கேள்வி: புரோட்டான்பகுப்பு என்பது என்ன?
பதில்: புரோட்டான்பகுப்பு ''(Protonolysis)'' என்பது வேதிப்பிணைப்பில் காடி உருவாக்கப்படும் பிளவைக் குறிக்கும். முனைவு Mδ+-Rδ- பிணைப்பு இவ்வினைக்கு அவசியம் என்றாலும், கரிமவுலோக வேதியியலில் புரோட்டான் பகுப்பு வினைக்கு ஏராளமான உதாரணங்கள் உள்ளன. இங்குள்ள δ+ மற்றும் δ- என்பவை பிணைப்பில் ஈடுபடும் அணுக்களுடன் தொடர்புடைய பகுதி நேர் மின்சுமை மற்றும் பகுதி எதிர் மின்சுமையைக் குறிப்பிட்டுக் காட்டுகிறது. மேற்கண்டவகையிலான பிணைப்புகளைப் பெற்றுள்ள சேர்மங்கள் அமிலங்களுடன் (HX) வினைபுரியும் போது பிணைப்புகளில் பிளவு உண்டாகிறது. M-R + HX → M-X + H-R புரோட்டான் பகுப்பு வினையில் நீராற்பகுப்பு (X− = OH−) சிறப்பிடம் பெறுகிறது. நீராற்பகுப்பு வினைக்கு ஏற்புடைய சேர்மங்கள் புரோட்டான் பகுப்பு வினைக்கும் உட்படுகின்றன.
கேள்வி: புரோட்டான்பகுப்பு - ஐதரைடுகள் குறித்து விரிவாக சொல்லுங்கள்.
பதில்: போரோ ஐதரைடு எதிர்மின் அயனிகள் வலிமை குறைந்த அமிலங்களுடனுடம் வினைபுரிய ஏற்புடையனவாக உள்ளன. இதனால் ஒன்று அல்லது அதற்கு மேற்பட்ட B-H பிணைப்புகளில் புரோட்டான் பகுப்பு வினை நிகழ்கிறது. சோடியம் போரோ ஐதரைடு அசிட்டிக் அமிலத்துடன் வினைபுரிந்து டிரையசிட்டாக்சிபோரோ ஐதரைடு உருவாதல் புரோட்டான் பகுப்பு வினைக்கு ஒரு எடுத்துக்காட்டாகும் :Gordon W. Gribble, Ahmed F. Abdel-Magid, "Sodium Triacetoxyborohydride" Encyclopedia of Reagents for Organic Synthesis, 2007, John Wiley & Sons. :NaBH4 + 3 HO2CCH3 → NaBH(O2CCH3)3 + 3 H2: இதேபோன்ற வினைகள் நேர்மின்சுமை தனிமங்களாக அறியப்படும் தனிமங்களின் ஐதரைடுகளில் நிகழ்கின்றன. உதாரணம்: இலித்தியம் அலுமினியம் ஐதரைடு.
கேள்வி: புரோட்டான்பகுப்பு - நைட்ரைடுகள், பாசுபைடுகள், சிலிசைடுகள் மற்றும் பிற இனங்கள் பற்றி விளக்கவும்.
பதில்: மிகைமின்சுமை கொண்ட எதிர்மின் அயனிகளைப் பெற்றுள்ள கனிம வேதியியல் பொருட்களும் புரோட்டான் பகுப்பு வினைக்கு ஆட்படுகின்றன. நைட்ரைடுகள் (N3−), பாசுபைடுகள் (P3−), சிலிசைடுகள் (Si4−) போன்ற வழிப்பொருட்கள் நிராற்பகுப்பு அடைந்து அமோனியா, பாசுபீன் மற்றும் சிலேன்களாக உருவாகின்றன. M-NR2, M-PR2,மற்றும் M-SiR3 பிணைப்புகள் கொண்ட மூலக்கூற்று சேர்மங்களில் வரிசையொப்பு வினைகள் நிகழ்கின்றன Greenwood, N. N.; & Earnshaw, A. (1997). Chemistry of the Elements (2nd Edn.), Oxford:Butterworth-Heinemann. ..