கேள்வி: ஜோன் பயஸ் - வாழ்கை வரலாறு பற்றி விளக்கவும்.
பதில்: ஸ்காட்லாந்து 1941 சனவரி 9 அன்று நியூயார்க் நகரத்தின் ஸ்டேட்டன் தீவுப் பகுதியில் பிறந்தார். ஸ்காட்லாந்தின் எடின்பரோவில் பிறந்த ஜோன் சாண்டோஸ் என்ற, தாய்க்கும் மெக்சிகோவைப் பிறப்பிடமாக கொண்ட ஆல்பர்ட் பேஸ் என்ற தந்தைக்கும் ஜோன் பயஸ் பிறந்தார். மூன்று சகோதரிகளில் இரண்டாவதாக பேஸ் பிறந்தார். சகோதரிகள் அவர்கள் அனைவரும் அரசியல் செயற்பாட்டாளர்கள் மற்றும் இசைக்கலைஞர்கள் ஆவர். வளர்ந்து வரும் போது, ​பயஸ் தனது மெக்சிகன் பாரம்பரிய அடையாளத்தின் காரணமாக இனப் பாகுபாட்டுக்கு ஆளானார். யுனெஸ்கோவில் தன் தந்தையின் பணியின் காரணமாக, இவர்களது குடும்பம் இடம்பெயர்ந்தபடி இருந்தது. அமெரிக்கா முழுவதும் உள்ள நகரங்களிலும், இங்கிலாந்து, பிரான்ஸ், சுவிட்சர்லாந்து, ஸ்பெயின், கனடா, ஈராக் உட்பட மத்திய கிழக்கு நாடுகளிலும் வசித்து வந்தது. அங்கு நிலவிய அரசியல் சூழ்நிலைகளை உன்னிப்பாக கவனித்தார். ஜோன் பயஸ் தனது தொழில் வாழ்க்கையின் துவக்கத்தில் குடிசார் உரிமைகள் மற்றும் அகிம்சை உள்ளிட்ட பல்வேறு சமூகப் பணிகளில் ஈடுபட்டார். தன் 13 வயதில் அமெரிக்க நட்டுப்புறப் பாடகர் பீட் சீகர் இசையைக் கேட்டு இசைத்துறையில் ஆர்வம் கொண்டார். விரைவில் பாடகராக உருவெடுத்தார். அது அமெரிக்காவன் ஒரு கொந்தளிப்பான காலகட்டமாக இருந்தது. ஆப்பிரிக அமெரிக்கர்கள் தங்கள் உரிமைகளுக்காக தீவிரமாக போராடி வந்தனர். கல்லூரி காலத்திலேயே அவர்களின் போராட்டங்களுக்கு பயஸ் ஆதரவு அளித்து வந்தார். 1960 ஆம் ஆண்டு தன் 19 வயதில் தன் முதல் இசைக் கோப்பை வெளியிட்டார். அது எதிர்ப்பார்த்ததைவிட மிகுந்த புகழைப் பெற்றுத் தந்தது. அடுத்தடுத்து இவர் வெளியிட்ட மூன்று பாடல் தொகுதிகளும் கோல்டு ரெக்கார்ட் சாதனையைப் புரிந்தன. இப்போது இசையுடன் சமூகப் போராட்டங்கிலும் கவனம் செலுத்தினார். ஆப்பிரிக அமெரிக்கர்களின் போராட்டங்களிலும் பேரணிகளிலும் ''நாங்கள் வெல்லுவோம்.. நாங்கள் வெல்லுவோம்... நாங்கள் வெல்லுவோம் ஒர் நாள்'' (We Shall Overcome) என்ற பாடலை பாடி உணர்சியூட்டினார். மார்ட்டின் லூதர் கிங்குடன் நட்பு பாராட்டினார். இனப் பாகுபாடு, மனித உரிமை, வன்முறை எதிர்ப்பு, போர் எதிர்ப்பு, சூழலியல் ஆதரவு, மரண தண்டணை ஒழிப்பு, மாற்றுப் பாலினத்தவர் உருமைகள், போன்ற கருத்துகளை தன் பாடல்கள் வழியாக வெளிப்படுத்தினார். அமெரிக்காவில் கட்டாய இராணுவப் பயிற்சியை எதிர்த்து நடந்த போராட்டங்களில் பயஸ் கலந்து கொண்டார். வியட்நாம் போர் எதிராக போராடங்களில் கலந்து கொண்டார். போராட்டத்தின் ஒரு பகுதியாக வரிகொடா இயக்கத்தில் கலந்து கொண்டார். இருமுறை சிறை சென்றார். போராட்டங்களின் போது சக செயற்பாட்டாளரான ''டேவிட் ஹாலிஸ்'' என்பவரைச் சந்தித்தார். இருவரின் நட்பும் காதலாக மாறி 1968 இல் திருமணம் செய்து கொண்டனர். ஒரு பிள்ளையும் பிறந்தது. 1973 இல் இருவரும் பிரிந்தனர். மனித உரிமை ஆணையத்துடன் இணைந்து வங்கதேசம், இராக், ஈரான், பாத்தீனம் போன்ற நாடுகளுக்குச் சென்று மனித உரிமைகளை மீட்டெடுக்கும் செயல்பாடுகளில் ஈடுபட்டுள்ளார். இசைக்கலைஞராகவும், போராட்டக்காரராகவும் இருக்கும் பயஸ் அரசியில் கட்சி நிகழ்ச்சிகளில் கலந்து கொள்ளமாட்டார். நெல்சன் மண்டேலாவின் 90 ஆவது பிறந்த நாளுக்காக லண்டனில் மிகப் பெரிய இசை நிகழ்ச்சியை நடத்தினார். ஆப்பிரிக அமெரிக்கரான பராக் ஒபாமா அமெரிக்க அதிபரான பிறகு 2010 ஆம் ஆண்டு முதன் முறையாக வெள்ளை மாளிகையில் நிகழ்ச்சியை நடத்தினார்.