natgillin/translations-raw huggingface dataset:
Οι εξελίξεις αυτές θα μπορούσαν επίσης να οδηγήσουν στη δημιουργία μιας πολυ­μέρειας που θα συνδέεται με τη διεύ­ρυνση των αρμοδιοτήτων.
The debate between the advocates of the two strategies or variants gives rise to an issue of controversy, namely the relation­ship to be established between general and vocational education.3Following the heated educational of the 1970s, discussion of this aspect virtually ceased.
■ αυτούς που συνδέονται με τις δομές έβγαζε από τα στεγανά τους και θα και τους συντελεστές που είναι κοινωνικά προ-κατασκευασμένοι.
There is no doubt that new individual and collective conditions of existence and opportunities for development have emerged in both employment and daily life in recent years. This phenomenon can largely be attributed to the large­scale introduction of the information technologies.
επέτρεπε μια μεγαλύτερη προσαρμοστικό­τητα των δασκάλων στις εξελίξεις του κάθε τομέα.
It is becoming in­creasingly difficult to deny that technical and industrial development entails risks not only for specific social groups, but also as a result of their global nature, for each individual.
Οι προηγούμενες εξελίξεις θα μπορού­σαν να φανούν ιδιαίτερα αφηρημένες σε ορισμένους αναγνώστες.
■ One set of arguments refers to radical changes in the employment system, subsequent labour market requirements and the acceleration of social change.
Θα οδηγηθούν στο να αναζητήσουν ιδιώτες «χορηγούς» ή θα βάζουν υψηλές τιμές στις υπηρεσίες που παρέχουν, προσφέροντας παράλληλα μια «αυξημένη παραγωγική αποτελεσμα­τικότητα»; Σε κάθε περίπτωση, από αυτές τις εξελίξεις απορρέει ότι ο δάσκαλος θα πρέπει να γίνει ένας διαχειριστής και ενδεχομένως ένας «έμπορος» πριν καθο­ρίσει με ακρίβεια τις υπηρεσίες που θα απαιτήσει να παρέχει και που θα παρου­σιάσει στο κοινό για να το τραβήξει προς αυτές.
A counterpart of this kind, geared to the sources of learning — in­herent to work in that they increase the individual's participation and scope and raise qualification requirements4— would, or at least might have had, im­plications for the structure and shaping of vocational and occupationally
Διαπιστώνει κανείς ότι τα κινήματα που υπάρχουν μας οδηγούν αναπόφευκτα στο να θέσουμε το ερώτημα της διάρθρωσης μεταξύ του δημόσιου και του ιδιωτικού με τους αντίστοιχους ρόλους και τις συνθήκες συνεργασίας.
Β moreover, that the education of children and adults should also an­ticipate the consequences of moder­nization processes which create risky technologies.
Έτσι τίθεται για παράδειγμα το πρόβλημα της κατανομής των ρόλων των υποχρεώσεων και των αποτελεσμάτων που επιτυγχάνονται μετα­
The changes in the labour force and especially the risks inherent in modernization lead the authors to suggest some implications r^ ^^B
Δεν μπορούμε να δούμε από τώρα πώς ο μηχανισμός-εκπαίδευση-επαγγελματική κατάρτιση θα μπορούσε να λειτουργήσει λαμβάνοντας υπόψη τις απολαβές, το κοι-
The relationship between generaland vocational education has long been a dominant and controversial issue in debates on educational change. Changes in the structure of produc­tion and the labour force and the labour market areprompting reinter­preta tions of this relationship and the
Αν αναφερθούμε στο τελευταίο αυτό θέμα, μπορούμε εύκολα να δούμε τις δυσκολίες που δίχως άλλο θα υπάρξουν για τη Γαλλία εξαιτίας των κυρίαρχων χαρακτηριστικών του εκπαιδευτικού της μηχανισμού, όπως μπορέσαμε να αναφέ­ρουμε στην αρχή αυτού του άρθρου.
Deputy Director of research institutes in Dortmund and Cologne, Professor at the Catholic University of Nij­megen, Research Director with the Institute for Ap­ debate which surrounds it.
(') Ο προϋπολογισμός της Εθνικής Παιδείας στην Γαλλία (εκτός των ανώτατων εκπαι­δευτικών ιδρυμάτων) ήταν ύψους 184 δισεκατ. φράγκων το 1988.
;FOP of the labour force, the lowest stratum of which shall not be participating in technical progress.
Το 93% από αυτά αφορά μισθούς (50000 εκπαιδευτι­κοί εν ενεργεία και 350000 συνταξιούχοι).
A decisive role in this non­participation is played not only by factors in the milieu of origin, but above all by factors which prevent the upgrading of work and qualifications.
6112 FF 6 172 FF 6775 FF 7841 FF νωνικό καθεστώς και τις συνθήκες εργα­σίας που παρέχει τώρα.
Repetitive work does not, as a rule, motivate the workers in question to par­ticipate in education.
Πράγματι, το προσωπικό που θα χρειάζεται για να μπορεί να εκμεταλλευτεί απόλυτα αυτές τις τεχνολογίες στα πλαίσια των προ­βλεπόμενων οικονομικών καταστάσεων θα έχει επαγγελματικά χαρακτηριστικά παρεμφερή με αυτά που σταθερά ζητούν οι επιχειρήσεις παροχής υπηρεσιών.
Nor does it provide much scope for gaining experience that is valuable and useful outside the world of work.6It is easier to combine vocational education and general education in cases in which workers are able to gain broadly based occupational experience or ex­perience of life or have time for reflection during their work. Favourable examples of this (in the past) are assembly workers, compositors and printers.
Κατά κάποιο τρόπο θα καταστεί κοινότυπη η επαγγελματική και κοινωνική ιδιαιτερό­τητα της εκπαίδευσης και δεν μπορούμε να φανταστούμε πως κάτι τέτοιο θα μπορούσε να μην έχει σαν επίπτωση μια μείωση των αντίστοιχων εμποδίων στην αγορά εργασίας.
In a sense, cigar­makers and shepherds should perhaps be added to the list.7 In addition, the special way in which work is often im­plemented in the form of a specified segmentation of occupations may result in the compartmentalization of knowledge, abilities and skills and so con­stitute an obstacle to the integration of vocational education and general educa­tion.8 A technician will perhaps tend to approach a social issue in his own, technical terms.
Δάσκαλοι PEGC Πιστοποιημένοι (certifiés) Υφηγητές (agrégés) Υφηγητές εκτός τάξης
In short, the champions of these arguments have been unable to make it sufficiently clear to precisely what this corrective or emancipatory function of general education relates.
Πηγή: Υπουργείο Εθνικής Παιδείας.
Finally, in the basic premises and design of integration, insufficient consideration was given to vocational education as a separate in­stitution, one of the integrating elements thus remaining a large, unknown quantity.
) Βλέπε Marc Maurice, F. Eyraud, A. D. Iri- barne, F.
New developments tion scientist.
Rychener: «Οι επιχειρήσεις που αλλάζουν σε περίοδο κρίσης», CNRS-Lest, Πολυγραφημένη έκ­θεση, Aix-en-Provence 1987, σ. 450.
For example, while thousands of unemployed welders are on the books of the local employment offices, there is considerable demand for welders on the labour market.
του ερευνητικού τμήματος ενώπιον της υπηρεσίας του, μου είχε επισημάνει την ετυμολογία της λέξης υπηρεσία (service): servius = σκλάβος.
The traditional oc­cupation of welder was simple, compris­ing two defined activities, autogenous welding and coated­electrode welding, the work was poorly paid and was not held in high regard.
Μπορούμε επίσης να δούμε τη σημασία που αποδίδεται στη Γαλλία στη διάκριση μεταξύ του «παρέχω υπηρεσία σε κάποιον» και «είμαι στην υπηρεσία κάποιου». d'Iribarne, Logique de l'honneur: Gestion d'enterprise et tra­ditionelle, Le Seuil, Paris 1989 (υπό έκ­δοση).
Today, the 'new welder' must not only have traditional skills, but also knowledge of the technology involved and its applications and in addition social skills.
C) Σε αντίθεση με αυτό το μοντέλο, υπήρχε αυτό του «παιδαγωγού» που αναλάμβανε την εκπαίδευσηεπαγγελματική κατάρτιση του παιδιού για διάστημα πολλών ετών, δημιουργώντας μια μοναδική σχέση μαζί του.
He is also re­quired to check relevant calculations, to be familiar with new types of material and to be able to read drawings, regula­tions and operating instructions (sometimes in English or German).
Τη μεταφορά αυτού του μοντέλου την βρίσκουμε σε πολλά αγγλοσαξωνικά σχολεία με τη μορφή των «tutors».
Understanding of and the ability to ad­just and maintain intricate equipment re­quires not only welding skills but also a mastery of other activities, e.g. fitting.
Περιοδικό Formation con­tinue, αριθ. 11, Ιούνιος 1983.
This development is casting doubt as to whether the relationship bet­ween general and vocational education should be envisaged in the forms referred to above.
(5) Οι «πιστοποιημένοι» καθηγητές έχουν ένα «πιστοποιητικό καταλληλότητας» για διδασκαλία στη δευτεροβάθμια εκπαί­δευση (capes).
These changes have been par­ticularly prompted by important developments in the organization of work and in the labour market several of which shall be mentioned in the following: .
(9) Ένα μέρος των' αντίστοιχων εξελίξεων παρουσιάστηκε περιληπτικά στο ίδιο αυτό
■ But the more 'emancipatory' arguments also have their weaknesses.
Μπροστά στο εύρος των αλλαγών που θα μπορούσε κανείς να υποθέσει και με την απουσία προκατασκευασμένων μοντέλων αναφοράς, τίθεται το πρόβλημα, τέλος, της ικανότητας των εκπαιδευτικών και των υπεύθυνων επαγγελματικής κατάρ­τισης να συλλάβουν τρόπους πειραματι­σμού των ικανοτήτων τους προς αξιολό­γηση για να μπορούν να δέχονται να αξιολογούνται από άλλους κατά την άσκηση του επαγγέλματος τους.
They assume that vocational education itself offers points of departure for pro­cesses of general education, but that in­discriminate association with the occupa­tional situation and occupational skills may obscure the adverse effects of the segmentation of work into occupations and resulting occupational experience.
Περιοδικό Formation Profes­sionnelle, αριθ. 1/1987. Οι πλήρεις εξε­λίξεις υπάρχουν στο άρθρο του Α. d'Iri­barne: «Transformation des métiers, effi­cacité économique et structures sociales, professions d'hier, d'aujourd'hui et de de­main».
The weakness of this argument is that too much of the cor­rective or emancipatory function has been left entirely to an education strategy.
CNRS­LEST, Aix­en­Provence, Νοέμβριος 1988, o. 402.
It has not been translated into sound con­cepts and models which could have been achieved, for example, via cooperation between curriculum developers and in­dustrial and labour market sociologists.
(ιυ) Βλέπε σχετικά με αυτό: «Les entre­
Traditional qualification pro­files are changing, and new occupations are emerging.
Διαπιστώνουμε ότι σιγάσιγά με αυτό τον τρόπο τίθεται και πάλι το πρόβλημα της καθοδήγησης και της αξιολόγησης ενός εκπαιδευτικού μηχανισμού όχι πλέον μέσα από κανόνες και διαδικασίες που θεωρείται ότι εξασφαλίζουν αυτή την ισότητα, αλλά μέσα από την αξιολόγηση των παρεχομένων υπηρεσιών ανάλογα με τους στόχους που καθορίζονται και τα μέσα που κινητοποιούνται. Μ' αυτό τον τρόπο αμφισβητείται όλη η παράδοση του διοικητικού ελέγχου στην Γαλλία.
The increased importance of general qualifications is also reflected in the cur­rent research into the emergence and functioning of occupations and occu­pational groups.9In this context, the development and continuation of oc­cupations are perceived as a process in which a person in a given occupation at­tempts, on the basis of his or her exper­tise, to achieve a position of social power with the aim of controlling the market in that occupation.
δεν ήταν ικανοποιημένος με τη στάση prises en mutation προαναφερθεί.
This gives expression to the supra­individual or institutional side
Γενική και επαγγελματική εκπαίδευση
generated increased interest in general education in education and training, as revealed, for example, by the introduc­tion of 'basic education' and the 'adult vocational education' projects.
(1) θεωρημένη μετάφραση σε μια επισφαλή κοινωνία
If anything, this increased interest is, however, an indication of the desirability of improved coordination with voca­tional education.
Μη »να
of work capacity.
Παρουσίαση του προβλήματος και επαγγελματικής μόρφωσης.
This perception is not in itself new, since it was on this basis that workers organized themselves in the past: painters, graphic artists, etc.
Τα τελευταία χρόνια δημιουργήθηκαν σίγου­ρα νέες ατομικές και συλλογικές υπαρξιακές ανάγκες και νέες δυνατότητες προαγωγής στην αγορά εργασίας καθώς και στην καθημερινή ζωή.
What is new is the fact that it is not only the traditional occupational groups which are reorganizing themselves in this respect (employees in the printing in­dustry, doctors) but that comparatively new occupational groups or offshoots of traditional ones are increasingly con­fronted with this protection of social in­terests or are themselves taking it in hand.
Αφετηρία αυτής της εξέ­λιξης αποτέλεσε η σε μεγάλη κλίμακα εισαγωγή των νέων τεχνολογιών πληροφό­ρησης.
Examples are information scien­tists, personnel officers, business ad­ministrators and even — though less suc­cessfully in some cases — graduates in such endangered disciplines as the humanities.
Δεν είναι ακόμα εύκολη η ακριβής εκτίμηση των συνεπειών της διαδικασίας εκσυγχρονισμού.
An Occupation', empirical research and practice reveal, thus com­prises not only know­how and skills but also the protection of interests (within in­tricate social networks).
Είναι, εντούτοις, σαφής η δημιουργία απαιτήσεων και υποχρεώσεων και για τη βασική εκπαί­δευση και για την εκπαίδευση ενηλίκων.
General aspects of the action and learning involved in employment, such as the collectivization of the protection of interests, the achieve­ment of autonomy with regard to the way in which occupations are pursued and the control of internal competition, are gain­ing momentum.
Παρόμοια επιχειρήματα -που χαρακτη­ρίστηκαν κατ' επανάληψη σαν τεχνοκρα­τικά - επικρίθηκαν έντονα στο παρελθόν.
In any case, when a new policy is in­troduced, social inequality is an aspect which must not be overlooked if further social segmentation and the permanent exclusion of formal work are to be avoid­ed and flexibility and mobility are to be encouraged.
Αμφισβητήθηκε για παράδειγμα η δυνα­τότητα αυτής της εκπαιδευτικής μορφής να καλύψει όλα τα κοινωνικά στρώματα του εργατικού δυναμικού.
It is important to note in this context that workers are showing a mark­ed interest in education and educational leave, that this interest concerns both general and vocational education and that firms are willing to experiment with a balanced combination of these two elements."
Μη πλήρης κάλυψη θα είχε σαν αποτέλεσμα τη μη συμμετοχή των κατώτερων στρωμάτων στην τεχνική πρόοδο.
The decisive factor will be whether this interest and willingness are
Το θέμα αυτό είχε κλείσει σχεδόν μετά τις έντονες εκπαιδευτικές συζητήσεις της δεκαετίας του εξήντα και δεν επηρεάζει αισθητά την εξέ­λιξη των αναλυτικών προγραμμάτων.
Furthermore, new forms of employment have now emerged, e.g. part­time work, home work, contracts for an unspecified number of hours of work and freelance work, making specific demands on the groups concerned.
Η σημερινή πολιτική χαρακτηρίζεται από τον διαφορετικό τρόπο προσέγγισης της γενικής και της επαγγελματικής εκπαίδευσης.
These demands, im­posed on them as personal obligations, in­clude the use of social skills, negotiation, the costing of networks and learning to combine various kinds of activity, e.g. employment, housework and bringing up children.
Η έλλειψη πιο σφαιρικής προσέγγισης μπορεί να αποδοθεί σε πολλούς λόγους.
They not only lead to an ob­vious demand for education, but are often catered for in informal educational processes.
Η επαγγελματική εκπαίδευση που τείνει να ικανοποιήσει τα διάφορα εργασιακά συμφέ­ροντα και να καλύψει ταυτόχρονα τα διά­φορα θέματα κατάρτισης τείνει να γίνει πιο «γενική».
The obvious demand is directed at existing or new intermediary facilities, which are not organized in ac­cordance with the customary standards of general and vocational education.
Ίσως θα ήταν πιο λογικό να θέσουμε το ερώτημα στο κατά πόσο είναι καρπός ώριμης σκέψης η όλη επιχειρηματολογία υπέρ μιας στενότερης σχέσης μεταξύ γενικής
Thus the flexible demand for education also breaks the traditional framework within which the relationship between vocational education and general educa­tion have been perceived: the assumed concurrence of the two is being abandon­ed, and integration is becoming more of a specific task than ever before.
Η επαναληπτική εργασία δεν δημιουργεί κατά κανόνα τα απαραίτητα κίνητρα για τη συμμετοχή σε εκπαιδευτικά προγράμ­ματα ούτε εμπλουτίζει τις χρήσιμες εκτός δουλειάς εμπειρίες(η).
The third sign: new management strategies, geared to the opportunités of­fered by information technology, are far less designed to bring about work pro­cesses prescribed in detail than to create conditions in which decentralized, self­regulation groups are able to function op­timally.10The 'key qualifications' developed in the 1970s, having been in­itially perceived as qualities of working individuals, thus also become qualities of groups and of (or in) organizations.
Η δυνατότητα απόκτησης πλούσιας εμπειρίας στην εργα­σία και στη ζωή καθώς και η διάθεση αρκετού ελεύθερου χρόνου για σκέψη διευκολύνουν τη σύζευξη γενικής και
Although for the time being these strategies primarily concern privileged work and are still far from keeping their promise of enabling the individual to develop his or her talents at work, it is already becoming clear that the tradi­tional boundaries and distinctions bet­ween general and vocational education are fading in this context: vocational education (or a fairly large proportion of it) is becoming general education, and general education, where it does not con­cern vocational preparation, is becoming vocational education.
Επιστημονικός συ­νεργάτης στο Ινστι­τούτο Κοινωνικής Παιδαγωγικής και Επιμόρφωσης Ενη­λίκων του Καθολι­κού Πανεπιστημίου της Nijmegen.
in the long term actually based on developments in the work implemented. Is the promise of personal development at work implied in new concepts of work actually being kept on a large scale and thus not just for an élite, not just during a transitional phase of technological and/or organizational uncertainty and not just with the shrewd idea of mobiliz­ing the workforce for the firm's own ends?
προκαλούν νέες ερμηνείες σχετικά με τη (σνζήτηση) σχέση αυτή.
■ General and social qualifications are growing in importance, not only in the work process, but also on the labour market.
Γενική και επαγγελματική εκπαίδευση και οι κίνδυνοι του εκσυγχρονισμού
Now that full employment is no longer the general norm, competition between workers is growing, triggering new requirements in terms of flexibility and mobility.
Οι σχέσεις μεταξύ της γενικής και επαγ­γελματικής εκπαίδευσης αποτελούν πα­ραδοσιακά ένα κύριο και επίμαχο θέμα στις συζητήσεις που αφορούν τις εκπαι­δευτικές μεταβολές.
What then are the implications of these changes in the production process and on the labour market and their interpreta­tion for the relationship between general and vocational education?
Αλλαγές στην πα­ραγωγή και στη διάρθρωση της εργα­σίας καθώς και στην αγορά εργασίας
In the last 15 to 20 years there has certainly been a growing perception of the functionality of general qualifications for the various aspects of the rapidly developing organization of work.
Επιπλέον γίνεται συνεχώς πιο σαφές ότι η εκπαίδευση (ενηλίκων) πρέπει να προβλέψει για τις συνέπειες· τι;ς διαδι­κασίας εκσυγχρονισμού δημιουργώντας επικίνδυνες τεχνολογίες.
In this respect, the abovementioned 'technocratic' argu­ments have been found to be cogent. This and other factors (leaving aside pedagogical motives) have probably
CEDEFO επαγγελματικής μόρφωσης.
Reflective modernization as a challenge by which vocational education should be guided.
Σαν θετικά παραδείγματα από το παρελθόν θα μπο­ρούσαμε να αναφέρουμε τους εργάτες συναρμολόγησης, τους στοιχειοθέτες και τους τυπογράφους και ενδεχομένως και τους κατασκευαστές πούρων μαζί με τους βοσκούς (7).
The protection of interests in complex social networks, referred to earlier, must go hand in hand with orien­tation towards the global prevention of the adverse consequences of industrial modernization. As a result, aspects of professional ethics are also involved.
Ένας τεχνικός, για παράδειγμα, προσεγγίζει ένα κοινωνικό δεδομένο με το δικό του τεχνικιστικό τρόπο.
In this debate, the process of modernization is itself presented as a problem and an issue, whereby the need for reflective moder­nization is stressed: reflection on how to counteract or channel technical and social risks generated at the most advanc­ed level of the development of the forces of production.
ξεχωριστός θεσμοθετημένος τομέας στη διαμόρφωση αυτής της ολοκλήρωσης έτσι, ώστε να εμφανίζεται σαν μεγάλος άγνωστος ένα από τα στοιχεία της ολο­κλήρωσης της ίδιας.
As an issue, moderniza­tion within the frameworks of industrial society is extended to include or is even radically replaced by modernization of the conditions and ideas on which this society was based: the concept of science and technology, and also the forms of life and work in employment and the nuclear family, the traditional roles of men and women.
Ήδη όμως εμφανίζονται ριζικές και απρό­βλεπτες μέχρι την τελευταία δεκαετίαδεκαπενταετία αλλαγές στις παραδοσια­κές σχέσεις, στα όρια και στην κατανο­μή των ρόλων γενικής και επαγγελματικής εκπαίδευσης με αποτέλεσμα να αμφισβη­τηθεί η μορφή σύζευξης που ήδη ανα­φέραμε.
Discussion of all the implications of such a vision of general and vocational educa­tion and the relationship between them would take us beyond the limits of this paper and — let us be honest — the con­sequences simply cannot as yet be clearly formulated.
Αφορμή αυτών των αλλαγών ήταν οι σημαντικές εξελίξεις στην οργάνωση και στην αγορά εργασίας, όπως:
A number of conclusions summarized in the following three points, can nevertheless be drawn:
■ Αλλά και τα επιχειρήματα υπέρ της χειραφέτησης έχουν κάποια ασθενή ση­μεία.
So far we have advanced various arguments which indicate that the debate on the relationship between general and vocational education can and must, to a certain extent, be conducted along new lines.
Τα επιχειρήματα αυτά εκφράζουν την άποψη ότι η επαγγελματική εκπαί­δευση έχει από τη φύση της κάποια σημεία επαφής με τη γενική μόρφωση, προειδοποιούν όμως ταυτόχρονα για τους κινδύνους της προσκόλλησης στην επαγ­γελματική πράξη και στις δεξιότητες γιατί κάτι τέτοιο θα συγκάλυπτε τις αρνητικές επιπτώσεις του καταμερισμού της εργασίας στα διάφορα επαγγέλματα και επαγγελματικές πρακτικές.
Reconsideration of these argu­ments shows that they are principally for­mulated in the context of sweeping changes in the organization of work, changes related to the wish to redefine the relationship between general and vocational education. From the angle of (potential) workers, one can say that an appropriate relationship between general and vocational education is one means of averting serious social risks to workers.
Ο ρόλος της γενικής εκπαίδευσης έγκειται στη διορθωτική παρέμβαση και στη δημιουρ­γία των δημοκρατικών πλαισίων διαμόρ­φωσης της εργασίας, της ανάπτυξης και της διασαφήνισης της σχέσης μεταξύ εξέλιξης της πολιτικής δεξιοτήτων και της εξέλιξης της κοινωνικής πολιτικής.
These risks stem from an imperfect rela­tionship between working and learning and are linked to changes in qualifica­tions, the diversity of work, the coordina­tion of work with other activities, in short with the inability to meet — even self­im­posed — flexibility and mobility re­quirements. Satisfactory coordination of general and vocational education may thus be one of the answers to the various risks inherent to work.
Το ασθενές σημείο της όλης επιχειρη­ματολογίας έγκειται στο διορθωτικό στοι­χείο που σαν στοιχείο χειραφέτησης παρα­μένει αποκλειστικότητα μιας και μόνης εκπαιδευτικής στρατηγικής.
However, we can also isolate the term 'risk' from the classical context of work and apply it to what can be called with some reserva­tions a 'risk­taking society'.12 This opens up even more, new perspectives in the subject under discussion.
Η όλη αντί­ληψη καθίσταται λοιπόν το θύμα της έλ­λειψης προοδευτικής εδραίωσης της με­ταρρυθμιστικής πολιτικής πάνω στην εργατική πολιτική.
■ 'General education' (for children and adults) similarly faces the challenge of participating in the search for an ap­propriate definition of unacceptable social and technical risks. To some ex­tent, it is already active in this field, e.g. in teaching on peace and the environ­ment.