య 167కు ప‌డిపోయింది.
Subsequent data is yet to be notified by RGI. 
త‌ర్వాత ల‌భించే స‌మాచారాన్ని భార‌తీయ రిజిస్ట్రార్ జ‌న‌ర‌ల్ గుర్తించాల్సి వుంది.
India is likely to have achieved the Millennium Development Goal 5 of MMR at the rate of declines that were achieved. 
ప్ర‌సూతి మ‌ర‌ణాల త‌గ్గుద‌ల‌లో సాధిస్తున్న రేటును తీసుకున్న‌ప్పుడు స‌హ‌స్రాబ్ది అభివృద్ధి ల‌క్ష్యం 5ను త్వ‌ర‌లోనే భార‌త‌దేశం సాధిస్తుంది.
• Infant Mortality Rate (IMR) (number of deaths of children less than one year of age per 1000 live births) – declined from 39 in the year 2014 to 37 in 2015. 
– శిశు మ‌ర‌ణాల రేటు (ఐఎంఆర్) (ప్ర‌తి వేయి జ‌న‌నాల‌కుగాను ఏడాది లోపు వ‌య‌సు గ‌ల శిశు మ‌ర‌ణాల సంఖ్య‌) ఈ సంఖ్య 2014లో 39 వుంటే 2015లో ఇది 37కు చేరుకుంది.
• Mortality due to TB per 100000 population reduced from 40 in 2010 to 36 in 2015. 
– ప్ర‌తి ల‌క్ష జ‌నాభా తీసుకుంటే టీబీతో చ‌నిపోయేవారి సంఖ్య 2010లో 40 వుంటే ఈ సంఖ్య 2015 నాటికి 36కు ప‌డిపోయింది.
Similarly, incidence of TB per 100000 population also been reduced from 289 in 2000 to 247 in 2010 and to 217 in 2015. 
అలాగే ప్ర‌తి ల‌క్ష జ‌నాబాను తీసుకుంటే వ్యాధి సంక్ర‌మ‌ణ 2000 సంవ‌త్స‌రంలో 289 వుంటే 2010లో 247కు చేరుకోగా 2015లో 217గా న‌మోదైంది.
The annual prevalence and mortality from TB have been reduced to half as compared to 1990 level. 
1990 స్థాయిని తీసుకుంటే ప్ర‌తి ఏడాది టీబీ విస్త‌ర‌ణ‌, మ‌ర‌ణాలు స‌గానికి ప‌డిపోయాయి.
• Leprosy Prevalence Rate at the national level per 10000 population has been reduced from 0.68 as on 31st March, 2012 to 0.66 as on 31st March, 2017. 
– ప్ర‌తి ప‌దివేల జ‌నాభాను తీసుకుంటే జాతీయ స్థాయిలో లెప్ర‌సీ సంభ‌వించే రేటు 2012, మార్చి 31నాటికి 0.68 వుంటే 2017 మార్చి 31నాటికి 0.66.
By March 2017, 556 districts had achieved the 12th Plan target. 
2017 మార్చి నాటికి దేశంలోని 556 జిల్లాలు 12వ ప్ర‌ణాళిక ల‌క్ష్యాన్ని అందుకున్నాయి.
• Kala Azar – Number of endemic blocks with prevalence more than 1 case of Kala Azar per 10000 population was 230 in 2010 which has been reduced to 94 by 2016. 
– కాలా అజార్‌ – ఈ వ్యాధి రావ‌డానికి అవ‌కాశ‌మున్న ప్రాంతాల సంఖ్య‌ను తీసుకుంటే ప్ర‌తి ప‌దివేల జ‌నాభాలో ఒక‌రికి పైగా కాలా అజార్ వ‌చ్చే అవ‌కాశ‌మున్న ప్రాంతాలు 2010లో 230 వుంటే ఈ సంఖ్య 2016 నాటికి 94కు ప‌డిపోయింది.
Public health facilities carried out 1.55 crore surgeries during 2016-17. 
2016-17లో ప్ర‌భుత్వ ఆసుప‌త్రుల్లో 1.55 కోట్ల స‌ర్జ‌రీలు జ‌రిగాయి.
It will cover all States and Districts in the country. 
దేశంలోని అన్నిరాష్ట్రాల్లో, అన్ని జిలాల్లో ఎన్‌హెచ్ఎమ్ అమ‌ల‌వుతోంది.
Programmes already running: 
ఇప్ప‌టికే కొన‌సాగుతున్న కార్య‌క్ర‌మాలు:
National Health Mission (NHM), has two Sub-Missions, viz. the National Rural Health Mission (NRHM) and the National Urban Health Mission (NUHM). 
జాతీయ ఆరోగ్య మిష‌న్ (ఎన్‌హెచ్ఎమ్) కింద జాతీయ గ్రామీణ ఆరోగ్య మిష‌న్ (ఎన్ ఆర్ హెచ్ ఎం), జాతీయ ప‌ట్ట‌ణ ఆరోగ్య మిష‌న్ (ఎన్ యు హెచ్ ఎం) పేరు మీద రెండు ఉప మిష‌న్లున్నాయి.
NHM envisages achievement of universal access to equitable, affordable & quality healthcare services that are accountable and responsive to people’s needs. 
ప్ర‌జ‌ల అవ‌స‌రాల‌కు అనుగుణంగా, బాధ్య‌తాయుగ‌తంగా వుంటూ అంద‌రికీ అందుబాటులో, స‌మానంగా సేవ‌లు అందుతూ, నాణ్య‌మైన సేవ‌ల‌ను అందించ‌డానికిగాను ఎన్ హెచ్ ఎంను రూపొందించారు.
The main programmatic components include Health System Strengthening in rural and urban areas, Reproductive-Maternal-Neonatal-Child and Adolescent Health (RMNCH+A) interventions and control of Communicable and Non-Communicable Diseases. 
గ్రామీణ‌, ప‌ట్ట‌ణ ప్రాంతాల్లో ఆరోగ్య వ్య‌వ‌స్థ‌ల‌ను బ‌లోపేతం చేయ‌డం, గ‌ర్భ‌ధార‌ణ‌, మాతృత్వం, శిశు ఆరోగ్యం, చిన్నారుల ఆరోగ్యం, యుక్త‌వ‌య‌స్సుకు వ‌చ్చిన‌ వారి ఆరోగ్యం త‌దిత‌ర అంశాల్లో వైద్యం, అంటువ్యాధుల‌తోపాటు, ఇత‌ర వ్యాధుల నియంత్ర‌ణ ఈ ప్ర‌ధాన కార్య‌క్ర‌మంలోని ముఖ్య‌మైన అంశాలు.
Progress under NHM during 2016-17 is as under: 
2016-17లో ఎన్ హెచ్ ఎం కింద సాధించిన ప్ర‌గ‌తి
The following initiatives were also rolled out under NHM during 2016-17:- 
ఎన్‌హెచ్ఎమ్ కింద 2016-17లో కింద తెలిపిన కార్య‌క్ర‌మాల‌ను ప్రారంభించ‌డం జ‌రిగింది.
New Vaccines roll out: 
నూత‌న టీకాల ప్రారంభం:
Till 31st March 2017, 3.32 crore children were vaccinated in MR vaccination campaign in these States. 
2017 మార్చి 31 నాటికి 3.32 కోట్ల మంది పిల్ల‌ల‌కు ఎంఆర్ వ్యాక్సిన్ ఇవ్వ‌డం జ‌రిగింది.
A total of 528 districts were covered in the four phases of Mission Indradhanush. 
నాలుగు ద‌శ‌ల్లో మొత్తం 528 జిల్లాల్లో ఈ కార్య‌క్ర‌మం అమ‌ల‌వుతోంది.
Further, 56 lakhs pregnant women were also vaccinated with Tetanus Toxoid. 
అంతే కాదు 56 ల‌క్ష‌ల మంది మ‌హిళ‌ల‌కు టెట‌న‌స్ టాక్సాయిడ్ వ్యాక్సిన్ ఇచ్చారు.
• The first two phases of Mission Indradhanush led to an increase of 6.7% in the full immunization coverage across the country. 
– మిష‌న్ ఇంద్రధ‌నుష్ రెండు ద‌శ‌లు పూర్త‌య్యే నాటికి దేశ‌ వ్యాప్తంగా వ్యాధి నిరోధ‌క కార్య‌క్ర‌మంలో 6.7 శాతం వృద్ధి కనిపించింది.
Further, 17.78 lakh pregnant women were also vaccinated with Tetanus Toxoid. 
అంతే కాదు 17.78 ల‌క్ష‌ల గ‌ర్భిణీలకు టెట‌న‌స్ టాక్సాయిడ్ వ్యాక్సిన్ ఇచ్చారు.
Free Drugs Service Initiative: 
ఉచిత మందుల సేవా కార్య‌క్ర‌మం:
• Aimed at reducing Out of Pocket Expenditure at the point of care. 
– ఆరోగ్య భ‌ద్ర‌తా కేంద్రాల ద‌గ్గ‌ర నిర్దేశిత వ్య‌యాన్ని మించి ఖ‌ర్చు జ‌ర‌గ‌కుండా చూశారు.
• Detailed Operational Guidelines developed and released to the States on 2nd July 2015. 
2015 జులై 2న ఆయా రాష్ట్రాల‌కు కార్య‌క్ర‌మానికి సంబంధించిన వివ‌ర‌ణాత్మ‌క మార్గ‌ద‌ర్శ‌కాల‌ను అందివ్వ‌డం జ‌రిగింది.
• Model IT application Drugs and Vaccines Distribution Management Systems (DVDMS), developed by CDAC, shared with States. 
– డ్ర‌గ్స్ అండ్ వ్యాక్సిన్స్ డిస్ట్రిబ్యూష‌న్ మేనేజ్ మెంట్ సిస్ట‌మ్స్ (డివిడిఎంఎస్‌) అనే మోడ‌ల్ ఐటీ అప్లికేష‌న్ ను ఆయా రాష్ట్రాల‌కు అందివ్వ‌డం జ‌రిగింది.
• Drugs procurement, quality system and distribution streamlined through IT based Drug Distribution Management Systems in 23 States. 
– 23 రాష్ట్రాల్లో ఐటీ ఆధారిత మందుల పంపిణీ నిర్వ‌హ‌ణా వ్య‌వ‌స్థ‌ల ద్వారా మందుల సేక‌ర‌ణ‌, నాణ్య‌త వ్య‌వ‌స్థ‌ను, పంపిణీనిని క్ర‌మ‌బ‌ద్దీక‌రించడం జ‌రిగింది.
• All States and UTs have notified policy to provide essential drugs free in public health facilities. 
– ప్ర‌భుత్వ ఆరోగ్య కేంద్రాల్లో అత్య‌వ‌స‌ర మందుల‌ను ఉచితంగా అందివ్వాల‌నే విధానాన్ని అన్ని రాష్ట్రాల‌కు, కేంద్ర పాలిత ప్రాంతాల‌కు తెలియ‌జేయ‌డం జ‌రిగింది.
Free Diagnostics Service Initiative: 
ఉచిత వైద్య ప‌రీక్ష‌ల సేవా కార్య‌క్ర‌మం:
• Operational Guidelines developed and shared on 2nd July, 2015 
– దీనికి సంబంధించిన మార్గ‌ద‌ర్శ‌కాల‌ను త‌యారు చేసి 2015 జులై 2న పంచుకోవ‌డం జ‌రిగింది.
Bio Medical Equipment Maintenance: 
జీవ వైద్య ప‌రిక‌రాల నిర్వ‌హ‌ణ‌:
Launch of Kayakalp- an initiative for Award to Public Health Facilities: 
113.11 కోట్ల విడుద‌ల‌కు ఆమోదం ల‌భించింది.
• Launched to promote cleanliness, hygiene and infection control practices in public health facilities. 
– ప్ర‌భుత్వ ఆరోగ్య కేంద్రాల‌కు అవార్డు ప్ర‌దానం చేయ‌డానికిగాను కాయ‌క‌ల్ప కార్య‌క్ర‌మ ప్రారంభం ప్ర‌భుత్వ ఆరోగ్య కేంద్రాల్లో శుభ్ర‌త‌ను, రోగ నిరోధ‌క చ‌ర్యల‌ను, పారిశుద్ధ్య చ‌ర్య‌ల‌ను పెంచ‌డానికిగాను ఈ కార్య‌క్ర‌మాన్ని ప్ర‌వేశ‌పెట్ట‌డం జ‌రిగింది.
• During 2016-17, Kayakalp initiative extended to Sub District Hospitals (SDHs) /CHCs and PHCs in addition to DHs 
– 2016-17 సంవ‌త్స‌రంలో ఈ కార్య‌క్ర‌మాన్ని జిల్లా ఆసుప‌త్రుల‌ నుంచి స‌బ్ డిస్ట్రిక్ట్ ఆస్పత్రులకు, సిహెచ్‌సిలు, పిహెచ్‌సీల‌కు విస్త‌రించ‌డం జ‌రిగింది.
Kilkari & Mobile Academy: 
కిల్కారి అండ్ మొబైల్ అకాడ‌మీ:
• Mobile Academy – free audio training course designed to expand and refresh knowledge base of Accredited Social Health Activists (ASHAs) and improve their communication skills. 
– అక్రిడిటెడ్ సోష‌ల్ హెల్త్ యాక్టివిస్ట్ (ఆశాలు) క‌మ్యూనికేష‌న్ నైపుణ్యాల‌ను మెరుగుపర‌చ‌డానికి గాను వారి విజ్ఞానాన్ని అప్ డేట్ చేయ‌డానికిగాను ఉచిత ఆడియో శిక్ష‌ణా కార్య‌క్ర‌మాన్ని మొబైల్ అకాడ‌మీ ద్వారా నిర్వ‌హిస్తున్నారు.
Mother and Child Tracking System (MCTS) / Reproductive and Child Health (RCH) portal 
మ‌ద‌ర్ అండ్ చైల్డ్ ట్రాకింగ్ సిస్ట‌మ్ (ఎంసిటిఎస్‌)/రీప్రొడ‌క్టివ్ అండ్ చైల్డ్ హెల్త్ (ఆర్ సి హెచ్ ) పోర్ట‌ల్‌:
• A 360o holistic Family Planning campaign with a new logo launched. 
– నూత‌న లోగోతో స‌మ‌గ్ర‌మైన కుటుంబ నియంత్ర‌ణ క్యాంపెయిన్ ను ప్రారంభించ‌డం జ‌రిగింది.
• Revised National TB Control Programme (RNTCP) 
స‌వ‌రించిన జాతీయ టీబీ నియంత‌ర‌ణ కార్య‌క్ర‌మం (ఆర్ ఎన్ టిసిపి):
• 121 Cartridge Based Nucleic Acid Amplification Test (CBNAAT) Machines existed till 2016. 
– 2016 నాటికి 121 క్యాట్రిడ్జ్ ఆధారిత న్యూక్లియిక్ ఆసిడ్ ఆంప్లిఫికేష‌న్ ప‌రీక్ష‌ల (సిబి ఎన్ ఏఏటి) మెషీన్లు అందుబాటులో వున్నాయి.
• 500 additional CBNAAT Machines provided in States/UTs 
– అద‌నంగా 500 సిబిఎన్ ఎఎటి మెషీన్ల‌ను రాష్ట్రాల్లో, కేంద్ర‌పాలిత ప్రాంతాల‌కు అందించారు.
• Provides rapid quality diagnostics for fight against TB, especially DR-TB. 
– ఈ కార్య‌క్ర‌మం కింద టీబీని నియంత్రించ‌డానికి ముఖ్యంగా డిఆర్ టీబీని అరిక‌ట్ట‌డానికి ర్యాపిడ్ క్వాలిటీ వైద్య ప‌రీక్ష‌ల అందుబాటు.
• New anti-TB drug Bedaquiline introduced under Conditional Access Programme (CAP) to improve outcomes of drug resistant TB treatment. 
– మందుల‌కు లొంగ‌ని టీబీకి ఇచ్చే చికిత్స‌లో మెరుగుద‌ల సాధించ‌డానికి గాను కండిష‌న‌ల్ యాక్సెస్ ప్రోగ్రామ్ (సిఎపి) కింద నూత‌న యాంటీ టీబీ మందు బెడాకిలిన్‌ను ప్ర‌వేశ‌పెట్ట‌డం జ‌రిగింది.