கேள்வி: பர்கதுல்லா - பணி குறித்து விரிவாக சொல்லுங்கள்.
பதில்: 1887-ல் பெர்சியா, உருது மற்றும் அரபிய மொழி கற்பிக்க இங்கிலாந்து சென்றார். இங்கிலாந்தில் இருக்கும் போது ஜெர்மனி, பிரெஞ்சு, ஜப்பானிய மொழி ஆகியவற்றைக் கற்றார். ஆங்கில உயரதிகாரி 'அப்துலா குயில்லம்' (Abdullah Quilliam) என்பவரின் அழைப்பின் பேரில் 'லிவர்பூல் இஸ்லாமியக் கல்வி மையத்தில் (Liverpool Muslim Institute) பணியாற்றினார். அங்கு பணியாற்றும் போது ஆப்கானித்தானின் 'நசுருல்லா கான்' அறிமுகமானார். இவரின் சகோதரர் அமீர் தனது 'சிராஜ்-உல்-அக்பர்' (Sirejul-ul-Akber') என்ற இதழில் இந்திய-பிரித்தானிய ஆட்சியின் அக்கிரமங்களைப் பற்றி எழுதி வந்தார். பர்கத்துல்லா இதழியலில் நுழைந்து தனது படைப்பின் மூலம் இந்திய விடுதலை உணர்வுக்கு உரமூட்டினார். இங்கிலாந்தில் இருந்த போது முஸ்லீம் தேசிய சங்கத்தார் நடத்தும் கூட்டங்களில் பங்குகொண்டார். அங்கு 1897-ல் பர்கத்துல்லா மற்றொரு புரட்சியாளரான சியாமிஜி கிருஷ்ணவர்மா என்பவரைச் சந்தித்தார். பின்னர் லாலா ஹர்தயாள் மற்றும் ராஜா மகேந்திர பிரதாப் ஆகியோரின் தொடர்பு கிடைத்தது. அதன்பின் 1899-ல் அமெரிக்கா சென்றார். 1913-ல் சான்பிரான்சிஸ்கோவில் கதர் கட்சியினை நிறுவியோரில் இவரும் ஒருவராவார்.1904-ல் ஜப்பான் சென்றார். டோக்கியோ பல்கலைக்கழகத்தில் இந்துஸ்தானி பேராசிரியராகப் பணியமர்த்தப்பட்டார்.