user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: کیان، بغلان
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%DA%A9%DB%8C%D8%A7%D9%86%D8%8C%20%D8%A8%D8%BA%D9%84%D8%A7%D9%86
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: کیان د افغانستان په شمال ختیځ کي د بغلان ولایت یو ښارګوټۍ دی. د شمالي افغانستان دا سیمه یو تاریخي شخص سید نادرشاه کیاني ته منسوبه ده. د کیان درې اوسیدونکي اکثره د سادات او هزاره قومونو غړي دي چي سید کیان ته کوم چي په افغانستان کي د آغا خان رسمي استازی و وفاداره بلل کیږي. دا سیدان د اسماعیلي اسلام پیروي کوي. د خپل تاریخ په اوږدو کي کیان سیمه په افغانستان کي د اسماعیلیه ټولني لپاره د پام وړ ځای وو، په ځانګړې توګه د شوروي دورې، مجاهدینو ، او د افغانستان کورنۍ جګړې په دوره کي یاده سیمه ددوی مهم استوګنځای بلل کېدی. کیان د سید جعفر نادري په مشرۍ د افغانستان د اسماعیلي ځواکونو د یوه مرکز په توګه رامنځ ته سو. سید جعفر د سید منصور نادري چي په افغانستان کي د اسماعیلیانو مشر ګڼل کیږي مشر زوی وو، او د څه باندي - وسله والو ځواکونو قومانده یې په غاړه وه. د دوی اصلي موخه د حکومت، مجاهدینو او نورو ډلو له خوا په دې ناکراره وختونو او د ننګونو په منځ کي د اسماعیلیه ټولني د ګټو ساتنه او د هغوی امنیت وو. د دې تاریخي او نظامي تړاو سربیره کیان په روحاني او کلتوري دودونو کي هم ریښې لري. دا دره د شاه ابدال ولي د اولادونو کور هم بلل کیږي، کوم چي د حسیني ساداتو اصلي روحاني مشر او د عراق-ایران له سیمو څخه افغانستان ته مهاجر سوی وو. د نوموړي نسب په مختلفو ټولنو کي د دوی د صداقت، اخلاص او شفقت له امله خلکو ته د زیات درناوي وړ دی. د کیان باز د لسیزي په جریان کي د عقاب باز پژۍ د یوې غونډۍ په سر کي جوړ سو، چي د کیان دره کي د لید یوه ځانګړې نښه بلل کیږي. د کال د سپټمبر په لومړیو کي دا پژۍ د یو هدفي راکټي برید له امله ویجاړ سو. ویل کیږي چي یاد پژۍ د طالبانو په لمړۍ دوره کي له دې کبله وران سو چي ددوی له نظره د مجسمې په شکل جوړ او له اسلامي شریعت سره یې اړخ نه لګاوه. د کمپاس انځورونو دوه فرانسوي انځور اخیستونکي فریډریک لینګین او کلوس ریزینګر په لسیزه کي افغانستان ته سفر وکړ او د عقاب یوشمېر انځورونه یې هم واخیستل. کیان ډیری وختونه په اوسني ایران کي د الموت کلا سره د ورته ټاپوګرافیک ځانګړتیاو له امله پرتله کیږي، او ځیني وختونه د دوهم عقاب ځالي په نوم هم یادیږي. د کیان د عقاب رسمي پرانیستنه د ۱۹۹۶ کال د دسمبر په ۱۰ نیټه د افغانستان د بیلا بیلو سیمو د سیاسي او کلتوري شخصیتونو په حضور کی د کیان په دره کی ترسره سول. عصم الدین عادل چي د مجسمې په جوړولو کي یې ونډه درلوده ویلي چي د ودانۍ بهرنۍ برخه له اوسپني او فولاد څخه جوړه سوې وه. په نشه يي توکو د روږدو کسانو د درملني مرکز د کیان په لیري پرته دره کي په ۱۹۹۰ لسیزه کي د سید منصور نادري له خوا په نشه یي توکو د روږدو کسانو د درملني یو مرکز پرانیستل سو، ترڅو په نشه یي توکو او تریاکو باندي روږدو کسانو ته روغتیایي چوپړتیاوي وړاندي کړي. په ۱۹۹۲ کال کي د ژورنالیستانو د لیدنې له مخي، ددې مرکز ډیری ناروغان د بدخشان ولایت له ولسوالیو څخه وه. د سيد منصور نادري په وېبپاڼه کي د خپرو سويو معلوماتو له مخي په یاد روغتيايي مرکز کي د څه باندې ٣٢٠٠ روږدو کسانو درملنه سوې ده. د امیتاب بچن لیدنه په ۱۹۹۱ کال کې د افغانستان شمال ته د سفر پر مهال د بالیووډ اداکار امیتاب بچن د خدای ګواه د فلم ځیني برخي جوړي کړې. هغه د خپل سفر په ترڅ کي د کیان له درې څخه لیدنه وکړه او د سیمه ایزو اوسیدونکو، د ټولني مشرانو، او نظامي چارواکو سره یې د سید منصور نادري او د هغه زوی سید جعفر نادري چي د کیان د جنګ سالار په نوم هم پیژندل کیږي په ګډون وکتل. په دې لیدنه کي سید منصور نادري چي د امیتاب بچن او د هغه د ټیم کوربه وو، هغه ته یې یو نادر آس هم ډالۍ کړ.