user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: د چین کورنۍ جګړه
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%AF%20%DA%86%DB%8C%D9%86%20%DA%A9%D9%88%D8%B1%D9%86%DB%8D%20%D8%AC%DA%AB%DA%93%D9%87
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: د چین کورنۍ جګړه د چین جمهوري دولت او د چین هېواد د کمونست ګوند ځواکونو ترمنځ د کومینتانک په مشرۍ رامنځته شوه، چې له ۱۹۲۷ ز کال نه وروسته یې په دوامداره توګه دوام وکړ. دا جګړه له یوه لنډ ځنډ سره په دوو پړاوونو وېشل کیږي: د ۱۹۲۷ ز کال له اګست نه تر ۱۹۳۷ ز کال پورې، شمال ته د لېږل شوي ځواک په لړ کې د او یووالی له منځه ولاړ او ملتپالو د چین ډیره برخه تر واک لاندې راوسته. له ۱۹۳۷ نه تر ۱۹۴۵ ز کاله پورې دښمنۍ تر ډېره حده ودرول شوه، ځکه چې د دویمې نړیوالې جګړې په اوږدو کې د متفقینو په مرسته پر چین باندې د جاپان د یرغل پر وړاندې دویمې متحدې جبهې جګړه وکړه؛ خو په هغه وخت کې هم د او ترمنځ همکاري ډېره کمه وه او د هغوی ترمنځ وسله والې نښتې دود وې. په چین دننه د اختلافاتو د ډېروالي لامل دا و، چې د جاپان په ملاتړ یو لاسپوڅی دولت، چې مشري یې د وانګ جینګوي په نامه کس کوله رامنځته شو تر څو د چاپان تر ښکېلاک لاندې د چین ځینې سیمې تش په نامه اداره کړي. همدا چې په نږدې وخت کې د جاپان د ماتې څرک ولګېد، نو د چین کورنۍ جګړه سمدلاسه بیا پیل شوه او له ۱۹۴۵ ز نه تر ۱۹۴۹ ز کاله پورې د جګړې په دویم پړاو کې برلاسی شو، چې په عمومي توګه د چین کمونیستي انقلاب بلل کېږي. کمونیستانو د چین د اصلي خاورې کنټرول ترلاسه کړ، چې په ۱۹۴۹ ز کال کې یې د چین د خلکو جمهوریت رامنځته کړ او په دې توګه د چین د جمهوریت مشرتابه یې دې ټه اړ کړ، چې د تایوان جزیرې ته شاتګ وکړي. د ۱۹۵۰ لسیزې په پیل سره د تایوان د تنګي دواړو غاړو ترمنځ یو دوامداره سیاسي او نظامي کړکیچ رامنځته شو، داسې چې په تایوان کې او د چین په اصلي برخه کې دواړو په رسمي ډول د ټول چین د قانوني حکومت ادعا وکړه. د تایوان د تنګي له دویم کړکیچ وروسته دواړو په رسمي توګه په ۱۹۷۹ ز کال کې اوربند وکړ، په دې توګه د هیڅ ډول اوربند یا سولې کوم تړون د دواړو تر منځ لاسلیک نه شو. شالید د چینګ سترواکۍ له ړنګېدو او د ۱۹۱۱ ز کال له انقلاب وروسته، سن یات سین د چین د نوي جمهوریت ولسمشر شو، او تر هغه لږ ځنډ وروسته یوان شیکای د هغه ځای ناستی شو. یوان په چین کې د پاچاهۍ یا سلطنت بیا راګرځولو لپاره لنډمهالې هڅې وکړې خو په پای کې ناهیلی شو، په چین کې د هغه له مړینې وروسته په ۱۹۱۶ ز کال کې د واک پر سر جګړې پیل شوې. کو مینتانګ د سن یات سین په مشرۍ ګوانګزو کې نوی حکومت ددې په موخه رامنځته کړ، ترڅو له هغو جنګ سالارانو سره، چې د چین په لویو برخو کې یې واکمني کوله او د یو قوي مرکزي حکومت د جوړولو مخه یې نیوله سیالي وکړي. وروسته له دې چې د سین یات سین هڅې له لوېدیځو هیوادونو نه د مرستې د ترلاسه کولو په برخه کې له پامه وغورځول شوې، هغه شوروي اتحاد ته مخه کړه. په ۱۹۲۳ ز کال کې په شانګهای کې سن یات سین او د شوروي استازي ادولف جوف د سن ژوف په منشور کې چې د کمینترن او تر منځ د مرستې او همکارۍ تړون و شوروي د چین د یووالي په برخه کې له چین سره د مرستې او همکارۍ ژمنه وکړه، په ۱۹۲۳ ز کال کې د کمونست استازي میخایل بورودین د شوروي اتحاد کمونست ګوند په لیکو کې د او دواړو په بیا تنظیمولو او یوځای کولو کې مرسته وکړه. چې په پیل کې یوه مطالعاتي ډله وه له سره په ګډه یې لومړۍ متحده جبهه جوړه کړه. په ۱۹۲۳ ز کال کې، سن د چیانګ کای شیک په نامه خپل یو مرستیال د څو میاشتو نظامي او سیاسي مطالعاتو لپاره مسکو ته واستاوه. چیانګ بیا د نظامي اکادمۍ مشر شو، چې د نظامي مشرانو راتلونکی نسل یې روزه. شوروي دې اکادمۍ ته درسي مواد او مناسب تجهیزات لکه وسلې برابرې کړې. همدارنګه هغوی په ډېریو تخنیکي برخو کې ګڼ شمېر ډلې وروزلې. په دې مرستې سره سن یات سین د ګوند یو پوځ رامنځته کړ، چې په دې توګه یې تمه درلوده، ترڅو جنګسالاران په نظامي توګه مات کړي. د غړي هم په دې اکادمۍ کې موجود وو او ډېری یې استادان شوو، له هغې ډلې ژو اېنلای دی چې د سیاسي برخې ښوونکی شو. د کمونست غړو په شخصي توګه له سره د یوځای کېدو اجازه درلوده. خپله هغه وخت لا کوچنی و او په ۱۹۲۲ ز کال کې یې ۳۰۰ غړي درلودل، تر ۱۹۲۵ ز کاله پورې یې یوازې ۱۵۰۰ غړي درلودل، خو تر ۱۹۲۳ ز کاله پورې شاوخوا ۵۰،۰۰۰ غړي درلودل. همدا راز په ۱۹۲۵ ز کال کې د سن له مړینې وروسته په کیڼ او ښي اړخو حرکتونو ووېشل شو. د غړي په دې اړه اندیښمن وو، چې شوروي به هڅه کوي چې د له لارې له دننه له منځه یوسي. بیا د شمالي کمپاین پر وړاندې مخالفت سره خپل حرکتونه پیل کړل او د ګوند په یوې غونډه کې د هغو پر ضد یو پریکړه لیک تصویب کړ. بیا د ۱۹۲۷ ز کال په مارچ میاشت کې خپله دویمه ګوندي ډله ییزه غونډه جوړه کړه، چې په دې غونډه کې شوروي د شمالي کمپاین پر وړاندې د پریکړه لیکونو په تصویبولو او دغه راز د چیانګ د واک محدودولو په برخه کې مرسته وکړه، چې په دې توګه دا څرګنده و، چې به په واضح توګه ډېر ژر ووېشل شي. په دې ټوله موده کې شوروي اتحاد د چين پر کمونست ګوند ډېر اغېز درلود. دوی د چین د کمونست ګوند ملاتړ لپاره پیسې او جاسوسان واستول. د دوی له ملاتړ پرته، ښایي کمونیست ګوند ناکام شوی وای. دا ټول موارد په هغه وخت کې د چین د نورو کمونستي ګوندونو اړوند اسناد ښيي، چې یوې ډلې له ۱۰،۰۰۰ غړو سره د شوروي اتحاد د ملاتړ نه لرلو له امله ماته وخوړه. د شانګهای ټول وژنه او شمالي پلاوی د ـ ترمنځ سیالۍ د ۱۹۲۷ ز کال په لومړیو کې په انقلابي صفونو کې د درز او وېش لامل شوې. د او د چپ اړخه ډلو پریکړه وکړه، چې د دولت مرکز او پلازمېنه له ګوانګزو نه ووهان ښار ته انتقال کړي، یعنې هغه ځای ته چې د کمونیستانو نفوذ هلته ډېر او پیاوړی و. په دې توګه چیانګ او لی زونګرین، چې لښکرو یې د سن چوان فانګ په نامه جنګسالار ته ماتې ورکړه، نو ختیځ خوا ته د جیانګشي پر لور یې حرکت وکړ. کیڼ اړخو په کې د کمونیستانو د نفوذ له منځه وړلو په هکله د چیانګ غوښتنه رد کړه او چیانګ دوی له شوروي اتحاد نه د امر په اخیستلو سره د سن یات سین خلکو له درې اصولو سره په خیانت کولو محکوم کړل، د مایو تسه تونګ په وینا د په کمپ یا اردوګاه کې د کمپ په پرتله د چیانګ زغم د هغه د واک په ډېرېدو سره راکم شوی دی. د اپريل میاشتې په اوومه نېټه چيانګ او د څو نورو مشرانو يوه غونډه ترسره کړه او د دې غونډې په ترڅ کې يې داسې وړانديز وکړ، چې کمونیستي فعاليتونه له ټولنيز او اقتصادي پلوه تخریبوونکي دي او د ملتپاله انقلاب دوام لپاره بايد دا فعالیتونه بند شي. د اپريل په ۱۲مه نېټه په شانګهای کې د جنرال بای چونګ شي په هدایت سره په کې د کمونست ګوند ګڼ شمېر غړي د سلګونو نيولو او اعدامونو له لارې له منځه لاړل، چې هغه د اپرېل د ۱۲مې نېټې پېښه د سپینې ترهګرۍ یا د شانګهای ټول وژنې په نامه یاده کړه. دې پیښې د چیانګ او د د کیڼ اړخې ډلې مشر وانګ جینګ وي، چې د ووهان ښار کنټرولوونکی و د دواړو ترمنځ یې درز او جنجال لا پراخه کړ. په پایله کې د کیڼ اړخ هم د غړي د ووهان له حکومت نه وشړل، چې په خپل وار سره د چیانګ کای شیک په وسیله دا حکومت ړنګ شو. د جنګ سالارانو پر وړاندې خپله مبارزه بیا پیل کړه او د ۱۹۲۸ ز کال په جون میاشت کې یې بیجینګ ونیو. د ختیځ چین ډېری برخې ډیر ژر د نانجینګ مرکزي حکومت تر کنټرول لاندې راغلې چې د چین د یوازیني قانوني حکومت په توګه په رسمیت وپیژندل شو. د حکومت د سن یات سین په موافقې سره، د انقلاب د درېیو پړاوونو فورمول اعلان کړ: نظامي یووالی، سیاسي واک، او د اساسي قانون ډیموکراسۍ.