கேள்வி: சிப் சந்திர தேவ் - பிரம்ம சமாஜம் பற்றி தகவல் சொல்.
பதில்: இவர் 1843 ஆம் ஆண்டில் தேபேந்திரநாத் தாகூர் போலவே பிரம்ம சமாஜம் சேர்ந்தார். மேலும் 1850களில் அதன் முக்கிய தலைவர்களில் ஒருவராக உயர்ந்தார். இவர் 1846இல் மதினிபூர் பிரம்ம சமாஜத்தையும், 1863இல் கொன்னகர் பிரம்ம சமாஜத்தையும் நிறுவினார். இந்தியாவின் பிரம்ம சமாஜம் நிறுவப்பட்ட நேரத்தில், இவர் முற்போக்குவாதிகளுடன் இருந்தார். மேலும் இயக்கத்திற்கு பல வழிகளில் உதவினார். சதாரன் பிரம்ம சமாஜம் நிறுவப்பட்ட நேரத்தில், இவரது ஆதரவு போராட்டக் கட்சியுடன் இருந்தன. சிவநாத் சாத்திரி, ஆனந்தமோகன் போசு, உமேஷ் சந்திர தத்தா மற்றும் துர்கா மோகன் தாசு ஆகியோருடன் 1878ஆம் ஆண்டில் நிறுவப்பட்டபோது, சதாரன் பிரம்ம சமாஜத்தின் தலைவர்களில் ஒருவராக இருந்தார். அதன் முதன் தலைவராகவும், பின்னர் அதன் தலைவராகவும் பல ஆண்டுகளாக இருந்தார். பிரம்ம இயக்கத்தின் முறிவுக்குப் பிறகு, கொன்னகரில் உள்ள இவரது வீடு புதிய சமாஜ உறுப்பினர்களுக்கு புனித யாத்திரைக்கான இடமாக மாறியது.
கேள்வி: சிப் சந்திர தேவ் - பிரம்ம திருமண கலக்கம் பற்றி விளக்கவும்.
பதில்: சிப் சந்திர தேவின் மகன் சத்யபிரிய தேவ், 1876 ஆம் ஆண்டில், கேசப் சந்திர சென் நெருங்கிய நண்பரும் பக்தருமான காளிநாத் போசின் மகள் சரத்குமாரியை மணந்தார். பிரம்ம சமாஜத்தின் சீர்திருத்த விதிகளின்படி திருமணம் குறித்து ''இந்தியன் மிரர்'' என்ற இதழில் வெளியான ஒரு அறிவிப்பால் சிக்கல் ஏற்பட்டது. இது பிராமண பூசாரிகள் முன்னிலையில்லாமலும், எந்த சாலகிராம் சிலையும் (குடும்ப தெய்வம்) அல்லது பாரம்பரிய வேள்வி அல்லது அக்னி சாட்சி இல்லாமல் ஏற்பாடு செய்யப்பட இருந்தது. பாரம்பரிய இந்து சமுதாயத்திற்கும் அமைப்புகளுக்கும் இது ஒரு சவாலாக பலர் கருதினர். திருமணத்தைப் பற்றி கணிசமான மக்களின் எதிர்ப்பும், முன்மொழியப்பட்ட திருமண சடங்குகளுக்கு எதிராக பெரிய அளவிலான ஆர்ப்பாட்டங்களும் நிகழும் வாய்ப்பும் பெருமளவில் இருந்தன. பின்னர் காவலர்களின் உதவியுடன் திருமணம் நடைபெற்றது. சிவநாத் சாத்திரி இந்த திருமணத்தை அந்தக் காலத்தின் குறிப்பிடத்தக்க சமூக சம்பவங்களில் ஒன்றாக தனது ''ராம்தானு லஹிரி ஓ தட்கலின் பங்கா சமாஜ்'' என்ற புத்தகத்தில் குறிப்பிடுகிறார். சரத்குமாரி தேவ் தனது ''அமர் சன்சார்'' என்ற புத்தகத்தில் திருமண விழா பற்றிய தெளிவான விவரங்களை வழங்கியுள்ளார்.