muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Danıştay — Esas No: 2023/2594, Karar No: 2024/1346, Tarih: 04.04.2024

İdarenin yürütmekle görevli olduğu bir hizmetin kuruluşunda, düzenlenişinde veya işleyişindeki nesnel nitelikli bozukluk, aksaklık veya boşluk olarak tanımlanabilen hizmet kusuru; hizmetin kötü işlemesi, geç işlemesi veya hiç işlememesi hallerinde gerçekleşmektedir. Hizmet kusurundan dolayı sorumluluk, idarenin sorumluluğunun doğrudan ve asli nedenini oluşturmaktadır.
	İdarelerin kamu hizmetlerinin gereği gibi işlemesini sağlayacak organizasyonları yaparak, yeterli araç ve gereçle donatılmış bina, tesis ve araçlarda hizmetin özelliğine uygun olarak seçilen ve yetişmiş personelle hizmeti yürütme yükümlülüğünün bulunduğu tartışmasızdır.
	Zarar gören kişinin hizmetten yararlanan durumunda olduğu ve hizmetin riskli bir nitelik taşıdığı sağlık hizmetinde, idarenin tazmin yükümlülüğünün doğması için; zararın, idarenin hizmet kusuru sonucu meydana gelmiş olması gerekmektedir.
	Öte yandan, manevi zararın varlığı, sadece şeref, haysiyet ve onur kırıcı işlem ve eylemlere maruz kalmış ya da kişilerin vücut bütünlüğünün ihlal edilmiş olmasına, ölüm nedeniyle ağır bir elem, üzüntü duyulması şartına bağlı olmayıp; idarenin yürütmekle yükümlü olduğu kamu hizmetini gereği gibi eksiksiz olarak sunamaması nedeniyle ilgililerin yeterli hizmet alamamalarından dolayı üzüntü ve sıkıntı duymaları da manevi zararın varlığı ve manevi tazminatın hükmedilmesi için yeterli bulunmaktadır. Manevi tazminat, mal varlığında meydana gelen bir eksilmeyi karşılamaya yönelik bir tazmin aracı değil, manevi tatmin aracıdır. Olay nedeniyle duyulan elem ve ızdırabı kısmen de olsa hafifletmeyi amaçlar. Tam yargı davalarının ve manevi tazminatın belirtilen niteliği gereği takdir edilecek manevi tazminat miktarının, olayın, zararın ve idarenin kusurunun ağırlığını ortaya koyacak, hukuka aykırılığı özendirmeyecek, bir başka ifade ile benzeri olayların bir daha yaşanmaması için caydırıcı ve aynı zamanda cezalandırıcı olacak şekilde belirlenmesi, bununla birlikte olayın meydana geliş şekli ve idari faaliyetin niteliği gözetilerek hakkaniyetli ve makul bir tutarı aşmaması gerekmektedir.
	Buna göre, manevi tazminat takdir edilirken, davacı(lar) yönünden, manevi tatmin duygusunu sağlamaya yetecek, zarara yol açan idari faaliyet sonucu duyulan elem ve ızdırabın kişi üzerindeki etki ve ağırlığını karşılayacak düzeyde olmasına; davalı(lar) yönünden ise, hakkaniyet sınırlarını aşmayan, ölçülü, adil dengeyi sağlayacak ve aşırı mali külfet oluşturmayacak makul bir seviyede olmasına dikkat edilmesi gerektiği açıktır.
	HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
	A) Temyiz İstemine Konu Kararın, Manevi Tazminat İsteminin Kabulüne İlişkin Kısmı Yönünden İncelenmesi:
	İdare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
	A) Temyiz İstemine Konu Kararın, Manevi Tazminat İsteminin Kabulüne İlişkin Kısmı Yönünden İncelenmesi:
	İdare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
	Temyizen incelenen İdare Mahkemesi kararının, manevi tazminat isteminin kabulüne yönelik kısmı usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
	B) Temyiz İstemine Konu Kararın, Maddi Tazminat İsteminin Reddine İlişkin Kısmı Yönünden İncelenmesi:	
	Kalıtsal metobolik bir hastalık olan fenilketonürinin erken tanısını ve tedavisini sağlayabilmek amacıyla Sağlık Bakanlığı tarafından 1987 yılında 22 ilde, 1993 yılında tüm Türkiye genelinde fenilketonüri tarama programı başlatılmıştır. Bu kapsamda Sağlık Bakanlığı ile Hacettepe Üniversitesi arasındaki protokol gereğince, 2007 yılı öncesinde 74 ilin taramaları Hacettepe Üniversitesi tarafından yapılmakta olup, programın koordinasyonu Sağlık Bakanlığı Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Genel Müdürlüğü tarafından yürütülmektedir. Dosyada mevcut bilgi ve belgelere göre, yenidoğan bebeklerden alınan topuk kanı örneklerinin merkezde İl Sağlık Müdürlüğü, ilçelerde ise Sağlık Grup Başkanlığı tarafından tüm kurumlardan toplanarak Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi'ne gönderildiği, gönderilen kan örneklerinin arasından sadece fenilalanin düzeyi yüksek çıkanların Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi tarafından İl Sağlık Müdürlüğü'ne bildirildiği anlaşılmaktadır.
	Hacettepe Üniversitesi Rektörlüğü savunmasında; o dönemde kan örneklerinin adi posta yoluyla zarf içerisinde gönderildiğini, laboratuara tutanak ile teslim edilmediğini, zaman zaman gönderilen kan örnekleri ile listelerin eşleşmediğini, örnek sayısının çokluğu ve personel yetersizliği nedeniyle Sağlık Bakanlığı'nın bilgisi dahilinde tarama uygulanan bebeklerden yalnızca şüpheli bulunanların kayıtlarının tutulduğunu, 2004 yılında Mersin ilinden gönderilen kan örneklerinden hasta olduğundan şüphenilerek çağrılan bebekler arasında Kanık bebek ismine rastlanmadığını, davacı çocuğa ait kan örneğinin Üniversite'ye gönderildiğine ya da gönderinin Üniversite'ye teslim edildiğine dair belge bulunmadığını belirtmiştir.
	Mahkeme tarafından Ara Kararı ile Tarsus Devlet Hastanesi'nden davacı Muhammet Kanık'a ait topuk kanı örneğinin Hacettepe Üniversitesi'ne gönderildiğine ilişkin kayıt, posta gönderisi vb. her türlü bilgi ve belgenin istenilmesi üzerine, Tarsus Devlet Hastanesi Baştabipliği tarafından davacıya ait örneğin Hacettepe Üniversitesi İhsan Doğramacı Çocuk Hastalıkları Metabolizma ve Beslenme Ünitesi'ne gönderildiğine dair ...tarih ve ... sayılı yazı ile eki liste dosyaya sunulmuştur. Ekli listede bebek Kanık ismi yer almakta olup, kan örneğinin Üniversite laboratuarına teslim edildiğine dair teslim tutanağı ya da posta gönderisi gibi somut bilgi ve belge bulunmamaktadır.

Bu çerçevede davacı çocuktan doğumun gerçekleşmesini müteakip birinci gün kan örneğinin alındığı bilgisi dosya kapsamında yer almakta olup, kan örneğinin Hacettepe Üniversitesi'ne teslim edilip edilmediği, teslim edilmiş ise analiz yapılıp yapılmadığı hususlarının belirsiz olduğu görüldüğünden Danıştay (Kapatılan) Onbeşinci Dairesinin 12/02/2019 tarih ve E:2014/9706, K:2019/535 sayılı kararında; "tespit edilen hususlar dikkate alınarak; fenilketonüri tarama programını, aralarında bulunan protokol gereği davalı Hacettepe Üniversitesi ile birlikte yürüten Sağlık Bakanlığı'nın da hasım mevkiine alınmak suretiyle husumet genişletilerek, tarafların protokol şartlarına ne ölçüde uyduğu araştırıldıktan sonra bir karar verilmesi gerekirken, aksi yönde eksik inceleme üzerine verilen İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmediği" gerekçesine yer verilerek  .... İdare Mahkemesi kararının bozulduğu; ancak temyize konu Mahkeme kararında, bozma gerekçesine uyulmadan karar verildiği görülmektedir.
	Bu itibarla, Danıştay (Kapatılan) Onbeşinci Dairesinin 12/02/2019 tarih ve E:2014/9706, K:2019/535 sayılı bozma kararının gerekçesine uyulmadan verilen davanın kısmen iptali, kısmen reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU	:
            Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarelerin temyiz istemlerinin REDDİNE, davacıların temyiz isteminin KISMEN KABULÜNE, KISMEN REDDİNE,
2. Davanın kısmen kabulü, kısmen reddine ilişkin temyize konu ... İdare Mahkemesi kararının, manevi tazminat isteminin kabulüne yönelik kısmının ONANMASINA, maddi tazminat isteminin reddine yönelik kısmının BOZULMASINA,
3. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
4. 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin birinci fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren 15 (on beş) gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 04/04/2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Danıştay — Esas No: 2021/2172, Karar No: 2024/1312, Tarih: 04.04.2024

"İçtihat Metni"
         T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE  
Esas	No : 2021/2172
Karar	No : 2024/1312
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	: ... Valiliği	  
VEKİLİ	: Av....
KARŞI TARAF (DAVACI)	: ...
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMİN_KONUSU	: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin  ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
DAVANIN_KONUSU	:	Davacı tarafından, hakkında yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması neticesinde güvenlik soruşturmasının olumsuz olduğundan bahisle silahsız özel güvenlik görevlisi kimlik kartının ve özel güvenlik çalışma izninin iptali yolunda tesis edilen ... tarih ve ...sayılı Diyarbakır Valiliği İl Özel Güvenlik Komisyonu kararının iptali ve yoksun kaldığı mali haklarının ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir. 
YARGILAMA SÜRECİ	:
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: .... İdare Mahkemesinin  .. tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla davacı hakında yapılan güvenlik soruşturması sonucunda elde edilen istihbari mahiyetteki bilgilerin davalı idarece değerlendirilmesi neticesinde güvenlik soruşturmasının olumsuz olduğu belirtilmiş ise de, uzun süredir özel güvenlik sektöründe çalışmaya devam eden davacı hakkında bu istihbari nitelikteki bilgiyi destekleyen terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum ve gruplara iltisakı veya irtibatı bulunduğunu ortaya koyan hukuken kabul edilebilir somut bir tespitin davalı idare tarafından ortaya konulamadığı, dava konusu işleme konu istihbari bilgi ile ilgili olarak davacının herhangi bir ceza soruşturması veya kovuşturmasına tabi tutulmadığı, bahse konu istihbari mahiyetteki değerlendirmelerin başlı başına güvenlik soruşturmasını olumsuz kılacak nitelik ve yeterlilikte olmadığı gibi ayrıca dava konusu işlem tarihine kadar geçen sürede davacıyla ilgili güvenlik görevlisi olmasına engel teşkil edecek başkaca somut bir hususun da saptanmadığı dikkate alındığında davacının güvenlik soruşturmasının olumsuz olduğundan bahisle özel güvenlik görevlisi kimlik kartının ve özel güvenlik çalışma izninin iptaline dair dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, işlem nedeniyle yoksun kaldığı hak ve alacaklarının davacıya ödenmesine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesince davalı idarenin istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. 
TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI	:	Davalı idare tarafından; dava konusu işlemin tesisinde idareye takdir yetkisi tanındığı, davacı hakkında yapılan güvenlik soruşturmasının olumsuz olarak neticelendiği, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu, mahkemenin tazminat hesaplaması yaparak karar vermesi gerekirken parasal ve sosyal hakkı bulunmayan davacıya parasal haklarının iadesi şeklinde hüküm tesis edilemeyeceği, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI	:	Davalı idare tarafından; dava konusu işlemin tesisinde idareye takdir yetkisi tanındığı, davacı hakkında yapılan güvenlik soruşturmasının olumsuz olarak neticelendiği, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu, mahkemenin tazminat hesaplaması yaparak karar vermesi gerekirken parasal ve sosyal hakkı bulunmayan davacıya parasal haklarının iadesi şeklinde hüküm tesis edilemeyeceği, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI	: Davacı tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ	: ...
DÜŞÜNCESİ	:	Temyiz isteminin kısmen kabulü, kısmen reddi temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının kısmen gerekçesi değiştirilerek onanması kısmen bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE	:
	MADDİ OLAY : 
	Diyarbakır Büyükşehir Belediyesinde özel güvenlik görevlisi olarak görev yapan davacının, hakkında yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucunda güvenlik soruşturmasının olumsuz olduğundan bahisle özel güvenlik görevlisi kimlik kartının ve özel güvenlik çalışma izninin iptal edilmesi üzerine bakılan dava açılmıştır.
	HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
	Bölge İdare Mahkemesi kararının, İdare Mahkemesi kararının dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmına yönelik davalı idarenin istinaf başvurusunun reddine dair kısmının incelenmesi: 
	1- Dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan mevzuatta, özel güvenlik görevlileri hakkında gerek kimlik belgesi ve çalışma izni verilmesi gerekse bunların yenilenmesi sırasında güvenlik soruşturması yapılacağı, söz konusu soruşturmanın sonucu olumlu olanlara ve mevzuatta aranan diğer şartları taşıyanlara çalışma belgesi düzenleneceği, çalışma şartlarını kaybeden ve güvenlik soruşturması olumsuz olanların da belgelerinin iptal edileceği düzenlenmiştir.
2- Bu kapsamda da, dava konusu olayda, davalı idare tarafından davacı hakkında 4045 sayılı Kanun uyarınca güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılarak, dava             
 konusu işlem tesis edilmiş olup, işlemin sebep unsuru olarak, davacının 5188 sayılı Kanunun 10. maddesinin (h) bendi uyarınca güvenlik soruşturmasının olumsuz olması gösterilmiştir.

2- Bu kapsamda da, dava konusu olayda, davalı idare tarafından davacı hakkında 4045 sayılı Kanun uyarınca güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılarak, dava             
 konusu işlem tesis edilmiş olup, işlemin sebep unsuru olarak, davacının 5188 sayılı Kanunun 10. maddesinin (h) bendi uyarınca güvenlik soruşturmasının olumsuz olması gösterilmiştir. 
3- Öte yandan, dava konusu işlemin dayanağını oluşturan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucunda elde edilen ve davalı idarece kullanılan davacıya ait kişisel veri niteliğindeki bilgilere, güvenlik soruşturması yapmakla görevli birimler tarafından ulaşılabileceğine ve anılan birimlerin bu kapsamdaki bilgileri alabileceğine dair kanuni düzenleme olan 4045 sayılı Kanun'a göre yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması neticesi ulaşılmış olup; 5188 sayılı Kanun'un 10. maddesinin (h) bendinde düzenlenen güvenlik soruşturması olumlu olmak koşulunun 4045 sayılı Kanun uyarınca yapılan güvenlik soruşturması yönünden Anayasa Mahkemesinin 21/04/2022 tarihli ve E:2021/42, K:2022/45 sayılı kararıyla iptal edilmiş olması karşısında; Anayasa'nın 153. maddesinde yer alan, Anayasa Mahkemesi kararlarının bağlayıcı olduğuna dair hüküm ile Danıştayın yerleşmiş içtihatlarıyla istikrarlı bir şekilde belirtildiği üzere, Anayasa'ya aykırı bulunarak iptal edilmiş olduğu bilindiği halde görülmekte olan davaların Anayasa'ya aykırılığı saptanmış hükümler dikkate alınarak çözümlenmesinin, Anayasa'nın üstünlüğü ve hukuk devleti ilkesine aykırı olacağı hususu da göz önünde bulundurulduğunda, 4045 sayılı Kanun uyarınca yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz sonuçlandığından bahisle davacı hakkında tesis edilen dava konusu işlemde bu gerekçe ile hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır. 	
	4- Bununla birlikte, dava konusu işlemin (3) no. lu paragrafta belirtilen gerekçe ile hukuka uygun olmadığı sonucuna ulaşılmış olmasının, davacı hakkında güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılmadan ya da başkaca hiçbir işleme gerek olmadan davalı idarece doğrudan özel güvenlik kimlik kartı düzenlenmesi ve çalışma izni verilmesi yönünde işlem tesis edilmesi sonucunu doğurmayacağı açıktır. 
	5- Anayasa Mahkemesinin iptal kararından sonra idarelerce yapılacak güvenlik soruşturmasının usul ve esaslarını düzenleyen  7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu 17/04/2021 tarih ve 31457 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Anılan Kanun'un 13. maddesinin 8. fıkrası ile 4045 sayılı Kanun yürürlükten kaldırılmış ve 14. maddesiyle de  4045 sayılı Kanun'a yapılan atıfların bu Kanun'a yapılmış sayılacağı kuralına yer verilmiştir. Davalı idarece, yukarıda belirtilen iptal gerekçesi doğrultusunda 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu'nda öngörülen temel ilkelere, usul ve esaslara uygun olarak, davacı hakkında yeniden bir güvenlik soruşturması yapılabileceği ve neticesine göre yeni bir işlem tesis edilebileceği de kuşkusuzdur.

6- Bu itibarla, Mahkeme Kararının dava konusu işlemin iptaline yönelik kısmına karşı davalı idare tarafından yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla hukuki isabetsizlik bulunmamaktadır.
Bölge İdare Mahkemesi kararının, İdare Mahkemesi kararının işlem nedeniyle yoksun kaldığı hak ve alacaklarının davacıya ödenmesine ilişkin kısmına yönelik davalı idarenin istinaf başvurusunun reddine dair kısmının incelenmesi: 
	Dava konusu işlemin belirtilen gerekçe ile hukuka uygun olmadığına karar verilmiş olmasının, davacı hakkında güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılamayacağı ya da hiçbir işleme gerek olmadan doğrudan güvenlik soruşturması sonucunun olumlu olduğu ve buna dayanılarak özel güvenlik görevlisi kimlik kartı ve çalışma izni verilmesi sonucunu doğurmayacağı, davalı idarece 7315 sayılı Kanun'da öngörülen temel ilkelere, usul ve esaslara uygun olarak davacı hakkında yeniden bir güvenlik soruşturması yapılabileceği ve neticesine göre yeni bir işlem tesis edilebileceği dikkate alındığında, bu aşamada davacının işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının ödenmesi istemi hakkında karar verilmesine yer olmadığı sonucuna varılmaktadır.
      Bu itibarla, Mahkeme Kararının işlem nedeniyle yoksun kalınan parasal hakların davacıya ödenmesine yönelik kısmına karşı davalı idare tarafından yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU	:
            Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarenin temyiz isteminin KISMEN KABULÜNE, KISMEN REDDİNE,
2.	 ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararının dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmına yönelik davalı idarenin istinaf başvurusunun reddine dair kısmının gerekçe değiştirerek ONANMASINA, işlem nedeniyle yoksun kalınan parasal hakların davacıya ödenmesine ilişkin kısmına yönelik davalı idarenin istinaf başvurusunun reddine dair kısmının BOZULMASINA,
3. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesine gönderilmesine,  04/04/2024 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.
Danıştay — Esas No: 2024/1137, Karar No: 2024/1339, Tarih: 04.04.2024

"İçtihat Metni"
          T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE  
Esas	No : 2024/1137
Karar	No : 2024/1339
HAKİMİN REDDİ İSTEMİ HAKKINDA KARAR
Davacı...  vekili Av. ...  tarafından, dava dosyalarının taraflarından gizlenen tüm evrakın istisnasız olarak UYAP Vatandaş Portal üzerinden taraflarına görünür hale getirilerek evrak gizleme uygulamasının sonlandırılması istemiyle yapılan 22/05/2023 tarihli başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptaline karar verilmesi istemiyle açılan davada; ... İdare Mahkemesince davanın reddi yolunda verilen ...  tarih ve E:..., K:... sayılı karara karşı davacı tarafından yapılan istinaf başvurusunda istenen yürütmenin durdurulması isteminin reddine ilişkin, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:... sayılı kararı sonrasında, davacı tarafından verilen 19/02/2024 tarihli dilekçede, ...  Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi Başkanı ..., üyeleri ..., ..., ... ve ...'ın reddi isteminde bulunulması üzerine Dairemize gönderilen dosyada gereği görüşüldü:  
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Mahkemelerde çekinme ve ret" başlıklı 57. maddesinde, "1. Tek hakimle görülen davalarda hakimin reddi istemi, reddedilen hakimin katılmadığı idare veya vergi mahkemesince incelenir.
2. İtiraz üzerine veya doğrudan davaya bakmakta olan bölge idare mahkemesi ile idare ve vergi mahkemesi başkan ve üyelerinin reddi istemi, reddedilen başkan ve üyenin katılmadığı bölge, idare ve vergi mahkemesince incelenir.
3. İdare ve vergi mahkemelerinde reddedilen başkan ve üye birden çok ise istem bölge idare mahkemesince incelenir. Bölge idare mahkemelerinde reddedilen başkan veya üye birden çok ise istem Danıştayca incelenir.
4. Danıştayca ve bu mahkemelerce ret istemleri yerinde görülürse işin esası hakkında da karar verilir.
5. Davaya bakmaktan çekinme halinde diğer bir hakimin görevlendirilmesi ile mahkemenin noksan üyesinin tamamlanması veya görevli mahkemenin belirlenmesinde yukarıdaki hükümler uygulanır." hükmünü içermektedir.
 2577 sayılı Kanun'un 31. maddesinde Hukuk Muhakemeleri Kanunu'na atıf yapılan konular arasında hakimin davaya bakmaktan memnuiyeti ve reddi konusu da yer almaktadır.

4. Danıştayca ve bu mahkemelerce ret istemleri yerinde görülürse işin esası hakkında da karar verilir.
5. Davaya bakmaktan çekinme halinde diğer bir hakimin görevlendirilmesi ile mahkemenin noksan üyesinin tamamlanması veya görevli mahkemenin belirlenmesinde yukarıdaki hükümler uygulanır." hükmünü içermektedir.
 2577 sayılı Kanun'un 31. maddesinde Hukuk Muhakemeleri Kanunu'na atıf yapılan konular arasında hakimin davaya bakmaktan memnuiyeti ve reddi konusu da yer almaktadır.
 6100 sayılı Kanun'un 36. maddesinde, "Hakimin tarafsızlığından şüpheyi gerektiren önemli bir sebebin bulunması hali" hakimin reddi sebebi olarak kabul edilirken; maddenin (a) bendinde, "Davada, iki taraftan birine öğüt vermiş ya da yol göstermiş olması."; (b) bendinde, "Davada, iki taraftan birine veya üçüncü kişiye kanunen gerekmediği halde görüşünü açıklamış olması."; (c) bendinde, "Davada, tanık veya bilirkişi olarak dinlenmiş veya hakim ya da hakem sıfatıyla hareket etmiş olması."; (ç) bendinde, "Davanın, dördüncü derece de dahil yansoy hısımlarına ait olması."; (d) bendinde ise, "Dava esnasında, iki taraftan birisi ile davası veya aralarında bir düşmanlık bulunması." hallerinde hakimin reddi sebebinin var olduğunun kabul edileceği kurala bağlanmış olup; aynı Kanun'un "Ret usulü" başlıklı 38. maddesinde de, "(1) Hâkimin reddi sebebini bilen tarafın, ret talebini en geç ilk duruşmada ileri sürmesi gerekir. Taraf, ret sebebini davaya bakıldığı sırada öğrenmiş ise en geç öğrenmeden sonraki ilk duruşmada, yeni bir işlem yapılmadan önce bu talebini hemen bildirmek zorundadır. Belirtilen sürede yapılmayan ret talebi dinlenmez. (2) Hâkimin reddi, dilekçeyle talep edilir. Bu dilekçede, ret talebinin dayandığı sebepler ile delil veya emarelerin açıkça gösterilmesi ve varsa belgelerin eklenmesi gerekir.  (3) Hâkimin reddi dilekçesi, reddi istenen hâkimin mensup olduğu mahkemeye verilir. (4) Ret talebi geri alınamaz..." hükümlerine yer verilmiştir.
  Reddedilen Bölge İdare Mahkemesi Başkan ve Üyesi birden fazla olduğu için istemin, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 57. maddesinin 3. fıkrası uyarınca, Danıştayca incelenmesi gerekmektedir.
	Uyuşmazlıkta; 19/02/2024 tarihinde kayıtlara giren dilekçe ile davacı tarafından, reddi istenen Bölge İdare Mahkemesi Daire başkan ve üyelerinin başka bir davada verdikleri karar sebebiyle aralarında husumet oluştuğu, Danıştay Başkanlığına temyiz başvuru yolunun kasten kapatılması niteliğinde karar verildiği, hakimlerin tarafsızlığını yitirdiği, birden fazla kez söz konusu hakimler hakkında Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına ihbar ve şikayette bulunduğu, yine bu kapsamda Hakimler ve Savcılar Kuruluna da başvuruda bulunduğu ileri sürülerek hakimlerin reddi talebinde bulunulduğu anlaşılmaktadır.