user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: ګډژوندون
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%DA%AB%DA%89%DA%98%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%88%D9%86
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: ګډژوندون چې په انګليسي کې د ټکی له يوناني ژبې اخستل شوی او معنا يې ده يو ځای ژوند د دوو جلا جلا بيالوژيکي ژونديو موجوداتو تر منځ د اوږدې مودې لپاره او نژدې بيالوژيکي هر ډول تعامل ته ګډژوندون ويل کېږي، که دا تعامل دوه اړخيز وي، د ورته والي وي يا پرازيتي وي. دا ژوندي موجودات چې هر يو ته ګډژوندي ويل کېږي، بايد له جلا انواعو څخه وي. په ۱۸۷۹ز کال کې، هينريک انټن ډي بيري په دې ډول تعريف کړي چې د هغه ژونديو موجوداتو يو ځای ژوند کول چې يو بل ته ورته نه دي. دا اصطلاح د يوې پېړۍ لپاره د بحث موضوع وه چې ايا دا په ځانګړي ډول دوه اړخيزوالي ته اشاره کوي لکه ليچنګ د ونو پپونک يا پرښه. اوس مهال بيالوژيپوهانو دا محدوديت لرې کړی دی. شونې ده چې ګډژوندون لازمي وي، دا معنا چې يو يا له يو زيات ګډ ژوندي د ژوندي پاتې کېدو لپاره يو پر بل تکيه لري، يا اختياري د خپلې خوښې وي، دا هغه مهال چې عموماً کولای شي يو له بل جلا ژوند وکړي. ګډژوندي د بدني نښلېدونکو په توګه هم ډلبندي شوي دي. کله چې ګډژوندي له يو بدن جوړ وي، هغه سره نښتي ګډژوندي بولي، په داسې حال کې چې نورو ټولو جوړښتونو ته يې سره بېل ګډژوندي ويل کېږي. کله چې يو ژوندی موجود د بل ژوندي موجود په سطحه ژوند کوی، لکه د انسان په سر کې سپږې، هغه اکټوسيمبوسيس بولي؛ کله چې يو شريک د بل د نسجونو په داخل کې ژوند کوي، لکه په مرجان کې ساينبوډينيوم هغه اينډوسامبوسيس بلل کېږي. پېژند د ګډژوندو تعريف د ۱۳۰ کلونو لپاره د بحث موضوع وه. په ۱۸۷۷ز کال کې، البرټ بيرنهارډ فرانک د ګډژوندو اصطلاح، د ليچنز ګلسنګپپونک شان مرض چې د ونې ډډ يې کوي د دوه اړخيزې اړيکې د تشریح کولو لپاره وکاروله. په ۱۸۷۸ز کال کې، چڼياسکه پېژندونکي مايکولوجيسټ هينريک انډن ډي بيري په دې ډول تعريف کړل چې د غېر مشابهو ژونديو موجوداتو يو ځای اوسېدل. سيانسپوهانو يې جلا جلا تعريفونه کړي، ځينې د دې پلويان دي چې دا اصطلاح بايد يواځې پايدونکو دوه اړخيزو ته وويل شي، ځينې نور بيا په دې باور دي چې دا اصطلاح بايد په ټولو دايمي بيالوژيکي تعاملاتو عملي شي په نورو ټکو، په دوه اړخيزو، د ورته والي او پرازيتي، خو د لنډې مودې تعاملات ترې باسي، لکه ښکار کول. په يوويشتمه پېړۍ کې، وروستی تعريف يې بيالوژي پوهانو په پراخه کچه منلی دی. په ۱۹۴۹ز کال کې، ايډوارډ هاسکيل د شريکو کارونو د ډلبندۍ په ګډون يو جامع اند وړاندې کړ، همدا وړانديز وروسته بيالوژي پوهانو د تعاملاتو په نوم خپل کړ. لازمي د اختياري په مقابل کې شونې ده چې اړيکې لازمي وي، دا معنا چې يو ګډژوندی يا دواړه د ژوندي پاتې کېدو لپاره په بشپړ ډول يو په بل تکيه لري. د بېلګې په ډول: ليچنز، کوم چې له فنګي او فوټوسينتيټيک ګډژوندو څخه جوړ دی، فنګي اړخ يې په خپله ځانله ژوند نه شي کولای. په لينچيز کې ابړۍ يا سينوباکتريايي ګډژوندي، لکه ټرينټي فولي عموماً په خپلواک ډول ژوند کولای شي، په همدې بنسټ د دوی په برخه کې اړيکه بيا اختياري د خپلې خوښې يا غېر لازمي تشرېح شوې ده. فزيکي تعامل ايندوسيمبوسيز هرهغه ګډه ژوندۍ اړیکه ده، په کومه کې چې يو ګډژوندی د يو بل د نسجونو په دننه کې ژوند کوي، يا د هغې په حجرو يا يې له حجرو څخه دباندې. د بېلګې په ډول يې بېلا بېل ډول مايکروبيوم ته اشاره کېدای شي لکه: ريزوبيا، د نايتروجين تثبيتونکي باکتریا، کوم چې د وليو جرړو لرونکو دانو حبوباتو د وليو په غوټو کې ژوند کوي؛ اکتینوميسيټس، ناتروجين تثبيتونکې باکتریا لکه فرانکيا، کومې چې د اډلر غوټو په جرړو کې ژوند کوي، يو حجروي اوبړۍ پرښه چې د ګارې جوړونکې مرجان په داخل کې وي، او باکتریايي اينډو ګډژوندي، کوم چې نږدې ۱۰٪ - ۱۵٪ خځنده ګانو ته مهم غذايي توکي مهيا کوي. اکټو ګډژوندي هغه ګډژوندې اړيکه ده، په کومه کې چې ګډژوندي د کوربه د بدن په سطحه ژوند کوي، د هاضمې د سيمې د داخلي سطحې يا د بهر ته وتونکي مرغيړي د نلکې په ګډون. د دې په بېلګو کې اکټوپرازيتونه شامل دي، لکه سپږې، ګډ خوراکي اکټوګډژوندي لکه برانسلونه، کوم چې خپل ځان د کبانو تر هډوکو پورې نښلوي؛ او او دوه اړخيز اکټوګډژوندي لکه کلينر فيش. سيالي سيالي د ژونديو موجوداتو يا انواعو ترمنځ د هغه تعامل په توګه تعريفېدای شي، په کوم کې چې د يو روغوالی د يو بل د شتون له امله کميږي. د لږ تر لږه يوې