user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: د اقليم د بدلون ځورمنتيا
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%AF%20%D8%A7%D9%82%D9%84%D9%8A%D9%85%20%D8%AF%20%D8%A8%D8%AF%D9%84%D9%88%D9%86%20%DA%81%D9%88%D8%B1%D9%85%D9%86%D8%AA%D9%8A%D8%A7
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: د اقليم بدلون ځورمنتيا د اقليم ځورمنتيا يا د اقليم د خطر ځورمنتيا د اقليم د بدلون په اړه د ځورمنتيا ارزونه ده، چې د اقليم بدلون په اړه د ټولنې د غبرګون په بحث کې لکه د اقليم د بدلون توافق، د اقليم د خطر ارزونې يا په د اقليم برابرۍ د اندېښنو په مشخص کولو کې د پړاوونو لپاره کارول کېږي. د اقليم ځورمنتيا د بېلابېلو معناګانو، حالتونو او د اقليم د بدلون په څېړنه کې د بېلابېلو برخو يو پراخ ډول شاملوي، مګر له ۲۰۰۵ز راهيسې په علمي څېړنه کې يو مرکزي مفهوم دی. ياد مفهوم د په درېيم راپور کې په دې ډول تعريف شوی دی: د اقليم د بدلون وړتيا او نابرابرۍ په ګډون هغه پړاو يا درجه چې يو سيستم ورته په کې د اقليم د بدلون په منفي اغېزو سره اغېزمنوونکی او ورسره مبارزه ناشونې وي. ځورمنتيا په بنسټيز ډول په دوو سترو ډلبنديو باندې وېشل کېدلی شي، چې يوه يې د ټولنيزو او اقتصادي عواملو پر بنسټ اقتصادي ځورمنتيا ده او بله يې جغرافيوي ځورمنتيا ده. هيڅ يوه يې په دوه اړخيز ډول ځانتنۍ ځانګړې نه ده. د اقليم د بدلون په اړه په نړيوال پلاوي کې د ځورمنتيا په اړه د سيستم کچې طريقې سره په ليکه کې، زياتره څېړنه اقليمي ځورمنتيا د ټولنو، اقتصادي سيستمونو يا جغرافيو د تشرېح کولو په موخه کاروي. که څه هم د اقليم د بدلون پراخو اغېزو د لږو منظمو اندېښنو د تشرېح کولو په موخه د اقليمي ځورمنتيا کارونې ته لارښوونه کړې ده. لکه: د انفرادي روغتيا ځورمنتيا، د اغېزمن شوو سيستمونو تر شا زيان منونکي حالتونه يا نور کاريالونه، لکه: د انفرادي حيواني نوعو د ځورمنتيا تشرېح کول. ګڼ سازمانونه او توکي شته چې د نړيوالې ټولنې او عالمانو له خوا د اقليم د ځورمنتيا ارزونې په پار کارول کېږي. ډولونه د اقليم د بدلون منفي اغېزې هغه دي چې د وده وال غښتلي او پراخه اقليم عځېدنې ارتجاعيت ساختمان او غبرګون سيستمونو لږه وړتيا لري. که څه هم هغه څه چې يوه زيان منوونکې ټولنه رامنځته کوي، لا هم د بحث لپاره خلاص بحث دی. ځورمنتيا د درې ځانګړنو په کارولو سره تعريف کړې دی: د سمون وړ وړتيا يا ظرفيت، حساسيت او د اقليم بدلون په اړه څرګندتيا. د سمون وړ ظرفيت د د ارتجاعيت ساختمان د جوړولو په موخه د يوې ټولنې ظرفيت ته راجع کېږی، په داسې حال کې چې د حساسيت او څرګندتيا عناصر دواړه په اقتصادي او جغرافيوي عناصرو پورې تړلي دي چې په بېلابېلو ټولنو کې په پراخ ډول توپير لري. که څه هم د زيان منونکو ټولنو تر منځ زياتې ټولنې شته. ځورمنتيا په بنسټيز ډول په دوو سترو ډلبنديو باندې وېشل کېدلی شي، چې يوه يې ټولنيزو او اقتصادي عواملو پر بنسټ اقتصادي ځورمنتيا ده او بله يې جغرافيوي ځورمنتيا ده. هيڅ يوه يې په دوه اړخيز ډول ځانتنۍ ځانګړې نه ده. اقتصادي ځورمنتيا د دې په بنسټيزه کچه کې، په اقتصادي ډول هغه ټولنه زيان منوونکې ده، چې د اقليم د بدلون د اغېزو لپاره په بشپړ ډول ځکه نه ده چمتو شوې، چې د اړينو مالي سرچينو کمښت لري. د اقليم د ارتجاعي ټولنې برابرول به په ساختمان زېربنا، د ښار پلان کولو، د همېشنيو انرژي سرچينو روزنو او د چمتووالي سيستمونو کې پراخه پانګې اچونې ته اړتيا ولري. له نړيوال ليد نه ډېر اټکل دی چې هغه خلک، چې په فقر يا د فقر تر کرښې لاندې ژوند کوي، د اقليم بدلون په واسطه به تر ټولو زيات اغېزمن شي او د همدې له امله تر ټولو زيات زيان منونکي ځکه دي، چې په ارتجاعي ساختمان کې د پانګې اچونې په موخه به د مالي سرچينو ډېره لږه اندازه ولري. دوی به په مکرر ډول د پېښېدونکو طبيعي بدلون اړوند آفتونو نه وروسته د پاکوالي د هڅو لپاره هم لږې مالي