user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: په امریکا کې له همجنس سره واده
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%D9%87%20%D8%A7%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7%20%DA%A9%DB%90%20%D9%84%D9%87%20%D9%87%D9%85%D8%AC%D9%86%D8%B3%20%D8%B3%D8%B1%D9%87%20%D9%88%D8%A7%D8%AF%D9%87
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: په امریکا کې له همجنس سره د واده کولو قانوني پېژندلو موجودیت د ماساچوستي له یوه ایالت څخه له ۲۰۰۴ز کال څخه تر ۲۰۱۵ز کال پورې ټولو ۵۰ ایالتونوته د مختلفو محکمو د احکامو، دولتي تقنین او د خلکو د مستقیمو رأیو له لارې پراخ کړل شو. هر یو ایالت دواده لپاره جلا جلا قوانین لري چې دا قوانین باید د امریکا د سترې محکمې له احکامو سره سمون ولري.دا قوانین واده د یو بنسټیز حق په توګه چې د امریکا د اساسي قانون دڅوارلسمې ضمیمې د قانوني رسېدنې د بهیر د مادې او د برابرې ساتنې د مادې له خوا تضمین کیږي پېژني چې په لومړي ځل په۱۹۶۷ ز کال کې د برجسته مدني قوانینو لوینګ د ویرجینیا په وړاندې . . په قضیه کې را منځ ته شو. مدني حقوقو جنس ته له تبعیض پرته یا جنسي پلوي څخه د ملاتړکمپاین د ۱۹۷۰ په لسیزو کې پیل کړ. په ۱۹۷۲ ز کال کې، د نیلسن په وړاندې د بیکر په قضیه کې چې اوس له منځه اېستل شوی و، ولیدل چې د امریکا ستره محکمه په هغه کې له ښکېل کیدو انکار کوي. دا موضوع له ۱۹۹۳ څخه را په دې خوا هغه وخت لا ستره شوه چې د هاوایی سترې محکمې نوموړې د لیوین په وړاندې د بیهیر په قضیه کې حکم و کړ چې دا هاوایی د اساسي قانون له مخې غیر قانوني وه چې واده د جنس په اساس مختصر کړي. دا حکم د دې لامل شو چې د فدرالي او ایالتي حکومتونو اقدامات په واضحه توګه په جنس باندې مختصره شي ترڅو د قانون له لوري د همجنسو جوړو د واده قانوني کولو څخه مخنیوی وشی، له دې ډلې په فدرالي حکومت کې د ۱۹۹۶ ز کال د واده د دفاع قانون یو له سترو قانونو څخه وه. په ۲۰۰۳ ز کال کې د ماسا چوستیس عدلي محاکمو د ګودرایج د عامی روغتیا په وړاندې قضیه کې حکم ورکړ چې د ماساچوست د قانون په اساس، د ایالت له خوا د جنسیت په بنسټ د واده خلاصه کول د اساسي قانون په خلاف ده. له ۲۰۰۴ ز تر ۲۰۱۵ ز پورې چې د همجنسو ترمنځ د واده دملاتړ لپاره د عامه نظریاتو څپو دوام وموند، د مختلفو ایالتونو د محکمو پریکړو، ایالتي تقنین، د خلکو مستقیمو رأیو ټولپوښتنو، نوښتونو اود فدرالي محکمې احکامو له ۵۰ ایالتونو څخه په ۳۶ ایالتونو کې د همجنسو تر منځ واده کول قانوني وګرځول. له همجنس سره د واده کولو عمده ملاتړي دبشرې حقونو او مدني حقونو سازمانونه وه، خو عمده مخالفین یې مذهبي ګروپونه وه که هم ځینو مذهبي ګروپونو هم د واده له برابروالي څخه ملاتړ کاوه. د ۲۱ پېړۍ په دوه لسیزو کې له همجنس سره واده د مدني حقونو دمدافعینو د سترو څیرو لکه کوریتا سکات کینګ ، جان لیویش ، جولیان بوند او میلدرید لووینګ او د مدني حقونو د افریقا الاصله امریکایي مخکښ سازمان یاد رنګ لرونکو خلکو د پرمختګ لپاره ملي اتحادیې ملاتړ چې اعلان یې وکړ دهمجنسو واده یو مدني حق دی ترلاسه کړ. د ۲۰۱۳ز د جون په میاشت کې، د امریکا سترې محکمې دواده د قانون دفاع له دې امله غیر قانوني وبلله چې د امریکا اساسي قانون پنځمه ضمیمه یې د امریکا د ویندسور په وړاندې . قضیه چې د برجسته مدني حقونو په برخه کې وه نقضوله چې دا په فدرالي کچه د همجنسو د واده قانوني بلل کیدو او متأ هلو جوړوته د فدرالي امتیازاتو ورکولو چې دهغوي د هستوګنې ځای پورې اړه لرله یا په هغه ځای پورې چې هغوی پکې واده کړی وه لامل شو. ګالوپ دعامه نظریاتو راټولولو یو انستیتوت وموندله چې له همجنس سره د واده کولو څخه د ملاتړ ملي کچه په ۲۰۱۱ کې ۵۰ ٪، په ۲۰۱۵ کې ۶۰٪ او په ۲۰۲۱ کې ۷٪ ته ورسیده. په ملي کچه د یوې څیړنې ارقام چې ۱۹۹۹ ز کال له دجنورۍ مېاشتې څخه د ۲۰۱۵ ز کال ددسمبر تر مېاشتې راټول شوي وه ښکاره کړه چې له همجنس سره واده کولو رامنځ ته کېدل د تنکیو ځوانانو له خوا د ځان وژنې لپاره په هڅو کې د پام وړ کموالي رامڼځ ته کړي او په هغو تنکیو ځوانانو يې هم اغیزه متمرکزه ده چې لږه جنسي لېوالتیا لري، په پایله کې هر کال کې له ۱۳۴۰۰۰ څخه کم تنکې ځوانان د ځان وژنې هڅه کوي. تاریخ په امریکا کې همجنس سره د واده کولو تاریخ د ۱۹۷۰ لسیزو ته ورګرځي ، دا هغه وخت وه چې لومړیو دعوو چې د همجنسو تر منځ د اړیکو د حقوقي پېژندلو هڅه کوله د واده د مدني حقونو پوښتنه وړاندې کړه او د همجنسو جوړو له ګټو یې عامه خلک خبر کړل که څه هم هغوی نا بریالي ثابت شول. دا موضوع په زیاتیدونکې ډول له ۱۹۹۳ز کال وروسته د هاوایي په ستره محکمه کې چې په هغې کې د بیهر د مایک په وړاندې قضیه کې د دولت حکم د اساسي قانون خلاف بلل شوی وه لاستره شوه. نوموړی تصمیم په ایالتي او فدرالي کچه له داسې اقداماتو سره مخامخ شو چې د نارینه او ښځېنه جوړو ترمنځ یې واده له محدویتو سره مخامخ کا وه په تیره بیا په فدرالي کچه د واده د دفاع د قانون تصویب . د ۲۰۰۴ ز کال په ۱۷، ماساچوسیتس د امریکا لومړی ایالت او د نړۍ شپږمه قضایي حوزه شوه چې له همجنس سره واده یې د ګود ریدګ او عامه روغیتا دپارتمنت ترمنځ دقضیې په اړوند د عدلي محاکمو د حکم چې شپږ میاشتې دمخه صادر شو قانوني وباله. د هاوایي له حکم سره یو ځای په ماساچوستیس کې له همجنس سره د واده کولو قانوني کیدل له همجنس سره د واده کولو په وړاندې دمخالفینو غبرګون وپاراوه چې په اساسي قانون او ایالتي بڼه قانون کې د نورو محدودیتونو د لیکلو لامل شو. د همجنسه جوړو لپاره د واده کولو حقونو لاس ته راوړلو خوزښت په ټینګه له همغه وخت څخه د ۲۰۱۴ ز تروروستیو پورې پراخ شو خو په هر ایالت کې لا هم داسې دعوې وړاندې کیدلې چې همجنسه واده کوونکو جوړو د واده جوازونه یې ردول. خو د ۲۰۱۴ زتر وروستیو، دهمجنسو واده کول په هغو ایالتونو کې قانوني بڼه غوره کړه چې د امریکا ۷۰ ٪ وګړي وروپورې اړوند وه. په ځینو حوزو کې، دهمجنسو ترمنځ د واده قانونې کیدل د ایالتي محکمو اقدام له لوري یا ایالتي تقنین له لارې ترسره شول خو ډیری وخت د همجنسو جوړو واده قانوني کیدل د فدرالي محکمو د حکمونو له لارې رامنځ ته شول. د ۲۰۱۲ ز د نومبر په ۶ ماین ، ماری لند او واشنګتن هغه لومړنې ایالتونه وه چې د خلکو د رأیو له لارې یې د همجنسو جوړو واده قانوني وباله. د همجنسو جوړو ترمنځ واده د کولمبیا حوزه او ۲۱ نورو امریکایي ژبو درلودونکو قبیلوی ملتونو کې قانوني بڼه خپله کړه. د ویندسور په وړاندې د امریکا په قضیه کې د امریکا د سترې محکمې د ۲۰۱۳ زکال د جون د میاشتې حکم چې د فدرالي حکومت له خوا د همجنسو تر منځ د واده له رسمیت پېژندنې پرته د قانون لغو کول هغو قضیوپرمخ وړلو ته د پام وړ انګیزه ورکړه چې په فدرالي محکمه کې یې د همجنسو تر منځ په واده ایالتې بندیزونه چلنجول. د دې حکم د یو څو استثناوو پرته، د امریکا حوزوي او استیناف محکمو دا نتیجه ترلاسه کړه چې د همجنسو تر منځ پر واده بندیزونه له اساسی قانون سره چې په څو ایالتې محکمو کې معمول وه په ټکر کې دی. دا استثناوې د تینیسی په ایالتی محکمې، د لویزانیا او پورتو ریکو حوزوي محکمې او د امریکا د شپږمې قضایي حوزې وې. د امریکا سترې محکمې دا ومنله چې د نوموړې حوزې درخواست واوري. د ۲۰۱۵ د جون په ۲۶ د امریکا سترې محکمې د همجنسو جوړو تر منځ په واده ټول ایالتې بندیزونه له منځه یووړل، په ټول پنځوسو ایالتونو کې قانوني اعلان کړل او له ایالتونو یې وغوښتل چې له ایالت څخه بهر هم د . د همجنسو تر منځ د واده کولو جوازونو ته درناوی وکړي.