user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: د جين څرګندېدل
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%AF%20%D8%AC%D9%8A%D9%86%20%DA%85%D8%B1%DA%AB%D9%86%D8%AF%DB%90%D8%AF%D9%84
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: د جېن څرګندونه یوه پروسه ده چې په هغه کې د یوه جېن څخه معلومات د فعال جېن په تولید کې کارول کېږي چې هغه د دې وړ ګرځوي ترڅو پایلني محصولات، پروټین یا نه کوډ کېدونکې تولید کړي او په پایله کې په فینوټایپ باندې د پایلني اثر په توګه اغیزه وکړي. دا محصولات ډېری پروټینونه دي، خو په نه کوډ کېدونکو پروټینونو په جېن کې لکه انتقالي او کوچنۍ هستوي ، محصول یې نه کوډ کېدونکې فعاله ده. د جېن څرګندونې لنډیز د مالیکولي بیولوژي په مرکزي عقیده کې چې په ۱۹۵۸م کال کې د فرانسیس کریک لخوا په لومړي ځل جوړه شوې، بیان شوی، وروسته بیا په ۱۹۷۰م کال کې د هغه په مقاله کې یې نور پرمختګ وکړ او د معکوس نقل او د نقل په شان پرله پسې کشفونو سره یې لا پراختیا وموندله. د جېن څرګندونې پروسه د ټولو پېژندل شویو ژوندیو یوکاریوټونو د څو حجروي ارګانیزمونو په شمول، پروکاریوټونه باکټري ګان او آرکي ګان او د ویروسونو لخوا د ژوند لپاره د ماکرومالیکولونو د تولید لپاره کارول کېږي. په جینیټیک کې، د جین څرګندونه ترټولو اساسي کچه ده چې په هغه کې جینوټایپ د فېنوټایپ، یانې د لیدو وړ ځانګړتیا، د جوړېدو لامل کېږي. په کې ساتل شوي جینیټیکي معلومات د جینوټایپ ښکارندویي کوي، په داسې حال کې چې فینوټایپ د هغو معلوماتو له تفسیر څخه جوړېږي. داسې فېنوټایپونه ډېری د هغو پروټینونو په جوړولو سره څرګندېږي چې د یو ارګانیزم جوړښت او وده کنټرولوي یا د هغو انزایمونو په توګه عمل کوي چې ځانګړي مېټابولیکي لارې کاټالایز کوي. د جېن په څرګندونه کې ټولې پروسې کېدای شي تعدیل شي تنظیم شي، په شمول د نقل، د جلا کېدل، ژباړنه او له ژباړې وروسته د یو پروټین تعدیل. د جېن څرګندونې تنظیم په یوه حجره کې د ورکړل شوي جېن تولید پروټین یا کې شته وخت، ځای او اندازه باندې کنټرول ساتي او کولی شي په حجروي کړنې او جوړښت باندې ژوره اغیزه ولري. د جېن څرګندونې تنظیم د حجروي توپیر، ودې او مورفوجنیز او د هر ارګانیزم استعداد او تطابق بنسټ جوړوي. له همدې کبله د جېن څرګندونه کېدای شي د تکاملي بدلون لپاره د یوه بستر په توګه عمل وکړي. میکانیزم نقل له له یو تار څخه د یوې کاپي تولید د نقل یا ټرانسکرپشن په نوم یادېږي او د پولیمرازونو له لورې ترسره کېږي، چې د نوکلئوټایډي اساس د تکمیلي قانون له مخې هرځل د مخ پر ودې تار ته یو ریبونوکلئوټایډ ور زیاتوي. دا د تار تکمیلوونکې ده، په یوه استثنا سره چې په کې ټایمین له یوراسیل سره ځای بدل کړی. په پروکاریوټ حجرو کې، نقل د پولیمراز یوې بڼې له لورې ترسره کېږي، چې د نقل پیل لپاره باید د سیګما فکټور پروټین په مرستې سره د بکس په نوم د یوه ترتیب سره یوځای شي. په یوکاریوټ حجرو کې، نقل په هسته کې د پولیمراز درې بڼو له لورې ترسره کېږي چې د هغو څخه هر یو یې د دې پروسې پیل لپاره د پروموټر په نوم د ترتیب سره او پورې نښلېدونکو پروټینونو ټولګې د نقل فکټورونو سره یوځای کېدو ته اړتیا لري لاندې د ټرانسکرېپشن تنظیم ته مراجعه وکړئ. لومړنی پولېمراز د رایبوزومي د جېنونو د نقل مسئول دی. دوهم پولېمراز د پروټین کوډکوونکي ټول جېنونه او همدارنګه ځینې نه کوډ کېدونکې ګانې لکه ، یا اوږدې نه کوډ کېدونکې ګانې نقل کوي. دریم پولېمراز ، انتقالي جېنونه او ځینې وړې نه کوډ کېدونکې ګانې لکه نقل کوي. د نقل پروسه هغه وخت پای مومي چې پولېمراز د ختم کوونکي په نوم یوه ترتیب سره مخامخ شي. د پروسس کول په داسې حال کې چې د پروکاریوټي پروټینو کوډ کوونکو جېنونو نقل پیغام رسوونکې رامنځته کوي چې پروټین ته ژباړل کېدو ته چمتو ده، د یوکاریوټي جېنونو نقل د یو لومړنی نقل - پرځای پرېږدي، چې لومړی باید یوه لړۍ بدلونونه ترسره کړي ترڅو بالغې ته بدله شي. د کوډکوونکو او نه کوډ کوونکو ګانو د بلوغ پروسې بڼې او مرحلې توپیر لري؛ د بېلګې په توګه، که څه هم د او دواړو لپاره د مالیکولونه جلا کېږي، خو په کې ښکېل ماشینري او ګامونه یې توپیر لري. د نه کوډ کېدونکې پروسس کول لاندې تشریح شوي دي د نه کوډ کېدونکې بلوغ. د - پروسس کولو کې ۵ کیپنګ شامل دي، چې د انزایمي غبرګونونو یوه ټولګه ده چې ۷-میټایل ګوانوزین د - پنځم پای ته ورزیاتوي او له همدې کبله د اګزونوکلېز لخوا تخریب څخه د ساتنه کوي. وروسته بیا د پوښ د هټروډایمر د کېپ نښلولو کمپلکس په واسطه نښلي، کوم چې سره سایټوپلازم ته په صادراتو کې مرسته کوي او همدارنګه د بې پوښه کېدو څخه له څخه ساتنه کوي. یو بل تعدیل د درز او پولي اډېنایلېشن دی. دا هغه وخت رامنځته کېږي چې په - کې د پولي اډېنایلېشن - - سیګنال ترتیب حاضر وي، چې په معمول ډول د کوډ کېدونکي پروټين ترتیب او ختم کوونکي کې رامنځته کېږي. - لومړی جلا کېږي او وروسته بیا د ۲۰۰ آډنین یو لړۍ ورزیاتېږي ترڅو د پولي لکۍ جوړه شي چې له څخه د تخریب په وړاندې ساتنه کوي. د پولي لکۍ د څو پولي نښلوونکو پروټینونو له لورې نښلول کېږي، چې د د صادراتو او د ژباړې بیا پیل لپاره اړین دي. د دي اډینایلېشن په معکوسه پروسه کې، د پولي لکۍ د - - اګزونوکلېز له لورې لنډېږي، چې ډېری وخت د نقل د بشپړ تخریب لامل کېږي. په یوکاریوټي - کې یو ډېر مهم تغیر د جلا کېدل دي. ډېری یوکاریوټي - ګانې د اګزون او اېنټرون په نوم له بېلابېلو بدیلو برخو څخه جوړې شوې دي. د جلاکېدو پروسې په لړ کې، د اسپلایسوزوم په نوم د -پروټین یو کاټالیسټي جوړښت دوه ټرانس اسټرېفیکیشن غبرګونونه کاټالایز کوي، چې یو اېنټرون جلا کوي او د لاریاټ په بڼه یې آزادوي او وروسته بیا ګاونډي اګزونونه یوبل سره جلا کوي. په ځانګړو مواردو کې، ځینې اېنټرونونه او اګزونونه کېدای شي په بالغې کې یا وساتل شي یا هم ترې جلا کړی شي. دا په نامه بدیله جلاکېدل د نقل بېلابېلې بڼې رامنځته کوي چې له یوه جېن څخه سرچینه اخلي. له هغه ځایه چې دا نقلونه کولی شي په بالقوه توګه بېلابېلو پروټینونو ته وژباړل شي، جلاکېدل د یوکاریوټي جېن څرګندونې پېچلتیا او د پروټیوم بڼې اندازه ډېروي. په پراخه توګه د پروسس کېدل کېدای شي یوه تکاملي ګټه وي چې د یوکاریوټي حجرو هستې له لورې ممکن شوې ده. په پروکاریوټ حجرو کې، نقل او ژباړه دواړه یوځای ترسره کېږي، په داسې حال کې چې یوکاریوټ حجرو کې، هستوي غشا دا دوه پروسې سره جلا کوي، او د پروسس کېدو ته وخت ورکوي.