கேள்வி: பிரசன்ன குமார் ராய் - ஆரம்ப கால வாழ்க்கை பற்றி தகவல் சொல்.
பதில்: சியாம் சுந்தர் ராய் என்பவரின் மகனான இவர் டாக்கா கெரனிகஞ்சில் உள்ள சுபத்யாவைச் சேர்ந்த ஒரு குடும்பத்தைச் சேர்ந்தவர் (இப்போது வங்காளதேசம்). இவர் டாக்காவில் உள்ள போகோஸ் பள்ளியின் மாணவர். இவர் தனது வாழ்க்கையின் ஆரம்பத்தில் பிரம்ம சமாஜம் நோக்கி ஈர்க்கப்பட்டார். இவரது குடும்பம் உயர் சாதியைக் கொண்ட இந்துக்களாக இருந்தது. அதேசமயம் பிரம்ம சமாஜம் கிறிஸ்தவ மறை பணியாளர்களுடன் நெருக்கமாக இணைந்த ஒரு தீவிர சீர்திருத்தவாத பிரிவாகும். பிரம்ம பிரிவின் தலைவர்கள் பலர் கிறிஸ்தவ மதத்திற்கு மாறியவர்கள். பிரம்ம சமாஜம் (மற்றும் கிறித்துவம்) மீதான ராயின் ஈர்ப்பு இவரை குடும்பத்திலிருந்து விலக்கியது. மேலும் இவர் வீட்டை விட்டு வெளியேற்றப்பட்டார். நன்கு நிதியளிக்கப்பட்ட கிறிஸ்தவ மறைபணியாளர்கள் இவருக்கு ஆதரவை கொடுத்தனர். இவரது புதிய நண்பர்களால் வழிநடத்தப்பட்டு, இவர் இங்கிலாந்து செல்ல கில்கிறிஸ்ட் உதவித்தொகையை பெற்றார். இவர் 1873இல் இலண்டன் பல்கலைக்கழகம் அறிவியலில் சான்றிதழம் பட்டம் பெற்றார். 1876இல் எடின்பரோ பல்கலைக்கழகம், இலண்டன் பல்கலைக்கழகம் உளத்தியல் ஆகியவற்றில் உளத்தியல் பட்டம் பெற்றார். அவரும் ஆனந்தமோகன் போசு இணைந்து ஐக்கிய இராச்சியத்தில் பிரம்ம சமாஜம், இந்திய சங்கம் , ஒரு நூலகம் ஆகியவற்றை நிறுவினர்.
கேள்வி: பிரசன்ன குமார் ராய் - குடும்பம் பற்றி நீங்கள் என்ன அறிந்துள்ளீர்கள்?
பதில்: இலண்டனில் ராயின் கல்வி மற்றும் பிரிட்டிசு நிறுவனங்களுடனான தொடர்புகள் இவரை திருமணத்திற்கு வழிவகுத்தது. மேலும் தனது குடும்பத்தில் இருந்து பிரிந்திருப்பது இந்த சூழலில் ஒரு நன்மையாகவும் இருந்தது. இவர் துர்கா மோகன் தாஸின் மகள் கிறிஸ்தவ மதத்திற்கு மாறி பிரம்ம சமாஜத்தின் முன்னணி நபராக இருந்த சரளா ராய் மணந்தார்.Sengupta, Subodh Chandra and Bose, Anjali (editors), 1976/1998, ''Sansad Bangali Charitabhidhan'' (Biographical dictionary) Vol I, , p23, இந்த திருமணம் ராயை வங்காளச் சமுதாயத்தின் பல முன்னணி வீரர்களுடன் இணைத்தது. இவர்கள் ஆங்கிலக் கல்வியையும் ஐரோப்பிய கலாச்சாரத்தையும் ஏற்றுக்கொண்ட பின்னர் காலனித்துவ ஆட்சியின் கீழ் வளம் பெற்றனர். இவரின் மனைவி சரளா ராய் விஞ்ஞானி ஜகதீஷ் சந்திர போஸ் அபலா போஸ் சகோதரிRay, Bharati, ''Women in Calcutta: the Years of Change'', in ''Calcutta The Living City'' Vol II, edited by Sukanta Chaudhuri, Oxford University Press, first published 1990, paperback edition 2005, pp36-39, . ; இவரது உறவினர்களில் தேசபந்து சித்தரஞ்சன் தாஸ், சுதி ரஞ்சன் தாஸ் (பின்னர் இந்தியத் தலைமை நீதிபதி )[http://www.supremecourtofindia.nic.in/judges/bio/srdas.htm Biography on Supreme Court of India's NIC webpage] ஆகியோர் அடங்குவர். இத்தம்பதியினருக்கு சாருலதா முகர்ஜி, சொர்ணலதா போஸ் ஆகிய இரண்டு மகள்கள் பிறந்தனர். இவரின் மகள் சாருலதா முகர்ஜி கல்வியாளர் சதீஷ் சந்திர முகர்ஜியை திருமணம் செய்து கொண்டார். இவர்களுக்கு ஏர் மார்ஷல் சுப்ரத்தோ முகர்ஜி, முதல் இந்திய விமானப்படைத் தலைவர், பெண்ணியவாதியும் அரசியல்வாதியுமான ரேணுகா ராய், பிரசாந்த முகர்ஜி, பெங்கால் நாக்பூர் இரயில்வேயில் பணிபுரிந்த ஒரு பொது மேலாளர் ஆகியோர் பிறந்தனர்.