user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: د چين اقتصاد
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%AF%20%DA%86%D9%8A%D9%86%20%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: د چين ولسي جمهوريت د منځني عايد مخ پر وده بازار ته متمايل اقتصاد لري، چې د صنعتي تګلارو او پينځه کلن ستراتيژيک پلانونو له لارې اقتصاد پلان جوړونه ترکيبوي. د هېواد اقتصاد دولتي تشثبتات چې د دولت په ملکيت کې دي او د ګډ ملکيت تشبثات او همدا راز پراخه کورنۍ خصوصي برخه او د په رسمي ډول د سوسياليست بازار اقتصاد په توګه روښانه شوي نظام کې باندنيو سوداګريو ته پرانېستوالی لري. دولتي تشبثات په ۲۰۱۹ ز کال کې د چين د بازار د پانګونې له ٪۶۰ څخه زياته برخه جوړه کړه او په ۲۰۲۰ ز کال کې يې چين د ۱۵،۹۸ تريليون امريکايي ډالر ۱۰۱،۳۶ ين ناخالص کورني توليد ٪۴۰ جوړ کړ، په داسې حال کې چې کورنۍ او باندنۍ خصوصي سوداګرۍ او پانګونې د يادې کچې د پاتې ٪۶۰ لپاره ځواب ويونکې وې. لکه د ۲۰۱۹ ز کال د پای د مودې غوندې، په ۲۰۱۵ ز کال کې په مالي برخه کې د فعاليت کوونکو په ګډون د چين د ټولو دولتي تشبثاتو ټولې پانګې ۵۸،۹۷ تريليون امريکايي ډالرو ته ورسېدې، چې د يادې کچې ۹۱ دولتي شرکتونه د ۲۰۲۰ د بخت نړيوال ۵۰۰ شرکتونو پورې تړاو لري. د اومه ناخالص کورني توليد د اندازه کولو له مخې چين د نړۍ دويم لوی اقتصاد او د پېرودلو د ځواک د برابرۍ په واسطه د اندازه کولو له مخې له ۲۰۱۴ ز کال راهيسې د نړۍ تر ټولو لوی اقتصاد لري. د دې هېواد اقتصاد له ۲۰۱۰ ز ال راهيسې د هغو معلوماتو له مخې د اومه ناخالص کورني توليد په واسطه دويم تر ټولو لوی اقتصاد دی، چې د بدلېدونکي يا نوساني بازار د تبادلې نرخونو باندې تکيه کوي. د چين اقتصاد په وروستيو ۲۰۲۱ ز کال کې د اروپا اتحاديې اقتصاد لاندې کړ. چين به د يو اټکل له مخې په ۲۰۲۸ ز کال کې د اومه ناخالص کورني توليد برخه کې د نړۍ په کچه تر ټولو لوی اقتصاد شي. دا هېواد په تاريخي ډول له لومړۍ څخه تر ۱۹ پېړۍ پورې د دوه زريزو د ډېری مودې لپاره د نړۍ په کچه له لومړنيو اقتصادي ځواکونو له ډلې څخه و. د هېواد حکومت په ۱۹۷۸ ز کال کې د ډينګ اکسياپينګ تر مشرۍ لاندې خپل اقتصادي سمونونه پيل کړل. د پايلې په توګه چين د ۳۰ کالونو په موده کې د ودې د ٪۱۰ منځنيو کچو په درلودلو سره د نړۍ تر ټولو چټک وده وال ستر اقتصاد لري. چين د نړۍ په کچه د لس غوره او خورا سيال مالي مرکزونو له ډلې څلور مرکزونه شانګهای، هانګ کانګ، بيجنګ او شينژين لري، چې د بل هر هېواد په پرتله زيات دي. دا هېواد د نړۍ د ونډو د لويو تبادلو درې بازارونه شانګهای، هانګ کانګ او شينژين لري، چې د بازار پانګونې او سوداګريز حجم دواړو له مخې دي. د ۲۰۲۰ ز کال د اکتوبر تر ۱۲ نېټې پورې د جين د اصلي خاورې د ونډې بازارونه د شانګهای د ونډې تبادلې بازار او شينژين د ونډو تبادلې بازار په ګډون له ۱۰ تريليون امريکايي ډالرو څخه پورته شول. د ونډه ياده کچه د هانګ کانګ د ونډو تبادلې څخه پرته وه او د تبادلې دې بازار هم نږدې ۵،۹ تريليون امريکايي ډالر ونډې درلودې. د ۲۰۲۰ ز کال د جون تر پايه پورې باندنيو پانګوالو په چينايي ونډو کې په ټوليز ډول ۴۴۰ بيليون امريکايي ډالر ونډې پېرلې وې، چې د ټول ارزښت د نږدې ۲،۹ سلنې استازولي کوي او په ګوته کوي، چې باندنيو پانګوالو يوازې د ۲۰۲۰ ز کال په لومړۍ نيمايي کې ټول ۱۵۶،۶ بيليون امريکايي ډالر په ونډو کې راټول کړل. د ۲۰۲۰ زکال د سپټمبر تر لومړيو پورې د چين د ونډې بازار ټوليز ارزښت له ۱۵،۴ تريليون امريکايي ډالرو څخه لوړ شو، چې له امله يې له جاپان او انګليستان څخه پورته او يوازې له متحده ايالتونو ۴۰ تريليون څخه ښکته دويم ځای خپل کړ. د ۲۰۲۰ ز کال د سپټمبر تر پايه پورې د چينايي ونډو باندنۍ شتمنۍ ۳۸۸ بيليون امريکايي ډالر يا د ټول ارزښت ٪۲،۵ ته ورسېدې، سره له دې چې په کال کې ۴۴،۶۶ سلنه زياتوالی راغلی دی. د چین ناخالص کورنی توليد په ۲۰۲۱ ز کال کې ۱۷،۷ تريليون امريکايي ډالر ۱۱۴،۴ تريليون ين و، چې د ين برخه کې د تېر کال په پرتله ٪۸،۱ زيات و او له مخې يې له اروپايي اتحاديې څخه مخکې شو. د پيسو نړيوال صندوق په وينا چين د سړي سر عايد پر بنسټ له ۱۰۰ ميليون څخه د زيات نفوس لرونکو هېوادونو په منځ کې د سړي سر ناخالص کورني توليد اومه له مخې درېيم او د ناخالص کورني توليد د پېرودلو د ځواک برابرۍ له مخې ۷۳ ځای لري. دا هېواد د اټکل له مخې د ۲۳ تريليون ډالرو په ارزښت طبيعي