mzasada/poquad_v2 huggingface dataset:
Dunkierka

W mieście znajduje się duży port pasażerski i rybacki, także stacja kolejowa Gare de Dunkerque. Połączenie autostradą A25 z Lille. Port w Dunkierce jest trzecim co do wielkości we Francji. Ze względu na swoje strategiczne położenie odgrywa dużą rolę w transporcie pasażerskim i frachtowym między Europą i Wielką Brytanią. Promy pasażerskie wypływają co 2 godziny do angielskiego portu w Dover. Dunkierka stała się popularnym portem promowym wśród polskich emigrantów, przemieszczających się między Polską a Wielką Brytanią i Irlandią. Z Dunkierki mogą się przeprawić tylko zmotoryzowani pasażerowie.

Pytanie: Czy dunkierski port jest największy we Francji?
Odpowiedź: nie

Pytanie: W jakich obszarach dunkierski port odgrywa kluczową rolę?
Odpowiedź: w transporcie pasażerskim i frachtowym między Europą i Wielką Brytanią

Pytanie: Jak często można przeprawić się z Dunkierki do Dover?
Odpowiedź: co 2 godziny

Pytanie: Dokąd docierają promy, które opuszczają Dunkierkę co 2 godziny?
Odpowiedź: do angielskiego portu w Dover
Jan Macha

Religijna atmosfera domu rodzinnego była powodem jego zainteresowania się duchowością, a następnie podjęcia wyboru drogi życia kapłańskiego. Duży wpływ na wybór tej drogi miał ks. Stefan Szwajnoch, proboszcz parafii św. Marii Magdaleny w Chorzowie (1925–1938). Tuż po maturze (1933) starał się o przyjęcie do Wyższego Śląskiego Seminarium Duchownego w Krakowie, ale z powodu braku miejsc, w wyniku dużej ilości zgłoszeń nie został przyjęty. Podjął wówczas studia na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie, ale po roku je przerwał, podejmując kolejną próbę dostania się do Seminarium. Ówczesny proboszcz parafii ks. Szwajnoch wystawił mu wtedy następującą opinię:

Pytanie: Co przyczyniło się do wybrania przez niego drogi kapłańskiej?
Odpowiedź: Religijna atmosfera domu rodzinnego

Pytanie: Który duchowny miał na niego szczególny wpływ?
Odpowiedź: ks. Stefan Szwajnoch

Pytanie: Z jakiego powodu nie został przyjęty do Seminarium?
Odpowiedź: z powodu braku miejsc, w wyniku dużej ilości zgłoszeń

Pytanie: Czy ukończył studia prawnicze?
Odpowiedź: nie
Jan Macha

Po zakończeniu wojny, na cmentarzu w Rudzie Śląskiej postawiono pomnik z pamiątkową tablicą ku czci zamordowanych przez hitlerowców, w tym również ks. Jana Machy. Ponadto jest on wpisany na zbiorowych tablicach pamiątkowych w trzech innych miejscach: przy zabytkowym krucyfiksie na tablicy zatytułowanej „Za wiarę i Ojczyznę życie swe dali” - pod datą 1942 widnieje napis Ks. Jan Macha wik. z Rudy Śl. (archikatedra Chrystusa Króla w Katowicach), na tablicy zatytułowanej „Pamięci wychowanków Śląskiego Seminarium Duchownego w Krakowie, którzy zginęli w okresie II wojny światowej 1939 – 1945” (Katowice) oraz na tablicy zatytułowanej „Kapelanom wojskowym poległym i pomordowanym w latach 1939 - 1956” (katedra polowa Wojska Polskiego Najświętszej Maryi Panny Królowej Polski w Warszawie).

Pytanie: Kto zamordował Ks. Jana Machałę?
Odpowiedź: hitlerowcy

Pytanie: Gdzie znajdują się szczątki ks. Jana Machały?
Odpowiedź: na cmentarzu w Rudzie Śląskiej

Pytanie: Na ilu tablicach pamiątkowych poza tą w Rudzie Śląskiej wspomina się ks. Jana Machałę?
Odpowiedź: trzech

Pytanie: W którym roku zmarł ks. Jan Machała?
Odpowiedź: 1942
Grzegorz Przemyk

19 maja biskup Władysław Miziołek odprawił mszę za Przemyka w kościele św. Stanisława Kostki na warszawskim Żoliborzu. Na tę mszę oraz na pogrzeb na Powązkach przybyły tłumy. Ulica, wiodąca z kościoła na Powązki, została zamknięta dla normalnego ruchu samochodowego, aby mogły nią przejechać specjalne autokary, wiozące uczniów z XVII L.O. Poza tym ulicą i chodnikami szły tłumy uczestników uroczystości pogrzebowej. Ze względu na okoliczności śmierci Przemyka i osobę jego matki pogrzeb stał się zarazem manifestacją antykomunistyczną. Ludzie wznosili transparenty o treści politycznej, często nawiązujące do „Solidarności”. Tym samym pogrzeb Grzegorza Przemyka stał się pierwszą tak wielką manifestacją przeciw władzy komunistycznej od czasu wprowadzenia stanu wojennego.

Pytanie: Za kogo duchowny odprawił nabożeństwo 19 maja?
Odpowiedź: za Przemyka

Pytanie: Czy każdy mógł przejechać autem drogą, która prowadziła z kościoła na cmentarz?
Odpowiedź: nie

Pytanie: Dlaczego wstrzymano ruch na drodze do cmentarza?
Odpowiedź: aby mogły nią przejechać specjalne autokary

Pytanie: Kto przyjechał na cmentarz w przygotowanych autokarach?
Odpowiedź: uczniowie z XVII L.O

Pytanie: Jaki wydźwięk miał pogrzeb Przemyka?
Odpowiedź: antykomunistyczny
Grzegorz Przemyk

Od samego początku władze (Jerzy Urban, Czesław Kiszczak) oraz Służba Bezpieczeństwa prowadziły działania dezinformacyjne, mające na celu odwrócenie uwagi od milicji i zrzucenie winy na lekarzy. Do tuszowania sprawy zaangażowano funkcjonariuszy Biura Śledczego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych (jego dyrektorem był wówczas Hipolit Starszak). Konsultantami SB w zakresie dezinformacji i oczerniania ofiar oraz świadków byli profesorowie Włodzimierz Szewczuk oraz Józef Borgosz. W rezultacie tych działań w grudniu 1983 winą obciążono sanitariuszy oraz lekarkę, którzy wieźli Przemyka z domu do szpitala. Tę wersję wydarzeń potwierdzono w zakończonym w 1984 procesie w wyniku nacisków Czesława Kiszczaka (notatka: „Ma być tylko jedna wersja śledztwa – sanitariusze”). Milicjanci Ireneusz Kościuk i Arkadiusz Denkiewicz zostali uwolnieni od zarzutów.

Pytanie: Co miały osiągnąć działania dezinformacyjne zorganizowane przez władze i SB?
Odpowiedź: odwrócić uwagę od milicji i zrzucić winę na lekarzy

Pytanie: Jaką organizacją dowodził w tamtym czasie Hipolit Starszak?
Odpowiedź: Biurem Śledczym Ministerstwa Spraw Wewnętrznych

Pytanie: Przeciwko komu postawiono zarzuty pod koniec 1983 roku?
Odpowiedź: sanitariuszom oraz lekarce, którzy wieźli Przemyka z domu do szpitala

Pytanie: Co napisał w sprawie wyników tego postępowania Kiszczak?
Odpowiedź: „Ma być tylko jedna wersja śledztwa – sanitariusze”
Skrzyp błotny

Geofit ryzomowy o szerokiej amplitudzie ekologicznej. Występuje na mokrych łąkach, na brzegach rzek i rowów, na źródliskach, nierzadko także na siedliskach antropogenicznych, np. na nasypach kolejowych. Rośnie na różnych typach gleb, najczęściej na torfach niskich i murszach. Jest wymagający pod względem zasobności gleby w składniki pokarmowe, unika gleb zasolonych chlorkiem sodu. Rośnie w bardzo różnych zbiorowiskach na siedliskach wilgotnych, zarówno łąkowych, jak i szuwarowych (często w turzycowiskach). Jest gatunkiem wskaźnikowym dla gleb ze słabo ruchliwą wodą gruntową. Jako jeden z dwóch gatunków środkowoeuropejskich skrzypów może rosnąć również bezpośrednio w wodzie. W klasyfikacji zbiorowisk roślinnych gatunek charakterystyczny dla O. Molinietalia.

Pytanie: Gdzie znaleźć można osobniki gatunku?
Odpowiedź: na mokrych łąkach, na brzegach rzek i rowów, na źródliskach, nierzadko także na siedliskach antropogenicznych

Pytanie: Na jakich glebach najczęściej zasiedla się gatunek?
Odpowiedź: na torfach niskich i murszach

Pytanie: Jakie gleby omija gatunek?
Odpowiedź: zasolone chlorkiem sodu

Pytanie: Czy osobniki gatunku mogą zasiedlić się na wodzie?
Odpowiedź: tak
Skrzyp błotny

Ze względu na szkodliwe działanie na zwierzęta, gatunek ten jest rośliną niepożądaną na pastwiskach i łąkach. Zwalczany bywa też w uprawach, gdzie pojawiać się może na siedliskach wilgotnych. Stosunkowo łatwo można zwalczać pędy nadziemne – wrażliwe na zacienienie, niskie temperatury, wydeptywanie, wałowanie. Można je niszczyć także stosując herbicydy. Trudno jednak zniszczyć pędy podziemne, zwłaszcza znajdujące się głęboko, mające duże zdolności regeneracyjne. Paradoksalnie duże dawki herbicydów są często mniej skuteczne od mniejszych, co tłumaczone jest tym, że szybkie obumarcie części nadziemnych ogranicza przemieszczanie preparatów w głąb pędów podziemnych, które w efekcie przeżywają i ponownie odbijają.

Pytanie: Dlaczego skrzyp błotny jest rośliną, którą eliminuje się w miejscach wypasu zwierząt?
Odpowiedź: Z uwagi na szkodliwe działanie

Pytanie: Jakie są naturalne sposoby niszczenia części nadziemnych skrzypu błotnego?
Odpowiedź: zacienienie, niskie temperatury, wydeptywanie, wałowanie

Pytanie: Dlaczego trudno zniszczyć podziemne części skrzypu błotnego?
Odpowiedź: Ze względu na zdolności regeneracyjne

Pytanie: Co stanie się ze skrzypem błotnym na którego zastosuje się za dużo herbicydów?
Odpowiedź: Przeżyje i ponownie odbije
Wojna w Afganistanie (2001–2021)

Wiosną 2010 talibowie ogłosili początek nowej ofensywy i rozpoczęli serię ataków na siły rządowe i wojska ISAF. W jednym z takich ataków na bazę NATO w stolicy zginęło 18 osób w tym sześciu żołnierzy koalicji. Talibowie dokonywali także ataków na bazy lotnicze Bagram i Kandahar. Często dochodziło do wybuchów bomb-pułapek i zamachów samobójczych. Jednocześnie liczebność sił ISAF wzrosła do lipca 2010 roku do największego poziomu w historii – ponad 130 tysięcy (w tym ponad 90 tysięcy z USA), a wojsk rządowych do 134 tysięcy, nie licząc około stutysięcznej policji. Był to rok wzmożonej działalności talibów i łącznie zginęło w 2010 roku 821 żołnierzy i 1292 policjantów strony rządowej (w poprzednich latach średnio po ok. 300 żołnierzy i 700 policjantów), oraz 711 żołnierzy koalicji. We wrześniu talibowie dokonali 1500 ataków – najwięcej od początku wojny.

Pytanie: Jakie działania wojskowe talibowe rozpoczęli w 2010 roku?
Odpowiedź: ataki na siły rządowe i wojska ISAF

Pytanie: Ile osób należało do ISAF w lipcu 2010 roku?
Odpowiedź: ponad 130 tysięcy

Pytanie: Ile osób ze Stanów Zjednoczonych należało do ISAF w lipcu 2010 roku?
Odpowiedź: ponad 90 tysięcy
Mitsubishi SpaceJet

Pod koniec 2003 roku rozpoczęto wstępne prace nad projektem, którego głównym przesłaniem miało być maksymalne obniżenie kosztów eksploatacji gotowego samolotu i maksymalne wykorzystanie w konstrukcji płatowca elementów kompozytowych. Japoński przemysł lotniczy osiągnął już sukces na polu wykorzystania elementów kompozytowych w konstrukcji samolotów, budując pierwszy na świecie samolot dyspozycyjny Honda MH02, w całości wykonany z tego typu materiałów, a Mitsubishi miało już okazję z powodzeniem wykorzystać materiały kompozytowe w konstrukcji samolotu Mitsubishi F-2. Na przełomie października i listopada 2003 roku, podczas pokazów lotniczych odbywających się w Shizuoce, Mitsubishi pierwszy raz zaprezentowało publicznie model nowej konstrukcji, nazwanej wstępnie Mitsubishi Jet – Mitsubishi Jetto (MJ). W kolejnym roku prace nabrały tempa i na kolejnej wystawie Japan International Aerospace Exhibition, odbywającej się w październiku 2004 roku w Jokohamie, zaprezentowano pełnowymiarową makietę kabiny pasażerskiej. Jednocześnie poinformowano, że obok prac nad docelową maszyną o pojemności 30–50 miejsc rozważany jest projekt większego samolotu, przeznaczonego dla 60 pasażerów. W maju 2005 roku, podczas Międzynarodowego Salonu Lotniczego w Paryżu, zaprezentowano kolejny model samolotu, tym razem określanego jako Next Generation Regional Jet, już o większej pojemności, zdolnego do przewozu 70–90 pasażerów. Analizując rynek przewozów lotniczych, na którym linie lotnicze coraz mniej chętnie wybierały samoloty mniejsze (30–50 miejsc), i przewidując znaczący wzrost przewozów regionalnych w Azji, całkowicie zrezygnowano z tej wersji. We wrześniu 2005 roku zweryfikowano harmonogram prac, przesuwając termin oblotu prototypu na 2011 rok.

Pytanie: Z jakiego powodu zrezygnowano z dalszych prac nad samolotem Next Generation Regional Jet?
Odpowiedź: Linie lotnicze coraz mniej chętnie wybierały samoloty mniejsze (30-50 miejsc) i przewidywano znaczący wzrost przewozów regionalnych w Azji

Pytanie: Co było głównym celem projektu, który rozpoczęto w 2003 roku?
Odpowiedź: maksymalne obniżenie kosztów eksploatacji gotowego samolotu i maksymalne wykorzystanie w konstrukcji płatowca elementów kompozytowych

Pytanie: Czy wykorzystanie elementów kompozytowych w konstrukcji samolotów było pionierskim pomysłem na realizację tego projektu?
Odpowiedź: nie

Pytanie: Na kiedy zaplanowano oblot prototypu nowego modelu samolotu?
Odpowiedź: na 2011 rok
Piestrzenica kasztanowata

Bardzo podobna jest piestrzenica olbrzymia (Gyromitra gigas). Jest rzadsza, wytwarza większe owocniki, o innym kształcie kapelusza i zazwyczaj jaśniej ubarwione. W przekroju posiada trzon pełny (u p.kasztanowatej jest on pusty w środku). Dodatkowo różnią się środowiskiem występowania: piestrzenica olbrzymia wyrasta w lasach liściastych i świerkowych. Podobnym gatunkiem jest również piestrzenica wzniesiona (Gyromitra fastigiata). Ma kolor podobny do piestrzenicy olbrzymiej, jednak jest bardziej wysmukła, a kapelusz ma kształt powyginanego dysku. Występuje na glebach wapiennych na rozkładającym się drewnie liściastym, głównie buka. Jest najrzadsza z tych 3 gatunków, w Polsce objęta ochroną częściową. Trzeba jednak pamiętać, że owocniki piestrzenicy olbrzymiej nie są od razu duże, a piestrzenica kasztanowata miewa dość jasne barwy, dlatego zbieranie piestrzenic odradza się nowicjuszom.

Pytanie: W jakich lasach można spotkać piestrzenice olbrzymią?
Odpowiedź: liściastych i świerkowych

Pytanie: Jak wygląda kapelusz piestrzenicy wzniesionej?
Odpowiedź: ma kształt powyginanego dysku

Pytanie: Na jakich glebach rośnie piestrzenica wzniesiona?
Odpowiedź: wapiennych

Pytanie: Czy piestrzenica wzniesiona jest w Polsce objęta ochroną?
Odpowiedź: tak

Pytanie: Czy można zbierać piestrzenice?
Odpowiedź: tak
Piestrzenica kasztanowata

Przymiotnik gatunkowy esculenta w języku łacińskim oznacza jadalny. Dawniej piestrzenica masowo była sprzedawana na straganach i spożywana. Gdy ustalono, że była przyczyną zatruć, zakazano jej sprzedaży. Piestrzenicę kasztanowatą można odtruć przez suszenie lub długotrwale gotowanie. Ponieważ jednak trudno ustalić po jakim czasie obróbki termicznej gyromitryna traci swoje trujące własności, w większości krajów Europy jest uważana za grzyb trujący i nie jest dopuszczona do obrotu handlowego. Jedynie w Finlandii jej susz jest dopuszczony do spożycia.

Pytanie: Czy nazwa tego grzyba po łacińsku może sugerować, że jest on w pełni jadalny?
Odpowiedź: tak

Pytanie: Czy dawniej można było ją bez problemu od kogoś kupić?
Odpowiedź: tak

Pytanie: W jaki sposób można sprawić, że grzyb ten będzie w pełni zdatny do spożycia?
Odpowiedź: poprzez suszenie lub długotrwałe gotowanie

Pytanie: Dlaczego, mimo, że można go odtruć, to nie jest on dupuszczony do sprzedaży w wielu krajach?
Odpowiedź: Ponieważ jednak trudno ustalić po jakim czasie obróbki termicznej gyromitryna traci swoje trujące własności

Pytanie: Gdzie można legalnie kupić ten grzyb w postaci suszu?
Odpowiedź: w Finlandii
Zac Efron

W 2006 zagrał główną rolę męską (Troya Boltona) w filmie High School Musical, wyprodukowanym przez Disney Channel. Rola zapewniła mu światową rozpoznawalność. Wkrótce po premierze filmu piosenki, wykonywane przez niego w duecie z Vanessą Hudgens, trafiły na amerykańskie listy przebojów. Singel „Breaking Free” pobił ówczesny rekord awansu w notowaniach, w ciągu dwóch tygodni trafiając z 86. na 4. miejsce list przebojów. Umiejętności wokalne Efrona zostały podane w wątpliwość, gdy wyszło na jaw, że w ścieżce dźwiękowej do filmu High School Musical jego głos został zmiksowany z głosem kanadyjskiego piosenkarza Drewa Seeleya. 23 sierpnia 2007 w wywiadzie dla magazynu „Rolling Stone” Efron przyznał, że dołączył do obsady filmu, gdy piosenki były już napisane dla głosu tenorowego, podczas gdy on sam śpiewa barytonem, co było powodem tej decyzji producentów.

Pytanie: Jaki kanał telewizyjny odpowiadał za produkcję High School Musical?
Odpowiedź: Disney Channel

Pytanie: Jakim głosem śpiewa?
Odpowiedź: barytonem

Pytanie: W jaką postać wcielił się w High School Musical?
Odpowiedź: Troya Boltona

Pytanie: Czy potwierdził informację o zremiksowaniu jego głosu?
Odpowiedź: tak
Symon Petlura

Po upadku Hetmanatu Rosja Sowiecka ogłosiła, że w związku z anulowaniem traktatu brzeskiego przestaje uznawać niepodległość Ukrainy. Na przełomie grudnia 1918 i stycznia 1919 na terytorium Ukraińskiej Republiki Ludowej wkroczyły z kierunku Kurska oddziały Armii Czerwonej, posuwając się w głąb kraju. 3 stycznia 1919 zajęły Charków, instalując tam marionetkowy Tymczasowy Robotniczo-Chłopski Rząd Ukrainy, który proklamował 29 stycznia 1919 powstanie Ukraińskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej. 5 lutego rząd Ukraińskiej Republiki Ludowej pod naporem nacierającej Armii Czerwonej opuścił Kijów, udając się kolejno do Winnicy, Równego i Kamieńca Podolskiego. Z Dyrektoriatu Ukraińskiej Republiki Ludowej ustąpił wówczas Wołodymyr Wynnyczenko, a Symon Petlura zawiesił członkostwo w Ukraińskiej Socjal-Demokratycznej Partii Robotniczej i 13 lutego 1919 objął funkcję prezesa Dyrektoriatu URL, którą pełnił aż do śmierci (od 19 listopada 1920 roku wykonywał obowiązki na uchodźstwie). Dyrektoriat sprawował faktyczną władzę na pasie Wołynia i części Podola – pomiędzy pozycjami Wojska Polskiego a liniami Armii Czerwonej, a później przejściowo armii gen. Denikina, która od września do grudnia 1919 zajmowała Kijów i Naddnieprze.

Pytanie: Co wpłynęło na to, że Rosja przestała uznawać niepodległość Ukrainy?
Odpowiedź: anulowanie traktatu brzeskiego

Pytanie: Kiedy wkroczyły do Ukrainy oddziały Armii Czerwonej?
Odpowiedź: Na przełomie grudnia 1918 i stycznia 1919

Pytanie: Co powstało 3 stycznia 1919 w Charkowie?
Odpowiedź: Tymczasowy Robotniczo-Chłopski Rząd Ukrainy

Pytanie: Gdzie Dyrektoriat sprawował władzę?
Odpowiedź: na pasie Wołynia i części Podola
Święto Wojska Polskiego

15 sierpnia 2007, pierwszy raz w powojennej historii Polski (ostatnia tak duża defilada odbyła się w 1974), miała miejsce defilada nawiązująca do tradycji II Rzeczypospolitej. Około stu pojazdów i tysiąca żołnierzy (w tym reprezentacyjny pododdział francuski) przedefilowało Alejami Ujazdowskimi w Warszawie. Nad trasą defilady przelatywały samoloty i śmigłowce. Paradzie przyglądały się tysiące widzów, zapełniających trasę i boczne uliczki.
Uroczystości rozpoczęły się od przeglądu oddziałów, którego dokonał prezydent Lech Kaczyński, jadąc w odkrytym samochodzie terenowym Land Rover Defender. Prezydent przed Belwederem odbierał również defiladę.

Pytanie: Kiedy w powojennej Polsce miała miejsce defilada odnosząca się do tradycji II RP?
Odpowiedź: 15 sierpnia 2007

Pytanie: Którędy przeszła defilada 15 sierpnia?
Odpowiedź: Alejami Ujazdowskimi w Warszawie

Pytanie: Czy samoloty również brały czynny udział w defiladzie? 
Odpowiedź: tak

Pytanie: Kto odebrał przed Belwederem defiladę? 
Odpowiedź: prezydent Lech Kaczyński
Gigantactis

Podobnie jak w przypadku innych ryb żabnicokształtnych, ekologia Gigantactis jest słabo poznana. Tak jak pozostali przedstawiciele rzędu są drapieżne, odżywiając się prawdopodobnie głównie rybami i skorupiakami. Analiza zawartości przewodu pokarmowego złapanych ryb była jednak nierozstrzygająca. W materiale przebadanym przez Bertelsena i wsp. (1981) tylko u dziewięciu samic w żołądkach znajdywały się niewielkie ilości pelagicznych organizmów. Na treść żołądków zbadanych przez Fitcha i Lavenberga (1968) okazów G. macronema składały się pelagiczne ryby (Cyclothone acclinidens, Triphoturus mexicanus, Bathylagus stilbius), głowonogi (np. Vampyroteuthis) i różne inne bezkręgowce. Pojedyncze obserwacje dokonane w 2005 roku (Woods Hole Oceanographic Institution) świadczą o tym, że ryby z tego rodzaju (G. vanhoeffeni bądź G. perlatus) unoszą się nieruchomo w strefie bentonicznej, wabiąc zdobycz długim illicium. Udokumentowano, że ryba pływa wówczas odwrócona, stroną grzbietową do dna.

Pytanie: Czy ekologia gatunku ryb głębinowych jest dokładnie przebadana?
Odpowiedź: nie

Pytanie: Jaki jest sposób żywienia gatunku?
Odpowiedź: drapieżnictwo

Pytanie: Co wydaje się wchodzić w skład diety gatunku?
Odpowiedź: głównie ryby i skorupiaki

Pytanie: Czym żywił się osobniki z gatunku zgodnie z badaniem z 1968 roku?
Odpowiedź: pelagicznymi rybami, głowonogami i różnymi innymi bezkręgowcami

Pytanie: Jaka organizacja przeprowadzała badania z 2005 roku?
Odpowiedź: Woods Hole Oceanographic Institution
Zanzibar (wyspa)

10 grudnia 1963 Zanzibar wraz z inną wyspą Pembą uzyskał niepodległość jako sułtanat, w którym władzę sprawował Dżamszid ibn Abd Allah. Zanzibar liczył wówczas około 230 tysięcy Afrykanów, których część deklarowała pochodzenie perskie i określała się jako Szirazowie. Na wyspie występowały też mniejszości – 50 tysięcy Arabów i 20 tysięcy osób pochodzenia południowoazjatyckiego. Arabowie i Azjaci zdominowali gospodarkę i politykę państwa. Najważniejsze partie polityczne zostały zorganizowane według kryteriów etnicznych. Arabowie założyli Nacjonalistyczną Partię Zanzibaru (ZNP) a Afrykanie Partię Afroszyrazyjską. Ponadto działała Ludowa Partia Zanzibaru i Pemby. W wyborach do parlamentu w 1961 roku dwie największe partie uzyskały równe poparcie, zyskując po 11 miejsc w parlamencie. Wybory zostały powtórzone w 1963 roku w związku z uzyskaniem niepodległości. Choć partia rdzennych mieszkańców Afryki zyskała 54% głosów na skutek ordynacji wyborczej większość zachowali Arabowie, którzy przystąpili do wzmacniania swojej pozycji. Gdy niezadowoleni socjalistyczni działacze wywodzący się z Partii Nacjonalistycznej założyli w tym samym roku odrębną partię Umma, rząd nacjonalistów arabskich, obawiając się utraty władzy, zdelegalizował partię i wyrzucił z pracy wszystkich policjantów pochodzenia afrykańskiego. Policja została zastąpiona oddziałami paramilitarnymi. Rząd poprosił też wojska brytyjskie o pozostanie na wyspie, jednak Wielka Brytania odmówiła, obawiając się wybuchu wzmożonej aktywności komunistycznej na wyspie. Część Brytyjczyków dalej działała w arabskiej administracji rządowej.

Pytanie: Kiedy Pemba uzyskała niepodległość?
Odpowiedź: 10 grudnia 1963

Pytanie: Kto rządził w Zanzibarze od 1963 roku?
Odpowiedź: Dżamszid ibn Abd Allah

Pytanie: Jak część mieszkańców Zanzibaru określało siebie?
Odpowiedź: jako Szirazowie

Pytanie: Jakie pochodzenie mieli Szirazowie?
Odpowiedź: perskie

Pytanie: Ile Afrykanów zamieszkiwało Zanzibar?
Odpowiedź: 230 tysięcy
Zanzibar (wyspa)

12 stycznia 1964 wybuchła rewolucja, w wyniku której obalono sułtana. Powstańcy wywodzili się głównie spośród rdzennych mieszkańców Afryki, w tym ze zwolnionych z pracy policjantów. Sułtan i jego rząd uciekli z wyspy. Rewolucjoniści liczyli od 600 do 800 bojowników. Rewolucyjny rząd tymczasowy utworzyła afroszyrazyjska i arabska Umma. Kraj przemianowano na Ludową Republikę Zanzibaru i Pemby. Czarnoskórzy Afrykanie rozpoczęli walki z Arabami, w wyniku których zginąć mogło od dwóch do czterech tysięcy osób a wielu Arabów wyjechało do Omanu. Sytuacja ustabilizowała się do 4 lutego, a nowy rząd z Johnem Okello na czele uzyskał powszechną aprobatę ludności. Nowy rząd został przyjęty z niechęcią przez Brytyjczyków i Zachód, z kolei kraje takie jak Kuba czy Chiny udzieliły wsparcia nowym władzom i wysłały pomoc. 11 marca w wyniku rozgrywek na szczytach władzy Okello został pozbawiony władzy i wyjechał z kraju. W kwietniu rząd utworzył Armię Ludowo-Wyzwoleńczą i przeprowadził rozbrojenie milicji. 26 kwietnia 1964 roku Zanzibar utworzył wraz z Tanganiką nowe państwo – Zjednoczoną Republikę Tanzanii. Zjednoczenie to miało na celu między innymi niedopuszczenie do możliwego komunistycznego przewrotu oraz osłabienia wpływów radykalnie lewicowej partii Umma, której program nie odpowiadał dominującym w rządzie umiarkowanym socjalistom. Pomimo ograniczenia wpływów Ummy część jej postulatów w zakresie zdrowia, edukacji i pomocy społecznej została przyjęta przez rząd.

Pytanie: Jak na uformowanie się nowego rządu zareagowały Chiny?
Odpowiedź: udzieliły wsparcia nowym władzom i wysłały pomoc

Pytanie: Jak nazywało się państwo, które powstało 26 kwietnia 1964?
Odpowiedź: Zjednoczona Republika Tanzanii

Pytanie: Jakie cele sprawiły, że Zanzibar połączył swoje siły z Tanganiką?
Odpowiedź: niedopuszczenie do możliwego komunistycznego przewrotu oraz osłabienia wpływów radykalnie lewicowej partii Umma

Pytanie: Czy wszystkie postulaty partii Umma zostały odrzucone?
Odpowiedź: nie