கேள்வி: ஜீவாத்மா பற்றி விளக்கவும்.
பதில்: ஜீவாத்மா அல்லது ஜீவன் (Sanskrit: जीव, jīva, alternate spelling jiwa; Hindi: जीव, jīv, alternate spelling jeev): சத்துவ குணம் குறைந்த மாயை, பிரம்மம் பிரதிபலிப்பதால் ஜீவாத்மா தோன்றுகிறான். இதற்கு அடிப்படையான அவித்தையான அந்தக்கரணம் சத்வகுணத்தின் குறைவால் ஞானமும், சக்தியும் சிறிதாக இருப்பவனாக ஜீவன் தோன்றுகிறான்[http://bhagavadgitaasitis.com/7/5/en1 Bhagavad Gita 7.5] "Besides these, O mighty-armed Arjuna, there is another, superior energy of Mine, which comprises the living entities [jiva] who are exploiting the resources of this material, inferior nature.". இதனாலேயே கட்டுப்படாத பிரம்மம், கட்டுப்பட்ட ஜீவனாகத் தோன்றுகிறான்.
கேள்வி: ஜீவாத்மா - ஜீவாத்மாவின் குணங்கள் பற்றி நீங்கள் என்ன அறிந்துள்ளீர்கள்?
பதில்: அந்தக்கரணம் மாறுபாடுகளே மாயை பரிமாண மாறுதல்கள்தான் ஜீவாத்மா. அவை இச்சை, முயற்சி, வெறுப்பு, சுகம்-துக்கம் முதலியவைகள். இவை தோன்றுவதால் ஜீவன், ''நான் அனுபவிப்பவன்'' , ''நான் செய்பவன்'', ''பாக்கியவான்'' , ''துர்ப்பாக்கியவான்'' என்றெல்லாம் சொல்லும்படி மாற்றங்கள் நிகழுகின்றன. நீரில் தோன்றும் நிலவு, நீர் அசைகையில் அசைவது போலத் தோன்றும். பார்ப்பவரும் நிலா அசைகிறது என்று சொல்லக்கூடும். அதே போல, அந்தகரணம் உண்டாகும் பிரதிபிம்பம் சலனப்படுவதாகவு, மாறுவதாகவும் சொல்லும்படி இருக்கிறது. இதனாலேயே சீவன் உலகில் சஞ்சாரம் செய்வதாகவும் சொல்கின்றனர். சீவாத்மா தான் செய்த புண்ணிய-பாவங்களுக்கு ஏற்ப, உலகிலிருந்து இறப்பதாகவும், பிறப்பதாகவும், சொர்க்கம் நரகம் அலைவதாகவும், தேவயானம், பித்ருயானம் என்ற ஒளி மிகுந்த வழியிலும், இருளடைந்த வழியிலும் போவதாகவும், வருவதாகவும் சொல்கிறார்கள்.
கேள்வி: ஜீவாத்மா - ஜீவாத்மாவின் முடிவான இலக்கு பற்றி நீங்கள் என்ன அறிந்துள்ளீர்கள்?
பதில்: ஆத்ம ஞானம் அடைந்த ஜீவன் எந்த பயனையும் எதிர்பாராமல் ஆசையற்றவனாய் இறைவனை தியானம் அவருடைய கருணைக் கொடையால் மனத்தூய்மைப் பெற்று குரு வேதாந்தம் கேள்விகளுக்கு தகுதியுடையவனாகி, ஆத்ம ஞானம் பெற்று சீவ முக்தி அடைந்து, இறப்பிற்குப்பின், பிறவியில்லாப் பெருவாழ்வு எனும் விதேக முக்தி அடைதலே ஜீவாத்மாவின் முடிவான இலக்காகும்.