mzasada/poquad_v2 huggingface dataset:
Góry Świętokrzyskie

Na lądzie i w strefie przybrzeżnej w warunkach gorącego i suchego klimatu gromadziły się czerwone osady, które dały początek czerwonym piaskowcom i mułowcom znanym z obrzeżenia Gór Świętokrzyskich. Słynne „piaskowce tumlińskie” to pamiątka wydm i okresowych rzek. Z piaskowców Gór Świętokrzyskich znane są najstarsze na świecie tropy pierwszych dinozaurów. Morze, które wkroczyło w środkowym triasie na obszar dzisiejszych Gór Świętokrzyskich zostawiło po sobie geologiczną pamiątkę w postaci wapieni przepełnionych skamieniałymi muszlami (m.in. ramienionogów, małży i ślimaków) – stąd wzięło się określenie „wapień muszlowy”. Z końcem triasu na obszarze ponownie zagościł ląd, którego geologiczną pamiątką są iły, mułowce i piaski odsłonięte w nielicznych profilach w północno-zachodnim obrzeżeniu Gór Świętokrzyskich.

Pytanie: Czy w Górach Świętokrzyskich występują czerwone skały?
Odpowiedź: tak

Pytanie: Co można odnaleźć w skałach wapiennych tych gór?
Odpowiedź: skamieniałe muszle

Pytanie: W jakim okresie obszar Gór Świękorzyskich zalany był wodą?
Odpowiedź: środkowym triasie

Pytanie: Co odnaleziono w skałach piaskowych tego łańcucha górskiego?
Odpowiedź: tropy pierwszych dinozaurów

Pytanie: Dlaczego znalezione tam ślady dinozaurów są szczególnie wyjątkowe?
Odpowiedź: są najstarsze na świecie
Giuseppe Miraglia (1923)

Od początku służby „Giuseppe Miraglia” służył do różnorakich prób wyposażenia lotniczego oraz opracowania wytycznych, dotyczących współpracy lotnictwa morskiego z flotą. Jego przydatność jako okrętu ściśle bojowego była ograniczona przez niewystarczającą stabilność poprzeczną kadłuba oraz fakt, że od lat 30. większość dużych jednostek nawodnych Regia Marina dysponowała własnymi wodnosamolotami pokładowymi i katapultami. Po zabudowaniu bąbli przeciwtorpedowych w 1935 roku także prędkość transportowca okazała się niewystarczająca do spełniania zadań liniowych. Wobec tego „Giuseppe Miraglia” był wykorzystywany głównie do celów pomocniczych: jako baza wodnosamolotów, jednostka wsparcia technicznego oraz transportowiec lotniczy. W 1939 roku został użyty do przewozu samolotów dla wojsk we Włoskiej Afryce Wschodniej, a następnie transportu czołgów do okupowanej Albanii.

Pytanie: Dlaczego nie nadawał się do celów typowo bojowych?
Odpowiedź: przez niewystarczającą stabilność poprzeczną kadłuba oraz fakt, że od lat 30. większość dużych jednostek nawodnych Regia Marina dysponowała własnymi wodnosamolotami pokładowymi i katapultami. Po zabudowaniu bąbli przeciwtorpedowych w 1935 roku także prędkość transportowca okazała się niewystarczająca

Pytanie: Jakie były jego zadania w 1939 r.?
Odpowiedź: przewóz samolotów dla wojsk we Włoskiej Afryce Wschodniej, a następnie transport czołgów do okupowanej Albanii

Pytanie: Czy jednostka ta spełniała funkcję transportowca lotniczego?
Odpowiedź: tak

Pytanie: Jaką zmianę wprowadzono w jego budowie w 1935 r.?
Odpowiedź: zabudowano bąble przeciwtorpedowe
A.C. Milan

Milan ma specjalną komórkę klubu, zrzeszającej wszystkie oficjalne fankluby zespołu – Associazione Italiana Milan Clubs (AIMC). Do AIMC należy wiele fanklubów z całego świata. W Polsce od 2001 roku aktywnie działa Milan Club Polonia. Milan Club Polonia jest jedynym oficjalnym fan klubem Milanu w Polsce. Powstał z myślą o zrzeszeniu polskich sympatyków rossonerich. Obecnie stowarzyszenie liczy 684 członków reprezentujących wszystkie regiony Polski i od sezonu 2012/13 jest największym oficjalnym fan klubem Milanu w Europie.

Pytanie: Jak nazywa się oficjalny polski fanklub tej drużyny?
Odpowiedź: Milan Club Polonia

Pytanie: Czy w Polsce oprócz stowarzyszenia Milan Club Polonia działają jeszcze inne, oficjalne fankluby tej drużyny?
Odpowiedź: nie

Pytanie: Czy od sezonu 2012/2013 gdziekolwiek w Europie istnieje większy niż w Polsce oficjalny fanklub tej drużyny?
Odpowiedź: nie

Pytanie: Czym jest AIMC?
Odpowiedź: specjalną komórką klubu, zrzeszającą wszystkie oficjalne fankluby zespołu

Pytanie: Czy członkami AIMC są jedynie włoskie fankluby?
Odpowiedź: nie
A.C. Milan

Wiosną sezonu 1988/89 Milan awansował do finału Pucharu Europy, wygrywając m.in. w półfinale z Realem Madryt 5:0. 24 maja 1989 Mediolańczycy wygrali na Camp Nou w Barcelonie z rumuńską Steauą Bukareszt 4:0. Triumf Milanu obserwowało na katalońskim stadionie 90 tysięcy kibiców tego zespołu. Do zwycięstwa w Europie rossoneri dołożyli rozgrywany po raz pierwszy Superpuchar Włoch (za rok 1988). Natomiast po raz drugi z rzędu Złotą Piłkę zdobył van Basten. Także po raz drugi całe podium tego plebiscytu zajęli piłkarze Milanu – co jest ewenementem w historii tej nagrody.

Pytanie: Jaką nagrodę otrzymał w sezonie 1988/89 van Basten?
Odpowiedź: Złotą Piłkę

Pytanie: Czy pierwsze trzy miejsca w plebiscycie Złotej Piłki 1989 przypadły piłkarzom z klubu A.C. Milan?
Odpowiedź: tak

Pytanie: Jaki zespół pokonali w tym sezonie w półfinałowym meczu Pucharu Europy?
Odpowiedź: Real Madryt

Pytanie: Jakim wynikiem zakończył się mecz zespołu A.C Milan z klubem Steaua Bukareszt?
Odpowiedź: 4:0
Virgil van Dijk

21 czerwca 2013 podpisał czteroletni kontrakt ze szkockim Celtikiem. Zadebiutował 17 sierpnia z ligowym meczu z Aberdeen, wchodząc z ławki rezerwowych. Tydzień później zagrał w podstawowym składzie w meczu z Inverness. 9 listopada zdobył pierwszą bramkę w szkockiej lidze i przyczynił się do zwycięstwa swojej drużyny. W dniu 26 stycznia 2015 ponownie trafił do bramki rywali, przyczyniając się do 11 ligowego zwycięstwa Celticu z rzędu. 25 lutego otrzymał czerwoną kartkę w starciu z Peterem Pawlettem. Tym samym jego drużyna poniosła pierwszą porażkę w sezonie. 7 maja wraz z Celtickiem zdobył mistrzostwo Szkocji. Był jednym z trzech graczy The Bhoys, którzy znaleźli się w drużynie roku Scottish Premiership.

Pytanie: Na ile lat Dijk podpisał umowę z Celtikiem? 
Odpowiedź: cztery

Pytanie: W meczu z jakim klubem Dijk zagrał po raz pierwszy w podstawowym składzie w nowym klubie?
Odpowiedź: z Inverness

Pytanie: Kiedy Dijk zdobył swojego debiutanckiego gola w szwedzkiej lidze? 
Odpowiedź: 9 listopada

Pytanie: W starciu z jakim zawodnikiem Dijk otrzymał czerwoną kartkę?
Odpowiedź: z Peterem Pawlettem

Pytanie: Czy Celtick był mistrzem Szkocji?
Odpowiedź: tak
Onet.pl

Od 1995 istniała Optimus Pascal Multimedia SA, wspólne przedsięwzięcie nowosądeckiej Optimus SA (założonej i kierowanej przez R. Kluskę) i bielskiego wydawnictwa Pascal (założonego i kierowanego przez Tomasza Kolbusza i Piotra Wilama), specjalizujące się w produkcji i dystrybucji materiałów edukacyjnych i gier na nośnikach CD-ROM (tak zwanych wówczas „Multimediów”). W 1998 roku przeprowadzono proces konsolidacyjny (formalnie zakończony wiosną 1999): z Optimusa wydzielono Oddział Kraków (nieformalnie, ale powszechnie znany pod marką „Departament Internetu Optimus SA” albo „OptimusNET”) i przeniesiono do OPM SA, która przejęła też udziały Wydawnictwa Pascal. W połączonym przedsiębiorstwie 75% akcji miał Optimus SA, a 25% założyciele wyd. Pascal (Kolbusz i Wilam). Następnie Optimus Pascal Multimedia SA zmieniła nazwę na OptimusPascal SA, a w kolejnym roku (2000) na Onet.pl SA.

Pytanie: Jakie dwa podmioty odpowiadały za projekt Optimus Pascal Multimedia SA?
Odpowiedź: Optimus SA i wydawnictwo Pascal

Pytanie: Czym głównie zajmowało się wydawnictwo Pascal?
Odpowiedź: produkcją i dystrybucją materiałów edukacyjnych i gier na nośnikach CD-ROM

Pytanie: W którym roku zdecydowano się na nazwę Onet.pl SA?
Odpowiedź: 2000

Pytanie: Kto miał więcej udziałów w spółce po zmianie struktury firmy: Optimus SA czy Kolbusz i Wilam?
Odpowiedź: Kolbusz i Wilam

Pytanie: Czy "OptimusNET" było nazwą oficjalną nowego oddziału?
Odpowiedź: nie
Auge (córka Aleosa)

Po wyjeździe Heraklesa Tegeę dotknęła klęska suszy. Aleus, poprosiwszy Pytię o przepowiednię, dowiedział się, że w świątyni Ateny została popełniona zbrodnia. Odwiedziwszy świątynię, znalazł Auge w daleko posuniętej ciąży. Nie dał wiary jej zapewnieniom, że została zgwałcona przez Heraklesa. Zapłakaną zawlókł na rynek tegejski, gdzie Auge padła na kolana, w miejscu, gdzie potem wzniesiono pomnik Auge na kolanach. Aleusowi wstyd było zabić córkę w miejscu publicznym, namówił więc króla Naupliosa, by go wyręczył i utopił Auge. Nauplios zabrał ciężarną Auge, ale ta po drodze, na górze Partenios, dostała bólów porodowych. Oddaliła się pod lada jakim pretekstem w las i urodziła syna, którego ukryła w gąszczu leśnym. W Nauplion król, zamiast utopić królewnę, postanowił ją dobrze sprzedać na targu niewolników. Nabył ją kupiec z Karii, który następnie odsprzedał ją Teutrasowi, królowi Myzyjskiej Teutratenii. Kupiwszy Auge Teutras poślubił ją.

Pytanie: Jakie niepowodzenie spotkało Tegeę?
Odpowiedź: klęska suszy

Pytanie: Od kogo można było dowiedzieć się o swojej przepowiedni? 
Odpowiedź: od Pytii

Pytanie: Kto zgwałcił Auge?
Odpowiedź: Heraklesa

Pytanie: Jak miał na imię ojciec Augi?
Odpowiedź: Aleus
Nerw błędny

Po wyjściu z otworu żyły szyjnej nerw błędny biegnie pomiędzy tętnicą szyjną wspólną, a żyłą szyjną wewnętrzną we wspólnej pochewce powięziowej tworząc powrózek naczyniowo-nerwowy szyi. Z szyi przechodzi do śródpiersia górnego (warstwa nerwowa), a następnie tylnego, przy czym nerw błędny lewy krzyżuje się od przodu z łukiem aorty, przebiegając między tętnicą szyjną wspólną lewą i tętnicą podobojczykową lewą; prawy – przechodzi między tętnicą podobojczykową prawą i żyłą podobojczykową prawą. Dalej biegną za korzeniem płuca, po czym dochodzą do przełyku (n. błędny lewy po stronie przedniej, prawy - tylnej; ma to związek ze skręceniem się trzewi w okresie życia płodowego), gdzie tworzą splot przełykowy, plexus esophageus s. oesophageus, którego część przednia utworzona jest głównie z gałązek nerwu lewego, a część tylna, zwykle większa, z gałązek nerwu prawego. Nerwy błędne tworzą dwa pnie. Prawy pień błędny znajduje się na tylnej części przełyku, natomiast lewy na przedniej. Po przejściu do jamy brzusznej pnie błędne rozgałęziają się w ścianie żołądka, oddając gałęzie żołądkowe przednie i tylne (łac. rami gastrici anteriores et posteriores). Na przebiegu nerwu błędnego rozróżniamy część głowową, szyjną, piersiową i brzuszną.

Pytanie: Gdzie biegnie nerw błędny wychodząc z szyi? 
Odpowiedź: do śródpiersia górnego

Pytanie: Czy nerwy błędne przechodzą przez przełyk?
Odpowiedź: tak

Pytanie: Jak po łacinie nazywa się splot przełykowy nerwów błędnych? 
Odpowiedź: plexus esophageus s. oesophageus

Pytanie: W ile pni wchodzą nerwy błędne?
Odpowiedź: dwa

Pytanie: Jakie części nerwu błędnego wyróżniamy? 
Odpowiedź: głowową, szyjną, piersiową i brzuszną
Gryfice

Pierwszy żelbetowy most w Gryficach przez rzekę Regę został zbudowany na przełomie XIX i XX wieku. Oddany do użytku w 1911 r. Most gryficki przebudowano i poszerzono w 2001 roku według projektu biura inżynieryjno-technicznego w Poznaniu. Most na swoich końcach posiada cztery odlewy gryfów trzymających herb Gryfic, nawiązujących do historii miasta, jego herbu i zachodniopomorskich książąt z rodu Gryfitów. Do nieczynnych natomiast mostów należy most kolejowy kolei wąskotorowej na trasie Gryfice – Brojce – Trzebiatów.

Pytanie: Jaka konstrukcja znajduje się na obu końcach mostu gryfickiego?
Odpowiedź: cztery odlewy gryfów trzymających herb Gryfic

Pytanie: Do czego odnoszą się odlewy znajdujące się na końcach mostu?
Odpowiedź: do historii miasta, jego herbu i zachodniopomorskich książąt z rodu Gryfitów

Pytanie: Czy można obecnie korzystać z mostu kolei wąskotorowej na trasie Gryfice – Brojce – Trzebiatów?
Odpowiedź: nie

Pytanie: Nad jakim obiektem rozciąga się najstarszy żelbetonowy most w Gryficach?
Odpowiedź: rzeką Regą
Wybuch magazynu prochu w Birgu (1806)

W lipcu 1806 roku wojsko brytyjskie na Malcie przygotowywało amunicję do wysłania na Sycylię, gdzie jej zapasy uległy znacznemu uszczupleniu w związku z zaopatrywaniem oblężonego przez Francuzów garnizonu w Gaecie(ang.). 18 lipca artylerzysta garnizonowy bombardier Anderson, wraz z grupą roboczą złożoną z 13 mężczyzn, przygotowywał transport amunicji artyleryjskiej z magazynu w Birgu, wypełnionego do końca 18 000 kg prochu składowanego w 370 beczkach, gotowymi granatami, oraz ich skorupami w ilości 1 600 sztuk.

Pytanie: Gdzie miała trafić ta amunicja?
Odpowiedź: na Sycylię

Pytanie: Dalczego zaistniała potrzeba uzupełnienia amunicji na Sycylii?
Odpowiedź: jej zapasy uległy znacznemu uszczupleniu w związku z zaopatrywaniem oblężonego przez Francuzów garnizonu w Gaecie

Pytanie: Jakiego typu amunicja została przygotowana do transportu?
Odpowiedź: proch, gotowe granty oraz ich skorupy

Pytanie: Gdzie trafiła amunicja z Sycylii?
Odpowiedź: do oblężonego przez Francuzów garnizonu w Gaecie
Wybuch magazynu prochu w Birgu (1806)

Ofiary i ich rodziny otrzymały częściową rekompensatę, a Ball powołał komitet nadzorujący rozdzielanie pomocy. Zobowiązał też rząd do wypłaty pełnej rekompensaty. Początkowo odmawiano tego, ale ostatecznie biedniejsze klasy otrzymywały odszkodowanie odpowiadające dwóm trzecim ich zniszczonej własności, podczas gdy bogatsze klasy otrzymywały połowę wartości swojej własności. W roku 1811 suma 18 066 funtów 5 szylingów 10 pensów została równomiernie rozprowadzona pomiędzy tych, którzy wystąpili o odszkodowanie.

Pytanie: Czy osoby należące do biedniejszych i bogatszych klas dostały tyle samo pieniędzy?
Odpowiedź: nie

Pytanie: Czy rząd od początku wypłacał poszkodowanym odpowiednie kwoty?
Odpowiedź: nie

Pytanie: Jaką rekompensatę przyznano osobom przynależącym do mniej zamożnych klas?
Odpowiedź: odpowiadającą dwóm trzecim ich zniszczonej własności

Pytanie: Jaką rekompensatę przyznano osobom przynależącym do zamożniejszych klas?
Odpowiedź: połowę wartości swojej własności
Paweł Zagumny

W barwach olsztyńskiego zespołu w rozgrywkach ligowych Zagumny zadebiutował w inauguracyjnej kolejce Polskiej Ligi Siatkówki (sezon 2003/2004). W pierwszym spotkaniu olsztynianie ulegli Skrze Bełchatów 1:3. Jak sami zawodnicy stwierdzili, główną przyczyną ich porażki było brak zgrania się ze sobą. W drugim meczu PZU AZS pokonał w pięciu setach Gwardię Wrocław. W następnej kolejce Paweł Zagumny z zespołem pokonał na własnym parkiecie BBTS Bielsko-Biała stosunkiem 3:0. Również NKS Nysa nie była w stanie zwyciężyć zawodników z Olsztyna. W końcówce pierwszego seta w spotkaniu ligowym przeciwko Mostostalowi Kędzierzyn-Koźle Paweł Zagumny doznał kontuzji. Na boisku został zastąpiony przez Mariusza Sordyla. W tym pojedynku drużyna AZS-u pokonała obrońców tytułu Mistrza Polski 3:0. 18 listopada w pierwszym meczu ćwierćfinałowym Pucharu Polski akademicy zwyciężyli na wyjeździe Ivett Jastrzębie Borynia 3:2. Na spotkanie w Częstochowie Zagumny, po wyleczonej kontuzji, powrócił na parkiet. Wtedy olsztynianie ulegli gospodarzom. Następne dwa mecze zakończyły się zwycięstwem podopiecznych Grzegorza Rysia. Zagumny z zespołem pokonał plasujących się wówczas na pozycji lidera w tabeli zawodników z Jastrzębia w trzech setach 3:0 w Pucharze Polski i w czterech w pojedynku ligowym. Potem z olsztynianami odniósł zwycięstwo nad Polska Energią Sosnowiec i AZS-em Politechnika Warszawa. Po 9. kolejce zespół AZS-u zajmował 3. miejsce w lidze.

Pytanie: Jakim wynikiem zakończył się mecz AZS-u ze Skrą?
Odpowiedź: 1:3

Pytanie: Jak drużyna AZS-u argumentowała przegraną ze Skrą?
Odpowiedź: brakiem zgrania się ze sobą

Pytanie: Gdzie odbył się pierwszy mecz, na którym pojawił się Zagumny po kontuzji?
Odpowiedź: w Częstochowie

Pytanie: W którym sezonie Zagumny dołączył do AZS-u?
Odpowiedź: 2003/2004
Paweł Zagumny

W 2007 roku rywalami Polaków w Lidze Światowej byli Bułgarzy, Chińczycy oraz Argentyńczycy. Wszystkie 12 spotkań fazy interkontynentalnej zakończyło się zwycięstwami reprezentacji Polski. Zagumny wystąpił w dziesięciu meczach, gdyż nie pojechał na dwa wyjazdowe spotkania do Argentyny. Turniej Final Six rozegrany został w dniach 11-15 lipca w katowickim Spodku. Dwa pierwsze mecze zakończyły się sukcesem Polaków, którzy pokonali 3:2 Francję i 3:0 USA. W półfinale ulegli 1:3 Brazylii. Podobnie było w meczu o 3.miejsce z USA. Turniej ukończyli na czwartym miejscu. Zagumny wystąpił we wszystkich spotkaniach, dodatkowo otrzymał nagrodę dla najlepszego rozgrywającego Final Six 2007. We wrześniu wraz z reprezentacją wystąpił na Mistrzostwach Europy w Moskwie. W pierwszej rundzie Polacy zmierzyli się z Belgią, Turcją i Rosją. Wygrali tylko jedno spotkanie (z Turcją), lecz zakwalifikowali się do następnej rundy. W niej trafili na Finlandię, Bułgarię i Włochy. Przegrali wszystkie spotkania i ukończyli mistrzostwa na 11. miejscu. Zagumny ponownie wystąpił we wszystkich spotkaniach tej imprezy. W dniach 28 listopada – 2 grudnia polscy siatkarze wystąpili w preeliminacyjnym turnieju do Igrzysk Olimpijskich w Pekinie. W pierwszej rundzie zmierzyli się z Danią i Belgią. Oba mecze wygrali 3:0. W półfinale pokonali Węgrów 3:1, natomiast w finale zwyciężyli Finów 3:0, kwalifikując się do turnieju kwalifikacyjnego w Izmirze. Paweł Zagumny nie wystąpił jedynie w finałowym spotkaniu z Finlandią.

Pytanie: Czy w 2007 r. występ w fazie interkontynentalnej Ligi Światowej był dla Polaków udany?
Odpowiedź: tak

Pytanie: Z jaką drużyną Polacy zagrali o trzecie miejsce w turnieju Final Six w 2007 roku?
Odpowiedź: USA

Pytanie: Jakie rezultaty uzyskali Polacy na turnieju preeliminacyjnym do igrzysk w Pekinie?
Odpowiedź: W pierwszej rundzie zmierzyli się z Danią i Belgią. Oba mecze wygrali 3:0. W półfinale pokonali Węgrów 3:1, natomiast w finale zwyciężyli Finów 3:0
Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych

Pierwsze doniesienie o zakażeniach bakteryjnych stanowiących podłoże dla zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych zostało podane przez austriackiego bakteriologa Antona Weichselbauma, który w roku 1887 opisał meningokoki. We wczesnych doniesieniach śmiertelność z powodu zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych była bardzo wysoka (ponad 90%). W roku 1906 została wyprodukowana końska surowica odpornościowa. Następnie była udoskonalana przez amerykańskiego naukowca Simona Flexnera, co znacznie zmniejszyło śmiertelność z powodu chorób spowodowanych przez meningokoki. W roku 1944, po raz pierwszy odnotowano skuteczność penicyliny w leczeniu zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych. Wprowadzenie pod koniec dwudziestego wieku szczepionki przeciwko Haemophilus doprowadziła do wyraźnego spadku zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych związanego z tym patogenem, a w roku 2002 pojawiły się dowody, że leczenie sterydami może poprawić rokowanie w bakteryjnym zapaleniu opon mózgowo-rdzeniowych.

Pytanie: Jaki gatunek bakterii został opisany w 1887 roku?
Odpowiedź: meningokoki

Pytanie: Jaki medykament na dolegliwość udoskonalił Flexner?
Odpowiedź: końską surowicę odpornościową

Pytanie: W którym roku zauważono, że penicylina wywołuje pozytywne skutki przy leczeniu?
Odpowiedź: w 1944
Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych

Niektórzy sugerują, że Hipokrates mógł mieć świadomość istnienia zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych i wydaje się, że zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych znali też inni przedrenesansowi lekarze, tacy jak Awicenna. Opis gruźliczego zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych, zwanego ówcześnie "puchliną mózgu", jest często przypisywany lekarzowi z Edynburga, Robertowi Whyttowi, w pośmiertnym doniesieniu, które ukazało się w roku 1768, chociaż związek gruźlicy z jej patogenem nie był znany aż do następnego stulecia. Wydaje się, że epidemia zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych jest zjawiskiem stosunkowo niedawnym. Pierwsze odnotowane poważne ogniska pojawiły się w Genewie w roku 1805. Krótko po tym opisano kilka innych epidemii w Europie i Stanach Zjednoczonych, a pierwsze doniesienie o epidemii w Afryce pojawiło się w roku 1840. Epidemie w Afryce rozpowszechniły się w dwudziestym wieku, począwszy od poważnych epidemii ogarniających Nigerię i Ghanę w latach 1905–1908.

Pytanie: Czy ta choroba była przyczyną epidemii?
Odpowiedź: tak

Pytanie: Którzy przedrenesansowi lekarze mogli znać tę chorobę?
Odpowiedź: Hipokrates, Awicenna
Portugalia na Letnich Igrzyskach Olimpijskich 1912

Tego samego dnia wystartował drugi reprezentant Portugalii, Armando Cortesão. Wystartował on w biegu na 800 metrów. Wystartował w trzecim biegu eliminacyjnym, gdzie z nieznanym wynikiem zajął drugie miejsce, czym zapewnił sobie awans do fazy półfinałowej. Następnego dnia rozegrano dwa półfinały. Wynik Cortesão nie jest znany, podobnie jak jego pozycja. Wiemy jedynie, że nie uplasował się w pierwszej piątce, co oznacza jego odpadnięcie z dalszej rywalizacji. W finale zwyciężył reprezentant USA Ted Meredith, który czasem 1:51,90 ustanowił nowy rekord świata.

Pytanie: W jakiej konkurencji wziął udział ten reprezentant Portugalii?
Odpowiedź: biegu na 800 metrów

Pytanie: Jako który przekroczył linię mety w eliminacjach?
Odpowiedź: drugi

Pytanie: Czy zakwalifikował się do półfinału?
Odpowiedź: tak

Pytanie: Czy wystąpił w finale?
Odpowiedź: nie

Pytanie: Ile wyniósł ustanowiony wtedy na tym dystansie rekord świata?
Odpowiedź: 1:51,90
Portugalia na Letnich Igrzyskach Olimpijskich 1912

Ostatnią konkurencją lekkoatletyczną z udziałem Portugalczyków był, rozegrany 14 lipca, bieg maratoński. Wystartował w nim jeden reprezentant kraju, Francisco Lázaro. Aby uniknąć poparzeń słonecznych, Lázaro wysmarował swoje ciało woskiem. Jednak zablokowało to możliwość pocenia się i zaburzyło jego równowagę wodno-elektrolitową. Na trzydziestym kilometrze Portugalczyk upadł po raz trzeci i stracił przytomność. Został przewieziony do szpitala, gdzie następnego dnia zmarł. Lázaro był pierwszym sportowcem, który zmarł podczas nowożytnej imprezy olimpijskiej.

Pytanie: Czy reprezentacja Portugalii uczestniczyła w biegu maratońskim podczas IO w Sztokholmie?
Odpowiedź: tak

Pytanie: Kto reprezentował Portugalię w biegu maratońskim podczas IO w Sztokholmie?
Odpowiedź: Francisco Lázaro

Pytanie: Jaka była konsekwencja nałożenia przez Lázaro wosku na skórę?
Odpowiedź: zablokowało to możliwość pocenia się i zaburzyło jego równowagę wodno-elektrolitową

Pytanie: Czy podczas udziału w IO w Sztokholmie Lázaro trafił do szpitala w wyniku kontuzji?
Odpowiedź: nie
Olorotytan

Autorzy opisu olorotytana porównują jego kość biodrową do obserwowanych u lambeozaura czy korytozaura, nie stwierdzając istotnych różnic poza odchylonym do dołu wyrostkiem przedpanewkowym, dobrze zbudowanym wyrostkiem zapanewkowym oraz również dobrze wyrażonej strukturze zwanej antitrochanter (słowo trochanter oznacza krętarz, wyniosłość na kości udowej). Dobrej budowy nie można odmówić także kości kulszowej, Godefroit ze współpracownikami wspominają o jej stopkowatym zakończeniu dalszym. Podkreślają niezwykłość tej cechy u Lambeosaurinae, aczkolwiek cechą te wyrażone są jeszcze lepiej u hipakrozaura i parazaurolofa.

Pytanie: Jakie dinozaury mają kości biodrowe o podobnej do niego budowie?
Odpowiedź: lambeozaur, korytozaur

Pytanie: Czym różni się budowa jego kości biodrowej od budowy analogicznej kości u lambeozaura?
Odpowiedź: odchylonym do dołu wyrostkiem przedpanewkowym, dobrze zbudowanym wyrostkiem zapanewkowym oraz dobrze wyrażoną strukturą zwaną antitrochanter

Pytanie: Co to jest krętarz?
Odpowiedź: wyniosłość na kości udowej

Pytanie: Co w budowie kości kulszowej jest niecodzienne dla przedstawiciela Lambeosaurinae?
Odpowiedź: stopkowate zakończenie dalsze
Olorotytan

Znalezione na powierzchni kilkuset metrów kwadratowych w okolicy Kundur w obwodzie amurskim w Dalekowschodnim Okręgu Federalnym pozostałości olorotytana, odkopane w latach 1999–2001, stanowią najbardziej kompletne znalezisko dinozaura w Federacji Rosyjskiej, jak również najbardziej kompletny szkielet Lambeosaurinae spoza Ameryki Północnej. Leżały one rozrzucone, jak piszą autorzy opisu rodzaju, na przestrzeni setek metrów kwadratowych, w towarzystwie szczątków innych zwierząt, w tym kaczodziobych obu podrodzin, prawdopodobnie nodozauryda, teropoda, krokodyli, żółwi oraz zębów wieloguzkowców. Holotyp oznakowano symbolami AEHM 2/845. Znajduje się on w Muzeum Paleontologicznym w Błagowieszczeńsku.

Pytanie: Na jakiej powierzchni dokonano znaleziska olorotytana?
Odpowiedź: Kilkuset metrów

Pytanie: W jaki sposób oznaczono holotyp olorotytana?
Odpowiedź: AEHM 2/845

Pytanie: Gdzie znajduje się holotyp AEHM 2/845?
Odpowiedź: W Muzeum Paleontologicznym w Błagowieszczeńsku

Pytanie: Co odnaleziono w okolicy holotypu AEHM 2/845?
Odpowiedź: Szczątki innych zwierząt, kaczodziobych obu podrodzin, nodozauryda, teropoda, krokodyle, żółwie oraz zęby wieloguzkowców