user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: تکاملي ایکولوژي
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%AA%DA%A9%D8%A7%D9%85%D9%84%D9%8A%20%D8%A7%DB%8C%DA%A9%D9%88%D9%84%D9%88%DA%98%D9%8A
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: تکاملي ایکولوژي د تکاملي بیولوژي او ایکولوژي پر تقاطع پرته ده. چې د ډولونو د تکاملي ایکولوژي د تاریخچې او د دوی تر منځ د ملاحظې وړ متقابل عمل له مطالعې څخه په صراحت سره بحث کوي. په معکوس ډول کېدی شي تر څېړنې لاندې ډولونو تر منځ د تکامل د مطالعې لپاره د یو اصل په توګه په پام کې ونیول شي. د ژوند د تاریخ تکامل، ټولنیزه بیولوژي د ټولنیز تکامل چلند، د ډولونو تر منځ د متقابل عمل تکامل لکه همکاري، د ښکارکوونکي او ښکار تر منځ دوه اړخیزې اغېزې، پرازیتيزم او مچولیزم ، د حیاتي تنوع او ایکولوژيکو ټولنو تکامل د تکاملي ایکولوژی اصلي لاندېسب څانګې دي. تکاملي ایکولوژي په ځانګړي ډول دوه شیان په پام کې نیسي: دا چې د ډولونو تر منځ او له نورو ډولونو سره او د دوی له فزیکي چاپېریال سره دوه اړخیزې اړیکې څه ډول د طبعي ټاکنې، توافق او د تکاملي بدلون د ترلاسه شویو پایلو له لارې رامنځته کېږي. تکاملي موډلونه د تکاملي ایکولوژي لویه برخه د تجربي معلوماتو د اثبات په اړه د موډلونو کارول دي. د مثال په ډول د لاګ کلچ سایز موډل چې د ډېوېډ لاک له خوا د ګالپاګوس په ټاپوګانو کې د داروین د فېنچونو یو ډول الوتونکي د مطالعې پرمهال رامنځته شوی. د لاک مطالعې د داروين د فېنچونو په اړه د ډولونو په رامنځته کېدو کې د بېلابېلو ایکولوژیکو فکتورونو د تجزیې په برخه کې ډېر اړین رول درلود. د جي اېف ګاس .. د ادعا پر بنسټ لاک وړاندیز کوي چې دوه ډولونه، نه شي کولی په ورته ځای کې ځای ونیسي. ریچارډ لیوېنس په ۱۹۶۸ کې د ډولونو د تخصص په اړه خپل تیوري معرفي کړ، چې په متفاوت چاپېریال کې یې د تخصصي تکامل څرنګوالی د یو یا څو ډولونو د بدني ښکلا د ټولګو له کارولو سره وارزاوه. یاد موډل د فضايي مقیاس مفهوم ته په ځانګړو چاپېریالونو کې پراختیا ورکړه او د نرمې دانې او زيږې دانې فضايي مقیاسونه یې روښانه کړل. په یو ځانګړي چاپېریال کې د ډولونو پر تنوع د فضايي مقیاسونو له څرنګوالي څخه د ایکولوژستانو پراخ او چټک درک د دغه موډل له اغېزو څخه دی. بل موډل د لا او ډېکمن موډل دی چې په ۱۹۹۶ کې د مچولیزم متقابلو اغیزو په هکله رامنځته شو. چې د دوو موجوداتو تر منځ دوه اړخېزه اړیکه تعریفوي چې په انفرادي توګه د دواړو په ګټه ده. لا او ډېکمن د تطبیقي ډینامیک په نوم یو کارچوکاټ جوړ کړ، چې فرضاً په حیواني یا نباتي نفوسونو کې بدلونونه د ګډوډۍ یا د میوټېشنونو تر چټکتیا د چټک نرخ د نشتوالي په ځواب کې پېښېږي. موخه یې د نورو موډولونو ساده کول دي چې د ټولونو تر منځ اړیکې څرکندوي. د پېچلي طبیعت موډل د پېچلي طبیعت موډل د تکاملي ایکولوژي د بهیرونو دڅرګندولو او وړاندوینو لپاره بېلابېل میتودنه وړاندې کوي. دا موډل په یو نفوس کې د یو مستعد فرد میوټېشنونه او همداراز نور لامولونه لکه د انقراضورکېدنې نرخ تجزیه کوي. دا موډل په کال کې د لندن په شاهنشاهي پوهنتون کې د سیمون لارېډ دانیال لاوسون او هېنرېک جېل ټوفت جینسن له خوا رامنځته شو. د یاد موډل موخه د کتنېمشاهدې پر بنسټ د یو ساده او منطقي ایکولوژیک موډل رامنځته کول وو. موډل داسې طرحه شوی چې په یو نفوس کې د بڼې او تناسب د تعینولو پر مهال ایکولوژیکي اثرات په پام کې نیول کېدی شي. ایکولوژیکي جنتیک ایکولوژیک جنتیک په طبعي نفوس کې د اوصافو د رامنځته کېدلو د څرنګوالي د مطالعې له لارې له تکاملي ایکولوژي سره غوټه دی. ایکولوژستان په دې اړه اندېښمن دي چې څه ډول چاپېریال او ټاکلی وخت د جینونو د غالب والي لامل کېږي. ژوندي موجودات په طبعي چاپېریال کې د خپلې بقا لپاره باید دوامداره توافق وکړي. جینونو دا مشخصوي چې کوم موجود به ژوندی پاتې شي او کوم به مړ شي. کله چې ژوندي موجودات بېلابېلې جنیتکي وېرایشنونه رامنځته کړي حتا که یې له یو ډول څخه سرچینه اخیستې وي دې حالت ته څو بڼه والی پولي مورفیزم وایي. هغه ژوندي موجودات چې ګټور جینونه لېږدوي د خپلو ډولونو تکامل ته دوام ورکوي چې په خپل ځای کې د ننه له ګټې څخه برخمن وي. تکاملي ایکولوژستان چارلس دارین د تکاملي ایکولوژۍ د اصولو اصلي بنسټ له ۱۸۰۹ څخه تر ۱۸۸۲ پورې له چارلس داروین سره تړلی شو. په ځانګړې ډول د طبعي ټاکنې او د نفوس ډینامیک په اړه د هغه تیورينظریې ته پام سره، چې د وخت په تېرېدو سره د یو ډول په نفوس کې د بدلون له څرنګوالي څخه بحث کوي. په هاوارډ پوهنتون کې د زولوژي پروفیسور ارنېسټ مایر په وینا د تکاملي بیولوژي او ایکولوژي په برخه کې د داروین هلې ځلې په لاندې ډول تشرېح شوې: لومړی موضوع د ډولونو نه پايښت یا خپله له تکامل څخه مدرن خیال دی. دویم، د تکامل مفهوم هغه څانګه ده چې د ژوندیو موجوداتو د ټولو ډولونو پر ګډ نسب دلالت کوي چې ټول ژوندي موجودات له یوې بې سارې