கேள்வி: மும்மூர்த்திகள் பற்றி விளக்கவும்.
பதில்: File:Trimurti ellora.jpg, விஷ்ணு மற்றும் சிவன் சிற்பங்கள், எல்லோரா]] File:Brahma, Vishnu and Shiva seated on lotuses with their consorts, ca1770.jpg File:Halebid3.JPG, சிவன், விஷ்ணு சிற்பங்கள், ஹளேபீடு, கர்நாடகம்]] பிரம்மா, விஷ்ணு, சிவன் ஆகியோரை மும்மூர்த்தி அல்லது திரிமூர்த்தி (சமஸ்கிருதம்: त्रिमूर्तिः, ஆங்கிலம்) என்று குறிப்பிடுகின்றார்கள். சிவன் தனது இடப்புறத்திலிருந்து விஷ்ணு, வலப்புறத்திலிருந்து பிரம்மா படைத்ததாக விஷ்ணுவின் அவதாரமான வியாசர் எடுத்தியம்புகிறார். ஒருமுறை பிரம்மருக்கும், விஷ்ணுவுக்கும் தான்தான் பெரியவர் என்று பூசல் ஏற்பட்டதன் காரணமாக பிரம்மா, பத்ம கற்பத்தில் திருமால் உந்தி கமலத்திலிருந்து பிறப்பெடுப்பார் என்று திருமாலுக்கு சிவன் அருளினார்.[http://m.dinamalar.com/temple_detail.p http://m.dinamalar.com/temple_detail.php?id=10974] இந்து சமயத்திலே இந்த அண்டம் அதில் உள்ள உயிர்களையும் உருவாக்கும் படைத்தல் தொழிலைச் செய்பவராகப் பிரம்மாவையும், அவ்வாறு படைக்கப்பட்டவற்றைப் பாதுகாக்கும் காத்தல் தொழிலைச் செய்பவராக விஷ்ணு, அழித்தல் தொழிலைச் செய்பவராகச் சிவன் கொள்வர். இந்துக் கடவுளரில் மிகவும் முக்கியமான இம்மூவரையும் மும்மூர்த்திகள் எனக் குறிப்பிடுவர். இம்மூவரையும் ஒருங்கே பிரம்மா-விஷ்ணு-சிவன் என்பது வழக்கம். இக் கருத்துருவை உருவ வடிவத்தில் ஒருங்கே குறிக்கும்போது சில சமயங்களில் ஒரே கழுத்தில் மூன்று தலைகள் இருப்பது போல் அமைப்பர். ஒரே தலையில் மூன்று முகங்களைக் கொண்டதாகவும் அமைப்பது உண்டு.
கேள்வி: மும்மூர்த்திகள் - சைவ சமயம் குறித்து விரிவாக சொல்லுங்கள்.
பதில்: சைவ சமய மக்களின் படி சிவன் ஐந்து செயல்களை செய்கிறார் – படைத்தல், பாதுகாத்தல், அழித்தல், கருணை மறைத்தல் மற்றும் கருணை வெளிப்படுத்துதல். இந்த முதல் மூன்று செயல்கள் சிவனின் அவதாரங்கள் என கருதப்படும், சதியோசதா (பிரம்மாவுடன் ஒத்துப்போகின்ற), வாமதேவா (விச்ணுவை ஒத்துப்போகின்ற) மற்றும் அகோரா (ருத்ராவுக்கு ஒத்துப்போகின்ற) ஆகியவையுடன் தொடர்புடையவை. எனவே, பிரம்மா, விச்ணு மற்றும் ருத்ரர் சிவனிலிருந்து வேறுபட்ட தெய்வங்கள் அல்ல, மாறாக சிவனின் வடிவங்களே என இம்மக்களால் கருதப்படுகிறது . பிரம்மா / சதியோசதவாக, சிவன் உருவாக்குகிறார், விச்ணு / வாமதேவனாக, சிவன் பாதுகாக்கிறார், ருத்ரா / அகோராக, அவர் அழிக்கிறார். சிவன் "அழிவின் தேவன்/கடவுள்" என்று கருதுபவர்களுக்கு இந்த தத்துவம் வித்தியாசமாக இருக்கிறது. சைவ மக்களுக்கு, சிவன் மட்டுமே கடவுள், எல்லா செயல்களையும் அவரே செய்கிறார், அவற்றில் ஒன்று மட்டுமே அழிவு என கருதுகின்றனர். 7 ஆம் நூற்றாண்டில் பக்தி இயக்கத்தை வைட்ணவ ஆழ்வார்கள் அறிமுகப்படுத்துவதற்கு முன்பும், இராமானுஜர் போன்ற புகழ்பெற்ற வேதாந்த அறிஞர்களுமே வைஷ்ணவ விரிவாக்கத்திற்கு உதவிய தத்துவ மற்றும் நிறுவன கட்டமைப்பை உருவாக்கியதற்கு முன்னர், தென்னிந்தியாவின் முக்கிய பாரம்பரியத்தில், பௌத்தம் மற்றும் சமத சமயத்துடன் இணைந்திருந்தது சைவ சமயம்.https://shaivam.org/shp_faq.htm சிவபெருமானை முதன்மை தெய்வமாகவோ அல்லது மரியாதைக்குரிய மனிதகுல வடிவமான (லிங்கம் அல்லது சுவயம்பு வடிவத்தில்) சிலைகளைக் கொண்ட பல்லாயிரக்கணக்கான இந்து கோயில்கள் உள்ளன. தமிழ்நாடு, கேரளா, ஆந்திரப் பிரதேசம் மற்றும் கர்நாடகா பகுதிகளில் பல வரலாற்று சிவன் கோயில்கள் பல நூற்றாண்டுகளைக் கடந்து பிழைத்திருக்கின்றன. சில பகுதிகளில் பல சிவன் கோயில்கள் உள்ளன. அதாவது தமிழ்நாட்டின் தஞ்சாவூர் பகுதியில், பொது ஊழி 800 முதல் 1200 வரை சோழ சாம்ராச்சிய காலத்தின்போது ஏராளமான சிவன் ஆலயங்கள் கட்டப்பட்டன. குடிமல்லம் எனும் இடத்தில் உள்ள பழமையான பழங்கால லிங்கம் ஆகும். இது பொது ஊழி 3 முதல் 1-ம் நூற்றாண்டு வரையான காலப்பகுதியில் வரையறுக்கப்பட்டுள்ளது. இது ஐந்து அடி உயர உயரமான கல் லிங்கமாக சிவன் உருவத்துடன் அமைந்துள்ளது. இந்த பண்டைய லிங்கம் ஆந்திராவின் சித்தூர் மாவட்டத்தில் உள்ளது.