கேள்வி: கோட் திஜி - துவக்க கால அரப்பா நகரங்கள் (கிமு 4000 – 3000) என்பது என்ன?
பதில்: பலுசிஸ்தான் மற்றும் சிந்து மாகாணங்களில் பல்வேறு பகுதிகளில் வேளாண்மை வளர்ச்சி பெருகிய காலத்தில், கோட்டையுடன் கூடிய நகரங்கள் தோன்றியது. பாகிஸ்தானின் துவக்ககால கோட்டை நகரம், கிமு 4000&nbsp;ல் பாகிஸ்தானின் வடமேற்கில் உள்ள கைபர் பக்துன்வா மாகாணம்வின், ரெமான் தெக்ரியில், சோப் ஆற்றுச் சமவெளியில் கட்டப்பட்டது. துவக்க அரப்பா காலத்திய மற்றொரு கோட்டை நகரமான பிற கோட்டை நகரங்களான அம்ரி (3600–3300&nbsp;கிமு) மற்றும் கோட் திஜி மற்றும் காக்ரா ஆறு கரையில் உள்ள இந்தியாவின் காளிபங்கான் ஆகும். Charles Keith Maisels, [https://books.google.ca/books?id=I2dgI2ijww8C&pg=PA216 ''Early Civilizations of the Old World: The Formative Histories of Egypt, The Levant, Mesopotamia, India and China.''] Routledge, 2003 |date=1 January 2009|publisher=Infobase Publishing|isbn=978-1-4381-0996-1|pages=9–}}Sigfried J. de Laet, Ahmad Hasan Dani, eds. [https://books.google.com/books?id=BnY0KYbJC6wC&pg=PA674 ''History of Humanity: From the third millennium to the seventh century B.C.''] UNESCO, 1996 p.674Tejas Garge (2010), [http://www.ancient-asia-journal.com/articles/10.5334/aa.10203/ Sothi-Siswal Ceramic Assemblage: A Reappraisal.] Ancient Asia. 2, pp.15–40.
கேள்வி: கோட் திஜி - கோட் திஜி பண்பாடு (3300–2600&nbsp;கிமு) பற்றி நீங்கள் என்ன அறிந்துள்ளீர்கள்?
பதில்: கோட் திஜி தொல்லியல் களம் 2.6 ஹெக்டேர் பரப்பு கொண்டது. இத்தொல்லியல் நகரம் துவக்க கால அரப்பா நாகரீகத்தைச் சேர்ந்தது.Sigfried J. de Laet, Ahmad Hasan Dani, eds. [https://books.google.com/books?id=BnY0KYbJC6wC&pg=PA674 ''History of Humanity: From the third millennium to the seventh century B.C.''] UNESCO, 1996 p.674 கோட் திஜியின் பண்பாட்டுக் காலத்தின் முதல் கட்டத்தில் (கிமு 2605), செப்பும், தாமிரமும் பயன்படுத்தப்படவில்லை.R.K. Pruthi, [https://books.google.ca/books?id=XgFu-9UF0TYC&pg=PA22 ''Indus Civilization''.] Discovery Publishing House, 2004 p22 கோட் திஜி தொல்லியல் களத்தின் வீடுகள் மற்றும் கோட்டைகள் வெறும் கல் மற்றும் களிமண்ணால் மட்டுமே கட்டப்பட்டிருந்தது. செங்கற்கள் பயன்படுத்தப்படவில்லை. கோட் திஜியின் கட்டிட அமைப்புகள், முண்டிகாக் தொல்லியல் களத்தின் கட்டிட அமைப்புகள் போன்றுள்ளது. கோட் திஜியின் மட்பாண்டங்கள், அரப்பா போன்ற வடிக்கப்பட்டுள்ளது. R.K. Pruthi, [https://books.google.ca/books?id=XgFu-9UF0TYC&pg=PA22 ''Indus Civilization''.] Discovery Publishing House, 2004 p22 பின்னர் சொந்த பயன்பாட்டிற்கான அணிகலன்களை செய்வதற்கு செப்பு பயன்படுத்தியுள்ளனர். மட்பாண்டம் செய்வதற்கான சக்கரங்கள் ஏற்கனவே பயன்பாட்டில் இருந்தது. துவக்க கால அரப்பாவின் தொல்லியல் களங்களில் ஒன்றான கோட் திஜி இரண்டு அடுக்களை கொண்டது. ஒரு அடுக்கு மலை மீதும், மற்றொரு அடுக்கு மலையடிவாரத்திலும் உள்ளது. மலைமீது, சுற்றுச் சுவருடன் கூடிய 500 அடி நீளம், 350 அடி அகலம் கொண்ட ஒரு கோட்டையும், மலயடிவாரத்தில் ஒரு நகரமும் அமைக்கப்பட்டிருந்தது. நகரத்தில், கருங்கல் அஸ்திவாரங்களுடன், களிமண் செங்கற் சுவர்களால் வீடுகள் கட்டப்பட்டிருந்தது. இப்பகுதியில் கண்டெடுக்கப்பட்ட மட்பாண்டங்களில் கிடைமட்டத்தில் கோடுகளுடன் கூடியதாக இருந்தது. கோட் திஜி தொல்லியல் களத்தில் கண்டெடுக்கப்பட்ட பிற பொருள்கள் மண் பாணைகள், கிண்ணங்கள், தட்டுகள், தாழிகள், பொம்மை வண்டிகள், பந்துகள், வளையல்கள், மணிகள் மற்றும் விலங்குகள் மற்றும் தாய் தெய்வத்தின் சுடுமண் சிற்பங்கள் மற்றும் செப்பு விற்கள் ஆகும்.
கேள்வி: கோட் திஜி - பெரும் தீ பற்றி நீங்கள் என்ன அறிந்துள்ளீர்கள்?
பதில்: பண்டைய கோட்-திஜி தொல்லியல் நகரம் தீயில் முழுவதுமாக எரிந்ததற்கான தடயங்கள் கிடைத்துள்ளது. ஆனால் ஏன் இந்நகரம் எரிக்கப்பட்டது என்ற விவரம் தெரியவரவில்லை. Possehl, Gregory L. (2004). ''The Indus Civilization: A contemporary perspective'', New Delhi: Vistaar Publications, , pp.47-50.