mzasada/poquad_v2 huggingface dataset:
Broń termobaryczna

Radzieckie, a później rosyjskie siły zbrojne opracowały termobaryczne warianty amunicji dla kilku swoich broni, takich jak granat termobaryczny TBG-7V o promieniu rażenia około 10 metrów, który można odpalać z granatnika RPG-7. Wyrzutnik GM-94 o kalibrze 43 mm służy do strzelania granatami termobarycznymi na odległość do 300 m; jego granat waży 250 gramów i zawiera 160 gramów materiału wybuchowego, a promień rażenia wynosi 3 m. Użycie GM-94 zaobserwowano podczas walk na Ukrainie, w Kazachstanie, a nawet w Libii. Amunicją w granatniku przeciwpancernym RPO-M są rakiety z ładunkiem termobarycznym o sile wybuchu równoważnym 5,5 kg TNT, oferujące o 50% większą skuteczność przy masie pocisku mniejszej o 36% od poprzednich konstrukcji. W kierowanych laserem lub radarem przeciwpancernych pociskach rakietowych 9M123 (np. 9M133 Kornet, 9M123 Chrizantiema) stosuje się amunicję termobaryczną oraz dwufazową, w której ładunek pierwszej fazy wybija otwór w pancerzu, przez który do wnętrza opancerzonego obiektu wnika i następnie wybucha termobaryczny materiał. Systemy te są na wyposażeniu wielu państw.

Pytanie: Jaką bronią jest TBG-7V?
Odpowiedź: Granatem termobarycznym

Pytanie: Z jakiej broni może być wystrzeliwany granat TGB-7V?
Odpowiedź: granatnika RPG-7

Pytanie: Jaką siłę posiada pocisk RPO-M?
Odpowiedź: 5,5 kg TNT

Pytanie: Na czym polega działanie pocisku dwufazowego?
Odpowiedź: ładunek pierwszej fazy wybija otwór w pancerzu, przez który do wnętrza opancerzonego obiektu wnika i następnie wybucha termobaryczny materiał
Europejska Komisja na rzecz Demokracji przez Prawo

Pomoc konstytucyjna jest głównym obszarem działalności Komisji. Zapewnia ona poszczególnym państwom doradztwo w sprawach związanych z prawem konstytucyjnym. Komisja realizuje w ten sposób swą rolę polegającą na ochronie praw człowieka i wzmocnieniu instytucji demokratycznych. Procedura wydawania opinii rozpoczyna się zwykle na wniosek danego państwa. Wniosek taki mogą złożyć również organy Rady Europy (Komitet Ministrów Rady Europy, Zgromadzenie Parlamentarne, Kongres Władz Lokalnych i Regionalnych i Sekretarz Generalny), a także organizacje i państwa uczestniczące w pracach Komisji.
Po otrzymaniu odpowiedniego wniosku Komisja powołuje grupę sprawozdawców (ang. rapporteurs), wybieranych zwykle spośród członków Komisji. Doradzają oni władzom konkretnego państwa w przygotowywaniu projektów aktów prawnych. Na podstawie ich uwag i spostrzeżeń sekretariat Komisji opracowuje wstępną, skonsolidowaną opinię dotyczącą zgodności tych projektów ze standardami demokratycznymi i ochrony praw człowieka. W opinii tej wskazuje także na możliwość ewentualnego udoskonalenia projektu. Komisja przyjmuje tak przygotowaną wstępną opinię na posiedzeniu plenarnym, zwykle w obecności przedstawicieli odpowiedniego państwa. Zwykle opinie podejmowane są poprzez konsensus. Przeprowadzanie głosowań większościowych w tych sprawach jest raczej rzadkością.

Pytanie: Czym przede wszystkim zajmuje się Komisja?
Odpowiedź: pomocą konstytucyjną

Pytanie: W jaki sposób Komisja wspomaga różne państwa?
Odpowiedź: Zapewnia ona poszczególnym państwom doradztwo w sprawach związanych z prawem konstytucyjnym

Pytanie: Jak w języku angielskim określa się sprawozdawców wybranych przez Komisję?
Odpowiedź: rapporteurs

Pytanie: Jakie jest zadanie wybranych sprawozdawców?
Odpowiedź: Doradzają oni władzom konkretnego państwa w przygotowywaniu projektów aktów prawnych. Na podstawie ich uwag i spostrzeżeń sekretariat Komisji opracowuje wstępną, skonsolidowaną opinię dotyczącą zgodności tych projektów ze standardami demokratycznymi i ochrony praw człowieka
Europejska Komisja na rzecz Demokracji przez Prawo

Członkowie Komisji powoływani są przez Państwa Członkowskie Komisji na okres 4 lat, przy czym możliwy jest ponowny wybór. W okresie trwania kadencji odwołanie członka jest utrudnione; może nastąpić wyłącznie na podstawie jego rezygnacji lub uchwały samej Komisji. Kilkukrotnie zdarzało się, że wnioskowano o przedterminowe odwołanie członka Komisji, który z jakichś powodów stracił zaufanie Państwa Członkowskiego. Za każdym razem Komisja stawała jednak po stronie zasady niezależności i odmawiała zadośćuczynienia wnioskowi.

Pytanie: W jaki sposób członek komisji może zostać odwołany przed zakończeniem jego kadencji?
Odpowiedź: na podstawie jego rezygnacji lub uchwały samej Komisji

Pytanie: Czy Komisji zdarzyło się kiedyś odwołać członka?
Odpowiedź: nie

Pytanie: Jaki organ jest odpowiedzialny za wybór członków Komisji?
Odpowiedź: Państwa Członkowskie Komisji

Pytanie: Jak długo trwa kadencja członka Komisji?
Odpowiedź: 4 lata

Pytanie: Czy ten sam członek Komisji może zostać powołany więcej niż jeden raz?
Odpowiedź: tak
Czarna dziura

Czarne dziury o masach gwiazdowych najczęściej znajdowane są w układach podwójnych.
Samotna czarna dziura byłaby bardzo trudna do zaobserwowania – jedynym śladem jej istnienia może być soczewkowanie grawitacyjne. W ciasnym układzie podwójnym, takim jak rentgenowskie układy podwójne czarna dziura jest otoczona jednak materią, która na nią spada. Materia ta tworzy dysk akrecyjny, a zbliżając się do czarnej dziury, przyspiesza i poprzez zderzenia rozgrzewa się coraz bardziej, tak, że zamienia znaczny procent swojej masy na energię, która rozchodzi się jako promieniowanie w szerokim zakresie (od promieni gamma i promieni X po fale radiowe) oraz czasami w postaci wysokoenergetycznych cząstek skupionych w tzw. „jety” (dżety). Stąd czarne dziury należą faktycznie do najjaśniejszych obiektów we Wszechświecie. Odróżnienie w tym wypadku gwiazdy neutronowej od czarnej dziury polega przede wszystkim na pomiarze masy – gwiazdy neutronowe nie mogą mieć masy większej niż 2–3 masy Słońca. Liczba czarnych dziur o masach zbliżonych do Słońca w naszej galaktyce to ok. 100 milionów, ale liczba znanych źródeł rentgenowskich zawierających czarne dziury to poniżej 100. Najsłynniejszym przedstawicielem jest Cygnus X-1.

Pytanie: Co dzieje się z materią w momencie przemieszczania się w kierunku czarnej dziury?
Odpowiedź: przyspiesza i poprzez zderzenia rozgrzewa się

Pytanie: W jaki sposób rozprzestrzenia się energia powstała z masy materii?
Odpowiedź: jako promieniowanie w szerokim zakresie oraz czasami w postaci wysokoenergetycznych cząstek

Pytanie: W co integrują się cząsteczki powstałe z energii?
Odpowiedź: jety
Domen Prevc

Starty w sezonie 2020/2021 rozpoczął od Mistrzostw Świata Świata w Lotach Narciarskich 2020, na których zajął 21. lokatę indywidualnie i 4. w drużynie. W grudniowych i styczniowych zawodach Pucharu Świata punkty zdobywał nieregularnie, lepsze wyniki osiągał w lutym i marcu. Najwyżej w zawodach cyklu znalazł się na 4. miejscu, które zajął dwukrotnie w marcowych konkursach w Planicy. W klasyfikacji generalnej sezonu 2020/2021 Pucharu Świata zajął 22. pozycję z 241 punktami. Na Mistrzostwach Świata w Narciarstwie Klasycznym 2021 wystąpił w drużynowym konkursie mężczyzn, w którym zajął 5. miejsce.

Pytanie: Jakie były pierwsze zawody w historii skoczka?
Odpowiedź: Mistrzostwa Świata w Lotach Narciarskich 2020

Pytanie: Którą pozycję zajął skoczek w konkursie drużynowym na mistrzostwach z 2020 roku?
Odpowiedź: 4

Pytanie: Ile punktów skoczek zdobył w łącznej klasyfikacji pucharowej w sezonie 2020/21?
Odpowiedź: 241

Pytanie: Ile razy uzyskał drugą pozycję podczas zawodów w Planicy?
Odpowiedź: dwukrotnie
Lipusz (stacja kolejowa)

Uroczyste oddanie stacji w Lipuszu nastąpiło 15 lipca 1900. Początkowo do stacji docierała tylko linia z Kościerzyny. Lipusz od początku był projektowany i budowany jako lokalny węzeł kolejowy, w którym krzyżowały się linie łączące trzy miasta powiatowe: Kościerzynę, Chojnice i Bytów. Dodatkowo w Lipuszu miała stacjonować drużyna manewrowa, która łączyła i dzieliła pociągi relacji łączonych. W 1901 otwarto linię do Bytowa, natomiast w dniu 1 lipca 1902 – po oddaniu linii do Chojnic – Lipusz stał się węzłem kolejowym. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości w 1918 linia Lipusz – Bytów (jej fragment obejmuje obecnie (2020) linia Bytów – Korzybie) została przecięta granicą polsko-niemiecką tuż przed stacją Róg. Lipusz znajdował się wówczas po stronie polskiej. W czerwcu 1920 linia została zdemontowana do granicy polsko-niemieckiej, a stacja przestała spełniać funkcję węzła. W 1939, już po rozpoczęciu wojny, Niemcy odbudowały brakujący fragment linii.

Pytanie: Kiedy przekazano Lipusz do użytku publicznego?
Odpowiedź: 15 lipca 1900

Pytanie: Jakie było jedyne miasto, z którego początkowo można było dostać się koleją do Lipusza?
Odpowiedź: Kościerzyna

Pytanie: Jakie miasta miały być połączone komunikacyjnie w Lipuszu?
Odpowiedź: Kościerzyna, Chojnice i Bytów

Pytanie: Od kiedy z Lipusza można dojechać do Bytowa?
Odpowiedź: od 1901

Pytanie: Od kiedy z Lipusza można dostać się do Chojnic?
Odpowiedź: od 1 lipca 1902
Lipusz (stacja kolejowa)

W rozkładzie jazdy na lata 1990–1992 przez Lipusz przejeżdżało 6 par pociągów Kościerzyna – Chojnice (w tym jedna para w relacji wydłużonej aż do Gdyni Głównej), para pociągów Lipusz – Kościerzyna i Lipusz – Chojnice oraz 4 pary pociągów Lipusz – Bytów. W następnym rozkładzie 1992/93 zmniejszono o 1 liczbę par pociągów Kościerzyna – Chojnice, jednakże przedłużono jeszcze jedną do Gdyni; liczba pociągów do Bytowa nie zmieniła się, ale był to ostatni rozkład, w którym występowały pociągi na tej trasie. W 1993 w czasie fali likwidacji lokalnych linii kolejowych zlikwidowano połączenie Bytów – Kościerzyna; od tej pory przy tabeli 381 b występowała notatka Ruch pociągów wstrzymany do odwołania, która utrzymywała się aż do rozkładu jazdy pociągów z lat 1996/97, a przez Lipusz przejeżdżają jedynie pociągi relacji Kościerzyna – Chojnice. Ze względu na bardzo zły stan torowiska planowano również fizyczną likwidację linii do Bytowa, jednak po interwencji władz samorządowych gminy Bytów i przekazaniu linii w użytkowanie spółce Pol-Miedź Trans z Lubina utrzymano ruch towarowy.

Pytanie: Jakie pociągi mijały na swojej trasie tę stację między 1990 a 1992 rokiem?
Odpowiedź: 6 par pociągów Kościerzyna – Chojnice (w tym jedna para w relacji wydłużonej aż do Gdyni Głównej), para pociągów Lipusz – Kościerzyna i Lipusz – Chojnice oraz 4 pary pociągów Lipusz – Bytów

Pytanie: Jak brzmiała treść notatki, którą zamieszczono na stacji po likwidacji połączenia Bytów – Kościerzyna?
Odpowiedź: Ruch pociągów wstrzymany do odwołania

Pytanie: Dlaczego chciano fizycznie pozbyć się linii do Bytowa?
Odpowiedź: Ze względu na bardzo zły stan torowiska

Pytanie: Jakie przedsiębiorstwo przejęło linię do Bytowa?
Odpowiedź: spółka Pol-Miedź
Nautilus (fikcyjny okręt)

Nautilus jest obecny w wielu produkcjach filmowych i telewizyjnych. Większość z nich to ekranizacje powieści Juliusza Verne’a, lecz są też inne – w Lidze Niezwykłych Dżentelmenów z 2003 roku Nautilus pozwala tytułowej grupie bohaterów na dotarcie do Wenecji (pojawia się tu jednak nieścisłość – akcja filmu rozgrywa się w 1899, a Nautilus zatonął w 1868), zaś w Kapitanie Nemo i podwodnym mieście Nautilus zawozi rozbitków do podwodnej metropolii kapitana. Okręt pojawił się także w jednej ze scen Saturday Night Live.
Na podstawie filmu z 1954 powstał model Nautilusa w Disneylandzie.
Statek pojawił się w następujących filmach:

Pytanie: Na jaki rok przypadają wydarzenia w realizacji Liga Niezwykłych Dżentelmenów?
Odpowiedź: 1899

Pytanie: Jaką funkcję spełnia okręt w Kapitanie Nemo?
Odpowiedź: zawozi rozbitków do podwodnej metropolii kapitana

Pytanie: Gdzie można zobaczyć model okrętu?
Odpowiedź: w Disneylandzie

Pytanie: W którym roku zadebiutowała realizacja Liga Niezwykłych Dżentelmenów?
Odpowiedź: 2003
Nautilus (fikcyjny okręt)

6 listopada Conseil, Arronax i Land znaleźli się na pokładzie Nautilusa, wciągnięci przez załogę statku i odizolowani w hermetycznie zamykanym pomieszczeniu. Wkrótce kapitan Nemo podjął decyzję o zaznajomieniu ich ze statkiem, przedstawiając profesorowi Arronaxowi szczegółowe dane dotyczące swojego okrętu.
Następnie Nautilus ruszył w dalszą podróż po Oceanie Spokojnym i innych morzach. 4 stycznia 1868 utknął on na mieliznach Cieśniny Torresa, jednak został uwolniony dzięki pływom. 7 lutego opuścił ocean i wszedł na wody Morza Czerwonego, natomiast pięć dni później, po przebyciu podmorskiego tunelu Arabian Tunnel znalazł się na Morzu Śródziemnym. Następnie wpłynął na Ocean Atlantycki, przepłynął nad zatopionym lądem Atlantydy i załadował zapasy sodu ze swojego „portu macierzystego”, położonego na jeziorze wewnątrz zalanego wulkanu. Następnie Nautilus podróżował w głąb i dotarł na głębokość 16 000 m, po czym skierował się na południe i zdobył Biegun (wówczas Kapitan Nemo prawdopodobnie po raz pierwszy od rozpoczęcia rejsu stanął na lądzie). Później statek ugrzązł wewnątrz ławic lodowych, groziło mu zgniecenie, a załodze uduszenie, jednak w wyniku roztapiania i wyrąbywania kilofami dziur w lodzie Nautilusowi udało się wydostać. Następnie przepłynął przez Atlantyk do Europy, gdzie napotkał pancernik. Na rozkaz księcia Dakkara został on zatopiony przez Nautilusa. Niedługo później Nautilus został wciągnięty przez malstrom, a Conseil, Arronax i Land uciekli z okrętu łodzią.

Pytanie: Kto wkroczył na Pokład Nautiliusa pod koniec pierwszego tygodnia listopada?
Odpowiedź: Conseil, Arronax i Land

Pytanie: Czy na pokładzie Nautilusa była załoga?
Odpowiedź: tak

Pytanie: Kto był kapitanem Nautilusa?
Odpowiedź: kapitan Nemo

Pytanie: Gdzie ugrzązł statek kapitana Nemo?
Odpowiedź: 4 stycznia 1868
Czarna Pantera (film 2018)

W styczniu 2011 roku Mark Bailey otrzymał zadanie napisania scenariusza do filmu. W październiku Kevin Feige, szef Marvel Studios, potwierdził, że film zostanie wyprodukowany. Film został zapowiedziany podczas wydarzenia MarvelEvent, które odbyło się 28 października 2014 roku, gdzie przedstawiono skład filmów III Fazy Marvel Cinematic Universe. Amerykańska data premiery filmu została wyznaczona na 3 listopada 2017 roku. W lutym 2015 roku, po ogłoszeniu współpracy Marvel Studios z Sony Pictures nad filmem Spider-Man: Homecoming i włączeniu postaci do MCU, została jednak przesunięta na 6 lipca 2018 roku. W październiku zmieniono ją na 16 lutego 2018 roku w związku z dodaniem filmu Ant-Man i Osa do III Fazy. W grudniu poinformowano, że Ryan Coogler prowadzi rozmowy dotyczące objęcia stanowiska reżysera, a Joe Robert Cole pracuje nad scenariuszem. Negocjacje te dotyczyły między innymi zgody studia na zaangażowanie w projekt zaufanych współpracowników Cooglera: Cole’a, kompozytora Ludwiga Göranssona i operator filmowej Rachel Morrison. W styczniu 2016 roku potwierdzono, że Coogler będzie odpowiadać za reżyserię filmu. W kwietniu ujawniono, że będzie on również współtwórcą scenariusza.

Pytanie: Co zlecono Baileyowi w 2011 roku?
Odpowiedź: Napisanie scenariusza do filmu

Pytanie: Jakie stanowisko zajmował Feige?
Odpowiedź: Szefa Marvel Studios

Pytanie: Kto wyreżyserował "Czarną Panterę"?
Odpowiedź: Coogler

Pytanie: Czy termin premiery filmu był kilkukrotnie zmieniany?
Odpowiedź: tak
Czarna Pantera (film 2018)

23 lipca 2016 roku Ryan Coogler, Lupita Nyong’o, Michael B. Jordan, Danai Gurira i Chadwick Boseman pojawili się podczas panelu Marvel Studios na San Diego Comic-Conie. Pierwszy zwiastun do filmu został pokazany 9 czerwca 2017 roku podczas Finałów NBA. W ciągu 24 godzin został on obejrzany 89 milionów razy. W lipcu 2017, podczas D23 Expo i San Diego Comic-Conu zaprezentowano rekwizyty i kostiumy z filmu. Podczas konwentu w San Diego odbył się również panel studia, gdzie pojawili się Coogler, Boseman, Nyong’o, Jordan, Gurira, Daniel Kaluuya, Forest Whitaker, Letitia Wright i Andy Serkis. Wtedy też zaprezentowano fragmenty filmu. 16 października 2017 roku zaprezentowano ostateczny zwiastun filmu.

Pytanie: Jakie osoby związane z Marvel Studios wystąpiły w trakcie panelu na konwencie Comic-Con w lipcu 2016 roku?
Odpowiedź: Ryan Coogler, Lupita Nyong’o, Michael B. Jordan, Danai Gurira i Chadwick Boseman

Pytanie: W trakcie jakiego wydarzenia zaprezentowano pierwszy trailer Czarnej Pantery?
Odpowiedź: Finałów NBA

Pytanie: Jakie przedmioty związane z produkcją Czarnej Pantery pokazano podczas w 2017 roku w trakcie D23 Expo oraz San Diego Comic-Conu?
Odpowiedź: rekwizyty i kostiumy z filmu

Pytanie: W trakcie jakiego wydarzenia odbył się pokaz fragmentów Czarnej Pantery?
Odpowiedź: konwentu w San Diego
Reinhard Heydrich

Bezpośrednim przełożonym Heydricha był Himmler; zdaniem niemieckiego historyka Mario R. Dederichsa byli to „nierozłączni partnerzy”. Rudolf Diels nazywał ich „czarnymi bliźniakami”. Odnośnie do współpracy Himmlera i Heydricha krążyło w nazistowskich kręgach władzy porzekadło: Himmlers Hirn heißt Heydrich, co oznacza „Mózg Himmlera to Heydrich”. Choć do czasu, kiedy został protektorem Czech i Moraw, Heydrich zawsze był podwładnym Himmlera, wielu nazistów sądziło, iż to w rzeczywistości Heydrich manipuluje swoim przełożonym dzięki niezwykle rozwiniętym zdolnościom retorycznym. Podobnie rozpowszechniony był pogląd, że Himmler jest człowiekiem o mniejszych zdolnościach od Heydricha i to właśnie jemu zawdzięcza on swoją karierę; wszelako zdaniem Felixa Kerstena Heydrich okazywał swemu przełożonemu „zupełnie niezrozumiałą służalczość”. Heydrich rzekomo nie pragnął zająć stanowiska Himmlera, gdyż odpowiadała mu sytuacja, w której to jego przełożony bierze na siebie polityczną odpowiedzialność za funkcjonowanie aparatu represji, a on sam ma możliwość działania z ukrycia. Wszystkie funkcje reprezentacyjne Heydrich zostawiał Himmlerowi.

Pytanie: Jakie porzekadło świadczy o tym, że w opinii wielu Heydrich manipulował Himmlerem?
Odpowiedź: Himmlers Hirn heißt Heydrich, co oznacza „Mózg Himmlera to Heydrich”

Pytanie: Jaką urząd sprawował Heydrich?
Odpowiedź: Protektora Czech i Moraw

Pytanie: Jak określał Heydricha i Himmlera Rudolf Diels?
Odpowiedź: "Czarni bliźniacy"

Pytanie: Z jakiego powodu Heydrich nie chciał podobno przejąć roli swojego szefa?
Odpowiedź: odpowiadała mu sytuacja, w której to jego przełożony bierze na siebie polityczną odpowiedzialność za funkcjonowanie aparatu represji, a on sam ma możliwość działania z ukrycia

Pytanie: Czy Heydrich miał opinię dobrego mówcy?
Odpowiedź: tak
Reinhard Heydrich

1 czerwca 1931 roku Heydrich wstąpił do NSDAP. Karl von Eberstein umówił Heydricha i Himmlera na spotkanie oraz napisał temu pierwszemu list polecający. 14 czerwca Heydrich odbył spotkanie z Heinrichem Himmlerem w jego posiadłości w Waldtrudering. Ten poprosił go o scharakteryzowanie, jak wyobraża sobie działanie służb wywiadowczych, być może dlatego, że von Eberstein zamieścił w liście polecającym nieprawdziwą informację, iż Heydrich jest ekspertem od spraw wywiadu. Możliwe też, że Himmler nie rozróżniał stanowisk Nachrichtenoffizier (oficer łączności) i Nachrichtendienst-Offizier (oficer wywiadu). Tak czy inaczej, Heydrich wywarł duże wrażenie na Himmlerze i ten powierzył mu zorganizowanie wewnątrzpartyjnej służby wywiadowczej. Miesiąc później Heydrich wstąpił do SS, być może również po to, by przypodobać się przyszłym teściom, którzy w Hitlerze upatrywali „nadziei Niemiec”.

Pytanie: Członkiem jakiej organizacji został w czerwcu 1931 roku?
Odpowiedź: NSDAP

Pytanie: Gdzie doszło do jego spotkania z Himmlerem?
Odpowiedź: w jego posiadłości w Waldtrudering

Pytanie: Dlaczego Himmler zdecydował się spytać Heydricha o jego opinię dotyczącą sposobu działania służb wywiadowczych?
Odpowiedź: być może dlatego, że von Eberstein zamieścił w liście polecającym nieprawdziwą informację, iż Heydrich jest ekspertem od spraw wywiadu. Możliwe też, że Himmler nie rozróżniał stanowisk Nachrichtenoffizier (oficer łączności) i Nachrichtendienst-Offizier (oficer wywiadu)

Pytanie: Jaki był jeden z możliwych powodów, dla których Heydrich postanowił wstąpić do SS?
Odpowiedź: przypodobanie się przyszłym teściom, którzy w Hitlerze upatrywali „nadziei Niemiec”
Alpy

Najwięcej opadów otrzymują Alpy Zachodnie – do 4000 mm rocznie, Alpy Wschodnie ok. 2500-3000 mm, najniższe opady (poniżej 500 mm) notowane są w wewnętrznych kotlinach Alp Wschodnich. Charakterystycznym zjawiskiem są silne, ciepłe wiatry fenowe. Alpy są obszarem źródłowym wielu rzek Europy Zachodniej. Biorą tu swój początek: Adyga, Pad i większość jego dopływów (m.in.: Ticino, Adda, Oglio), Rodan i jego dopływy (Durance i Isère), Ren i jego dopływ Aare oraz wiele rzek dorzecza Dunaju (m.in.: Lech, Inn, Salzach, Aniza, Raba, Mura, Drawa i Sawa). Szerokie, wychodzące na przedpole Alp doliny wypełniają miejscami rozległe polodowcowe jeziora, m.in.: Genewskie, Czterech Kantonów, Bodeńskie, Garda, Como i Maggiore.

Pytanie: W której części Alp odnotowuje się największe opady?
Odpowiedź: Alpach Zachodnich

Pytanie: Dopływami jakiej rzeki są Ticino i Adda?
Odpowiedź: Pad

Pytanie: Jakie dopływy Rodanu mają swoje źródła w Alpach?
Odpowiedź: Durance i Isère

Pytanie: Jakiego typu jeziorem jest Jezioro Genewskie?
Odpowiedź: polodowcowym
Dacentrur

W 2009 po znalezieniu szkieletu miragai, nowego stegozaura wyróżniającego się długą, liczącą 17 kręgów szyją, uznano ten rodzaj za takson siostrzany dacentrura, a oba rodzaje włączono w nowo zdefiniowany klad Dacentrurinae, mający grupować wszystkie stegozaury bliższe D. armatus, niż Stegosaurus armatus. Jako pewne synapomorfie podano sposób przyłączenia żeber szyjnych do odpowiadających im kręgów, szersze, niż dłuższe kręgi grzbietowe, a także pewne cechy wyrostków kości łokciowej, jak również miednicy. Dacentrurinae tworzyć mają wedle autorów grupę siostrzaną stegozaura. Tworzyłyby one razem klad, którego istnienie autorzy bronią, wymieniając jedną tylko synapomorfię: wydłużone i skierowane w tył od tylnych powierzchni stawowych wyrostki stawowe kręgów szyjnych. Niestety rzeczony fragment w przypadku szkieletu dacentrura nie zachował się. Autorzy publikacji opisującej miragaię podtrzymują jednak tezę o bliskim pokrewieństwie obu rodzajów. Oznaczałaby ona, że Dacentrurus nie był tak pierwotnym stegozaurem, za jakiego go wcześniej uważano.

Pytanie: Jaki dinozaur miał bliźniaczy takson z miragaią?
Odpowiedź: dacentrur

Pytanie: W którym roku zostały odnalezione szczątki miragai?
Odpowiedź: 2009

Pytanie: Do jakiego kladu zaliczono miragaię?
Odpowiedź: Dacentrurinae

Pytanie: Czy stegozaur charakteryzował się długą szyją?
Odpowiedź: tak
Dacentrur

Dinozaur żył w późnej jurze (kimeryd-tyton), a na Półwyspie Iberyjskim także na przełomie jury późnej i kredy wczesnej. Liczne pozostałości stegozaurów znaleziono bowiem w formacji Villar del Arzobispo datowanej na tyton-berrias, część z nich zalicza się prawdopodobnie do rodzaju Dacentrurus. Gatunkowi D. armatus, obejmującemu pierwszy połączony stawowo szkielet stegozaura opisywany jeszcze jako Omosaurus armatus pochodzący z wczesnego kimerydu, przypisano jednak także dolnokredowe znalezisko z osadów kontynentalnych z Los Serranos w Walencji. Do gatunku zaliczono znalezione w Aras de los Olmos (Walencja) kolec ogonowy, kręgi szyjne, grzbietowe i ogonowe. Z kolei w Alpuente w tej samej prowincji poza kręgami wymienionych wyżej odcinków kręgosłupa natrafiono na ślady żeber, kości kulszowej i kości udowej gatunku D. armatus. Rzeczone pozostałości szkieletu pozaczaszkowego zostały opisane przez Casanovas-Cladellasa i współpracowników i umieszczone w różnych taksonach od rodzaju wzwyż. Dopiero później określono ich przynależność gatunkową. Pozostałości D. armatus odnaleziono też w Portugalii, w rejonie miejscowości Lourinhã. Także pochodziły z przełomu kimerydu i tytonu. Wielu innych stegozaurzych szczątków z Hiszpanii jeszcze bliżej nie sklasyfikowano. Część umieszczono w rodzaju Dacentrurus, nie określając gatunku. Można tu wymienić odnalezione w prowincji Teruel kręgi szyjne, grzbietowe i ogonowe, kości obręczy miednicznej, kości udową, strzałkową, piszczelową, skokową i piętową, a także płyty grzbietowe. Autorem opisujących je publikacji jest Cobos. Dacentrur pozostaje na razie jedynym przedstawicielem swego infrarzędu znalezionym w tym kraju.

Pytanie: W jakim okresie Dacentrur żył na Półwyspie Iberyjskim?
Odpowiedź: jury późnej i kredy wczesnej

Pytanie: Do jakiego gatunku przypisano znalezione w Walencji kolec ogonowy, kręgi szyjne, grzbietowe i ogonowe?
Odpowiedź: D. armatus

Pytanie: Gdzie dokonano odkrycia ślady żeber, kości kulszowej i kości udowej gatunku D. armatus?
Odpowiedź: Alpuente

Pytanie: Kto zajął się opisem znalezisk z Alpuente?
Odpowiedź: Casanovas-Cladellasa i współpracownicy