mzasada/poquad_v2 huggingface dataset:
Cerkiew Zaśnięcia Najświętszej Maryi Panny w Szczebrzeszynie

Świątynia w Szczebrzeszynie należała do eparchii chełmskiej i razem z nią przeszła w 1596, na mocy decyzji biskupa chełmskiego Dionizego, na unię. Nie zachowały się dokumenty, które pozwoliłyby ustalić, czy o cerkiew w Szczebrzeszynie toczony był gwałtowny spór między zwolennikami unii i prawosławia, tak, jak miało to miejsce w wielu innych parafiach eparchii chełmskiej. Już w lutym 1620 unicki biskup chełmski Atanazy Pakosta zwołał do Szczebrzeszyna soborczyk duchowieństwa z miejscowego okręgu cerkiewnego (dekanatu), co mogłoby świadczyć o faktycznym, a nie tylko formalnym, przyjęciu unii w miejscowej parafii. Mimo to jeszcze w 1670 Ulryk Werdum w swoim opisie Szczebrzeszyna wskazał, że tylko nieliczni wierni miejscowej cerkwi faktycznie uważali się za katolików, większość pozostawała przy prawosławiu. W 1751 do unickiej cerkwi w Szczebrzeszynie uczęszczało ok. 293 wiernych, z czego jedynie 47 pochodziło z samego miasta. Było to wynikiem sukcesywnej utraty wiernych na rzecz Kościoła rzymskokatolickiego, jaka dokonywała się od XV w. i nie ustała po przyjęciu unii.

Pytanie: Na co zamieniono świątynie w Szczebrzeszynie?
Odpowiedź: na unię

Pytanie: Kto był właścicielem świątyni w Szczebrzeszynie?
Odpowiedź: eparchia chełmska

Pytanie: W którym roku cerkiew przeszła na unię?
Odpowiedź: 1596

Pytanie: Jakie imię przyjął biskup w Chełmie?
Odpowiedź: Dionizy
Codex Zacynthius

William Hatch w 1937 roku w oparciu o paleograficzne argumenty dowodził, że kodeks należy datować na VI wiek. Jednym z jego argumentów jest brak przydechów i akcentów. Również fakt, że tekst komentarza pisany jest uncjałą uznał za argument przemawiający za wcześniejszym datowaniem rękopisu. Tekst komentarza pisany jest uncjałą innego typu, ale nie mamy żadnego innego rękopisu, w którym zarówno tekst biblijny jak i komentarz pisane są uncjałą, i nie wiemy czy zabieg ten nie był częściej stosowany. Datację tę przyjął Aland w latach 80. XX wieku i jest odtąd akceptowana przez większość uczonych.

Pytanie: Brak czego Hatch uznał jako argument,mający uzasadnić okres powstania kodeksu na VI wiek?
Odpowiedź: przydechów i akcentów

Pytanie: Jakiego typu pisma użyto przy zapisie komentarza?
Odpowiedź: uncjały

Pytanie: Kto zgodził się z przedłożonym przez Hatcha uzasadnieniem w latach 80. XX wieku?
Odpowiedź: Aland

Pytanie: Czy znaczna część badaczy zgadza się z wnioskami przedstawionymi przez Hatcha?
Odpowiedź: tak
Codex Zacynthius

W wieku XIII jego tekst został starty i naniesiony nowy minuskułowy tekst, jest nim minuskułowy lekcjonarz – ℓ 299. Po Kodeksie Efrema jest to najbardziej znany palimpsest biblijny. Karty zostały zgięte wpół i uzyskały format 29 na 18 cm. Pisany jest na 176 kartach, jedna z kart jest na papierze (nie jest palimpsestem). Zawiera lekcje z czterech Ewangelii, przeznaczone do czytań liturgicznych na każdy dzień tygodnia. Tekst lekcjonarza pisany jest jedną kolumną na stronę, 33-36 linijek w kolumnie. Stosuje zdobione inicjały. Tekst lekcjonarza również nie jest pełny. Tekst lekcjonarza Scrivener umieścił pod numerem 200 na liście ewangeliarzy NT, natomiast Gregory pod numerem 299.

Pytanie: W którym wieku tekst Codex Zacynthius został naniesiony na nową minuskułę?
Odpowiedź: XIII

Pytanie: Jaki jest najsłynniejszy palimpsest biblii? 
Odpowiedź: Kodeks Efrerma

Pytanie: Ile linijek tekstu znajduje się w jednej kolumnie Kodeksu Zakynthiosa?
Odpowiedź: 33-36

Pytanie: Jak wiele lekcji znajduje się w Kodeksie Zakynthiosa?
Odpowiedź: na każdy dzień tygodnia
Karabinek wz. 96 Beryl

Wstępne testy nowych karabinków zrealizowano do końca stycznia 1996 r. a 20 maja broń zakwalifikowano do wprowadzenia na wyposażenie Wojska Polskiego, jako 5.56 mm karabin szturmowy wz. 96 „Beryl” (karabinek automatyczny) oraz 5.56 mm karabinek wz. 96 „Mini-Beryl” (subkarabinek automatyczny). 13 sierpnia 1996 r. podpisano umowę na wykonanie serii próbnej: 18 karabinków i 6 subkarabinków. W okresie od czerwca do października 1997 r. seria próbna została skierowana do testów w szkołach oficerskich we Wrocławiu, Poznaniu i Gdyni. 20 maja 1998 r. na mocy decyzji Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego oficjalnie wprowadzono na wyposażenie karabinki wz. 96 „Beryl” (jednocześnie nie zdecydowano się na wprowadzenie subkarabinków wz. 96 „Mini-Beryl”). Produkcję seryjną wz. 96 „Beryl” rozpoczęto w 1999 roku na podstawie umowy na dostarczenie 5 tys. egzemplarzy.

Pytanie: Jaka jest pełna data kwalifikacji karabinku do włączenia w skład wyposażenia polskich wojsk?
Odpowiedź: 20 maja 1996 roku

Pytanie: Jakiego kalibru jest to broń?
Odpowiedź: 5.56 mm

Pytanie: Gdzie testowano próbną partię karabinków?
Odpowiedź: w szkołach oficerskich we Wrocławiu, Poznaniu i Gdyni

Pytanie: Czy subkarabinki zostały skierowane do produkcji seryjnej?
Odpowiedź: nie
Karabinek wz. 96 Beryl

Produkcja karabinków wz. 96 „Beryl” na potrzeby Wojska Polskiego została zakończona w 2018 r., a jak poinformowało Ministerstwo Obrony Narodowej dalsza współpraca z Fabryką Broni „Łucznik” obejmować będzie dostawę części zamiennych oraz remonty już posiadanych egzemplarzy. Ogółem od początku produkcji dostarczono Wojsku Polskiemu ok. 86 500 szt. Beryli (wszystkich wersji). Od 2018 r. na stan Sił Zbrojnych RP wprowadzane są nowe, znacznie nowocześniejsze karabinki tego samego producenta – karabinki Grot, które w przyszłości najprawdopodobniej zastąpią Beryle (w 2017 r. podpisano umowę na dostawę 53 tys. Grotów). Mimo to, wz. 96 „Beryl” nadal pozostaje podstawowym karabinkiem automatycznym polskiej armii.

Pytanie: Jakim rodzajem broni był wz. 96 "Beryl"?
Odpowiedź: karabinkiem

Pytanie: Kiedy zakończono produkcję wz. 96 Beryl dla Wojska Polskiego?
Odpowiedź: w 2018 r.

Pytanie: Kto był producentem wz. 96 Beryl?
Odpowiedź: Fabryka Broni Łucznik

Pytanie: Jaka broń ma zastąpić w wojsku wz. 96 Beryl?
Odpowiedź: karabinki Grot
Ogólne rozporządzenie o ochronie danych

Rozporządzenie dopuszcza pewne zmiany wprowadzane w ustawodawstwach krajów członkowskich. Nad polskimi przepisami pracowało Ministerstwo Cyfryzacji. Zaproponowało ono likwidację urzędu Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych i zastąpienie go Prezesem Urzędu Ochrony Danych Osobowych. 10 maja 2018 roku Sejm VIII kadencji uchwalił nową ustawę o ochronie danych osobowych, która zapewnia stosowanie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 o ochronie danych osobowych na terytorium Polski oraz ustanawia nowy organ właściwy w sprawie ochrony danych osobowych – Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych. Ustawa weszła w życie 25 maja 2018 roku.

Pytanie: Czy w rozporządzeniu mogą zajść jakieś zmiany?
Odpowiedź: tak

Pytanie: Kiedy nowa ustawa zaczęła działać?
Odpowiedź: 25 maja 2018 roku

Pytanie: Kto będzie pełnił funkcje Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych?
Odpowiedź: Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych

Pytanie: Jaki organ stworzył polskie przepisy do ustawy o ochronie danych osobowych?
Odpowiedź: Ministerstwo Cyfryzacji
Jennifer Aniston

W 2006 spotykała się z aktorem Vince’em Vaughnem, który był jej partnerem w komedii Sztuka zrywania. Po niecałym roku para rozstała się, pozostając w zadeklarowanej w przyjaźni. Aktorce przypisywano również krótki romans z brytyjskim modelem Paulem Scaulforem. W kwietniu 2008 rozpoczęła kontrowersyjny i pilnie śledzony przez prasę romans z muzykiem Johnem Mayerem. Mimo że Aniston i Mayer rozstali się na krótko w 2008, to oboje potwierdzali aktualność związku w licznych wywiadach. Przy wręczeniu Oscarów w lutym 2009 Aniston i Mayer wystąpili po raz pierwszy oficjalnie jako para. Wystąpienie z Mayerem było dla Aniston pierwszym oficjalnym wystąpieniem z nowym partnerem od czasu rozwodu z Pittem w 2005. Dwa tygodnie później Mayer i Aniston ponownie się rozstali.

Pytanie: Czy Vaughn grał w filmie pod tytułem "Sztuka zrywanie"?
Odpowiedź: tak

Pytanie: Do jakiego gatunku filmowego należy "Sztuka zrywania"?
Odpowiedź: komedii

Pytanie: Jakiej narodowości był Paulo Scaulfor?
Odpowiedź: brytyjskiej

Pytanie: Czy Aniston była rozwódką? 
Odpowiedź: tak
Piotr Polk

Po powrocie do Polski zagrał księdza Andrzeja Zagórskiego w Plebanii (2001–2002, 2005), kapelana Brzęczyka w Bao-Bab, czyli zielono mi (2003) i Olgierda w Codzienna 2 m. 3 (2006–2007). Szeroką rozpoznawalność zapewniły mu serialowe role: Ryszarda Majewskiego w Samym życiu (2002–2008) i Konrada Kowalczyka, ojca głównej bohaterki w Kopciuszku (2006–2007). W 2007 był finalistą drugiej edycji programu rozrywkowego Polsatu Jak oni śpiewają. W 2008 nagrał debiutancki, solowy album studyjny pt. Polk in Love, który został wydany w Polsce oraz w Wielkiej Brytanii i za który otrzymał certyfikat złotej płyty w Polsce. Od 2008 gra młodszego inspektora Oresta Możejkę w serialu TVP1 Ojciec Mateusz.

Pytanie: Czy Polk wyjechał z Polski?
Odpowiedź: tak

Pytanie: W jaką rolę wcielił się Polk w Plebanii?
Odpowiedź: księdza

Pytanie: W którym roku wyszedł "Bao-Bab, czyli zielono mi"?
Odpowiedź: 2003

Pytanie: Czy Polk grał w serialach?
Odpowiedź: tak
Modrak morski

W obrębie zasięgu naturalnego gatunek wyraźnie zmniejsza swoje zasoby i traci stanowiska w związku z przekształcaniem siedlisk – użytkowaniem rekreacyjnym i zabudowywaniem wybrzeży morskich. Za względu na zajmowane siedliska zasoby lokalnych populacji bywają niszczone także w wyniku działania naturalnych procesów, zwłaszcza silnych sztormów zimowych. Na Wyspach Brytyjskich gatunek został prawdopodobnie zdziesiątkowany w czasach wiktoriańskich, kiedy to pozyskiwano rośliny ze stanu dzikiego do upraw w ogrodach. Ze względu na oryginalny pokrój i możliwość przesadzania do upraw w celach ozdobnych i spożywczych gatunek wciąż jest zagrożony eksploatacją roślin ze stanowisk naturalnych. Ze względu na skalę zagrożeń modrak morski wymieniany jest w wielu krajach w czerwonych księgach lub listach roślin zagrożonych, m.in. na Ukrainie, w Estonii.

Pytanie: Kiedy modrak został wytrzebiony na Wyspach Brytyjskich?
Odpowiedź: w czasach wiktoriańskich

Pytanie: Dlaczego populacja modraka zmniejszyła się znacząco w epoce wiktoriańskiej?
Odpowiedź: pozyskiwano rośliny ze stanu dzikiego do upraw w ogrodach

Pytanie: Dlaczego modrak jest współcześnie zagrożony eksploatacją?
Odpowiedź: Ze względu na oryginalny pokrój i możliwość przesadzania do upraw w celach ozdobnych i spożywczych

Pytanie: W jakich publikacjach widnieje wpis o modraku?
Odpowiedź: w czerwonych księgach lub listach roślin zagrożonych
Krasnyj Krym (1915)

„Krasnyj Krym” ukończono według pierwotnego projektu krążowników typu Swietłana, z niewielkimi modyfikacjami uzbrojenia. W chwili wejścia do służby był już jednostką przestarzałą, przede wszystkim z powodu mało racjonalnego rozmieszczenia artylerii głównej na burtach, typowego dla krążowników sprzed I wojny światowej, a także stosunkowo małego kalibru dział. Artylerię główną stanowiło aż 15 pojedynczych dział kalibru 130 mm, z których jednak tylko 8 stanowiło salwę burtową. 9 dział było umieszczonych w stanowiskach na pokładzie, chronionych maskami przeciwodłamkowymi grubości 25 mm, a pozostałe 6 w analogicznie chronionych kazamatach. Uzbrojenie to, jakkolwiek przewyższające liczbą dział krążowniki okresu I wojny światowej i lat 20., ustępowało powojennym zagranicznym krążownikom lekkim, uzbrojonym standardowo w racjonalniej rozmieszczone działa kalibru 152 mm. Niemniej jednak, na przewidywanym akwenie działań – Morzu Czarnym, okręt nie miał liczących się przeciwników, a podczas II wojny światowej okazał się użyteczny w roli ostrzeliwania celów lądowych.

Pytanie: Dlaczego Krasnyj Krym został uznany za przestarzały?
Odpowiedź: powodu mało racjonalnego rozmieszczenia artylerii głównej na burtach, typowego dla krążowników sprzed I wojny światowej, a także stosunkowo małego kalibru dział

Pytanie: Ile dział składało się na główną artylerię?
Odpowiedź: 15

Pytanie: Co stanowiło ochronę dział?
Odpowiedź: Maski przeciwodłamkowe

Pytanie: Czy Krasnyj Krym brał udział w walkach na Morzu Czarnym?
Odpowiedź: tak
Krasnyj Krym (1915)

Lekkie uzbrojenie przeciwlotnicze pojawiło się na okręcie dopiero w latach 30. W latach 1937-38 dodano 6 pojedynczych działek plot. 45 mm 21-K (po dwa na burtę na końcu pokładu dziobowego przed drugim kominem i po jednym na burtę na nadbudówce rufowej). Krótko przed wybuchem wojny z Niemcami dodano 7 pojedynczych wkm 12,7 mm DSzK. Półautomatyczne działka 45 mm miały jednak niską szybkostrzelność i były mało skuteczne, więc po wybuchu wojny niemiecko-radzieckiej dalej wzmacniano uzbrojenie małokalibrowe, początkowo dzięki zachodnim dostawom lend-lease. Zimą 1941/42 roku rufową parę armat 45 mm zamieniono na dwa poczwórnie sprzężone brytyjskie wkm-y 12,7 mm Vickers, a następnie okręt otrzymał jeszcze 4 działka Oerlikon 20 mm. W ciągu 1942 roku wreszcie zdołano wyposażyć okręt w 10 radzieckich skuteczniejszych pojedynczych automatycznych armat 37 mm 70-K, zdejmując działka 20 mm i 3 wkm-y DSzK (lekkie uzbrojenie plot. w 1943 roku składało się z 4 działek 45 mm, 10 działek 37 mm, 8 wkm Vickers i 4 wkm DSzK). Działka 37 mm były rozmieszczone następująco: 4 na pokładzie wokół nadbudówki dziobowej (po dwie na burtach), 3 za drugim kominem (dwie na platformach na burtach i jedno na śródokręciu), jedno pomiędzy rufowymi działami 130 mm i dwa na burtach na rufie. W lipcu 1944 roku zdjęto pozostałe cztery działka 45 mm i na ich miejsce na burtach na końcu pokładu dziobowego ustawiono dwa działka 37 mm – wbrew części publikacji, prawdopodobnie nie zostały one dodane, a przeniesiono tam dwa działka stojące dotąd w osi podłużnej okrętu, dla zwiększenia pola ostrzału. Zdjęto też wkm-y DSzK. Załoga okrętu wówczas wzrosła do 852 ludzi. Dopiero w 1945 roku okręt otrzymał radar – brytyjski Typ 291.

Pytanie: Ile działek plot. 45 znajdowało się na nadbudówce rufowej?
Odpowiedź: po jednym na burtę

Pytanie: Jakie wydarzenie historyczne nastąpiło po dodaniu 7 pojedynczych wkm na okręcie?
Odpowiedź: wybuch wojny z Niemcami

Pytanie: Dlaczego uzbrojenie małokalibrowe okrętu wymagało dozbrojenia mimo dodania licznych działek przed wojną z Niemcami?
Odpowiedź: dodane uprzednio działka miały niską szybkostrzelność i były mało skuteczne

Pytanie: W którym roku okręt mógł poszczycić się radarem?
Odpowiedź: 1945
Rudolf Habsburg-Lotaryński

W 1887 Rudolf zakupił zameczek myśliwski w Mayerling. Jesienią następnego roku 30-letni następca tronu spotkał 17-letnią baronównę Marię Vetserę. Od samego początku tej znajomości Maria otaczała Rudolfa boską niemalże czcią i była gotowa zrobić dla niego wszystko. Nie był to z pewnością dla Rudolfa największy romans jego życia, ale darzył Marię uczuciem i był poruszony jej bezgraniczną, fanatyczną wręcz miłością do niego. Gdy następca tronu podjął decyzję o własnym samobójstwie, Maria była gotowa towarzyszyć mu w tym dramatycznym posunięciu.

Pytanie: Jaki obiekt znajdował się w Mayerling?
Odpowiedź: zameczek myśliwski

Pytanie: Ile lat miała baronówna, gdy poznała Rudolfa?
Odpowiedź: 17

Pytanie: Jak nazywała się baronówna, którą zafascynował Rudolf?
Odpowiedź: Maria Vetsera

Pytanie: Jaką rozpaczliwą decyzję podjął Rudolf?
Odpowiedź: o własnym samobójstwie
Rudolf Habsburg-Lotaryński

Od momentu ogłoszenia raport dotyczący śmierci arcyksięcia wzbudzał liczne wątpliwości. Krótko przed śmiercią w 1989, ostatnia cesarzowa Austrii Zyta Maria Parmeńska udzieliła wywiadu, w którym wyjawiła, że arcyksiążę i jego kochanka zostali zamordowani w ramach spisku mającego na celu uciszyć Rudolfa po tym, jak odmówił udziału w zorganizowanej przez francuski rząd próbie obalenia jego konserwatywnego i popierającego Niemcy ojca. Gdyby plan ów się powiódł, arcyksiążę objąłby tron jako cesarz liberalny i profrancuski. Zyta nie podała żadnych dowodów potwierdzających autentyczność tej rewelacji, toteż za życia cesarzowej nie potraktowano jej poważnie.

Pytanie: Czy raport śmierci arcyksięcia został powszechnie przyjęty?
Odpowiedź: nie

Pytanie: Kto był ostatnią cesarzową Austrii?
Odpowiedź: Zyta Maria Parmeńska

Pytanie: Dlaczego Rudolf miał być rzekomo uciszony?
Odpowiedź: odmówił udziału w zorganizowanej przez francuski rząd próbie obalenia jego konserwatywnego i popierającego Niemcy ojca
Zofia Nakoneczna

Zofia Nakoneczna grała w większości przedstawień (zob. tabela poniżej), uzyskując pozytywne opinie, choćby za rolę Kamili w Pierwszej lepszej Aleksandra Fredry: „Pani Nakoneczna w sukni wiejskiej i p. Wilczówna w pięknej biedermeierowskiej krynolinie były każda inaczej znakomite, jedna figlarnie, druga romantycznie, obie mówiły wiersz bez zarzutu”. Niedostatki finansowe sprawiały, że aktorzy musieli samodzielnie wykonywać poboczne zadania. Tak artystka pełniła również role menedżerki, inspicjentki, maszynistki, elektrotechnika i kasjerki. Za cały włożony wysiłek członkowie teatru otrzymywali niskie gaże, w przypadku Nakonecznej 40 dolarów miesięcznie. Pod koniec 1945 Polski Teatr Artystów został rozwiązany z powodu zaprzestania finansowania przez rząd londyński. W 1948 Nakoneczna podjęła pracę jako modelka, następnie była sprzedawczynią w sklepie z futrami. 23 maja 1949 otrzymała wraz z Mieczysławem obywatelstwo amerykańskie.

Pytanie: Z jakiego powodu Polski Teatr Artystów zakończył swoją działalność?
Odpowiedź: z powodu zaprzestania finansowania przez rząd londyński

Pytanie: Czym zajmowała się Zofia Aleksandra Nakoneczna po rozwiązaniu teatru?
Odpowiedź: podjęła pracę jako modelka, następnie była sprzedawczynią w sklepie z futrami

Pytanie: Jakie funkcje, poza grą aktorską, pełniła Zofia Aleksandra Nakoneczna w teatrze?
Odpowiedź: menedżerki, inspicjentki, maszynistki, elektrotechnika i kasjerki

Pytanie: Czy za wykonywanie wielu zadań aktorzy otrzymywali wysokie wynagrodzenie?
Odpowiedź: nie
Zofia Nakoneczna

Po wybuchu II wojny światowej Nakoneczna wraz z mężem udali się do Zaleszczyk, następnie przekroczyli granicę z Rumunią, przemierzyli Jugosławię i Włochy, zatrzymując się ostatecznie we Francji. Początkowo zamieszkali w Nicei, by ostatecznie wynająć mieszkanie w Paryżu. Aktorka związała się tam z nowo utworzonym Teatrem Polskim, m.in. uczestnicząc 30 marca 1940 w wieczorze Wspominki u boku Janiny Wilczówny, Kazimierza Dejunowicza oraz Zygmunta Modzelewskiego. W związku z atakiem III Rzeszy na Francję małżeństwo przedostało się do Hiszpanii, później zaś do Portugalii, zatrzymując się na kilka miesięcy w Lizbonie. W styczniu 1941 amerykański dziennikarz „St. Petersburg Timesa”, przebywający w Portugalii, pochylił się nad losem artystki: „Zofia Nakoneczna, warszawska gwiazda filmu i sceny jest najpiękniejszą uciekinierką w Lizbonie. Piękna blondynka ścigana przez nazistowską armię od września 1939 (Warszawa-Bukareszt-Paryż-Bordeaux-Hendaye-Lizbona), planuje zacząć w Hollywood jako statystka. Teraz czeka na wizę do USA”.

Pytanie: Jak wyglądała trasa podróży, którą aktorka i jej małżonek odbyli po rozpoczęciu II wojny światowej?
Odpowiedź: udali się do Zaleszczyk, następnie przekroczyli granicę z Rumunią, przemierzyli Jugosławię i Włochy, zatrzymując się ostatecznie we Francji

Pytanie: Jak długo zostali w Lizbonie?
Odpowiedź: kilka miesięcy

Pytanie: Dlaczego Nakoneczna i jej mąż udali się do Hiszpanii?
Odpowiedź: W związku z atakiem III Rzeszy na Francję

Pytanie: Do jakiego kraju chciała uzyskać wizę, według dziennikarza „St. Petersburg Timesa”?
Odpowiedź: USA
Język fiński

W języku fińskim istnieją zapożyczenia z różnych, nierzadko oddalonych od siebie epok historycznych. Ich powstaniem zajmuje się gramatyka diachroniczna. Na przykład słowo sata, liczebnik fiński oznaczający '100', wywodzi się z formy pierwotnej języków indoirańskich. W czasach prehistorycznych Finowie mieli kontakt z Bałtami, plemionami germańskimi i Słowianami, z których to języków przyjęli liczne zapożyczenia. Oryginalne brzmienie tych wyrazów zachowało się w języku fińskim lepiej niż w językach macierzystych. Przykładowo fińskie słowo kuningas (król) jest prawie identyczne ze starogermańską formą kuningaz, podczas gdy w innych germańskich językach słowo przeszło nieraz poważną ewolucję (por. niem. König, ang. king, szw. konung lub kung). Przykładowymi słowiańskimi zapożyczeniami w języku fińskim są: ikkuna (okno), kimalainen (trzmiel) czy lentää (latać).

Pytanie: Co bada gramatyka diachroniczna?
Odpowiedź: powstanie zapożyczeń z różnych, nierzadko oddalonych od siebie epok historycznych

Pytanie: Jak w języku fińskim brzmi słowo "sto"?
Odpowiedź: sata

Pytanie: Z języków jakich grup etnicznych Finowie włączyli do swojego języka zapożyczenia?
Odpowiedź: Bałtów, plemion germańskich i Słowian

Pytanie: Jakiego słowa używa się do określenia "króla" w języku niemieckim?
Odpowiedź: König
Język fiński

Język fiński jest jednym z dwóch oficjalnych języków Republiki Finlandii, obok języka szwedzkiego, którego używa 5,49% mieszkańców. Jest jednym z 23 oficjalnych języków Unii Europejskiej. Ponadto jest formalnie uznanym językiem mniejszości narodowej w Szwecji oraz w Republice Karelii w Rosji. Zgodnie z nordycką konwencją językową osoby mówiące językiem fińskim jako ojczystym mają na terenie krajów Unii Nordyckiej prawo do używania własnego języka i bezpłatnej pomocy w tłumaczeniach w sprawach urzędowych.

Pytanie: Jakie są języki urzędowe w Finlandii?
Odpowiedź: fiński i szwedzki

Pytanie: Gdzie poza granicami Finlandii używany jest oficjalnie język fiński?
Odpowiedź: W Szwecji oraz w Republice Karelii w Rosji

Pytanie: Ile kosztuje tłumaczenie spraw urzędowych na język fiński na terenie Unii Nordyckiej?
Odpowiedź: Nic

Pytanie: Ile jest oficjalnych języków Unii Europejskiej?
Odpowiedź: 23
Order Odrodzenia Polski

Współczesny wygląd Orderu Odrodzenia Polski ustalony został rozporządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 10 listopada 1992 r. w sprawie opisu, materiału, wymiarów wzorów rysunkowych oraz sposobu i okoliczności noszenia odznak orderów i odznaczeń: „Odznaką Orderu Odrodzenia Polski jest krzyż równoramienny, złocony, zakończony na rogach ramion kulkami. W środku krzyża, na okrągłej, czerwonej, emaliowanej tarczy, umieszczony jest biało emaliowany orzeł według wzoru określonego w ustawie z dnia 1 sierpnia 1919 r. o godłach i barwach Rzeczypospolitej Polskiej. Kontury, korona, dziób i szpony orła są złocone. Na otoku, pokrytym szafirową emalią, umieszczony jest złocony napis „POLONIA RESTITUTA”. Na odwrotnej stronie ramiona krzyża są złocone, z obramowaniem. W środku krzyża, na okrągłej, czerwono emaliowanej tarczy, w ornamentowanym obramowaniu, umieszczona jest złocona data „1918”. Wymiar krzyża wynosi: w klasie I – 68 mm, w klasach II i III – 60 mm, w klasie IV – 55 mm i w klasie V – 44 mm.

Pytanie: W którym roku zatwierdzono aktualną postać Orderu Odrodzenia Polski?
Odpowiedź: w 1992

Pytanie: Czym powleczony jest otok?
Odpowiedź: szafirową emalią

Pytanie: Jaki napis widnieje na otoku?
Odpowiedź: POLONIA RESTITUTA

Pytanie: Jaka data widnieje w środku krzyża?
Odpowiedź: 1918
Order Odrodzenia Polski

W latach 1982–1992, zgodnie z zapisami ustawy Karta Nauczyciela, nauczycielom nadawany był Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski, ale wyłącznie z tytułu trzydziestoletniej szczególnie wyróżniającej pracy pedagogicznej. Z tego tytułu nadano go 63 416 osobom. Podobne przepisy obowiązywały w okresie PRL również dla innych grup zawodowych (górników, hutników, stoczniowców, portowców), określając lata nieprzerwanej i wyróżniającej się pracy oraz klasę orderu lub odznaczenia (przykładowo górnicy otrzymywali już po 20 latach pracy Order Sztandaru Pracy II klasy – wyższy od Krzyża Komandorskiego Orderu Odrodzenia Polski w systemie orderowo-odznaczeniowym PRL).

Pytanie: Za co w okresie między 1982 a 1992 rokiem nauczyciele mogli otrzymać Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski?
Odpowiedź: wyłącznie z tytułu trzydziestoletniej szczególnie wyróżniającej pracy pedagogicznej

Pytanie: Czy nauczyciele byli w czasach Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej jedyną grupą zawodową, która za swoją pracę mogła zastać nagrodzona odznaczeniem państwowym?
Odpowiedź: nie

Pytanie: Jakim odznaczeniem w czasach Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej mogli za swoją pracę zostać wyróżnieni górnicy?
Odpowiedź: Orderem Sztandaru Pracy II klasy

Pytanie: Ile lat w czasach Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej, by zostać odznaczonym Orderem Sztandaru Pracy II klasy, musiał przepracować górnik?
Odpowiedź: 20