muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Danıştay — Esas No: 2019/4939, Karar No: 2024/1148, Tarih: 07.03.2024

Davacının, sözlü sınavda başarısız sayılmasına ve iş akdinin feshedilmesine ilişkin işlemin hukuka aykırı bulunması, doğrudan göreve başlama sonucunu doğurmayacağından ve bu aşamada davacının parasal hak kaybının varlığından söz edilemeyeceğinden; davanın, parasal hak ve maddi zararın tazmini talebine ilişkin kısmı bakımından karar verilmesine yer bulunmamaktadır.
Manevi zarar, kişinin fizik yapısını zedeleyen, yaşama gücünü azaltan olaylar nedeniyle duyulan acıyı, ıstırabı veya kişilik haklarının zedelenmesi nedeniyle şeref ve haysiyetin rencide edilmesini ifade ettiği gibi, günlük yaşamı zorlaştıran belli ağırlıktaki her türlü üzüntü ve sıkıntıyı da kapsamaktadır. Ancak, her elem ve ızdırap  manevi tazminat ödenmesini gerektirmemektedir. Manevi tazminatın ödenebilmesi için ağır hizmet kusuru sonucu ağır bir elem ve üzüntünün duyulmuş olması ve şeref ve haysiyetin rencide edilmiş bulunması gerekmekte olup, idarenin tesis ettiği işlemler nedeniyle davacının hukuken korunması gerekli ölçüde şeref ve haysiyetinin ihlale uğradığından veya manevi tazminat yoluyla tatmin olması gerekli acı ve üzüntüye düştüğünden, bir başka ifade ile idareyi tazminle yükümlü kılacak bir ağırlıkta bir kusurun varlığından söz etmeye olanak bulunmamaktadır.
           KARAR SONUCU:
            Açıklanan nedenlerle;
1. Dava konusu 01/01/2018 tarihli ve 30288 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren  Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımı Sözleşmeleri Kapsamında Çalıştırılmakta Olan İşçilerin Sürekli İşçi Kadrolarına veya Mahalli İdare Şirketlerinde İşçi Statüsüne Geçirilmesine İlişkin 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Geçici 23 ve Geçici 24 üncü Maddelerinin Uygulanmasına Dair Usul ve Esasların 13.,14. ve 15. maddelerinin iptali istemi ve manevi zararın tazmini talebi yönünden DAVANIN REDDİNE,
2. Dava konusu 14/03/2018 tarihli sözlü sınavda başarısız sayılma işlemi ile bu işleme bağlı olarak tesis edilen iş akdinin feshedilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin ve bu işleme yönelik itirazın reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin İPTALİNE,
3. Yoksun kalınan parasal hakların ve maddi  zararın  tazmini istemi yönünden KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
4. Dava kısmen ret, kısmen iptal, kısmen karar verilmesine yer olmadığına şeklinde sonuçlandığından ayrıntısı aşağıda gösterilen ... -TL yargılama giderlerinin yarısı olan ... - TL'nin davacı üzerinde bırakılmasına, yargılama giderlerinin diğer yarısı olan ... - TL'nin ve karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir edilen ...-TL vekâlet ücretinin davalı Adalet Bakanlığından alınarak davacıya verilmesine,   
5. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir edilen ...- TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak  davalı idarelerden  Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı, Hazine ve Maliye Bakanlığı'na  verilmesine,

5. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir edilen ...- TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak  davalı idarelerden  Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı, Hazine ve Maliye Bakanlığı'na  verilmesine,
6. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra taraflara  iadesine,
7. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 07/03/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Danıştay — Esas No: 2022/3374, Karar No: 2024/1246, Tarih: 07.03.2024

"İçtihat Metni"
     T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas   No : 2022/3374
Karar  No : 2024/1246  
TEMYİZ EDEN (DAVACI)	: … Bakanlığı	  
VEKİLİ	: Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI)	: … Birliği 
VEKİLİ	: Av. …
DAVALI YANINDA MÜDAHİL	: … 
VEKİLİ	: Av. …
İSTEMİN KONUSU	: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin  … tarih ve E:.., K:… sayılı kararının, yargılama giderleri yönünden temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. 
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem:  ...'ın Ankara Barosu levhasına avukat olarak yazılma talebinin kabulüne dair Ankara Barosu Yönetim Kurulunun … tarih ve … sayılı kararının uygun bulunmasına ilişkin Türkiye Barolar Birliği Yönetim Kurulunun ... tarihli ve ... sayılı kararının, Adalet Bakanlığınca bir daha görüşülmek üzere geri gönderilmesi üzerine, anılan kararda ısrar edilmesine yönelik Türkiye Barolar Birliği Yönetim Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararının iptaline karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen .. tarih ve E:..,  K… sayılı kararda; müdahil hakkında FETÖ/PDY silahlı terör örgütüne üye olmak suçundan açılan davada, …. Ağır Ceza Mahkemesinin … tarih ve E:…, Kç… sayılı kararıyla beraat kararı verildiği, anılan karara karşı yapılan istinaf başvurusunun ççç Bölge Adliye Mahkemesi çç. Ceza Dairesinin … tarih ve E:…K:… sayılı kararıyla reddedildiği dikkate alındığında, adı geçenin avukat olarak baro levhasına yazılmasına hukuken bir engel bulunmadığından, davaya konu ısrar kararında hukuka aykırılık görülmediği, öte yandan, adı geçenin baro levhasına yazılmasından sonraki süreçte avukatlığa engel yeni bir durumun ortaya çıkması halinde (kesinleşmiş mahkumiyet hali gibi) 1136 sayılı Kanun'un 5, 135 ve 74. maddeleri uyarınca davalı idarece yeniden bir karar verilebileceğinin de açık olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, yargılama giderleri davacı Adalet Bakanlığına yükletilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:	İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu, ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI         : Davacı tarafından,  Bakanlığın 5018 sayılı Kanunun Ekli 1 sayılı cetvelinin 9.sırasında belirtildiği üzere Genel Bütçeye tabi kurum olduğundan 492 sayılı Harçlar Kanununun 13.maddesinin (j) fıkrası gereği harçtan muafiyetin davanın tüm aşamaları için geçerli olduğu, harçların davacıya tamamlattırılması için Mahkemesince ilgili vergi dairesine müzekkere yazılmasına yönelik verilen kararda yargılama giderleri yönünden hukuka uyarlık bulunmadığı, bu hususta hüküm kurulmasına yer olmadığına şeklinde karar verilmesi gerekmekte iken aksi yönde hüküm kurulmasının hukuka aykırı olduğu belirtilerek temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmüştür.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI     :  Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE: 
İlgili Mevzuat: 
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "Temyiz incelemesi üzerine verilecek kararlar" başlıklı 49. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde; temyiz incelemesi sonunda kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa Danıştay'ın kararı düzelterek onayacağı, hükme bağlanmıştır.
492 sayılı Harçlar Kanununun "Harçdan müstesna işlemler" başlıklı 13. maddesinde, "Aşağıda yazılı mevzular harçdan müstesnadır: (...) j) Genel Bütçeye dahil idarelerin bu Kanunun 1 ve 3 sayılı tarifelerine giren bütün işlemleri. (Yukarıdaki işlemlerin hesaplanacak harçlarının, Genel Bütçeye dahil idarelerin haklılığı nispetinde karşı taraftan tahsiline ilgili merciince karar verilir.)" hükmüne yer verilmiştir. 
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun Ek 1 sayılı cetvelin 8. sırasında Adalet Bakanlığı, genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri arasında sayılmıştır. 
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun "Yargılama giderlerinin kapsamı" başlıklı 323. maddesinde, "(1) Yargılama giderleri şunlardır: a) Başvurma, karar ve ilam harçları. b) Dava nedeniyle yapılan tebliğ ve posta giderleri. c) Dosya ve sair evrak giderleri. ç) Geçici hukuki koruma tedbirleri ve protesto, ihbar, ihtarname ve vekaletname düzenlenmesine ilişkin giderler. d) Keşif giderleri. e) Tanık ile bilirkişiye ödenen ücret ve giderler. f) Resmi dairelerden alınan belgeler için ödenen harç, vergi, ücret ve sair giderler. g) Vekil ile takip edilmeyen davalarda tarafların hazır bulundukları günlere ait gündelik, seyahat ve konaklama giderlerine karşılık hakimin takdir edeceği miktar; vekili bulunduğu halde mahkemece bizzat dinlenmek, isticvap olunmak veya yemin etmek üzere çağrılan taraf için takdir edilecek gündelik, yol ve konaklama giderleri. ğ) Vekille takip edilen davalarda kanun gereğince takdir olunacak vekalet ücreti. h) Yargılama sırasında yapılan diğer giderler."; "Yargılama giderlerinden sorumluluk" başlıklı 326/1. maddesinde, "Kanunda yazılı haller dışında, yargılama giderlerinin, aleyhine hüküm verilen taraftan alınmasına karar verilir."; "Yargılama giderlerine hükmedilmesi" başlıklı 332. maddesinde, "(1) Yargılama giderlerine, mahkemece resen hükmedilir. (2) Yargılama gideri, tutarı, hangi tarafa ve hangi oranda yükletildiği ve dökümü hüküm altında gösterilir. (3) Hükümden sonraki yargılama giderlerini hangi tarafın ödeyeceği, miktarı ve dökümü ile bu giderlerin hangi tarafa yükletileceği, mahkemece ilamın altına yazılır." hükmü yer almıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
 ... İdare Mahkemesinin . tarih ve E:., K:… sayılı kararında, davanın reddine karar verilmesi üzerine 492 sayılı Harçlar Kanununun 13/1-j bendi gereği harçtan muaf olması sebebiyle davacı Bakanlıktan dava açılırken alınmayan toplam 386,90-TL harcın yargılama gideri olarak davada haksız çıkan davacı Adalet Bakanlığından tahsili için kararın kesinleşmesinden sonra ilgili Vergi Dairesi Müdürlüğüne müzekkere yazılmasına karar verildiği anlaşılmaktadır.
492 sayılı Harçlar Kanununun 13/1-j bendinde yer alan düzenleme gereği Genel Bütçeye dahil idarelerin Kanunun (1) ve (3) sayılı tarifelerine giren bütün işlemlerinin harçtan muaf olduğunun kurala bağlandığı, söz konusu düzenlemenin geçici bir muafiyet öngörmediği, dolayısıyla Genel Bütçeye dahil idarelerin davacı sıfatını haiz olduğu davalarda, 492 sayılı Kanunun 13/1-j bendi gereği harçtan muaf olduğundan bahisle dava açılırken  alınmayan yargısal harçların, davanın reddi durumunda davada haksız çıktığından 
bahisle Genel Bütçeye dahil idareden tahsili cihetine gidilemeyeceği, aksi düşüncenin harçtan muafiyete dair kuralın getiriliş amacı ile bağdaşmayacağı açıktır.
Bu nedenle, ... İdare Mahkemesinin bahse konu kararının hüküm fıkrasında yer alan  "Harçlar Kanunu'nun 13. maddesi uyarınca davacı idarenin harçtan muaf olması nedeniyle davanın açılması esnasında alınamayan (59,30-TL başvurma harcı, 59,30-TL karar harcı, 97,70-TL YD harcı, 162,10-TL YD itiraz harcı, 8,50-TL vekalet harcı olmak üzere) toplam 386,90-TL yargılama giderinin davada haksız çıkan davacı idareden tahsili için kararın kesinleşmesinden sonra ilgili vergi dairesi müdürlüğüne müzekkere yazılmasına" şeklindeki kısmın çıkarılarak yerine "492 sayılı Harçlar Kanununun 13/1-j bendi gereği davacı Adalet Bakanlığının harçtan muaf olması sebebiyle yargı harcına ilişkin aleyhine yargılama giderine hükmedilmemesine" ibaresinin eklenmesi suretiyle düzeltilmesi gerekirken, Adalet Bakanlığının yargılama giderleri yönünden yapmış olduğu istinaf başvurusu, Bölge İdare Mahkemesince esasa ilişkin bir başvuru olarak değerlendirilerek reddedildiğinden, kararın Dairemizce yargılama giderleri yönünden düzeltilerek onanması gerekmektedir. 
KARAR SONUCU:
            Açıklanan nedenlerle,
1.  Temyiz isteminin reddine,
2. … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:.., K:… sayılı kararının DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,
4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama  kararının taraflara  tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın  İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5. Kesin olarak, 07/03/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Danıştay — Esas No: 2022/2384, Karar No: 2024/1188, Tarih: 07.03.2024

"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
  Esas	No : 2022/2384
  Karar  No : 2024/1188  
TEMYİZ EDENLER	                 : 1-(DAVACI) … Taahhüt Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ  : Av. …
	                     2-(DAVALI) … Vergi Dairesi Başkanlığı-…
VEKİLİ	: Av. …
İSTEMİN KONUSU           : … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının taraflarca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı şirket adına, "Ankara Sivas Demiryolu İnşaat Yapım İşi", "İkitelli Ataköy Metro Hattı İnşaat Yapım İşi" ve "Denizli-Acıpayam 13 Bölge Hududu Yolu Honaz Tüneli Köprü Tünel Üst Yapı İşi" nedeniyle imzalanan 3 adet sözleşmeye ait damga vergisinin beyan edilmediği yolunda düzenlenen vergi inceleme raporuna dayanılarak 2016/Temmuz,Ağustos,Ekim dönemleri için re'sen tarh edilen damga vergisi ile tekerrür hükümleri uygulanmak suretiyle kesilen bir kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; davacı tarafından her ne kadar imzalanan sözleşmelerin bedel içermediği iddia edilmekte ise de, tarhiyata esas alınan sözleşmelerden, Denizli-Acıpayam 13 Bölge Hududu Yolu Honaz Tüneli Köprü Tünel Üst Yapı İşleri İşi dolayısıyla düzenlenen sözleşmenin eki belgelerden sözleşme bedelinin hesap edilebilir olduğu, diğer sözleşmelerin içerisinde ise sözleşme bedellerinin açık bir şekilde belirtildiği anlaşıldığından, davacıdan sözleşme tutarları üzerinden binde 9,48 oranında vergi ziyaı cezalı damga vergisi aranılmasında hukuka aykırılık bulunmadığı; tekerrür yönünden ise; uyuşmazlıkta dava konusu 2016/Temmuz dönemi vergi ziyaı cezasının artırılmasına sebep olarak gösterilen vergi ziyaı cezasının  2013/Temmuz dönemine ilişkin olduğu ve 18/11/2013 tarihinde tebliğ edilerek 2014 yılı içerisinde uzlaşılmak suretiyle kesinleştiği görüldüğünden,  2016/Temmuz dönemine ilişkin kesilen vergi ziyaı cezasının tekerrür hükümleri uyarınca artırılmasında hukuka aykırılık bulunmadığı, dava konusu 2016/Ağustos ve Ekim dönemlerine ilişkin vergi ziyaı cezasının tekerrür hükümleri uyarınca artırılmasına sebep olarak gösterilen vergi ziyaı cezasının ise, 2016/Şubat dönemine ilişkin olduğu ve 2016 yılı içerisinde uzlaşılmak suretiyle kesinleştiği görüldüğü, olayda, tekerrür hükümlerinin uygulanması için kesinleşmeyi izleyen yıl olan 2017 yılından itibaren işlenmiş bir fiilin mevcut olması gerektiğinden ve   uyuşmazlığa konu 2016/Ağustos ve Ekim dönemleri vergi ziyaı cezalarına sebep olan fiilin ise 2016 yılında işlendiği anlaşıldığından, 2016/Ağustos ve Ekim dönemlerine ilişkin kesilen vergi ziyaı cezalarının tekerrür hükümleri uygulanmak suretiyle artırılmasında hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine, 2016/Ağustos ve Ekim dönemlerine ilişkin kesilen vergi ziyaı cezalarının tekerrür hükümleri uygulanmak suretiyle artırılan kısımlarının kaldırılmasına karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Uyuşmazlıkta,  dava konusu 2016/Temmuz dönemi vergi ziyaı cezasının tekerrür  hükümleri uygulanmak suretiyle artırılmasında hukuka aykırılık bulunmamakla birlikte, tekerrüre esas alınan ceza miktarının 207.884,34-TL olduğu, 2016/Temmuz dönemi için kesilen vergi ziyaı cezasının tekerrür nedeniyle arttırılan kısmının ise 604.376,70-TL olduğu görülmüş olup, söz konusu arttırım tutarının 207.884,34-TL kısmında hukuka aykırılık, bu tutarı aşan kısmında ise hukuka uyarlık bulunmadığı, Vergi Mahkemesi kararının diğer hususlara ilişkin kısmının hukuka ve usule uygun olduğu gerekçesiyle, davacı istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, kısmen reddine, davalı istinaf başvurusunun reddine,  Vergi Mahkemesi kararının  2016/Temmuz dönemi için kesilen vergi ziyaı cezasının tekerrür nedeniyle arttırılan 396.492,36-TL kısmı yönünden davanın reddine ilişkin hüküm fıkrasının kaldırılmasına, kaldırılan kısım yönünden davanın kabulüne karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI:  
DAVACININ İDDİALARI: ... İnş. ve San. A.Ş. ile imzalanan "Ankara Sivas Demiryolu İnşaat Yapım İşi" ne ilk sözleşmenin taslak olduğu, vergi dairesi müdürlüğüne sehven sunulduğu, daha sonra aralarında aynı konu için bedel içermeyen sözleşme imzaladıkları, sözleşmelerde yer alan bedellerin tahmini olduğu, belli bir bedel kavramını karşılamadığı, vergi incelemesinin eksik ve özensiz yapıldığı, cezalı tarhiyatın hukuka aykırı olduğu iddialarıyla kararın aleyhe olan kısmının bozulması istenilmektedir.
DAVALININ İDDİALARI: Tekerrür dayanağı cezanın kesildiği yılı takip eden yılın başından itibaren  eylemin gerçekleşmesi değil, cezanın kesilmesi gerektiği, kesin bir cezası olan mükellefin iki ay sonra aynı cezayı gerektirecek eylemde bulunmasını kanunun  koruyacağının düşünülemeyeceği iddiasıyla  kararın aleyhe olan kısmının bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI:  Taraflarca savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
         Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
        Açıklanan nedenlerle;
Tarafların temyiz isteminin reddine,
 … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:…. sayılı kararının ONANMASINA,
Temyiz isteminde bulunan davacıdan 492 sayılı Harçlar Kanunu'na bağlı (3) sayılı Tarife uyarınca aleyhine onanan kısım üzerinden hesaplanacak nispi harcın alınmasına,

KARAR SONUCU:
        Açıklanan nedenlerle;
Tarafların temyiz isteminin reddine,
 … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:…. sayılı kararının ONANMASINA,
Temyiz isteminde bulunan davacıdan 492 sayılı Harçlar Kanunu'na bağlı (3) sayılı Tarife uyarınca aleyhine onanan kısım üzerinden hesaplanacak nispi harcın alınmasına,
  2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... Vergi Mahkemesine gönderilmesine, 07/03/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.
Danıştay — Esas No: 2024/433, Karar No: 2024/1601, Tarih: 07.03.2024

"İçtihat Metni"
      T.C.
  D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas	No : 2024/433
Karar	No : 2024/1601
KARARIN DÜZELTİLMESİNİ 
İSTEYEN (DAVACI)								: …				 
VEKİLİ	: Av. …
KARŞI TARAF (DAVALILAR)	: 1- … Valiliği  
VEKİLİ	: Av. …
		   2- … Belediye Başkanlığı  
VEKİLİ	: Av. … 
MÜDAHİL (DAVALILAR YANINDA)	: …
İSTEMİN ÖZETİ	: Danıştay Dördüncü Dairesinin 26/10/2023 tarih ve E:2023/13217, K:2023/5752 sayılı kararının, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 54. maddesi uyarınca düzeltilmesi istenilmektedir. 
SAVUNMALARIN ÖZETİ	: Davalılar ve davalılar yanında müdahil tarafından savunma verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ	: …
DÜŞÜNCESİ	: Kararın düzeltilmesi kabulü ile Dairemiz onama kararının kaldırılarak, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararının, Dairemiz kararında belirtilen gerekçe doğrultusunda bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
              Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince işin gereği görüşüldü:
Karar düzeltme dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın düzeltilmesini gerektirecek nitelikte görüldüğünden, Danıştay Dördüncü Dairesinin 26/10/2023 tarih ve E:2023/13217, K:2023/5752 sayılı kararının kaldırılmasına karar verilerek, … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararına ilişkin temyiz başvurusu yeniden incelendi:
Dava; davacıya ait bağımsız bölümün de yer aldığı, İzmir ili, Konak ilçesi, … Mahallesi, … pafta, … ada, … parsel sayılı taşınmazda bulunan binanın 6306 sayılı Kanun uyarınca riskli yapı olarak belirlendiğinden bahisle, 6306 sayılı Kanun ile 6306 sayılı Kanunun Uygulama Yönetmeliği'nde belirtilen işlemlerin gerçekleştirilmesi ve riskli yapının yıktırılmasına ilişkin İzmir Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünün … günlü, … sayılı işlemi ile anılan Kanun ve Yönetmelik uyarınca 90 gün içerisinde yapının yıkılmasına ilişkin Konak Belediye Başkanlığı Yapı Kontrol Müdürlüğünün … günlü, … sayılı işleminin iptali istemiyle açılmıştır.

6306 Sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkındaki Kanun'un 1. maddesinde, "Bu Kanunun amacı; afet riski altındaki alanlar ile bu alanlar dışındaki riskli yapıların bulunduğu arsa ve arazilerde, fen ve sanat norm ve standartlarına uygun, sağlıklı ve güvenli yaşama çevrelerini teşkil etmek üzere iyileştirme, tasfiye ve yenilemelere dair usul ve esasları belirlemektir." hükmü ile Kanun'un amacı ortaya konulmuş; "Tahliye ve yıktırma" başlıklı 5. maddesinin 3. fıkrasında ise, "Uygulamaya başlanmadan önce, riskli yapıların yıktırılması için, bu yapıların maliklerine altmış günden az olmamak üzere süre verilir. Bu süre içinde yapı, malik tarafından yıktırılmadığı takdirde, yapının idari makamlarca yıktırılacağı belirtilerek ve tekrar süre verilerek tebligatta bulunulur. Verilen bu süre içinde de maliklerince yıktırma yoluna gidilmediği takdirde, bu yapıların insandan ve eşyadan tahliyesi ve yıktırma işlemleri, yıktırma masrafı ile gereken diğer yardım ve krediler öncelikle dönüşüm projeleri özel hesabından karşılanmak üzere, mahallî idarelerin de iştiraki ile mülki amirler tarafından yapılır veya yaptırılır." hükmüne yer verilmiştir.
	2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinde, iptal davaları, idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan davalar olarak tanımlanmıştır.
	İptal davasının konusunu  oluşturan idari işlemler, kişiler üzerinde yeni bir hukuki durum yaratma veya değiştirme gibi sonuçlar doğurmakta olup, görevli ve yetkili yargı merciince iptal edilinceye veya işlemi tesis eden idarece geri alınıncaya, kaldırılıncaya, değiştirilinceye veya düzeltilinceye kadar hukuki geçerliliğini korumaktadır.
	Bir idari işlemin yargı kararıyla iptal edilmesi halinde, söz konusu kararın, dava konusu işlemin tesis edilmesi sırasında unsurlarında bulunan sakatlıkları saptadığı, işlemi yapıldığı andan başlayarak ortadan kaldırdığı, bu özelliği nedeniyle geriye yürüyen sonuçlar doğurduğu idare hukukunun bilinen ilkelerindendir. Dolayısıyla, iptal kararları, iptali istenilen idari tasarrufu ve ona bağlı işlemleri tesis edildikleri tarihten itibaren ortadan kaldırarak bu tasarruf ve işlemlerin tesisinden ve icrasından önceki hukuki durumun yürürlüğünü sağlar.