கேள்வி: சரஸ்வதி நதி (வங்காளம்) பற்றி விளக்கவும்.
பதில்: படிமம்:Van_de_Brook's_map.jpg சரஸ்வதி நதி (Saraswati River - Bengal) () வங்காளத்தில் 16 ஆம் நூற்றாண்டு வரை செயலில் இருந்த ஒரு கிளை ஆறு ஆகும். இது ஊக்லி ஆறு நதியின் கிளை ஆறாக இருந்தது. தற்போது இந்த நதி அங்கு இல்லை.Majumdar, Dr. R.C., ''History of Ancient Bengal'', First published 1971, Reprint 2005, pp. 2-3, Tulshi Prakashani, Kolkata, . வங்காளம் நதியோர துறைமுக நகரங்களின் வளர்ச்சி மற்றும் வீழ்ச்சியில் சரஸ்வதியின் போக்கும் நிலையும் முக்கியப் பங்கு வகித்துள்ளன. ஆரம்பத்தில், முக்கியமான துறைமுக நகரம் தாம்ரலிப்தா ஆகும். அதன் சரிவுக்குப் பிறகு, சப்தாகிராம் வளர்ச்சி அடைந்து பின்னர் வீழ்ச்சி அடைந்தது. இறுதியாக இப்படிப்பட்ட ஒரு நதியோர துறைமுக நகராக கொல்கத்தா வந்தது.
கேள்வி: சரஸ்வதி நதி (வங்காளம்) - முந்தைய போக்கு பற்றி விளக்கவும்.
பதில்: படிமம்:Confluence_-_River_Hooghly_and_River_Saraswati_-_Tribeni_-_Hooghly_-_2013-05-19_7723_to_7728_Combined.JPG இந்தியா இந்தியாவின் மாநிலங்களும் ஆட்சிப்பகுதிகளும் மேற்கு வங்காளம் ஹூக்லி மாவட்டம் பண்டேலுக்கு அருகிலுள்ள திரிவேணியில், பாகீரதி மூன்று நீரோடைகளாக கிளைத்தது. சரஸ்வதி சப்தகிராமிற்கு அப்பால் தென்மேற்கே பாய்ந்து, ஜமுனா (இது வட இந்தியாவில் இதே பெயரில் உள்ள நதியிலிருந்து வேறுபட்டது மற்றும் கிழக்கு வங்கத்தில் இதே பெயரில் பல நீரோடைகள் உள்ளன) என்ற பெயரில் தென்கிழக்கில் பாய்ந்தது, இன்றைய நகரத்தின் வடக்கு எல்லையைத் தாண்டி கல்யாணி மற்றும் பாகீரதி நதிகளின் முறையான போக்கில் தற்போதைய ஹூக்லி கால்வாய் வழியாக கொல்கத்தாவுக்கும் பின்னர் ஆதி கங்கை வழியாகவும், காளிகாட்டைக் கடந்தும் கடலுக்குச் செல்கிறது. சரஸ்வதி இன்றைய தம்லக் நகருக்கருகேயான முகத்துவாரத்தின் வழியாக ஓடியதாக நம்பப்படுகிறது. இந்த ஆறு ரூப்நாராயண் மற்றும் தாமோதர் நதி ஆகியவற்றிலிருந்து மட்டும் நீரைப் பெற்றிருக்கவில்லை. அவை மட்டுமல்லாமல் பல சிறிய நீரோடைகளிலிருந்தும் நீர் வரத்தைப் பெற்றிருந்தது. கி.பி 8 ஆம் நூற்றாண்டிற்குப் பிறகு, சரஸ்வதியின் தோற்றுவாயில் தாம்ரலிப்தா அதிக வண்டலை உமிழ்ந்ததன் காரணமாகவும், அதன் போக்கை மாற்றிக்கொண்டதன் காரணமாகவும் அதன் முக்கியத்துவத்தை இழந்தது. படிமம்:River_Saraswati_-_Andul_-_Howrah_2012-03-25_2896.JPG சரஸ்வதி நதி கடலுக்கு ஒரு தனித்தன்மை வாய்ந்த போக்கைக் கொண்டிருந்தது என்று நம்பப்படுகிறது. படிமம்:Saraswati_River_West_Bengal.jpg Roy, Niharranjan, ''Bangalir Itihas, Adi Parba'', , first published 1972, reprint 2005, p. 126, Dey’s Publishing, 13 Bankim Chatterjee Street, Kolkata,
கேள்வி: சரஸ்வதி நதி (வங்காளம்) - நதியின் போக்கில் மாற்றம் குறித்து விரிவாக சொல்லுங்கள்.
பதில்: படிமம்:Confluence_-_River_Saraswati_and_River_Hooghly_-_Sankrail_-_Howrah_-_2013-08-11_1372-1377.JPG 16 ஆம் நூற்றாண்டில், முன்பு சரஸ்வதி வழியாகப் பாய்ந்து கொண்டிருந்த பாகீரதியின் முதன்மையான நீர்ப்போக்கு, ஹூக்லி கால்வாய் வழியாகப் பாயத் தொடங்கியது. காலப்போக்கில், மேல் சரஸ்வதி வறண்டது. ஆனால், பாகீரதி அல்லது ஹூக்ளி பழைய ஆதி கங்கா கால்வாயைக் கைவிட்டு சங்ரெயிலுக்குக் கீழே சரஸ்வதியின் கீழ்பகுதியில் வழியாக பாய்கிறது வருகிறது.Ghosh, S.(2011), ‘Protecting Natural Resources: Course of a River Movement’, Community Development Journal, Vol. 46 (4),pp. 542-557. DOI: 10.1093/cdj/bsq007