mzasada/poquad_v2 huggingface dataset:
Warszawa Ochota (przystanek kolejowy)

We wrześniu 1963, przed otwarciem przystanku, zapowiadano, że w 1964 zostaną na nim uruchomione schody ruchome, co miało być testem tego rozwiązania przed planowanym wykorzystaniem go na Dworcu Centralnym. Ostatecznie schody prowadzące z peronu przystanku na poziom ulicy uruchomiono na początku 1965. Konstrukcja szybko uległa awarii i w latach 80. schody zostały zdemontowane. Z biegiem czasu zniknęły również trzy neony – dwa z napisem Warszawa Ochota umieszczone na pawilonie dworca oraz stojący obok niego słup reklamujący PKP i WKD. Projektantami tych neonów byli Bronisław Wycech, Teodor Adamski, Jacek Wyczółkowski, Mieczysław Zasadzień, E. Cholewa i H. Chrabałowska.

Pytanie: Jacy artyści zaprojektowali neony znajdujące się przy przystanku Warszawa Ochota?
Odpowiedź: Bronisław Wycech, Teodor Adamski, Jacek Wyczółkowski, Mieczysław Zasadzień, E. Cholewa i H. Chrabałowska

Pytanie: Kiedy po raz pierwszy umieszczono schody ruchome na przystanku Warszawa Ochota?
Odpowiedź: na początku 1965

Pytanie: Jaki był cel umieszczenia schodów ruchomych na przystanku Warszawa Ochota?
Odpowiedź: Miały być testem tego rozwiązania przed planowanym wykorzystaniem go na Dworcu Centralnym
Likud

Po powstaniu Kadimy Szarona, partia Netanjahu stanęła przed zagrożeniem utraty pozycji jednej z dwóch głównych partii politycznych w Izraelu. Centrowa orientacja nowego ugrupowania przyciągnęła dużą część wyborców i członków Likudu. Z tego powodu kierownictwo tej partii musiało wykonać zwrot w „prawo”, opowiadając się np. przeciwko kolejnym likwidacjom żydowskich osiedli. Pomimo tego w Knesecie wciąż zasiada przedstawicieli wielu ugrupowań o wiele bardziej radykalnym profilu ideologicznym. Innym problemem było to, że część skrajnie prawicowych wyborców Likudu zaczęło głosować na wcześniej wspomniane partie, czując się zdradzonymi. Z tego powodu po wyborach w 2006 roku Likud znalazł się dopiero na czwartym miejscu, ustępując pola m.in. prawicowo-nacjonalistycznej partii rosyjskojęzycznych imigrantów, Jisra’el Betenu. Trzecią partią, po Kadimie i Partii Pracy, został religijny sefardyjski Szas. Wyniki wyborów okazały się dla Likudu porażką – udało mu się uzyskać tylko 12 mandatów, co oznaczało utratę aż 28 miejsc w porównaniu z poprzednimi wyborami. Oznacza to najgorszy wynik od czasu, gdy 41 lat wcześniej powstał sojusz Herutu i liberałów, Gahal (pierwowzór Likudu). Netanjahu przyznał, iż wynik ten jest klęską, ale stwierdził także, że pragnie pozostać liderem do czasu nadejścia „lepszych dni”.

Pytanie: Utworzenie jakiej partii spowodowało, że Likud mógł stracić rangę jeden z dwóch przewodnich partii Izraela?
Odpowiedź: Kadimy Szarona

Pytanie: Dlaczego niektórzy wyborcy opowiadający się za skrajną prawicą zrezygnowało z głosu na Likud?
Odpowiedź: czuli się zdradzonymi

Pytanie: W którym roku partia polityczna Likud uplasowała sie na czwartej pozycji po wyborach?
Odpowiedź: w 2006

Pytanie: Jaką nazwę przyjęła unia Herutu i liberałów?
Odpowiedź: Gahal
Likud

Ariel Szaron wraz z częścią deputowanych Likudu, którzy popierali realizację jego planu, opuścił Likud i założył nową centrową partię Kadima. Postuluje ona likwidację części osad również na Zachodnim Brzegu oraz oddzielenie się od terenów przyszłego państwa palestyńskiego przy pomocy muru. Następca Szarona na stanowisku lidera partyjnego, Binjamin Netanjahu oraz Silwan Szalom, numer 2 na partyjnej liście, poparli (niezgodnie z programem Likudu), likwidację żydowskich osiedli w Strefie Gazy. Pomimo tego Netanjahu zrezygnował ze stanowiska ministra finansów tuż przed rozpoczęciem realizacji tego przedsięwzięcia. Większość zwolenników popiera osadnictwo żydowskie na Zachodnim Brzegu i sprzeciwia się utworzeniu państwa palestyńskiego.

Pytanie: Co powstało w wyniku wyjazdu Szarona z Likudu?
Odpowiedź: Partia centrowa Kadima

Pytanie: W jakim celu członkowie Kadimy głosowali za wybudowaniem muru?
Odpowiedź: W celu oddzielenia się od terenów przyszłego państwa palestyńskiego

Pytanie: Jaki postulat poparli Netanjahu oraz Szalom?
Odpowiedź: likwidację żydowskich osiedli w Strefie Gazy

Pytanie: Czy Szaron pozostał w Likudzie?
Odpowiedź: nie
Olga Romanowa (1895–1918)

W czasie, gdy matka Olgi znalazła się pod wyraźnym wpływem Grigorija Rasputina, pojawiły się plotki o rzekomym uwiedzeniu cesarzowej przez mnicha, a nawet o orgiach, jakie miały odbywać się w pałacu z udziałem Aleksandry Fiodorowny i jej córek. Wielka księżna Olga Aleksandrowna Romanowa wspominała, że wszystkie wielkie księżne były w znakomitych stosunkach z Rasputinem, uważała nawet za skandaliczne, że Aleksandra Fiodorowna pozwala mu wchodzić do sypialni dziewcząt. Z czasem jednak relacje Olgi z Rasputinem ochłodziły się, gdy dziewczyna zdała sobie sprawę, że jego bliskie relacje z imperatorową szkodzą wizerunkowi rodziny. Olga twierdziła nawet, że zabójstwo mnicha było politycznie konieczne, choć nie musiało zostać dokonane w tak okrutny sposób i to przez członków rodziny Romanowów. Na wyraźne życzenie matki Olga, podobnie jak jej siostry, do końca życia nosiła przy sobie wizerunek Rasputina.

Pytanie: Czego dotyczyły pogłoski, które rozprzestrzeniały się na dworze Romanowów?
Odpowiedź: rzekomego uwiedzenia cesarzowej przez mnicha, a nawet orgiach, jakie miały odbywać się w pałacu

Pytanie: Jakie relacje miały księżne z mnichem zgodnie z tym, co twierdziła Olga?
Odpowiedź: znakomite

Pytanie: Kto przez całe życie miał dzierżyć podobiznę mnicha?
Odpowiedź: Olga, podobnie jak jej siostry

Pytanie: Kto zlecił Oldze, wraz z siostrami, trzymanie podobizny mnicha?
Odpowiedź: matki
Olga Romanowa (1895–1918)

Według wspomnień jednego z prywatnych nauczycieli dzieci Mikołaja II, Francuza Pierre’a Gilliarda, Olga była najbardziej inteligentna z rodzeństwa i wykazywała największe chęci do nauki, chętnie czytała książki. Pierre Gilliard wspominał ją jako radosną, spontaniczną i niezależną dziewczynkę. Według wspomnień pokojowej Elżbiety Ersberg, Olga miała delikatny i nerwowy charakter, bywała leniwa i kapryśna. W miarę dorastania, widząc niepopularność rodziny cesarskiej w społeczeństwie i odczuwając coraz większą niepewność o własną przyszłość stawała się wręcz opryskliwa i apatyczna. Pewien spokój odzyskała dopiero po wywiezieniu cesarskiej rodziny do Tobolska. Jako jedyna z rodzeństwa interesowała się polityką, starała się poprzez lekturę gazet śledzić bieżące wydarzenia. Z kolei dama dworu i przyjaciółka cesarzowej Anna Wyrubowa wspominała Olgę jako osobę obdarzoną silną wolą, szybko realizującą swoje pomysły. Temperament Olgi miał być przyczyną kłótni, także z matką. Wyrubowa twierdziła jednak, że w miarę dorastania sytuacje takie zdarzały się coraz rzadziej i Olga stawała się dystyngowaną młodą kobietą. Olga była o wiele bardziej związana z ojcem niż z matką. Spędzała z nim wiele czasu, w liście do babki Marii Fiodorowny skarżyła się na to, że Aleksandra Fiodorowna interesuje się głównie swoim chorym synem, ponadto z powodu choroby nie może poświęcać czasu córkom. Cesarzowa wymagała jednak od najstarszej córki, by była przykładem dla sióstr. Gdy Olga miała trzynaście lat, w specjalnym bilecie matka nakazała jej zawsze zachowywać doskonałe maniery, pomagać młodszym siostrom, a także pocieszać każdego smutnego człowieka. W tym samym roku Aleksandra Fiodorowna co najmniej kilkakrotnie zarzucała najstarszej córce zbyt mało dystyngowane zachowanie. M. Dieterichs wspomina Olgę jako „typową Rosjankę o wielkiej duszy”, skłonną do rozmyślań i głębokiej refleksji nad życiem, najbardziej poważną z sióstr.

Pytanie: Kim był Pierre Gilliard na dworze Romanowów?
Odpowiedź: Prywatnym nauczycielem

Pytanie: Z jakich źródeł Olga Romanowa czerpała informacje polityczne?
Odpowiedź: gazet

Pytanie: Kto pełnił funkcję pokojowej Olgi Romanowej?
Odpowiedź: Elżbieta Ersberg

Pytanie: Jak nazywała się matka Olgi Romanowej?
Odpowiedź: Aleksandra
Henri Toivonen

W 1980 roku Toivonen podpisał kontrakt z fabrycznym zespołem Talbota na występy Talbotem Sunbeam Lotus w sezonie 1980 u boku francuskiego kierowcy Guya Fréquelina i Brytyjczyka Russella Brookesa. W styczniu 1980 po raz pierwszy wystartował nowym samochodem i wygrał Rajd Arktyczny. W całym sezonie 1980 wystąpił w czterech rajdach o mistrzostwo świata. Nie ukończył Rajdu Portugalii z powodu awarii tylnej osi, a Rajdu Finlandii z powodu wypadku. W Rajdzie Włoch zajął 5. pozycję. W tych trzech rajdach pilotem Toivonena był Antero Lindqvist, ale w listopadowym Rajdzie Wielkiej Brytanii Fin był już pilotowany przez Brytyjczyka Paula White'a. W rajdzie tym Toivonen odniósł swoje pierwsze zwycięstwo w karierze w mistrzostwach świata zaskakując tym samym kibiców rajdowych i ekspertów. Wyprzedził wicemistrza świata, rodaka Hannu Mikkolę oraz partnera z zespołu Talbota, Guya Fréquelina. W chwili zwycięstwa Toivonen liczył sobie 24 lata i 86 dni i stał się tym samym najmłodszym w historii zwycięzcą rajdu mistrzostw świata. Rekord ten został pobity w 2008 roku przez innego fińskiego rajdowca, Jariego-Mattiego Latvalę. Trzy dni po zwycięskim rajdzie w wywiadzie dla Autosportu Toivonen przyznał, iż nie spodziewał się zwycięstwa w rajdzie:

Pytanie: Jakie trofeum zdobył na początku 1980 roku?
Odpowiedź: wygrał Rajd Arktyczny

Pytanie: Dlaczego nie dotarł na metę w Portugalii?
Odpowiedź: z powodu awarii tylnej osi

Pytanie: Które miejsce zajął we Włoszech?
Odpowiedź: 5

Pytanie: Czy w roku 1980 startował więcej niż trzy razy?
Odpowiedź: tak
Nikola Karabatić

W 2000 roku Karabatić uczył się w Akademii Montpellier. Sezon 2001/2002 był dla niego pierwszym sezonem w profesjonalnym klubie. Wówczas, w wieku 17 lat, zdobył mistrzostwo i puchar Francji. W sezonie 2002/2003 Nikola zdobył wszystko możliwe do zdobycia w klubowej piłce ręcznej: Ligę Mistrzów oraz mistrzostwo i puchar Francji. Kolejne sezony Niko w Montpellier również były udane, zdobył: dwukrotne mistrzostwo Francji, dwukrotnie superpuchar Francji, a także w sezonie 2004/2005 puchar Francji.
Po 5 latach w Montpellier, Karabatić opuścił Francję.
Nikola wrócił do Montpellier w sezonie 2009/2010. W pierwszym sezonie po powrocie wywalczył dla Montpellier mistrzostwo i puchar Francji, a także puchar Ligi Francuskiej. Wystąpił 19 meczach w Division 1, zdobywając 83 bramki. Na zakończenie sezonu został wybrany MVP oraz najlepszym środkowym rozgrywającym.
W sezonie 2010/2011 Karabatić zdobył szósty tytuł mistrza Francji, a także puchar Ligi Francuskiej. W całym sezonie Niko wystąpił w 22 meczach i zdobywał 122 bramki.
W kolejnym sezonie Division 1 – 2011/12, Nikola zdobył wraz z Montpellier mistrzostwo i puchar Francji, a także puchar Ligi Francuskiej. W całym sezonie wystąpił w 76 meczach, zdobywając przy tym 126 bramek.
Przed świętami Bożego Narodzenia 2012 szczypiornista dopuścił się bójki z prezesem Montpellier HB Remim Levy, który skierował sprawę do sądu. Po tej sytuacji, w styczniu 2013 rozwiązał kontrakt z Montpellier za porozumieniem stron.

Pytanie: Jakie trofeum wywalczył Nikola Karabatić na przełomie lat 2004/2005?
Odpowiedź: puchar Francji

Pytanie: Ile lat spędził w Montpellier do 2009 roku?
Odpowiedź: 5

Pytanie: Jakie kroki podjął Remi Levy po ataku, którego dopuścił się Nikola Karabatić?
Odpowiedź: skierował sprawę do sądu

Pytanie: Czy w sezonie 2010/2011 Nikola Karabatić strzelił więcej niż 100 goli?
Odpowiedź: tak
Nikola Karabatić

Pierwsze powołanie do narodowej kadry Francji otrzymał w 2002 roku, mając 18 lat. Rok później, w 2003 roku, zdobył swój pierwszy medal, brąz mistrzostw Świata rozgrywanych w Portugalii.
Jako 20 latek zaliczył swój pierwszy występ na Igrzyskach Olimpijskich w 2004 roku w Atenach.
W 2004 roku wystąpił również podczas mistrzostw Europy, gdzie Francji nie udało się stanąć na podium. Jednak Niko został wybrany najlepszy zawodnikiem na pozycji lewego rozgrywającego w turnieju.
W 2005 roku po raz drugi w karierze wywalczył brązowy medal mistrzostw Świata.
W 2006 roku zdobył złoty medal Mistrzostw Europy. Rok później, podczas mistrzostw Świata w Niemczech Francja nie wywalczyła medalu, ale Karabatić otrzymał nagrodę dla najlepszego lewego rozgrywającego turnieju. W 2008 roku został wybrany MVP Mistrzostw Europy, rozgrywanych w Norwegii, a Francja zdobyła brązowy medal. Został uznany najlepszym piłkarzem ręcznym na świecie roku 2007.
Podczas Igrzysk Olimpijskich 2008 w Pekinie zdobył złoty medal olimpijski.
W 2009 roku w Chorwacji wywalczył mistrzostwo Świata. W finale ekipa Francji pokonała Chorwację 24:19. Na zakończenie turnieju został wybrany do Siódemki gwiazd jako najlepszy środkowy rozgrywający.
Został wybrany do najlepszej siódemki świata 2009 roku przez magazyn „L’Équipe”.
W 2010 r. zdobył mistrzostwo Europy. Podczas tych ME w Austrii Francuzi pokonali w wielkim finale Chorwację 25:21, a Karabatić został wybrany do Siódemki gwiazd jako najlepszy środkowy rozgrywający turnieju.
W 2011 r. drugi raz z rzędu został mistrzem Świata. Turniej odbywał się w Szwecji, a na jego zakończenie Nikola został wybrany MVP.

Pytanie: W kadrze jakiego kraju występował?
Odpowiedź: Francji

Pytanie: W jaki sposób został wyróżniony podczas mistrzostw Europy w 2004 r.?
Odpowiedź: został wybrany najlepszy zawodnikiem na pozycji lewego rozgrywającego w turnieju

Pytanie: Jakim wynikiem zakończył się finałowy mecz na mistrzostwach świata w piłce ręcznej w 2009 roku?
Odpowiedź: 24:19

Pytanie: W którym roku zadebiutował na igrzyskach olimpijskich?
Odpowiedź: 2004

Pytanie: Gdzie w 2006 roku odbyły się mistrzostwa świata w piłce ręcznej?
Odpowiedź: w Niemczech
Rak dróg żółciowych

CA 19-9 ma największe znaczenie w diagnostyce raka dróg żółciowych. Stężenie CA 19-9 jest podwyższone w ponad 75% przypadków raka dróg żółciowych. Badanie daje fałszywie dodatnie wynik przy różnych chorobach dróg żółciowych. Marker ma niekorzystne znaczenie rokownicze i bywa używany w monitorowaniu skuteczności leczenia. Podwyższone stężenie CA 125 obserwuje się u 40–50% chorych. Marker może być przydatny w diagnostyce różnicowej nienowotworowych i nowotworowych przyczyn niedrożności dróg żółciowych. Podwyższone stężenie CEA towarzyszy 30% przypadkom raka dróg żółciowych. Czułość badania w różnych pracach wynosi 33–84%, a swoistość 33–100%. Jednoczesna ocena stężenia CA 19-9 i CEA podwyższa skuteczność diagnostyczną badań.

Pytanie: Co należy w szczególności zbadać, aby zdiagnozować raka dróg żółciowych?
Odpowiedź: CA 19-9

Pytanie: U ilu procent pacjentów przy tej chorobie występuje podwyższone CA 19-9?
Odpowiedź: 75

Pytanie: Podwyższenie jakiego czynnika u około 50% chorych wskazuje na raka dróg żółciowych?
Odpowiedź: CA 125

Pytanie: Jaki jest procent czułości badań?
Odpowiedź: 33–84
Rak dróg żółciowych

W retorspektywnym przeglądzie oceniającym leczenie adiuwantowe 157 chorych z rakiem dróg żółciowych lub pęcherzyka żółciowego zaobserwowano, że leczenie nieznacząco statystycznie wydłuża przeżycie całkowite. Również w przeglądzie statystycznym i metaaanalizie na 6712 chorych z rakiem dróg żółciowych lub pęcherzyka żółciowego stwierdzono nieistotnie statystycznie wydłużenie przeżycia całkowitego. W badaniu III fazy u chorych z pozawątrobowym rakiem dróg żółciowych lub pęcherzyka żółciowego stwierdzono poprawę odsetka pięcioletnie przeżycia wolnego od choroby (DFS) u chorych z rakiem pęcherzyka żółciowego, nie zaobserwowano istotnych statystycznie korzyści z leczenia adiuwantowego u chorych z rakiem dróg żółciowych.

Pytanie: Czy leczenie adiuwantowe raka dróg żółciowych wpływa znacząco na przeżywalność pacjentów?
Odpowiedź: nie

Pytanie: Czy leczenie adiuwantowe przynosi podobne skutki w przypadku nowotworu dróg żółciowych i pęcherzyka żółciowego?
Odpowiedź: nie

Pytanie: Ile lat przeżywalności po nowotworze uważane jest za sukces terapii?
Odpowiedź: pięcioletnie

Pytanie: Ile wynosiła próba badawcza porównująca skuteczność terapii adiuwantowej dla nowotworu dróg żółciowych i pęcherzyka żółciowego?
Odpowiedź: 6712
Tewje Bielski

Bielski był podejrzewany o współudział w rzezi 128 mieszkańców wsi Naliboki, w tym kobiet i dzieci. 20 marca 2001, na wniosek Kongresu Polonii Kanadyjskiej, Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w Łodzi rozpoczęła śledztwo w tej sprawie. Na 80 dotychczas przesłuchanych świadków masakry kilkunastu rozpoznało wśród atakujących osoby narodowości żydowskiej. Zdaniem prokurator IPN Anny Gałkiewicz „pięć osób zeznało, iż byli to Żydzi z oddziału Bielskiego. Imion i nazwisk świadkowie nie podają. Tewjego ani jego braci wśród zbrodniarzy nie widziano”.

Pytanie: Czy Bielski mógł być odpowiedzialny za mord dokonany na Polakach?
Odpowiedź: tak

Pytanie: Jaka organizacja zainicjowała śledztwo przeciwko Bielskiemu?
Odpowiedź: Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w Łodzi

Pytanie: Jak Gałkiewicz podsumowała zeznania świadków naocznych?
Odpowiedź: pięć osób zeznało, iż byli to Żydzi z oddziału Bielskiego. Imion i nazwisk świadkowie nie podają

Pytanie: O kim świadkowie naoczni nie wspomnieli podczas zeznań?
Odpowiedź: Tewjego ani jego braci wśród zbrodniarzy nie widziano
Tewje Bielski

Po zajęciu Białorusi przez wojska radzieckie w lipcu 1944 Tewje Bielski rozpuścił oddział i powrócił do Lidy, gdzie zatrudnił się w charakterze elektryka. W grudniu 1944 wyjechał do Wilna, gdzie udało mu się zdobyć fałszywe dokumenty pozwalające na podróż wraz z rodziną do Palestyny. Po przybyciu do Tel Awiwu otworzył sklep z artykułami spożywczymi. Jako ochotnik wziął udział w pierwszej wojnie izraelsko-arabskiej. W 1955 wyjechał do Nowego Jorku, gdzie został taksówkarzem. Zmarł tamże w wieku 81 lat; pochowany został na cmentarzu Har HaMenuhot w Jerozolimie.

Pytanie: Jak rozwinęła się jego kariera zawodowa, kiedy w 1944 roku wyjechał do Lidy?
Odpowiedź: zatrudnił się w charakterze elektryka

Pytanie: Co umożliwiły mu sfałszowane dokumenty, które pozyskał podczas swojego pobytu w Wilnie?
Odpowiedź: podróż wraz z rodziną do Palestyny

Pytanie: Właścicielem jakiego biznesu został po osiedleniu się w Tel Awiwie?
Odpowiedź: sklepu z artykułami spożywczymi

Pytanie: Gdzie znajduje się grób Tewje Bielskiego?
Odpowiedź: na cmentarzu Har HaMenuhot w Jerozolimie
Język ukraiński

Slawista Josef Dobrovský uznał w swoich pracach, że język ukraiński nie jest językiem samodzielnym i zaliczył go wraz z białoruskim do rosyjskiej grupy językowej. Wywołało to sprzeciw uczonych ukraińskich, m.in. Iwana Mohylnyckiego, którzy opierając się na tezie Jerneja Kopitara z 1816 dowodzili samodzielności języka ukraińskiego i jego odrębności od polskiego czy rosyjskiego, przyjmując również jego tezę, że język literacki powinien rozwijać się na bazie języka ludowego. Pogląd o samodzielności języka ukraińskiego ugruntował ostatecznie Pavel Jozef Šafárik w 1842 w swojej pracy „Slovanský národopis”.

Pytanie: Czy naukowcy są zgodni co do klasyfikowania języka ukraińskiego pod rosyjską grupę językową?
Odpowiedź: nie

Pytanie: Zgodnie z jakim fundamentalnym językiem powinien tworzyć się język literacki według Kopitara?
Odpowiedź: językiem ludowym
Język ukraiński

Współczesny język literacki powstał na przełomie XVIII i XIX w. Prawdziwy przełom nastąpił wraz z publikacją Eneidy Iwana Kotlarewskiego w 1798 r. Wprowadził on do literatury ukraińskiej czysty język ludowy swego macierzystego dialektu połtawskiego. Duży wpływ na stabilizację nowego języka literackiego wywarł również jego dramat Natałka Połtawka.
Duży udział w tym procesie miała również twórczość wybitnego poety ukraińskiego, Tarasa Szewczenki, który oparł swój język na macierzystym dialekcie Kijowszczyzny. Wielki poeta uwzględnił też inne dialekty, a nawet stare elementy języka pisanego wraz z cerkwizmami. Tak więc ukraiński język literacki oparł się na dialekcie połtawsko-kijowskim, który już w XVII w. stał się jednym z najważniejszych dialektów ukraińskich, a jego cechy rozszerzyły się na pozostałe dialekty. Odmianę zachodnią reprezentują m.in. utwory Iwana Franki.

Pytanie: Jakim dialektem posłużył się Iwan Kotlarewski w Eneidzie?
Odpowiedź: połtawskim

Pytanie: Kim był Taras Szewczenko?
Odpowiedź: Wybitnym ukraińskim poetą

Pytanie: Jaki dialekt stanowił podstawę w poezji Tarasa Szewczenki?
Odpowiedź: Kijowszczyzny

Pytanie: Na jakim dialekcie oparty jest współczesny język literacki w Ukrainie?
Odpowiedź: połtawsko-kijowskim
Rak jelita grubego

Gruczolakorak stanowi 90–95% wszystkich nowotworów złośliwych jelita grubego u człowieka. Zdecydowana większość guzów jest zlokalizowana w esicy i odbytnicy. Najczęściej jest zlokalizowany w odbytnicy (30–50% przypadków), esicy (15–20%), następnie we wstępnicy (14%), poprzecznicy (9%) i zstępnicy (6%). Obserwuje się wzrost częstości zachorowań na raka położonego po prawej połowie jelita grubego i zmniejszenie częstości zachorowań na raka dystalnej części jelita grubego. U osób poniżej 40. roku życia, u osób starszych oraz u kobiet częściej rozpoznaje się raka prawej połowy jelita grubego. W 3,5% przypadków w momencie rozpoznania stwierdza się drugi synchroniczny rak jelita grubego.

Pytanie: W jakich odcinkach jelita grubego znajduje się większość guzów?
Odpowiedź: esicy i odbytnicy

Pytanie: Czy gruczolakorak to złośliwy typ nowotworu?
Odpowiedź: tak

Pytanie: W jakich odcinkach jelita grubego, oprócz esicy i odbytnicy, najczęściej umiejscowiony jest guz?
Odpowiedź: we wstępnicy (14%), poprzecznicy (9%) i zstępnicy (6%)

Pytanie: Jakie są tendencje wzrostowe, jeśli chodzi o umiejscowienie raka?
Odpowiedź: Obserwuje się wzrost częstości zachorowań na raka położonego po prawej połowie jelita grubego
Doskonałokostne

88% gatunków Teleostei jest rozdzielnopłciowych. Oznacza to, że dany osobnik jest przez całe dorosłe życie albo samcem, albo samicą. Jego płeć może być determinowana genetycznie, jak u ptaków czy ssaków, bądź środowiskowo, jak u gadów. U niektórych doskonałokostnych swoją rolę odgrywają oba te czynniki. Genetyczna determinacja płci doskonałokostnych zachodzić może trojako. W przypadku jednoczynnikowej determinacji o płci decydować może pojedynczy locus. U Teleostei występują też systemy determinacji płci XY i ZW. Niektóre gatunki, jak zmienniak plamisty, stosują oba systemy i samiec może mieć zestaw chromosomów płciowych XY lub ZZ zależnie od populacji.

Pytanie: Co oznacza rozdzielnopłciowość u gatunków?
Odpowiedź: dany osobnik jest przez całe dorosłe życie albo samcem, albo samicą

Pytanie: W jaki sposób płeć jest determinowana u gadów?
Odpowiedź: środowiskowo

Pytanie: W jaki sposób płeć jest determinowana u ssaków?
Odpowiedź: genetycznie

Pytanie: Czy samce zmienników plamiastych mogą mieć różne chromosomy?
Odpowiedź: tak
Doskonałokostne

Wśród doskonałokostnych jajorodnych 79% nie zapewnia opieki rodzicielskiej. Jeśli już, to znacznie częściej potomstwem zajmuje się samiec. Opieka ojca powstała na zasadzie egzaptacji z samczego terytorializmu. Niezwykłym przykładem opieki matczynej jest Symphysodon, zapewniający składniki odżywcze rozwijającym się młodym w śluzie. Pewne gatunki Teleostei trzymają jaja bądź młode przyczepione do swych ciał. Jaja ariusowatych, apogonowatych, Opistognathidae i innych (ryby określane mianem pyszczaków) inkubują się w jamach ustnych. U niektórych afrykańskich pielęgnicowatych w jamie ustnej odbywa się zapłodnienie. U gatunków takich jak Bujurquina vittata młode po wykluciu się są wysiadywane, w czym mogą uczestniczyć oboje rodzice. Czas wypuszczenia młodych zależy od gatunku. Niektóre pyszczaki wypuszczają młode zaraz po wykluciu się, podczas gdy inne trzymają jeszcze osobniki młodociane. Oprócz przetrzymywania w jamie ustnej niektóre doskonałokostne wykształciły struktury do przenoszenia młodych. Samiec Kurtus ma na czole kostny haczyk do przenoszenia zapłodnionych jaj. Pozostają one na haku aż do wyklucia się. U koników morskich samiec dysponuje kieszenią rozrodczą, w której samica umieszcza zapłodnione jaja. Pozostają one w kieszeni, nim staną się wolno pływającymi młodymi. Samica Aspredinidae ma z kolei na brzuchu struktury, do których przyczepiają się jaja.

Pytanie: Gdzie odbywa się inkubacja jaj pyszczaków?
Odpowiedź: w jamach ustnych

Pytanie: Za pomocą jakiego udogodnienia na ciele samiec Kurtus przenosi zapłodnione jaja?
Odpowiedź: kostnego haczyka

Pytanie: Gdzie przetrzymuje jaja samiec konika morskiego?
Odpowiedź: w kieszeni rozrodczej

Pytanie: U jakich ryb do zapłodnienia dochodzi w obrębie jamy ustnej?
Odpowiedź: afrykańskich pielęgnicowatych