muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Danıştay — Esas No: 2024/3674, Karar No: 2024/5103, Tarih: 17.04.2024

Temyiz İsteminde Bulunan Davacının İddialarının Özeti: Kamu idareleri ve idare mahkemelerince irtibat ve iltisak tespiti yapılamayacağı, bu tespitin ancak kesinleşmiş bir ceza mahkemesi kararı ile ortaya konulabileceği, yürütme ve yasama organlarınca yargı yetkisinin kullanıldığı, disiplin soruşturması yapılmadığı, savunma hakkı tanınmadığı, OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonuna başvuru yolunun tanınması ve Komisyonca verilen kararlara karşı dava yolunun açılmasının savunma hakkı yerine geçmeyeceği, somut bilgi ve belge gösterilmeden kamu görevinden çıkarıldığı, bireyselleştirme yapılmadığı, kesinleşmeyen mahkumiyet kararının davanın reddine gerekçe olarak gösterilemeyeceği, sonradan ortaya çıkan hususların daha önce tesis edilmiş işlemi hukuka uygun hale getirmeyeceği, işlemin tarafına tebliğ edilmediği, OHAL döneminde OHAL'in gerektirdiği ölçüde, OHAL'e neden olan konularda, OHAL süresiyle sınırlı olarak geçici nitelikte tedbirler alınabileceği, kamu görevinden çıkarılmasına dair Kanun Hükmünde Kararnamenin TBMM tarafından süresinde onaylanmadığı, OHAL Kanun Hükmünde Kararnamesi ile kamu görevinden çıkarılmasının hukuka aykırı olduğu, masumiyet karinesinin ihlal edildiği, irtibat ve iltisak kavramlarının öngörülebilir nitelikte olmadığı, işlendiği zaman yasal nitelik taşıyan faaliyetlerin devlete sadakat yükümlülüğü ihlali kapsamında değerlendirilemeyeceği, ceza yargılaması aşamasında beyanda bulunan tanık ifadelerine mahkemece itibar edilmediği ve beraat kararı verildiği, HTS kayıtlarının yasal şartları oluşmadan, hukuka aykırı olarak elde edildiği, ... kod adlı gizli tanıktan ele geçirilen verilerde "SAY" seviyesinde kodlandığı belirtilmiş ise de, söz konusu verilerin hukuka aykırı olarak elde edilmesi nedeniyle delil olarak değerlendirilemeyeceği, dava konusu işlemle Anayasa ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ile güvence altına alınan adil yargılanma hakkının, mahkemeye erişim hakkının, kanunla kurulmuş tarafsız ve bağımsız mahkemede yargılanma hakkının, gerekçeli karar hakkının,  özel yaşama, aile yaşamına, konut ve haberleşmeye saygı hakkının, eğitim hakkının, mülkiyet hakkının, çalışma hakkının, kanunsuz suç ve ceza olmaz ilkesinin, suç ve cezaların geçmişe yürümezliği ilkesinin, aşağılayıcı muamele ya da cezaya tabi tutulamayacağı ilkesinin, onur kırıcı işlem yasağının, masumiyet karinesinin, ayrımcılık yasağının ihlal edildiği iddia edilmektedir.
Davalı İdarenin Savunmasının Özeti: Bölge İdare Mahkemesi kararında usul ve esas bakımından hukuka aykırılık bulunmadığı, davacının temyiz iddialarının 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesinde sayılan sebeplerden hiçbirisine uymadığı belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
Danıştay Tetkik Hakimi	:  ...
Düşüncesi	: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Dava Dairesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir. 
TÜRK MİLLETİ ADINA

Davalı İdarenin Savunmasının Özeti: Bölge İdare Mahkemesi kararında usul ve esas bakımından hukuka aykırılık bulunmadığı, davacının temyiz iddialarının 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesinde sayılan sebeplerden hiçbirisine uymadığı belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
Danıştay Tetkik Hakimi	:  ...
Düşüncesi	: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Dava Dairesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir. 
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Beşinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 334. maddesi uyarınca daha önce adli yardım talebi kabul edilmiş olan davacının, aynı Kanun'un 335. maddesinin 3. fıkrasında yer alan "adli yardım, hükmün kesinleşmesine kadar devam eder." düzenlemesi gereğince temyiz aşamasındaki adli yardım talebi hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilerek gereği görüşüldü:
Bölge idare mahkemesi idare dava daireleri tarafından verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkündür.
Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararı ve dayandığı gerekçe hukuk ve usule uygun olup, bozulmasını gerektirecek bir sebep bulunmadığından, temyiz isteminin reddi ile anılan kararın ONANMASINA, temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, adli yardım talebinin daha önce kabul edilmiş olması nedeniyle temyiz aşamasında tahsil edilmeyen yargılama giderinin tahsili için Mahkemesince müzekkere yazılmasına, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 17/04/2024 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.
Danıştay — Esas No: 2024/5390, Karar No: 2024/5110, Tarih: 17.04.2024

Danıştay 5. Daire Başkanlığı         2024/5390 E.  ,  2024/5110 K.


"İçtihat Metni"
          T.C.
D A N I Ş T A Y
BEŞİNCİ DAİRE
Esas  No : 2024/5390
Karar No : 2024/5110
Temyiz İsteminde Bulunan (Davacı): ...
Vekili	: Av. ...
Karşı Taraf (Davalı)                           : ... Bakanlığı / ANKARA
Vekili	: Av. ...
İstemin Özeti							: 692 sayılı Kanun Hükmünde Kararname eki listesinde ismine yer verilmek suretiyle kamu görevinden çıkarılan davacı tarafından, göreve iade talebiyle OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonuna yaptığı başvurunun reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptaline karar verilmesi istemiyle açılan davanın reddi yolunda verilen ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:.., K:... sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. 
 
Temyiz İsteminde Bulunan Davacının İddialarının Özeti: Hakkında beyanda bulunan tanık ifadelerinin sadece aleyhine olan kısımlarının değerlendirmeye alındığı, Bank Asya'da 17/25 Aralık süreci sonrasında hesap açtırmadığı ve para yatırmadığı, dijital materyalleri üzerinde yapılan incelemede suç unsuruna rastlanmadığı,  ... kod adlı gizli tanıktan ele geçirilen verilerin gerçeği yansıtmadığı, kim tarafından nerede ve nasıl hazırlandığı belli olmayan söz konusu fişleme bilgilerinin hukuka aykırı delil olması nedeniyle hükme esas alınamayacağı, Devlete sadakat yükümlülüğüne aykırı hareket ettiğine dair somut bir tespit bulunmadığı, ByLock programı kullanıcısı olmak veya üst düzey örgüt üyeleri ile HTS kaydının olması gibi örgüt mensuplarına ilişkin delillerin kendisinde bulunmadığı, dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu iddia edilmektedir.
Davalı İdarenin Savunmasının Özeti: Savunma verilmemiştir.
Danıştay Tetkik Hakimi	: ...
Düşüncesi	: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Dava Dairesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir. 
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Beşinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
Bölge idare mahkemesi idare dava daireleri tarafından verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkündür.
Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararı ve dayandığı gerekçe hukuk ve usule uygun olup, bozulmasını gerektirecek bir sebep bulunmadığından, temyiz isteminin reddi ile anılan kararın ONANMASINA, temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 17/04/2024 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.
Danıştay — Esas No: 2024/478, Karar No: 2024/2512, Tarih: 17.04.2024

"İçtihat Metni"
               T.C.
D A N I Ş T A Y
 DÖRDÜNCÜ DAİRE  
Esas     No : 2024/478
Karar	No : 2024/2512
TEMYİZ EDENLER        	 : 1- (DAVALI) … Bakanlığı 
VEKİLİ	: Av. …
	 2- (DAVALI YANINDA MÜDAHİL) … Anonim Şirketi
VEKİLİ	 : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI)	: … Derneği	  
VEKİLİ	: Av. …
İSTEMİN KONUSU	: …  İdare Mahkemesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. 
YARGILAMA SÜRECİ	:
Dava konusu istem: Kocaeli ili, Körfez ilçesi, … Mevkiinde, davalı yanında müdahil …  Anonim Şirketi (İzmit Rafineri Müdürlüğü) tarafından yapılması planlanan, "Tüpraş İzmit Rafinerisi Faz-2 İskelesi Kapasite Artışı ve Dip Tarama Projesi" ile ilgili olarak 25/11/2014 tarih ve 29186 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği'nin 14. maddesi uyarınca Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Çevresel Etki Değerlendirmesi, İzin ve Denetim Genel Müdürlüğünce verilen … tarih ve … sayılı "Çevresel Etki Değerlendirmesi Olumlu" kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Dava konusu işlemin iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararının, Danıştay Altıncı Dairesinin 08/02/2023 tarih ve E:2022/316, K:2023/1363 sayılı kararıyla bozulması üzerine, bozma kararına uyularak yeniden yaptırılan keşif sonucu düzenlenen bilirkişi raporu ile dosyada bulunan bilgi ve belgelerin değerlendirilmesinden; davalı yanında müdahil şirket tarafından yapılması planlanan, "Tüpraş İzmit Rafinerisi Faz-2 İskelesi Kapasite Artışı ve Dip Tarama Projesi" projesine ilişkin olarak, dip tarama işinde kullanılacak araçların egzozları dışında bir emisyon oluşumunun söz konusu olmamasına rağmen, tam kapasite çalışma şartlarında ortaya çıkacak egzoz emisyonlarının ve ağır iş makinelerinin saatlik yakıt tüketiminde ortaya çıkaracağı egzoz emisyonlarının hesaplanmadığı, deniz tabanından alınması planlanan 29.750 m³ miktarındaki malzemenin taşınarak, Tuzla döküm alanında denize dökülmesi sırasında, gerek taranan alandaki, gerekse taranmış malzemenin döküldüğü alanlardaki deniz ekosisteminin etkileneceği, her iki ortamın da (tarama ve döküm sahaları) zaman içerisinde eski haline gelmesi mümkün ise de, mevcut proje sahası ve yakın çevresindeki deniz ortamının önemli bir kirlilik baskısı altında olduğu anlaşıldığından; davaya konu "Çevresel Etki Değerlendirmesi Olumlu" kararında hukuka ve mevzuata uyarlık bulunmadığı  sonucuna varılmıştır.
	Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.        
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI	: 1- Davalı tarafından; dava konusu "Çevresel Etki Değerlendirmesi Olumlu" kararı tesis edilmeden önce işletilen ÇED sürecinde oluşturulan İnceleme Değerlendirme Komisyonu üyesi olan kurum ve kuruluşların, yetki alanları dahilinde proje hakkında görüşlerini bildirdiği, nihai ÇED raporunun gerçekleştirilecek faaliyetin deniz ortamına kümülatif etkilerinin içermediğine yönelik bilirkişi değerlendirmesinin yerinde olmadığı, denizin mevcut kalitesinin ortaya konulması amacıyla alınmış numunelerin projenin yapılacağı mevcut tesis ile çevredeki diğer tesislerin de çevresel etkilerini içerdiği, bu bağlamda analiz sonuçları ve yapılan değerlendirmelerin tesisin mevcut duruma etkileri, çevredeki diğer tesislerin etkisi ve yapılması planlanan projenin etkilerini içerdiği; ÇED raporunun ilgili kısmında deniz araçlarından kaynaklanacak emisyon oluşumuna değinildiği, ayrıca projenin inşaat ve işletme faaliyetleri sırasında olası olumsuz etkileri ile ilgili ilgili mevzuatta öngörülen sınır değerlere uyulmasının sağlanacağı ve bu konuda proje sahibinin taahhüdü bulunduğu; proje sahası ve yakın çevresinin mevcut kirlilik yükünün azaltılması gerekliliği ile dava konusu proje hakkında hazırlanan ÇED raporunda yer verilen kümülatif etki değerlendirmesine yönelik çalışmasının ayrı ele alınması gerektiği;  dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu  ileri sürülmektedir.

2- Davalı yanında müdahil tarafından; projenin gerçekleştirilme yöntemi ve projenin yerine ilişkin esasa ilişkin bir iptal gerekçesine yer verilmediği, aksine raporda, dip tarama ve dökü konusunda raporda açıklanan yöntemlerin teknik ve bilimsel olarak kabul edilebilir yöntemler olduğu, uygulanmasının da doğru şekilde yapılması ile deniz ortamının minimum seviyede etkilenmesinin sağlanmış olacağına yönelik değerlendirmede bulunulduğu; bilirkişi raporunun çevre mühendisliği disiplini açısından değerlendirmeler içeren kısmında yer verilen görüşte belirtilen çalışmaların projeye başlandıktan sonra yerine getirilecek nitelikte çalışmalar olduğu; dip tarama işinde kullanılacak araçların egzoz emisyonlarının hesaplanmadığına yönelik bilirkişi görüşünün yerinde olmadığı, zira ÇED raporunun 192. sayfasında dip tarama işleminin gemi, duba, romörkör gibi yüzer araçlarla gerçekleştirileceği, tüm işlemlerin denizel ortamda gerçekleşecek olması ve denizden alınacak tarama malzemesinin ıslak durumda gemilerle taşınacak olması nedeniyle, kullanılacak yakıt tüketimi sonucu oluşacak emisyon dışında emisyon oluşumunun beklenmeyeceği, öte yandan projenin her aşamasında  Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği'ne ve Hava Kalitesi Değerlendirme ve Yönetimi Yönetmeliği'ne uyulacağının nihai ÇED raporunda taahhüt altına alındığı; bu kapsamda çevre izni bulunan TÜPRAŞ İzmit Rafinerisi'nin, ilgili mevzuat uyarınca baca gazı emisyon ve ortam emisyon ölçümlerinin yaptırıldığı, bilirkişi raporunda dip tarama işlemleri sırasında ortaya çıkacak emisyon hesaplamalarının yapılmadığına yönelik değerlendirmenin, çevresel açıdan önemli bir kirlilik yaratmayacağı ve bahse konu bilirkişi görüşünün zorunluluk niteliğinde değil, tavsiye niteliğinde değerlendirilmesi gerektiği; öte yandan, işletme aşamasında emisyonda artış olmayacağı, aksine, iskeleye daha büyük ve daha az sayıda geminin yanaşması sağlanacağından, iskele operasyonlarından kaynaklanan emisyonun azaltılması sonucunun doğacağı; deniz tabanından alınan 29.750 m3 miktarındaki malzemenin Tuzla döküm alanında denize dökülmesi sırasında, taranan alan ve döküm alanının deniz ekosisteminin etkileneceği, her iki ortamın zaman içerisinde eski haline gelmesi mümkün ise de, mevcut proje sahası ve yakın çevresindeki deniz ortamının önemli bir kirlilik baskısı atlında olduğu yolundaki bilirkişi görüşüne karşı taraflarınca yapılan itirazın dikkate alınmadığı, "Tuzla Boşaltım Alanı"nın Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından işaret edilen döküm alanı olduğu, ülkemizde dip tarama işlemlerinin, Dip Tarama Malzemesinin Çevresel Yönetimi Yönetmeliği kapsamında yürütüldüğü, dip tarama işlemi ile ilgili detaylı çalışmaların anılan mevzuat kapsamında belirlendiği, bu kapsamda tesis için belirtilen dip tarama çalışmalarının yapıldığı ve buna ilişkin planın Bakanlık tarafından onaylandığı;  "Dip Tarama Çevresel Yönetim Planı"nın 10 ila 12

. sayfalarında Dip Tarama Çevresel Yönetimi Yönetmeliği Ek-1 Tablo 2'ye göre yapılan analiz sonuçlarına yer verildiği, işin tamamlanmasından sonra izleme analizlerinin yapılacağı, işin tamamlanmasından sonra izleme analizlerinin yaptırılacağı, bilirkişi raporunda ve dava konusu işlemin iptali yolunda verilen temyize konu İdare Mahkemesi kararında yürütülecek bu sürecin göz ardı edilerek eksiklik olarak değerlendirildiği, kaldı ki bilirkişi değerlendirilmesinde dahi deniz ekosisteminin etkileneceği belirtildikten sonra, gerek döküm sahasının, gerekse tarama sahasının zaman içinde eski haline gelmesinin mümkün olduğunun belirtildiği, bu nedenle dava konusu işlemin iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararının bozularak davanın reddine karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI	: Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ	: …
DÜŞÜNCESİ	: Temyiz isteminin kabulü ile dava konusu işlemin iptali yolunda verilen temyize konu İdare Mahkemesi kararının, Dairemiz kararının karşı oyunda belirtilen gerekçe doğrultusunda  bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
	MADDİ OLAY : 
	Kocaeli ili, Körfez ilçesi, … Mevkiinde, davalı yanında müdahil … Anonim Şirketi (İzmit Rafineri Müdürlüğü) tarafından yapılması planlanan, "Tüpraş İzmit Rafinerisi Faz-2 İskelesi Kapasite Artışı ve Dip Tarama Projesi" ile ilgili olarak 25/11/2014 tarih ve 29186 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği'nin 14. maddesi uyarınca Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Çevresel Etki  Değerlendirmesi, İzin ve Denetim Genel Müdürlüğünce … tarih ve … sayılı "Çevresel Etki Değerlendirmesi Olumlu" kararı verilmiştir.
	Bunun üzerine bakılan dava açılmıştır.
	İLGİLİ MEVZUAT 
	2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 10. maddesinde; "Gerçekleştirmeyi plânladıkları faaliyetleri sonucu çevre sorunlarına yol açabilecek kurum, kuruluş ve işletmeler, Çevresel Etki Değerlendirmesi Raporu veya proje tanıtım dosyası hazırlamakla yükümlüdürler. Çevresel Etki Değerlendirmesi Olumlu Kararı veya Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir Kararı alınmadıkça bu projelerle ilgili onay, izin, teşvik, yapı ve kullanım ruhsatı verilemez; proje için yatırıma başlanamaz ve ihale edilemez..." hükmüne yer verilmiştir.

25/11/2014 tarih ve 29186 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan ve dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği'nin 4. maddesinde; Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir Kararı: Seçme Eleme Kriterlerine Tabi Projeler hakkında yapılan değerlendirmeler dikkate alınarak, projenin çevre üzerindeki muhtemel olumsuz etkilerinin, alınacak önlemler sonucu ilgili mevzuat ve bilimsel esaslara göre kabul edilebilir düzeylerde olduğunun belirlenmesi üzerine projenin gerçekleşmesinde çevre açısından sakınca görülmediğini belirten Bakanlık kararı,    Çevresel Etki Değerlendirmesi Olumlu Kararı: Çevresel Etki Değerlendirmesi Raporu hakkında Komisyon tarafından yapılan değerlendirmeler dikkate alınarak, projenin çevre üzerindeki muhtemel olumsuz etkilerinin, alınacak önlemler sonucu ilgili mevzuat ve bilimsel esaslara göre kabul edilebilir düzeylerde olduğunun belirlenmesi üzerine projenin gerçekleşmesinde çevre açısından sakınca görülmediğini belirten Bakanlık kararı olarak tanımlanmış, 6. maddesinde; "(1) Bu Yönetmelik kapsamındaki bir projeyi gerçekleştirmeyi planlayan gerçek veya tüzel kişiler; Çevresel Etki Değerlendirmesine tabi projeleri için; ÇED Başvuru Dosyasını, ÇED Raporunu, Seçme Eleme Kriterleri uygulanacak projeler için ise Proje Tanıtım Dosyasını, Bakanlıkça yeterlik verilmiş kurum/kuruluşlara hazırlatmak, ilgili makama sunulmasını sağlamak ve proje kapsamında verdikleri taahhütlere uymakla yükümlüdürler. (2) Kamu kurum/kuruluşları, bu Yönetmelik hükümlerinin yerine getirilmesi sürecinde proje sahiplerinin veya Bakanlıkça yeterlik verilmiş kurum/kuruluşların isteyeceği konuya ilişkin her türlü bilgi, doküman ve görüşü vermekle yükümlüdürler. (3) Bu Yönetmeliğe tabi projeler için "Çevresel Etki Değerlendirmesi Olumlu" kararı veya "Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir" kararı alınmadıkça bu projelerle ilgili teşvik, onay, izin, yapı ve kullanım ruhsatı verilemez, proje için yatırıma başlanamaz ve ihale edilemez. Ancak bu durum söz konusu teşvik, onay, izin ve ruhsat süreçlerine başvurulmasına engel teşkil etmez. (4) Bu Yönetmelik hükümlerine göre karar tesis edilmeden önce, projenin gerçekleştirilmesinin mevzuat bakımından uygun olmadığının tespiti halinde, aşamasına bakılmaksızın süreç sonlandırılır." kuralına, 7. maddesinde; "(1) Bu Yönetmeliğin; a) Ek-1 listesinde yer alan projelere, b) "ÇED Gereklidir" kararı verilen projelere, c) Kapsam dışı değerlendirilen projelere ilişkin kapasite artırımı ve/veya genişletilmesinin planlanması halinde, mevcut proje kapasitesi ve kapasite artışları toplamı ile birlikte projenin yeni kapasitesi ek-1 listesinde belirtilen eşik değer veya üzerinde olan projelere, ÇED Raporu hazırlanması zorunludur." kuralına, 15

." kuralına, 7. maddesinde; "(1) Bu Yönetmeliğin; a) Ek-1 listesinde yer alan projelere, b) "ÇED Gereklidir" kararı verilen projelere, c) Kapsam dışı değerlendirilen projelere ilişkin kapasite artırımı ve/veya genişletilmesinin planlanması halinde, mevcut proje kapasitesi ve kapasite artışları toplamı ile birlikte projenin yeni kapasitesi ek-1 listesinde belirtilen eşik değer veya üzerinde olan projelere, ÇED Raporu hazırlanması zorunludur." kuralına, 15. maddesinde; "(1) Bu Yönetmeliğin; a) Ek-2 listesinde yer alan projeler, b) Kapsam dışı değerlendirilen projelere ilişkin kapasite artırımı ve/veya genişletilmesinin planlanması halinde, mevcut proje kapasitesi ve kapasite artışları toplamı ile birlikte projenin yeni kapasitesi ek-2 listesinde belirtilen projeler, seçme, eleme kriterlerine tabidir." kuralına, 17. maddesinde ise; "(1) (Değişik:RG-26/5/2017-30077) Bakanlık, Proje Tanıtım Dosyalarını Ek-4’te yer alan kriterler çerçevesinde inceler ve değerlendirir. Bakanlık, bu aşamada gerekli görülmesi halinde Bakanlıkça yeterlik verilmiş kurum/kuruluşlardan proje ile ilgili geniş kapsamlı bilgi vermesini, araç gereç sağlamasını, yeterliği kabul edilebilir kuruluşlarca analiz, deney ve ölçümler yapmasını veya yaptırmasını isteyebilir. Bakanlık inceleme değerlendirme sürecinde gerekli görülmesi halinde yetkili kurum/kuruluşlardan görüş isteyebilir. Otuz (30) takvim günü içerisinde görüş bildirmeyen kurum/kuruluşun görüşü olumlu kabul edilir. (Son cümleye yönelik, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 05/07/2018 tarih ve YD İtiraz No:2018/177 sayılı kararıyla yürütmenin durdurulmasına karar verilmiştir.) (2) Bakanlık on beş (15) iş günü içinde inceleme ve değerlendirmelerini tamamlar. Proje hakkında "ÇED Gereklidir" veya "ÇED Gerekli Değildir" kararını beş (5) iş günü içinde verir, kararı Valiliğe, proje sahibine ve Bakanlıkça yeterlik verilmiş kurum/kuruluşlara bildirir. Valilik, bu kararı askıda ilan ve internet aracılığıyla halka duyurur. (3) “ÇED Gerekli Değildir” kararı verilen proje için beş (5) yıl içinde mücbir sebep bulunmaksızın yatırıma başlanmaması durumunda “ÇED Gerekli Değildir” kararı geçersiz sayılır. (4) "ÇED Gereklidir" kararı verilen projeler için bir (1) yıl içerisinde Bakanlığa başvuru yapılmaması durumunda karar geçersiz sayılır." kuralına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:	
	Uyuşmazlığın çözümü için İdare Mahkemesince Jeoloji Mühendisi Prof. Dr. … , İnşaat Mühendisi Prof. Dr. … , İmar Uzmanı Prof. Dr. … , Çevre Mühendisi Prof. Dr. … , Ziraat Mühendisi Prof. Dr. … , Deniz Ulaştırma Mühendisi Prof. Dr. … , Su Ürünleri Mühendisi Doç Dr. … , Şehir Plancısı Doç. Dr. … ve … … 'den  oluşan bilirkişi heyetine mahallinde keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılmış olup; hazırlanan bilirkişi raporunda dava konusu "ÇED Olumlu kararı"nın, çevre mühendisliği disiplini haricindeki bilim dalları bakımından uygun olduğu, bilirkişi raporunun çevre mühendisliği disiplini açısından değerlendirmeler içeren kısmında yer alan tespitler uyarınca, dava konusu "ÇED Olumlu kararı"nın dayanağı nihai ÇED raporunda eksiklikler ve tutarsızlıklar bulunduğu ve teknik olarak uygun olmadığı yolunda görüş bildirildiği görülmektedir.