mzasada/poquad_v2 huggingface dataset:
Aleksandretta maskareńska

W badaniu nad filogenezą papug, którego wyniki opublikowano w 2011, nie uwzględniono aleksandretty maskareńskiej ze względu na brak możliwości wyodrębnienia DNA z istniejącego materiału. Wyniki badania wskazują na to, że papuzica maskareńska (Mascarinus mascarin) z pobliskiego Reunionu jest najbliżej spokrewniona z papuzicą małą (Coracopsis nigra) z Madagaskaru, a nie z rodzajem Psittacula, co zaprzecza teorii o wspólnym pochodzeniu maskareńskich papug. W badaniu z 2015 (Jackson et al.) uwzględniono DNA pobrane z podeszwy stopy samicy. Okazało się, że aleksandretta maskareńska należy do jednego kladu z podgatunkami aleksandretty obrożnej (z Azji i Afryki), od którego reszty oddzieliła się 3,82 mln lat temu. Zdaje się również być przodkiem papug z Mauritiusa i Reunionu. Do wyników badania załączono następujący kladogram:

Pytanie: Dlaczego aleksandretta maskareńska nie znalazła się w publikacji z 2011 roku?
Odpowiedź: ze względu na brak możliwości wyodrębnienia DNA z istniejącego materiału

Pytanie: Zgodnie z publikacją z 2011 roku, z jakim gatunkiem ma łączyć papuzicę maskareńską najbliższy stopień pokrewieństwa?
Odpowiedź: papuzicą małą (Coracopsis nigra)

Pytanie: Jakiej teorii przeczą wyniki badania, które zostało opublikowane w 2011 roku?
Odpowiedź: o wspólnym pochodzeniu maskareńskich papug

Pytanie: Jakie papugi wydają się być potomkami aleksandretty maskareńskiej, według wyników badań z 2015 roku?
Odpowiedź: z Mauritiusa i Reunionu
Jan Kochanowski

Pod koniec XIX wieku w podręcznikach szkolnych w Galicji pojawiły się wyjątki z dzieł Kochanowskiego. Czytany był również na tajnych kompletach i domowych lekcjach odbywających się na terytorium zaboru rosyjskiego. Utwory pochwalne na cześć Kochanowskiego napisali Maria Konopnicka oraz Wiktor Gomulicki. Życiorys Kochanowskiego stał się tematem powieści Jan Kochanowski z Czarnolasu Klementyny z Tańskich Hoffmanowej. Józef Ignacy Kraszewski, „po lepszym rozpoznaniu”, stwierdził, że Kochanowski „był prawdziwym poetą narodowym, duchem, nawet formami, krojem swych myśli, charakterem uczuć”.

Pytanie: W jaki sposób zapoznawano się z jego twórczością w zaborze rosyjskim?
Odpowiedź: czytany był na tajnych kompletach i domowych lekcjach

Pytanie: Kto napisał o nim powieść?
Odpowiedź: Klementyna z Tańskich Hoffmanowa

Pytanie: Kto widział w nim "prawdziwego poetę narodowego"?
Odpowiedź: Józef Ignacy Kraszewski

Pytanie: Czy w XIX w. w Galicji uczniowie mieli możliwość poznania jego twórczość?
Odpowiedź: tak
Jan Kochanowski

Aż do początków XIX wieku, nie publikowano żadnych wizerunków poety. Po raz pierwszy uczyniono to w publikacji Dzieła Polskie Jana Kochanowskiego z 1803 roku. Miedzioryt sporządził J. Ligbera na podstawie rysunków L. Courtina. Było to jednak odwzorowanie wcześniejszego portretu Piotra Kochanowskiego Jakuba Monaldiego, zamieszczonego w edycji dzieł Jana Kochanowskiego opracowanej przez Franciszka Bohomolca. Nowy wizerunek poety, autorstwa Adolfa Fryderyka Dietricha, pojawił się na pierwszej stronie czasopisma «Przyjaciel Ludu» dnia 5 grudnia 1835 roku. Nie ma wyraźnych dowodów pozwalających stwierdzić, że przedstawia on autentyczny wizerunek poety.

Pytanie: W jakiej książce po raz pierwszy umieszczono jego wizerunek?
Odpowiedź: Dzieła Polskie Jana Kochanowskiego

Pytanie: Kto był autorem miedziorytu przedstawiającego Jana Kochanowskiego, który został opublikowany w książce z 1803 roku?
Odpowiedź: J. Ligber

Pytanie: Czy istnieją podstawy, aby sądzić, że dzieło Adolfa Fryderyka Dietricha rzeczywiście przedstawia Jana Kochanowskiego?
Odpowiedź: nie

Pytanie: Kiedy opublikowano drugi portret Jana Kochanowskiego?
Odpowiedź: 5 grudnia 1835 roku
Bristol

Rada miejska Bristolu składa się z 70 radnych reprezentujących 35 dzielnic. Na jedną dzielnicę przypada więc dwóch radnych, każdy z nich sprawuje urząd przez cztery lata, przy czym obydwu radnych nigdy nie wybiera się równocześnie. Obecna (2008) rada jest zdominowana przez labourzystów, choć od 2005 zaznacza się również silny wpływ liberałów, na skutek czego lewica sprawuje rządy mniejszościowe. Bristol jako unitary authority ma też pięciu własnych deputowanych do Izby Gmin parlamentu brytyjskiego (w 2008 było nimi czterech labourzystów i jeden liberał). Są oni wybierani w czterech okręgach wyborczych: Bristol East, Bristol South, Bristol West oraz Kingswood. Począwszy od następnych wyborów granice okręgów zostaną zmienione tak, aby pokrywały się z granicami hrabstwa.

Pytanie: Ile radnych wchodzi w skład rady Bristolu?
Odpowiedź: 70

Pytanie: Na ile dzielnic jest podzielony Bristol?
Odpowiedź: 35

Pytanie: Ile trwa kadencja w Radzie Bristolu?
Odpowiedź: cztery lata

Pytanie: Czy wśród radnych Bristolu jest najwięcej reprezentantów lewicy?
Odpowiedź: nie

Pytanie: Z jakich okręgów wyborczych są wybierani deputowani do Izby Gmin parlamentu brytyjskiego?
Odpowiedź: Bristol East, Bristol South, Bristol West oraz Kingswood
Bristol

Najstarszym działającym w mieście teatrem i jednocześnie najdłużej nieprzerwanie działającym teatrem Anglii (od 1766) jest Theatre Royal na 400 miejsc. W mieście działa również szkoła teatralna Bristol Old Vic Theatre School, obecnie niezależnie od teatru o tej samej nazwie. Największą sceną miasta jest Bristol Hippodrome, zbudowany w 1912 i mogący pomieścić 1981 widzów, podobną pojemność ma hala koncertowa Bristol Beacon (poprzednio nazwana Colston Hall), zbudowana w bristolskim stylu bizantyńskim. Obie sceny wykorzystywane są do imprez rangi krajowej i ponadregionalnej. Inne sceny teatralne miasta to Tobacco Factory, QEH i znajdujący się w Clifton Redgrave Theatre. W mieście działa 76 spółek teatralnych różnego rodzaju, zrzeszone w związku Bristol Theatre. Największa z nich to Residence, zajmująca się administracją, sprawami logistycznymi i socjalnymi bristolskich teatrów.

Pytanie: Ile maksymalnie osób może jednocześnie oglądać spektakl w Bristol Hippodrome?
Odpowiedź: 1981

Pytanie: Czy Bristol Hippodrome jest najstarszym działającym teatrem w Bristolu?
Odpowiedź: nie

Pytanie: Jak aktualnie nazywa się dawna Colston Hall?
Odpowiedź: Bristol Beacon
Johan Cruijff

W 1962 roku czytelnicy klubowego pisma Ajaksu dowiedzieli się, że w klubie rośnie talent, który warto obserwować podczas meczów. 24 października 1964 roku trener Vic Buckingham pozwolił siedemnastolatkowi zagrać w towarzyskim spotkaniu z Helmondia '55. Jednak prawdziwy debiut nastąpił 14 listopada tego roku podczas występu przeciwko drużynie FC Groningen. Ajax przegrał 1:3, ale Cruĳff strzelił swoją pierwszą bramkę na trzy minuty przed końcem spotkania. Sezon 1964/65 Joden skończyli na najniższym miejscu w historii, tj. trzynastym w Eredivisie, która liczyła wówczas 16 zespołów.
O młodym zawodniku zaczęło być głośno w kolejnym sezonie. Miejsce w podstawowym składzie wywalczył po strzeleniu dwóch bramek w meczu przeciwko Door Wilskracht Sterk rozegranym 24 listopada 1965. W siedmiu meczach strzelił 8 bramek, a w marcu 1966 zdobył 3 gole w wygranym 6-2 spotkaniu z Telstar. Cztery dni później, w pucharowym pojedynku z BV Veendam, napastnik czterokrotnie trafił do siatki rywali, co w całym sezonie udało mu się 25 razy (w 23 meczach). Ajax zdobył mistrzostwo, a Cruĳff został zauważony przez selekcjonera reprezentacji Holandii, George Kesslera. Zawodnik wyróżniał się dryblingiem, szybkością oraz nieszablonową wizją gry. Debiut w meczu międzypaństwowym miał miejsce 7 września w Rotterdamie w meczu z Węgrami, a Cruĳff w końcówce spotkania strzelił wyrównującą bramkę. 6 listopada, w swoim drugim meczu w kadrze, przeciwko Czechosłowacji na Stadionie Olimpĳskim w Amsterdamie, Cruĳff jako pierwszy w historii reprezentant Holandii musiał zejść z boiska po otrzymaniu czerwonej kartki. Poirytowany skutecznymi interwencjami Hrovatha i Popluhara, Cruĳff rzucił się na tego drugiego z pięściami, za co został ukarany przez sędziego Glöcknera z NRD. W związku z dyskwalifikacją przez krajową federację następny raz zagrał w reprezentacji dopiero 13 września 1967, strzelając jedynego gola w meczu z NRD. Wcześniej, 7 grudnia 1966 w ćwierćfinale Pucharu Europy Ajax wygrał u siebie z Liverpoolem aż 5:1. Choć drużyna z Amsterdamu poległa w następnej rundzie, to drużyna z Holandii została dostrzeżona na europejskiej arenie. W sezonie 1966/67 Ajax ponownie okazał się najlepszy w kraju zdobywając dublet, a młody napastnik został królem strzelców strzelając 33 gole. Kolejny rok to wygrana stołecznego zespołu w lidze i wyróżnienie Cruĳffa jako najlepszego holenderskiego piłkarza. 28 maja 1969 Ajax zagrał w finale Pucharu Europy, w którym przegrał z włoskim A.C. Milan 1-4.

Pytanie: Kto trenował zespół Ajaks w 1964 roku?
Odpowiedź: Vic Buckingham

Pytanie: Ile lat miał Cruĳff, kiedy po raz pierwszy zagrał mecz w Ajaksie?
Odpowiedź: siedemnaście

Pytanie: Jaki był wynik meczu Ajaksu z Telstar w marcu 1966 roku?
Odpowiedź: 6-2

Pytanie: Ile bramek strzelił dla Ajaksu Cruĳff w sezonie 1965/1966?
Odpowiedź: 25
Zygmunt I Stary

Niekorzystną konsekwencją zjazdu było utracenie przez Jagiellonów tronów Czech i Węgier po śmierci Ludwika II Jagiellończyka w 1526 r. Mimo tego, że Zygmunt Stary po namowach żony wysunął swoją kandydaturę do korony czeskiej i węgierskiej po Ludwiku Jagiellończyku, to król i jego posłowie działali opieszale. Dodatkowo w 1527 roku król zabronił szlachcie polskiej udzielenia pomocy węgierskiemu kandydatowi Janowi Zapolyi przeciwko Habsburgom, co stało w sprzeczności z realistyczną polityką prowadzoną przez Bonę Sforzę. W konsekwencji Zachodnie Węgry i Czechy zostały przejęte przez Ferdynanda I Habsburga i we władaniu jego rodziny pozostały do 1918 roku. Zygmunt, jako prawny opiekun małoletniego Ludwika II Jagiellończyka, przyczynił się do wyboru Karola V Habsburga na cesarza rzymskiego w 1519 roku.

Pytanie: Jakie trony stracili Jagiellonowie p śmierci Ludwika II Jagiellończyka?
Odpowiedź: Czech i Węgier

Pytanie: W którym roku zmarł Ludwik II Jagiellończyk?
Odpowiedź: 1526

Pytanie: Kto namawiał Zygmunta Starego, aby starał się o koronę Czech?
Odpowiedź: żona

Pytanie: Do kiedy rodzina Ferdynanda I Habsburga rządziła Zachodnimi Węgrami i Czechami?
Odpowiedź: do 1918 roku
Bronisław Komorowski

W wyborach w 1997 zdobył mandat poselski jako kandydat AWS. W latach 1997–2000 przewodniczył sejmowej Komisji Obrony Narodowej, a w latach 2000–2001 był ministrem obrony narodowej w rządzie Jerzego Buzka. W 2001, jeszcze jako minister w mniejszościowym rządzie AWS, Bronisław Komorowski wraz z częścią działaczy SKL związał się z Platformą Obywatelską. Z listy tego ugrupowania kandydował w wyborach do Sejmu IV kadencji. Uzyskał mandat poselski w okręgu warszawskim. Wkrótce po inauguracji nowego parlamentu wystąpił z SKL i zaangażował się w działalność Platformy Obywatelskiej. Od 2001 był członkiem zarządu krajowego PO, a od 2006 wiceprzewodniczącym. W Sejmie IV kadencji był zastępcą przewodniczącego Komisji Obrony Narodowej i członkiem Komisji Spraw Zagranicznych. W 2002 zajął drugie miejsce w plebiscycie Programu III Polskiego Radia „Srebrne Usta” za wypowiedź na temat zakupu dla polskiego lotnictwa wojskowego samolotów F-16: Jest takie powiedzenie, że polski lotnik to jest taki, że jak trzeba będzie, to nawet poleci na drzwiach od stodoły. Więc proszę Państwa, chciałem z wielką satysfakcją stwierdzić, że to już nie grozi. Piloci polscy będą latali na F-16.

Pytanie: Kto przewodniczył Radzie Ministrów, gdy pełnił funkcję ministra obrony narodowej?
Odpowiedź: Jerzy Buzek

Pytanie: Czy rząd AWS miał w 2001 r. samodzielną większość?
Odpowiedź: nie

Pytanie: Czy należał do kierownictwa Platformy Obywatelskiej?
Odpowiedź: tak
Bronisław Komorowski

Swoje wsparcie dla jego osoby jeszcze na etapie prawyborów wyrazili publicznie m.in. Władysław Bartoszewski, Tadeusz Mazowiecki i Lech Wałęsa. Do ogólnopolskiego komitetu poparcia przystąpiło początkowo ponad 150 osób, w tym aktorzy, naukowcy, sportowcy, przedsiębiorcy, artyści, pisarze, działacze opozycji demokratycznej i przedstawiciele kombatantów. 14 maja 2010 głosowanie na marszałka Sejmu na łamach „Gazety Wyborczej” zapowiedział jej redaktor naczelny Adam Michnik. 2 czerwca 2010 w ramach prowadzonej kampanii wyborczej Bronisław Komorowski odwiedził Londyn, gdzie spotkał się z tamtejszą Polonią oraz sympatykami.

Pytanie: Jakie przykładowe osoby oficjalnie wsparły jego kandydaturę w trakcie przedwyborów?
Odpowiedź: Władysław Bartoszewski, Tadeusz Mazowiecki i Lech Wałęsa

Pytanie: Osoby jakich profesji weszły w skład ogólnokrajowego komitetu poparcia?
Odpowiedź: aktorzy, naukowcy, sportowcy, przedsiębiorcy, artyści, pisarze, działacze opozycji demokratycznej i przedstawiciele kombatantów

Pytanie: W jakim piśmie Adam Michnik ogłosił głosowanie na marszałka Sejmu?
Odpowiedź: „Gazecie Wyborczej”

Pytanie: Z jakiej okazji Komorowski udał się do Londynu w czerwcu 2010 roku?
Odpowiedź: w ramach prowadzonej kampanii wyborczej
Rok liturgiczny

Układ uroczystości, świąt i wspomnień świętych został w wyniku reform przeprowadzonych na przełomie lat sześciesiątych i siedemdziesiątych XX wieku zmieniony, tak więc często wspomnienia świętych w kalendarzu tradycyjnym wypadają w innych dniach niż w aktualnym kalendarzu Novus Ordo Missae. Przeniesienie obchodu w formie zwyczajnej nie implikuje przeniesienia w formie nadzwyczanej i tak przeniesienie Wniebowstąpienia Pańskiego na niedzielę dotyczy tylko formy zwyczajnej, w nadzwyczajnej jest obchodzone w czwartek, niedziela jest Niedzielą po Wniebowstąpieniu.

Pytanie: Dlaczego wspomnienia świętych w kalendarzu Novus Ordo Missae przypadają na inne dni niż te zaznaczone w kalendarzu tradycyjnym?
Odpowiedź: Układ uroczystości, świąt i wspomnień świętych został w wyniku reform przeprowadzonych na przełomie lat sześciesiątych i siedemdziesiątych XX wieku zmieniony

Pytanie: W jaki dzień obchodzone jest Wniebostąpienie Pańskie w formie zwyczajnej?
Odpowiedź: niedzielę

Pytanie: Jakie święto obchodzone jest w niedzielę zamiast Wniebostąpienia Pańskiego w formie nadzwyczajnej?
Odpowiedź: Niedziela po Wniebowstąpieniu

Pytanie: Czy przeniesienie obchodów święta w formie zwyczajnej musi wiązać się z tą samą procedurą w formie nadzwyczajnej?
Odpowiedź: nie
Obliczenia równoległe

Wyodrębnienie tych niezależnych części jest kluczowe w implementacji algorytmów równoległych. Żaden program nie może być wykonany szybciej niż najdłuższy łańcuch zależnych od siebie obliczeń (znanych jako ścieżka krytyczna), ponieważ obliczenia, które są zależne od poprzednich obliczeń w łańcuchu, muszą być wykonywane po sobie. Jednak większość algorytmów nie składa się tylko z długich łańcuchów zależnych od siebie obliczeń; najczęściej pojawia się możliwość wykonania niezależnych obliczeń równolegle.

Pytanie: Co ogranicza szybkość danego programu?
Odpowiedź: najdłuższy łańcuch zależnych od siebie obliczeń

Pytanie: Dlaczego szybkość danego programu nie może być niższa niż szybkość pewnego jej fragmentu?
Odpowiedź: ponieważ obliczenia, które są zależne od poprzednich obliczeń w łańcuchu, muszą być wykonywane po sobie

Pytanie: Czy obliczenia w ramach ścieżki krytycznej mogą być wykonywane równolegle?
Odpowiedź: nie

Pytanie: Jakim terminem można określić łańcuch ograniczający szybkość danego programu?
Odpowiedź: ścieżka krytyczna
Obliczenia równoległe

W celu poprawy wydajności systemu komputerowego stosuje się niewielkie, ale szybkie pamięci podręczne (ang. cache memory), które mogą przechowywać tymczasowe dane. Stosowanie ich w architekturach równoległych nastręcza problemy związane z zachowaniem spójności danych (ang. cache coherency), gdyż te same dane mogą być przechowywane w pamięciach podręcznych różnych procesorów. Zapewnienie poprawności obliczeń wymusza stosowanie dodatkowych technik, z których najpopularniejsza to bus snooping. Mimo ich istnienia projektowanie wydajnych pamięci podręcznych przysparza wiele trudności, dlatego architektury oparte na pamięci dzielonej należą do trudniej skalowalnych niż te oparte na pamięci rozproszonej.

Pytanie: Jaki rodzaj pamięci wykorzystuje się, aby zwiększyć wydajność systemu?
Odpowiedź: niewielkie, ale szybkie pamięci podręczne

Pytanie: Dlaczego wykorzystywanie pamięci podręcznych w architekturach równoległych może naruszyć spójność danych?
Odpowiedź: te same dane mogą być przechowywane w pamięciach podręcznych różnych procesorów

Pytanie: Dlaczego architektury opierające się na pamięci rozproszonej są łatwiej skalowalne niż te bazujące na pamięci dzielonej?
Odpowiedź: projektowanie wydajnych pamięci podręcznych przysparza wiele trudności

Pytanie: Jak nazywa się najpopularniejsza technika wymuszająca poprawne obliczenia?
Odpowiedź: bus snooping
Osiedle ZUS w Łodzi

Z uwagi na ograniczone możliwości finansowe opracowano dokumentację techniczną, która nie objęła całego projektu, a przez to zrealizowano tylko jego część. W latach 1930–32 z planowanych 14 bloków wzniesiono 7 (łącznie 514 mieszkań): dwa najdłuższe (około 200-metrowe), czterokondygnacyjne, z wewnętrznym otwartym dziedzińcem, przy ul. Bednarskiej 24 i 26 w kwartale „urzędniczym” i pięć w kwartale „robotniczym” (przypisane do ul. Adolfa Dygasińskiego – nr 6 i 10 oraz do ul. Nowo Pabianickiej, obecnie Sanockiej – nr 20, 22 i 24). Mieszkania w blokach przy ul. Bednarskiej 24 i 26 były na ogół większe i bardziej komfortowe od tych w blokach w kwartale „robotniczym”. 36 z nich składało się z trzech pokoi, kuchni, łazienki i spiżarni o łącznej powierzchni użytkowej 85 m². W niektórych była ponadto tzw. służbówka. Były wyposażone w piece węglowe, instalacje gazowe z piecykami firmy „Siemens”, toalety, podłogi wyłożone parkietem, drzwi i okna z mosiężnymi okuciami.

Pytanie: Dlaczego nie stworzono pełnej dokumentacji technicznej?
Odpowiedź: Z uwagi na ograniczone możliwości finansowe

Pytanie: Czy zrealizowano cały pierwotny projekt?
Odpowiedź: nie

Pytanie: Czym różniły się lokale w kwartale "urzędniczym" od tych w kwartale "robotniczym"?
Odpowiedź: były na ogół większe i bardziej komfortowe

Pytanie: Przy jakiej ulicy powstały budynki w kwartale "urzędniczym"?
Odpowiedź: Bednarskiej

Pytanie: Czy wszystkie lokale w wybudowanych blokach miały 3 pokoje i służbówkę?
Odpowiedź: nie
Osiedle ZUS w Łodzi

W 1973 roku, mimo protestu mieszkańców, na polecenie przewodniczącego Dzielnicowej Rady Narodowej Łódź-Górna, Bednarczyka, rozebrano siatkowe ogrodzenie wokół bloków osiedla ZUS. Według Adama Antczaka i Jarosława Warzechy delegacja lokatorów usłyszała wówczas, że sanacyjne bloki nie będą się odgradzać!. Podobnie wspominała to wydarzenie Anna Stall. Z kolei Sławomir Arabski ocenił w swych wspomnieniach, że usunięcie płotu było ogromną krzywdą dla osiedli. Zdaniem Antczaka i Warzechy likwidacja ogrodzenia bloków, zamieszkiwanych przez rodziny uchodzące za dobrze sytuowane, ułatwiła Andrzejowi Pietrzakowi i jego wspólniczce dokonanie 20 września 1976 roku napadu rabunkowego na mieszkanie małżeństwa lekarzy w bloku przy ul. Bednarskiej 24, podczas którego dokonał on zabójstwa dwóch kobiet .

Pytanie: Jakie działania zostały podjęte wbrew woli mieszkańców, z rozkazu Bednarczyka, w 1973?
Odpowiedź: rozebrano siatkowe ogrodzenie wokół bloków osiedla ZUS

Pytanie: Jak na temat sprawy rozebrania siatkowego ogrodzenia wypowiedział się Sławomir Arabski?
Odpowiedź: usunięcie płotu było ogromną krzywdą dla osiedli

Pytanie: Do jakich tragicznych wydarzeń miała przyczynić się decyzja o rozebraniu siatkowego ogrodzenia wokół bloków osiedla ZUS, według Antczaka i Warzechy?
Odpowiedź: ułatwiła Andrzejowi Pietrzakowi i jego wspólniczce dokonanie 20 września 1976 roku napadu rabunkowego na mieszkanie małżeństwa lekarzy w bloku przy ul. Bednarskiej 24, podczas którego dokonał on zabójstwa dwóch kobiet

Pytanie: Czy społeczność osiedla ZUS była pozytywnie nastawiona do likwidacji ogrodzenia?
Odpowiedź: nie
Bocian czarny

Przed nadejściem XX wieku bociany czarne zniknęły z terenu Belgii, do roku 2000 powróciły jednak na tereny Ardenów, Luksemburga i Burgundii. Populacja w Hiszpanii i Portugalii zdawała się rosnąć, w 2006 liczebność w tych krajach oszacowano na 405–483 par. Rzadko bociany czarne zapuszczają się na Wyspy Brytyjskie, gdzie przybywają w cieplejszych miesiącach, szczególnie wiosną, w większości do południowych i wschodnich rejonów wysp. W latach 70. XX w. rozpoczął się wzrost częstotliwości obserwacji, związany z przesuwaniem zasięgu terenów lęgowych na północ. Między 1946 a 1983 sześciokrotnie obserwowano bociany czarne w Szkocji, w tym na Szetlandach, Orkadach, w Highlands i Peebles (Scottish Borders). W zachodniej części zasięgu bociany czarne są nieliczne. Większe zagęszczenie odnotowano we wschodnim Kaukazie Południowym. Obserwowano bociany czarne w kilku miejscach w Iranie, niemniej niewiele wiadomo o ich zwyczajach w tym regionie. Gniazdowanie stwierdzono w okolicach Aliabad w ostanie Fars, Parku Narodowym Khabr oraz w okolicy rzek Karun w ostanie Chuzestan, Qaranqu (ostan Azerbejdżan Wschodni) i Aliabad (ostan Chorasan-e Razawi). W 2005 uznano trend populacji w Iranie za spadkowy, ze względu na osuszanie mokradeł. Na wschód od Uralu zasięg występowania bocianów czarnych jest nieregularny, obejmując zadrzewione i górzyste tereny Syberii, których północną granicę wyznaczają równoleżniki 60–63°N. Na południe od Syberii gniazdują w Sinciang (północno-zachodnie Chiny), dalej od północnej Mongolii po regiony na południe od Ałtaju i od północno-wschodnich Chin po okolice Pekinu. Na Półwyspie Koreańskim pojawiają się nieczęsto, latem; ostatni lęg w tym regionie odbył się w 1966. Nie jest wiadome, czy ptaki obserwowane w północno-wschodniej części półwyspu gniazdowały tam. Podobnie nie wiadomo, czy ptaki pojawiające się latem w Afganistanie tam gniazdują.

Pytanie: Czy w Portugalii żyją bociany czarne?
Odpowiedź: tak

Pytanie: Na terenie jakiego kraju bociany czarne zniknęły przed nadejściem XX wieku?
Odpowiedź: Belgii

Pytanie: Czy bociany czarne są popularnymi ptakami na Wyspach Brytyjskich?
Odpowiedź: nie

Pytanie: W jakiej miejscowości na południe od Syberii gniazdują bociany czarne?
Odpowiedź: w Sinciang

Pytanie: W jakim kraju leży miejscowość Sinciang?
Odpowiedź: w Chinach
Hel (stacja kolejowa)

11 listopada 2010 Newag Nowy Sącz przekazał dwa dwuczłonowe SZT SA137, do końca roku zostały jeszcze przekazane 3 z 4 kupionych przez województwo pomorskie pojazdów trójczłonowych SA138, a czwarty z nich pojawił się na początku 2011. Pojazdy te zostały kupione ze środków Regionalnego Programu Operacyjnego dla województwa pomorskiego na lata 2007–2013 i przypisane zostały do obsługi połączeń Kościerzyna – Gdynia – Kościerzyna i Gdynia – Hel – Gdynia. Wyparły one stosowane dotychczas pojazdy wyprodukowane przez bydgoską Pesę.

Pytanie: Skąd pozyskano środki na zakup nowych SZT SA137?
Odpowiedź: Regionalnego Programu Operacyjnego dla województwa pomorskiego na lata 2007–2013

Pytanie: Na jakich trasach działały nowe SZT SA137?
Odpowiedź: Kościerzyna – Gdynia – Kościerzyna i Gdynia – Hel – Gdynia

Pytanie: W jakim mieście produkowano Pesę? 
Odpowiedź: w Bydgoszczy

Pytanie: W jakim województwie zakupiono trójczłonowe SA138 w 2011 roku?
Odpowiedź: pomorskim