natgillin/translations-raw huggingface dataset:
Φωτογραφία: Jean Marconi, στο Cavalcante (Goiás), δημοσιεύτηκε στο Flickr με άδεια Creative Commons (CC BY-NC-SA 2.0).
Photo by Jean Marconi, taken in Cavalcante (Goiás), published on Flickr with a Creative Commons licence (CC BY-NC-SA 2.0).
Ο Clecyo συλλογίζεται τα αποτελέσματα της απογραφής, της φυλετικής προκατάληψης και των συνθηκών διαβίωσης του μαύρου πληθυσμού σε μια μακρά και στοχαστική δημοσίευση, η οποία ξεκινά και τελειώνει ως ακολούθως:
Clecyo considers the results of the census, racial prejudice and the living conditions of the black population in a long, thoughtful post, which begins and ends as follows:
Στην Ημέρα Ευαισθητοποίησης για τους Μαύρους, θέλω να ξεχάσω τις αμέτρητες φορές που με κρίνανε από το χρώμα του δέρματός μου.
On Black Awareness Day, I want to forget about the countless times that I have been judged on my skin colour.
Θέλω να ξεχάσω ότι η μελέτη δείχνει πως το 97% των Βραζιλιάνων ισχυρίζονται πως δεν εκφράζουν καμία φυλετική προκατάληψη κι όμως το 98% των ίδιων ανθρώπων αναφέρουν πως ξέρουν άλλους ανθρώπους που νιώθουν κάτι τέτοιο. Αν ήταν δυνατό, θα ‘θελα να μπορούσα να γίνω διαφανής, χωρίς ντροπή. […]
I want to forget that the study shows that 97% of Brazilians claim that they do not harbour any racial prejudice, yet 98% of the same interviewees say that they know other people who do. If only it were possible, I would like to be able to turn transparent, out of shame. […]
Σήμερα, την Ημέρα Ευαισθητοποίησης για τους Μαύρους, θέλω επίσης πραγματικά να ξεχάσω πως από τα 16 εκατομμύρια Βραζιλιάνους που ζουν σε συνθήκες απόλυτης φτώχειας με λιγότερα από 70 ρεάλ το μήνα, τα 4,2 εκατομμύρια είναι λευκοί, ενώ τα 11,5 εκατομμύρια είναι μιγάδες ή μαύροι.
Today, on Black Awareness Day, I also really want to forget that of the 16 million Brazilians who are living in extreme poverty, on less than 70 reais a month, 4.2 million are white, while 11.5 million are mixed race or black.
Επίσης θέλω να ξεχάσω πως οι θάνατοι λευκών είναι κυρίως σε μεγάλη ηλικία από καρκίνο, ενώ περισσότεροι μαύροι Βραζιλιάνοι πεθαίνουν νέοι, ειδικά άνδρες στην ηλικιακή ομάδα 15-29 ετών λόγω εξωτερικών αιτίων, όπως ατυχημάτων ή βίαιων θανάτων.
I also want to forget that white deaths are concentrated in old age, as a result of cancer, whereas more black Brazilians die as young people, especially men in the 15-29 age group, due to external causes such as accidents or violent death.
Δε θέλω να θυμάμαι πως στο πλουσιότερο 10% Βραζιλιάνων, μόνο το 20% είναι μαύροι, ενώ στον πάτο της κοινωνικής πυραμίδας το φτωχότερο 10% των Βραζιλιάνων καταλαμβάνει το 73% των μαύρων της χώρας.
I don't want to remember that of the richest 10% of Brazilians, only 20% are black, while at the bottom of the social pyramid the poorest 10% of Brazilians comprise 73% of the country's black people.
Ερευνητές από το Ινστιτούτο Γεωγραφίας και Στατιστικής της Βραζιλίας (IBGE) επισκέφθηκαν 67,5 εκατομμύρια νοικοκυριά σε 5.565 πόλεις από τον Αύγουστο ως τον Οκτώβριο του περασμένου χρόνου.
Researchers from the Instituto Brasileiro de Geografia e Estatística (IBGE) visited 67.5 million households in 5,565 towns from August to October last year.
Η πρώτη απογραφή στη Βραζιλία πραγματοποιήθηκε το 1872, όπου ο πληθυσμός είχε χωριστεί σε μονάχα δυο κατηγορίες: ελεύθερους και σκλάβους.
The very first Brazilian census was carried out in 1872, with the population classified in only two groups: free people and slaves.
Οι τελευταίοι αποτελούσαν το 15% του πληθυσμού και περιλάμβαναν ιθαγενείς και απογόνους Αφρικανών πολιτών.
The latter group, comprising indigenous people and the descendents of African citizens, made up 15% of the population.
Η Ημέρα Ευαισθητοποίησης για τους Μαύρους γιορτάζεται στις 20 Νοεμβρίου, ημερομηνία που επιλέχθηκε προς τιμήν του Zumbi dos Palmares [en], συμβόλου της αντίστασης των μαύρων και του αγώνα για ελευθερία, ο οποίος πέθανε την ημέρα αυτή το 1695.
Black Awareness Day is celebrated on 20 November, a date chosen in honour of Zumbi dos Palmares [en], a symbol of black resistance and the struggle for freedom, who died on this day in 1695.
Η επέτειος του Sidi Bouzid: γιορτάζοντας τον πρώτο χρόνο της Αραβικής Αφύπνισης
Sidi Bouzid's Anniversary: Celebrating One Year of Arab Awakening
Αυτό το άρθρο αποτελεί μέρος του ειδικού μας αφιερώματος Τυνησιακή Επανάσταση 2011.
This post is part of our special coverage Tunisia Revolution 2011.
Στις αρχές του Οκτώβρη, περίπου 100 bloggers και ακτιβιστές έλαβαν μέρος στην τρίτη Συνάντηση Αράβων Bloggers για να συνεργαστούν, να μοιραστούν εμπειρίες και να γιορτάσουν τον ένα χρόνο των εξεγέρσεων πολιτών κατά της καταπίεσης και της αδικίας.
At the beginning of October, about 100 bloggers and activists took part in the third Arab Bloggers Meeting to work, share experiences and celebrate a year of citizen uprisings against oppression and injustice.
Η συνάντηση έλαβε χώρα στην Τυνησία, και η συμβολική αξία της συνεύρεσης όλων μας εκεί, όπου οι κινητοποιήσεις των πολιτών ξεκίνησαν, την κατέστησε ιδιαίτερα ξεχωριστή.
The meeting took place in Tunisia and the symbolic value of all of us being there, where citizen mobilizations started, made it very special.
Δέκα μήνες μετά την αυτοπυρπόληση του Mohammad Bouazizi, που κατέβασε τους Τυνήσιους στους δρόμους του Sidi Bouzid και κατέληξε σε μιά πανεθνική επανάσταση που ανέτρεψε την 30ετή δικτατορία, ο οικοδεσπότης μας Sami Ben Gharbia, ακτιβιστής και διευθυντής του Global Voices Advocacy, μας καλωσόρισε “στην Ελεύθερη Τυνησία”.
Ten months after Mohammad Bouazizi's self-immolation which took Tunisians to the streets of Sidi Bouzid and ended up with a country-wide revolution which overthrew a 30-year-old dictatorship, our host Sami Ben Gharbia, activist and Global Voices Advocacy director, welcomed us “to Free Tunisia”.
Η Πανεπιστημιούπολη της Τύνιδας, όπου έλαβε χώρα η συνάντηση των Αράβων bloggers (2012: Ελεύθερη άδεια).
Cité des Sciences in Tunis, where Arab Bloggers meeting was held (2012: Free).
Πηγή εικόνας: Tarek Amr
Image source: @Greendata
Μπορούσαμε να αισθανθούμε την ελευθερία στους δρόμους, στους τοίχους γεμάτους εικόνες των υποψηφίων στις επερχόμενες εκλογές, στις ειδήσεις και τα βιντεοκλίπ που σατίριζαν τον Αιγύπτιο πρόεδρο Hosni Mubarak, τον δεύτερο Άραβα δικτάτορα που ανατράπηκε μετά από δεκαετίες καταπίεσης του λαού του.
We could sense freedom on the streets, on the walls full of pictures of candidates for the upcoming elections, on the news and in video clips mocking ousted Egyptian president Hosni Mubarak, who was the second Arab dictator to be booted out of power after years of oppressing his people.
Το γεγονός ότι μπορούσαμε όλοι να συναντηθούμε στην Τυνησία, μαζί με κάποιους Τυνήσιους συμμετέχοντες που είχαν εξοριστεί για χρόνια, αποτέλεσε απόδειξη για το πόσα άλλαξαν από τον Δεκέμβριο 2010.
The fact that we could all meet in Tunisia, along which some of the Tunisian participants who had been exiled for years, was proof of how much had changed since December 2010.
Το γεγονός ότι οι περισσότεροι Παλαιστίνιοι που είχαν προσκληθεί στο γεγονός δεν έγιναν δεκτοί στη χώρα επίσης αποτέλεσε απόδειξη για το πόση δουλειά χρειάζεται ακόμα για να εδραιωθεί η ελευθερία και δικαιοσύνη σε ολόκληρη την περιοχή.
The fact that most Palestinians invited to the event were denied entry to the country was also proof of how much work there was still ahead in order to achieve freedom and justice across the region.
Τους τιμήσαμε τυπώνοντας τις φωτογραφίες τους και καρφιτσώνοντάς τις σε 10 άδειες καρέκλες, στις οποίες θα κάθονταν.
We honored them by printing their photographs and pinning them to 10 empty chairs where they were meant to be sitting.
Μιλήσαμε επίσης με κάποιους από αυτούς μέσω του Skype, χρησιμοποιώντας τεχνολογία για να σπάσουμε τους υλικούς φραγμούς που μας χώριζαν.
We also spoke to some of them through Skype, using technology to break the physical boundaries that kept us apart.
'Αδειες καρέκλες για τους Παλαιστινίους στους οποίους απαγορεύτηκε η είσοδος.
Empty chairs for the Palestinians who were denied entry.
Εικόνα: Leila Nachawati Rego
Image source: @leila_na
Δύο μήνες μετά, δύο από τους παρευρισκόμενους στην συνάντηση φυλακίστηκαν από Αραβικά καθεστώτα.
Two months later, two of the participants in that meeting were imprisoned by Arab regimes.
Ο Αιγύπτιος ακτιβιστής Alaa Abd El Fattah τέθηκε υπό κράτηση στις 30 Οκτωβρίου, καθώς αρνήθηκε την εξουσία του στρατιωτικού δικαστηρίου που τον είχε καλέσει σε απολογία, κατόπιν εντολής του Ανωτάτου Συμβουλίου των Ενόπλων Δυνάμεων που έχει αντικαταστήσει το Mubarak στην εξουσία.
Egyptian activist Alaa Abd El Fattah was arrested on October 30 for refusing to respond to the Military Court that has taken Mubarak's place in ruling Egyptians.
Η Σύρια ακτιβίστρια Razan Ghazzawi συνελήφθη στις 4 Δεκεμβρίου, ενώ επιχειρούσε να ταξιδέψει εκτός της Συρίας για να παρακολουθήσει συνέδριο για την ελευθερία έκφρασης στην Ιορδανία.
Syrian activist Razan Ghazzawi was arrested on December 4, while traveling out of Syria to attend a conference on freedom of expression in Jordan.
Ο Alaa και η Razan είναι από τους ποιό φημισμένους Άραβες bloggers και χρησιμοποιούν τις λέξεις ως όπλα κατά των καταπιεστικών καθεστώτων τους εδώ και χρόνια [στμ: η Razan ελευθερώθηκε σώα στις 18 Δεκεμβρίου, μετά από δυναμική εκστρατεία ακτιβιστών και bloggers για την απελευθερωσή της].
Both Alaa and Razan are among the most renowned Arab bloggers and have been using words as weapons against their repressive regimes for years.
Ο blogger Ali Abdulemam από το Μπαχρέιν, που συμμετείχε στην πρώτη Συνάντηση Αράβων Bloggers μαζί με τον Alaa και τη Razan, εξαφανίστηκε επίσης.
Bahraini blogger Ali Abdulemam, who participated in the first Arab Bloggers Meeting together with Alaa and Razan, has also disappeared.
Σε όλη την περιοχή, χιλιάδες άλλων πολιτών έχουν σκοτωθεί, συλληφθεί και βασανιστεί, σε χώρες που κυβερνώνται από καθεστώτα που θεωρούν την ελευθερία έκφρασης ως εχθρό τους.
Across the region, thousands of other citizens have been killed, detained and tortured in countries, ruled by regimes that consider freedom of expression as an enemy.
Η λίστα των συλληφθέντων bloggers και δημοσιογράφων συνεχίζει να μεγαλώνει.
The list of bloggers and journalists arrested keeps growing.
[στμ: η οργάνωση CPJ κατέγραψε τουλάχιστον 18 θανάτους στη Μ. Ανατολή &amp; Β. Αφρική το 2011.] Το γεγονός ότι τόσοι πολλοί bloggers, δημοσιογράφοι και κυβερνοακτιβιστές παρενοχλήθηκαν και συνελήφθησαν στην περιοχή αποτελεί απόδειξη πως έχουν καταστεί κομβικής σημασίας στην υποβοήθηση της παροχέτευσης των αιτημάτων της κοινωνίας, επηρεάζοντας την κοινή γνώμη και σπάζοντας το τείχος της προπαγάνδας που χρησιμοποιούσαν αυτές οι κυβερνήσεις επί δεκαετίες για να νομιμοποιούν τα καθεστώτα τους.
The fact that so many bloggers, journalists and cyberactivists are harassed and arrested in the region is proof that they have become instrumental in helping channel civil society's demands, influencing public opinion and breaking the wall of propaganda that these governments had been using for decades to legitimize their regimes.
Ακτιβιστές από τη Μέση Ανατολή και τη Βόρειο Αφρική προσέλκυσαν παγκόσμια αλληλεγγύη και πολίτες άλλων χωρών εμπνεύστηκαν από το κουράγιο τους, το πως ξεχύθηκαν στους δρόμους και την χρήση των ψηφιακών εργαλείων που έκαναν για να οργανώσουν και να μοιραστούν τα γεγονότα με τον υπόλοιπο κόσμο.
Activists from the Middle East and North Africa have attracted worldwide solidarity and citizens from other countries have been inspired by their courage, their taking to the streets and their use of digital tools to organize and share events with the rest of the world.
Οι κινητοποιήσεις έχουν γίνει παγκόσμιες, κι εξαπλώθηκαν σε άλλες περιοχές, συμπεριλαμβανομένων και δημοκρατικών χωρών, όπου πολλοί πολίτες αμφισβητούν το κατά πόσο οι κυβερνήσεις τους ανταποκρίνονται στις ανάγκες και τις απαιτήσεις τους, από το Κίνημα 15 M(αίου) της Ισπανίας στο Occupy Wall Street των ΗΠΑ.
The mobilizations have become global and reached other regions, including democratic countries where many citizens are questioning whether their governments meet their needs and demands, from Spain's 15 M movement to the United States Occupy Wall Street protest.
Έχει περάσει ένας χρόνος από την θυσία του Bouazizi, και ο αγώνας των πολιτών για δικαιώματα κι αξιοπρέπεια παραμένει πιό ζωντανός από ποτέ.
It has been a year since Bouazizi's sacrifice, and the citizen struggle for rights and dignity is more alive than ever.
Για να συλλέξουμε αντιδράσεις στην επέτειο του Sidibouzid, θέσαμε αυτή την ερώτηση στο Twitter:
To gather reactions to the anniversary of Sidibouzid, we asked this question on Twitter:
Αν έπρεπε να περιγράψετε αυτή τη χρονιά με μία λέξη, ποιά θα ήταν; #yearaftersidibouzid.
If you had to describe this year in one word what would it be?
Η δική μου λέξη θα ήταν Αφύπνιση.
#yearaftersidibouzid. My word would be Awakening.
Η χρονιά που ο Bouazizi μας βοήθησε, τους πολίτες όλου του κόσμου, να αφυπνιστούμε και να χάσουμε το φόβο και την αδιαφορία μας.
The year when Bouazizi helped us citizens all over the world wake up and lose our fear and indifference.
Ακολουθούν αντιδράσεις από netizens:
Following are reactions from netizens:
@oasisdragon: Θα περιέγραφα την χρονιά με μία λέξη: Αλλαγή #yearaftersidibouzid
@oasisdragon: I would describe the #yearaftersidibouzid with one word: Change.
@Bernat_E: Αν έπρεπε να περιγράψεις τη χρονιά με μία λέξη, ποιά θα ήταν; Η λέξη μου: ελπίδα #yearaftersidibouzid
@Bernat_E: If you had to describe this year in one word what would it be?
@iamgin: Η δική μου είναι Εξέγερση RT: @dbravo Αν έπρεπε να περιγράψεις τη χρονιά με μία λέξη, ποιά θα ήταν; Η δική μου λέξη είναι Αφύπνιση #yearaftersidibouzid
My word is: hope #yearaftersidibouzid @iamgin: Mine is Uprising RT: @dbravo If you had to describe this year in one word what would it be?
@ircpresident: Περιγράφω την χρονιά μετά το Sidi Bouzid σαν ελπίδα.
My word is Awakening #yearaftersidibouzid @ircpresident: I describe #yearaftersidibouzid as hope.
Ελπίδα για την οποία εμείς οι Αιγύπτιοι αδημονούμε, ενώ πολεμάμε το φασιστικό #SCAF [στμ: Ανώτατο Στρατιωτικό Συμβούλιο] #SidiBouzid
Hope that we Egyptians long to while fighting our fascist #SCAF #SidiBouzid
@Gheblawi: @leila_na αποφασιστικότητα
@Gheblawi: Ghazi Gheblawi @leila_na decisive
@CarlosAFL: @dbravo @leila_na #yearaftersidibouzid Η δική μου είναι επιβίωση!
@CarlosAFL: @dbravo @leila_na #yearaftersidibouzid Mine is survival!
@raulromeva: @europeangreens @GreensEP Αν έπρεπε να περιγράψεις τη χρονιά με μία λέξη, ποιά θα ήταν; Η δική μας είναι Άνοιξη #yearaftersidibouzid
@raulromeva: @europeangreens @GreensEP If you had to describe this year in one word what would it be? ours is Spring #yearaftersidibouzid
@Weddady: #yearaftersidibouzid Είναι μιά αναγέννηση. Μη δίνετε σημασία στους δύσπιστους, πάντα θα δυσπιστούν ;)
@Weddady: #yearaftersidibouzid It's a renaissance.. don't mind the skeptics.
@Tzarak: @leila_na Μπορεί να'ναι πάνω από μία; Ελεύθερη έκφραση
.they'll always be skeptical ;)
Εκφράστηκαν φόβοι για την ζωή του όταν εξαφανίστηκε για κάποιους μήνες, αλλά εμφανίστηκε ξανά λίγο πριν την απελευθέρωση της Τρίπολης.]
@Tzarak: @leila_na Can it be more than one? Free expression
Αυτό το άρθρο αποτελεί μέρος του ειδικού μας αφιερώματος Τυνησιακή Επανάσταση 2011.
@AliTweel @leila_na The year of Bouazizi
Βραζιλία: Blogger δολοφονείται στην πολιτεία Rio Grande do Norte
Brazil: Blogger Murdered in the State of Rio Grande do Norte
Ο Tiago Aguiar καταδικάζει την δολοφονία του blogger Edinaldo Filgueira, από την κωμόπολη Serra do Mel, στην πολιτεία Rio Grande do Norte της Βραζιλίας.
Tiago Aguiar denounces the assassination of the blogger Edinaldo Filgueira, from the small town of Serra do Mel, in the state of Rio Grande do Norte, Brazil.
Ο Edinaldo, που πίστευε πως στην “πληροφορία ως μορφή απελευθέρωσης της ανθρωπότητας”, φέρεται να δολοφονήθηκε λόγω δημοσκόπησης σχετικά με την δημόσια εκπαίδευση που δημοσίευσε στο blog του.
Edinaldo, who believed in “information as a form liberation of humanity”, was allegedly murdered due to a survey on public education he posted on his blog.
Κίνα: Λογοκρισία και ο θάνατος του Kim Jong-il
China: Censorship and Kim Jong-il's death
Το Southeast conversation εξετάζει την συζήτηση σχετικά με τον θάνατο του Kim Jong-il στην Κίνα και εξάγει παρατηρήσεις για τον τρόπο με τον οποίο τα portal λογοκρίνουν τις ειδήσεις και τα σχόλια των netizens.
Southeast conversation looks into the discussion about the death of Kim Jong-il and makes some observation on how portal websites censor the news and netizens' comments.
Κούβα: Φόβοι για την διαδοχή
Cuba: succession fears
Ο θάνατος του Βορειοκορεάτη ηγέτη Kim Jong-Il και η διαδοχή του από τον γιό του προτρέπει το Generation Y να εξετάσει τα σχέδια διαδοχής της κουβανέζικης κυβέρνησης.
The death of North Korean leader Kim Jong-Il and the succession of his son prompts Generation Y to think about the Cuban government's own succession plans.
“Ο δελφίνος εκεί λέγεται Kim Jong-un. Ίσως σύντομα μας ανακοινώσουν ότι ο δικός μας εδώ θα λέγεται Alejandro Castro Espin.”
“The dauphin over there is named Kim Jong-un; perhaps soon they will communicate to us that over here ours will be Alejandro Castro Espin.”
Ανατολικό Τιμόρ: Χτίζοντας μια χώρα με διαφορετικές γλώσσες
East Timor: Building One Country Out of Many Languages
Στις 28 Νοεμβρίου 1975, το Τιμόρ Λέστε κήρυξε μονομερώς την ανεξαρτησία του, έπειτα από σχεδόν τέσσερις αιώνες πορτογαλικής αποικιοκρατίας [en].
On November 28, 1975, Timor Leste unilaterally proclaimed its independence, after nearly four centuries of Portuguese colonization.
Αν και η διακήρυξη ήταν στα πορτογαλικά, μόλις λίγες ημέρες αργότερα εισέβαλε στη χώρα η Ινδονησία και η χρήση της γλώσσας αυτής απαγορεύτηκε για 24 ολόκληρα χρόνια που κράτησε η κατοχή [en] αυτή (1975-1999).
Though the declaration was read in Portuguese, only a few days after, Indonesia invaded the country and the use of that same language would be forbidden for the twenty four years that the occupation lasted (1975-1999).
Όταν το Ανατολικό Τιμόρ έγινε ανεξάρτητη [en] χώρα το 2002, και η tetum και τα πορτογαλικά επιλέχθηκαν ως επίσημες γλώσσες του νεογέννητου κράτους.
When East Timor became an independent country in 2002, both the Tetum and Portuguese languages were chosen as official for the newborn country.
Παρόλ' αυτά, ο αριθμός των εθνικών γλωσσών [en] φτάνουν τις 16 και δεκάδες άλλοι διάλεκτοι χρησιμοποιούνται σε καθημερινή βάση από τους πολίτες του Τιμόρ.
Nevertheless, the number of national languages is up to 16, and dozens of other dialects are used on a daily basis by Timorese citizens.
Ταυτότητα και ιδιώματα
Idiom(s) of identity
Hau nia lian, hau nia rain (Η γλώσσα μου, η πατρίδα μου).
Hau nia lian, hau nia rain (My language my homeland).
Φωτογραφία: Sapo Noticias Timor Leste (public domain).
Photo by Sapo Noticias Timor Leste (public domain).
Στην πράξη, η tetum, lingua franca του Ανατολικού Τιμόρ, είναι η πιο διαδεδομένη γλώσσα σε όλη τη χώρα.
In practice, Tetum, the lingua franca of East Timor, is the most widely spoken throughout the territory.
Από την άλλη πλευρά, “τα πορτογαλικά δεν είναι η γλώσσα της ενότητας, αλλά της ταυτότητας”, ανέφερε ο Mari Alkatiri, ηγέτης του κόμματος της αντιπολίτευσης Fretilin, σε ένα άρθρο [pt] από το 2007 από τον Πορτογάλο δημοσιογράφο Paulo Moura, αναδημοσιευμένο στο blog Ciberdúvidas da Língua Portuguesa (Κυβερνο-αμφιβολίες της πορτογαλικής γλώσσας).
On the other hand, “Portuguese is not the language of unity, but it is the language of identity”, said Mari Alkatiri, the leader of Fretilin (the opposition party), in an article [pt] from 2007 by the Portuguese journalist Paulo Moura, republished on the blog Ciberdúvidas da Língua Portuguesa (Cyberdoubts of Portuguese Language).
Ο Moura εξηγεί περαιτέρω γιατί μετά την ανεξαρτησία υπάρχει “μια τεράστια πλειοψηφία του πληθυσμού” που δε μιλά πορτογαλικά:
Moura further explains why after the independence there is an “overwhelming majority of the population” that does not speak Portuguese:
Έμαθαν ινδονησιακά μπαχάσα και αγγλικά ως δεύτερες γλώσσες και στο σπίτι μιλούν τέτουμ, πέρα από κάποια άλλη γλώσσα του Τιμόρ, όπως οι Fataluku και Baikeno.
They learned Bahasa Indonesia and English as second languages and they speak Tetum at home, besides any other Timorese language, as Fataluku or Baikeno.
Είναι η λεγόμενη γενιά “Tim-Tim”, από την ονομασία Timor-Timur, όπως αποκαλούσαν την 27η επαρχία τους οι Ινδονήσιοι.
It is the so-called “Tim-Tim” generation, from the name Timor-Timur, that Indonesians called their 27th province.
Πολλοί έχουν σπουδάσει στην Ινδονησία ή την Αυστραλία και είναι δύσκολο να τους εξηγήσει κανείς στις μέρες μας τη σημασία των πορτογαλικών.
Many have studied in Indonesia or in Australia, and it is difficult to explain to them, nowadays, the importance of Portuguese.
Ακόμη χειρότερα, καθώς βλέπουν ότι η προνομιούχος ελίτ των πολιτικών μιλούν πορτογαλικά και καθώς η πρόσβασή τους σε εργασία στο δημόσιο τομέα εμποδίζεται, καθώς δε μιλούν την τωρινή επίσημη γλώσσα, η νεολαία αυτή έχει αναπτύξει εχθρότητα απέναντι στην Πορτογαλία και τα πορτογαλικά.
Even worse, as they see that the privileged political elites speak Portuguese, and as their access to employment in the public administration is barred because they don't speak the now official language, these youngsters have developed some hostility towards Portugal and Portuguese language.
Η αναφορά του 2011 της Παγκόσμιας Τράπεζας για την πρόοδο της χώρας την τελευταία δεκαετία δείχνει [en] πως “τα πορτογαλικά ομιλούνται μόνο από το 5% του πληθυσμού” και προσθέτει πως “μέχρι το 2009, περισσότερο από το 70% των μαθητών σε διαγωνίσματα στο τέλος της πρώτης τάξης δεν μπορούσαν να διαβάσουν ούτε μια λέξη ενός απλού κειμένου στα πορτογαλικά.
The World Bank's 2011 report on the progress of the country over the last decade illustrates that “Portuguese was spoken by only 5 percent of the population” and adds that “by 2009, more than 70 percent of students tested at the end of the first grade could not read a single word of a simple text in Portuguese.
Πρόκειται για θλιβερό ρεκόρ μετά από 10 χρόνια προσπάθειας (…).
This is a dismal record after 10 years of efforts (…).
Ένα μεγάλο κομμάτι του πληθυσμού ίσως είναι λειτουργικά αναλφάβητοι.”
A full cohort of the population may be functionally illiterate.”
Διαδικτυακή καταγραφή των γλωσσών
Online documentation of languages
Σύμφωνα με τον Άτλαντα των υπό εξαφάνιση γλωσσών στον Πλανήτη [en] της UNESCO, έξι γλώσσες του Τιμόρ απειλούνται με εξαφάνιση.
According to the UNESCO Atlas of the World's Languages in Danger, there are six Timorese languages threatened by extinction.
Γλώσσες του Ανατολικού Τιμόρ.
Languages of East Timor.
Χάρτης από την ιστοσελίδα Fataluku Language Project.
Map from the website Fataluku Language Project.
Στο γράφημα που δίνεται, ως ευάλωτες θεωρούνται οι γλώσσες Adabe (από το νησί Atauro), Habu (από την επαρχία Manatuto) και οι Kairiu-Midiki και Naueti (από την επαρχία Viqueque), καθώς “τα περισσότερα παιδιά των περιοχών αυτών μιλούν τις γλώσσες, αλλά η χρήση τους περιορίζεται σε ορισμένους τομείς”, όπως το σπίτι και η παραδοσιακή ζωή.
In the scale provided, Adabe (from the island of Atauro), Habu (from the Manatuto district), and Kairiu-Midiki and Naueti (from the Viqueque district), are considered vulnerable, as “most children from the areas speak the language, but it may be restricted to certain domains”, such as home and traditional life.
Ένα επίπεδο παραπάνω βρίσκεται η Waima'a, η οποία θεωρείται άκρως απειλούμενη - “τα παιδιά δεν μαθαίνουν τη γλώσσα πλέον σαν μητρική τους στο σπίτι”.
One level above is Waima'a, considered critically endangered - “children no longer learn the language as mother tongue in the home”.
Στο βορειοανατολικό άκρο του νησιού, η γλώσσα Maku'a, η οποία σύμφωνα με τον Άτλαντα είχε μόνο 50 ομιλητές το 1981, είναι άκρως απειλούμενη και ίσως μπορεί να έχει ήδη εξαφανιστεί.
On the northeast tip of the island, Maku'a language, which according to the Atlas had only 50 speakers in 1981, is critically endangered and it may even have become extinct.
Μόνο ένα φυλλάδιο [en] έχει δημοσιευτεί σε αυτή τη γλώσσα.
There has had only been one booklet ever published in this language.