கேள்வி: இளைய சைரஸ் - இரண்டாம் அர்டாக்செர்க்சசுக்கு எதிரான போர்ப் பயணம் (கிமு 401) பற்றி தகவல் சொல்.
பதில்: படிமம்:Adrien Guignet - Retreat of the ten thousand.jpg ") சுற்றி வளைக்கப்பட்டதைக் காட்டுகிறது.]] ஐயோனியா நகரங்களுக்காக காரியாவின் ஆளுநரான திசாபெர்னசுடன் சண்டையைத் தொடங்கயதன் மூலம் சைரஸ் ஒரு பெரிய படையைத் திரட்டினார். இவர் பேரரசுக்கு எப்போதும் கீழ்ப்படியாத தாரசு மலைத்தொடர் உள்ள மலைவாழ் பழங்குடியினரான பிசிடியன்களுக்கு எதிராக ஒரு போர்ப் பயணத்துக்கு தயாராவதாக நடித்தார். கிமு 401 வசந்த காலத்தில், சைரஸ் தனது முழு படைகளையும் கிரேக்க கூலிப்படையான "பத்தாயிரம்" உட்பட ஒரு பெரிய இராணுவமாக ஒருங்கிணைத்தார். மேலும் தனது போர்ப் பயணத்தின் நோக்கத்தை அறிவிக்காமல் சர்திசிலிருந்து முன்னேறினார். சில ஆண்டுகளுக்கு முன்பு ஏதென்சுக்கு எதிரான பெலோபொன்னேசியன் போர் எசுபார்த்தாவுக்கு இவர் அளித்த ஆதரவைக் குறிப்பிடும் வகையில், "ஏதென்சுக்கு எதிரான அவர்களின் போரின்போது அவர்களுக்கு ஆதரவாக இருந்ததைப் போல அவர்களும் இவருக்கு நல்ல நண்பராக இருக்குமாறு " கேட்டுக்கொண்ட பின்னர், இளைய சைரஸ் எசுபார்த்தன்களின் ஆதரவைப் பெற்றார். மன்னர் கடைசி நேரத்தில் திஸ்சபெர்னசால் எச்சரிக்கப்பட்டார். மேலும் அவசரமாக ஒரு படையைத் திரட்டினார்; சைரஸ் எதிரியை சந்திக்காமலேயே பாபிலோனியாவிற்கு முன்னேறினார். கிமு 401 அக்டோபரில் குனாக்சா சமர் நடந்தது. சைரசிடம் 10,400 கிரேக்க ஹாப்லைட்டுகள் (குடிமக்கள்-சிப்பாய்கள்), 2,500 பெல்டாஸ்ட்கள் (இலகு காலாட்படை), மற்றும் ஏரியசின் தலைமையின் கீழ் சுமார் 10,000 ஆசியப் படைகள் இருந்தன. செனோபோனின் கூற்றுப்படி, போரின் முடிவானது அரசனின் தலைவிதியைப் பொறுத்தது என்பதை சைரஸ் உணர்ந்தார். ஆகவே, கிரேக்கர்களின் தளபதியான கிளியர்ச்சஸ் அர்தக்செர்க்சுக்கு எதிரான மையத்தை நோக்கி இருக்கவேண்டும் என்று விரும்பினார். இராணுவத்தின் சுற்றிவளைப்புக்கு அஞ்சிய கிளியர்கஸ், அதற்கு கீழ்ப்படியாமல் பக்கவாட்டில் நிலைகொண்டார். இதன் விளைவாக, திசாபெர்னசின் தலைமையிலான பாரசீகர்களின் இடது படைகள் சைரசின் மற்ற படைகளுடன் மோத வசதியாக இருந்தன; மையத்தில் இருந்த சைரஸ் அர்டாக்செர்க்சை தன்கைய்யால் கொல்லவேண்டி சென்றார். ஆனால் சைரஸ் கொல்லப்பட்டார். திசாபெர்னஸ் இளைய சைரசைக் கொன்றதாக அறிவித்தார். பின்னர் இராஜமாதா பரிசாடிஸ் தன் விருப்பமான மகனான இளைய சைரசைக் கொன்ற திசாபெர்னசை பழிவாங்கினார் என்பது தனிக்கதை. ''புளூட்டாக்கின் லைஃப் ஆஃப்'' ஆர்டாக்செர்க்ல் உள்ள படி, மித்ரிடேட்ஸ் என்ற இளம் பாரசீக வீரர், குனாக்சா சமர் இளைய சைரஸ் என்பதை அறியாமல் தாக்கினார், சைரஸ் தனது குதிரையிலிருந்து விழுந்து, திகைத்துப் போனார். சில அமைச்சர்கள் சைரசைக் கண்டுபிடித்து அவரைப் பாதுகாப்பாகக் கொண்டு செல்ல முயன்றனர். ஆனால் மன்னரின் முகாமைச் சேர்ந்தவர்களில் ஒரு வீரன் அவரது முழங்காலுக்குப் பின்னால் ஒரு ஈட்டிபோன்ற ஆயுதமான டார்ட் மூலம் தாக்கினார். பின்னர் அவரை ஒரு கல்லைக் கொண்டு தலையில் தாக்கினார். அதன் பிறகு சைரஸ் இறந்தார். புத்திசாலித்தனமாக, அரசவையில் சைரசைக் கொன்றதாக மித்ரிடேட்ஸ் பெருமையடித்துக்கொண்டார், அதை மனதில் வைத்த சைரசின் தாய் பாரிசாடிஸ் அவருக்கு பின்னர் மரணதண்டனை விதிக்க வைத்தார். சைரசின் கையையும் தலையையும் வெட்டிய அரசனின் மந்திரவாதியான மசாபேட்சையும் பழிவாங்கினாள். அதற்காக அவள் தன் மகன் அர்டாக்செர்க்சிடம் பகடை விளையாட்டில் அவனை பணையப் பொருளாக வாங்கி அவனை உயிருடன் உரித்துக் கொன்றாள். பாரசீக துருப்புக்கள், கிரேக்கர்களை நேரடியாக தாக்குவதற்குப் பதிலாக, அவர்களை டைகிரிசு ஆறு அப்பால் உள்ள உட்பகுதியில் அவர்களை ஏமாற்றி, பின்னர் தந்திரத்தின் மூலம் தாக்கினர். அவர்களின் தளபதிகளை சிறைபிடித்தனர். பின்னர் கிரேக்கர்களை கருங்கடல் செல்லலுமாறு கட்டாயப்படுத்தினர்.