கேள்வி: பெத்தேல் - பெத்தேல் அமைந்துள்ள இடம் பற்றி தகவல் சொல்.
பதில்: பழைய ஏற்பாடு பெத்தேல் என்னும் ஊர் பெஞ்சமின் குலத்தாரும் எப்ராயிம் குலத்தாரும் வதிந்த இடங்களுக்கு இடைப்பட்ட பகுதியில் இருந்ததாகக் கூறப்படுகிறது. பண்டைய கிறித்தவ எழுத்தாளர்களாகிய யூசேபியஸ் மற்றும் ஜெரோம் ஆகியோர் வாழ்ந்த காலத்தில் "பெத்தேல்" என்னும் பெயருடைய சிற்றூர் ஒன்று எருசலேம் நகருக்கு வடக்கே 12 மைல் (உரோமையர் கணிப்புப்படி) தொலையில், நியாப்பொலிசு நகருக்குச் சென்ற சாலையின் கிழக்கு ஓரமாக அமைந்திருந்தது என்று குறிப்பிட்டுள்ளார்கள்.Robinson and Smith, 1856, pp. 449–450. எட்வர்ட் இராபின்சன் என்னும் அகழ்வாளர் இன்றைய பாலத்தீனத்தில் உள்ள "பெய்த்தின்" (''Beitn'') என்னும் ஊரே பண்டைக்கால "பெத்தேல்" என்று கூறுகிறார்.Edward Robinson, ''Biblical Researches in Palestine, 1838-52''. பண்டைய ஏடுகள் தரும் குறிப்புகள் தவிர, "பெத்தேல்" என்னும் பெயருக்கும் "பெய்த்தின்" என்னும் பெயருக்கும் இடையே உள்ள ஒற்றுமையின் அடிப்படையிலும்.அவர் இம்முடிவுக்கு வருகிறார். "எல்" என்னும்.எபிரேயச் சொல்.அரபியில் "இன்" என்று மாறுவதை வழக்கமே என்றும் அவர் சுட்டிக்காட்டுகிறார். 1968இல் பாலத்தீனத்தின் சில பகுதிகளைக் கைப்பற்றிய இசுரயேல் நாடு, "பெய்த்தின்" ஊருக்கு அருகே ஒரு குடியிருப்பை உருவாக்கி, அதற்கு "பெய்த்தேல்" (''Beit El'') என்று பெயரிட்டது.
கேள்வி: பெத்தேல் - பிற்காலத்தில் பெத்தேல் பற்றி விளக்கவும்.
பதில்: மக்கபேயர் காலத்தில் (கிமு 2ஆம் நூற்றாண்டு) பெத்தேல் நகரில் மக்கள் மீண்டும் குடியேறினர். காப்புச் சுவர்களும் கட்டப்பட்டன. உரோமைப் பேரரசன் வெஸ்பாசியான் பெத்தேலைக் கைப்பற்றினார் என்று பண்டை கிறித்தவ எழுத்தாளர் யோசேபுஸ் கூறுகிறார். யோசேபுஸ் மற்றும் ஜெரோம் ஆகியோர் தருகின்ற குறிப்புகளுக்குப் பிறகு பெத்தேல் பற்றிய வரலாற்றுக் குறிப்பு ஒன்றும் கிடைக்கவில்லை. ஆனால், இன்று பாலத்தீனத்தில் உள்ள "பெய்த்தின்" என்னும் இடத்தில் விரிவாக்கம் நடந்ததையும், நடுக்காலத்தில் கிறித்தவக் கோவில் இருந்ததையும் அறிய முடிகிறது என்று அகழ்வாளர் எட்வர்ட் இராபின்சன் கூறுகிறார்.
கேள்வி: பெத்தேல் - ஆமோஸ் நூலில் பெத்தேல் என்பது என்ன?
பதில்: பெத்தேல் பற்றிய குறிப்புகள் ஆமோஸ் (நூல்) உள்ளன: