nassimjp/pashto-wikipedia-sft huggingface dataset:
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: مورنۍ ژبي ته پرختیا ورکول
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D9%85%D9%88%D8%B1%D9%86%DB%8D%20%DA%98%D8%A8%D9%8A%20%D8%AA%D9%87%20%D9%BE%D8%B1%D8%AE%D8%AA%DB%8C%D8%A7%20%D9%88%D8%B1%DA%A9%D9%88%D9%84
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: که موږ ځېر شو نړې د پرمختللې ټکنالوژۍ پر مټ هر ډول او په هر څيز کې اسانتیاوي راوستې دي. پښتو زموږ مورنۍ او پلرنۍ ژبه ده خوشبختانه په دې تېرو څو کلونو کې پښتو ژبي ته دپاملرني له امله د بېرته د پورته تللو ته زمینه مساعده شوي ده. پښتو ژبه یوه له تاریخي پلوه لرغوني ژبه ده چې تر اوسه یې په نړۍ کې ډېر شمیر غږېدونکې شتون لرې. په اوسنۍ ټکنالوژۍ دور کې پښتو نه یوازي پښتانو ژبه ده بلکه اکثریت اوس خارجي خلک د پښتو. ژبي سره لېوالتیا لرې او کوښښ کوې تر څو ورسره پوه شي. هیله ده چې یوه ورځ پښتو یوه نړې واله او رسمي ژبه وي. درنښت
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: ابن اثیر
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%D8%A8%D9%86%20%D8%A7%D8%AB%DB%8C%D8%B1
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: ابوالحسن عزالدین علي بن محمد چي مشهوره په ابن اثیر سره دی داسلامي نړۍ یوله سترو تاریخ پوهانوڅخه ګڼل کیږي، نوموړی په ۱۱۶۰زیږدیزکال کي په اوسنی ترکیه کي وزېږېدی . دابن اثیر په نسل کي تاریخ پوهان اختلاف لري ځکه یوشمېر تاریخ پوهان ادعاء کوي چي ابن اثیر له ذاته کرد دی خوځیني نوربیا وايي چي عرب دی . دابن اثیر ژوند دابن اثیر پلار چي محمد نومېدی پخپله زمانه کی دشام اومنځني ختیځ له مشهوره تجارانوڅخه ګڼل کېدی اوپه هغه وخت کي یې سوداګرې کول کله چي پراسلامي نړۍ دصلیبانو تاړاک روان وو اوسلطان صلاح الدین ایوبي له هغوی سره په جګړه بوخت وو . دصلیبیانو ددغه تاړاک له کبله څوځله دعزالدین پلار هم دهغوی له لوري لوټ اوقافلي یې تباه سوې . دمحمد درې زامن وه چي په هغوی کي منځنئ همدغه عزالدین وو اوپه وړوکوالي یې دقرآن کریم په زکړه پیل وکړ، تردې وروسته نوموړئ په ۵۷۹هجري ق کي له خپل پلار او وروڼو سره موصل ته کډه سو . څرنګه چي موصل دهغه زمانې ترټولو علم پاله اوله پوهي ډک ښار ګڼل کېدی عزالدین سمدستي دغه ځای له علماوو اوپوهانوسره ناستي او زدکړې پيل کړې چي په دې ترڅ کي یې ترټولو لمړی ناسته له مکي بن ریان سره وسوه اوله هغه وروسته یې له مشهورو علماوو څخه خپلي زدکړي پوره او لاسته راوړې . تر زدکړو وروسته دعزالدین نوم ورځ تربلي په علوموکي پراخېدی اوپه تاریخ، سیرت، حدیث، قرائت اوبېلابیلو علوموکي یې ځانګړئ ځای خپل کړ څوچي اخریې دموصل دواکمن نورالدین پام ځان ته واړاوه اودئ یې خپل دربارته وغوښت ترڅو یوشمېر لیکونه دبغداد دخلیفه لپاره ورته وسپاري . دنورالدین څخه ترلیکونو اخیستلو وروسته عزالدین مخ دبغداد په لوري ولاړی اودهغه ځای له علماوو اوپوهانوڅخه یې نوري زدکړې هم لاسته راوړې . تردې ځای وروسته عزالدین دشام او عراق نورو ښارونوته هم سفرونه وکړه اوپه بېلابیلو ځایونوکي یې دهغه سیمي له نوموتو پوهانوسره لیدني وسوې چې دې کار دعزالدین علم اوپوهه نوره هم زیاته کړه . عزالدین له علماوو څخه دپوهي لاسته راوړلو په پایله کي دومره مخته ولاړی چي په اخرکي یې داسلامي نړۍ ټول تاریخ ترخپلي زمانې پوري ولیکی او نوم یې ورته الکامل فی التاریخ کښېښود . دغه کتاب چی اوس هم داسلامي تاریخ یوه مهمه سرچینه ګڼل کیږي عزالدین یې دسترو تاریخ پوهانو په قطارکي راوستلی دی . همدرانګه بل کتاب چي د اسدالغابة فی معرفة الصحابة په نامه دی هم په اسلامي نړۍ کي ځان ته ځانګړی مقام لري . وفات عزالدین ابن اثیر په ۱۲۳۳ز کال کي د۷۳کلونو په عمر دشام په حلب ښارکي وفات سو .
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: فرمان
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: فرمان دیوې محدودي ټاکلي اویا نامحدودي نېټې پوري دولسمشر له هغه عام حکم څخه عبارت دی چي دیوې ځانګړې موضوع لپاره یې صادروي، ياپه بله اصطلاح دولسمشر هغه لارښوونه ده چي داړینو موضوعاتو په اړوند دولسمشر له لوري صادیریږي . د قضاوت په واسطه فرمان
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: د هندوستان د خلکو ګوند
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%AF%20%D9%87%D9%86%D8%AF%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%20%D8%AF%20%D8%AE%D9%84%DA%A9%D9%88%20%DA%AB%D9%88%D9%86%D8%AF
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: د هندوستان د خلکو ګوند د هند ملي کانګرس سربیره په هند کې یو له دوه لوی سیاسي ګوندونو څخه دی. دا د هند د اوسني واکمن سیاسي ګوند دی ، له راهیسې دا دی. بی جے پی د ښي اړخ ګوند دی ، او د دې پالیسۍ په تاریخي ډول د هندو ملتپال دریځ منعکس کړی.
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: ورځليک
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D9%88%D8%B1%DA%81%D9%84%D9%8A%DA%A9
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: ورځليک یوه کتابچه ده چې په هغې کې يو کس د ورځ کړنې، اورېدنې او ليدنې ليکي. ورځليک زياتره وخت په لاس ليکل کيږي خو اوس وخت په موبايل او کمپيوټر کې هم ډيجيټل ورځليک جوړېداى شي. خلک بیلابیلو وجو لپاره ورځليک ساتي: دوی غواړي د خپل ژوند يادښت وساتي چې بيا وروسته پرې بېرته راوګوري او خوند ترې واخلي او بله وجه دا چې د خپل زړه خالي کولو لپاره هم ورځليک ساتل کيږي. کله کله دوی غواړي خپل ورځليک خپور کړي ترڅو نور خلک وکولی شي چې يې ولولي. په ښوونځیو کې د ماشومانو څخه ډیری وختونه د ورځليک لیکلو غوښتنه کیږي. دا دوی سره مرسته کوي چې په ليکلو کې تکړه شي او خپل افکار څرګند کولو کې هم تکړه شي. ځینې خلک لکه سمویل پیپيس ، د ورځليک په ليکلو مشهور شوي دي. پیپيس په داسې وخت کې ژوند کاوه کله چې د لندن لوی اور و. موږ د هغه وخت لندن باندې د هغه ورځليک په مرسته پوهېږو. آن فرانک هغه وخت کې خپل ورځليک لیکه کله چې هغه له نازیانو څخه پټه وه. په اوسني وختونه کې خلک په انټرنیټ کې بلاګونه لیکي. دا یو د ورځليک ډول دی.
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: ارخان
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%D8%B1%D8%AE%D8%A7%D9%86
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: ارخان غازي چي دعثمان خان زوی اود ارطغرل لمسئ کیږي دعثماني خلافت دریم واکمن دی . نوموړی د۱۲۸۸زیږدیزکال دفبروري پر دویمه نېټه پیداسوی دی اودواکمنۍ دوره یې له ۱۳۲۳څخه پیل بیا تر۱۳۶۲ زیږدیزکال پوري وغځېدل . دارخان حکومت ارخان غازي په ۱۳۲۴زیږدیز کال کي داسي وخت دعثماني خلافت مشرتوب ته ورسېدی چي دنوموړي پلار عثمان خان دمرګ پر بستر پروت وو . عثمان خان دخپل مرګ ترمخه ارخان غازي ته وصیت وکړ چي دبورسه ستراتیژیک ښار فتحه اوهلته دئ ښخ کړي، ارخان هم دخپل پلار په خوله وکړه اوکله چي هغه وفات سو له ترمړیني وروسته یې په لنډوخت کي بورسه یووړ اوهلته یې خاوروته وسپاره . دپلار ترخښېدلو وروسته ارخان دخپل واکمني کارونه پیل اوپه اسیايي ترکیه کي یې درومي واکمني پاته سیمه فتحه کړې، ارخان ددغه فتوحاتو په لړکي دخپلي واکمني جوړولو ته هم ځانګړې پاملرنه وکړه اوپه همدغه موده کي یې دعثماني خلافت لپاره یوځواکمن فوځ چي ینګ چري نومېدی رامنځ ته کړ . دغه فوځ په وروسته کي دومره ځواکمن اوقوي جوړ سوچي دارخان سربېره یې راتلونکو عثماني واکمنانوته هم ستري بریاوي ورپه برخه کړې اود اروپا په فتوحات کي ډېرښه وځلېدی . ارخان دنوموړي فوخ له جوړښت سره یوځای خپل فتوحات مخ دلویدیځ په لوري وغځول اوپه لنډوخت کي وتوانېدی چي اروپاته مسلمانان دننه کړي . درومي سلطنت ځيني واکمنان چي دارخان سره یې په دغه کارکي مرسته کړې وه داروپایانو له ګواښونوسره مخ سوه اوهغوی ټولو دعثماني خلافت په وړاندي لاس سره یوکړ خوارخان نه ماتېدونکي شخص وو اودخپل مرګ تروخته یې په ختیځه اروپاکي دمسلمانانو واکمني ټینګه کړه چي په وروسته کی دهغه ټینګوالي له راتلونکو عثماني واکمنانوسره پوره مرسته وکړه ترڅو په بالکان اوختیځه اروپاکي سترفتوحات لاسته راوړي . دارخان یو زوی چي سلیمان نومېدی دخپل پلارسره یې درومیانوپه وړاندي ډېره مرسته وکړه اوډېر جنګیالئ شهزاده ووچي دهمدغه ننګیالیتوب له کبله ارخان ترخپل ځان وروسته دئ دعثماني خلافت لپاره وټاکه خوسلیمان ترواکمنی پاته نسو اودخپل پلار په ژوندکي یې له نړۍ سترګي پټي کړې . دارخان غازي فات ارخان غازي په ۱۳۶۲زیږدیزکال کي دخپل زوی سلیمان ترمرګ وروسته وفات اوپه بورسه کي خاوروته وسپارل سو. دارخان کورنۍ ارخان غازي څلور مېرمني اوپنځه زامن درلوده چي نومونه یې سلیمان، مراد، قاسم، خلیل او ابراهیم وه اوترمرګ وروسته یې مراد واک ته ورسېدی . لور یې فاطمة خاتون نومېدل.
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: چټک پیغام سیسټم
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%DA%86%D9%BC%DA%A9%20%D9%BE%DB%8C%D8%BA%D8%A7%D9%85%20%D8%B3%DB%8C%D8%B3%D9%BC%D9%85
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: د انسټیټ پیغام رسوني ټیکنالوژي هغه پروګرامونه دي چي په یوه چټکه شبکه کي یوګټه اخیستونکی له بل ګټه اخیستونکي سره داړیکي په ډول نښلوي او دواړه ګټه اخیستونکي کولای سي چي په ډله ییزه توګه یاهم یوازي ځان له یوبل سره اړیکه ونیسي، همدرانګه په لیکلي او ږغیزډول له یوبل سره دپیغام تبادله هم اسانه کوي .
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: مکینتوش (کمپیوټر)
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D9%85%DA%A9%DB%8C%D9%86%D8%AA%D9%88%D8%B4%20%28%DA%A9%D9%85%D9%BE%DB%8C%D9%88%D9%BC%D8%B1%29
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: مکینتوش په اصل کې میک له راهیسې د شخصي کمپیوټرونو کورنۍ ده چې د کال دجنوري راهیسې د آپیل شرکت لخوا ډیزاین شوي ، تولید شوي او پلورل شوي ده . میکینتوش له هغه کمپیوټرونوڅخه عبارت دي چي د په نوم سیسټم ولري اودغه ډول کمپیوټران له نورو سره ځانګړی توپیر لري . ددغه کمپیوټرونو ظرفیت په اوسط ډول له ۴۰جی بی څخه نیولې بیا تر۱۲۰جی بی پوري وي اوچټکتیا یې له ۵۰۰ څخه نیولې تر پوري ده . دمیکینتوش کمپیوټرونو قیمت په نړۍ کي ترعامو کمپیوټرونو زیات دی .
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: سیسټم پوستغالي
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%B3%DB%8C%D8%B3%D9%BC%D9%85%20%D9%BE%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%BA%D8%A7%D9%84%D9%8A
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: د سیسټم سافټویر پوستغالی هغه سافټویر دی چې د نورو سافټویرونو د پلیټ فارم چمتو کولو لپاره ډیزاین سوی دی. د سیسټم سافټویر په مثالونو کې عامل سیسټمونه لکه میکس ، لینکس ، ، مایکروسافټ وینډوز ، کمپیوټری ساینس سافټویر ، د لوبې انجنونه ، صنعتي اتومات ، او ځیني نور سافټویرونه شامل دي . په عامه توګه دسیسټم سافټویر پوستغالي تعریف په دي ډول چي له سیسټم سره نېغ په نېغه اړیکه ولري اوپه هغوی پوري اړوند عملیات ددې پروګرام له لاري اداره کیږي . د مو کلونو په وروستیو کې چي دکمپیوټر کلونه وه د غوښتنلیک ډیر سافټویرونه پوستغالي دکمپیوټر دکاروونکو لخوا دودیز لیکل سوي وه ترڅو خپل ځانګړي هارډویر او اړتیاوې پوره کړي. د سیسټم سافټویر په عامه توګه د کمپیوټر هارډویر جوړونکي لخوا چمتو سوی و او هدف یې د دغه سیسټم ډیرو یا ټولو کاروونکو لخوا کارول کیدی .
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: رنګينه حميدي
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%B1%D9%86%DA%AB%D9%8A%D9%86%D9%87%20%D8%AD%D9%85%D9%8A%D8%AF%D9%8A
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: رنګينه حميدي يوه افغانه سياستواله او سوداګره ده. هغې په کال ۱۹۷۷ کې د کندها ولايت په ارغنداب ولسوالۍ کې نړۍ ته سترګې پرانیستې. تر زېږون وروسته يې کورنۍ په شاوخوا ۱۹۸۰ کې د ارغنداب سره مخه ښه وکړه ؛ د هغې کورنۍ لومړی پاکستان او وروسته بیا متحده ایالتونو ته کډواله سوه. هغه د بهرنيانو تر يرغل او ددې د پلار غلام حيدر حميدي تر ښاروال کېدو وروسته بېرته کندهار ته را ستنه سوه لومړی يې په کندها کې د يوې سوداګرې په توګه دنده پیل کړه، او د کندهارۍ خزانې په نامه د ښځينه کالو د ګلدوزۍ مرکز يې پرانيست. ووسته وته د جون پر ۱۵مه په کال ۲۰۲۰م کې د اشرف غنې په کابينه کې د پوهنې وزارت د نوماندې او سرپرستې په حیث دنده ور وسپارل سول سول. رنګینه حمیدې د پوهنې وزارت د نوماندې په توګه ولسي جرګې ته د تایید رایې اخیستو په موخه معرفي سوې وه، خو یادې جرګې هغې ته رایه ورنکړه، البته بیا هم د پوهنې وزارت د سرپرستې په توګه خپلو کارونو ته دوام ورکوي.
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: د افغانستان او ترکيې اړيکې
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%AF%20%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%20%D8%A7%D9%88%20%D8%AA%D8%B1%DA%A9%D9%8A%DB%90%20%D8%A7%DA%93%D9%8A%DA%A9%DB%90
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: د افغانستان او ترکيې اړيکې شاوخوا ۴۰۰۰ کلنی تاريخ لري. په ۱۹۲۱م کې افغانستان لومړی هېواد و، چې د انقرې حکومت یې په رسمیت وپېژندلو، او د اتفاق په نوم یې ورسره تفاهم لیک لاسلیک کړ. ددې سره سره افغانستان له باکو وروسته هغه هېواد و، چې ترکیې په ۱۹۲۵م کال کې خپله سیاسي نماینده ګې پکښې پرانیستله. غازي امان الله خان ويلي ؤ؛ اړيکې د وخت په تېرېدو سره ۱۹۲۵ تر باکو وروسته افغانستان هغه هېواد و، چې ترکیې په ۱۹۲۵ م کال کې خپله سیاسي نماینده ګې پکښې پرانیستله. ۱۹۲۸ د امير امان الله خان لومړني سفر ته، چې ترکیې ته یې د لومړني بهرني پاچا په توګه درلود اشاره وشوه او په تخنیکي برخه کې د یو تفاهم لیک د لاسلیک کولو خبره وکړه. د دواړو هېوادونو په تاریخي پس منظر، اړیکو د ارزښت، د ترکیې هېواد له خوا په بېلابېلو برخو کې د افغانستان سره د تیرو او راتلونکو همکاریو او مرستو په اړه معلومات وړاندې کړل او د همکاریو پر دوام یې ټینګار وکړ. ۲۰۲۱ جون ۱۰ جون: د ترکیې د بهرنیو چارو وزیر مولود چاوش اوغلو؛ موږ د کابل هوايي ډګر د امنیت خوندي کولو ته چمتو يو؛ خو ددې کار لپاره مالي او نظامي مرستې پکار دي، چې نړیواله ټولنه یې باید وکړي. طالبان؛ که ترکیه په افغانستان کې پوځيان پرېږدي، افغانان به د نورو اشغالګرو په څېر چلند ورسره وکړي ۱۳ جون: اردوغان؛ د بهرنیو پوځیانو تر وتلو وروسته ترکیه د افغانستان د وضعیت د مدیریت لپاره د باور وړ هیواد دی. طالبان؛ که ترکي عسکر په افغانستان کې پاتې شي، دوی به د نورو بهرنیو پوځيانو په سترګه ورته وګوري او په وړاندې به یې ودرېږي. سرچینې
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: طبقات ناصري (کتاب)
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%B7%D8%A8%D9%82%D8%A7%D8%AA%20%D9%86%D8%A7%D8%B5%D8%B1%D9%8A%20%28%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8%29
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: طبقات ناصرې چي په فارسي ژبه کي دتاریخ یوله مهمو کتابونوڅخه ګڼل کیږي نژدې اووه پېړۍ مخکي دافغانستان دمشهوره لیکوال قاضي منهاج جوزجاني له لوري لیکل سوی دی . ددغه کتاب دلیکلو نېته دتاریخ دځینو حوالو پربنسټ باندي ۶۵۸هجري ق کال ښودل سوې ده او لیکوال یې منهاج جوزجاني دخپلي زمانې له سترو پوهانو څخه وو . مینځپانګه دطبقات ناصري په کتاب کي له حضرت آدمع څخه نیولې بیا پراسلامي نړۍ باندي دمغولو دتاړاک تروخته پوري ټول واقعات لیکل سوي دی اودغه کتاب پخپله زمانه کي له کافي شهرت څخه برخمن وو . دکتاب لیکوال جوزجاني په اوومه هجري پېړۍ کي دمغولو دتاړاک له کبله دهندوستان په لوري ولاړی اوهلته یې د ډهلي له واکمن محمود بن سلطان التمش سره په دربارکي ځای ونیوی چي په همدې وخت کي یې طبقات ناصرې کتاب هم سرته ورساوه اوټول یې په لیکلي ډول د ډهلي دواکمن په نامه کړ. دطبقات ناصري طبقې او جوړښت منهاج جوزجاني خپل کتاب طبقات ناصري پر درویشتو ۲۳ طبقوباندي وېشلی دی چي په دې کي لمړۍ طبقه دحضرت آدم ع په بیان سره پيل کیږي اواخري طبقه یې دمغولي واکمنانو په بیان سره پای ته رسیږي . دکتاب په پیل کي لیکوال دالله ج حمد اوبیا نعت شریف ویلي دي اوترهغه وروسته یې لمړی طبقه له حضرت آدمع څخه پیل اودحضرت محمدص دمبارک ژوند په بیان سره پای ته رسولې ده . دویمه طبقه دخلفاء راشدینو اویوشمېر نورو اصحابوچي عشره مبشره هم پکښي داخل دي په باره کي ده، دریمه طبقه داموي خلافت، څلورمه دعباسي خلافت اوترهغه وروسته پاته طبقې دعجمي واکمنانو په بیان سره پیل اوپای ته رسېدلي دي . دعبدالحئ حبیبي تصحیح څرنګه چي دزمان په تېرېدوسره دطبقات ناصري نسخې په بېلابیلو هیوادونو کي خورې سوې له هغوی څخه یوه نسخه په افغانستان کي دکندهار ولایت مشهوره لیکوال عبدالحي حبیي ته په لاس ورغله . عبدالحئ حبیي چي دخپلي زماني نوموتۍ لیکوال وو دطبقات ناصري اوډنه، جوړښت، تصحیح او نورکارونه یې په غاړه واخیستل څوچي په اخرکي یې دغه لوی کار سرته ورساوه اوکتاب په دوه جلده کي چاپ سو . لمړئ جلد یې په ۱۹۴۶زیږدیزکال کي دکوټي او کابل په ښارونوکي خپور سو اودویم جلدیې په ۱۹۵۴زیږدیزکال کي دلاهور په په ښارکي دچاپ په ګڼه وپسولل سو . تردې څه عمر وروسته دطبقات ناصري دواړه جلدونه دکابل په ښارکي خپاره سول اوپه افغانستان او ایران کي یې ځان ته ځانګړی مقام خپل کړ . سرچینې طبقات ناصري دعبدالحئ حبیبي په زیار
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: منهاج سراج جوزجاني
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D9%85%D9%86%D9%87%D8%A7%D8%AC%20%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%AC%20%D8%AC%D9%88%D8%B2%D8%AC%D8%A7%D9%86%D9%8A
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: منہاج الدین سراج جوزجاني چي په اوومه هجري پېړۍ کي دافغانستان یوله سترو تاریخ پوهانو اوشاعرانوڅخه ګڼل کیږي په ۵۸۹هجري ق کال کي زېږېدلی دی . نوموړي په اصل کي دافغانستان دجوزجان له ولایت څخه وو اودغزنويانو اوغوریانو په دربارکي یې ځانګړی دولتي رسوخ درلودی . دجوزجاني دپيدایښت په اړه تاریخ پوهان اختلاف لري ځکه یوشمېر تاریخ پوهان وايي چي نوموړی په فیرزکوه دغور ولایت مرکز کي پیداسوی دی اویوشمېر نور تاریخ پوهان ادعاء کوي چي جوزجاني په لاهورکي پیداسو. دجوزجاني ژوند د منهاج الدین جوزجاني پلار چي سراج الدین محمدبن عثمان نومېدی دغوري واکمنوپه دربارکي یې دفقیه اوقاضي په توګه دنده مخ ته وړل او موریې هم له ذاته څخه دغور ولایت وه . جوزجاني خپلي لمړنی زدکړي په غور ولایت کي پای ته ورسولې اودغیاث الدین محمدپه دربارکي لوی سو خودغه کلونو زیات وخت په برکي ونه نیوی اودغور واکمني ډېر ژر لمنځه ولاړه . دغوریانو ترپرځېدو وروسته دجوزجاني په باره کي چنداني معلومات نسته خوڅوکاله وروسته کله چي مغولو دخوارزمشاهانو واکمني ونړول اوپراسلامي نړۍ یې بریدوکړ ورسره سم جوزجاني مخ دهندوستان په لوري ولاړی اوهلته یې دهغه ځای له مسلمان واکمن ناصرالدین محمد سره کار پیل کړ، ناصرالدین محمد جوزجاني ته دخپل لښکر دقضاء اودیوې مدرسې دسرپرستۍ چاري وسپارلي خوتردې څوکاله وروسته کله چي د ډهلي واکمن سلطان شمس الدین التمش هغه ځای فتحه کړ جوزجاني یې له ځان سره ژوندئ ډهلي ته بوت اوهلته یې دنوموړي دعلمي فضیلت له کبله دګوالیار په سیمه کي مېشت کړ ترڅو دهندوستان دقضاء چاري په غاړه واخلي . تردې پیښي څوکاله وروسته ناصرالدین محمدوفات سو اودهندوستان واکمني څه ناڅه ناتوانه سول خوپه ۶۳۴هجري ق کي کله چي دناصرالدین لور سلطان رضیه واک ته ورسېدل جوزجاني یوځل بیاخپل علمي فعالیت ته اوږه ورکړه اودناصریه مدرسې دمشرتوب چاري یې په غاړه واخیستې . جوزجاني په ۶۳۹هجري ق کال کي دهندوستان دنوي مسلمان واکمن معزالدین بهرام شاه له لوري دټول هند قاضي وټاکل سو اوڅوکاله وروسته یې دمغولانوپه وړاندي په جګړې کي برخه هم واخیستل . د ډهلي مملوک واکمنانو جوزجاني ته پخپله واکمني کي بېلابیلي دندي وسپارلي چي ترټولو زیات یې دمدرسو دمشرتوب اوقضاء دندې ګڼل کېدلې . جوزجاني په یاده موده کي خپل نامتو کتاب چي په طبقات ناصري سره شهرت لري ولیکه اوپه دغه کتاب کي یې له حضرت آدمع څخه نیولې بیا دمغولانو ترواکمني پوري بېلابېل حالات بیان کړي دي . دجوزجاني وفات دجوزجاني دژوند داخري کلونو په باره کي له تاریخ پوهانو سره چنداني معلومات نسته خودځینو سرچینوپه حواله نوموړي په غالب ګومان باندي د۱۲۶۶ز کال په شاوخوا کي وفات سوی دی . دجوزجاني آثار منهاج الدین جوزجاني چي پخپل ژوندکي دعربي اوفارسي ژبي نامتو شاعر اوتاریخ پوه ګڼل کيږي دشعر دهنر ترڅنګ یې خپل نور آثارهم ټولني ته وړاندی کړي دي خوترټولو مشهوره اثر یې دطبقات ناصري په نوم یادیږي کوم چي دتاریخ په باره کی لیکل سوی دی، دغه کتاب په افغانستان کي دکندهار ولایت دمشهوره تاریخ پوه اوستر لیکوال علامه عبدالحي په تصحیح سره افغان او ایرانۍ ټولني ته په شلمه زیږدیزه پېړۍ کي وړاندي سو .
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: زبير هلال
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%B2%D8%A8%D9%8A%D8%B1%20%D9%87%D9%84%D8%A7%D9%84
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: زبير هلال د مراکش کامیډین دی ، اداکار دی ، د جوالی په ، د مراکش په کاسابلانکا کې زیږیدلی. زبیر هلال په مراکش کې یو له مشهورو شخصیتونو څخه ګ .ل کیږي. هغه خپل ورځنی ژوند خپروي او د مزاحیہ شخصیت سره یې اغوستی ، کوم چې هره ورځ په انسټاگرام شبکه کې خپریږي. دا هغه څه دي چې هغه یې په انسټاګرام کې خورا مشهور کړی ، او هغه په لنډ وخت کې دوه ملیونه پیروان ترلاسه کړي. د هغه پوسټونه زبیر هلال په ډیری کارونو کې برخه اخیستې ، پشمول د: : سيتكوم دار لهنا
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: روبوټونه (فلم)
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%B1%D9%88%D8%A8%D9%88%D9%BC%D9%88%D9%86%D9%87%20%28%D9%81%D9%84%D9%85%29
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: روبوټونه د ۲۰۰۵ امریکایی کمپیوټر-انیمیشن ساینس فکشن ساہسک کامیډی فلم دی چې د نیلي آسماني سټوډیو لخوا تولید شوی او د ۲۰ مې پیړۍ فاکس لخوا توزیع شوی. قیصه په روبوټ نړۍ کې ، یو ځوان ایډیالست ایجاد کونکی د خپل الهام شرکت سره د یوځای کیدو لپاره لوی ښار ته سفر کوي ، یوازې د دې لپاره چې ځان د دې ناپاک نوي مدیریت سره مخالفت وکړي. سرچینې بهرنۍ اړیکې امریکایی فلمونه انیمیشن فلمونه
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: یاقوت حموي
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%DB%8C%D8%A7%D9%82%D9%88%D8%AA%20%D8%AD%D9%85%D9%88%D9%8A
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: شهاب الدین ابوعبدالله چي مشهوره په یاقوت حموي سره دی داسلامي نړۍ په تاریخ کي یوله سترو جغرافیه پوهانو او علماوو څخه ګڼل کیږي . نوموړي له ذاته د روم وو اوپه ۱۱۷۹زیږدیزکال کي هلته پیدا سو . دیاقوت حموي ژوند یاقوت حموي دخپل وړوکوالي په دوران کي دبغداد په ښار کي دیوغلام په توګه ژوند کاوه چي بیا دعسکربن ابراهیم حموي له لوري وپېرل سو اوله هغه راهیسي یاقوت هم په حموي سره ونومول سو اوله عسکر سره یې خپل لمړنئ ژوند پیل کړ . عسکربن ابراهیم چي دشام اوبغداد له سوداګروڅخه وو یاقوت یې دخپل زوی په څېرساته اوپه وړوکوالي یې دزدکړي لپاره یوې مدرسې ته داخل کړ ترڅوهلته لیک او لوست ترلاسه کړي . یاقوت چی داوخت یې شل کاله عمر درلود دومره ځیرک زده کوونکي ووچي په لنډوخت کي یې دعربي ژبې اوعلومو ترڅنګ دقرآن کریم حفظ هم سرته ورساوه اوله پوهې سره یې دومره مینه پیدا سول چي دمدرسې له امام څخه به یې کتابونه په پور غوښتل ترڅومطالعه یې کړي . دیاقوت حموي تجارت په مدرسه کي دبيلابیلو علومو ترزدکړي وروسته یعقوب له خپل بادار عسکربن ابراهیم سره سوداګري پيل کړه اوپه دغه موده کي دعربي نړۍ بېلابیلو هیوادونوته لکه شام، مصر او حجازته ولاړی . یاقوت پخپل تجارت کي دومره پاک او امین انسان وو چي ډېر ژر یې دخپل بادار زړه په لاس باندي راوړ اوهغه به تردې وروسته یاقوت په یوازي ځان له خپلو سوداګریزو مالونوسره بېلابیلو هیوادونوته لېږه . دنوموړي دهمدغه پاکوالي او مانتدارۍ له کبله عسکربن ابراهیم په ۱۱۹۹زیږدیزکال دئ ازاد کړ ترڅو دیوعام انسان په توګه ژوندپیل کړي . دیاقوت حموي سفرونه دیاقوت حموي ترازادي څه عمر وروسته عسکربن ابراهیم وفات سو اوله خپل لوري یې څه اندازه مال یاقوت ته پرېښود چي په دې سره یاقوت خپل نوی ژوندپیل کړ اودتجارت پرځای یې دهیوادونو سفرونه پيل کړه ترڅوهم علم او دپوهي کتابونه لاسته راوړي اوهم دنړې دخلکو اوهیوادونوپه اړه معلومات زیات کړي . یاقوت خپل سفرونه په ۱۲۱۳زیږدیزکال کي پيل کړه اوپه دې ترځ کي یې دایران، افغانستان، عراق، شام اوبېلابیلو هیوادونوڅخه لیدنه وکړه اودهرځای دجغرافیې سربېره یې کافي تاریخي اونور علمي معلومات هم لاسته راوړه، یاقوت حموي تردې وروسته غوښتل چي دافغانستان شمالي ګاونډیانوته سفر وکړي اوهلته دخوارزم له واکمني څخه هم لیدنه وکړي خوپه ۱۲۱۹ز کال کي کله چي مغولو پر خوارزم واکمنۍ باندي یرغل وکړ یاقوت مجبوره سوچي بیرته دعراق په لوري ولاړسي اوله هغه ځای څخه مخ دشام په لوري ولاړی ترڅوخپل پاته علمي کارونه هلته پای ته ورسوي . دیاقوت حموي وفات یاقوت حموي په ۱۲۲۹زیږدیزکال کي داسي وخت وفات سوچي لوی شمېر علمي کارونه یې پرړزه ارمان پاته سول اوخپل یوملګري ته یې وصیت وکړ چي دده لیکل سوي کتابونه په بغداد کي دمشهدالزیدي په نوم عالم ته وسپارل سي . دیاقوت حموي آثار لکه څنګه چي مویادونه وکړه یاقوت حموي پخپل ژوندکي ډېر ځیرک اوپوه انسان وو اودهمدغه ځیرکتیا په مټ یې پخپل ژوندکي ډېرمهم آثار اسلامي نړۍ اومسلمانانوته په میراث پرېښودل . دنوموړي څه کتابونه او آثار په لاندي ډول دي : معجم الأدبا المشترك وضعاً والمختلف صعقاً. معجم الشعراء کتاب الدول کتاب فی الدیارات اخبار المتنبي المبدأ والمآل مجموع كلام أبي علي الفارسي المقتضب في النسب معجم البلدان په ټولو کتابونوکي یې همدغه اخري کتاب چي دهیوادونو اوښارونو دجغرافیې په هکله لیکل سوی دی ډېر شهرت لري اونن ورځ هم دجغرافیې په علم کي یوه ستره سرچینه ګڼل کیږي.
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: شپږ کتابونه
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%B4%D9%BE%DA%96%20%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8%D9%88%D9%86%D9%87
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: د احادیثو شپږکتابونه چي عبارت له بخاري، مسلم، نسائی، ابوداوود، ترمذی او ابن ماجه څخه دي داهل السنت مسلمانانو په مذهب دحدیثونو په موضوع کي ترټولو معتبري سرچینې ګڼل کیږي . ښي سنان سعید بن منصور دشپږو کتابونوڅخه لمړئ معتبرکتاب چي په اسلامي نړۍ کي ترقرآن کریم وروسته لویه سرچینه ګڼل کیږي دمحمدبن اسماعیل البخاري کتاب دی . محمدبن اسماعیل البخاري دازبکستان هیواد له بخارا ښار څخه وو اوپخپل دغه کتاب کي یې نژې ۷۳۹۷ حدیثونه راټول کړي دي چي دادهغه حدیثونو شمېردی کوم چي په تکراري ډول سره ذکرسوي دي اوکه چیري په تکراري ډول نه وي بیا یې شمېر ۲۶۰۲ حدیثونو ته رسیږي . دصحیح البخاري په اړه خپله امام بخاري وايي چي یوځل له خپل استاذ اسحاق بن راهویه سره ناست وم اوهغه پخپلو خبرو کي وویل چي که چیري تاسو دحضرت محمدص دحدیثونو په اړه یوکتاب راجمع کړی ډېربه ښه وي . بخاري وايي ددې خبري په اورېدوسره مي په زړه کي ددې کار اراده وکړه څوچي په پای کي سرته ورسېدی . ښي سنان سعید بن منصور دحدیثونو دویم معتبرکتاب صحیح مسلم دی چي دمسلم بن الحجاج القشیري له لوري لیکل سوی دی . مسلم بن حجاج په اصل کي دنیشاپور وو اوپه ۲۰۴هجري ق کي یې نړۍ ته سترګي غړولي دي . نوموړي پخپل کتاب صحیح مسلم کي شاوخوا ۷۲۷۵ حدیثونه راټول کړي دي خوکه چیري له دغه حدیثونوڅخه تکراري حدیثونه وویستل سي نوشمېر یې ۴۰۰۰ ته رسیږي . ددغه کتاب په اړه لوی شمېر علماء وايي چي ترصحیح البخاري وروسته ترټولوښه سرچینه ده . ښي سنان النساء دحدیثونو دریم معتبرکتاب سنن النسائی دی چي داحمدبن شعیب النسائی له لوري لیکل سوی دی اودغه امام په اصل کي دترکمنستان هیواد څخه وو چي په ۲۱۵هجري ق کي پیدا اوپه ۳۰۳هجري ق کي وفات سو . دحدیثونو څلورم معتبر کتاب سنن ابی داوود دی چي د امام ابوداوود سجستاني په لاس لیکل سوی دی اوپه دغه کتاب کي نژدې ۴۸۰۰ حدیثونه شتون لري . امام ابوداوود په اصل کي دسجستان ولایت وو چي په ۲۰۲هجري ق کي پیدا اوپه ۲۷۵هجري ق کي وفات سو . ښي سنن الترمذي دحدیثونو پنځم معتبره کتاب سنن الترمذي دی چي د امام ابوعیسی محمدالترمذی له لوري لیکل سوی دی اوپه دغه کتاب کي امام ترمذي ټول حدیثونه اودهغوی په اړه معلومات ذکر کړي دي چي کوم حدیث صحیح، کوم ضعیف او کوم حسن دی اوعلت یې څه دی . ښي سنان سعید بن منصور دحدیثونو شپږم معتبره کتاب سنن ابن ماجه نومیږدي چي د امام محمدبن ماجه له لوري لیکل سوی دی اوپه دغه کتاب کي نژدې ۴۳۴۱ حدیثونه شتون لري . محمدابن ماجه په اصل کي په اصل کي دقزوین دښار وو چي په ۲۰۹هجري ق کال کي پیدا اوپه ۲۷۳هجري ق کال کي وفات سوی دی .
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: احمدبن یحیی بلاذری
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%A8%D9%86%20%DB%8C%D8%AD%DB%8C%DB%8C%20%D8%A8%D9%84%D8%A7%D8%B0%D8%B1%DB%8C
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: ابوالحسن احمدبن یحیی بن جابر چي مشهوره په بلاذري سره دی داسلامي نړۍ په تاریخ کي له نوموتو لیکوالانو اوتاریخ پوهانوڅخه ګڼل کیږي . نوموړي په ۸۲۰زیږدیزکال کي دبغداد په ښارکي وزېږدی اوپه ۸۹۲زیږدیز هم هلته وفات سو . دبلاذري ژوند داسلامي تاریخونو دمعلوماتو له مخي دبلاذري دپیدایښت او مړیني نېته چنداني دقیقه نه ده خودومره حتمي معلومه چي بلاذری د دویمي هجري پېړۍ په اخرو کي پیداسوی دی اودبغداد په عباسي خلافت کي یې ژوندکاوه . بلاذري خپلي زدکړي دشام په حمص او انطاکیه کي سرته ورسولې اوترهغه وروسته یې په عراق کي له سترو علماوو اوپوهانو څخه علوم لاسته راوړه چي ددې په پایله کي نوموړی له ډیري پوهي سره اشناسو اوپه بغداد کي یې دمامون الرشید په دربارکي ځانګړی ځای خپل کړ . بلاذري به په عباسي دربارکي مامون الرشید خلیفه ته شعرونه جوړول اودهغه ترمرګ وروسته یې له نورو عباسي خلیفه ګانوسره هم پېژندګلوي وسوه څوچي په اخرکي دمعتمدعباسي خلافت پیل اوبلاذري نورله هغه ځایه وویستل سو. له عباسي دربار څخه ترتګ وروسته دبلاذري په اړه یوازي دومره معلومات سته چي دنوموړي ژوند ډېر خراب اوله غریبۍ سره لاس او ګرېوان سو خوترهغه وروسته په دې اړه نوره یادونه نه ده سوې . دبلاذري آثار اوکتابونه بلاذري پخپل ژوندکي بېلابېل علمي اثار لیکلي دي خوله نوموړي څخه یوازي دوه اثار اسلامي نړۍ ته په میراث پاته دي چي له هغوی څخه لمړئ دفتوح البلدان او دویم د انساب الاشراف په نامه دی، په فتوح البلدان کي بلاذري دحضرت محمدص سیرت اوغزاګاني بیان کړي دی اودمسلمانانو یوه پېړۍ تاریخ یې ټول پکښي لیکلی دی . دویم کتاب چي انساب الاشراف نومیږي پکښي دعاشورا دورځي، امام حسینرض دشهادت او نور معلومات سته .
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: برج خلیفه
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%A8%D8%B1%D8%AC%20%D8%AE%D9%84%DB%8C%D9%81%D9%87
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: برج خليفه يا دوبۍ برج په عربي ژبه:برج خليفة د متحده عرب اماراتو په دوبۍ کې يو اسمان څکې ودانۍ ده چې ۱۶۳ د استفادې وړ پوړونه او ۸۲۸ متره لوړوالی لري، چې تراوسه د نړۍ تر ټولو جګه ودانۍ ګڼل کيږي چې انسانانو جوړه کړې ده، د دې برج کارونه د ۲۰۰۴ کال د جنورۍ په ۶مه نېټه پيل او د ۲۰۱۰ کال د جنورۍ په ۴مه نېټه پای ته ورسېده. برج خليفه په لومړيو کې د برج دبی په نوم يادېده مګر د پرانېستې په ورځ د محمد بن راشد المکتوم په وسيله د هغې نوم د اماراتو واکمن خليفه بن زايد آل نهيان ته منسوب شو او برج خلیفه نوم ورکړل شو. سرچینې
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: امریکایی ګانګستر
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7%DB%8C%DB%8C%20%DA%AB%D8%A7%D9%86%DA%AB%D8%B3%D8%AA%D8%B1
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: امریکایی ګانګستر په انګلیسي په ۲۰۰۷ز کال کې د ایمجین انترتینمنت اسکات فری پرودکشنز ریلیتیویتی مډیا شرکت لخوا په یوه واقیعی داستان جوړ امریکایی فیلم دی. واقیعت سرچینه
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: حسان بن ثابت
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%AD%D8%B3%D8%A7%D9%86%20%D8%A8%D9%86%20%D8%AB%D8%A7%D8%A8%D8%AA
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: ابوعبدالرحمن حسان بن ثابت بن المنذر چي مشهوره په حسان بن ثابت رض دی دحضرت محمدص له اصحابو ملګرو څخه وو چي په عربي اشعارو ویلو کي ځانګړی نوم لري . نوموړی په اصل کي دیمن له خزرج قبیلې څخه وو اودغه قبیله له هغه ځای څخه مدینې منوري ته تللې وه . دحسان ژوند دجاهلیت په زمانه کي حسان بن ثابترض ترحضرت محمدص نژدې شل کاله مخکي پیداسوی دی چي په دې توګه نوموړي شپېته کاله دجاهلیت په زمانه کي تېرکړي دي اوپاته ژوندیې په اسلام کي پای ته ورساوه . دحسان بن ثابت پلار منذربن الحرام خزرجي دخپلي قبیلې له سردارانوڅخه وو اوموریې فریعه خزرجي هم دپلار په څېر دلوی شان څښتنه وه . څرنګه چی حسان بن ثابت پخپله زمانه کي ستر شاعر ووله همدې کبله یې دجاهلیت په زمانه کي دخپلي قبیلې خزرج لپاره شعرونه ویل اودغه اشعارو یې ترډېره پوري حماسي بڼه درلوده ځکه خزرج قبیله په مدینه منوره کي له خپلي سیالي قبیلې سره هروخت په جګړه وه اوحسان بن ثابت ددې لپاره چي خپله قبیله غیرت اوهمت ته وهڅوي حماسي اشعاربه یې ورته وړاندي کول . حسان بن ثابت دخپلي قبیلې څخه ماسېوا له غساني عربو سره هم اړیکي درلودې اوهغوی ته به یې خپل اشعاو ویل چي له همدې کبله ډېر مشهوره سو . دحسان ژوند په اسلام کي ترشپېته کاله ژوند تېرولو وروسته حسان بن ثابت له حضرت محمدص سره اشنا او داسلام په مبارک دین مشرفه سو. اسلام ته له داخلېدوسره سم حسان دخپل شعر بڼه واړول اوداځل یې نوي اشعار له اسلام اوحضرت محمدص څخه په دفاع کي ټولني ته وړاندي کړه چي په دې کارسره یې دمسلمانانو په ځانګړي ډول دحضرت محمدص زړه لاس ته راوړ . حضرت محمدص چي دحسان بن ثابت له شعرونوڅخه ډېر خوښ وو نوموړي ته یې دسیرین بن شمعون په نوم یوه مینځه ډالۍ کړه اودغه مینځه دمصر واکمن مقوقس حضرتص ته په ډالۍ کي ورکړې وه . حسان بن ثابت ددغه مینځي سره واده وکړ اوپه پایله کي یې دعبدالرحمن په نوم زوی ورڅخه پیداسو. ترواده وروسته دحسان بن ثابت ټول ژوند له حضرت محمدص سره تیر سو اودهغه مبارک تر رحلت وروسته یې له خلفاء راشدینوسره هم راشه درشه درلوده چي په دې ترځ کي یې ټولني ته نور اشعار هم وړاندي کړه اوپه وروسته زمانه کي دغه اشعار دکتاب په بڼه راټول اوبیاپه معاصره زمانه کي دچاپ په ګاڼه وپسولل سوه . دحسان وفات دحسان بن ثابت رض دمړیني نېټه په دقیقه توګه څرګنده نه ده خوپه دې باره اکثره تاریخ پوهان وايي چي حسان له ۳۵ څخه نیولې تر۴۰ هجري په شاوخوا کي کله چي په اسلامي نړۍ کي حضرت علي رض دخلافت موده وفات سوی دی . دویم قول دحسان په باره کي داسي راځي چي نوموړی دحضرت معاویه رض په زمانه کي وفات سوی دی . والله اعلم بالصواب دحسان بن ثابت اشعار کتاب دحسان بن ثابترض دیوان چي دنوموړي اشعار پکښي راټول سوي دي په ۱۹۷۴زیږدیزکال کي دبیروت د دارالصدر له لوري چاپ اوتصحیح یې دولید عرفات له لوري وسول .
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: مدینه منوره
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D9%85%D8%AF%DB%8C%D9%86%D9%87%20%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B1%D9%87
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: مدینه منوره چي دعربستان په ټاپووزمه کي د سورسمندر ختیځ ته پروت ښاردی داسلامي نړۍ اومسلمانانو لپاره ځانګړی اهمیت لري ځکه دغه ښار دحضرت محمدص داوسېدلو اوهجرت ځای ګڼل کیږي اودهغه مبارک دروضې ترڅنګ نرو متبرک ځایونه هم پکښي شتون لري .
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: مکه مکرمه
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D9%85%DA%A9%D9%87%20%D9%85%DA%A9%D8%B1%D9%85%D9%87
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: دمکې ښار چي عمومي نوم یې مکة المکرمة دی دځمکي پرمخ دمسلمانانو لپاره ترټولو متبرکه ځای ګڼل کیږي چي عربستان په ټاپوکي دسورسمندر ختیځ لوري ته پروت دی - اسلام
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: توماس اډیسن
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%AA%D9%88%D9%85%D8%A7%D8%B3%20%D8%A7%DA%89%DB%8C%D8%B3%D9%86
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: توماس الوا اډیسن چي په نړیواله توګه دبرېښنا جوړوونکی بلل کیږي په ۱۸۴۷ زیږدیز کال کي دامریکا متحده ایالاتو داوهایو ایالت په میلان ښارکي وزېږېدی . دنوموړي پلار سامویل اډیسن اومور یې نانسی الیوټ نومېدل . مړينې زېږېدنې
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: صحرا (فلم)
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%B5%D8%AD%D8%B1%D8%A7%20%28%D9%81%D9%84%D9%85%29
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: صحرا د ۲۰۱۷ فرانسوي - کاناډا کمپیوټر انیمیشن ساہسک فلم دی چې د پیری کوری لخوا لارښود شوی. قیصه یو ځوان کوبرا او د هغه لړم غوره ملګری د صحارا دښتې په اوږدو کې سفر کوي ترڅو نوې موندل شوې مینه وژغوري. سرچینې بهرنۍ اړیکې انیمیشن فلمونه
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: راک ډاګ
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%B1%D8%A7%DA%A9%20%DA%89%D8%A7%DA%AB
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: راک ډاګ د ۲۰۱۶ کمپیوټر انیمیشن کامیډی فلم دی چې د منډو عکسونو او هویی برادران لخوا تولید شوی. قیصه په واوره غره کې ، پسونه په همغږۍ کې ژوند کوي ، مګر سپی بوډي ، څوک چې د دوی ساتنه کوي ، د راک او رول لوبولو ته ترجیح ورکوي. کله چې راډیو له اسمان څخه د دې تبتی مستعار په لاس کې راشي ، نو هغه د کور خوب پریږدي ترڅو خپل خوبونه ریښتیني کړي او یو سندرغاړی شي ، مګر په لاره کې به هغه ځان په بشپړ ډول غیر متوقع حالت کې ومومي. سرچینې امریکایی فلمونه انیمیشن فلمونه
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: د طالبانو فعاليتونه
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%AF%20%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%A8%D8%A7%D9%86%D9%88%20%D9%81%D8%B9%D8%A7%D9%84%D9%8A%D8%AA%D9%88%D9%86%D9%87
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: د طالبانو فعاليتونه سياسي او وسله وال فعاليتونه دي چي په افغانستان کې يې د کال ۱۹۹۴ څخه د ملا صاحب محمد عمر په مشرۍ يې پیل کړه، دا فعاليتونه تر نن وځې پورې دوام لري. د طالبانو غورځنګ د کورنۍ جګړې په غبرګون کي رامځته سو. د کورنۍ جګړې تر ټولو لوی لامل د شوروي سره تر جګړې وروسته د مجاهدينو د واک پر سر جګړه وه. مجاهدينو د واک لپاره د قوم او ژبې په نامه سياست پیل کړ، چي په پایله کي يې عام وګړي د يو بل دښمنان کړل. ددې جګړې سرغنه مشران په لاندې توګه وه؛ گلبدين حکمتيار عبدالعلي مزاري احمدشاه مسعود عبدالرشيد دوستم محمد اسماعيل خان د فعاليتونو لړليک يې په لاندې کلنو کي په دې توګه وو؛ ۱۹۹۴ سپتمبر په سپتمبر مياشته کې ملا محمد عمر د شاوخوا ۵۰ زده کوونکو سره په خپل ټاټوبي کندهار کي د طالبانو د غورځنګ بنسټ کښېښود. په څو میاشتو کې دننه د طالبانو شمېر ۱۵،۰۰۰ زده کونکو ته وسېده. اکتوبر د اکتوبر پر ١٢مه، طالبانو خپله لومړۍ بریا هغه مهال ترلاسه کړه کله چې دوی د کندهار د سپین بولک ولسوالۍ ونیوله. نومبر د نومبر پر ۵مه دې غورځنګ د کندهار ښار هم ونیوى. ۱۹۹۵ جنوري د جنوري په وروستیو کې، غزني ولايت هم د طالبانو په لاس فتح سو. ۱۹۹۶ ۱۹۹۷ ۱۹۹۸ ۱۹۹۹ ۲۰۰۰ ۲۰۰۱ ۲۰۰۲ ۲۰۰۳ ۲۰۰۴ ۲۰۰۵ ۲۰۰۶ ۲۰۰۷ ۲۰۰۸ ۲۰۰۹ ۲۰۱۰ ۲۰۱۱ ۲۰۱۲ ۲۰۱۳ ۲۰۱۴ ۲۰۱۵ ۲۰۱۶ ۲۰۱۷ ۲۰۱۸ ۲۰۱۹ ۲۰۲۰ ۲۰۲۱
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: مایکروسکوپ
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D9%85%D8%A7%DB%8C%DA%A9%D8%B1%D9%88%D8%B3%DA%A9%D9%88%D9%BE
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: مایکروسکوپ دکوچنی شیانو دلیدلو یوډول څېز آله دی . مایکروسکوپ له دوو یوناني کلمو څخه جوړسوی دی چي مایکروز دکوچني اوکوپ دلیدلو په معنا دی . یو مایکروسکوپ هغه څېز دی چي په مرسته یې موږ ډېر وړوکي شیان لیدلای سو، یعني داهغه آله ده چي ډېر کوچني شیان اوڅیزونه له خپل اصلي حالت څخه څوځله ستر ښيي . دمایکروسکوپ ډېر ډولونه دي چي خوپه عمومي توګه درې ډولونه یې مهم دي چي په هغوی کي لمړئ ساده مایکروسکوپ، دویم مرکب نوري مایکروسکوپ اودریم ډول دتیلو دایمرشن په ډول دی . دمایکروسکوپ تاریخ دمایکروسکوپ دجوړښت دقیقه سرچینه تراوسه نه ده معلومه خوله تاریخي پلوه داسي ویل کیږي په لمړي ځل دوو هالنډي پوهانو ذکریاجانسن اوجوهان په ۱۵۹۰زیږدیزکال کي داسي یوڅېز جوړکړ چي دیوټیوب په دننه کښي یې دوې عدسیې ځای پرځای اودهغه په مرسته یې وړوکي شیان له خپل اصلي حالت څخه لوی وښودل . لمړنئ الکترون مایکروسکوپ الکټرون مایکروسکوپ په لمړي ځل د دوو جرمني پوهانو هریولکه روسکا او نول له لوري رامنځ ته سو اودجوړښت نېته یې ۱۹۳۲ اویاهم ۱۹۳۴زیږدیزکال ښودل سوې ده . دغه مایکروسکوپ دومره په زړه پوري او ځواکمن وو چي یوجسم یې له خپل اصلي حالت څخه ۲۵۰۰۰۰ دوه سوه پنځوس زره ځله لویاوه اوپکښي بېلابېل برېښنايي آلات ځای پرځای سوي وه .
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: محمد ابراهیم ریسي
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%20%D8%A7%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%87%DB%8C%D9%85%20%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D9%8A
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: سید محمد ابراهیم ریسي الساداتی په ۱۳۳۹ کال کې د مشهد په ښار کې دنیا ته راغلی خپلي لومړنۍ دیني زده کړي یې په مشهد کې پیل کړې، په ۱۳۵۴ کال کې یې د قم مدرسې ته لار پیدا کړه او هلته یې د دکتورا تر کچي په حقوقو او فقه کې زده کړې وکړې ، د ایران له انقلاب وروسته په شل کلنۍ کې د کرج ولایت د محکمې د قاضي په توګه وټاکل شو د همدې دندې ترڅنګ یې د همدان د محکمې چاري هم سمباله ولې ، په ۱۳۶۴ کال کې تهران ته تبدیل شو او د دې ښار د محکمې د ریس په توګه وټاکل شو، ریسي په ۱۳۶۷ کال کې د سیاسي بندیانو د ډله ایزو اعدامونو په جریان کې د زندانیانو وضعیت ته د رسیدو د هیت غړی هم و ټاکل شو ، ایران اسلامي جمهوریت مخالفانو دې هیت ته د مرګ د ډلي نوم ور کړی و. ریسي په ۱۳۷۳ کال کې د ایران د سترې محکمې د کنټرول او پلټنو د ریس په ټوګه وټاکل شو له ۱۳۸۳ کال څخه تر ۱۳۹۳ کال پوري د ستري محکمې د مرستیال په حیث یې دنده تر سره کړه له ۱۳۹۳ کال څخه تر ۱۳۹۴ کال پورد ایران د ستري محکمې د ریس په توګه وټاکل شو په ۱۳۹۶ کال کې د ایران د مذهبي مشر علي خامنه یې له لوري د تشخیص مصلحت نظام د غړي په توګه و ټاکل شو . ریسي په ۱۳۹۶ کال کې انتخاباتو ته ودرید چي د حسن روحاني په مقابل کې یې ماته وخوړه خو د۱۴۰۰کال انتخاباتو ته یې بیا ځان کاندید کړ او د زیاتو رایو په ګټلو سره د ایران ولسمشر و ټاکل شو، ریسي سخت دریځی ملا او د انقلاب د مخالفینو له لوري د بشري حقوقو په نقض تورن دی .
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: حسن بن علي
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%AD%D8%B3%D9%86%20%D8%A8%D9%86%20%D8%B9%D9%84%D9%8A
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: حسن بن علی بن ابی طالب چي دحضرت عليرض زوی اوداسلام دستر پیغمبر حضرت محمدص لمسئ دی ترخپل پلار وروسته په ۴۰هجري ق کال کي دخلافت ګدۍ ته ورسېدی . نوموړی دهجرت په دریم کال کله چي دروژې میاشتي ۱۵نېټه وه نړۍ ته سترګي پرانیستلې اوپه ۵۰هجري ق کال کي دصفر پر۷نېټه باندي وفات سو . دحسن رض لمړنئ ژوند حضرت حسنرض دحضرت محمدص لمړنئ لمسئ اودحضرت علي ترټولو مشرزوی بلل کیږي چي له حضرت فاطمة الزهراء څخه یې زوکړی دی . رسول اکرمص دحضرت حسنرض دپیدایښت په ورځ باندي دحضرت عليرض کورته تشریف یووړ اوهلته یې پرحسن باندي دغه نوم کښېښاوه . رسول اکرم ص له حضرت حسنرض سره ډېره مینه کول اوپه یومبارک حدیث شریف کي یې فرمایلي دي چي حسن اوحسین دجنتي ځوانانو سرداران دي . دحضرت محمدص تر رحلت وروسته حضرت حسنرض دلږعمر هلک ووچي حضرت محمدص له فاني نړۍ څخه کوچ وکړ اوترهغه وروسته حضرت حسنرض خپل راتلونکي ژوند په عبادت اوفتوحاتو سره پيل کړ . نوموړي د دریم راشدخلیفه حضرت عثمان په وخت کي دشمالي افریقا اوطبرستان په فتوحاتو کي هم برخه واخیستل اوکله چي هغه مبارک شهید سو بیایې له خپل پلارسره اوږه پر اوږه کار باندي کاوه چی په دې موده کي یې دجمل اوصفین په تاریخي جګړو کي خپل ونډه اداکړه . دحضرت حسن رض خلافت اوسوله په اسلامي نړۍ کي دحضرت عثمان رض په شهادت سره دمسلمانانو ترمنخ تاوتریخوالی زور واخیست اودحضرت علیرض اومعاویهرض په منځ کي شخړي راغلې چي په دې کش مکش کي څه ناڅه اصحاب هم په شهادت ورسېدل خومعاویهرض ترپایه دحضرت عليرض خلافت ته تسلیم نسو اوخپله غوښتنه یې چي دحضرت عثمان رض غچ اخیستل وه پرلپسې تکرارول . ددوی همدغه اختلافات روان وه چي حضرت عليرض دیوفتنه ګر شخص چي عبدالرحمن بن ملجم نومېدی له لوري په شهادت ورسېدی اوپه دې سره دخلافت چاري حضرت حسنرض ته پاته سوې . حضرت حسنرض چي داسلامي نړۍ اختلافات یې ښه درک کړي وه پوهېدی چي دمعاویهرض سره شخړه نورهم دمسلمانانو ویني بهوي اوباید دغه وینو ته دپای ټکئ کښېښودل نودهمدې لپاره یې حضرت معاویهرض ته حال واستاوه اودیو شمېر شرطونو پربنسټ یې خلافت په رسمي توګه ورته وسپاره چي په دې سره دمسلمانانو قتل او وژنه ترډېره پوري ودرېدل اوحضرت حسنرض خپل مسئولیت په ښه توګه ادا کړ. دحضرت حسن رض شهادت دحضرت حسن رض دشهادت په باره کي ژور اختلاف شتون لري اوپه دقیقه توګه نه ده څرګنده چي نوموړی چاپه شهادت ورساوه خوداهل السنت مسلمانانو په غالب ګومان دحضرت حسنرض په شهادت کی ترډېره پوري دعراقیانو لاس وو کوم چي له ده سره یې پرسوله باندي خپله ناراضي ښکاره کړه البته دغه قول داکثرو تاریخ پوهانو په حواله ذکرسوی دی. والله اعلم بالصواب دحضرت حسنرض کورنۍ حضرت حسن رض دقریشو له بني هاشم قبیلې څخه وو چي په نسب کي دمور اوپلار له طرفه درسول اکرمص په کورنۍ پوري مربوط ګڼل کیږي . دنوموړي نیکه ابوطالب نومېدی چي عبدالمطلب زوی اودحضرت محمدص سکه اکا وو . حضرت حسنرض پخپل ژوندکي څوځله واده کړی دی اوډیري مېرمني یې درلودې چي له هغوی څخه یې همدومره ډېر اولادونه هم پيداسوي دي خومشهوره اولادونه یې حسن، قاسم، محمد اوزید نومېدل . دحضرت حسنرض دنسب سلسله په دې ډول ده : حسن بن علی بن ابی طالب بن عبدالمطلب بن هاشم بن عبدمناف بن قصی بن کلاب بن مرة بن کعب بن لوی بن غالب بن فهر بن مالک بن قریش بن کنانه بن خزیمه بن بن مدرکه بن الیاس بن مضر بن نزار بن معد بن عدنان ............. او همداسي ترابراهیمع پوري
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: کائنات
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%DA%A9%D8%A7%D8%A6%D9%86%D8%A7%D8%AA
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: کائنات کائنات دکائن حمع ده چي په لغت کي دنړۍ نوې پیداسوې پېښه اویاهم دنامحدوه فضاء په غېږه کي لیدونکو موادوته ویل کیږي . په صاصطلاح کي کائنات دټولو هغه موجوداتو پیدایښت چي دفضاء په غېږه کی په جسمي اومادي ډول ژوند کوي عبارت له کائنات څخه دي .
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: عثمان خان کاکړ
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%B9%D8%AB%D9%85%D8%A7%D9%86%20%D8%AE%D8%A7%D9%86%20%DA%A9%D8%A7%DA%A9%DA%93
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: محمد عثمان خان کاکړ یو نامتو پښتون ملتپاله سیاستوال و. نوموړی په کال ۱۹۶۱ میلادي کې د سهېلي پښتونخوا بلوچستان کله سیف الله ږوب ولسوالۍ په مسلم باغ نومې سیمه کې زوکړی وو. د پلار نوم یې سردار عبدالقیوم خان کاکړ و. په خټه سرګړی کاکړ و. ښاغلی کاکړ د پښتونخوا ملي عوامي ګوند ایالتي مشر صوبایي صدر او د پښتون ژغورنې غورځنګ فعال غړی هم و. نوموړي د محکومو قامونو لپاره یو اوچت غږ و. زدکړې: نوموړي خپلې لومړی زدکړې په ځایي ښوونځي کې بشپړې کړې بیا تر لسم ټولګي پورې خپلې زدکړې د کوټې له اسلامیه ښوونځياسلامیه هایی سکول څخه وکړې. نوموړي په اقتصاد کې له کوټې پوهنتون څخه د ماسټرۍ تر کچې زدکړې وکړې وروسته یې بیا په کال ۱۹۸۷ میلادي کې د کوټې ښار د قانون له پوهنځي څخه د قانونپونېوکالت بریالیکسند تر لاسه کړ. ښاغلي عثمان کاکړ له بهاولپور څخه د انجنئیرنګ سند هم تر لاسه کړی و. نوموړي د زدکړو پر وخت د پښتون ملتپاله زدکونکو سازمان پښتون سټوډنټس آرګنائزیشن غړیتوب ځانته غوره کړو او بیا د یاد سازمان د یونټ سیکرټري مشر شو وروسته بیا په نوموړي سازمان کې پر بېلا بېلو څوکیو د مشر په توګه کار وکړ. سیاسي فعالیت: عثمان خان کاکړ له زدکړو او د زدکړیالانو د سازمانپښتونخوا سټوډنټس آرګنائزیشن څخه له فراغت وروسته په کال ۱۹۸۶ میلادي کې په باقاعده توګه په پښتون ملتپاله ګوند پښتونخوا ملي عوامي ګوند کې د ګډون اعلان وکړ. په یاد ګوند کې د فعاله رول لرلو په علت د ګوند ایالتي مشر صوبایي صدر وټاکل شو او وروسته بیا مرکزي سیکتر هم شو. ښاغلي عثمان کاکړ د پاکستان د هغه وخت پوځي دکتاتور جنرال ضیاءالحق پر ضد هم په سیاسي هلوځلو کې برخه درلوده. نوموړي په ایالتي ټاکنو صوبایي انتخاباتکې برخه واخسته خو بریالی نه شو. په کال ۲۰۱۵ میلادي کې د پاکستان د مشرانو د جرګې سینټ آف پاکستان غړی وټاکل شو چې د کال ۲۰۲۱ میلادي تر لومړیو میاشتو پورې پر یاده څوکۍ پاتې شو. نوموړي په کال ۲۰۱۸ میلادي د پاکستان د مشرانو جرګې د مرستیال مشر په ټاکنو کې برخه واخسته چې په لژ رایو سره نابریالی اعلان شو. مړینه: نوموړی پر ۲۱م جون کال ۲۰۲۱ میلادي کې د کراچۍ ښار په آغا خان روغتون کې پر سر د سختو ټپونو له عمله ساه ورکړه د ټپونو علت یې لا څرګند نه دی. سرچینې: بی بی سی اردو تړونیلنک
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: هزاربز
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D9%87%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B2
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: هزاربز د افغانستان د مشرقی ولایت د ننګرهار د روداتو ولسوالای اوسیدنکی یو کوچی قوم دی چی له سلهاوو کلونو د رودات ولایت بړو کلی کی هستوګنه لری هزاربز پشتانه کوچیان دی چی اوس په سوداګریزو چارو بوخت دی د نړی بر سطحه هزاربز کوچیان بین المللی بیژندل شوی سوداګر لری چی بیلګه لاندی محترمین دی عبدالرحمان الکوزی ګروپ مشر نجیب ضراب حبیب ګلزار شرکت ګلبهار حبیبی ورونه حاجی جلات او جعفر ورونه د افغانستان ترینګلی حالاتو هزاربز کوچیان هجرت ته مجبور کړل چی ډیری د پاکستان پښاور حیات اباد ته ګډوال شول او یو شمیر یی اروپایی هیوادونو انګلستان. جرمن. فرانسه. ایرلند. بلجیم. او ختی امریکا او کانادا ته هجرتونه وکړل دوی وزیر محمدګل خان سره نژدی تعلقات درلودل په ایرانی تاریخ کی هزاربز د هزاربذ پر نوم کارول شوي چي هخامنشيانو دا نو لوی وزیر یا لوی قومندان ته کاروي کوم چي د زر نفرو قومانده یا مشري کوي ښايي هزاربز هم هزاربذ وي
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: دنده
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%AF%D9%86%D8%AF%D9%87
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: دنده هغه مشخص کار چې کوم کس ته د کولو لپاره سپارل شوی وي دنده یا وظیفه ورته ویل کېږي. دنده ډېر ډولونه لري. ډولونه: ۱. دولتي دنده ۲. شخصي دنده ۳. نیم دولتي دنده او داسې نورې
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: جهاد
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%AC%D9%87%D8%A7%D8%AF
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: جهاد د عربي له ویيکلیمې جدوجهد څخه اخستل شوی دی چې مانا یې د یو ښه کار د تر سره کولو لپاره خپلې بشپړې هلېځلې کول دي خو په اصطلاحي مانا کې له جهاد څخه مراد د اسلام د سپېڅلي دین د سر لوړۍ لپاره له کفارو سره جګړه کول دي. د جهاد اړوند په قرآن مجید او احادیثو مبارکو کې ګڼ شمیر احکامات شتون لري خو له بده مرغه په وروستیو لسیزو کې په افغانستان او پښتونخوا کې د جهاد له سپېڅلي نامه څخه ځینې اورپکو ډلو او استخباراتي کړۍ ناوړه ګټه اخستې او د افغان دولت، ولس او ملي شتمنیو پر ضد یې د جهاد په نوم خونړۍ جګړه روانه کړېده چې په کار کې ځینې ناپوهه ولسي وګړي هم د دوی ملګرتیا کوي. د جهاد ډولونه: ۱. جهاد باالسیف: د تورېوسلواله مبارزه په وسیله جهاد ته وایي. دې ډول جهاد ته په قرآن کریم کې قتال هم ویل شوي دي دا جهاد د دین د دښمنانو کفارو خلاف وي. ۲. جهاد بالنفس: د خپل سر په بیه جهاد ته ویل کېږي جهاد باالسیف او جهاد باالنفس کابو یو ډول جهاد دی ۳. جهاد بالمال: د مال او شتمنۍ په مرسته جهاد ته وایي. د دین د کار مالي مرسته کول جهاد بالمال کې شمېرل کېږي ۴. جهاد بالقلم: د قلم په مرسته جهاد د حق خبرې خپرولو ته ویل کېږي.
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: یعقوبي
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%DB%8C%D8%B9%D9%82%D9%88%D8%A8%D9%8A
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: احمدبن ابی یعقوب بن جعفر داسلامي نړۍ په تاریخ کي دنهمي زیږدیزي پېړۍ نوموتی تاریخ پوه وو چي په عباسي خلافت کي یې ژوند تېرکړی دی . دیعقوبي ژوند دیعقوبي دپیدایښت نيټه په دقیقه توګه نه ده معلومه البته دومره څرګنده ده چي نوموړي په دریمه هجري پېړۍ کي ژوندکړی دی اودژوندانه پړاوونه یې اکثره په مصر، بغداد او ارمینیا کي تېرسوي دي . دیعقوبي پلار دتاریخونوپه حواله په عباسي دربار کي دنده درلوده چي وروسته دغه دنده یعقوبي ته پاته سول خوداهم نه ده څرګنده چي یعقوبي په کومه نېټه عباسي دربارته لاره پیداکړه . دپيدایښت ترڅنګ دیعقوبي دمذهب په اړه هم اختلافات شتون لري چي پردې بنسټ ځینو تاریخ پوهانو نوموړی شیعه اوځینو هم سني مسلمان معرفي کړی دی . دیعقوبي پوهه او علمي آثار کتابونه یعقوبی په دریمه هجري پیړۍ کي دمسلمانانو له سترو جغرافیه پوهانو اوتاریخ پوهانو څخه ګڼل کېدي اودخپل ژوند په دوران کي یې په دې اړه څوکتابونه هم تالیف کړي دي چي نومونه یې په لاندي ډول دي : ۱البلدان ۲مشاکلة الناس لازمانهم ۳التاریخ ۴المسالک والممالک ۵فتح افریقیه واخبارها ۶اخبارالطاهرین ۷اخبارالامم السالفه ۸اخبار بلادالروم په ټولو کتابونوکي یې البلدان زیات مشهوره دی چي پکښي دجغرافیې په اړه معلومات شتون لري.
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: د افغانستان شاهي واکمني
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%AF%20%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%20%D8%B4%D8%A7%D9%87%D9%8A%20%D9%88%D8%A7%DA%A9%D9%85%D9%86%D9%8A
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: دافغانستان شاهي دولت په ۱۹۲۶زیږدیزکال کي دافغان واکمن امان الله خان له لوري رامنځ ته اوپه ۱۹۷۳ز کال دشهید داوودخان له لوري دیوې کودتا په پایله کي لمنځه ولاړ . دشاهي دولت پیل دافغانستان واکمن امان الله خان چي دامیرحبیب الله خان زوی اود عبدالرحمن خان لمسئ ګڼل کیږي په ۱۹۱۹ز کال کي یې دخپل هیواد خپلواکي له انګرېزانو څخه ترلاسه کړه چي تردې پیښي اووه کاله وروسته دنوموړي په هڅه دافغانستان شاهي واکمني رامنځ ته سول . امان الله خان په ۱۹۲۱ز کال کي دانګلستان برطانیا سره دیو تړون پربنسټ دخپل هیواد خپلواکي په رسمي توګه لاسته راوړل اوترټولو دمخه یې افغانستان کي داصلاحاتو یوه لړۍ راپیل کړه . نوموړي غوښتل چي دخپلو اصلاحاتو په مټ افغانستان یو ازاد ډیموکراټ هیواد وګرځوی اوپه دې ترځ کي له ترک اوجرمني دولتونو څخه ډېر اغېزمن وو . امان الله خان په ۲۱کلنۍ کي دمحمودطرزي دلور ملکه ثریا سره واده وکړ اوپه ۲۷کلنۍ کي دافغانستان پاچا سو خو نوموړي پردومره لږعمر بیاهم له پوهي سره ډېره مینه درلوده اوغوښتل یې چي په نوي شاهي دولت کي دافغانستان دخلکو لپاره په ټولنیز اوسیاسي ژوند کي پراخ بدلونونه راولي . څرنګه چي په افغانستان کي قبیلوي ژوند له وخته ریښي درلودې اوله بلي خوا امان الله خان یوشمېر داسي قوانین هیواد ته راوړل چي دخلکو له مذهبي اوقبیلوي اساساتو سره په ټکرکي وه له همدې کبله امان الله خان ونه توانېدی چي خپل ډیموکراټیک اصلاحات سرته ورسوي اوپه هیوادکي ستره غوغا پیل سوه، ددغه غوغا ترشا انګرېزانو په پوره ځواک سره لاس درلود اوڅه عمر وروسته دحبیب الله کلکاني په نوم شخص پرامان الله خان باندي کودتا وکړه چي په دې سره دامان الله خان دولت ونړېدی اوپه افغانستان کي حالات دګډوډي لوری ته ولاړل . دنادرخان شاهي دولت دحبیب الله کلکاني له لوري دګډوډۍ رامنځ ته کولو لږعمر نه وو تېرسوی چي دامان الله خان دحکومت یوبل چارواکی نادرخان له فرانسې څخه راغلی اوپه لنډوخت کي یې دحبیب الله کلکاني دښورښ مخ ونیول . نادرخان وتوانېدی چي افغانستان یوځل بیا ارام اودحبیب الله کلکاني واک په مطلق ډول وپرځوي چي په دې ترځ کي حبیب الله کلکانئ هم ووژل سو . دکلکاني تروژلو وروسته نادرخان څلورکاله حکومت وچلاوه اوځیني هغه قوانین یې چي دامان الله خان له لوري دولس لپاره ټاکل سوي وه لمنځه یووړه ځکه دغه قوانینو دولس له کلتور اومذهب سره هیڅ اړخ نه لګاوه اونادرخان په افغانستان کي دیوشمېر تازه قوانینو په رامنځ ته کولو باندي افغان ولس ته قناعت ورکړ. ترڅلورکاله وروسته نادرخان دیو هزاره زده کوونکي له لوري دیوچریکي برید په پایله کي ووژل سو او دواک چاري دنادرخان زوی محمدظاهرشاه ته پاته سولې . دظاهرخان شاهي دولت ظاهرشاه د۱۹ کلونو په عمر دافغانستان واکمنۍ ته ورسېدی اونژدې څلوېښت کاله دواک چاري په غاړه درلودې . دنوموړي په واکمني کي افغانستان ته دروسانو پراخه مرستي راغلې اوپه سیمه کي افغانستان یو روس پلوه هیواد حیثیت غوره کړ البته دغه حیثیت په خپلواکه توګه وو او روسانو دنورو جمهوریتونو په څېر افغانستان ترخپل لاس لاندي نه باله . ظاهرشاه تر۴۰ کاله واکمني وروسته په ۱۹۷۳ز کال کي محمد داوودخان له لوري دیو کودتا په ترځ کي له واکه وغورځېدی اوخپل پاته عمریې په اروپا کي تېر کړ څوچي اخر دحامد کرزي په حکومت کي وفات او خاورو ته وسپارل سو . د افغانستان شاهي واکمني