user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: د حجرو وده
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%AF%20%D8%AD%D8%AC%D8%B1%D9%88%20%D9%88%D8%AF%D9%87
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: د حجرو وده د سایټوپلاسمیک، هستوي او اورګانیل حجم په ګډون د حجرې په ټولیزه کتله کې زیاتوالي ته اشاره کوي. حجرې هغه وخت وده مومي، کله چې د حجروي بایوسینتیسس د بایو مالیکولونو یا انابولیزم تولید عمومي کچه د حجرو د تخریب له عمومي کچې نه لوړه وي د پروټیزوم ، لیزوزوم یا آټوفګي یا کیټابولیزم په مټ د بایو مالیکولونو ویجاړیدل. د حجرو وده باید د حجرو له وېش یا د حجرو له جریان سره يو شان ونه بلل شي، کوم چې جلا پروسې دي چې د حجرو د ودې په جریان کې د حجرو له ودې سره یوځای منځ ته راتلای شي، چیرې چې یوه حجره چې د مور حجرې په نوم پیژندل کیږي، وده کوي او وېشل کیږي، ترڅو دوه لور حجرېله دې زېږېدلې حجرې تولید کړي. تر ټولو مهمه دا ده چې د حجرو وده او د حجرو وېش هم د یو بل نه په خپلواکه توګه پېښېدای شي. د جنین د لومړۍ ودې پر مهال د مورولا او بلاستوډرم د جوړېدو لپاره د زائګوټ ماتیدل او وېش، پرته له دې چې حجرې وده وکړي، د حجرو بيا بيا وېش منځ ته راځي. له بلې خوا، ځینې حجرې کولی شي، پرته له حجروي وېش یا د حجرو د جريان له کوم پرمختګ پرته وده وکړي، لکه: د عصبي نظام په پراختیا کې، د محوري لارې موندلو پر مهال د نیورون وده کول. په څو سیلولر څو حجروي ارګانیزمونو ژوندیو موجوداتو کې، د نسج وده په کمه کچه سره یوازې د حجرو له وېش پرته د حجرو د ودې له لارې پیښیږي، مګر ډېری وختونه د حجرو د پراختیا له لارې وده مومي. دا ځکه چې يوه حجره چې په خپل نیوکلیوس زړی اوهسته کې د جینوم یوازې یوه کاپي نقل لري، کولای شي بایوسینتیسس ژوندۍ پنځونه ترسره کړي او په دې توګه د حجرو وده یوازې د دوو حجرو په نیمایي کچه ترسره کیږي. له همدې امله، دوه حجرې د یوې حجرې په دوه چنده اندازه وده کوي کتله جمع کوي او څلور حجرې د یوې حجرې په کچه څلور ځله وده کوي. دا اصول د حجرو د خپریدو په جریان کې د نسجونو د ودې په کچه د کتلوي جمع کولو کې د حجرو په شمیر کې د احتمالي زیاتوالي له امله د ډېرې چټکتيا لامل کیږي. د حجرو اندازه د حجرو په وده او د حجرو وېش دواړو پورې اړه لري، د حجرو د ودې په اندازه کې غیر متناسب زیاتوالی د لویو حجرو د تولید لامل کیږي او د حجرو وېش په اندازه کې غیر متناسب زیاتوالی د ډیرو کوچنیو حجرو د تولید لامل ګرځي. د حجرو په خپریدلو کې، په عمومي ډول د حجرو متوازنه وده او د حجرو د وېش کچه شامل دي چې د حجرو په پراخه کچه وده کوونکي نفوس کې د حجرو اندازه په دوامداره توګه ثابته ساتي. ځینې ځانګړې حجرې کولی شي، د غیر معمولي اینډوریپلیکشن حجرو د جريان له لارې خورا لويې اندازې ته وده ورکړي چې په هغې کې جینوم د ایس-پړاو په جریان کې لېږدېدلی وي، وروسته د مایتوس ام-پړاو یا د حجرو وېش سایتوکینیسیس نه وي. دا لوی اینډوریپلیکیټ کوونکي حجرې د جینوم ډیری کاپيانې لري، نو په لوړه کچه پولیپلایډ هغه حجرې چې له دوو نه زيات د ورته کروموزوم ټولګې لري دي. اوسایتونه کیدای شي، په غیر معمولي ډول په ژونديو انواعو کې لويې حجرې وي چې د جنین وده د مور له بدن نه په بهر کې د هګۍ دننه ترسره کیږي. د ځینو هګیو لویه اندازه، یا د حلقوي کانالونو ډروسوفیلااو د مېوې مچ په نوم د سایتوپلاسمیک پلونو له لارې د نږدې حجرو نه د سایټوسولیک اجزاوو پمپ کولو په مټ، یا د اندوسایټوسیس چنګښې په مرسته د تغذيه کوونکو توکو د ذخیره کولو دانو ژیړو دانو ننه ا ېستلو سره ترلاسه کیدای شي. د حجرو د ودې د ادارې تګلارې حجرې کولی شي، د سیلولر بایوسینتیز د ټولیزې کچې په زیاتولو سره وده وکړي، په دې ډول چې د بایو مالیکولونو تولید، د پروټیزوم، لیزوزوم یا اوټوفګي په مټ د بایو مالیکولونو د حجرو له منځه تلل له عمومي اندازې نه ډېر شي. د بایو مالیکولونو بایوسینتیز د جینونو د څرګندېدو په مټ پيليږي، کوم چې او یا پروټینونو ته کوډ شفر ورکوي، د انزایمونو په ګډون، کوم چې د لیپیدونو او کاربوهایډریټ ترکیب په خوځښت راولي. انفرادي جینونه په عمومي ډول د پيغام وړوونکي او په پروټینونو کې د ژباړې له لارې څرګندیږي او د هر جین څرګندېدل په مختلفو کچو کې د حجرو ډول ډول ځانګړي بڼه کې منځ ته راځي د جین د منظموونکو شبکو په ځواب کې. د حجرو د ودې د پرمخ وړلو لپاره، د پوليمرز د فعالو جينونو لپاره په مټ د لېږد د کچې په زياتولو سره، يا د رايبوزوم او د کثرت په زياتولو سره د په پروټین کې د ژباړې د ټوليزې کچې په لوړولو سره ، د جين د څرګندېدو په نړيواله کچه کې زياتوالی راوستل کېدای شي، د کوم بايوجيسيس چې په پوليمريز او پوليمريز پورې تړلی دی. د مایک ټرانسکرپشن فکتور د اداره کوونکي پروټین یوه بیلګه ده، چې کولای شي د پوليمريز ، پوليمريز او پوليمريز ټوليز فعاليت په خوځشت راولي، تر څو نړيوال ټرانسکرپشن او ژباړه مخ په وړاندې بوځي او په دې ډول يې د حجرې ودې ته چمتو کړي. سربېره پردې، د انفرادي ریبوزومونو د حجرې هغه برخه چې پروټين جوړوي فعالیت د ژباړې د پیل کولو لاملونو د تنظیمولو له لارې د ام آر ان ای ژباړې نړیوالې اغېزمنتيا ته وده ورکول کیدای شي، د ترجمې اوږدوالی ابتکار فکتور د پېچلتيا په ګډون، کوم چې د له وروستيو سره وصل کېږي او هغوی پوښي. پروټین د کمپلیکس برخه، د ژباړې پیل کولو او د ریبوزوم بایوجینسیس یو مهم مخالف لوری تنظیم کوونکی دی. سیرینتریونین کيناز دی چې کولی شي، نېغ په نېغه د عمومي مخنیوی فاسفوریلیټ او غیر فعال کړي، دې ته د - - نوم ورکړل شوی دی، تر څو د ژباړې مؤثریت ته وده ورکړي. هم نېغ په نېغه فاسفوریلایټ کوي او د ریبوسومل پروټین - فعالوي، کوم چې د ریبوزوم بایوجنسیز ته وده ورکوي. د حجرو د ودې د مخنیوي لپاره، د جین څرګندېدو نړیواله کچه شونې ده چې کمه شي، یا د بایومولیکولر تخریب نړیواله کچه د آټوفګی د اندازې په زیاتولو سره لوړه کیدی شي. په عادي ډول نېغ په نېغه د اوټوفګی د هڅونې د کیناز د فعالیت مخنيوی کوي. په دې توګه، د فعالیت کمول هم د ژباړې نړیواله کچه راټیټوي او هم د حجرو وده کمولو لپاره د آټوفګی حد زیاتوي. په څارویو کې د حجرو د ودې تنظيمېدل ډېری يوازې بې جوړې مالیکولونه چې د حجرو وده اداره کوي، د ودې د لاملونو په نوم یادیږي، ډېری یې د له لارې د سیګنال لیږد هڅونه کوي، په دې کې د پورته بهنګ لیپیډ کایناز کی او د ښکته بهنګ سیرینتریونین پروټین شامل دي، کوم چې د دې وړتیا لري چې یو بل پروټین کياناز فعال کړي چې همدا ژباړې ته وده ورکوي او د اتوفوګي په مخنیوي سره د حجرو وده پرمخ وړي. د غذايي موادو شتون د - کورنۍ د ودې د لاملونو په تولید اغېزه کوي، کوم چې په حیواناتو کې د هورمونونو په توګه څرخي کوي، ترڅو په حجرو کې د لاره فعاله کړي، د فعالیت ته وده ورکړي، چې څاروي ښه تغذیه شي او دوی په چټکه توګه وده وکړي، کله دوی نه شي کولی، پوره غذايي مواد ترلاسه کړي، دوی به د دوی د ودې کچه راټیټه کړي. سربېره پردې، انفرادي حجرو ته د امینو اسیدونو رسېدل هم نېغ په نېغه د فعالیت ته وده ورکوي، که څه هم د تنظيمولو دا طریقه د څو حجروي ارګانیزمونو په پرتله په يو حجروي ژونديو موجوداتو کې خورا مهمه ده، لکه: داسې حیوانات، په کومو کې چې تل یوه زياته اندازه په جريان کې امینو اسيدونه وي. يو اختلافي نظر وړاندیز کوي چې، ډېری بېلابېل تي لرونکي حجرې، د حجروي جريان پر مهال تر اندازې پورې تړلي لېږد نه تیریږي. دا لېږدونه د سایکلین پورې تړلي کينيازي له خوا اداره کېږي. که څه هم هغه پروټینونه چې اداره کوي، په ښه توګه پیژندل شوي، د حجرو د اندازې له څارونکو میکانیزمونو سره د دوی اړیکه پټه پاتې ده. سرچینې