nassimjp/pashto-wikipedia-sft huggingface dataset:
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: مندوزي ولسوالۍ
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D9%85%D9%86%D8%AF%D9%88%D8%B2%D9%8A%20%D9%88%D9%84%D8%B3%D9%88%D8%A7%D9%84%DB%8D
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: د مندوزۍ او اسمعيل خيلو ولسوالۍ د خوست ولايت مركزي ولسوالي متون بابا سره لږيدلي لوديځ ته پرته ولسوالي دۀ چي شمال اولويديځ ته يي دنادرشاۀكوټ ولسوالي ختيځ ته يي دخوست مركزي ولسولي متون بابا په جنوبي بره كي يي د گوربزو ولسوالي اوشمال ته يي دتڼيو ولسوالي واقع ده اود۲۰۰۶م كال داخصايي له مخي يي نفوس ۵۰۰۰۰ خصاپ شوي دي اودولسوالي مركز دډډوال دعليوات په كلي كي دي . ژبه یی پښتوده . دنموړي ولسولي كلي دلپوري ،مټه خان ، كابل خيل ، برخنخيل، ډول كلي ، ډډوال چي دولسوالي مركزدي ،بك كلي ،منگري كلي ،بهرامخيل ، عبدالكريم پيران،لاركي ،توره وړي ،عليوات ، سني سرخ،خيدرخيل ، كوچه خيل ،ارخيل ،ارسوڼه،دوسركه،دخيدرخيلوللمي ،دميلينوكلي ياچراگه،ديگان،زيړي ترخه، خسن مخمدكلي، پاينده خيل ، دوكانوكلي، مالي كلي ،خان كلي،خسنزي،شهبازخان كلي ،شډال،ورځه،ووم،.... دنموړي ولسوالي زيارتونه عالم شيرپير ، او دزیړي زكوم په نوم یادیږی، چي په څينوورځو لكه داخترونو اويا دنوي كال ميلي هم پدي ځايوكي كيږي . اويوبل پخواني دمجلسونو اونندارو ځاي دزاړه مزك په نوم ياديږي چي دډډوالو په مركزي برخه كي موقعيت لري . اويوه بله خبره داچي ددي ځاي مشهور ليكوال اديب مرحوم ميرازاعلم حمدي هم د ډډوالو اوسيدونكي وو روح دي حادوي. اوبله داچی مرحوم محمدصدیق روحی هم دهمدې ولسوالي دخیدرخیلوپه سیمه کې دونیاته سترگی پرانیستی وې روح دی حادوی. همدارنگه یوه پخوانی لیسه دڅړبن په نوم یادیژی چې د اسمعیل خیلوولسوالی په ختیڅ کې دولسوالی سره لږیدلی لیسه ده چې ډیرزیات قدرونه یی روزلی دی . دا هم وگورۍ د افغانستان ولسوالۍ
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: کيشپ
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%DA%A9%D9%8A%D8%B4%D9%BE
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: کيشپان کیشپهپه لاتين: د خاپوړن ژويو څخه دي چې د نړی په بېلا بېلو سیمو کې ژوند کوي او په دوو مهمو ډلو د اوبو کيشپان او مځکنی کيشپان تقسیم کېږي. مځکنی کيشپان بوټي خوړونکی ژوي دي او د اوبو کيشپان په ځانگړي ډول غوښه خوري خو بوټي هم خوړلای سی. تر اوسه پورې د کيشپانو ۳۰۰ ډوله پېژندل شوي دي. د کيشپ عمر ۱۸۰ کالو ته رسیدلای سی. کلن کیشپه په د یوازی دری ګونو کیشپانونه یویې په چین کې ومړ دا کیشپه چې نوی کاله عمر درلود د چین په یوه ژوبڼ کې ومړ ددی کیشپه ورته دوه نور د ویتنام په ځنګلونو کې ژوند کوی. کار پوهانو ډیره هڅه وکړه چې ددی کیشپه دنسل زیاتولو لپاره هغه مصنوعی امیدواره کړې اما تردی دمه دی کار نتیجه ورنکړه مخکې تر دی چې دا کیشپه ومری دوه ورځی وړاندی کارپوهانو ددی د مصنوعی نسل زیاتولی امیدواری هڅه کړی وه. د کيشپانو تکامل کيشپان ۲۰۰ میلیونه کاله مخکې رامنځ ته شوي ول. خو لمړنی اوسنی کيشپان چې تر اوسه بورې په جنوبی آمریکا کې ژوند شوی دي، ۱۲۰ میلیمونه کاله مخکې رامنځ ته شوي ول . د اوبو کیشپان تقریبا ۱۱۰ میلیونه کاله مخکې رامنځ ته شوي ول. د هغو کيشپانو څخه وو چې ۸۰ میلیونه کاله مخکې یی ژوند کاوه او د نړی تر ټولو لوی سمندري کیشپ هم وو. اوږدوالی یی ۴ متره وو او وزن یي ۲۲۰۰ کیلوگرامه وو. په اوس وخت کې د نړی تر ټولو لوی کیشپ دی او وزن یي ۶۰۰ - ۱۰۰۰ کیلوگرامه دي. توصيف کيشپ یو خاپوړن ژوی دی چې یو سر او څلور پښې لري. اوږدوالی یی مختلف وي. بدن یی د دوو کاسو د ملا کاسه او د بطن کاسه لخوا پوښ شوي دي چې د دی ژوی د پوښتیو څخه رامنځ ته شوي وې. کيشپان چې په وچو سیمو کې ژوند کوي څلور پښې لري ورو ورو قدم وهي او لوی کاسه لري. نوموړي کيشپان مېوې او سبزي خوري. کیشپان چې په خوږو اوبو کې ژوند کوي د گوتو په منځ کې پردې لری او لکه سپی غوندي لامبو وهي. سمندري کيشپان د پښو په ځای د کب شاپرونه وزرونه لری. که چې هم نوموړی ژوي په اوبو کې ژوند کوي خو په وچو سیمو کې هگی اچوي. سمندري کیشپان پلانکټون، کبان خوري. خاپوړن کيشپان
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: بوکر
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%A8%D9%88%DA%A9%D8%B1
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: بوکر په مېچپوهنه کې يو درې ډډيزه له درې خواؤ څېره ده. دغې هندسي څېرې ته په عربي ژبه مخروط او په انگرېزي ژبه وايي. دغه بڼه له يوې ښويې هوارې څخه چې په ورو ورو له لاندې څخه پورته خوا ته له يوې دايرې څخه ور ور د څوکې بڼه خپلوي. ددې بنسټ تر ډېره په څوکې او چورليځ ټکي باندې څرخيز ولاړ دی .په ښکاره بايد وويل شي چې يو کلک توکی کوم چې په هوارې بڼې تاؤ په يوې سطحې چې اړخيزه هواره يادېږي جوړ شوی . مېچپوهنه
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: کلراډو
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%DA%A9%D9%84%D8%B1%D8%A7%DA%89%D9%88
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: کلراډو د امریکا د سحیل ختیځو ایالتونو څخه یو ایالت دی. ددی ایالت پلازمینه او مشهور ښار دنور نومیږي. ددی ایالت ډیری رای وروکوونکي جمهوري غوښتونکي دي. سیلاني مهم مناظر د امريکا د متحده ايالاتو ايالتونه
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: پاره
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%D8%A7%D8%B1%D9%87
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: پاره يو کيميايي عنصر دی چې سمبول یې او اټومي شمېره ېې ۸۰ ده. دغه عنصر د سپينوب او سيماب په نومونو هم يادېږي. او همداسې د هايډرارگېرم ورته وايي. چې هايډر د اوبو مانا لري او ارگېروس د سپينو زرو مانا لري. پاره يوازينۍ فلز دی چې په معينه حالت کې په معينې تودوخې او ځانگړي پشار سره اوبه کیږي. همدارنگه بل عنصر چې ځانتيا ېې د پارې په ډول يو حالت لري بروماين نومېږي. ددې سړـ پوله ۳۸.۸۳ ډگري سلسيوس او ايشنپوله ـ ۳۵۶.۷۳ ډگري سلسيوس دی .
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: بينگړۍ
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%A8%D9%8A%D9%86%DA%AF%DA%93%DB%8D
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: بېنگړۍ د سابه بابو له ډلې شمېرل کېږي. بوټي :
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: پزوونی
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%D8%B2%D9%88%D9%88%D9%86%DB%8C
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: پزوونی د جراحۍ يوه وزله ده. طبابت د جراحۍ اوزار
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: محمد اکبر کرگر
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%20%D8%A7%DA%A9%D8%A8%D8%B1%20%DA%A9%D8%B1%DA%AF%D8%B1
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: محمداکبر کرگر په ۱۳۳۲هجري شمسي کال دکونړونو دمزار په دره کې زيږيدلی دی. په مزار دره کې دلومړنيو زده کړو دپای ته رسولو وروسته دکابل دابن سينا عالي ليسه کې زده کړه وکړه اوپه ۱۳۵۳ د کابل پوهنتون دادبياتو اوبشري علومو په پوهنځي کې شامل اوپه ۱۳۵۶ کال کې ددغه پوهنځې دفلسفې اوټولنيزو پوهنو له څانگې فارغ شو. نوموړي دښوونځي په دوره کې په ليکوالۍ پيل کړي دی، يو شمير لنډې کيسې يي ليکلي اويو لړ ادبي فلسفې څيړني يي هم کړي دي. محمد اکبر کرگر په يو شمير دولتي پوستونو لکه دراديو دخپرونو رياست د چاپ اوخپرونو ددولتي کميټې رياست اودليکوالو ټولنې دمرستيالۍ په څنگ کې دتاريخ اوفلسفې دپوهنځي د استاد په توگه هم پاتې شويدي. چې په هغه وخت کې يي يو لړ تصوفي اوعرفاني څيړنې هم کړي دي. ليکلي آثار د ليکوال ديو شمير اثارو نومونه په دې ډول دي : لنډې کيسې شېبې چاپ کال ۱۳۶۳ سينده ځه سينده بهېږه ۱۳۶۶ د زمانو سندره ۱۳۷۰ چې ماشومان سندره وايي ۱۹۹۸ انځورونه که هېنداره همدا اثر ۲۰۰۷ څېړنيز اثار غني د شگو په محل کې ۱۳۶۵ څو ادبي يادونې ۱۳۶۶ په حالنامه کې د بايزيد روښان عرفاني او فلسفي څېره ۱۳۶۹ دويم چاپ ۲۰۰۶ م ادبيات او د انسان د نننۍ نړۍ ۲۰۰۵ لويه جرگه او لويې پريکړې ۲۰۰۳ ژباړې ترورېزم او جگړه له انگليسي ژبې ۲۰۰۴ استېتيک مقولې له فارسي څخه ۱۳۶۵ يو شمېر څېړنيزې ادبي، فلسفي مقالې د افغانستان د جمهوريت فرهنگي پاليسي له مهدي دعاگوی او استاد الهام سره گډ کار ۱۳۶۹-۱۳۷۰ پښتانه ليکوال افغانان
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: شونډکيز چرگ
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%B4%D9%88%D9%86%DA%89%DA%A9%D9%8A%D8%B2%20%DA%86%D8%B1%DA%AF
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: شونډکيز چرگ په انگرېزي: د مېلياگريس مرغانو خېل پورې اړه لري . همدا مېلياگريس گېلوپاو ته په عمومي توگه د شډل يا ځنگلي شونډکيز چرگ په مانا کتل شوي . دغه ډول ېې تر ډېره د سوېلي امريکا په ځنگلونو کې موندل شوي دي . همدا رنگه نورو د دغه شونډکيز چرگانو ډولونو ته ميلياگريس اوسيلاټا او يا هم اوسيلېټد چرگ وايي . ددې ډېر زيات ډولونه دي چې د اټکل له مخې ېې لرغونتوب ۲۳ ميلیونه کلونو ته رسېږي . دغه مرغان د هگۍ اچوونکو ژؤو په کورنۍ کې شمېرل کېږي . د کورني شونډکيز چرگانو آر له شډلو يا ځنگلي شونډکيز چرگانو څخه اخيستل شوی . دا چرگ لکه د هرمارغه د توکم او خېل په څېر په خپل لړلیک کې وېشل شوی د چرگانو په کورنۍ پورې اړه مومي . د شونډکيز چرگ د مښوکې پر سر له پوزې راځوړنده غوښه ددې لامل شوې چې د ځوړندې شونډې په مانا وگڼل شي او د همدې له کبله ورته شونډکیز ويل کېږي . د شونډکيز چرگ وزرې چې گز شوي نو ۱.۵ تر ۱.۸ مترو پورې يادېږي . تر اوسه پورې د ځنگلونو په پراخ چاپېريال کې استوگنه لري او ددغه چرگ ښځينه چرگه ېې له نارينه چرگ څخه په بڼه وړوکې او وزن ېې هم لږ او له نارينه شونډکيز چرگ څخه ېې د بڼکو رنگونه لږ وي . د ځينې څېړونکي په دې اند دي چې اروپا ته په لومړي ځل شونډکيز چرگان د ترکيې له لارې ورغلي دي ځکه ورته په انگرېزي کې ټرکي وايي . د شونډکيز چرگ ځانتياوې کله چې شونډکيز چرگ شوقمن شي نو ېې د پوستکي رنگ سور واوړي او بڼکې ېې هم خپل رنگونه بدلوي رابدلوي . همدارنگه خپل ځان ببر کړي بڼکې خپرې او د شا دخوا ېې بڼکې پورته خواته کتار ودرېږي . د شونډکيز چرگ ډولونه او الوتنه شونډکيز چرگان لکه د نورو ژوؤ په څېر په نارينه او ښځينه ؤ وېشل شوي دي . همدا رنگه د دوی ځينې ډولونه د وزن له مخې غټ او واړه او له رنگونو بېل موندل شوي . شونډکيز چرگان چې کله له هگيو راووځي نو دوو وونيو کې په پښو گرځي . ځينې د مرغانو څېړونکي وايی چې دغه چرگان د اسيا څخه اروپا او بیا امريکا ته رسېدلي دي . دا هم ويل کېږي چې شونډکيزه چرگه په کال کې۷۰ هگۍ اچوي . ځینې له شونډکيز چرگانو څخه بیخي نشي الوتلای او ځينې چې بیا الوتلای شي نو ډېر لږ الوزي ددوی د الوتنې کچ تر شاوخوا ۱ او يا هم ۲ مترو پورې مېچ شوی . مارغان
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: چارلېس مېسن
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%DA%86%D8%A7%D8%B1%D9%84%DB%90%D8%B3%20%D9%85%DB%90%D8%B3%D9%86
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: چارلس مېسن په انگرېزي: اصلي نوم جېمز لوييس دى او په ۱۸۰۰ م کی د لندن په مډل سېکس کی زيږيدلې و. دده پلار جورج لوييس د ستنو جوړولو په يوه کارخانه کی ملازم و. جيمز لوييس تر ښوونځي وروسته په يوه شرکت کی ملازم شوخو پلار سره په څه خبره وران شو او په بنگال توپخانه کی يې نوکري ومونده. دی په ۱۸۲۱ م کی هند ته واستول شواو د انگرېزانو او د مرهټو په جنگ کی شامل و خو کله چې يې په بهرت پور کی په لوى شمېر مرگ ژوبله وليده نو زړه يې له جنگه تور شو. په ۱۸۲۷ م کی له اگرې نه له خپل يوه پوځي ملگري سره وتښتيد، خپل نوم يې پر چارلس ميسن واړاوه او څه موده په لاهورکی د سيک مهاراجه رنجيت سنگه په دربار کی له يوه فرانسوي جنرال وېنچورا سره ملگرى شو. خو هلته دده د نيول کيدو خطر و نو خپل سفر يې جاري وساته اوڅه موده د ډېره غازي خان، او اباسين شاو خوا سيمه کی د يوه فقير په شان گرځيدو.
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: غږپوهنه
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%BA%DA%96%D9%BE%D9%88%D9%87%D9%86%D9%87
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: غږ ترتیب یا په ژبه کي دږغونو ترتیبپه انگريزي: د ژبپوهنې يو ساينتېفيک بنسټ دي، لکه شمېرپوهنهرياضي چې د فېزيک بنسټ دی. هماغسې چې بې رياضي فېزيک د يوې پوهنې په توگه راڅرگندېدای نه شي، دغسې د ژبپوهني ترتیب یا د ږغ ترتیب له درو گونو رغښتيسپړيزې، پرتليزې او تاريخي څانگو سره هم بېله ترتیبي غږپوهنې، پوهنه کېدای نه شي. له تش په نامه زړې دوديزې ژبپوهنې يا اوسنيو اماتوري ژبنيو ليکنو څېړنو سره د رښتينې يا نوې ژبپوهنې لومړنۍ بريد ليکه همدغه ساينتيفيکه او بنسټيزه څانگه او ورسره تړلېاَر پوهنه يااېتېمولوجي ده او له همدې سره نوې ژبپوهنه د نولسمې پېړۍ په وروستيو او د شلمې هغې په لومړيو کې رښتياينه مومي. پوهنه ژبپوهنه
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: اناناس
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86%D8%A7%D8%B3
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: اناناس په انگرېزي : علمي نوم ېې دی او د په کورنۍ پورې اړه لري . د پيدا يښت ځای ېې د برازیل سوېل او د پېراگوای هېواد گڼل کېږي . پاڼې ېې اوږدې او کاچوغې ته ورته دي . د پاڼو څنډې ېې ښويې او حلقوي بڼه لري . په درېيم کال کې د دغو پاڼو له منځ څخه نوې پاڼې وده کوي . د اناناس برار د اناناس څخه مخکې دغه مېوه د گل په څېره برار مومي او گلونه ېې واړه ، شنه آبي رنگه غوښن او د ډنډر په وروستۍ برخه کې جوړېږي . د دغو غوښنو گلانو په وروستۍ برخه کې د وړو پاڼو يو تاج لري ، چې وروسته په مېوې بدلېږي . د اناناس مېوه په حقیقت کې کاذبه بڼه لري . دغه مېوه د تودو سیمو د مېوو له ډلې څخه شمېرل کېږي . اناناس يو څو کلن او يو مشيمه بوټی دی ، چې لوړوالی ېې له ۴ څخه تر ۵ فوټو پورې رسېږي ، که چېرې په کافي کچه ځای ولري د هر کال په تېرېدو سره ځنگلونو ته وده کوي او پراخه سیمه لاندې کوي ، خو دا کار د سوداگرۍ په مارکېټ کې د مېوې کیفیت راښکته کوي . نو له دې کبله لازمه ده چې هر کال د دغه بوټي د ښاخونو پرې کول او اصلاح ترسره شي . د اناناس کرهڼه او رغښت په لومړي کال کې يواځې هغه ډنډر چې ايښودل شوي دي کولای شي په خپله وروستنۍ برخه کې مېوه ونيسي ، چې بیا وروسته له ۱۵ـ۳۲ مياشتو پورې پخېږي په دوهم کال کې هغه څانگې چې د مورني ډنډر په شاوخوا کې رامنځ ته شوې دي هم کولای شي چې مېوه ونيسي د مېوې د پخوالي موده په تودوخه ، اوبو او د ونې په خوراکي توکيو پورې اړه لري. کله چې مېوه پخه شي لاندينۍ برخه ېې د پورتنۍ برخې په پرتله خوږ خوند لري ، د اناناس خوږوالی په هغو نشايستوي موادو پورې چې په ډنډ کې زېرمه کېږي اړه لري . د اناناس له مېوې څخه هم په تازه توگه گټه پورته کېږي او هم ترې د ځوښا جوس په توگه کار اخيستل کېږي . همدا رنگه په لوېديځو هېوادو کې اناناس د پيڅځې په جوړولو کې گډوي . کله چې اناناس اومه وي په هغه مهال ډېره اندازه اگزالیک سوزوبی په ځان کې لري، چې ډېر سوځوونکي مخرش دي . خو په پوخوالي کې دغه کچه په سلو کې له ۰.۵ ـ ۱.۰ ته راښکته کېږي . ددې له پاره چې مېوه زخمي نشي هغه له يو شمېر هغو پاڼو سره چې د مېوې چاپېره ځای لري بازار ته وړاندې کېږي . که نه نو د زخمي کېدو په صورت کې مېوه په ډېر لږ وخت کې خوسا فاسده، يا ورسته کېږي . له دې کبله چې د اناناس مېوه ډېر ژر خرابېږي او د لسو ورځو په موده کې په سلو کې له لسو څخه زياتې خپلې اوبه له لاسه ورکوي ، ځکه نو له ټولو څخه وروسته باید ژر تر ژره بازار ته وړاندې او وپلورل شي .
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: نصرالدين خان اندړ
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D9%86%D8%B5%D8%B1%D8%A7%D9%84%D8%AF%D9%8A%D9%86%20%D8%AE%D8%A7%D9%86%20%D8%A7%D9%86%D8%AF%DA%93
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: نصرالدين خان چې په خټه اندړ د محمد زمان خان اندړ زوی دی . دی شاعر او ليکوال و . د سيمه واکيو په پير کې د غزني د باچا جمجماه شاه حسين له ولکې د کندهار پر لور لاړ او هلته مېشت شو .
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: امير پولاد سوري
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%D9%85%D9%8A%D8%B1%20%D9%BE%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%AF%20%D8%B3%D9%88%D8%B1%D9%8A
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: امير پولاد سوری هـ ق کې د غور شاوخواسيمې واکمن ، د جهان پهلوان امير کروړ غوري پلار او دی په تاريخ کې په څو نومانو ياد شوی دی . دده يو نوم امير پولاد سوری ، بل ېې امير پولاد غوري يا غورياخېل ياد شوی چې په ريښتيا هم د ننني افغانستان د غور ولايت اوسېدونکی و . امير پولاد سوري د غور ولايت سيمه واک او جرگه مار مشر پاتې شوی . دی د ملک شنسب بن خرنک له اولادې څخه يو ننگيالی افغان امير و چې ېې د غور پر غرونو حکمراني درلوده . ده خپل د سيمې د خلکو په دفاع کې او د خپلو پلرو د نوم ژوندي ساتنې په موخه د وخت د بني اميه په مقابل کې د ابی مسلم خراساني مرستې ته راووت څو خپله سيمه له يرغله وساتي او ابو مسلم خراساني يوازې پاتې نشي . ابی مسلم خراسانی چې د ال عباس ټبر څخه و امير پولاد څخه مرسته غوښتې وه . لکه څنگه چې ابی مسلم د ۷۴۷ زېږيز په شاوخوا کې راپاڅېدلی و ، نو د امير پولاد د امارت نېټه هم په هغه وختونو کې ټاکل شوېده ده . د امير پولاد غوري د اسارت مرکز د غور په مندېش کې مېشت و . او د غور نور غرونه هم دده تر ولکې لاندې و . د امير پولاد تر مړينې وروسته د غور امارت د هغه د ورور زامنو ته پاتې شو .
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: قلعه نو ولسوالۍ
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D9%82%D9%84%D8%B9%D9%87%20%D9%86%D9%88%20%D9%88%D9%84%D8%B3%D9%88%D8%A7%D9%84%DB%8D
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: قلعه نو د بادغيس ولايت يوه ولسوالۍ او هم پلازمېنه ده په میلادی کال کې نفوس تنه وو. د بادغيس ولسوالۍ
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: باميان ولسوالۍ
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%A8%D8%A7%D9%85%D9%8A%D8%A7%D9%86%20%D9%88%D9%84%D8%B3%D9%88%D8%A7%D9%84%DB%8D
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: باميان ولسوالۍ د باميان ولايت مرکزي ولسوالۍ ده دا ولسوالۍ یخه هوا لرې او او سیدونکې ېې د هزاره قوم اړوند دي په کال کې یې نفوس اټکل شوی وو.
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: امرالله صالح
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87%20%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%AD
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: امرالله صالح د شورای نظار د استخباراتو ريس او جنگيالی و چې بيا وروسته د افغانستان د لنډمهالې ادارې د استخباراتو مشر شو. هغه د پنجشېر په ولايت کې زېږېدلی او د احمد شاه مسعود له نژدې کسانو شمېرل کېږي. د شورای نظار غړي د شمالي ټلوالې غړي افغان کمونيستان د شورای نظار غړي
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: عبدالرب رسول سياف
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%A8%20%D8%B1%D8%B3%D9%88%D9%84%20%D8%B3%D9%8A%D8%A7%D9%81
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: عبدالرب رسول سياف په انگرېزي:-- يو عربي ډوله اخوان مسلمين بنسټپاله سياستوال او جهادي غړی دی . دی د افغان مجاهدينو د لومړني گوند حزب اسلامي لومړنی مشر و چې بيا وروسته ترې نور گوندونه جلا شول او ده هم خپل د گوند نوم د اتحاد اسلامي په نوم ونوماوه . په کورنيو جگړو کې يو مهم غړی و او د جمعيت اسلامي د شورای نظار ډلگی سره په څنگ کې د افغانانو په مقابل وجنگېده څو تالبان پرې راغلل او د رباني د شر او پساد حکومت يې ړنگ کړ ، ښاغلی سياف هم خپلو همفکره او همغږو ملگرو سره شمال ته وتښتېده تر هغه چې په ۲۰۰۱م زېږدي کې امريکا حامد کرزی په مخه کړ او د نوي حکومت سره سم پخواني جنگي ډلې په شمول د عبدالرب رسول سياف ډلې کابل ته راغلې اوراتگ سره سم يې د گوند نوم بيا بدل کړ او اوس يې د دعوت اسلامي په نوم نومولی . مخينه عبدالرب رسول سياف د فقير محمد زوی دی او د کابل ولایت په پغمان ولسوالۍ کې د گلمیر کلي کې زېږېدلی . پلار يې د پاچا ظاهرشاه پر وخت پوځي منصبدار و. په قام چاولخېل دی .د اووه کالو و چې زده کړې يې پیل کړې . زده کړې لومړنی زده کړې ېې د پغمان په نومونه يا نمونه ښوونځي کی ترسره کړي ،منځينی يا د دوهمې دورې زده کړې یې په ابن سينا لېسې کې تر اتم ټولگي ترسره کړي ، هغې څخه وروسته د پغمان په ولسوالی کې یې د علوم شرعيه مدرسې کې چې وروسته د بگرام ولسوالی ته ولېږدول شوه او نوم یې امام ابو حنیفه وگرځېد کې د نهم څخه تر دولسم پورې په اسلامي علومو پیل وکړ د همدغې پوهنځی څخه د شرعياتو پوهنتون ته ورکاندید شو . لوړې زده کړې یې څلور کاله د مافوق لسانس تر کچې په لومړي درجې د شرعياتو په پوهنځي کې بشپړې کړې . هغو څخه وروسته يې پوځي دنده ترسره کړه ورپسې يې د قضايي ستاژ لپاره څو مياشتينی کورس ترسره کړ چې ورپسې د کابل پوهنتون د شرعياتو په پوهنځي کې د حديث ديپارتمنت کې د استاد په توگه وگمارل شو ، د دوه کالونو څخه وروسته يې د په همدې څانگه کې د ماسټري زده کړو لپاره د مصر الازهر پوهنتون ته په يوه د زده کړې بورس باندې ورغی . ماسټري يې د حديث او علوم حدیث تر نومه بشپړه کړه . بورس ورته د څېړندويي لپاره د جورج واشنگټن پوهنتون راوتلی و خو د سياسي بډوالي له کبله د هوايي ډگره د جېل په لور روان ولېږل شو . سياسي او جهادي مخينه په کال ۱۳۴۳لمريز کې د کابل پوهنتون په شرعياتو فاکولته کې نوی شامل شوی و چې د سیاست سره اشنا شو او سیاسي خوځښت يې د دعوت او مبارزې په نوم پیل کړ . دندې په کال ۱۳۴۷م لمریز کې ېې شپږ مياشتې د احتياط تر نومړه د څرخي پله سره پوځي دنده ترسره کړه او بيا يې پينځه مياشتې نوره د ننگرهار ولايت په يولسمه فرقې کې ضابط و . د پوځي امر څخه وروسته يې د قضايي ستاژ ترسره کړ بيا پوهنتون کې د استاد په توگه وگومارل شو وروسته د دوه کالونو بيا د ماسټري زده کړو په نيت د مصر هېواد نوموتي پوهنتون الازهر ته ولاړ د فراغت وروسته کابل پوهنتون ته بېرته ورستون شو او د شرعياتو پوهنځي کې او د ادبياتو پوهنځي کې د استاد په توگه مقرر شو . د ۱۹۹۲ زېږدي کلونو جگړې کې ونډه عبدالرب رسول سياف د ۱۹۹۲ زېږيز کالونو په دوران کې د نورو اووه ، اتو يا هم نهو جهادي ډلو ټپلو او ډلگيو سره يوځای د کابل په ولایت کې د کورنيو جگړو پرمهال فعاله جنگسالار و چې تر ډېره د نړېوالو حقوقي بنسټونو لخوا پرې نیوکې شوي . د شمالي ټلوالې سره اړيکې د کرزي کابينې غړی د دعوت ټلويزيون بنسټگر د دعوت پوهنتون بنسټگر د وگړنيزو حقوقو اورگانو لخوا پرې نيوکې ليکوالي اړخ چاپ شوي اثار ناچاپه اثار
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: اقبال خان لودي
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%D9%82%D8%A8%D8%A7%D9%84%20%D8%AE%D8%A7%D9%86%20%D9%84%D9%88%D8%AF%D9%8A
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: اقبال خان لودي د دويم ظفر خان دريا خان زوی چې اصلي نوم يې ملوخان او په تاريخ کې د ملو اقبال خان په نامه شهرت لري په هند کې د لودي پښتنو له نومياليو اميرانو څخه ؤ چې د ۷۵۹ هـ س. کال د صفر په مياشتې پر اوومه زېږېدلی دی. د افغانستان نوميالي
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: فضل هادي شينواری
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D9%81%D8%B6%D9%84%20%D9%87%D8%A7%D8%AF%D9%8A%20%D8%B4%D9%8A%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B1%DB%8C
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: مولوي فضل هادي شينواری يو مولوي و او حافظ د قران . فضل هادي شينواری شاوخوا ۸۵ کاله وړاندې د ننگرهار د هسکې مېنې د شينوارو په ولسوالۍ کې زيږيدلی و. نوموړي د طالبانو له ماتې وروسته د افغانستان د سترې محکمې مشر شو او د افغانستان پخواني هېوادمشرحامد کرزي ته نژدې کس بلل کيده . مخينه مولوي فضل هادي شينوارى وروسته د طالبانو د راپرځېدو د افغانستان له پيژندل شويو مذهبي مشرانو وشمېرل شو او له څو کالونو راپديخوا دافغانستان د عالمانو د جرگې مشر و . د طالبانو له ماتې وروسته د افغانستان د سترې محکمې مشر شو او د افغانستان پخواني ریس حامد کرزي سره ېې نژدې اړيکې درلودې . داسې هم وېل کېږي چې د حامد کرزي د قران ښودلو استاد هم پاتې شوی .دی د عالمانو په شورا کې مهم غړی و او د خپل دندې پر اساس ېې په وار وار په طالبانو غږ وکړ چې وسله پر ځمکه کيږدي او د هغوی سره روغې او پخلاينې لاره خپله کړي . زده کړې لومړنۍ زده کړې يې په خپل کلي کې پيل ، سملاسي وروسته د کابل په دارالعلوم کې شامل او په ١٣٣٣ لمريز کال کې ترې فارغ شو ، چې په خپل وخت کې د ديني او مروجو زده کړو معتبره مدرسه وه .فضل هادي شينواري شيخ الحديت او د قران کريم حافظ هم و . دندې د کابل له دارالعلومه تر فارغيدو سملاسي وروسته نوموړي په پلازمينه کابل کې د ابن سينا په ښونځي کې د ښوونکي په توگه دنده پيل کړه . د ده نژدې ملگري وايي چې د کار په دغه څلور کلنه موده کې يې د وخت د واکمنو له ډلې له سردار محمد داود خان سره يو څه زړه بډوالی رامنځ ته شو او په ننگرهار کې د نجم المدارس مدرسې ته د مدرس په توگه تبديل کړى شو. د کدوالۍ ژوند په نجم المدارس کې تر ١٥ کلن تدريس وروسته چې کله په کال ١٣٥٢ لمريز کې سردارداودخان ولسمشر شو فضل هادي شينوارى پا کستان ته کډوال شو . لومړى پيښور ته نژدې په باړه کې استوگن شو ، دوه کاله وروسته يې د افغانستان پولو ته نژدې په دره ادم خيلو کې د يوې مدرسې بنسټ کيښود چې تر ٢٠٠٢ کاله پورې د همدې مدرسې مشر و ، دغه مدرسه اوس هم فعاله ده . سياسي ژوند مولوي فضل هادي شينواري په ١٣٥٧ کال کې د جهاد له پيلېدو د ډاکټر نجيب تر واکمنۍ پورې د صبغت الله مجددي په مشرۍ په ملي نجات گوند کې و، خو په خپله قومندان نه و، بلکې د خپلو شاگردانو او پلوېانو سره به له مدرسې د جگړې ډگر ته چکر واهه . له هغه وروسته د عبدالرب رسول سياف سره ملگرى شو او د طالبانو پر مهال د ډيورنډ پولې ته څېرمه يوې غاړې کې په خپله مدرسه کې و . سره له دې چې د ده ډير زده کوونکي ېې د طالبانو د غورځنگ په ليکو کې و، خو له هغوى سره يې ښکاره مخالفت درلود او د يوه زده کوونکي وينا يې ده ٫٫چې نوموړي ته د طالبانو کړنې د منلو وړ نه وې٬٬ . سره له دې چې په دغه موده کې فضل هادي شنيواري له جهادي مشر عبدالرب رسول سياف او د طالبانو له نورو مخالفينو سره ملگرى و، خو په دغه موده کې د شمالي ټلوالې تر واک لاندې سېمو ته ولاړه نه . مولوي فضل هادي شينواری د افغانستان په تير شاوخوا نهه کلن۲۰۰۱م زـ ۲۰۱۰م زېږديز سياسي بهيرکې فعاله ونډه لرله او د دوو زرو عالمانو په گډون د افغانستان د عالمانو د شورا مشر واو ترې وړاندې د دغه هيوا د تاريخ په حساسو شېبو کې قاضي القضات هم پاتې شوى . مړينه پخوانی قاضي القضات فضل هادي شينواری په هند کې ومړ مدني حالت ښاغلي دوې ښځې درلودې او له ښاغلي شينواري څخه ١٤ اولادونه پاتې دي چې اته يې زامن او شپږ ېې لوڼې دي .
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: احمد ولي کرزی
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%D8%AD%D9%85%D8%AF%20%D9%88%D9%84%D9%8A%20%DA%A9%D8%B1%D8%B2%DB%8C
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: احمد ولي کرزى په انگرېزي: د کندهار د ولايتي شورا رئيس او د حامد کرزی ورور و، چې د ٢٠١١ز کال د جولاى په ١٢ مه په کندهار کې په خپل کور کې ووژل سو. مخينه احمد ولي کرزى په ١٣۴۱لمريز ۱۹۶۱ ز کال کي د د کندهار ولايت د ډنډ ولسوالۍ په کرز سيمه کې وزېږېد. پلار يې عبدالاحد کرزى او نيکه يې خير محمد نومېده. کرز د کندهار هغه سيمه ده چې ښار ته نژدې پرته ده او د ولسمشر کرزي او د ده د کورنۍ پلرنى ټاټوبى دى. احمد ولي کوچنى و، چې کابل ته کډه سول. د نوموړي څخه پنځه کوشنيان چې دوه يې زامن او درې يې لوڼې دي پاته سول. زدکړې احمد ولي کرزي خپلې زده کړې په کابل کې پيل کړې، د کابل په حبيبيې لېسه کې يې خپلې زده کړې پيل او بشپړې کړې. وروسته يې د کانکور ازموينه ورکړه چې د کابل پوهنتون د اقتصاد پوهنځي ته بريالى سو، خو لوړې زده کړې يې نيمگړې پاتې سوې. احمد ولي کرزى د اقتصاد پوهنځي د دويم کال محصل و، چې شوروي پر افغانستان يرغل وکړ او د نورو افغانانو په څېر کرزي هم د جهاد لار خپله کړه، وروسته پاکستان ته ستون سو او په کوټه کې يې استوګنه غوره کړه. اولادونه د احمد ولي کرزي څخه پنځه ماشومان او يوه ميرمن پاتې دي، چې په اولادونو كې يې دوه زامن او درې لوڼي دي. سياسي فعاليت احمد ولي کرزي په تېره او اوسنۍ دوره کې د کندهار د ولايتي شورا رئيس و. د يوه قومي مشر پر ځاى احمد ولي کرزى تر ډېره يوه سياسي بانفوذه څېره وه، چې يوشمېر مشران به په غونډو کې د ده په پلوۍ ګډون کاوه او ځينې پرېکړې به يې کولې. نيويارک ټايمز ورځپاڼې په ٢٠٠٨ز کال کې په يوه مقاله کې پر احمد ولي کرزي تور پورې کړ، چې د مخدره موادو په قاچاق کې لاس لري. دا مسئله نورو نړيوالو ورځپاڼو هم راپورته کړه او نوموړئ يې د قاچاق تر څنګ د دولت په مهمو چارو کې په لاسوهنې تورناوه. خو پخپله احمد ولي کرزي د نشه يي توکو دغه تورونه په کلکه رد کړل او ویلي يې وو: احمد ولي کرزي په همدې حال کې حج هم وکړ. نوموړی د ولسمشر حامد کرزي په ګډون شپږ وروڼه او یوه خور لري. مړينه احمد ولي کرزى د ٢٠١١ز کال د جولاى په ١٢مه په کندهار کې په خپل کور کې د خپل يوه کورني ساتونکي سردار محمد له لوري په ډزو ووژل سو. د احمد ولي کرزي تر وژنې وروسته د هغه کشر ورور شاه ولي کرزى د کندهار د ولايتي شورا د مشر په توگه وټاکل سو. نوموړي زيات وخت په امريکا کې تېر کړى او په سياسي برخه کې زياته تجربه نه درلودله. د افغانستان ولسمشر حامد کرزي د خپل کشر وژل سوي ورور احمد ولي کرزي د جنازې په مراسمو کې تر ګډون کولو وروسته پر طالبانو غږ وکړ، چې د سولې له بهیر سره یوځای سي. ولسمشر کرزي وویل: د خپل ورور احمد ولي کرزي وژل کېدل هم لکه د نورو افغانانو د وژل کېدو په څېر دردوونکي دي. خو پردې سربېره چې طالبانو زما ورور وواژه، یوځل بیا پر طالبانو غږ کوم، چې راسي او د سولې له بهیر سره یوځای سي. د احمد ولي کرزي د جنازې مراسم په کندهار ښار کې ترسره سول، خو مړی یې د کرز په خپله پلرنۍ هدیره کې خاورو ته وسپارل سو. اخځونه افغان سياستوال د کندهار اتلان د کندهار خلګ
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: اکوړ خان
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%DA%A9%D9%88%DA%93%20%D8%AE%D8%A7%D9%86
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: اکوړ خان په انگرېزي: د خټکو د سردارۍ بنسټ ايښودونکی او د خوشال خان خټک غورنيکه ؤ. کله چې په ۱۵۵۶ ز. کال کې جلال الدين اکبر په ډيلي کې پاچا شو، د مغولو د پاچاهۍ په ساحه د افغانستان ځينې سيمې او هند و. او د دوی سوداگريز او پوځي کاروانونو د ډېلي او کابل پر لار تگ راتگ کاوه. په لاره کې ډېر وخت د دوی کاروانونه چور کېدل. نو جلال الدين اکبر د دې لارې د امنيت د ټينگښت په خاطر اکوړ خان ته چې د خپلې سيمي ملک و، د اټک نه تر نوښاره پورې سيمه په جاگير ورکړه چې د دې سيمې امنيت وساتي. مخينه ملک اکوړی د خټکو په ټبر کې د بټي خېلو د څانگې ملک و، د پلار نوم يې دروېش محمد و چې په چنجو هم مشهور دی. د ملک اکوړي نوره قبيله په کوهاټ کې مېشته وه، خو ملک اکوړی په څه خبره د خپلو عزيزانو نه مرور شوی و او د خوړی سيمې ته راغلی ؤ. په دې ورځو کې د خوړی په علاقه کې ماندوری او ډنگرزی اوسېدل. ملک اکوړي په گواز دره کې استوگنه اختياره کړه او د خپل ځان سره يې يو ټولی جمع کړی و او د خواو شا په سيمه به يې تاختونه کول. په دې ډول يې نوم او شهرت ترلاسه کړی و. دغه وجه وه چې کوم وخت د شاهي سړک د حفاظت سوال پېښ شو نو د علاقې زميندارانو د ملک اکوړي نوم پېش کړو.
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: لکي مروت
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D9%84%DA%A9%D9%8A%20%D9%85%D8%B1%D9%88%D8%AA
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: مروت د پاکستان قطبي غربي ولايت خېبر پښتونخوا کې اباد دي دوی د سلېمان خېلو سره د يوې قبائلي نښتې نه وروسته د خپل پلرني وطن نه په هجرت مجبور شول او د خيبر پښتونخوا سوېلي ښار ټانک سره نژدې اباد شول څۀ موده وروسته دوی هغې سيمې ته هم هجرت وکړو، په کومه کې چې دوی اوس اباد دي دا سيمه د وزيرستان په ختيځ، دېره اسماعيل خان په قطب، د بنو په سوېل او د پنجاب په لويديځ کښې پرته ده. د مروتو په بارې کې دا نظريه ده چه دا د شاه حسين زامن دي څوک چې سيد وه، په خاصه توگه د ملا خيل مروتو په اړه خو دا بالکل يقيني خبره ده، شاه حسين هغه سيد وه کوم چه د بنو عباس او بنو اميه د ظلمونو نه بچ کېدو د پاره ايران او خراسان ته هجرت کړی وه. شاه حسين په خراسان کې واده وکړو او ټبر يې د هغې ښځې په نوم مشهور شو. دا ويلي کېږي چه نيازي قبيله هم د مروتو تربوران دي، نيازي قبيله اوس د پنجاب عيسی خيل علاقې کې اباده ده. د مروتو علاقه د شگو علاقه ده او موسم يې سخت دې، په گرميانو کې د دې علاقې درجه حرارت ډيگري سېنټي گرېډ پورې رسي، څه علا قه يې د پخې خټې ده چه خلق يې ډېر په پښتو کلک گڼلي کېږي، او څه علاقه شنه او زرخيزه ده. خلق يې غيرتيان، امن خوښونکي، وفا دار او مېلمه پال دي، خو د بدقسمتۍ نه په دي علاقې کې پښتو ليک لوست هغه پرمختگ و نۀ کړو کوم چه کېدلی شو او په موجوده دور کې هم داسې هيڅ اثار نۀ ښکاري. مروت ډېر هوښيار او تکړه خلک گڼل کېږي او د پاکستان مختلفو ادارو کې يې نوم گټلی دې. د مروتو د سيمې تر ټولو اوچت ځی د شيخ بدين غر دې، دې غرۀ نه چاپېره تر لرې لرې د مروتو علاقه ښکاري او موسم يې هم يخ دې. د مروتو سيمه هم د نورو سوېلي سيمو غوندې د پښتون ثقافت او دود دستور نه ډکه او ودانه سيمه ده شمار د ولسوالۍ رقبه مربع کلومټره ده دلته په يو مربع کلومټر کښې کسان اباد دي کال - کښې د ولسوالۍ ابادي وه د کروندې قابله زمکه هېکټره ده د پښتونخوا سيمې
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: د پاکستان خيالي پوهنتون
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%AF%20%D9%BE%D8%A7%DA%A9%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%20%D8%AE%D9%8A%D8%A7%D9%84%D9%8A%20%D9%BE%D9%88%D9%87%D9%86%D8%AA%D9%88%D9%86
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: د پاکستان خيالي پوهنتون په انگرېزي: د پاکستان يو نوی پوهنتون دی چې موخه يې د ټول پاکستان او د پاکستان نه دباندې د انټرنټ او د نوو تخنيکونو په مرسته زده کوونکو ته زده کړې رسول دي. دا د پاکستان لومړنی خيالي پوهنتون دی چې د نوي تخنيک نه برخمن او د ټلويزوني کنفرانسونو په بڼه زده کوونکو ته ښوونه کوي. تاريخ په کال ء کښې د پاکستان اولنی جدید انفارمیشن او کمیونیکیشن ټیکنالوجي په بنیاد جوړ پوهنتون، د يو پبلک سیکټر په توگه د پاکستان دولت لۀ لوري قائم شوی وه
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: وچکالي
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D9%88%DA%86%DA%A9%D8%A7%D9%84%D9%8A
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: وچکالي په يوې سيمې کې د اوبو د زېرمو او موسمي ورښتونو د اوږدمهالي کمښت او کاختۍ مودې ته وييل کېږي چې له مياشتو نه تر کالونو پورې غځېدلې وي. په ټوليزه توگه، داسې يو حالت هغه وخت پېښېږي، کله چې د يوې سيمې د اوبو اتمسفيري بړاسونه په پرله پسې توگه تر منځنۍ کچې لږ وي. په يوه سيمه کې د وچکالۍ د پېښېدو وروسته د اړوندې سيمې چاپېريال او کرهڼه سخته اغېزمنېږي. که څه هم چې وچکالي تر ډېرو کالونو پورې غځېدلی شي او آن يو لنډمهاله او سخته وچکالي پر يوې سيمې څرگنده بدې اغېزې پرېښودلی شي. همداراز وچکالی تل سيمه ايزه وټه زيانمنوي. د وچکالي د نړيوال پېژند له مخې، کرهڼه په پراخه کچه زېانمنېږي. د ملگرو ملتونو د اټکلونو له مخې هر کال د اوکراين هېواد په کچه حاصل داره زمکه د وچکالۍ، د ځنگلونو له مېنځه وړلو او د اقليمي بدلونونو په سبب شاړه او بې ثمره کېږي. په افريقايي سيمو کې اوږدمهالې وچکالۍ تل د مهاجرتونو او نورو انساني ناورينونو سبب گرځېدلې. وچ کالي - په انګریزي هم لیکل کیږي. د اوږدې مودې لپاره د باران نشتوالی یا کموالی چې په هایډرولوجیک یا اوبو کې د توازن نشتوالی او د اوبو د کمښت لامل ګرځي. له دې پرته کرنې ته زېان اړوي، د اوبو بهېدونکو لښتيو کې د اوبو کچه کمیږي او همداسې د ځمکې لاندې اوبه کمیږي چې له دې سره خاوره کې وچوالی رامنځته کیږي. د وچکالی د مخې نیولو لپاره د نړۍ په ځنې سیمو کې په ورېځ کې شیندنه کوي تر څو باران ووریږي خو په ورېځ کې شیندنه هم د وچکالۍ د مخنیوي لپاره کافي نده. د وچکالۍ څلور بنسټیز ډولونه ۱- دایمي وچکالي: کومه سیمه کې چې پر له پسې بارانونه نه کیږي، وچ اقلیم لري او په للمو ځمکو کې ېې کرنه ممکنه ده. ۲- موسمي وچکالي: هغه وچکالي ده چې د وچ موسم سره تړاو لري. په ځنې سیمو کې یوازې یو یا دوه موسمونو کې باران وریږي او نور موسمونه وچ وي. په دې سیمو کې هغه وخت خلک کرنه کوي چې د باران موسم ېې فصل ته وده ورکړای شي د بارانونو د موسم نه کرنه مخکې کیږي. ۳- هغه وچکالي چې د وړاندوینې وړ نه وي: دې ډول وچکالی کې لکه د تل په څېر باران نه کیږي او سیمه نا څاپه وچیږي. دا ډول وچکالي د نړۍ په هره سیمه کې ممکنه ده. یوازې په یوې وړې سیمه اغیز کوي. ۴- نښکارېدونکې وچکالي: په اوړي کې چې د تودوخې لوړه درجه زېاتې اوبه له ځمکې تبخیر کړي او حتی ډېر دروند باران ېې هم بېرته کچه پوره نشي کړای د نښکارېدونکې وچکالۍ په نامه یادیږي. دا ډول وچکالي د فصلونو په حاصلاتو کې کمی راولي. منابع ه
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: کمال الدين بهزاد
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%DA%A9%D9%85%D8%A7%D9%84%20%D8%A7%D9%84%D8%AF%D9%8A%D9%86%20%D8%A8%D9%87%D8%B2%D8%A7%D8%AF
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: کمال الدین بهزاد د انځورگرۍ د میناتورۍ د برخې یو مبتکر، مستعد، نابغه او اخلاق استاد وو، چې د میناتورۍ یو نوی ځېل او مکتب یې رامنځ ته کړ . د میناتورۍ داسې شهکار اثار یې وپنځول چې اوس د نړۍ په موزیمونو د ډېر قیمتي اثارو په توگه د نړۍ په گوټ گوټ کې ساتل کېږي. دی د افغانستان په لوېديځې سیمې هرات کې زېږېدلی . کمال الدين بهزاد يو وتلی افغان رسام او انځورگر و. په ماشومتوب کې د مور او پلار د مينې بې برخې پاتې شوی او بيا وروسته د ميرک په کاله کې رالوی شوی او د همدغه وروستي نومېدلي افغان نه يې د انځورگرۍ او رسامۍ هنر زده کړی. بهزاد د گڼ شمېر هنري آثارو خاوند دی، نوموړی د سلطان حسين بايقرا دربار کې هم انځورگر پاتې شوی . کمال الدين بهزاد د انځورگرۍ او نقاشۍ د هنرونو تر څنگ په ميناتورۍ کې هم پوخ هنرمند پاتې شوی. مخینه د استاد بهزاد شهرت دده په ژوندانه هم یوازې په هرات کې پاتې نه شو، په ټول افغانستان،پارس، ماوراءالنهر او هند کې یې د هنر اوازې خپرې شوې او د یوه پیاوړي استاد په توگه وپېژندل شو. استاد بهزاد چې د نهمې هجري پېړۍ په نیمايي کې یې په هرات کې زېږدلی وو، د وخت د هنر پال پاچا سلطان حسین بایقرا تر ځانگړې پاملرنې لاندې په کار بوخت و او د کار او هنري ودې زمینه یې ورته برابره کړې وه. د انځورگۍ ځانتياوې استاد بهزاد د میناتورۍ په هنر کې انقلاب راووست، ده تش څېرې او ظاهري رنگونه، نه انځورول؛ بلکې په انځورونو کې یې د تصویراحساسات، اندېښنې او مکنونات انځورولای شوای او د یوه ماهر روانشناس په توگه یې خپلې جوړې کړې څېرې د هغو له ټولو ځانگړنو سره وړاندې کولې او د خپلو انځورونو خوځښتونه یې تصویرول، د عمر په وروستیو وختونو کې یې د څېرو په جوړولو کې خاص مهارت ترلاسه کړی وو. دڅېرې جزیات به یې انځورول او د معنوي اړخونو په ښودلو کې یې د رنگونو په استعمالولو کې ځانگړی مهارت ترلاسه کړی وو. ده د میناتورۍ مړه روحیه راژوندۍ کړه، رنگونه یې خوځنده کړل او د شرق په میناتورۍ کې یې یو نوی سبک او مکتب رامنځ ته کړ. د استاد بهزاد په قلم جوړشوي انځورونه دومره مشهور شول، چې د وخت ډېر انځورگرانو هڅه وکړه، چې په خپلو تصویرونو دده نوم ولیکي او دده یې وبولي، خو هنر پېژندونکو دده تصویرونه له ورایه وپېژندل. همداسبب دی چې د نړۍ په موزیمونو کې دده د خپلو تصویرونو شمېره ډېره نه ده، خو دده په نامه جوړشوي تصویرونه زیات دي، اما هنر پېژندونکو اصل او جعل سره بېل کړي او د استاد بهزاد اصلي انځورونه د زیات ارزښت او درنښت وړگڼل کېږي او موزیمونه پرې ویاړي. په موزيمونو کې اثار د استاد بهزاد میناتوري انځورونه د نړۍ په بېلابېلو موزیمونواو کتابتونونو کې شته، دخمسه نظامي دوې نسخې چې د برتانیې په موزیم کې دي، د استاد بهزاد په میناتورونو ښکلې شوې، چې دده په اصلي لاسلیک دي.بله د شیخ سعدي د بوستان نسخه ده، چې په ۸۹۸سپوږمیز کال لیکل شوې او دده په میناتورونوښکلې شوې، چې اوس د مصر په موزیم کې ده. د ظفر نامې میناتوري هم دده کار دی او هم یې په ځینو نورو نسخو کې تلپاتې انځورونه راپاتې دي. استاد بهزاد په خپلو میناتورونو کې د طبیعت ژوره مشاهده لري او په ډېر دقت یې ترسیموي او هر رنگ یې خپله مانا ښندي. مړینه استادپه هرات کې وفات شوی او د مختار غره په لمنه کې خښ دی، چې ښکلی رنگین قبرلري او د پستو طبیعي ونې پرې ولاړې دي. انځورتون سرچینې د ښاغلي حبیب الله رفیع په قلم افغان انځورگران
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: غلام محمد ميمنه گي
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%BA%D9%84%D8%A7%D9%85%20%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%20%D9%85%D9%8A%D9%85%D9%86%D9%87%20%DA%AF%D9%8A
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: غلام محمد ميمنه گي يو افغان انځورگر او رسام و. افغان انځورگران
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: عبدالغفور برېښنا
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%BA%D9%81%D9%88%D8%B1%20%D8%A8%D8%B1%DB%90%DA%9A%D9%86%D8%A7
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: عبدالغفور برېښنا د خپل وخت يو نامتو افغان انځورگر او نقاش و. له هغه نه گڼ شمېر هنري آثار پاتې دي چې اوس هم په ملي انځورتون کې شته. افغان انځورگران
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: د افغانستان دفاع وزارت
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%AF%20%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%20%D8%AF%D9%81%D8%A7%D8%B9%20%D9%88%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D8%AA
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: د افغانستان ملی دفاع وزارت د افغانستان د مرکزي دولت يو پوځي ارگان دی چې د افغانستان د ټول پوځ په سر کې ځای لري. د ۲۰۰۴ ز. کال نه راپدېخوا د دې وزارت مشر عبدالرحيم وردک دی، چې په امريکا کې يې خپلې پوځي زده کړې بشپړې کړي او پخوانی مجاهد هم پاتې شوی. دم ګړې ستر جنرال ظاهر اعظيمي د دغه وزارت وياند دی. له ۲۰۰۱ ز نه تر ۲۰۰۴ ز. پورې د دغه وزارت وزير محمد قسيم فهيم و چې بيا وروسته په کابل کې د زمکو د ناقانونه نيولو په تور له دې دندې گوښه شو. په همدې وخت کې جنرال عبدالرحيم وردک د دغه وزارت مرستيال و چې بيا وروسته په ۲۳ د ډېسمبر، ۲۰۰۴ ز. کال کې د افغانستان د ولسمشر حامد کرزي لخوا د وزير په توګه وټاکل شو. د دفاع د وزارت يوه عمده دنده د هغو سرغړاندو جنگياليو او جنگسالارانو د بې وسلې کول دي چې د مرکزي حکومت غوښتنو او اوامرو ته غاړه نه ږدي. د دفاع د وزيرانو لړليک يادښتونه د افغانستان پوځ د افغانستان وزارتونه د افغانستان د دفاع وزيران
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: نذير احمد نذير
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D9%86%D8%B0%D9%8A%D8%B1%20%D8%A7%D8%AD%D9%85%D8%AF%20%D9%86%D8%B0%D9%8A%D8%B1
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: نذير احمد نذير په انگرېزي: يو افغان خبريال او شاعر دی. نوموړی په پښتو ژبه شاعري کوي او دم مهال د هېواد نه دباندې په هالينډ هېواد کې د خبريالۍ په لوړو زده کړو بوخت دی. هغه د افغانستان په ملي راډيو تلويزون کې هم د خپرونو د وړاندې کوونکي په توگه دنده ترسره کړې. هغه د څرک کلتوري ټولنې مشر، د لوگر فرهنگي ټولنې مشر او په لوگر کې د سنځل گل کلنۍ مشاعرې د بنسټ ايښودونکی هم دی. مخينه نذير احمد نذير د نواز خان زوی دی. هغه په ۱۹۸۳ ز. کال کې د لوگر ولايت د برکي برک ولسوالۍ د سجاوند په کلي کې زېږېدلی دی. زده کړې لومړنۍ او دويمې زده کړې يې په کابل کې کړي او د حبيبيې لېسې څخه فارغ شوی. د کانکور آزموينې وروسته د کابل پوهنتون د ژورناليزم پوهنځي ته ومنل شو او په ۱۳۸۴ ل. کال کې د همدغه پوهنځي څخه فارغ شوی. دم مهال په هالنډ کې د ژورناليزم په لوړو زده کړو بوخت دی. دندې په پوهنتون کې د زده کړو له وخته يې په بېلابېلو غږيزو او چاپي رسنيو کې کار کړی دی. ۶ کاله يې په آزادۍ راډيو کې کار کړی، ۲ کاله يې د بي بي سي راډيو ښوونيزې څانگې سره کار کړی، څه موده يې د آينې کلتوري مرکز، اريانا راډيو تلويزيون، دوردگو ولايت د کلتوري مسول او د والي وياند، د وردگو ولايت د راډيو تلويزيون امر، کابل کې د ملی راډيو تلويزيون د يوې ژوندۍ خپرونې چلونکی او بلاخره ورستۍ دنده يې په پژواک خبري اژانس کې د غږيزی برخې د پازوال په توگه ترسره کړې. او د دې تر څنگ په کليد چاپي رسنۍ کې يې ليکنې کولې، بيا يې د گربت مجلې سره همکاري پيل کړه. چاپي آثار د شعرونو يوه ټولگه يې چاپ شوې باندنۍ تړنې په ويکي شعرونه کې د نذير احمد نذير شعرونه
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: رحمت الله ساپی
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%B1%D8%AD%D9%85%D8%AA%20%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87%20%D8%B3%D8%A7%D9%BE%DB%8C
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: جنرال رحمت الله ساپی زوکړه ؟ - مړینه ۱۳۸۴ لمريز لېږدي ۲۰۰۵ زېږدي کال انگلستان د افغانستان يو نامتو جهادي جنرال او لیکوال وو. مخينه جنرال رحمت الله ساپی د غلام غوث زوی، په تگاب کې زېږېدلی دی. لومړنۍ او منځنۍ زده کړې يې په حربي ښوونځي کې وکړې او لوړې زده کړې يې د پلي پوځ په څانگه کې په حربي پوهنتون کې پای ته ورسولې او د دويم بريدمن په رتبه ترې فارغ شو. هغه نورې لوړې زده کړې په شوروي اتحاد، امريکا او انگلستان کې وکړې. رحمت الله ساپی د افغانستان په ملي پوځ کې د غرنیو او پراشوټي کوماندو ځواکونو بنسټ اېښوونکی او بولندوی وو. هغه د سردار محمد داود خان په کودتا کې زنداني شو، وروسته بيا وتښتېد او انگلستان ته کډوال شو. نوموړی د افغانستان په څلورو ولايتونو کونړ ولايت، ننگرهار ولايت، پکتيا ولايت او پکتيکا ولايت کې د ملي اسلامي محاذ لوی جهادي بولندوی وو. همدا راز د مجاهدینو د فرقې بولندوی، د تعليمي غونډ بولندوی، وروسته بیا د بولندويانو د سراسري شورا د لوی کميسیون غړی وو. هغه د جهاد په گټه پوځي او سیاسي اغېزمن فعاليتونه وکړل؛ په بهر کې یې د جهاد د ټپيانو د درملنې په اړه اغېزمنې هلې ځلې کړې دي. د مجاهدينو د لوژستيکي اکمالاتو په برخه کې يې هڅې کړې دي او د جهاد په گټه يې راډيويي او ورځپاڼيز تبليغات کړي دي. ساپی د ډاکتر محمد نجيب الله تر واکنمۍ وروسته د برهان الدين رباني د واکمنۍ پر مهال درې دندې درلودې، يانې دا چې د دولت وزير، د دفاع وزارت مرستيال او د ديسانت قول اردو بولندوی وو. وروسته يې دا دندې د اعتراض په ډول پرې ښووې، په هېواد کې يې د جگړې د پای ته رسېدو په لاره کې د سولې او امنیت په پار پر سیاسي هاند و هڅه لاس پورې کړ. د رحمت الله ساپي پلار يو قومي مشر وو، چې د محمد ظاهر شاه د واکمنۍ پر مهال د شورا وکيل وو. هغه د کمونيست پلوه واکمنۍ پر مهال مجاهد وو چې د ۱۹۸۴ زېږدي کال د روژې د مبارکې مياشتې پر ۱۴ د روسانو له لوري په يوه وسله وال ټکر کې ووژل شو. مدني اکر مړينه چاپ شوي نښيرونه يې ۱- مسعود پېژن؟ ملي اتل که ملي خاين. ۲- افغانستان څنگه تباه شو؟ د ۱۳۷۴ ل ل کال پېښور چاپ. اخځليک ۱- ساپی، جنرال رحمت الله، افغانستان څنگه تباه شو؟، د ۱۳۷۴ ل ل کال پېښور چاپ، ۲۶۵مخ. ۲- پښتانه ليکوال افغاني ليکوال پښتانه افغانان افغان جنرالان
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: غياث الدين غوري
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%BA%D9%8A%D8%A7%D8%AB%20%D8%A7%D9%84%D8%AF%D9%8A%D9%86%20%D8%BA%D9%88%D8%B1%D9%8A
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: د افغانستان پاچايان غياث الدین محمد غوري سوري يو افغان د سوري ټبر د غور د سیمې پخوانی پاچا و چې وروسته یې د غوري ټولواکمني په ټول هند ، ایران ، تاجکستان بنگله دېش او نورو سیمو رامنځته کړه . انگرېز لیکوال مونټ الفنسټن دی افغان او پښتون بللی خو د ایران ننني تاریخ لیکونکي دی د ایران بللی .
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: بوکمول ژبه
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%A8%D9%88%DA%A9%D9%85%D9%88%D9%84%20%DA%98%D8%A8%D9%87
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: ناروېژي ژبه په دوه لويو گړدودونووېشل شوې ده ، چې دواړه گړدودونه ېې په نسبي توگه په دوه ؤ سيمو وېشل شوي چې ورته اوستلاندختيځخوا او ويستلاند لوېديځخوا پورې د نفوسو په کچه يادېږي او دا دوه گړدودونه خپل خپل نومونه لري چې ورته بوکمول او نينوشک وايي . بوکمول د حکومت په رسمي چارو کې لوی رول لوبوي چې ورته هوووډ مول وايي چې مانا ېې رسمي او لومړنی هدف راوځي. او په څنگ کې ېې بله سيمه ايزه ژبه يا گړدود نينوشک ده چې ورته سيده مولوايي يانې ورسره حدفپه نوم يادېږي. که څه هم دا دواړه گړدودونه د ناروې رسمي ژبې گڼل کېږي خو د ډېنمارکي ژبې تر اغېزې لاندې گډوله گړدودونه دي او لومړی گړدود چې بوکمول نومېږي ټوله د ډېنمارکي تر اغېزې لاندې . دا ځکه چې د بوکمول ژبې بنسټ ايښودونکی کنوډ کنوډسن زېږېدنه .. وروسته له مې څخه د ډېنمارکي ژبې څخه ناروېژي بوکمول ژبه جوړونه پېل کړه او يوازې د ژبې د تلفظ په برخه کې ېې توپيرونه ښکاري چې په نننۍ ناروېژي رسمي ژبې پېژندل شوې او ډېر وييکي ېې د وخت دبدلون سره نوي شوي هم دي. نينوشک د ډېنمارکي ژبې تر اغېزې ډېره کمه راغلې ، ځکه چې د نينوشک ژبې جوړونکی ايوار اوسن زېږېدلی، له کال م څخه تر پورې د نينوشک ژبې بنسټ کېښود. دا ژبه د ناروېژيانو په قول د ناروې له بېلابېلوگړدودونو څخه جوړه ده او د نوې ناروېژۍ په نوم هم يادېږي. او بل يوازينی او ځانگړی توپير ېې له بوکمول سره په ژبدوديزه برخه کې په غږيزه او ليکدوديزه څانگه کې څرگنده ده .
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: نوې ناروېژي ژبه
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D9%86%D9%88%DB%90%20%D9%86%D8%A7%D8%B1%D9%88%DB%90%DA%98%D9%8A%20%DA%98%D8%A8%D9%87
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: ناروېژي ژبه په دوه لويو گړدودونووېشل شوې ده ، چې دواړه گړدودونه ېې په نسبي توگه په دوه ؤ سيمو وېشل شوي چې ورته اوستلاندختيځخوا او ويستلاند لوېديځخوا پورې د نفوسو په کچه يادېږي او دا دوه گړدودونه خپل خپل نومونه لري چې ورته بوکمول او نينوشک وايي . بوکمول د حکومت په رسمي چارو کې لوی رول لوبوي چې ورته هوووډ مول وايي چې مانا ېې رسمي او لومړنی هدف راوځي. او په څنگ کې ېې بله سيمه ايزه ژبه يا گړدود نينوشک ده چې ورته سيده مولوايي يانې ورسره حدفپه نوم يادېږي. که څه هم دا دواړه گړدودونه د ناروې رسمي ژبې گڼل کېږي خو د ډېنمارکي ژبې تر اغېزې لاندې گډوله گړدودونه دي او لومړی گړدود چې بوکمول نومېږي ټوله د ډېنمارکي تر اغېزې لاندې . دا ځکه چې د بوکمول ژبې بنسټ ايښودونکی کنوډ کنوډسن زېږېدنه .. وروسته له مې څخه د ډېنمارکي ژبې څخه ناروېژي بوکمول ژبه جوړونه پېل کړه او يوازې د ژبې د تلفظ په برخه کې ېې توپيرونه ښکاري چې په نننۍ ناروېژي رسمي ژبې پېژندل شوې او ډېر وييکي ېې د وخت دبدلون سره نوي شوي هم دي. نينوشک د ډېنمارکي ژبې تر اغېزې ډېره کمه راغلې ، ځکه چې د نينوشک ژبې جوړونکی ايوار اوسن زېږېدلی، له کال م څخه تر پورې د نينوشک ژبې بنسټ کېښود. دا ژبه د ناروېژيانو په قول د ناروې له بېلابېلوگړدودونو څخه جوړه ده او د نوې ناروېژۍ په نوم هم يادېږي. او بل يوازينی او ځانگړی توپير ېې له بوکمول سره په ژبدوديزه برخه کې په غږيزه او ليکدوديزه څانگه کې څرگنده ده . د نړۍ ژبې ناروېژي ژبه ناروې
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: حبيب الله تږی
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%AD%D8%A8%D9%8A%D8%A8%20%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87%20%D8%AA%DA%96%DB%8C
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: ډاکټر حبيب الله تږی په انگرېزي: يو افغان تاريخپوه، ژبپوه، ليکوال او څېړونکی وو. هغه د پښتو ژبې د فقة اللغته يا فېلالوژي د بنسټونو په بيانولو او ثابتولو کې ډېر زيار ايستلی دی. مخينه حبيب الله تږی د گل دولا خان زوی او د محمد نبي لمسی و. نوموړی د ۱۳۰۷ ل کال د ليندۍ مياشتې او د ۱۳۰۸ ل کال د تلې مياشتې تر مېنځ موده کې د کابل د شېوکي په سهاک نومي کلي کې زېږېدلی، چې د زېږون کره نېټه يې نه ده مالومه. زده کړې تږی پر ۱۳۱۸ ل کال د شېوکيو په لومړني ښوونځي کې شامل شوی او په ۱۳۲۴ ل. کال کې د همدغه ښوونځي نه بريالی فارغ شوی دی. تر لومړنيو او دويمو زده کړو وروسته بيا دارالمعلمين کې شامل شوی او يه ۱۳۳۱ ل. کال کې يې هلته خپلې زده کړې بشپړې کړي دي. د دولسم ټولگي د بريليک نه وروسته بيا د کابل پوهنتون په ادبياتو پوهنځي کې داخل شوی او په ۱۳۳۵ ل. کال کې له نوموړي پوهنځي نه په برياليتوب سره فارغ شوی دی. چاپ شوي آثار ژبه خپل سر ته پرېږدۍ ژباړه - د کارنل د پوهنتون د پروفېسور جان هال ليکنه د ليک تاريخ او تحول معاصر افغاني ادب اواز ژباړه - ۱۳۳۷ ل. کال د اکتشافاتو لنډ تاريخ ژباړه - ۱۳۴۱ ل. کال نوې ژبپوهنه او ژبني مسايل - ۱۳۴۵ ل. کال پښتانه - تاريخي اثر - ۱۳۷۷ ل. کال - ۱۹۷۸ ز. کال د مشرق په اسمان کې د مغرب ستوري - ۱۳۸۴ ل. کال
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: رودکي
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%B1%D9%88%D8%AF%DA%A9%D9%8A
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: رودکي د فارسي ژبې شاعر دی د رودکي په اړه کتابونه صدرالدین عینی او سیمینوف. پروفیسور روډاکي په فارسي او لاتین کې ، سټالین آباد رودکي په روسی ژبه کې د براګینسکي په معرفي کولو سره ، دجاوین لخوا ژباړل شوی ، سټالین آباد . م.زند. د کیران لیکوال ماسټر روډکي دی ، په فارسي او سیریلیک کې - سټالین آباد . عبدالغني میرزایف. رودکي او د - ماښام په تاجک فارسي کې ، سټالین آباد کې د شعر شعر وده. عبدالغني میرزایف. په رودکي ، په تاجک فارسي کې کې د افسانوي نښو نمونې - سټالین آباد . پوپک نیک طلب. سرو سمرقند، د رودکي د شعرونو دوامداره تفسیر ، تهران سرچینې پارسي ژبي شاعران
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: حافظ شېرازي
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%AD%D8%A7%D9%81%D8%B8%20%D8%B4%DB%90%D8%B1%D8%A7%D8%B2%D9%8A
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: حافظ شېرازي په انگرېزي: يو پارسي ژبی شاعر او اديب و. هغه د ايران په شېراز ښار کې پېدا شوی و. پارسي ژبي شاعران
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: فريد الدين عطار
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D9%81%D8%B1%D9%8A%D8%AF%20%D8%A7%D9%84%D8%AF%D9%8A%D9%86%20%D8%B9%D8%B7%D8%A7%D8%B1
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: فريد الدين عطار نېشاپوري د پارسي ژبې يو وتلی پخوانی شاعر او اديب و. پارسي ژبي شاعران
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: مرزا اسد الله خان غالب
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D9%85%D8%B1%D8%B2%D8%A7%20%D8%A7%D8%B3%D8%AF%20%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87%20%D8%AE%D8%A7%D9%86%20%D8%BA%D8%A7%D9%84%D8%A8
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: مرزا اسد الله خان غالب د هند يو لوی شاعر او غزل بول و. هغه په اردو او فارسي ژبه شعرونه ويلي دي ، په کې پيدا او په کال کې مړ شوئ نوم یې اسدالله بیګ دي ، د پلار نوم یې عبدالله بیګ وو ، په ماشومتوب کې یتیم شو او سر پرستي یې د تره میرزا نصرالله بیګ پر غاړه واخیسته ، خو په اته کلنۍ ګې یې تره هم مړ شو . په دیارلس کلنۍ کال کې د نور احمد بخش خان د وړوکي ورور میرزا الهي بخش خان معروف له لور سره واده وکړ. د اسد غالب حسن پرستي پياوړی شاعر هغه وي چې بې حده مبالغه يا د پيښورو په اصطلاح حد په شعر يا شاعري کې وکړي، د هندوستان د شاعر اسد غالب ترجمه مې څو کاله پخوا لوستې وه، خو څه شعرونه يې زما اوس هم ياد دي، د غالب په اړه ادب پوهان وايي چې د نويو ترکیبونو شاعر دی ، خو زه يې چې ځانته ډېر متوجو کړم هغه دده په حسن پرستي کې بې حده مبالغه ده، هسې خو د شاعرانو په اړه منل شوی تاثر دا دی چې دی به حسن پرسته وي او چې څومره ډېر دی حسن پرسته وي، دغسې به يې شعر هم خوږ وي، د رحمان بابا په اړه که عامه رايه هر څه ده خو ماته يې هغه خبرې خوند راکوي چې وايي په صورت مې نري تبه ولاړه شي چې ته دواړه سترګې تورې کړې يا زما زړه هغو نجونو نری کړو چې ملا يې د ويښته په دود نرۍ ده، يا د شمعې تور په فانوس نه پټیږي تا ولې د خيال نرۍ جامې اغوستي، دغسې بيا ته چې ائينه په لاس کې واخلې ځانته حيرانه شې نو زه صبر څنګه راوړم، داسې نور ډېر. او خوشحال خټک خو بيا په حسن پرستي کې تر ټولو مخکې دی هغه د محبوبې په پالنګ ورخيژي او هغه مئين هيڅ هم نه ګني چې په محبت کې تر سره تير نه شي، د شها د حسن صفت چې کله کوي د يو يو اندام خبره يې کوي شونډې،تورې سترګې، باريکه ملا، پستې ګوتې، غونډه پوزه ، نرمه مهينه سينه لکه اويزاندې پاغوندې په نري تار وي داسې نور خواږه له جمالياتو ډک اشعار. خو د هند د کلاسيک شاعر استاد اسد غالب بيا ځانګړتيا په دې کې ده چې دی هيڅ باک نه محسوسوي او وايي کله څکو ته وينځم چې د هغه ګل بدن پښې ضد کوي را کاږي په څو څو وار د لګن پښې يعنې زه هغه اوبه څکم کومې چې زما د محبوب د پښو د خيرو وي، خو هغه ضد کوي د خنک يا لګن نه پښې باسي. بل ځای کې بيا وايي ما ولې نه پرېږدې چې پستې پښې دې لږې ښکل کړم؟ دا ولې د اسمان هم برابر نه يمه زه دلته بيا غالب حد کوي او هغه حدونه کراس کوي چې نور ترينه عاجزه دي د غالب چې څنګه په عقيده شکونه ډېر دي دغسې دده د نګار په اړه هم سړی شکمن کېږي چې دده محبوب به په ريښتيا هم څوک انسان و؟ او هغه به لا څنګه ښکلی و. غالب که پکې نه وي خير دی هيڅ خبره نه ده دنيا دې وي ودانه ربه تل مې دې باچا وي هندي شاعران