கேள்வி: மத்தியப் பிரதேச வரலாறு - மத்திய கால வரலாறு பற்றி தகவல் சொல்.
பதில்: File:Shiva Temple, Bhojpur 01.jpg]] File:Khajuraho5.jpg கோயில்]] ஹெப்தலைட்டுகள் எனும் வெள்ளை ஹூணர்கள் குப்தப் பேரரசை வென்று பேரரசை சிதைத்து விட்ட பின், பேரரசு குறுநில மன்னர்களின் கையில் சென்று விட்டது. கி பி 528இல் மால்வா (மத்தியப் பிரதேசம்) எனப்படும் அவந்தி நாடு மன்னரான யசோதர்மன் ஹூணர்களின் படையெடுப்பை தடுத்தி நிறுத்தி, அவர்களின் பேரரசின் விரிவாக்கத்தை தடுத்தி நிறுத்தினான். தானேசுவரம் நகரத்தை தலைநகராகக் கொண்ட ஹர்ஷவர்தனர், தான் 647இல் இறக்கும் முன்னர், மத்தியப் பிரதேசத்தை உள்ளடக்கிய[ வட இந்தியா முழுவதையும் ஹர்சப் பேரரசில் கொண்டு வந்தார். கி பி 8 முதல் 10 நூற்றாண்டு முடிய, மத்தியப் பிரதேசத்தின் மால்வா எனும் அவந்தி நாடு பகுதிகளைக் கைப்பற்றி, தென்னிந்தியாவின் இராஷ்டிரகூடர்கள் ஆண்டனர். Chandra Mauli Mani. ''A Journey through India's Past (Great Hindu Kings after Harshavardhana)'', p. 13 மத்திய காலத்தில் இராஜஸ்தான் ராஜ்புத் குலத்தின் பரமாரப் பேரரசு மத்திய இந்தியாவின் அவந்தி நாடு பகுதியிலும், புந்தேல்கண்ட் பகுதியில் சந்தேலர்கள் கைப்பற்றி ஆண்டனர். பரமாரப் பேரரசு புகழ் பெற்ற மன்னர் போஜராஜன் (1010-1060) பன்மொழிப் புலவரும், எழுத்தாளரும் ஆவார். சந்தேலர்கள் 980 -1050 ஆண்டுக்கிடையில் மத்தியப் பிரதேசத்தில் அழகிய சிற்பங்களைக் கொண்ட கஜுராஹோ கோயில்களை கட்டினர். விந்திய மலைத்தொடர் கோண்டு மக்கள் இராச்சியமும், மகாகோசல இராச்சியமும் உருவெடுத்தது. 13ஆம் நூற்றாண்டில் வடக்கு மத்தியப் பிரதேசம் தில்லி சுல்தானகம் கைப்பற்றப்பட்டது. கி பி 14ஆம் நூற்றாண்டின் இறுதியில் தில்லி சுல்தான்களின் ஆட்சி வீழ்ச்சி அடைந்த போது, மத்தியப் பிரதேசத்தின் இராசபுத்திர தோமாரா குலத்தின் குவாலியர் மன்னர் போன்ற இராசபுத்திர மன்னர்கள் மீண்டும் எழுச்சி பெற்றனர். மால்வா பகுதியை இசுலாமிய சுல்தான்களால் தொடர்ந்து ஆளப்பட்டது. மால்வா சுல்தானகம், 1531இல் குஜராத் சுல்தானகத்தை கைப்பற்றியது.
கேள்வி: மத்தியப் பிரதேச வரலாறு - இந்திய விடுதலைக்குப் பின்னர் என்பது என்ன?
பதில்: இந்தியப் பிரிவினைக்கு பிறகு 1950இல் நாக்பூர் தலைநகராகக் கொண்ட மத்திய இந்தியா முகமையின் பகுதிகள், புந்தேல்கண்ட், சத்தீஸ்கர், போபால் சமஸ்தானம், விதர்பா என்ற பேரர் சமஸ்தானம் ஆகிய பகுதிகளைக் கொண்டு மத்திய பாரதம், விந்தியப் பிரதேசம் உருவானது. பின்னர் 1956இல் மத்திய பாரதம், விந்திய பிரதேசம் மற்றும் போபால் சமஸ்தானங்களை உள்ளட்டக்கிய பகுதிகளை இணைத்து மத்தியப் பிரதேச மாநிலம் உருவாக்கப்பட்டது. மராத்தி மொழி பேசும் பகுதிகளான விதர்பா, நாக்பூர் மும்பை மாகாணம் இணைக்கப்பட்டது. போபால் நகரம் மத்தியப் பிரதேசத்தின் தலைநகராக அறிவிக்கப்பட்டது. நவம்பர் 2000ஆம் ஆண்டில் மத்தியப் பிரதேசத்தின் தென்கிழக்குப் பகுதிகளைக் கொண்டு, சத்தீஸ்கர் எனும் புதிய மாநிலம் துவக்கப்பட்டது.