muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Danıştay — Esas No: 2022/2647, Karar No: 2024/937, Tarih: 29.04.2024

Cumhuriyet Savcısı olarak davacı ile aynı yerde görev yapan ve ifadesine başvurulan T.T.'ye ait, HSK Müfettişlerince düzenlenen 10/04/2017 tarihli tanık ifade tutanağında; "Ben halen Bafra Cumhuriyet Başsavcısı olarak görev yapmaktayım. 2012 yaz kararnamesinden 2015 yılı şubat kararnamesine kadar Tokat Adliyesinde Cumhuriyet Savcısı olarak görev yaptım. HSYK tarafından FETÖ irtibatı nedeniyle meslekten çıkartılmasına karar verilen ...'u Tokat Adliyesinde aynı dönemde görev yapmış olmam nedeniyle tanırım. ... Cumhuriyet Savcısı olarak görev yapmıştı. Aynı tarihlerde Tokat'a tayin olmamıza ve benim lojman puanım çok daha yüksek olmasına rağmen o dönemki Tokat Adalet Komisyonu tarafından ...'a puanı ve kıdemi benden daha düşük olduğu halde daha sonra FETÖ'den ihraç edilen komisyon başkanı ve başsavcının bulunduğu blokta orta kattan bir daire verilmesi dikkatimi çekti. Ancak o an için bunu herhangi bir şeye bağlamamıştım. Devam eden zaman içerisinde FETÖ irtibatı nedeniyle meslekten çıkarılmalarına karar verilen komisyon başkanı ve başsavcı ile olan ilişkilerini, komşuluklarını göz önünde bulundurduğumda sanki bilinçli olarak ...'a söz konusu dairenin özellikle birbirlerine daha yakın olmak amacı ile tahsis edildiğini düşünmeye başladım. Ayrıca FETÖ irtibatı nedeniyle meslekten çıkarılmasına karar verilen o dönemin başsavcısı Ö.G., ...’a ayrıcalıklı davranıyordu. Şöyle ki, ... Cumhuriyet Savcıları içerisinde en az iş çıkaran Cumhuriyet Savcısı olmasına rağmen sürekli olarak övülüyordu. Cumhuriyet Başsavcısının düzenlediği aylık toplantılarda ...’un çalışma performansına uymayacak şekilde Cumhuriyet Başsavcısı tarafından kendisine teşekkür edilmekte ve hatta bu husus toplantı sonunda düzenlenen ve orada bulunan cumhuriyet savcıları tarafından imzalanan tutanakla imza altına alınmaktaydı. Daha 17-25 Aralık sürecinden de önce adliyedeki hakim ve savcıların bir kısmının FETÖ ile irtibatlı olabileceklerine dair bir kanaatimiz oluşmuştu. Özellikle sosyal çevre ve ailevi münasebetler itibari ile o dönemde FETÖ irtibatı olduğundan şüphelendiğimiz hakim ve savcıların daha sık ve samimi görüşmeleri bu kanaatimizi güçlendirmedeydi. ... da daha sonradan FETÖ irtibatı nedeniyle meslekten çıkarılmalarına karar verilen ve o dönemde FETÖ irtibatı olduğundan şüphelendiğimiz hakim ve savcılar içerisindeydi. O dönemde Tokat Cumhuriyet Başsavcısı olan Ö.G.’in görevinden alınıp başka bir mahale Cumhuriyet savcısı olarak atanmasından sonra ben, S.T., İ.Y.E., Ö.M. ile birlikte başsavcının odasına gitmiştik. Odada otururken ... başsavcının odasına geldi. Tayini ile ilgili konuşmaya başladığı esnada ağlayarak Ö.G.’e yapılanın haksızlık olduğunu, bunu yapanların çocuklarından bulmalarını söyleyerek beddua etti. Ayrıca kardeşinin de hakim adayı olarak mesleğe girmesi için Ö.G.’in yardımcı olduğunu ancak bu nedenle alınmadığını beyan ederek bedduasına devam etti ..

.T., İ.Y.E., Ö.M. ile birlikte başsavcının odasına gitmiştik. Odada otururken ... başsavcının odasına geldi. Tayini ile ilgili konuşmaya başladığı esnada ağlayarak Ö.G.’e yapılanın haksızlık olduğunu, bunu yapanların çocuklarından bulmalarını söyleyerek beddua etti. Ayrıca kardeşinin de hakim adayı olarak mesleğe girmesi için Ö.G.’in yardımcı olduğunu ancak bu nedenle alınmadığını beyan ederek bedduasına devam etti ... 2014 yılı HSYK seçimlerinde Tokat Adliyesinde, bağımsız olarak seçime girdiklerini beyan eden ancak daha sonra FETÖ irtibatı nedeniyle meslekten çıkarılmalarına karar verilen adayları destekleyen hakim savcılar ile Yargıda Birlik Platformu bünyesinde seçimlere giren adayları destekleyen hakim ve savcılar arasında keskin bir kutuplaşma gerçekleşmişti. ..., bağımsız olarak seçime girdiklerini beyan eden ancak daha sonra FETÖ irtibatı nedeniyle meslekten çıkarılmalarına karar verilen adayları destekleyen hakim ve savcılar ile birlikte hareket etmişti ..." şeklinde beyanlarda bulunulmuştur.

Tanık beyanlarından ve davacıya ait hizmet cetvelinin incelenmesinden; tanıklar ile davacının aynı tarihlerde (ve 2014 HSK seçimleri döneminde) Tokat Adliyesinde görev yaptıkları, davacı hakkındaki beyanların da birbirini destekler mahiyette ve örgütün çok önem verdiği ve yoğun propaganda çalışmaları yürüttüğü 2014 HSK seçimlerine ilişkin olduğu görülmüştür.
Tanık ifadelerinin değerlendirilmesinden; ifadelerde, 2014 HSK seçimleri döneminde hâkim ve savcılar arasında belirgin bir şekilde ayrışma yaşandığı, FETÖ ile irtibatlı olan ve olmayanlar şeklinde bir gruplaşma olduğu, davacının bu ayrışmada FETÖ ile irtibat ve iltisaklı grup içinde yer aldığı ve bu grupla birlikte hareket ettiği şeklinde birbiriyle örtüşen beyanlara yer verildiği anlaşılmaktadır.
Öte yandan, davacının silahlı terör örgütüne üye olma suçu isnadıyla yargılandığı ... Ağır Ceza Mahkemesince "yüklenen suçun sanık (davacı) tarafından işlendiğinin sabit olmaması nedeniyle" verilen ve istinaf edilmeksizin kesinleşen … tarih ve E:…, K:… sayılı beraat kararında, "18/07/2019 tarihli dijital materyal incelenmesine ilişkin bilirkişi raporunda; sanık tarafından kapatılan "ROTAHABER" VE "AKTİFHABER" adlı sitelerin ziyaret edildiği tespit edilmiştir. 
...
Tüm dosya kapsamının incelenmesinde; her ne kadar sanık hakkında FETÖ/PDY Silahlı Terör Örgütüne üye olma suçlaması ile kamu davası açılmışsa da; dosya içeriğindeki tanık beyanlarının sanığın örgütün hiyerarşik yapısına dahil olduğu ve örgütle organik bağının bulunduğu yönünde yeterli olmadığı, sanığın iddia edilen eylemlerinin silahlı terör örgütünün hiyerarşik yapısına dahil olduğunu gösterir biçimde çeşitlilik, devamlılık ve yoğunluk içeren faaliyetler olarak nitelendirilemeyeceği, tanık anlatımlarına göre sanığın eylemlerinin örgüt sempatizanlığı boyutunda olduğu sanığın örgütün hiyerarşisine dahil olduğuna, örgütten talimat aldığına veya örgütün amaçları doğrultusunda hareket ettiğine dair her türlü şüpheden uzak somut ve inandırıcı delil bulunmadığı..." şeklinde tespitlere yer verildiği görülmektedir.
Temyize konu Daire kararında, Dairece dosyadaki mevcut deliller davacının FETÖ/PDY terör örgütü ile irtibat ve iltisakı için yeterli görülmemiş ise de, davacının; 2014 HSYK seçim döneminde FETÖ ile irtibat ve iltisaklı grup ile birlikte hareket ettiği şeklinde birbiriyle örtüşen tanık beyanları; aktifhaber ve rotahaber adlı FETÖ/PDY silahlı terör örgütü ile iltisaklı örgütün propagandasını yapan internet sitelerine erişim sağlandığına ilişkin bilirkişi raporu tespiti ve ceza yargılamasına ilişkin karar gerekçesinde yer verilen hususların birlikte değerlendirilmesinden, davacının FETÖ/PDY terör örgütü ile iltisaklı ve irtibatlı olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
3) Dava Konusu Kararın Temel Hak ve Özgürlükler Bağlamında Değerlendirilmesi

3) Dava Konusu Kararın Temel Hak ve Özgürlükler Bağlamında Değerlendirilmesi
Dava konusu kararla ortaya çıkan özel hayata saygı hakkına yönelik müdahalenin ihlal oluşturup oluşturmadığı hususunun, AİHS ve Anayasa bağlamında, kanunilik, meşru amaç ve demokratik bir toplumda gerekli olma ile ölçülülük ilkeleri doğrultusunda irdelenmesi gerekmektedir.
Dava konusu karar, davalı idare tarafından, 667 sayılı KHK’nın 3. maddesi uyarınca tesis edilmiştir. Anılan KHK, 6749 sayılı Kanun'la TBMM tarafından değiştirilerek kabul edilmiş ve 29/10/2016 tarih ve 29872 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Sonuç olarak davacı hakkında dava konusu kararın tesis edildiği tarih itibarıyla bu karara dayanak KHK'nın yürürlükte olduğu ve öngörülen anayasal usul dâhilinde daha sonra kanunlaştığı görülmektedir. Bu nedenle özel hayata saygı hakkına müdahale niteliği taşıyan dava konusu karar, öngörülebilir ve belirli bir kanun hükmü uyarınca tesis edilmiş olup müdahale kanunilik şartını taşımaktadır.
Dava konusu karar, FETÖ ile üyelik, mensubiyet, iltisak veya irtibatı bulunan ilgililer hakkında ülkenin içinde bulunduğu tehdit ve kamu düzeninin bozulması ihtimali doğduğundan ivedi şekilde karar alma zorunluluğu nedeniyle ve millî güvenliğin, kamu düzeninin ve başkalarının hak ve özgürlüklerinin korunması amacıyla tesis edilmiştir. Bu nedenle FETÖ ile iltisak ve irtibatı olan ve dava konusu kararın tesis edildiği tarih itibarıyla kamu gücünün güçlü bir tezahürü niteliğinde yargı yetkisi kullanan davacının meslekte kalmasının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmasına karar verilmesi suretiyle özel hayata saygı hakkına yapılan müdahale meşru bir amaca dayanmaktadır.
Dava konusu karar ile davacının özel hayata saygı hakkına yapılan müdahale, zorlayıcı bir toplumsal gereksinim olarak ortaya çıkmıştır. Nitekim 15 Temmuz 2016 gecesi yaşanan darbe teşebbüsü nedeniyle "ulusun varlığını tehdit eden genel bir tehlike"nin bulunduğu açıktır (Alparslan Altan/Türkiye, B. No: 12778/17, 16/04/2019, §§ 71-75). Bu tehlike, ulusun ve Devlet teşkilatının varlığı için tehdit teşkil eden, kamu düzenini etkileyen, olağandışı bir kriz niteliğindedir. Bununla birlikte darbe teşebbüsünün faili olan FETÖ'nün, yukarıda belirtildiği üzere atipik ve kendine özgü niteliği göz önüne alındığında, bu tehlikeye karşı alınan ve davacının yargı yetkisini kullanmasına son veren dava konusu tedbirin de yaşanan özellikli durumun ortaya çıkardığı zorunluluktan ve bu durumun faili olan örgütün Devleti ele geçirmeyi amaç edinen niteliğinden kaynaklandığı anlaşılmaktadır. Bu nedenle anılan olağanüstü koşullar altında ve olağan demokratik düzene geri dönebilmek amacıyla söz konusu terör örgütü ile iltisak ve irtibatı bulunan davacının yargı yetkisini kullanmasına son veren tedbirin demokratik bir toplumda gereklilik arz ettiği açıktır.

Bu itibarla, demokratik kurumlara ve demokratik toplum düzeninin bizatihi kendisine karşı yapılan darbe teşebbüsü sonrasında, bahse konu teşebbüsün faili olan FETÖ ile iltisak ve irtibatı olduğu gerekçesiyle hakkında tesis edilen dava konusu karar ile yargı mensubu olarak görev yapması nedeniyle üstün kamu gücü ayrıcalığına sahip olan davacının, meslekte kalmasının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmasına karar verilmesi suretiyle özel hayatına saygı hakkına yapılan müdahalenin, AİHS ve Anayasa anlamında durumun gerektirdiği ölçüde bir tedbir olduğu anlaşılmıştır.
4) Sonuç olarak
	Dava dosyasında bulunan bilgi ve belgeler ile yukarıda yer verilen açıklamalar bir bütün olarak değerlendirildiğinde; davacının, FETÖ ile iltisak ve irtibatının olduğu ve bu nedenle demokratik anayasal düzene sadakat yükümlülüğünü ihlal ettiği anlaşıldığından dava konusu kararlarda hukuka aykırılık görülmemiştir.
Bu itibarla, Hâkimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulunun ... tarih ve ... sayılı ve ... tarih ve ... sayılı kararlarının iptali yolundaki Daire kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU	:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarenin temyiz isteminin kabulüne,
2. Yukarıda özetlenen gerekçeyle dava konusu kararların iptaline ilişkin Danıştay Beşinci Dairesinin temyize konu 11/04/2022 tarih ve E:2016/58811, K:2022/1888 sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Daireye gönderilmesine,
4. Kesin olarak, 29/04/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Danıştay — Esas No: 2024/49, Karar No: 2024/2192, Tarih: 29.04.2024

"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
YEDİNCİ DAİRE 
Esas     No : 2024/49
Karar    No : 2024/2192      
 
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	: ... Bakanlığı adına
		... Gümrük Müdürlüğü -...
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI)	: ...
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMİN KONUSU	: ... Bölge İdare Mahkemesi ...Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ	:
Dava Konusu İstem: Davacı adına 03/02/2021 ilâ 19/02/2021 tarihi aralığında tescilli muhtelif tarih ve sayılı 11 adet serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı eşyanın kıymetinin, emsal kıymete yükseltilmesi suretiyle beyan edilerek ödenen gümrük, ilave gümrük, özel tüketim ve katma değer vergilerinin, eşyaya ait faturada gösterilen kıymete göre hesaplanan tutardan fazlasının 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 211. maddesi uyarınca iadesi istemiyle yapılan başvuruların reddine dair karara vaki itirazın reddine ilişkin işlemin iptali ile fazladan ödenen tutarın tecil faiziyle birlikte iadesine hükmedilmesi istemiyle dava açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:...  sayılı kararıyla; olayda, davacı tarafından, uyuşmazlık konusu beyannameler muhteviyatı eşyalar, gözetim kıymet uygulamasına tabi olmadığı halde yurtdışına kıymet beyanı yapıldığı, dolayısıyla yükümlüsünün yurtdışı gider hanesine ek kıymet beyanında bulunurken gümrük idaresinin herhangi bir müdahalesi olmadan keyfi yapıldığının belirtildiği, davacının iddialarının dayanağının bulunmadığı, davacı tarafından iade istemiyle yapılan başvuruların reddine dair karara vaki itirazın reddine ilişkin işlemde hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İthal edilen eşyanın gümrük kıymeti, eşyanın satış bedeli olduğundan, gümrük vergilerinin hesaplanmasında satış bedelinin esas alınması; satış bedelinin esas alınması için gerekli koşulların mevcut olmadığının tespit edilmesi halinde de sırasıyla diğer yöntemlere başvurulmasının gerektiği, iade istemlerine konu vergilerin davacının beyanına göre tahsil edildiği tartışmasız olmakla birlikte, beyannamelerde eşyaya ilişkin fatura kıymeti ile yurt dışı gider adı altında beyan olunan kıymet arasındaki farkın çok fazla olduğu, vergi tahakkuk ve tahsilinde fatura bedelinin gerçeği yansıtmadığı yönünde herhangi bir veri, emsal/ referans fiyat veya tespitin bulunmadığı, dolayısıyla beyan ile fatura arasındaki yüksek oranda farkın serbest iradeye dayandığının kabulünün hayatın olağan akışıyla ve ticari hayatın gerçekleriyle bağdaşmayacağı, bu bakımdan; davacıdan tahsil edilen vergilerin, eşyaya ait faturada gösterilen kıymete göre hesaplanan tutardan fazlasının iade edilmemesinin, yukarıda açıklanan hukuki duruma aykırılık oluşturacağı gerekçesiyle vergi mahkemesi kararının kaldırılmasından sonra, dava konusu işlemin iptaline ve fazladan ödenen vergilerin tahsil tarihinden itibaren hesaplanacak tecil faiziyle birlikte davacıya iadesine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI         :  Davacının kendi beyanı doğrultusunda tahakkuk eden ve ödenen vergilerin iadesini talep edemeyeceği, tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.
 
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI         : Savunma verilmemiştir. 
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan kararın onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay  Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY : 
Davacı adına 03/02/2021 ilâ 19/02/2021 tarihi aralığında tescilli muhtelif tarih ve sayılı 11 adet serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı eşyanın kıymetinin, emsal kıymete yükseltilmesi suretiyle beyan edilerek ödenen gümrük, ilave gümrük, özel tüketim ve katma değer vergilerinin, eşyaya ait faturada gösterilen kıymete göre hesaplanan tutardan fazlasının 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 211. maddesi uyarınca iadesi istemiyle yapılan başvuruların reddine dair karara vaki itirazın reddine ilişkin işlemin iptali ile fazladan ödenen tutarın tecil faiziyle birlikte iadesine hükmedilmesi istemiyle dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:

İLGİLİ MEVZUAT:
4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 24. maddesinde, ithal eşyasının kıymetinin, eşyanın satış bedeli olduğu; satış bedelinin, Türkiye'ye ihraç amacıyla yapılan satışta 27 ve 28. maddelere göre gerekli düzeltmelerin de yapıldığı, fiilen ödenen veya ödenecek fiyat olduğu; 25. maddesinin 1. fıkrasında, 24. madde hükümlerine göre belirlenemeyen gümrük kıymetinin, bu  maddenin  2. fıkrasının (a), (b), (c) ve (d) bendlerinin sıra halinde uygulanmasıyla belirleneceği; eşyanın gümrük kıymetinin bir üst bent hükümlerine göre belirlenebildiği sürece bir alt bent hükümlerinin uygulanmayacağı hükümlerine yer verilmiş; 26. maddesinde ise, 24 ve 25. madde hükümlerine göre belirlenemeyen ithal eşyasının gümrük kıymetinin, Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşmasının VII. Maddesinin Uygulanmasına Dair Anlaşmanın, Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşmasının (GATT) VII. maddesinin ve bu bölüm hükümlerinin prensip ve genel hükümlerine uygun yöntemlerle ve Türkiye'de mevcut veriler esas alınarak belirleneceği öngörülmüş; GATT'ın VII. Maddesinin Uygulanmasına İlişkin Anlaşmanın 17. maddesinde de, bu Anlaşmada yer alan hiçbir hükmün, gümrük idaresinin, gümrük kıymetinin belirlenmesi ile ilgili olarak ibraz edilen tutanak, belge veya beyannamenin gerçeklik veya doğruluğunu araştırma hakkını sınırlamayacağı ve bu hakkı tartışma konusu haline getirecek şekilde yorumlanamayacağı hükme bağlanmıştır.	 
İthalatta uygulanacak gözetim ve korunma önlemleri, Türk Mevzuatında, 29/01/1995 tarih ve 22186 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan, 26/01/1995 tarih ve 4067 sayılı Kanun'la onaylanması uygun bulunan ve 25/02/1995 tarih ve 22213 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 03/02/1995 tarih ve 1995/6525 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla onaylanan Dünya Ticaret Örgütü Kuruluş Anlaşmasının ekinde yer alan ve bu anlaşmanın ayrılmaz parçasını teşkil eden Korunma Tedbirleri Anlaşması ile yerini almıştır.
Öte yandan; yürürlükten kaldırılan 1615 sayılı Gümrük Kanunu'nun 87. maddesi ile ilgili olarak, Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulunun 02/07/1966 gün ve E:1965/13; K:1966/6 sayılı kararında, aykırı içtihatlar, tahsil olunan gümrük vergilerinin anılan madde uyarınca geri verilebilmesinin, yanlışlıkla veya fuzulen tahsil olunduklarının açıkça anlaşılması koşuluyla olanaklı bulunduğu yolunda birleştirilmiştir. Bu bakımdan; 4458 sayılı Kanunun benzer hükümler taşıyan 211. maddesinin uygulanmasında da, iadesi istenen gümrük vergilerinin kanunen ödenmelerinin veya tahakkuk ettirilmelerinin gerekmediğinin, açıkça; yani, herhangi bir inceleme, araştırma ve yoruma gerek olmaksızın anlaşılabilir olması koşulu aranmalıdır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
Ticaret Bakanlığınca, yerli üreticilerin talebi üzerine veya re'sen, belli bir malın ithalatının, o malın yerli üreticileri ve ülke ekonomisi üzerinde olumsuz sonuçlar yaratıp yaratmadığının tespit edilmesi amacıyla incelemeye başlanılarak, inceleme sonucunda gözetim uygulaması öngörülebilmektedir. Bu suretle, Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe konulan İthalatta Gözetim ve Korunma Uygulanmasına İlişkin Tebliğler ile gözetim önlemi uygulanmasına karar verilen eşya için ''birim kıymet'' belirlenerek, eşyanın bu kıymetin altında ithal edilmek istenilmesi halinde, ''gözetim belgesi'' ibrazı zorunluluğu getirilmiş; bazı dönemlerde de Gümrükler Genel Müdürlüğü'nce belirli bir eşyaya yönelik olarak çıkarılan ve ilgili gümrük müdürlüklerine bildirilen yazılarla, gözetim kıymet uygulamasına benzer nitelikte ''referans kıymet'' uygulaması getirilmiştir.
İthal edilen eşyanın gümrük kıymeti, eşyanın satış bedeli olduğundan, gümrük vergilerinin hesaplanmasında satış bedelinin esas alınması; satış bedelinin esas alınması için gerekli koşulların mevcut olmadığının tespit edilmesi halinde de sırasıyla diğer yöntemlere başvurulması gerekmektedir. Öte yandan; davalı İdarece belirlenen gözetim kıymeti, eşyanın 4458 sayılı Kanun hükümlerine göre belirlenmiş gerçek kıymeti olmadığından, gümrük kıymetinin tespitinde esas alınamayacağı, Dairemizin öteden beri istikrarlı biçimde uygulanagelen içtihadıdır.
Uygulamada, gümrük müdürlüklerince, anılan Tebliğler ve genel yazılarla önceden belirli eşyalara özgü ve nesnel olarak belirlenen gözetim kıymeti dışında da, çeşitli veriler (GÜVAS, Bakanlık Karar Destek Sistemi/Kıymet Veri Bankası, distribütör fiyatları, vb..) esas alınarak ek tahakkuk ve ceza işlemleri tesis edilirken; yine mükelleflerce, yapılan ithalatlarda, sonradan ek tahakkuk ve ceza işlemine maruz kalmamak amacıyla, bahsi geçen veriler esas alınarak eşyaya ilişkin fatura kıymeti üzerinde bir kıymetle ihtirazi kayıtla beyanda bulunularak bu beyana karşı veya 4458 sayılı Kanun'un 211. maddesi kapsamında iade başvurusuna konu edilmek suretiyle tesis edilen işlemlere karşı davalar açılmaktadır.
Olayda, geri verme başvurularının reddine dair karara vaki itirazın reddine ilişkin işlemde, beyannameler muhteviyatı eşya için gözetim kıymet uygulaması bulunmadığı halde, davacı tarafından yurt dışı gider olarak ek kıymet beyanında bulunulduğunun belirtildiği, dolayısıyla münhasıran bahsedilen eşyaya özgü şekilde genel, nesnel olarak belirlenen gözetim kıymetin altında ithaline izin verilmeme durumunun söz konusu olmadığının anlaşılması karşısında, davacının beyanının gerçeği yansıtıp yansıtmadığı hususunun tespitinin inceleme ve araştırma gerektirmesi nedeniyle geri verme istemlerinin Kanun'un anılan maddesinde öngörülen koşulları taşımadığı sonucuna ulaşıldığından, iptale ve iadeye ilişkin temyize konu kararda hukuki isabet görülmemiştir. 			
 
KARAR SONUCU:
             Açıklanan nedenlerle; 
1.Temyiz isteminin kabulüne,

KARAR SONUCU:
             Açıklanan nedenlerle; 
1.Temyiz isteminin kabulüne,
2.... Bölge İdare Mahkemesi... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Daireye gönderilmesine,
4. 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 13. maddesinin (j) bendi parantez içi hükmü uyarınca alınması gereken harç dahil olmak üzere, yargılama giderlerinin yeniden verilecek kararda karşılanması gerektiğine, 29/04/2024 tarihinde kesin olarak oyçokluğuyla karar verildi.
 
(X) KARŞI OY :
Dayandığı hukuki ve kanuni nedenlerle gerekçesi yukarıda açıklanmış bulunan bölge idare mahkemesi kararı, aynı gerekçe ve nedenlerle uygun görülmüş olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar sözü geçen kararın bozulmasını sağlayacak durumda bulunmadığından, temyiz isteminin reddi ve kararın onanması gerektiği oyu ile, Daire kararına katılmıyoruz.
Danıştay — Esas No: 2023/3040, Karar No: 2024/2173, Tarih: 29.04.2024

"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
YEDİNCİ DAİRE 
Esas     No : 2023/3040
Karar   No : 2024/2173  
 
TEMYİZ EDEN (DAVACI)	: ...  
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI)	: ... Vergi Dairesi Başkanlığı
	  (... Vergi Dairesi Müdürlüğü) - ...
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMİN KONUSU	: ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih  ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ	:
Dava Konusu İstem: Yeminli mali müşavir olan davacının ... Kimya İnşaat Gıda Tekstil  Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin de aralarında bulunduğu 12 firma hakkında düzenlenen vergi tekniği raporuyla, sahte belge düzenlemek suretiyle organizasyon kapsamında kaçak akaryakıt satılması fiiline iştirak ettiğinin tespit edildiğinden bahisle adına 2012 yılının Ocak ilâ Nisan dönemlerine ilişkin özel tüketim vergisi üzerinden kesilen vergi ziyaı cezalarının iptali istemiyle açılan davada bozma kararı üzerine yeniden yapılan yargılamada verilen kararın esas alınması suretiyle reddedilen kısım üzerinden tanzim edilen (2) nolu ihbarnamelerde vergilendirme hatası yapıldığından bahisle düzeltme istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.