nassimjp/pashto-wikipedia-sft huggingface dataset:
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: بدخشان پوهنتون
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%A8%D8%AF%D8%AE%D8%B4%D8%A7%D9%86%20%D9%BE%D9%88%D9%87%D9%86%D8%AA%D9%88%D9%86
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: بدخشان پوهنتون د افغانستان په شمال ختيځ کې یو دولتي عامه پوهنتون دی چې په ۱۳۷۷ کال کې د بدخشان په فیض اباد ښار کې تاسيس شو، اوسمهال بدخشان پوهنتون ۹ پوهنځي، ۲۸ علمي څانګې، ۱۳۶ علمي کادر کارکوونکي، ۷۰ اداري کارکوونکي، ۸۵ خدمتي کارکوونکي او نږدې شپږ زره زده کړيالان لري، چې ۳۰ سلنه یې نجونې دي. د بدخشان پوهنتون د دوامدارې حرفوي زده کړو د ښوونځي تر نامه لاندې د منځنۍ اسیا د پوهنتون د دوامدارې حرفوي زده کړو ښوونځی له ۲۰۱۴ کال راهیسې تر اوسه په دغه پوهنتون کې فعالیت لري. شاليد د بدخشان د لوړو زده کړو موسسه په ۱۳۷۷ کال کې د افغانستان د هغه مهال د ولسمشر برهان الدین رباني په امر د طب پوهنځي په ايجاد سره خپل فعاليت پيل کړ. دغه ښوونیزه موسسه په ۲۰۰۲ کال کې د انتقالي حکومت د مشر حامد کرزي په حکم د لوړو زده کړو په وزارت کې ثبت شوه. چې ترڅنګ يې د طب پوهنځی هم لغوه شو او محصلین یې د خپلو زده کړو د دوام لپاره د بلخ او کابل پوهنتونونو ته ولېږدول شول. تر ۱۳۹۱ لمريز کال پورې د بدخشان لوړو زده کړو مؤسسې ۳۴ علمي کارکوونکي او په څلورو پوهنځیو ښوونه او روزنه، ژبه او ادبیات، کرنه او اقتصاد کې نږدې ۲۰۰۰ زده کړيالان لرل. دې مؤسسې په ۱۳۹۲ هجري لمریز کال کې په پوهنتون بدله شوه او د خپلو فعالیتونو یو نوی فصل یې پیل کړ. د پوهنتون د رییسانو لیست پوھنمل عبدالقدیر بران: له ۱۳۸۰ تر ۱۳۸۲ پورې پوهنيار عبدالقادر مهان: له ۱۳۸۲ تر ۱۳۹۱ پورې پوھنمل خسرو نظري: له ۱۳۹۱ تر ۱۳۹۸ پورې پوهندوی قاسم اریا: له ۱۳۹۸ تر...پورې پوهنځي ژبو او ادبیاتو پوهنځی ښوونې او روزنې پوهنځی کرنې پوهنځی اقتصاد پوهنځی کمپيوټر ساينس پوهنځی حقوقو او سياسي علومو پوهنځی شرعياتو پوهنځی ټولنيزو علومو پوهنځی
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: د یریوان خانات
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%AF%20%DB%8C%D8%B1%DB%8C%D9%88%D8%A7%D9%86%20%D8%AE%D8%A7%D9%86%D8%A7%D8%AA
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: د یریوان خاناتیو خانیت یعنی ولایت و چې په اتلسمه پیړۍ کې د ایران په افشاریه کې تاسیس شو. دا شاوخوا کیلومتره ساحه پوښلې، او د اوسني مرکزي ارمنستان ډیری برخه، د ایغدیر ولایت او د کارس ولایت د کاګزمان ولسوالۍ سره په اوسني ترکیه کې او د اوسني نخچیوان خودمختاره جمهوریت شرور او صدراک ولسوالیو سره مطابقت لري. - ورځ آذربایجان.
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: تخنیکي شننه
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%AA%D8%AE%D9%86%DB%8C%DA%A9%D9%8A%20%D8%B4%D9%86%D9%86%D9%87
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: په اقتصاد کي تخنیکي تحلیل یا شننه په ابتدايي توګه د قیمت او حجم د مطالعې له لارې د تیرو او راتلونکو نرخونو سمت تحلیل او وړاندوینې لپاره د تحلیل میتودولوژي ګڼل کیږي. د یو فعال مدیریت په توګه، دغه شننه له عصري پورټ فولیو تیوري سره په تضاد کي هم راځي. د تخنیکي تحلیل اغیزمنتوب د اغیزمن بازار د هغه فرضیې سره اختلاف لري، کوم چي وایي چي د سټاک بازار نرخونه په اصل کي د اټکل وړ ندي، او کېدای سي مخلوطي پایلي تولید کړي. تخنیکي شننه او څېړنه د بنسټیز تحلیل څخه توپیر لري، او د شرکت مالي بیانات، روغتیا، او د بازار اقتصادي عمومي حالت په پام کي نیسي.
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: د لندن پل
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%AF%20%D9%84%D9%86%D8%AF%D9%86%20%D9%BE%D9%84
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: د لندن برج یا هم لندن پل د لندن یو تاریخي برج دی چي د رومن وخت راهیسي په مرکزي لندن کي د لندن ښار او ساوت وارک ترمنځ د تیمس پر سیند سربېره جوړ سوی دی. د پل اوسنی ډیزاین او سړک چي په کي د ترافیکو پرمخ پرانستل سو، د بکس ګیرډر پل دی چي له کانکریټ او فولادو څخه جوړ سوی دی. یاد ډیزاین په نولسمه پیړۍ کي د تیږو لرونکی پل ځای خپل کړ او په پایله کې یې د کلن ډبریز پل د منځنی پیړۍ جوړښت ور واړاوه. د منځنیو پیړیو پل چي مخکي پردغه ځای باندي جوړ سوی وو د بنسټ ډبره یې لومړی د په شاوخوا کې د لندن د روم بنسټ ایښودونکو لخوا کښېښودل سوه. اوسنی پل د لندن د حوض په لویدیځ پای کي ولاړ دی او د پخوانیو ترتیبونو او موقعیت څخه پورته جوړ سوی دی. اوسنی پل د سړک پخپل ځان کي رانغاړي، کوم چي د لوی لندن ادارې لخوا ساتل کیږي.
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: ګوستاو ايفل
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%DA%AB%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%88%20%D8%A7%D9%8A%D9%81%D9%84
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: الکساندر ګوستاو ایفل ګوسټف ایفل پیدایښت ډیسمبر، مړینه ډیسمبر د څخه فارغ سوی فرانسوی انجینر وو. نوموړی د نړۍ مشهور ایفل ټاور پر اساس خورا مشهوره دی کوم چي د هغه د شرکت لخوا ډیزاین او په پاریس کې د نړیوال نندارتون لپاره جوړ سو، همدرانګه په نیویارک کي د آزادۍ مجسمې په جوړولو کي د هغه ونډي هم د یادوني وړ دي. د انجینرۍ څخه د خپل تقاعد وروسته ایفل د هواپوهنې او ایروډینامیک په څیړنه تمرکز وکړ، او په دواړو برخو کي یې د پام وړ لاسته راوړني درلودې.
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: رامسیس (دویم)
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%B1%D8%A7%D9%85%D8%B3%DB%8C%D8%B3%20%28%D8%AF%D9%88%DB%8C%D9%85%29
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: دویم رامسیس چي په لوی رامسیس سره هم مشهوره دی مخکي تر میلاد د مصر لوی فرعون او ددغه هیواد واکمن وو. نوموړی د فرعونانو د نولسمې کورنۍ دریم واکمن ګڼل کیږي. د اتلسمې کورنۍ د توتموس سره ترڅنګ دویم رامسیس هم ډیری وختونه د مصر د نوي سلطنت ترټولو لوی، خورا مشهور او پیاوړی فرعون بلل سوی دی، او عصر یې هم د لرغوني مصر ترټولو پیاوړی دوره وه. رامسیس په پراخه کچه د لرغوني مصر یو له ترټولو بریالي جنګیالیو فرعونانو څخه شمیرل کیږي، چي د څخه لږ څه کم پوځي جګړې یې ترسره کړي دي، او د قادش د جګړې پرته یې نوري ټولي په بریا سره خپلي کړې. په لرغوني یوناني سرچینو کي رامسیس د په نوم یاد سوی دی. د نړیوالو سربېره د مصر خلکو هم هغه ته د یو ستر شخصیت په توګه کتل. د خپلي واکمنۍ په لومړیو کي هغه د ښارونو، معبدونو او یادګارونو په جوړولو باندي زیات تمرکز وکړ. د نیل په ډیلټا کي یې د - ښار له جوړولو وروسته هغه ځای مصر د نوې پلازمینې په توګه وټاکه او په سوریه کي یې د خپلو فوځي موخو لپاره د اصلي مورچې په توګه کار ترې واخیست. رامیسس لیونټ ته د څو پوځي عملیاتو مشري وکړه، او په کنعان او فینیشیا باندي یې د مصر کنټرول بیا رامنځ ته کړ، همدرانګه یې په نوبیا کي د یو شمیر سفرونو مشري هم وکړه، چي د ټولو یادونه یې په بیت الولي او ګیرف حسین لیکنو کي سوې ده. رامسیس په بې ساري توګه او له هر فرعون څخه ډېر نژدې دیارلس یا څوارلس سیډ جشنونه ولمانځل. د مړیني په وخت کي د هغه د عمر اټکل په هکله اختلاف دی، چي ځیني یې او ځیني یې ترټولو احتمالي عمر یادوي. د رمسیس جسد اوس وخت د مصر د تمدن ملي موزیم کي نندارې ته پروت دی کوم چي د قاهرې په ښار کي موقعیت لري.
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: عمر خطاب
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%B9%D9%85%D8%B1%20%D8%AE%D8%B7%D8%A7%D8%A8
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: عمر خطاب احمدزی د کاپيسا په ولايت کې د تگاب په ولسوالۍ کې زېږېدلی دی. پلار ېې په لوگر، کاپيسا، سرشاهي او تگاب کې مشهوره حاکم اعلا و، د نيکه نوم ېې پاچا خان د کوچيانو د ټبر مخکښه شخصيت او د عبدالرحمان خان په وخت کې ډېر يو پياوړی اوسرزوری سړی و او وېل کېږي چې د دغه سړي ۲۸ مېرمنې وې او د عبدالرحمان خان له خوا بيا د ذهرو په ورکولو شهيد شو. د دوی پلرنی ټاټوبی دسرخاب ولسوالۍ د لوگر ولايت ده. د عمر خطاب احمدزي کورنۍ ډېره لويه او اوږده ليکه لري چې ډېری کورنۍ ېې په مزار شريف کې پاتې شوي دي. شخصي ژوند عمر خطاب درې وروڼه لري چې يو ورور ېې په تنظيمي جنگونو کې په مزار کې ورک شو. درې خويندې لري او يوه ېې وفات شوې ، دوه نورې ژوندۍ دي . زده کړې عمر خطاب لومړنۍ زده کړې په حبيبيه کې بيا د عايشه درانيه کې منځينۍ زده کړې او ورپسې بيا لوړو زده کړو ته د کابل پوهنتون د اقتصاد په پوهنځي کې په بري سره ومنل شو. دندې وروسته له لوړو زده کړو دوه کاله عسکري ته ولاړ او بيا ېې راډيو ټلويزيون کې د راډيويي خپرونو په لړۍ کې لومړی د اماتور په توگه بيا د يو تکړه وياند په توگه کارپيل کړ. په کال ۱۹۷۸ ز کې وروسته د ځينو سياسي ملحوظاتو له کبله امريکې ته لاړ، هلته ېې هم د ژوند د تېرولو لپاره د هر ډول حرفيي کارونو ته اوږه ورکړه. مخکې له دې چې دی امريکې ته ولاړ شي يو فعال مبارز د ظاهر شاه په خلاف لاريونونو کې برخه اخيسته، همداسې د داود خان د حکومت له نسکورېدو وروسته امريکې ته ولاړ. په کال ۱۹۹۲ کې په لومړي ځل د افغانانو لپاره په شمالي کلفورنيا کې يوه راډيويي شبکه د پيام افغان په نامه پرانيستله. وروسته بيا د ډېرو افغانانو په غوښتنه د همدې پیام افغان په نوم په ۲۰۰۷ کې يوه ټيلويزيوني شبکه پرانيستله .
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: حکمت کرزی
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%AD%DA%A9%D9%85%D8%AA%20%DA%A9%D8%B1%D8%B2%DB%8C
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: حکمت خليل کرزی يو افغان دیپلومات او سیاستوال دی چی د ۲۰۱۵م کال د جنوري د ۲۱مې نېټې څخه تر ۱۷ اکتوبر ۲۰۱۸م کال پورې د افغانستان د بهرنیو چارو مرستیال وزير وو.نوموړی په کال۱۹۷۳ کې د افغانستان د کندهار ښار په کرز کې زېږېدلی دی. هغه د خلیل الله خان کرزي زوی او پخواني افغان ولسمشر حامد کرزي د اکا زوی دی. ښاغلی کرزی د ۸۰ لسیزې په لومړیو کې د کورنۍ سره د افغانستانه ولاړ او د څلورو کلونو لپاره د بلوچستان په کوټه کې مېشت سو. او وهغه دوام ورکړ هغه امریکا ته د زده کړې لپاره لاړ.
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: شاه مشهد ښوونځۍ
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%B4%D8%A7%D9%87%20%D9%85%D8%B4%D9%87%D8%AF%20%DA%9A%D9%88%D9%88%D9%86%DA%81%DB%8D
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: شاه مشهد د افغانستان په بادغیس ولایت کي د دولسمي پیړۍ څخه پاته سوې د غورید مدرسې په نوم د یوې ویجاړي ښوونځۍ پاته برخه ده. دا ښوونځۍ د مرغاب سیند په کیڼ اړخ کي موقعیت لري. ویل کیږي چي دغه ودانۍ د یوې نامعلومي ښځي له خوا تمویل سوې ده، خو د ښوونځي د ودانۍ جوړښت د غوري پښتنو د تمدن نښه بلل کیږي. د ودانۍ بنه له خښتو څخه جوړه سوې ده چي . . متره مربع ساحه په بر کي نیسي. تر کلونو پوري د ودانۍ د سویل اړخ یوازې لویي برخي ساتل سوي وې، کوم چي د هغه وخت افغان واکمنانو له لوري په معماري زیورونو او سرلیکونو باندي سینګار سوي وې. په ودانۍ کي دننه یو قصر او د دوو اطاقونو پاتي شوني، چې هر یو یې په یوه گنبد پوښل سوی وو هم موندل سوي دي. د ودانۍ د شمال لوري دیوالونه د یو ایوان څخه راوځي چۍ د داخلي انګړ پر شاوخوا باندي ګرځي، مګر تر دې زیات د نورو ثبوتونو لپاره هیڅ کیندني ندي ترسره سوي. د ودانۍ مخ د زینتي نقاشیو ترڅنګ په ټراکوټا سره سینګار سوی دی. په یاده ودانۍ کي ټول ټال لیکني روښانه سوي دي چي لس یې په کوفي طرز، درې یې په نخش انداز او دوه یې د طولوت په طرز کي دي. په افغانستان کې د شوروي اتحاد د جګړې پر مهال د کلونو په منځ کي ددې لرغوني ښوونځۍ پاتي شوني په بشپړه توګه ویجاړي سولې.
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: د نفوسو د ګڼوالي له مخې د هېوادونو نوملړ
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%AF%20%D9%86%D9%81%D9%88%D8%B3%D9%88%20%D8%AF%20%DA%AB%DA%BC%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%8A%20%D9%84%D9%87%20%D9%85%D8%AE%DB%90%20%D8%AF%20%D9%87%DB%90%D9%88%D8%A7%D8%AF%D9%88%D9%86%D9%88%20%D9%86%D9%88%D9%85%D9%84%DA%93
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: د نفوسو د کثافت يا د نفوسو د ګڼوالي له مخې د هېوادونو نوملړ يوه ليکنه ده چې د نفوس د ګڼوالي له مخې هېوادونه راپه ګوته کوي، په دې لیست کې، هېوادونه او خپلواکې سیمې د نفوسو د کثافت له مخې د - معیار سره سم طبقه بندي شوي دي. د نفوسو د ګڼوالي له مخې هېوادونه او سيمې سرچيې
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: مرو رود
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D9%85%D8%B1%D9%88%20%D8%B1%D9%88%D8%AF
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: مرو-رود په خراسان افغانستان کي د منځنیو پیړیو یو میشت ځای وو. دغه ښارګوټی د بالا مرغاب د معاصر افغان میشتي سیمي ته څیرمه موقعیت لري، هغه ځای چیري چي د مرغاب سیند د غرجستان له غرونو څخه تیریږي او د قراقم دښتې ته ننوځي. د ماروچک یا مارو کوچیک اوسنی عصري میشته سیمه چي دلته موقعیت لري داسي ښکاري چې د قصر احناف په نوم د یو پخواني ښارګوټي اړوند ځای دی. مرو رود د اسلام څخه دمخه وختونو کي هم شتون درلود، او بنسټ یې د ساسانیانو پاچا بهرام ګور د - واکمنۍ ته منسوبیږي. د عباسي دورې جغرافيه پوهان وایي چي دغه ښار د کرهنيزې سيمې مرکز او د قصر احناف په څېر د يو شمېر اړوندو سيمو درلودونکی هم وو. دغه ښارګوټی او شاوخوا سیمه د دولسمې پیړۍ په وروستیو کې د خوارزمشاهانو او غوریانو ترمنځ د پرله پسې جګړو له امله زیانمن سو، او پکښي د غوری واکمن غیاث الدین محمد ۱۱۶۳-۱۲۰۲ او د هغه خوارزمي سیال سلطان تر منځ جګړه وشوه. ورپسې د مغولو او تیمورلنګ خونړي بریدونو ددې ښار بڼه مکمله خرابه کړل او مرو رود نن ورځ یوه بې حاصله سیمه ګڼل کیږي.
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: ټویوټا کرولا
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D9%BC%D9%88%DB%8C%D9%88%D9%BC%D8%A7%20%DA%A9%D8%B1%D9%88%D9%84%D8%A7
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: ټویوټا کرولا یو له کوشنیو کورني موټرانو څخه دی چې د ټویوټا موټرز شرکت لخوا تولید سوی. د همدغه موټر نوم په ټوله نړۍ کې خورا مشهور او ارزښتناک ګڼل کېږي. ټویوټا کرولا د ۱۰ نسلونو استازیتوب کوي چې تولید ېي په ۱۹۶۶ میلادي کال کې پیل او تر دې دمه دوام لري.
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: د افغانستان شعر
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%AF%20%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%20%D8%B4%D8%B9%D8%B1
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: د افغانستان په نوم د ننني عصر شعرونه چي پخوانۍ ریښې لري، زیاتره یې په دري او پښتو ژبو لیکل سوي دي. افغان شاعري د افغانستان له کلتور سره تړاو لري او د افغاني ادبياتو يو عنصر بلل کیږي. تاریخ له اوومې هجري پېړۍ څخه نیولې بیا تر یوولسمې پیړۍ پوري او همدرانګه د افغانستان د اسلامي فتحې څخه مخکي افغانانو پخپله سیمه کي د شعر او شاعرۍ ځانګړي ادبیات درلودل. د پټي خزانه مشهور مستند د پښتو شعرونو مهمه برخه په ځان کي لري کوم چي تر اتمي پېړۍ وړاندي لیکل سوی دی. ځینې مشهور شاعران چې د لوی افغانستان په سیمه کي زیږیدلي یا یې ژوند کړی دی نومونه یې په دې ډول دي : رومي ، خوشحال خان خټک ، رحمان بابا ، احمدشاه درانی ، تیمورشاه درانی ، شجاع شاه دراني ، غلام محمد طرزي ، غلام حبیب نوابي، مسعود نوابي. حمیرا نخت دستګیرزاده او یو شمیر نور چي هر یو یې د ادب په برخه کي د ختیځ مشهوري څېرې ګڼل کېدې. د افغانستان ادب په سیمه کي دومره غښتلۍ وو چي په وروسته کي ګاونډي هیواد ایران د یو شمېر ادبي غلاوو په جریان کي ددوی حماسې او مشهوره اشخاص لکه مولانا رومي، سید جمال الدین افغان، ابن سینا بلخی او داسي نور د ځان وګڼل. د افغانستان ملت یو شمیر ښځینه شاعراني لکه رابعه بلخي او د اوولسمې پیړۍ نازو توخي هم لري. په هیواد کي د سیاسي ناکراریو او جګړو له امله ډیری ښځینه شاعرانې پټي پاتي سوې. نن ورځ په افغانستان کي دننه او دباندي ډېرې کمي ځواني شاعراني شتون لري لکه شفیقه خپلواک او افغانې الاصله امریکايي ساجیه اله احرار ، چې د امریکا د مریم واشنګټن پوهنتون محصله ده او په ۲۰۱۰ کال کي یې د نړۍ د سولې هیله تر عنوان لاندي یو شعر لیکلی دی.
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: د مرغاب سیند
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%AF%20%D9%85%D8%B1%D8%BA%D8%A7%D8%A8%20%D8%B3%DB%8C%D9%86%D8%AF
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: د مرغاب سیند فارسي پښتو : مرغاب، مورقاب ، بلوچي : مرگاپ په منځنۍ اسیا کي اوږد سیند دی. یاد سیند د غور په ولایت کي د پاروپامیسس غرونو کي راپورته کیږي، ورپسې د مرکزي افغانستان له مرغاب ولسوالۍ څخه تیریږي او بیا شمال لویدیز بالامرغاب ته بهیږي. د ترکمنستان په قراقم دښته کي د مریم نخلستان ته په رسیدو سره مرغاب سیند د قراقم کانال ته ننوځي، چي د امو دریا څخه د اوبو یو انحراف بلل کیږي. د مرغاب مساحت اټکل سوی دی. جغرافيایي څرنګوالی د مرغاب سيند د افغانستان په مرکزي غور ولايت کي د پاروپاميسس ، غرجستان او بند ترکستان د غرونو په لړۍ کي غځېدلی دی. مرغاب سیند په لوړ جریان باندي له ختیځ څخه لویدیځ ته د مخمدخان سیمي په لور شاوخوا په اوږدو وربهیږي. یاد جریان په یوه تنګه دره کي چي له یو کیلومتر څخه کم پلنوالی یې اندازه ده په ځینو ځایونو کې تنګ غرونه هم لري. مرغاب د بند ترکستان له لوېدیځې برخې څخه تېرېږي او بیا د شمال لوېدیځ لور ته په یوه ژور کنډک کې تېرېږي. په مخمدخان کي دا د جاوکر په نوم غرونه هم په ځان کي رانغاړي. له دې وروسته دره یو څه پراخه کیږي، او په تدریجي ډول د عرض په اندازه ترکمنستان ته رسیږي. د مخمدخان څخه په هاخوا د مرغاب د اوبو یوه کوچنۍ برخه د خړوبولو لپاره کارول کیږي چي په افغانستان کي له مرغاب څخه کابو ورباندي خړوبیږي. مرغاب په ښي خوا کې د قیصار سیند اوبه ترلاسه کوي، ورپسې د ترکمنستان او افغانستان ترمنځ اوږدوالی تشکیلوي. په ترکمنستان کې، تالق آباد ته نږدې مرغاب له کیڼ اړخ څخه د کاشان سیند ته رسیږي. د کوشک سیمي سره د سیند لاندې د سریازي زیرمه ده چې په کي جوړه سوې ده او په کي پراخه سول. مرغاب سیند او د هغه شاوخوا سیمه د مرغانو لپاره د ایکولوژیکي پلوه مهمه ده. د مریم نخلستان ته رسیدو سره، مرغاب خپلې اوبه د قراقم کانال سره یوځای کوي، او د امو دریا څخه د اوبو یو انحراف رامنځ ته کوي. هایدرومیټري: په تګتابازار کي د سیند جریان د مرغاب جریان د شلمي زیږدیزي پېړۍ پر مهال د کلونو - په اوږدو کي د ترکمنستان د په اندازه په تغتابازار سیمه کي هم تثبیت سو. دا وروسته له هغه کله چي مرغاب سیند د افغانستان له خاوري په هاخوا د کشک سیمي سره د سنگم په اوږدو کي څو کیلومتره پورته بهیږي. په یاده موده کي د تګتابازار د اوسط کلني جریان مشاهده . کیوبیک متره تثبیت سوې ده کوم چي ددغي ساحې فیصده په ځان کي رانغاړي. د جغرافیې له پلوه په اوسط ډول د هایدرومیتریک دغه جریان د حوزې له یادي برخي تیریږي، چي د جریان له نظره خورا لوی بلل سوی دی، او په دې توګه په کال کي . ملی مترو ته ځان رسوي، په ځانګړې توګه په ویجاړه سیمه کي خورا په لوړه کچه وي.د مرغاب میاشتني اوسط جریان یوه ثانیه د متر مکعب په حساب د تخت بازار د هایدرومیټریک په سټیشن کي اندازه کیږي د مرغاب میاشتني اوسط جریان یوه ثانیه د متر مکعب په حساب د تخت بازار د هایدرومیټریک په سټیشن کي اندازه کیږي د یوه څیړنه ښیي چې په نږدې وخت تر پورې د مرغاب سیند جریان کیدای سي د اقلیم د بدلون له امله یو پر دریمه برخه راټیټ سي، او د پیړۍ په پای کي یې سلني ته د راښکته کېدو امکان سته.
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: مندیش (غور)
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D9%85%D9%86%D8%AF%DB%8C%D8%B4%20%28%D8%BA%D9%88%D8%B1%29
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: مندیش هغه تاریخي نوم دی چي د لرغوني افغانستان د غور غرنۍ سیمه اوس وخت په ځان کي رانغاړي. تاریخ د مندیش سیمه د امیر سوري په نوم د یوه پښتون ملک تر واکمنۍ لاندي وه چي خلکو یې لا تر دغه وخته اسلام نه وو قبول کړی.
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: امیر سوری
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%B1%20%D8%B3%D9%88%D8%B1%DB%8C
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: امیر سوری له نهمي زیږدیزي پېړۍ څخه تر لسمي پېړۍ پوري د لرغوني افغانستان اړوند د غوري کورنۍ پښتون واکمن وو. د ځینو تاریخونو له مخي نوموړی د غوري پاچا امیر بنجي له اولادې څخه وو، چي واکمني یې د عباسي خلیفه هارون الرشید په زمانه کي د هغه د خلافت اړوند وه. امیر سوري د صفري واکمن یعقوب بن لیث الصفر سره وجنګېدی او د خراسان پرته یې د غور لویه برخه فتحه کړه. تر امیر سوري وروسته د هغه زوی محمد بن سوري واک ته ورسېدی. که څه هم امیر سوري لقب عربي وو او زوی یې هم اسلامي نوم درلود، خو دوی د کافرانو پیروي کوله او د شاوخوا مسلمانانو لخوا کافران ګڼل کیده. وروسته د محمد د زوی ابو علي بن محمد د واکمنۍ پرمهال د غوري کورنۍ په اسلامي سلطنت بدله سوه. غوريان د غورستان له غرونو څخه راوتلي او په ګڼو قومونو وېشل سوي وه، چي له دې جملې څخه د شنساباني قوم تر ټولو ډېر واک درلود. د غزنویانو د دورې مشهور مورخ ابوالفضل بیهقي د خپل کتاب تاریخ بیهقی په مخ کي لیکي: سلطان مسعود غورستان ته لاړ او خپل یو پوه ملګری یې له غور څخه د دوو کسانو سره یوځای د ژباړنانو په توګه ولېږه.
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: ایلیاد
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%DB%8C%D9%84%DB%8C%D8%A7%D8%AF
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: الیادد لرغوني یونان یو پخوانی ادبي نظم دی چي د هومر اړوند بلل کیږي. ایلیاد د لرغونو ادبیاتو یو له پخوانیو ادبي اثارو څخه دی چي لاهم د عصري لیدونکو لخوا په پراخه کچه لوستل کیږي. یاد نظم د شعر په بڼه په کتابونو ویشل سوی او په ډاکټیلیک هیکسامیټر کي لیکل سوی دی. د یوې پراخي نسخې په توګه ایلیاد کرښي او بیتونه لري. د ټروجن جنګ پای ته رسیدو اړوند د میسینی یوناني ایالتونو د ایتلاف لخوا د ټرای ښار لس کلنه محاصره په دغه شعر کي ذکر سوې ده او ټولي پیښي یې په ځان کي رانغاړلي دي. په ځانګړې توګه د پاچا اګامیمون او یو مشهور جنګیالي، اچیلز ترمنځ سخته جګړه په منظم ډول انځوروي. الیاد د اروپایی ادبیاتو لومړۍ د پام وړ ادبي ټوټه ګڼل کیږي او د لیکلو تاریخ یې تر میلاد مخکي د اتمي پېړۍ نیمایي کلونه اټکل سوي دي. اکیلوس، پاریس، هکتور، هیلن او پرییام هغه افسانوي اتلان دي چي ایلیاد یې په اړه ږغیږي. دغه نظم او اوډیسي په احتمالي ډول په هومریک یوناني کې لیکل سوي دي، چي د آیونیک یوناني او نورو ژبو ادبي ترکیب د مې پیړۍ په وروستیو یا د مې پیړۍ په پیل کي په ډاګه کوي.
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: شاهنامه
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%B4%D8%A7%D9%87%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: شاهنامه د پارسي ژبي یو لوی ادبي اثر ده چې شاوخوا شپیته زره بیتونه لري او په افغانستان کي د سلطان محمود غزنوي د واکمنۍ پر مهال د ابو قاسم فردوسي لخوا لیکل سوی دی. یاد اثر د فارسي ادب یو ستر شهکار ګڼل کیږي. شاهنامه د فردوسي لخوا د سلطان محمود غزنوي لپاره لیکل سوی وو چي له پخوانی دورې نیولې بیا د اسلامي فتحې او د اوومې پیړۍ په مینځ کي د ساسانیانو د دولت تر پرځېدو پوري د افغانستان او شاوخوا سیمو حالات انځوروي. شاهنامه د الفتح بن علي البندري له خوا چي په ۶۴۳ هجري کې وفات سوی دی، عربي ته هم وژباړل سو.
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: غرجستان
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%BA%D8%B1%D8%AC%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: غرچستان یا غرجستان د مرغاب سیند په شمالي څنډه کي د لرغوني افغانستان د منځنۍ دورې یوه سیمه وه چي د هرات ختیځ او د هري سیند شمال ته پرته وه.
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: د قراقم دښته
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%AF%20%D9%82%D8%B1%D8%A7%D9%82%D9%85%20%D8%AF%DA%9A%D8%AA%D9%87
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: د قراقم دښته چي کارا کوم هم ویل کیږي،په منځنۍ اسیا کي یوه پراخه دښته ده. دغه لویه دښته د ترکمنستان هیواد شاوخوا سلنه یا سیمه په ځان کي رانغاړي. د نفوسو پر بنسټ ددې دښتي هر . کیلومتره ساحه پر یوه انسان اټکل سوې ده. او باران یې هم په کال کي له څخه نیولې تر سانتۍ متر پوري اوریږي.
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: د کسپین سمندر
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%AF%20%DA%A9%D8%B3%D9%BE%DB%8C%D9%86%20%D8%B3%D9%85%D9%86%D8%AF%D8%B1
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: د کسپین سمندر د نړۍ ترټولو ژوره د اوبو سرچینه ده او ډیری وختونه د نړۍ ترټولو لوی جهيل په توګه هم تشریح سوې ده چي ځیني وختونه د بشپړ بحر په توګه پیژندل کیږي. کسپین سمندر د قفقاز په ختيځ ، د منځنۍ اسيا د پراخو ميدانونو په لويديځ ، په ختيځه اروپا کي د جنوبي روسيې د زرخيز ميدانونو په سوېل، او د ايران د غرني پلو په شمال کي د اروپا او اسیا په ځمکه کي ګډ پروت دی. یاد سمندر ختیځ ته د ګارابوګازکول د خورا مالګین لیګون پرته چي نږدې دجاپان هیواد په اندازه بلل کیږي د ساحه پوښي. کسپین سمندر تقریبا .٪ مالګینتوب لري، یعني د اوسط سمندري اوبو د مالګي دریمه برخه. دا سمندر په شمال ختیځ کي د قزاقستان ، په شمال لویدیز کي د روسیې، په سویل لویدیز کي د اذربایجان ، په سویل کي له ایران او په سوېل ختیځ کي له ترکمنستان سره ګډه پوله لري. کسپین سمندر له شمال څخه سوېل ته د۳۲۰ کیلومتره په پلنوالي سره اوږد دی. ددې سمندر مجموعي پوښښ دی او سطح یې شاوخوا دی د بحر له سطحې څخه کښته ده. د تازه اوبو جریان یې د اروپا تر ټولو اوږد سیند، ولګا د شمال پای ته ننوځي. دوه ژورې حوزې د دې سمندر مرکزي او سویلي زونونه جوړوي، چي دا په تودوخې، مالګینې، او ایکولوژي کي افقی توپیرونو المل کیږي. په سویل کي د سیند کښته والۍ د بحر له سطحې د سمندري حوزې ته رسیږي، چي د بیکال جهيل څخه وروسته په ځمکه کې دوهم ټیټ طبیعي غیر سمندري فشار ګڼل سوی دی. د سطحي مساحت پر اساس د کسپین بحر د سوپریر جهيل څخه نږدې پنځه ځله لوی دی. د کسپین سمندر د ډیری ډولونو کور دی او د کیویر او تیلو صنعتونو لپاره خورا مشهور بلل کیږي. د تیلو د صنعت ککړتیا او په سیندونو کې بندونه چې اوبه یې وچیږي د دې چاپیریال ته زیان رسولی دی. وړاندوینه کیږي چې د پیړۍ په جریان کي به د بحر ژوروالی - متر - ته راټیټ شي. چي د نړیوالې تودوخې او د صحرا کیدو پروسې له امله د ایکوکایډ لامل کیږي. سرچینې
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: د ګوګل لینز
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%AF%20%DA%AB%D9%88%DA%AB%D9%84%20%D9%84%DB%8C%D9%86%D8%B2
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: ګوګل لینز د عکس پیژندنې یوه ټیکنالوژي ده چي د ګوګل لخوا رامینځته، او ددې لپاره ډیزاین سوې ده ترڅو د شیانو او څیزونو اړونده معلومات وړاندي او شریک کړي. دا د عصبي شبکې پراساس د لید د تحلیلونو په کارولو سره پیژندنه کوي. ګوګل لینر لومړی ځل په کال کي د ګوګل په جریان کي اعلان سو. دا لومړی د یو سټایلون ایپ په توګه چمتو سوی وو، چي بیا په ګوګل کیمرې کې مدغم سو خو د راپورونو له مخي په اکتوبر کي بیرته ترې ایسته سو. لینز تر پورې په پرلپسې توګه د ګوګل انځورنو، ګوګل اسسټنټ ایپ او بارډ اوسني جیمني سره وتړل سو.
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: د ګلستان سیستان
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%AF%20%DA%AB%D9%84%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%20%D8%B3%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: ګلستان سیستاني د سیستاني خلکو یوه ډله ده چې په ګلستان کې میشته دي. دا ډله د څو لاملونو له امله له سیستان څخه ګلستان ته هجرت وکړ. په ګلستان ولایت کې میشت سیستانیان د نورو سیستانیانو په شان کلتور او ژبه لري. پس منظر د پاریس او گولډسمیت د تړون له مخې د سیستان یوه لویه برخه چې په کې اوسیږي افغانستان ته وسپارل . خو د سیستان خلک په سیستان کې، چې د ایران سره تړاو لري، په ډنډونو کې ننوتل. د ایران پولو ته راستانه شوي خلک له سخت حالت سره مخ دي. ځکه چې هغوی خپل ټول مالونه او مالونه د پولې بلې غاړې ته پرېښودل او خپل وطن ته راستانه شول او د سیستان په خاوره کې وچکالۍ دا ستونزې دوه چنده کړې. دا لوی نفوس د وچکالۍ سربیره، د سیستان لپاره ستونزه وه، نو د سیستاني قومونه د هیواد شمالي سیمو ته هجرت ته اړ شول. مذهب د ګلستان ولایت سیستانیان د نورو سیستانیانو په څیر مسلمانان او د شیعه مذهب پیروان دي.
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: بابا ولي کندهاری
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%A8%D8%A7%D8%A8%D8%A7%20%D9%88%D9%84%D9%8A%20%DA%A9%D9%86%D8%AF%D9%87%D8%A7%D8%B1%DB%8C
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: بابا ولي کندهاري يو صوفي پير وو چي په ١٤٧٦ زیږدیز کال کي د افغانستان په کندهار ولایت کي وزيږيدی. نوموړی په کي د حسن ابدال په لور د غرونو لویدیځ لوري ته ولاړ، چيري چي خاوره غرنۍ او د ځمکي څخه به طبیعي چینې بهېدلې. مړینه بابا صاحب په ۱۵۲۹ کال کي د کندهار د بابا ولي په نوم یوه کلي کې وفات او خاورو ته وسپارل سو. د نوموړي زیارت ته اوس وخت لوی شمېر معتقدین هر وخت ورځي او خپلي دعاګاني او حاجات له لوی الله څخه غواړي. د بابا صاحب زیارت بابا صاحب اوس وخت په افغانستان کي د کندهار ولایت د خلکو یو منل سوی شخصیت ګڼل کیږي او مزار ته یې د هري جمعې په ورځ سلګونه کسان د زیارت او دعاګانو لپاره ورځي. د بابا صاحب د قبر سره څنګ ته سیمه چي د بابا صاحب تکیه ورته وایي د کندهاري او بهرني میله والو لپاره یوه زرغونه سیمه ده چي په افغانستان کي د حامد کرزي د ولسمشرۍ پر مهال د هغه ځای د والي ګل اغا شیرزي له لوري د ارغنداب د رود لوړ طرف ته جوړه او پراخه سول.
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: د سخي زيارت
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%AF%20%D8%B3%D8%AE%D9%8A%20%D8%B2%D9%8A%D8%A7%D8%B1%D8%AA
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: د سخي شاه مردان زیارت یا زیارت سخي د افغانستان د کابل په کارته سخي سیمه کي یو زیارت او جومات دی. ویل کیږي چي دا هغه ځای دب چیري چي د اسلام د ستر پیغمبر محمد صلی الله علیه وسلم چادر راوړل سوی وو. دغه زيارت د اسمايي غونډۍ په څنډه کي موقعيت لري، چي اوس وخت د ټلوېزيون غونډۍ په نوم يادېږي. د زیارت شمال او لویدیځ ته د سخي قبرستان دی.
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: انګلیسی امریکا
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%D9%86%DA%AB%D9%84%DB%8C%D8%B3%DB%8C%20%D8%A7%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: انګلیس - امریکا په عمومي توګه په امریکا کي هغه سیمو ته اشاره کوي چیري چي انګلیسي د اصلي ژبي په توګه استعمالیږي او د بریتانوي کلتور او برتانوي امپراتورۍ د پام وړ تاریخي، قومي، ژبني او کلتوري اغیزې ورباندي پرتي وي. پدې سیمو کي متحده ایالات ، د کاناډا ډیري سیمي او ځیني د کیریبین سمندر اړوند هیوادونه شامل دي. انګلو - امریکا یا انګلیسي امریکا د لاتینې امریکا څخه چي هسپانوي ، پرتګالي او فرانسوي پکښي شتون لري جلا ده. د انګلیسي امریکا دغه ځانګړنه په عمومي ډول یادي سیمي ته کارول کیږي، یعني د انګلیسي-امریکایي قانون تر چتر لاندظی یوه مفکوره چي تقریبا ګډ قانوني مطابقت سره لري.
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: امريکايي ساموا
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%D9%85%D8%B1%D9%8A%DA%A9%D8%A7%D9%8A%D9%8A%20%D8%B3%D8%A7%D9%85%D9%88%D8%A7
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: امريکايي ساموا په ساموايي ژبه یا د ارام سمندر په لوېديځ کې کې یوه ټاپوډله ده، چې د امریکا د متحده ایالاتو یو له خپلواکو سيمو څخه ګڼل کيږي. تاریخ د نولسمې پېړۍ په پای کې د ساموا ټاپوګان په دوو برخو ووېشل شول او ختیځه برخه یې د امریکا متحده ایالاتو ته ورکړل شوه. جغرافيه پينځه ټاپوګان او دوه حلقوي مرجاني ټاپوګان چې د ارام سمندر په سوېل لوېدیځ کې د هاوایی او نیوزیلینډ ټاپوګانو ترمینځ موقعیت لري، چې امریکایي ساموا جوړوي. امریکايي ساموا له پينځو ټاپوګانو توتویلا، انو، اوفو، اولوسیګا او تاو څخه جوړه ده او دوه مرجاني ټاپوګان يې روس او سوینس ټاپوګان دي، د امريکايي ساموا مرکز پاګو پاګو دی، چې نږدې اوسېدونکي لري. د امریکا د ساموا ملي پارک دلته موقعیت لري. د ټاپوګانو لېست د ګرځندوی جذب د فاګیټل خلیج ملي سمندري پټنځای لاتا غر سپورت د امریکا د ساموا د فوټبال ملي ټیم
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: اریا (سیمه)
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%A7%20%28%D8%B3%DB%8C%D9%85%D9%87%29
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: آریا یوناني هرایوا ، اوستان هارووا د لرغوني افغانستان په لویدیځ کي یوه سیمه وه چي د هرات په ښار کي یې موقعیت درلود. په ځینو عصري اثارو او سرچینو کي دغه سیمه څو ځله د لرغونې اریانا د لویې سیمې سره د نوم د ورته والي له کبله اشتباه سوې ده. جغرافيایي موقعیت آریا د لرغوني پارس په ځمکه کي د باختر بلخ او اراکوزیا کندهار په څېر یوه پخوانی سیتراپي وه، چې په عمومي توګه یې د هري سیند سره اړه درلوده. دا د پخواني تاریخپوه اریان په وینا د ټولي هغي ځمکي نوم وو کوم چي په لرغونو زمانو کي ډېره حاصلخیزه او د شرابو له اړخخ بډایه ګڼل کیده. د اریا سیمه په ختیځ کې د پاروپامیساداي د غرونو له لړۍ ، په لویدیځ کې له پارتیا، په شمال کي له مارګیانا او هیرکانیا څخه راجلا سوې ده، او یوه صحرا یې په سویل کي له کارمانیا او ډرینګیانا څخه هم را بېلوي. د پوتلیمي او سټرابو د تفصیل مطابق یاده سیمه د اوسني افغانستان هرات ولایت اړوند بلل کیږي. د پولیمي په وینا د اریا پلازمینه ارټاکوانا نومېدل. ددې سیمي په شاوخوا کي یوه نوې پلازمینه د لوی سکندر یا د هغه د ځای ناستو لخوا، الکساندریا آریانا د افغانستان په شمال لویدیځ کي په اوسني عصري هرات کي جوړه سوې وه. پولیمي په دې سیمه کي څو نور ښارونه هم یاد کړي دي چي د ولایت د شتمنۍ او زرغونتیا نښه بلل کېده. دده په وینا مهم یې لاندي ښارونه وه:
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: افاري ژبه
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%D9%81%D8%A7%D8%B1%D9%8A%20%DA%98%D8%A8%D9%87
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: افاري ژبه يوه افریقایي-اسیايي ژبه ده چې د مرکزي افريقا په اېتوپیا ، اریتریا او جیبوتي هېوادونو کې پرې خلک خبرې کوي.
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: اېسمبي ژبه
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%DB%90%D8%B3%D9%85%D8%A8%D9%8A%20%DA%98%D8%A8%D9%87
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: اېسمبي په سوېل لوېديځ کامرون کې تیوایډ ژبه ده چې سيمپي، اېج، آجې، بوګي او اېمبوروګم په نومونو هم ياديږي. د لیکلو سیسټم
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: اکاني ژبه
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%DA%A9%D8%A7%D9%86%D9%8A%20%DA%98%D8%A8%D9%87
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: اکاني ژبه یوه ژبه ده چې په پراخه کچه په ګانا او سورینام کې ویل کیږي. د دې ژبې ترويج لپاره د ګانا حکومت کار کوي، چې اوسمهال نږدې ملیونه وګړي پرې خبرې کوي، چې ډېری یې په ګانا او سورینام کې ژوند کوي.
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: سامي ژبې (اورالي)
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%B3%D8%A7%D9%85%D9%8A%20%DA%98%D8%A8%DB%90%20%28%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%84%D9%8A%29
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: سامي ژبې يوه ژبنۍ کورنۍ ده. دا د اورالي ژبې د کورنۍ یوه څانګه ده، چې د سامي خلکو لخوا ویل کیږي. دا په شمالي اروپا ناروې ، سویډن ، فينلینډ او شمال لوېدیځه روسیه کې ویل کیږي.
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: فیډیکس
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D9%81%DB%8C%DA%89%DB%8C%DA%A9%D8%B3
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: فیډ ایکس یو امریکایي کمپنۍ ده چي په نړۍ کي د پنځمي لوی کمپنۍ په نامه یادېږي. یاده کمپنۍ د اسنادو، د لویو او کوچنیو اموالو لېږد را لېږد، د کور په کور رسوني ډیلیوري، بریښنايي تجارت او نورو تجارتي چوپړتیاوو کي فعالیت کوي. فیډ ایکس د فریډریک ډبلیو سمیت لخوا په مېلادي کال کي جوړه سوې ده چي نوم ئې د فیډریک او فدرالي ایکسپریس څخه اخیستل سوی دئ. دا کمپنۍ په اوس وخت کي د ۵۴۷۰۰۰ زره کارکوونکو په مرسته د نړۍ په ۲۲۰ هېوادونو کي د بېلا-بېلو توکو د لېږد را لېږد چوپړتیاوي لري، چي د ورځي په میلیونونو واحده لېږد را لېږد ترسره کوي او د نړۍ یو پرمختللې کمپنۍ بلل کېږي. د نوم د شرکت د اصلي هوایي څانګې له نوم فیډرل ایکسپریس څخه چۍ له څخه تر پوري کارول کیدی اخیستل سوی دی.
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: د اکسفورډ انګلیسي ژباړن
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%AF%20%D8%A7%DA%A9%D8%B3%D9%81%D9%88%D8%B1%DA%89%20%D8%A7%D9%86%DA%AB%D9%84%DB%8C%D8%B3%D9%8A%20%DA%98%D8%A8%D8%A7%DA%93%D9%86
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: د اکسفورډ انګلیسي قاموس یا ژباړن د انګلیسي ژبې اصلي او تاریخي قاموس دی چي د اکسفورډ پوهنتون پریس لخوا خپور سوی دی. دغه قاموس د انګلیسي ژبې تاریخي بدلونونو ته پرمختګ اوپوهانو او اکادمیکو څیړونکو ته یوه پراخه سرچینه چمتو کوي، او همدارنګه په ټوله نړۍ کي په کارول کیږي. په کي پر یاد قاموس باندي کار پیل سو او لمړی ځل په کال کي خپور سو. په کي د اکسفورډ انګلیسي قاموس سرلیک په لومړي ځل په غیر رسمي ډول د لړۍ په پوښونو کي وکارول سو، او په کي یې بشپړه ټوکونو خپاره سول. تر کال پوري د قاموس دویم چاپ په ټوکونو کي چي پاڼې لري خپور سو. د اکسفورډ قاموس لومړنۍ بریښنايي نسخه په کي چمتو سول. آنلاین نسخه یې له کال راهیسي شتون لري، او د کال تر اپریل پوري یې په میاشت کي له دوه ملیون څخه ډیر لیدنې ترلاسه کړي دي. تمه کیږي چې د قاموس دریمه نسخه به په ځانګړي ډول په بریښنایی بڼه شتون ولري. د اجرایوي رییس ویلي چي دا امکان نلري چي دا به کله هم چاپ شي.
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: خاواک کوتل
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%AE%D8%A7%D9%88%D8%A7%DA%A9%20%DA%A9%D9%88%D8%AA%D9%84
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: خاواک پاس یا خاواک کوتل لوړ د هغه لاري په اوږدو کي موقعیت لري چي په شمال لویدیځ کي د پنجشیر د درې سر ته نږدې د هندوکش غرونو د لړۍ له لاري د اندراب او بغلان له خوا شمالي افغانستان ته رسيږي. دا هغه لاره ده چي سکندر اعظم د مخکي تر میلاد کلونو په پسرلي کي ورباندي هغه مهال تګ کړی وو کله چي نوموړي خپل لښکر د کابل له درې څخه د غرونو په اوږدو کي باختر، تخارستان یا اوسني تخار ته بوت. وینسنټ سمیټ وايي چي سکندر خپل پوځیان د خاواک او کاشان یا د کوشان د لارې په اوږدو کي تېر کړل. خاواک غالباً هغه لاره ده چي د اوومې پېړۍ په لومړیو کي د چین د مشهور بودايي راهب ژوانزانګ له خوا له هند څخه چین ته د راستنېدو پر مهال کارول سوې وه. په ۱۳۳۳ کال کي مشهوره سیاح ابن بطوطه هند هیواد ته د سفر پر مهال له همدې لاري تیر سو. دا لاره د تیمورلنګ تامرلین یا تیمور دی لیم، - لخوا هم استعمال سوې ده، او د کپتان جان ووډ لخوا د پیړۍ په مینځ کې د آکسوس سرچینو ته د بیرته راستنیدو په سفر کي وکارول سوه. خاواک د کابل له درې څخه شمالي افغانستان ته د ختیځ تر ټولو لویه لاره وه او د دې سیمي تر ټولو مشهوره لاره ګڼل کېده. دا لاره، چې د افغانستان د لومړني تاریخ لپاره خورا مهمه وه، اوس یې ډیره برخه د پاخه سړک څخه تیریږي چي د سالنګ له تونل سره اړه لري. یاد تونل په کي د شورويانو لخوا بشپړ سو، او د په لوړوالي کي جوړ سوی دی. خاواک کوتل چاریکار او کابل له کندز ، خلم ، مزاری شریف او ترمز سره نښلوی. اقلیم او هوا خاواک دره د په لوړوالی سره د غره یوه لوړه لاره ګڼل کیږي چي د بحر له سطحې څخه ډېره پورته او اقلیم یې سخت ژمۍ لري. د کوپین د اقلیم د ډلبندۍ له مخي دغه کوتل د توندرا اقلیم په لرلو سره د کال په اوږدو کي سړه او ترخه یخني لري.
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: ارین
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D9%86
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: د نیکومیډیا ارین، اریانوس، آرین یا آر رین د لرغوني روم د دورې یو یوناني تاریخ لیکونکی، عامه خدمتګار، نظامي قوماندان او فیلسوف و . د ارین لخوا د الکساندر اناباسیس اثر کتاب د لوی سکندر د جګړو په اړه اوس وخت یوه غوره سرچینه ګڼل کیږي. پوهانو په عمومي ډول د نورو اوسنیو لومړنیو سرچینو په پرتله د اریان کتاب غوره کړی، او همدغه غوره والي د عصري مطالعاتو په رڼا کې آرین تر نورو مخکي کړی دی. ژوندلیک ارین د سکندر مقدوني په وخت د لرغوني یونان هغه تاریخ پوه ګڼل کیږۍ چي تر ميلاد درې پېړۍ مخکي یې د سکندر ټولي جګړې چي په اسیا کي یې ترسره کړي وې د کتاب په بڼه راټولي کړې. ددغه تاریخپوه له اثر څخه د لرغوني روم، منځني ختیځ، پارس، او په لرغوني افغانستان کي د اراکوزیا کندهار، باختر بلخ او اریا هرات تاریخ په کافي اندازه تر اوسه پوري رارسېدلی دی.
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: سیکارم غر
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%B3%DB%8C%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D9%85%20%D8%BA%D8%B1
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: سیکرم غر یا سیکارام غر د افغانستان پاکستان پر پوله، د کابل سیند په سوېل او خیبر دره کې پروت یو غر دی. د په لوړوالي سره دا د سپین غر ، یا سفید کوه، د غرنۍ لړۍ تر ټولو لوړه څوکه بلل کیږي.
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: الطور (مصر)
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%D9%84%D8%B7%D9%88%D8%B1%20%28%D9%85%D8%B5%D8%B1%29
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: الطور په مصر هیواد کي د سویلي سینا اړوند یو کوچنی ښار دی. ددې ښار نوم د عربي د جبل الطور د اصطلاح څخه اخیستل سوی، کوم چي پیغمبر موسیع د خدای سره ورباندي ملاقات ترسره کړ. د تاریخونو له مخي الطور ښار پخپله په پیړۍ کې د لرغوني ریتو منځنۍ دورې رایا ځای ته نږدې رامنځ ته سوی دی. یاد ښار د مسلمان حاجیانو لپاره د قرنطین کمپ وو، کوم چي له حج څخه راستنېدل. الطور د خپلو چینو او ښکلو ځایونو له مخي د شرم الشیخ او سینټ کیترین سره په سویلي سینا کي د سیاحت یو مهم ځای دی.
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: فیصل دویم
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D9%81%DB%8C%D8%B5%D9%84%20%D8%AF%D9%88%DB%8C%D9%85
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: فیصل دویم ۲ می ۱۹۳۵ ۱۴ جولای ۱۹۵۸ د عراق وروستی پاچا وو. هغه د اپریل څخه تر جولای پورې واکمني وکړه، څو چي په اخر کي د جولای انقلاب په جریان کې ووژل سو. د فیصل رژیم په عراق کي د اوه دېرش کلني هاشمي پاچاهۍ د پای ته رسېدو ټکی وو، چي وروسته په جمهوریت بدل سو. د عراق د پاچا غازي او ملکې عالیه یوازینی زوی، فیصل په درې کلنۍ کې وروسته له هغه چې پلار یې د موټر په ټکر کې ووژل سو، تخت ته ورسېد، او په کال کي د بعثیانو له لوري تر کودتا وروسته له تخته لیري کړل سو. د ۱۹۵۸ کال د جولای په میاشت کې د عبدالکریم قاسم په مشرۍ د شاهي عراقي اردو افسرانو یوې ډلي کودتا وکړه او د فیصل د نسکورولو سره یې هغه اعدام کړ.
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: حما
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%AD%D9%85%D8%A7
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: حماه یا حما د سوریې په لویدیځ کي د اورونټس سیند په غاړه پروت یو ښار دی. دا ښار د په فاصله د دمشق شمال او د حمص شمال ته موقعيت لري. د حما ښار د حماه ولایت مرکز هم دی. د نفوس سرشمیرنې سره، حما د دمشق ، حلب او حمص وروسته په سوریه کي څلورم لوی ښار ګڼل کیږي. نور ولولئ حما ښار له تاریخي پلوه د هغه اوولس نوریاوو پر اساس مشهور دی چي د کاله مخکي تر میلاد باغونو ته اوبه ورباندي رسېدلې. نوریا سیمه که څه هم په تاریخي توګه د اوبولګولو لپاره کارول کېدل، خو نن ورځ یوازي د ښکلا د دودیز نندارتون په توګه شتون لري. سرچینې
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: اریزونا
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%B2%D9%88%D9%86%D8%A7
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: اریزونا د متحده ایالاتو په سویل لویدیز سیمه کي په وچه کي پروت ایالت دی. اریزونا د څلورو کونجونو سیمه ده چې شمال ته یې یوتا ، شمال ختیځ ته کولوراډو او ختیځ ته نیو میکسیکو پراته دي. د دې سیمي نور ګاونډي ایالتونه شمال لویدیز ته نیواډا ، لویدیځ ته کیلیفورنیا او په سویل او سویل لویدیځ کي د مکسیکو سونورا او باجا کلیفورنیا ایالتونه دي. اریزونا د ایالتونو شپږم لوی او م ترټولو نفوس لرونکی ایالت ګڼل کیږي. پلازمینه او لوی ښار یې فینکس دی. اریزونا په متحده ایالاتو کي م ایالت دی او د اړوندو ایالتونو وروستی ګڼل کیږي کوم چي تتحادیې ته داخل سوی دی. یاد ایالت فبروري په ، کي د دولت حیثیت ترلاسه کړ. له تاریخي پلوه اریزونا په نوي هسپانیه کي د الټا کالیفورنیا او نیوو میکسیکو د خاوري اړوند وه، چي په کي د خپلواکي مکسیکو برخه سول. د مکسیکو - امریکایی جنګ په پایله کي د مکسیکو تر ماتي وروسته په کي د دې سیمې ډیره برخه متحده ایالاتو ته وسپارل سوه، او یاده سیمه د نیو میکسیکو د خاورې برخه وګرځېدل. د اریزونا سویلي برخه په کي د ګډسډن پیرود له لاري ترلاسه سوې وه. سویلي اریزونا د دې ایالت د دښتې اقلیم لپاره چي ګرم دوبۍ او نرم ژمۍ لري پیژندل کیږي. په اریزونا کي په نړیواله کچه د پیژندل سوي ګرانډ کینیون ملي پارک سربیره، کوم چې د نړۍ له اوو طبیعي عجایبو څخه یو دی ، ډیری ملي ځنګلونه ، ملي پارکونه او ملي یادګارونه شتون لري.
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: د فراه سیند
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%AF%20%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%87%20%D8%B3%DB%8C%D9%86%D8%AF
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: د فراه سیند پارسی، فراه رود د افغانستان په لوېديځ کي د کندهارهرات پر لویه لاره پروت يو سيند دی. دغه سیند د غور ولایت په ختیځه برخه کې د بند بایان لړۍ څخه سرچینه اخلي او د په اوږدو کي د افغانستان- ایران په پوله کي د هلمند سیمو ته وربهیږي. د فراه ښار د یاد سیند پر غاړه باندي پروت دی، چي په وچ موسم کي یې پراخوالۍ شاوخوا او ژوروالۍ کیږي. د فراه ښکته دره حاصلخیزه او ښه کرنه لري.
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: د فراه کلا
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%AF%20%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%87%20%DA%A9%D9%84%D8%A7
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: د فراه قلعه پښتو د فراه ارګ، دری ارگ فراه د الکساندر کلا او په سیمه کي د شهر فریدون په نوم هم پیژندل کیږي د افغانستان په سوېل لویدیځ فراه ولایت کي یوه پخونۍ کلا ده. د تاریخونو پر اساس کله چي لوی سکندر په لرغوني افغانستان باندي برید وکړ دا ځای په ډرینګیانا پېژندل کېده، چي وروسته یې پلازمینه فرادا د اکتوبر په مخکي تر میلاد کي بدله سوه. یاده سیمه اوس د فراه په نوم پېژندل کیږي. د فراه کلا د فراه ښار په څنډه کي پرته ده. د کلا دېوالونه فوټه لوړ دي او داخلي برخه یې ډېره پراخه جوړه سوې ده.
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: چټ جي پي ټي
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%DA%86%D9%BC%20%D8%AC%D9%8A%20%D9%BE%D9%8A%20%D9%BC%D9%8A
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: چټ جي پي ټي یو چیټ بوټ د مکالمې سیسټم دی چي د لخوا رامینځته سوی او د نومبر په ، کې پیل سوی دی. د لوی ژبو موډلونو پراساس یاده ټکنالوجي کاروونکو ته وړتیا ورکوي ترڅو د مطلب اوږدوالی، بڼه، سټایل، د توضیحاتو کچه، او ژبي خبري اتري اصلاح او پرمخ بوځي. چټ جي پي ټي د بوم ټکنالوجي پر اساس اعتبار لري، کوم چي د مصنوعي استخباراتو په ډګر کي یې د رواني چټکي پانګوني له امله د خلکو پام ځان ته اړولی دی. د په جنوري کي یاده ټکنالوجي د تاریخ ترټولو ګړندئ وده کونکی او مصرف کونکی پوستغالۍ سافټوېر وګرځېدی، چي له ملیون څخه ډیر کاروونکي یې ترلاسه کړل او د اوسني ارزښت ملیارد ډالرو ته ورسېد. د چټ جي پي ټي له راتګ سره یوځای مایکروسافټ د - پراساس سیسټم رامنځ ته کړ. ځینو کتونکو د او ورته پروګرامونو د احتمال په اړه اندیښنه څرګنده کړې ده چي ګواکي د انساني استخباراتو بې ځایه کولو یا کمولو، د غلا کولو توان، یا د غلطو معلوماتو د خپرولو ګواښ هم له ځان سره لري. د سیسټم لمړۍ په آزاده توګه د موجوده څیړني د مخکتنې په توګه خپور سو، مګر ددې د نړیوال شهرت له امله اوس دا خدمت په فریمیم ماډل کي هم پرمخ وړي. هېره دې نه وي چې چټ جي پي ټي په خپل ترکيب کې پښتو ژبې ته وروسته له هغې چې غوښتنه ترې وشوه په څلور ورځو کې مثب ځواب ووايه او پښتو ژبه يې په خپلو خدماتو کې شامله کړه، خو له بده مرغه چې پښتو ځواب يې ډېرې ستونزي لري.
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: ځمکنئ توپان
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%DA%81%D9%85%DA%A9%D9%86%D8%A6%20%D8%AA%D9%88%D9%BE%D8%A7%D9%86
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: د ځمکي توپان هغه پیښه ده چي د اوبو څخه وروسته په ځمکه کې حرکت رامنځ ته کوي. په عمومي توګه دا توپان هغه وخت رامنځ ته کیږي کله چي د اوبو پر سربېرنه څپو باندي توپاني بادونه په قوت کي روان او ځان وچي ته ورسوي. اغیزي د ځمکي د توپان له امله د اوبو سطحه ناڅاپه لوړه ځي، همدرانګه قوي بارانونه او توند بادونه هم رامنځ ته کوي، چي له کبله یې د انساني تلفاتو وېره زیاتیږي او خلکو ته زیانونه اړوي.
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: جلیسکو
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%AC%D9%84%DB%8C%D8%B3%DA%A9%D9%88
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: جالیسکو یا جلیسکو په مکسیکو هیواد کي د طبیعي سرچینو او همدارنګه اوږد تاریخ او کلتور له امله یو مهم اقتصادي او تاریخي ایالت دی. د مکسیکو کلتور ډیری ځانګړتیاوې په اصل کې د جالیسکو ایالت سره اړه لري، لکه ماریاچي ، ټیکیلا ، رانچیرا ، بیریا ، او جاریپیو - چي له همدې امله د دولت شعار هم جالیسکو مکسیکو دی. له اقتصادي پلوه ، دا ایالت د مکسیکو ایالتونو په مینځ کي دریم ځای لري. دلته صنعتي سیمي او ځایونه د ګوادالجارا میټروپولیټان په سیمه کي موقعیت لري، کوم چي په مکسیکو کي دریم لویه میټروپولیټان سیمه بلل کیږي. جالسکو ایالت د دوو مهمو ځایي نفوسو لکه هویچول او ناهوس کور او استوکنځی دی. دلته د پام وړ بهرني خلک هم شتون لري، چي ډیری یې د متحده ایالاتو او کاناډا څخه راغلي دي، او د چپالا جهيل او پورټو والارټا په سیمو کي ژوند کوي.
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: لر غر
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D9%84%D8%B1%20%D8%BA%D8%B1
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: لر غر یا هم لر کوه د افغانستان په لويديځ کي د فراه ښار سوېل ختيځ ته د ٢٤٩٢ متره په لوړوالي يو غر دى. دغه غر په ۱۹۷۹ کال کي د افغان مجاهدینو له خوا د شرافت کوه د عزت غر په نوم ونومول سو. افغان کمونستانو دغه غر د مردار کوه یا مردار غر په نامه ياداوه. د شوريافغان جګړه له ۱۹۷۹ څخه تر ۱۹۸۹ پوري د افغانشوروي جګړې پر مهال لر غر د افغان مجاهدینو او شورويانو ترمنځ د خونړي جګړې ډګر وو چي او شورویانو د کندهارهرات پر لویه لار دې سیمي ته ځانکړې پاملرنه کول. تر ۱۹۸۹ کال پوري د هرات، فراه او کندهار لویه لار د لر کوه له امله چي مجاهدینو ورباندي جګړې کولې تر سخت ګواښ لاندي وه. په ۱۹۸۴ کال کي د شوروي او افغان ځواکونو په ګډو عملیاتو کي د لر غر له مجاهدینو څخه ونیول سو او د لاري واک د افغانستان د وخت حکومت په لاس کي واخیست، خو د شورویانو تر وتلو وروسته داځای بیرته مجاهدینو سقوط کړ. جغرافيايي موقعیت لر غر د فراه ښار سوېل ته د کندهار او هرات لویي لاري په دوولس کیلومتره کي پروت دی. دغه غر ۲۵۶ کیلومتره مربع سیمه په ځان کي رانغاړي.
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: د شرافت کوه ډله
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%AF%20%D8%B4%D8%B1%D8%A7%D9%81%D8%AA%20%DA%A9%D9%88%D9%87%20%DA%89%D9%84%D9%87
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: د شرافت کوه ډله جبهه د افغان مجاهدینو یوه ډله وه چي په ۱۹۸۰ لسیزه کي یې په فراه ولایت کي فعالیت کاوه. ددې ډلي مشري یو افغان مولوي محمد شاه کوله چي له اڅکزی پښتنو سره یې اړه درلوده. یاده ډله ځکه د شرافت کوه په نوم ونومول سوه، چي د فراه ښار په سوېل ختیځ کي یې په یو لوی غر کي فعالیت کاوه، کوم چي د شرافت غر کوه شرافت نومېدی.
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: پدر وطن
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%D8%AF%D8%B1%20%D9%88%D8%B7%D9%86
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: پدر وطن یا پدری وطن د چریکيانو ضد یو سیمه ایز سازمان وو چي د شوروي اتحاد او د دوی د متحد افغانستان دیموکراتیک جمهوریت لخوا رامنځ ته سوی وو. ددې ډلي لمړئ واحد په کال کي راڅرګند سو، خو دا معلومه نده چې دوی تر دې مخکي هم فعالیت درلود کنه.
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: د فراه هوايي ډګر
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%AF%20%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%87%20%D9%87%D9%88%D8%A7%D9%8A%D9%8A%20%DA%89%DA%AB%D8%B1
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: د فراه هوايي ډګر د افغانستان په سوېل کي د فراه ولایت په ختیځه برخه کي موقعیت لري. یاد هوايي ډګر د افغانستان د ترانسپورت او ملکي هوايي چلند وزارت اړوند بلل کیږي او د افغانستان د سوېل لویديځ خلکو ته چوپړتیاوي ترسره کوي. دغه شرکت د هیواد یو شمیر ښارونو ته د کورنیو الوتنو خدمات وړاندي کول، خو په پام کې ده چي په راتلونکي کي ځیني نړیوالي الوتنې هم پکښي پیل سي. قطر هیواد د ۲۰۱۰ کال په وروستیو کي د فراه هوايي ډګر د نړیوالو الوتنو د برابرولو او خدماتو لوړولو لپاره له سیمه ییزو چارواکو سره کار پیل کړ. د فراه هوايي ډګر پخوا د امريکا د وسله والو ځواکونو ، نړيوالو سوله ساتو ځواکونو ايساف او د افغانستان د پخواني هوايي ځواک له خوا د پوځي موخو لپاره کارول کېدی. په وروستیو کي د لسیزې په اوږدو کي ترمیم او پراخ سو، چې تر پوري یې د افغان ملي امنیتي ځواکونو لپاره نوي تاسیسات هم ور زیات کړل. د افغانستان نوي سرپرست حکومت اسلامي امارت تر چتر لاندي د هوایي چلند وزارت د افغانستان د فضایي حریم او هوایي ډګرونو عملیات د متحده عربي اماراتو شرکت ته سپارلي دي. له څو کلونو راهیسي له دې هوايي ډګر څخه منظم پروازونه نه دي سوي، خو کابل ته د الوتنو د بیا پیلولو هڅي رواني دي. د فراه هوایی ډګر تر ډېره پوري د سرې میاشتې مرستندویه موسسې لپاره الوتني ترسره کړي.
user: ماخذ او سرچینه:
عنوان: 515 لویه لار (افغانستان)
پته: https://ps.wikipedia.org/wiki/515%20%D9%84%D9%88%DB%8C%D9%87%20%D9%84%D8%A7%D8%B1%20%28%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%29
لاندې متن په غور سره ولولئ او په خپلو هغو کې خوندي کړئ:

assistant: لویه لاره د افغانستان د بکوا ولسوالۍ لوی سړک دی. دا له جغل څخه جوړ یو سړک دی چي له ختیځ څخه لویدیځ ته غځېدلی دی، او په ختیځ ټرمینس کي دلارام سیمه له لویدیځ فراه ښار سره نښلوي. سړک شاوخوا ٧٥ کيلومتره اوږدوالی لری او له دلارام څخه تر بکواه ولسوالۍ پوري شاوخوا ٣٨ کيلومتره غځېدلی دی.