கேள்வி: ஜானகிதேவி பஜாஜ் - ஆரம்பகால வாழ்க்கை மற்றும் பணிகள் குறித்து விரிவாக சொல்லுங்கள்.
பதில்: இவர் 1893 சனவரி 7 அன்று மத்தியப் பிரதேசம் ஜோரா என்ற இடத்தில் வைணவ சமயம் மார்வாடிகள் குடும்பத்தில் பிறந்தார். தனது எட்டு வயதில், வழக்கமான இந்திய வழியில் அவர்களது குடும்பங்கள் ஏற்பாடு செய்திருந்த ஒரு போட்டியில், தனது சொந்த சமூகத்தைச் சேர்ந்த 12 வயது ஜம்னாலால் பஜாஜ் என்ற பையனை மணந்தார். திருமணம் முற்றிலும் இணக்கமான மற்றும் வழக்கமானதாக இருந்தது. மேலும் இவர் ஒரு அர்ப்பணிப்புள்ள மனைவியாகவும், தாயாகவும் இருந்தார். இவர்களது திருமணத்தின் போது, பஜாஜ் குடும்பம் மிகவும் சராசரி, நடுத்தர வர்க்க வர்த்தகர்களில் ஒன்றாக இருந்தது; பல ஆண்டுகளுக்குப் பின்னர், ஜம்னாலால் ஒரு பெரிய வணிகக் குழுவை உருவாக்கி இந்தியாவின் ஆரம்பகால தொழிலதிபர்களில் ஒருவராக மாறினார். இவர் தனது கணவருடன் சேர்ந்து சுதந்திரப் போராட்ட இயக்கத்தில் பங்கேற்றார். மேலும் இராட்டைகாதி சுழல்வதையும், கரசேவை, ஹரிஜன் வாழ்க்கையை மேம்படுத்துவதற்கும், 1928 இல் அவர்களின் கோவில் நுழைவுக்கும் பணிபுரிந்தார். சுதந்திரத்திற்குப் பிறகு, இவர் நிலக்கொடை இயக்கம் வினோபா பாவே பணிபுரிந்தார். இவர் அகில் பாரதியா கரசேவைச் சங்கத்தின் தலைவராக 1942 முதல் பல ஆண்டுகள் பணியாற்றினார். 1956 ஆம் ஆண்டில் இந்தியாவின் இரண்டாவது மிக உயர்ந்த குடிமை விருதான பத்ம விபூசண் விருது வழங்கப்பட்டது. இவர் தனது சுயசரிதையான ''மேரி ஜீவன் யாத்திரா'' என்பதை 1965 இல் வெளியிட்டார்.
கேள்வி: ஜானகிதேவி பஜாஜ் - மரபு என்பது என்ன?
பதில்: இவர் 1979 இல் இறந்தார். இவரது நினைவாக பல கல்வி நிறுவனங்களும், விருதுகளும் அமைக்கப்பட்டுள்ளன. அவற்றில் ஜானகி தேவி பஜாஜ் மேலாண்மைக் கல்வி நிறுவனம், [http://hte.rajasthan.gov.in/college/ggcskota/ கோட்டா, ஜானகி தேவி பஜாஜ் அரசு முதுகலை பெண்கள் கல்லூரி] மற்றும் பஜாஜ் மின்நிறுவனங்கள், 'ஜானகிதேவி பஜாஜ் கிராம விகாசு சன்ஸ்தா' ஆகியவை அடங்கும். 1992-93 ஆம் ஆண்டில் கிராமப்புற தொழில்முனைவோருக்காக ஜானகிதேவி மகளிர் புரஸ்கார் என்ற அமைப்பை நிறுவப்பட்டது.