கேள்வி: யூதர்களின் வரலாறு - எசுப்பானியா மற்றும் போர்த்துகலிலிருந்து யூதர்கள் வெளியேற்றப்படுதல் பற்றி தகவல் சொல்.
பதில்: File:Vicente Cutanda - A los pies del Salvador.jpg யூதர்கள் படுகொலை செய்யப்படுவதை இது காட்டுகிறது. வின்சென்ட் குடந்தாவால் (1887) வரையப்பட்ட எண்ணெய்னை ஓவியம்]] File:A Expulsão dos Judeus (Roque Gameiro, Quadros da História de Portugal, 1917).png File:Inquis1.jpg14-ஆம் நூற்றாண்டின் போது எசுப்பானியாவில் அதிக அளவிலான எண்ணிக்கையிலிருந்த யூத சமூகமானது குறிப்பிடத்தக்க ஒடுக்கு முறைக்கு உள்ளானது. இதில் முக்கியமானது 1391-ஆம் ஆண்டு நடைபெற்ற ஒரு பெரிய அமைப்பு ரீதியிலான படுகொலை ஆகும். எசுப்பானியாவின் 3 இலட்சம் யூதர்களில் பெரும்பான்மையானவர்கள் கத்தோலிக்க கிறித்தவத்துக்கு மதம் மாறுவதில் இது முடிவடைந்தது. 1492-இல் கிரானடா முசுலிம் இராச்சியத்தை வென்றதுடன் கத்தோலிக்க முடியாட்சியாளர்கள் அல்கம்ப்ரா ஆணையை வெளியிட்டனர். எசுப்பானியாவின் எஞ்சியிருந்த 1 இலட்சம் யூதர்கள் மதம் மாறுவது அல்லது நாட்டை விட்டு வெளியேறுவது ஆகிய இரண்டில் ஒன்றைத் தேர்ந்தெடுக்கும் நிலைக்கு தள்ளப்பட்டனர். எசுப்பானியாவிலிருந்து யூதர்கள் வெளியேற்றப்பட்ட நிகழ்வானது பொ. ஊ. 73-இல் நடைபெற்ற எருசலேம் அழிவு மற்றும் 1940-களில் நடைபெற்ற பெரும் இன அழிப்பு இடையில் நடைபெற்ற மிக மோசமான அழிவாக யூதர்களால் கருதப்படுகிறது.European Jewry in the Age of Mercantilism, 1550–1750 by Jonathan Israel, chapter 1 Exodus from the West (page 25) இதன் விளைவாக 50,000 முதல் 70,000 யூதர்கள் எசுப்பானியாவிலிருந்து வெளியேறியதாக மதிப்பிடப்பட்டுள்ளது. எஞ்சியவர்கள் எசுப்பானியாவின் ஏற்கனவே அதிக அளவிலிருந்த மதம் மாற்றப்பட்ட சமூகத்தில் இணைந்தனர். பெரிய அளவிலிருந்த கத்தோலிக்க பண்பாட்டால் அனேகமாக 2.5 இலட்சம் மதம் மாறியவர்கள் இவ்வாறாக படிப்படியாக உள்ளிழுத்து கொள்ளப்பட்டனர். யூத சமயத்தை ரகசியமாக பின்பற்றியவர்கள் எசுப்பானிய திரிபுக் கொள்கை விசாரணை 40 ஆண்டு கால கடுமையான ஒடுக்குமுறைக்கு உள்ளாக்கப்பட்டாலும் இவ்வாறான நிலை இருந்தது. 1530-ஆம் ஆண்டு வரை குறிப்பாக இதுவே நிலைமையாக இருந்தது. அதற்குப் பிறகு திரிபுக் கொள்கை விசாரணைக்கு உட்படுத்தப்பட்ட மதம் மாறியவர்கள் குறித்த விசாரணையானது ஒட்டு மொத்த விசாரணைகளில் 3% என்ற அளவுக்கு குறைந்தது. இதே போன்ற வெளியேற்றங்களானவை சிசிலி 1493-ஆம் ஆண்டு செபராதிய யூதர்களுக்கும் (37,000 யூதர்கள்), 1496-இல் போர்த்துகலின் யூதர்களுக்கும் நடந்தது. வெளியேற்றப்பட்ட எசுப்பானிய யூதர்கள் முதன்மையாக உதுமானியப் பேரரசு, வடக்கு ஆப்பிரிக்கா மற்றும் போர்த்துகலுக்கு தப்பினர். ஒரு சிறிய எண்ணிக்கையிலானவர்கள் ஆலந்து மற்றும் இங்கிலாந்தில் குடியமர்ந்தனர். இந்த வெளியேறுதலுக்கு பிறகு தற்போதைய இங்கிலாந்து, பிரான்சு, செருமனி, ஆத்திரியா மற்றும் ஆலந்து ஆகிய பகுதிகளிலிருந்து வெளியேறுதல்கள் மற்றும் தடை செய்யப்படுதல்களின் ஒரு நீண்ட செயல்முறையானது நடைபெற்றது. சனவரி 1492-இல் கடைசி முசுலிம் அரசானது எசுப்பானியாவில் தோற்கடிக்கப்பட்டது. ஆறு மாதங்கள் கழித்து எசுப்பானியாவின் யூதர்கள் (உலகின் மிகப் பெரிய யூத சமூகம் இது) கிறித்தவத்திற்கு மதம் மாறுவது அல்லது தங்களது உடைமைகளை அப்படியே விட்டு விட்டு நாட்டை விட்டு வெளியேறுவது என்பதில் ஒன்றை தேர்ந்தெடுக்க வேண்டிய தேவை ஏற்பட்டது. 1 இலட்சம் யூதர்கள் மதம் மாறினர். பலர் தொடர்ந்து ரகசியமாக யூத சமயத்தை பின்பற்றினர். ரகசியமாக பின்பற்றியதற்கு கத்தோலிக்க திருச்சபையின் திரிபுக் கொள்கை விசாரணையானது (தாமசு தி தார்க்குமதாவால் தலைமை தாங்கப்பட்டது) பொது இடத்தில் எரிப்பதன் மூலம் மரண தண்டனையை அளிப்பது என்பதை தற்போது கட்டாயமாக்கியது. 1.75 இலட்சம் யூதர்கள் எசுப்பானியாவிலிருந்து வெளியேறினர்.The Jews of Spain by Jane Gerber, Free Press 1994 pp 138 – 144 / Secrecy and Deceit: The Religion of the Crypto-Jews by David Martin Gitlitz, University of New Mexico 2002, pp 75 – 81 பல செபராது யூதர்கள் வடக்கு ஆப்பிரிக்கா, போலந்து மற்றும் உதுமானியப் பேரரசுக்கு புலம் பெயர்ந்தனர். குறிப்பாக தெசலோனிகி நகரத்திற்கு (தற்போது கிரேக்கத்தில் உள்ளது) குடிபெயர்ந்தனர். உலகின் மிகப் பெரிய யூத நகரமாக இது உருவானது. உதுமானியப் பேரரசின் ஆட்சிக்கு உட்பட்டிருந்த மத்திய கிழக்கு மற்றும் பாலத்தீனப் பகுதிகளுக்கு சில குழுக்கள் பயணத்தின. சுமார் 1 இலட்சம் எசுப்பானிய யூதர்கள் போர்த்துகலுக்குள் அனுமதிக்கப்பட்டனர். எனினும், ஐந்தாண்டுகள் கழித்து அவர்களது குழந்தைகள் பறிக்கப்பட்டனர். மதம் மாற வேண்டும் அல்லது குழந்தைகளை விட்டு விட்டு நாட்டை விட்டு வெளியேற வேண்டும் என்ற இரண்டில் ஒன்றைத் தேர்ந்தெடுக்கும் நிலைக்கு அவர்கள் உள்ளாயினர்.The Jews of Spain by Jane Gerber, Free Press 1994 pp 142 – 144