user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: ارمينيايي ملي خوځښت
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%D8%B1%D9%85%D9%8A%D9%86%D9%8A%D8%A7%D9%8A%D9%8A%20%D9%85%D9%84%D9%8A%20%D8%AE%D9%88%DA%81%DA%9A%D8%AA
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: ارمينيايي ملي خوخښت کې ټولنيز، کلتوري، خو په بنسټيز ډول سياسي او پوځي خوځښتونه شامل وو، کوم چې د لومړۍ نړيوالې جګړې پر مهال او له هغې وروسته کلونو کې خپل اوج ته ورسېد، په ابتدايي ډول يې په عثماني او روسي سترواکيو کې د ارمينيايانو لپاره د غوره حيثيت غوښتنه کوله، خو بالاخره يې د يو ارمينيايي دولت د تر لاسه کولو هڅې کولې. د عثماني سترواکۍ تر واکمنۍ لاندې د روښانفکرۍ له عصر او ملتپالنې له عروج څخه په اغېزمن کېدو سره، ارمينايي ملي خوځښت په ز لسيزه کې جوړ شو. د دې راپورته کېدل په بالکان ملتونو کې د خوځښتونو پیدا کېدو ته ورته و، په ځانګړي ډول د يونان انقلابيان، څوک چې د يونان د خپلواکۍ په جګړه کې وجنګېدل. ارمينيايي او ګڼو وسله والو ډلو د ختيځې عثماني سترواکۍ د ډېرو کلیوالو مسيحي ارمينيايي وګړو د مسلمانانو د داړه مارۍ او ناوړه چلند څخه د خوندي کولو هڅه وکړه، خو په لومړي سر کې يې وروستۍ موخه دا وه چې د عثماني سترواکۍ په شپږو ارمينيايي ميشتو ولايتونو کې پر اصلاحاتو ټينګار وشي، او په دې موخه کې له ناکامۍ وروسته، په هغو سيمو کې د يو ارمينيايي دولت جوړول چې ارمينيايان پکې اوسېدل، چې هغه مهال د عثماني سترواکۍ او روسي سترواکۍ تر واک لاندې وې. د ز لسيزې په وروستيو کې پيل شوی دا خوځښت، د سترواکۍ په ختيځو سيمو کې د عثماني حکومت او کردانو د بې نظميو پر ضد په چریکي جګړو کې مصروف و، چې مشري يې درې ارمينيايي سياسي ګوندونو کوله چې هغه ګوند، ګوند، او ارمينيايي انقلابي فدراسيون وو. ارمينيايانو روسان د ترکانو پر ضد جګړه کې خپل طبيعي متحد باله، سره له دې چې روسانو په قفقاز کې ځپونکې تګلارې پر ځای ساتلې وې. د بالکان له جګړې وروسته په اروپا کې د خپل شتون له لاسه ورکولو وروسته، عثماني دولت اړ شو چې د ز کال په لومړيو کې د ارمينيا د اصلاحاتو کڅوړه لاسليک کړي، خو دا هم د لومړۍ نړيوالې جګړې له امله ګډه وډه شوه. د لومړۍ نړيوالې جګړې پر مهال، په عثماني سترواکۍ کې اوسېدونکي ارمينيايان د حکومت له خوا د ارمينيايي نسل وژنې پر مهال په منظم ډول له منځه يوړل شول. د يو شمېر اټکلونو تر مخې، له څخه تر ز کال پورې، د عثماني سترواکۍ له خوا شا اوخوا - ارمينيايان ووژل شول. د عثماني کورنيو چارو وزارت له خوا د ارمينيايانو د له منځه وړلو له پرېکړې او په لومړي ځل د ز کال د فبرورۍ په پنځه ويشتمه نېټه د لارښونې د پلې کولو څخه وروسته، لسګونه زره روسي ارمينيايان د روسيې له پوځ سره د ارمينيايي رضاکارو واحدونو په توګه يوځای شول، چې د روسيې له خوا د خپلواکۍ ژمنه ورکړل شوې وه. تر ز کال پورې، روسانو د عثماني سترواکۍ ډېرې هغه سیمې نيولې وې چې ارمينيايان پکې اوسېدل. په هر حال، د اکتوبر له انقلاب وروسته، روسي سرتېري په شا شول او ارمينيايان يې يو په يو د ترکانو په وړاندې پرېښودل. د ز کال د مۍ په اته ويشتمه نېټه ارمينيايي ملي شورا د ارمينيا د جمهوريت اعلان وکړ، او په دې ډول يې د سويلي قفقاز په هغو سيمو کې ارمينيايي دولت جوړ کړ چې اوسېدونکي يې ارمينيايان وو. تر ز کال پورې، په روسيه کې بالشويکي حکومت او د انقرې حکومت په خپلو هېوادونو کې په برياليتوب سره واک ته ورسېدل. ترکي ځواکونو په برياليتوب سره د ارمينيا لوېديځه نيمايي اشغال کړه، په داسې حال کې چې د ز کال د ديسمبر په مياشت کې سره پوځ په ارمينيا جمهوريت يرغل وکړ، او له خپلې خاورې سره يې ضم کړ. د بالشويکي روسيې او کمالستي ترکيې تر منځ په ز کال کې د دوستۍ يو تړون لاسليک شو. د ارمينيا هغه سیمې چې پخوا د روسيې تر واک لاندې وې، ډېره برخه يې په شوروي اتحاد کې ضم شوې، د کومو په ځينو برخو کې چې ارمينيايي شوروي ټولنپال جمهوريت جوړ شو. له نسل وژنې کډوال شوي سلګونه زره کسان په منځني ختيځ، يونان، فرانسې او متحده ايالاتو کې پاتې شول، او په دې ډول د ارمينيايانو د کډوالو شويو يو نوی پړاو پيل شو. شوروي ارمينيا تر ز کال پورې موجوده وه، تر هغه وخته چې شوروي اتحاد وپاشل شو او اوسنی د ارمينيايي درېيم جمهوريت جوړ شو. اصل ملتپالنه د اروپا په پرمختګ کې يو مهم عنصر و. په نولسمه پېړۍ کې، د رومانوي ملتپالنې يوې څپې د اروپا لويه وچه په خپله غېږه کې ونيوله، او د دې لويې وچې هېوادونه يې بدل کړل. د المان او ايټاليې په څېر يو شمېر نوي هېوادونه، د هغو کوچنیو دولتونو په یوځای کېدو سره جوړ شول، چې شريکه ملي پېژندګلو يې درلوده. د رومانيې، يونان، پولنډ او بلغاريې په څېر نور د خپلواکيو په ګټلو سره جوړ شول. د ملتپالنې د عروج پر مهال، ارمينيايان د عثماني سترواکۍ او روسي سترواکۍ په منځ کې اوسېدل. په -ز کلونو کې، د روسيې او فارس په جګړه - کې له ارمينيايانو مرسته وغوښته، او له هغوی سره يې ژمنه وکړه چې له جګړې وروسته به يې ژوند ښه شي. په ز کال کې، روسيې د ترکمانچي د تړون سره، ، او د دې شا اوخوا کلیوالې سيمې له خپلې خاورې سره ضم کړې. هغه ارمينيايان چې لا هم د فارس تر واکمنې لاندې اوسېدل، وهڅول شول چې روسي ارمينيا ته وکوچېږې، او شا اوخوا کسانو دا غوښتنه ومنله. په ز کال کې، روسيې د جګړې اعلان وکړ، او د په تړن کې، او له روسيې سره تبادله شول. دا مهال د کډوالۍ يوه نوې څپه خپره شوه، په دې ډول چې عثماني ارمينيايان روسي ارمينيا ته ولاړل. د ارمينيايانو د پام وړ برخه روسيې له خپلې خاورې سره ضم کړه. په ز کال کې، په روسي سرشمېرنه کې وويل شول چې ارمينيان په روسي ځمکو کې موجود وو په ، ؛ په کې ؛ په کې ، په کې ، په کې ، په کې ، په کې ، په کې . په همدې موده کې په عثماني سترواکۍ کې د ارمينيايانو شمېر و په ولايت کې ، په ولايت کې ، په ولايت کې ، په ولايت کې ، په ولايت کې ، په - ولايت کې ، په ولايت کې ، په ولايت کې ، په کې ، په ولايت کې ، په -- ولايت کې ، په ولايت کې ، په ولايت کې ، په ولايت کې . ډېرو ارمينيايي اوسېدونکي له روسي دودونو سره بلد وو. د ارمينيايانو لپاره روسيه د روپا پر لور يوه لاره هم وه. په ز کال کې، روسي کېدل، د روسيې په کلتوري پرمختګونو کې محدود روسي اصلاحات شامل وو. روسيې ارمينيايي کليسا هدف وګرځوله. روسيې په ټولنه کې د کليسا پرمختګونه کم کړل. په ز کال کې، په عثماني سترواکۍ کې د ملتپالنې د خوځښتونو د څپې د مخنيوي په هڅو کې، د محمود دويم او عبدالمجيد اول په څېر واکمنانو او تر څنګ يې د نومياليو سمونپالانو له ذهنونو څخه د پړاو د اصلاحاتو پړاو ووت، څوک چې په اروپا کې زده کړې تر لاسه کړې سياستوال وو. په کې د عثمانيزم تګلارې شاملې وې، د کوم معنا چې دا وه چې په عثماني ځمکو کې اوسېدونکي مختلف خلک سره يوځای کړي، که مسلمانان وي که نا مسلمان، ترکان وي که يونانيان، ارمينيايان وي که يهوديان، کردان وي، که عربان. د همدې موخې لپاره، د سيکولر قانون په ګټه اسلامي قانون څنډې ته کړای شو. دا تګلاره په رسمي ډول د ز کال د د سلطنتي نسخې په مټ پيل شوه، چې د قانون په وړاندې يې د مسلمانو او غېر مسلمانو عثمانيانو برابري اعلان کړه.