கேள்வி: சிலாங்கூர் சுல்தான் மூசா கியாதுதீன் - அரியணை சர்ச்சைகள் பற்றி தகவல் சொல்.
பதில்: சிலாங்கூர் அப்போதைய அரசப் பிரதிநிதி (பிரித்தானிய இந்தியா), தியோடர் சாமுவேல் ஆடம்ஸ் ''(Theodore Samuel Adams)'' (1885–1961; 1935–1937 பதவியில்) என்பவரின் தூண்டுதலின் பேரில், தெங்கு மூசா எடின் 1934-இல், "தவறான நடத்தை" எனும் குற்றச்சாட்டில் ''ராஜா மூடா'' பதவியில் இருந்து நீக்கப்பட்டார்.Buyong Adil, ''op cit'' தெங்கு மூசா எடின் சூதாட்டத்தில் நாட்டம் கொண்டவர்; ஒரு வீண்செலவாளி; மற்றும் ஊதாரி என்றும் பிரித்தானிய பிரதிநிதி ஆடம்ஸ் குற்றம் சாட்டினார். இருப்பினும், சிலாங்கூர் உள்ள மலாய் மக்கள் பலர், தெங்கு மூசா எடினின் பதவி நீக்கத்திற்கான உண்மையான காரணம், பிரித்தானிய பிரதிநிதி ஆடம்ஸின் உத்தரவுகளைப் பின்பற்ற தெங்கு மூசா எடின் மறுத்ததே என்று நம்பினர். உண்மையும் அதுவாக அறியப்படுகிறது. பட்டத்து இளவரசரான மூசா பிரித்தானியப் பேரரசு பின்பற்ற மறுத்து வந்தார். மேலும் அவர் தனக்கு என தனி ஒரு நிர்வாகப் பாணியையும் கொண்டு இருந்தார்.
கேள்வி: சிலாங்கூர் சுல்தான் மூசா கியாதுதீன் - தெங்கு மூசா எடின் பதவி நீக்கம் பற்றி நீங்கள் என்ன அறிந்துள்ளீர்கள்?
பதில்: தெங்கு மூசா எடின் பதவி நீக்கம் தொடர்பாக சிலாங்கூர் சுல்தான் சுலைமான் வருத்தம் அடைந்தார். ஐக்கிய இராச்சியம் குடியேற்றவிய நாடுகளுக்கான வெளியுறவுத்துறைச் செயலாளரிடம் கூட சிலாங்கூர் சுல்தான் சுலைமான் கோரிக்கை வைத்தார். மேலும் இலண்டன் அவருடன் நேரடியாக இந்த பிரச்சினையைப் பற்றியும் விவாதித்தார்.Willan, HC (7 October 1945) Interview with the Malay Rulers CAB 101/69, CAB/HIST/B/4/7 இருப்பினும் சிலாங்கூர் சுல்தான் இசாமுதீன், சிலாங்கூர் ராஜா மூடாவாக அறிவிக்கப்பட்டார். இந்த நியமனம் சூலை 20, 1936 அன்று நடைமுறைக்கு வந்தது. சிலாங்கூர் சுல்தான் சுலைமான் இறந்த நான்கு நாட்களுக்குப் பிறகு, 1938 ஏப்ரல் 4-ஆம் தேதி, சிலாங்கூர் சுல்தான் இசாமுதீன், சிலாங்கூர் சுல்தான் அறிவிக்கப்பட்டார். சனவரி 26, 1939 அன்று, கிள்ளான், இசுதானா மகோத்தா புரி எனும் கிள்ளான் அரச அரண்மனையில், சிலாங்கூர் சுல்தான் இசாமுதீன் முடிசூட்டப்பட்டது. அப்போது தெங்கு கிளானா ஜெயா புத்ரா எனும் பதவியில் இருந்த தெங்கு மூசா எடின் முடிசூட்டு விழாவிற்குத் தலைமை தாங்கினார்.
கேள்வி: சிலாங்கூர் சுல்தான் மூசா கியாதுதீன் - சப்பானியர் ஆட்சி பற்றி தகவல் சொல்.
பதில்: சனவரி 15, 1942 அன்று, சிலாங்கூரின் சப்பானிய இராணுவ ஆளுநரான கர்னல் புஜியாமா ''(Colonel Fujiyama),'' சுல்தான் இசாமுதீனை கோலாலம்பூர் உள்ள அரச மாளிகைக்கு அழைத்தார். அங்கு மேஜர் ஜெனரல் மினாக்கி ''(Major-General Minaki)'' என்பவருடன் பேச்சுவார்த்தை நடைபெற்றது. பிரித்தானியர்களுக்கு ஆதரவாக உரைகளை நிகழ்த்தியதாகச் சுல்தான் இசாமுதீன் ஒப்புக்கொண்டார். சிலாங்கூரின் பிரித்தானிய பிரதிநிதி தன்னை அவ்வாறு செய்ய வற்புறுத்தியதாகச் சுல்தான் இசாமுதீன் கூறினார். அதன் பின்னர், சுல்தான் இசாமுதீனின் அண்ணன் தெங்கு மூசா எடினிடம் தன்னுடைய சிலாங்கூர் சுல்தான் பொறுப்பை ஒப்படைக்கச் சொல்லி வற்புறுத்தப்பட்டார். அடுத்தக் கட்டமாக சுல்தான் இசாமுதீன், சிலாங்கூரின் சுல்தான் பதவியில் இருந்து நீக்கப்பட்டார். நவம்பர் 1943-இல், தெங்கு மூசா எடின் ''(Musa Ghiatuddin Riayat Shah of Selangor)'' சிலாங்கூர் சுல்தானாக அறிவிக்கப்பட்டார்.
கேள்வி: சிலாங்கூர் சுல்தான் மூசா கியாதுதீன் - பிரித்தானிய இராணுவ நிருவாகம் பற்றி தகவல் சொல்.
பதில்: இதற்கிடையில், சிலாங்கூர் சுல்தான் இசாமுதீன்1943-ஆம் ஆண்டு முதல் சப்பானியர்களுடன் ஒத்துழைக்க மறுத்துவிட்டார். அத்துடன் சப்பானியர்கள் சிலாங்கூர் சுல்தான் இசாமுதீன் அவருடைய பிள்ளைகளுக்கும் வழங்கிய உதவித் தொகையையும் சுல்தான் இசாமுதீன் வாங்க மறுத்துவிட்டார்.''ibid'' இரண்டாம் உலகப் போர் பிறகு, 1945-ஆம் ஆண்டு பிரித்தானியர்கள் மலாயாவுக்குத் திரும்பினர். ​​அந்தக் கட்டத்தில் மவுண்ட்பேட்டன் பிரபு அவர்களின் கீழ் இயங்கிய பிரித்தானிய மலாயாவில் இராணுவ நிருவாகம் சுல்தான் மூசா கியாதுதீன் அரியணையில் இருந்து அகற்றப்பட்டார். சிலாங்கூர் சுல்தான் இசாமுதீன் சிலாங்கூர் சுல்தான் மீண்டும் பதவியேற்றார்.
கேள்வி: சிலாங்கூர் சுல்தான் மூசா கியாதுதீன் - இறப்பு பற்றி விளக்கவும்.
பதில்: பிரித்தானிய மலாயாவில் இராணுவ நிருவாகம் பதவிநீக்கம் செய்யப்பட்ட சுல்தான் மூசா கியாதுதீன் கொக்கோசு (கீலிங்) தீவுகள் நாடு கடத்தப்பட்டார். அங்கு அவர் பத்தாண்டுகள் இருந்தார். பின்னர், அவர் நோய்வாய்ப்பட்டு சிலாங்கூர் கொண்டுவரப்பட்டார். சில மாதங்களுக்கு பின்பு அவர் நவம்பர் 8, 1955 அன்று கோலாலம்பூர் காலமானார். சுல்தான் மூசா அவருடைய தந்தையின் கல்லறைக்கு அருகில் கிள்ளான் அரச கல்லறையில் ''(:en:Sultan Sulaiman Mosque)'' அடக்கம் செய்யப்பட்டார். அவரின் மனைவி, துங்கு சரிபா மஸ்துரா பிந்தி சையத் அகமது சகாபுதீன்; சுல்தான் மூசாவின் குறுகிய ஆட்சிக் காலத்தில் தெங்கு பரமேசுவரி ''(Tengku Permaisuri)'' அல்லது சிலாங்கூர் அரசியாகப் பொறுப்பு வகித்தார். துங்கு சரிபா மஸ்துரா 1958-இல் காலமானார். இந்தத் தம்பதியருக்கு பிள்ளைகள் இல்லை. மலேசிய வரலாற்றில் பிரித்தானிய குடியேற்றவியத்திற்கு எதிராகக் குரல் கொடுத்த அரச மரபு ஆளுநர்களில் சிலாங்கூர் சுல்தான் மூசா கியாதுதீன் தனித்துவம் பெற்றவராக அறியப்படுகிறார். FMT |accessdate=20 February 2025 |language=en |date=31 October 2024}}