கேள்வி: மகாராஷ்டிர வரலாறு - கி.மு 4 ஆம் நூற்றாண்டு-கி,பி 12 ஆம் நூற்றண்டு காலகட்ட மகாராட்டிரம் பற்றி விளக்கவும்.
பதில்: படிமம்:Coach_driver_Indus_01.jpg டைமாபாத் குவியலில் எடுக்கப்பட்ட அராபா கலைப் பொருட்கள்.]] இன்றைய மகாராஷ்டிர பகுதி முதல் ஆயிரம் ஆண்டுகளில் பல பேரரசுகளின் ஆட்சிக்குட்பட்ட ஒரு பகுதியாக இருந்தது. இப்பகுதியை ஏறக்குறைய எட்டு நூற்றாண்டு காலத்தில் ஆண்ட பேரரசுகள் மவுரிய பேரரசு, சாதவாகனர், வாகாடகப் பேரரசு, சாளுக்கியர், இராஷ்டிரகூடர் ஆகியோராவர். மேலும் இந்தப் பேரரசுகள் இந்திய துணைக்கண்டத்துக்குள் பெரும் நிலப்பரப்பில் ஆட்சி செலுத்தின. இந்தப் பேர்ரசுகளின் காலத்தில் மகாராட்டிரத்தில் அஜந்தா, எல்லோரா குகைகள் போன்ற மிக பெரிய சில கலைச் சின்னங்கள் உருவாக்கப்பட்டன. மகாராட்டிர நிலப்பகுதி கி.மு நான்கு மற்றும் மூன்றாம் நூற்றாண்டுகளில் மௌரிய பேரரசால் ஆளப்பட்டது. ஏறக்குறைய கி.பி 230 காலகட்டத்தில் மகாராட்டிரம் சாதவாகனர் ஆட்சியின் கீழ் வந்தது, 400 ஆண்டுகள் ஆளப்பட்டது.India Today: An Encyclopedia of Life in the Republic: p.440 சாதவாகனர்களில் சிறந்த ஆட்சியாளர் கௌதமிபுத்ர சதகர்ணி ஆவார். இந்த ஆட்சியாளர்கள் சிதியர்கள் வெற்றிகொள்ளப்பட்டனர். வாகாடகப் பேரரசு கி.பி 250–470 வரை ஆட்சி செய்தது. சாதவாகனர் தங்கள் ஆட்சியின் போது மகாராஸ்திரி பிராகிருதம் மற்றும் தெலுங்கு ஆகிய மொழிகளை ஆட்சி மொழிகளாக பயன்படுத்தினர். வாகாடகப் பேரரசு ஆட்சி மொழிகளாக சமசுகிருதம், மகாரஸ்திரி பிராகிருதம் ஆகிய மொழிகள் இருந்தன. பிரவரபுரம்-நந்திவர்தனா கிளை: பிரவரபுரம்-நந்திவர்தனா கிளை ஆட்சியாளர்கள் வர்தா மாவட்டத்தில் உள்ள பிரவரபுரம் (பவுனார்) மற்றும் நாக்பூர் மாவட்டத்தின் மன்சார் மற்றும் நந்திவர்தன் (நாகர்தான்) போன்ற பல்வாறு தளங்களில் இருந்து ஆட்சி செய்தனர். இந்த கிளையினர் குப்தர்களுடன் திருமண உறவு கொண்டிருந்தனர். வத்சகுல்மா கிளை:வத்சகுல்மா கிளையை நிறுவியவர் முதலாம் பர்வரசேனாவின் மகனான இரண்டாம் சர்வசேனா ஆவார், இவர் தனது தந்தையின் மரணத்திற்கு பிறகு இக்கிளையை தோற்றுவித்தார். மன்னர் சர்வசேனா தனது தலைநகராக வத்சகுல்மா நகரை உருவாக்கினார். இது தற்கால மகாராட்டிரத்தின் வாஷிம் மாவட்டத்தில் உள்ள வாஷிம் நகரமாகும். இந்தக் கிளையின் ஆட்சிப்பகுதி சகயாத்ரி வட்டாரம் மற்றும் கோதாவரி ஆறு ஆகியவற்றுக்கு இடைப்பட்டப் பகுதியில் இருந்தது. இவர்களால் அஜந்தாவிலுள்ள புத்தமத குகைகள் சில அமைக்கப்பட்டன. சாளுக்கிய பேரரசர்கள் மகாராட்டிரத்தை கி.பி 6 ஆம் நூற்றாண்டு முதல் 8 ஆம் நூற்றாண்டுவரையிலான காலகட்டம்வரை ஆண்டனர். மற்றும் இந்த மரபின் இரண்டாம் புலிகேசி, வட இந்தியாவின் இரண்டு பேரரசர்களான ஹர்ஷவர்தனர் மற்றும் இரண்டாம் விக்ரமாதித்தன் ஆகிய இருவரை போரில் தோற்கடித்தார். மேலும் 8 ஆம் நூற்றாண்டில் அரபு ஆக்கிரமிப்பாளைர்களையும் தோற்கடித்தார். இராஷ்டிரகூடர் மகாராட்டிரத்தை 8 ஆம் நூற்றாண்டு முதல் 10 ஆம் நூற்றாண்டுவரை ஆண்டனர்.Indian History - page B-57 அரபு பயணியான சலைமான் ராட்டிரகூட மன்னனான முதலாம் அமோகவர்சன் "உலகின் தலைசிறந்த 4 மன்னர்களில் ஒருவர்" என்றார்.A Comprehensive History Of Ancient India (3 Vol. Set): p.203 சாளுக்கியர் மற்றும் இராஷ்டிரகூடர் ஆகிய இரு அரசுகளும் தங்கள் தலைநகரத்தை தற்கால கர்நாடகத்தில் கொண்டிருந்தன. இவர்கள் தங்கள் அரசவை மொழயாக கன்னடம் மற்றும் சமசுகிருதம் ஆகியவற்றை கொண்டிருந்தனர். 11 ஆம் நூற்றாண்டின் துவக்கத்திலிருந்து 12 ஆம் நூற்றாண்டு வரையிலான காலகட்டத்தில் தக்காணப் பீடபூமி சோழர் மற்றும் மேலைச் சாளுக்கியர் ஆதிக்கம் செய்தனர்.The Penguin History of Early India: From the Origins to AD 1300 by Romila Thapar: p.365-366 தக்காணத்தில் மேலைச் சாளுக்கிய மன்னர்கள் மற்றும் சோழ மன்னர்கள் முதலாம் இராஜராஜ சோழன், இராசேந்திர சோழன், மற்றும் இரண்டாம் ஜெயசிம்மன், முதலாம் சோமேசுவரன், ஆறாம் விக்கிரமாதித்தன் ஆகியோருக்கிடையே பல போர்கள் நடந்தன.