mzasada/poquad_v2 huggingface dataset:
Operacja Reservist

Jednak „Walney” natknął się na rozpędzające się właśnie francuskie awizo „La Surprise”, które Peters nakazał staranować. Francuski okręt zdołał uniknąć kolizji, o metry mijając „Walneya”, ale także nie rozpoczynając ostrzału. Płynącego dalej wolno „Walneya” napotkał odchodzący od nabrzeża niszczyciel „Tornade”, który z bliskiej odległości oddał salwę burtową, trafiając dwoma pociskami, powodując duże straty w ludziach oraz niszcząc zbiorniki oleju smarowniczego. „Walney” miał tylko kilka minut, zanim jego napęd przestałby działać. „Tornade” kontynuował kurs w kierunku wyjścia z portu. „Walney” znalazł się następnie w zasięgu „Éperviera” oraz „Tramontane”, które otworzyły ogień. „Walney” odpowiedział pojedynczym strzałem, niemalże trafiając „Éperviera”. Jednocześnie trafiły go pociski z „Tramontane”, niszcząc mesę, kabinę kapitana, pomieszczenie sterowe i mostek. Na mostku zginęli wszyscy, w tym sternik, a ranni zostali Peters, korespondent wojenny Leo Disher i porucznik Cole. Tylko Peters i Disher zdołali uciec z płonącego pomieszczenia. „Épervier” trafił także w maszynownię, gdzie zginęła większość obsługi i co unieruchomiło silniki. Ostrzał spowodował ciężkie straty wśród zgromadzonych na pokładzie żołnierzy. Odpowiadali oni ogniem pistoletów maszynowych Thompson. „Épervier” chciał oświetlić pokład „Walneya”, ale reflektory zniszczyła celna seria rufowych działek przeciwlotniczych broniącego się okrętu. Dryfujący „Walney” zbliżył się do „Éperviera”, który wraz z „Tramontane” musiał wstrzymać ogień głównej artylerii, bo mógłby uszkodzić instalacje portowe. Do akcji włączyły się za to działka przeciwlotnicze obu okrętów oraz dwa stojące na cumach okręty podwodne. „Walney” odpowiedział ogniem, który podziurawił mostek i centrum kontroli ognia „Éperviera” oraz ranił sześciu francuskich marynarzy i jednego oficera obsługujących działa dziobowe i przeciwlotnicze na pokładzie „Tramontane”.

Pytanie: Jakie szkody zadał okrętowi „Walney” niszczyciel o nazwie „Tornade”?
Odpowiedź: spowodował duże straty w ludziach oraz zniszczył zbiorniki oleju smarowniczego

Pytanie: Jakie okręty zaatakowały „Walneya” po salwie oddanej przez niszczyciela „Tornade”?
Odpowiedź: „Épervier” oraz „Tramontane”

Pytanie: Jak „Walney” zareagował na atak ze strony „Éperviera” oraz „Tramontane”?
Odpowiedź: odpowiedział pojedynczym strzałem

Pytanie: Jakie straty w ludziach poniosła załoga „Walneya” po ataku „Tramontane”?
Odpowiedź: Na mostku zginęli wszyscy, w tym sternik, a ranni zostali Peters, korespondent wojenny Leo Disher i porucznik Cole
Żałoba narodowa w Polsce

W okresie III Rzeczypospolitej miało miejsce 18 okresów żałoby narodowej. Przyczynami ich wprowadzenia były zarówno krajowe katastrofy naturalne, wypadki drogowe i lotnicze, akty terroryzmu na świecie, których ofiarami byli także obywatele polscy, jak i śmierć znanych osób. Pierwszą przyczyną wprowadzenia żałoby narodowej była powódź tysiąclecia, na skutek której zginęło 56 osób. Po raz drugi wprowadzono żałobę narodową w okresie od 12–14 września 2001. Przyczyną był zamach na World Trade Center i Pentagon w Nowym Jorku i Waszyngtonie w którym zginęły 2973 osoby, w tym 5 Polaków. Kolejny okres żałoby narodowej był spowodowany przez zamach w Madrycie 11 marca 2004 (191 ofiar śmiertelnych, w tym 4 Polaków). Powodem żałoby wyznaczonej na 5 stycznia 2005 roku było natomiast trzęsienie ziemi na Oceanie Indyjskim w grudniu 2004, które pochłonęło około 294 tys. ofiar śmiertelnych. W tym samym roku w dniach 3–8 kwietnia miała miejsce żałoba po śmierci papieża Jana Pawła II oraz 14 lipca żałoba po zamachu w Londynie z 7 lipca, w którym zginęło trzech polskich obywateli.

Pytanie: Ile ofiar pochłonęła powódź tysiąclecia?
Odpowiedź: 56

Pytanie: Ilu ludzi zginęło na skutek trzęsienia ziemi w 2004 r.?
Odpowiedź: około 294 tys.

Pytanie: Czy po śmierci Karola Wojtyły ogłoszona została w Polsce żałoba narodowa?
Odpowiedź: tak

Pytanie: Z jakiego powodu ogłoszono pierwszą w historii III RP żałobę narodową?
Odpowiedź: powodzi tysiąclecia

Pytanie: Z powodu jakich wydarzeń wprowadzano w III RP żałobę narodową?
Odpowiedź: krajowych katastrof naturalnych, wypadków drogowych i lotniczych, aktów terroryzmu na świecie, których ofiarami byli także obywatele polscy, jak i śmierci znanych osób
Żałoba narodowa w Polsce

W okresie PRL miało miejsce 5 okresów żałoby narodowej. Pierwszy przypadek miał miejsce 9 marca 1953 roku. Powodem wprowadzenia żałoby narodowej była śmierć Józefa Stalina. Po raz drugi władze PRL wprowadziły żałobę w dniach 13–16 marca 1956 po śmierci Bolesława Bieruta. Trzydniowe wprowadzenie żałoby spowodowała również śmierć przewodniczącego Rady Państwa Aleksandra Zawadzkiego 8–11 sierpnia 1964. W lutym 1979 roku na terenie całego kraju wprowadzono żałobę narodową po wybuchu gazu w Rotundzie PKO w Warszawie. Ostatni okres żałoby w PRL przypadł na okres 28–31 maja 1981, a przyczyną jego wprowadzenia była śmierć prymasa Polski, kardynała Stefana Wyszyńskiego.

Pytanie: Czy po śmierci Bieruta była ogłoszona żałoba narodowa?
Odpowiedź: tak

Pytanie: Kim był Aleksander Zawadzki w strukturach PRL?
Odpowiedź: Przewodniczącym Rady Państwa

Pytanie: Gdzie znajduje się Rotunda PKO?
Odpowiedź: w Warszawie
Charles Darwin

Wiele miejsc na Ziemi już za życia przyrodnika nazwano imieniem Darwina. Obszar wodny przyległy do kanału Beagle Robert FitzRoy nazwał cieśniną Darwina (ang. Darwin Sound) po tym, jak szybkie działanie Darwina i dwóch lub trzech innych członków załogi uratowało ich od wyrzucenia na brzeg, gdy spadający lodowiec spowodował falę, która mogła porwać ich łodzie. Pobliska Monte Darwin została tak nazwana z okazji 25. urodzin przyrodnika. Inna cieśnina Darwina, na Wyspach Królowej Charlotty w Kolumbii Brytyjskiej, pomiędzy wyspą Moresby i Wyspą Lyella, została tak nazwana w 1878 przez ówczesnego głównego geografa Kanady George’a Dawsona. Gdy HMS Beagle badał Australię w 1839, przyjaciel Darwina John Lort Stokes zauważył naturalny port, który kapitan statku John Clements Wickham nazwał Port Darwin. W 1869 w miejscu tym powstała osada Palmerston, której nazwę w 1911 oficjalnie zmieniono na Darwin (obecnie stolica Terytorium Północnego). W Darwin znajduje się też siedziba Charles Darwin University oraz Charles Darwin National Park.

Pytanie: Na uczczenie czego nazwana została Monte Darwin?
Odpowiedź: 25. urodzin przyrodnika

Pytanie: Jak dawniej nazywało się Darwin?
Odpowiedź: Palmerston

Pytanie: Po jakim wydarzeniu FitzRoy zdecydował się nazwać cieśninę jego imieniem?
Odpowiedź: po tym, jak szybkie działanie Darwina i dwóch lub trzech innych członków załogi uratowało ich od wyrzucenia na brzeg, gdy spadający lodowiec spowodował falę, która mogła porwać ich łodzie

Pytanie: W jakiej prowincji leżą Wyspy Królowej Charlotty?
Odpowiedź: Kolumbii Brytyjskiej
Charles Darwin

Do 1856 Darwin badał, czy jaja lub nasiona mogłyby przetrwać przenoszenie w wodzie morskiej, a w konsekwencji rozprzestrzeniać gatunki przez oceany. Joseph Hooker coraz bardziej wątpił w tradycyjny pogląd, że gatunki są niezmienne, ale ich młodszy kolega Thomas Huxley był stanowczym przeciwnikiem teorii ewolucji. Charles Lyell był zaintrygowany spekulacjami Darwina, nie zdawał sobie jednak sprawy, jak daleko one sięgają. Po przeczytaniu artykułu Alfreda Wallace’a na temat „introdukcji” gatunków zauważył podobieństwa z przemyśleniami Darwina i ponaglał go do publikacji, aby zapewnić Darwinowi pierwszeństwo. Choć Darwin nie czuł się tu zagrożony, rozpoczął pracę nad krótkim artykułem. Praca ta nie przebiegała płynnie, przyrodnik wielokrotnie zatrzymywał się, szukając odpowiedzi na trudne pytania, w końcu rozszerzył swoje plany, postanawiając napisać „dużą książkę na temat gatunków” zatytułowaną Dobór naturalny (Natural Selection). W swoich badaniach korzystał z informacji i próbek otrzymywanych od przyrodników z całego świata, w tym Wallace’a, który wtedy pracował na Borneo. Zbliżone zainteresowania wykazywał amerykański botanik Asa Gray, któremu Darwin 5 września 1857 wysłał szczegółowy zarys swoich teorii, włącznie z abstraktem Doboru naturalnego. W grudniu Darwin otrzymał list od Wallace’a, w którym ten pytał go, czy książka Darwina będzie omawiać kwestię pochodzenia człowieka. Odpowiedział, że chciałby uniknąć tego tematu „tak otoczonego uprzedzeniami”, jednocześnie zachęcając Wallace’a do dalszych badań teoretycznych i dodając, że sam wyciąga o wiele dalej idące wnioski niż on (I go much further than you).

Pytanie: Jakimi badaniami zajmował się do 1856 roku?
Odpowiedź: czy jaja lub nasiona mogłyby przetrwać przenoszenie w wodzie morskiej, a w konsekwencji rozprzestrzeniać gatunki przez oceany

Pytanie: Jak nazwał książkę opisującą jego odkrycia?
Odpowiedź: Dobór naturalny (Natural Selection)

Pytanie: Czy Thomas Huxley był sceptycznie nastawiony do odkryć Charlesa Darwina?
Odpowiedź: tak

Pytanie: Jaka praca naukowa przypominała Charlesowi Lyellowi zagadnienia eksplorowane przez Darwina?
Odpowiedź: artykuł Alfreda Wallace’a na temat „introdukcji” gatunków
Pancerniki typu Tegetthoff

W 1918 roku Miklós Horthy został dowódcą austro-węgierskiej floty i chciał on przeprowadzić za pomocą swoich okrętów atak na siły blokujące cieśninę Otranto. 8 czerwca 1918 roku zabrał on „Viribus Unitis” i „Prinz Eugen” na południe, razem z niewielkimi siłami wsparcia. Wieczorem następnego dnia podążyły za nimi „Szent István” i „Tegetthoff”. W czasie prób osiągnięcia maksymalnej prędkości turbiny „Szenta Istvána” zaczęły się przegrzewać i prędkość musiała zostać zredukowana do 12 węzłów. Gdy spróbowano ją zwiększyć do 16 węzłów, „Szent István” zaczął wydzielać nadmierne ilości dymu. 10 czerwca o 3:20 dym został zauważony przez dwa włoskie kutry torpedowe. MAS-21 zaatakował „Tegetthoffa”, ale jedna z jego torped zaklinowała się w wyrzutni, a druga nie wybuchła. MAS-15 natomiast trafił „Szenta Istvána” dwoma torpedami o 3:31. „Tegetthoff” wziął uszkodzony okręt na hol. Rozważano wprowadzenie pancernika na mieliznę w pobliżu wyspy Molat (na północny zachód od Zadaru), ale okręt nabierał coraz więcej wody, a pompy nie były w stanie sobie z nią poradzić. O 6:12 okręt obrócił się do góry stępką, zabierając ze sobą na dno 89 członków załogi. Ostatnie pół godziny tonięcia zostało nagrane z pokładu „Tegetthoffa”. Obawiając się dalszych ataków ze strony włoskich kutrów torpedowych i niszczycieli oraz myśląc, że element zaskoczenia jest stracony, Horthy odwołał atak i flota wróciła do portu na resztę wojny.

Pytanie: Co zwróciło uwagę włoskich jednostek?
Odpowiedź: dym

Pytanie: Dlaczego dowódca austro-węgierskiej floty ostatecznie zdecydował się na odwołanie tej akcji?
Odpowiedź: Obawiając się dalszych ataków ze strony włoskich kutrów torpedowych i niszczycieli oraz myśląc, że element zaskoczenia jest stracony

Pytanie: Co miała na celu ta akcja?
Odpowiedź: atak na siły blokujące cieśninę Otranto

Pytanie: Co spowodowało problemy z napędem jednego z okrętów?
Odpowiedź: próby osiągnięcia maksymalnej prędkości

Pytanie: Czym skończyła się próba podniesienia prędkości do 16 węzłów?
Odpowiedź: „Szent István” zaczął wydzielać nadmierne ilości dymu
Pancerniki typu Tegetthoff

Stabilimento Tecnico Triestino pracowało już nad kilkoma projektami drednotów jeszcze zanim rozpoczęły się rozmowy z Montecuccolim. Siegfried Popper, który odszedł z marynarki w 1907 roku po zakończeniu prac nad pancernikami typu Radetzky, został zatrudniony w stoczni jako konsultant projektowy, ale ostatecznie został głównym projektantem nowych drednotów. Popper pracował nad kilkoma projektami o wyporności od 20 000 do 25 000 ton i uzbrojonymi w osiem do dwunastu dział kal. 305 mm w podwójnych wieżach. Pomimo że Montecuccoli zamówił okręty bez konkretnego budżetu, to wiedział, że będzie musiał ostatecznie przekonać delegatów do zaaprobowania pancerników, a poprzednie budżety zezwalały na budowę jedynie mniejszych okrętów, dlatego nastawał na bardziej kompaktowy projekt o mniejszej wyporności. W czasie rozmów na temat charakterystyk okrętów Montecuccoli dowiedział się, że na włoskim pancerniku „Dante Alighieri” wykorzystane zostaną potrójne wieże. Na szczęście dla Austro-Węgier Škoda wykonała na zamówienie marynarki działający model potrójnej wieży jeszcze na długo przed wodowaniem włoskiego pancernika. W czasie testów okazało się, że użycie potrójnych wież jest efektywniejszym sposobem użycia miejsca na pokładzie niż większa liczba podwójnych wież, a co najważniejsze z punktu widzenia austro-węgierskiej doktryny konstrukcji okrętów, pozwalało oszczędzić na wadze. Škoda rozwinęła swój projekt potrójnej wieży, gdy Rosjanie wyrazili zainteresowanie jej kupnem dla swojego pierwszego typu drednotów. Dlatego, gdy austriacka marynarka zdecydowała się wykorzystać w swoich nowych okrętach potrójne wieże, Škoda była przygotowana na natychmiastowe rozpoczęcie budowy.

Pytanie: Projekty drednotów o jakich parametrach zaczął tworzyć Popper?
Odpowiedź: o wyporności od 20 000 do 25 000 ton i uzbrojonymi w osiem do dwunastu dział kal. 305 mm w podwójnych wieżach

Pytanie: Dlaczego projekt mniejszej jednostki był bardziej brany pod uwagę?
Odpowiedź: Pomimo że Montecuccoli zamówił okręty bez konkretnego budżetu, to wiedział, że będzie musiał ostatecznie przekonać delegatów do zaaprobowania pancerników, a poprzednie budżety zezwalały na budowę jedynie mniejszych okrętów

Pytanie: Co okazało się w takcie testów tych jednostek w kwestii wież? 
Odpowiedź: że użycie potrójnych wież jest efektywniejszym sposobem użycia miejsca na pokładzie niż większa liczba podwójnych wież, a co najważniejsze z punktu widzenia austro-węgierskiej doktryny konstrukcji okrętów, pozwalało oszczędzić na wadze

Pytanie: Dlaczego zastosowanie potrójnych wież okazało się bardziej korzystne?
Odpowiedź: jest efektywniejszym sposobem użycia miejsca na pokładzie niż większa liczba podwójnych wież, a co najważniejsze z punktu widzenia austro-węgierskiej doktryny konstrukcji okrętów, pozwala oszczędzić na wadze

Pytanie: Rozwiązaniem zastosowanym na jakiej jednostce zainspirował się Montecuccoli?
Odpowiedź: „Dante Alighieri”
Zimna wojna

Okres po 1956 roku był okresem niepowodzeń ZSRR. Było to spowodowane przede wszystkim rozbiciem sojuszu chińsko-sowieckiego. Przyczyną rozłamu między dwoma mocarstwami był konflikt między Mao Zedongiem a Nikitą Chruszczowem. Mao bronił Stalina, gdy Chruszczow zaatakował go już po jego śmierci w 1956 roku, ponadto uważał on nowego lidera ZSRR jako tego, który zatracił rewolucyjne ideały. Z drugiej strony Chruszczow w kontekście stosunku do wojny jądrowej określił Mao jako „szaleńca na tronie. Od 1958 oba socjalistyczne kraje nie szczędziły sobie wzajemnej krytyki. ZSRR oskarżał ChRL o nacjonalizm, a Chińczycy władze ZSRR o rewizjonizm. Rząd chiński skrytykował wznowienie przez ZSRR stosunków dyplomatycznych z Federacją Jugosławii, likwidację Kominformu i wdrażanie doktryny pokojowego współistnienia. Chruszczow z kolei potępił realizowany w Chinach wielki skok naprzód. Przywódca ZSRR miał również Mao za złe, że samowolnie sprowokował w 1958 roku zbrojny konflikt w Cieśninie Tajwańskiej. W 1959 roku ZSRR zerwało porozumienie o dostawie do Chin technologii wojskowych i broni atomowej, Chińczycy natomiast odmówili zgody na budowę na swoim terytorium radzieckiej rozgłośni radiowej i odrzucili radzieckie plany utworzenia wspólnej marynarki wojennej.
Po rozłamie Chruszczow próbował wielu desperackich prób przywrócenia sojuszu z Chinami, jednak Mao uważał je za bezużyteczne i odmawiał wszelkich negocjacji. Rozłam wpłynął na wzajemną, propagandową rywalizację obu stron wewnątrz ruchu komunistycznego. Sowieci na pewien czas skupili się na rywalizacji o przywództwo światowego ruchu komunistycznego z maoistowskimi Chinami. Z państw socjalistycznych po stronie Chin opowiedziały się jedynie Albania, a w latach 70. Demokratyczna Kampucza.

Pytanie: Z kim Nikita Chruszczow miał konflikt? 
Odpowiedź: Mao Zedongiem

Pytanie: Jaki sojusz został rozbity w latach 50.?
Odpowiedź: chińsko-sowieckiego

Pytanie: O co została oskarżona Chińska Republika Ludowa? 
Odpowiedź: nacjonalizm

Pytanie: Na jakie plany ZSRR nie zgodziły się Chiny? 
Odpowiedź: na budowę na swoim terytorium radzieckiej rozgłośni radiowej i odrzucili radzieckie plany utworzenia wspólnej marynarki wojennej
Polska w Konkursie Piosenki Eurowizji

Zgodnie z ówczesnym regulaminem konkursu, TVP nie mogła wystawić reprezentanta na 45. Konkurs Piosenki Eurowizji w 2000 ze względu na słaby wynik osiągnięty przez Mieczysława Szcześniaka podczas finału w 1999. Telewizja transmitowała koncert finałowy konkursu. Po rocznej przerwie TVP wzięła udział w 46. Konkursie Piosenki Eurowizji organizowanym w Kopenhadze. Wyboru reprezentanta dokonała sekcja rozrywki TVP na czele z Markiem Sierockim, który zlecił wybranym kompozytorom napisanie piosenki na konkurs. Jedną z nich stworzył Romuald Lipko, który zaproponował nagranie piosenki Natalii Kukulskiej, jednak ta odrzuciła ofertę. Zaproszenie TVP przyjął Andrzej „Piasek” Piaseczny, który odmówił jednak wykonania piosenki Lipki ze słowami Andrzeja Mogielnickiego. Stworzył inną piosenkę, do której napisania został zaproszony kompozytor Robert Chojnacki. 2 marca 2001 TVP poinformowała, że konkursową piosenką reprezentanta Polski będzie utwór „Z kimś takim”. Pod koniec miesiąca ogłoszono, że podczas konkursu wystąpi z anglojęzyczną wersją piosenki – „2 Long”, do której tekst napisał John Porter. 12 maja wystąpił w finale konkursu. Otrzymał 11 punktów, plasując się na 20. miejscu. Podczas występu towarzyszyły mu chórzystki: Beata Bednarz, Patrycja Gola i Katarzyna Pysiak. Po finale konkursu został uznany najgorzej ubranym uczestnikiem Eurowizji 2001. W skład rezerwowej polskiej komisji jurorskiej oceniającej finałowe występy zasiedli: Monika Makowska, Robert Karpiński, Maja Rajczuk-Żukowska, Tomasz Stańczyk, Małgorzata Olszewska, Michał Żebrowski, Urszula i Marek Łańcucki. Przewodniczącym jury był Andrzej Witkowski, sekretarzem – Maciej Orłoś, a notariuszem – Dorota Rynkiewicz.

Pytanie: Dlaczego Telewizja Polska nie mogła wystawić swojego kandydata w 2000 roku?
Odpowiedź: ze względu na słaby wynik osiągnięty przez Mieczysława Szcześniaka podczas finału w 1999

Pytanie: Gdzie odbyła się Eurowizja w 2001 roku?
Odpowiedź: w Kopenhadze

Pytanie: Dlaczego Kukulska nie została reprezentantką Polski na Eurowizję w 2001 roku?
Odpowiedź: odrzuciła ofertę

Pytanie: Czy w 2001 roku na Eurowizji Piasek wykonał utwór Lipki?
Odpowiedź: Stworzył inną piosenkę, do której napisania został zaproszony kompozytor Robert Chojnacki

Pytanie: Kto śpiewał u chórkach u Piaskach na Eurowizji 2001?
Odpowiedź: Beata Bednarz, Patrycja Gola i Katarzyna Pysiak
Pieriestrojka

Przebudowa gospodarki postępowała wolno. W listopadzie 1986 roku zezwolono na prowadzenie indywidualnej działalności gospodarczej, a w czerwcu 1988 weszła w życie ustawa o spółdzielczości. Inne projekty wprowadzające wolny rynek w Związku Radzieckim pozostawały w sferze dyskusji (ustawa o przedsiębiorstwach z lipca 1987 roku i kołchozach i przemyśle spożywczym z września 1987 roku niczego w praktyce nie zmieniły – według pierwszej ustawy przedsiębiorstwa mogły rozporządzać swoją produkcją dopiero po wypełnieniu zobowiązań wobec kraju). Jednocześnie w wyniku kryzysu gospodarczego zaczęły wybuchać pierwsze ogólnokrajowe strajki (m.in. w górnictwie). Przemiany w gospodarce zahamowano w latach 1990–1991, kiedy to Gorbaczow odsunął ze swojego otoczenia zwolenników radykalnej przemiany państwa.

Pytanie: Kiedy umożliwiono przedsiębiorcom zakładanie indywidualnej działalności gospodarczej?
Odpowiedź: W listopadzie 1986

Pytanie: Jaki dokument uchwalono w 1988 roku?
Odpowiedź: ustawę o spółdzielczości

Pytanie: Jakie były konsekwencje krachu na rynku?
Odpowiedź: zaczęły wybuchać pierwsze ogólnokrajowe strajki
Zofia Kossak

Na początku uczyła się w domu, potem w 1906 pracowała jako nauczycielka w Warszawie. Zgodnie z tradycją rodzinną w latach 1912–1913 studiowała malarstwo w Szkole Sztuk Pięknych w Warszawie, a potem rysunek w École des Beaux-Arts w Genewie. W 1915 wyszła za mąż za Stefana Szczuckiego i zamieszkała z nim w Nowosielicy na Wołyniu. Tam przyszli na świat ich synowie – Juliusz (ur. 1916) i Tadeusz (ur. 1917). W 1917 przeżyła z rodziną okres krwawych wystąpień chłopskich oraz najazd bolszewicki. Spisane wspomnienia z tego okresu, wydane w 1922 pod tytułem Pożoga, były jej właściwym debiutem literackim.

Pytanie: Na jakiej podstawie opisała wydarzenia w Pożodze?
Odpowiedź: wspomnień z tego okresu

Pytanie: Wydarzenia z jakiego okresu postanowiła uwiecznić w swojej pierwszej książce?
Odpowiedź: krwawych wystąpień chłopskich oraz najazdu bolszewickiego

Pytanie: Czy członkowie jej rodziny uczęszczali na studia artystyczne?
Odpowiedź: tak

Pytanie: Gdzie położona była Nowosielica, w której zamieszkała po ślubie?
Odpowiedź: na Wołyniu
Lōʻihi

Do określenia wieku próbek skał z Lōʻihi zostało wykorzystane datowanie izotopowe. Hawajskie Centrum Wulkanologii badało próbki pobrane przez różne wyprawy, w szczególności z 1978 roku, która dostarczyła 17 próbek. Większość próbek okazała się niedawnego pochodzenia; najstarsze mają około 300 000 lat. Po wstrząsach z 1996 roku zebrano także świeżą brekcję. Na podstawie zebranych próbek, naukowcy oceniają wiek Lōʻihi na około 400 000 lat. Skały przyrastają średnio o 3,5 mm na rok w pobliżu podstawy i o 7,8 mm w pobliżu szczytu. Jeśli modele opracowane dla innych wulkanów, takich jak Kīlauea, są właściwe dla Lōʻihi, to 40% masy wulkanu powstało w ciągu ostatnich 100 000 lat. Zakładając liniowy wzrost, Lōʻihi miałaby 250 000 lat. Jednak w przypadku każdego wulkanu związanego z plamą gorąca, poziom aktywności rośnie z wiekiem; w związku z tym trzeba co najmniej 400 000 lat, aby wulkan osiągnął masę taką jak Lōʻihi. Jako że hawajskie wulkany przesuwają się na północny zachód z prędkością około 10 cm/rok, w chwili pierwszej erupcji krater Lōʻihi znajdował się 40 km na południowy wschód od aktualnej pozycji wulkanu.

Pytanie: Jaką metodą posłużono się do określenia wieku skał budujących ten wulkan?
Odpowiedź: datowaniem izotopowym

Pytanie: Czy wulkany na Hawajach mogą się przemieszczać?
Odpowiedź: tak

Pytanie: W jaki sposób aktywność wulkanów związanych z plamą gorąca zależy od tego jak bardzo są stare?
Odpowiedź: poziom aktywności rośnie z wiekiem

Pytanie: O ile powiększa się ten wulkan w ciągu roku?
Odpowiedź: średnio o 3,5 mm w pobliżu podstawy i o 7,8 mm w pobliżu szczytu
Lōʻihi

W 1978 roku statek badawczy USGS zebrał próbki skał i sfotografował Lōʻihi w celu zweryfikowania, czy góra może być czynnym wulkanem. Analiza zdjęć i pobranych próbek lawy poduszkowej wskazywała, że materiał był „świeży”, co dawało więcej dowodów na aktywność góry. Od października 1980 do lutego 1981 zebrano więcej próbek i zdjęć, wzmacniających argumenty za aktywnością. Badania wykazały, że erupcje miały miejsce w południowej części ryftu. Obszar ten znajduje się najbliżej plamy gorąca Hawajów, która dostarcza magmę Lōʻihi. Po zdarzeniu z 1986 na Lōʻihi zainstalowano na miesiąc sieć pięciu stacji sejsmicznych. Częsta aktywność sejsmiczna czyni Lōʻihi idealnym miejscem do badań tego typu. W 1987 roku do badań tej góry wykorzystano batyskaf Alvin. W 1991 roku zainstalowano jeszcze inną stację sejsmiczną, aby śledzić roje wstrząsów.

Pytanie: Dlaczego w 1978 roku doszło do pobrania próbek skał z tego obszaru?
Odpowiedź: w celu zweryfikowania, czy góra może być czynnym wulkanem

Pytanie: Jakie wnioski wyciągnięto, dzięki ekspedycji statku badawczego USGS z 1978 roku?
Odpowiedź: Analiza zdjęć i pobranych próbek lawy poduszkowej wskazywała, że materiał był „świeży”, co dawało więcej dowodów na aktywność góry

Pytanie: Gdzie miało dochodzić do erupcji Lōʻihi, według badań trwających od października 1980 do lutego 1981?
Odpowiedź: w południowej części ryftu

Pytanie: Jakie kroki podjęto po aktywności, która miała miejsce w 1986 roku?
Odpowiedź: na Lōʻihi zainstalowano na miesiąc sieć pięciu stacji sejsmicznych