கேள்வி: மெக்டெபர்க்கு அரைக் கோளங்கள் - சோதனை விளக்கம் பற்றி விளக்கவும்.
பதில்: Image:Magdeburg hemispheres small.png குருக்கேவின் சோதனை விளக்கம் 1654 ஆம் ஆண்டு 8 ஆம் நாள் [https://books.google.com/books?id=pUldN1FCGmwC&pg=PA181 Extract of page 181] [https://books.google.com/books?id=Mkpl2cBZn3gC&pg=PA156 Extract of page 156] ரீகன்ஸ்பர்க்கு நகரில் ரோமானியச் சக்கரவர்த்தியான பெர்டினன்டு முன்னிலையில் நிகழ்த்தப்பட்டது.. ஒரு குழுவிற்கு பதினைந்து குதிரைகள் வீதம் இரு குழுக்களால் இழுக்கப்பட்டபோதிலும் அரைக்கோளங்களைப் பிரிக்க முடியவில்லை. காற்றழுத்தத்தை சமமாக்க அடைப்பான் திறக்கப்படும் வரையிலும் இரு குழுக்களாலும் பிரிக்க முடியாத நிலையே நீடித்தது. 1656 ஆம் ஆண்டு, குருக்கே மீண்டும் இச்சோதனையை தாம் நகர்மன்றத் தலைவராக இருந்த மெக்டெபர்க்கு நகரில் பதினாறு குதிரைகளைக் கொண்டு (ஒரு குழுவிற்கு எட்டு குதிரைகள் வீதம்) நிகழ்த்திக் காட்டினார். மேலும் அவர் இரு அரைக் கோளங்களை இணைத்துத் தொங்கவிட்டு அதிலிருந்த காற்றை நீக்கினார். பின் அக்கோளத்தில் மிகுந்த எடையைக் கட்டித் தொங்கவிட்டார். ஆனாலும் அரைக்கோளங்களைப் பிரிக்க முடியவில்லை. 1657 ஆம் ஆண்டு, காஸ்பர் ஸ்காட்டு என்பவர்தான் முதன்முதலில் இச்சோதனையை, மெக்கானிக்கா ஹைட்ரொலிகோ-நிமாட்டிகா (''Mechanica Hydraulico-Pneumatica'') என்னும் தமது பத்திரிகையில் விவரித்து வெளியிட்டார். 1663 ஆம் ஆண்டு (வேறு சில தகவல்களின்படி 1661 இல்) இதே சோதனை விளக்கம் இருபத்து நான்கு குதிரைகளைக் கொண்டு பெர்லின் நகரத் தலைவரான பிரடெரிக்கு வில்லியம் என்பாரின் முன் செய்துகாட்டப்பட்டது. புகழ்பெற்ற இந்தச் சோதனை காற்றழுத்த விதிகளை விளக்குவதற்கு மிகவும் பயன்பட்டது. தற்காலத்தில் பல சிறிய அரைக் கோள மாதிரிகள் தயாரிக்கப்பட்டு அறிவியல் வகுப்புகளில் பயன்படுத்தப்படுகின்றன. 1654 ஆம் ஆட்டோ வான் குருக்கே சங்கத்தினர் உலகமனைத்தும் பல இடங்களில் இச்சோதனையை நிகழ்த்திக் காட்டினர். 2000 ஆம் ஆண்டு மார்ச்சு 18 ஆம் நாள், கிரேட் டாரிங்டன் நகரில் பாரோமீட்டர் வேல்டு (''Barometer World'') அமைப்பினரால் பதினாறு குதிரைகளைக் கொண்டு இச்சோதனை நிகழ்த்திக் காட்டப்பட்டது. இந்தச் சோதனையானது குறைந்தது இரண்டு செர்மானிய அஞ்சல்தலைகளில் அச்சிடப்பட்டு நினைவுகூரப்பட்டிருக்கிறது. இராபர்ட் வில்லியம் பாயில் என்பார், ஸ்காட்டு எழுதிய புத்தகத்தின்மூலம் குருக்கேவின் வெற்றிடம் உருவாக்கும் கருவியைப் பற்றி நன்கு கற்றறிந்துகொண்டு, ராபர்ட் ஹூக் என்பாருடன் சேர்ந்து புதிய மேம்படுத்தப்பட்ட வெற்றிடம் உருவாக்கும் கருவியினை வடிவமைத்தார். அதைக்கொண்டு பல்வேறு சோதனைகளை மேற்கொண்டு பாயிலின் விதியினை உருவாக்கினார். இவ்விதியானது, ஒரு கருத்தியல் வளிமம் பருமனானது அது ஏற்படுத்தும் அழுத்தத்திற்கு எதிர்விகிதத்தில் அமையும் என்பதைக் குறிக்கிறது. பின்னர் நீண்ட இடைவெளிக்குப் பின் 1834 ஆம் ஆண்டில் கருத்தியல் வளிம விதி உருவாக்கப்பட்டது.