mzasada/poquad_v2 huggingface dataset:
Wigilia św. Jana

W przypadającą na 23–24 czerwca wigilię św. Jana, przeprowadzano tzw. obrzęd święcenia wody. W liturgii kościelnej zastosowanie miały również sekwencje i hymny świętojańskie, które przywędrowały do Polski z Zachodu. W kościołach chrześcijańskich jest to również okres przede wszystkim święcenia ziół leczniczych. Z ziół obowiązkowo święcone są dziurawiec, macierzanka oraz kwiaty ogrodowe. Dziurawiec używany w ludowej medycynie i magicznych praktykach, nosił podwójną nazwę: ziela guślarskiego lub świętojańskiego. W chorobie miała także pomagać paproć trzymana w izbie. W krajach bałtyckich i skandynawskich święto Jana Chrzciciela nazywa się również „dniem lub wieczorem ziół”.

Pytanie: Kiedy odbywa się wigilia św. Jana?
Odpowiedź: 23–24 czerwca

Pytanie: Jakie wydarzenie odbywało się podczas wigilii?
Odpowiedź: obrzęd święcenia wody

Pytanie: Skąd przybyła tradycja hymnów świętojańskich?
Odpowiedź: z Zachodu

Pytanie: Jak inaczej określa się dziurawca?
Odpowiedź: ziele guślarskie lub świętojańskie
Grażyna Błęcka-Kolska

Popularność przyniosła jej rola Katarzyny Solskiej w komediach filmowych: Kogel-mogel (1988) i Galimatias, czyli kogel-mogel II (1989) Romana Załuskiego. W 2019 roku nastąpiła kontynuacja filmu Miszmasz, czyli kogel-mogel 3. Występowała w Teatrze Telewizji (m.in. w sztuce Wyrok na Franciszka Kłosa Andrzeja Wajdy). W 1994 za rolę w Cudownym miejscu zdobyła nagrodę na Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni. Za rolę w Jasminum odebrała Złotą Podkowę na festiwalu Wakacyjne Kadry w 2006. W 2018 na Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni otrzymała nagrodę dla najlepszej aktorki.

Pytanie: Kreacja jakiej postaci spowodowała, że aktorka stała się rozpoznawalna?
Odpowiedź: Katarzyny Solskiej

Pytanie: Na jakim wydarzeniu aktorka została wyróżniona w 1994 roku?
Odpowiedź: na Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych
USS Enterprise (CV-6)

Gdy pierwsze wiadomości zaczęły docierać na „Enterprise”, adm. Halsey był przekonany że to artyleria przeciwlotnicza Hawajów omyłkowo ostrzeliwuje jego samoloty. Gdy jednak doświadczony pilot, zastępca dowódcy eskadry Scouting Six, Lt. Earl Gallaher zameldował przez radio że trwa atak japońskich samolotów na Pearl Harbor, na okręcie ogłoszono natychmiast alarm bojowy, a z rozkazu Halseya, na maszt USS „Enterprise” po raz pierwszy podczas tej wojny wciągnięto proporzec bojowy US Navy. Wkrótce informacje pilotów CV-6 zostały potwierdzone dwoma oficjalnymi ostrzeżeniami dowództwa w Pearl Harbor o japońskim rajdzie, z których ostatni został odebrany na „Enterprise” o godzinie 8:23. Wkrótce tez po raz pierwszy w tej wojnie, z pokładu wystartowały pierwsze maszyny CAP (Combat Air Patrol) – cztery samoloty myśliwskie F4F Wildcat, których zadaniem było zapewnienie zespołowi okrętów, w tym przede wszystkim „Enterprise”, obrony bezpośredniej przed atakiem.

Pytanie: Jaka artyleria miałaby omyłkowo ostrzeliwać samoloty adm. Halseya?
Odpowiedź: przeciwlotnicza Hawajów

Pytanie: Jakie samoloty zaatakowały Pearl Harbor?
Odpowiedź: japońskie

Pytanie: W jaki sposób pilot powiadomił o ataku japońskich samolotów? 
Odpowiedź: przez radio

Pytanie: Jakie zadanie miały samoloty myśliwskie F4F Wildcat?
Odpowiedź: zapewnienie zespołowi okrętów, w tym przede wszystkim „Enterprise”, obrony bezpośredniej przed atakiem

Pytanie: Ile samolotów myśliwskich F4F Wildcat pomagało w walce?
Odpowiedź: cztery
USS Enterprise (CV-6)

28 maja 1942 roku „Enterprise” wypłynął w morze jako okręt flagowy kontradmirała Raymonda Spruance'a w składzie zespołu operacyjnego TF 16, w celu przeciwdziałania japońskiej flocie, zamierzającej uderzyć na wyspę Midway. Oprócz niego, w skład TF 16 wchodził lotniskowiec „Hornet”, 6 krążowników i 10 niszczycieli. W celu wsparcia zespołu, wysłano także drugi zespół TF 17 z lotniskowcem USS „Yorktown”. 4 czerwca 1942 roku doszło do powietrzno-morskiej bitwy pod Midway, w wyniku której samoloty z amerykańskich lotniskowców doprowadziły do zniszczenia wszystkich 4 japońskich lotniskowców, biorących udział w bitwie. Bezpośrednio bombowce nurkujące z „Enterprise” zbombardowały lotniskowce „Kaga” i „Akagi”, brały też udział w ataku na lotniskowiec „Hiryū”, aczkolwiek nie uzyskały na nim trafień. Bitwa ta była zwrotnym punktem w walkach na Pacyfiku, po którym Japonia straciła inicjatywę i dużą część wyszkolonych pilotów lotnictwa morskiego. „Enterprise” nie odniósł uszkodzeń, chociaż utracił sporą część samolotów pokładowych; między innymi zniszczeniu uległ prawie cały dywizjon samolotów torpedowych VT-6 (11 z 14 samolotów), jako jeden z pierwszych atakujący japońskie okręty. W bitwie zaś zatonął jego bliźniaczy okręt „Yorktown”. Następnego dnia samoloty „Enterprise” uszkodziły japoński krążownik „Mikuma”, który następnie zatonął.

Pytanie: Z jakiego powodu lotniskowiec ten wypłynął na morze pod koniec maja 1942 roku?
Odpowiedź: w celu przeciwdziałania japońskiej flocie, zamierzającej uderzyć na wyspę Midway

Pytanie: Jakie inne okręty, poza „Enterprise”, były częścią zespołu operacyjnego TF 16?
Odpowiedź: lotniskowiec „Hornet”, 6 krążowników i 10 niszczycieli

Pytanie: Jakie oddziały wysłano na morze, aby wspomóc TF 16?
Odpowiedź: drugi zespół TF 17 z lotniskowcem USS „Yorktown”

Pytanie: Jakie japońskie okręty zostały skutecznie zbombardowane przez bombowce startujące z „Enterprise”?
Odpowiedź: lotniskowce „Kaga” i „Akagi”
Felicjan Sławoj Składkowski

4 czerwca 1936 Składkowski wygłosił przemówienie w Sejmie, podczas którego wskazał na założenia polityki swojego rządu. Szczególnie mocno nawiązał do postaci Śmigłego-Rydza, jako kontynuatora działań Piłsudskiego. Jak stwierdził, objął stanowisko szefa rządu z rozkazu prezydenta i generalnego inspektora. Składkowski podkreślał, że pomimo śmierci Piłsudskiego, nadal posiadamy wodza, który sprawuje czujny nadzór nad duszą narodu. Jak twierdził, wodzowi temu powinno się oddać wszystkie siły aż po ostatnią kroplę krwi. Opisał także konieczność utworzenia ośrodka jednolicie kierowanej woli oraz polepszenia sytuacji gospodarczej kraju i nastrojów społecznych. Według premiera, rząd miał współpracować z wszystkimi, którzy chcą budować silną Polskę, ale nie pójdzie ani w prawo, ani w lewo. Zapowiedział także wsadzanie komunistów do więzień, przy jednoczesnej walce z biedą i bezrobociem. Składkowski ironicznie wezwał także do powrotu do kraju emigrantów „brzeskich”, wskazując, że czeka na nich polski wymiar sprawiedliwości.

Pytanie: O jakiej postaci wspomniał w swojej przemowie z 4 czerwca 1936 roku?
Odpowiedź: Śmigłego-Rydza

Pytanie: Jakie plany miał wobec komunistów?
Odpowiedź: Zapowiedział także wsadzanie komunistów do więzień

Pytanie: Do jakiej grupy ironicznie odniósł się w swoim przemówieniu?
Odpowiedź: emigrantów „brzeskich”

Pytanie: O powstaniu jakiego ośrodka wspomniał w swoim przemówieniu?
Odpowiedź: ośrodka jednolicie kierowanej woli

Pytanie: Czy w swoim przemówieniu odwołał się do Piłsudskiego?
Odpowiedź: tak
Felicjan Sławoj Składkowski

Składkowski pełnił urząd ministra spraw wewnętrznych w trzech gabinetach – Józefa Piłsudskiego, Kazimierza Bartla i Kazimierza Świtalskiego. Był to okres zaostrzania się konfliktu pomiędzy obozem sanacyjnym a parlamentem, a także pogłębiającego się kryzysu gospodarczego. Z tego względu rola ministra spraw wewnętrznych zyskiwała na znaczeniu. Sam Składkowski, pomimo faktu, że nie należał do najbliższych współpracowników Piłsudskiego, pozostawał w ciągłym kontakcie z elitą obozu piłsudczykowskiego. Nie podejmował jednak decyzji o charakterze politycznym, będąc raczej sprawnym administratorem i energicznym wykonawcą decyzji sanacyjnego kierownictwa. W trakcie urlopów premiera Bartla i Świtalskiego pełnił jednak obowiązki szefa rządu. 27 marca 1928, podczas pierwszego posiedzenia Sejmu, podczas odczytywania prezydenckiego wystąpienia przez marszałka Piłsudskiego, posłowie komunistyczni zakłócili uroczystość, wznosząc antyrządowe okrzyki. Felicjan Sławoj Składkowski osobiście wprowadził na salę sejmową policję, która wyprowadziła komunistów, a także część posłów socjalistycznych i chłopskich. Trafili oni na posterunek policji, ale później wrócili do budynku i kontynuowali obrady. Składkowski wyjaśniał potem, że w chwili odczytywania orędzia Sejm nie był jeszcze otwarty, władze nie były wybrane i nie mogły użyć straży marszałkowskiej, posłowie zaś nie byli jeszcze zaprzysiężeni i nie posiadali immunitetów. Jak twierdził, powaga państwa polskiego wymagała tak stanowczego działania.

Pytanie: W czyich gabinetach zasiadał on na stanowisku ministra spraw wewnętrznych?
Odpowiedź: Józefa Piłsudskiego, Kazimierza Bartla i Kazimierza Świtalskiego

Pytanie: Dlaczego w tamtym czasie rola ministra spraw wewnętrznych stała się bardziej istotna?
Odpowiedź: Był to okres zaostrzania się konfliktu pomiędzy obozem sanacyjnym a parlamentem, a także pogłębiającego się kryzysu gospodarczego

Pytanie: W jakim okresie Składkowski przejął obowiązki szefa rządu?
Odpowiedź: W trakcie urlopów premiera Bartla i Świtalskiego

Pytanie: Jak Składkowski spacyfikował osoby zakłócające posiedzenie Sejmu?
Odpowiedź: wprowadził na salę sejmową policję, która wyprowadziła komunistów, a także część posłów socjalistycznych i chłopskich
Onoklea wrażliwa

Roślina uprawiana jest jako ozdobna. Zalecana jest do sadzenia w dużych płatach jako roślina okrywowa. Dekoracyjne są jej liście, zwłaszcza młode o czerwonawym zabarwieniu. Jako atrakcyjne opisywane jest także ich żółto-brązowe zabarwienie w okresie jesieni. Mimo wrażliwości liści na mróz jest ona w pełni mrozoodporna – może być z powodzeniem uprawiana w chłodnym klimacie (rośnie w strefach mrozoodporności od 4 do 10). Liście zarodnionośne bywają stosowane jako dodatek do bukietów suchych kwiatów (po wcześniejszym osypaniu zarodników, co następuje w krótkim czasie po przeniesieniu tych liści do ciepłego pomieszczenia). Może być wykorzystywana do umacniania brzegów wód i miejsc zabagnionych.

Pytanie: Jakie jest zastosowanie rośliny?
Odpowiedź: Może być wykorzystywana do umacniania brzegów wód i miejsc zabagnionych

Pytanie: Czy onoklea wrażliwa jest rośliną ozdobną?
Odpowiedź: tak

Pytanie: Czy onoklea wrażliwa jest mrozoodporna?
Odpowiedź: tak

Pytanie: Dodatkiem do czego są zwykle liście onoklei wrażliwej?
Odpowiedź: do bukietów suchych kwiatów
Piotr Ferster

Zaprzyjaźnił się z Piotrem Skrzyneckim. Od 1973 do stycznia 2010 był dyrektorem Piwnicy pod Baranami. W tym okresie był producentem wszystkich programów telewizyjnych dotyczących Piwnicy oraz organizował wszystkie zagraniczne trasy koncertowe zespołu. W 1996 wraz z Piotrem Skrzyneckim był współscenarzystą koncertu jubileuszowego z okazji 40-lecia Piwnicy pod Baranami. Po śmierci Skrzyneckiego w 1997 roku „przejął ster prowadzenia kabaretu”. Jego odejście z kabaretu w 2010 było pokłosiem konfliktu z częścią zespołu i środowiska Piwnicy.

Pytanie: Jak nazywał się przyjaciel managera?
Odpowiedź: Piotrem Skrzyneckim

Pytanie: Jakim lokalem zarządzał manager od 1973 roku?
Odpowiedź: Piwnicą pod Baranami

Pytanie: Do czego napisał scenariusz wraz ze Skrzyneckim?
Odpowiedź: koncertu jubileuszowego z okazji 40-lecia Piwnicy pod Baranami

Pytanie: W którym roku nastąpił zgon Skrzyneckiego?
Odpowiedź: w 1997

Pytanie: Dlaczego zdecydował się zrezygnować z kabaretu?
Odpowiedź: przez konflikt z częścią zespołu i środowiskiem Piwnicy
Mieczysław Wachowski

Po wygranych przez Lecha Wałęsę wyborach prezydenckich w 1990 został zatrudniony w Kancelarii Prezydenta RP jako podsekretarz stanu i szef gabinetu prezydenta. Cieszył się dużym zaufaniem prezydenta, który w krótkim czasie awansował go kolejno na sekretarza i ministra stanu. Jego nieformalne wpływy w Kancelarii Prezydenta były jedną z przyczyn konfliktu, który doprowadził do zerwania współpracy z Lechem Wałęsą przez część urzędników kancelarii (związanych głównie z Porozumieniem Centrum), m.in. braci Jarosława i Lecha Kaczyńskich.

Pytanie: Za kadencji jakiego prezydenta został podsekretarzem stanu?
Odpowiedź: Lecha Wałęsy

Pytanie: Czy był zaufanym współpracownikiem Lecha Wałęsy?
Odpowiedź: tak

Pytanie: Urzędnicy jakiej partii zrezygnowali z pracy w prezydenckiej kancelarii Lecha Wałęsy?
Odpowiedź: Porozumienia Centrum

Pytanie: Czy jego nieformalna pozycja w kancelarii była jedyną przyczyną konfliktu wśród urzędników?
Odpowiedź: nie

Pytanie: W którym roku Lech Wałęsa wygrał wybory prezydenckie?
Odpowiedź: 1990
Nowaki (1940)

3 grudnia 1942 roku „Nowaki” uczestniczył w misji transportu zaopatrzenia z wyspy Shortland na Guadalcanal (zrzucanego przy brzegu z niszczycieli w beczkach). 7 grudnia uczestniczył w ponownym rejsie zaopatrzeniowym, który jednak został przerwany z powodu ataku kutrów torpedowych. Na skutek następujących ataków lotnictwa, „Nowaki” został uszkodzony bliskimi wybuchami bomb i unieruchomiony (17 zabitych, zalana maszynownia), po czym został odholowany przez niszczyciel „Naganami” na Shortland, a następnie przez „Maikaze” do Truk (pod eskortą „Arashi”). Po prowizorycznych naprawach w Truk, w dniach 16-24 lutego 1943 roku „Nowaki” eskortował konwój przez Saipan do Yokosuka w Japonii, gdzie pozostał na remont.

Pytanie: Dlaczego rejs zaopatrzeniowy z 7 grudnia nie powiódł się?
Odpowiedź: z powodu ataku kutrów torpedowych

Pytanie: Co się z nim stało w wyniku ataków lotniczych?
Odpowiedź: został uszkodzony bliskimi wybuchami bomb i unieruchomiony

Pytanie: Jaka jego część została zalana w wyniku ataków z powietrza?
Odpowiedź: maszynownia

Pytanie: W jakim celu pozostał w Japonii w lutym 1943 roku?
Odpowiedź: na remont
Nowaki (1940)

W dniach 4-9 stycznia 1944 roku „Nowaki” powrócił na południowy obszar działań, eskortując krążownik „Atago” z Yokosuki do Truk. W dniach 24-25 stycznia brał udział w rejsie transportowym żołnierzy z Rabaulu na Lorengau (wyspa Manus). W pierwszej połowie lutego eskortował konwoje między Truk a Rabaulem. Podczas ewakuacji bazy Truk przed amerykańskim atakiem 17 lutego 1944 roku, eskortował z niszczycielem „Maikaze” krążownik szkolny „Katori” i krążownik pomocniczy (transportowiec) „Akagi Maru” w kierunku Yokosuki, lecz okręty grupy zostały zatopione przez amerykańskie lotnictwo i okręty nawodne na północ od Truk, a jedynie „Nowaki” zdołał ujść z maksymalną prędkością, mimo że został obramowany salwami pancerników USS „Iowa” i USS „New Jersey” z odległości ok. 30 km. W toku starcia atakował Amerykanów torpedami, lecz bezskutecznie.

Pytanie: Jaki statek był eskortowany przez Nowaki 4-9 stycznia 1944?
Odpowiedź: Atago

Pytanie: Do jakiej lokalizacji Nowaki dostarczał żołnierzy 24-25 stycznia?
Odpowiedź: Lorengau

Pytanie: Kiedy Amerykanie mieli zaatakować bazę Truck?
Odpowiedź: 17 lutego 1944
Viggo Mortensen

Początkowo występował na małym ekranie jako porucznik w LeBoeuf w miniserialu CBS Jerzy Waszyngton (George Washington, 1984) z Barrym Bostwickiem w roli tytułowej i jako Bragg w operze mydlanej NBC Search for Tomorrow (1985). Sceny filmowe z jego udziałem w dramacie Jonathana Demme’a Szybka zmiana (Swing Shift, 1984) i komedii romantycznej Woody’ego Allena Purpurowa róża z Kairu (The Purple Rose of Cairo, 1985) zostały ostatecznie wycięte. Na kinowym ekranie zadebiutował rolą farmera Mosesa Hochleitnera ze wspólnoty amiszów w dreszczowcu Petera Weira Świadek (Witness, 1985) z Harrisonem Fordem. Jednocześnie został obsadzony w roli żołnierza w przedstawieniu Williama Shakespeare’a Henryk V w Delacorte Theater w Central Park, ale zdecydował się odrzucić tę propozycję. W latach 1985-1986 w Indiana Repertory Theatre w Indianapolis grał Tybalta w tragedii szekspirowskiej Romeo i Julia. W 1987 otrzymał nagrodę Dramalogue Critics’ Award za rolę kapitana nazisty w spektaklu Bent o homoseksualnych więźniach obozów koncentracyjnych w Coast Playhouse w West Hollywood. W jednym z odcinków przebojowego serialu NBC Policjanci z Miami (Miami Vice, 1987) pojawił się gościnnie jako detektyw Eddie Trumbull u boku Lou Diamonda Phillipsa. W dramacie sensacyjnym Davida Cronenberga Wschodnie obietnice (Eastern Promises, 2007) stworzył kreację Nikołaja Łużyna, kierowcy rosyjskiego gangstera Siemiona (Armin Mueller-Stahl) i ochroniarza jego syna Kiriła (Vincent Cassel), która przyniosła mu Brytyjską Niezależną Nagrodę Filmową i nagrodę Sant Jordi oraz nominację do Oscara dla najlepszego aktora pierwszoplanowego, Złotego Globu, BAFTA, Nagrody Gildii Aktorów Ekranowych i Saturna.

Pytanie: W jaką postać wcielił się w serialu "Jerzy Waszyngton"?
Odpowiedź: Porucznika w LeBoeuf

Pytanie: Jaki tytuł nosi opera mydlana, w której zagrał Mortensen?
Odpowiedź: Search for Tomorrow

Pytanie: Czy zagrał w "Romeo i Julii" Shakespeare’a?
Odpowiedź: tak

Pytanie: Do jakiego gatunku należy film "Szybka zmiana"?
Odpowiedź: Dramatu
Serbia

Milošević utracił władzę w wyniku wyborów prezydenckich w październiku 2000 roku. SPS odsunięto od władzy po wyborach parlamentarnych w grudniu 2000 roku. Wybory w grudniu wygrała koalicyjna Demokratyczna Opozycja Serbii. W marcu 2002 roku Serbia i Czarnogóra podpisały porozumienie tworzące federację dwóch republik w miejsce Jugosławii. Wobec nasilających się w Czarnogórze tendencji do niezależności 4 lutego 2003 roku FRJ przekształcono w związek państw pod nazwą Serbia i Czarnogóra. 7 marca 2003 roku w zamachu przeprowadzonym przez mafię zginął premier Serbii Zoran Đinđić, który w czerwcu 2001 roku przekazał Miloševicia w ręce Międzynarodowego Trybunału w Hadze. Krótko przed zamachem Đinđić wypowiedział wojnę serbskim gangom. Po śmierci Đinđicia premierem został Vojislav Koštunica. 12 marca 2003 roku urząd prezydenta objął Svetozar Marović. W tym samym roku Serbia i Czarnogóra utworzyły federację. W 2004 roku wybory prezydenckie wygrał Boris Tadić, a na premiera Serbii wybrano Vojislava Koštunicę. W tym samym roku w Kosowie wybuchły zamieszki. W 2005 roku, po zabiciu przez Serbów kilku Albańczyków próbujących przedostać się do Macedonii, wybuchły protesty ludności albańskiej. W tym samym roku Czarnogóra przedstawiła projekt przekształcenia unii serbsko-czarnogórskiej w dwie niezależne od siebie republiki.

Pytanie: Kto zwyciężył w grudniowych wyborach?
Odpowiedź: koalicyjna Demokratyczna Opozycja Serbii

Pytanie: Jaki dokument podpisano w 2002 roku?
Odpowiedź: porozumienie tworzące federację dwóch republik w miejsce Jugosławii

Pytanie: W jaki sposób zginął Zoran Đinđić?
Odpowiedź: w zamachu przeprowadzonym przez mafię

Pytanie: Czy Koštunica zwyciężył w wyborach?
Odpowiedź: tak
Serbia

Władzę w Królestwie SHS objął regent (od 1921 król) Aleksander I Karadziordziewić. Król oraz politycy serbscy opowiadali się za unitaryzmem narodowym i centralizmem (w przeciwieństwie do Chorwatów i Słoweńców, którzy opowiadali się za federalistycznym modelem państwa). W 1929 roku Aleksander I wprowadził rządy dyktatorskie i zmienił nazwę państwa na Królestwo Jugosławii. W wyniku oporu Chorwatów w 1939 roku Serbowie zgodzili się na utworzenie autonomicznej Banowiny Chorwackiej. Po ataku Niemiec i ich sojuszników w kwietniu 1941 roku Jugosławia rozpadła się. W Niezależnym Państwie Chorwackim, Serbii (okrojonej na rzecz Węgier), Bułgarii i tzw. Wielkiej Albanii (okupowanej przez Włochy) ustanowiono rządy marionetkowe, które dysponowały żandarmerią i siłami zbrojnymi. Walkę z Niemcami oraz serbskimi czetnikami Dragoljuba Mihailovicia podjęli komunistyczni partyzanci Josipa Broz Tity. W latach 1942–1943 KP Jugosławii powołała nowe władze państwowe (nie zważając na rząd królewski na emigracji). Po wojnie Jugosławia stała się komunistycznym państwem, w którym Serbia utrzymała status republiki dominującej. Serbia nie miała już Macedonii, ale utrzymała Kosowo i Wojwodinę, które stały się okręgami autonomicznymi. Podczas autorytarnych rządów Tito bezwzględnie zwalczano pojawiające się ruchy separatystyczne. Śmierć Tity w 1980 roku oraz Jesień Ludów w 1989 roku zachwiała spójnością federacji. W wyborach parlamentarnych 1990 roku (pierwszych demokratycznych po II wojnie światowej) w większości republik zwyciężyły niekomunistyczne ugrupowania narodowe (komuniści wygrali w Serbii i Czarnogórze). W Serbii wygrała Serbska Partia Socjalistyczna (SPS), złożona z niedawnych komunistów. SPS rozpoczęła transformację polityczną i gospodarczą.

Pytanie: Zwolennikami jakich idei politycznych były w latach dwudziestych władze SHS?
Odpowiedź: unitaryzmu narodowego i centralizmu

Pytanie: Jak nazwał to państwo Aleksander I Karadziordziewić po zostaniu jego dyktatorem?
Odpowiedź: Królestwem Jugosławii

Pytanie: Jakie ugrupowanie polityczne zwyciężyło pierwsze od czasów II wojny światowej demokratyczne wybory w Serbii?
Odpowiedź: Serbska Partia Socjalistyczna

Pytanie: Czy Królestwo Jugosławii przetrwało atak, którego dopuścili się Niemcy i ich sprzymierzeńcy podczas drugiej wojny światowej?
Odpowiedź: nie
Fidżi

Populacja Fidżi jest prawie jednakowo podzielona pomiędzy rodzimych Fidżyjczyków, lud melanezyjskiego pochodzenia (51%), i Hindusów (43,7%), potomków indyjskich robotników kontraktowych przywiezionych przez Brytyjczyków w XIX w. Około 1,2% to mieszkańcy wyspy Rotuma, kulturowo bliżsi z mieszkańcami Tonga albo Samoa niż z resztą Fidżi. Są też małe, ale ekonomicznie znaczące, grupy Europejczyków, Chińczyków, i innych mniejszości. Relacje pomiędzy rdzennymi Fidżyjczykami a Hindusami często były napięte, co zdominowało politykę Fidżi w przeszłości.

Pytanie: Czy Hindusi stanowią ponad połowę populacji tego państwa?
Odpowiedź: nie

Pytanie: Ile procent populacji tego państwa stanowią osoby zamieszkujące Rotumę?
Odpowiedź: Około 1,2%

Pytanie: Czy kontakty między rodzimymi Fidżyjczykami a Hindusami zawsze były pokojowe?
Odpowiedź: nie

Pytanie: Kto sprowadził Hindusów do tego państwa?
Odpowiedź: Brytyjczycy
Fidżi

Pierwsi mieszkańcy Fidżi byli przybyszami z południowo-wschodniej Azji na długo przed odkryciem wysp przez Europejczyków w XVII w. Pierwszym Europejczykiem, który tu dotarł był Abel Tasman w 1643. Następnie w 1774 wyspy były badane przez Jamesa Cooka. W 1854 w zachodniej części powstało królestwo, którego stolica znajdowała się na Bau. Wyspy stały się brytyjską kolonią w 1874. W latach 1879–1917 nastąpił napływ ludności hinduskiej do pracy na plantacjach. W 1966 Fidżi uzyskało wewnętrzną autonomię w ramach Brytyjskiej Wspólnoty Narodów. Niepodległość otrzymało w 1970. 10 października 1970 roku na podstawie Rezolucji Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 287 Fidżi zostało członkiem ONZ.

Pytanie: Skąd pochodzili pierwsi mieszkańcy Fidżi?
Odpowiedź: południowo-wschodniej Azji

Pytanie: Jak nazywał się pierwszy Europejczyk, zamieszkujący Fidżi?
Odpowiedź: Abel Tasman

Pytanie: Czy pierwszą stolicą Fidżi było Bau?
Odpowiedź: tak

Pytanie: Kiedy Fidżi stało się członkiem ONZ?
Odpowiedź: 10 października 1970
Niecierpek gruczołowaty

Owocowanie rozpoczyna się od połowy lipca. Dojrzałe owoce pękają przy dotknięciu gwałtownie wyrzucając nasiona na odległość do 3–5 m, rzadko nawet do 7 m (w zależności od wysokości rośliny i siły wiatru). W miejscach, gdzie gatunek rośnie masowo na 1 m2 może znaleźć się ok. 32 tysięcy nasion. Diaspory, którymi mogą być zarówno same nasiona, jak i owoce oraz fragmenty roślin z owocami, rozprzestrzeniane są na większe odległości przez wodę i przenoszone są przez ludzi wraz z glebą. Prawdopodobnie nasiona transportowane są także przez mrówki (myrmekochoria) i drobne gryzonie. Gatunek rozprzestrzenia się średnio na odległość do 5 km w ciągu roku.

Pytanie: Kiedy niecierpek gruczołowaty owocuje? 
Odpowiedź: od połowy lipca

Pytanie: Na jaką odległość zwykle roślina wyrzuca nasiona? 
Odpowiedź: do 3–5 m

Pytanie: Czy mrówki mogą przenosić nasiona niecierpka gruczołowatego?
Odpowiedź: tak

Pytanie: Na jakiej odległości rozprzestrzenia się roślina w przeciągu roku?
Odpowiedź: do 5 km

Pytanie: Czy nasiona tej rośliny mogą być diasporami? 
Odpowiedź: tak