கேள்வி: இரே, ஈரான் - சிறப்புகள் பற்றி நீங்கள் என்ன அறிந்துள்ளீர்கள்?
பதில்: வரலாற்று அடிப்படையில் பல சொற்களால் (இராகேஸ், இராகே, அர்சாசியா) அழைக்கப்படுகிறது. இரே தெகுரான் மாகாணத்தில் இருக்கும் நகரங்களிலேயே பழமையான நகரமாகும். கிளாசிக்கல் சகாப்தத்தில், இது ஒரு முக்கியமான நகரமாக இருந்தது. மீடியாப் பேரரசு காலத்தில் ஊடகம், அரசியல், கலாச்சார ஆகிய அடிப்படைகளில் முக்கியத்துவம் பெற்றிருந்தது. பண்டைய பாரசீக கல்வெட்டுகள் மற்றும் அவெத்தா ( சொராட்டிரிய நெறி வேதங்கள்) ஆகியவையும், கிடைத்துள்ள பிற ஆதாரங்களும், பண்டைய இரேயின் முக்கியத்துவத்தை உறுதிப்படுத்துகின்றன. பாரசீகம் மீதான இசுலாமியப் படையெடுப்பு, துருக்கியர்கள் மற்றும் மங்கோலியர்களின் குவாரசமியப் படையெடுப்பு இடைக்கால படையெடுப்புகளின் போது இரே அழிவுக்கு ஆளானது. ஆனால் அதன் முக்கியத்துவம், செல்யூக் பேரரசு ஆட்சிக் காலத்தில், குறிப்பாக புயிட் டேலாமைட்டுகள் மற்றும் செல்யூக் பேரரசு பேரரசு காலத்தில் புதுப்பிக்கப்பட்டது. 19-ஆம் நூற்றாண்டு பிற்பகுதியில் தான், இந்த பழைய நகரத்தில் அகழ்வாராய்ச்சி தொடங்கியது, மேலும் பல கண்டுபிடிப்புகளில், வர்த்தகம் செய்யப்பட்டதற்கான சுவடுகள் எடுக்கப்பட்டன. 1997 ஆம் ஆண்டில் ஈரானிய கலாச்சார பாரம்பரிய அமைச்சகம்மும், பிராட்போர்டு பல்கலைக்கழகத்தின் தொல்பொருள் அறிவியல் துறையும், தெகுரான் பல்கலைக்கழகத்தின் தொல்பொருள் துறையும் இணைந்து, கூட்டு முயற்சியோடு , ஆழாமான அகழ்வாராய்ச்சி நடத்தப் பட்டது. புனரமைக்கப்பட்ட மீடியன் கால ரே கோட்டை, பார்த்தியன் காலத்து ரஷ்கன் கோட்டை, பகராமின் சாசானிய கால ஜோராஸ்ட்ரியன் தீ கோயில், ஒரு காலத்தில் ஜோராஸ்ட்ரியன் மற்றும் இப்போது இஸ்லாமிய ஆலயமான பிபி ஷாஹர்-பானு ஆகியவைகளும், இரே நகரில் உள்ள தொல்பொருள் தளங்களில் அடங்குகின்றன.
கேள்வி: இரே, ஈரான் - வரலாறு குறித்து விரிவாக சொல்லுங்கள்.
பதில்: கிமு 6,000 இல், மத்திய பீடபூமி கலாச்சாரத்தின் ஒரு பகுதியாக, இங்கு குடியமர்வுகள் தொடங்கின. இது மீடியன் மாவட்ட பெஹிஸ்ட்டன் கல்வெட்டு பதிவு செய்யப்பட்டுள்ளது. இந்த குடியமர்வு மூலம், பார்த்தியப் பேரரசு இராகா அழைக்கப்படும் ஒரு தலைநகரமாக விளங்கியது. கிளாசிக்கல் கிரேக்க-ரோமன் புவியியலில், இது இலத்தீன் மற்றும் இராகாய் மொழிகளில் ''ராகே'' அல்லது ''ராகனே'' என பதிவு செய்யப்பட்டுள்ளது. கிரேக்க மொழில் உள்ள ''ராகேஸ்''(கிரேக்கம்) இது அபோக்ரிபாவில் பல முறை குறிப்பிடப்பட்டுள்ளது.Book of Judith 1:5, 15; Book of Tobit 1:14, 5:5, 6:10 முன் மீடியன் காலத்திற்கு முன், இதன் காலம் உள்ளது. சில வரலாற்றாசிரியர்கள் அதன் கட்டிடங்களுக்கு, பண்டைய புராண மன்னர்களே காரணம் என்று கூறுகின்றனர். மேலும் சிலர் ஜோராஸ்ட்ரியன் தலைவரின் வம்சத்தின் முயற்சிகளே இதற்கு காரணம் என்று நம்புகின்றனர். செல்ஜுக் மன்னர் துருல் பேக்கை நினைவுகூரும் 12 ஆம் நூற்றாண்டின் நினைவுச்சின்னமான துக்ருல் டவர், இன்றும் நிலவும் வரலாற்று கட்டமைப்புகளில் ஒன்றாகும். பத்தொன்பதாம் நூற்றாண்டின் நடுவில், இந்நகரமானது, அழிவு நகரமாக வருணிக்கப் பட்டது. சா-அப்துல்-ஆலயம் மட்டுமே இருந்தது.Heinrich Karl Brugsch: ''Reise der Königlich preussischen Gesandtschaft nach Persien 1860 und 1861'', Leipzig 1862 , Volume 1, pp 230ff