muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Danıştay — Esas No: 2024/1753, Karar No: 2024/5160, Tarih: 18.04.2024

"İçtihat Metni"
          T.C.
D A N I Ş T A Y
BEŞİNCİ DAİRE
Esas  No : 2024/1753
Karar No : 2024/5160
 
Temyiz İsteminde Bulunan (Davacı): ...
Karşı Taraf (Davalı)    : ... Bakanlığı / ... 
Vekili	: Av. ...
İstemin Özeti	: 669 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki listede ismine yer verilmek suretiyle kamu görevinden çıkarılan davacı tarafından, göreve iade talebiyle OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonuna yaptığı başvurunun reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptaline karar verilmesi istemiyle açılan davanın reddi yolunda verilen... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. 
 
Temyiz İsteminde Bulunan Davacının İddialarının Özeti: Temyize konu kararın  kanunlara, usule, hukuka aykırı ve gerekçesiz olduğu, eksik araştırma yapıldığı, disiplin soruşturması yapılmadan kamu görevinden çıkarıldığı, FETÖ/PDY terör örgütü ile irtibat veya iltisakını gösteren somut herhangi bir delil ortaya konulmadığı, hakkında kesinleşmiş bir mahkumiyet kararının bulunmadığı, ceza yargılamasının sonucunun beklenilmesi gerektiği, dava konusu işlem ile adil yargılanma hakkının, masumiyet karinesinin, ceza sorumluluğunun şahsiliği ilkesinin ihlal edildiği belirtilerek Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği iddia edilmektedir. 
Davalı İdarenin Savunmasının Özeti: Dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
Danıştay Tetkik Hakimi: ...
Düşüncesi: İdare  Dava Dairesi kararının gerekçe eklenmek suretiyle onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Beşinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 334. maddesi uyarınca adli yardım talebi daha önce kabul edilmiş olan davacının, aynı Kanun'un 335. maddesinin 3. fıkrasında yer alan "adli yardım, hükmün kesinleşmesine kadar devam eder." düzenlemesi gereğince temyiz aşamasındaki adli yardım talebi hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilerek gereği görüşüldü: 
Bölge idare mahkemesi idare dava daireleri tarafından verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin varlığı halinde mümkün olup, davacı tarafından ileri sürülen hususlar bunlardan hiçbirisine uymamaktadır.

Bölge idare mahkemesi idare dava daireleri tarafından verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin varlığı halinde mümkün olup, davacı tarafından ileri sürülen hususlar bunlardan hiçbirisine uymamaktadır. 
Bununla birlikte, davacı hakkında yürütülen ceza yargılaması neticesinde, Yargıtay .... Ceza Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile onanarak kesinleşen ... Ağır Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararında yer alan; "...Sanığın (davacının) kullanmış olduğu... numaralı GSM hattına ilişkin Bylock tespit ve değerlendirme tutanağı içeriğine göre; kullanıcı ID'sinin '...', kullanıcı adının '...', şifresinin '...' olduğu, ..." tespitleri, bakılmakta olan dava dosyasında yer alan diğer tespitler ile birlikte değerlendirildiğinde, davacının, FETÖ/PDY silahlı terör örgütü ile iltisak ve irtibatının bulunduğu sonucuna varılmıştır. 
Temyize konu  Bölge İdare Mahkemesi kararı ve dayandığı gerekçe hukuk ve usule uygun olup, bozulmasını gerektirecek bir sebep bulunmadığından, temyiz isteminin reddi ile anılan kararın yukarıda belirtilen gerekçenin eklenmesi suretiyle ONANMASINA, temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, adli yardım talebinin daha önce kabul edilmiş olması nedeniyle temyiz aşamasında tahsil edilmeyen yargılama giderinin tahsili için Mahkemesince müzekkere yazılmasına, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 18/04/2024 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.
Danıştay — Esas No: 2023/7465, Karar No: 2024/5158, Tarih: 18.04.2024

"İçtihat Metni"
          T.C.
D A N I Ş T A Y
BEŞİNCİ DAİRE
Esas  No : 2023/7465
Karar No : 2024/5158
 
Temyiz İsteminde Bulunan (Davacı): ...		   
Vekili	: Av. ...
Karşı Taraf (Davalı)  : ... Bakanlığı / ... 
Vekili	: Hukuk Müşaviri ...
İstemin Özeti: ... İli, ... ... ve ... Şehir  Hastanesinde hekim olarak görev yapan davacının, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Geçici 35/B maddesi uyarınca kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin Sağlık Bakanlığı'nın... tarih ve ... sayılı işleminin iptaline karar verilmesi istemiyle açılan davanın reddi yolunda verilen  ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. 
Temyiz İsteminde Bulunan Davacının İddialarının Özeti:  İstinaf başvurusunun reddine ilişkin  ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin kararının usule ve yasaya aykırı olarak gerekçesiz olduğu, savunma hakkı tanınmadan, yeterli araştırma yapılmadan tesis edilen kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin işlemin Anayasa'ya ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'ne aykırı olduğu, FETÖ/PDY terör örgütü ile iltisak ve irtibatı bulunduğunu gösteren hiçbir somut delilin bulunmadığı, idarenin takdir yetkisinin sınırsız olmadığı, hakkında kesinleşmiş bir mahkumiyet kararının bulunmadığı, kamu görevinden çıkarılma işleminin idari işlemin unsurlarından olan sebep, konu ve maksat unsurları yönünden hukuka aykırı olduğu, dava konusu işlem ile Anayasa ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nde güvence altına alınan adil yargılanma hakkının, savunma hakkının, çalışma hakkının, mülkiyet hakkının, kamu hizmetine girme hakkının, kanunsuz suç ve ceza olmaz ilkesinin, ölçülülük ilkesinin, ayrımcılık yasağının ihlal edildiği belirtilerek Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği iddia edilmektedir.
Davalı İdarenin Savunmasının Özeti: Dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
Danıştay Tetkik Hakimi: ...
Düşüncesi: İdare  Dava Dairesi kararının gerekçe eklenmek suretiyle onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Beşinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: 
Bölge idare mahkemesi idare dava daireleri tarafından verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin varlığı halinde mümkün olup, davacı tarafından ileri sürülen hususlar bunlardan hiçbirisine uymamaktadır.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Beşinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: 
Bölge idare mahkemesi idare dava daireleri tarafından verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin varlığı halinde mümkün olup, davacı tarafından ileri sürülen hususlar bunlardan hiçbirisine uymamaktadır. 
Bununla birlikte, davacı hakkında yürütülen ceza yargılaması neticesinde,... Ağır Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla, silahlı terör örgütüne üye olma suçundan 1 yıl 6 ay 22 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (CMK) 231. maddesinin 5. fıkrası uyarınca davacı hakkında kurulan hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin kararda yer alan davacıya ait; "... Sanık (davacı) hazırlık aşamasında alınan ifadesinde özetle;  kendisine sorulan ... ve ... numaralı hatları kullandığını ancak  hiçbir şekilde örgüt tarafından aranmadığını, kendisiyle birlikte ardışık aranan kişileri tanımadığını, ... numaralı hattan Bylock kullandığı iddiası ile ilgili ise söz konusu programı telefonuma kendisinin yüklemediğini, örgüte müzahir yurtta kaldığı süre zarfında ismini M. olarak anımsadığı şahsın program yükleyeceğini söyleyerek telefonunu istediğini, ardından telefonunu kendisine verdiğini, telefonuna bir takım mesajlar geldiğini ancak programı hiç kullanmadığını, darbe girişiminden sonra örgüte ait bir program olduğunu öğrenince telefonunundan sildiğini, bildiği herşeyi anlattığını, bu nedenle etkin pişmanlık hükümlerinden faydalanmak istediğini savunmuştur. Sanık kovuşturma aşamasında da benzer beyanlarda bulunarak etkin pişmanlıktan yararlanma talebinde bulunmuştur. Bu itibarla mahkememizce ek ifade ve teşhis işlemleri için emniyetin ilgili birimine sevk edilmiş, 18/09/2023 tarihli teşhis tutanağından sanığın (davacının)  savunmalarında geçen ve kendisine bylock yükleyen M. isimli şahsın M.S. olduğunu teşhis ettiği anlaşılmıştır. ..."  tespitleri ile bakılmakta olan dava dosyasında yer alan davacı hakkındaki diğer tespitler bir arada değerlendirildiğinde, davacının FETÖ/PDY silahlı terör örgütü ile iltisak ve irtibatının bulunduğu sonucuna varılmıştır. 
Temyize konu  Bölge İdare Mahkemesi kararı ve dayandığı gerekçe hukuk ve usule uygun olup, bozulmasını gerektirecek bir sebep bulunmadığından, temyiz isteminin reddi ile anılan kararın yukarıda belirtilen gerekçenin eklenmesi suretiyle ONANMASINA, temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece Mahkemesine gönderilmesine,  18/04/2024 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.
Danıştay — Esas No: 2021/7302, Karar No: 2024/5157, Tarih: 18.04.2024

"İçtihat Metni"
          T.C.
D A N I Ş T A Y
BEŞİNCİ DAİRE
Esas  No : 2021/7302
Karar No : 2024/5157
 
Temyiz İsteminde Bulunan (Davacı): ...		   
Vekili	: Av. ...
Karşı Taraf (Davalı):... Bakanlığı / ...
Vekili	: Hukuk Müşaviri ...
İstemin Özeti	: ... İli, ... İlçesi, ... İlköğretim Okulu bünyesinde sınıf öğretmeni olarak görev yapan davacının, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Geçici 35/B maddesi uyarınca kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin Milli Eğitim  Bakanlığı'nın...  tarih ve ... sayılı işleminin iptaline karar verilmesi istemiyle açılan  davanın reddi yolunda verilen ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. 
 
Temyiz İsteminde Bulunan Davacının İddialarının Özeti: Temyize konu kararın usule ve yasaya aykırı olduğu, hakkında verilen mahkumiyet hükmünün henüz kesinleşmediği, ByLock programını kullanmadığı, ByLock programı kullanıcısı olduğuna dair iddianın ispatlanamadığı, 19/09/2014 tarihinde kendi isteği ile üyesi olduğu sendikadan ayrıldığı belirtilerek Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği iddia edilmektedir.
Davalı İdarenin Savunmasının Özeti: Dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı, davacının temyiz iddialarının 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan sebeplerden hiçbirisine uymadığı belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
Danıştay Tetkik Hakimi: ...
Düşüncesi: İdare  Dava Dairesi kararının gerekçe eklenmek suretiyle onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Beşinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: 
Bölge idare mahkemesi idare dava daireleri tarafından verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin varlığı halinde mümkün olup, davacı tarafından ileri sürülen hususlar bunlardan hiçbirisine uymamaktadır. 
Bununla birlikte, davacı hakkında yürütülen ceza yargılaması neticesinde, ... Bölge Adliye Mahkemesi .... Ceza Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararında yer alan; "...Sanığın (davacının) kullanmış olduğu diğer Bylock tespit ve değerlendirme tutanağı içeriğine göre; kullanıcı ID'sinin '...', kullanıcı adının '...', şifresinin '....' olduğu, ..." tespitleri, bakılmakta olan dava dosyasında yer alan diğer tespitler ile birlikte değerlendirildiğinde, davacının, FETÖ/PDY silahlı terör örgütü ile iltisak ve irtibatının bulunduğu sonucuna varılmıştır.

Temyize konu  Bölge İdare Mahkemesi kararı ve dayandığı gerekçe hukuk ve usule uygun olup, bozulmasını gerektirecek bir sebep bulunmadığından, temyiz isteminin reddi ile anılan kararın yukarıda belirtilen gerekçenin eklenmesi suretiyle ONANMASINA, temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, adli yardım talebinin daha önce kabul edilmiş olması nedeniyle temyiz aşamasında tahsil edilmeyen yargılama giderinin tahsili için Mahkemesince müzekkere yazılmasına, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 18/04/2024 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.
Danıştay — Esas No: 2023/7609, Karar No: 2024/2345, Tarih: 18.04.2024

"İçtihat Metni"
               T.C.
D A N I Ş T A Y
 ALTINCI DAİRE  
Esas  No : 2023/7609
Karar No : 2024/2345  
TEMYİZ EDEN (DAVACI)	:  …	  
VEKİLİ	: Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI)	: … Büyükşehir Belediye Başkanlığı 
VEKİLİ	: Av. …
İSTEMİN	KONUSU	     : … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.  
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Konya ili, Meram ilçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmaza ilişkin Konya Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile kabul edilen 1/5000 ölçekli nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği ile anılan plan değişikliklerine karşı yapılan itirazın reddine yönelik Konya Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararının iptaline karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:… ,  K:… sayılı kararda; mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi üzerine düzenlenen rapor ile dosyada bulunan bilgi ve belgelerin birlikte incelenmesi sonucunda, dava konusu plan değişikliklerinde alt ve üst ölçekli planlar arasında herhangi bir 
uyumsuzluğun bulunmadığı, 
dava konusu imar planı değişiklikleri ile öngörülen yol güzergâhının; yol genişliği, proje hızı, topografya, yol kapasitesi, trafik güvenliği, 
minimum kurp yarıçapı gibi yol tasarım parametreleri ve TCDD demiryolu hattı ile şehitlik gibi sınır 
koşulları dikkate alınarak belirlendiği, ilgili kurumlardan 
bilgi ve belge talep edilerek mali, ulaşım türü analizleri, trafik analizler vb. birçok analiz ve 
sonrasında sentez kapsamında oluşturulan Konya Büyükşehir Alanı Kent İçi ve Yakın Çevre Ulaşım Ana Planı stratejileri doğrultusunda hazırlandığı, 3194 sayılı İmar Kanunu, Mekânsal Planlar 
Yapım Yönetmeliği hükümlerine, şehircilik ilkelerine, 
planlama esaslarına, kamu yararına ve bilimsel verilere uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
	Belirtilen gerekçelerle, dava konusu işlem hukuka uygun  bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

sonrasında sentez kapsamında oluşturulan Konya Büyükşehir Alanı Kent İçi ve Yakın Çevre Ulaşım Ana Planı stratejileri doğrultusunda hazırlandığı, 3194 sayılı İmar Kanunu, Mekânsal Planlar 
Yapım Yönetmeliği hükümlerine, şehircilik ilkelerine, 
planlama esaslarına, kamu yararına ve bilimsel verilere uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
	Belirtilen gerekçelerle, dava konusu işlem hukuka uygun  bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: Uyuşmazlıkta, davacının askı süresi içerisinde yaptığı itiraza son ilan tarihi olan 06/08/2021 tarihinden itibaren 30 gün içerisinde cevap verilmemesi nedeniyle 05/09/2021 tarihinde zımni ret işleminin gerçekleştiği, buna göre 06/09/2021 tarihinden itibaren altmış gün içerisinde ve en son 04/11/2021 tarihine kadar dava açılması gerekirken bu süre geçirildikten sonra 11/11/2021 tarihinde açılan davada süre aşımı bulunduğu, zira 2577 sayılı Kanunun 11. maddesi kapsamındaki itiraz başvurusu üzerine zımni ret işlemi oluştuktan ve dava açma süresi işlemeye başladıktan sonra tesis edilen itirazın reddine ilişkin … tarih ve … sayılı belediye meclis kararının dava açma süresini ihya etmeyeceği açık olup, davanın süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmesi gerekirken, davanın reddine yönelik istinafa konu kararın gerekçesinde isabet bulunmadığı sonucuna varılarak 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun değişik gerekçeyle reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI    : Usul ve yasaya uygun olmayan kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.   
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI      : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY	TETKİK	HAKİMİ	… 'İN DÜŞÜNCESİ	: Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
	MADDİ OLAY : 
	Dava konusu taşınmaza ilişkin 1/1000 ölçekli uygulama imar planı ile 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliğinin 08/07/2021-06/08/2021 tarihleri arasında askıya çıkarıldığı, davacı tarafından askı süresi içerisinde 28/07/2021 tarihinde itiraz edildiği, dava konusu planlara yapılan itirazların tümünün Konya Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile reddi üzerine 11/11/2021 tarihinde bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
	İLGİLİ MEVZUAT VE HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dava konusu taşınmaza ilişkin 1/1000 ölçekli uygulama imar planı ile 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliğinin 08/07/2021-06/08/2021 tarihleri arasında askıya çıkarıldığı, davacı tarafından askı süresi içerisinde 28/07/2021 tarihinde itiraz edildiği, dava konusu planlara yapılan itirazların tümünün Konya Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile reddi üzerine 11/11/2021 tarihinde bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
	İLGİLİ MEVZUAT VE HUKUKİ DEĞERLENDİRME 
	Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının "Anayasanın bağlayıcılığı ve üstünlüğü" başlıklı 11. maddesinde, Anayasa hükümlerinin, yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını ve diğer kuruluş ve kişileri bağlayan temel hukuk kuralları olduğu ifade edilmiş; "Hak arama hürriyeti" başlıklı 36. maddesinde de: "Herkes, meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı ve davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir." hükmüne yer verilmiş; Anayasanın "Temel hak ve hürriyetlerin korunması" başlıklı 40. maddesine 4709 sayılı Kanunun 16. maddesiyle eklenen ikinci fıkrada ise: "Devlet, işlemlerinde, ilgili kişilerin hangi kanun yolları ve mercilere başvuracağını ve sürelerini belirtmek zorundadır." kuralı yer almış, bu ek fıkranın gerekçesinde ise: "Bireylerin yargı ya da idari makamlar önünde sonuna kadar haklarını arayabilmelerine kolaylık ve imkan sağlanması amaçlanmış, son derece dağınık mevzuat karşısında kanun yolu, mercii ve sürelerin belirtilmesi hak arama, hak ve hürriyetlerin korunması açısından zorunluluk haline gelmiştir." açıklaması yapılmıştır. 
Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin  6. maddesinin 1.fıkrasında: "Herkes davasının, medeni hak ve yükümlülükleriyle ilgili uyuşmazlıklar ya da cezai alanda kendisine yöneltilen suçlamaların esası konusunda karar verecek olan, yasayla kurulmuş, bağımsız ve tarafsız bir mahkeme tarafından, kamuya açık olarak ve makul bir süre içinde görülmesini isteme hakkına sahiptir." kuralı yer almıştır.
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin 36533/04 başvuru numaralı Mesutoğlu-Türkiye kararında özetle; mahkemeye erişim hakkının mutlak olmadığını, bazı sınırlamalara tabi olabildiğini, bununla  birlikte, getirilen kısıtlamaların, hakkın özünü ortadan kaldıracak ölçüde, kişinin mahkemeye erişimini engellememesi gerektiğini, mahkemeye erişim hakkına getirilen bu tür sınırlamaların ancak meşru bir amaç güdüldüğü takdirde ve hedeflenen amaç ile başvurulan araçlar arasında makul bir orantı olması halinde Sözleşmenin 6/1. maddesi ile bağdaşabileceğini, bu ilkelerden, dava açma hakkının doğal olarak yasayla belirlenen şartları olmakla birlikte, mahkemelerin yargılama usullerini uygularken bir yandan davanın hakkaniyetine halel getirecek kadar abartılı şekilcilikten, öte yandan, kanunla öngörülmüş olan usul şartlarının ortadan kalkmasına neden olacak kadar aşırı bir gevşeklikten kaçınmaları gerektiği belirtilmiştir.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun “Dava Açma Süresi” başlıklı 7. maddesinde dava açma süresinin özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştayda ve İdare Mahkemelerinde altmış gün olduğu; ilanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresinin, ilan tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı, yine aynı Yasanın “Üst Makamlara Başvurma” başlıklı 11. maddesinde, ilgililer tarafından idari dava açılmadan önce, idari işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılmasının üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde istenebileceği, bu başvurunun işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durduracağı, 08/07/2021 tarihine kadar altmış gün içinde isteğin reddedilmiş sayılacağı düzenlenmişken, 7331 sayılı Kanunla 08/07/2021 tarihinde yapılan değişiklikle otuz gün içinde bir cevap verilmezse isteğin reddedilmiş sayılacağı hükmü getirilmiştir. 
	3194 sayılı İmar Kanununun 8. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, imar planlarının, nazım imar planı ve uygulama imar planından meydana geldiği, mevcut ise bölge planı ve çevre düzeni plan kararlarına uygunluğu sağlanarak, belediye sınırları içinde kalan yerlerin nazım ve uygulama imar planlarının ilgili belediyelerce yapılacağı veya yaptırılacağı, planların, belediye meclisince onaylanarak yürürlüğe gireceği, bu planların onay tarihinden itibaren belediye başkanlığınca tespit edilen ilan yerlerinde ve ilgili idarelerin internet sayfalarında bir ay süreyle eş zamanlı olarak ilan edileceği, bir aylık ilan süresi içinde planlara itiraz edilebileceği, belediye başkanlığınca belediye meclisine gönderilen itirazların ve planların belediye meclisince on beş gün içinde incelenerek kesin karara bağlanacağı, onaylanmış planlarda yapılacak değişikliklerin de yukarıdaki usullere tabi olduğu, kesinleşen imar planlarının bir kopyasının, Bakanlıkça oluşturulan elektronik ortamdaki Ulusal Coğrafi Bilgi Sistemi Altyapısı üzerinden, ilgili idaresi tarafından, arşivlenmek üzere Bakanlığa gönderileceği hükümlerine yer verilmiştir. 
Esasen, 2577 sayılı Yasada yer alan kurallar idari usulü belirleyen kurallar olmayıp, yargılama usulünün belirlenmesine ilişkin kurallardır. Yargılama usulünde, dava açılmadan önce, idari yoldan işlemin idare bünyesinde ilgili yönünden yeniden değerlendirilmesine olanak sağlayan ve dava açılmasını idarenin bu değerlendirme sonucuna bağlayan ve bunu dava açma süresi ile ilişkilendiren Yasanın 10, 11, 12, 13. maddelerinde düzenlenen idari başvuru yolları bulunmaktadır. Bu kapsamda yapılacak başvurular dava açma süresini etkilemekte belirli sürede cevap verilmemesi halinde ise, dava açma süresini başlatmaktadır.