கேள்வி: டூசுன் மக்கள் - பொது என்பது என்ன?
பதில்: புரூணை நாட்டைச் சேர்ந்த டூசுன்களை (''Bruneian Dusuns'') அசலான டூசுன்கள் (''Sang Jati Dusun'') என்று அழைக்கிறார்கள். இவர்களும் சபாவின் டூசுன் இன மக்களுடன் நேரடியாகத் தொடர்புடைய டூசுனிய குடும்பக் குழுவைச் (''Dusunic Family Group'') சேர்ந்தவர்கள் தான். புரூணை நாட்டைச் சேர்ந்த டூசுன்கள், பொதுவாகவே வடக்கு சரவாக் மற்றும் தென்மேற்கு சபாவின் பிசாயா (''Bisaya'') மக்களுடன் பொதுவான தோற்றம், மொழி மற்றும் அடையாளத்தைப் பகிர்ந்து கொள்கின்றனர். இந்தோனேசியாவில், பாரித்தோ ஆறு (''Barito River System'') முழுவதும் காணக்கூடிய பாரித்தோ டூசுன் இனக் குழுக்கள்; டூசுன் இனத்தைச் சேர்ந்தவர்கள் அல்ல. பாரித்தோ டூசுன்கள், உண்மையில் டானும் தயாக்கு மக்கள் (''Danum Dayak'') இனத்தைச் சேர்ந்தவர்கள் ஆகும்.
கேள்வி: டூசுன் மக்கள் - சொற்பிறப்பியல் பற்றி நீங்கள் என்ன அறிந்துள்ளீர்கள்?
பதில்: File:Dusun traders.JPGவில் டூசுன் வர்த்தகர்கள்]] டூசுன் மக்களின் சொற்களஞ்சியத்தில் 'டூசுன்' என்ற சொல் இல்லை. இன்றைய சபாவில் உள்ள உள்நாட்டு விவசாயிகளின் இனக் குழுக்களைக் குறிக்க புரூணை சுல்தானால் 'டூசுன்' என்ற சொல் பயன்படுத்தப்பட்டதாகக் கூறப்படுகிறது. மலாய் மொழியில் 'டூசுன்' என்றால் 'தோட்டம்' என்று பொருள். வடக்கு போர்னியோவின் மேற்குக் கடற்கரையின் பெரும்பகுதி புரூணை சுல்தானின் செல்வாக்கின் கீழ் இருந்த போது, டூசுன் மக்களிடம் 'டூயிஸ்' (''Duis'') எனப்படும் வரி வசூலிக்கப்பட்டது. இதற்கு 'நதி வரி' (''River Tax'') என்றும் பெயர் உண்டு. அப்போது இருந்து டூசுன் எனும் பெயர் வந்து இருக்கலாம் என்று அறியப்படுகிறது. 1881-ஆம் ஆண்டு, பிரித்தானிய வடக்கு போர்னியோ நிறுவனம் (''British North Borneo Company'') நிறுவப்பட்ட பின்னர், போர்னியோவில் இருந்த 12 முக்கிய பழங்குடியினரையும் மற்றும் 33 துணை பழங்குடியினரையும் மொழியியல் ரீதியாக 'டூசுன்' என அந்த நிறுவனம் வகைப்படுத்தியது.
கேள்வி: டூசுன் மக்கள் - மனித மரபியல் ஆய்வு குறித்து விரிவாக சொல்லுங்கள்.
பதில்: 2018-ஆம் ஆண்டு மலேசியா சபா பல்கலைக்கழகம் சேர்ந்த மனித மரபியல் ஆய்வுக் குழுவால் மரபணு வகை தரவு ஆய்வு செய்யப்பட்டது. அந்த ஆய்வில் இருந்து, வடக்கு போர்னியோவில் உள்ள டூசுன் மக்கள்; சோன்சோகன் (''Sonsogon''), ருங்குஸ் (''Rungus''), லிங்கபாவ் (''Lingkabau''), மூருட் (''Murut'') இனக்குழுவினர்; தைவான் பூர்வீகவாசிகளான அமி மற்றும் அடயல் (''Taiwan Natives of Ami and Atayal'') குழுவினருடன் நெருங்கிய தொடர்பு உடையவர்கள் என்று கண்டு அறியப்பட்டது. அத்துடன் போர்னியோ டூசுன் மக்கள்; ஆஸ்ட்ரோ-மெலனேசியர் (''Austro-Melanesian'') அல்லாத பிலிப்பீன்சு நாட்டின் விசயன் மக்கள் (''Visayan''), தகலாகு மக்கள் (''Tagalog''), இலோகானோ மக்கள் (''Ilocan''), மினனுபு (''Minanubu'') பிலிப்பினோ மக்கள் தொடர்பு உடையவர்கள் என்றும் கண்டு அறியப்பட்டு உள்ளது.
கேள்வி: டூசுன் மக்கள் - நூல்கள் என்பது என்ன?
பதில்: * Glyn-Jones, Monica (1953) ''The Dusun of the Penampang Plains'', 2 vols. London. * Gudgeon, L. W. W. (1913) ''British North Borneo'', pp.&nbsp;22 to 39. London: Adam and Charles Black. * Hewett, Godfrey (1923) "The Dusuns of North Borneo" ''Proceedings of the Royal Society of London. Series B, Containing Papers of a Biological Character'' Volume 95, Issue 666, pp.&nbsp;157–163 Publication Date: 8/1923 *Ooi (2004) "Southeast Asia: A Historical Encyclopedia, from Angkor Wat to East, Volume 1" * Williams, Thomas Rhys (1966) ''The Dusun: A North Borneo Society'' NY: Holt, Rinehart and Winston.