mzasada/poquad_v2 huggingface dataset:
Roberto Mancini

Karierę trenerską zaczął we włoskiej Fiorentinie w 2001 roku. Następnie był szkoleniowcem S.S. Lazio (2002–2004) i Interu Mediolan (2004–2008). Z każdym z tych klubów jako szkoleniowiec wygrał Coppa Italia. 29 maja 2008 roku Inter Mediolan wydał oficjalny komunikat o zwolnieniu Manciniego z posady trenera. Przyczyną miała być jego wypowiedź po dwumeczu z Liverpoolem w 1/8 finału Ligi Mistrzów, w której Mancini oznajmił, że to jego ostatni sezon w Interze. Z Interem zdobył Scudetto (2006, 2007, 2008), Puchar Włoch (2005, 2006) oraz Superpuchar Italii (2005, 2006).

Pytanie: Jakie drużyny trenował Mancini do 2008 roku?
Odpowiedź: S.S. Lazio i Inter Mediolan

Pytanie: Czy Mediolan zrezygnował z Manciniego jako trenera?
Odpowiedź: tak

Pytanie: Co było powodem zwolnienia Manciniego z posady trenera Medilanu?
Odpowiedź: jego wypowiedź

Pytanie: W jakich latach Inter zdobył Puchar Włoch?
Odpowiedź: 2005, 2006
Mascotte

Sukces dwudziestodwuletniego debiutanta skłonił producentów wytwórni Zoro–Film do zaangażowania go w charakterze reżysera w nowo powstającej produkcji Mascotte. Scenarzystami projektu byli Leon Kniazołucki, który pełnił także rolę producenta, oraz Jerzy Dal-Atan, odtwórca głównej roli i kierownik produkcji. Operatorem filmu był Henryk Vlassak, a za scenografię odpowiadali Stefan Norris i Józef Galewski. Zespół aktorski, oprócz wspomnianego już Dal-Atana, tworzyli Irena Green, Ina Adrian, Alicja Borg, Andrzej Karewicz, Jerzy Kobusz oraz zespół baletowy Tatiana Girls.

Pytanie: Jaka wytwórnia odpowiedzialna była za wyprodukowanie tego filmu?
Odpowiedź: Zoro–Film

Pytanie: Jakie osoby odpowiedzialne były za scenografię do Mascotte?
Odpowiedź: Stefan Norris i Józef Galewski

Pytanie: Jakie funkcje pełnił na planie Jerzy Dal-Atan, poza byciem scenarzystą?
Odpowiedź: odtwórcy głównej roli i kierownika produkcji

Pytanie: Czy Leon Kniazołucki był odpowiedzialny jedynie za napisanie scenariusza do tego filmu?
Odpowiedź: nie
Socjologia

Socjologowie posługują się zróżnicowanymi metodami i technikami badań, zarówno o charakterze ilościowym, jak i jakościowym. Na przełomie XIX i XX wieku udało się przezwyciężyć pozytywistyczną i naturalistyczną wizję uprawiania socjologii, postulującą naśladowanie metod nauk przyrodniczych w badaniu zjawisk społecznych, w czym duże zasługi miał Max Weber – twórca socjologii rozumiejącej i Florian Znaniecki – autor koncepcji współczynnika humanistycznego. Odtąd socjologia jest traktowana jako jedna z nauk humanistycznych, chociaż spór o sposób uprawiania socjologii jako nauki trwa do dnia dzisiejszego.

Pytanie: Na czym polegała socjologia pozytywistyczna i naturalistyczna?
Odpowiedź: naśladowaniu metod nauk przyrodniczych w badaniu zjawisk społecznych

Pytanie: Jaki socjolog zaczął w inny sposób rozmieć socjologię?
Odpowiedź: Max Weber

Pytanie: Co stworzył Florian Znaniecki?
Odpowiedź: koncepcję współczynnika humanistycznego

Pytanie: Czy socjologię można zaliczyć do humanistyki?
Odpowiedź: tak

Pytanie: Kiedy zaczęto uprawiać socjologię?
Odpowiedź: Na przełomie XIX i XX wieku
Socjologia

Określenie precyzyjnych granic między socjologią a innymi naukami społecznymi takimi jak ekonomia czy nauki polityczne nie jest łatwe. Zdaniem części socjologów, tym co wyróżnia socjologię jest holistyczne podejście do analizy zjawisk społecznych. Trudne jest też odróżnienie socjologii od starszych dyscyplin naukowych jak historia czy filozofia, które często poszukiwały odpowiedzi na pytania podobne do tych, które stawia socjologia. Istnieją też młodsze od socjologii, pokrewne dziedziny wiedzy: antropologia i socjobiologia.

Pytanie: Co wyróżnia tę dziedzinę na tle innych nauk społecznych takich jak ekonomia czy nauki polityczne, według niektórych z socjologów?
Odpowiedź: holistyczne podejście do analizy zjawisk społecznych

Pytanie: Jakie starsze dziedziny nauk humanistycznych zajmują się tematyką zbliżoną do tej, poruszanej w socjologii?
Odpowiedź: historia czy filozofia

Pytanie: Jakie dyscypliny naukowe zbliżone do socjologii ukształtowały się później niż ona?
Odpowiedź: antropologia i socjobiologia

Pytanie: Czy wiadomo dokładnie jakie cechy wyróżniają tę dziedzinę wiedzy na tle innych nauk społecznych?
Odpowiedź: nie
Hidżab

Zakrywanie twarzy przez kobiety w Izraelu nie było zwyczajem czysto kulturowym. Miało znaczenie także teologiczne. Jak ukazał to Edgar Haulotte SJ, w Biblii hebrajskiej znajduje się szereg zapisów dotyczących przykrycia ciała, by uchronić jego prywatność, szczególnie, by strzec przed poniżeniem przez pożądliwe spojrzenie, sprowadzające „osobę ludzką do rangi jakiegoś przedmiotu pożądania, spychając ją w ten sposób ponownie do owego chaosu, z którego została wyprowadzona przez Stwórcę.” Tak, w Księdze Rodzaju znajduje się zakaz „uchylania okrycia” ze wstydliwych części ciała mężczyzny (Rdz 9, 20–27) i kobiety (Rdz 34; por. 2 Sm 3). Księga Kapłańska regulowała szczegółowo zasłanianie nagości w małżeństwie i rodzinie: „Nikt z was nie będzie się zbliżał do ciała swojego krewnego, aby odsłonić jego nagość. Ja jestem Pan!” (Kpł 18,6–18). Według Biblii hebrajskiej mężczyźni i kobiety powinni nosić różne ubrania (Pwt 22, 5). Zasłona twarzy u kobiet izraelskich miała symboliczne znaczenie w stosunku do zaślubin. Była elementem ceremonii poświęcenia się kobiety temu, który ją sobie wybrał. Tak uczyniła Rebeka, gdy zobaczyła Izaaka:

Pytanie: Do czego można by się odwołać, tłumacząc obyczaj noszenia hidżabów?
Odpowiedź: Zakrywanie twarzy przez kobiety w Izraelu nie było zwyczajem czysto kulturowym. Miało znaczenie także teologiczne

Pytanie: Jakie znaczenie ma dla kobiety zakrywanie ciała?
Odpowiedź: by uchronić jego prywatność, szczególnie, by strzec przed poniżeniem przez pożądliwe spojrzenie, sprowadzające „osobę ludzką do rangi jakiegoś przedmiotu pożądania

Pytanie: W jakiej części Biblii można znaleźć fragment, mówiący o potrzebie zasłaniania ciała przez kobietę?
Odpowiedź: w Księdze Rodzaju znajduje się zakaz „uchylania okrycia” ze wstydliwych części ciała mężczyzny

Pytanie: W jakim kontekście w Księdze Kapłańskiej została omówiona kwestia zasłaniania ciała przez kobietę?
Odpowiedź: Księga Kapłańska regulowała szczegółowo zasłanianie nagości w małżeństwie
Wróbel zwyczajny

W Europie populacja wróbli zmniejsza się, np. w Wielkiej Brytanii i Holandii od lat 80. XX w. spadła niemal dwukrotnie i gatunek jest tam uznawany za zagrożony. Cząstkowe badania prowadzone przez Ogólnopolskie Towarzystwo Ochrony Ptaków w ramach akcji Monitoringu Pospolitych Ptaków Lęgowych wskazują, że na przestrzeni siedmiu lat (od 2000 do 2006) liczebność polskiej populacji wróbli mogła spaść w Polsce o około 14%, jednak późniejsze dane wskazują na lekki trend wzrostowy – o około 8% w okresie 2007–2018. W Wielkiej Brytanii populacja wróbli zaczęła się zmniejszać w okolicach roku 1979, po zredukowaniu się o około 60% ustabilizowała się w latach 90. XX wieku. W północno-wschodniej Europie spadek rozpoczął się w latach 90. XX wieku. W Holandii w 2004 wróbel zwyczajny figuruje na czerwonej liście. Zmniejszanie się populacji dotyczy nie tylko wróbli domowych, ale i innych wróbli zaadaptowanych do środowisk ludzkich: mazurka (P. montanus) oraz wróbla apenińskiego (P. italiae).

Pytanie: W jakich krajach wróbel jest gatunkiem zagrożonym?
Odpowiedź: w Wielkiej Brytanii i Holandii

Pytanie: Jaka organizacja zajmuje się badaniem populacji wróbli w Polsce?
Odpowiedź: Ogólnopolskie Towarzystwo Ochrony Ptaków

Pytanie: Czy na wyspach brytyjskich spadek populacji wróbli został odnotowany w latach 90. ubiegłego wieku?
Odpowiedź: nie

Pytanie: Jakich gatunków wróbli, poza zwyczajnym, dotyczy spadek populacji?
Odpowiedź: mazurka (P. montanus) oraz wróbla apenińskiego (P. italiae)
Wróbel zwyczajny

Dobrze zaadaptowały się do siedlisk ludzkich, niektóre ptaki nigdy nie mają kontaktu z elementami naturalnego środowiska z wyjątkiem parków i ogrodów. Obserwowano nawet wróbla żywiącego się nocą na 80. piętrze Empire State Building. Często wróble domowe odwiedzają fabryki i magazyny celem szukania pokarmu. Zdają się nie występować tylko w lasach równikowych, w tundrze i na pustyniach. W cieplejszych obszarach, jak basen Morza Śródziemnego, wróble domowe z powodzeniem żyją poza siedliskami ludzkimi. Odnotowywane były od poziomu morza do około 4500 m n.p.m. Są to ptaki towarzyskie, zwykle żyją w niewielkich lub w luźnych koloniach. Wabienie słyszalne przez cały rok.

Pytanie: Czy boi się ludzi?
Odpowiedź: nie

Pytanie: Jakich regionów najpewniej nie zamieszkuje?
Odpowiedź: lasów równikowych, tundry, pustyni

Pytanie: Czy na wszystkich obszarach występuje w pobliżu ludzkich domostw?
Odpowiedź: nie

Pytanie: Czy należy do ptaków samotników?
Odpowiedź: nie
Markus Eisenbichler

W Letnim Grand Prix 2014 najwyżej klasyfikowany był na 12. miejscu w zawodach w Hakubie, zaś w Letnim Pucharze Kontynentalnym dwukrotnie zajmował miejsca na podium. W sezonie zimowym 2014/2015 regularnie występował w Pucharze Świata, najczęściej zajmując lokaty w drugiej dziesiątce. Najwyżej sklasyfikowany indywidualnie był na 6. pozycji, którą zajął dwukrotnie: w grudniu 2014 w Engelbergu i w styczniu 2015 w Zakopanem. W lutym wystąpił na Mistrzostwach Świata w Narciarstwie Klasycznym 2015, gdzie zajął 10. miejsce indywidualnie na skoczni dużej oraz 5. w drużynie męskiej. Sezon 2014/2015 Pucharu Świata zakończył na 15. pozycji w klasyfikacji generalnej z 529 punktami.

Pytanie: W jakiej miejscowości odbyło się Letnie Grand Prix w 2014 roku?
Odpowiedź: Hakubie

Pytanie: Ile razy stanął na podium w Letnim Pucharze Kontynentalnym?
Odpowiedź: Dwa

Pytanie: Które miejsce zajął w Engelbergu?
Odpowiedź: 6

Pytanie: Czy brał udział w zawodach grupowych?
Odpowiedź: tak
Markus Eisenbichler

Wystąpił na Mistrzostwach Świata w Narciarstwie Klasycznym 2017. Zdobył tam brązowy medal w zawodach indywidualnych na skoczni normalnej, a także, wraz z Cariną Vogt, Svenją Würth i Andreasem Wellingerem, złoty w konkursie drużyn mieszanych. Na skoczni dużej indywidualnie był 13., a w drużynie męskiej 4. W marcowych zawodach Pucharu Świata jeszcze dwukrotnie stanął na podium: w ramach Raw Air 2017 zajął 3. miejsce w Oslo, na tej samej pozycji ukończył również pierwszy konkurs w Planicy. Sezon 2016/2017 Pucharu Świata zakończył na 8. miejscu w klasyfikacji generalnej z 807 punktami.

Pytanie: Na jakiej skoczni Eisenbichler zdobył brąz podczas mistrzostw świata 2017?
Odpowiedź: normalnej

Pytanie: Z kim w drużynie występował Eisenbichler w konkursie drużyn mieszanych podczas MŚ 2017?
Odpowiedź: Cariną Vogt, Svenją Würth i Andreasem Wellingerem

Pytanie: Czy Eisenbichler zdobył Puchar Świata 2016/2017?
Odpowiedź: nie

Pytanie: Czy Eisenbichler skakał także na dużej skoczni podczas MŚ 2017?
Odpowiedź: tak
Solaris Urbino

W 2014 r. swą premierę podczas targów IAA w Hanowerze oraz polską premierę na Transexpo w Kielcach miał nowy Solaris Urbino IV generacji. Zupełnie zmienił się design pojazdów, wprowadzono nową, bardziej dynamiczną stylistykę, zastosowano nowe materiały. Zmianom uległo także wnętrze. Początkowo zaprezentowano jedynie modele Urbino 12 i Urbino 18 z napędem tradycyjnym. Produkcja autobusów nowej generacji ruszyła w kolejnym roku, pierwsze Solarisy Urbino 12 IV wyjechały na ulice Monachium, a niedługo później w Polsce w Wejherowie i Grudziądzu. W kolejnym roku do grona autobusów IV generacji dołączył model Urbino 12 LE oraz Urbino 12 electric. W 2016 r. pokazano natomiast hybrydowe Urbino 12 hybrid, Urbino 12 CNG oraz następcę Urbino 10 – Urbino 10,5. W 2017 r. zaprezentowano nową odsłonę Urbino 18 electric. Do oferty weszły także modele Urbino 18 CNG i Urbino 18 hybrid IV generacji.

Pytanie: Która generacja Urbino została zaprezentowana w 2014 roku?
Odpowiedź: IV

Pytanie: Czy w autobusach przedstawionych w 2014 roku zastosowano uprzednio wykorzystywane tworzywa?
Odpowiedź: nie

Pytanie: Czy środek autobusów IV generacji był zbliżony do tych poprzednich?
Odpowiedź: nie

Pytanie: Jakie nowe Solarisy cechowały się wykorzystaniem napędem tradycyjnym?
Odpowiedź: Urbino 12 i Urbino 18

Pytanie: Jakie autobusy hybrydowe przedstawiono w 2016 roku?
Odpowiedź: Urbino 12 hybrid, Urbino 12 CNG oraz Urbino 10,5
Jednostka Wojskowa GROM

Istnieje kilka wytłumaczeń pochodzenia nazwy jednostki. Oficjalnie wywodzi się ją jako skrótowiec od „Grupa Reagowania Operacyjno-Manewrowego”. Według innej wersji ma ona nawiązywać do imienia gen. Gromosława Czempińskiego, funkcjonariusza SB, UOP, który uczestniczył w operacji wywiadowczej, o filmowej nazwie Operacja Samum (niemającej wspólnego z opisywaną JW, w operacji której uczestnikami było kilku ówczesnych oficerów JW 2305, m.in. ppłk Jacek Bartosiak, będący później szefem wyszkolenia strzeleckiego i snajperem w jednostce) – według tej samej wersji, wdzięczni za jej sukces Amerykanie sfinansowali stworzenie jednostki 2305 lub od Grupy Realizacyjnej Operacji Most, w skład której wchodzili m.in. funkcjonariusze Departamentu I MSW m.in. Gromosław Czempiński, Sławomir Petelicki, zajmujący się ochroną transportu dużej liczby Żydów z ZSRR przez Polskę do Izraela w latach 90 XX w.

Pytanie: Od jakiej nazwy oficjalnie pochodzi skrót GROM?
Odpowiedź: Grupa Reagowania Operacyjno-Manewrowego

Pytanie: Od kogo imienia mówi się, że pochodzi nazwa GROM?
Odpowiedź: gen. Gromosława Czempińskiego

Pytanie: Kim był Gromosław Czempiński?
Odpowiedź: funkcjonariuszem SB

Pytanie: Za co zapłacili Amerykanie?
Odpowiedź: jednostkę 2305
Jednostka Wojskowa GROM

Dowództwo, sztab i większość struktur zlokalizowane są w Warszawie w dzielnicy Rembertów. Jednostka składa się z pododdziałów, w tym: stołeczny Zespół Bojowy A realizujący działania lądowe, Zespół Bojowy B w Gdańsku, działający na akwenach i Zespół Bojowy C. Organizacja jednostki wojskowej wzorowana jest na strukturze brytyjskiego 22nd SAS Regiment oraz tzw. 1st Special Forces Operational Detachment Delta (w mass mediach – Delta Force, w Departamencie Obrony USA – dawniej Combat Applications Group [CAG], obecnie Army Compartmented Elements [ACE]). Organizacja przypomina australijski SAS Regiment, są w niej pododdziały specjalistyczne zamiast plutonów poszczególnych specjalności, jak np. w brytyjskim 22 pułku SAS.

Pytanie: Gdzie znajduje się siedziba sztabu tej jednostki?
Odpowiedź: w Warszawie w dzielnicy Rembertów

Pytanie: Jakie pododdziały składają się na Jednostkę Wojskową GROM im. Cichociemnych Spadochroniarzy Armii Krajowej? 
Odpowiedź: stołeczny Zespół Bojowy A realizujący działania lądowe, Zespół Bojowy B w Gdańsku, działający na akwenach i Zespół Bojowy C

Pytanie: Pod jakim względem jednostka ta przypomina 22 pułk SAS?
Odpowiedź: są w niej pododdziały specjalistyczne zamiast plutonów poszczególnych specjalności

Pytanie: Czy w strukturze Jednostki Wojskowej GROM im. Cichociemnych Spadochroniarzy Armii Krajowej istnieją pododdziały?
Odpowiedź: tak
Cerkiew św. Michała Archanioła w Nosowie

Cerkiew w Nosowie została zamknięta po wywózkach ludności ukraińskiej do ZSRR i po Akcji „Wisła”. Reaktywowana po powrocie części wiernych do Nosowa i okolic. Według Pelicy nastąpiło to już w 1948. Wysocki podaje, że nosowska parafia prawosławna nigdy nie przerwała (przynajmniej nominalnie) swojej działalności i w 1947, bezpośrednio po zakończeniu Akcji „Wisła”, gdy szereg placówek duszpasterskich zostało zlikwidowanych, nadal istniała jako jedna z czterech parafii w dekanacie bialskim i dziesięciu w całym województwie lubelskim. W 1953 nosowska cerkiew była jedną z dwóch (obok cerkwi Przemienienia Pańskiego w Lublinie) prawosławnych świątyń na Lubelszczyźnie, gdzie prowadzona była nauka religii dla dzieci. W 1969 do cerkwi uczęszczało ok. 100 wiernych. Rok później proboszcz miejscowej parafii ubiegał się o pomoc Funduszu Kościelnego, by móc wyremontować świątynię, otrzymał jednak odpowiedź odmowną. Rozpoczęcie remontu cerkwi było możliwe dopiero po erygowaniu w 1989 diecezji lubelsko-chełmskiej. W 1991 obiekt został gruntownie odnowiony.

Pytanie: Kiedy zawieszono działalność świątyni w Nosowie?
Odpowiedź: po wywózkach ludności ukraińskiej do ZSRR i po Akcji „Wisła”

Pytanie: Jakie zajęcia były przeprowadzane w świątyni w Nosowie w 1953 roku?
Odpowiedź: religia dla dzieci

Pytanie: Ilu wierzących udawało się do cerkwi w 1969 roku?
Odpowiedź: ok. 100

Pytanie: W jakim celu duchowny występował o dofinansowanie?
Odpowiedź: by móc wyremontować świątynię
Cerkiew św. Michała Archanioła w Nosowie

W 1915 duchowieństwo cerkwi nosowskiej i 50% parafian zostało ewakuowanych do Moskwy i Kijowa (bieżeństwo). W 1919 polskie Ministerstwo Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego nie umieściło cerkwi w Nosowie na liście projektowanych legalnych prawosławnych placówek duszpasterskich w województwie lubelskim. Mimo tego w 1921 świątynia była już siedzibą etatowej parafii, jednej z czterech w dekanacie bialskim diecezji warszawsko-chełmskiej. Proboszcz parafii w Nosowie był także dziekanem bialskim. Cerkiew w Nosowie była zarazem jedyną świątynią tego wyznania w powiecie konstantynowskim działającą w dwudziestoleciu międzywojennym. Pozostałe funkcjonujące przed 1915 cerkwie prawosławne stały się świątyniami neounickimi.

Pytanie: Gdzie z Nosowa przeniesiono ewakuowanych parafian?
Odpowiedź: do Moskwy i Kijowa

Pytanie: W którym roku pominięto Cerkiew w Nosowie na liście projektowanych legalnych prawosławnych placówek duszpasterskich?
Odpowiedź: 1919

Pytanie: Jaką inną funkcję pełnił proboszcz Cerkwi nosowskiej?
Odpowiedź: dziekana bialskiego
Papusza

Przed II wojną światową jej tabor wędrował po Wołyniu, Podolu i Wileńszczyźnie, a w czasie wojny ukrywała się wraz ze swoim taborem w lasach wołyńskich, co opisała w poemacie Krwawe łzy co za Niemców przeszliśmy na Wołyniu w 1943 i 44 roku. Po wojnie trasa taboru prowadziła przez Mazury i Pomorze na zachód Polski. Zimę z 1947 na 1948 rok spędziła w Wieprzycach, a na przełomie 1949 i 1950 roku mieszkała w Witnicy. W 1950 roku Bronisława Wajs zamieszkała w Żaganiu. Od 1953 roku stale mieszkała w Gorzowie Wielkopolskim, co było wynikiem odgórnie narzuconego przez władze PRL nakazu osiedlania się. W 1981 roku, starą i schorowaną, przyjęła pod opiekę siostra, Janina Zielińska, mieszkająca w Inowrocławiu.

Pytanie: Gdzie osiedliła się w 1981 roku?
Odpowiedź: w Inowrocławiu

Pytanie: Dlaczego postanowiła zamieszkać w Gorzowie Wielkopolskim?
Odpowiedź: przez narzucony przez władze PRL nakaz osiedlania się

Pytanie: Podczas jakiej pory roku pomieszkiwała w Waprzycach?
Odpowiedź: zimy

Pytanie: Przez jakie obszary przebiegał szlak taboru?
Odpowiedź: Mazury i Pomorze
Papusza

Talent poetki odkrył w 1949 roku Jerzy Ficowski – został on później jej tłumaczem z języka romskiego. Pierwsze tłumaczenia jej tekstów przesłał Julianowi Tuwimowi, który doprowadził do ich publikacji. Twórczość Papuszy po raz pierwszy pojawiła się w prasie literackiej w 1950 roku w miesięczniku „Problemy” (nr 10/50). Ukazał się wtedy wywiad Tuwima z Ficowskim, do którego dołączono cztery wiersze oraz kilka fotografii cygańskiej poetki o pseudonimie „Papusza”. Oficjalnie Papusza zadebiutowała wierszem w „Nowej Kulturze” w 1951 roku. Jednocześnie w miesięczniku „Twórczość” pojawił się biogram poetki wraz z Pieśnią Cyganki.

Pytanie: Kto zauważył, że Papusza ma talent?
Odpowiedź: Jerzy Ficowski

Pytanie: W jakim języku tworzone były przez Papuszę teksty?
Odpowiedź: romskim

Pytanie: Kto wsparł publikację debiutów Papuszy?
Odpowiedź: Julian Tuwim

Pytanie: Jaki tygodnik opublikował poezję Papuszy jako pierwszy?
Odpowiedź: Problemy
Ocean

Według tektoniki płyt skorupa ziemska powstaje w przybliżeniu w takim samym tempie, w jakim jest niszczona w strefach subdukcji, a łączna objętość oceanów nie ulega zmianie (nie licząc rozrostu i topnienia lodowców). Jedne oceany mogą powiększać się tylko kosztem innych; w historii Ziemi istniały zbiorniki oceaniczne, które zamknęły się na skutek ruchu kontynentów (paleooceany), a ich osady wypiętrzyły się tworząc łańcuchy górskie (m.in. Himalaje). Dzisiejsze oceany Atlantycki, Arktyczny i Indyjski są geologicznie młodymi oceanami, które powstały w erze mezozoicznej i rozrastają się obecnie kosztem Pacyfiku.

Pytanie: Czy topnienie lodowców ma wpływ na objętość oceanu?
Odpowiedź: tak

Pytanie: Czym są paleooceany?
Odpowiedź: Zbiornikami oceanicznymi, które zamknęły się na skutek ruchu kontynentów

Pytanie: Czy Himalaje powstały wskutek ruchu kontynentów?
Odpowiedź: tak

Pytanie: Które oceany uznaje się za młode?
Odpowiedź: Atlantycki, Arktyczny i Indyjski
Ocean

Na niektórych ciałach położonych poza klasycznie definiowaną ekosferą mogą istnieć podpowierzchniowe zbiorniki ciekłej wody. Niektóre z nich tworzą płynną warstwę wody otaczającą cały glob, pokrytą skorupą lodową o wielokilometrowej grubości. Taki podpowierzchniowy ocean posiadają niektóre księżyce planet, w szczególności Europa, a także prawdopodobnie Ganimedes i Kallisto, dwa inne galileuszowe księżyce Jowisza oraz Tytan i Enceladus, krążące wokół Saturna. Ocean na Europie przypuszczalnie ma kontakt ze skalistym wnętrzem księżyca i na jego dnie może mieć miejsce aktywność wulkaniczna lub hydrotermalna; także ocean na Enceladusie rozciąga się między lodową skorupą a skałami. Prawdopodobne oceany na trzech największych księżycach lodowych są uwięzione pomiędzy dwiema warstwami lodu o różnej strukturze krystalicznej i gęstości. Modele ewolucji termicznej wskazują także na możliwość powstania takich zbiorników na niektórych większych obiektach transneptunowych (plutoidach).

Pytanie: Jakie ciała niebieskie posiadają podpowierzchniowe zbiorniki ciekłej wody pokryte grubą warstwą lodu?
Odpowiedź: niektóre księżyce planet, w szczególności Europa, a także prawdopodobnie Ganimedes i Kallisto, dwa inne galileuszowe księżyce Jowisza oraz Tytan i Enceladus, krążące wokół Saturna

Pytanie: Co może zachodzić na dnie oceanu na Europie, zgodnie z przypuszczeniami?
Odpowiedź: aktywność wulkaniczna lub hydrotermalna

Pytanie: Jakie dane sugerują, że podpowierzchniowe oceany pokryte skorupą lodową mogą występować na plutoidach?
Odpowiedź: Modele ewolucji termicznej

Pytanie: Czy istnieje szansa, że zbiornik wodny na Europie styka się z jej skalistym wnętrzem?
Odpowiedź: tak
Operacja Iskra

18 stycznia o godz. 9:30 przednie oddziały 123 Dywizji Strzeleckiej 67 Armii oraz 372 Dywizji Strzeleckiej 2 Armii Uderzeniowej połączyły się w pobliżu osiedla robotniczego nr 1, tym samym symbolicznie przełamując blokadę Leningradu. Niemieckie siły znajdujące się na północ od osiedla zostały odcięte, a tzw. grupa pułkowa Hühnera, składająca się z dwóch grup bojowych 61 Dywizji Piechoty, która miała utrzymać korytarz łączności pomiędzy osiedlem robotniczym nr 5 a osiedlem robotniczym nr 1, nie była w stanie już tego zrobić. Po połączeniu wojska radzieckie zajęły osiedle nr 5, odpierając kontratak Niemców. Czołowe oddziały 136 Dywizji Strzeleckiej 67 Armii i 18 Dywizji Strzeleckiej 2 Armii Uderzeniowej spotkały się na północ od tego osiedla o godz. 11:45. Tym samym grupa Hühnera została odcięta i otrzymała rozkaz przebicia się przez pozycje radzieckie w kierunku zalesionych terenów w pobliżu Siniawina, zanim jednostki Armii Czerwonej uczyniłyby ucieczkę niemożliwą. Żołnierze Hühnera zmuszeni zostali do porzucenia własnej artylerii i ciężkiego sprzętu i ucieczki przed nacierającymi Sowietami, docierając do Siniawina w nocy z 19 na 20 stycznia. Wczesnym popołudniem siły radzieckie oczyściły Szlisselburg i Lipkę z niemieckich oddziałów i rozpoczęły likwidację niedobitków ukrywających się w lasach na południe od jeziora Ładoga.

Pytanie: O której godzinie nastąpiło złączenie oddziałów niedaleko osiedla nr 1?
Odpowiedź: 9:30

Pytanie: Na czym polegało zadanie 61 Dywizji Piechoty?
Odpowiedź: utrzymać korytarz łączności pomiędzy osiedlem robotniczym nr 5 a osiedlem robotniczym nr 1

Pytanie: Jakie polecenie dostała grupa Hühnera?
Odpowiedź: przebicia się przez pozycje radzieckie w kierunku zalesionych terenów w pobliżu Siniawina, zanim jednostki Armii Czerwonej uczyniłyby ucieczkę niemożliwą

Pytanie: Dokąd uciekało wojsko Hühnera w obawie przed Sowietami?
Odpowiedź: do Siniawina