natgillin/translations-raw huggingface dataset:
During negotiations held at Kigali India successfully negotiated the baseline years and freeze years which will allow sufficient room for the growth of the concerned sectors using refrigerants being manufactured domestically thus ensuring unhindered growth with least additional cost and maximum climate benefits. 
ਕਿਗਾਲੀ ਵਿਖੇ ਸਮਝੌਤੇ ਲਈ ਹੋਈ ਗੱਲਬਾਤ ਦੌਰਾਨ ਭਾਰਤ ਨੇ ਅਧਾਰ-ਰੇਖਾ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਅਤੇ ਫ਼੍ਰੀਜ਼ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਬਾਰੇ ਸਫ਼ਲਤਾਪੂਰਬਕ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਘਰੇਲੂ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਤੇ ਰੈਫ਼ਰੀਜੇਰੈਂਟਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਬੰਧਤ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਹਿਤ ਕਾਫ਼ੀ ਗੁੰਜਾਇਸ਼ ਮਿਲੇਗੀ; ਇੰਝ ਘੱਟ ਤੋਂ ਘੱਟ ਵਧੀਕ ਲਾਗਤ ਨਾਲ ਬੇਰੋਕ ਵਿਕਾਸ ਯਕੀਨੀ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਨੂੰ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲਾਭ ਹੋਣਗੇ।
It was agreed at Kigali that there would be two set of baselines or peak years for developing countries and India will have baseline years of 2024, 2025, 2026. 
ਕਿਗਾਲੀ ਵਿਖੇ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ‘ਤੇ ਸਹਿਮਤੀ ਹੋਈ ਸੀ ਕਿ ਵਿਕਾਸਸ਼ੀਲ ਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਅਧਾਰ-ਰੇਖਾ ਜਾਂ ਸਿਖ਼ਰਲੇ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦੇ ਦੋ ਸੈੱਟ ਹੋਣਗੇ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਲਈ 2024, 2025, 2026 ਅਧਾਰ-ਰੇਖਾ ਵਰ੍ਹੇ ਹੋਣਗੇ।
The freeze year for India will be 2028, with a condition that there will be a technology review in 2024/2025 and, if the growth in the sectors using refrigerants is above certain agreed threshold, India can defer its freeze up to 2030. 
ਭਾਰਤ ਲਈ ਫ਼੍ਰੀਜ਼ ਵਰ੍ਹਾ 2028 ਹੋਵੇਗਾ, ਸ਼ਰਤ ਇਹ ਰਹੇਗੀ ਕਿ ਸਾਲ 2024/2025 ਵਿੱਚ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ ਅਤੇ ਜੇ ਰੈਫ਼ਰੀਜੇਰੈਂਟਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਸਮਝੌਤੇ ਅਧੀਨ ਤੈਅ ਹੋਈ ਨਿਸ਼ਚਤ ਸੀਮਾ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਭਾਰਤ ਆਪਣਾ ਫ਼੍ਰੀਜ਼ 2030 ਤੱਕ ਮੁਲਤਵੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
On the other hand, developed countries will reduce production and consumption of HFCs by 70% in 2029. 
ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਵਿਕਸਤ ਦੇਸ਼ ਸਾਲ 2029 ਤੱਕ ਐੱਚ.ਐੱਫ਼.ਸੀਜ਼ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਤੇ ਖਪਤ ਨੂੰ 70% ਘਟਾਉਣਗੇ।
As per the decisions taken in Kigali, India will complete its phase down in 4 steps from 2032 onwards with cumulative reduction of 10% in 2032, 20% in 2037, 30% in 2042 and 85% in 2047. 
ਕਿਗਾਲੀ ਵਿਖੇ ਲਏ ਫ਼ੈਸਲਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਭਾਰਤ ਸਾਲ 2032 ਤੋਂ ਬਾਅਦ 4 ਪੜਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਮੁਕੰਮਲ ਖ਼ਾਤਮਾ ਕਰੇਗਾ; ਜਿਸ ਅਧੀਨ ਸਾਲ 2032 ‘ਚ 10% , 2037 ‘ਚ 20% , 2042 ‘ਚ 30% ਅਤੇ 2047 ‘ਚ 85% ਸੰਚਿਤ ਕਮੀ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।
The Kigali amendments to the Montreal Protocol will also, for the first time, incentivise improvement in energy efficiency in case of use of new refrigerant and technology. 
ਮਾਂਟਰੀਅਲ ਪ੍ਰੋਟੋਕਲ ਵਿੱਚ ਕਿਗਾਲੀ ਸੋਧਾਂ, ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ, ਨਵੀਂ ਰੈਫ਼ਰੀਜੇਰੈਂਟ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਊਰਜਾ ਕਾਰਜਕੁਸ਼ਲਤਾ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨਗੀਆਂ।
I am very happy to release a stamp on the occasion of the one thousandth birth anniversary of the great social reformer and Saint Shri Ramanujacharya. 
ਮੈਂ ਮਹਾਨ ਸਮਾਜ ਸੁਧਾਰਕ ਅਤੇ ਸੰਤ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮਾਨੁਜਅਚਾਰਿਆ ਦੀ ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਵੀਂ ਜਨਮ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਦੇ ਅਵਸਰ ‘ਤੇ ਡਾਕ ਟਿਕਟ ਜਾਰੀ ਕਰਕੇ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹਾਂ।
I am privileged to have been given this opportunity. 
ਮੈਂ ਖੁਸ਼ਕਿਸਮਤ ਹਾਂ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਮੌਕਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
The central message of Saint Shri Ramanujacharya’s life was inclusive society, religion and philosophy. 
ਸੰਤ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮਾਨੁਜਅਚਾਰਿਆ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਸੰਦੇਸ਼ ਸਮਾਵੇਸ਼ੀ ਸਮਾਜ, ਧਰਮ ਅਤੇ ਦਰਸ਼ਨ ਸੀ।
Saint Shri Ramanujacharya believed that whatever is, and whatever will be, is but an expression of God. 
ਸੰਤ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮਾਨੁਜਅਚਾਰਿਆ ਜੀ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਸੀ ਕਿ ਜੋ ਹੈ ਅਤੇ ਜੋ ਹੋਏਗਾ, ਉਹ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਹੈ।
He saw the manifestation of God in Human beings, and Human beings in God. 
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਨਸਾਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਝਲਕ ਦੇਖੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਵਿੱਚ ਇਨਸਾਨ ਦੀ।
He saw all devotees of God as equal. 
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਸਾਰੇ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਬਰਾਬਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ।
When caste distinction and hierarchy had been recognized as integral to society and religion and every one had accepted her place as high and low in the hierarchy, Saint Shri Ramanujacharya rebelled against it – In his personal life and religious teachings. 
ਜਦੋਂ ਭੇਦਭਾਵ ਅਤੇ ਊਚ ਨੀਚ ਅਤੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਸਮਾਜ ਦਾ ਅਨਖਿੜਵਾਂ ਅੰਗ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਹਰ ਕਿਸੇ ਨੇ ਦਰਜਾਬੰਦੀ ਵਿੱਚ ਉੱਚੇ ਅਤੇ ਹੇਠਲੇ ਸਥਾਨ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ, ਤਾਂ ਸੰਤ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮਾਨੁਜਅਚਾਰਿਆ ਨੇ ਆਪਣੀ ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਖਿਲਾਫ਼ ਵਿਦਰੋਹ ਕੀਤਾ।
Saint Shri Ramanujacharya broke the settled prejudice of his times. 
ਸੰਤ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮਾਨੁਜਅਚਾਰਿਆ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਪੱਖਪਾਤ ਨੂੰ ਤੋੜਿਆ ਸੀ।
His thinking was much ahead of his era. 
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੋਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਅੱਗੇ ਸੀ।
In more than one sense, Saint Shri Ramanujacharya was a millennial sage — who foresaw a thousand years before, the hidden and un-spelt-out aspirations of the downtrodden. 
ਇੱਕ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਅਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਤ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮਾਨੁਜਅਚਾਰਿਆ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨੀ ਸਨ-ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਦਲਿਤਾਂ ਦੀਆਂ ਛੁਪੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ ਸੀ।
He realized the need to include the socially excluded, outcaste and the divyangs to make not only religion, but society itself, wholesome and complete. 
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਾ ਕੇਵਲ ਸਮਾਜ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਦਿਵਯਾਂਗਾਂ ਨੂੰ ਸਮਾਜ ਤੇ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤੀ ਬਲਕਿ ਇਹ ਵੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਸਮਾਜ ਸੰਪੂਰਣ ਹੈ।
You all are aware that Saint Shri Ramanujacharya had also linked fulfilling the needs of the poor with social responsibility. 
ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਕਿ ਸੰਤ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮਾਨੁਜਅਚਾਰਿਆ ਸਮਾਜਿਕ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਾਲ ਗਰੀਬਾਂ ਦੀਆਂ ਲੋੜਾ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਨ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਰਹੇ।
For instance, he got an artificial lake made, spread over 200 acres in Thondanur near Melkot. 
ਉਦਾਹਰਨ ਵਜੋਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੇਲਕੋਟ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕ ਥੌਂਡਾਨੁਰ ਵਿਖੇ 200 ਏਕੜ ਵਿੱਚ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਨਕਲੀ ਝੀਲ ਬਣਾਈ।
Even today it serves over 70 villages, fulfilling their drinking water and irrigation needs. 
ਅੱਜ ਜਦੋਂ ਹਰ ਤਰਫ਼ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਇੰਨੀ ਚਿੰਤਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਬਣਾਈ ਗਈ ਇਹ ਝੀਲ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਜਵਾਬ ਹੈ ਕਿ ਜਲ ਸੰਭਾਲ ਕਿਉਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
I would also like to make an appeal to the leaders of the various institutions gathered here. 
ਮੈਂ ਵਿਭਿੰਨ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਤੋਂ ਇੱਥੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਆਗੂਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਅਪੀਲ ਕਰਾਂਗਾ।
As India enters its 75th year of Independence in 2022, we are working on the weaknesses and constraints that hold us back. 
ਜਿਵੇਂ ਭਾਰਤ 2022 ਵਿੱਚ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ 75 ਵੇਂ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਮਜ਼ੋਰੀਆਂ ਅਤੇ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ‘ਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ ਜਿਹੜੀਆਂ ਸਾਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਲੈ ਕੇ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
You too, must set yourself specific targets which are tangible and measurable. 
ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਅਜਿਹੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਟੀਚੇ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰੋ ਜਿਹੜੇ ਠੋਸ ਅਤੇ ਪਹੁੰਚਯੋਗ ਹਨ।
The Union Cabinet chaired by the Prime Minister Shri Narendra Modi has approved the Bilateral Memorandum of Understanding (MoU) between Securities and Exchange Board of India (SEBI) and Securities and Exchange Organization (SEO), Iran in relation to mutual cooperation on matters pertaining to securities markets. 
ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ, ਸ਼੍ਰੀ ਨਰੇਂਦਰ ਮੋਦੀ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਹੇਠ ਮੰਤਰੀ ਮੰਡਲ ਨੇ ਸਕਿਉਰਿਟੀਜ਼ ਮਾਰਕੀਟ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਉੱਤੇ ਆਪਸੀ ਸਹਿਯੋਗ ਲਈ ਸਕਿਉਰਿਟੀਜ਼ ਐਂਡ ਐਕਸਚੇਂਜ਼ ਬੋਰਡ ਆਵ੍ ਇੰਡੀਆ (ਸੇਬੀ-SEBI) ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਦੀ ਸਕਿਉਰਿਟੀਜ਼ ਐਂਡ ਐਕਸਚੇਂਜ਼ ਆਰਗੇਨਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ (ਐੱਸਈਓ-SEO) ਵਿਚਕਾਰ ਦੁਵੱਲੇ ਸਮਝੌਤੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ।
The MoU is likely to promote further development of economic links and cooperation between the two regulators, and aims at creating conditions for an effective development of securities markets in the two countries. 
ਇਹ ਸਮਝੌਤਾ ਦੋਹਾਂ ਰੈਗੂਲੇਟਰਾਂ ਦੇ ਆਰਥਕ ਸਬੰਧਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਸਹਿਯੋਗ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਕਰੇਗਾ ਅਤੇ ਦੋਹਾਂ ਮੁਲਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸਕਿਉਰਿਟੀਜ਼ ਮਾਰਕੀਟ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਹਾਲਾਤ ਪੈਦਾ ਕਰਨਾ ਇਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਹੈ ।
It would also contribute towards strengthening the information sharing framework between the two countries. 
ਇਹ ਦੋਹਾਂ ਮੁਲਕਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸੂਚਨਾ ਸਾਂਝੀ ਕਰਨ ਦੇ ਫਰੇਮਵਰਕ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਵੇਗਾ ।
It is expected to add value to overseas mutual cooperation and regulation activities of SEBI and SEO, Iran. 
ਉਮੀਦ ਹੈ ਕਿ ਹੁਣ ਸੇਬੀ ਅਤੇ ਐੱਸਈਓ, ਈਰਾਨ ਵਿਚਕਾਰ ਸਹਿਯੋਗ ਅਤੇ ਰੈਗੂਲੇਸ਼ਨ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਨੂੰ ਹੁਲਾਰਾ ਮਿਲੇਗਾ ।
The Prime Minister, Shri Narendra Modi, today launched the ‘Swachhata Hi Seva’ Movement, to boost nation wide public participation in the Swachh Bharat Abhiyan, and catalyse the fulfilment of Bapu’s dream of a Clean India. 
ਇਸ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਸਵੱਛ ਭਾਰਤ ਅਭਿਆਨ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਪੱਧਰ ਦੀ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਸਵੱਛ ਭਾਰਤ ਦੇ ਬਾਪੂ ਦੇ ਸੁਪਨੇ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਕ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ।
The Swachhata Hi Seva movement, launched today, aims at generating greater public participation towards Swachhta. 
ਸਵੱਛਤਾ ਹੀ ਸੇਵਾ ਅਭਿਆਨ, ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਸਵੱਛਤਾ ਪ੍ਰਤੀ ਵਧੇਰੇ ਜਨਤਕ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਪੈਦਾ ਕਰਨਾ ਹੈ।
He interacted with a cross-section of people from 17 locations across the country, via video conferencing. 
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵੀਡੀਓ ਕਾਨਫਰੰਸਿੰਗ ਰਾਹੀਂ ਦੇਸ਼ ਦੇ 17 ਸਥਾਨਾਂ ਤੋਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਰਗਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ।
Initiating the interaction, the Prime Minister shared some key achievement, including how 450 districts in India have become Open Defecation Free within four years. 
ਗੱਲਬਾਤ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਦਿਆਂ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕੁਝ ਅਹਿਮ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਸਾਂਝੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਚਾਰ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 450 ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਨੂੰ ਖੁੱਲੇ ‘ਚ ਪਖਾਨੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਬਣਾਉਣਾ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।
Similarly, 20 States and Union Territories have declared themselves ODF in this period. 
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ 20 ਰਾਜਾਂ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਿਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਖੁਲ੍ਹੇ ‘ਚ ਪਖਾਨੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਮੁਕਤ (ਓਡੀਐੱਫ) ਐਲਾਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
He emphasized that providing facilities such as toilets or dustbins is not enough, and added that cleanliness or Swachhta is a habit that can be inculcated. 
ਉਨ੍ਹਾਂ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਪਖਾਨਿਆਂ ਜਾਂ ਕੂੜੇਦਾਨਾਂ ਦੀਆਂ ਸਹੂਲਤਾਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨਾ ਹੀ ਕਾਫੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਵੱਛਤਾ ਇਕ ਆਦਤ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਅਪਣਾਈ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ।
He said people from across the country are now participating in the development of this habit. 
ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਤੋਂ ਲੋਕ ਹੁਣ ਇਸ ਆਦਤ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ।
School children from Dibrugarh in Assam, explained to the Prime Minister, their contributions towards making their school and area, clean. 
ਆਸਾਮ ਦੇ ਡਿਬਰੂਗੜ੍ਹ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਸਕੂਲਾਂ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਇਲਾਕੇ ਨੂੰ ਸਵੱਛ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਨਿਭਾਈ ਗਏ ਭੂਮਿਕਾ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ।
The PM noted that youngsters are ambassadors of social change. 
ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਨੌਜਵਾਨ ਬੱਚੇ ਸਮਾਜਕ ਤਬਦੀਲੀ ਦੇ ਦੂਤ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਹਨ।
The way they have furthered the message of cleanliness is commendable, he added. 
ਜਿਸ ਢੰਗ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਵੱਛਤਾ ਦੇ ਸੰਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਇਆ ਹੈ, ਉਹ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾਯੋਗ ਹੈ।
Members of milk and agriculture cooperatives assembled in Mehsana, Gujarat, to interact with the PM on their initiatives towards Swachhta. 
ਮਹਿਸਾਨਾ, ਗੁਜਰਾਤ ਵਿਖੇ ਦੁੱਧ ਅਤੇ ਖੇਤੀ ਸਹਿਕਾਰੀ ਸਭਾਵਾਂ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਵੱਛਤਾ ਲਈ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਬਾਰੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੂੰ ਜਾਣੂ ਕਰਵਾਇਆ।
The Prime Minister noted that Swachh Bharat Abhiyaan has led to a decrease in cases of diseases such as diarrhoea. 
ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਨੋਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਸਵੱਛ ਭਾਰਤ ਅਭਿਆਨ ਕਾਰਨ ਰੋਗਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਡਾਇਰੀਆ ਦੇ ਕੇਸਾਂ ਵਿਚ ਕਮੀ ਆਈ ਹੈ।
Noted industrialist Shri Ratan Tata also joined the interaction. 
ਉੱਘੇ ਉਦਯੋਗਪਤੀ ਸ਼੍ਰੀ ਰਤਨ ਟਾਟਾ ਨੇ ਵੀ ਇਸ ਸੰਵਾਦ ਵਿੱਚ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਕੀਤੀ।
It is a great honour and privilege to help launch a movement which should be the dream of every citizen of India, he added. 
ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਜਿਹੇ ਅੰਦੋਲਨ, ਜੋ ਕਿ ਹਰ ਭਾਰਤੀ ਨਾਗਰਿਕ ਦਾ ਸੁਪਨਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਦੇਣਾ ਬੜੇ ਸਨਮਾਨ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ।
The Prime Minister expressed his belief that the private sector has a big role to play in the creation of a Clean India. 
ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਇਹ ਭਰੋਸਾ ਪ੍ਰਗਟਾਇਆ ਕਿ ਨਿਜੀ ਖੇਤਰ ਸਵੱਛ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
Senior media persons from DainikJagran, including Shri Sanjay Gupta, joined the interaction from Noida, and shared their efforts to further cleanliness. 
ਦੈਨਿਕ ਜਾਗਰਣ ਦੇ ਸ਼੍ਰੀ ਸੰਜੈ ਗੁਪਤਾ ਸਮੇਤ ਹੋਰ ਸੀਨੀਅਰ ਮੀਡੀਆ ਹਸਤੀਆਂ ਨੇ ਨੌਇਡਾ ਤੋਂ ਇਸ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਸਵੱਛਤਾ ਲਈ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਯਤਨਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ।
Jawans of the ITBP joined the interaction from the high altitude Pangong Lake in Ladakh. 
ਲੱਦਾਖ ਵਿੱਚ ਪੈਂਗੌਂਗ ਝੀਲ ਦੇ ਉੱਚੇ ਇਲਾਕੇ ਤੋਂ ਆਈਟੀਬੀਪੀ ਦੇ ਜਵਾਨਾਂ ਨੇ ਵੀ ਇਸ ਚਰਚਾ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ।
The Prime Minister praised the ITBP jawans for their bravery and their service to the nation. 
ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਆਈਟੀਬੀਪੀ ਦੇ ਜਵਾਨਾਂ ਦੀ ਬਹਾਦਰੀ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਪ੍ਰਤੀ ਸੇਵਾ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ।
Sadhguru Jaggi Vasudev joined the interaction from Coimbatore. 
ਕੋਇੰਬਟੂਰ ਤੋਂ ਸਧਗੁਰੂ ਜੱਗੀ ਵਾਸੂਦੇਵ ਵੀ ਇਸ ਸੰਵਾਦ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ।
He said that there is a certainlevel of enthusiasm towards the Swachhata campaign, whichis visible in his travels. 
ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਵੱਛਤਾ ਅੰਦੋਲਨ ਪ੍ਰਤੀ ਜਨਤਾ ਵਿੱਚ ਕਾਫੀ ਉਤਸ਼ਾਹ ਹੋ ਜੋ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਯਾਤਰਾਵਾਂ ਦੌਰਾਨ ਨਜ਼ਰ ਆਇਆ।
He praised the Prime Minister for providing this impetus. 
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਉਤਸ਼ਾਹ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ।
The Prime Minister said that Swachh Bharat is not a movement of any Government or any Prime Minister, but an entire nation’s movement. 
ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਵੱਛ ਭਾਰਤ ਅੰਦੋਲਨ ਕਿਸੇ ਸਰਕਾਰ ਜਾਂ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੀ ਅੰਦੋਲਨ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਅੰਦੋਲਨ ਹੈ।
Women Swachhagrahis from Dantewada in Chhattisgarh and Salem in Tamil Nadu explained to the Prime Minister, their efforts towards Swachhata. 
ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ ਦੇ ਦਾਂਤੇਵਾੜਾ ਅਤੇ ਤਮਿਲਨਾਡੂ ਦੇ ਸਲੇਮ ਤੋਂ ਮਹਿਲਾ ਸਵੱਛਾਗ੍ਰਹੀਆਂ ਨੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੂੰ ਸਵੱਛਤਾ ਪ੍ਰਤੀ ਆਪਣੇ ਯਤਨਾਂ ਤੋਂ ਜਾਣੂ ਕਰਵਾਇਆ।
Spiritual leaders and citizens from Patna Sahib Gurudwara and Dadi Jankiji from Mt Abu, also interacted with the PM. 
ਪਟਨਾ ਸਾਹਿਬ ਗੁਰੂਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਤੋਂ ਧਾਰਮਕ ਆਗੂਆਂ ਅਤੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਅਤੇ ਮਾਊਂਟ ਆਬੂ ਤੋਂ ਦਾਦੀ ਜਾਨਕੀ ਜੀ ਨੇ ਵੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੀ ਇਸ ਚਰਚਾ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ।
The Prime Minister especially thanked the Brahmakumar is Sansthan for their efforts towards cleanliness. 
ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਕੁਮਾਰੀ ਸੰਸਥਾਨ ਦਾ ਸਵੱਛਤਾ ਪ੍ਰਤੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਲਈ ਧੰਨਵਾਦ ਕੀਤਾ।
The Prime Minister interacted with citizens from Rajgarh in Madhya Pradesh, and Fatehpur in Uttar Pradesh, including UP Chief Minister Yogi Adityanath. 
ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਰਾਜਗੜ੍ਹ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਫਤਹਿਪੁਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਯੋਗੀ ਆਦਿੱਤਿਆਂ ਨਾਥ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ, ਨਾਲ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ।
Spiritual leader Sri Sri Ravi Shankar joined the interaction from Bengaluru. 
ਰੂਹਾਨੀ ਆਗੂ ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼੍ਰੀ ਰਵੀਸ਼ੰਕਰ ਬੰਗਲੁਰੂ ਤੋਂ ਇਸ ਸੰਵਾਦ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ।
He said that the Prime Minister has enthused the nation and especially the youth. 
ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਪੂਰੇ ਰਾਸ਼ਟਰ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਰਕੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਉਤਸ਼ਾਹ ਭਰਿਆ ਹੈ।
The Prime Minister interacted with volunteers engaged in cleaning the Ganga, from Bijnor in Uttar Pradesh. 
ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਬਿਜਨੌਰ ਤੋਂ ਗੰਗਾ ਦੀ ਸਫਾਈ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਵਲੰਟੀਅਰਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ।
He praised them for their efforts in cleaning “Ma Ganga.” 
ਉਨ੍ਹਾਂ ''ਮਾਂ ਗੰਗਾ'' ਦੀ ਸਫਾਈ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਯਤਨਾਂ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕੀਤੀ।
He called upon all citizens living on the banks of the River Ganga, to volunteer towards cleaning the river, during the Swachhata Hi Seva movement. 
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਰਿਆ ਗੰਗਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ‘ਤੇ ਰਹਿ ਰਹੇ ਸਾਰੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਉਹ ''ਸਵੱਛਤਾ ਹੀ ਸੇਵਾ'' ਅੰਦੋਲਨ ਦੌਰਾਨ ਗੰਗਾ ਦਰਿਆ ਦੀ ਸਫਾਈ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਨ।
Devotees from Ajmer Sharif Dargah, and railway employees from Rewari in Haryana also interacted with PM. 
ਅਜਮੇਰ ਸ਼ਰੀਫ ਦਰਗਾਹ ਦੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਰਿਵਾੜੀ ਦੇ ਰੇਲਵੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਾਲ ਵਿਚਾਰ ਸਾਂਝੇ ਕੀਤੇ।
Maa Amritanandamayee joined the interaction from Kollam. 
ਕੋਲਮ ਤੋਂ ਮਾਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤਅਨੰਦਮਈ ਨੇ ਵੀ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ।
Summing up the interaction, the Prime Minister appreciated the role of the Swachhagrahis, and said their role would always be remembered in history. 
ਇਸ ਸੰਵਾਦ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ ਕਰਦਿਆਂ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਸਵੱਛਾਗ੍ਰਹੀਆਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਯਾਦ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇਗਾ ।
His Excellency Dr. Hassan Rouhani, President of the Islamic Republic of Iran, paid his first State Visit to India at the invitation of Prime Minister of the Republic of India, Shri Narendra Modi, from 15-17 February 2018. 
ਮਾਣਯੋਗ ਡਾ. ਹਸਨ ਰੂਹਾਨੀ, ਇਸਲਾਮੀ ਗਣਰਾਜ ਇਰਾਨ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਗਣਰਾਜ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸ੍ਰੀ ਨਰੇਂਦਰ ਮੋਦੀ ਦੇ ਸੱਦੇ ਉੱਤੇ 15-17 ਫਰਵਰੀ, 2018 ਦੌਰਾਨ ਭਾਰਤ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸਰਕਾਰੀ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ।
During the visit, Dr Hassan Rouhani, President of theIslamic Republic of Iran was accompanied by a high-level delegation comprising Cabinet Ministers, senior officials and business leaders. 
ਇਸ ਦੌਰੇ ਦੌਰਾਨ ਇਰਾਨ ਗਣਰਾਜ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡਾ. ਹਸਨ ਰੂਹਾਨੀ ਨਾਲ ਇੱਕ ਉੱਚ ਪੱਧਰੀ ਵਫਦ ਵੀ ਆਇਆ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਈ ਕੈਬਨਿਟ ਮੰਤਰੀ, ਸੀਨੀਅਰ ਅਧਿਕਾਰੀ ਅਤੇ ਵਪਾਰਕ ਆਗੂ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।
He was accorded a friendly and cordial ceremonial welcome in the forecourt of RashtrapatiBhawan on 17 February. 
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਭਵਨ ਦੇ ਫੋਰਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਮਿੱਤਰਤਾਪੂਰਨ ਰਸਮੀ ਸੁਆਗਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ।
President, Shri Ram NathKovind hosted an official banquet dinner in honour of the visiting dignitary. 
ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਸ੍ਰੀ ਰਾਮ ਨਾਥ ਕੋਵਿੰਦ ਨੇ ਦੌਰੇ ‘ਤੇ ਆਏ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿੱਚ 17 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਰਕਾਰੀ ਦਾਅਵਤ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ।
Delegation level discussions were held between Prime Minister Shri Narendra Modi and President Dr Hassan Rouhani. 
ਵਫਦ ਪੱਧਰ ਦੀ ਵਾਰਤਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸ੍ਰੀ ਨਰੇਂਦਰ ਮੋਦੀ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡਾ. ਹਸਨ ਰੂਹਾਨੀ ਦਰਮਿਆਨ ਹੋਈ।
President Rouhani visited Hyderabad on 15-16 February 2018. 
ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਰੂਹਾਨੀ 15-16 ਫਰਵਰੀ 2018 ਨੂੰ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਦੇ ਦੌਰੇ ਉੱਤੇ ਗਏ।
Wide-ranging and constructive discussions on bilateral, regional and multilateral issues were held in a cordial atmosphere. 
ਦੁਵੱਲੇ, ਖੇਤਰੀ ਅਤੇ ਬਹੁਪੱਖੀ ਮੁੱਦਿਆਂ ਉਤੇ ਸਦਭਾਵਨਾ ਭਰੇ ਮਾਹੌਲ ਵਿੱਚ ਵਿਸਤਾਰ ਨਾਲ ਚਰਚਾ ਹੋਈ।
In recalling the principles on development of bilateral relations articulated in the ‘New Delhi Declaration’ of 23 January 2003, the two sides expressed satisfaction at the progress made in bilateral ties since Prime Minister Modi’s visit to Iran in May 2016 and reiterated their common resolve to further intensify and strengthen multifaceted bilateral cooperation. 
ਦੋਹਾਂ ਧਿਰਾਂ ਨੇ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਧਾਰ ਉੱਤੇ 23 ਜਨਵਰੀ 2003 ਦੇ ‘ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਐਲਾਨਨਾਮੇ’ ਅਨੁਸਾਰ ਦੁਵੱਲੇ ਸਬੰਧਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਬਾਰੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੋਦੀ ਦੇ ਮਈ 2016 ਵਿੱਚ ਇਰਾਨ ਦੌਰੇ ਦੌਰਾਨ ਚਰਚਾ ਹੋਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਹ ਦੁਹਰਾਇਆ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਬਹੁਪੱਖੀ ਦੁਵੱਲੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨੂੰ ਹੋਰ ਤੇਜ਼ ਅਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨਗੇ।
The two leaders noted that the mutually beneficial ties between the two countries were based upon the strong foundations of the two millenia old cultural and civilisational connect. 
ਦੋਹਾਂ ਆਗੂਆਂ ਨੇ ਨੋਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਦੋਹਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਜੋ ਸਾਂਝੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਲਾਭ ਵਾਲੇ ਸਬੰਧ ਹਨ, ਉਹ ਦੋ ਸਦੀਆਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਨੀਹਾਂ ਉੱਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਹਨ।
They shared the view that strengthened bilateral relations also contribute to regional cooperation, peace, prosperity and stability. 
ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਸ ਵਿਚਾਰ ਉੱਤੇ ਸਹਿਮਤੀ ਪ੍ਰਗਟਾਈ ਕਿ ਮਜ਼ਬੂਤ ਦੋਪੱਖੀ ਸਬੰਧ ਖੇਤਰੀ ਸਹਿਯੋਗ, ਸ਼ਾਂਤੀ, ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਅਤੇ ਸਥਿਰਤਾ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ।
Prime Minister Modi and President Rouhani witnessed the exchange of the following documents and jointly addressed the media: i. 
ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੋਦੀ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਰੂਹਾਨੀ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਦੇ ਵਟਾਂਦਰੇ ਦੇ ਗਵਾਹ ਬਣੇ ਅਤੇ ਦੋਹਾਂ ਨੇ ਸਾਂਝੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਮੀਡੀਆ ਨੂੰ ਵੀ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ—
Instrument of Ratification of Extradition Treaty iv. 
(4) ਰਵਾਇਤੀ ਦਵਾਈਆਂ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਹਿਯੋਗ ਬਾਰੇ ਸਹਿਮਤੀ ਪੱਤਰ ਉੱਤੇ ਦਸਤਖਤ।
MoU on Cooperation in the field of Traditional Systems of Medicine v. MoU on the establishment of an Expert Group on Trade Remedy Measures to promote cooperation in areas of mutual interest vi. 
(5) ਆਪਸੀ ਹਿਤਾਂ ਵਾਲੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਵਪਾਰਕ ਸੁਧਾਰ ਸਬੰਧੀ ਕਦਮਾਂ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਮਾਹਰ ਗਰੁੱਪ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਲਈ ਐੱਮਓਯੂ ਉੱਤੇ ਦਸਤਖਤ।
MoU on Cooperation in the field of Agriculture and Allied Sectors vii. 
(6) ਖੇਤੀ ਅਤੇ ਸਬੰਧਤ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਹਿਯੋਗ ਲਈ ਸਹਿਮਤੀ ਪੱਤਰ ।
MoU on Cooperation in the field of Health and Medicine viii. 
(7) ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਦਵਾਈਆਂ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਹਿਯੋਗ ਲਈ ਸਹਿਮਤੀ ਪੱਤਰ ।
MoU on Postal Cooperation ix. 
(8) ਡਾਕ ਸਬੰਧੀ ਸਹਿਯੋਗ ਬਾਰੇ ਸਹਿਮਤੀ ਪੱਤਰ ।
Bilateral Exchanges 
ਦੁਵੱਲਾ ਵਟਾਂਦਰਾ
President Rouhani and Prime Minister Modi agreed to further intensify and diversify the existing high-level engagement through frequent and wider range of bilateral exchanges at all levels. 
ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਰੂਹਾਨੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੋਦੀ ਆਪਣੇ ਮੌਜੂਦਾ ਪੱਧਰ ਦੇ ਰੁਝੇਵਿਆਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਅਤੇ ਵਿਭਿੰਨ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਸਭ ਪੱਧਰਾਂ ਉੱਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਸਹਿਮਤ ਹੋਏ।
In this context, it was decided to convene within this year the meeting of the India-Iran Joint Commission and all its Working Groups, Foreign Office Consultations, dialogue between defense and National Security Council structures of the two countries, Policy Planning dialogue, and topromote Parliamentary exchanges. 
ਇਸ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਫੈਸਲਾ ਹੋਇਆ ਕਿ ਇਸ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ—ਇਰਾਨ ਸਾਂਝੇ ਕਮਿਸ਼ਨ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਕੰਮਕਾਜੀ ਗਰੁੱਪਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਮੀਟਿੰਗ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ, ਵਿਦੇਸ਼ ਦਫਤਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਮਸ਼ਵਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਦੋਹਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕੌਂਸਲਾਂ ਵਿੱਚ ਚਰਚਾ ਹੋਵੇ, ਨੀਤੀ ਕਮਿਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਗੱਲਬਾਤ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਸੰਸਦੀ ਵਟਾਂਦਰਾ ਕਨੈਕਟੀਵਿਟੀ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ।
The successful inauguration of the Phase-1 of Chabahar Port in early December 2017; the ratification of the Trilateral Agreement between India, Iran and Afghanistan on Establishment of International Transport and Transit Corridor by all sides; and the successful shipment of wheat assistance from India to Afghanistan through Chabahar Port have opened a new gateway to and from Afghanistan, Central Asia and beyond. 
ਦਸੰਬਰ 2017 ਵਿੱਚ ਚਾਬਹਾਰ ਬੰਦਰਗਾਹ ਫੇਜ਼ 1 ਦੇ ਸਫਲ ਉਦਘਾਟਨ , ਭਾਰਤ, ਇਰਾਨ ਅਤੇ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ ਅਤੇ ਟਰਾਂਜ਼ਿਟ ਕਾਰੀਡੋਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਲਈ ਤ੍ਰੈਪੱਖੀ ਸਮਝੌਤੇ, ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਚਾਬਹਾਰ ਬੰਦਰਗਾਹ ਰਾਹੀਂ ਕਣਕ ਨੂੰ ਸਫਲਤਾ ਨਾਲ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਨਾਲ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ , ਸੈਂਟਰਲ ਏਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਵੀ ਅੱਗੇ ਲਈ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਗੇਟਵੇ ਖੁੱਲ੍ਹਿਆ ਹੈ।
Both sides reiterated their commitment for early and full operationalisation of ShahidBeheshti Port at Chabahar. 
ਦੋਹਾਂ ਧਿਰਾਂ ਨੇ ਚਾਬਹਾਰ ਵਿਖੇ ਸ਼ਾਹਿਦ ਬਹਿਸ਼ਤੀ ਬੰਦਰਗਾਹ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਚਾਲੂ ਕਰਨ ਲਈ ਪੂਰਾ ਸਹਿਯੋਗ ਕਰਨ ਦੇ ਵਾਅਦੇ ਨੂੰ ਦੁਹਰਾਇਆ ।
The Iranian side welcomed the investment of Indian side in setting up plants in sectors such as fertilizers, petrochemicals and metallurgy in Chabahar FTZ on terms mutually beneficial to the concerned parties. 
ਇਰਾਨੀ ਧਿਰ ਨੇ ਖਾਦਾਂ, ਪੈਟਰੋਕੈਮੀਕਲਜ਼, ਅਤੇ ਮੈਟਾਲਰਜੀ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਚਾਬਹਾਰ ਐੱਫਟੀਜ਼ੈੱਡ ਵਿਖੇ ਦੋਹਾਂ ਧਿਰਾਂ ਦੇ ਲਾਭ ਵਾਲੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਉੱਤੇ ਪਲਾਂਟ ਲਗਾਉਣ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਨ ਦੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਦਾ ਸੁਆਗਤ ਕੀਤਾ।
In this context, both leaders welcomed the lease contract for ShahidBeheshti port of Chabahar during interim period between port and Maritime Organization (PMO), Iran and India Ports Global Limited (IPGL). 
ਇਸ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਦੋਹਾਂ ਆਗੂਆਂ ਨੇ ਚਾਬਹਾਰ ਬਹਿਸ਼ਤੀ ਬੰਦਰਗਾਹ ਪੋਰਟ ਅਤੇ ਮੈਰੀਟਾਈਮ ਆਰਗੇਨਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ( ਪੀਐੱਮਓ) , ਇਰਾਨ ਅਤੇ ਇੰਡੀਆ ਪੋਰਟਸ ਗਲੋਬਲ ਲਿਮਿਟਡ (ਆਈਪੀਜੀਐੱਲ) ਦਰਮਿਆਨ ਹੋਏ ਪਟਾ ਸਮਝੌਤੇ ਦਾ ਸੁਆਗਤ ਕੀਤਾ।
They further directed that the Coordination Council should meet within the timelines stipulated in the Trilateral Agreement. 
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਦਾਇਤ ਕੀਤੀ ਕਿ ਤਿੰਨ ਪੱਖੀ ਸਮਝੌਤੇ ਵਿੱਚ ਜੋ ਸਮਾਂ ਮਿੱਥਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਤਾਲਮੇਲ ਕੌਂਸਲ ਦੀ ਮੀਟਿੰਗ ਆਯੋਜਿਤ ਹੋਵੇ।
With a view to fully utilize the potential of the Chabahar Port and its connectivity to Afghanistan and Central Asia, India conveyed its readiness to support the development of Chabahar- Zahedan Rail line. 
ਚਾਬਹਾਰ ਬੰਦਰਗਾਹ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਅਤੇ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਏਸ਼ੀਆ ਨਾਲ ਇਸ ਦੀ ਕਨੈਕਟੀਵਿਟੀ ਦੀ ਪੂਰੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਲਈ , ਭਾਰਤ ਨੇ ਚਾਬਹਾਰ—ਜ਼ਹਾਦੀਨ ਰੇਲ ਲਾਈਨ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਹਮਾਇਤ ਦੇਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪ੍ਰਗਟਾਈ।
IRCON, India and CDTIC, Iran who are engaged in discussions, were tasked to finalise the technical parameters and financing options for the project in a time bound manner. 
ਇਰਾਨ, ਇੰਡੀਆ ਅਤੇ ਸੀਡੀਟੀਆਈਸੀ ਇਰਾਨ, ਜੋ ਕਿ ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਚਰਚਾ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ, ਨੂੰ ਤਕਨੀਕੀ ਪੈਰਾਮੀਟਰਾਂ ਅਤੇ ਵਿੱਤੀ ਪ੍ਰਬੰਧ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮਿੱਥੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਅੰਤਿਮ ਰੂਪ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।
Both leaders encouraged greater efforts for cooperation in railway sector including supply of steel rails, turnouts and locomotives. 
ਦੋਹਾਂ ਆਗੂਆਂ ਨੇ ਰੇਲਵੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਹਿਯੋਗ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਟੀਲ ਰੇਲਾਂ, ਟਰਨਆਊਟਸ ਅਤੇ ਇੰਜਨਾਂ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਲਈ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਯਤਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਤੇਜ਼ੀ ਲਿਆਉਣ ਦੀ ਹਮਾਇਤ ਕੀਤੀ।
Both sides reiterated their commitment to International North- South Transport Corridor (INSTC) and stressed on the need for inclusion of Chabahar within its framework. 
ਦੋਹਾਂ ਧਿਰਾਂ ਨੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਉੱਤਰ-ਦੱਖਣ ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ ਕਾਰੀਡੋਰ (ਆਈਐੱਨਐੱਸਟੀਸੀ) ਪ੍ਰਤੀ ਆਪਣੀ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਦੋਹਰਾਈ ਅਤੇ ਚਾਬਹਾਰ ਨੂੰ ਇਸ ਦੇ ਘੇਰੇ ਹੇਠ ਲਿਆਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਉੱਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ।
It was noted that Iran will hold an early meeting of the INSTC Coordination Meeting in Tehran. 
ਇਹ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਕਿ ਇਰਾਨ ਆਈਐੱਨਐੱਸਟੀਸੀ ਦੀ ਤਾਲਮੇਲ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਮੀਟਿੰਗ ਜਲਦੀ ਹੀ ਤਹਿਰਾਨ ਵਿਖੇ ਬੁਲਾਵੇਗਾ ।
India’s accession to TIR Convention and Ashgabat Agreement was welcomed as additional steps at enhancing regional connectivity and linking regional centers of economic growth. 
ਭਾਰਤ ਨੇ ਟੀਆਈਆਰ ਕਨਵੈਨਸ਼ਨ ਅਤੇ ਐਸ਼ਬਾਗਟ ਸਮਝੌਤੇ ਪ੍ਰਤੀ ਜੋ ਸਹਿਮਤੀ ਪ੍ਰਗਟਾਈ ਹੈ, ਉਹ ਸੁਆਗਤਯੋਗ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਅਜਿਹੇ ਕਦਮਾਂ ਨਾਲ ਖੇਤਰੀ ਕਨੈਕਟੀਵਿਟੀ ਵਧੇਗੀ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਖੇਤਰੀ ਕੇਂਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਪਰਕ ਕਾਇਮ ਹੋਵੇਗਾ।
The two Leaders released a joint postage stamp depicting Deendayal Port, Kandla and ShahidBeheshti Terminal, Chabahar that reflected the enhanced prosperity through greater connectivity. 
ਦੋਹਾਂ ਆਗੂਆਂ ਨੇ ਮਿਲ ਕੇ ਇੱਕ ਡਾਕ ਟਿਕਟ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੀਨਦਿਆਲ ਬੰਦਰਗਾਹ, ਕਾਂਡਲਾ ਅਤੇ ਸ਼ਾਹਿਦ ਬਹਿਸ਼ਤੀ ਟਰਮੀਨਲ, ਚਾਬਹਾਰ ਨੂੰ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵਧੇਰੇ ਕਨੈਕਟੀਵਿਟੀ ਰਾਹੀਂ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਵਧਦੀ ਹੈ।
The Iranian side expressed its readiness to enhance enabling environment to attract Indian private/public sector investments, in Chabahar FTZ. 
ਇਰਾਨ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਨਿਜੀ/ਜਨਤਕ ਖੇਤਰ ਦੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਨੂੰ ਚਾਬਹਾਰ ਐੱਫਟੀਜ਼ੈੱਡ ਲਈ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਮਾਹੌਲ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਪ੍ਰਤੀ ਸਹਿਮਤੀ ਜਤਾਈ।
In this context, Iran will organise a business promotion event, with participation of countries from the region and beyond, with the objective of showcasing the economic opportunities offered by the Chabahar Port. 
ਇਸ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਇਰਾਨ ਵੱਲੋਂ ਇੱਕ ਵਪਾਰ ਵਧਾਊ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਖੇਤਰੀ ਅਤੇ ਬਾਹਰ ਦੇ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣਗੇ।
Energy Partnership 
ਇਸ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਚਾਬਹਾਰ ਬੰਦਰਗਾਹ ਵੱਲੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਆਰਥਿਕ ਮੌਕਿਆਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣਾ ਹੈ।