muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Danıştay — Esas No: 2023/10636, Karar No: 2024/691, Tarih: 19.02.2024

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
            Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin reddine,
2. Temyize konu Vergi Dava Dairesi kararının ONANMASINA,
3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ilgili Vergi Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine, 19/02/2024 tarihinde  oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
(X)-KARŞI OY :
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun mükerrer  227. maddesinin 1. fıkrasında, 3568 sayılı Kanuna göre yetki almış meslek mensuplarınca mükelleflerin beyannamelerinin imzalatılması ve işlemlerinin tasdik edilmesi konusunda Maliye Bakanlığına yetki verilmiş olup, maddenin ikinci fıkrasında ise yukarıdaki fıkra hükümlerine göre beyannameyi imzalayan veya tasdik raporunu düzenleyen meslek mensuplarını, imzaladıkları beyannamelerde veya düzenledikleri tasdik raporlarında yer alan bilgilerin defter kayıtlarına ve bu kayıtların dayanağını teşkil eden belgelere uygun olmamasından dolayı ortaya çıkan vergi ziyaına bağlı olarak salınacak vergi, ceza, gecikme faizlerinden mükellefle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulacağı kurala bağlanmış ve benzer bir düzenlemeye 3568 sayılı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu'nun 12. maddesinde de yer verilmiştir.
 Davacı  hakkında 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun mükerrer 227. maddesi uyarınca müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulmak suretiyle düzenlenen ödeme emirlerinine karşı  açılan davayı sonuçlandıran Vergi Mahkemesi kararına yöneltilen istinaf başvurusuna ilişkin Vergi Dava Dairesi kararına yöneltilen temyiz istemi hakkında, asıl borçlu şirket hakkında düzenlenen vergi tekniği raporundaki tespitler değerlendirilmek suretiyle karar verilmesi gerektiği oyuyla Daire kararına katılmıyorum.
Danıştay — Esas No: 2022/2360, Karar No: 2024/663, Tarih: 19.02.2024

Danıştay 3. Daire Başkanlığı         2022/2360 E.  ,  2024/663 K.


"İçtihat Metni"
          T.C.
D A N I Ş T A Y
ÜÇÜNCÜ DAİRE  
Esas  No : 2022/2360
Karar No : 2024/663
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	: … Vergi Dairesi Müdürlüğü/…
VEKİLİ	: Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI)	: … İnşaat Mühendislik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi
 
İSTEMİN	KONUSU: …. Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…,	K:… sayılı kararına yöneltilen istinaf başvurusuna ilişkin … Bölge İdare Mahkemesi …. Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.  
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı adına, alımlarının bir kısmını sahte faturalarla belgelendirdiğinden bahisle bu faturalara konu katma değer vergisi indirimlerinin reddi suretiyle yeniden oluşturulan beyan tablosu uyarınca 2016 yılının Ocak, Haziran ila Aralık dönemleri için re’sen salınan katma değer vergisi ile tekerrür hükümleri gereğince artırılarak kesilen üç kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istemine ilişkindir. 
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Davacı adına yapılan tarhiyatta hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu cezalı vergi kaldırılmıştır. 
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusunun, Vergi Mahkemesi kararının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI:  Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY	TETKİK HÂKİMİ …'NİN DÜŞÜNCESİ:Temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay  Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
emyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
            Açıklanan nedenlerle;
1.Vergi Dava Dairesi kararına yöneltilen TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİNE, 
2. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ilgili Vergi Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine, 19/02/2024 tarihinde  oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.
Danıştay — Esas No: 2023/3879, Karar No: 2024/817, Tarih: 19.02.2024

"İçtihat Metni"
            T.C.
    D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas  No:2023/3879
Karar No:2024/817
TEMYİZ EDEN (DAVACI)	: ... Petrol Ürünleri Taşımacılık Sanayi ve Ticaret A.Ş.
VEKİLİ	: Av. ...
 
KARŞI TARAF (DAVALI)	: ... Kurumu 
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Dağıtıcı lisansına sahip ... Petrol Ürünleri Taşımacılık Sanayi ve Ticaret A.Ş. tarafından, sözleşmeli bayisi olan 70 adet akaryakıt istasyonunda stok hareketleri ve akaryakıt alım satım işlemlerinin elektronik ortamda günlük olarak izlenebilmesine yönelik otomasyon sistemini 30/06/2011 tarihine kadar kurmadığından bahisle 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun fiil tarihinde yürürlükte olan hâliyle 19. maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendinin (4) numaralı alt bendi uyarınca her bir bayi için 739.666,00-TL olmak üzere 70 bayi için toplamda 51.776.620,00-TL idarî para cezası verilmesine ilişkin ...tarih ve ... sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davalı idare tarafından, davacıya, sözleşmeli bayisi olan 70 adet akaryakıt istasyonunda stok hareketleri ve akaryakıt alım satım işlemlerinin elektronik ortamda günlük olarak izlenebilmesine yönelik otomasyon sistemini 30/06/2011 tarihine kadar kurmadığından bahisle her bir bayi için 739.666,00-TL olmak üzere 70 bayi için toplamda 51.776.620,00-TL idarî para cezası verildiği, ancak söz konusu 70 akaryakıt istasyonu ile davacı şirket arasındaki bayilik sözleşmesinin 30/06/2011 tarihi itibarıyla imzalanan sözleşmelerle askıda münfesih sayıldığı, bu tarihten sonra davacı şirket tarafından söz konusu akaryakıt istasyonlarına herhangi bir akaryakıt ikmâli yapıldığına dair bir tespitin bulunmadığı, bayilik sözleşmesi askıda münfesih sayılan akaryakıt istasyonlarının çoğunluğunda otomasyon sistemlerinin kurulmasının ardından bayilik sözleşmelerinin tekrar işlerlik kazandığı, diğer bir kısmında otomasyon sisteminin kurulamayacağının anlaşılması üzerine davacı şirket tarafından tek taraflı olarak bayilik sözleşmelerinin kalıcı olarak feshedildiği, bir kısmında otomasyon sistemi kurulmadan sözleşmenin askıda münfesih olduğu dönemde bayilerin tek taraflı feshinin söz konusu olduğu, bir kısım istasyonun sözleşmenin askıda münfesih sayılmasından sonra bir daha faal olmadığı, birinde ise otomasyon sistemi kurulduktan sonra sözleşme tekrar işlerlik kazanmış ise de bayinin otomasyon sisteminin güvenilirliğini ihlâl etmesi nedeniyle davacı şirket tarafından bayilik sözleşmesinin kalıcı olarak feshedildiği;

Bu durumda, davacı şirketin 30/06/2011 tarihi itibarıyla otomasyon sistemi henüz kurulmamış olan bayilerle arasındaki bayilik sözleşmesini, yeni bir sözleşme yapmak suretiyle  askıda münfesih saydığı ve bu tarihten sonra bu bayilere artık akaryakıt ikmâli yapmadığı, aynı bayilerden otomasyon sistemini faaliyete geçirenlerle bayilik sözleşmesine devam ettiği ve sadece bunlara akaryakıt ikmaline tekrar başladığı, otomasyon sistemi kurmama fiilinin gerçekleşmediği anlaşıldığından dava konusu Kurul kararında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
 Belirtilen gerekçelerle, hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nce; ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesi'nin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararının Dairemizin 05/06/2023 tarih ve E:2017/3086, K:2023/2859 sayılı kararı ile kısmen onanılması kısmen bozulması üzerine, bozma kararına uyularak bozulan kısım yönünden verilen kararda; Danıştay Onüçüncü Dairesi’nin 02/11/2022 ve 22/02/2023 tarihli ara kararları ile, uyuşmazlığın çözümlenebilmesi için davalı idareden, Gelir İdaresi Başkanlığı'ndan ve ilgili vergi dairesinden, dağıtıcı lisansı sahibi davacı şirketin, bayilerindeki stok hareketleri ve akaryakıt alım satım işlemlerinin elektronik ortamda günlük olarak izlenebilmesine yönelik otomasyon sistemlerini kurma yükümlülüğünün son günü olan 30/06/2011 tarihinden sonra faaliyetlerinin bulunup bulunmadığı ve sisteme ilk veri akışının hangi tarihte olduğunun sorulduğu; davacıdan ise, bayilik sözleşmesi feshedildiği belirtilen bayisinin feshe ilişkin ihtarnamesi ve tebliğ mazbatası, hiçbir zaman faal olmadıkları gerekçesiyle otomasyon sistemi kurulmadığı belirtilen bayisine yönelik olarak, bu bayinin 30/06/2011 tarihinden sonra faal olmadığını gösterir her türlü bilgi ve belgenin gönderilmesinin istendiği, söz konusu ara kararlarına verilen cevapların değerlendirilmesi neticesinde, lisans sahiplerinin, lisans sahibi olmasından dolayı her türlü yükümlülüğe uymak zorunda oldukları, Kurum tarafından belirlenen esaslara uygun olarak bayilerinde kaçak akaryakıt satışının yapılmasını önleyen teknolojik yöntemleri de içeren bir denetim sistemi kurmanın ve uygulamanın da dağıtıcı lisansı sahiplerinin uymak zorunda olduğu yükümlülüklerden biri olduğu, dağıtıcı lisansı sahiplerinin bu yükümlülüğü yerine getirmeleri için belirlenen sürenin son gününün ise 30/06/2011 olduğu, davacı şirketin 56 bayisine ilişkin olarak akaryakıt istasyonlarında stok hareketleri ve akaryakıt alım-satım işlemlerinin elektronik ortamda günlük olarak izlenebilmesine yönelik otomasyon sistemini kurmadığının anlaşıldığı;

Bu durumda, davacıya sözleşmeli bayisi olarak faaliyet gösteren 56 bayisine ilişkin olarak akaryakıt istasyonlarında stok hareketleri ve akaryakıt alım-satım işlemlerinin elektronik ortamda günlük olarak izlenebilmesine yönelik otomasyon sistemini kurmadığından bahisle her bir bayi için ayrı ayrı 739.666,00-TL olmak üzere 56 bayi için toplam 41.421.296,00-TL idarî para cezası verilmesine ilişkin kısmında hukuka aykırılık, dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararında ise bu kısım yönünden hukukî isabet bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle, davalı idarenin istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi'nin dava konusu işlemin iptali yolundaki kararının, davacının 56 adet bayisi yönünden verilen toplam 41.421.296,00-TL idari para cezasına ilişkin kısmı yönünden kaldırılmasına ve bu kısım yönünden davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davacı tarafından, Bölge İdare Mahkemesi'nce bozma kararına uyulmasından sonra anılan 56 adet bayiye 31/06/2011 tarihli askıda münfesihlik anlaşmalarını takiben kendileri tarafından bayilik sözleşmelerinin yeniden işlerlik kazandığı veya kalıcı olarak feshedildiği tarihe kadar olan dönemde akaryakıt ikmali yapılıp yapılmadığı hususunun hiç irdelenmediği ve bu hususta eksik inceleme ve araştırma yapıldığı, bununla birlikte dava dosyası içerisinde anılan 56 adet bayiye 30/06/2011 tarihinden itibaren akaryakıt satışı yapıldığına dair bir belge veya kaydın da mevcut olmadığı, bozma kararının temel gerekçesi ve mantığına aykırı nitelikteki, aynı zamanda eksik incelemeye dayalı temyize konu kararda hukuka uygunluk bulunmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI       : Davalı idare tarafından, savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davacının duruşma istemi yerinde görülmeyerek gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Bölge İdare Mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Anılan Kanun'un 50. maddesinin 4. fıkrasında, "Danıştayın bozma kararına uyulduğu takdirde, bu kararın temyiz incelemesi, bozma kararına uygunlukla sınırlı olarak yapılır." hükmü bulunmaktadır.
Aktarılan kurallar göz önünde bulundurulduğunda, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri, Dairemizin bozma kararındaki esaslara uyularak verilen temyize konu kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle; 
1. Davacının temyiz isteminin reddine,

Aktarılan kurallar göz önünde bulundurulduğunda, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri, Dairemizin bozma kararındaki esaslara uyularak verilen temyize konu kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle; 
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun kısmen kabulü  ile İdare Mahkemesi kararının, davacıya verilen toplam 41.421.296,00-TL idari para cezasına ilişkin kısmı yönünden kaldırılması ve bu kısım yönünden davanın reddi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, anılan Bölge İdare Mahkemesi kararının ONANMASINA, 
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. Posta giderleri avansından artan tutarın davacıya iadesine, 
5. 2577 sayılı Kanun'un 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'ne gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesi'ne gönderilmesine, 19/02/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.
Danıştay — Esas No: 2023/8503, Karar No: 2024/1044, Tarih: 19.02.2024

"İçtihat Metni"
               T.C.
D A N I Ş T A Y
 DÖRDÜNCÜ DAİRE  
Esas     No : 2023/8503
Karar	No : 2024/1044                     
 
TEMYİZ EDEN (DAVALI) :… Belediye Başkanlığı 
VEKİLİ  : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : …
İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin  … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. 
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: İstanbul İli, Sarıyer İlçesi, … Mah., … Caddesi, No:… adresinde davacı tarafından düğün salonu olarak faaliyet gösteren iş yerinin mühürlenmek sureti ile faaliyetten men'ine dair 30/01/2018 tarihli işlemin iptali istenilmiştir.
              İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; dosyadaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda,  davacının beş yıl süre boyunca ruhsatsız olarak faaliyetini sürdürdüğü ve  söz konusu işyerine ait işyeri açma ve çalışma ruhsatının bulunmadığı belirtilerek, davalı idare tarafından 6098 sayılı Borçlar Kanununun 347. maddesi kapsamında bir yıl uzatılmış sayılan kira ilişkisinin devam ettiğine ilişkin mahkeme kararı da bulunmadığından bahisle dava konusu işlemin tesis edildiği, davacı tarafından işyeri ile ilgili olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmesine dair 29/01/2018 tarihli başvurunun işleme alınmamak sureti ile reddine dair işlemin iptali istemiyle Mahkemelerinde dava açıldığı ve yapılan yargılama sonucunda Mahkemelerinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş olduğundan,  davacının işyeri açma ve çalışma ruhsatı başvurusunun İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına ilişkin mevzuat uyarınca değerlendirilerek işlem tesis edilmesi gerekirken, söz konusu iş yerinin ruhsatsız olarak faaliyet gösterdiğinden bahisle mühürlenmesi yönünde tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuyla dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
              Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı  tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, davacının 01/01/2013 tarihinde beş yıl süre ile kiraladığı işyerinde bu süre boyunca ruhsatsız faaliyette bulunduğu, 29/01/2018 tarihinde ruhsat müraacatında bulunmadığı sadece 02/02/2018 tarihli dilekçe ile ''…'' isimi işyerine işletme ruhsatı verilmesini talep ettiği, bu dilekçeye ise İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 5. Maddesinde bulunan şartları taşımadığına dair cevap verildiği, idareleri tarafından 07/03/2019 tarihinde işyerine yapılan denetimde de davacının terki ticaret ettiğinin görüldüğü belirtilerek davanın reddi gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI :  Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ	: …
DÜŞÜNCESİ :  Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE	:
            MADDİ OLAY:
İstanbul İli, Sarıyer İlçesi … Caddesi, No:… adresinde davacı (alt kiracı sıfatıyla) tarafından düğün salonu olarak faaliyet gösteren iş yerinin mühürlenmek sureti ile faaliyetten men'ine dair 30.01.2018 tarihli işlemin iptali istemiyle bakılmakta olan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un 3. maddesinde, belediye sınırları ile mücavir alan içinde kalan tüm iş yerleri ve işletmelere, iş yeri açma ve çalışma ruhsatı vermeye belediyelerin yetkili olduğu; 5. maddesinde, iş yeri veya işletme açmak isteyen kişinin, işin özelliğine göre Yönetmelikte öngörülen kriterlere uygun olarak iş yerini düzenledikten sonra ruhsat başvuru formunu doldurarak yetkili idareye ibraz edeceği; bu başvurunun Yönetmelikte öngörülen kriterlere uygun olarak doldurulduğunun tespiti halinde, iş yeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenerek kişiye verileceği ve kişinin bu ruhsata dayanarak iş yeri açabileceği kurala bağlanmıştır.
10/08/2005 gün ve 25902 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 6. maddesinde; yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamayacağı ve çalıştırılamayacağı hükmüne yer verilmiş olup; 12. maddesinde, sıhhî işyeri açmak isteyen gerçek ve tüzel kişilerin, işyerlerini bu Yönetmeliğe uygun olarak tanzim ettikten sonra Örnek 1’de yer alan başvuru ve beyan formuyla yetkili idareye müracaat edeceği, başvurunun Yönetmelikte öngörülen kriterlere uygun olduğunun tespiti halinde başkaca bir işleme gerek kalmaksızın işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenerek aynı gün içinde verileceği, işyeri açma ve çalışma ruhsatı müracaatı sırasında bu Yönetmelikte belirtilen bilgi ve belgeler dışında başka herhangi bir belgenin istenemeyeceği ve başvuru formundaki beyana göre ruhsat işlemlerinin sonuçlandırılacağı, ilgilinin beyanına göre tanzim edilen ruhsatın müktesep hak doğurmayacağı hüküm altına alınmıştır.
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 347. maddesinde; "Konut ve çatılı işyeri kiralarında kiracı, belirli süreli sözleşmelerin süresinin bitiminden en az onbeş gün önce bildirimde bulunmadıkça, sözleşme aynı koşullarla bir yıl için uzatılmış sayılır. Kiraya veren, sözleşme süresinin bitimine dayanarak sözleşmeyi sona erdiremez. Ancak, on yıllık uzama süresi sonunda kiraya veren, bu süreyi izleyen her uzama yılının bitiminden en az üç ay önce bildirimde bulunmak koşuluyla, herhangi bir sebep göstermeksizin sözleşmeye son verebilir" hükmü yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Olayda, İdare Mahkemesince davacı tarafından işyeri ile ilgili olarak İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı verilmesine dair 29.01.2018 tarihli başvurunun işleme alınmamak sureti ile reddine dair işlemin iptali istemiyle Mahkemelerinde E:… sayılı dosyada kayıtlı davanın açıldığı, yapılan yargılama sonucunda … tarih ve K:… sayılı karar ile dava konusu işlemin iptaline karar verildiği, bu durumda, davacının iş yeri açma ve çalışma ruhsatı başvurusunun İşyeri Açma ve Çalıştırma Ruhsatlarına ilişkin mevzuat uyarınca değerlendirilerek işlem tesis edilmesi gerekirken, söz konusu işyerinin ruhsatsız olarak faaliyet gösterdiğinden bahisle mühürlenmesi yönünde tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sebebiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş ise de; bu karara karşı davalı idare tarafından yapılan istinaf başvurusu sonucunda … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; bakılan uyuşmazlıkta, kiralayan tarafça kira sözleşmesinin uzatılmayacağı yönünde 29/06/2017 tarihli noter onaylı ihtarname çekildiği, dolayısıyla kira sözleşmesinin sona erdiği 01/01/2018 tarihinden önce çekilen bu ihtarname nedeniyle Borçlar Kanununun yukarıda aktarılan hükmü uyarınca kira sözleşmesinin bir yıl süreyle uzamış sayılamayacağı, diğer bir ifadeyle kira sözleşmesinde belirlenen kiralama süresinin sona erdiği 01/01/2018 tarihinde kiracılık ilişkisinin sona erdiği, dikkate alındığında, 01/01/2018 tarihinde kiracılık ilişkisi sonlanan davacının 29/01/2018  tarihinde yaptığı ruhsat başvurusunun, kira sözleşmesi süresinin dolduğu ve yenilenmediği gibi kiralayan dernek tarafından kira sözleşmesinin yenilenmesine muvafakat edilmediği ve kiracılık ilişkisinin devam ettiğine dair mahkeme kararı bulunmadığı gerekçesiyle reddedilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık; dava konusu işlemin iptali yolundaki Mahkeme kararında ise hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle istinaf talebinin kabulüne,  ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmiş olup, bu karar temyiz edilmeyerek kesinleşmiştir.
	Bu durumda; söz konusu işyerinde, işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmadan faaliyette bulunulduğundan bahisle İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 6. maddesi uyarınca işyerinin mühürlenmesine dair dava konusu işlemde hukuka aykırılık; aksi yöndeki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.  
KARAR SONUCU :
            Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kabulüne,
2. Temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin  … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının  BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 19/02/2024 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.
 
(X) KARŞI OY :