muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Danıştay — Esas No: 2022/519, Karar No: 2024/937, Tarih: 15.02.2024

Uyuşmazlıkta, her ne kadar gözetim belgesi ibraz edilmediğinden bahisle para cezası kararı alınmış ise de; Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinin yukarıda hükmüne yer verilen iki farklı şekline göre de para cezası kararı alınabilmesi için, eşyanın ithalinin, lisansa, şarta, izne, kısıntıya veya belli kuruluşların vereceği uygunluk veya yeterlilik belgesine tabi olmasına rağmen bunlar olmadan gerçekleştirilmiş olması ya da belge varmış gibi beyan edilmiş olması gerekmektedir. Dolayısıyla para cezası kararının dayanağını, anılan maddede aranılan belgelerin sunulmaması ya da sunulmuş gibi beyan edilmesi oluşturduğundan, öncelikle, gözetim belgesinin anılan maddede sayılan belgelerden olup olmadığının açıklığa kavuşturulması gerekmektedir.
İlgili belgelerin tanımı herhangi bir mevzuatta açıklanmasa da, gözetim belgesi, bir malın ithalatında, yerli üreticilerin zarar görmesine sebebiyet verebilecek miktarda artış olup olmadığının belirlenebilmesi için o malın ithal seyrinin izlenmesi amacıyla Ticaret Bakanlığınca düzenlenen bir belgedir. Gözetim belgesinin ibrazı zorunluluğu ise, o malın, belli bir değerin altında kıymetle ithal edilmek istenmesi durumuna münhasır olmaktadır. Bu bağlamda, ithali serbest olan eşyanın ithalat seyrinin izlenmesi ve koruma tedbirlerinin uygulanmasına gerek olup olmadığının belirlenmesi amacıyla getirilen ancak 4458 sayılı Kanun'un 235. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinin her iki halinde de sayılanlar dışında kalan gözetim belgesinin ibraz edilmemesi, anılan madde uyarınca ceza kesilmesini gerektiren neden olarak kabul edilemez.  
Bu durumda, gözetim belgesinin, eşyanın ithali, lisansa, şarta, izne, kısıntıya veya belli kuruluşların vereceği uygunluk veya yeterlilik belgesi kapsamında sayılan belgelerden olmadığı anlaşıldığından, anılan belgenin ibraz edilmediğinden bahisle alınan para cezası kararına vaki itirazın reddine dair işlemde hukuka uyarlık, temyize konu vergi dava dairesi kararında ise sonucu itibarıyla isabetsizlik bulunmamaktadır.	
Öte yandan, netice itibariyle gözetim belgesinin ibraz edilmemesi nedeniyle 235. madde kapsamında ceza kararı alınamayacağı sonucuna ulaşılması karşısında, olayda anılan maddenin 1. fıkrasının (c) bendinin hangi hali uyarınca işlem tesis edildiğinin bir önemi kalmamaktadır.
KARAR SONUCU:
            Açıklanan nedenlerle; 
1.... Bölge İdare Mahkemesi .... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına yönelik TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİNE, 
2. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliği ve bir örneğinin de Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 15/02/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.
Danıştay — Esas No: 2023/3077, Karar No: 2024/778, Tarih: 15.02.2024

"İçtihat Metni"
            T.C.
    D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas  No:2023/3077
Karar No:2024/778
TEMYİZ EDEN (DAVACI)	: ...	  
VEKİLİ	: Av. ...
 
KARŞI TARAF (DAVALI)	: ... Bakanlığı  
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMİN KONUSU	: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ  :
	Dava konusu istem:  Türkiye Adalet Akademisi Başkanlığı'nca ...tarihinde gerçekleştirilen ... ihale kayıt numaralı “Türkiye Adalet Akademisi Kütüphane Binası Yapım İşi” ihalesi üzerinde kalan davacının taahhüdünü sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine getirmediğinden bahisle 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun 25. ve 26. maddeleri uyarınca 1 (bir) yıl süreyle  bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklanmasına ilişkin 30/06/2022 tarih ve 31882 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan kararın iptali istenilmiştir.
	İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; ihaleye konu sözleşmenin davacı ile idare arasında 28/06/2021 tarihinde akdedildiği; davacı yüklenici tarafından, Ankara ... Noterliği'nin ... tarih ve ... sayılı işlemi ile idareye dövizde meydana gelen öngörülemez ve beklentilerin çok üzerindeki artış, enflasyon ve kredi faiz oranlarına ilişkin gelişmelerin inşaat maliyetlerini çok arttırmasının ve ayrıca koronavirüs pandemisinin kendilerini ekonomik açıdan zor duruma düşürüp, taahhüdü altındaki "Türkiye Adalet Akademisi Kütüphane Binası Yapım İşi"ni tamamlamasını imkânsız hâle getirdiği belirtilerek anılan sözleşmenin, 4735 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun "Mücbir sebepler" başlıklı 10. maddesi ve Borçlar Kanunu'nun "Aşırı ifa güçlüğü" başlıklı 138. maddesi uyarınca karşılıklı fesih yoluyla feshedilmesi, taraflarına herhangi bir cezai müeyyide uygulanmaması ve kesin teminatının iade edilmesinin talep edildiği; idarece davacı yüklenicinin taleplerinin uygun görülmediği, yapım işinin, ... tarih ve ... sayılı yazıyla verilen 10 günlük süre içinde geçici kabule hazır hâle getirilmesi aksi takdirde Türkiye Adalet Akademisi Kütüphane Binası Yapım İşi Sözleşmesi"nin 25. maddesi ve Yapım İşleri Genel Şartnamesi'nin ilgili maddeleri uyarınca işlem yapılacağı hususunun ... tarih ve E-... sayılı yazı ile tekraren ihtar olunduğu, ihtar olunan süre sonunda işin teslime hazır hâle gelmediği ve %31 seviyelerinde kaldığının tespit edildiği, bu durumda davacının 4735 sayılı Kanun'un 25. maddesinin (f) bendindeki "Mücbir sebepler dışında ihale doküman ve sözleşme hükümlerine uygun olarak taahhüdünü yerine getirmemek" şeklinde belirlenen yasak fiil ve davranışlarda bulunduğu açık olduğundan, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. 
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine  karar verilmiştir.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine  karar verilmiştir.
	Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nce; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka  uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, teklifin sunulduğu dönemde, yıllık enflasyon oranı, yıllık ortalama döviz kuru artışı ve piyasadan toplanan yaklaşık değer gözetilerek bir teklif sunulduğu,  ancak, ihaleye teklif sunulan tarihte 1 (bir) Amerikan Doları 8,6070-TL iken, ifa aşamasında Doların 19,1000-TL’ye ulaştığı, enflasyonun da yükselişe geçtiği, inşaat girdi maliyetlerinde öngörülemeyen, engellenemeyen ve beklentilerin çok üzerinde artışa neden olduğu, bu bağlamda 2021 yılı sonu ve 2022 yılı başında döviz kurlarında kısa sürede öngörülmesi mümkün olmayacak şekilde meydana gelen artışla birlikte esas inşaat girdileri olan akaryakıt, demir çelik ürünleri, çimento, beton vb. tüm inşaat malzeme fiyatları afaki artış göstermiş olup kendileri açısından işin ifasının güçleştiği, işin ifasının sözleşmedeki fiyattan sürdürülmesi beklenemeyeceğinden karşılıklı sözleşmenin feshedilmesi başvurusunda bulundulduğu, talebin gerekçesiz olarak reddedildiği, 22/01/2022 tarih ve 31727 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'na eklenen Geçici 5. madde ve 15/04/2022 tarih ve 31810 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'na eklenen Geçici 6. madde hükümleri kapsamında kendilerinin durumunun değerlendirilmesi gerektiği, Kamu İhale Kurumu yerine sözleşmeye taraf idare teşkilatında olan Hazine ve Maliye Bakanlığı görüşüne dayanıldığı, doğal olarak sözleşmenin fesih talebinin olumsuz olarak değerlendirildiği ve bu değerlendirme yapılırken birçok iddianın değerlendirilmeyerek gerekçeli karar hakkı ve etkili başvuru hakkının zedelendiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI  : Davalı idare tarafından, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA	
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davacının duruşma istemi yerinde görülmeyerek gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
	Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

TÜRK MİLLETİ ADINA	
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davacının duruşma istemi yerinde görülmeyerek gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
	Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
	Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
	Açıklanan nedenlerle; 
	1. Davacının temyiz isteminin reddine,
	2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, anılan Bölge İdare Mahkemesi kararının ONANMASINA, 
	3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
	4. Posta giderleri avansından artan tutarın davacıya iadesine, 
	5. 2577 sayılı Kanun'un 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'ne gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesi'ne gönderilmesine, 15/02/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.
Danıştay — Esas No: 2023/3392, Karar No: 2024/783, Tarih: 15.02.2024

"İçtihat Metni"
            T.C.
    D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas  No:2023/3392
Karar No:2024/783
TEMYİZ EDEN (DAVACI)	: ... İnşaat Enerji Akaryakıt LPG
	  Elektronik Ticaret A.Ş.	  
VEKİLİ	: Av. ...
 
KARŞI TARAF (DAVALI)	:  ... Kurumu
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMİN KONUSU	: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ  :
	Dava konusu istem: Bayilik lisansı sahibi davacı şirketin akaryakıt istasyonunda 16/10/2020 tarihinde yapılan denetimde dağıtıcısı haricinde akaryakıt ikmali yaptığından bahisle 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun 19. maddesinin birinci fıkrasını (f) bendinin (3) numaralı alt bendi uyarınca 153.225,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.

YARGILAMA SÜRECİ  :
	Dava konusu istem: Bayilik lisansı sahibi davacı şirketin akaryakıt istasyonunda 16/10/2020 tarihinde yapılan denetimde dağıtıcısı haricinde akaryakıt ikmali yaptığından bahisle 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun 19. maddesinin birinci fıkrasını (f) bendinin (3) numaralı alt bendi uyarınca 153.225,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.
	İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacının işlettiği akaryakıt istasyonunda yapılan denetimde ... plakalı tankerde bulunan 4947 litre motorinin tamamının akaryakıt istasyonuna boşaltıldığı, istasyon yetkilisinden dolumu yapılan akaryakıta ait fatura istendiğinde ... Petrolcülük A.Ş. tarafından, ... Taşımacılık İnşaat Gıda Turizm Otomotiv Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi adına düzenlenmiş ... tarih ve ... seri numaralı e-irsaliye sunulduğu, dolum yapılan akaryakıt istasyonunun denetim tarihinde dağıtıcısının ... Lpg Lng Cng Dağıtım Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi olduğu, öte yandan, akaryakıt istasyonu yetkilisinin ilettiği diğer belgelerden ayrıca, ... Lpg Lng Cng Dağıtım Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi tarafından, davacı şirket adına ... tarih ve ... sayılı e-irsaliyenin düzenlendiği, akaryakıt miktarının 4947 litre olduğu,  her iki e-irsaliye, ürün teslim fişleri ile akaryakıt teslim formlarında ikmali yapılan akaryakıtın nakliyesindeki şoför, araç, tarih ve akaryakıt miktarının aynı olduğu, akaryakıt teslim formunda ... Taşımacılık İnşaat Gıda Turizm Otomotiv Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin lisans numarasının ... olduğu, ayrıca, davacı şirketin otomasyon sistemi verileri, denetim tarihini de kapsayacak şekilde 01/06/2020 ile 16/10/2020 tarih aralığı esas alınarak incelendiği, akaryakıt istasyonuna bu dönem aralığında sadece 16/10/2020 tarihinde 1450 litre dolum yapıldığı, başkaca bir dolum ile satışın olmadığı, belirtilen dönem aralığında da dış satışının bulunmadığı hususlarının tespit edildiği, denetim tarihi itibarıyla davacı şirketin dağıtıcısının ... Lpg Lng Cng Dağıtım Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi olduğu, bu konuda ... Petrolcülük A.Ş. tarafından davalı idareye sunulan ... tarih ve ... sayılı yazıda şirketleri ile ... Lpg Lng Cng Dağıtım Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi arasında herhangi bir ticari ilişkinin mevcut olmadığını, ... tarih ve ... seri numaralı e-irsaliye ve akaryakıt teslim formunu bayisi olan ... Taşımacılık İnşaat Gıda Turizm Otomotiv Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi adına düzenlediğini belirttiği, davacının dağıtıcısı ... Lpg Lng Cng Dağıtım Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'nin konuya ilişkin olarak herhangi bir beyanda bulunmadığı,

Bu durumda, davacı şirketin akaryakıt istasyonuna tamamını boşalttığı tespit edilen akaryakıtı, akaryakıt dağıtım firmaları olan ... Lpg Lng Cng Dağıtım Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi ile ... Petrolcülük A.Ş. tarafından düzenlenen faturalara dayanarak teslim aldığı, her iki faturayı da denetim anında denetim elemanlarına istasyon yetkilisi tarafından bizzat verildiği, davacı şirketin kendi dağıtım firması tarafından konuya ilişkin herhangi bir bilgi ve belge sunulmadığı, buna karşın ... Petrolcülük A.Ş. tarafından söz konusu ürüne ait bilgi ve belgelerin sunulduğu göz önünde bulundurulduğunda, davacı şirketin 16/10/2020 tarihinde akaryakıt istasyonuna boşalttığı 4947 litre motorinin ... Petrolcülük A.Ş. tarafından satıldığı, buna göre davacı şirketin dağıtıcısı haricinde akaryakıt ikmali yaptığı anlaşıldığından, bu eyleminin karşılığı olarak uygulanan idari para cezası işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
	Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
	Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nce; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka  uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, denetim tarihi itibarıyla kendilerinin dağıtıcısının '...' unvanlı şirket olduğu, dağıtıcıları tarafından ikmal edilen ürünün e-irsaliye ve e-faturası mevcut olduğu, akaryakıtın hayali olarak değil somut olarak tanka boşaltıldığı, nakliye firması ile kiralama usulü anlaşıldığından nakliye firmasının hangi ürünü getirdiğini kontrol etme yükümlülüğü olmadığı, ikmal edilen akaryakıta ilişkin sevk e-irsaliyesi nin ve e-faturasının mevcut olduğu, nakliye tankeri olmadığı için dağıtıcıdan alınan yakıtın ticari nakliye hizmeti veren üçüncü bir şirketten kiralandığı, kendileri hakkında sahte fatura düzenlemeden vergi cezaları tesis edildiği, iptali için dava açıldığı, sahte fatura düzenlenmiş ise, fiilen dağıtıcı dışı yakıt ikmalinin de yapılmış sayılmaması gerektiği, söz konusu tankerin plaka takip sistemi kayıtları istenerek gerçeğin ortaya çıkacağı, varsayıma dayalı olarak ve somut bir tespit olmaksızın idari para cezası uygulandığı, bir an davaya konu akaryakıtın dava dışı ... Petrolcülük A.Ş.'ye ait olduğunu kabul edilse dahi, yasal olarak kendi dağıtıcısına ürünün bedelini banka kanalıyla ödeyen, faturası, e-irsaliyesi, kantar fişi mevcut olan kendilerinin olayda kusuru bulunmadığından fiilin açık ve net ortaya koyulamadığından işlemin iptali gerektiği  ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI       : Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI       : Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
	Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davacının duruşma istemi yerinde görülmeyerek ve dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
	Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
	Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
	Açıklanan nedenlerle; 
	1. Davacının temyiz isteminin reddine,
	2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, anılan Bölge İdare Mahkemesi kararının ONANMASINA, 
	3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
	4. Posta giderleri avansından artan tutarın davacıya iadesine, 
	5. Kullanılmayan ...-TL yürütmeyi durdurma harcının istemi hâlinde davacıya iadesine,
	6. 2577 sayılı Kanun'un 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'ne gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesi'ne gönderilmesine, 15/02/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.
Danıştay — Esas No: 2023/2349, Karar No: 2024/779, Tarih: 15.02.2024

"İçtihat Metni"
            T.C.
    D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas  No:2023/2349
Karar No:2024/779
TEMYİZ EDEN (DAVACI)	: ...
VEKİLİ	: Av. ...
 
KARŞI TARAF (DAVALI)	: ... Bakanlığı
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMİN KONUSU	: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ	:
	Dava konusu istem: ... Emniyet Müdürlüğü'nce ... Tarihinde ... ihale kayıt numarasıyla gerçekleştirilen "19 Kalem Orijinal, 9 Kalem Muadil Toner Alımı" ihalesi uhdesinde kalan davacı şirketin 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun 25. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi ve 26. maddesi uyarınca 1 (bir) yıl süreyle bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklanmasına ilişkin 12/02/2022 tarih ve 31748 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan işlemin iptali istenilmiştir.
	İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacı ile idare arasında 30/11/2021 tarihinde sözleşme imzalandığı, davacının 19 kalem orijinal ve 9 kalem muadil tonerleri 20/12/2021 tarihine kadar teslim etmesi gerekirken teslim etmediği, davacıya, 21/12/2021 tarihinde EKAP üzerinden yazılan ihtar yazısı ile 30/12/2021 tarihine kadar teslim etmesi için 10 gün süreli ihtar verildiği, davacının, ... tarih ve ... sayılı dilekçesi ile kur artışından dolayı ürünleri teslim edemediğini, Covid 19 pandemisi ile chip krizinden dolayı bazı orijinal tonerlerin distribütör firmalarda mevcut olmadığı ve ne zaman geleceğinin de belli olmadığı gerekçesi ile Sözleşme'nin 35.4.1. maddesince feshedilmesini talep ettiği, Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı'nca Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın 2020/5 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi uyarınca davacının fesih talebinin olumsuz değerlendirildiğinin bildirildiği, bu kapsamda, ... Valiliği İl Emniyet Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı Olur'u ile davacının, ihtar yazısının son günü olan 30/12/2021 tarihine kadar tonerlerin bir kısmını teslim ettiği ancak bir kısmını teslim edememesi sebebiyle Sözleşme'nin "Gecikme halinde uygulanacak cezalar ve kesintiler ile sözleşmenin feshi" başlıklı 34. maddesi ile "Sözleşmenin feshi ve işin tasfiyesi" başlıklı 35. maddesi hükümleri ve 4735 sayılı Kanun'un 25. maddesinin (f) bendi uyarınca sözleşmenin feshedildiği, Bakanlık Makamının 02/02/2022 tarihli onayı ile 4735 sayılı Kanun'un 26. maddesi uyarınca 1 yıl süreyle bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklanmasına karar verildiği, 
Bu durumda, davacının, söz konusu işi yapılan yazılı ihtara rağmen sözleşme ve şartname hükümlerine göre yerine getirmediği, bu fiilin mevzuat hükümleri uyarınca ihaleden yasaklama kararı verilmesine sebep teşkil edecek bir fiil olduğu değerlendirildiğinden, bir yıl süreyle bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklanmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu durumda, davacının, söz konusu işi yapılan yazılı ihtara rağmen sözleşme ve şartname hükümlerine göre yerine getirmediği, bu fiilin mevzuat hükümleri uyarınca ihaleden yasaklama kararı verilmesine sebep teşkil edecek bir fiil olduğu değerlendirildiğinden, bir yıl süreyle bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklanmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Öte yandan, davacı tarafından, pandemiden kaynaklı döviz kurundaki dalgalanmalar nedeniyle ihale konusu malları temin edemediği ileri sürülmüş ise de, pandemi sürecinin ihale sözleşmesinin imzalandığı 30/11/2021 tarihinden çok önce başladığı ihalenin ve sözleşme imzalama tarihlerinin süreç devam ederken gerçekleştiği ve davacının basiretli bir tacir olarak bunu öngörmesi gerektiği değerlendirildiğinden davacının bu iddiasına itibar edilmediği belirtilmiştir.
	Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
	Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nce; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka  uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.