கேள்வி: மேற்கு அசர்பைசான் மாகாணம் - தொல்பொருளியல் பற்றி விளக்கவும்.
பதில்: இப்பகுதியியில் உள்ள தெபீ ஹசனுல் போன்ற தளங்களில் நடந்த அகழ்வாய்வுகள் வாயிலாக இங்கு நிரந்தர குடியேற்றங்களானது கி.மு 6 ஆயிரத்துக்கு முன்பே ஏற்பட்டது தெரியவருகிறது. 1958 ஆம் ஆண்டு ஹஸன்லுவில் பிரபலமான தங்க சாடி கண்டுபிடிக்கப்பட்டது. உலகளாவில் வைன் தயாரிப்பு குறித்த மிகப் பழமையான சான்றுகள் கிடைத்த முதன்மையான பகுதியான டெப்சா ஹஜ்ஜி ஃபிரூஸ் இந்த மாகாணத்துக்கு உட்பட்ட பகுதியாகும்.Voigt, Mary M. and Meadow, Richard H. (1983) ''Hajji Firuz Tepe, Iran: the neolithic settlement'' University Museum, University of Pennsylvania, Philadelphia, Pennsylvania,Bert G. Fragner, ‘Soviet Nationalism’: An Ideological Legacy to the Independent Republics of Central Asia ’ in” in Van Schendel, Willem(Editor) . Identity Politics in Central Asia and the Muslim World: Nationalism, Ethnicity and Labour in the Twentieth Century. London , GBR: I. B. Tauris & Company, Limited, 2001. Excerpt from pg 24: "Under Soviet auspices and in accordance with Soviet nationalism, historical Azerbaijan proper was reinterpreted as 'Southern Azerbaijan', with demands for liberation and, eventually, for 're'-unification with Northern (Soviet) Azerbaijan a breathtaking manipulation. No need to point to concrete Soviet political activities in this direction, as in 1945–46 etc. The really interesting point is that in the independent former Soviet republics this typically Soviet ideological pattern has long outlasted the Soviet Union." ''கோயி தெப்பே'' மற்றொரு குறிப்பிடத்தக்க தளமாக உள்ளது, அங்கு கி.மு. 800ஐச் சேர்ந்த ஒரு உலோகத் தகடு கண்டுபிடிக்கப்பட்டது, அதில் கில்கமெஷ் காப்பியம் ஒரு காட்சி சித்தரிக்கப்பட்டுள்ளது. இந்த மாகாணமானது, பல வரலாற்றுச் சிறப்புமிக்க தளங்களைக் கொண்டுள்ளது. இங்குள்ள 169 தளங்கள் ஈரானின் கலாசார மரபுரிமை நிறுவனத்தால் பதிவு செய்யப்பட்டுள்ளன.