கேள்வி: ஜேம்ஸ் லவ்லாக் பற்றி தகவல் சொல்.
பதில்: படிமம்:James Lovelock in 2005.jpg இயேம்சு எப்ரைம் லவ்லாக்கு (''James Ephraim Lovelock'') இங்கிலாந்து நாட்டைச் சேர்ந்த ஒரு விஞ்ஞானியாவார். சுற்றுச்சூழல் ஆர்வலராகவும் எதிர்காலவாதியாகவும் இவர் செயல்பட்டார். 1919 ஆம் ஆண்டு சூலை மாதம் 26 ஆம் தேதியன்று பிறந்தார். 2022 ஆம் ஆண்டு சூலை மாதம் 26 ஆம் தேதி வரை வாழ்ந்தார்.https://www.theguardian.com/environment/2022/jul/27/james-lovelock-obituary உயிரினங்கள் பூமியில் உள்ள தங்கள் கனிம சுற்றுச்சூழலுடன் தொடர்புகொள்வதை மையமாகக் கொண்ட கையா கருதுகோளை முன்மொழிந்து மிகவும் பிரபலமானார். இக்கருதுகோள் பூமி ஒரு சுய-ஒழுங்குபடுத்தும் அமைப்பாக செயல்படுகிறது என்று கூறுகிறது. அமெரிக்க விண்வெளி அமைப்பான நாசாவின் பிற கோள்களை தேடும் ஆராய்ச்சிக்கான கருவிகளை இவர் வடிவமைத்து அளித்தார். அச்சமயம் இவர் பூமியின் வளி மண்டலத்தின் தன்மை அதிலிருக்கும் உயிர் கோளத்தால் மாறுபட்டுள்ளதை கவனித்தார். இதன் அடிப்படையில் வளிமண்டலம் உயிர்கோளத்துடன் ஒருங்கிணைந்து ஒரு முழுமையான அமைப்பாக இருப்பதை இவர் அறிந்தார். இதன் அடிப்படையில் இவர் 1960களில் பூமி ஒரு அதி உயிரி எனும் கருதுகோளை முன்வைத்தார். இதற்கு பண்டைய கிரேக்க தொன்மத்தின் பூமி தெய்வமாகிய கையா எனும் பெயரை அளித்தார். இக்கருதுகோள் சர்ச்சையையும் விவாதத்தையும் அறிவியல் வட்டாரங்களில் உருவாக்கியது. ஆனால் பரப்புரை தளத்தில் சூழலியல் ஆர்வலர்களுக்கு இது ஒரு முக்கிய படிமமாக மாறியது. மானுட செயல்பாடுகளை பூமியின் சூழலியல் வரலாறு சார்ந்து அறிந்து கொள்ள ஒரு வலிமையான சட்டகமாக கையா கருதுகோள் திகழ்கிறது. இக்கருதுகோளை லவ்லாக்குடன் இணைந்து உருவாக்கிய மற்றொரு ஆராய்ச்சியாளர் லின் மர்குலிஸ். இவர் ஒரு நுண்ணுயிரியியலாளர். லவ்லாக்கின் கருதுகோள் பரிணாம அறிவியலையும் சூழலியலையும் இணைக்கிறது.