mzasada/poquad_v2 huggingface dataset:
Halloween

Według tej drugiej teorii Halloween wywodzi się z obchodzonego w Europie północnej święta z okazji końca jesieni a początku zimy, znanego na terenach irlandzkich jako Samhain („koniec lata”), walijskich jako Nos Galan Gaeaf („wieczór zimowy”), anglosaskich jako Blodmonath („krwawy miesiąc”), nordyckich jako „zimowe noce”. Z jednej strony był to czas radowania się minionymi zbiorami oraz powrotem bliskich do domów, z drugiej strony pojawiało się widmo zimy – czasu zmagań z głodem, chłodem i niedostatkiem światła słonecznego – w północnej Europie to zimą i wczesną wiosną umierało najwięcej ludzi. W powszechnej świadomości Halloween kojarzone jest ze świętem zmarłych – w rzeczywistości zarówno poganie, jak i wcześni chrześcijanie upamiętniali zmarłych wiosną – między marcem a majem.

Pytanie: Z jakiego święta wywodzi się Halloween?
Odpowiedź: święta z okazji końca jesieni a początku zimy

Pytanie: W jakiej części świata obchodzone jest święto końca jesieni?
Odpowiedź: w Europie północnej

Pytanie: Z jakim świętem powszechnie kojarzy się Halloween?
Odpowiedź: świętem zmarłych

Pytanie: O jakiej porze roku chrześcijanie upamiętniali tych, którzy odeszli?
Odpowiedź: wiosną – między marcem a majem
Widłogłówka

Na podstawie analizy 7 genów mitochondrialnych i 3 jądrowych wykazano podobieństwa Phaner z rodzajem Lepilemur z rodziny lepilemurowatych. Autorzy pracy zasugerowali, że może to być m.in. wynikiem hybrydyzacji i introgresji po początkowym rozdzieleniu się linii filogenetycznych tych rodzin. Późniejsza praca, w oparciu o analizę 43 cech morfologicznych i mtDNA, także grupowała Phaner z lepilemurem. Jeśli jest to poprawne, rodzina Cheirogaleidae byłaby parafiletyczną. Jednak znacząca zgodność pomiędzy dwoma badaniami filogenezy lemurów – jednym z 2004 wykorzystującym analizę SINE i kolejnym z 2012 wykorzystującym testy obejmujące wiele loci – daje silne wsparcie tezie uznającej Phaner i resztę lemurkowatych za grupy siostrzane, a więc i przyznającej dalsze pokrewieństwo Phaner i Lepilemur. Podział na linie Phaner i innych lemurkowatych mógł zajść około 38 milionów lat temu, niedługo po radiacji większości z głównych linii lemurokształtnych z Madagaskaru, która zaszła około 43 miliony lat temu.

Pytanie: Jaką metodą posłużono się w badaniu z 2004 roku?
Odpowiedź: analizą SINE

Pytanie: Jaką metodę wykorzystano w badaniu z 2012 roku?
Odpowiedź: testy obejmujące wiele loci

Pytanie: W jakim okresie mogło dojść do rozgraniczenia linii lemurkowatych?
Odpowiedź: około 38 milionów lat temu
Lato

Latem w katolicyzmie obchodzone jest święto Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny znane w Polsce pod nazwą Święta Matki Boskiej Zielnej, ponieważ w czasie obrzędów związanych z tym świętem błogosławi się wiązanki kwiatów. Wierzono, że taki bukiet nabiera cudownych, leczniczych właściwości. Podczas powrotu z kościoła zostawiano go wśród upraw, gdzie miał przynieść szczęście w zbiorach, po czym, po kilku dniach, zabierano go do domu. Był przechowywany bardzo pieczołowicie, okadzano nim izbę, trzymano w miejscu, które było widoczne i dawało pewność, że moc bukietu będzie działała.

Pytanie: Jak inaczej nazywa się święto Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny?
Odpowiedź: Święto Matki Boskiej Zielnej

Pytanie: Co robi się podczas święta Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny?
Odpowiedź: błogosławi się wiązanki kwiatów

Pytanie: W jakiej religii obchodzi się święto Matki Boskiej Zielnej?
Odpowiedź: katolicyzmie

Pytanie: Co robiono z bukietem kwiatów poświęconych podczas święta Matki Boskiej Zielnej?
Odpowiedź: zostawiano go wśród upraw, po kilku dniach, zabierano go do domu

Pytanie: Co miał przynieść, poświęcony w święto Matki Boskiej Zielnej, bukiet kwiatów?
Odpowiedź: szczęście w zbiorach
Lato

Zwyczaje dożynkowe odnosiły się do pierwszego i ostatniego zebranego z pola snopu zboża. Rozpoczęcie żniw, nazywane zażynem, miały obrzędową oprawę. Pierwsze kłosy ścinał gospodarz, rozpoczynając tym samym pracę. Pierwszy snop nazywano szczęściem i był on zanoszony do domu. Natomiast ostatnie kłosy (zwane przepiórkami) zostawiano na polu. Zostawiano na niego najładniejsze kłosy i przystrajano polnymi kwiatami. Ziarno z tego snopa mieszano z ziarnem siewnym. W obrzędach dożynkowych brały udział przede wszystkim kobiety ze względu na ich dominującą rolę przy żęciu zbiorów sierpami.

Pytanie: Jaką nazwą określano rozpoczęcie żniw?
Odpowiedź: zażyn

Pytanie: Co w kontekście żniw oznacza "szczęście"?
Odpowiedź: Pierwszy snop

Pytanie: Co w trakcie żniw robiono ze "szczęściem"?
Odpowiedź: zanoszono do domu

Pytanie: Czym w kontekście żniw są "przepiórki"?
Odpowiedź: ostatnimi kłosami

Pytanie: Dlaczego w uroczystościach dożynkowych szczególnie licznie uczestniczyły kobiety?
Odpowiedź: ze względu na ich dominującą rolę przy żęciu zbiorów sierpami
Jerzy Kosiński

Eliot Weinberger w książce Karmic Traces twierdzi, że Kosiński nie mógł być autorem Malowanego ptaka, bowiem jego znajomość języka angielskiego w czasie, gdy książka ta powstała, była jeszcze za słaba. Weinberger utrzymuje, iż Kosiński wykorzystywał teksty pisane przez kilku amerykańskich redaktorów, którzy pracowali dla niego pod kluczem w nowojorskim hotelu. Do autorstwa Malowanego ptaka miał się przyznać amerykański poeta i tłumacz George Reavey. Wysuwano też supozycje, że Malowany ptak został napisany po polsku, a następnie przetłumaczony na angielski. W obronie Kosińskiego stanął natomiast dziennikarz John Corry, twierdząc, że oskarżenia o plagiat były inspirowane przez propagandę komunistyczną.

Pytanie: Dlaczego Weinberger uważał, że Kosiński nie mógł napisać Malowanego ptaka?
Odpowiedź: bowiem jego znajomość języka angielskiego w czasie, gdy książka ta powstała, była jeszcze za słaba

Pytanie: Z czego, według Weinbergera, miała zostać złożona książka Malowany ptak?
Odpowiedź: tekstów pisanych przez kilku amerykańskich redaktorów

Pytanie: Czym, według Corry'ego, miały być powodowane oskarżenia o plagiat?
Odpowiedź: propagandą komunistyczną

Pytanie: Czy było pewnym, że Kosiński skorzystał z pomocy tłumacza?
Odpowiedź: nie
Janusz Gołąb

Janusz Gołąb za dokonania wspinaczkowe odznaczony został Medalem za Wybitne Osiągnięcia Sportowe. W 1999 r. wraz z Jackiem Fluderem i Stanisławem Piecuchem otrzymał nagrodę „Kolosy” za zdobycie wschodniej ściany Kedar Dome w Garhwalu, w Indiach, jednej z najtrudniejszych ścian w Himalajach. Dwukrotnie dostał wyróżnienie „Kolosów”: w 2000 za wytyczenie 900-metrowej trudnej drogi na ścianie góry NAlummassortoq w południowej Grenlandii (wraz z Jackiem Fluderem, Stanisławem Piecuchem i Marcinem Tomaszewskim) i w 2003 za wytyczenie nowej drogi zimowej na legendarnej ścianie Dru w Alpach (wraz ze Stanisławem Piecuchem i Grzegorzem Skorkiem). Dwukrotnie dostał nagrodę Polskiego Związku Alpinizmu za najlepsze przejścia wspinaczkowe w sezonie zimowym (2001/2002 i 2002/2003).

Pytanie: Jakim odznaczeniem został wyróżniony wspinacz za swoje dokonania?
Odpowiedź: Medalem za Wybitne Osiągnięcia Sportowe

Pytanie: Kto zdobył wyróżnienie "Kolosy" w 1999 roku?
Odpowiedź: Janusz Gołąb, Jacek Fluder i Stanisław Piecuch

Pytanie: Za co drużyna zdobyła wyróżnienie "Kolosy" w 1999 roku?
Odpowiedź: za zdobycie wschodniej ściany Kedar Dome w Garhwalu

Pytanie: Za co Gołąb otrzymał wyróżnienie Polskiego Związku Alpinizmu dwa razy?
Odpowiedź: za najlepsze przejścia wspinaczkowe w sezonie zimowym
Zaburzenia nerwicowe

Źródłem zaburzeń nerwicowych są nierozwiązane nieuświadomione konflikty wewnętrzne, najczęściej pomiędzy dążeniami jednostki a jej możliwościami, potrzebami a obowiązkami, pragnieniami a normami społecznymi. Pojawiają się wtedy, kiedy wrażliwa i nieodporna na stresy osobowość poddawana jest presji sytuacji (często świadomie akceptowanej), a wymagającej od niej funkcjonowania sprzecznego z nieuświadomionymi tendencjami. Przyczyną nerwic może być także deficyt opieki rodzicielskiej w dzieciństwie lub nieodreagowany uraz (trauma).

Pytanie: Co powoduje zaburzenia lękowe?
Odpowiedź: nierozwiązane nieuświadomione konflikty wewnętrzne, deficyt opieki rodzicielskiej w dzieciństwie lub nieodreagowany uraz
Zaburzenia nerwicowe

Wtórnymi skutkami nerwicy może być: zaniżone poczucie własnej wartości i dążenie do kompensowania go szczególnymi osiągnięciami, czy nadmiernym zaangażowaniem w pracę. Szczególną uwagę zwrócił na ten aspekt Alfred Adler. Współcześnie za podstawowy skutek nerwicy uważa się zgeneralizowaną utratę radości życia. Szczegółowo może to być np. wypadanie z ról społecznych i rodzinnych, nadużywanie systemu medycznego, zbędnie podejmowana diagnostyka, zbędne uzależniające stosowanie farmakoterapii, spadek aktywności i wydolności zawodowej, izolacja w domu, a nawet samobójstwa.

Pytanie: Jakie zagadnienie w sposób szczególny omówił Alfred Adler?
Odpowiedź: wtórne skutki nerwicy

Pytanie: W jaki sposób może być wyrównywane zaniżone poczucie własnej wartości? 
Odpowiedź: szczególnymi osiągnięciami, nadmiernym zaangażowaniem w pracę

Pytanie: Co obecnie jest uznawane za podstawową konsekwencję nerwicy?
Odpowiedź: utratę radości życia

Pytanie: Co może być wtórnym skutkiem nerwicy?
Odpowiedź: zaniżone poczucie własnej wartości, dążenie do kompensowania go szczególnymi osiągnięciami, nadmierne zaangażowaniem w pracę
Hella (Mistrz i Małgorzata)

Hella posiadała trzy oblicza: była sługą Wolanda, asystentką w sklepie podczas przedstawienia teatralnego oraz wampirem. Oblicza bohaterki łączyła wspólna cecha. Hella była narzędziem Wolanda do wymierzenia kary. Hella-służąca ukarała skąpego Andrzeja Fokicza Sokowa, bufetowego teatru „Variétés”, który przyszedł ze skargą do mieszkania na Sadowej 302-bis. Został skrytykowany za serwowanie w bufecie nieświeżych dań. Powrócił do mieszkania jeszcze raz, gdyż zapomniał o zabraniu kapelusza. Hella podała mu nakrycie głowy, które przemieniło się w kota. Hella-ekspedientka zamieniała w sklepie stare damskie ubrania na nowe. W konsekwencji damska część widowni naraziła się na wstyd, ponieważ magiczne kreacje po wyjściu z teatru zniknęły. Hella-wampir występowała dwa razy: wymierzyła karę Warionusze i Rimskiemu. Administrator teatru został przemieniony w wampira za zbytnią ciekawość i kłamstwa. Rimski natomiast dostał wyrok za swoje plany. Chciał wykręcić się od odpowiedzialności za skutki pokazu seansu czarnej magii w teatrze „Variétés” i obarczyć całą winą dyrektora instytucji, Stiepana Bogdanowicza Lichodiejewa, teleportowanego do Jałty.

Pytanie: Ile różnych odsłon posiadała Hella?
Odpowiedź: trzy

Pytanie: Komu była potrzebna Hella? 
Odpowiedź: Wolandowi

Pytanie: W co zamienił się kapelusz, który założył na głowę Sokow?
Odpowiedź: w kota

Pytanie: Co stało się z sukniami kobiet po wyjściu z teatru?
Odpowiedź: zniknęły

Pytanie: W jakim tatrze odbył się pokaz czarnej magii?
Odpowiedź: „Variétés”
Hella (Mistrz i Małgorzata)

Hella była piękną rudą wiedźmą o zielonych oczach. Na szyi miała bliznę, która świadczyła o tym, że jest wampirzycą. Potrafiła latać. W powieści pojawiła się kilkakrotnie. W części zatytułowanej Wieści z Jałty za podawanie kłamstw przez telefon zamieniła w wampira Iwana Sawieljewicza Warionuchę, administratora teatru „Variétés”. Podczas urządzonego przez Wolanda pokazu czarnej magii, w rozdziale Czarna magia oraz jak ją zdemaskowano, brała udział w przedstawieniu: otworzyła sklep odzieżowy, do którego po francusku zapraszała damską część widowni, przy czym widzowie rozumieli jej mowę. W rozdziale Chwała kogutowi! wspólnie z Warionuchą po zakończeniu seansu czarnej magii usiłowała dokonać zamachu na dyrektora finansowego teatru, Grigorija Daniłowicza Rimskiego. Usługiwała Wolandowi w części Pechowi goście. Przyjmowała kapelusze od odwiedzających mieszkanie przy ul. Sadowej 302-bis, w którym przebywała świta. Po mieszkaniu Hella paradowała ubrana jedynie w fartuszek i czepek pokojówki. Przed Balem Wiosennej Pełni, w rozdziale Przy świecach, smarowała Wolandowi maścią kolano. W części Wielki bal u Szatana pomagała Małgorzacie podczas przebierania. Po zakończeniu balu, w rozdziale Wydobycie Mistrza, brała udział w kolacji i przekomarzała się z Behemotem. Asystowała mu, gdy ten wydawał Nikołajowi Iwanowiczowi zaświadczenie, że spędził on noc na balu u Szatana. Odprowadzała gości po zakończeniu kolacji.

Pytanie: Na co wskazywała blizna widoczna na szyi Helli?
Odpowiedź: że jest wampirzycą

Pytanie: Konsekwencją jakiego jego czynu było zamienienie Warionuchy w wampira?
Odpowiedź: podawania kłamstw przez telefon

Pytanie: Czym zajmowała się w fabule rozdziału zatytułowanego Chwała kogutowi!?
Odpowiedź: wspólnie z Warionuchą po zakończeniu seansu czarnej magii usiłowała dokonać zamachu na dyrektora finansowego teatru, Grigorija Daniłowicza Rimskiego

Pytanie: Jakie ubrania miała na sobie, kiedy przesiadywała w mieszkaniu przy ul. Sadowej 302-bis?
Odpowiedź: fartuszek i czepek pokojówki
Marcin Lewandowski

Srebrny medalista IAAF World Relays w sztafecie 4 × 800 metrów (2014). 8 marca 2015 podczas Halowych mistrzostw Europy w Pradze zdobył złoty medal w biegu na 800 metrów. Na mistrzostwach Europy w Amsterdamie w 2016 zdobył srebrny medal. W trakcie Letnich Igrzysk Olimpijskich 2016 w biegu na 800 metrów uzyskał szóstą lokatę z wynikiem 1:44,20. W 2017 roku wywalczył halowe mistrzostwo Europy w biegu na 1500 metrów, natomiast w rozgrywanych w kwietniu tego samego roku IAAF World Relays, w składzie z Arturem Kuciapskim, Adamem Kszczotem i Mateuszem Borkowskim wywalczył brązowy medal w biegu rozstawnym 4 × 800 metrów. Na HMŚ 2018 w Birmingham wywalczył srebrny medal w biegu na 1500 m.

Pytanie: Czy biegacz zwyciężył w konkurencji na dystansie 800 m na mistrzostwach w 2015 roku?
Odpowiedź: tak

Pytanie: Jaką nagrodę zdobył biegacz na mistrzostwach w 2014 roku?
Odpowiedź: srebrny medal

Pytanie: Czy podczas zawodów w Amsterdamie w 2016 roku sportowiec uplasował się na drugim miejscu?
Odpowiedź: tak

Pytanie: Na której pozycji zawodnik ukończył bieg podczas igrzysk w 2016 roku?
Odpowiedź: szóstej
Mistrzostwa świata w szachach

W 1993 roku system wyłaniania mistrza świata załamał się. Ówczesny mistrz Garri Kasparow i pretendent Nigel Short założyli własną, alternatywną wobec FIDE organizację o nazwie Stowarzyszenie Zawodowych Szachistów (PCA), której zadaniem miała być m.in. organizacja mistrzostw świata. W rozegranym pod auspicjami PCA meczu zwyciężył Kasparow. FIDE zorganizowała konkurencyjny mecz o mistrzostwo świata, w którym Karpow pokonał Jana Timmana. Od tego czasu do kwietnia 2006 roku mistrzostwa świata rozgrywane były równolegle w ramach dwóch różnych systemów i trudno rozsądzić, który z dwóch mistrzów świata miał większe prawo do tego tytułu.

Pytanie: Jaką organizację założył Garri Kasparow?
Odpowiedź: Stowarzyszenie Zawodowych Szachistów

Pytanie: Z kim Kasparow założył PCA?
Odpowiedź: Nigelem Shortem

Pytanie: Jaka organizacja przed powstaniem PCA wyłaniała mistrzów świata w szachach?
Odpowiedź: FIDE

Pytanie: Od kiedy dwie konkurencyjne organizacje wyłaniały mistrzów świata w grze w szachy?
Odpowiedź: kwietnia 2006 roku
Stanisław Moniuszko

Gdy w 1827 rodzina przeniosła się do Warszawy, ośmioletni Moniuszko rozpoczął naukę muzyki u Augusta Freyera, organisty w miejscowym kościele Świętej Trójcy. Po trzech latach rodzina przeprowadziła się do Mińska, gdzie Moniuszko kontynuował naukę u Dominika Stefanowicza. W 1837 wyjechał do Berlina, aby kształcić się muzycznie u Carla Friedricha Rungenhagena, u którego studia ukończył w 1840. Następnie zamieszkał w Wilnie, gdzie działał jako organista, kompozytor, pedagog i organizator życia muzycznego w mieście. W 1858, znowu przeniósł się wraz z rodziną do Warszawy, gdzie objął stanowisko dyrektora i organizatora opery. Jednocześnie od 1864 był wykładowcą w Instytucie Muzycznym w Warszawie.

Pytanie: W którym roku rodzina kompozytora wyprowadziła się do Warszawy?
Odpowiedź: w 1827

Pytanie: Kto był mentorem Moniuszki w Warszawie?
Odpowiedź: August Freyer

Pytanie: Kim był Freyer?
Odpowiedź: organistą w miejscowym kościele Świętej Trójcy

Pytanie: Dlaczego kompozytor udał się do Berlina?
Odpowiedź: aby kształcić się muzycznie u Carla Friedricha Rungenhagena
Stanisław Moniuszko

W latach 1862–1864 pracował nad Strasznym dworem, który został wystawiony przez operę warszawską 28 września 1865. W tym też roku 7 października odbyło się setne przedstawienie Halki, a Moniuszko pojechał do Lwowa. Do Krakowa kompozytor przybył ponownie w 1866. Pobyt ten trwał miesiąc. Krakowski teatr zaproponował artyście przekazanie na jego rzecz dochodu z przedstawienia Halki, ale z powodu choroby primadonny spektakl musiano odwołać. W zamian zorganizowano trzy koncerty. W jednym z nich wzięła udział Helena Modrzejewska. Sam Moniuszko dyrygował osobiście wykonaniem kantaty Widma i uwertury koncertowej Bajka.

Pytanie: Kiedy miała miejsce premiera Strasznego dworu Moniuszki?
Odpowiedź: 28 września 1865

Pytanie: W którym roku Moniuszko rozpoczął tworzenie Strasznego dworu?
Odpowiedź: 1862

Pytanie: Jaka sztuka Moniuszki została zagrana w 1865 roku już 100 razy?
Odpowiedź: Halka

Pytanie: Dyrygowania jakich własnych utworów podjął się Moniuszko w Krakowie w 1866 roku?
Odpowiedź: kantaty Widma i uwertury koncertowej Bajka
Aleksander Fredro

W wieku 16 lat, w 1809 roku zaciągnął się do armii Księstwa Warszawskiego, gdzie pierwsze doświadczenia bojowe zdobywał pod opieką płk Kazimierza Rozwadowskiego dowódcy 8 pułku ułanów. Później służył w wojsku Napoleona. Trzy lata później wziął udział w wyprawie Napoleona na Moskwę; otrzymał wówczas Złoty Krzyż Virtuti Militari. W latach 1813–1814 przebył całą kampanię napoleońską jako oficer ordynansowy w sztabie cesarza. Po czym, w 1814 roku został odznaczony Krzyżem Legii Honorowej. Po abdykacji Napoleona w 1815 roku wrócił do domu i gospodarował w rodzinnym majątku Bieńkowa Wisznia. Opuszczając Paryż po klęsce Napoleona, Aleksander Fredro napisał: Wyjechaliśmy razem, z odmiennych pobudek: Napoleon na Elbę, ja zasię do Rudek. Wstąpił do lubelskiej loży wolnomularskiej.

Pytanie: Jakie wyróżnienie otrzymał Fredro w 1814 roku?
Odpowiedź: Krzyż Legii Honorowej

Pytanie: W którym roku doszło do zrzeczenia się władzy przez Napoleona?
Odpowiedź: w 1815

Pytanie: W którym roku Fredro po raz pierwszy dołączył do sił wojskowych?
Odpowiedź: w 1809

Pytanie: Jak nazywał się pułkownik, pod okiem którego Fredro rozpoczynał karierę wojskową?
Odpowiedź: Kazimierz Rozwadowski

Pytanie: Do jakich sił dołączył po opuszczeniu armii Księstwa Warszawskiego?
Odpowiedź: wojsk Napoleona
Leonardo da Vinci

Pod wpływem nalegań Ludwika XII rząd Florencji wyraził zgodę na wyjazd Leonarda do Mediolanu. W poświadczonym notarialnie dokumencie z 30 maja Leonardo zobowiązał się do powrotu pod groźbą grzywny. Poręczycielem Leonarda da Vinci był Leonardo Bonafé, dyrektor banku, w którym Leonardo trzymał oszczędności. Leonardo miał tu zostać tylko 3 miesiące, gdyż rajcowie z Florencji domagali się ukończenia Bitwy pod Anghiari, jednak nie wywiązał się z umowy.
Pretekstem do wyjazdu były nieustanne spory związane z Madonną wśród skał. Leonardowi i Ambrogiowi de Predis po oddaniu dzieła nie wypłacono całej należnej kwoty honorarium. Złożyli nawet skargę do Ludwika XII, lecz wszczęta w tej sprawie rozprawa zakończyła się dla nich niekorzystnie. Obraz uznano za niedokończony i nakazano Leonardowi jego ukończenie w ciągu 2 lat.

Pytanie: Co spowodowało, że rząd przystał na propozycję przyjazdu Leonarda?
Odpowiedź: nalegania Ludwika XII

Pytanie: Kto był właścicielem banku, w którym da Vinci ulokował swoje fundusze?
Odpowiedź: Leonardo Bonafé

Pytanie: Czy da Vinci pozostał w Mediolanie jedynie 3 miesiące?
Odpowiedź: nie

Pytanie: Co stanowiło powód wyjazdu Leonarda do Mediolanu?
Odpowiedź: nieustanne spory związane z Madonną wśród skał
Gady

Skóra gadów jest sucha, szorstka lub delikatna, wytwarzająca rogowe tarcze (wytwory skóry właściwej) (żółwie i krokodyle) lub tarczki i łuski (wytwory naskórka) (jaszczurki, węże), nieprzepuszczalna dla gazów, nie mogą więc oddychać przez skórę. Miejsca styku łusek i tarczek są słabo zrogowaciałe, dzięki czemu gady zachowują dużą ruchliwość. U krokodyli naskórek zużywa się i odrasta w miarę złuszczania, a u jaszczurek i węży jest zrzucany w postaci wylinki (u jaszczurek płatami, a u węży w całości). W skórze jaszczurek znajdują się gruczoły udowe, żółwie mają gruczoły u nasady kończyn, a krokodyle po bokach żuchwy. Ubarwienie gadów zależy od rozmieszczenia komórek pigmentowych – melanoforów, lipoforów, alloforów i guanoforów.

Pytanie: Jaka w dotyku jest skóra gadów?
Odpowiedź: sucha, szorstka lub delikatna

Pytanie: Czy gady mogą oddychać przez skórę?
Odpowiedź: nie

Pytanie: Co wytwarza skóra żółwi?
Odpowiedź: rogowe tarcze

Pytanie: Jakie gady zrzucają swoją skórę?
Odpowiedź: jaszczurki i węże

Pytanie: Czy krokodyle zrzucają swoją skórę w postaci wylinki?
Odpowiedź: nie
Rojst (serial telewizyjny)

W lesie, na usytuowanym na obrzeżach miasta osiedlu Gronty, dochodzi do podwójnego, brutalnego morderstwa młodej prostytutki i towarzysza Grochowiaka – miejscowego działacza komunistycznego. Milicji Obywatelskiej dość szybko udaje się wytypować oraz ująć sprawcę. W tym samym czasie ma również miejsce samobójstwo pary nastolatków: dziewczyny (córki jednego z opozycjonistów) i chłopaka. Nieoficjalne śledztwo podejmują dwaj dziennikarze regionalnej gazety „Kurier Wieczorny”: doświadczony Witold Wanycz (Andrzej Seweryn) oraz początkujący Piotr Zarzycki (Dawid Ogrodnik), który niedawno przeprowadził się z Krakowa z ciężarną żoną (Zofia Wichłacz). Dziennikarze, badając te sprawy, docierają do sieci lokalnych powiązań, pomiędzy światem przestępczym a przedstawicielami władzy i wymiaru sprawiedliwości. W tle przewija się historia tych ziem z pierwszych lat powojennych.

Pytanie: Kim był Grochowiak?
Odpowiedź: miejscowego działacza komunistycznego

Pytanie: Kto wszczął nieoficjalne dochodzenie?
Odpowiedź: dziennikarze regionalnej gazety „Kurier Wieczorny”:

Pytanie: Czy małżonka Zarzyckiego spodziewa się dziecka?
Odpowiedź: tak
Staroobrzędowcy

Prześladowaniom towarzyszyły ostre polemiki, w których obydwie strony zarzucały sobie herezję, niszczenie Kościoła i kontakty z Żydami (w literaturze staroobrzędowej o soborze moskiewskim pisano jako o zorganizowanym przez Żydów, w prawosławnej – oskarżano starowierców o dopuszczanie Żydów do sprawowania nabożeństw).
W 1689 patriarcha Joachim wydał kolejny dekret, nakazując zapobieganie ucieczkom staroobrzędowców do lasów, niszczenie ich osiedli, sprzedawanie majątku i wysyłanie go do Moskwy. Rezultatem konsekwentnego zaostrzania prześladowań były pierwsze ucieczki starowierców za granicę – do Rzeczypospolitej, Szwecji i Kurlandii. Ucieczki staroobrzędowców stały się jeszcze częstsze po reformach Piotra I, wprowadzających w Rosji zachodnie obyczaje. Car ten przerwał jednak prześladowania prowadzone w czasach jego poprzedników, dopuszczając, by starowiercy organizowali kolonie i wspólnoty i nie ingerując w ich wewnętrzne funkcjonowanie. Mimo tego w XVII w. i połowie XVIII w. poza granicami Rosji znalazł się milion staroobrzędowców.

Pytanie: Co objął dekret Joachima z 1689 roku?
Odpowiedź: nakazywał zapobieganie ucieczkom staroobrzędowców do lasów, niszczenie ich osiedli, sprzedawanie majątku i wysyłanie go do Moskwy

Pytanie: Co zakładały reformy Piotra I?
Odpowiedź: wprowadzały w Rosji zachodnie obyczaje

Pytanie: Do których krajów udawali się starowierzy po zintensyfikowaniu się opresji?
Odpowiedź: do Rzeczypospolitej, Szwecji i Kurlandii