muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Danıştay — Esas No: 2024/1400, Karar No: 2024/3152, Tarih: 16.05.2024

.07.2015 tarih ve 29417 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Maden Atıkları Yönetmeliğine uyulacağı belirtildiği (ÇED Raporu-Sf. 254), ayrıca stoklanan pasa malzemesinin üretim faaliyetleri sonrasında sahanın rehabilitasyon faaliyetleri için kullanılacağının taahhüt edildiği, katı atıkların bertarafı için belirtmiş olduğu önlemler açısından ilgili yönetmelikler çerçevesinde herhangi bir olumsuzluk öngörülmemekle birlikte daha önce sözü edilen yönetmelik hükümlerine uyacağı açık olmadığı, Nihai ÇED raporu Sf-231-235’de verilen akustik ölçüm raporuna göre faaliyet esnasında oluşacak gürültü seviyelerinin ÇED alanına en yakın yapılarda oluşacak mesafeye göre hesaplanan muhtemel gürültü seviyeleri açısından her frekansta yönetmelikte verilen sınır değerleri sağladığı, Projeden kaynaklanacak toz emisyonlarının dağılımı belirlenirken, çalışma teknolojisi ve bulunduğu bölgenin yapısı göz önünde bulundurularak hesaplamalarda kullanılan emisyon faktörü, saha çalışmalarında her poligonda birim alan üzerinde yapılan kırma eleme, taşıma ve depolama gibi tüm öğeleri içerecek şekilde yapıldığı, modelleme çalışmalarında en olumsuz şartlar göz önüne alındığı ve bütün çalışmaların aynı anda yapıldığı hesaplamalarda dikkate alındığı, sınır değer olan 50 μg/m3 düzeyinin aşılmadığı, SKHKKY’ne göre bir yılda 35 defadan fazla aşılmadığından sınır değerleri sağladığı, uzun vade PM10 değerleri sınır değerleri sağladığı, faaliyetin tesis etki alanındaki diğer emisyon kaynaklarıyla birlikte kümülatif olarak kontrollü şartlarda yürütülmesi durumunda kaynaklanacak toz emisyonu Çöken Toz Parametresi için sınır değerleri sağladığı, PM10 parametreleri için kısa vade değerleri aşılmadığı, SKHKKY’ya göre bir yılda 35 defadan fazla aşılmadığından sınır değerleri sağladığı, dava konusu proje kapsamında da sulama yapılarak toz oluşumunun zararlı etkilerinin ortadan kaldırılacağı ve ÇED Raporunda bu projeden kaynaklanacak diğer tüm olumsuz çevresel etkilerin de bertarafı için bilimsel olarak kabul edilebilir tedbirlere başvurulacağı taahhüt edildiği, bu sebeple bu projenin bölgede olumsuz çevresel etkilere sebep olmayacağı, Maden Mühendisliği yönünden; Kırma-eleme tesisinin kurulması halinde 21 Eylül 2017 tarih ve 30187 Sayı ile Resmi Gazete’de yayınlanan Maden Yönetmeliğinin uygulanacağı ve kurulacak tesisin ise ÇED alanı içerisinde olacağı belirtilmekle birlikte alınacak tüm önlemlerin PTD'de verildiği, proje tanıtım dosyası incelendiğinde, mermer ocak ve kırma taş üretimi için yapılan tüm planlamaların mevzuata uygun olduğu ve madencilik açısından gereken tüm önlemlerin alındığı görülmüş olup, madencilik açısından uygun olduğu, Hidrojeoloji Mühendisliği yönünden;  Nihai ÇED dosyasında jeoloji, hidroloji ve hidrojeoloji bölümlerinde teknik açıdan bir eksiklik tespit edilmediği, proje tanıtım dosyasının 145. sayfasında yer alan “Jeolojik Özellikler” bölümü altında yapılan jeolojik açıklamalar ile Ek-3.3’te yer alan 1/25

. sayfasında yer alan “Jeolojik Özellikler” bölümü altında yapılan jeolojik açıklamalar ile Ek-3.3’te yer alan 1/25.000 Ölçekli Jeoloji Haritası teknik açıdan birbirleri ile uyumlu olduğu, “Jeolojik Özellikler” bölümü altında yaşlıdan gence formasyon ve birim şeklinde açıklanan jeolojik oluşumlar Ek-3.3’te verilen jeoloji haritasında formasyon ve birim baz alınarak tanımlandığı ve bu açıdan ekte verilen harita ile jeolojik özellikler altında yaşlıdan gence açıklanan jeolojik formasyon ve birimler birbirlerini karşıladığı, proje alanı ve çevresinde tanımlanan yüzey suları (hidrolojik) ile ilgili açıklamalar dereler, göl ve göletler, kaynak, çeşmeler ve kuyular detayında yapılmış olup hidrolojik unsurları gösterecek standartlara uygun hidrolojik haritalar da rapora eklendiği, proje alanı ve civarının hidrolojik haritasında başlıca olması gereken akan dere, kuru dere, göl, gölet, baraj, rezervuar, su kaynakları, havza su toplama sınırları ve alt sınırları gibi unsurların hepsi bir harita üzerinde ölçekli ve koordinatlı bir şekilde gösterildiği, nihai ÇED Dosyasının Ek-3.4 kısmında yer alan 1/25.000 Ölçekli Hidrojeoloji Haritası proje alanı ve yakın civarının hidrojeoloji haritası ve farklı yönlerde alınmış kesitler olarak dosyaya konulduğu bu harita standart bir şekilde hazırlanan hidrojeoloji haritası özelliğinde olduğu, hidrojeolojik harita standartlara göre doğru hazırlanmış fakat hidrojeolojik açıdan geçirimli diye tanımlanan Söğütlü konglomerası (Tebs) 02.08.2023 tarihli keşif günü yapılan arazi gözlemlerine göre tam geçirimli bir birim olmadığı ve bu birimi yarı geçirimli hidrojeolojik ortam olarak tanımlamak daha doğru olduğu, proje sahasında herhangi bir baraj, göl, gölet veya başkası adına kayıtlı su kuyusu yer almadığı, proje sahası civarında yer alan göl ve gölet proje faaliyet alanına (yapay su tutma havuzuna 1720 m ve Ulugöl’e 5035 m) mesafede olduğundan proje faaliyetinin söz konusu yüzey su yapıları üzerinde olumsuz bir etki oluşturması beklenmediği, proje alanında ..

... işletme ruhsat alanın orta batı kesiminde 2021 yılında açılmış ve DSİ’den yeraltı suyu kullanım belgesi olan su kuyusunun statik yeraltı su seviyesi -175 m derinlikte olup proje sahasında yeraltı suyunun derinde olması nedeniyle yeraltı suyunun ocak faaliyetlerinden etkilenmesi beklenmediği,  herhangi bir şekilde yeraltı suyu kotuna inilmeden gerekli önlemlerin alınacağına dair taahhütlerin Nihai ÇED raporunun ilgili kısmalarında açıkça belirtildiği, keşif günü gözlenen Kuşkayası ve İmrandede kaynaklarının ruhsat alanlarının dışında kaldığı bununla birlikte, bu kaynakların ocaktaki faaliyetlerden doğrudan etkilenmesi gibi bir durumun da söz konusu olmadığı, Biyolog (çevre ve insan sağlığı) yönünden; bölgede fauna ve flora bakımından endemik türler tespit edilmemiş olmakla birlikte, ilgili ocağın yerleşim yerlerine çok yakın olmasına bağlı yapılan kümülatif risk değerlendirilmesi çerçevesinde projenin, insan sağlığı açısından minimal risk oluşturduğu şeklinde değerlendirildiği, fakat projede belirtilen önlemlerin sıkı denetiminin yapılması durumunda risklerin (rüzgar, toz, gürültü ve diğer parametreler değerlendirildiğinde) kabul edilebilir düzeyde kaldığı, Ziraat Mühendisliği yönünden; proje alanı içerisinde tarla vasfında alanlar bulunmamakta olup tamamen orman vasıflı olduğu (Resim 1), Proje alanı içerisinde tarım vasıflı alan bulunmaması nedeniyle; yapılacak madencilik faaliyetlerinden ilgili alanların zarar görmeyeceği, Orman Mühendisliği yönünden; ruhsat sahalarının (RN:... (ER:...)- RN:... (ER:...)- RN:... (ER:..

... (ER:...)- RN:... (ER:...)- RN:... (ER:...) büyük bölümünün taşlı boş orman toprağı olduğu, içerisinde bulunan ormanlık alanların ise bozuk (verimsiz ) olduğu, korunan alanlar statüsünde olmadığı ve alan içerisinde nesli tükenmekte olan yaban hayvanı olmadığından ormancılık açısından olumsuz bir durum söz konusu olmadığı, Antropoloji  yönünden; Toplumumuzda gerek Alevilik gerekse de diğer inanış şekillerinde “Evliya”, “Pir”, “Dede”, “Baba” veya “Hızır” gibi adlarla anılan ve “ermiş insan (bazı inançlarda insan üstü bir varlık olarak da görülür)” olduklarına inanılan kişilerin mezarının olduğu ya da ona atfedilen bir kutsallıkla ilişkilendirilen yerleri “ziyaret etmek” ve saygı sunmanın, inanç kültürümüz içerisinde önemli bir yerinin bulunduğu, anılan ermiş insanlara özgü yerlerin yanı sıra “dağ”, “ağaç”, “taş” ve “su” gibi doğa nesnelerin de kutsal sayılabildiği, bazı durumlarda yukarıda anılan ulvi nitelik atfedilen kişilerle doğa nesnelerinin bir arada anılabildiği, bu tür yerlerin “ziyaret yeri” ya da kısaca “ziyaret” olarak adlandırıldığı, ülkemizde dilsel ve inançsal farklılıklar nedeniyle “ziyaret” yerine farklı isimler kullanılabildiği, bu tür yerlerin ziyaret edilmesinin genellikle çeşitli dilek ve temennilerin yanı sıra hastalıklardan korunma, dertlerden arınma amacını taşıdığı, özetlenecek olursa; “Ziyaret”, kendisinde olağanüstü ilahi güç ve kudretin bulunduğuna inanılan, birtakım mezarların, mevkilerin ve doğa nesnelerinin çeşitli amaç ve usullerle ziyaret edildiği kutsal mekânı ifade edildiği, davalı ve davacı tarafın da hemfikir olduğu üzere, ziyaret yerinin proje alanı ve ruhsat sınırının dışında kaldığı, söz konusu “ziyaret”in il kültür varlıkları envanterinde yer almadığı, ziyaret yerinin odağının yaklaşık olarak 5x5 metre ebadında (2-2,5 metre yükseklik) bir kaya ve önündeki taşlardan oluşmakla birlikte Alevilik inancı gereği bu alanın çok yakın çevresinin de kutsal ve temiz tutulması gereken bir yer olarak görüldüğü, köylülerle yapılan görüşmede köylülerin münferit olarak ve yakın zamana kadar da yılın belirli dönemlerinde kitlesel olarak bu bölgeyi ziyaret ettiklerinin öğrenildiği, köylüler “... Dede” olarak bilinen ulvi nitelik atfettikleri kişinin kökenlerini Hacı Bektaşi Veli’ye dayandırmakta ve sözel aktarımla tarihini dört kuşak ya da 300 yıl geriye kadar götürdüğü, ... köyünden “... Ana” olarak bilinen ve yine ulvi bir nitelik atfedilen kişinin ise daha yakın zamanda yaşadığının ifade edildiği, köylülerin anlatımına göre 1950’lerden sonra “... Dede” ziyaret yerinin daha çok rağbet görmeye başladığı, ... Ananın da bu yıllarda babası ile beraber ziyarete geldiğinde yukarıda ziyaret yeri olarak tanımlanan kayanın açılarak içinden bir “piri fani”nin çıktığı, ... Anayı yanında götürmek istediği ancak daha sonra bağışladığının rivayet edildiği, bu olaydan sonra ..

. köyünden “... Ana” olarak bilinen ve yine ulvi bir nitelik atfedilen kişinin ise daha yakın zamanda yaşadığının ifade edildiği, köylülerin anlatımına göre 1950’lerden sonra “... Dede” ziyaret yerinin daha çok rağbet görmeye başladığı, ... Ananın da bu yıllarda babası ile beraber ziyarete geldiğinde yukarıda ziyaret yeri olarak tanımlanan kayanın açılarak içinden bir “piri fani”nin çıktığı, ... Anayı yanında götürmek istediği ancak daha sonra bağışladığının rivayet edildiği, bu olaydan sonra ... Ananın da ulvi bir nitelik kazanmaya başladığının anlaşıldığı, davalı idare tarafın “kaynak/dereyi” ziyaret yeri olarak anladığı anlaşıldığı, buna paralel bir şekilde davalı devamında “Söz konusu projenin üretim aşamalarında yapılacak faaliyetlerin yeraltı ve yer üstü su kaynaklarının miktar ve kalitesini olumsuz yönde etkilemeyeceği yatırımcı firmanın beyan ve taahhüdüdür.” şeklinde bir açıklama yaptığı, bu ifadelerden davalının yerel halkın inancı ve projenin buna etkisi konusunda titiz bir çalışma yürütmediğinin  anlaşıldığı, her ne kadar kutsal sayılan alanın korunması esas olsa da insanların bu alana sağlıklı, güvenli ve kesintisiz bir şekilde ulaşımının sağlanması da önemlidir. Bir başka deyişle alanın korunması kadar alana ulaşılabilirlik de dikkate alınmalıdır

. davalının savunmasından, kutsal sayılan ziyaret yerine ulaşımın nasıl güvenceye alınacağı konusunu dikkate almadığı yönünde tespit ve değerlendirmelerine yer verildiği, tarafların itirazları üzerine, Mahkemece her bir itirazın, ilgili konuda uzman olan bilirkişi tarafından ayrı ayrı ve detaylı olmak üzere değerlendirilerek karşılanması suretiyle ek bilirkişi raporu düzenlenmesinin istenilmesine karar verildiği, bilirkişi heyetince hazırlanan 07/12/2023 tarihli ek bilirkişi raporunda; Çevre Mühendisliği yönünden; 18/3/2004 tarihli ve 25406 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan “Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği’nin ilgili maddelerinden de anlaşılacağı üzere davaya konu olan madencilik faaliyetlerinin yürütülmesi esnasında yönetmelik hükümlerinin yerine getirilmesi bir önlem veya kontrollü madencilik yönetimi yaklaşımının çok ötesinde uyulması gereken bir “zorunluluk” olduğu, bahsi geçen “Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği” ise özellikle kamu yararı ve atıkların etkin bir şekilde bertarafının yapılmasına dikkat çekilmek üzere 29/09/2023 tarihli bilirkişi raporunda özellikle vurgulandığı, ancak ek rapor kapsamında daha önce de bahsedildiği üzere her ne kadar söz konusu yönetmelik “ÇED raporunda” bahsedilmese de yönetmelik maddelerine uyulması ve maden işletmecisi firma tarafından gereğinin yapılması, tedbirden ziyade yasal bir zorunluluk olduğu, bu zorunluluğun ise ÇED raporu kapsamında vurgulanması, söz konusu işletmenin olumlu veya olumsuz yönlerinden etkilenebilecek yöre halkı açısından farkındalık yaratılması anlamında faydalı olacağı ve tüm olası olumsuzlukların kanun ve yönetmeliklerle güvence altına alınmış olduğunun bildirilmesi amacıyla rapora bir eksiklik olarak eklendiği, söz konusu mermer ocağı, mermer işletme ve kırma eleme tesisi için verilen “ÇED olumlu” kararının iptalini gerektirecek bir sonuç içermediği, Maden mühendisiliği yönünden; işletmeci madencilik firması tarafından hem mermer üretimi hem de kırma taş üretimi için yapılan tüm planlamaların mevzuata uygun olduğu ve madencilik açısından gereken tüm önlemlerin alındığı görülmüş olup, madencilik açısından uygun olduğu, Hidrojeoloji mühendisliği yönünden; Hidrojeoloji konusunda ulusal ve uluslararası literatürde yer alan değerlendirmeler sonucu geliştirilen Tablo 1’de görüleceği üzere geçirimli jeohidrolik ortam daha yüksek su iletme kapasitesine (geçirimlilik, K (m/gün)= >1 m/gün) sahip olup yarı geçirimli ortamlar daha düşük su iletme kapasitesine (geçirimlilik, K (m/gün)= 10-3-1 m/gün) sahip olduğu, bu nedenle yarı geçirimli bir yer ortamda yeraltı suların ocak faaliyetlerinden etkilenme durumu tam geçirimli bir yer ortamda ocak faaliyetlerinden etkilenme durumuna göre daha da azalmakta olduğu, bu durumda Nihai ÇED raporunda buna ilişkin yapılan değerlendirme hatalı ve yanlış olmadığı, çünkü ÇED raporunda geçirimli ortam olarak tanımlanan ortam, yarı geçirimli ortam olarak tanımlanınca yüzey sularının yeraltına

su iletme kapasitesine (geçirimlilik, K (m/gün)= 10-3-1 m/gün) sahip olduğu, bu nedenle yarı geçirimli bir yer ortamda yeraltı suların ocak faaliyetlerinden etkilenme durumu tam geçirimli bir yer ortamda ocak faaliyetlerinden etkilenme durumuna göre daha da azalmakta olduğu, bu durumda Nihai ÇED raporunda buna ilişkin yapılan değerlendirme hatalı ve yanlış olmadığı, çünkü ÇED raporunda geçirimli ortam olarak tanımlanan ortam, yarı geçirimli ortam olarak tanımlanınca yüzey sularının yeraltına geçmesi açısından daha zor olacağı için yeraltı sularının etkilenme durumu daha da azalacak olmasından dolayı pozitif yönde bir durum ortaya çıktığı, Nihai ÇED raporunun 169

. Sayfasında 3.9.3. Akımlar bölümünde Akarsular başlığı altında proje sahasında ve civarında yer alan akan dereler ile mevsimlik dereler sayfa 170’te Şekil 56. Ruhsat Sahası Çevresinde Bulunan Dere ve Mevsimsel Dereleri Gösterir Harita ile gösterildiği, bu harita 1/25000 ölçekli Divriği - I39d3 topoğrafya haritası olup dereler mavi renkli düz (akan) ve kesikli (mevsimsel) çizgiler ile gösterildiği (Şekil 1), akarsular altında proje alanı civarında yer alan sürekli akışa sahip Kara Dere, Kuşkaya Deresi ve Gırlavuk Deresi açıklandığı, Proje sahasında mevcut akan dere sadece proje sahasının güneydoğusunda Gırlavuk Dere ile birleşen bir kol 200-300 metrelik bir akış uzunluğu ile saha sınırları içinde yer aldığı, bu dere ... nolu ruhsat sahsının doğu kesiminde ve sınırında yer aldığı, Proje sahasında sınırlı olarak görülen bu derenin proje faaliyetlerinden yukarıda yapılan taahhütler ve koruma bandı ile etkilenmesi beklenmediği, bunun dışında akan derelerden Gırlavuk Dere ana kolu proje sahasının güneyinde en yakın 110 m mesafede, kuzeyde Kuşkaya Deresi 410 m mesafede, Göller Deresi 980 m mesafede ve Kara Dere ise 370 metre mesafede yer aldığı, bazı mevsimsel dereler ise 3 ayrı kesimde proje sahasında kısıtlı uzunluklarda yer aldığı, bu mevsimlik derelerin en uzunu olan proje sahasını kuzeydoğu-güneybatı kat ederek ilerleyen daha sonra proje sahası dışında akan bir dereye dönüşerek Gırlavuk Dere ile birleşen isimsiz bir dere şeklinde olduğu (Şekil 2), ..

... ruhsat nolu sahası güney sınırına paralel uzanan bu dere proje sahasında mevsimlik dere olduğu için proje faaliyetlerinden yukarıda yapılan taahhütler ve koruma bandı önlemleri neticesinde etkilenmesinin beklenmediği, Biyolog(çevre ve insan sağlığı) yönünden; bölgede fauna ve flora bakımından endemik türler tespit edilmemiş olmakla birlikte, ilgili ocağın yerleşim yerlerine çok yakın olmasına bağlı yapılan kümülatif risk değerlendirilmesi çerçevesinde projenin insan sağlığı açısından özellikle projede belirtilen önlemlerin alınması ile minimal risk oluşturduğu şeklinde kesin olarak kanaat oluştuğu (yani gerekli önlemlerle ilgili riskler minimize edildiği), bununla birlikte projede belirtilen önlemlerin sıkı denetiminin yapılması durumunda risklerin (rüzgar, toz, gürültü ve diğer parametreler değerlendirildiğinde) kabul edilebilir düzeyde kaldığı, Ziraat mühendisliği yönünden; "ruhsat sahası içerisindeki tarım alanlarının çıkarıldığı ve ÇED alanının tamamen ormanlık alanlar kapsamında yer almakta olduğu, ruhsat sahası içerisinde tarım alanı bulunmadığı, dolayısıyla dava konusu proje alanında tarım alanı bulunmadığından herhangi bir zarar oluşmayacağı, Orman mühendisliği yönünden; Yaban keçisinin yayılış alanına bakıldığında geniş bir alanı kapsadığı, biyoloji gereği her yıl Mayıs ayı gibi genel olarak ikiz doğurduğu, bu sebeple neslinin giderek çoğaldığı, avlanma işlemi her yıl rutin olarak tekrar edildiği ve günümüzde av turizmine açılarak avlanılmasına izin verildiği, Doğa Koruma Milli Parklar Genel Müdürlüğü tarafından vurulmasına izin verilmesi neslinin tükenmekte olmadığını gösterdiği, Antropoloji yönünden; inanç yerinin varlığına ve konum olarak ruhsat alanının dışında kaldığı ifadesine yönelik bir itiraz bulunmadığı, itiraz dilekçesindeki diğer konulardan, maden işletmesinin inanç yerini etkileyip etkilemeyeceği ve inanç merkezine giden ulaşım yolu ile ilgili yapılacak işlemler “antropolog” bilirkişisinin uzmanlık alanının dışında kaldığı, bu nedenle teknik uzmanlık gerektiren bu konularda bir görüş belirtilmediği, yönünde tespit ve değerlendirmelerine yer verildiği görülmektedir.

Dosyanın incelenmesinden; yeterli uzmanlığa haiz bilirkişiler tarafından yapılan inceleme ve değerlendirmeler sonucunda hazırlandığı görülmekte olan bilirkişi heyeti raporlarının hükme esas alınabilecek nitelikte olduğu anlaşılmaktadır. Söz konusu raporlar incelendiğinde, davaya konu ÇED Olumlu kararının dayanağı olan Nihai ÇED Raporunun maden mühendisliği, jeoloji mühendisliği(hidrojeoloji), orman mühendisliği, ziraat mühendisliği ve biyolog (çevre ve insan sağlığı) açısından, 2872 sayılı Çevre Kanununa, bu kanuna dayanılarak hazırlanan ÇED Yönetmeliği'ne ve üstün kamu yararı, yöre halkının bireysel menfaatleri ve sürdürülebilirlik açısından uygun olduğu, belirtilen yönlerden davaya konu kararın iptalini gerektirir bir hususun bulunmadığı görülmekte olup, uyuşmazlık, Dairemizce söz konusu raporlarda belirtilen ve temyize konu iptal kararına dayanak alınan Çevre Mühendisliği ile Antropoloji yönünden yapılan tespitler yönünden değerlendirilecektir.

Uyuşmazlıkta; her ne kadar temyize konu Mahkeme kararında, çevre mühendisliği açısından, mermer ocağı, mermer işleme ve kırma eleme işletmesinin bu tür katı atıklarla ilgili olarak yönetmelik hükümleri doğrultusunda bertarafının sağlanacağına dair bir taahhütte bulunulmadığı belirtilmiş ise de, bu hususta karara dayanak alınan bilirkişi heyeti raporu ve ek rapordaki tespitler incelendiğinde, bilirkişi heyeti raporunun 6. sayfasında ''...Nihai ÇED Raporu incelendiğinde mermer ocağı, mermer işleme ve kırma eleme işletmesinin bu tür katı atıklarla ilgili olarak yönetmelik hükümleri doğrultusunda bertarafın sağlanacağına dair bir taahhüt görülmemektedir. ...'' denildiği, ek raporun 3. ve 4. sayfalarında da yine bu hususa ilişkin olarak, 18/3/2004 tarihli ve 25406 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği’nin ilgili maddelerinden de anlaşılacağı üzere davaya konu olan madencilik faaliyetlerinin yürütülmesi esnasında yönetmelik hükümlerinin yerine getirilmesi bir önlem veya kontrollü madencilik yönetimi yaklaşımının çok ötesinde uyulması gereken bir “zorunluluk” olduğu, bahsi geçen Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının Kontrolü Yönetmeliğnin ise özellikle kamu yararı ve atıkların etkin bir şekilde bertarafının yapılmasına dikkat çekilmek üzere 29/09/2023 tarihli bilirkişi raporunda özellikle vurgulandığı, ancak ek rapor kapsamında daha önce de bahsedildiği üzere her ne kadar söz konusu yönetmelik “ÇED Raporunda” bahsedilmese de yönetmelik maddelerine uyulması ve maden işletmecisi firma tarafından gereğinin yapılması, tedbirden ziyade yasal bir zorunluluk olduğu, bu zorunluluğun ise ÇED raporu kapsamında vurgulanması, söz konusu işletmenin olumlu veya olumsuz yönlerinden etkilenebilecek yöre halkı açısından farkındalık yaratılması anlamında faydalı olacağı ve tüm olası olumsuzlukların kanun ve yönetmeliklerle güvence altına alınmış olduğunun bildirilmesi amacıyla rapora bir eksiklik olarak eklendiği, söz konusu mermer ocağı, mermer işletme ve kırma eleme tesisi için verilen “ÇED olumlu” kararının iptalini gerektirecek bir sonuç içermediği tespitlerinde bulunulduğu, ayrıca Nihai ÇED Raporu incelendiğinde, raporun 244 ve devamı sayfalarında, projenin, inşaat ve işletme aşamasında oluşacak katı atıklar ve alınacak önlemler hususunun irdelendiği, bitkisel toprak ve pasa atıklarının miktarı ve bertarafı konusunda değerlendirme yapıldığı, taşkın ve heyelan riski konusunda alınacak önlemlerden bahsedildiği anlaşılmaktadır.