கேள்வி: இலித்தியம் கார்பைடு - தயாரிப்பு பற்றி நீங்கள் என்ன அறிந்துள்ளீர்கள்?
பதில்: ஆய்வகத்தில், அம்மோனியா உள்ள இலித்தியம் கரைசலுடன் அசிட்டிலீன் சேர்த்து −40° செல்சியசு வெப்பநிலையில் சூடுபடுத்தினால் Li2C2·C2H2·2NH3 என்ற கூட்டு விளைபொருள் உருவாக்கப்படுகிறது. பின்னர் அறை வெப்பநிலை ஐதரசன் ஓட்டத்தில் இதை சிதைத்து இலித்தியம் கார்பைடு வெள்ளைத் தூளாக பெறப்படுகிறது. ::C2H2 + 2 Li → Li2C2 + H2 இந்த முறையில் தயாரிக்கப்பட்ட மாதிரிகள் பொதுவாக முழுமையாகாத படிகங்களாக இருக்கும். படிக மாதிரிகள் உருகிய இலித்தியம் மற்றும் கிராஃபைட்டு இடையே 1000 பாகை செல்சியசு வெப்பநிலையில் வினைபுரியச் செய்து தயாரிக்கப்படுகின்றன. கார்பன் டை ஆக்சைடு உருகிய இலித்தியத்துடன் வினைபுரியச் செய்வதன் மூலமும் Li2C2 தயாரிக்கப்படுகிறது. ::10Li + 2CO2 → Li2C2 + 4Li2O எத்திலீன் வாயுச் சூழலில் உலோக இலித்தியத்தை சூடுபடுத்துவதாலும் இலித்தியம் கார்பைடு உருவாகிறது. ::6Li + C2H4 → Li2C2 + 4LiH இலித்தியம் ஐதரைடு 400 பாகை செல்சியசு வெப்பநிலையில் கிராபைட்டுடன் வினைபுரிந்து இலித்தியம் கார்பைடு உருவாகிறது: ::2LiH + 4 C → Li2C2 + C2H2 கரிம உலோகச் சேர்மமான என்-பியூட்டைல் இலித்தியம் டெட்ரா ஐதரோ பியூரான் அல்லது எத்திலீன் ஆக்சைடில் உள்ள அசிட்டிலீனுடன் வினைபுரியும் போது இலித்தியம் கார்பைடு உருவாகிறது. ::C2H2 + 2 CH3CH2CH2CH2Li → Li2C2 + 2 CH3CH2CH2CH3
கேள்வி: இலித்தியம் கார்பைடு - வேதிப்பண்புகள் குறித்து விரிவாக சொல்லுங்கள்.
பதில்: இலித்தியம் கார்பைடு நீராற்பகுத்தல் உட்பட்டு உடனடியாக அசிட்டிலீன் உருவாக்குகிறது: ::Li2C2 + 2H2O → 2LiOH + C2H2 இலித்தியம் கார்பைடு திரவ அம்மோனியாவில் உள்ள அசிட்டிலீனுடன் விரைவாக வினைபுரிந்து இலித்தியம் ஐதரசன் அசிடைலைடின் தெளிவான கரைசலை அளிக்கிறது. ::Li+[−C≡C−]Li+ + HC≡CH → 2 Li+[−C≡CH] இந்த வழியில் வினையாக்கியைத் தயாரிப்பது சில சமயங்களில் இலித்தியம் மற்றும் அசிட்டிலீனிலிருந்து தயாரிக்கப்படும் வினைப்பொருளைக் காட்டிலும் எத்தினைலேற்றம் செய்வது உற்பத்தியை மேம்படுத்துகிறது.
கேள்வி: இலித்தியம் கார்பைடு - கட்டமைப்பு பற்றி விளக்கவும்.
பதில்: இலித்தியம் கார்பைடு என்பது ஓர் உடையும் குழு தனிமங்களின் துணைக்குழு நிலை சேர்மமாகும். இது [Li+]2[−C≡C−] என்ற வாய்பாட்டைக் கொண்ட உப்பாக உள்ளது. இதன் வினைத்திறன், பொருத்தமான ஒற்றைப் படிகங்களை வளர்ப்பதில் உள்ள சிரமத்துடன் இணைந்து, படிக அமைப்பைக் கண்டறிவதை கடினமாக்கியுள்ளது. ரூபிடியம் பெராக்சைடு (Rb2O2) மற்றும் சீசியம் பெராக்சைடு (Cs2O2) போன்ற சேர்மங்களின் சிதைந்த எதிர் புளோரைடு படிக அமைப்பை இச்சேர்மம் ஏற்றுக்கொள்கிறது. ஒவ்வோர் இலித்தியம் அணுவும் 4 வெவ்வேறு அசிட்டைலைடு அயனிகளில் இருந்து வரும் ஆறு கார்பன் அணுக்களால் சூழப்பட்டுள்ளன. இரண்டு அசிட்டைலைடுகள் ஒருங்கிணைக்கும் பக்கவாட்டிலும் மற்ற இரண்டும் முடிவிலிருந்தும் வருகின்றன. 120 பைக்கோமீட்டர் என்ற ஒப்பீட்டளவில் குறுகிய C-C தூரம் C≡C முப்பிணைப்பு இருப்பதைக் குறிக்கிறது. அதிக வெப்பநிலையில் இலித்தியம் கார்பைடு ஒரு கனசதுர எதிர் புளோரைட்டு கட்டமைப்பிற்கு மாறுகிறது. | journal = Zeitschrift für anorganische und allgemeine Chemie | volume = 625 | issue = 10 | pages = 1599–1603 | doi = 10.1002/(SICI)1521-3749(199910)625:103.0.CO;2-J | year = 1999}}