user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: ځنګلي ژوند
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%DA%81%D9%86%DA%AB%D9%84%D9%8A%20%DA%98%D9%88%D9%86%D8%AF
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: ځنګلي ژوند د ژويو هغه انواع دي چې اهلي شوي نه وي، خو اوس پکې ټول هغه ژوندي انواع شامل دي چې په يوه سيمه کې ځنګلي وحشي ژوند کوي، بې له دې چې له انسانانو سره متعارف شوي وي. وحشي ژوند همدا راز د ښکاريانو د موخې سره مترادف و: هغه مرغۍ او تي لرونکي ژوي، کوم چې د سپورت لپاره ښکار کېدل. په ټولو چاپېريالي سيستمونو کې ځنګلي ژوند موندل کېدای شي. ساراګانې، اوارې سيمې، شنې سيمې، لرګي لرونکې ځمکې، ځنګلونه او نورې سيمې او د ټولو زياتو پرمختلليو ښاري سيمو په ګډون، دا ټول د ځنګلي ژوند جلا جلا بڼې لري. په داسې حال کې چې په عام کلتور کې له دې اصطلاح څخه موخه هغه ژوي دي، کومو ته چې انساني عوامل نه دي رسېدلي، ډيری ساينسپوهان متفق دي چې د ځنګلي ژوند ډېره برخه د انسانانو د فعاليتونو څخه اغېزمنه شوې ده. ځينې ځنګلي ژوند انساني خونديتوب، روغتيا، شتمني او د ژوند څرنګوالي ته ګواښ دی. په هر حال، ډيری وحشي ژوي، ان هغه ګواښونکي يې، انسانانو لپاره ارزښت لرونکي دي. شونې ده چې دا ارزښت په خپله طبيعيت کې اقتصادي، ښوونيز يا جذباتي وي. انسانانو له تاريخي اړخه، د حقوقي، ټولنيز او اخلاقي بنيادونو پر بنسټ په بېلا بېلو لارو له ځنګلي ژوند څخه د تمدن د جلا کولو تمايل درلود. په هر حال، ځينې ژويو له کليوالي سيمو سره سمون پيدا کړی. په دې کې داسې ژوي شامل دي لکه غېر اهلي پېشوګانې، سپي، مږې او موږکان. ځینو مذهبونو يو شمېر ژوي سپېڅلي اعلان کړي دي او په اوسنيو وختونو کې، د طبيعي ماحول په اړوند اندېښنو فعالين هڅولي چې د انساني ګټې يا تفريح لپاره د ځنګلي ژوند د منځه وړلو په وړاندې اعتراض وکړي. د ۲۰۲۰ د نړۍ ځنګلي ژوند وجهي صندوق د ژوند د سياري د راپور او د لندن د ژوند د سياري د ژوپوهنې ټولنې د شاخص د اندازې تر مخې، له ۱۹۷۰ز کال راهيسې په نړيواله کچه د ځنګلي ژوند نفوس ۶۸٪ کم شوی، لامل يې د انسانانو فعاليتونه دي، په ځانګړي ډول زيات استعمال، د نفوسو زياتېدل او زياته کروندګري، سربېره پر دې داسې شواهد شته چې انسانانو په ډله ييز ډول د ختمولو شپږم پړاو پيل کړی دی. د په وينا، اټکل شوی چې په کلني ډول د نړيوال ځنګلي ژوند سوداګري ميلياردونو ډالرو ته رسېږي او همدا چاره د سلګونه ميليونه ژويو او د بوټو پر انواعو اغېز ښيندي. له انسانانو سره تعامل سوداګري د ځنګلي سوداګرۍ څخه موخه د هغو توليداتو سوداګري ده چې د غېر اهلي ژويو يا بوټو څخه تر لاسه شوي وي، عموماً له طبيعي چاپېريال څخه تر لاسه کېږي يا په مديريت شويو حالاتو کې پالل شوي وي. شونې ده په دې کې ژونديو يا مړيو افرادو، نسجونو لکه پوستکو، هډوکو يا غوښې يا نور توليدات شامل وي. د ځنګلي ژوند سوداګري د ځنګلي ژويو او بوټو له ګواښ سره مخ انواعو کې د نړيوالې سوداګرۍ په اړوند د ملګرو ملتونو د کنوانسيون له خوا اداره کېږي، کوم کنوانسيون چې اوسمهال ۱۸۴ غړي هېوادونه لري چې د دې کنوانسیون د غړيو په نوم يادېږي. د ځنګلي ژوند ناقانونه سوداګري پراخه خپره ده او د نشه يي توکو او وسلو په پرتله د ناقانونه اقتصادي فعالیتونو يوه ستره برخه جوړوي. د ځنګلي ژونديو سوداګري د خونديتابه يوه جدي ستونزه ده چې د ډېرو ځنګلي ژونديو د نفوس په پايښت منفي اغېز لري او دا د ملا تېر لرونکو انواعو لپاره يو له سترو ګواښونو څخه دی. ځنګلي ژوند د ناقانونه سوداګري په انسانانو کې نويو ګڼو ناروغيو د راپيدا کېدو او خپرېدو سره تړل شوې ده، په دې ناروغیو کې پیدا شوي وايرسونه شامل دي. د ملګرو ملتونو د پايښت پرمختګ موخې ۱۵ په څېر نړيوال نوښتونه يوه موخه لري چې د ځنګلي ژونديو ناقانونه وړاندې کونه بنده کړي. د خوراک لپاره د ډبرين پير خلک او د ښکار لپاره راټولېدونکي د خوراکونو د پيدا کولو لپاره په ځنګلي ژونديو متکي وو، هم يې په بوټو او هم په ژويو. په حقيقت کې، شونې ده چې د لومړيو انساني ښکاریانو له خوا ځینې انواع دومره ښکار شوي وي چې له منځه تللي دي. اوسمهال هم د نړۍ په ځینو برخو کې ښکار کول، کب نيول او د ځنګلي ژوند توکي راټولول د خوراک یوه مهمه سرچينه ده. په نورو سيمو کې، ښکار يا ناسوداګريزه کب نيونه عمدتاً د سپورت يا تفريح په توګه لیدل شوې ده. له ځنګلي ژوند څخه تر لاسه شوې غوښه، کومه چې په دوديز ډول د سپورت په توګه نه دي ګڼل شوي، د نيول شوې غوښې په توګه پېژندل کېږي. په ختيځه اسيا کې د دوديز خوراک د