user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: نیکوزیا
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D9%86%DB%8C%DA%A9%D9%88%D8%B2%DB%8C%D8%A7
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: په ترکي ښار . هیواد شمالي قبرس سیمه نیکوزیا سیمه لفکوشا سیمه شمالي قبرس ښاروال النی ماورو جمال متین بولوتوقلولاری شمالي قبرس ۲۰۰۹ ۲ لیکوزیا د شمالي قبرس ترکي قبرس پلازمینه ده. نیکوزیا د ۸۰۰۰۲۰ وګړو سره لومړنی ټاپوییز لوی ښار دی، او همداسی یوازینی عیر ساحلی ښار په قبرس کې شمیرل کیږی. نیکوسیا د قبرس پلازمېنه او تر تولو ستر ښار دی. دا ښار د میسوریا دښتې مرکز ته نږدې د پیدیوس سیند پر غاړه پروت دی. د یوناني داستانونو له مخې، نیکوسیا چې په یوناني کې ورته ویل کېږي یوه سمندري حوره او د اکیلوس او میلپومیني لور وه چې نوم یې د سپین ایالت یا د سپینو خدایانو د ښار په توګه ژباړل شوی دی. نیکوسیا د اروپايي ټولنې د غړو هېوادونو یوه له تر ټولو زیاته په سویل ختیځ کې پرته پلازمېنه ګڼل کېږي. څه باندې ۴۵۰۰ کلونه کېږي چې په پر له پسې ډول سره هلته خلک ژوند کوي او له لسمې پېړۍ راهیسې د قبرس پلازمېنه ده. په ۱۹۶۴ ز کال کې وروسته له هغه چې په دې ښار کې له ۱۹۶۳ تر ۱۹۶۴ ز کلونو پورې جګړې ونښتې نو د نیکوسیا د ښار د یوناني قبرس او ترکي قبرس ټولنې د دې ښار په شمال او سویل برخو کې سره بېل شول. دغه بېلتون د قبرس جمهوریت او د شمالي قبرس تر منځ هغه وخت پوځي سرحد وګرځېد کله چې په ۱۹۷۴ ز کال کې ترکیې پر قبرس برید وکړ او په پایله کې یې د دغې جزیرې شمالي برخه د شمالي نیکوسیا په ګډون تر خپل واک لاندې راوستل. نن ورځ شمالي نیکوسیا د شمالي قبرس د ترکیې جمهوریت پلازمېنه ده چې دا هېواد یوازې د ترکیې له خوا په رسمیت پیژندل شوی ده. نیکوسیا له خپلو قانوني او اداري دندو ور هاخوا، خپل ځان د همدې جزیرې د مالي پلازمېنې او نړیوالې سوداګرۍ د اصلي مرکز په توګه تثبیت کړی ده. په ۲۰۱۸ ز کال کې، نیکوسیا په نړۍ کې د نسبي خرید د ځواک له اړخه ۳۲ بډایه ښار و. نوم اېښودنه د نیکوسیا نوم د لومړي ځل لپاره له میلاد نه ۶۷۲ کاله وړاندې د اشوري پاچا، اسرحدون په زمانه کې په یوه خاورین منشور کې یاد شوی دی. دا د هغه ښار ته اشاره لري چې د نیکوسیا په سیمه کې موقعیت لري او دا ښار اوس د په نوم یادیږي. د نوم او د هغه نور ډولونه لکه تر ۳۹۲ ز کال پورې په دې بڼه پاتې وه، تر څو چې کله د سنت جیرومي له خوا په لیکنو کې وکارول شو. که څه هم، هغه لیکنه له دې ښار نه د په توګه هم یادونه کوي او د دغې دورې د مسیحیت سرچینې بیا د د نوم په څېر مشابهاتو کارولو کې لومړۍ دي د بېلګې په توګه . د د نوم اصلیت د څېړونکو له خوا توپونیمي معما بلل شوې ده. دغه نوم په زیاترو بیزانسي سرچینو کې د په توګه ثبت شوې ده او دا خبره په ادبیاتو کې منل شوې ده چې دغه نوم په زیات احتمال سره له یوناني عبارت سپین املاک نه را اخیستل شوی ده. تاریخچه لرغونې زمانې په نیکوسیا کې له میلاد نه ۲۵۰۰ کاله وړاندې د برونزو د عصر په پیلیدو سره انسانانو ژوند کړی ده، هغه وخت کله چې لومړني اوسېدونکي دلته د میسورای په حاصلخیزه دښته کې ځای پر ځای شول. نیکوسیا بیا وروسته د یا په یوه نوموتي ښار باندې بدل شو، چې د تروجن جګړې له پای ته رسېدو وروسته د اخیانو یو له ۱۲ لرغونو قبرسي پاچاهیو څخه و. د زاړه ښار پاتې شونې کولای شو د ننني سویل ختیځ ښار د په غوڼدۍ کې ومومو. د یوازې یو پاچا مشهور دی چې نوم یې دی: . د سلطنت پخوا لا له منځه ولاړ. کله چې قبرس د اشوریانو تر کنترول لاندې و، له میلاد نه ۶۷۲ کاله وړاندې د اشوریانو اسرحدون ته د خپلو مراتبو په وړاندې کولو سره ثبت شوی دی. له میلاد نه ۳۳۰ کاله وړاندې، د یوه کوچني غیرمهم ښار په توګه ثبت شوی دی. داسې ګومان کېده چې د دې ښار اوسېدونکي له اقتصادي او سیاسي اړخه د خپل نږدې ښار باندې متکي و. د دې ښار د اوسېدونکو اصلي فعالیت کرهڼه وه. په دغه عصر کې، هومره ستره وده و نه کړه لکه څومره چې نورو قبرسي ساحلي ښارونو وکړه، چې هغوی زیاتره د سوداګرۍ پر چارو باندې بوخت و. جغرافیه سیلاني تاریخ