nassimjp/pashto-wikipedia-sft huggingface dataset:
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: ۱۶ سلواغه
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%DB%B1%DB%B6%20%D8%B3%D9%84%D9%88%D8%A7%D8%BA%D9%87
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: پېښې زېږېدنې مړينې رخصتيانې باندنۍ تړنې
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: ۱۷ سلواغه
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%DB%B1%DB%B7%20%D8%B3%D9%84%D9%88%D8%A7%D8%BA%D9%87
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: پېښې زېږېدنې مړينې رخصتيانې باندنۍ تړنې
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: ۱۹ سلواغه
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%DB%B1%DB%B9%20%D8%B3%D9%84%D9%88%D8%A7%D8%BA%D9%87
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: پېښې زېږېدنې مړينې ۱۳۸۸ - پښتون ليکوال، شاعر او سياستپوه اجمل خټک د ورپېښې ناروغۍ له امله ومړ رخصتيانې باندنۍ تړنې
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: وری (مياشت)
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D9%88%D8%B1%DB%8C%20%28%D9%85%D9%8A%D8%A7%D8%B4%D8%AA%29
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: د افغانستان په رسمي کليز کې وری د لمريز لېږدي کال لومړۍ مياشت ده چې ۳۱ ورځې لري او د همدغې مياشت پيل له نوروز يا د بزگر له ورځې څخه کېږي. رخصتيانې د وري ۱- د نوي کال ورځ نوروز. د وري ۱- د نژاد پرستۍ رسيزم ضد نړيواله ورځ. د مارچ ۲۱ د وري ۱ - د شعر نړيواله ورځ د مارچ ۲۱. د وري ۱۸- د روغتيا نړيواله ورځ. د اپريل ۷.
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: غويی (مياشت)
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%BA%D9%88%D9%8A%DB%8C%20%28%D9%85%D9%8A%D8%A7%D8%B4%D8%AA%29
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: د افغانستان په رسمي کليز کې غويی د لمريز لېږدي کال دويمه مياشت ده چې ۳۱ ورځې لري. رخصتيانې د غويي ۳ - د ښوونکي او معارف، همدارنگه د کتاب او د کتاب د چاپ د حقوقو ورځ د اپريل ۲۳. د غويي ۶ - په ايټاليا کې د غازي امان الله خان مړينه. ۶۲۱۳۳۹ د غويي ۷ - د غويي ثور انقلاب ۱۳۵۷ ل.. د غويي ۸ - افغانستان ته د مجاهدينو راتگ او د صبغت الله مجددي قدرت ته رسېدل. ۱۳۷۱ د غويي ۱۱ - د کروندگرو نړۍ واله ورځ. د مۍ اوله. د غويي ۱۳- د مطبوعاتو د آزادۍ نړۍ واله ورځ. د مۍ ۳. د غويي ۱۴- د شهيدانو او معلولينو ورځ . د غويي ۱۷ - د صحت نړۍ واله ورځ د مۍ ۷. د غويي ۱۸ - د سرې مياشتې نړۍ واله ورځ. د مۍ ۸. د غويي ۲۰ - د مور ورځ د مۍ ۱۰. د غويي ۲۵ د کورنيو نړۍ واله ورځ.
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: غبرگولی (مياشت)
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%BA%D8%A8%D8%B1%DA%AF%D9%88%D9%84%DB%8C%20%28%D9%85%D9%8A%D8%A7%D8%B4%D8%AA%29
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: د افغانستان په رسمي کليز کې غبرگولی د لمريز لېږدي کال درېيمه مياشت ده چې ۳۱ ورځې لري. رخصتيانې د غبرگولي ۳- غازي امان الله خان ايټاليا ته مهاجر شو. د غبرگولي ۲۳ - د مور ورځ. په افغانستان کې د غبرگولي۳۰ - د مهاجرينو نړۍ واله ورځ ۲۰ د جون.
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: چنگاښ (مياشت)
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%DA%86%D9%86%DA%AF%D8%A7%DA%9A%20%28%D9%85%D9%8A%D8%A7%D8%B4%D8%AA%29
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: د افغانستان په رسمي کليز کې چنگاښ سرطان د لمريز لېږدي کال څلورمه مياشت ده چې ۳۱ ورځې لري. رخصتيانې د چنگاښ ۵ - د نشه يې توکو پر ضد د مبارزې ورځ. د جون ۲۶ د چنگاښ ۲۰- د نړۍ د نفوذ ورځ د جولای ۱۱. د چنگاښ ۲۶ نېټه د سردار محمد داود خان پاڅون ۱۳۵۲ لمريز.
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: زمری (مياشت)
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%B2%D9%85%D8%B1%DB%8C%20%28%D9%85%D9%8A%D8%A7%D8%B4%D8%AA%29
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: د افغانستان په رسمي کليز کې زمری اسد د لمريز لېږدي کال پينځمه مياشت ده چې ۳۱ ورځې لري. رخصتيانې د زمري ۲۱ - د ځوانانو نړيواله ورځ ۱۲ د اگست. د زمري ۲۸ - د گران هېواد افغانستان د خپلواکۍ د بېرته گټلو د جشن ورځ ۱۲۹۸ لمريز لېږدي.
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: وږی (مياشت)
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D9%88%DA%96%DB%8C%20%28%D9%85%D9%8A%D8%A7%D8%B4%D8%AA%29
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: د افغانستان په رسمي کليز کې وږی د لمريز لېږدي کال شپږمه مياشت ده چې ۳۱ ورځې لري. رخصتيانې د وږي ۹ - د پښتونستان ورځ. اگست ۳۱. د وږي ۱۷ - د زده کړې او رسنيو نړيواله ورځ. سپتمبر ۸ د وږي ۲۰ - د امريکا د متحده ايالاتو پر نړيواله سواگريزه منځۍ ترهرگري بريد د ۲۰۰۱ زېږدي کال د سپتمبر ۱۱. د وږي ۲۴ - د آزادۍ نړۍ واله ورځ د سپتمبر ۱۵ د وږي ۲۵ - د حفيظ الله امين کودتاه په نورمحمد تره کي ۱۳۵۹ هـ . ل. د وږي ۳۰ - د سولې نړۍ واله ورځ. ۲۱ د سپتمبر د وږي ۳۱ - د ايران او عراق د جنگ پيل ۱۳۵۹ هـ ل.
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: تله (مياشت)
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%AA%D9%84%D9%87%20%28%D9%85%D9%8A%D8%A7%D8%B4%D8%AA%29
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: د افغانستان په رسمي کليز کې تله د لمريز لېږدي کال اوومه مياشت ده چې ۳۰ ورځې لري. رخصتيانې د تلې ۵ - د طالبانو لخوا د کابل نيول ۱۳۷۵ هـ ل. د تلې ۱۳ - د ښوونکي نړۍ واله ورځ . د اکتوبر ۵ د تلې ۱۵ - د امريکايي او نورو زبر ځواکونو لخوا په افغانستان باندې بربنډ نظامي تېری ۱۳۸۰ هـ ل. د تلې ۲۴ - د غذا نړۍ واله ورځ . د اکتوبر ۱۶
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: لړم (مياشت)
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D9%84%DA%93%D9%85%20%28%D9%85%D9%8A%D8%A7%D8%B4%D8%AA%29
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: د افغانستان په رسمي کليز کې لړم عقرب د لمريز لېږدي کال اتمه مياشت ده چې ۳۰ ورځې لري. رخصتيانې د لړم ۲ - د ملگروملتونو نړۍ واله ورځ. اکتوبر ۲۴ د لړم ۷ - د انټرنټ منځته راتگ د ۱۹۶۹ م کال داکتوبر ۲۹ د لړم ۱۲ - ۱۲۷۲ هـ ل کال د ډيورنډ د شرمه ډک تړون لاسليک. د لړم ۲۹ - د کوچنيانو نړۍواله ورځ ۲۰ د نومبر
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: ليندۍ (مياشت)
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D9%84%D9%8A%D9%86%D8%AF%DB%8D%20%28%D9%85%D9%8A%D8%A7%D8%B4%D8%AA%29
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: د افغانستان په رسمي کليز کې ليندۍ د لمريز لېږدي کال نهمه مياشت ده چې ۳۰ ورځې لري. رخصتيانې د ليندۍ ١ - د علامه محمود طرزي مړينه ١٩ ١٣١٢ د ليندۍ ٢ - د علي احمد کهزاد مړينه ٢٩١٣٦٢ د ليندۍ ٥ - د پوهاند ريښتين مړينه ٥٩١٣٧٧ د ليندۍ ۱۹ - د بشر د حقوقو نړۍ واله ورځ د ډسمبر ۱۰ د ليندۍ ٢٨ - د استاد گل پاچا الفت مړينه.
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: مرغومی (مياشت)
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D9%85%D8%B1%D8%BA%D9%88%D9%85%DB%8C%20%28%D9%85%D9%8A%D8%A7%D8%B4%D8%AA%29
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: د افغانستان په رسمي کليز کې مرغومې میاشت جدی د لمريز لېږدي کال لسمه مياشت ده چې ۳۰ ورځې لري. رخصتيانې د مرغومي ۶ - ۱۳۵۸ هـ ل. کال په افغانستان باندې د روسانو تېری او د هغوی راتلل افغانستان ته. د مرغومي ۱۰ ۱۱ - د نوي عيسوي کال لومړۍ ورځ.
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: سلواغه (مياشت)
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%B3%D9%84%D9%88%D8%A7%D8%BA%D9%87%20%28%D9%85%D9%8A%D8%A7%D8%B4%D8%AA%29
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: د افغانستان په رسمي کليز کې سلواغه د لمريز لېږدي کال يوولسمه ۱۱ مياشت ده چې ۳۰ ورځې لري. رخصتيانې د سلواغې ۲۶ - ۱۳۶۷ هـ. ل. کال ۱۵ د فبرورۍ ۱۹۸۹ م له افغانستان څخه د شورويانو د پوځونو وتل. د سلواغې ۲۵ فبرورۍ د عاشقانو ورځ. د سلواغې٢٩ - د پښتو د غزل بابا امير حمزه شينواري مړينه.
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: کب (مياشت)
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%DA%A9%D8%A8%20%28%D9%85%D9%8A%D8%A7%D8%B4%D8%AA%29
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: د افغانستان په رسمي کليز کې کب د لمريز لېږدي کال دولسمه مياشت ده چې ۳۰۲۹ ورځې لري. رخصتيانې د کب ۲- د فبرورۍ ۲۱ د مورنۍ ژبو نړۍ واله ورځ. د کب ۸ - ۱۲۵۷ هـ ل، د نابغه سيدجمال الدين افغان مړينه د ترکې په مرکز استانبول کې. د کب ۱۷ - د ښځو نړۍ واله ورځ ۸ مارچ. د کب ۱۹ - ۱۳۷۹ هـ ل د طالبانو له خوا په باميانو کې بودا د مجسمو ړنگول.
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: اېمل پسرلی
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%DB%90%D9%85%D9%84%20%D9%BE%D8%B3%D8%B1%D9%84%DB%8C
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: ايمل پسرلی په انگرېزي: يو افغان پښتو ژبی ليکوال او خبريال دی. نوموړی په پښتو ژبه ليکوالي کوي او همدا راز د لنډو کيسو څو کتابونه يې چاپ شوي دي. د ليکوالۍ تر څنگ د بي بي سي د پښتو څانگې خبريال او وياند هم پاتې شوی دی. مخينه ايمل پسرلی د افغانستان په کندوز ولايت کې زيږيدلی دی. نوموړی د نامتو پښتون شاعر او اديب محمد صديق پسرلي زوی، د پښتنو کيسه ليکوالو اسد الله غضنفر، اجمل پسرلي او د آزادۍ راډيو د خبريال او ليکوال عصمت الله څاروان ورور دی. زده کړې ايمل پسرلي د کوشنيتوب دوره په کندوز کې تېره کړې او لومړني دوه ټولگې يې په کابل کې لوستي دي. ده د پېښور له پوهنتونه د لسانس سند اخيستی دی. د نوې مېډيا په نامه يې نورې زده کړې د انگلستان په لندن کې بشپړې کړي دي. دندې اوس هم په لندن کې ژوند کوي او له بي بي سي راديو سره په کار بوخت دی. ادبي کارونه ايمل پسرلي د ١٩٩٤ کال څخه تر ١٩٩٦ کاله پورې له لندن څخه په پښتو ژبه د ډيوې مياشتنۍ مجله خپروله. هغه ډيرې لنډې کيسې ليکلې او يو ناول او د ډرامو يوه ټولگه يې هم خپره شوې ده. چاپ شوي آثار د ده د چاپ شويو کتابونو نومونه په دې ډول دي: څلورمه لار - د لنډو کيسو ټولگه بې ځالې مرغۀ - ناول ډالري معاش - د ډرامو ټولگه يو مزل دوه نړۍ - د لنډو کيسو ټولگه ناچاپه آثار پښتانه ليکوال پښتانه پښتانه خبريالان د بي بي سي راډيو خبريالان
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: ويټامين اې
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D9%88%D9%8A%D9%BC%D8%A7%D9%85%D9%8A%D9%86%20%D8%A7%DB%90
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: ويټامين اې په انگرېزي: يو دوه قطبي ماليکيول دی چې د کاربون او هايډروجن تر مېنځ يو دوه قطبي کوولنټ بانډ لري. دا د هم بڼو ماليکيولونو د کورنۍ، رېټنايډز پورې تړلی دی. رېټنايډز د دغه وېټامين پاتې سلسله بشپړه کوي. د رېټنايډز اهمه برخه د ريټانيل ډله ده چې په گڼو بڼو موندل کېږي. د حيواني اصل نه جوړو خواړو کې د وېټامين اې لويه برخه يو اېسټز، يو لومړنی ريټانيل پالميټېټ دی چې په وړه کولمه کې په الکول ريټينول بدلېږي. ويټامين اې د يو الډهيډ ريټينال په بڼه او يا هم د يو اسيد ريټينوېک اسيد په توگه هم وي. د دې وېټامين مختلوني پرووېټامينونه د بوټو نه لاس ته راغلو خوړو کې دي لکه هغه بوټي چې د کاروټېنويډ د کورنۍ په تړنگونو پورې تړاو لري شته. د ويټامين اې هر ډول بڼه د بيټا آيونون يوه کړۍ لري چې همدغې کړۍ سره د آيسوپرېنويډ زنځير تړلی دی. دا جوړښت د وېټامين اې په کړنو کې ډېر ضروري دی. د گازرو نارنجي زېړ رنگ بيټا کاروټين نومېږي. دا رنگ د دوه ريټانيل ډلې د د خپلمنځي نښلون په توگه راڅرگند شوی چې په بدن کې د ويټامين اې د کچې په لوړولو کې مرسته کوي. کله چې د ريټانيل ډله د يو ډول ځانگړي پروټين سره ونښلي بيا همدا د ليدنې د حس په درک کې لومړنۍ نور جذبونکې ماده ده او په همدې توگه د دغه مرکب نوم د سترگې د ريټينا سره هم اړيکې لري. وېټامين اې په گڼ شمېر بڼو کې موندلی شو: رېټېنول، دا د وېټامين اې هغه بڼه ده چې د حېواني خواړو د
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: خيالي دنيا(کتاب)
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%AE%D9%8A%D8%A7%D9%84%D9%8A%20%D8%AF%D9%86%D9%8A%D8%A7%28%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8%29
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: دا د ارواښاد قيام الدين خادم يو پښتو منثور اثر دی. خيالي دنيا د خادم صاحب ډير مشهور اثر دی چې د ده د منثورو آثارو مجموعه ده. دغه اثر ته د ادبي ټوټو مجموعه هم ويلاى شو. خيالي دنيا چې ټولټال ۹۴ مخونه لري، په ل. كال کې د پښتو ټولنې لخوا د ۱۰۰۰ ټوكو په شمېر د افغانستان په دولتي مطبعې کې چاپ شوى دى. د كتاب د ټولو ادبي ټوټو شمېر يې ۵۶ ته رسېږي چي هره ادبي ټوټه يې د افغاني ټولنې كړه وړه تمثيلوي. د كتاب ادبي ټوټو هره يوه يې دخپلي معنا اوهغومفاهيمو له مخې چې پكې ځاى شوي دي د پښتو ادب د پراخه بڼ رنگارنگ گلان گڼل كيږي . كه دغه اثر په دقت ولوستل شي يوه لوى سمندر ته ورته دى چي هر څه پكې موندل كيږي . خادم صاحب پدغو لنډو ادبي انځورنوکې مينه ، محبت، د ټولنيز ژوند رازونه ، آزادي، انتقاد، پرمختگ، عبادت، هنر او د ژوندانه ټولې لارې چارې لوسونکي ته ورښيي. پښتو کتابونه پښتو فلسفي کتابونه
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: کوردستان
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%DA%A9%D9%88%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: کوردستان هغه سیمه ده چې د ترکیی، ایران، عراق او سوريې ترمنځ ویشل شوی ده او د خلکو زیات شمیر یی په کردي ژبه خبری کوی. محمود کاشغري په لومړي ځل په خپل کتاب دیوان لغات الترک کې سیمه د کردانو د ځمکې په توګه یاد کړه، چیرته چې محمود کاشغري د نړۍ نقشه جوړه کړه او د عراق او الشام ترمنځ سیمه یې د ارض الکراد په توګه په نښه کړه. ارض الکراد په عربي کې د کردانو ځمکه معنی لري. د لومړي ځل لپاره د کردستان کلمه هغه وخت یاد شوه کله چې سلجوق سلطان سنجر یو نوی ولایت جوړ کړ او نوم یې کردستان و. د عراق کردستان کوردستان عراق د سوریې کردستان د ایران کودستان د ترکیې کودستان کوردستان
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: تخنيکي خبريالي
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%AA%D8%AE%D9%86%D9%8A%DA%A9%D9%8A%20%D8%AE%D8%A8%D8%B1%D9%8A%D8%A7%D9%84%D9%8A
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: تخنیکي ژورنالېزم ټولې هغه ژورنالېستي څانگې تر پوښښ لاندې نیسي چې تخنیک پکې یو رغنده رول لوبوي . لکه ترانسپورت، تېلې کومیونېکېشن، انرژي او . . . او دا چې د تخنیک په برخه کې هر ورځ ډېر چتگ پرمختگ روان دی، نو خبریالانو ته ښایي چې په دې اړه ولس ته مالومات ورکړي او دوی ته د مسلکي کسانو پوهه څرگند او ورسوي . خبريالي
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: رسنيز خبريالي
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%B1%D8%B3%D9%86%D9%8A%D8%B2%20%D8%AE%D8%A8%D8%B1%D9%8A%D8%A7%D9%84%D9%8A
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: رسنیز د رسنیو ژورنالېزم هغه ژورنالېزم ته وایي چې پر خبري رسنیو راڅرخي . خبريالي
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: موزيک خبريالي
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D9%85%D9%88%D8%B2%D9%8A%DA%A9%20%D8%AE%D8%A8%D8%B1%D9%8A%D8%A7%D9%84%D9%8A
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: موزیک ژورنالېزم له آره د کولتوري خبريالي څېرمه څانگه ده چې د موزیک په برخه کې خپلې ځانگړې بوختیاوې لري . خبريالي
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: کلتوري خبريالي
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%DA%A9%D9%84%D8%AA%D9%88%D8%B1%D9%8A%20%D8%AE%D8%A8%D8%B1%D9%8A%D8%A7%D9%84%D9%8A
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: کولتوري ژورنالېزم هغه ژورنالېزم ته وایي چې د یوه ملک کلتوري اړخونه تر څېړنې لاندې نیسي او موخه یې د کلتور پرمختگ او خپراوی دی . دغه ډول ژورنالېزم خپلې لیکنې د کره کتنې، پارترې او څېړنو په وسیله خلکو ته رسوي. خبريالي
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: پوهنيزه خبريالي
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%D9%88%D9%87%D9%86%D9%8A%D8%B2%D9%87%20%D8%AE%D8%A8%D8%B1%D9%8A%D8%A7%D9%84%D9%8A
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: هغه ژورنالېزم ته وایي چې چې علمي څېړنې، پېژندنې او رابرسېرونې خلکو ته په ټول جاج او مانا وړاندې او څرگندوي . خبريالي
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: خبريالي خپرونې
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%AE%D8%A8%D8%B1%D9%8A%D8%A7%D9%84%D9%8A%20%D8%AE%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%DB%90
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: د ژورنالېزم خپرنیز ډولونه ژورنالېزم د خپراوي له مخې پر درو ډولونو وېشنه مومي : چاپي ژورنالېزم : لکه ورځپاڼې، اوونیزې او میاشتنۍ خپرونې اوریز او وینیز ژورنالېزم : لکه رادیو او تېلویزیون برښنایي یا پر کرښه ژورنالېزم : لکه اوبپاڼې خبريالي
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: اقبال او گوېټه
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%D9%82%D8%A8%D8%A7%D9%84%20%D8%A7%D9%88%20%DA%AF%D9%88%DB%90%D9%BC%D9%87
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: علامه اقبال چې د ختیځ او لودیځ له کومو منل شویو څېرو څخه اغیزمن شوې، لدې ډلې څخه د گوېټه یو روښانه څېره ده. اقبال چې له گوېټه سره د کوم تړاو ښکارندوي کړې د هغې په رڼا کې ویلای شو چې علامه په ختیځ کې له مولانا رومي او په لودیځ کې له گوېټه څخه اغیزمن ښکاري. د گوېټه او اقبال د ذهني اړیکو بیان او د دواړو پرتلیزه څېړنه ددې کلینې سکالو دی. د آلمان جرمني ستر پوه-اندی، شاعر او فیلسوف د فرانکفورټ په مشهور ښار کې زېږېدلې دی. دې د ۸۳ کالو د اوږده عمر ښاوند وو. د علامه اقبال له پیداېښت څخه ۴۵ کاله وړاندې په ۱۸۳۲ز کال ومړ. گوېټه د قانون له زده کړې وروسته نوکري پیل کړه، او پدې د خپل کار په دوران کې د وایي مار علم دوسته ډېوک کارل ارگست سره یې لیده کاته وشوه، دډېوک کارل گوېټ خپل کور ته وباله، چې هغه هم دا بلنه ومنله. گوېټّ تر مرگه هورې په وای مار کې پاتې شو او هملته خاور ته وسپارل شو. دې په وایي مار کې په مختلفو دندو وگومارل شوو دېوک د زړه له تله دده قدر وکړ. گوېټه پدې ښار کې دومره فيلسوفان
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: گوېټه
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%DA%AF%D9%88%DB%90%D9%BC%D9%87
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: یوهان ولفانگ فون گوېټه اگست ۱۷۴۹ز کال مارچ یو المانی لیکوال او د جورج الېټ په وینا د المان له سترو لیکوالو او د وروستي بحر العلوم وو، چې پدې نړۍ کې یې ژوند کاوه. د گوېټه پوهنیز ژوندشاعري ډرامه ادبیات الهیات فلسفه انسانیزم او ساینس په څېر پوهنې تر خپل چتر لاندې راولي.. د گوېټې مهم ادبي اثر غوره ادبي اثر چې په نړیوال ادب کې ډېر زیات ستایل شوې د په نامه دوه پاړکه ډرامه ده. د گوېټې نور مشهور ادبي کارونه د هغه بېشمېره شعرونه، : . سرچینې آلماني ليکوال
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: اوېستا
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%D9%88%DB%90%D8%B3%D8%AA%D8%A7
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: اوېستا د افغان فیلسوف او د څینو په اند الهي استازي پیغمبر زردشت د لرغونو مذهبي شعرونو هغه ټولگه ده، چې یوویشت نسک کتاب یې لرل، او په نننۍ بڼه پینڅه ځانگې لري. دا پینڅه ځانگې له یَسنه چې پدې کې د زردشت ویناوی د گاهان په نامه راوړل شوي څا پرڅای شوي، یشت سرودونه، وندیداد، ویسپرد او خردهاوستا ځخه عبارت دي. د اوستا مانا د اوستا ویي خپله د اوستا په کتاب کې ندې راغلې. دا ويي د پوهې او پېژندنې په مانا دی، چې د وېدا هندي مذهبي کتاب له ویي سره په ریښه کې گډ ښکاري. د اوستا ژبه هغه ژبه چې اوستا پرې لیکل شوې د اوستا په نامه یادېږي. اوستا په دوه گړدودونو لیکل شوې، یو گړدود چې د زردشت ویناوی گاهان پرې لیکل شوي او بل گړدود نوې گړدود نومول شوې دی. اوسمهالې اوستا یو پر درېیم د ساساني پیر اوستا جوړوي. د یادولو وړ ده چې د ساسانیانو د پیر اوېستا یوویشت نسکه کتابونه لرل. بهرنې تړن د اوستا پوره متن زردشتیزم اوېستا
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: تسلسل
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%AA%D8%B3%D9%84%D8%B3%D9%84
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: تسلسل یوه فلسفي او کلامي اصطلاح ده، چې په عامه مانا کې د نه پای ته رسېدونکو چارو ټولگې ته ویل کېږي، که هغه له دواړو اړخو یا یو اړخ څخه یې پیل او پای نامالومه وي. او په ځانگړي مانا کې بیا د تسلسل ويي د داسې نه پای ته رسېدونکو چارو ترتیب ته وایي چې یو ځیر د بل لامل علت وي، او بل د بل ځیر لامل، او په همدې توگه تر ناپایه ډول سره یو د بل لامل وي. فلسفه فلسفي وییپانگه
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: ټرانس امينېشن
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D9%BC%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%B3%20%D8%A7%D9%85%D9%8A%D9%86%DB%90%D8%B4%D9%86
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: داسې دوه تعاملونه دي چې د ټرانس امينېشنامه يادېږي. لومړنی تعامل هغه دی چې د يوه امينو اسيد او يوه الفا کيټو اسيد تر مېنځ راپېښ شي. په داسې يوه تعامل کې لومړنی امينو گروپ وروستي امينو گروپ سره خپل امينو او کيټو گرپونه بدلوي؛ په دې کې بيا د امينو اسيد خپل اړونده د ته وراوړي که يو امينو گروپ له يوه امينو گروپ نه واېستلی شي، بيا يواځې الفا کو اسيد پاتې کېږي. په ژونکيميا کې ټرانس امينېشن د يو ډول ځانگړو اېنزايمونو په مرسته بشپړ کېږي. د دغو اېنزايمونو د ډلې نوم ټرانس امينېز او يا هم امينوټرانسفېرېز دی. انساني بدن خپل ۱۰ غېر ضروري امينو انه هم د ټرانس امينېشن د پروسې له لارې خپله اړتيا پوره کوي. د يوه امينو اسيد چېرالټي، د اخته کېدنو پر مهال راڅرگندېږي. په دغه تعامل کواېنزايمونو مرستيال اېنزايمونو کارېږي او دا هم يو حقيقت دی چې دا په کاينېټيکي توگه يو بشپړ تعامل دی. د ټرانس امينېشن تعامل توليد د ينېشن تعامل توليدي ماليکيول اکثراً يا آلانين، اسپارټېټ يا گلوټامېټ وي، خو د هغوی اړونده الفا کيټو اسيدونه د سونتوکيمېټابوليزم له لارې رامېنځ ته کېږي. د ټرانس امينېشن دويم تعامل داسې تعريفولی شو چې دا په اماين او امونيم مالگې سره د يوه اماين او يا امايينو يو نيوکليوفېلېک ادلون بدلون دی. د ساري په توگه، د لومړنيو اماينو يو تعامل د لومړنيو امايډو د اناينو سره کولای شو چې د دويمو اماينو په رامېنځ ته کولو کې وکار د رانيل نېکل په کارولو سره دويم متناظره اماين رامېنځ ته کېدای شي . او په پا کواټرنري امونيم مالگه د اېتانول اماين په کارولو بې الکالاينېدلای شي: سېرين او تريونين دوه داسې امينو اسيدونه دي چې تل د ټرانس امېنېشن د پروسې نه نه تېرېږي. وژونکيميا
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: اسد الله بها
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%D8%B3%D8%AF%20%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87%20%D8%A8%D9%87%D8%A7
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: ډاکتر اسدالله بها زوکړه ۱۹۴۹ زېږدي کال د ډيسمبر ۱۹، ميدان وردک ولايت - مړينه؟ د افغانستان يو پښتو ژبی ليکوال وو. مخينه ډاکتر اسدالله بها د بهاول خان زوی د ۱۹۴۹ زېږدي کال د ډسمبر په ۱۹ د وردگ ولايت وردگو د یوسف خیلو په کلي کي زیږیدلی دی او په وردگو کي بیا میر خیل دی. زده کړې خدای بښلي بها خپله لومړنۍ زده کړه د دیني علومو په برخه کي په خپله سیمه کي سرته رسولې او د منځنۍ زده کړې لپاره کابل ته ولاړ او هلته په رحمان بابا لیسه کې د شاملېلدو تر بريالۍ ازمویني وروسته په ۱۹۵۹ ز کال کې په دغه لیسه کي داخل شو او خپلې منځنۍ زده کړې یې په ۱۹۶۵ ز کال کې په بري سرته ورسولې. د لیسې تر پای ته رسولو وروسته د کابل پوهنتون د ادبیاتو په پوهنځي کي شامل شو، خو لږه موده وروسته یې سکالرشيپ واخیست او اتريش ته ولاړ. هلته یې پر ۱۹۶۵ ز کال پوهنتون ته د چمتووالي لپاره په مقدماتي درسونو پیل وکړ او له بري وروسته په ۱۹۶۷ ز کال کی د ښوونې او روزنې په څانگه کي په پوهنتون کي شامل شو. په ۱۹۷۸ ز کال کي یې خپلې لوړې زده کړې په بري پای ته ورسولې او د ښووني او روزني په ځانگه کي یې ډاکټري واخیسته. دندې - له ۱۹۷۹ تر ۱۹۸۰ کاله پوري یې د اسټریا کنټرول بانک د مخ پر وده هېوادونو د اسنادو په برخه کي کار کاوه. -په ۱۹۸۰ ز کال کي یې د ډاکټرۍ له عالي تحصیل نه پرته، د نړيوالو څېړنو په څانگه برخه کي بری ليک واخیست. - له ۱۹۸۱ تر ۱۹۸۶ کاله پورې يې د اسټریا د ښووني او روزني د بیبلیگرافي په ځانگه کې کار کاوه. - له ۱۹۸۲ تر ۱۹۹۸ ز پورې د ویانا له سندرغاړو هلکانو یا وینر سینگر کنابن سره د ښوونې او روزنې په څانگه کې د سلاکار په توگه دنده تر سره کوله. - له ۱۹۸۹ راهیسي د ویانا په پوهنتون کي د ښووني او روزني تدریس د علومو په انستیتوت کي تدریس کاوه. - له ۱۹۹۸ راهيسې یې په لیسه کي درس ورکاوه. ښاغلي بها د مخ پر وده هېوادو او په تیره بیا د سیاسي او روزنیز سیستم سلاکار او د نظر خاوند پیژندل کېده. ډاکټر بها د ۱۹۹۹ زېږدي کاله راهيسې دافغانستان د بیا ودانولو مرستی ټولني مشر پاتي شوی دی. د هغه د وړتيا او فعالیت له امله د ټولني او افغان ولس مجلې په کار کي وقفه نه ده راغلې. د ټولني د مشرتابه جرگه او نور غړي به د هېواد د دغه صادق زوی خدمتونه هیر نه کړي. مدني اکر ارواښاد ډاکټر بها واده کړی وو چې یوه لور لري: نادیه ډیوه بها، چي اوس په پوهنتون کي پر خپله ماسټرۍ کار کوي. مړينه ارواښاد ډاکټر اسدالله بها په اتريش کي د ناروغۍ له کبله د شپږ پنڅوسو کالو په عمر له دې نړۍ د تل لپاره سترگي پټې کړې. اروا يې ښاده او جنت يې ځای شه. خپروني ۱. په مخ پر وده هېوادو کي د لویانو زده کړه او سواد. ۲. بیسوادي په دریمه نړۍ کي. ۳. لوست او لیک او د ټولنې په دیموکراسۍ کي د هغو برخه. ۴. د جنوب له خوا غږ، د پرمختگ الفبا، بیسوادي په دریمه نړۍ کې. ۵. په مخ پر وده هېوادو د مغزو فرار پر ضد. ۶. د ویانا سندرغاړي هلکان، د دوی د ښووني او روزني چاپیریال. ۷. د ژوند د امکاناتو نه د گټي اخیستو لپاره روزنه. ۸. به مخ پر وده هېوادو کي د ښځو د سرنوشت ټاکني حق. ۹. دننه په استریا کي او له اسټریا نه بهر ورځپاڼو او مجلو کي بېلا بیلې مقالې. همدغه شان له ۱۹۹۹ زېږدي کاله راهیسي د افغان ولس مجله کي بېلا بیلې علمي مقالې.
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: دولت محمد لودين
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%AF%D9%88%D9%84%D8%AA%20%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%20%D9%84%D9%88%D8%AF%D9%8A%D9%86
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: دولت محمد لودين ١٣١٠ لمريز لېږدي کال د ننگرهار ولايت د کامې ولسوالي - ١٣٧٨ ل ل کال د ليندۍ ١٣ د پښتو ژبې ليکوال او ژباړن وو. محينه ارواښاد سرمحقق ډاکتر دولت محمد لودين پر ۱۳۱۰ ل ل کال د ننگرهار ولايت د کامې ولسوالۍ د انگرو په کلي کې نړۍ ته سترگې غړولې وې. لومړنۍ زده کړه يې د اخوند کلي په ښوونځي کې بشپړې کړې او وروسته يې د کابل په ښوونتون دارالمعلمين کې خپلو زده کړو ته پاينه دوام ورکړه. دندې دولت محمد لودين وروسته د شپږو کلونو لپاره د ښوونکي په توگه دنده تر سره کړه. پر ١٣٣٧ ل ل کال د کابل پوهنتون د ادبياتو په پوهنځي کې شامل شو. تر فراغت وروسته په پښتو ټولنه کې د نوماند مسلکي غړي په توگه وگومارل شو. ددې دندې تر څنگ يې د ادبياتو په پوهنځي کې د تدريس چارې هم پر غاړه درلودې. نوموړی پر ١٣٤٤ ل کال د پښتو د تدريساتو د لوی مديريت سرپرست او د دغې دندې تر څنگ د زيري جريدې پازوال چلونکى وو. لودين وروسته د پوهنې وزارت له خوا د لوړو زده کړو د بشپړولو لپاره د هغه مهال شوروي اتحاد ته واستول شو او په ژبپوهنه کې يې دوکتوار پي اچ ډي تر لاسه کړه. ليکوال لودين د پښتو ټولنې د تاليف او ترجمې په څانگه کې او وروسته د ټولنيزو پوهنو د لوی مدير په توگه دنده تر سره کړه. پر ١٣٥٧ ل ل کال د علومو اکاډمۍ د ژبپوهنې د څانگې مدير او وروسته د پښتو څيړنو د مرکز د سروال ريس په توگه وگومارل شو. ارواښاد ډاکتر دولت محمد لودين د افغانستان يو تکړه ژبپوه، ادبپوه او مورخ وو. نوموړي په پښتو، فارسي، روسي او انگليسي ژبو کې گڼ شمېر اثار او مقالې ليکلې او د روسي او انگليسي ژبو څخه يې ژباړې کړې دي. مړينه ارواښاد دولت محمد لودين د ١٣٧٨ ل کال د ليندۍ مياشتي پر ١٣ د يوې سختې ناروغۍ له لامله له دې نړۍ سترگې پټې کړې او د ننگرهار ولايت د کامې ولسوالۍ د کندو سيمې د انگرو کلي په هديره کې خاورو ته وسپارل شو. چاپ شوي نښيرونه يې ۱- د نننۍ پښتو ژبې احصايوې قاموس: په ١٣٥٣ کال کې د پښتو ټولنې له خوا چاپ شوی دی. ۲- لغت پوهنه، په ١٣٥٥ ل ل کال کې د پښتو ټولنې له خوا چاپ شوی دی. ۳- د پښتو ژبې عمومي احصايوې قاموس، په ١٣٦٩ ل ل کال کې په لنېنگراد کې چاپ شوی دی. ۴- ټام ساير، له انگليسي څخه يې پښتو ته اړولی او پر ١٣٤٣ ل کال د پښتو ټولنې له خوا چاپ شوی دی. ۵- شيرشاهي تاريخ، له فارسي څخه يې پښتو ته اړولی او پر ١٣٥٤ ل ل کال د پښتو ټولنې له خوا چاپ شوی دی. ۶- په کلتوري انقلاب کې د عام او خاص ځانگړتياوې، له روسي ژبې څخه ژباړل شوی او پر ١٣٦٧ ل ل کال د اطلاعاتو او کلتور وزارت له خوا چاپ شوی دی. ۷- غوره نثرونه، د ارواښاد گل پاچا الفت نثري اثر دی چې په روسي ژبه ژباړل شوی او د علومو اکاډمۍ له خوا چاپ شوی دی. ۸- پټه خزانه، د محمد هوتک نثري اثر دی چې لودين په روسي ژبه ژباړلی او د علومو اکاډمۍ له خوا چاپ شوی دی. ژبه او ټولنه، د ۱۳۹۵ ل ل کال چاپ. اخڅليک ۱- ۲- پښتانه ليکوال پښتانه افغانان افغاني ليکوال
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: سيد بهاو الدين مجروح
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%B3%D9%8A%D8%AF%20%D8%A8%D9%87%D8%A7%D9%88%20%D8%A7%D9%84%D8%AF%D9%8A%D9%86%20%D9%85%D8%AC%D8%B1%D9%88%D8%AD
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: ډاکټر سيد بهاؤالدين مجروح زوکړه د ۱۹۲۸ ز کال د فبروري ۱۲، د کونړ ولايت، د اسمار ولسوالۍ - مړینه د ۱۹۸۸ ز کال د فبرورۍ ۱۱، پېښور په انگرېزي: يو افغان فيلسوف، شاعر، ليکوال، ديپلومات او سياستپوه وو. مخينه پوهاند ډاکتر سيد بهاوالدين مجروح د سيد شمس الدين مجروح زوى وو، چې د ۱۹۲۸ زېږي کال د فبرورۍ پر ۱۲ مه نېټه د کونړ ولايت د اسمار ولسوالۍ د شينکوړک د کلي په يوه روحاني کورنۍ کې زېږېدلې دى. زده کړې سيد بهاوالدين مجروح لومړنۍ زده کړې د شينکوړک د کلي په جومات کې پېل او سرته ورسولې. له څه مودې وروسته له خپل پلار سره کابل ته ولاړ او د ۱۳ کلنۍ په عمر د استقلال لېسې په څلورم ټولگي کې شامل شو. پر ۱۹۵۰ زېږي کال د دغې لېسې د ادب او فلسفې له څانگې په لومړۍ پوړۍ درجه فارغ او د هغه وخت د دولت له خوا د لوړو زده کړو لپاره فرانسې ته ولېږل شو. خپلې لوړې زده کړې يې د ۱۹۵۲ ز تر ۱۹۵۸ ز کال پورې د پاريس په سوربن او بيا د مونټ پليه په پوهنتون کې د ساپوهنې روحياتو او فلسفې په څانگه کې د مافوق لسان تر پوړۍ پورې پای ته ورسولې. په همدې دوره کې يې وکړاى شو چې د الماني ا و انگړېزي ژبو ادبيات په غربي الماني او انگلستان کې سرته ورسوي. دندې کله چې سيد بهاودين مجروح پر ۱۹۵۸ ز کال خپل هېواد ته راستون شو نو په همدغه کال د کابل پوهنتون د ادبياتو د پوهنځي ښوونکی او بيا رييس شو. پوهاند مجروح خپل ټول ژوند د پوهې په خدمت کې تېرکړ. هغه د افغانستان په ځينو نورو رسمي دندو هم پاتې شوی چې له دغو دندو څخه يې ځينې د پارلمان غړيتوب، د کابل او کاپيسا ولايتونو ولسوال، همداراز له ۱۹۵۰ ز. تر ۱۹۷۳ ز. پورې په مصر کې د افغانستان د سفير دنده وه. د ژوند په وروستيو کلو کې چې کله پاکستان کې مهاجر شو نو خپل علم او قلم يې د مجاهدو او مهاجرو په خدمت کې په کار واچاوه. پوهاند ډاکتر سيد بهاوالدين مجروح د افغانستان راتلونکي په اړه، چې کډوال څه غواړي، د نظرپوښتنې يوه سروې ترسره کړه. د دغې سروې د نورور پوښتنو په څنگ کې دا چې افغانان څوک د افغانستان د ملي مشر په توگه غواړي، د څينو پوښتنو ځوابونه دا وو: - ظاهرشاه پخوانی پادشاه . - اسلامی نظام . - افغان مسلمان . - جهادی قوماندانان لکه مسعود، عبدالحق، فريد، حقانی . - تنظيمی سياسي مشران لکه پير گيلاني، مولوی محمد نبی، برهان الدين ربانی، گلبدين حکمتيار . نه پوهيږم . دا سروې د افغان اطلاعاتي مرکز په انگليسي ژبې مياشتنۍ خپرونې د ۱۹۸۷ زېږدي کال د جولای په گڼه کې خپره شوه. ددغې سروې په بهير کې د افغانستان د ټولو قومونو او د ښځو په گډون له چترال نه تر کوټې پورې ۲۰۰۰ کډوال پوښتل شوي ول. دغې معياري سروې د نړۍ په ټولو رسنيو کې داسې پراخ غبرگون وموند چی نړيوال ذهنيت يې د پاکستان د څارگرۍ استخباراتو په لاس جوړ شويو تنظيمونو په اړه بدل کړ او په سياسي ډگر کې يې د مهاجرينو د استازېولې حيثيت له لاسه ورکړ. هره ورځ له نړيوالو رسنيو د افغان اطلاعاتي مرکز د سروې تکرار او د يوې باوري
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: محمد اسماعيل يون
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%20%D8%A7%D8%B3%D9%85%D8%A7%D8%B9%D9%8A%D9%84%20%D9%8A%D9%88%D9%86
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: محمد اسمعيل يون د افغانستان نوميالى شاعر، ليكوال او سياستوال دی. هغه د محمد خان زوی د ۱۳۴۶ لمريز كال د کب په ۱۸ مه د لغمان ويت د الينگار ولسوالۍ د الوخېل په سيمه کې زيږيدلی دى . زده کړې زده کړې يې د سلينگار لومړنی ښوونځی لغمان ، خوشال خان لېسه کابل ، د کابل پوهنتون د ژبې او ادبياتو پوهنځي پښتو څانگه تر ماسټرۍ پورې ، ترسره کړي دي . دندې ښاغلي يون د پوهنتون د استاد په حيث پښتو ډیپارټمنټ کې دندې ترسره کړي او د کرزي او جنگسالارانو په دولت کې په پینځم کال يانې ۲۰۰۶م زېږدي کې د هغوی په پلوۍ دننه په دولت کې بېلابېلې دندې ترسره کړې او د جون ۲۰۱۳م زېږدي کال پورې د کرزي فرهنگي او امنيتي صلاحکار او مشاور پاتې شو چې وروسته یې د جنگسالارانود سیاسي او استخباراتي فشار له کبله د کرزي ملاتړ پرېښود. له ۱۳۷۰ کال راهيسې د کابل پوهنتون د پښتو څانگې د کدر غړی دی د تيرو شلو کالونو په بهير کې د يو شمېر هېواد مېشتو او بهر مېشتو افغاني کلتوري ټولنو غړی او استازی د شمشاد ، هيلې او کابل پوهنتون مجلو کتونکی ، د قلموال جريدې مؤسس او د يو شمېر نورو مجلو د کتونکې ډلې غړی په ختيځو ويتونو کې د بېړنۍ لويې جرگې لپاره د انتخاباتي چارو مسؤل د بېړنۍ لويې جرگې لومړنی انتخابي منشي په ختيځو ويتونو کې د اساسي قانون د تدوين او تدقيق د کميسيون د دارانشا غړی د افغانستان د اسلامي جمهوريت د ملي امنيت شورا دفتر کې د فرهنگي چارو رئيس د افغانستان او پاکستان تر منځ د سولې گډه جرگه کې د برهان الدین رباني په ملاتړ د افغانستان له لوري منشي د ملي تحریک په نوم د سیاسي گوند مشر د تيرو شلو کلونو په بهير کې د لسگونو علمي ، ادبي ، ټولنيزو او سياسي سيمينارونو ، ورکشاپونو ، مشاعرو او غونډو جوړول په سلگونو کورنيو او نړيوالو ورکشاپونو ، سيمينارونو کې گډون او ويناوې ؛ په سلگونو راډيويي ، تلويزيوني او انټرنيټي بحثونو کې گډون او سیاسي تبصرې . د يو شمېر نورو افغان فرهنگيانو په ملگرتيا په افغانستان کې په شخصي توگه د کتابونو د چاپ دودول . د ژوندون په نامه ټلویزيون بنسټگر پدې وروستيو دیارلسو کالونو کې له وخت او کرزي حکومت لوړ مقام څخه په استفادې ۳۳ کتابونه چاپ کړل او لدې پخوا په ۱۹۹۰مو زېږدي کالونو کې هم ځینې سياسي کتابونه په مستعار نومونو پېښور او نورو سیمو کې چاپ کړي دي چې دوه مشهوره کتابونه یې لومړۍ او دوهمه سقاوي نومېږي . چاپ شوي اثار دوهمه سقاوي پښتو کتابښود په اورونو کې اخځونه پښتانه شاعران پښتانه پښتانه ليکوال افغاني ليکوال افغانان
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: بايټ
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%A8%D8%A7%D9%8A%D9%BC
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: بایت ، کیلو بایت ، مگابایت او گیگابایت یو بایت د یو توري په برابر دی. په عمومی ډول انځورونه او فایلونه ظرفیت یې څو کیلو بایت وي . هر کیلو بایت بایت کیږي انځوریزه سندرې او فیلمونه څه دپاسه څو مگابایتو ته ځان رسوي . هر مگابایت کیلوبایت کیږي. هر گیگابایت مگابایت دی . بایت کیلوبایت مگابایت گیگابایت د اومتوکو ډولونه سولگر ياد
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: موسی خېل ولسوالۍ (خوست)
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C%20%D8%AE%DB%90%D9%84%20%D9%88%D9%84%D8%B3%D9%88%D8%A7%D9%84%DB%8D%20%28%D8%AE%D9%88%D8%B3%D8%AA%29
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: موسی خېل ولسوالۍ د افغانستان د خوست ولايت یوه ولسوالۍ ده. په دغې ولسوالۍ کې د مېشتو خلکو شمېر ۴۱،۹۹۸ وگړو ته رسېږي. دا ولسوالۍ د خوست ولایت د پلازمېنې په سهېل خوا کی پرته ولسوالی دہ. په دی ولسوالی کی د منگل قوم خلک اوسیږي. دا هم وگورۍ د افغانستان ولسوالۍ
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: عبدالرحيم وردگ
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%AD%D9%8A%D9%85%20%D9%88%D8%B1%D8%AF%DA%AF
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: ستر جنرال عبدالرحيم وردگ د عبدالغني وردگ زوی دي چې په ۱۳۲۳ هجري لمریز کال کې دمیدان وردگو په ولایت کې نړۍ ته سترگې پرانیستې،د ملي دفاع وزير ، محمد ظاهر شاه پلوی او پخوانی پوځي افسر دی . مخينه جنرال وردگ د رباني په وخت کې د جنگسالار سيد احمد گيلاني په تنظيم کې غړيتوب درلود او وروسته يې د امريکا استخباراتي کړيو ته جاسوسي پيل کړه . زده کړې ښاعلي وردگ دحبیبیې له لیسې څخه له فارغیدو وروسته په حربي پوهنتون کې شامل او دخپلو لوړو زده کړو ددوام لپاره یې دمصر او دامریکا دمتحده ایالاتو هېوادونو ته سفرونه وکړل. ستر جنرال عبدالرحیم وردگ خپلې لوړې زده کړې په پیاده مسلک، دښوونې اوروزنې په میتودیک، پراشوت، کماندو، موټردار، دمخابرې اوالکترونیک دکورسونو په لوستلو سره سرته رسولي او ارکان حربي یې دامریکا له متحده ایالاتو او دمصر دعلیا ناصر له اکادمۍ څخه ترلاسه کړې ده. دندې د امريکا څخه د ارکانحرب تر درجې پورې خپله زده کړه سر ته رسولې. د جهاد په کلونو کې د سيد احمد گيلاني په تنظيم ملي محاذ کې د نظامي مرستيال په توگه دندې ترسره کړي . په افغانستان کې د اسلامي لومړي حکومت په مهال چې جهادي ډلې په خپل منځي جگړو بوختې شوې، د دفاع د وزير د مرستيال په توگه يې خپلې دندې پريښودې او دباندې ولاړ ځکه چې د جگړې دواړې خواوې د هيواد ملي گټو پرخلاف عمل کاوه. باندنۍ تړنې
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: سردار محمد اکبر خان
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1%20%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%20%D8%A7%DA%A9%D8%A8%D8%B1%20%D8%AE%D8%A7%D9%86
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: وزير محمد اکبر خان د امير دوست محمد خان زوی پر ۱۸۱۷ زېږدي زیزیدلی دی . د امیر دوست محمد خان په لومړۍ دوره کې محمداکبر خان د جلال آباد حکمران وو ، په همدې وخت کې ۱۸۳۷ ز کال سکانو د خيبر په دره کې د جمرود کلا ونیوله ، غازي محمداکبر خان له سکانو سره په جگړه پيل وكړ . د جگړې په بهير كې غازي محمداکبر خان د سکانو د جگړې بولندوی هری سنگ د تورې په گوزار ټپي کړ او نوموړی له دغه ټپ څخه مړ شو. یو افغان شاعر د غازي محمد اکبر خان په اړه وایي : کله چه انگرېزانو پر افغانستان له دریو خواوو یرغل وکړ او غازی محمداکبر خان د یوې دسیسې په وجه د انگریزانو له خوا مسموم کړل شو ، دوستانو یې هغه کابل ته واستاوه . د انگریزانو لښکرې چې شاه شجاع ورسره وو د کابل په لور مخ په وړاندې ولاړې . په غزني کې د غازی محمد اکبر خان ورور غلام حیدر خان د انگریزانو په لاس کېوت او وروسته بیا جگړه د کابل په ارغندي کې وشوه . امیر دوست محمد خان او غازي محمد اکبر خان چې ټپي شوی وو ، بخارا ته ولاړل . د بخارا امیر هلته بندیان کړل ، انگریزانو شاه شجاع په کابل کې پاچا کړ . د بوتخاک حضرت صاحب عبدالشکور په شفاعت چې د بخارا امیر یې مرید وو ، غازي محمد اکبر خان له بنده څخه راخوشي کړ او هغه کابل ته راغی . په کال ۱۴۸۱ ز د نوامبر په میاشت کې د روژې د میاشتې په ۷ نیټه په کابل کې د غازي عبدالله خان اڅکزي په کور کې د ملي قیام نقشه جوړه کړه ، بیا وروسته برنېس په یوه پاڅون کې ووژل شو. مکناټن چې د انگریزانو له خوا په کابل کې سفیر وو ، غوښتل یې چې د ملي مبارزينو په منځ کې بې اتفاقي واچوي او هيڅکله یې پخپلو وعدو وفا نه کوله او نه یې غوښتل چه خپلې لښکرې د افغانستان څخه وباسي . په کال ۱۸۴۱ ز د دسامبر پر ۲۴ د کابل د بي بي مهرو شمالي غونډۍ ته څېرمه چې دانگریزانو د لښکرو اډه وه ، مکناټن د خپلې اډې څخه راووت اوغښتل یې چې د ملي مبارزینو په غونډه کې گډون وکړي . په دې غونډه کې د ملي مبارزینو له خوا غازي محمداکبرخان ، سردار سلطان احمد خان ، محمدشاه بابکرخېل ، غلام محي الدین غلجی او غلام بخش ، او د انگرزانو له خوا مکناټن ، تریور ، مکنزي او لارنس گډون درلوده . د مجلس ترتیت داسې وو ، چې مکناټن تريور او مکنزی ناست وو او لارنس له کښلې توپانچې سره د مکناټن تر شا ولاړ وو . لومړی غازي محمد اکبر خان خبرې پيل کړې او هغه لیک یې مکناټن ته ورښکاره کړ ، چې د وزیر اکبر خان د وژلو په سر یې ۰ ۱۰۰۰ روپۍ پکې انعام ياد کړی وو او مکناټن یې ملامت کړ . په دې وخت وزیر محمد اکبر خان مکناټن په هغه توپانچه ووشت چې څو ورځې مخکې مکناټن ورکړې وه . همدارنگه نورو ملي مبارزینو په تريور ، مکنزی حمله وکړه او هغه يې ووژل او د لارنس نه یې توپانچه او توره واخيستل او وروسته هغه په تېښته بریالى شو . هغه و چې د ۱۸۴۲ ز کال د جنوري پر شپږمه نېټه د انگریزانو لښکر چې شمیر یې ۱۶۰۰۰ وه د کابل څخه د جلال اباد په لور حرکت وکړ او په لاره کې د غلجیو مجاهدینو له خوا ټول تار او مار شو او يوازې ډاکتر وېليم برايډن جلال آباد ته ورسید. بیا امیر دوست محمد خان په کابل کی پاچا شو او وزیر محمد اکبر خان غازي د ۲۹ کالو په عمر وفات شو او جنازه یې د خپل وصیت سره سم په مزارشریف کې خاورو ته وسپارل شوه . انځورتون پښتانه د افغانستان نوميالي افغانان اتلان
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: باز محمد عابد
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%20%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%20%D8%B9%D8%A7%D8%A8%D8%AF
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: باز محمد عابد ۱۳۴۶ لېږديز لمريز کال، د ننگرهار ولايت يو پښتون شاعر او ليکوال دی. مخينه باز محمد عابد په ١٣٤٦ لمريز کال کې د ننگرهار ولايت د ثمرخېلو په کلي کې د شهزاده په کور کې زېږېدلی دی. تر يولسم ټولگې پورې يې د ثمرخېلو په ليسه کې زده کړې وکړې، خو په هېواد کې د انقلابي شرايطو او د وخت ناخوالو له امله يې زده کړې نيمگړې پاتې شوې او په ١٣٦٣ لمريز کال کې کډوالۍ ته اړ شو چې بيا وروسته له خپلې کورنۍ سره پېښور ته کډه شو او تر اوسه پورې د خپلې کورنۍ سره هملته اوسېږي. پېښور ته تر کوچېدو وروسته د وټنيزو اقتصادي ستونزو له کبله ترېنه لوړې زده کړې پاتې شوې، خو د دغو ټولو ستونزو سره سره يې خپله پرله پسې مطالعه پرې نه ښوده او خپله تنده يې د جهادي ادب په ورځپاڼو او مجلو خړوبوله. بلاخره د استاد شاعر محمد صديق پسرلي سپېدې مجله په دې وتوانيده چې په ده کې د شاعرۍ او ليکوالۍ تومنه راپېدا کړي. ادبي ژوند په ١٩٩٢ ز کال کې يې په شعر ويلو او په ١٩٩٨ ز کال کې يې هم په داستان ليکلو پيل وکړ. په ١٩٩٤ ز کال کې د کاروان، نورالحبيب نثار او مصطفى سالک په گډون په دې وتوانيد چې افغان ادبي بهير جوړ کړي. يو کال يې د افغان ادبي بهير گذارشونه وليکل او درې کاله يې مسلسل د بهير د سټيج چارې سرته رسولې. تر هغې چې په پېښور کې وو د بهير د انسجام او مالي چارې يې پرمخ وړلې. د ٢٠٠٠ ز کال څخه وروسته يې د عرفان کلتوري مرکز څخه د خپريدونکې پښتو او فارسي درې مياشتنۍ سپيدې د مرستيال په توگه دوه کاله کار وکړ. د ٢٠٠٢ ز کال د مارچ په مياشت کې يې له بي بي سي راډيو سره د نشراتو په برخه کې په کار پيل وکړ، چې لا تر اوسه دوام لري. تر اوسه يې د شعرونو دوې ټولگې چاپ شوې ، چې لومړۍ يې د نکريزو پاڼه نومېږي او ناهيد کتاب خپرولو موسسې چاپ کړى دی. بله ټولگه یې د لو دى د لونگو نومېږي چې د هيلې دوه مياشتنۍ مجلې ادارې چاپ کړې ده. د لنډو کيسو يوه ټولگه يې د نامريي ځواک په نوم چاپ ته تياره ده او هم يې د افغان ادبي بهير د گذارشونو غورچاڼ ته گوتې تخنيږي. چاپ شوي اثار يې د نکريزو پاڼه شعري ټولگه د ۱۹۹۷ ز کال چاپ. لو دى د لونگو شعري ټولگه د ۲۰۰۰ ز کال چاپ. نامريي ځواک د لنډو کیسو ټولگه د ۲۰۰۴ ز کال چاپ.
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: هېموسېدرين
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D9%87%DB%90%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%90%D8%AF%D8%B1%D9%8A%D9%86
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: هېموسېدرين په انگرېزي: په وينه کې د وسپنې د ذخيروي بڼې يو پېچلی مالېکيول بل يې فېرېټين دی دی. دا تل په سلولونو خو په اکرنۍ وينې کې نه وي کې موجود وي او داسې ښکاري چې دا به د فېرېټين يوه پېچلې بڼه، يا هم د فېرېټين او يا د نورو توکو يو بې طبيعي بڼه وي. په هېموسېډرين کې چې د وسپنې کومه زېرمه ده نو دا د وسپنې اړتيا ته په ښه توگه ځواب نه شي وييلای. په ووبونو کې د وسپنې آکسايډ هايډروآکسايډ د ناحل کېدونکې بڼې د توکو راغونډېدنه د گڼ شمېر ناروغيو سبب گرځي. همدا زېرمې د هېموسېډرين په نامه يادېږي. که څه هم چې ددغو توکو راغونډېدنه هېڅ ډول نښې نښانې نه ښکاره کوي، خو څېړنو ښودلې چې دا د بدن د غړو ويجاړۍ ته لاره هواروي. په عامه توگه هېموسېډرين په ماکروفېجېز کې موندل کېږي او همدا توکي په ځانگړې توگه په هغو ځايونو کې چې ډېر وي کوم ځای چې د وينې بهېدنې په پروسې اخته وي، او دا پخپله د دې دليل هم کېدای شي چې موږ داسې وانگېرو، چې د دغو توکو جوړېدنه کېدای شي چې د وينې د سره توکو او هېموگلوبينو د فاگوسايټوسز سره تړاو ولري. هېموسېدرين د بدن په بېلابېلو غړو کې د گڼ شمېر ناروغيو په نتيجه کې راغونډېدلای شي. په بدن کې د ډېريو کيميايي تعاملونو د ساري په توگه. آکسيډېشن-ريډکشن تعاملونه په پرمختللو کې وسپنې ته اړتيا ده، نو په همدې خاطر بدن هم د وسپنې د جوړولو لپاره يو شمېر چلندلارې لري. خو که په سمه توگه و نه کارېږي بيا هدغه وسپنه بدن زهرجن کولای شي. وسپنه د انسانانو په بدن کې په وينې او په ځيگر کې په يو ډول پروټين چې فېرېټين نومېږي زېرمه کېږي. په فېرېټين کې چې کوم ډول وسپنه موندل کېږي هغه د وسپنې آکسايډ-هايډروآکسايډ په نامه يادېږي. کله چې وسپنه د فېرېټين په بڼه وي نو هغه په اوبو کې د حل کېدو وړتيا لري. پاتوفيزيولوژي هېموسېډرين اکثراً د وينې د بهېدو يا وينې کېدو نه وروسته رامېنځ ته کېږي. کله چې وينه له يوه ټپي شوي رگ نه بهېږي، نو سلولونه مړه کېږي او د وينې د سره توکو هېموگلوبين د سلولونو نه دباندې فضا ته لار مومي. د وينې د سپينو توکو يو ډول سلولونه چې ماکروفېجونه نومېږي، د فاگوسايټوسز د پروسې له مخې همدا هېموگلوبين د خپل غورځنگ لاندې نيسي او د هيموگلوبين په ټيټه کچه بدلون مومي او په نتيجه کې هېموسيدرين او پورفيرين رامېنځ ته کېږي. هغه ناروغۍ چې د هېموسېډرين د راغونډېدو سبب گرځي د بدن په هغه ناروغيو کې چې وسپنه له نورمالې کچې لوړېږي د هېموسېډرين د راغونډېدو شونتيا ډېروي. دا داسې اوږدمهالې ناروغۍ دي چې اکثراً د وينې د ورکړې اړتيا په کې وي، لکه د سېکل سلول د وينې د کمښت ناروغۍ او تالاسېميا.
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: هيله جريده
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D9%87%D9%8A%D9%84%D9%87%20%D8%AC%D8%B1%D9%8A%D8%AF%D9%87
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: هيله جريده د افغان ښوو ځوانانو د ملي ټولني له لاري يوه مياشتني خپرونه ده چي په هلمند ولايت كي خپريږي. دغه جريده د هلمند ولايت نه خپريږي چي په هغه كي ادبي ،فرهنگي ، ټولنيز اونوري څيړنيزي ليكني پكي خپريږي. دغه جريده د هيواد دريو ولايتونو ته به وه غزول شي هغه به په هغي كي لكه قندهار ،نيمروز ، او هلمند په ولايتونو خپروني لري. هيله يواځيني جريده چي تراوسه پوري د كوم چا لخوا نه تمويل كيږي نوموړي جريده ازاده او خپلواكه ده يواځيني عايد يي د تجارتي اعلاناتو له لوري ترسره كيږي د هيلي په اړه او ددي ټولني په اړه به نوي معلومات پ راتلونكي كي خپاره شي. افغاني چاپي رسنۍ
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: عبدالوکيل سوله مل شينواری
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%88%DA%A9%D9%8A%D9%84%20%D8%B3%D9%88%D9%84%D9%87%20%D9%85%D9%84%20%D8%B4%D9%8A%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B1%DB%8C
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: عبدالوکيل سوله مل شينواری زوکړه ۱۳۴۳ لمريز لېږدي کال د ننگرهار ولايت د هسکې مېنې ولسوالي يو افغان کيسه ليکوال او اديب دی. مخينه عبدالوکيل سوله مل شينواری پر کال ١٣٤٣ لمريز لېږدي کال د ننگرهار ولايت د هسکې مېنې په ولسوالۍ کې زېږيدلی دی. زده کړې لومړنۍ او منځنۍ زده کړې يې په جلال اباد ښار کې کړې، تر منځنۍ زده کړو وروسته د لوړو زده کړو لپاره پخواني د شوروي اتحاد ته وليږل شو، او هلته يې په پوځي پيداگوژۍ کې د ماسټرۍ درجه واخيسته. دندې تر لوړو زده کړو وروسته په ١٣٦٨ ل کال کې خپل هېواد ته راستون شو او د افغانستان د ملي دفاع وزارت په بېلابېلو روزنيزو موسسو کې يې د ښوونکي په توگه دندې ترسره کړې. په ١٣٧٣ ل کال کې په پېښور کې د ازاد افغانستان د ليکوالو ټولني په خپرنيز ارگان وفا کې خبريال شو. په ١٩٩٥ زېږديز کال کې يې دغه دنده پرېښوده او د سلواک جمهوريت ته ولاړ او تر ۲۰۰۷ زېږديز کال تر مای هلته واوسید خو له دغې نېټې وروسته انگلستان ته ولاړ او اوس په لندن کې هستوگن دی. ادبي ژوند وکيل شينواري تر اوسه پورې گڼ شمير پوهنيزي څېړنې، تحليلي، سياسي او ادبي ليکني کړې دي، چي په هېواد دننه او له هغه نه بهر په گڼ شمير افغاني خپرونو کي خپرې شوې دي. نوموړی په روسي او سلواکي ژبو پوهيږي او په پارسي کې د ليکنې صلاحيت لري. ښاغلي عبدالوکيل سوله مل شينواری هغه ځوان کيسه ليکونکی دی چي په لنډو کيسو سربېره يې لنډې او اوږدې راډيويي او تلويزيوني ډرامې هم کښلې چې د غچ اور راډيو داستان يې ښه بېلگه ده. دا داستان يې ډير کلونه پخوا چې لا د ښوونځي په لسم ټولگي کې وو، ليکلی او په هماغه وخت يانې په ١٣٥٨ ل کال کې له راډيو افغانستان څخه پر له پسې خپور شو. هغه هم لکه د افغانستان د يو گڼ شمېر نورو ليکوالو په څېر خپل ادبي تخليق په شعر پيل کړی، خو د شعر او ډرامې ليکلو موده يې ډيره لنډه وه. شينواری نه يوازي کيسې ليکي بلکي په کيسو او گڼو ادبي او هنري ژانرونو يې گڼي مقالې هم کښلي دي. د ده د هنري کار ډيره برخه سينما، او پښتو ډرامې ته ځانگړي ده. دا له دې هنرونو سره دده له ځانگړي ميني خړوبېږي. برسيره پر دې زموږ په پښتني فرهنگ کې ددې برخو کمزوري هم نوموړی ليکوال دې ته هڅولی چې په دې برخه کي ځانگړې مطالعه وکړي او بيا ددغو مطالعاتو پر اساس گڼې مقالې د هېواد خپرنيزو ارگانونو ته د چاپ لپاره ورکړي. عبدالوکيل سوله مل شينواري خورا ډيرې مقالې په ادب او هنر سربيره په نورو برخو لکه سياست، پوځ، نېشه يي توکيو هم کښلې او څه موده يې ژورناليستيکې چاري هم پر مخ بيولې دي. زړه کلا، پنځوس میلونه او رنځورې هیلې ېې د لنډو کیسو ټولگې دي. له دې دریو ېې دوه پنځوس میلونه او رنځورې هیلې فارسي، اردو او انگریزي ژبو ته هم اړول شوي، چې په نږدې راتلونکې به په دغو ژبو کې هم په ایران ،پاکستان او د امریکا په متحده ایلاتو کې له چاپه راووزي. شینواری نن سبا د سناریو، لنډو تمثیلي ټوټو او یوه ناول په ليکنه بوخت دی. چاپ شوي اثار يې پنځوس میلیونه د لنډو کیسو ټولگه د ۱۳۸۳ ل کال چاپ. باران د لنډو کیسو ټولگه، د ۱۳۹۳ ل کال چاپ. اخځونه پښتانه پښتانه ليکوال پښتانه شاعران افغاني ليکوال
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: محمد افضل شوق
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%20%D8%A7%D9%81%D8%B6%D9%84%20%D8%B4%D9%88%D9%82
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: محمد افضل شوق ۱۹۵۷ ز کال - د ۲۰۱۰ ز کال د نومبر ۱۳، اسلام اباد په انگرېزي: يو پښتون شاعر، ليکوال او سېلانی څېړونکی وو. مخينه محمد افضل شوق پر ۱۹۵۷ ز کال په پښتونخوا کې زېږېدی وو. هغه خپلې زده کړې په خپله پلرنۍ سيمې کې ترسره کړې. لوړې زده کړې يې په بلوچستان پوهنتون کې بيل کړې او د ټولنپوهنې په څانگه کې يې ماسټري ترلاسه کړې ده. په ۱۹۹۸ کې د مصر له کايرو ډموگراپيک سنټر څخه د وگړشمېرنې په څانگه کې دويمه ماسټري ترلاسه کړه. له ۱۹۸۳ څخه تر ۱۹۸۶ پورې يې په بېلا بېلو پوهنتونونو کې د ټولنپوهنې د استاد په توگه دنده ترسره کړه. تر هغه وروسته يې د وگړیو د پرمختيا په ادارو کې دنده ترسره کړه. له ۱۹۸۶ کال کې تر ۲۰۱۰ ز کاله يې د وگړو د بهبودي جگپوړي افسر په توگه دنده ترسره کړې. همدا شان يې په راډيو پاکستان کوېټه کې او د پاکستان په ټلويزوني چينلونو کې د وياند، سکرپټ ليکوال او د شاعر په توگه هم دنده ترسره کړې. همدا راز يې په گڼ شمېر ټولنيزو موضوعگانو باندې ليکنې او مقالې خپرې شوې دي. نوموړى د گڼو کتابونو تر څنگ پر بېلابېلو ټولنيزو مسايلو ليکنې وکړې. ارواښاد شوق په پښتو ادب کې د يونليک د ليکوال په توگه ډېر زيات مشهور دى. اوه گامه مزل، مزل پر واورو باندې، او د لمر د کلي په لور يونليکونو يې ډېر زيات مينوال وموندل. د دې تر څنگ د نوموړي دوې شعري ټولگې په لټون ستا د څيرې او شلېدلى اميل هم چاپ شوي دي. ليکوالې او شاعرې سيده حسينه گل تنها د نوموړي د ادبي کارونو او ژوند په اړه د افضل افضل شوق په نوم يو اثر ليکلى. افضل شوق د پښتو تر څنگ په نورو ژبو هم ليکل کول. نوموړي د خپل خاص انداز په زور د بهرنيو ليکوالو پام ور اړولى وو. د هغه نښيزونه انگليسي او چينايي ته هم ژباړل شوي دي. د شوق د شعر شاعرۍ او ژوند په اړه بهرنيو ليکوالو زيات ليکل کړي او د سولې سره يې د هغه لېونۍ مينه ستايلې ده. افضل شوق د فرشته په نوم يو ټولنه هم درلوده چې د نړۍ د هرې برخې ليکوالو او هنرمندانو په کې ونډه درلوده. مدني اکر محمد افضل شوق څلور زامن او یوه لور لري چې نومونه يې عزيز یار خان، قامیار خان، حکمتیار خان، د پښتو ژبې نامتو سندرغاړی اولس يار خان او سکاني هدیل بریشنا افضل خان دي. مړینه محمد افضل شوق د ۲۰۱۰ ز کال د نومبر پر ۱۳ په اسلام اباد کې د زړه د حملې له لامله ساه ورکړه. اروا یې ښاده او جنت يې ځای شه. چاپ شوي نښيرونه يې ۱- اووه گامه مزل يونليک. ۲- مزل پر واورو باندې يونليک. ۳- د لمر د کلي په لور يونليک. ۴- په لټون ستا د څېرې شعري ټولگه. ۵- شلېدلی امېل شعري ټولگه. ۶- پروني مخونهناول.
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: د پښتنو لړليک
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%AF%20%D9%BE%DA%9A%D8%AA%D9%86%D9%88%20%D9%84%DA%93%D9%84%D9%8A%DA%A9
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: -- -::: -:-:-:-: : - -: : - دا لاندې د پېژندل شوؤ پښتنو لړليک دی. په همدې لړليک کې ياد شوي اکثراً پښتانه د دواړو والدينو مور او پلار لخوا پښتانه دي، خو په دې کې داسې پښتانه هم شته چې يواځې مور او يا پلار يې پښتانه وه. له الف نه تر ي لړليک الف امير امان الله خان امجد خان انور کمال خان امير عبدالرحمن خان انور صيف الله خان انوارالحق احدي ارباب جهانگير خان خليل اسفنديار ولي خان اشرف غني احمدزی اشرف جهانگير قاضي اسلم خټک محمد ايوب خان ايوب شاه افراسياب خټک آفتاب احمد خان شيرپاو احمد شاه دراني اختر محمد عثماني اکرم خان دراني ابراهيم لودي اکرام الله خان ايپي فقير امير شېر علي خان امير حبيب الله خان ب بخت خان پ پلی خان ت تېمور شاه دراني ث ثريا طرزي ج جلال الدين حقاني جمال شاه جنرال عبدالرازق اڅکزی ح حيات شېرپاو حيات الله خان دراني حافظ رحمت خان حفيظ الله امين حامد کرزی خ خان عبدالغفار خان خان محمد سرور خان کاکړ عبدال آرمان اورکزی خان عبدالولي خان خان حبيب الله خان خاطر اپريدی خوشحال خان خټک خان عبدالصمد خان اڅکزی دا هم وگورۍ د پښتنو قبيلې پښتانه پښتو ژبه پښتونولي پښتون فرهنگ پښتونستان پښتونخوا
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: مراد علي صاحبزاده
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%AF%20%D8%B9%D9%84%D9%8A%20%D8%B5%D8%A7%D8%AD%D8%A8%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: مراد علي صاحبزاده يو افغان ديني عالم، د قرآن مفسر، ژباړونکی، ليکوال، شاعر او د نحوې او صرف منلی استاد ؤ چې په دغه برخه کې يې گڼ شمېر کتابونه ليکلي دي. مخينه مراد علي صاحبزاده په ۱۲۲۰ ق كال د ننگرهار ولايت د كامې په ولسوالۍ كې وزېږېد د هغه پلار ستر ستانه حضرت سيد عبدالرحمن السيلاني مشهور په فقير صاحب دى چې د كامې په ولسوالۍ كې ښخ دى او له همدې كبله د هغه ټبر ته د فقير صاحب د ورثې خطاب كېږي. زده کړې نوموړي خپلې زده کړې په خپل کاله کې د خپل پلار نه ترلاسه کړي، همدا راز يې ديني مدرسو کې خپلې دينې زده کړې پرمخ بېولي. ليکلي آثار حضرت مراد علي صاحبزاده ۱۴۷ كاله پخوا قرآن عظيم الشان په دوو ټوكو كې په پښتو ژبه وژباړه چې څو ځلي په كلكته او پېښور كې خپور شوى دى، برسېره پر دې حضرت مولانا ليكوال، شاعر او د نحوې او صرف پياوړى استاد چې د يو شمېر ترسره شويو څېړنو له مخې په دغو برخو كې د ۲۴ اثارو او تصانيفو خاوند دى. دا هم وگورۍ قيام الدين خادم