கேள்வி: தொண்டியா வா - நான்காவது ஆங்கிலேய-மைசூர் போருக்குப் பிறகு பற்றி நீங்கள் என்ன அறிந்துள்ளீர்கள்?
பதில்: 1799 இல் பிரித்தானிய கிழக்கிந்திய நிறுவனம் திப்பு சுல்தானை சீரங்கப்பட்டிண முற்றுகை (1799) தோற்கடித்தப் பிறகு, தொண்டியாவும் மற்றும் பிற கைதிகளும் பிரித்தானியத் துருப்புக்களால் விடுவிக்கப்பட்டனர். இவர், ஷிகாரிப்பூரை அடைந்தார். அங்கு அவர் திப்புவின் முன்னாள் இராணுவத்திலிருந்து ஒரு படையினரை திரட்டினார். பாலாமின் கிருஷ்ணப்ப நாயக்கரின் ஆதரவையும் பெற்றார். மேலும் தன்னை உபய-லோகாதீசுவரர் (இரண்டு லோகம் இறைவன்) என்று அறிவித்துக் கொண்டார். பிட்னூரின் நாயக்கர் பட்டத்தையும் இவர் ஏற்றுக்கொண்டார். மைசூர் மீதான தங்கள் பிடியை வலுப்படுத்துவதில் ஆங்கிலேயர்கள் மும்முரமாக இருந்தபோது, இவர் சிவமோகாவிலும் அதைச் சுற்றியுள்ள வர்த்தகர்களிடமிருந்தும் விவசாயிகளிடமிருந்தும் வரி வசூலிக்கத் தொடங்கினார். ஹங்கல், ஹர்பனஹள்ளி, ரானெபென்னூரு, சவனூர், சோதே மற்றும் விட்டல் ஆகிய பகுதிகளின் பாளையக்காரர் இவரது அதிகாரத்தை ஒப்புக்கொண்டனர். இவரது அதிகாரத்தின் உச்சத்தில், இவர் 90,000 குதிரைப்படைகளையும் 80,000 காலாட்படைகளையும் கொண்ட ஒரு படையை வைத்திருந்ததாக நம்பப்படுகிறது. இவரால் ஏற்பட்ட தொல்லையை அடக்க சூலை 1799 வாக்கில், இவருக்கு எதிராக ஆங்கிலேயர்கள் வெல்லசுலி தலைமையில் ஒரு படையை அனுப்பினர்.
கேள்வி: தொண்டியா வா - வெல்லசுலி முற்றுகை என்பது என்ன?
பதில்: இவரது சக்தியைக் கண்டு பீதியடைந்த ஆங்கிலேயர்கள் இவருக்கு எதிராக ஒரு வலுவான படையை அனுப்ப முடிவு செய்தனர். மே 1800 இல், மைசூருக்கு புதிதாக நியமிக்கப்பட்ட பிரித்தானிய ஆளுநர் ஆர்தர் வெல்லஸ்லி, முதலாம் வெல்லிங்டன் பிரபு தலைமையில் ஒரு படை அனுப்பப்பட்டது. சூன் 1800 இல், வெல்லசுலி சித்திரதுர்க்கா கோட்டை இவரை முற்றுகையிட்டார். ஆங்கிலேயர்கள் தன்னை நோக்கி முன்னேறும்போது, இவர் மராட்டிய கட்டுப்பாட்டில் இருந்த பகுதிக்கு தப்பி ஓடினார். தளபதி வெல்லசுலி மராட்டிய பிரதேசத்தில் இவரைத் தொடர மராட்டிய பேஷ்வா அனுமதி பெற்றார். இவருக்கெதிராக சிந்தமராவ் பட்வர்தன் தலைமையிலான மராட்டியப் படையையும் பேஷ்வா அனுப்பினார். வெல்லெசுலியின் படை ஹரிஹர் பகுதியை 16 சூனில் அடைந்தது. இதற்கிடையில், இவர், தப்பி ஓடி சூன் 19 அன்று ஹூப்ளி அடைந்தார். சூன் 20 அன்று, வெல்லசுலியின் வீரர்கள் ஐரானி கோட்டையை கைப்பற்றினர். அடுத்த வாரத்தில், ராணிபென்னூர் கோட்டையை கைப்பற்றினர். இந்த கோட்டைகள் அனைத்தையும் ஆங்கிலேயர்கள் பட்வர்தனிடம் அவரது உதவிக்காக ஒப்படைத்தனர். சூன் 27 அன்று ஆங்கிலேயர்கள் பிட்னூர் தொண்டியா இன்னும் மறைந்தே இருந்தார். இதற்கிடையில், தோண்டோபந்த் கோகலே, தனது இரண்டு மருமகன்களான அப்பாஜி கணேசு மற்றும் பாபுஜி கணேசு ஆகியோருடன் பட்வர்தனின் மராட்டிய படையில் சேர்ந்தார். 30 சூன், மராட்டியர்கள் தவாங்கி நாலா அருகே கிட்டூர் அருகே தொண்டியாவைத் தாக்கினர். பிரதான இராணுவத்திலிருந்து பிரிந்த தோண்டோபந்த் கோகலேவும் அவரது சில வீரர்களும் இவரிடம் சிக்கினர். இவர்,கோகலேவையும் அவரது மருமகன் அப்பஜியையும் கொன்றார். பின்னர், பட்வர்தன் இவர் மீது தாக்குலைத் தொடர்ந்தார். ஆனால் போரில் பலத்த காயமடைந்தார். பாபுஜி கோகலே மற்றும் பிற மராட்டியர்களுடன் சேர்ந்து, அவர் பிரித்தானிய கட்டுப்பாட்டில் உள்ள ஹலியாலில் கோட்டையில் தஞ்சம் புகுந்தார் செப்டம்பர் 9 அன்று, கர்னல் ஸ்டீவன்சன் தலைமையிலான ஒரு படை இவரை தடுப்பதில் வெற்றி பெற்றது. மறுநாள் காலையில், ஜெனரல் வெல்லசுலியின் படையினரால் கொனகல் அல்லது கொனகள்ளி (இன்றைய ராய்ச்சூர் மாவட்டம் ) அருகே நடந்த போரில் தொண்டியா வா கொல்லப்பட்டார். வெல்லசுலி இவரது 4 வயது மகன் சலபாத் கானுக்கு பாதுகாப்பு அளித்தார். மேலும் தான் ஐரோப்பாவுக்குச் செல்வதற்கு முன்பு சலாபத் கானின் பராமரிப்புக்காக பணம் செலுத்தினார். பின்னர் சலாபத் கான் வளர்ந்து மைசூர் மன்னரால் பணியமர்த்தப்பட்டார். 1822 இல் வாந்திபேதி இறந்தார்.