mzasada/poquad_v2 huggingface dataset:
ORP Czujny (1953)

Od marca do czerwca 1959 roku jednostka była remontowana w Stoczni Marynarki Wojennej w Gdyni. Po zakończeniu prac okręt został w ramach obchodów Dni Morza udostępniony do zwiedzania w porcie w Gdyni. 4 stycznia 1960 roku numer burtowy okrętu został zmieniony na 361. Od 3 do 10 września 1960 roku ścigacz (wraz z „Groźnym”, „Zawziętym” i „Zręcznym”) wziął udział w rejsie nawigacyjnym do portów Niemieckiej Republiki Demokratycznej, odwiedzając Warnemünde, Stralsund i Sassnitz. Od stycznia 1961 roku okręt włączono do Dywizjonu Ścigaczy, nadal bazując na Helu. W drugiej połowie maja 1961 roku sześć ścigaczy proj. 122bis (OORP „Czujny”, „Nieugięty”, „Wytrwały”, „Zręczny”, „Zwinny” i „Zwrotny”) wzięło udział w ćwiczeniach artyleryjskich pod Ustką, w których najlepiej wypadła załoga „Czujnego”. W dniach 1–7 sierpnia 1961 roku na wodach Zatoki Gdańskiej „Czujny”, „Zręczny”, „Zwinny” i „Zwrotny” wzięły udział w ćwiczeniach ZOP bałtyckich flot Układu Warszawskiego.

Pytanie: Dokąd trafił okręt w marcu 1959 roku?
Odpowiedź: do Stoczni Marynarki Wojennej w Gdyni

Pytanie: Jak oznaczono jednostkę w styczniu 1960 roku?
Odpowiedź: 361

Pytanie: Do jakich portów zawinęła jednostka w ramach rejsu po niemieckich portach?
Odpowiedź: Warnemünde, Stralsund i Sassnitz

Pytanie: Do jakiej formacji dołączono jednostkę w styczniu 1961 roku?
Odpowiedź: do Dywizjonu Ścigaczy

Pytanie: Na podstawie jakiego projektu skonstruowano "Czujnego"?
Odpowiedź: 122bis
ORP Czujny (1953)

ORP „Czujny”, podobnie jak trzy bliźniacze jednostki, został przejęty w złym stanie technicznym, co wymusiło przerwanie szkolenia załogi i przeprowadzenie w 1956 roku remontu w Stoczni Marynarki Wojennej w Gdyni. Na początku września 1956 roku okręt uczestniczył w ćwiczeniach Brygady Obrony Wodnego Rejonu Głównej Bazy. W dniach 2–4 kwietnia 1957 roku „Czujny” i „Zwrotny” wzięły udział w rejsie nawigacyjnym wzdłuż wybrzeży Szwecji i Niemieckiej Republiki Demokratycznej, zawijając w drodze powrotnej do Szczecina, Kołobrzegu, Darłówka i Władysławowa. Na przełomie maja i czerwca 1957 roku OORP „Czujny” i „Zwrotny” przeprowadziły wspólne ćwiczenia z niszczycielami „Błyskawica” i „Burza” w rejonie Ustki, Kołobrzegu i Świnoujścia. W czerwcu 1957 roku „Czujny”, „Nieugięty” i „Zwrotny” wzięły udział w ćwiczeniach trzech bałtyckich flot Układu Warszawskiego, a po ich zakończeniu ORP „Czujny” uczestniczył w uroczystych obchodach Dni Morza w Szczecinie, Świnoujściu, Kołobrzegu, Helu i Gdyni. Pod koniec roku OORP „Czujny”, „Nieugięty” i „Zwrotny” uczestniczyły w akcji ratowniczej okrętu podwodnego „Kaszub”, który wszedł na mieliznę nieopodal Krynicy Morskiej.

Pytanie: Gdzie poddano remontowi ORP "Czujny"?
Odpowiedź: w Stoczni Marynarki Wojennej w Gdyni

Pytanie: Kiedy ORP Czujny został wykorzystany po raz pierwszy w marynarce wojennej Polski?
Odpowiedź: Na początku września 1956 roku

Pytanie: Jakie okręty brały udział w ćwiczeniach koło Ustki w 1957 roku?
Odpowiedź: Czujny, Zwrotny, Błyskawica i Burza
Energylandia

W dniu 26 października 2019 park oficjalnie ogłosił budowę nowej strefy tematycznej Aqualantis. Główną atrakcją strefy ma być roller coaster Abyssus. Kolejka stanowić będzie egzemplarz modelu Shockwave+ o wysokości 38,5 m, spadku 40 m oraz dwóch torach rozpędzających pociągi kolejki przy pomocy silników liniowych LSM do prędkości maksymalnej 100 km/h. Wraz z ekstremalną kolejką, w sezonie 2020 planowane jest także otwarcie rodzinnej kolejki „kopalnianej” (Mine Train) o wysokości ok. 15 m, również budowanej przez Vekomę, karuzeli Disco Coaster (model Disk’O firmy Zamperla), rodzinnej atrakcji typu „bitwa wodna” Whirlpool Water Fight, a także tematycznej restauracji i sklepu z pamiątkami. Ogłoszono także, że od sezonu 2020 park będzie otwarty również zimą, od końca listopada do początku stycznia.

Pytanie: Jakiego modelu będzie kluczowa kolejka górska?
Odpowiedź: Shockwave+

Pytanie: Jaką wysokością odznaczać się będzie kolejka Shockwave+?
Odpowiedź: 38,5 m

Pytanie: Jaka firma stoi za produkcją Mine Train?
Odpowiedź: Vekomę

Pytanie: W jakiej porze roku park będzie wyłącznie otwierany od sezonu 2020?
Odpowiedź: zimą
Energylandia

W dniu 27 października 2018 roku, na konferencji prasowej, park przedstawił plany rozbudowy do łącznej powierzchni 150 ha. Pierwszy etap budowy stanowić ma utworzenie nowej strefy tematycznej pod nazwą Smoczy Gród, którego główną atrakcją jest największy na świecie hybrydowy roller coaster zbudowany przez firmę Rocky Mountain Construction. Kolejka nosi nazwę nawiązującą do materiału konstrukcyjnego – Zadra. W listopadzie 2018 roku jeden z projektantów RMC, Alan Schilke, potwierdził iż konstrukcja kolejki nie będzie całkowicie drewniana, lecz zostanie ona wykonana w hybrydowej technologii I-Box Track. Potwierdzone zostało także, że kolejka pobije rekord wysokości i szybkości hybrydowej kolejki górskiej ustanowiony w 2018 roku przez Steel Vengeance w parku Cedar Point oraz wyrówna rekord kąta spadku na kolejce hybrydowej wynoszący 90°. W styczniu 2019 roku magazyn branżowy First Drop wydawany przez klub European Coaster Club podał, że wysokość kolejki wyniesie 62,8 m, a długość 1 300 m.

Pytanie: Co ma obejmować pierwsza faza rozbudowy parku?
Odpowiedź: utworzenie nowej strefy tematycznej pod nazwą Smoczy Gród

Pytanie: Jaka kolejka ma stanowić największą atrakcję w Smoczym Grodzie?
Odpowiedź: największy na świecie hybrydowy roller coaster

Pytanie: Jaka firma ma być odpowiedzialna za zbudowanie głównej atrakcji Smoczego Grodu?
Odpowiedź: Rocky Mountain Construction

Pytanie: Jakie wymiary ma posiadać Zadra, według informacji opublikowanych w magazynie First Drop?
Odpowiedź: wysokość kolejki wyniesie 62,8 m, a długość 1 300 m
Broń chemiczna

Nikłe skutki użytych wcześniej gazów łzawiących spowodowały, że Niemcy zwrócili uwagę na koncepcję użycia chloru, złożoną jesienią 1914 szefowi Sztabu Generalnego gen. Erichowi von Falkenhayn przez profesora Fritza Habera. Haber twierdził, że chlor to nowa broń, która potrafi przełamać najlepiej umocnione pozycje obronne i przyniesie zwycięstwo w wojnie pozycyjnej. Powinien szybko się rozwiewać, umożliwiając natarcie piechoty bezpośrednio po ataku chemicznym. Chlor ma jeszcze tę „zaletę”, że będąc cięższym od powietrza wnikał w zagłębienia terenu i wolniej się z nich ulatniał, skutecznie eliminując żołnierzy przebywających w okopach i ukrywających się. Haber opracował też technologię zastosowania tego gazu. Kilka tysięcy metalowych butli z płynnym chlorem ustawionych równoległe do pozycji nieprzyjacielskich miało być otwartych jednocześnie. Wydobywający się gaz niesiony wiatrem miał nie tylko porazić, ale i uśmiercić żołnierzy przeciwnika. Liczono także na olbrzymie znaczenie psychologiczne, panikę i rozprężenie w szeregach wroga. 22 kwietnia 1915 na północ od Ypres pod miejscowością Lengemarck armia niemiecka użyła chloru po raz pierwszy. Uwolniono 150 ton tego gazu z ponad 6 tys. butli w kierunku alianckich okopów na odcinku o długości 6 km. Straty aliantów w wyniku operacji wyniosły ok. 12 tys. żołnierzy, z czego od gazu zmarło 350 ludzi. Ze względu na skuteczność użytej broni dzień 22 kwietnia 1915 uznano na całym świecie jako moment rozpoczęcia wojny gazowej.

Pytanie: Co o chlorze stwierdził Haber?
Odpowiedź: że potrafi przełamać najlepiej umocnione pozycje obronne i przyniesie zwycięstwo w wojnie pozycyjnej

Pytanie: Czy powietrze jest lżejsze od chloru?
Odpowiedź: tak

Pytanie: Ile chloru wykorzystano do ofensywy w kwietniu 1915 roku?
Odpowiedź: 150 ton
Broń chemiczna

II Rzesza intensywnie rozwijała prace nad bronią chemiczną. Trzeci i ostatni atak nastąpił w nocy z 6 na 7 lipca 1915 na froncie o szerokości 12 km, kończąc się tragicznie dla samych Niemców. Początkowo wiatr przesuwał się w stronę pozycji rosyjskich. Za chmurą szło natarcie niemieckiej piechoty, które zdobyło pierwszą linię rosyjskich okopów. Wtedy wiatr zmienił kierunek i zepchnął obłok gazowy na Niemców. Około 1200 żołnierzy zginęło zatrutych gazem. Aby ukryć ten fakt przed własnym wojskiem, trupy pochowano bezpośrednio w okopach. Dopiero po przejściu frontu Niemcy ekshumowali poległych żołnierzy. Po tym wydarzeniu sztab armii zrezygnował z dalszego używania gazów.

Pytanie: Kiedy II Rzesza przeprowadziła swój ostatni atak bronią chemiczną?
Odpowiedź: w nocy z 6 na 7 lipca 1915

Pytanie: Co zrobiono, aby zatuszować straty, które zostały poniesione w wyniku ataku gazem?
Odpowiedź: trupy pochowano bezpośrednio w okopach

Pytanie: Kiedy odbyła się ekshumacja żołnierzy zabitych przez trujący gaz?
Odpowiedź: po przejściu frontu

Pytanie: W którą stronę przemieścił się obłok trującego gazu, w wyniku zmiany kierunku podmuchów wiatru?
Odpowiedź: na Niemców
Mancypacja

Wraz z pojawieniem się monet oraz kolejnymi podbojami i rozwojem wymiany handlowej z prowincjami, wymiana towaru za pieniądz odbywała się poza aktem mancypacyjnym. Jeżeli jednak przedmiotem transakcji były res mancipi, wówczas nabywca nie uzyskiwał na nich własności kwirytarnej, a jedynie posiadanie. Celem nabycia własności kwirytarnej, nabywca przeprowadzał symboliczną mancypację z użyciem jednej monety, co było pozornym kupnem (imaginaria venditio). Nabywca kładł na szalkę wagi monetę (tzw. mancipatio sestertio nummo uno – przy użyciu jednego sesterca). W ten sposób – w prawie rzymskim okresu klasycznego – mancypacja stała się czynnością abstrakcyjną, gdyż jeżeli tylko jej stronami byli obywatele rzymscy oraz dochowano ściśle opisanej formalistyki obrzędowej i słownej, własność na res mancipi przechodziła na nabywcę bez względu na to, z jakiej przyczyny prawnej (causa) nabycie to nastąpiło.

Pytanie: W jaki sposób można było zdobyć własność kwirytarną?
Odpowiedź: nabywca przeprowadzał symboliczną mancypację z użyciem jednej monety

Pytanie: Kto uczestniczył w mancypacji?
Odpowiedź: obywatele rzymscy
Ceuta

W 1309 r. Ceuta została zdobyta przez Fez z pomocą Aragończyków. W XII–XIV w. swe faktorie handlowe miały tu wszystkie ówczesne potęgi Morza Śródziemnego: Genua, Piza, Wenecja, Katalonia, Marsylia. 22 sierpnia 1415 miasto zostało zdobyte przez Portugalczyków pod wodzą Henryka Żeglarza. Sukces ten został okupiony stratą zaledwie 8 zabitych. Głównymi celami władcy Portugalii Jana I były przywrócenie chrześcijaństwa, zdobycie saharyjskiego złota, stworzenie szlaków handlowych dla niewolników i kości słoniowej.

Pytanie: Jakie miasta były uważane za potęgi Morza Śródziemnego?
Odpowiedź: Genua, Piza, Wenecja, Katalonia, Marsylia

Pytanie: Kto przewodził Portugalczykom zdobywającym Ceutę?
Odpowiedź: Henryk Żeglarz

Pytanie: Czy Jan I domagał się przywrócenia chrześcijaństwa?
Odpowiedź: tak

Pytanie: Ile ofiar pochłonęło zdobycie Ceuty przez Portugalczyków?
Odpowiedź: 8
Ceuta

Po śmierci Juliana Arabowie przejęli całkowitą kontrolę nad miastem. Nazwali je po arabsku Sebtah, co przekształcono później w obecną Ceutę. Władał nim kalif Kordoby. Atakowane było ono często przez plemiona berberyjskie, najbardziej podczas buntu charydżytów. Po tej rewolcie dowodzonej przez Maysarę al-Haqira miasto zostało opuszczone. Zostało odbudowane w IX wieku przez Majakasa i jego plemię. Tak została zapoczątkowana dynastia Banu Isam. Po rozpadzie kordowiańskiego kalifatu w 1031 r. istniało tu jedno z niewielkich państewek, zwanych taifa.

Pytanie: Kto przejął kontrolę nad Ceutą po śmierci Juliana?
Odpowiedź: Arabowie

Pytanie: Pod czyj kalifat podlegała Ceuta do XI wieku? 
Odpowiedź: Kordoby

Pytanie: Kto zapoczątkował rządy Banu Isamów? 
Odpowiedź: Majakas

Pytanie: W którym roku upadł kalifat Kordoby?
Odpowiedź: 1031
Krytyka papieża Jana Pawła II

Niektóre media uznały, że Jan Paweł II nakazał zatuszować sprawę Marciala Maciela, papież Franciszek jednak jakiś czas później zdementował te interpretacje stwierdzając, że Jana Pawła II nie było podczas podejmowania tej decyzji, oraz że był wprowadzany w błąd, przez swoje otoczenie, które okłamywało go w sprawie Marciala. W 2004 roku Jan Paweł II osobiście nakazał Kardynałowi Ratzingerowi doprowadzić do końca śledztwo w sprawie Maciela rozpoczęte w 1998, które zakończyło się jednak po śmierci Jana Pawła II. Relator procesu beatyfikacyjnego ojciec Daniel Olsa, stwierdził w swoim liście do postulatora księdza Sławomira Odera:

Pytanie: Czy według Franciszka, Jan Paweł II otrzymywał rzetelne informacje dotyczące sprawy Marciala?
Odpowiedź: nie

Pytanie: Co papież polecił Ratzingerowi w 2004 roku?
Odpowiedź: doprowadzić do końca śledztwo w sprawie Maciela

Pytanie: W którym roku rozpoczęto dochodzenie w sprawie Marciala?
Odpowiedź: 1998

Pytanie: Jakie zarzuty wobec Jana Pawła II wystosowały niektóre media?
Odpowiedź: uznały, że Jan Paweł II nakazał zatuszować sprawę Marciala Maciela

Pytanie: Kim był Daniel Olsa?
Odpowiedź: Relatorem procesu beatyfikacyjnego
Krytyka papieża Jana Pawła II

Wśród polskich publikacji największe kontrowersje wzbudziła opublikowana na początku 2008 roku książka byłego dominikanina Tadeusza Bartosia „Jan Paweł II. Analiza krytyczna”. Tezy zaprezentowane w książce skrytykowane zostały, między innymi, przez abpa Józefa Życińskiego.
W 2004 roku ukazała się także praca zbiorowa pod red. Andrzeja Dominiczaka „Bez miłosierdzia. Jana Pawła II wojna z ludźmi”. Kolejną publikacją krytyczną wobec Jana Pawła II był wydany w 2011 roku esej Antypapież autorstwa Tomasza Piątka. W 2012 roku wydano zbiór wywiadów Piotra Szumlewicza Ojciec nieświęty, ze znanymi postaciami polskiego życia publicznego na temat mrocznych stron pontyfikatu Jana Pawła II.

Pytanie: Treść jakiej publikacji krytykującej polskiego papieża została negatywnie odebrana przez arcybiskupa Józefa Życińskiego?
Odpowiedź: „Jan Paweł II. Analiza krytyczna”

Pytanie: Z jakimi osobami przeprowadził wywiady Szumlewicz w ramach pracy nad swoją publikacją krytykującą papieża?
Odpowiedź: znanymi postaciami polskiego życia publicznego

Pytanie: Jak nazywała się praca krytykująca polskiego papieża napisana przez Tomasza Piątka?
Odpowiedź: Antypapież

Pytanie: Czy autor książki krytykowanej przez arcybiskupa Józefa Życińskiego sam był kiedyś osobą duchowną?
Odpowiedź: tak
Zamek Królewski w Warszawie

W latach 1915–1939 na Zamku prowadzono prace restauracyjne, które zostały przyspieszone po zakończeniu I wojny światowej i odzyskaniu przez Polskę niepodległości w 1918. Ustalenia traktatu ryskiego z 1921 pozwoliły na rewindykację części zbiorów zamkowych z terenów ZSRR (wcześniej wywiezionych do Rosji przez władze carskie). W latach 20. pracami konserwatorskimi i rekonstrukcją Zamku Królewskiego kierował architekt i konserwator Kazimierz Skórewicz. W 1928 został zastąpiony przez kolejnego architekta, Adolfa Szyszko-Bohusza. W okresie międzywojennym na zamku pracowało wielu wybitnych konserwatorów dzieł sztuki, m.in. Jan Rutkowski i Bohdan Marconi, co czyniło z Zamku Królewskiego w Warszawie jeden z najważniejszych ośrodków konserwatorskich w ówczesnej Polsce.

Pytanie: W którym roku zakończyła się renowacja obiektu?
Odpowiedź: w 1939

Pytanie: Kto zarządzał pracami na obiekcie przed Szyszko-Bohuszem?
Odpowiedź: Kazimierz Skórewicz

Pytanie: Kto zarządzał pracami od 1928 roku?
Odpowiedź: Adolf Szyszko-Bohusz
Zamek Królewski w Warszawie

Od 1605 roku po kolejnej przebudowie wnętrz Domu Wielkiego ponownie w Zamku zaczęły zbierać się sejmy. Na jesieni 1611 roku (po opuszczeniu Krakowa w 1609 i dłuższym pobycie na Litwie) do Zamku przeniosła się cała rodzina królewska wraz z dworem i kancelariami urzędów nadwornych i koronnych. Pierwszym ważnym wydarzeniem była prezentacja królowi i stanom Rzeczypospolitej w Sali Senatorskiej Zamku, wziętego do niewoli cara Wasyla Szujskiego i jego braci, przez hetmana Stanisława Żółkiewskiego. Uroczystość zainaugurowała rezydencjonalne funkcje Warszawy i Zamku.

Pytanie: Od kiedy zaczęły się odbywać obrady sejmu na Zamku Królewskim?
Odpowiedź: Od 1605 roku

Pytanie: Kiedy król przeniósł się do Zamku Królewskiego z Krakowa?
Odpowiedź: Na jesieni 1611 roku

Pytanie: Jaki car był trzymany w niewoli polskiej w XVII wieku?
Odpowiedź: Wasyl Szujski

Pytanie: Jaki urząd sprawował Stanisław Żółkiewski?
Odpowiedź: hetmana
Bajt

Stosowanie przedrostków kilo, mega, giga itd. jako do określania odpowiednich potęg liczby dwa jest niezgodne z wytycznymi układu SI (słowo kilo oznacza 1000, a nie 1024). W celu odróżnienia przedrostków o mnożniku 1000 od przedrostków o mnożniku 1024, w styczniu 1997 pojawiła się propozycja ujednoznacznienia, opracowana przez IEC, polegająca na dodawaniu litery i po symbolu przedrostka dwójkowego oraz bi po jego nazwie. Nowe przedrostki nazywane zostały przedrostkami dwójkowymi (binarnymi). Jednak ta propozycja rozwiązania problemu niejednoznaczności przedrostków nie została przyjęta przez wszystkie środowiska. Przykładowo producenci nośników pamięci i urządzeń sieciowych (z powodów marketingowych) wolą korzystać z przedrostków układu SI, co bywa źródłem nieporozumień względem faktycznej pojemności pierwszych i prędkości drugich – które podawane są w bitach na sekundę.

Pytanie: Na czym polegała propozycja ujednoznacznienia zaproponowana przez IEC?
Odpowiedź: na dodawaniu litery i po symbolu przedrostka dwójkowego oraz bi po jego nazwie

Pytanie: Jak inaczej nazywano przedrostki dwójkowe?
Odpowiedź: binarnymi

Pytanie: Czy wszystkie środowiska zaakceptowały koncepcję IEC?
Odpowiedź: nie

Pytanie: Z jakich przedrostków korzystają firmy produkujące nośniki pamięci?
Odpowiedź: z przedrostków układu SI
Mumia Dżed-Amonet-ius-anch

Po mumifikacji sarkofag wraz z ciałem kobiety przetrwał nietknięty w grobowcu prawie trzy tysiące lat. W połowie XIX wieku, w okresie panującej wówczas tzw. mumiomanii, został wyjęty z grobu i sprzedany. Przed sprzedażą mumia nie była wyciągana z kartonażu, nie była również rozwijana z bandaży, co stanowiło o jej wyższej wartości. Nabywcą okazał się podróżujący ówcześnie po Egipcie baron Anzelm von Rothschild, który posiadał majątki w okolicach Raciborza. Mumia została rozbandażowana w jednym z jego pałaców w Szylerzowicach. W roku szkolnym 1860/61 podarował ją Królewskiemu Gimnazjum Ewangelickiemu w Raciborzu, posiadającemu własne muzeum. Jak często jest podawane, baron zakupił mumię w prezencie ślubnym dla swojej przyszłej małżonki; ta jednak prezentu nie przyjęła, więc arystokrata przekazał mumię miejscowemu gimnazjum. Należy jednak pamiętać, że nie wiadomo, ile prawdy jest w tym podaniu.

Pytanie: Sprzed ilu lat pochodzi ta mumia?
Odpowiedź: prawie trzech tysięcy

Pytanie: Dlaczego mumia ta stanowiła wyjątkowo cenny na rynku egzemplarz?
Odpowiedź: Przed sprzedażą nie była wyciągana z kartonażu, nie była również rozwijana z bandaży

Pytanie: Kogo, według jednego z przekazów, miał obdarować mumią baron von Rothschild?
Odpowiedź: swoją przyszłą małżonkę

Pytanie: W jaki sposób mumia trafiła do Raciborza?
Odpowiedź: nabywcą okazał się baron Anzelm von Rothschild, który posiadał majątki w okolicach Raciborza
Mumia Dżed-Amonet-ius-anch

20 listopada 1909 mumia została przewieziona do Muzeum Górnośląskiego w Gliwicach, które zobowiązało się do jej konserwacji i po raz pierwszy została wyeksponowana dla zwiedzających (w raciborskim gimnazjum była pozbawiona należytej opieki konserwatorskiej; liczba oglądających ją osób była ograniczona). Po I wojnie światowej rozpoczęto starania o zorganizowanie muzeum w Raciborzu i po jego utworzeniu, w maju 1934 roku, mumia powróciła do tego miasta. W 1937 w celu wzbogacenia ekspozycji władze muzeum wypożyczyły od Muzeum Egipskiego w Berlinie kilkadziesiąt drobnych eksponatów sztuki sepulkralnej starożytnych Egipcjan oraz cztery urny kanopskie. Zakupiono również kopie amuletów i figurek bogów egipskich. Podczas II wojny światowej udało się ocalić mumię wraz z sarkofagiem. Zaginęły w większej części eksponaty z berlińskiego muzeum (m.in. jedna kanopa).

Pytanie: Kiedy Mumia Dżed-Amonet-ius-anch została wyeksponowana w Gliwicach?
Odpowiedź: 20 listopada 1909

Pytanie: Czy Dżed-Amonet-ius-anch przetrwała drugą wojnę światową?
Odpowiedź: tak

Pytanie: Kiedy wypożyczono urny kanopskie z Berlina do Raciborza?
Odpowiedź: W 1937
Jacek Laskowski

W latach 1991–1998 pracował w TVP, gdzie prowadził magazyn piłkarski „Gol” oraz komentował m.in. piłkarskie mistrzostwa świata w Stanach Zjednoczonych w 1994 i we Francji w 1998. Od 1998 do 2011 związany był z Canal+. W stacji tej był sprawozdawcą z meczów ligi polskiej i hiszpańskiej, pełnił również funkcję szefa zespołu komentatorskiego. Wiosną 2012 relacjonował mecze Ligi Mistrzów na platformie cyfrowej n. W tym samym roku, po 14 latach, powrócił do pracy w TVP, na antenie której komentował mecze piłkarskich mistrzostw Europy w Polsce i na Ukrainie, Mistrzostwa Świata w Piłce Nożnej 2014 w Brazylii, Mistrzostwa Europy we Francji 2016, Mistrzostwa Świata w Piłce Nożnej 2018 w Rosji, Euro 2020, relacjonował mecze siatkówki, piłki ręcznej i piłki nożnej na letnich igrzyskach olimpijskich w Londynie, letnich igrzyskach olimpijskich w Rio de Janeiro, letnich igrzyskach olimpijskich w Tokio a także komentował mecze hokeju na lodzie na zimowych igrzyskach olimpijskich w Soczi, na zimowych igrzyskach olimpijskich w Pjongczang oraz na zimowych igrzyskach olimpijskich w Pekinie.

Pytanie: Gdzie odbyły się Mistrzostwa Świata w Piłce Nożnej w 2014 roku?
Odpowiedź: w Brazylii

Pytanie: Czy w 2018 roku Mistrzostwa Świata w Piłce Nożnej odbyły się w Brazylii?
Odpowiedź: nie

Pytanie: Jakie wydarzenia relacjonował na igrzyskach w Londynie?
Odpowiedź: mecze siatkówki, piłki ręcznej i piłki nożnej

Pytanie: Jaką dyspyplinę komentował na igrzyskach w Pjongczangu?
Odpowiedź: hokej na lodzie
Nadciśnienie tętnicze

Ciśnienie tętnicze u dzieci można uznać za wysokie prawidłowe, jeżeli jego wartość mieści się pomiędzy 90 a 95 percentylem, natomiast spełnia ono kryteria nadciśnienia, gdy osiąga lub przekracza wartość 95 percentyla dla danego wieku i płci. Niezbędny jest właściwy dobór mankietu. Nadciśnienie tętnicze u dzieci występuje rzadko (ok. 1%). U młodszych dzieci ma prawie zawsze charakter wtórny, a dopiero po 10 roku życia częściej ujawnia się nadciśnienie pierwotne. Stwierdzenie nadciśnienia tętniczego u każdego dziecka jest wskazaniem do pogłębionej diagnostyki specjalistycznej celem wykluczenia nadciśnienia wtórnego (zwłaszcza spowodowanego koarktacją aorty, zwężeniem tętnic nerkowych, niewydolnością nerek, nefropatiami odpływowymi lub zaburzeniami hormonalnymi). Podwyższone ciśnienie może być spowodowane stosowaniem hormonów anabolicznych bądź narkotyków. Leczenie nadciśnienia tętniczego u dzieci jest podobne jak u dorosłych. Stosuje się te same grupy leków w odpowiednio mniejszych dawkach. Dzieci z nadciśnieniem, u których nie stwierdza się powikłań narządowych, nie powinny mieć ograniczanej aktywności fizycznej.

Pytanie: Kiedy u chorego diagnozuje się nadciśnienie?
Odpowiedź: gdy osiąga lub przekracza wartość 95 percentyla dla danego wieku i płci

Pytanie: U jakiego odsetka dzieci diagnozowane jest nadciśnienie tętnicze?
Odpowiedź: ok. 1%

Pytanie: Co należy wykonać, gdy u dziecka wykryto nadciśnienie?
Odpowiedź: pogłębioną diagnostykę specjalistyczną

Pytanie: Dlaczego powinno wykonać się diagnostykę specjalistyczną u dziecka z nadciśnieniem?
Odpowiedź: celem wykluczenia nadciśnienia wtórnego