கேள்வி: தாஷ்கந்து ஒப்பந்தம் - பின்விளைவு பற்றி தகவல் சொல்.
பதில்: இந்த ஒப்பந்தம் இரு நாடுகளிலும் கடுமையாக விமர்சிக்கப்பட்டது. ஏனெனில் இந்தியர்களும் பாக்கித்தானியர்களும் அந்தந்த தரப்பினருக்கு ஒப்புக் கொள்ளப்பட்டதை விட அதிக சலுகைகளை எதிர்பார்த்தனர். தாஷ்கந்த் உடன்பாட்டின்படி, 1966 மார்ச் 1 மற்றும் 2 தேதிகளில் அமைச்சர்கள் மட்டத்தில் பேச்சுவார்த்தைகள் நடத்தப்பட்டன. இந்தப் பேச்சுக்கள் பலனளிக்கவில்லை என்ற உண்மை இருந்தபோதிலும், இராஜதந்திரப் பரிமாற்றம் வசந்த காலம் மற்றும் கோடைக்காலம் முழுவதும் தொடர்ந்தது. இருப்பினும் காஷ்மீர் பிரச்சினை பற்றிய தெளிவான கருத்து வேறுபாடுகள் இருதரப்பு விவாதங்களில் இருந்து ஒரு தீர்வு இல்லாத நிலையில் முடிவடைந்தது. இந்தியா, ஒப்பந்தம் விமர்சிக்கப்பட்டது, ஏனெனில் அது போர் இல்லாத உடன்படிக்கையையோ அல்லது காஷ்மீர் முழுவதும் கொரில்லா போரை கைவிடுவதையோ கொண்டிருக்கவில்லை. மேலும், தாஷ்கந்து உடன்பாடு கையெழுத்தான பிறகு, இந்தியப் பிரதமர் லால் பகதூர் சாஸ்திரி தாஷ்கந்தில் மர்மமான சூழ்நிலையில் இறந்தார்; அவரது திடீர் மரணம் அவர் விஷம் குடித்ததாகக் கூறும் சதி கோட்பாடுகளின் ஊகத்திற்கு வழிவகுத்தது. பத்திரிகையாளரும் ஹோலோகாஸ்ட் மறுப்பாளருமான கிரிகோரி டக்ளஸ் 1993 இல் அமெரிக்க உளவுத்துறை அதிகாரி இராபர்ட் குரோலியுடன் தொடர்ச்சியான நேர்காணல்களை நடத்தியதாகக் கூறினார். டக்ளஸின் கூற்றுப்படி, இந்தியாவும் பேரழிவு ஆயுதங்களும் வளர்ச்சியை முறியடிப்பதற்காக நடுவண் ஒற்று முகமை சாஸ்திரி மற்றும் இந்திய அணு விஞ்ஞானி ஓமி பாபாவை ( ஏர் இந்தியா விமானம் 101 இல் இறந்தார்) படுகொலை செய்ததாக குரோலி கூறினார். இந்தியாவின் வெளிநாட்டு உறவுகளுக்கு தீங்கு விளைவிக்கும் என்பதாலும், நாட்டில் சீர்குலைவு மற்றும் பாராளுமன்ற சிறப்புரிமைகளை மீறும் என்ற கூற்றின் கீழ் அவரது மரணம் குறித்த அறிக்கையை வெளியிட இந்திய அரசாங்கம் மறுத்துவிட்டது. பாக்கித்தான், ஒப்பந்தம் பரவலான துயரத்தை ஏற்படுத்தியது; பாக்கித்தான் குடியரசுத் தலைவர் அயூப் கான் போர்நிறுத்தத்தின் பின் ஒதுங்கிச் சென்ற பிறகு, நாடு முழுவதும் ஆர்ப்பாட்டங்கள் மற்றும் கலவரங்கள் வெடித்ததால், சமூக வருத்தம் அதிகரித்தது. இருப்பினும், கான் பின்னர் 14 ஜனவரி 1966 அன்று நாட்டு மக்களிடையே உரையாற்றி ஒப்பந்தத்தின் பின்னணியில் உள்ள காரணத்தை விளக்கினார். அவர் இறுதியில் அமைதியின்மையைத் தணிக்க முடிந்தாலும், தாஷ்கந்து ஒப்பந்தம் கானின் நிலையை வெகுவாகச் சேதப்படுத்தியது. மேலும் 1969 இல் அவரது வீழ்ச்சிக்குக் காரணமான காரணிகளில் இதுவும் ஒன்றாகும். [https://www.thefridaytimes.com/tft/the-falling-out-at-tashkent-1966/ The falling out at Tashkent (1966) between Ayub Khan and Zulfiqar Ali Bhutto] The Friday Times (newspaper), Updated 4 November 2016, Retrieved 24 July 2020