கேள்வி: திபெத்திய செம்மான் பற்றி நீங்கள் என்ன அறிந்துள்ளீர்கள்?
பதில்: திபெத்திய சிவப்பு மான் (''Tibetan red deer-Cervus canadensis valichi'') என்பது தெற்கு திபெத்து மலைப்பகுதிகள் மற்றும் பூட்டான் உள்ள காட்டுமான்/வாபிடியின் ஒரு துணையினமாகும். அழிந்துவிட்டதாக நம்பப்பட்ட இதன் எண்ணிக்கை 8,300க்கும் அதிகமாக அதிகரித்துள்ளது. இவற்றில் பெரும்பாலானவை 1993ஆம் ஆண்டில் சீனாவின் திபெத் தன்னாட்சி பிராந்தியத்தின் காம்டோ மாகாணத்தின் ரிவோக் கவுண்டி நிறுவப்பட்ட 120,000 ஹெக்டேர் இயற்கை காப்பகத்தில் வாழ்கின்றன. சில 20ஆம் நூற்றாண்டின் தொடக்கத்தில் இலண்டன், லாசா மாவட்டம் தெற்கே ஒரு சிறிய மிருகக்காட்சிசாலையிலும் இருந்தன.
கேள்வி: திபெத்திய செம்மான் - வரம்பு என்பது என்ன?
பதில்: திபெத்தியச் செம்மான், சிச்சுவான் மான் மற்றும் கன்சு செம்மான் ஆகியவை வாபிடியின் தெற்கு குழுவை உருவாக்குகிறது. இவை வடக்கு பூட்டான் மற்றும் தெற்கு திபெத்தில் வாழ்கின்றன. இங்கு சிக்கிம் அருகே உள்ள சும்பி பள்ளத்தாக்கிலும் மானசரோவர் இவை பதிவு செய்யப்பட்டுள்ளன. 1988ஆம் ஆண்டில் பூட்டான் மற்றும் தென்கிழக்கு திபெத்தில் எண்ணிக்கையிலான மான்கள் கூட்டம் கண்டுபிடிக்கப்படும் வரை இது முற்றிலும் அழிந்துவிட்டதாக நம்பப்பட்டது. இதனுடைய வரம்பு, இமயமலையின் வடக்கே பிரம்மபுத்திரா ஆற்றின் பல சிறிய பள்ளத்தாக்குகளை உள்ளடக்கியிருக்கலாம் (யார்லுங் சாங்போ நதி). 1995ஆம் ஆண்டில் நடத்தப்பட்ட ஒரு கணக்கெடுப்பு, ஜென்கி கிராமத்திற்கு அருகில் யார்லுங் சாங்போ ஆற்றின் வடக்கே சுமார் 200 திபெத்தியச் செம்மான்கள் இருந்ததையும் அவை இன்றும் காணப்படுவதைத் தெரிவிக்கின்றது. இந்த மானின் ஒரே அறியப்பட்ட சாத்தியமான எண்ணிக்கை இவை என்பதால், இவற்றைப் பாதுகாக்க இங்கு ஒரு காப்பகம் அமைக்கத் திட்டமிடப்பட்டுள்ளது. சுபன்சிரி ஆற்றைச் சுற்றி வேறு சில நினைவுச்சின்னங்களின் இம்மான்கள் வாழ்ந்ததற்கான சான்றுகள் கண்டுபிடிக்கப்பட்டுள்ளன.George B. Schaller, Wulin Liua and Xiaoming Wang: ''Status of Tibet red deer''. Oryx (1996), 30:269-274. [http://journals.cambridge.org/action/displayAbstract?fromPage=online&aid=4946816 online] இவை இமாலய ஓநாய் வேட்டையாடப்படுகின்றன.