nassimjp/pashto-wikipedia-sft huggingface dataset:
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: ادریس ساحل ساپی
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%B3%20%D8%B3%D8%A7%D8%AD%D9%84%20%D8%B3%D8%A7%D9%BE%DB%8C
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: ادریس ساحل ساپی د محمد نظیر ساپي ځوی او په ٢٠٠٤م کال د کونړ ولایت وټه پور ولسوالۍ ګنډیل کلي کې زیږیدلی نوموړی ابتدایه زده کړی د شهید سلیم خان په لیسه کې متواسطه زده کړې د شیخانو په ښوونځی کې کړی او د هغې وروسته نورې زده کړي د عمراخان لیسه کې ترسره کړي دي ادریس په ٢٠١٥م کال شعر ویل پیل کړل او په ٢٠١٨م کال کې لیکوالي پیل کړه لومړنۍ کتاب یی د لنډو کیسو دی هغه تر دی دمه ډیر کتابونه لیکلی چې ځیني یی دا دي:وسلواله ناول،نقاب لرونکې انجلۍ ناول، د کونړ ولایت پیژندنه جغرافیه برخه،کی جي بي جاسوس ناول،ځنګلي ځناور ناول، د لیوه پاچاهۍ د لنډو کیسو ټولګه ،د رازونو په لټه کې، د احمدشاه بابا تر اشرف غنې بابا د پاچاهانو پیژندنه دي
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: عبدالسلام ضعيف
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%20%D8%B6%D8%B9%D9%8A%D9%81
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: ملا عبدالسلام ضعيف په کال ۱۹۶۷م کال کي د افغانستان په کندها ولايت کې ېږېدلی دی. ښاغلی ملا عبدالسلام ضعيف د کال ۲۰۰۰ څخه ت ۲۰۰۱م کال پوې په پاکستان کي د افغانستان د اسلامي امات سفي وو.
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: برهان الدین ربانی
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%A8%D8%B1%D9%87%D8%A7%D9%86%20%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86%20%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D9%86%DB%8C
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: برهان الدین ربانی برهان الدین ربانی د محمد یوسف ځوی و په قوم تاجک و په ١٩٤٠م کال بدخشان کې زیږیدلې و په ١٩٩٢م کال د صبغت الله مجددی واک پریښودو وروسته د افغانستان پاچا شو د څلور کاله واک وروسته تری واک ملا محمد عمر ترلاسه کړ په ٢٠١١م کال کابل کې په ځانمرګی برید کې ووژل شو د پاچا کیدو مخکی د مجاهدینو قومندان و او د جمعیت اسلامی مشری یی کوله د ځوانانو د نهضت مشر و د د په وخت کې د مجاهدینو خپل منځی جګړی وی فساد زیات شوی و دری اولادونه لری شجاع الدین ، صلاح الدین او فاطمه نومیږی په ٢٠٠١م کال بیا د افغانستان واک ترلاسه کړ خو د لنډی مودی لپاره او بیرته یی واک حامد کرزی ته پریښود پنځه کاله ولسی جرګه کې د بدخشان د خلکو استازی و وروسته یی د سولی راوستو لپاره هلی ځلی کولی او د سولی لار کې شهید شو د سولی عالی شورا مشر و
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: نورمحمد تره کی
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D9%86%D9%88%D8%B1%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%20%D8%AA%D8%B1%D9%87%20%DA%A9%DB%8C
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: نورمحمد ترکی نورمحمد ترکی د خاتم افغان کمالی ځوی دی په قوم نوکندی دی مور یی سعیده طوسانی نومیږی دري میرمنې یی درلودی راضیه حسنیه او عالیه نومیدی په ١٩١٧م کال په غزنی کې زیږیدلی و په ١٩٧٨م کال یی په داود خان کودتا وکړه او واک یی ترلاسه کړ د یو کال واک وروسته په ١٩٧٩م کال د حفیظ الله امین لخوا په کابل کی ووژل شو د پاچا کیدو مخکی لیکوال و او د حزب دموکرات خلق افغانستان مشر و تاج محمد او نسیم یی زامن و
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: د طالبانو سياسي دفتر
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%AF%20%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%A8%D8%A7%D9%86%D9%88%20%D8%B3%D9%8A%D8%A7%D8%B3%D9%8A%20%D8%AF%D9%81%D8%AA%D8%B1
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: د طالبانو سياسي دفتر په کال ٢٠١٣م کې د افغان ولسمشر حامد کرزي په هلو ځلو سره په قطر کې پرانستل سو، تر څو په افغانستان کې و سولې راوستلو ته سياسي حل لاره ومومي. ددې دفتر لومړی مشر ښاغلی سید طیب اغا وو؛ او تر هغه وروسته بيا ملا عبدالغني برادر ددې دفتر مشر وټاکل سو. دا هم وګورئ طالب مشران طالبان
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: د پښتو ژبې پوهنتونونه
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%AF%20%D9%BE%DA%9A%D8%AA%D9%88%20%DA%98%D8%A8%DB%90%20%D9%BE%D9%88%D9%87%D9%86%D8%AA%D9%88%D9%86%D9%88%D9%86%D9%87
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: تر دا مهاله پښتو ژبې پوهنتونونه شتون لري، چې د ډوکټورا، ماسټرۍ، ټولنپوهنې، اقتصاد پوهنې او... په برنامو مجهز دي. له دې شمېره یې دولتي او پاتې نور يې شخصي دي. د پښتو پوهنتونونو نوملړ ، د افغانستان د ولايتونو پر بنسټ کابل کندهار خوست لغمان ننګرهار کونړ کندوز پکتيا نور ولايتونه دا هم وګورئ باندنۍ تړنې
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: حاجي عبداللطيف
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%AD%D8%A7%D8%AC%D9%8A%20%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%84%D8%B7%D9%8A%D9%81
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: حاجي عبداللطيف يو افغان مجاهد او د افغان سياستوال ګل اغا شېرزي پلار دی. نوموړي د جهاد په شپو ورځو کې د برهان الدين رباني په مشرۍ د افغانستان ملي اسلامي محاذ په نامه ډلې د مشرانو سره اتفاق کاوه. پاڅون، مشرتوب او جهاد دا چي ښاغلی حاجي عبداللطيف صاحب څنګه دومره پرمختګ وکړ او دې ځای ته يې ځان وساوه په لاندې مرکه کې اورېدلای سئ: دا هم وګورئ
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: یخ کارېز
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%DB%8C%D8%AE%20%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DB%90%D8%B2
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: یخ کارېز يوه سيمه ده چې دکندهار ښار د ښکارپور دروازې د چوک و سویل لوري ته موقعیت لري. دا هم وګورئ
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: انور خان
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%B1%20%D8%AE%D8%A7%D9%86
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: انور خان د برطانوي هند يو افسر وو په اصل کې په کندهار کې زېږېدلی وو. د هغه د اولادونو څخه يو همسلمان خان دی. دا هم وګورئ
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: ټاټوبی
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D9%BC%D8%A7%D9%BC%D9%88%D8%A8%DB%8C
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: ټاټوبی يوې داسې سيمې ته ويل کېږي چې د يوه شخص لږ تر لږه درې ٣ نسلونو پکښې ژوند تېر کړي وي او هلته د پلار او نيکه مراث ولري. ټاټوبی وسمهال ځکه ډېر کارول کېږي چي خلګ د خپلو مورنيو او پلارنيو سيمو څخه په کډه او د ښه ژوند، جګړې او يا هم سيلابونو له امله نورو سيمو ته کډه کوي؛ او خپلي تاريخي سيمي پرېږدي، نو د هغو د اولادونو ټاټوبی بيا هغه سيمه ده چې د دوی پلرونو د لوړو لاملونو له امله پرېاېښې وه. د مثال په توګه د پخواني افغان ولسمشر حامد کرزي او د هغوی د اولادونو پلرنی ټاټوبی کندهار دی. دا هم وګورئ
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: محمد یوسف وفا
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%20%DB%8C%D9%88%D8%B3%D9%81%20%D9%88%D9%81%D8%A7
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: حاجي محمد یوسف وفا د کندهار ولايت پخوانی والي وو او هغه ته د اګست پر ۱۴مه د پخواني والي روح الله خانزاده لخوا په رسمي توګه واک وروسپارل سو. حاجی محمد یوسف وفا د بلخ ولایت اوسنی والی دی ، هغه ته د شیخ صاحب امیر المومنین د افغانستان فاتح د امارات اسلامی افغانستان رهبر شیخ صاحب هیبت الله آخوند زاده لخوا په رسمی توګه واک وروسپارل سو .
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: بهوپال
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%A8%D9%87%D9%88%D9%BE%D8%A7%D9%84
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: بهوپال د هند د پخواني نوابي ریاست بهوپال مرکزي ښار وو چې اوس د هند د مدهيه پرديش ايالت برخه دی .دا د هند م ستر ښار دی. په کال م کې ددې ښار د وگړو شمېر و او بيا په کال م کې چې سر شمېرنه وشوه نو یادې سرشمېرنې له مخې ددې ښار ټوله ابادي ده.
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: شنې
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%B4%D9%86%DB%90
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: شنې پستې ته ورته یو ډول ځنګلي مېوه ده چې لاطیني نوم یې دی. کندهار، چمن ، ږوب، کوټه، شیراني ولسوالۍ او شا و خوا سیمو کی شنې تازه او وچې د ډوډۍ سره خوړل کېږي. د شنو ځنګلونه د شنو ځنګل د کندهار، چمن، ږوب، شیراني، خیبر پښتونخوا ایالت په غرنیو سیمو کې شتون لري او په نړیواله کچه بیا د ایران، مصر، سوریې په شمال ختیځ، د عراق کردي سیمو او ترکي د جنوب ختیځ اناطولیه په وچو غرونو کی راشنه کېږي. شنې ټول کال شنه او بوټې يې تر ۱۰ میټرو لوړ وي. په سهېلي پښتونخوا، خیبر پښتوخوا، چترال، ګلګت او سکردو کی د شنو بوټې د مارچ نه تر مې پورې ګل نیسي او د اپریل نه تر اکتوبر يې میوه شنه شي. که په ونې پریښودل شي نو دغه میوه بیا سور بخن شي. د شنو ونې شنې دوه ډوله ونې لري چې یوه ته شرون او بل ته اوژګی ویل کېږي خو خلک د شرون شنې زیاته خوښوي. شینخړې په شیراني ولسوالۍ کې له شنو څخه یو ډول خواړه هم تیارېږي چې هغه شینخړې ویل کېږي. کله چې شنې په هوکلۍ کې میده کړل شي نو یو ډول غوړ پیسټ ترې جوړ شي بیا خلک هغه له ډوډۍ سره خوري. جار دې شم شینخړې نه دې هل شته نه دې یوې د شنو طیبي کارونه د شنو په لرګي راټول شوي سليخ چې خلک ورته د شرون ژابله هم وایي د انساني بدن په سوځیدلي ځای لکه د ملهم او د غاښ د درد لپاره کاروي. دغه سلیخ نه حکیمان د ځینو نورو توکو په ګډولو د معدې زخم درمل جوړوي. په ایران کی دا سلیخ په مستاکي شرابو کی د خوند لپاره کاروي. د دی غوړوالي له کبله د شنو او د پستې لرګې پخپلو کې سره قلم کړي نو پسته پرې غټه شي. د شنو سائینسي ازمیښت پر شنو ساینسي تجربو ښودلې ده چې د دې مېوې په غوړو کی ۹۵ ډول ارزښتناک توکي موجود دي. په راتلونکي کې ممکن له شنو ګټه واخیستل شي. د شنو اړوند متل د شنو اړوند متل دا دی. تر تس شکور سپینې شنې هم ښې دي د دې متل مانا دا د چې تر نه څه لژ څه هم ښه دی.
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: د نفوسو له مخې، د نړۍ د مذهبونو نوملړ
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%AF%20%D9%86%D9%81%D9%88%D8%B3%D9%88%20%D9%84%D9%87%20%D9%85%D8%AE%DB%90%D8%8C%20%D8%AF%20%D9%86%DA%93%DB%8D%20%D8%AF%20%D9%85%D8%B0%D9%87%D8%A8%D9%88%D9%86%D9%88%20%D9%86%D9%88%D9%85%D9%84%DA%93
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: د امريکا د احصايې ادارې د ۲۰۱۷ زېږديز کال د وګړشمېرنې پر بنسټ، په ټولې نړۍ کې د انسانانو شمېر اووه مليارده او شپږ سوه ميليونه دی. د دې شمېرنې پر بنسټ، مسيحيان د نړۍ ۳۲٫۸۹٪ وګړي تشکيلوي، چې خپله دا دين پر څو ډلو لکه: رومي کاتوليک ۱۸٫۸۵٪، پروتستان ۸٫۱۵٪، ارتدکېس ۴٫۹٪ وانګلیکان ۱٪ وېشل شوی. مسلمانان ۲۳٫۶۸٪، هندويزم ۱۱٫۸۴٪، بوديزم ۶٫۷۷٪، سيک ۰٫۳۵٪، يهوديت ۰٫۲۲٪، بهايي ۰٫۱۱٪ او نور دينونه ۱۰٫۹۵٪ وګړي تشکيلوي. د شمېرنې پر اساس د نړۍ ۱۴٫۴۷٪ نفوس بې دينه دي. مذهبونه د . په وينا؛ د نړۍ د مذهبونو نفوس په لاندې ډول دي. د هېوادونو پر اساس مسيحيان د هېوادونو پر اساس د مسيحي دين نفوس واتيکان ايسلنډ . . . . . . . . . . . مسلمانان د اسلامي هېوادونو نوملړ او د مسلمانانو سلنه . . . . . . سوني، شیعه . شيعه سوني، . . سوني شيعه . سوني شيعه . . سوني شيعه . . . سوني، شيعه، نور . . . . . . بې دينه او ملحد : . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . : . . . . . - . . هندوان هغه هېوادونه چې هندو مذهب پکې اکثريت يا د پام وړ وي د ۲۰۱۰ کال وګړشمېرنې : . . . . . . . . . . . . . . . . . . . بودايان : . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. . . .. -. . . . . . . . سيکان : . . . . . . . . . . . . - . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . يهودان : . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . يادښتونه اړوند ليکنې
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: سید محمد اسحاق اغا
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%B3%DB%8C%D8%AF%20%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%20%D8%A7%D8%B3%D8%AD%D8%A7%D9%82%20%D8%A7%D8%BA%D8%A7
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: سید محمد اسحاق اغا مشهور په لالا ملنگ د کندهار د ارغنداب ولسوالۍ په جلاهور کلۍ کې زیږیدلی دی. هغه د پخواني شوروي يرغل پر ضد د کندهار له وتلو جهادي قوماندانانو څخه و او د شوروي يرغل پر مهال روسانو سره په مخامخ جگړه کې شهيد شوی دی. نور ولولئ هغه د طیب اغا مشر ورور او همکا وو. سرچینې د ارغنداب خلگ افغان جنگسالاران کندهاریان
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: محمد یعقوب اغا
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%20%DB%8C%D8%B9%D9%82%D9%88%D8%A8%20%D8%A7%D8%BA%D8%A7
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: محمد یعقوب اغا د کندهار د ارغنداب ولسوالۍ په جلاهور کلۍ کې زیږیدلی دی. هغه د پخواني شوروي يرغل پر مهال روسانو سره په مخامخ جگړه کې شهيد شوی دی. د شهادت مخکې هغه د دیني زده کړو طالب و. نور ولولئ هغه، طیب اغا او سید محمد اسحاق اغا سکه ووڼه وه. سرچینې د ارغنداب خلگ افغان جنگسالاران کندهاریان
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: محمد یوسف اغا
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%20%DB%8C%D9%88%D8%B3%D9%81%20%D8%A7%D8%BA%D8%A7
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: شيخ الحديث محمد یوسف اغا د کندهار د ارغنداب ولسوالۍ په جلاهور کلۍ کې زیږیدلی دی. هغه د کندهار په سطحه یو له لویو دیني علماوو شمېرل کېده، او څو کاله یې د پاکستان د کراچۍ ښار په مشهورو دیني مدرسو کې تدریس کړی و. هغه د ژوند په وروستيو کلونو کې د هېواد په جنوب غرب حوزه کې د ديني علماوو ترمنځ د شته اختلافاتو د حل لپاره د هلو ځلو ترڅنګ د هېواد د مدارسو د تنسیق په برخه کې هم هڅې کولې څو ټولې مدرسې په يو منظم چوکاټ کې داخلې شي. د همدغو موخو ترلاسه کولو لپاره يې د کندهار له ښاره زابل ولايت ته په سفر و، چې په ۱۵۵۱۳۹۵ هـ ش نېټه د جمعې په ورځ د دوه وو نورو ديني علماوو سره يو ځای د ښار صفا او جلدک تر منځ سيمه کې په يوه ترافیکي پېښه کې په شهادت ورسېد. نور ولولئ هغه، طیب اغا، محمد یعقوب اغا او سید محمد اسحاق اغا سکه ووڼه وه. سرچینې د ارغنداب خلگ افغان جنگسالاران کندهاریان
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: مولوي سدوزی اغا
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D9%85%D9%88%D9%84%D9%88%D9%8A%20%D8%B3%D8%AF%D9%88%D8%B2%DB%8C%20%D8%A7%D8%BA%D8%A7
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: مولوي سدوزی اغا د شوروي يرغل پر ضد فعاله جهادي څېره وه چې د کندهار د ارغنداب ولسوالۍ په جلاهور کلۍ کې زیږیدلی وو. د ده په مشرۍ جیدو علماوو په پیښور پاکستان کی د داعیون اتحاد په عنوان د جهادي مشرانو د یووالي هڅې کولې چې په پای کې د پېښور په اشرفیه جامعه کې د رهبرانو ترمنځ په اتیایمه لسیزه کی یووالی او اتحاد د یو څه وخت لپاره راغلی . په ۲۰۱۴م کال کې، هغه مهال چې سید طیب اغا د طالبانو د قطر دفتر رييس و، د طيب اغا په کورنۍ د پاکستان له لوري د پرله پسې فشارونو له امله مولوي سدوزی اغا اړ شو، چې له خپلې کورنۍ سره پاکستان پرېږدي او قطر ته ولاړ شي. نور ولولئ محمد یوسف اغا، طیب اغا، محمد یعقوب اغا او سید محمد اسحاق اغا ټوله دده امن دي. سرچینې د ارغنداب خلگ افغان جنگسالاران کندهاریان
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: سياسي جګړه
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%B3%D9%8A%D8%A7%D8%B3%D9%8A%20%D8%AC%DA%AB%DA%93%D9%87
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: سياسي جګړه د دوښمنۍ د نيت پر اساس، د سياسي لارو چارو کارولو ته ويل کيږي، څو خپل مخالف اړ کړي چې د بل غوښتې تر سره کړي. سياسي اصطلاح د يو حکومت او موخه مخاطبينو تر منځ د محاسبه شوي تعامل په توګه تشريح کېدای شي، چې په مخاطبينو کې د يو بل هېواد حکومت، پوځ، اويا ټول نفوس شامل دي. حکومتونه بيلا بيلې لارې کاروي تر څو د زور له لارې مشخص کارونه تر سره کړي، په دې ډول د مخالف په وړاندې اړوندې ګټې تر لاسه کوي. په دې لارو چارو کې تبليغات او رواني فعاليتونه شامل دي، کوم چې په ترتيب سره ملي او پوځي موخو ته خدمت کوي. تبليغات ګڼ اړخونه، دوښمنانه او جبري سياسي اهداف لري. رواني فعاليتونه د ستراتيژيکو او ماهرانه پوځي اهدافو لپاره وي، او شونې ده چې موخه يې د دوښمن پوځي او ملکي اوسېدونکي وي. د سياسي جګړې اجباري طبيعت د يو مخالف د سياسي، ټولنيزې يا اجمتماعي غوښتنې د کمزورۍ، يا ويجاړتيا لامل ګرځي او د فعاليتونو يو جريان د يو هېواد مطلوبه ګټو ته اړ باسي. شونې ده چې له سياسي جګړې سره تاوتريخوالی، اقتصادي فشار، ويجاړي، او ديپلوماسي يو ځای وي؛ خو د دې ډول جګړې اصلي اړخ د الفاظو، انځورونو او نظرياتو کارول دي. د دې اجباري لارو چارو رامنځته کول، پراختيا او دوام د ملت لپاره د سياستمدارۍ يو عمل دی او د زيات مستقيم پوځي اقدام لپاره د بالقوه بديل په توګه کار کوي. د بېلګې په ډول، د اقتصادي بنديزيونو يا سوداګريز بنديز تګلاره په دې موخه تر سره کيږي، تر څو اړين اقتصادي زيان ورسېږي، او بيا سياسي بدلون رامنځته کړي. په سياسي جګړه کې په کار اچول شوې طريقې او تګلارې د يو هېواد د سياسي لرليد او جوړښت پورې تړلې دي. دا چلند دې ته په کتنې سره چې یو هېواد ټولواکيز، مطلق العنان، او که ولسواک دی، بلدون مومي. د سياسي جګړې وروستی هدف دا دی تر څو د يو مخالف نظريات او کارونه د پوځي ځواک له کارولو پرته د يو هېواد د ګټو په لور تغيير کړي. همدا راز، د سياسي اهدافو د پراختيا لپاره، دا ډول منظم مجبورول او د زور کارول، له تاوتريخوالي څخه د ځان ژغورلو له لارې د ژوند د ساتلو عملي هدف هم لري. په دې اساس، په سياسي جګړه کې همدا راز د ملګرو هڅول او د دوښمنانو د روحياتو کمزوري کول، د يو چا د هدف لپاره د مرستې تر لاسه کول، او د دوښمنانو د مخنيوي لامل ګرځېدلو هنر هم شامل دی. په عموم کې، سياسي جګړه د دوښمنۍ په موخه او د بالقوه پراختيا له لارې رامنځته شوې ده، خو د ژوند بايلل يې منل شوې پايلې دي. وسايل سوله ايز سياسي جګړه د يو ملت په لاس کې شته د اړتيا وړ ټول وسايل په کار اچوي، تر څو خپلې ملي موخې تر لاسه کړي. د سياسي جګړې تر ټولو غوره وسیله پياوړې تګلاره چې په قوت سره تشريح شوې وي ده او که لا زيات نېغ په نېغه وويل شي څرګنده تګلاره چې په پياوړتيا يې ملاتړ شوی وي بلکې سياسي جګړه په هغه ډول کارول شوې، لکه چې يو مخکښ مفکر د دې موضوع په اړه داسې وضاحت ورکړی، کله چې په ټوله نړۍ کې د عامه اړيکو څرګندونې او د قناعت ورکولو نرمې عمومي ديپلوماسۍ طريقه د ارام ځواک تګلارې د اړينو احساساتو او کارونو په ترلاسه کولو کې ناکام شي. ستره هه لاره چې سياسي جګړه ورڅخه پر لار اچول کيږي، تبليغات دي. د دې کارونو اصل او طبيعيت هم پټ هم څرګنده کېدای شي. سپین يا څرګند تبليغات هغه دي چې له يوې معلومې
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: عبدالجبار خان اڅکزی
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%AC%D8%A8%D8%A7%D8%B1%20%D8%AE%D8%A7%D9%86%20%D8%A7%DA%85%DA%A9%D8%B2%DB%8C
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: عبدالجبار خان اڅکزی د اڅکزو قوم يو نامتو څیره وه چي. د افغانستان په جنوب کښي د کندهار په ولايت سپين بولدک ولسوالۍ دامان کلي کښي دي دنيا راغلي وو عبدالجبار خان اڅکزی د خپل پښتون قوم لپاره ډيري هيلي ځيلي وکړي
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: ترمه
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%AA%D8%B1%D9%85%D9%87
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: تُرمه ترمه يا تورمه چي په انګليسي ليکل کېږي د هلمند ولايت د نهرسراج يا ګريشک ولسوالۍ مربوط يو کلی دی چي سنګين ولسوالۍ ته په نهه کيلومترۍ کي پروت دی، د دې کلي اوسېدونکي بارکزی دي، قومي مخور او جهادي مشر مرحوم حاجي عبدالقدوس خان د همدې کلي اوسېدونکی وو.
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: سکویډ ګیم
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%B3%DA%A9%D9%88%DB%8C%DA%89%20%DA%AB%DB%8C%D9%85
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: مرکبه لوبهسکوید ګیم د سویلي کوریا د بقا ډرامه تلویزیون سلسله ده چې د نيټ فليکس لپاره د هوانګ دونګ-هایوک لخوا رامینځته شوې. په کاسټ کې یې لی جونګ جای، پارک های سو، وی ها جون، جونګ هو یون، او یونګ سو، هیو سونګ تای، انوپم تریپاتی او کیم جو ریونګ شامل دي. سکویډ ګیم سکویډ ګیم په ټوله نړۍ کې د سپتمبر په ۱۷، ۲۰۲۱ کې خپور شو، د انتقادي ستاینې او نړیوالې پاملرنې لپاره. د پیل څخه په لومړیو څلورو اونیو کې د ۱۴۲ ملیون څخه ډیر غړو کورنیو راجلب کول، دا د نيټ فليکس ترټولو لیدل شوي سلسله ده. قیصه سیونګ ګی هون ، یو طلاق شوی او پور اخیستونکی چلونکی ، د لوی نغدي جایزې د فرصت لپاره د ماشومانو د لوبو سلسله لوبولو ته بلنه ورکړل شوې. د وړاندیز په منلو سره، هغه یو نامعلوم ځای ته وړل کیږي چیرې چې هغه ځان د ۴۵۶ لوبغاړو په منځ کې پیدا کوي چې ټول په پور کې دي. لوبغاړي د شنو ټریک سوټونو اغوستلو لپاره جوړ شوي او هر وخت په ګلابي جمپ سوټ کې د نقاب پوش ساتونکو لخوا تر نظارت لاندې ساتل کیږي ، د لوبو سره د فرنټ مین لخوا نظارت کیږي ، څوک چې تور ماسک او تور یونیفورم اغوندي. لوبغاړي ډیر ژر پوهیږي چې د لوبې له لاسه ورکولو پایله د دوی د مړینې لامل کیږي، د هرې مړینې سره احتمالي ۴۵.۶ ملیارد لوی انعام ته ۱۰۰ میلیونه اضافه کوي. ګی هون د نورو لوبغاړو سره ملګري دي ، پشمول د هغه د ماشومتوب ملګري چو سانګ وو ، ترڅو د لوبو فزیکي او رواني بدلونونو څخه د ژوندي پاتې کیدو هڅه وکړي. سرچینې بهرنۍ اړیکې
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: وکیل شیر احمد خان
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D9%88%DA%A9%DB%8C%D9%84%20%D8%B4%DB%8C%D8%B1%20%D8%A7%D8%AD%D9%85%D8%AF%20%D8%AE%D8%A7%D9%86
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: وکیل شېراحمد خان جانمرادي د غزني د خلکو پخوانی وکیل، پیاوړی شاعر او لیکوال وو. نوموړی د ارواښاد نایب سالار شېرمحمد خان غازي زوی او د ارواښاد محمدرسول خان اخندزاده لمسی وو، مخینه نوموړی په ۱۲۶۶هـ ش کال کې یې د غزني ولایت د قره باغ ولسوالي اړوند د جانمراد سیمې د عمرګي په کلي کې نړۍ ته سترګې پرانستلې، نوموړي خپلې لومړنۍ زده کړې د خپل کلي د وخت له ملا امام څخه وکړې زدکړې نوموړي خپلې لومړنۍ زده کړې د خپل کلي د وخت له ملا امام څخه وکړې او د نورو لوړو دیني زده کړو لپاره یې د وخت مشهورو دیني مدارسو لکه مصباح العلوم او وهاج العلوم ته مخه کړه. د دې ترڅنګ د سیمې له جیدو علماو څخه یې هم زده کړې وکړې، چې د نوموړي له یادو استادانو څخه یو هم د کلا د ملا صاحب په نوم سره مشهوروو. نوموړی د ښې وړتیا څښتن وو او په علمي برخه کې يې ښه نوم لرل. نوموړي په پښتو او دري زبو لیکنې کولې، چې په ټوله کې نوموړي د لس زره شاو خوا کې بیتونه د حمد، نعت، پند، نصایح، او نورو ټولنیزو او نظامي موضوعاتو په هکله لیکلې وو. په ولسي او مشرانو جرګه کې استازیتوب نوموړي جانمرادي د غزني له خلکو سره نیکي اړیکې لرلې او د هغوی د یو والي او پر مختګ غوښتونکي وو، چې د همدې اړیکو او ولسي مینې پرمټ یې ۴ دوري په ولسي جرګه او مشرانو جرګه کې د وکیل په توګه د خپلو خلکو استازیتوب وکړ او هغه مهال یې خپلو خلکو ته په علمي، فرهنګي او نورو برخو کې وړ خدمتونه وکړل. ولسي خدمتونه د غزني د قره باغ دي خلکو د اولادونو د ښې راتلونکي په پار یې دمکاتبو عریضې وړاندې کړې، له کبله یې ځیني منظور شول، چې له جملې یې د جانمراد د لېسې یادونه کولی شو. چاپ اثار د وکیل شیر احمد خان ځیني آثار چاپ شوي، ۱. د حدیقه نور عشق شعري ټولګه ۲. مرده سیار داستان چې دا وخت په سنایي ورځ پاڼه کې نشر شوي ده. مړینه نوموړی په ۱۳۵۶هـ ش کال کې د حج فریضې ادا کولو په موخه بیت الله شریفې ته ولاړ او دیادي فریضې له ادا کولو څخه وروسته ومدینې منورې ته ولاړ، چې هلته د ۸۰ کلنۍ په عمر وفات شو او د جنت البقیعې په هدیره کې خاورو ته و سپارل شو.
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: د انسان د لرغونو نښو موندل
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%AF%20%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%A7%D9%86%20%D8%AF%20%D9%84%D8%B1%D8%BA%D9%88%D9%86%D9%88%20%D9%86%DA%9A%D9%88%20%D9%85%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%84
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: د نولسمې پېړۍ په نيمايي کې د بشريت د لرغونو نښو موندل د ساينس تر ټولو ستره لاسته راوړنه او د ساينسي لرغونې ژوند پېژندنې بنسټ و. د انسان لرغونې نښې، انساني لرغونې نښې، يا په اسانه ژبه کې د بشري توکم عمر د هغو علمي بحثونو د لړۍ نومونه دي، چې دا موضوع رانغاړي، کوم چې له ځینو بدلونونو سره په يووېشتمه پېړۍ کې هم روان دي. دې بحثونو د يو شمېر مطالعاتو پربنسټ، د لومړي انسان د تاريخ په اړه د اساسي پوښتنو د ځواب لپاره علمي شواهد وړاندي او وضاحتونه ورکړي دي. د نولسمې پېړۍ په ځينو برخو کې په دې اړوند اختلافات ډېر زیات وو، خو يو شمېر پټ پړاوونه يې هم درلودل. د لرغون پېژندنې د سندونو د بيا ارزونې اساسي نېټه ۱۸۵۹ ز کال و، کوم چې دوولس کاله مخکې د بوشر دو پارت له خوا خپور شوی و. وروسته بيا په پراخه کچه، په دې نوم ومنل شو او هغه وړانديز تايیدوي چې، ګوندې انسان له هغې نېټې څخه زيات زوړ دی چې مخکې يې باور کېده. د بېلګې په ډول: ځينې دوديز حساب پېژندونکي شپږ زره۶۰۰۰ کلونو ته اشاره کوي. په ۱۸۶۳ ز کال کې ټي.ايچ. هاکسلي دليل وړاندې کړ، چې انسان تکامل ته رسېدلی دی او په ۱۸۶۴ ز کال کې الفريد راسل والاس طبيعي غوراوی د لرغونتيا له مسئلې سره ګډ کړ. په راتلونکې لسيزه کې د دې علم لپاره استدلال، د ډېرو پوهانو لپاره د منلو وړ و، چې هغه مهال دا علم د انسان لویه عظیمه لرغونتيا بلل کېده. د انسان د لرغونتيا په اړه يو جلا بحث په يوه لوی بحث کې چې هغه د انسان تکامل دی، مدغم شو او يوازې زماني اړخ يې پاتې شو. له دې امله چې د انسان لرغونتيا په اړه بحثونه، لا اوس هم روان دي او دا بحث لا پای ته نه دی رسېدلی. معاصرې جوړونې د نوي علم ماډرن ساينس په اړه واحد ځواب نه شته. په حقيقت کې په ځواب کې اوس اصلي پوښتنه، د جنس يا نوعې په ټاکلو پورې اړه لري. فکر کېږي چې د انسان جنس، زموږ له نوعې څخه لس ځلې زياته مخکې موده کې موجود و.اوسمهال د جنس انسان له منځه تللی، د انواعو نوې نمونې اوس هم د کشف په حال کې دي. په همدې بنسټ، وروستی ځواب نه شته. اتفاقي نظر دا دی چې: انسان يو نوع دی، چې هغه د انسان د جنس همدا موجوده نوع ده. د انسان لپاره د څو جنسيتي
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: گورگین
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%DA%AF%D9%88%D8%B1%DA%AF%DB%8C%D9%86
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: گورگین فارسي: گرگین خان گرجی، انګریزي: په کال ۱۶۵۱ز کې په ګرجستان کې زېږېدلی وو. د پلار نوم یې وختنګ وو .ګورګین په کندهار کې د ایراني صفوي واکمنو له لوري استازی والي وګمارل شو چې وروسته بیا د هوتکو په لاس له منځه یوړل شو. مخینه ګورګین له آره د ګرجستان اوسیدونکی او نوی مسلمان شوی وو. په کال ۱۶۹۳ ز کې کله چي په ایران کې شاه حسین صفوي پاچا شو نو ګورګین یې په کندهار کې د خپل استازي یا والي په توګه وګماری چې نوموړی د میرویس خان هوتک د پاڅون تر وخته پر یاده دنده کار وکړ. د ګورګین له ولس سره چلند تاریخ لیکي چې د ګورګین له افغان ولس سره چلند بېخي د منلو وړ نه وو. نوموړي به ولس تل ظلمونه او جفاوې کولې، ډېر افغاني مشران یې ووژل ان تر دې چې ولس اړ شو تر څو له میرویس خان هوتک چې هغه وخت سوداګر وو د مرستې غوښتنه وکړي. د ګورګین په وړاندې د میرویس تګلاره د ولس په غوښتنه میروایس هوتک سوداګري برېښوده او د ولس یووالي ته یې ملا وتړله او وروسته یې بیا ګورګین ته د نژدې کولو هڅه وکړه خو ګورګین ورباندې شکي شوی وو ځکه یې میرویس خان ته ایران ته د تلو امر وکړ خو چې کله نوموړی ایران ورسید هلته د شاه حسین صفوي له لوري څخه بندي شو ځکه چې هغه ګورګن په پټه په هرڅخه خبر کړی وو، میرویس خان ډېر ژر پخپله پوهه او حکمت په ایراني شاهي دربار کې ځای جوړ کړ او هغوی نوموړی خوشۍ کړ او حج ته یې تلو اجازه ورکړه، له حج په راستنیېدو سره شاه حسین صفوي هغه د ګورګین سلاکار جوړ کړ او کندهار ته یې را واستوی خو ګورګین ته یې خوند ور نه کړ. ګورګین له میرویس خان هوتک څخه غوښتنه وکړه چې د هغه لور دده و زوی ته ورکړي، میرویس خان دا غوښتنه مشرانو ته کښېښوده، هغوی دا پریکړه وکړه چې ستا د لور په نوم به بله پېغله د ګورګین زوی ته واده کړو خو خبره تر دې نه ورسېده خو ځینې تاریخپوهان بیا وایي چې دا کار وشو. ولسي پاڅون او د ګورګین مړینه د ولسي پاڅون لپاره جرګه جوړه شوه او پریکړه یې وکړه چې لومړی دې د بلوڅو، ترینو او کاکړو خانان دې ته وهڅول شي چې صفوي حکومت ته دې له مالیې ورکولو څخه ډډه وکړي، هغوی هم داسې وکړل. ګورګین خپل شپږ زره کسیز لښکر ژوب او د بلوچستان نورو سیمو ته ولېږه پخپله هم ورپسې رهي شو او له میروایس خان هوتک څخه یې هم وغوښتل چې هلته ورشي. میرویس خان هم له اوو زرو پښتنو سرتېرو سره هلته ځان ور ورساوه. د شپې یې پر ګورګین برید وکړ، هغه او د هغه ټول کنډک یې له منځه یوړ. پخپله یې د ګورګین جامې او سرتېرو ته یې د وژل شویو ګورګیني سرتېرو جامې ور واغستلې، د کندهار ښار ساتونکو چې کله خپل سرتېري په راتلو ولیدل نو د ښار دروازې یې ور خلاسې کړې. میروائس خان په ښار ننوت او د ایراني سرتېرو د وژلو امر یې وکړ، ښار یې ونیو او ملي جرګه یې را وبلله، ملي جرګې په کال ۱۷۰۹ز کې حاجي میرویس خان د پاچا په توګه وتاکه. سرچینې ۱. د افغانان پاچاهانو لنډ ژوند لیک ، لیکوال بشیر احمد ریان ۲.
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: پارس
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%D8%A7%D8%B1%D8%B3
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: پارس یا فارس د ایران پخوانی نوم دی وروسته یې بیا دا نوم د ایراني واکمنو له لوري د ۱۹۳۰ز په لسیزه کې په ایران بدل کړای شو ترڅو ځان په ارایایي تاریخ پورې وتړي. تاریخ د فارس د تاریخ اړوند معلوماتو لپاره د ایران تاریخ ولولئ.
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: صحافی انورشاه اورکزئی
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%B5%D8%AD%D8%A7%D9%81%DB%8C%20%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%B1%D8%B4%D8%A7%D9%87%20%D8%A7%D9%88%D8%B1%DA%A9%D8%B2%D8%A6%DB%8C
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: صحافی انور شاه اورکزئی يو خبریال دے.هغه په کال ۱۹۸۹ کی زيږدلے دے. سرچيني
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: د جعلي خبرونو وېب سايټ
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%AF%20%D8%AC%D8%B9%D9%84%D9%8A%20%D8%AE%D8%A8%D8%B1%D9%88%D9%86%D9%88%20%D9%88%DB%90%D8%A8%20%D8%B3%D8%A7%D9%8A%D9%BC
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: د جعلي خبرونو وېب سايټونه چې د غولوونکو وېب سايټونو په نوم هم شهرت لري، هغه انټرنيټي وېب سايټونه دي چې په قصدي توګه جعلي او غولوونکو خبرونو، پروپاګانډا او ناسمو معلوماتو ته د ريښتينوحقيقي خبرونو بڼه ورکوي. تر ډېره ټولنيزې رسنۍ د وېب جعل فساد ته لار پرانيزي او اغېزې یې ډېروي. د طنزي وېب سايټونو پر خلاف د جعلي خبرونو وېب سايټونه په قصدي توګه د مشروعيت موندلو په هڅه کې دي خو په ظاهره د دوی کړنې د سياسي موخو او پيسو تر لاسه کولو لپاره دي. د سياسي دروغو دا ډول وېب سايټونه په هند، جرمني، اندونيزيا او فليپين، سويډن، مکسيکو، ميانمار او متحده ايالتو کې دود دي. ډېری سايټونه د روسيې، شمالي مقدونيې، رومانيا او متحده ايالاتو له خوا رامنځته يا دود شوي. د پوښښ بیاکتنه د اروپا اړوند یوې ځايي ورځپاڼې د جعلي خبرونو ښېرازي پراختيا يو ډول اروايي جګړه بللې ده. د رسنيو د ځينو شننوکو په اند دا د ديموکراسۍ پر وړاندې ګواښ دی. په ۲۰۱۶ کال کې د اروپا د پارلمان د بهرنيو اړيکو کمېټې د يوه پرېکړهليک په تصويبولو سره د روسيې دولت ته خبردارۍ ورکړ چې د جعلي خبرونو د اجينسيو او انټرنيټي ټرول هغه ډله کسان چې پر مجازي نړۍ د نورو د نظر جلبولو لپاره پارهوونکي او احساساتي ناسم معلومات خپروي په کارولو سره د ناسمو معلوماتو او پروپاګند په خپرولو سره د ديموکراسۍ پر ارزښتونو باور کمزوری کوي. په ۲۰۱۵ کال کې د سويډن امنيتي خدمت او د ملي خونديتوب آژانس له خوا خپور شوي راپور پايلو څرګنده کړه چې روسيه د جعلي خبرونو په کارولو او د پروپاګانډا په دودولو سره په ټولنه کې نفاق ته لمن وهي. د سويډن د دفاع وزارت د احتمالي پېښو پر وړاندې خپله مدني اداره د روسيې له جعلي خبرونو سره د مبارزې لپاره موظفه کړه. غولوونکوجعلي خبرونو په اندونيزيا او فليپين کې چېرته چې د ټولنيزو رسنيو کارول هممهاله او پراخ دي او د سياسي ادعاګانو د اثبات لپاره محدودې
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: په هند کې بشري حقونه
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%D9%87%20%D9%87%D9%86%D8%AF%20%DA%A9%DB%90%20%D8%A8%D8%B4%D8%B1%D9%8A%20%D8%AD%D9%82%D9%88%D9%86%D9%87
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: د نړۍ د لوی حاکمیت، سیکولر او دیموکراتیک جمهوریت په توګه، په هند کې بشري حقونه، د دې هېواد د لوی نفوس، پراخې بې وزلۍ، د مناسبې زده کړې نشتوالي او همدارنګه د متنوع کلتور له امله پېچلې مسله ده. د هند اساسي قانون بنسټیز حقونه وړاندې کوي، چې د دین ازادي هم په کې شته. دا قوانین د بیان د ازادۍ همدارنګه د اجراییه او قضایه قوې د جلاتوب او په هېواد کې دننه او بهر کې د خوځښت د ازادۍ لپاره زمینه برابروي. دغه هېواد یوه خپلواکه قضایه قوه او همدارنګه د بشري حقونو د قضایاوو د څېړلو لپاره بنسټونه لري. د بشري حقونو د څار د سازمان د ۲۰۱۶ کال راپور پورته ذکر شوې اسانتیاوې مني خو ويل کېږي چې دا هېواد د بشري حقونو جدي اندیښنې هم لري. د مدني ټولنې ډلې له ځورونې سره مخ دي او د حکومت نیوکه کوونکي له ګواښونو او د دعواوو له اقامې سره مخ دي. د بیان ازادي هم د دولت او هم د شخصي ګټو د ګروپونو له خوا تر برید لاندې راغلې. مسلمان او عیسوي لږکي چارواکي تورنوي چې د دوی د حقونو د ساتنې لپاره کافي کار نه کوي. حکومت لا تر اوسه هغه قوانین نه دي لغوه کړي چې دولتي چارواکو او امنیتي ځواکونو ته د سرغړونې لپاره د تعقیب څخه معافیت ورکوي. د پېښو ترتیب مدني ازادۍ په ۲۰۰۱ کال کې، د ازادۍ کور یا فریډم هاوز په خپل راپور کې چې په نړۍ کې ازادي تر نامه لاندې خپرېږي، هند د سیاسي حقونو او مدني ازادیو په برخه کې په نړیواله درجه بندۍ کې نسبتاً ازاد اعلان کړ. په سویډن کې د وي ډيم انستیتیوت، په ټوله نړۍ کې د ډیموکراسۍ د حالت د ۲۰۲۱ کال په کلني راپور کې هند د ټاکنیزو استبدادي په توګه طبقه بندي کړ ځکه چې د ډیموکراسۍ په ډېری اړخونو لکه د مدني ټولنو په ډلو او د بیان په ازادۍ باندې یې محدودیتونه وضع کړي دي. د پولیسو له خوا شکنجه د بشري حقونو لپاره د اسیا مرکز بنسټ اټکل کړی چې له ۲۰۰۲ کال څخه تر ۲۰۰۸ کال پورې، هره ورځ له څلورو څخه ډېر کسان د پولیسو په توقیف کې مړه شوي، چې سلګونه مړینې د پولیسو د شکنجې له امله دي. په پنجاب کې د تادیبي ادارې د بنسټ له خوا د ترتیب شوي راپور له مخې، په هېواد کې تر ۵۰ سلنه پولیس افسران د بندیانو په وړاندې فزیکي یا رواني ناوړه چلند کوي. په لویدیځ بنګال کې هم د شکنجې نښې لکه د صحي خوړو، ځای یا اوبو نشتوالی تر سترګو شوې دي. د شکنجې په وړاندې د ملي کمپاین د یو راپور له مخې، د بشري حقونو یوې نړیواله ادارې په ډاګه کړه چې په ۲۰۱۹ کال کې په هند کې د ۱۷۳۱ مړینې په توقیف کې ثبت شوي دي. قربانیان اکثره د دلیت، مسلمانانو او ادیواسیانو د زیان منونکو ټولنو، څخه وو. د ۱۰ کلونو په موده کې تر ۲۰۱۹ یا ۲۰۲۰ کال پورې، د بشري حقونو ملي کمیسیون په منځنۍ کچه په کال کې ۱۳۹ د پولیسو د توقیف د قضیو او ۱۵۷۶ د قضايي توقیف د قضیو راپور ورکړی. د ۷ کلونو په موده کې تر ۲۰۱۹ یا ۲۰۲۰ کال پورې هر کال د ۱۵۰۰ څخه ډېر د قضايي توقیف د مړینو راپور ورکړی.
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: نعمت الله رحیمي
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D9%86%D8%B9%D9%85%D8%AA%20%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87%20%D8%B1%D8%AD%DB%8C%D9%85%D9%8A
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: نعمت الله رحیمي انګلیسي: زوکړه ۱۹۹۹ زیږديز ډسمبر ۳۱ ځوان داستان ناول لیکونکی دی. مخينه نعمت الله رحیمي، د ناول لیکونکی دی. نوموړی په ناول او کيسه لیکلو کې لوی لاس لري، زیږیدنه ۱۹۹۹ز ډسمبر ۳۱ پهٔ کابل کې زیږیدلی، او پلارنی ټاټوبی یې میدان وردګ ولایت دی. زده کړې رحیمي خپل د ښوونځي لومړنۍ زده کړې تر پنځم ټولګي پهٔ میدان وردګو ولایت کې وکړې، د بد امنیتي وضیعت لهٔ عمله یې کورنۍ کابل ته را وکوچیده او لهٔ پنځم ټولګي وروسته یې ښوونځي ته پهٔ کابل کې دوام ورکړ، پهٔ ۱۳۹۷ لمریز کال کې لهٔ ښوونځي فارغ شو، او لهٔ فراغت وروسته یې په آنلاین بڼه ګرافیک ډیزاین زده کړ. لیکلي آثار د لیکوالۍ پهٔ برخه کې رحیمي تراوسه اووه ناولونه لیکلي دي. مډرِن مجنون د چرسي زوی وزیره مستان صوفي ګلابو له کابل تر امریکا د مینې خوږه کیسه کابریکا له کابله تر امریکا تر ځوانۍ په افغانستان کې وروستی باران چاپ شوي آثار میین کډوال لنډې کیسې شهید محصل اخځلیک افغانان افغاني لیکوال پښتانه لیکوال
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: رضا ګودری
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%B1%D8%B6%D8%A7%20%DA%AB%D9%88%D8%AF%D8%B1%DB%8C
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: رضا ګودری ، ؛ په ۱۴ دسمبر ۱۹۸۸ کې زیږیدلی یو ایرانی مکسډ مارشل آرټسټ سره لاسلیک کړی هغه په کراټې، موای تای، برازیلي جیو-جیتسو کې تخصص لري او د ۲۹۹ مسلکي کراټې جګړو ریکارډ لري. د ژوند لومړۍ ورځي او زده کړي ګودری په تهران کې زیږیدلی او ماشومتوب یې د نرمک په سیمه کې تېر کړی دی. په ۱۹۹۵ کې، هغه په ۷ کلنۍ کې جودو پیل کړه او وروسته له هغه د دودیز چینایي مارشل آرټ زده کړه پیل کړه. د جګړې له عملي میتد د سره د هغه د لیوالتیا له امله، هغه د دې پرځای په پوره توګه په کراټې تمرکز وکړ. مسلک ایران ګودری د حامد سلطاني تر څارنې لاندې خپل تمرین کاوه، د ایران د قانون له مخې، ګودری خپل لازمي پوځي خدمت بشپړ کړی وو. تایلینډ په مکمل کراټو کی له ۲۰ ملی ایرانی لقبونو ګټلو وروسته ، ګودری د نورو مارشل آرټونو سره هم علاقه پیدا کړه. کله چې د هغه روزونکی د ۲۰۱۶په فبروري کې آلمان ته مهاجر شو، هغه پریکړه وکړه چې تایلینډ ته لاړ شي آمريكا متحده ايالات د اګست په ۲۷، ۲۰۲۱، هغه اعلان وکړ چې هغه به ډیر ژر په متحده ایالاتو کې خپل تمرینات شروع کړي. د مارشل آرټ مسلک مکس مارشل آرټ هغه په تایلینډ کې د وینم روزنیز کمپ کې د مهدي زاتوت تر څارنې لاندې د مکس مارشل آرټ روزنې کې مصروف دی. د بشپړ تماس کراټې په ۲۰۱۶ کې، هغه په پټایا کې د بشپړ تماس کراټې نړیوالو سیالیو کې دریم ځای وګاټه او په اوساکا کې د نړۍ د بایکورین کیکان کپ کې د اتو په سر کې ځای درلود. په ۲۰۱۷ او ۲۰۱۸ کې، هغه په اوکیناوا ټاپو کې د جاپان په ملي اتلولۍ کې لومړی مقام ترلاسه کړ. موای تای په ۲۰۱۶کې، ګوډري د ساکمونګکول سیتچوکوک تر څارنې لاندې موای تای زده کړه وکړه. د ۲۰۱۸او ۲۰۲۰ترمنځ، ګوډري په تایلینډ کې د موای تای په اتو مسلکي جګړو کې برخه اخیستې وه. د اپریل په ۲۲، ۲۰۱۸، هغه په میکس موی تای کې د جنګیالي فل هاوس سره مخامخ شو. د برازیل جیو-جیتسو په ۲۰۱۹ کې ، هغه د فیرټیکس جیم کې د سیلسو رولیم جونیر نظارت لاندې د برازیل جیو جیتسو تمرین پیل کړ. هغه وتوانید چې نیلي بیلټ برازیلي جیو جیټسو د ډی الونزیو جیکسن لاسونو څخه ترلاسه کړي. هغه د سیام کپ بی جی جی او کوپا دی بنکاک بیجونو لپاره مبارزه وکړې. نوموړي په ۲۰۱۹ او ۲۰۲۰ کلونو کې د برازیل د جیو جیتسو په ډګر کې په ۴ نړیوالو سیالیو کې هم برخه اخیستې، ۲۰ مسابقې یې په بریالۍ توګه تر سره کړې او ۱۶ د سرو زرو، ۱ د سپینو زرو او ۳ د برونزو مډالونه یې ګټلي دي. د مارشل آرټ نړیوال ماسټرشپ په ۲۰۱۶او ۲۰۱۹کې، هغه په سویلي کوریا کې د نړۍ د مارشل آرټ ماسټرشپونو کې د برونزو مډالونه وګټل. یونګمودو په ۲۰۱۶او ۲۰۱۹کې، هغه د یونګمودو په نړیوالو سیالیو کې د سپینو زرو مډال وګاټه. د لاسته راوړنو لنډیزه کراټې د برازیل جیو-جتسو د نړۍ مارشل آرټ ماسټرشپ یونګمودو
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: تاتار
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%AA%D8%A7%D8%AA%D8%A7%D8%B1
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: تاتار یا تاتاریان په انګریزي: د مغولو یوه قبیله ده چې په پنځمې میلادي پيړۍ کې دغه نوم هغو ترکي توکمو قبیلو ورکړل شوې ده چې د بایکال د سیند پر غاړه اوسیدل او کوچیاني ژوند یې درلود. د تاتاریانو ټاټوبۍ تاتار په پیل کې د اوسني مغولستان د ګوبي د صحرا په شمال ختیزه برخه کې اوسیدل چې وروسته دچیني ترکستان ځينو سیمو او له هغو نه ختن ته هم ولیږدیدل او بیا دا قبیله دګونش خان په لښکرو کې شامله شوه چې هغه هم مغول و او د روسانو او هنګریانو سره یې جګړه کوله نو اروپایانو چې کله دوی ولیدل نو دوی ته یې تاتار ویل چې معنا یې پردي دي . تاتاریان او ترکان د ترکي ژبې مشهور څیړونکي ،محقق او د ترکي ژبې د قاموس لیکوال محمود کاشغر ي د پنځمې هجري پيړۍ په دویمه نیمایي کې هم د تاتار یادونه کړې ده او د دوي ژبه د ترکي ژبې یوه بېل ګړدود ګڼي. د تاتاریانو اوسنی وطن تاتاریان وروسته تر هغه د مغولي ګونش خان د لمسي باتوخان له خوا لویدیز لوري ته ولیږدول شول او داوسنۍ روسیې دآلتای په دښتو کې میشته شول . اوس تاتاریان دروسیې دفدریشن په لویدیزه برخه کې د تاتارستان په جمهوریت ،سابیریا او منځنۍایشیا کې استوګنه لري ،د تاتارستان تاتاریانوته دقازان تاتار هم وایي چې شمیریې د۲۰۰۲زیږدیز میلادي کال دسرشمیرنې له مخې پنځه نیم ملیونو تنو په شاوخواکې ښودل شوي دي چې په ټوله نړۍ کې یې ټول شمیرشپږ نیمو ملیونو ته رسیږي .همداراز دروسیې دولګا او کریمیا په سیمو کې هم تاتار میشته دي . .دروسیې نه سربیره نور تاتار په ازبکستان، قزاقستان ،ترکمنستان ، تاجیکستان، آذربایجان، اوکراین، آذربایجان اوایران کې هم میشته دي. د تاتاریانو ژبې د کریمیا تاتار او د اوکراین په جنوبي برخو کې مېشت تاتار د هغوی ژبه د تاتاري ژبې سره توپیر لري او د اوغور د ژبو څخه شمیرله کیږي . همدا راز د آستراخان تاتار دخزر د دریاب په شمالي برخو کې میشته دي د سایبریا تاتار د آلتایي ترکانو پاتې شوني دي چې ژبه یې د مغولي او ترکي ژبو یوه ګډوله ده. اوس د دوی ژبه په دوو ډوله الفباوو لاتین او سیریلیک سره لیکله کیږي د تاتاریانو مذهب تاتاریان ډېری سني مذهبه مسلمانان او د حنفي مذهب پیروان دي سر چینې : ۱- تاتار ،دانشنامه جهان اسلام.
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: ملا عبدالمنان عمري
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D9%85%D9%84%D8%A7%20%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%86%D8%A7%D9%86%20%D8%B9%D9%85%D8%B1%D9%8A
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: ملا عبدالمنان عمري د ملا محمد عمر مجاهد یوازینی پاته ورور دی، هغه د افغانستان د اطلاعاتو او کلتور اوسنی وزير دی.
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: تمدن (معاصر وخت)
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%AA%D9%85%D8%AF%D9%86%20%28%D9%85%D8%B9%D8%A7%D8%B5%D8%B1%20%D9%88%D8%AE%D8%AA%29
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: تمدن یا عصريتوب په بشري او ټولنیزو علومو کې یوه موضوع ده چې دغه دواړه یوه تاریخي عصري دوره دوره ګڼل کېږي، چې د هغه ځانګړو ټولنیزو او کلتوري نورمونو، چلندونو او کړنو مجموعه ده، چې د رینسانس او د دلیل عمر د مې پیړۍ فکر او د مې پیړۍ د روښانتیا په پایله کې رامنځته شوې ده. ځینې تبصیره کونکي په دې اند دي، چې د تمدن یا عصریتوب دوره په کال یا په کال کې د دویم نړیوال جنګ سره ، یا په یمه لسیزه او یا هم په یمه لسیزه کې پای ته رسېدلې ده او له هغه وروسته وخت ته وروستی تمدن یا ویل کېږي. دمعاصر تاریخ اصطلاح د کال څخه وروسته زماني دورې ته هم د اشارې لپاره کارول کیږي، پرته له دې چې هغه د عصري تمدن یا وروستی تمدن دور ته ځانګړی کړي. په دې ډول مډرن د اوسني دورې د مانا برعکس کېدلی شي په تیر وخت کې د یوې ځانګړې دورې د نوم په توګه وکارول شي. ځانګړو څانګو ته په کتلو سره تمدن کېدلی شي د مختلفو وختونو دورو یا ځانګړتیاوو ته راجع شي. په تاریخ لیکنه کې مه او مه پیړۍ معمولا د تمدن لومړۍ ورځي یا ابتدايي تمدن بلل کېږي، په داسې حال کې چې مه پیړۍ ټوله د عصري تاریخ سره مطابقت لري. که څه هم چې په دې کې د اړوندو تاریخي پروسو او کلتوري پیښو پراخه لړۍ چې له فېشن څخه نیولې بیا تر عصري جګړې پورې شامله ده. همدارنګه کېدلی شي چې د هغه شرایطو موضوعي یا موجودي تجربې ته هم اشاره وکړي چې دوی یې رامنځته کوي او پر بشري کلتور، بنسټونو او سیاست باندې دوامداره روانې اغیزې لري. د یوې تحلیلي او معیاري مفکورې په توګه، تمدن یاعصريیت د فلسفې او د جمالیاتو د ماډرنېزم له اخلاقو سره نږدې تړاو لري. سیاسي او فکري جریانونه روښانتیا او وروستي پرمختګونه لکه، موجودیت اگزیسنټینسیالېزم، عصري هنر، د ټولنیزو علومو رسمي تاسیس او د معاصریت ضد تحولاتو لکه مارکسیزم سره بېلوي. همدارنګه دا هغه ټولنیزې اړیکې چې د پانګوالۍ د ودې سره تړاو لري او د سېکولر کولو، ازادولولېبرلایزېشن او عصري کولو او وروسته له صنعتي ژوند سره د تړلو سره تړاو لري په خپله لمنه کې رانغواړي. د نولسمې او شلمې پیړۍ په وروستیو کې عصري هنر، سیاست، ساینس او کلتور نه یوازې په لویدیځه اروپا او شمالي امریکا کې، بلکې د نړۍ په ټولو متمدنو سیمو کې، حتی د هغه حرکتونو په شمول چې فکر یې د لویدیځ او نړیوال کولو سره په ټکر کې و حاکمیت درلود. تمدن یا عصري دوره د انفراديت، سرمایه دارۍ، ښاري کېدلو او د تخنیکي او سیاسي پرمختګ د امکاناتو له باور سره نږدې تړاو درلود. د دې دورې جنګونه او نورې محسوسې ستونزې، چې د ډیریو لامل یې د چټک بدلون اغیزې او د دودیزې مذهبي او اخلاقي نورمونو د پیاوړتیا له منځته تلل و، ددې سبب شوې چې د عصري پرمختګ په وړاندې د ډیرو خلکو غبرګونونه را پاروي. د دوامداره پرمختګ په اړه خوشبیني او پر هغه باندې باور په دې وروستیو کې د وروستي تمدن پوسټ ماډرنیزم لخوا تر نیوکې لاندې راغلی دی، په داسې حال کې چې پر نورو براعظمونو باندې د لویدیځې اروپا او انګلیس-امریکا پر حاکمیت باندې د یا وروسته استعماري نظریې نیوکه کړې ده. د هنر د تاریخ په سیاق یا شرایطو کې تمدن مډرنیت یو ډیر محدود مفهوم لري اوعصري هنر د دوره پوښي. په دې مفهوم سره ددې اصطلاح کارول چارلس بوډیلیر ته منسوب شوي دي. ده په کې د د عصري ژوند انځورګر تر عنوان لاندې په خپله یوه مقاله کې په یو لوی ښار کې د ژوند لنډمهاله او ژر تېرېدونکې تجربه ډیزاین کړه او یو مسؤلیت درک کونکی هنر باید دا تجربه ترلاسه کړي.
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: جېن باپټېست لامارک
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%AC%DB%90%D9%86%20%D8%A8%D8%A7%D9%BE%D9%BC%DB%90%D8%B3%D8%AA%20%D9%84%D8%A7%D9%85%D8%A7%D8%B1%DA%A9
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: جېن باپټېست پير انتیون ډي مونه- یا چېوېلیر ډي لا مارک چې د ۱۷۴۴ د اګېست په لومړۍ زېږدلی او د ۱۸۲۹ د ډېسمبر په ۱۸ وفات شوی. ډېر کله په ساده ژبه دفرانسوي لامارک په نوم یاديږي. یو فرانوسوی طبیعت پوه وه. هغه یو سرتېری، طبیعت پوه او اکادمیک کس و ، هغه د دې نظریې لومړی وړاندې کوونکی وچې بیولوژیکي تکاملبشپړتیا د طبیعت له قوانینو سره سم مخته ځي. لارمارک له ۱۷۵۷ څخه د ۱۷۶۲ کالونو تر منځ د پومېرانیا جګړه کې د پروس خلاف وجنګېد او د جنګ په میدان کې یې د مېړانې په وجه د دویم بریدمن درجه ورکړل شوه،لامارک چې کله موناکو ته ولېږل شو له طبعي تاریخ سره یې علاقه پیدا کړه او پرېکړه يې وکړه چې په روغتيايي علومو کې زدهکړې وکړي. هغه په ۱۷۶۶ کال کې تر ټپي کېدو وروسته له دفاعيي ځواک څخه تقاعد کړل شواو بېرته یې د طب په څانګه کې خپلو زدکړو ته دوام ورکړ، لامارک د بوټو له پېژندلو سره ځانګړې علاقه پیدا کړه او روسته يې په ۱۷۷۸ کال کې د فلور فرانسواسز په نوم درې جلده اثر خپور کړ او په ۱۷۷۹ کال کې يې د فرانسې د علومو اکادمۍ غړیتوب ترلاسه کړ. لامارک د پاریس د نباتاتو په باغ کې ګډون وکړ او ۱۷۸۸ کال کې د بوټو پېژندنې یا نباتاتو رییس وټاکل شو،کله چې د فرانسې ملي اسامبلې په ۱۷۹۳ کال کې د فرانسې ملي موزیم تاسیس کړ لامارک د زولوژي ژويو پېژندنېپروفیسور شو. په ۱۸۰۱ کال کې یې د غیر فقاریه حیواناتو د طبقهبندۍ سیستم خپور کړ،چې د غیر فقاریه حیواناتو د طبقهبندۍ په برخه کې لوی ګام و،ویل کېږي چې دا اصطلاح هم ده رامنځته کړې. په ۱۸۰۲ کال کې دی لومړنی کس و چې د طبیعت پوهنې کلیمه یې له اوسني مفهوم سره په یوه مقاله کې وکاروله. لامارک د یوې باوري
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: هدایت الله بدري
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D9%87%D8%AF%D8%A7%DB%8C%D8%AA%20%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87%20%D8%A8%D8%AF%D8%B1%D9%8A
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: ملا هدایت الله بدري چي دالحاج ملاګل آغا آخند په نامه هم يادېږي په کال ۱۹۷۲ کي په کندهار کي زېږېدلی دی. هغه د ۲۰۲۱م کال د اګست د ۲۴مې نېټې راهیسې د افغانستان اسلامي امارت د مالیې وزير.
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: کېمیاگر "ناول"
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%DA%A9%DB%90%D9%85%DB%8C%D8%A7%DA%AF%D8%B1%20%22%D9%86%D8%A7%D9%88%D9%84%22
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: کېمیاګر انګریزي: پرتګالي: د برازیلي لیکوال پاولو کویلیو ناول دی نوموړي یاد ناول په کال ۱۹۸۸ میلادي کې په پرتګالي ژبه ولیکی وروسته بیا د نړۍ ډېری ژبو ته وژباړل شو، په پښتو کې غني خان خټک په کال ۲۰۲۰م کې د کېمیاګر په نوم وژباړی .دا ناول په نړۍ کې زښته زیات مشهور شو او له ښه خرڅېدونکو کتابونو څخه یو دی ځکه بېخي ډېر وار چاپ شو. د ناول موضوع دا ناول د خوبونو، ارمانونو ، جادوګرۍ،جنګونو او ریګستانونو کیسې بیانوي. د الکېمسټ نړیوالې ژباړې کېمیاګر یا الکېمسټ ناول د نړۍ په ډېریو ژبو کې ژباړل شوی دی چې په انګریزي کې په کال ۱۹۹۳میلادي کې د اېلن ار کلارک له لوره وژباړل شو او د هغه له انګریزي ژباړې څخه بیا په کال ۲۰۲۰ میلادي کې غني خان خټک پښتو ته یاد ناول د کېمیاګر په نوم وژباړی چې دا د پښتو ادب لپاره یوه ستره لاسته راوړنه ده.
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: غلامي په افریقا کې
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%BA%D9%84%D8%A7%D9%85%D9%8A%20%D9%BE%D9%87%20%D8%A7%D9%81%D8%B1%DB%8C%D9%82%D8%A7%20%DA%A9%DB%90
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: له تاریخي اړخه په افریقا کې غلامي ډېره ده. په لرغونې زمانه کې د غلامۍ او غلام ساتنې سیستمونه د افریقا په ځینو برخو کې عام وو، لکه څنګه چې د لرغونې نړۍ په ډېرو برخو کې وو. کله چې له افریقا ور هاخوا د غلامانو سوداګري، د هند سمندر د غلامانو سوداګري او د اطلس د غلامانو سوداګري چې په ۱۶ پیړۍ کې پیل شوه پیل شوه، ډېرو د پخوانیو سیمه ییزوافریقايي غلامانو سیستمونه له افریقا بهرد غلام بازارونو لپاره د بندیانو رسول پیل کړل. غلامي تراوسه هم د غیرقانوني کېدو سربېره په معاصره افریقا کې عملي کیږي. د افریقا غلامي په اړونده لیکنو کې په بومي غلامۍ او صادراتي غلامۍ طبقه بندي شوې، په دې پورې اړه لري چې ایا غلامان د وچې هاخوا معامله شوي که نه. غلامي په تاریخي افریقا کې په مختلفو بڼو ترسره شوې: د پور غلامي، د جنګی بندیانو غلامي، پوځي غلامي، د فحشا لپاره غلامي او د مجرمینو غلامي ټولې د افریقا په بېلابېلو برخو کې ترسره کېدې. په ټوله افریقا کې غلامي د کورني او درباري مقاصد لپاره رواج وه. همدارنګه د کښت غلامي په ځانګړې توګه د افریقا په ختیځ ساحل او د لوېدیځې افریقا په ځینو برخو کې واقع شوه. د کورني کښت د غلامۍ اهمیت د ۱۹ پېړۍ په اوږدو کې د اتلانتیک غلامانو د سوداګرۍ لغو کولو له امله زیات شو. ډیرو افریقایي هیوادونو چې د غلامانو په نړیواله سوداګرۍ پورې تړلي وو خپل اقتصاد یې د قانوني سوداګرۍ په لور چې د غلام کارګرانو له خوا ترسره کېده، متوجه کړ. د غلامۍ بڼې د غلامۍ او غلام سانتې ډېرې بڼې د افریقا تاریخ په اوږدو کې موجودې وې او د غلامۍ د داخلي دودونو او همدارنګه د غلامۍ د رومي بنسټ او د غلامۍ په اړه د عیسویانو وروستي نظرونه، د مسلمانو غلامانو د سوداګرۍ له لارې د غلامۍ اسلامي بنسټونو او بالاخره د اتلانتیک غلامانو سوداګرۍ له خوا جوړې شوې وې. غلامي د ډېرو پېړیو لپاره د افریقایي ټولنو د اقتصادي جوړښت یوه برخه وه که څه هم کچې یې توپیر درلود. ابن بطوطه چې د مالي له لرغوني پاچاهۍ څخه د څوارلسمې پېړۍ په نیمایي کې لیدنه وکړه، وايي چې د سیمې اوسیدونکو د خپلو غلامانو او نوکرانو په شمېر کې یو له بل سره سیالي کوله او په خپله هغه ته یو غلام هلک د میلمه پالنې ډالۍ په توګه ورکړل شوی وو. د غلامانو اړیکې په سویلي سهارا افریقا کې اکثراً پېچلې وې، هغه حقونه او ازادۍ چې په غلامۍ او د پلور او چلند په محدودیتونه کې موجودې وې د بادارانو له خوا اشخاصو ته ورکړل شوې وې. ډېرو ټولنو د غلامانو مختلفو ډولونو تر منځ درجه بندي درلوده: د بېلګې په توګه، د هغو کسانو ترمنځ توپیر کول چې په غلامۍ کې زېږېدلي وو له هغه کسانو سره چې د جګړې له لارې نیول شوي وو. د غلامۍ بڼې په افریقا کې د خپلو له جوړښتونو سره نږدې تړاو درلود. په ډېرو افریقایي ټولنو کې چې ځمکه ملکیت نه کېده د افرادو غلامي د یوې وسیلې په توګه کارول کېده څو یو شخص خپل نفوذ زیات کړي او اړیکې پراخې کړي. دې کار غلامان د بادار د نسب یوه دایمي برخه جوړه کړه او د غلامانو ماشومانو کولی شول د لویو کورنیو پیوندونو سره نږدې اړیکې پيدا کړي. د غلامانو اولادونه چې په کورنیو کې زېږېدلي وو، د بادار د خپلوۍ په ډله کې مدغم کېدلای شول او په ټولنه کې لوړو مقامونو ته حتی په ځینو مواردو کې د رئیس تر کچې پورې رسېدل.
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: د اروپا د بشري حقونو محکمه
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%AF%20%D8%A7%D8%B1%D9%88%D9%BE%D8%A7%20%D8%AF%20%D8%A8%D8%B4%D8%B1%D9%8A%20%D8%AD%D9%82%D9%88%D9%86%D9%88%20%D9%85%D8%AD%DA%A9%D9%85%D9%87
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: د اروپا د بشري حقونو محکمه یا چې د ستراسبورګ محکمې په نوم هم پېژندل کېږي د اروپا د شورا یوه نړیواله محکمه ده چې د بشري حقونو په اړه د اروپا میثاق تفسیر کوي. محکمه هغه غوښتنلیکونه څېړي چې ادعا کوي د یو متعهد هېواد په میثاق کې له ذکر شويو یوه یا ډېرو بشري حقونو نه یا د هغه اختیاري پروتوکولونو نه چې یو هېواد یې غړی وي، سرغړونه کړې وي. د بشري حقونو په اړه د اروپا میثاق د لومړیو حروفو په وسیله هم مشخص کېږي. محکمه د فرانسې په ستراسبورګ کې موقعیت لري. یو فرد، د افرادو یوې ډلې، یا یو یا ډېرو نورو متعهد هېوادونه کولی شي غوښتنلیک وسپاري. محکمه کولی شي د احکامو سربیره مشورتي نظرونه هم صادر کړي. دغه میٍثاق د اروپا د شورا په چوکاټ کې تصویب شو او ټول ۴۷ غړي هېوادونه یې د کنوانسیون متعهد غړي دي. د قضايي تفسیر لپاره د محکمې لومړنۍ وسیله د ژوندي سند اصل دی، په دې معنی چې کنوانسیون د اوسنیو شرایطو په رڼا کې تفسیر شوی. نړیوال حقوق پوهان په نړۍ کې د بشري حقونو ترټولو اغېزمنه نړیواله محکمه بولي. سره له دې محکمه د هغو احکامو چې د متعهدو اړخونو له خوا نه پلي کېدل او همدارنګه د قضیو د حجم مدیریت توازن او ورته لاسرسی له ننګونو سره مخ وو. تاریخچه او جوړښت ملګرو ملتونو د بشري حقونو نړیواله اعلامیه د ۱۹۴۸ زکال د ډسمبر په ۱۰ نیټه تصویب کړه چې موخه یې په هغه کې د مندرجو حقونو نړیوالې پېژندنې ته وده ورکول دي څو د بشري حقونو ساتنه په نړیواله کچه پیاوړې کړي. د اروپا شورا په لندن کې د ۱۹۴۹ زکال د مې میاشتې په ۵ جوړه شوه، د شورا غړي په دې نظر دي چې د ملګرو ملتونو اعلامیه هڅه کوي د نړیوالې او اغیزمنې پېژندنې او په هغه کې د مندرجو حقونو پلي کېدل تضمین کړي. دغه محکمه د بشري حقونو د اروپایي کنوانسیون د ۱۹ مادې پر بنسټ د ۱۹۵۹ زکال د جنورۍ په ۲۱ کله چې د اروپا شورا د پارلماني اسمبلۍ له خوا یې لومړني غړي وټاکل شول، جوړه شوه. په پیل کې د بشري حقونو اروپايي کمېسیون له خوا محکمې ته لاسرسی محدود وو چې په ۱۹۹۸ ز کال کې لغوه شوه. محکمې د خپلو لومړیو کلونو په ترڅ کې فعالیت کم وو او د قضیې ډیر قوانین یې نه وو راټول کړي، لومړی یې په ۱۹۶۸ ز کال کې د اتریش پر وړاندې په نیومیسټر کې سرغړونه وموندله. کنوانسیون محکمه مؤظفه کوي چې د کنوانسیون او د هغو پروتوکولونو په اړه د متعهدوهېوادونو له خوا د ورکړل شویو ژمنو د رعایت ډاډ ورکړي، یعنې د اروپا شورا په غړو هېوادونو کې د اروپا کنوانسیون اجراء او پلي کول تضمینوي. د اروپا د شورا د محکمې په توګه د اروپا د بشري حقونو محکمه چې د بشري حقونو په اړه د اروپا کنوانسیون پلی کوي، د اروپا د شورا ترټولو غوره پېژندل شوې اصلي برخه ده. د اروپا شورا فرانسوي: یو نړیوال سازمان دی چې د دویمې نړیوالې جګړې په پیل کې د بشري حقونو، ډیموکراسۍ او د قانون واکمنۍ د ملاتړ لپاره په ۱۹۴۹ ز کال کې تاسیس شوی، ۴۷ غړي هېوادونه لري، د نږدې ۸۲۰ مېلیونه نفوس سره او د نږدې ۵۰۰ مېلیونه یورو کلنۍ بودیجې سره فعالیت کوي. دغه سازمان د اروپایي ټولنې د ۲۷ هېوادونو نه بېل دی، که څه هم ځینې وختونه د هغې سره غلطي کېږي، یو څه د دې لپاره چې د اروپا اصلي بیرغ منلی چې د اروپا شورا لخوا په ۱۹۵۵ کال کې رامنځته شوی او همدارنګه د اروپا ملي ترانې لپاره. تر اوسه هېڅ هېواد د اروپا شورا له غړیتوب پرته له اروپايي ټولنې سره نه دی یوځای شوی. د اروپا شورا د ملګرو ملتونو رسمي څارونکې ده.