nassimjp/pashto-wikipedia-sft huggingface dataset:
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: سيد اسحاق گيلاني
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%B3%D9%8A%D8%AF%20%D8%A7%D8%B3%D8%AD%D8%A7%D9%82%20%DA%AF%D9%8A%D9%84%D8%A7%D9%86%D9%8A
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: ښاغلى سید اسحق گیلانی د سید علي گيلاني زوى په ۱۳۳۳ هجري لمريز كال كې د كابل په ولايت كې زيږيدلى دى . اوسنى ځاى يې هم د كابل ښار دى . ښاغلي گيلاني د تهران د پوهنتون د حقوقو او سياسي علومو په پوهنځي كې لوړې زده كړې كړې دي او په دې څانگه كې ليسانس دى . پخوا د جنگي ډلو په کتار کې د پير سيد احمد گيلاني په جنگسالار گوند کې غړيتوب درلود او بیا د ارزاقو د رياست رئيس وو ، بيا يې د ملي امنيت د وزارت د لومړي مرستيال په توگه دنده ترسره كوله .اوسمهال په ولسي جرگه كې د پكتيكا ولايت وكيل دى . ښاغلي سيد اسحق گيلاني واده كړى او دوه لوڼې لري . اخځونه د افغانستان د ولسي جرگې غړي د شمالي ټلوالې غړي
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: نادر كټوازى
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D9%86%D8%A7%D8%AF%D8%B1%20%D9%83%D9%BC%D9%88%D8%A7%D8%B2%D9%89
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: نادر خان کټوازی د حاجي امان الله زوى د پكتيكا په ولايت كې زيږيدلى دى . اصلي او اوسنى ټاټوبى يې د پکتيکا ولايت دى . نادر خان كټوازى د افغان سيد جمال الدين د ښوونې او روزنې له څانگې څخه فارغ شوى دى . پخوا يې د ښوونكي په توگه دنده ترسره كوله او بيا د هند د سرتاسري پښتون جرگى غړى وو . اوسمهال په ولسي جرگه كې د پكتپكا ولايت وكيل دى . اخځونه د افغانستان د ولسي جرگې غړي
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: پاچا خان ځدراڼ
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%D8%A7%DA%86%D8%A7%20%D8%AE%D8%A7%D9%86%20%DA%81%D8%AF%D8%B1%D8%A7%DA%BC
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: پاچا خان ځدراڼ د حاجي عبدالله خان ځدراڼ زوى ، په ۱۳۲۸ هجري لمريز كال كې د پكتيا په ولايت كې زيږيدلى دى ، اصلي ټاټوبى يې د پكتيا ولايت ، اوسنى ټاټوبى يې د كابل ښار دى . ښاغى پاچا خان ځدراڼ پخوا د پكتيا ولايت د قول اردو قوماندان وو ، بيا د پكتيا والي او د جنوبى ولايتونو تنظيمه رئيس وو . اوسمهال په ولسي جرگه كې د پكتيا ولايت وكيل دى . ښاغلي ځدراڼ واده كړى ، پنځه زامن او درى لوڼې لري . اخځونه د افغانستان د ولسي جرگې غړي پښتانه افغان واليان د شمالي ټلوالې غړي
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: اريايان
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%D8%B1%D9%8A%D8%A7%D9%8A%D8%A7%D9%86
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: نوم: حکمت الله بارک حکمت الله بارک -
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: اوستايې مدنيت
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%8A%DB%90%20%D9%85%D8%AF%D9%86%D9%8A%D8%AA
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: څه ناڅه زره کاله تر ميلادي پخوا کالونو کي داوستايې مدنيت بنسټ په بلخ يا پخواني بخدي کي کښيښودل شو .دې مدنيت ته ځکه اوستايې وايې چي معلومات يې د هغه مذهبي کتاب پر بنسټ تر مورخينو رسيدلي چي د اوستا په نوم ياديږي . اوستا د زردشت يا سپينتمان له خوا ويل شوي نصحتونه دي چي د زردشت تر مړيني وروسته د هغه پيروانو دا نصيحتونه را ټول او داوستا په نوم يې ياد کړل . د اوستا ماناد قانون او هدايت په توگه زياته کارول شوېده . لومړنې اوستايې متن د غوايې پر پوستکي ليکل شوۍ و . د سکندر دواکمنۍ پر مهال د اوستا زياته برخه چي پر پوستکو ليکل شوې وه ، وسوځول شوه . د دې پوستوکو شميره ١٢٠٠ يو زر او دوه سوه ته رسېدل . تر سکندر وروسته د زردشتي ائېن پيروانو د اوستا پاتي شوني را ټولي او د هغو پر بنسټ يې د اوستا پنځه برخي وليکلې چي د : يسنا، وېسپرد ، وينديداد ، يشت او وړوکي اوستا په نوم ياديږي . زردشت ٦٦٠ کاله د مخه تر مېلاد په بلخ کي زيږېدلئ دئ . په شل کلنۍ کي منزوي شوئ او په ٤٢ کلنۍ کي يې دلار ښود دعوا وکړه . خپل نصحيتونه يې پيل او گشتاسپ پاچا يې خپلي لاري ته دعوت کړ . گشتاسپ يې دعوت ومانه او دهغه پيرو شو . زردشت په خپل ائېن کي اهورا مزدا د نيکئ خدای او اهريمن د بدئ خدای گاڼه او د هغو دوو تر منځ يې مجادله او مقابله همېشنۍ گڼله . خپلو پيروانو ته به يې ويل چي د اهورامزدا لوری ته ودريږي او د اهريمن له شره ځان وساتي . تر ټولو مهمي ويناوي يې نيک فکر کول ؛ نيک ويل ؛ نيک کارکول ؛دي ، چي د اوستا يې متنونو په مرسته تر اوسه را رسېدلي دي . د زردشت د نصيحتونو له شميره دا يوه بيلگه يادو چي په اوستا کي راغلې ده : ستاسو څخه پوښتنه کوم ای اهورا مزدا ! د هغه چا سزا څه ده ، چي د خپلي واکمنۍ لپاره د دروغو او بدو عملونو لاره خپله وي ؛ او هغه بد عمله چي بېوزلو ، ناچارو او فقيرانو ته يې بيله ازار او ستمه بل څه نه رسيږي ؛ که څه هم چي د غريبانو او بزگرانو له لوري هغه ته کوم ازار نه رسيږي ؛ و ويل شوه چي : هيڅ يو ستاسو له ډلي دهغه بدعمله خبرو او حکم ته غوږ مه نيسی ، ځکه چي هغه ستاسو کور کلۍ او ښار د اړتيا او فساد سره مخ کوي ، ځکه يې د سلاح په زور له خپله ځانه ليري کړۍ ! . د اوستا يې مدنيت پر مهال اريا يې وگړو داسي دودونه درلودل چي تر اوسه هم د يو شمير قبيلو او قومونو په منځ کي معمول دي . د بيلگي په توگه د نيزې وهلو لوبه ، د اس ځغلولو لوبه ، د کال د لومړی ورځي جشن ،اتڼونه ، د مېلو د ورځو سندري ،موسيقي او داسي نور ياودولای شو . اوستا د هغه مهال يو شمير سياسي کورنۍ او واکمنان هم را پېژني چي د افغانستان په تاريخ کي د ا برخه د کيسه يې تاريخ تاريخ اساطيري په نوم مشهوره شوېده . سرچنه سلام فرهنگي ټولنه له ويبپاڼه څخه د افغانستان پېښليک
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: ويدي مدنيت
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D9%88%D9%8A%D8%AF%D9%8A%20%D9%85%D8%AF%D9%86%D9%8A%D8%AA
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: په افغانستان کي د اريا ئيانو تر ټولو لرغونۍ مدنيت د ويدي په نوم ياديږي . دا مدنيت ځکه ويدي يادشوۍ ، چي مالومات يې د هغو څلورو کتابونو څخه په لاس راغلي چي د ريگويدا ، اتهرو ويدا ، ساما ويدا او ويجورو ويدا په نومونو ياديږي ، او ټولگه يې د ويدي سرودونو په نوم شهرت لري . د دې سرودونو پيل تر زېږدیز دوه زره کاله وړاندو مهالونو پوري اړه لري چي په شفاهي ډول د اريا ئيانو له خوا را نقل شوي او وروسته په سانسگريت ژبه ليکل شويدي . په ريگويدا کي د هغوسيمو نومونه شته چي داريا ئيانو تر واک او ځواک لاندي وه . د دې سيمو زياته شميره په اوسني افغانستان کي د تاريخي جغرافيا پوهانو له لخوا پيژندل شويدي . د بيلگي په توگه ،هريوا هرات هيراوتي دهراوت بلهيکه بلخ او نور يادولای شو . د سيمو پر نومونو سر بيره په ريگويدا کي د سندونو او غرونو نومنه هم راغلي چي بيلگه يې د منجوان د غره نوم دۍ چي د اوسني نورستان او بدخشان ترمنځ پيژندل شوۍ دئ . په ويدي سرودونو کي د اريا ئې قبيلو په اړه زيات مالومات شته . د الينا په نوم قبيله ياده شوېده چي د اوسني الينگار اوسېدنکي وه ، د بولان اوسېدونکي يې د بهالانه په نوم يادکړيدي . دپکتها نوم هم ډير ياد شوۍ چي د پښتون د کليمې پخوانۍ ډول دی . په ريگوېدا کي داسي توري هم شته چي په لږ بدلون اوس معمول دي ، د بيلگي په توگه کورنۍ يې دکولا کهول په نوم يادول ، د قبيلو مشر ته يې پتي ويل اود څو يو ځای شويوقبيلو مشر يې د گرامه په نوم ياد کړيدئ ، چي د گرام کليمه چي د ستر او لوۍ مانا لري اوس هم په زياتو نومونو لکه باگرام او نورو کي ليدل کيږي . د ويدي مدنيت پر مهال اريا ئيانو د چوپانۍ او کرهڼي له لاري خپلي اړتياوي پوره کولې .د حیواناتو د پوستکي به يې د تودو جامو او څپليو په جوړولو کي کار اخستۍ . د ښکلوخاورينو لوښو جوړول دود وه . ښکلي گاڼې به يې جوړولې . د جنس په جنس راکړي ورکړي چاري يې هم زده کړي وې ، حیوانات به يې سره بدلول او هغه به يې د تبادلې لپاره بنسټ گاڼه چي د پيسو په نوم به ياديدل .بيلا بيلي دانې غلې او د څښلو خوندور بوټي يې هم پيژندل چي په ويدي سرودونو کي يې په وار وار يادونه شوېده . داسي بريښي چي د ويدي سرودونو ويل او په يادول د زماني پلوه ډير پخوا پيل شويدي . خو په سرودونوکي تر ټولو پخوانئ يادي شوي پيښي په ١٨٠٠ يو زر ا ته سوه کاله د مخ تر ميلاد زمانې پوري اړه لري . ويدي مدنيت په پرله پسې توگه تر ١٠٠٠ زر کاله د مخه تر ميلاد دوام درلود . سرچنه سلام فرهنگي ټولنه له ويبپاڼه څخه د افغانستان تاريخ
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: محمد عارف نورزى
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%20%D8%B9%D8%A7%D8%B1%D9%81%20%D9%86%D9%88%D8%B1%D8%B2%D9%89
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: محمد عارف نورزى د حاجي محمدموسى زوى په ۱۳۳۷ هجري لمريز كال د كندهار ښار په شپږمه ناحيه كې زيږيدلى دى . د دوى اصلې ټاټوبى د كندهار ښار او اوسنى ټاټوبى يې د كابل ښار دى . ده پر افغانستان باندې د پخواني شوروي اتحاد د سره پوځ له يرغل نه وروسته د كابل پوهنتون د كرنې په پوهنځي كې خپل تحصيلات ناتمامه پريښودل او جهاد ته ولاړ . ده داومې فرقي د قوماندان ، داهل حل او عقد شورى غړى ، د مجاهدينو دولت د لس كسيزې شورى غړى او په موقته دوره كې د سپكو صنايعو او خوراكي موادو د وزير او د سرحدونو او قبايلو چارو د وزير په توگه دندې ترسره كړې دي . اوسمهال د ولسي جرگې لومړي نايب دى . سرچينه د افغانستان د ولسي جرگې غړي
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: نجيبه شريف
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D9%86%D8%AC%D9%8A%D8%A8%D9%87%20%D8%B4%D8%B1%D9%8A%D9%81
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: نجيبه شريف د دكتور سلطان الله يار لورپه هجري لمريز كال كې دكابل په ولايت كې زيږيدلې ده ، اصلي ټاټوبى يې دكاپيساولايت د تگاب ولسوالۍ ده ، اوسنى ټاټوبى يى دكابل ښاردى . زده كړې دكابل پوهنتون دساينس د پوهنځۍ لېسانسه . دندې دافغانستان د راډيوټلويزيون پخوانۍ ويانده پاتې شوې په راډيوټلويزيون کې ېې دهنراوادبياتوپه څانگه کې کار کړی، دكابل ښاردالفتح په ليسه كې ښوونكې ،ديونسكودښوونې اوروزنې دكميسيون غړې اوسكرترې، دروزنې دمجلې مسوول مديرې اودښځوچارووزارت دمالي اواداري معينې په توگه ېې هم دندې ترسره کړي.اوسمهال د کابل ولسي جرگې کې د وکیلې په توگه دنده ترسره کوي. چاپ شوي آثار آغلې نجیبه شریف د دې ترڅنگ چې په ټولنه کې يوه گړندۍ کارکونکې پاتې شوې په څنگ د خپلو بوختياؤ ېې ټولنې ته لیکني چوپړ هم کوي له دې جملې څه ېې ځينې چاپ شوي اثار په دې ډول دي. لس گونې علمي مقالې دهغې له جملې څخه تعليم و تربيه اناث سواد حياتي، مسلكي و سواد آموزی برای زنان ښځه دافغانستان د تاريخ په اوږدوكې ښځه او قانون او ښځه او سياست شخصي ژوند آغلې نجیبه شریف واده كړی ،او د واده ثمره ېې يوه لور او درې ځامن دي . پښتنې ليکوالې
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: خيال محمد حسيني
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%AE%D9%8A%D8%A7%D9%84%20%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%20%D8%AD%D8%B3%D9%8A%D9%86%D9%8A
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: ښاغلى حاجي خیال محمد حسینی د ارواښاد غلام محمد زوى په ۱۳۳۰ هجري لمريز كال كې د غزني ولايت د اندړو په ولسوالۍ كې زيږيدلى دى . د خيال محمد حسيني اصلي او اوسنى ځاى د غزني ولايت دى . حاجي خيال محمد د بكلوريا تر درجې پورې زده كړې دي . پخواني دندې : د غزني د فرقي قوماندان او د زابل ولايت والي . اوسمهال په ولسي جرگه كې د غزني ولايت وكيل دى . ښاغلي حسيني واده كړى دى ، اووه زامن او درې لوڼې لري . اخځونه د ولسي جرگې غړي
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: فضل الرحمان
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D9%81%D8%B6%D9%84%20%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%AD%D9%85%D8%A7%D9%86
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: افغان ژورناليست او خبريال ښاغلى فضل الرحمان د مرحوم ډگروال عبدالودود خان كاكړ زوى دى ، چې په ۱۳۴۰ لمريز كال كې د كندهار ښار د پنځمي ناحيې اړوند د ملا علم اخوند په كلي كي په يوه لوستې كورنۍ كې زېږېدلى دى . فضل الرحمان لومړنۍ زدكړې د كندهار ښار په محمود طرزي ښوونځي كې كړي او په كال ۱۳۵۷ لمريز كې د ميرويس نيكه له لېسې څخه فارغ شوى دى . په همدغه كال پر هېواد د يوه لوى بدلون څپه راغله چې د لمر خلك يې سايې ته وايستل او د سايې خلك يې لمر ته ودرول . رحمان صاحب هم يو له هغو كسانو څخه وو چې له سيوري نه لمر ته ووت او د لوړو زدكړو څخه بې برخي شو . كله چې روسانو پر افغانستان يرغل وكړ سمدستي د فضل الرحمان كورنۍ هم د جنوبي پښتونخوا كوټي ښار ته كډه شوه. د كډوالۍ مجبوره ژوند ښاغلي رحمان ته د نورو زدكړو د كولو شونتيا ورنكړه خو نوموړي پخپله په بېلا بېلو برخو كي د كتابونو په لوست پيل وكړ . د كتابونو د لوست سره سره يې په ځينو افغاني رسنيو كي په مستعار يا بدل نامه ليكني هم كولې او ورو ورو د خبريالۍ ډگر ته راووت . رسمآ يې د خبريالۍ سفر هغه مهال پيل كړ ، كله چې په افغانستان كي د طالبانو واكمني ړنگه شوه او نړيوالو ځواكونو افغانستان ته لار وموندله . فضل الرحمان د خپلې خبريالۍ پيل له يوې نړيوالې راډيو امريكا ږغ سره وكړ او د۲۰۰۱ له وروستيو نه يې په جنوبي پښتونخوا كوټه كي كار پيل كړ . لومړنى پښتون خبريال وو چې د طالبانو د واكمنۍ له ړنگيدو نه وروسته سملاسي كندهار ته راستون شو . په سويل لويديځه حوزه كي نږدې هر كلي ته ولاړ او په بېلا بېلو وختونو كي يې د زابل ، كندهار ، اروزگان ، هلمند ، فراه او نيمروز ولايتونو بيلا بېلي موضوع گاني راوسپړلې . نوموړي دجگړه ييزو راپورونو تر څنگ بيارغاونيز او ټولنيز خبرونه هم تل خپاره كړي دي . په جنوب لوېديځه حوزه كې د شته خبريالانو لويه برخه هغه كسان دي چې يا خو د رحمان صاحب په مرسته روزل شوي او يا هم مخامخ ځينو رسنيو ته ورپېژندل شوي دي . فضل رحمان دښو اخلاقوڅېښتن محربانه مشر دى . ده تل خبريالانو ته د رښتيا ويلو درس وركړى دى او هر خبريال ته يوازې او يوازې دا وايي چې: د خبريالۍ اصولو ته ټينگه پاملرنه د هر خبريال ايماني او وجداني دنده ده سيمه ييز خبريالان د خپل كار له پيله په ټوليز ډول رحمان صاحب خپل مشر بولي . دغه مهربانه مشر له مشرانو سره د مشرانو او له كشرانو سره د كشرانو په ژبه خبري كوي . پښتو يې مورنۍ ژبه او پر فارسي باندي پياوړى حاكميت لري . سيمه ييز موقف يې له پخوا ښه ساتل شوى خو د خبريالۍ په ډگر كې يې ډېر كارونه كړي دي . ښاغلى فضل الرحمان وخت ناوخته ليكني هم كوي او د سيمه ييزو حالاتو د يو ښه څېړونكي په توگه پېژندل شوى دى . نوموړى په ۱۳۸۶ لمريز كال كي په جنوب لوېديځه حوزه كي د خبريالانو تر منځ د ازادو ټاكنو په نتيجه كي د جنوبي اسيا د ازادو رسنيو د ټولني سفما د مشر په توگه داسي وټا كل شو ، چې سيال كانديد يې نه لاره او تر دا مهاله د همدې ټولني مشر او د امريكا ږغ راډيو خبريال دى . نوموړى په هلمند كي د بي بي سي راډيو د خبريال شهيد عبدالصمد روحاني او جاويد احمد جوجو د وژنو مثال په خپلو بدو خاطرو كي وركوي . ښاغلي فضل الرحمان واده كړى او د شپږو اولادونو پلار دى . اخځونه
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: شهنواز تڼی
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%B4%D9%87%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B2%20%D8%AA%DA%BC%DB%8C
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: انگرېزي: د افغانستان يو پخوانی پوځي جنرال دی چې د پخواني ولسمشر ډاکټر نجيب الله د دولت په وړاندې يې يوه ناکامه کودتا ترسره کړه او تر کودتا وروسته پاکستان کې يې پناه وغوښتله. تر دې دمخه يې د افغانستان د لومړني ولسمشر سردار محمد داود خان په وړاندې په پوځي کودتاه کې د کوماندو بولندوی پاتې شوی. پوځی ژوند فعالیتونه شخصی ژوند مخينه ډگر جنرال شهنواز تڼی د خوست ولايت د تڼيو ولسوالۍ په دره گي کلي کې زېږېدلى دى. زده کړې ده لومړنۍ زده کړې د خپل کلي په ښوونځي کې کړې دي او د کابل له حربي لېسې څخه تر فارغېدو وروسته په حربي پوهنتون کې شامل او په ١٣٥٠ کال کې ددې پوهنتون له پلې پوهنځى فارغ شوى دى . نوموړي ، له ١٣٥٢ تر ١٣٥٦ کاله د کابل په بالاحصار کې د پراشوتي کوماندو او په پخواني شوروي اتحاد کې د قوماندانۍ او مسلکي مهارتونو زده کړې کړې دي. دندې شهنواز تڼي د ريشخورو د ٧مې پلې فرقې د يوه بلوک د قوماندان او د کابل بالاحصار د کوماندويي پراشوتي ځواک د ټولي قوماندان په توگه تر دندو اجرا کولو وروسته ، د ١٣٥٧ کال د ثور په ٧مه ، د خلقيانو او پرچميانو له خوا د سردار محمد داود خان د رژيم د ړنگېدو پر ورځ د کابل په بالاحصار کې د کوماندو پوځ قوماندان وټاکل شو . تڼي ، چې د ثور د ٧مې په کودتا کې يې فعاله ونډه لرله ، تر ١٣٦٨ کاله د مزار شريف په دهدادي کې د وسلوال پوځ لوى قوماندان ، د شمال زون د دفاع د رييس ، د هرات د عسکرى پوځ لوى قوماندان او د زون د دفاع رييس ، د دفاع وزارت د کشف د رييس ، د قرغې د ٨مې فرقې قوماندان ، د لومړي نمبر مرکزي قول اردو قوماندان ، د کابل گارنيزيون قوماندان ، د افغانستان د وسله وال پوځ لوى د رستيز ، د وطن د دفاع د عالي شورا منشي او دفاع وزير په توگه دندې ترسره کړې دي. شهنوزا تڼي چى د خلک دموکراتيک گوند د مرکزي کومېټې او ددې گوند د سياسي بېرو غړيتوب يې درلود ، په ١٣٦٨ کال کې د وخت د جمهور رييس ډاکټر نجيب الله پر ضد تر پوځي كودتاه وروسته پاکستان ته ولاړ او په ١٣٨٣ کال کې هېواد ته راستون شو. شهنواز تڼي ، په ١٣٧٢ کې د افغانستان د سولې غورځنگ گوند بنسټ کېښود او اوس هم د همدغه گوند مشري کوي. اخځونه د پژواک خبري اژانس د انټرنېټپاڼې د ژوند ليکونو برخه . افغان سياستوال د خلق د گوند غړي د ۱۹۵۰ زېږېدنې ژوندي خلک د افغانستان د خلق د ډيموکراټيک گوند سياستوال افغان کمونيستان افغان جنگسالاران د شمالي ټلوالې غړي
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: عبدالجبار ثابت
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%AC%D8%A8%D8%A7%D8%B1%20%D8%AB%D8%A7%D8%A8%D8%AA
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: ښاغلی عبدالجبار ثابت په ١٣٢٤ هجري لمريز کال کې د لوگر ولايت په محمداغې ولسوالۍ کې زېږدلى دى. او په قوم ستانکزى دى زده کړې نوموړى ، د کابل له حبيبيې لېسې او د کابل پوهنتون د حقوقو او سياسي علومو له پوهنځي فارغ شوى او په حقوقو او اقتصاد کې يې په ١٣٥٦ کال کې په امريکا کې ماسټري تر لاسه کړې ده . دندې ثابت ، په ١٣٥٦ کال کې له امريکا نه افغانستان ته راستون شو او تر ١٣٥٩ کاله يې په عدليه وزارت کې د سلاکار په توگه کار وکړ. نوموړى ، له دې وروسته د پېښور پوهنتون د منځنى اسيا د مطالعاتو په مرکز کې د استاد، په پېښور کې د افغان اسلامي پوهنتون د مرستيال او له امريکا غږ راډيو سره د خبريال په توگه دندې تر سره کړې . هغه له ١٣٨٢ کاله تر ١٣٨٤ کاله د کورنيو چارو وزارت حقوقي سلاکار و او له دې وروسته د هېواد د لوى څارنوال په توگه وټاکل شو. ثابت ، تېر کال د چنگاښ په مياشت کې وروسته له هغه چې ولسمشرۍ ته يې د خپل ځان د کانديدېدو اعلان وکړ ، د ولسمشر لخوا د لويې څارنوالۍ له دندې گوښه شو . نوموړى وايي چې ١٢ اقتصادي ، سياسي او نور کتابونه يې ليکلي او ژپاړلي او ټول چاپ شوي دي . اخځونه د پژواک خبري اژانس د ژوند ليکونو برخه. افغان سياستوال د شمالي ټلوالې غړي
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: پورچيستا ( د زردشت لور )
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%D9%88%D8%B1%DA%86%D9%8A%D8%B3%D8%AA%D8%A7%20%28%20%D8%AF%20%D8%B2%D8%B1%D8%AF%D8%B4%D8%AA%20%D9%84%D9%88%D8%B1%20%29
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: زموږ د لرغوني هېواد، نوموتې ښکلې پيغله پورچيستا يا پورچيست د زردشت لور ، د هيواد له نومياليو مېرمنو څخه گڼل کيږي ، تر دي چي يادونه يي داريايانو په سپېڅلي کتاب اوستا کښې هم راغلي ده . داوستا دگاسا په برخه کې د پورچيستا دکوژدې په هکله چي دپخوانۍ اريائي ټولنې يوه ځانگړي کړنه وه ، معلومات شته دي چي، دهمدي سپېڅلي پېغلې دخورا شهرت سبب شوي دي . داوستا دگاسا په برخه کي دپورچيستا په نوم داسي وينا ده : اي پورچيستا! ته چي دجاماسپ دژوند ملگرې کېدونکې يي ، هغه زردشت،پلار دي غواړي تر څو ته چي يوه له ښکلو او دښو اخلاقو څښتنه پيغلو څخه يي ، په ژوند کې دميړه خدمت کوونکې واوسه ، په کارونو کې يي مرستندويه شه ، دځوانۍ خيال يي وساته ، يو له بل سره په کارونو کې مشوره وکړئ ، دآراميتي دسپيڅلي عقېدي په بنسټ يو په بل ډير مهربانه اوسئ او هميشه درښتني اوسيدلو هڅه وکړي. په همدي مهال کوژده کړاى شوي پورچيستا وويل : هغه به ما ته ډير نژدې وي ، له هغه وخته چي ماله پلار څخه غواړي ،زه به ورسره بي مثاله مينه او عشق کوم ! جاماسپ چي دبلخي روحانې لارښود زردشت له ځانگړو معتمدينو څخه ؤ، دخپل وخت له مشهورو پوهانو څخه گڼل کېده.دوخت په ډيرو علومو کې يي لاس درلود، په ستورو شميرنه کې يي هم شهرت درلود. جاماسپ يو فاتح ، جنگيالئ او هوښيار سړي ؤ، چي ورڅخه يو کتاب دجاماسپ نامکپه نوم پاته دي . د پورچيستا له جاماسپ څخه يو زوي پيدا شو چي، نوم يي گرامي ؤ او په گرامي کرت کې يي نوم راغلى دى . ليکوا ل :حسين هدي ژباړه :بشيراحمدريان اخځونه له ټاټوبي ويبپاڼې څخه
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: عالم زېب مجاهد
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%B9%D8%A7%D9%84%D9%85%20%D8%B2%DB%90%D8%A8%20%D9%85%D8%AC%D8%A7%D9%87%D8%AF
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: کميډين او فلم جوړونکى عالمزېب مجاهد ٣٥ کاله وړاندې دکوزې پښتونخوا په اشنغر کې نړۍ ته راغلى دى. د پېښور پوهنتون دژبې اوادبياتو پوهنځى ېې پاى ته رسولى د ى . لس کاله کيږي چې پښتو تلویرنوني اوستیژي ډرامي او فلمونه جوړوي او پخپله برخه پکې برخه اخلي اورول پکې لوبوي. لنډه داچې ښاغلى مجاهد ډايرکټر او اکټر دى . لومړنى فلم ېې پيسه خبره کوي نومېدۀ. ډيرى فلمونه ېې کميډي څرنگوالى لري. د کميډي ډرامو او فلمونو وروستۍ لاسته راوړنې ېې پاليشي، چنگړيان ، ککى خان -دوه اوشاټارى دى. ښاغلی عالم زیب مجاهد په یوه ډرامه کې دی پکې جانان نومیده شهرت ته ورسید او دده ډیر مینه وال یې لا اوس هم جانان بولي. اخځونه پښتانه لوبگران
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: خاطره اسحاقزۍ
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%AE%D8%A7%D8%B7%D8%B1%D9%87%20%D8%A7%D8%B3%D8%AD%D8%A7%D9%82%D8%B2%DB%8D
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: خاطره اسحاقزۍ د خان محمد خان لور ده . دا په لمريز کال کې په کابل کې زيږدلې ، خو اصلي ټاټوبى يې د کندهار د پنجوايې ولسوالۍ ده. خاطرې اسحاقزۍ منځنۍ زده کړې د کابل ښار د خيرخانې مينې يوولسم نمبر عالي ليسې کې تر سره کړي او ثانوي زده کړیې یې هم په همدغې ليسې کې کړې دي . اسحاقزۍ د دوو نيمو کلونو راپديخوا په يوه خصوصي ټلويزيون او راډيو کې د وياندې او پريډوسرې په توگه دنده تر سره کوي ، د دې تر څنگ کله ناکله لنډې کيسې ، شعرونه ، د نورو ژبو نه پښتو ژبي ته د ځينې په زړه پورې توکې ژباړې ،او داسې نورې خورې ورې ليكينې هم كوي .
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: محمد نور
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%20%D9%86%D9%88%D8%B1
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: ولسي شاعر محمد نور د محمد مير زوى او د طا لب لمسی دي ، چه په ١٢٤٣ ش کال د اوزبين په سيمه کې زيږېدلي ، او په وړکو ټيوالي کي د لغمان د اليشنگ ولسوالۍ د غازي اباد سيمې ته راغلى او تر يوه وخته پورې هلته اوسيده . خداى بښلي محمد نور ويلي ، چي موږ ښا يسته زيات عمر د مخه له غازي اباده كډه کړي وه او د لغمان مرکز سلطان غازي بابا په بانډه کي مو ژوند کاوه او د ژوند تر پايه همدلته وو. محمد نور ليک او لوست نه شو کولاي او يو نالوستى شاعر وو . سربېره پر خپلې مورنۍ ژبې پښتو په پشه يې او دري هم پوهېده او له پښتو سره پر دغو نورو ژبو هم شعرونه هم لري .
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: خسرو اپريدى
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%AE%D8%B3%D8%B1%D9%88%20%D8%A7%D9%BE%D8%B1%D9%8A%D8%AF%D9%89
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: ښاغلى خسرو اپريدى د اول باز خان زوى ، په خټه زخه خېل اپریدى ، د پښتړ او لسې او سندر غاړي شاعر په ۱۹۰۶ کال د خیبر په سیمه کي زیږدلي دی . ښاغلي مراد شنوارى په خپل کتاب د خیبر ادب کښی لیکې ، چې د خسرو شاعرانه شعور په ۱۹۲۷ کال کي ټکان وخوړ او راویښ شو . د ښاغلي مراد په وینا ښاغلي خسرو د پښتو ژبې د پخواني شاعر میرا اپریدی په څیر د شعر او شاعرۍ نه علاوه په موسقۍ او نورو ملي آهنگو نو کښي هم لوي لاس درلود او بیا لیکي چې : هر کله به چې د چرسو نشي د کیف اوسرور په چپو لاهو کړو نو د رباب گونگي تارونه به ئې وترنگول ،ورو ورو به يې په گوتو کښی یوې نوې مسحورونکې نغمې د ژوندانه ساه واخیسته او بیا به هم د هغې نغمې په پسنده غیږ کښي یوه داسي زړه سوانده غزل ځاى ونیو ، چه د سترگو په رپ کښي به د امو دریاب د غاړو نه تر اباسین پوري د پښتو نخوا د هرې حجرې د رباب او منگي سره همنوا شو .
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: اسد الله زمری
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%D8%B3%D8%AF%20%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87%20%D8%B2%D9%85%D8%B1%DB%8C
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: اسدالله زمرى ۱۳۳۳ لېږديز لمریز کال، د لغمان ولايت د افغانستان يو پښتو ژبی شاعر او ليکوال دی. مخينه اسدالله زمرى د حاجي عبدالحمید زوی، پر ۱۳۳۳ ل ل کال په لغمان ولایت کې زېږیدلی دى. د لښکرگاه لېسې تر پاى ته رسولو وروسته يې خپلې لوړې زده کړې د ماسترۍ تر درجي پورې د کابل پوهنتون د حقوقو او سیاسي علومو په پوهنځي کې سرته رسولې دي. د هېواد په بېلابېلو حقوقي ارگانونو کې د دندې له تر سره کولو وروسته پر ۱۳۷۲ ل ل کال له هېواده وتلو ته اړوت او په المان کې کډوال شو، چې تر اوسه په دغه هېواد کې له خپلې میرمنې او څلورو اولادونو سره د پردیسۍ ژوند تېروي. هغه له ۱۳۵۶ ل کاله راهېسې شعر لیکي او د هېواد په بیلا بیلو خپرونو کې يې شعرونه خپاره شوي دي. چاپ شوي نښيرونه يې ۱- اوښکې او سکروټې شعري ټولگه، د ۱۳۵۶ ل کال چاپ. ۲- د لمبو کلی شعري ټولگه، د ۱۳۷۹ ل کال چاپ. ۳- د پتنگ وزر شعري ټولگه، د ۱۳۸۷ ل کال چاپ. ۴- په افغانستان کې د اساسي قوانینو تدوین او د ځینو حقوقي موازینو څرنگوالي ته یوه کتنه، د ۱۳۶۸ ل کال چاپ.
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: علي گل پيوند
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%B9%D9%84%D9%8A%20%DA%AF%D9%84%20%D9%BE%D9%8A%D9%88%D9%86%D8%AF
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: علی گل پیوند زوکړه د ۱۳۲۷ لمريز لېږدي کال د کب میاشتې ۲۱ د کونړ ولايت - مړینه د ۱۳۹۹ ل ل کال غويی، جرمني، هامبورگ د افغانستان يو پښتو ژبی شاعر او لیکوال وو. مخينه علی گل پیوند د ۱۳۲۷ لمريز لېږدي کال د کب میاشتې پر ۲۱ د کونړ ولایت د پشد په کلي کې زیږیدلی دى. لومړنې زده کړي یې د پشد د کلې په ښوونځي كې وکړې. پيوند له څلورم ټولگي نه نظم وايه او مشر ورور ته به يې کيسې لوستلې. ورو ورو يې د شعرونو او بيا پخو او ښو شعرونو ليکل پيل کړل. نورې زده کړې يې په ابن سینا او کابل ښوونتون دارالمعلمین کې سر ته رسولې دي. پر ۱۳۵۱ ل ل کال یې د کابل پوهنتون د ادبیاتو او بشري علومو له پوهنځي نه د لېسانس بريليک دیپلوم تر لاسه کړى دى. پر ۱۳۵۶ ل ل کال یې د ښوونکو د روزنې په اکاډمۍ کې د فوق لیسانس پورې زده کړې بشپړې کړې. دندې پیوند ، د روښان په عالې دارلمعلمین کی د استاد ، د انیس او د ثور انقلاب د ورځپاڼو د مسؤل مدیر او د اطلاعاتو او کلتور وزارت د مرستيال په توگه دندې سرته رسولې دي. علي گل پیوند پر ۱۳۵۹ ل کال جرمني ته د سفير په توگه وگومارل شو، خو تر تگ دمخه د دغې دندې پر ځای زندان ته وليږل شو. نوموړي ۸ کاله د څرخي پله په زندان کې تير کړل او تر ۱۳۶۷ ل ل کاله له کاره گوښه وو. له جیل نه تر راوتو وروسته د البیرونې نشراتې موسسې د سروال رییس په توگه و گومارل شو. پيوند د ډاکتر نجيب الله د واکمنۍ تر پای ته رسېدو او په هېواد کې د کورنۍ جگړې لا تاوجنېدو له لامله د نورو گڼ شمېر افغانانو په څېر دې ته اړوت چې له هېواده بهر ولاړ شي او کډوال شي. هفه وو چې له خپلې کورنۍ سره جرمني ته ولاړ او په هامبورگ ښار کې مېشت شو. مړينه شاعر او ليکوال علي گل پیوند د ۱۳۹۹ ل ل کال د غويي مياشتې پر د ورپېښې ناروغۍ له لامله د جرمني په هامبورگ کې له دې نړۍ سترگې پټې کړې. اورا يې ښاده او جنت يې ځای شه. چاپ شوي نښيرونه يې ۱- زړه ډمه: دا د پیوند د شعرونو هغه ټولگه ده چې د ۱۳۵۸ لمريز لېږدي کال په پاي کې چاپ شوې، خو تر خپرېدو دمخه د تور جلات د لښکریانو په لاس بنده او ورکه شوه. ۲- سیلۍ شعري ټولگه د ۱۳۶۸ لمريز لېږدي کال کابل چاپ. ۳- باولۍ د شعرونو ټولگه د ۱۳۶۸ ل ل کال کابل چاپ. ۴- د سينما ياران شعري ټولگه. ۵-سياسي طنزونه. د علي گل پيوند د شعرونو څو بېلگې دا سړې کرښې سیـزمـه دا بـې مینـې - چې نه ستا زړه تودوي او نه زما وینـې د رټلي ذهن تـاو کـې یې راتاو کـــړم - شي د شنه اسمان په غـاړه سپینـې سپینـې ما ویل تندر به د زړه په تل کې پریوزي - خو ستا سترگو کې خبـرې مینـې مینـې ما وې دا به د ترخــو شپــو ترانـې شـي - زما شعر کــې بـه ځـي د زړگـي وینـــې اور دې پورې شي په داسې ساړه شـعـر - چې يې لوند نه شي گریوان د چا د مینې اخځونه ۱- د سمسور وېبپاڼې د شعرونو برخه ۲- ۳- ۴- پښتانه شاعران پښتانه ليکوال افغاني ليکوال پښتانه افغانان
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: شهسوار سنگروال
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%B4%D9%87%D8%B3%D9%88%D8%A7%D8%B1%20%D8%B3%D9%86%DA%AF%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%84
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: شهسوار سنگروال زوکړه ١٩٥١ زېږدي کال د لغمان ولايت د افغانستان يو پښتو ژبی ليکوال او شاعر دی. مخينه شهسوار سنگروال پر ۱۹۵۱ ز کال د لغمان د ښکلې او شاعرانه سيمې د سنگر په کلي کې زېږېدلی دی. لومړنۍ زده کړې يې د سنگر په ښوونځي او بيا پر ١٩٦٩ ز کال له روښان ليسې څخه فارغ شو. ښاغلي شهسوار سنگروال خپلې لوړې زده کړې د ننگرهار په لوړ ښوونتون عالي دارالمعلمين د تاريخ، جغرافې په څانگه او د ادبياتو پوهنځي په پښتو څانگه کې تر سره کړې دي. هغه لومړی د تاريخ څانگه او بيا يې د ادبياتو پوهنځی ولوست. سنگروال نيازی د ښوونې او روزنې، راديو تلويزيون، اطلاعات او کلتور، ودانولو چارو، د لوړو او مسلکې زده کړو په وزارتونو کې رسمي دندې ترسره کړې دي. پر ١٩٩٢ ز کال پېښور ته ولاړ؛ هلته يې لومړی د احمد شاه بابا په نوم ليسه جوړه کړه او بيا يې پر ١٩٩٣ ز کال د احمدشاه ابدالي پوهنتون تاسيس کړ او د پوهنتون د رياست چارې يې پر غاړه واخيستې. په لندن کې د افغان ادبي جرگې تاسيس او مشري، د شمله فرهنگي مهالنۍ بنسټ اېښوونه او مشري يې هم كړې ده. چاپ شوي نښيرونه يې ۱- شمله. ۲- هوسۍ او کيږدۍ. ۳- د شبنم ښيښه. ۴- د نکريزو پاڼه. ۵- د ډرامې تاريخ او فن. ۶- مساپر. ۷- د سپين غر له پاسه. ۸- څانگه. ۹- د پښتو ادبياتو معاصر تاريخ. ۱۰- د تاريخ په تله کې. ۱۱- د افغانستان د تاریخي جغرافیی څرنگوالی. د ۲۰۰۶ ز کال، د الازهر خپرندویې ادارې پېښور چاپ. د شعر څوبېلگې اخځونه ۱- ۲- ۳- پښتانه ليکوال پښتانه شاعران افغاني ليکوال پښتانه افغانان
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: د افغانستان د پوهنتونونو لړليک
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%AF%20%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%20%D8%AF%20%D9%BE%D9%88%D9%87%D9%86%D8%AA%D9%88%D9%86%D9%88%D9%86%D9%88%20%D9%84%DA%93%D9%84%D9%8A%DA%A9
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: دا لاندې په افغانستان کې د پوهنتونونو یو لړلیک دی، چې د ولایتوتو په ترتیب اڼل شوي. بلخ د بلخ پوهنتون هلمند د بست پوهنتون هرات د هرات پوهنتون كابل شارق پوهنتون پيشگام د لوړو زده كړو موسسه حربي پوهنتون د افغانستان امريکايي پوهنتون د باختر پوهنتون د پيداگوگي پوهنتون د خاوران ښونیزه موسسه د دعوت پوهنتون د كابل د پولي تكنيك پوهنتون د كابل طبي پوهنتون د مریم د لوړو زده کړو موسسه د مولانا جلال الدین محمد بلخي د لوړو زده کړو موسسه د میوند د لوړو زده کړو موسسه رڼا د لوړو زده كړو موسسه كابل پوهنتون كاتب د لوړو زده كړو موسسه كاردان پوهنتون کندهار د كندهار پوهنتون خوست هرا پوهنتون د خوست پوهنتون پامير پوهنتون ننگرهار د ننگرهار پوهنتون الفلاح پوهنتون خراسان پوهنتون تابش پوهنتون اريانا د لوړو زده کړو مؤسسه سپين غر د لوړو زده کړو مؤسسه روښان د لوړو زده کړو مؤسسه التقوا د لوړو زده کړو مؤسسه پكتيا د پکتيا پوهنتون نور ولايتونه د البيروني پوهنتون د باميان پوهنتون د بدخشان د لوړو زده كړو موسسه د پروان د لوړو زده كړو موسسه د تخار پوهنتون د جوزجان پوهنتون د غزني پوهنتون فارياب د لوړو زده كړو موسسه د لغمان پوهنتون زده كړه په افغانستان كې
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: د جمشيد تخت
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%AF%20%D8%AC%D9%85%D8%B4%D9%8A%D8%AF%20%D8%AA%D8%AE%D8%AA
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: دا لرغونې او تاریخي سیمه د لوگر ولايت دبرکي برک ولسوالۍ په سجاوند کې پرته ده.لکه څنگه چې دنوم له قرایینو څخه یې ښکاري،نو لرغونتیا ېې د آریایانو دریم ستر افسانوي پاچا جمشید زمانو ته رسیږي،چې ۲۵۰۰قبل المیلاد ېې تاریخي جرړې غزیږي.له تخت جمشید سیمې څخه دسروزرو اوسپینو زرو دوه مجسمې نارینه اوښځینه ترلاسه شوي دي،چې بیا دطالبانو دواکمنۍ پرمهال له دغې سیمې څخه قاچاق شوي دي. دا نو څرگنده نه ده، چې دا دوه سترې تاریخي مجسمې په کوم بهرني موزیم کې دنندارې لپاره ایښودل شوي وي.همدا ډول له تخت جمشید څخه داسې ډبرینې لیکنې لاس ته راغلي،چې ددې سیمې دپیړیو پیړیو لرغونتوب په زبات رسوي.
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: د خوست پوهنتون
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%AF%20%D8%AE%D9%88%D8%B3%D8%AA%20%D9%BE%D9%88%D9%87%D9%86%D8%AA%D9%88%D9%86
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: د خوست پوهنتون دویم نوم: د شیخ زاهد پوهنتون دغه پوهنتون د افغانستان په ختیځ سرحدي ولایت یانې خوست کې پروت پوهنتون دي چې په ۲۰۰۰ زیږدیز کال کې تاسیس شوي. دغه پوهنتون له خپل پخواني ځای یانې پېښور پاکستان څخه رالیږدول شوي کوم چې هلته د افغان پوهنتون پېښور په نوم یادیده او دا لیږدونه د ولسمشر حامد کرزي په رسمی فرمان سره ترسره شو. د خوست پوهنتون نهه پوهنځې او له ۳۰۰۰ څخه ډیر زده کړیالان لري. او همدارنگه دغه پوهنتون یو شخصي راډيو سټیشن د ژورنالیزم خبریالي پوهنځی لپاره هم لری سرچینې خوست ښار رسمي ویبپاڼه د خوست پوهنتون د عرب متحده اماراتو په اقتصادي مرسته جوړ شوي نو ځکه خو د شیخ زاهد د پوهنتون په نوم یی هم یادوي باندنی تړنې د افغانستان د لوړو زده کړو وزارت د افغانستان پوهنتونونه
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: د بلخ پوهنتون
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%AF%20%D8%A8%D9%84%D8%AE%20%D9%BE%D9%88%D9%87%D9%86%D8%AA%D9%88%D9%86
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: د بلخ پوهنتون چې د بلخ ولايت د مزار شريف په ښار كي دی د افغانستان په شمال كې موقعت لري ددغه پوهنتون بنسټ په ۱۹۸۶ كې کېښودل شو. چې اوسمهال دغه پوهنتون نږدي ۴۰۰۰ محصلين لري او دغه پوهنتون وروسته د كابل پوهنتون څخه د هيواد دويم پوهنتون دی. او دغه لاندې پوهنځۍ په دې پوهنتون كې شته انجينري اقتصاد خبريالي ادبيات حقوق او ساينس دا هم وگورئ د افغانستان د پوهنتونو لړليك اخځونه
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: د هرات پوهنتون
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%AF%20%D9%87%D8%B1%D8%A7%D8%AA%20%D9%BE%D9%88%D9%87%D9%86%D8%AA%D9%88%D9%86
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: د هرات پوهنتون چې د هرات ولايت په پلازمېنه او د افغانستان په لويديځ زون كې شتون لري او په ۱۹۸۸ ز كال ېې بنسټ ايښودل شوی. په دغه پوهنتون کې اوسمهال د ۳۰۰۰ په شاوخواکې د محصلينو اټکل شوی، چي ۹۰۰ يې ښځينه محصيلينې دي . د هرات پوهنتون د ۱۲ پوهنځيو څخه جوړ شوی چې په لاندې ډول دي. کرهنه اقتصاد درملتون فارمسي اسلامي زده کړې حقوق سولگر پوهنه كمپيوتر ساينس ژبي او ادبيات ساينس انجينري خبريالي وترنري درمل ټولنيز ساينس او د مجسمي هنرونه. داهم وگورئ د افغانستان د پوهنتونو لړليك كابل پوهنتون باندني تړني د هرات پوهنتون ويبپاڼه د افغانستان پوهنتونونه پوهنتونونه
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: د افغانستان امريکايي پوهنتون
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%AF%20%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%20%D8%A7%D9%85%D8%B1%D9%8A%DA%A9%D8%A7%D9%8A%D9%8A%20%D9%BE%D9%88%D9%87%D9%86%D8%AA%D9%88%D9%86
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: د افغانستان امريکايي پوهنتون په انگلیسي د افغانستان لومړنی شخصي پوهنتون دی چې په ۲۰۰۶ ز کال يې بنسټ ايښودل شوی. دې پوهنتون په خپل لومړي ښوونیز کال کې ۳۵۰ پوهنپالان محصلین جذب کړه، چې د زده کړو ژبه یې انگلیسي ده. دا پوهنتون د معلوماتي ټېکنالوجۍ، سافټویر انجینیرېنگ او مخابراتي چارو، سیاسي علومو پوهنځي کې د نړیوالو اړیکو، اداري امورو رهبرۍ، مدیریت او سوداگرۍ پوهنځي کې د مالیاتو، بانکوالۍ، بازارموندنې، اقتصاد او مدیریت ډېپارټمېنټونه لري چې د زده کړو چارې یې د یو شمېر امریکایي او ځینو افغاني ښوونکو له خوا پر مخ وړل کېږي. همدارنگه دې پوهنتون کې د لرې واټن زده کړې یا هم ترسره کېږي چې پوهنپالان په اړوند پوهنتون کې خپلو ټولگیو ته حاضرېږي او په بهرنیو هېوادونو کې د پوهنتون ښوونکو له د انټرنېټ په وسیله زده کړه ورکول کېږي. مخېنه تاریخ د زده کړو درانه فیسونه له کومه ځایه چې معلومه ده، افغانستان یو بېوزله او فقیر هېواد دی، چې د یوه زده کړیال محصل د کورنۍ لپاره به دا ډېره گرانه وي چې د خپلو اولادو زده کړو لپاره لس زره امریکایي ډالره کالنی فیس برابر کړي. مایکل سمېټ په افغانستان کې د امریکایي پوهنتون رییس له اشنا راډیو سره یوه مرکه کې وویل چې مونږ ددې مسئلې په پوهېدو چې د افغانستان ټول وگړي بډایه نه دي، نو په دې توگه هڅه کوو چې د سیمه ییزو ټولنیزو شخصیتونو په مالي ملاتړ د پوهنپالانو محصلینو دا ستونزه راکمه کړو. سمېت وایي چې اوسمهال د بلخ او هرات ولایتونو یو شمېر پوهنپالان د اړوندو ولایتونو د ځینو پانگه والو له خوا مالي ملاتړ کېږي چې په دې توگه زموږ په پوهنتون کې خپلو زده کړو ته دوام ورکوي، او دا یې هم زیاته کړه چې دا پروسه نورو ولایتونو ته هم غزېدلې ده. اوسمهال له ۱۰۰ ډېر پوهنپالان چې انجونې هم په کې دي، د زده کړو کالنی فیس یې په کابل کې د امریکا د سفارت له خوا ورکول کېږي، چې په راتلونکي کال به له دې بورسونو سکالرشېپونو گټه اخېستونکو پوهنپالانو شمېره ۱۵۰ تنو ته لوړه شي. د منلو لپاره اړین مدرکونه ۱. د منلو فورمې ډکول ۲. د ښوونځي درې کلنې نمرې اصل ۳. د ښوونځي ډېپلوم اصل ۴. اصلي تذکره ۵. د ټافل یا ایلېټس اصلي رپوټ . ۶. یوه پاڼه لیکنه ۷. له خپلوانو پرته د یوه بل چا توصیه لیک بهرنۍ تړنې افغانستان امریکایي پوهنتون رسمي ویب سایټ یو ایس ایډافغانستان: تعلیمي ویب سایټ د افغانستان حقوقي ښوونیزه پروژه - رسمي ویب سایټ تړلې لیکنې د افغانستان پوهنتونونه سرچینه پوهنتونونه د کابل پوهنتونونه د افغانستان پوهنتونونه کابل کې ښوونه و روزنه په افغانستان کې ښوونه و روزنه افغانستان
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: دعوت پوهنتون
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%AF%D8%B9%D9%88%D8%AA%20%D9%BE%D9%88%D9%87%D9%86%D8%AA%D9%88%D9%86
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: د دعوت پوهنتون د افغانستان د خصوصي پوهنتونونو په کتار کې يو پوهنتون دی چې بنسټگر يې افغان جنگسالار او د ولسي جرگې غړی عبدالرسول سياف دی. په دغه پوهنتون کې چې د انجنيرۍ، قانون او شرعياتو زده کړې ورکول کېږي.
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: كاردان پوهنتون
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D9%83%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D9%86%20%D9%BE%D9%88%D9%87%D9%86%D8%AA%D9%88%D9%86
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: كاردان د افغانستان د شخصي پوهنتونو څخه يو دي چي په ۲۰۰۲ كال كي يي بنسټ ايښودل شوى د افغانستان پوهنتونونه زده كړي په كابل كې
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: هرا پوهنتون
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D9%87%D8%B1%D8%A7%20%D9%BE%D9%88%D9%87%D9%86%D8%AA%D9%88%D9%86
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: د هرا پوهنتون په ختیځ ولایت خوست کې یو خصوصي پوهنتون دی چې دا پوهنتون په دې ولایت کې د افغانستان یو له لومړنیو خصوصي پوهنتونو څخه دي. سرچینې
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: کابل پوليتخنيک پوهنتون
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%DA%A9%D8%A7%D8%A8%D9%84%20%D9%BE%D9%88%D9%84%D9%8A%D8%AA%D8%AE%D9%86%D9%8A%DA%A9%20%D9%BE%D9%88%D9%87%D9%86%D8%AA%D9%88%D9%86
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: د کابل پولیتخنیک پوهنتون په كال ۱۹۶۳ كي د كابل ولايت د كارته ميوند په سيمه كي چي د انټر كانټيننټل هوټل شا ته پروت دي منځته راغلي او دغه پوهنتون ۳ پوهنځي گانې او ۱۹ څيرمه څانگې لري چي ۱۱ يي مسلكي او ۸ يي عمومي دي . په ۲۰۰۱ كال كي د نوي حكومت چي د لويې جركې د پريكړې پر بنسټ منڅته راغى ددغي جرگې كيږدى د همدې پوهنتون په سيمه كي وو دغه كيږدى چې د يو كور په شان جوړ شوې وو په يو وخت كې ۱۵۰۰ كسه پكې ځايدل. دا هم وگورئ د افغانستان د پوهنتونو لړليك د افغانستان پوهنتونونه زده كړي په كابل كې
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: خراسان پوهنتون
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%AE%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D9%86%20%D9%BE%D9%88%D9%87%D9%86%D8%AA%D9%88%D9%86
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: د خراسان پوهنتون په ۲۰۰۷ ز. کال کې د يوه شخصي پوهنتون په توگه ثبت شوی. دا پوهنتون د افغانستان د ننگرهار ولايت په پلازمېنه، جلال آباد ښار مېوې منډیي سره نږدی موقعیت لري.. دا هم وگورئ روښان پوهنتون الفلاح پوهنتون سپین غر پوهنتون
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: د البيروني پوهنتون
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%AF%20%D8%A7%D9%84%D8%A8%D9%8A%D8%B1%D9%88%D9%86%D9%8A%20%D9%BE%D9%88%D9%87%D9%86%D8%AA%D9%88%D9%86
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: د البيروني پوهنتون په انگرېزي: - د کاپيسا په ولايت کې يو افغاني پوهنتون دی چې په ۱۹۹۸ ز. کال کې يې بنسټ ايښودل شوی. دا پوهنتون د ۱۱ مې پېړۍ د نامتو افغان فيلسوف ابو ريحان محمد بن احمد بيروني په نوم نومېدلی. د البېروني پوهنتون د کاپيسا د ولايت د کوهستان په ولسوالۍ کې د گلبهار د نساجي د فابريکې تر څنگ موقعيت لري. دا پوهنتون د کابل نه ۷۰ ميله ليرې واټن کې پروت دی او څه د پاسه ۱۵۰۰ زده کوونکي لري. د دې پوهنتون اوسنی ريس رشيد خان عزيز کوهستانی دی. په دغه پوهنتون کې د لاندينيو څانگو په برخه کې زده کړې ورکول کېږي: کرهڼه انجنيري قانون او سياسي زده کړې ادبيات او ژورناليزم طب شرعيات د افغانستان پوهنتونونه پوهنتونونه
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: رڼا د لوړو زده كړو موسسه
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%B1%DA%BC%D8%A7%20%D8%AF%20%D9%84%D9%88%DA%93%D9%88%20%D8%B2%D8%AF%D9%87%20%D9%83%DA%93%D9%88%20%D9%85%D9%88%D8%B3%D8%B3%D9%87
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: د رڼا دلوړو زده كړو موسسه د افغانستان د لوړو زده كړو په وزارت كي يوه نومكښلي راجستره موسسه ده. باندنى تړنې د بنسټ رسمي ويبپاڼه د افغانستان پوهنتونونه زده كړي په كابل كې
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: ملكى خزان
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D9%85%D9%84%D9%83%D9%89%20%D8%AE%D8%B2%D8%A7%D9%86
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: ملکی خزان ۱۳۳۶ ل ل کال د لغمان ولایت، د افغانستان يو پښتو ژبی شاعر دی. مخينه ملکی خزان د محمد سرور زوی پر ۱۳۳۶ لمریز کال د لغمان ولایت د هرمل سیمې د لعل کلي په یوه روښانده کورنۍ کي زېږېدلی دی. لومړنۍ زده کړې يې د لغمان ولایت په لومړني ښوونځي او تر یوولسم ټولکي پورې د روښان په لیسه کی ترسره کړې دي. دولسم ټولگی يې د کابل ولایت په انصاري لیسه کې پر ۱۳۵۸ کال پای ته رسولې دي. د کابل پوهنتون د ژبو او ادبیاتو پوهنځي تحصیلي دوره ترې د وخت د ستونزمنو شرايطو له امله نیمگړې پاتې شوه او یو کال يې په کابل کې د ژورنالیزم مسلکي زده کړه وکړه. ملکی خزان د افغانستان په اردو کې د ډگروالۍ تر رتبې رسیدلی دی. هغه د خپل عمر له ۱۶ کلنۍ نه راهيسې له شعر او شاعرۍ سره مینه درلوده. د نورو شاعرانو د شعرونو له لوستلو نه يې ډېر خوند اخیست. ملکي خزان د افغانستان د لیکوالو او شاعرانو د ټولنې او افغاني فرهنکي ټولنو غړیتوب درلود. شعرونه يي په ځانگړي ډول د پیام، زیري، پامیر، طلوع افغان، د ځوانانو په خپرونو، پيوستون جرگې، سباوون، ژوندون، اردو او په پېښور کی د افغان د اطلاعاتي مرکز، د افغانستان په نوم مجلو کې او د افغانستان د راډیو ټلويزيون د څپو له لارو خپاره شوي دي. دوه ځله د نغدي ادبي جايزو په تر لاسه کولو بریالی شوى دی. چاپي اثار ښاغلي ملکي خزان درې شعري ټولگې چاپ شوې چې نومونه يې دادي: پرديسې نغمې لومړی شعري جونگ. ددې ټولگې ډېره برخه يې په پردیسۍ او له هېواده بهر مهال کې لیکلې ده. لکه جل وهلې هیلې شعري ټولگه. په هندارو کې خوبونه شعري ټولگه. د ملكي خزان د شعر څو بېلگې رخه کیسه دومره مې ترخه شوه د ژوندون کیسه لــکه څو چې زغمي د شبخون کیسه زه چــــې خپــل نصیب ته فکر وکړمه هله شي رایــاده د مجنـــــون کیسه سوو پرهارو تـــه چـــــې د زړه گورم خولې نه مې بهر شي د افـــسون کیسه کله جفا کار اشــنا بــاور کــوي کړم که ورته تېره د جـنــون کیسه ای بده قسمته پر تـا څــه وکـړم؟! هېره دې کړه مـا نه د ازمون کیسه که زه نه وم پروا نشته چی ودان د غه وطن شي ،که زه نه وم پروانه شته چی سمسور لکه گلشن شي ، که زه نه وم پروانه شته داتیاره گوټـونه ،نه وی هره خوا رڼا ،رڼا وي هر وگتړی مو پتمن شي که زه نه وم پروانه شته دتیري او تـجاوز لاسونه قطع شي ولس نه نیست نابود مو میر څمن شي که زه نه وم پروانه شته لوږ ه ، تنده ، بي کوري فقر او فساد شي دلته محوه لوڅ ،لغړ مو پټ په تن شي که زه نه وم پروا نه شته تـیره نـو کي اغـز ي مـو په گلونو رابد ل شي د کروړ د ښته او دامن شي که زه نه وام پر وانه شته لوړ مقام د انسانیت ته په درنه سترگه کتل وي ورک د جهل سور خوږ لن شي که زه نه وم پر وانه شته عدالت ،علم او انصاف وي د ورورۍ ښکلي فضاوي گوزارونه په د ښمن شي که زه نه وم پروانه شته د بلبلو له خولو واورمه د خلکو تراني بیا چي خزان ورک له چمن شي که زه نه وم پروا نه شته سرچينه پښتانه ليکوال
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: نظير احمد انگار
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D9%86%D8%B8%D9%8A%D8%B1%20%D8%A7%D8%AD%D9%85%D8%AF%20%D8%A7%D9%86%DA%AF%D8%A7%D8%B1
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: ښاغلي نظير احمد انگار د ښاغلي ولي محمد زوى په خټه گاړى په ١٣٥٢لمريز کال د چنگاښ د مياشېى په ١٦نيټه د هېواد په ختيځ کى د لغمان ولايت د علينگار ولسوالۍ په ښکلې او سمسوره دره کې د پړوايى په کلي کى نړۍ ته سترگې پرانيسېي . د کوچنيوالي او د خاپوړو په نازکو شيبو کى يى د همدې چاپيريال له پاکې او تازه هوا څخه نفس اخيستى . لمړنۍ زده کړې يېى د ننگرهار ولايت په عالي لېسه کې سرته رسولې دي . دى لا ډير کوچنى وو ، چې د شعر او ادب سره يې بى سارې مينه پيدا شوه ، او د وخت په تيرېدو سره يې مينه داسې اوج ته ورسيده ، چې خپله يې هم د شعر او ادب دنيا ته راودانگل . لا يې لومړنۍ زده کړي سرته نه وې رسولي ، چې په داستان او د شعر په ليکلو يى پيل وکړ او ډير ژر يى په مشاعرو او ادبي غونډو کې برخه واخيسته ، ډير شعرونه او داستانونه يى د هيواد په ورځپاڼو او مجلو کى نشر ته سپارل شوي دي . په ډير چټکي سره يې د شعر او ادب لړې پر مخ روانه وه نږدې دوه مجموعى يى د نشر لپاره چمتو کړې وي تر څو خپل د هيلو وړه دنيا پکې سمسوره اوغوړيدلې وويني ، خو له بده مرغه چې د هيلو دا کاروان يى په نيمه کې پاتې شو او منزل ته د رسيدو توان يې ونه موند . په هېواد کې د کورني ناورين د رامنځته کيدو سره سم د نورو قربانيو تر څنگ دده د هلو ځلو ادبي هستي هم قرباني شوه او د همدى لړۍ په سلسله کى له هيواده څخه د مهاجرت کشتى ته راوخوت چه تر ننه پورې د سويډن په هېواد کى د مهاجرت شپې او ورځى پر مخ بيايى تر ډيره وخته پورې يې د مايوسې له مخې د شعر او ادب دنيا ته شا کړې وه ، چې له نيکه مرغه يو ځل بيا يې په دې وروستيو کې د شعر او ادب بڼ ته مخه كړې ده . ددوي د لا برياليتوب په هيله . سمسور حبیبي اخځونه
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: عزت الله شمسزى
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%B9%D8%B2%D8%AA%20%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87%20%D8%B4%D9%85%D8%B3%D8%B2%D9%89
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: عزت الله شمسزی پر ۱۳۵۸ لمريز لېږدي کال د لغمان ولایت د الینگار ولسوالۍ په کنده راجایي نومې کلي کې زیږېدلی دی. زده کړې عزت الله شمسزی منځنۍ زده کړې په پښتونخوا کې د درسمندو کمپ په لېسه کې پای ته رسولې ، پر ۲۰۰۲ کال یې په پېښور پوهنتون کې د ژورنالیزم له څانگې څخه د لیسانس سند واخیست. له اوو کالو راهیسې په فرهنگې کارونو بوخت دی ، د هیلې مجلې مرستیال ، د کاوون اوونیزې مسوول مدیر او همدا راز له ۲۰۰۳ م کال راهیسې په بیلابیلو نړیوالو ټولنو کې مطبوعاتي مسوول او ویاند چې اوس هم د ملگرو ملتونو په یوه دفتر کې د مطبوعاتي مسوول او ویاند په توگه کار کوي . عزت الله شمسزى له ۲۰۰۰م میلادي کال راهیسې بېلابېلو ملي او نړیوالو ورځپانو ، مجلو او ویب پاڼو سره همکاري کوي . په درېيو ژبو پښتو، دري او انگلیسي لیکنې کولای شي . چاپي اثار د نورو فرهنگي منډو ترړو ترڅنگ یې یو شمېر کتابونه هم لیکلي چې په لاندې ډول دي: ۱-د نښترو او گورگرو څو سندرې دلغمان د شاعرانو تذکره چاپ. ۲-هنر او هنري څرنگوالی ناچاپ ۳- کیسې او نقدونه د بېلابېلو نړیوالو لیکوالو کیسې او پر کیسو یې نقدونه ناچاپ ۴-دشعرونو یوه ټولگه نوم مې لا ورته نه دې غوره کړی ناچاپ اخځونه پښتانه شاعران پښتانه پښتانه ليکوال
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: صديق الله بدر
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%B5%D8%AF%D9%8A%D9%82%20%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87%20%D8%A8%D8%AF%D8%B1
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: صديق الله بدر د ارواښاد بهادر شاه ځوى ، په ۱۳۴۸ لمريز كال د ننگرهار ولايت د سره رود ولسوالۍ د بر سلطانپور په يوه روحاني كورنۍ كې زوكړى دى. زده کړې لومړنۍ زده كړې يې تر درېيم ټولگي پورې پخپل كلي كې او پاتې نورې لومړنۍ او منځنۍ زده كړې يې تر لسم ټولگي پورې د كابل د سيد جمال الدين په لومړني ښوونځي ، د پنځه سوه فاميليو ښوونځي ، د خيرخانې او عمر شهيد په ليسو كې بشپړې كړې دي . تر هغه وروسته يې د مخابراتو په تربيوي مركز كې مسلكي زده كړوته مخه كړې او په ۱۳۷۰ لمريز كې دغه زده كړې يې د اقتصادي ستونزو له كبله ، د وروستۍ ازموينې په درشل كې نيمگړې پاتې شوې او په نظامي برخو كې يې رسمي دندې ته مخه كړه . د ۱۳۸۱ لمريز په لومړيو كې يې تر ازموينې وروسته له نوموړي مركز څخه د راډيو او تلوېزيون له څانگې د څوارلسم ټولگي د فراغت سند تر لاسه كړ. ادبي ژوند بدر له وړوكوالي له شعر او شاعرۍ سره مينه درلوده ، خو لومړنى شعريې په اتلس كلنۍ په ۱۳۶۶ كال كې ليكلى دى، چې يو بيت يې دا دى : د لومړي شعر تر ليكلو وروسته مطبوعاتو ته يې مخه كړه او له هغه وخت نه تر اوسه گڼ شعرونه ، لنډې كيسې ، په پښتو او دري ليكنې ادبي ، څېړنېزې او سياسي چاپ شوې دي . بدر له ۱۳۸۱ نه تر اوسه پورې په كليد گروپ كې په ژورناليستكي هڅو بوخت دى او د ۱۳۸۴ لمريز كال له نيمايي تر دې دمه پورې د كليد اوونيزې مسوول مدير دى . كليد اوونيزه يوه ټولنيزه ، سياسي او خپلواكه اوونيزه ده ، چې له كابل نه خپرېږي . سربېره پر دې نوموړى په افغانستان كې د نړيوال ژورناليزم د مركز ، د جنوبي اسيا يا سارك ټولنې د غړو هيوادونو د ژورنالستانو د ټولنې ، د شاد كره كتنې د ټولنې د رئيسه هئيت او د خوشال فرهنگي ټولنې او د افغان ادبي بهير غړيتوب هم لري . د بدر چاپي اثار د غشو تنده - شعري ټولگه - ۱۳۷۷ چاپ ستا به خوښه شي كه نه؟ - د ځوانو شاعرانو تذكره - ۱۳۷۷ چاپ آئينه - د دري ژبو ليكوالو د لنډو كيسو غورچاڼ سريزه او راټولنه - ۱۳۸۱ چاپ نامتو څېرې: په پښتو او دري، لومړى ټوك ۱۳۸۲چاپ د سيمو تاريخي جغرافيه - له علامه رشاد سره د مركو ټولگه، لومړى ټوك - ۱۳۸۲ د سيمو تاريخي جغرافيه - له علامه رشاد سره د مركو بشپړه ټولگه لومړى او دويمه ټولگه - ۱۳۸۴ تته كړيكه - د لنډو كيسو ټولگه - ۱۳۸۵ ناچاپ اثار د علامه رشاد ژوند او اثار نامتو څېرې، دويم ټوك د شعرونو دوې ټولگې د لنډو كيسو دوې ټولگې د لونگو دريڅې: د پښتو معاصر شعر ارزونه او پېژندنه څېرې او مركې: د پښتو د معاصرو پېژندل شويو ليكوالو او شاعرانو د مركو ټولگه گلونه، گلووييونه: د ادبي او څېړنيزو ليكنو ټولگه اخځونه افغانان پښتانه ليکوال افغاني ليکوال
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: پامير سنگروال
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%D8%A7%D9%85%D9%8A%D8%B1%20%D8%B3%D9%86%DA%AF%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%84
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: ښاغلى پامير سنگروال د نامتو تاريخپوه او شاعر ښاغلې شهسوار سنگروال زوي دى ، چې په کال ١٩٨٧ د کابل په ښار کې زيږيدلی دی . لومړنۍ زده کړې يې په پېښور او لندن کې تر سره کړې او اوس په لندن کې د هارو په کالج کې د ميډيا زده کړی پر مخ وړي . د پامير د شعر څو بېلگې چاپي اثار دمينې ماښام دده د شعرونو لومړنۍ ټولگه ده. اخځونه پښتانه شاعران
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: محمد اجان يار
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%20%D8%A7%D8%AC%D8%A7%D9%86%20%D9%8A%D8%A7%D8%B1
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: محمد اجان يار ۱۳۲۸ لېږديز لمريز کال، د کونړ ولايت، وټپور د افغانستان يو پښتو ژبی ليکوال او شاعر دی. مخينه محمد اجان يار په ١٣٢٨ ل ل کال کې د کونړ ولايت د وټه پور په سيمه كې زېږېدلى دى. لومړنۍ زدخ کړې يې د کونړ په وټه پور او لوړې يې د کابل پوهنتون د تاريخ او فلسفې پوهنځي كې ترسره كړې دي. نوموړي ۱۰ کاله د هېواد په بيلابيلو ولايتونو کې د هېواد د زامنو پر ښوونه او روزنه تېر کړي دي. همدا راز يې ۱۲ کاله د کابل پوهنتون، ټولگټو وزارت او د قبايلو او سرحدونو چارو په وزارت کې دنده تر سره کړې ده. په ماموريت کې دويمې پوړۍ رتبې ته رسيدلی وو چې دنده یې پريښووه او المان ته یې سياسي پناه يووړه. اوسمهال د جرمني په کولن ښار کې اوسي. چاپ شوي اثار ۱- کوکارې شعري ټولگه. ۲- سره ډولۍ د لنډو کيسو ټولگه. ۳- تړلې کڅوړه د لنډو کيسو ټولگه. ۴- د کونړ تاترې تاريخي او څېړنيز نښير. ۵- څانگه ناول، د ۱۳۸۲ ل ل کال چاپ. ۶- وير د شعرونو ټولگه. ۷- د ليلې دښته سترگو ليدلی حال. ۸- هوسۍ ناول چاپ ته تيار دى. ۹- يه قربان شعري ټولگه. ۱۰- سفرنامه غرونه او ناول. د محمد اجان يار د شعر څو بېلگې اخځونه ۱- ۲- ۳- پښتانه شاعران پښتانه ليکوال افغاني ليکوال پښتانه افغانان
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: لومړى پيوتر
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D9%84%D9%88%D9%85%DA%93%D9%89%20%D9%BE%D9%8A%D9%88%D8%AA%D8%B1
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: لومړى پيوتر پيوتر الكسېېويچ رومانوف د روسيې د رومانوف شاهي كورنۍ څخه دى . دى د ۱۶۷۲ ز كال د مى په ۳۰ د جون ۹ زېږېدلى دى . لومړى پيوتر په ۱۶۷۲ ز كال كې ، كله چې لس كلن وو ، د روسيې پاچا شو ، خو په خپلواك ډول يې په ۱۶۸۹ ز كال كې د روسيې اداره پخپل لاس كې واخيسته . دى د روسيې په تاريخ كې يو له ډېرو برجسته دولتي اشخاصو څخه گڼل كيږي ، چې په اتلسمه پېړۍ كې يې د روسيې د ودې لار خپله كړه . ده د روسيې په دولت كې ډېر سمونونه رامنځته كړل . لومړى پيوتر په ۱۷۲۱ ز كال كې د روسيې ټولواكمن امپراتور شو او د روسيې لومړنى ټولواكمن هم دى دى . لومړى پيوتر د واكمنۍ په وروستيو كلونو كې د بډوډو له نارغۍ نه ډېر ځورېده . نوموړى د ۱۷۲۵ ز كال د جنوري په ۲۸ د فبرورۍ ۸ د بډوډو له ناروغۍ نه مړ شو . سرچينه