mzasada/poquad_v2 huggingface dataset:
Historia Unii Europejskiej

Szczególnie szybki rozwój idei integracyjnej w Europie nastąpił w II poł. XX wieku, po zakończeniu II wojny światowej. Pojawiło się silne dążenie do utworzenia wspólnoty europejskiej, która pozwoliłaby odbudować Europę po katastrofalnych wydarzeniach drugiej wojny światowej i zapobiec wojnie w przyszłości. Po 1945 ludzie najbardziej potrzebowali nadziei, toteż idea jedności europejskiej miała większe niż kiedykolwiek szanse poparcia. Wszystkie kraje Europy miały świadomość swoich kłopotów i słabości. Odpowiedzią na te problemy mogła być tylko, i to praktycznie realizowana, idea jedności politycznej i gospodarczej. Skoro dość szybko okazało się, że kraje Europy Środkowowschodniej zostały przemocą wyłączone, przez ZSRR, z możliwości budowy demokracji i z uczestnictwa w ogólnoeuropejskiej integracji, skoncentrowano się na Europie Zachodniej.

Pytanie: Co miała być w stanie zrobić wspólnota europejska, której założenie zaczęto planować w drugiej połowie dwudziestego wieku?
Odpowiedź: odbudować Europę po katastrofalnych wydarzeniach drugiej wojny światowej i zapobiec wojnie w przyszłości

Pytanie: Dlaczego idea integracyjna w Europie miała po zakończeniu II wojny światowej szansę zdobyć większą niż kiedykolwiek akceptację ze strony społeczeństwa?
Odpowiedź: Po 1945 ludzie najbardziej potrzebowali nadziei

Pytanie: Dlaczego działania mające na celu zjednoczyć Europę skupione zostały na jej zachodnim obszarze?
Odpowiedź: dość szybko okazało się, że kraje Europy Środkowowschodniej zostały przemocą wyłączone, przez ZSRR, z możliwości budowy demokracji i z uczestnictwa w ogólnoeuropejskiej integracji

Pytanie: Koniec jakiego konfliktu rozwój idei jedności europejskiej?
Odpowiedź: II wojny światowej
Pesa 301Dd

Podczas modernizacji zastosowano czterosuwowy 12-cylindrowy silnik wysokoprężny MTU 4000 o mocy znamionowej 1500 kW (2040 KM), produkowany przez MTU Friedrichshafen. Pomimo mniejszej pojemności skokowej silnika i znacznie mniejszej masy, jego moc została obniżona do identycznej jak w silniku 2112SSF. Minimalne zmniejszenie mocy z 1500 kW na 1300 kW wiąże się z pozostawieniem oryginalnych silników trakcyjnych nie przystosowanych do większej mocy agregatu, a obecne masy pociągów ciągniętych przez te lokomotywy nie wymagają silniejszych pojazdów (większe na trasach niezelektryfikowanych są ciągnięte przez ST43 lub ST44). Zredukowanie mocy miało też na celu, podobnie jak obniżenie masy własnej pojazdu, zmniejszenie zużycia paliwa. Po modernizacji lokomotywa spełnia normy emisji spalin Euro 3.

Pytanie: Ile cylindrów liczył silnik zastosowany podczas modernizacji Pesa 301Dd?
Odpowiedź: 12

Pytanie: Kto wyprodukował silnik dodany po modernizacji do Pesa 301Dd?
Odpowiedź: MTU Friedrichshafen

Pytanie: Mimo jakich cech MTU 4000 jego moc udało się obniżyć do mocy 2112SSF?
Odpowiedź: mniejszej pojemności skokowej silnika i znacznie mniejszej masy

Pytanie: Z jakiego powodu zmniejszono moc nowego silnika do 1300 kW?
Odpowiedź: pozostawiono oryginalne silniki trakcyjne nie przystosowane do większej mocy agregatu

Pytanie: W jakim celu zredukowano moc nowego silnika do 1300 kW?
Odpowiedź: zmniejszenie zużycia paliwa
„Dom Kaźni” w Rypinie

W połowie września 1939 w Rypinie pojawił się Herman Kniefall – oficer SS, którego przysłano z Brodnicy z zadaniem zorganizowania struktur Selbstschutzu w powiecie rypińskim. Kniefall dobierając sobie do pomocy licznych miejscowych Niemców szybko zbudował silne i prężnie działające struktury Selbstschutzu. Wkrótce w szeregach „Samoobrony volksdeutschów” służyło już kilkuset mężczyzn z powiatu rypińskiego, z czego ok. 50 działało w samym Rypinie. Funkcję zastępcy i de facto prawej ręki Kniefalla pełnił 33-letni August Nikolai – przed wojną nauczyciel w szkole w Somsiorach (ożeniony z Polką). Spośród pozostałych członków Selbstschutzu miejscowej ludności najbardziej dali się we znaki: Heinrich Schlieske; Henryk Szramowski; bracia Edward, Johann i Richard Rotenbergowie (przed wojną Czerwińscy); Fryderyk i Henryk Gramze (ojciec i syn); Otto Bendlin; Edmund Gogolin; Albert Nickel oraz Ukrainiec Wasil Aleksiejew. Mirosław Krajewski podaje, że inspiratorem wielu antypolskich działań był duchowy przywódca rypińskich Niemców, pastor Waldemar Krusche, jednakże inne źródła wskazują, że po aresztowaniu i wywiezieniu przez władze polskie na początku września 1939 roku pastor nie powrócił już do Rypina.

Pytanie: W którym roku Herman Kniefall trafił do Rypina?
Odpowiedź: 1939

Pytanie: Jakie zadanie miał Herman Kniefall po pojawieniu się w Rypinie?
Odpowiedź: zorganizowanie struktur Selbstschutzu

Pytanie: Kto wspierał Kniefalla w jego zadaniu?
Odpowiedź: miejscowi Niemcy

Pytanie: Czy August Nikolai był następcą Kniefalla?
Odpowiedź: nie
M1 Abrams

Na początku XXI wieku rozpoczęto zakrojoną na szeroką skalę modernizację. M1A2, wszystkie M1IP, duża część M1 oraz 400 najstarszych M1A1 przebudowano do najnowszego standardu M1A2SEP (System Enhancement Program), modernizacja zawiera w sobie unowocześnienie opancerzenia do III generacji pancerza wielowarstwowego zawierającego płyty ze stopu zubożonego uranu, warstwami grafitu, materiałów ceramicznych, metali innych niż stal (tytan) itp., montaż systemów obserwacji termowizyjnej FLIR II generacji, montaż systemu klimatyzacji VCSU, dodatkowej jednostki zasilającej umieszczonej pod pancerzem UAAPU (Under Armor Auxiliary Power Unit), instalacji nowego cyfrowego systemu kierowania ogniem, wymiany systemu IVIS na FBCB2 (Force XXI Battle Command Brigade and Below) i innych ulepszeń. Pozostałe M1A1 były modernizowane do standardu M1A1AIM v.1 (Abrams Integrated Management version 1), w którym to wymieniano wszelkie zużyte części na nowe, a obecnie modernizowane są do standardu M1A1AIM v.2 oznaczonego także jako M1A1SA (Situational Awereness), gdzie zmodernizowano opancerzenie, system kierowania ogniem, system obserwacji termowizyjnej, dodano system FBCB2 oraz zmodernizowano elektronikę do poziomu M1A2SEP. Piechota morska modernizuje swoje M1A1 do standardu M1A1FEP (Firepower Enhancement Program) będącego odpowiednikiem armijnego M1A1AIM v.2/SA.

Pytanie: Jaki typ opancerzenia posiada M1A2SEP?
Odpowiedź: III generacji pancerza wielowarstwowego

Pytanie: Z jakich materiałów jest zrobiony pancerz do M1A2SEP?
Odpowiedź: ze stopu zubożonego uranu, warstwami grafitu, materiałów ceramicznych, metali innych niż stal (tytan) itp

Pytanie: Czy czołgi M1A1AIM v.1 są obecnie modernizowane?
Odpowiedź: tak

Pytanie: Czy czołgi M1A1SA to te same czołgi co M1A1AIM v.2?
Odpowiedź: tak
Claude E. Shannon

Shannon zafascynowany był maszynami liczącymi i urządzeniami, określanymi obecnie mianem gadżetów – zaprojektował np. pianino odtwarzające w kolejności losowej zaprogramowane uprzednio utwory muzyczne, czy samouczącą się „mysz” (znajdowała drogę przez labirynt, na którego końcu Shannon kładł kawałek sera). Pracował także nad sztuczną inteligencją, rozwijając koncepcje maszyn Turinga, czego efektem było m.in. stworzenie w 1956 r. komputera szachowego MANIAC 1. Zafascynowany algebrą Boole’a starał się znaleźć jej zastosowanie w programowaniu przełączników obwodów elektrycznych. W swojej pracy magisterskiej, napisanej w 1938 r., sformułował pomysł zastosowania bramek logicznych realizujących operacje zgodnie z algebrą Boole’a z zastosowaniem przekaźników. Zastosowanie systemu dwójkowego pozwoliło na znaczące zoptymalizowanie budowy komputerów w okresie powojennym.

Pytanie: Jaki rodzaj aparatury fascynował tego naukowca?
Odpowiedź: maszyny liczące i urządzenia, określane obecnie mianem gadżetów

Pytanie: Jaką niestandardową funkcjonalność posiadało zaprojektowane przez niego pianino?
Odpowiedź: odtwarzało w kolejności losowej zaprogramowane uprzednio utwory muzyczne

Pytanie: Jakie urządzenie zaprojektował, czerpiąc inspirację z pomysłów Turinga?
Odpowiedź: komputer szachowy MANIAC 1

Pytanie: W jakiej dziedzinie próbował korzystać z algebry Boole’a?
Odpowiedź: programowaniu przełączników obwodów elektrycznych

Pytanie: Czy jego pomysły związane z algebrą Boole’a przyczyniły się do optymalizacji budowy komputerów?
Odpowiedź: tak
Andriej Drukart

Do służby cywilnej powrócił 26 września 1854 roku, tym razem w kancelarii kijowskiego generał-gubernatora. Od 31 października był tam sekretarzem działu sądowego, zaś po czterech latach służby (31 grudnia 1858 roku) awansował na urzędnika do specjalnych poleceń do spraw szczególnej wagi. W trakcie służby otrzymywał również kolejne podwyższenia rangi cywilnej, wynikające z wysługi lat: sekretarza gubernialnego (XII ranga cywilna) 1 lipca 1851 roku, sekretarza kolegialnego (X) 5 lipca 1855 roku, radcy tytularnego (IX) 29 czerwca 1857 roku, asesora kolegialnego (VIII) 30 listopada 1860 roku i radcy nadwornego (VII) 10 maja 1855 roku.

Pytanie: Gdzie służył Drukart po powrocie z wojska?
Odpowiedź: w kancelarii kijowskiego generał-gubernatora

Pytanie: Kiedy Drukata awansowano do pełnienia urzędu specjalnych poleceń do spraw szczególnej wagi?
Odpowiedź: 31 grudnia 1858 roku

Pytanie: Którą rangę zajmował tytuł radcy tytularnego w korpusie służby cywilnej?
Odpowiedź: IX
Beniamin (Kazanski)

Tymczasowym zastępcą metropolity został biskup jamburski Aleksy, wikariusz eparchii petersburskiej. Według wspomnień jego bliskiej współpracownicy A. Wołkowej otrzymał on od władz polecenie odwołania listu pasterskiego z 28 maja. W razie odmowy metropolita Beniamin miał być rozstrzelany. Biskup zgodził się i w nowym liście z 4 czerwca 1922 zadeklarował, że treść listu Beniamina wynikała z jego niedoinformowania w sprawie Żywej Cerkwi oraz stwierdził, że Wwiedeński i jego zwolennicy pozostają w więzi z Rosyjską Cerkwią Prawosławną:

Pytanie: Kto zastąpił Beniamina, kiedy ten przestał pełnić funkcję metropolity piotrogrodzkiego?
Odpowiedź: biskup jamburski Aleksy

Pytanie: Jakie konsekwencje miały spotkać go, gdyby odmówił odwołania listu pasterskiego?
Odpowiedź: miał być rozstrzelany

Pytanie: Co miało wpływ na treść listu pasterskiego z 28 maja, według listu opublikowanego przez wikariusza eparchii petersburskiej?
Odpowiedź: niedoinformowanie Beniamina w sprawie Żywej Cerkwi

Pytanie: Jaką funkcję pełnił Aleksy zanim przejął obowiązki Beniamina?
Odpowiedź: wikariusza eparchii petersburskiej
Call of Duty: Modern Warfare 2

Pierwszy zwiastun reklamowy potwierdzał, że tytuł gry został oficjalnie (i początkowo) skrócony z Call of Duty: Modern Warfare 2 do Modern Warfare 2. Activision potwierdził jednak później, że opakowanie standardowej edycji Modern Warfare 2 będzie zawierało logo Call of Duty, aby uwidocznić powiązanie gry z serią Call of Duty. Pojawiły się spekulacje twierdzące, że na tę decyzję miały wpływ badania, które potwierdzały, że świadomość marki byłaby zauważalnie niższa bez logo Call of Duty. Jednakże twórcy dalej wolą nazywać grę po prostu Modern Warfare 2, gdyż uważają ją za nową własność intelektualną.

Pytanie: Do jakiego fragmentu planowano skrócić nazwę gry z serii Call of Duty?
Odpowiedź: Modern Warfare 2

Pytanie: Co było ostateczną oznaką podjęcia decyzji o skróceniu nazwy gry?
Odpowiedź: Pierwszy zwiastun reklamowy

Pytanie: W jaki sposób Modern Warfare 2 miało nawiązywać wizualnie do serii Call of Duty?
Odpowiedź: opakowanie standardowej edycji Modern Warfare 2 będzie zawierało logo Call of Duty

Pytanie: Czego obawiało się Activision w przypadku rezygnacji z powiązania z Call of Duty?
Odpowiedź: świadomość marki byłaby zauważalnie niższa
El Clásico

Podczas rządów gen. Miguela Primo de Rivery, a zwłaszcza Francisco Franco, tłumiono dążenia Katalończyków do niepodległości. Nadawanie katalońskich imion i używanie katalońskiego języka było zakazane. Z czasem El Clásico zaczęło być postrzegane jako rywalizacja reprezentującej katalońskie dążenia niepodległościowe (patrz motto més que un club) Barcelony oraz związanego z hiszpańskim centralizmem Realu. Podczas hiszpańskiej wojny domowej prezydent Barcelony, Josep Sunyol, zginął z rąk zwolenników Franco.

Pytanie: Jak zginął Sunyol?
Odpowiedź: z rąk zwolenników Franco

Pytanie: Kim był Josep Sunyol?
Odpowiedź: prezydentem Barcelony

Pytanie: Czy ludność mogła swobodnie rozmawiać w języku katalońskim?
Odpowiedź: nie

Pytanie: Jaki generał tłumił niepodległość Katalończyków?
Odpowiedź: Miguel Primo de Rivera
Rainha Dona Amélia (1899)

Portugalia przystąpiła do I wojny światowej w 1916 roku. Do tego czasu okręty wojenne nadzorowały przestrzeganie jej neutralności. Taką właśnie funkcję pełniła „República” w ramach dywizjonu treningowego morskiej obrony. O godzinie 7:00 3 sierpnia 1915 roku jednostka w trakcie patrolu weszła na mieliznę, w okolicy plaży Consolação na południe od Peniche. Na pomoc krążownikowi pośpieszył holownik „Bérrio” i jednostka ratownicza „Walkirian”. Jednostki dotarły na miejsce po sześciu godzinach, jednak próby przeholowania „Repúbliki” na głębszą wodę zakończyły się porażką – w powodu zbliżającego się sztormu zakończono akcję ratunkową. Okręt został skreślony ze stanu marynarki wojennej 20 sierpnia. W połowie października rada wojenna orzekła, że dowódca jednostki nie był odpowiedzialny za doprowadzenie do katastrofy.

Pytanie: Jakie okręty pomogły krążownikowi „República”, kiedy utknął na mieliźnie?
Odpowiedź: holownik „Bérrio” i jednostka ratownicza „Walkirian”

Pytanie: Dlaczego próby wciągnięcia krążownika „República” z mielizny zostały przerwane?
Odpowiedź: z powodu zbliżającego się sztormu

Pytanie: Czy dowódcę krążownika „República” skazano za osadzenie tego okrętu na mieliźnie?
Odpowiedź: nie

Pytanie: Jakie było zadanie krążownika „República”, zanim Portugalia przystąpiła do pierwszej wojny światowej?
Odpowiedź: nadzorowanie przestrzegania jej neutralności
X-Men: Pierwsza klasa

MacTaggert spotyka się w siedzibie CIA z Xavierem i Raven, aby uzyskać informacje o mutantach. Tam przekonuje swojego szefa McCone’a, że mutanci istnieją, a Shaw jest zagrożeniem. Mutanci zostają zaproszeni do tajnego obiektu „Division X”. MacTaggert i Xavier odnajdują Shawa w momencie, gdy Lehnsherr atakuje go na jachcie. Xavier ratuje Lehnsherra przed utonięciem, a Shaw ucieka w łodzi podwodnej. Xavier zaprowadza Lehnsherra do Division X, gdzie spotykają młodego naukowca Hanka McCoya, mutanta z chwytnymi stopami, który uważa, że DNA Raven może stanowić „lekarstwo” na ich wygląd. Xavier używa urządzenia Cerebro, stworzonego przez McCoya do lokalizacji mutantów, aby odnaleźć rekrutów potrzebnych do pokonania Shawa. Xavier i Lehnsherr rekrutują striptizerkę Angel Salvadore, taksówkarza Armando Muñoza, więźnia wojskowego Alexa Summersa i zarozumiałego włóczęgę Seana Cassidy’ego.

Pytanie: Z kim umówił się MacTaggert w siedzibie amerykańskiego wywiadu?
Odpowiedź: z Xavierem i Raven

Pytanie: Kto ocalił Lehnsherra?
Odpowiedź: Xavier

Pytanie: Jakim środkiem transportu uciekł Shaw podczas ataku Lehnsherra?
Odpowiedź: Łodzią podwodną

Pytanie: Kim z zawodu był Armando Muñoz?
Odpowiedź: Taksówkarzem
III Batalion OW PPS im. Stefana Okrzei

2 sierpnia, oddział batalionu w składzie 60 żołnierzy oraz pluton AL broniły barykady na ul. Wolskiej i Młynarskiej, przed natarciem niemieckich czołgów. Sytuację uratowało przeciwuderzenie oddziałów z batalionu „Czata” i batalionu „Pięść”. Niemcy rozbili prowizoryczną barykadę przy ul. Młynarskiej, ale ogień z Młyna Michlera i okolicznych domów (AL, OW PPS, pluton 300) zmusił Niemców do odwrotu. W wyniku walk zginęło ok. 30 Niemców. Około godz. 16.00 nastąpiło przeciwuderzenie oddziałów III rejonu i zgrupowania Radosław, w rejonie ul. Górczewskiej. W natarciu brali udział żołnierze Batalionu Czata i batalionu OW PPS pod dowództwem por. Henryka Sawickiego „Rafała”. W batalionie Czata zginęło 6 żołnierzy, zaś 18 było rannych. W oddziałach batalionu OW PPS było 4 zabitych i 11 rannych. Pomimo strat, Niemcy zostali zmuszeni do odwrotu. Obrońcy barykady uzyskali dzięki temu starciu dodatkowe uzbrojenie porzucone przez wroga. Tego samego dnia oddziały batalionu zdobyły na ulicy Kalinki granatnik oraz kilka karabinów. Według innej wersji broń tę zdobyto w nocy z 1 na 2 sierpnia we wspólnym ataku OW PPS i AL na zajezdnię tramwajową.

Pytanie: Jakiemu uzbrojeniu stawiali się żołnierze Armii Ludowej na ulicy Wolskiej 2 sierpnia?
Odpowiedź: Czołgami

Pytanie: Co ocaliło barykadę na ul. Wolskiej i Młynarskiej?
Odpowiedź: przeciwuderzenie oddziałów z batalionu „Czata” i batalionu „Pięść”

Pytanie: Ilu Niemców poległo w próbie zdobycia barykady na ul. Wolskiej i Młynarskiej?
Odpowiedź: 30

Pytanie: Kto dowodził OW PPS w ataku przy ul. Górczewskiej?
Odpowiedź: Henryk Sawicki
Port morski Szczecin

Funkcję głównego dworca towarowego do obsługi kolejowej szczecińskiego portu pełni stacja Szczecin Port Centralny. Do stacji jest doprowadzona linia kolejowa nr 273, biegnąca z Wrocławia przez Zieloną Górę i Kostrzyn nad Odrą. Szczecin Port Centralny jest częścią rozbudowanego szczecińskiego węzła kolejowego.
Dostęp do transportu kolejowego ma większa część południowej części portu. Linie kolejowe są doprowadzone do większości nabrzeży na Łasztowni, a także przy południowych nabrzeżach rzeki Parnicy, Basenu Górnośląskiego, Basenu Noteckiego, Basenu Warty, Basenu Górniczego i Basenu Kaszubskiego.

Pytanie: W jakim mieście rozpoczyna swój bieg linia numer 273?
Odpowiedź: Wrocławiu

Pytanie: Przez jakie miasta przebiega linia numer 273?
Odpowiedź: Zieloną Górę i Kostrzyn nad Odrą

Pytanie: Czy południowa część tego portu jest dobrze skomunikowana z koleją?
Odpowiedź: tak
Żubr europejski

W celu ratowania gatunku w roku 1923 z inicjatywy prof. Jana Sztolcmana założono Międzynarodowe Towarzystwo Ochrony Żubra. Pierwszym krokiem było ustalenie liczby żubrów czystej krwi, żyjących w niewoli. Naliczono ich zaledwie 54 na całym świecie, jednak nie wszystkie nadawały się do hodowli i ostatecznie do reprodukcji wybrano tylko 12 zwierząt. Dwa pierwsze żubry na wolności znalazły się jesienią 1929 roku w Puszczy Białowieskiej. W roku 1939 w puszczy było już 16 zwierząt, które szczęśliwie przetrwały II wojnę światową.

Pytanie: W którym roku Żubry zostały wypuszczone na wolność?
Odpowiedź: 1929

Pytanie: Ile Żubrów poddano rozpłodowi?
Odpowiedź: 12

Pytanie: Kto założył Międzynarodowe Towarzystwo Ochrony Żubra?
Odpowiedź: Jan Sztolcman

Pytanie: Czy do rozpłodu żubrów szukano dzikich osobnikow?
Odpowiedź: nie
Żarłacz brunatny

Żarłacz brunatny poluje głównie na żyjące przy dnie małe ryby, mięczaki i skorupiaki. Żywi się najczęściej rybami kostnoszkieletowymi, rybami węgorzokształtnymi, drętwokształtnymi, rajokształtnymi i koleniowatymi (Squalus acanthias), żarłaczowatymi (Rhizoprionodon terraenovae), młotowatymi (Sphyrna tiburo), ośmiornicami, kałamarnicami, małżami, krewetkami i krabami (z rodzajów Callinectes, Cancer i Ovalipes). Rekin ten pożywia się przez cały dzień, lecz w nocy staje się bardziej aktywny. Wysoki procent wyłowionych osobników miało pełne żołądki i duże zdrowe wątroby. Na tej podstawie uważa się, że gatunek ten posiada bardzo wydajną strategię pokarmową, pobierając pożywienie dużo regularniej, niż ma to miejsce u innych przedstawicieli Carcharhinus. Młode żarłacze padają niekiedy ofiarą większych rekinów, głównie żarłacza tępogłowego i żarłacza tygrysiego. Zwierzę to – poza krwią – przyciągają dźwięki o niskiej częstotliwości, wydawane przez zagrożoną lub ranną ofiarę, które odbiera za pomocą specjalnych receptorów umieszczonych na spodzie pyska. Atak przebiega błyskawicznie. Z uwagi na małe rozmiary swoich ofiar żarłacz brunatny najczęściej połyka ofiarę w całości. Młode osobniki żywią się głównie krewetkami (Lysiosquilla scabricauda), krabami (Callinectes sapidus) i mięczakami.

Pytanie: Czy w ciągu dnia żarłacz brunatny ma przerwy w jedzeniu?
Odpowiedź: nie

Pytanie: Czy żarłacz brunatny wykazuje największe pobudzenie w ciągu dnia?
Odpowiedź: nie

Pytanie: Co najczęściej zjada żarłacz brunatny?
Odpowiedź: ryby kostnoszkieletowe, ryby węgorzokształtne, drętwokształtne, rajokształtne i koleniowate, żarłaczowate, młotowate, ośmiornice, kałamarnice, małże, krewetki i kraby

Pytanie: Jakie rekiny polują na młode żarłacze brunatne?
Odpowiedź: żarłacz tępogłowy i żarłacz tygrysi
Szarytka morska

Znaczenie gatunku dla współczesnej gospodarki człowieka jest niewielkie. Przez wieki fokowate były jednak dla człowieka cennym źródłem oleju, skór i mięsa. Na Martha’s Vineyard, wyspie położonej na Atlantyku, u wybrzeży amerykańskiego stanu Massachusetts archeolodzy odkryli kości szarytki morskiej schwytanej przez Indian 4000–6500 lat temu. Na Bałtyku polowano na szarytki już ponad 10 000 lat temu. Motorem do prowadzenia masowych polowań były konflikty między człowiekiem a szarytkami i innymi fokowatymi na tle pozyskiwanych ryb. Zwierzęta niszczyły pławnice i sieci do połowu ryb. Prowadzono więc masowe polowania na te zwierzęta. Największym zagrożeniem dla szarytek bałtyckich jest człowiek. Na szarytki morskie polowano na większości zasięgu jej występowania aż do połowy XX wieku.

Pytanie: Jakie materiały pozyskiwał z tych zwierząt człowiek?
Odpowiedź: olej skóry i mięso

Pytanie: Gdzie polowano na te zwierzęta ponad dziesięć tysięcy lat temu?
Odpowiedź: Na Bałtyku

Pytanie: Jakie szkody wyrządzały rybakom szarytki?
Odpowiedź: niszczyły pławnice i sieci do połowu ryb

Pytanie: Co doprowadziło do licznych polowań na te zwierzęta?
Odpowiedź: konflikty między człowiekiem a szarytkami i innymi fokowatymi na tle pozyskiwanych ryb
Jan Heweliusz

Heweliusz był zamożny, ale jego działalność naukową wspierali również koronowani mecenasowie. W 1659 Ludwika Maria Gonzaga i Jan Kazimierz zwiedzali obserwatorium Heweliusza, a król wstępnie go nobilitował (czego nie zaakceptował później Sejm) i obdarzył przywilejem na druk dzieł. Drukarnia Heweliusza działała do pożaru w roku 1679. Finansowa pomoc przyszła z Francji: Heweliusz otrzymał od Ludwika XIV roczną pensję wynoszącą 1200 franków, a pobierał ją od 1664 roku przez osiem lat. W dowód wdzięczności dedykował Ludwikowi IV dwa swoje dzieła. Jan III Sobieski jeszcze zanim został królem jako marszałek wielki koronny poznał Heweliusza. W 1668 roku Sobieski gościł w jego obserwatorium i zamówił u astronoma zestaw instrumentów obserwacyjnych: globus niebieski i ziemski, mikroskop, dwie lunety oraz polemoskop, które Heweliusz dla niego osobiście wykonał. W 1676 roku Heweliusz wysłał z okazji elekcji króla wyhodowane przez siebie cytryny. W czasie pobytu w Gdańsku w 1677 roku, już jako król, Sobieski przyznał astronomowi roczną pensję 1000 florenów oraz inne przywileje. Po pożarze domów i obserwatorium w 1679 Jan III wsparł go dodatkowymi funduszami (Ludwik XIV również nadesłał uczonemu 2000 talarów). Ostatnie swoje dzieła Heweliusz dedykował królowi Sobieskiemu m.in. atlas nieba „Firmamentum Sobiescianum”.

Pytanie: Kto wspierał Heweliusza w jego aktywności badawczej?
Odpowiedź: koronowani mecenasowie

Pytanie: Czy Heweliusz został nobilitowany przez Polskie władze?
Odpowiedź: nie

Pytanie: Ile wynosiła pomoc finansowa od króla Francji dla Heweliusza?
Odpowiedź: 1200 franków

Pytanie: Co zamówił u Heweliusza Jan Sobieski?
Odpowiedź: globus niebieski i ziemski, mikroskop, dwie lunety oraz polemoskop
Douglas SBD Dauntless

W początkowym okresie wojny, w którym połowę pokładowych maszyn bojowych US Navy stanowiły Dauntlessy, SBD-3 dźwigały większość ciężaru operacji bojowych. SBD-3 były trzonem amerykańskich operacji na Morzu Koralowym, pod Midway i na wschodnich Wyspach Salomona. Na atlantyckim teatrze wojennym natomiast SBD-3 wzięły udział w operacji Torch. Wprawdzie podczas tej ostatniej operacji niektóre z samolotów SBD operujących z lotniskowca USS „Ranger” (CV-4) napędzane były czterołopatowym śmigłem zamiast trójłopatowego, jednak rejestr pokładowy tego okrętu nie pozostawia wątpliwości, że wszystkie Dauntlessy podczas tej operacji były maszynami w wersji SBD-3, co potwierdzają ich numery BuNo.

Pytanie: Jakie samoloty były podstawowym uzbrojeniem US Navy w początkach wojny?
Odpowiedź: Dauntlessy, SBD-3

Pytanie: Czy SBD-3 były wykorzystywane w bitwie o Midway?
Odpowiedź: tak

Pytanie: Gdzie SBD-3 było wykorzystywane w ramach frontu zachodniego?
Odpowiedź: w operacji Torch

Pytanie: Czy SBD-3 zostały zmodyfikowane na USS "Ranger"?
Odpowiedź: tak

Pytanie: Jakie oznaczenie potwierdza dany rodzaj maszyny?
Odpowiedź: numery BuNo