natgillin/translations-raw huggingface dataset:
Can we redesign our brick kilns for reduced emissions and greater energy efficiency? 
आपण आपल्या वीट -भट्टीची कमी उत्सर्जन आणि अधिक ऊर्जा कार्यक्षमतेनुसार पुनर्रचना करू शकतो का?
Science and technology is a key factor in the Startup India Programme launched in January 2016. 
जानेवारी २०१६ मध्ये सुरु करण्यात आलेल्या स्टार्ट-अप कार्यक्रमात विज्ञान आणि तंत्रज्ञान हा प्रमुख घटक होता.
Two other strong initiatives are Atal Innovation Mission and NIDHI – the National Initiative for Development and Harnessing Innovations. 
अन्य दोन ठोस उपाययोजनांमध्ये अटल इनोव्हेशन मिशन आणि निधी- ‘द नॅशनल इनिशिएटिव्ह फॉर डेव्हलपमेंट अँड हार्नेसिंग इनोव्हेशन्स’ यांचा समावेश आहे.
These programmes focus on building an innovation driven enterprise ecosystem. 
नावीन्यपूर्ण संकल्पनांवर आधारित उद्योग परिसंस्था निर्माण करण्यावर या कार्यक्रमांचा भर आहे.
Further, Public-Private partnerships with CII, FICCI and high technology private companies are being pursued to strengthen the innovation ecosystem. 
तसेच, नावीन्यपूर्ण परिसंस्था मजबूत करण्यासाठी सीआयआय, फिक्की आणि उच्चतंत्रज्ञानाच्या खासगी कंपन्यांबरोबर सार्वजनिक-खासगी भागीदारीसाठी प्रयत्न केले जात आहेत.
Our Scientists have contributed strongly to the strategic vision of the nation. 
देशाच्या धोरणात्मक दूरदृष्टीसाठी आपल्या वैज्ञानिकांनी मोठे योगदान दिले आहे.
The Indian space programme has put India among the top space faring nations. 
भारतीय अंतराळ कार्यक्रमाने भारताला अंतराळात प्रक्षेपण करणाऱ्या आघाडीच्या देशांमध्ये स्थान मिळवून दिले आहे.
We have achieved a high degree of self-sufficiency in space technology, including launch vehicle development, payload and satellite building, applications for development and the building of core competence and capacity. 
आपण अंतराळ तंत्रज्ञानात विशेषतः प्रक्षेपण यान विकास, उपग्रह तयार करणे, क्षमता निर्मिती या क्षेत्रात उच्च दर्जाची स्वयंपूर्णता साध्य केली आहे.
The Defence Research & Development Organisation has played the role of a force multiplier for the Armed Forces with its systems and technologies. 
संरक्षण संशोधन आणि विकास संघटनेने आपल्या प्रणाली आणि तंत्रज्ञानासह सशस्त्र दलांसाठी शक्तिवर्धकाची भूमिका पार पाडली आहे.
We are leveraging strategic international partnerships and collaborations based on the principles of mutuality, parity and reciprocity, to make Indian Science globally competitive. 
भारतीय विज्ञान जागतिक स्तरावर स्पर्धात्मक बनवण्यासाठी परस्पर सहकार्य, समानता आणि आदान-प्रदान या तत्वांवर आधारित धोरणात्मक आंतरराष्ट्रीय भागीदारी आणि सहकार्याचा लाभ मिळवत आहोत.
We are also placing special emphasis on building strong relationships with our neighbouring countries and multilateral fora such as BRICS. 
आपले शेजारी देश आणि ब्रिक्स सारख्या बहुदेशीय मंचांबरोबर दृढ संबंध प्रस्थापित करण्यावर आपण विशेष भर देत आहोत.
The best of global science is helping us unravel creation’s mysteries and develop cutting-edge technologies. 
सर्वोत्तम जागतिक विज्ञान आम्हाला उत्पत्तीचे गूढ उकलण्यात आणि अत्याधुनिक तंत्रज्ञान विकसित करण्यात मदत करत आहे.
Last year, we activated the 3.6 meter optical telescope in Devasthal in Uttarakhand made with Indo-Belgian collaboration. 
गेल्या वर्षी, आम्ही इंडो-बेल्जीयन सहकार्याने तयार करण्यात आलेला ३.६ मीटर ऑप्टिकल टेलिस्कोप उत्तराखंड येथील देवस्थल येथे कार्यान्वित केला.
Let Science and Technology become a strong tool of inclusive development and betterment of the weakest and poorest segments of our society. 
विज्ञान आणि तंत्रज्ञानाला सर्वसमावेशक विकास आणि आपल्या समाजातील दुर्बल आणि गरीब घटकांच्या उन्नतीचे सामर्थ्यवान साधन बनवू या.
Together, we will prevail to make a just, equitable and prosperous nation. 
एकत्रितपणे, आपण समान, न्यायसंगत आणि समृद्ध राष्ट्र निर्माण करूया.
The Prime Minister, Shri Narendra Modi, today presented the National Bravery Awards to 18 children. 
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी आज 18 मुलांना राष्ट्रीय शौर्य पुरस्कार प्रदान केले.
Three of these awards were presented posthumously. 
यापैकी तीन पुरस्कार मरणोत्तर देण्यात आले आहेत.
The Prime Minister remarked that most of the awardees are from rural and humble backgrounds. 
पुरस्कार विजेत्यांपैकी बहुतांश मुले ग्रामीण आणि विनम्र पार्श्वभूमीची आहेत.
He said that perhaps their daily struggles had helped instil resilience in them, to deal courageously in adverse situations. 
प्रतिकुल परिस्थितीशी धैर्याने सामोरे जाण्याचे सामर्थ्य त्यांना त्यांच्या दैनंदिन संघर्षातून मिळत असते, असे ते म्हणाले.
The Prime Minister congratulated all the award winners, their parents and schoolteachers. 
पंतप्रधानांनी सर्व पुरस्कार विजेत्यांचे, त्यांच्या पालकांचे आणि शालेय शिक्षकांचे अभिनंदन केले आहे.
He also appreciated those, who recorded their instances of bravery, and helped draw attention to them. 
त्यांच्या शौर्याच्या माहितीची नोंद ठेवणाऱ्या आणि त्याकडे लक्ष वेधण्यात मदत करणाऱ्या सर्वांची त्यांनी प्रशंसा केली.
Shri Narendra Modi said that after such recognition, future expectations from the awardees become higher than usual. 
या पुरस्कारामुळे या विजेत्यांकडून भविष्यातील अपेक्षा अधिक वाढल्या आहेत, असे नरेंद्र मोदी म्हणाले.
He wished them well in their future endeavours. 
त्यांच्या भावी वाटचालीसाठी त्यांनी शुभेच्छा दिल्या आहेत.
REAFFIRMING our commitment to guide ASEAN-India Dialogue Relations by the principles, purposes, shared values and norms enshrined in the Charter of the United Nations, the Treaty of Amity and Cooperation in Southeast Asia (TAC), the Declaration of the East Asia Summit on the Principles for Mutually Beneficial Relations, and the Vision Statement adopted at the ASEAN-India Commemorative Summit to mark the 20th Anniversary of ASEAN-India Dialogue Relations on 20 December 2012; and supporting the ASEAN Charter; 
आसियान- भारत संवाद संबंधांना, उचित तत्वे, उद्दिष्ट, एकत्रित मूल्ये आणि संयुक्त राष्ट्राच्या जाहीरनाम्यात नमूद करण्यात आलेली मूल्ये, दक्षिण-पूर्व आशियात सहकार्याविषयीचा करार, परस्पर फायद्याच्या संबंधांवर आधारित पूर्व आशिया शिखर परिषदेतील तत्वे, आसियान-भारत संबंधाना 20 वर्षे पूर्ण झाल्यानिमित्त आयोजित शिखर परिषदेत स्वीकारण्यात आलेला जाहीरनामा आणि आसियान परिषदेचा मूळ जाहीरनामा आणि स्वरूप या सगळ्या बाबी लक्षात घेऊन हे संबंध अधिक दृढ करण्यासाठी आम्ही वचनबद्ध आहोत.
NOTING the cross-cultural exchanges and civilisational linkages between Southeast Asia and India over several millennia as a strong foundation for cooperation between ASEAN and India in an increasingly inter-connected world; 
भारत आणि दक्षिणपूर्व आशियाई देशातील सांकृतिक आदानप्रदान तसेच सांस्कृतिक- नागरी बंध गेल्या अनेक शतकांपासून कायम असून आसियान आणि भारत संबंधांचा दृढ पाया या बंधांमुळेच रचला गेला आहे, हे आम्ही इथे विशेषत्वाने नमूद करतो.
RECOGNISING with appreciation the achievements made over the past 25 years of ASEAN-India Dialogue Relations across the three ASEAN Community pillars, namely political-security, economic and socio-cultural; 
आसियान –भारत संवाद संबंधांत गेल्या 25 वर्षात झालेली प्रगती आणि मिळालेले यश लक्षणीय असून आसियान समूहाचे तीन आधारस्तंभ, राजकीय-सुरक्षा, आर्थिक आणि सामाजिक-सांस्कृतिक वाटचाल, या सर्व क्षेत्रात दोघांनीही गाठलेला पल्ला वाखाणण्याजोगा आहे.
HEREBY agree to the following: 
आम्ही खालील गोष्टींसाठी सहमती दर्शवत आहोत :
1. Further strengthen and deepen the ASEAN-India Strategic Partnership for mutual benefit, across the whole spectrum of political-security, economic, socio-cultural and development cooperation, through further strengthening of relevant institutional mechanisms and broadening of the network between government institutions, parliamentarians, business circles, scientists, academicians, think-tanks, media, youth and other stakeholders, for the building of a peaceful, harmonious, caring and sharing community in our regions. 
परस्पर फायद्यासाठी आसियान-भारत राजनैतिक भागीदारी अधिक दृढ करणे, यात राजकीय-सुरक्षा, सामाजिक-सांस्कृतिक आणि विकास सहकार्य यावर सर्वसमावेशक भर देऊन भारत-आसियान संबंध मजबूत करण्याचा प्रयत्न, त्यासाठी संबंधित संस्थात्मक बळकट करणे,सरकारी संस्थांमधील संपर्क वाढवणे, खासदार, व्यापारी समुदाय, वैज्ञानिक, शिक्षणतज्ञ, विचारवंत, प्रसारमाध्यमे,युवक आणि इतर संबंधित गटांच्या परस्पर भेटी घडवून आणणे, जेणेकरून आपल्या प्रदेशातील समुदायांमध्ये शांततामय, सौहार्दपूर्ण संबंध प्रस्थापित होतील आणि विचारांची-संस्कृतींची देवघेव वाढेल.
2. Continue to exert efforts and cooperate towards the full, effective and timely implementation of the Plan of Action to Implement the ASEAN-India Partnership for Peace, Progress and Shared Prosperity (2016-2020). 
आसियान –भारत भागीदारीनुसार या प्रदेशात शांतता, प्रगती आणि समृद्धी नांदावी यासाठी तयार करण्यात आलेल्या (2016-2020) या कृती आराखड्याची प्रभावी, संपूर्ण आणि कालबद्ध अंमलबजावणी करणे.
3. Further enhance high-level engagement and cooperation within the existing framework of the ASEAN-India Dialogue Partnership and ASEAN-led mechanisms, such as the ASEAN-India Summit, the East Asia Summit (EAS), the Post Ministerial Conference with India (PMC+1), the ASEAN Regional Forum (ARF), the ASEAN Defence Ministers’ Meeting (ADMM) Plus, and other ASEAN-India ministerial/sectoral mechanisms. 
आसियान-भारत संवाद भागीदारीसाठी सध्या अस्तित्वात असलेल्या रचनेत उच्चस्तरीय सहकार्य आणि संवाद वाढवणे, त्याशिवाय आसियान प्रेरित यंत्रणा, उदाहरणार्थ, आसियान-भारत शिखर परिषद, पूर्व आशिया शिखर परिषद, भारतासोबत मंत्रीस्तरीय चर्चा, आसियान प्रादेशिक मंच, आसियान समुहातील संरक्षण मंत्र्यांच्या बैठका आणि आसियान-भारत यामधील इतर मंत्रीस्तरीय/विभागस्तरीय यंत्रणांचा विस्तार करण्याचा उद्देश आहे.
4. Continue to support and contribute to ASEAN integration and ASEAN Community building process, towards the realisation of the ASEAN Community Vision 2025. 
आसियान च्या एकात्मिक स्वरूपाला आणि आसियान समुदाय बांधणी प्रक्रियेला पाठींबा आणि सहकार्य देत राहणे, आसियान 2025 समुदाय आराखडा प्रत्यक्षात अस्तित्वात येण्यासाठी मदत सुरु ठेवणे.
Political and Security Cooperation 
राजकीय आणि सुरक्षाविषयक सहकार्य :
7. Strengthen maritime cooperation through existing relevant mechanisms including the Expanded ASEAN Maritime Forum (EAMF) to address common challenges on maritime issues. 
सध्या अस्तित्वात असलेल्या यंत्रणेमार्फत सहकार्य वाढवून सागरी सहकार्य बळकट करणे, यात सागरी मुद्द्यांबाबत असलेल्या समान आव्हानांचा सामना करण्यासाठी सध्या आसियान सागरी मंच विस्तारित करण्यात आला आहे, त्याचाही उपयोग या सागरी सहकार्यासाठी करणे अभिप्रेत आहे.
8. Work together to prevent and manage accidents and incidents at sea and promote effective coordination between ASEAN and India in maritime search and rescue, in accordance with existing processes and practices, including those of the ICAO and IMO, as well as encourage increased engagement between research institutions on maritime issues and collaboration on maritime education, research, development and innovation. 
सागरी अपघात किंवा इतर दुर्घटना टाळण्यासाठी एकत्र काम करणे तसेच आसियान आणि भारत यांच्यात सागरी शोधमोहीम आणि बचावपथक यात समन्वय वाढवणे, सध्या अस्तित्वात असलेल्या प्रक्रिया आणि पद्धतीत सुधारणा करणे, यात आसीएओ आणि आयएमओ साठीच्या पद्धतींचाही उपयोग करणे, त्याशिवाय सागरी मुद्यांशी संबंधित संशोधन संस्थामधील परस्पर संपर्क वाढवणे सागरी शिक्षण, संशोधन, विकास आणि नवनवीन पद्धतीना प्रोत्साहन देत त्यांच्यात समन्वय निर्माण करणे.
9. Deepen cooperation in combating terrorism in all its forms and manifestations, violent extremism and radicalisation through information sharing, law enforcement cooperation and capacity building under the existing ASEAN-led mechanisms such as ASEAN SOMTC+India Consultation and the ADMM-Plus Experts’ Working Group on Counter-Terrorism (EWG CT) and frameworks such as the 2003 ASEAN-India Joint Declaration for Cooperation to Combat International Terrorism, the EAS Statement on Countering Violent Extremism in 2015, and the EAS Statement on Countering Ideological Challenges of Terrorism and Terrorist Narratives and Propaganda, and the EAS Leaders’ Declaration on Anti-Money Laundering and Countering the Finance of Terrorism adopted in 2017, and the ARF Work Plan on Counter-Terrorism and Transnational Crime. 
दहशतवाद-मग तो कुठल्याही रूपातील किंवा अभिव्यक्तीतील असो, त्याचा समूळ निपटारा करण्यासाठी सहकार्य वाढवणे, हिंसक कट्टरतावाद, अतिवाद, या सगळ्याचा मुकाबला करण्यासाठी माहितीचे आदानप्रदान, कायद्याची अंमलबजावणी करण्यास सहकार्य आणि सध्याच्या आसियान-प्रणीत संघटनाची क्षमता बांधणी करणे, मग त्यात आसियान-एसओएमटीसी+ भारत सल्ला सहकार्य, एडीएमएम + दहशतवाद विरोधी कृती गट, त्याशिवाय आंतरराष्ट्रीय स्तरावरील दहशतवादाचा सामना करण्यासाठी 2003 साली प्रसिद्ध झालेला आसियान भारत संयुक्त जाहीरनामा, हिंसक कट्टरतावादाला आळा घालण्यासाठी 2015 सालचं ईएएस निवेदन, दहशतवादाला जोडलेल्या विचारसरणीचा निपाःत करण्यासाठी, दहशतवादी कृत्यांना अधिष्ठान देणारे विचार आणि प्रसार, काळा पैसा पांढरा करण्यास प्रतिबंध घालण्याविषयी ई ए एस च्या नेत्यांनी 2017 साली प्रसिद्ध केलेला संयुक्त जाहीरनामा, एआर एफचा दहशतवादविरोधी आणि इतर आंतरराष्ट्रीय गुन्ह्याविरोधातील कृती आराखडा, यांचा समावेश आहे.
In addition, strengthen cooperation and collaboration to combating other transnational crimes, including people smuggling, trafficking in persons, illicit drug trafficking, cybercrime, and piracy and armed robbery against ships. 
या व्यतिरिक्त, इतर आंतरराष्ट्रीय गुन्हे रोखण्यासाठी सहकार्य वाढविणे, मग त्यात-मानवी तस्करी, अंमली पदार्थांची तस्करी, सायबर गुन्हे आणि जहाजांवर पडणारे सशस्त्र दरोडे रोखणे इत्यादी गुन्ह्यांचा समावेश आहे.
12. Work together with the international community to ensure compliance with the relevant United Nations Security Council resolutions regarding counter-terrorism, and to note efforts on the negotiations of the Comprehensive Convention on International Terrorism (CCIT) at the United Nations. 
दहशतवाद संपवण्यासाठी संयुक्त राष्ट्र सुरक्षा परिषदेने संमत केलेल्या ठरावाशी सुसंगत कारवाई करण्यसाठी आंतरराष्ट्रीय समुदायासोबत काम करणे, आंतरराष्ट्रीय दहशतवादाविरोधात सर्वसमावेशक परिषद तयार करण्याबाबतच्या वाटाघाटीच्या प्रयत्नाची दखल घेणे.
13. Strengthen cooperation between ASEAN and India on cyber-security capacity building and policy coordination, including through supporting the implementation of the ASEAN Cybersecurity Cooperation Strategy, ARF Work Plan on Security of and in the Use of Information and Communication Technologies (ICTs) and the work of ARF Inter-Sessional Meeting on Security of and in the Use of ICTs and further strengthen regional cyber capacity building initiatives undertaken by the other ASEAN sectoral bodies and build on the discussions at the 2015 ASEAN-India Cybersecurity Conference at the proposed First ASEAN-India Cyber Dialogue in 2018. 
आसियान- भारत दरम्यान सायबर सुरक्षा क्षमता बांधणीविषयी आणि धोरण समन्वयाविषयीचे सहकार्य वाढवणे, त्यासाठी आसियान सायबरसुरक्षा धोरणाची अंमलबजावणी, सुरक्षेवरील एआरएफ कृती आराखडा आणि माहिती-दळणवळण तंत्रज्ञानाचा वापर, एआरएफची सुरक्षेवरील आंतर-सत्रीय बैठक, प्रादेशिक सायबर क्षमता बांधणी उपक्रमांना पाठींबा देणे, तसेच 2018 साली होणाऱ्या पहिल्या भारत-असियान सायबर परिषदेसाठी सुरु असलेल्या उपक्रमांना पाठींबा देणे.
14. Further strengthen ASEAN-India economic relations, including through the full utilisation and effective implementation of the ASEAN-India Free Trade Area, and intensify efforts in 2018 toward the swift conclusion of a modern, comprehensive, high quality, and mutually beneficial Regional Comprehensive Economic Partnership (RCEP). 
आसियान-भारत यातील आर्थिक संबंध अधिक मजबूत करणे, याअंतर्गत, आसियान-भारत मुक्त व्यापार प्रदेशाची प्रभावी अंमलबजावणी करणे, तसेच, 2018 पर्यत आसियान-भारतादरम्यान आधुनिक, सर्वसमावेशक, उच्च गुणवत्तेचे आणि परस्पर लाभदायक अशी प्रादेशिक सर्वसमावेशक वित्तीय भागीदारी निर्माण होईल यासाठी प्रयतन करणे.
In this regard, explore cooperation in the field of blue economy, and take note of India’s proposal for a possible framework of cooperation in this regard. 
या संदर्भात, नील अर्थव्यवस्थेच्या क्षेत्रात भारतासोबत सहकार्य वाढवणे, आणि सहकार्यासाठी एक सामाईक आराखडा बनवण्याच्या भारताच्या प्रस्तावर विचार करणे.
16. Deepen cooperation in the area of aviation under the ASEAN-India Aviation Cooperation Framework adopted at the 14th ASEAN Transport Ministers’ Meeting in Manila, on 6 November 2008, including through the convening of air services consultations by the ASEAN-India Working Group on Regional Air Services Arrangements and the establishment of air transport cooperation on technical, economic, and regulatory matters between ASEAN and India. 
6 नोव्हेंबर 2008 साली 14 व्या असियांना वाहतूक मंत्र्यांच्या मनिला येथे झालेल्या बैठकीतील ठरावानुसार, आसियान-भारत हवाई वाहतूक सहकार्य आराखड्याअंतर्गत या क्षेत्रातील सहकार्य वाढवणे, यासाठी, प्रादेशिक हवाई सेवा व्यवस्था आणि तांत्रिक, आर्थिक तसे नियमनविषयक बाबींवर हवाई वाहतूक सहकार्य स्थापन करण्याच्या उद्दिष्टावर काम करत असलेल्या आसियान-भारत कृती गटाशी सल्लामसलत करणे.
Establish closer ASEAN-India air links to promote tourism, trade, and enhance greater connectivity between ASEAN and India. 
पर्यटन, व्यापाराला प्रोत्साहन देण्यासाठी तसेच भारत आणि आसियान राष्ट्रे यातील संपर्क वाढवण्यासाठी, आसियान- भारत हवाई दळणवळण वाढवणे.
21. Continue to enhance cooperation for ensuring long-term food and energy security in our region through strengthening cooperation in agriculture and energy sectors; work together to promote the development of renewable energy technology through international platforms including the International Solar Alliance (ISA) where applicable. 
आपल्या प्रदेशात दीर्घकाळासाठी अन्नसुरक्षा कायम राहील या दृष्टीने कृषी आणि ऊर्जा क्षेत्रात सहकार्य वाढवत राहणे, आंतरराष्ट्रीय पातळीवर शाश्वत ऊर्जा तंत्रज्ञान-ज्यात आंतरराष्ट्रीय सौर ऊर्जा सहकार्याचाही समावेश आहे- ते वाढवण्यासाठी एकत्रित प्रयत्न करणे.
23. Continue to collaborate in peaceful exploitation of outer space, through the implementation of the ASEAN-India Space Cooperation Programme, including launching of satellites, their monitoring through Telemetry Tracking and Command Stations and usage of satellite image data for sustainable exploitation of ground, sea, atmospheric and digital resources for equitable development of the region, as well as explore cooperation in R&D in emerging space technologies such as small satellites, inter-satellite communications, satellite propulsion, and analytics for space data. 
आसियान –भारत अवकाश सहकार्य कार्यक्रमाची अंमलबजावणी करून अवकाश संशोधनातील सहकार्य पुढेही अबाधित राखणे, याअंतर्गत, उपग्रह प्रक्षेपण, टेलीमेट्री ट्रेकिंग (Tracking)द्वारे त्यांच्यावर देखरेख ठेवणे, उपग्रहाने पाठवलेल्या माहिती आणि आकडेवारीचा उपयोग, भूमी, समुद्र अवकाश आणि डिजिटल साधने यांचा शाश्वत वापर करुन, या प्रदेशाचा संतुलित, समान विकास करण्यसाठी प्रयत्न करणे, त्याशिवाय भविष्यातील अवकाश तंत्रज्ञान, जसे की लघु उपग्रह दळणवळण, उपग्रह प्रचालन, आणि माहितीचे विश्लेषण करणे.
24. Continue to promote private sector engagement and strengthen business-to-business relations, including through the ASEAN-India Business Council, and encourage trade events to promote brand awareness of ASEAN and India products and services to further broaden and deepen economic linkages. 
आसियान-भारत व्यापारी परिषदेच्या माध्यमातून परस्परांमधील उद्योग सहकार्य वाढवणे, त्यात खाजगी क्षेत्रांना प्रोत्साहन देणे, आसियान-भारत क्षेत्रातील उत्पादनांना ब्रांड म्हणून मान्यता आणि प्रसिद्धी मिळवून देण्यासाठी व्यापारी-उद्योगविषयक कार्यक्रम आयोजित करणे, त्या आधारे दोघांमधील आर्थिक संबंध बळकट करणे.
We also look forward to the establishment of the ASEAN-India Trade and Investment Centre. 
भविष्यात आसियान-भारत व्यापार आणि गुंतवणूक केंद्र उभारण्याचा आमचा विचार आहे.
25. Cooperate on the promotion of the civilisational and historical links between ASEAN and India by providing platforms for knowledge exchanges among policy-makers, managers, and the academicians concerned with tangible and intangible cultural heritage; intensify efforts to preserve, protect and restore cultural and historical symbols and structures which are of mutual interest in reflecting the ASEAN-India cultural and historical connection, including through India’s proposal on mapping inscriptions along the Mekong river and organising of conferences and activities on ASEAN-India Cultural and Civilisational Links. 
आसियान आणि भारत यांच्यातील सांस्कृतिक आणि ऐतिहासिक दुव्यांना बळकटी देण्यासाठी मूर्त आणि अमूर्त सांस्कृतिक वारशाशी संबंधित अभ्यासक, धोरणकर्ते, व्यवस्थापक यांच्यात ज्ञानाचे आदानप्रदान होण्याकरिता मंच पुरवण्यासाठी सहकार्य करणे, आसियान-भारत सांस्कृतिक दुव्यांवर उपक्रम व परिषदा आयोजित करणे आणि मेकाँग नदीजवळच्या शिलालेखांचे मॅपिंग करण्याच्या भारताच्या प्रस्तावाचा समावेश करून आसियान आणि भारत यांच्यातील सांस्कृतिक आणि ऐतिहासिक संबंधांचे प्रतिबिंब असलेल्या ऐतिहासिक प्रतिके, चिन्ह आणि स्मारकांचे जतन, संवर्धन तसेच जीर्णोद्धार करण्याकरिता प्रयत्न वाढवणे.
26. Encourage health cooperation in areas relevant to the ASEAN Post-2015 Health Development Agenda, particularly in the area of strengthening health system and access to care, as well as safe and good quality medical products and affordable quality medicines, including traditional and complementary medicines. 
आसियान-2015 वर्षोत्तर आरोग्य विकास कार्यक्रमाशी संबंधित क्षेत्रात विशेषतः आरोग्यनिगा पोहोचवणे आणि आरोग्य यंत्रणा बळकट करणे यासाठी तसेच सुरक्षित व उत्तम दर्जाची वैद्यकीय उत्पादने आणि परवडणाऱ्या किंमतीत पारंपरिक व पूरक दर्जेदार औषधे मिळावी यासंदर्भात आरोग्य सहकार्य वाढवण्याकरिता प्रोत्साहन देणे
27. Cement a stronger cultural link by promoting cultural tourism and further enhancing people-to-people contacts, through programmes such as Delhi Dialogue, ASEAN-India Network of Think Tanks (AINTT), ASEAN-India Eminent Persons Lecture Series (AIEPLS), diplomats training courses, as well as exchange programmes for students, parliamentarians, farmers, media, and other youth programmes. 
सांस्कृतिक पर्यटनाला चालना देऊन सांस्कृतिक दुवा बळकट करणे आणि ‘दिल्ली डायलॉग’, ‘आसियान-इंडिया नेटवर्क ऑफ थिंक टँकस’, ‘आसियान-इंडिया एमिनंट पर्सन्स लेक्चर सीरिज’, राजनैतिक अधिकारी प्रशिक्षण अभ्यासक्रम तसेच विद्यार्थी, संसदपटू, शेतकरी, प्रसारमाध्यमे यांच्यातील संवाद कार्यक्रम व इतर युवा कार्यक्रमांच्या माध्यमातून परस्परांच्या नागरिकांमधील संपर्क वाढवणे.
28. Strengthen cooperation in education and youth sectors, in the form of setting up of English Language Training, Entrepreneurship Development and Vocational Training Centres, and granting of annual scholarships; such as Indian Technical and Economic Cooperation (ITEC) scholarships, ASEAN-India Goodwill Scholarship, Nalanda scholarship, and explore the possibility of setting up an ASEAN-India network of universities, and encourage other University to University exchanges, including with ASEAN University Network. 
इंग्रजी भाषा प्रशिक्षणासाठी संस्था, उद्योजकता विकसन व्यावसायिक प्रशिक्षण केंद्र यांची उभारणी, इंडियन टेक्निकल अँड इकॉनॉमिक कोऑपरेशन शिष्यवृत्ती, आसियान-इंडिया गुडविल शिष्यवृत्ती, नालंदा शिष्यवृत्ती अशा शिष्यवृत्ती देणे याद्वारे शिक्षण आणि युवा क्षेत्रातील संबंध वृद्धिंगत करणे तसेच आसियान-भारत विद्यापीठांचे जाळे उभारण्याच्या शक्यता शोधणे आणि आसियान विद्यापीठांसह परस्परांच्या विद्यापीठांमध्ये आदानप्रदानासाठी चालना देणे.
30. Promote dialogue between government officials and relevant stakeholders of ASEAN and India on empowerment of women, the promotion and protection of the rights of women and children, the elimination of all forms of violence against them, and promotion of women entrepreneurs in line with the ASEAN-India Plan of Action (POA) 2016-2020, as well as support relevant ASEAN frameworks and mechanisms on these matters. 
महिलांचे सक्षमीकरण, महिला आणि बालकांच्या अधिकारांचे संरक्षण आणि प्रसार करणे यासाठी, भारतीय आणि आसियान देशातले सरकारी अधिकारी आणि इतर हितसंबंधी गट यांच्यात सुसंवाद वाढण्यासाठी प्रोत्साहन देणे, महिला आणि बालकांवर होणाऱ्या सराव प्रकारच्या हिंसेचे समूळ उच्चाटन करणे, आसियान-भारत कृती आराखडा 2016-2020 च्या अंतर्गत महिला स्वयंउद्योजकांना प्रोत्साहन देणे, या संदर्भात आसियान कृती आराखडा आणि यंत्रणेला मदत करणे.
31. Promote cooperation in environmental management and climate change, including exploring cooperation to support the implementation of relevant strategic measures as outlined in the ASCC Blueprint 2025, priorities of the ASEAN Senior Officials on Environment (ASOEN), and the ASEAN Working Group on Climate Change (AWGCC) Work Plan 2016-2025. 
पर्यावरण व्यवस्थापन आणि हवामान बदल याबाबत सहकार्य वाढवणे, याअंतर्गत, एएससीसी ब्लू प्रिंट 2015 मध्ये नमूद उपाययोजनाची अंमलबजावणी, आसियानच्या वरिष्ठ अधिकाऱ्यांचा पर्यावरणासंबंधीचा प्राधान्यक्रम आणि हवामान बदलाविषयीची कृती योजना 2016-2025 नुसार स्थापन करण्यात आलेला आसियान कार्य गट, हवामान बदल आणि पर्यावरण संरक्षणासाठी करत असलेल्या प्रयत्नांना पाठींबा आणि मदत देणे.