கேள்வி: உணர்திறன் - விலங்குரிமையும் உணர்திறனும் பற்றி விளக்கவும்.
பதில்: File:Octopus shell.jpg ஒன்று தன் பாதுகாப்புக்காக கிளிஞ்சல்களைத் திரட்டிக்கொண்டு பயணிக்கும் காட்சி. 600 மில்லியன் ஆண்டுகளாக மனிதர்களோடு தொடர்பின்றி பரிணமித்த பின்னரும், பேய்க்கணவாய்கள் உணர்திறனை வெளிப்படுத்த வல்லவை. தலைக்காலி, பத்துக்காலிகள் உள்ளிட்ட இன்னபிற விலங்குகளோடு பேய்க்கணவாய்களின் உணர்திறன் ஐக்கிய இராச்சியம் 2023-ல் அங்கீகரிக்கப்பட்டது.]] File:European honey bee extracts nectar.jpg விலங்குரிமை இயக்கத்தில் உணர்திறன் ஒரு மையக் கருத்தாக இருந்து வருகிறது. இதனை ஜெரமி பெந்தாம்மின் ''ஆன் இன்ட்ரொடக்ஷன் டு தி பிரின்சிபல்ஸ் ஆஃப் மாரல்ஸ் அண்டு லெஜிஸ்லேஷன்'' என்ற படைப்பில் காணமுடியும்: உணர்திறக் கொள்கை என்பது ஒரு உயிருக்கு உணர்திறன் இருந்தால் மட்டுமே அது தார்மீக அந்தஸ்தைப் பெறுகிறது என்று வலியுறுத்தும் சித்தாந்தம் என்று ரிச்சர்ட் டி. ரைடர் வரையறுக்கிறார். உடலார்ந்த உணர்வுநிலையை (phenomenal consciousness) அனுபவிக்கும் தன்மை மட்டுமின்றி எதிர்மறையான பாதிப்பு இணைதிறனுடன் (negative affective valence) (அதாவது துன்பம்) கூடிய நனவு நிலையை அனுபவிக்கும் தன்மையையும் கொண்டிருக்க வேண்டும் என்பதையே தார்மீக அந்தஸ்திற்கு அளவுகோலாக பெந்தாம் கருதுவதால் அவர் ஒரு குறுகியநிலை உணர்திறக் கொள்கையாளர் என்று டேவிட் சால்மரின் கூறுகிறார். விலங்குரிமை ஆர்வலர்களும் விலங்குநல ஆர்வலர்களும் பெரும்பாலும் இதுபோன்ற திறன்களையே தார்மீக அந்தஸ்திற்கு அளவுகோலாகச் சுட்டுவர். விலங்குகளுக்கு மனிதர்களுக்கு இருக்கும் அனைத்து விருப்பங்களும், புரிந்துகொள்ளும் முழுத்திறனும் இல்லையெனினும், அவற்றின் உணவு, தண்ணீர், வாழிடம், துணை அல்லது தோழமை, இயக்கச் சுதந்திரம், வலியைத் தவிர்க்கும் எண்ணம் ஆகிய தேவைகளில் மனிதனை ஒத்தே இருக்கின்றன என்று ''எர்த்லிங்ஸ்'' என்ற ஆவணப்படம் சொல்வதே இதற்கு ஓர் எடுத்துக்காட்டு.Monson S (2005), "Earthlings". உணர்திறன் உள்ள எளிய உயிர்களுக்கு உரிய உரிமைகள் (எ.கா. வாழும் உரிமை) என்னென்ன என்பதில் விலங்குரிமை ஆர்வலர்கள் சற்றே வேறுபட்டாலும் குறைந்தபட்சம் அனைத்திற்கும் வலியிலிருந்தும் துன்பத்திலிருந்தும் பாதுகாக்கப்படும் உரிமை உண்டு என்று விலங்குநல ஆர்வலர்கள் வாதிடுகின்றனர். உணர்திறமையவாதம் என்பது உணர்திறன் மிக்க உயிர்களே தார்மீக பேணுதலுக்கு உரியவை என்று கருதும் கோட்பாடாகும். கேரி பிரான்சியோனி தனது ஒழிப்புவாதம் (விலங்குரிமை) (abolitionist theory of animal rights) உணர்திறனின் அடிப்படையில் வைத்துள்ளார். இது பீட்டர் சிங்கர் கோட்பாட்டிலிருந்து கணிசமாக வேறுபடுகிறது. "தான் மற்ற உயிரினங்களால் அவைகளின் உடமையாகக் கருதப்படாமலிருப்பதே அனைத்து உணர்திற உயிரினங்களுக்கும் (மனிதரோ மனிதரல்லா விலங்குகளோ) உள்ள ஒரு அடிப்படை உரிமை" என்று பிரான்சியோனி வலியுறுத்துகிறார்.Francione, Gary. [http://www.abolitionistapproach.com/?page_id=52 Official blog] இங்கிலாந்து உள்ள விலங்கு நெறிமுறைகளுக்கான ஆக்ஸ்போர்டு மையத்தின் நிறுவனரான ஆண்ட்ரூ லின்சே விலங்குகளை உணர்திற உயிரினங்களாக அங்கீகரிப்பது தனது கிறிஸ்தவம் கொள்கையின் ஒரு அம்சமாகக் கருதுகிறார். தி இன்டர்ஃபெய்த் அசோசியேஷன் ஆஃப் அனிமல் சேப்லைன்ஸ் என்ற அமைப்பு உணர்திற உயிரினங்களை அங்கீகரித்து பேணுவதற்கும் ஏற்ற கொள்கைகளை ஏற்படுத்துமாறு விலங்கு அமைச்சக குழுக்களுக்கு வேண்டுகோள் விடுத்து அவற்றை ஊக்குவிக்கிறது. 1997-ல் ஐரோப்பிய ஒன்றியம் அடிப்படை சட்டத்தில் விலங்கு உணர்திறன் கருத்தாக்கம் சேர்க்கப்பட்டது. ஆம்ஸ்டர்டாம் உடன்படிக்கையுடன் இணைக்கப்பட்ட சட்டப்பூர்வ பிணைப்பு நெறிமுறை விலங்குகளை "உணர்திற உயிரினங்கள்" என்று அங்கீகரித்து, மேலும் ஐரோப்பிய ஒன்றியமும் அதன் உறுப்பு நாடுகளும் "விலங்குகளின் நலத் தேவைகளில் முழு கவனம் செலுத்த வேண்டும்" என்று வலியுறுத்துகிறது.