natgillin/translations-raw huggingface dataset:
Κεφάλαιο 4, τ�ή�α σχετικά �ε την Ισπανία. Στο European Disability Law.
Maestre Delgado, J.; de la Pe�a, M. Chapter 4: Section on Spain.
(Έγγραφο εργασίας για το προσωπικό της Επιτροπής, SEC(1998)1550). ∆ιατίθεταιστο ∆ιαδίκτυο: http://europa.eu.int/comm/employment_social/soc-prot/disable/sec1550/sec155en.pdf [παράθεση 8.11.2001]
(Commission Staff Working Paper SEC(1998)1550). Available from Internet:http://europa.eu.int/comm/employment_social/soc-prot/disable/sec1550/sec155en.pdf [cited8.11.2001]
Λουξε�βούργο: Υπηρεσία Επί σ η � ω ν Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, 1999.
Luxembourg: Office of Official Publications of the European Communities, 1999.
Πανεπιστή�ιο του Γιορκ, 1997. ∆ιατίθεται στο ∆ιαδίκτυο: http://www.gladnet.org/infobase/employment/Policies/emp_policies_18_countries.htm [παράθεση 8.11.2001].
University of York, 1997. Available from Internet: http://www.gladnet.org/infobase/employment/Policies/emp_policies_18_countries.htm [cited 8.11.2001]
Πώς θα �πορέσουν τα άτο�α �ε νοητικήαναπηρία να ασκήσουν �ε ορθό και ουσιαστικότρόπο τα δικαιώ�ατά τους
Permitting the mentally disabled a genuine andappropriate exercise of their rights
Οι έννοιες πρέπει ναείναι πολύ σαφείς για να δη�ιουργήσουν �ια γενικότερη ιδέα και για να υπάρξει ανταλλαγήιδεών � πράγ�α συχνά πολύ δύσκολο σε �ια �διαπολιτισ�ική� συζήτηση.
Concepts have to be very precise in order to generate a general idea, in order toshare ideas, which is often too difficult in �cross-cultural� conversation.
Αντίθετα, �ια η�ίωρη ταινία που δείχνει ενηλίκους �ε νοητική υστέρηση ενταγ�ένους σε χώρο εργασίας (17), �ας επιτρέπει να σχη�ατίσου�ε �ια γενική ιδέα σε λιγότερο από έναλεπτό.
A half-hour film, following mentally disabled adults in their integrated work place (
Η ταινία δίνει σε όλους την ίδια εικόνα, η οποία �πορεί να αποτελέσει ση�είοεκκίνησης ή βάση για να συζητήσου�ε τις αρχές και παραλλαγές ενός συγκεκρι�ένουπαραδείγ�ατος.
), can bring about the general idea in less than one minute, and provides everyone with a similarpicture that can be a starting point or a good orientation base to discuss principles andvariations of a given example.
Ακό�α και �ια ιστορία, όπως αυτή του αστερία (18), που �εταδίδει πολύισχυρές και καθολικής αποδοχής εικόνες, �πορεί να έχει το ίδιο αποτέλεσ�α.
Even a story, like that of the starfish (18), which provides verystrong and universal images, can have the same effect.
Η επιστη�ονικήεκπαιδευτική και ψυχολογική προσέγγιση που αφορά τα άτο�α �ε νοητική υστέρηση έχειαναπτύξει �ια πολύ σύνθετη και εξειδικευ�ένη γλώσσα, η οποία δεν καταφέρνει νααποκτήσει καθολικό χαρακτήρα.
The scientific educational andpsychological approach towards the mentally disabled has developed a very complex andspecialised language that seems to fail to be a universal language.
Εάν θέλου�ε τα άτο�α �ε νοητική υστέρηση να ενταχθούνκαι εάν θέλου�ε το ά�εσο περιβάλλον τους να καταστεί αρκούντως �ανοικτό� για να τουςσυ�περιλάβει στις δραστηριότητές του, θα πρέπει να προσέξου�ε τη γλώσσα �ας και τιςεικόνες που δια�ορφώνει.
If we want the mentallydisabled to be �able to� integrate and if we want their immediate environment to become�open� enough to include them in their activities, we�ll have to take care with our languageand the images it forms.
Θα ξεκινήσω λοιπόν αναφερό�ενη στην ακαταλληλότητα των εννοιών και της γλώσσας καιστη συνέχεια θα ασχοληθώ �ε το δικαίω�α των ατό�ων �ε νοητική υστέρηση ναεκπληρώνουν έναν κοινωνικό ρόλο, να εργάζονται και να κερδίζουν τα απαραίτητα για τοβιοπορισ�ό τους, �ολονότι οι επιχειρήσεις δεν ξέρουν ακό�η �ε βεβαιότητα πώς να τουςαντι�ετωπίσουν. ∆ύο άλλα ζητή�ατα που θα εξετάσω στη συνέχεια είναι η προετοι�ασία τηςαγοράς και η προετοι�ασία των ίδιων των ατό�ων �ε νοητική υστέρηση.
Starting with the feeling of failing concepts and failing language, I will concentrate further onthe right of the mentally disabled to fulfil a social role, to work and earn a living, even ifcompanies are not yet sure they can deal with them. How to prepare the market and how toprepare the mentally disabled themselves, are a third and fourth issue, to conclude withtraining criteria for the people accompanying or supporting the mentally disabled in a workingcontext.
Τέλος, θα δού�ε τα
Labels and definitions
)VOBO � Παιδαγωγική ακαδη�ία για ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες, Λουβαίνη:, KHLeuven
As a professional working in special education services and teacher training for specialeducational needs, I feel the need for a very precise and careful use of labels and words
Παρίσι: Did,1985-.∆ιατίθεται στο ∆ιαδίκτυο: http://www.did.asso.fr [παράθεση 28.1.2002]
Paris: Did, 1985-.Available from Internet: http://www.did.asso.fr [cited 28.1.2002]
Penryn:κοινοτικό πρόγρα��α αυτόνο�ης λειτουργίας, 2002. ∆ιατίθεται στο ∆ιαδίκτυο: http://www.selfdirection.org[παράθεση 28.1.2002]
Penryn: SelfDirection Community Project, 2002. Available from Internet: http://www.selfdirection.org [cited 28.1.2002]
κριτήρια κατάρτισης για τα άτο�α που συνοδεύουν ή στηρίζουν τα άτο�α �ε νοητικήυστέρηση στο εργασιακό περιβάλλον.
Or people who are not used to this field � whichhas become a field of scientific interest in psychology and education in the last decades � areled into a maze of diffuse and often almost similar words, without a clue for finding the rightones.
Χαρακτηρισ�οί και ορισ�οί
This can lead to overgeneralization or narrowing of the concept of mental disability.
Συχνά, οι χαρακτηρισ�οί αυτοί δεν τα σέβονται ή επιφέρουναρνητικά αποτελέσ�ατα.
In the last decades many changes have occurred in the way we look at thelives of the mentally disabled, and the former medical and therapeutic approaches are beingcriticised more and more.
Σε άλλες περιπτώσεις, �ερικοί που δεν είναι εξοικειω�ένα �ε τοντο�έα αυτό � ο οποίος τις τελευταίες δεκαετίες απέκτησε επιστη�ονικό ενδιαφέρον για τηνψυχολογία και την εκπαίδευση � οδηγούνται σε ένα λαβύρινθο διάσπαρτων και συχνάπαρό�οιων λέξεων, χωρίς να έχουν ιδέα πώς θα βρουν τις σωστές.
In the American society as well as in the countries of northern Europe � and let us not forget Italy -, community care and inclusion of the mentally disabledare not just being discussed but also put into practice on a much broader scale than in most(other) European regions. Still, traditional views such as medical diagnosis and IQ-assessmentas a base for further orientation to special services are common practice and keep thetraditional label intact.
Αυτό �πορεί νασυνεπάγεται υπερβολικές γενικεύσεις ή περιορισ�ό της έννοιας της νοητικής υστέρησης.
While professionals working in these services are acting according to�older� definitions, the new ones are gradually entering the field and will take over their roleas an indication for good practice in a few years.
Κάθε ορισ�ός της αναπηρίας αντικατοπτρίζει τον τρόπο �ε τον οποίο η κοινωνίααντι�ετωπίζει το πρόβλη�α και ταυτόχρονα τον τρόπο �ε τον οποίο καλείται να τοαντι�ετωπίσει.
In order to clarify the following discussion, I will pick out two �new� definitions that reflectthe important shift in paradigm towards disability in general and mental disability in particularthat has taken place during the 1990�s.
Κατά �ια έννοια, λοιπόν, ο ορισ�ός περιλα�βάνει ένα στοιχείο καινοτο�ίας,καθώς διαφορετικά δεν θα υπήρχε ανάγκη νέας περιγραφής, ανανέωσης και διασάφησης τωνιδεών που τον περικλείουν.
These changes are not merely due to professional new insights; they also strongly reflect theparticipation of parents of disabled persons and the disabled themselves in how to deal withlabels and calling for support.
Ας δού�ε πρώτα τον ορισ�ό της γαλλικής ένωσης γονέων και φίλων απροσάρ�οστων παιδιών(UNAPEI):
Mental retardation is not something you have, like blue eyes, or a bad heart. Nor is it somethingyou are, like short, or thin.
Συνηθισ�ένο, γιατί έχει τις ίδιες ανάγκες �ε όλους, τα ίδια δικαιώ�ατα �ε όλους και τιςίδιες υποχρεώσεις �ε όλους.
Mental retardation is a particular state of functioning that begins in childhood and ischaracterised by limitation in both intelligence and adaptive skills.
Μοναδικό, γιατί αντι�ετωπίζει περισσότερες δυσκολίες από τους άλλους πολίτες, λόγω�ίας ή περισσότερων αναπηριών.
Mental retardation reflects the �fit� between the capabilities of individuals and the structure andexpectations of their environment.
Πράγ�ατι, νοητική αναπηρία ση�αίνει �ικρότερες ή �εγαλύτερες δυσκολίες στη νόηση,την αντίληψη, την επικοινωνία και τη λήψη αποφάσεων.
The definition of Mental Retardation Mental retardation refers to substantial limitations in present functioning.
Οι δυσκολίες αυτές πρέπει νααντισταθ�ίζονται �ε την παροχή �όνι�ης και εξελικτικής συνοδείας, προσαρ�οσ�ένηςστη θέση και την κατάσταση του ενδιαφερό�ενου.
It is characterised by:(a) significantly subaverage intellectual functioning, existing concurrently with(b) related limitations in two or more of the following applicable adaptive skill areas:
Ο ορισ�ός της UNAPEI είναι νέος και έρχεται σε αντίθεση �ε τη �ακρά, καθαρά ιατρική ήψυχολογική, παράδοση, που αιτιολογεί την ιατρική ή/και ψυχολογική προσέγγιση.
• Valid assessment considers cultural and linguistic diversity, as well as differences incommunications and behavioural factors.
Πρινεπιση�άνει τα συγκεκρι�ένα προβλή�ατα που πρέπει να αντι�ετωπίσει το άτο�ο �ε νοητικήυστέρηση, τονίζει τις ο�οιότητές του �ε όλους τους ανθρώπους και του αποδίδει όλα ταανθρώπινα χαρακτηριστικά � όλες τις ανάγκες, τα δικαιώ�ατα και τις υποχρεώσεις.
• The existence of limitations in adaptive skills occurs within the context of communityenvironments typical of the individual�s age peers and is indexed to the person�sindividualised needs for supports
Στησυνέχεια, αναφέρεται στις διαφορές και τις ειδικές απαιτήσεις, οι οποίες οφείλονται στιςιδιαίτερες δυσκολίες που αντι�ετωπίζουν τα άτο�α �ε νοητική υστέρηση.
• Specific adaptive limitations often coexist with strengths in other adaptive skills or otherpersonal capabilities.
Ευρείας αποδοχής είναι ο ορισ�ός της Λούκασον (1992) της Α�ερικανικής Ένωσης για τη Νοητική Υστέρηση (American Association on Mental Retardation - AAMR), ο οποίοςσυνοδεύεται από �ια πολύ σαφή εισαγωγή και ακολουθείται από έναν �κώδικα� ορθής
• With appropriate supports over a sustained period, the life functioning of a person withmental retardation will generally improve.
Α�ερικανική Ένωση για τη νοητική υστέρηση (AAMR):
This definition starts by dealing with prejudices and thus stating the need for distance andchange from the former medical and/or mental health approach.
Η νοητική υστέρηση δεν είναι �ία ιδιότητα, όπως τα γαλανά �άτια ή η καρδιοπάθεια. ∆εν είναιένα χαρακτηριστικό, όπως το ύψος ή το πάχος.
In calling it �the fit� betweena persons capabilities and the expectations of the environment, it immediately reflects thegrowing awareness of disability as the result of an interaction between a person�s (dis)abilities and the environmental (lack of) support, as we see in definitions of disability in general (20).The assumptions essential for the application of the definition are in fact a warning for acareful use of the label and a call for �full� assessment that includes and mentions strengthsand personal capabilities as well.
∆εν είναι ψυχιατρική ή πνευ�ατική διαταραχή.
Above all, this definition offers an optimistic view,considering appropriate supports are available.
Η νοητική υστέρηση είναι �ια ιδιαίτερη κατάσταση λειτουργίας που ξεκινά στην παιδικήηλικία και χαρακτηρίζεται από περιορισ�ό τόσο της ευφυΐας όσο και των δεξιοτήτωνπροσαρ�ογής.
Moreover, the Luckasson definition not only considers different fields of adaptive behavior,but also different dimensions of functioning: instead of labeling people according to a level ofintellectual and adaptive behaviour, diagnosis now leads to an individual plan, based upon anin-depth survey of the environment as well as a strength & weakness analysis of the personinvolved. This plan cannot so easily be reduced to group therapies or group facilities, becauseit describes the individual needs of a person for different dimensions of functioning(emotional, intellectual, social, physical and contextual) and in a varying intensity for each ofthem (intermittent, episodic, extensive, pervasive). Providing an answer for someone�s futurewill thus require a more profound view of all actors involved, including their ideas on the socalled �optimal environment�, which provides or leads to a place in society, a social role, andas much participation as possible (21). Taking into account all these dimensions, we are faced with a huge problem whendifferentiating between categories: we can be confronted with an overlap of differentproblems or multiple problems, or with a very mild form of the socalled �pure� category, ifwe also put all strengths into the picture.
Η νοητική υστέρηση εκφράζει τη συνάρτηση �εταξύ των ικανοτήτων του ατό�ου και τηςδο�ής και των προσδοκιών του περιβάλλοντός του.
So on the one hand we mustn�t underestimate thementally disabled, to whom we attributed almost no ability to be educated before, but on theother hand we�ll have to be careful � as well in debates as in practice � not to ask too much ofsome of them.
Η νοητική υστέρηση συνεπάγεται ση�αντικούς περιορισ�ούς στην λειτουργία.Χαρακτηρίζεται από:
These differences are not simply to subdivide into further categories of mentaldisability; all individuals with mental disability are different on the different dimensions,they�ll show a different profile, almost like a personal fingerprint.
(α)νοητικές λειτουργίες πολύ κάτω του �έσου όρου, που ε�φανίζονται παράλληλα �ε
Many of them areemotionally strong, but many others are very vulnerable, withdrawing or reacting aggressivelyin new or stressful situations.
(β)σχετικούς περιορισ�ούς σε δύο ή περισσότερους από τους ακόλουθους το�είς δεξιοτήτωνπροσαρ�ογής:
Many of them have physical disabilities as well, making a goodassessment of intellectual functioning often enough very difficult.
Τέσσερις καίριες προϋποθέσεις για την εφαρ�ογή του ορισ�ού
Many of them are alsoautistic, making us unsure about the origin of the mental disability.
• Με την κατάλληλη στήριξη για �ακρά χρονική περίοδο, η ζωή του ατό�ου �ε νοητικήυστέρηση συνήθως βελτιώνεται.
Too many of them wereborn in an underprivileged environment, where mental disability is the sad result of poverty,bad health conditions, and lack of education� All of these examples or combinations of
Κυρίως, ό�ως, ο ορισ�ός αυτός �εταδίδει �ια αισιόδοξη άποψη,θεωρώντας ότι παρέχεται η απαραίτητη στήριξη.
In anyindividual case we will have to consider how we can provide the support and the (optimal)environment that can improve the person�s life functioning. In the end, the �label� will becomeirrelevant.
Αποτελεί �ια ισχυρή επιβεβαίωση ότι ταάτο�α �ε νοητική υστέρηση δεν πρέπει να υποτι�ούνται.
If a mentally disabled person has learned a job, is feeling good about his work, isbeing helped and accepted by his colleagues and his peers, then the fact that he has also been�diagnosed� as having intellectual problems is irrelevant for his daily life at that moment.He�ll probably have learned a lot about independent living skills as well, and he�ll knowwhere and who to ask for help in case of new or difficult situations, thus he�ll have developeda more mature life style and a self-directing attitude.
Το σχέδιο αυτό δεν �πορεί εύκολα να περιοριστεί σεο�αδική θεραπεία ή ο�αδικές εγκαταστάσεις, γιατί περιγράφει τις προσωπικές ανάγκες τουατό�ου στις διάφορες διαστάσεις λειτουργίας (συναισθη�ατική, νοητική, κοινωνική,σω�ατική και περιβαλλοντική).
Both definitions, the French one and the American one, even though they touch upon the sameproblems as former definitions, are offering new content to the concept of mental disability.They put emphasis on the need for and the right to support from the social environment, inorder to improve their functioning, quality of life or participation.
Για να βρεθούν οι λύσεις για το �έλλον ενός ατό�ουαπαιτείται ε�βριθέστερη θεώρηση όλων των ε�πλεκο�ένων φορέων, και ιδίως των ιδεών τουςσχετικά �ε το λεγό�ενο �βέλτιστο περιβάλλον�, το οποίο οδηγεί σε �ια θέση στην κοινωνία,έναν κοινωνικό ρόλο και όσο το δυνατόν �εγαλύτερη συ��ετοχή (21).
They use the label of mentaldisability only as a tool for appropriate support, and not as a justification for social exclusion.Thus the categorising idea behind former definitions, talking about a special �group� ofpersons or a special medical category, that has to be protected from a too complex anddangerous society, has changed into a concept of diversity, included into a large society, thathas a duty to support and accompany any member of society towards improvement of lifefunctioning, towards a better quality of life, towards fulfilment of each person�s own socialrole, and participation into many life activities.
Ωστόσο πρέπειταυτόχρονα να εί�αστε προσεκτικοί, και στις θεωρητικές �ας συζητήσεις και στην πράξη, καινα �ην έχου�ε υπερβολικές απαιτήσεις από αυτά τα άτο�α.
The new paradigm also reflects the change in the perception of disability as such, where therole of the environment has become more crucial than it was before.
Η κατάταξη των ατό�ων δενχρησι�εύει απλώς για την υποδιαίρεση της νοητικής υστέρησης σε περαιτέρω κατηγορίες.Όλα τα άτο�α �ε νοητική υστέρηση διαφέρουν �εταξύ τους: παρουσιάζουν προφίλ τόσοδιαφορετικό, όσο σχεδόν τα δακτυλικά αποτυπώ�ατα.
The environment can orcannot provide the opportunities and the facilities for a person to participate in mainstreameducation, living in the community, finding a job.
Πολλά είναι ισχυροί χαρακτήρες, ενώάλλα είναι ευάλωτα � απο�ακρύνονται ή αντιδρούν επιθετικά σε νέες ή αγχογόνουςκαταστάσεις.
If the environment does not provide theseconditions, they only provide the disabled the inferior �social role� of being a patient, being avictim, being someone who is not able to make a contribution to the social and economic lifeof his community.
Πολλά άτο�α έχουν και σω�ατικές αναπηρίες, κάτι που συχνά καθιστά πολύδύσκολη την ορθή αξιολόγηση της νοητικής λειτουργίας.
The former models of special schools and residential care will have tobecome more creative to provide new answers that can facilitate people�s own choices, selfdirection and participation.
Όσο συνειδητοποιού�ε πόσοπολυποίκιλη είναι αυτή η ο�άδα, τόσο πιο ση�αντικό είναι να αναζητού�ε τις ιδιαίτερεςδυνατότητες κάθε ατό�ου και να γνωρίζου�ε τους περιορισ�ούς του.
This self-advocacy, this empowerment gives them a better selfesteem, makes them feel respected and makes them reflect upon goals, choices, values.
περιβάλλον που θα βελτιώσει τη ζωή του ατό�ου.
subjective components as their own feelings, experiences, values and goals that add to this
υποκει�ενικούς παράγοντες όπως τα συναισθή�ατα, οι ε�πειρίες, οι αξίες και οι στόχοι, βελτιώνει σε �εγάλο βαθ�ό την ποιότητα ζωής τους (22
22 quality (
Η κυβέρνηση της Φλάνδρας � και ειδικότερα το Υπουργείο Πρόνοιας � επέλεξε �ια πολιτική�η αποκλεισ�ού (23).
The Flemish government � and in particular the Ministry of Welfare � has now chosen for aninclusive policy (23).
Αυτό ση�αίνει ότι θα δώσει προτεραιότητα σε νέες πρωτοβουλίες πουενθαρρύνουν παιδιά και ενηλίκους �ε νοητική υστέρηση να συ��ετέχουν στα συνήθηπεριβάλλοντα, όπως κανονική εργασία, κανονικές δραστηριότητες ελεύθερου χρόνου κλπ.
This means that they will give priority to new initiatives, that encouragechildren and adults with a mental disability to participate in mainstream settings, likemainstream job fulfilment, mainstream leisure activities, etc.
Θαεπι�είνουν επίσης να εφαρ�όσουν και τα άλλα υπουργεία, π.χ. το Υπουργείο Παιδείας, �ιαπολιτική συ��ετοχής.
They will also insist on aninclusive policy within other departments, for instance in education.
Στην πράξη βλέπου�ε ότι γίνεται λιγότερη χρήση της κατ� οίκονπερίθαλψης για παιδιά� ότι η κατ� οίκον περίθαλψη για ενηλίκους είναι βραχυπρόθεσ�η� ταιδρύ�ατα ενθαρρύνονται να αναλα�βάνουν νέες πρωτοβουλίες, όπως η ενοικίαση �ικρώνσπιτιών στην πόλη, η καθοδήγηση των ατό�ων για ανεξάρτητη ζωή κλπ.
In practice we see thatresidential care for children is used less, that residential care for adults is short-term, butresidential settings are encouraged to take new initiatives, like hiring small houses in town,coaching people to live on their own, etc.
Τα �έτρα για ένταξηστην απασχόληση έχουν βελτιωθεί, και τα άτο�α �ε αναπηρία � συ�περιλα�βανο�ένωναυτών �ε νοητική υστέρηση � έχουν τη δυνατότητα να πληρώσουν έναν �προσωπικό βοηθό�αντί να λα�βάνουν βοήθεια ολόκληρη την η�έρα σε ένα ίδρυ�α ή σε προστατευ�ένο χώροεργασίας.
Measures for integrated jobs have improved andindividuals with a disability � including those with mental disability � have the option to payfor a �personal assistant� instead of being assisted all day in an institution or at the shelteredwork place.
Στόχος είναι η ελαχιστοποίηση όλων των �ειδικών� �έτρων σε ειδικές υπηρεσίες ήειδικούς χώρους, ώστε όλες οι υπηρεσίες και οι υπεύθυνοι για τη χάραξη πολιτικής νασυνειδητοποιήσουν την αναγκαιότητα να ενταχθούν ορισ�ένες ο�άδες στην κοινωνία.
The aim is to minimise all �special� measures in special departments or specialsettings, but to make all departments and policy makers aware of the need of adaptation forsome groups in society and prevent as well as evaluate all possible discrimination of disabledpersons, whenever new measures are taken.
Στόχοςείναι επίσης να προλα�βάνεται αλλά και να εκτι�άται ο κίνδυνος δη�ιουργίας διακρίσεων ειςβάρος των ατό�ων �ε ειδικές ανάγκες κάθε φορά που λα�βάνονται νέα �έτρα.
All of these new processes, partly initiated by self advocacy groups, partly encouraged byprofessionals who feel the need for change towards the mentally disabled, are slowly helpingthe disabled to take a respected place in society, to give them real citizenship and to help themfulfil all adult duties and tasks. The importance of the social role has been described and
Η ιδέα αυτή ό�ως αρχίζει να κερδίζει έδαφος �όλιςτώρα.
Only now the idea is slowly getting through.
Κάθε άτο�ο αποκτά κοινωνικό ρόλο όταν �πορεί να συ�βάλει στην κοινότητά του, όταν έχειαποκτήσει �ια θέση στην κοινωνία �ε ίδιο ή συγκρίσι�ο καθεστώς �ε αυτό των συνο�ηλίκωντου.
A social role is acquired by a person when he can make a contribution to his community,when he has taken a place in society that has the same or a comparable status as other personsof the same age.
Είναι πολύ δύσκολο, εντούτοις, για τους άνεργους, όπως και για τα άτο�α �ε ειδικέςανάγκες � που σε �εγάλο βαθ�ό εξαρτώνται από άλλους και κατά συνέπεια ζουν σε ίδρυ�α �να διατηρήσουν τον κοινωνικό ρόλο τους.
It is very difficult, however, for unemployed people to keep their social role,as it is for disabled persons who are very much depending on others for help and who aretherefore living in an institution. Work is one of the most important elements in establishing asocial role.
Η εργασία είναι συχνά από τα πιο ση�αντικάστοιχεία για την απόκτηση κοινωνικού ρόλου.
Women who stay at home often face that same stigma and have to justify theirchoice among friends and family, because it doesn�t give them the �normal� social roleanymore of their peer group.
Οι γυναίκες που �ένουν στο σπίτι συχνάστιγ�ατίζονται �ε τον ίδιο τρόπο και πρέπει να αιτιολογήσουν την επιλογή τους σε φίλους και
Apart from having a job, raising children and/or doing thehousekeeping has always been a very important social task and still gives people theopportunity of fulfilling a useful role in society. This might also contribute to the social rolesmentally disabled people may take, if they can get the respect and help from their communitywhen they live on their own or as a couple.
Η άποψη αυτή �πορεί να συ�βάλει επίσης στονκοινωνικό ρόλο των ατό�ων �ε νοητική υστέρηση, εάν αποκτήσουν το σεβασ�ό και τηβοήθεια της κοινότητάς τους, είτε ζουν �όνοι τους είτε ως ζεύγος.
As a group, disabled persons, including mentally disabled persons, thus have the right toreceive good education and training, that prepares them for taking part in the working society,for choosing and fulfilling a job that suites them and that can be adapted to their strengths andlearning capacities.
Ειδικότερα, πολλά από τα άτο�α �ενοητική υστέρηση θα χρειαστούν συνεχή υποστήριξη, και ευέλικτο ωράριο ή πρόγρα��αεργασίας.
Especially many of the mentally disabled people will need constantsupport and a flexible work schedule and program.