user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: په برتانیا کې د سلطنت تاریخ
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%D9%87%20%D8%A8%D8%B1%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%20%DA%A9%DB%90%20%D8%AF%20%D8%B3%D9%84%D8%B7%D9%86%D8%AA%20%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: د برتانیا سلطنتی حکومت خپله منشاء د انګستان د انګلوساکسون له کوچنیو پاچاییو اوپه سکاتلند کې د منځنیوپېړیو له لومړیو څېړي چې په لسمه ز پیړۍ کې د انګلستان او سکاتلند د شاهی حکومتونو په نامه سره یو شوي دی. د انګلستان د انګلوساکسون سلطنتي حکومت یو انتخابي حکومت وه خو په ۱۰۶۶ ز کال کې د نورمانیانو له خوا د انګلستان تر نیولو وروسته د مشرتوب پر بنسټ میراثي واکمنۍ د پاچایۍ ځای ونیو. د نورمان او پلانتا جنیت شاهی کهولونو خپل واک د برتانیا د جزیرو له لارې په ۱۱۷۷ز کال کې د آیرلند ستروالي په جوړولو اوپه ۱۲۸۳ ز کال کې د ویلز په نیولو لاپراخ کړ. پاچا جان موافقه وکړه چې خپل قوت به مګنا کارتا دا یو فرمان وه چې د جان له خوا په ۱۲۱۵ ز کال کې صار شوی و چې دآزادۍ یا ستر فرمان په نامه هم یادېده د شرایطو له مخی تر خپلو اتباعو محدود ساتي. ددې لپاره چې د سیاسي ټولنې رضایت ترلاسه شي، انګلیسی پاچایانو د پارلمانونو په احضارولو پیل وکړ چې د مالیو وضع کول پرې منظور کړی او قوانین وضع کړي. په تدریجی توګه د پارلمان واک د شاهی حکومت په لګښت لا پراخ شو. له ۱۶۰۳ ز کال څخه را په دې خوا، انګلیسي او سکاتلندي پاچايۍ د پاچایانو دیوه اتجاد له خوا اداره کیدلې. له ۱۶۴۹ ز تر ۱۶۶۰ زکال پورې د سلطنت عرف د انګلستان د ګډو ګټو جمهوری غوښتونکو له خوا مات شو چې د درې پاچاهیو ترمڼځ له جګړې وروسته یې دوام موند. د ګلوریس پرتمین انقلاب په ترڅ کې د شریکو پاچایانو په توګه د ویلیم او ماری له انتصاب وروسته یوه مشروطه په اساسی قانون ولاړه پاچایی رامنځ ته شوه چې ډیر واک يې پارلمان ته ولېږدول شو. د ۱۶۸۹ ز کال د حقونو د لاېحې او دهغه سکاتلندي همغاړي د ۱۸۹ ز کال دحق دغوښتنو قانون د پاچایۍ واک محدود کړ او رومن کاتولیکان یې د پاچایۍ د تخت له ارث وړلوڅخه محروم کړل. په ۱۷۰۷ ز کال کې د انګلند او سکاتلند سلطنتونه سره مدغم شول تر څو د سترې برتانیا سلطنت په ۱۸۰۱ کې جوړ کړيَ له دوی سره دآیرلند سلطنت یوځای شو چې د سترې برتانیا او آیرلند سلطنت یې جوړکړ. د برتانیا پاچا د برتانیا د سترواکۍ یو په نامه مشروه چې دې سترواکۍ د نړۍ په څلورمه برخه په ۱۹۲۱ زکال کې تر پراخه حد پورې واک درلود. د ۱۹۲۶ ز کال د بالفور اعلامیې د سترواکۍ ددومنینانو بدلون په جلا اوځان اداره کوونکو هیوادونو په توګه د ګډو ګټو هېوادونو په ډله کې په رسمیت وپېژانده. له دوهمې نړېوالې جګړې وروسته کلونو کې د برتانیا ډېرې مستعمرې او هیوادونه خپلواک شول چې په اغیزمنه توګه یې سترواکۍ ته پاي ټکی کېښود. شپږم جورج اودهغه ځای ناستې دویمی الیزابیت د ګډو ګټو هېوادونو مشر لقب د خپلواکو غړیو دولتونولپاره د آزادې اتحادیې د سمبول په توګه وټاکه. برتانیا او ۱۴ نور خپلواک هېوادونه چې همدا شخص د پاچا په توګه مني د ګډو ګټوهېوادونوپه نامه یادیږي. که څه هم دا سلطنت شریک دی خوهر هېواد له بل هېواد څخه خپلواک دی او پاچا د هر یوه هېواد لپاره یو ملی او رسمی لقب او سبک لري. انګلیسی سلطنت د انګلوساکسون دوره ۸۰۰- ۱۰۶۶ د انګلیسی سلطنت پیل د انګلوساکسون د سلطنتونو تاسیس ته ورګرځي چې په اومه پېړۍ د هېپتارچي په نامه د اوو سلطنتونو یو متحده ټولګه وه. په ځینو وختونو کې به د الګلوساکسون یو له پاچاهانو به هومره ځواکمن وه چې د انګلند د ستر څښتن یا دعوه وکړي. په نهمه پېړۍ کې د انګلوساکسون ډېری هیوادونه د ویکنګ یرغلګروله خوا ونیول شول که څه هم د ویسېکس سلطنت ۸۷۱-۸۹۹ کې د ستر الفرید د رهبرۍ له امله چې ویسېکس یې وژغوره، دکینت او لویدیځ سلطنتونه یې خپل کړل په خپل حال پاتې شو او ځان ته یې د انګلوساکسون لقب وګاټه. د الفرېد ځوی ادوارد او دهغه لمسیانو د انګلوساکسون ځمکې بېرته ونیوې او د انګستان د واحد سلطنت په نامه یې یو سلطنت جوړ کړ که هم د د دې سلطنت جوړونکو ټوټو خپل سیمه ایز هویت خوندي وساته. ویل کیږي چې د اېتلستان د انګلیسی سلطنت بنسټ اېښوونکی بلل کیږي او دا په عمده توګه د هغه د خپلو تبلیغاتوچې د سکو او د انګلستان د پاچا د منشورونو په بڼه وه بلل کیده. د نظریې له اړخه، ټول اداره کوونکی واک له پاچا سره و، او هغه په یواځې سر کولای شو چې د انګلوساکسون قانون جوړ کړي، مالې لوړې یا تغیر کړي، سکې ووهې، ملیشیې ډیرې کړي او بهرنۍ پالیسی جوړه کړي. په واقعیت کې د واک د چلولو لپاره پاچا یانو د اشرافو او انګلیسی کلیسا ملاتړ ته اړتیا درلوده. هغوی خپله اداره له ویتان د اسقفانو او مشرانو شورا او خانانو د مشورې له لارې چې پاچا ته به یې مشوره ورکوله په مخ بیوله. په ۱۰۱۴ ز کال کې له ۹۷۸- ۱۰۱۶مردود له تبعید څخه بیرته راوغوښتل شو چې دهغه شکایاتونو ځواب ووایی چې دهغه د تیرې واکمنۍ په مهال په هغه پورې لوړو مالیو او غصبونو او دآزادو نارینه د مریي کولوله امله اړوند و. د انګلو ساکسون د پېښو شرحه دا هوکړه ثبتوی چې تاریخ پوه دیوید ستارکی دا د انګستان په تاریخ کې لومړنۍ قانوني تصفیه بولي. ویتان د د شاهي کورنۍ له نارینه غړو نوي پاچایان وټاکل. دا داسې یو وخت و چې د مشرتوب په بنسټ میراثي پاچایي رامنځ ته شوې نه وه نو د پاچایۍ لپاره ځواکمنو کاندیدانو د کمزورو کاندیدانو ځای نیوه. د یوه پاچا واکمني به د کلیسا له لورې د تاج پوښۍ په ترڅ کې له تقدیس پرته قانوني نه بلل کیده. په ۹۷۳ زکال کې د سوله خوښي پاچا ادګار شا اوخوا ۹۵۹-۹۷۵ تاج پوښي په برتانیا کې د تاج پوښۍ یو مادل وګرځید چې په ۱۹۵۳ز کال کې د ملکې دویمې الیزابت تاج پوښي دهمدې مادل تاج پوښۍ نمونه ده. مخکې له دې چې دیوه پاچا تاج پوښي ترسره شی او تقدیس شی، هغه به درې ځله د کلیسا دساتنې، له خپلو خلکو د دفاع او د عدالت د پلي کیدو په اړوند قسم خوړ. په ۱۰۱۶ ز کال کې، دانمارکی شهزاده کنت شا اوخوا ۱۰۱۶-۱۰۳۵ د انګلستان پاچا شو. دهغه د واکمنۍ په مهال، انګلستان د دنمارک او ناروې له سلطنتونو سره یوځای وه چې تاریخپوهان یې د شمالي سمندر سترواکي بولي . دا چې کنت ډیری وخت د خپل واک په وخت کې نه اوسیده نو هغه انګلستان د ویسییکس ایست انګلیا ، مرشیا او نارتاومبریا په څلورو برخو ووېشه او دهرې یوې برخې لپاره یې د باور وړ یوایرل اشرافی وټاکه چې خپله سیمه اداره کړي. د لویو ایرل دامونو د ایرل تر واکمنۍ لاندې سیمې رامنځته کیدل چې ډیر ایالتونه یې ترسلطې لاندې و د شریف په یو ځای کې ددولت رسمي استاذی چې قوانین پلي کوي، قضایی اجرأت کوي او په ټاکنو څارنه کوي د دفتر رامنځ ته کیدل اړین کړل. په ایالت د ایرل مرستیال او دپاچا مستقیم استاذی وه. هغه ایالتي محکمې څارلې او د مالیو او شاهی دولتی قرضونوله ټولېدو یې څارنه کوله. د کنت د ځوی هارتاکنت شا اوخوا ۱۰۴۰-۱۰۴۲، له مړيني وروسته د پاچایۍ تخت د ویسکس کهول ته ورسید چې ادوارد ۱۰۴۲-۱۰۶۶ ترې پاچا شو چې د ځوی و. تر دې مهاله انګلستان یو شتمن شاهی دولت وچې د سوداګرۍ لپاره خورا وړاو د ډېرو طبعي منابعو څښتن و. انګلستان د یوې لوړې کچې شاهي ادارې سیستم غوړولی وه او لندن د انګلستان سیاسی او سوداګریز مرکز شو. ادوارد د دې لېږد پرمختګ لپاره د ویست مینستر د ماڼۍ او کلیسا په جوړولو لامرسته وکړه. ادوارد په ۱۰۶۶ ز کال کې مړ شو او څوک ترې پاتې نشول. د ادموند آیرون ساید د پاچا ځوی ۱۰۱۶ شا اوخوا کې ادوارد چې په تبعید کې و د وراثت ترټولو غوره ادعا درلوده چې د پاچایۍ تخت ته پرې ورسیږي خو هارولد ګادوینسون د ویسیکس د سیمې ایرل دعوه وکړه چې د پاچا ادوارد ورسره د پاچایي وعده کړې وه. ارولد د انګلستان په خلکو کې له ستر ملاتړ څخه برخمن و او د ویتان له خو پاچا شو.