muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Danıştay — Esas No: 2023/3254, Karar No: 2024/356, Tarih: 21.02.2024

"İşletmenin Sürekliliği" başlıklı BDS 570'in 6. paragrafında, denetçinin sorumluluğunun, finansal tabloların hazırlanmasında yönetimin kullandığı işletmenin sürekliliği varsayımının uygunluğu hakkında yeterli ve uygun denetim kanıtı elde etmek ve işletmenin sürekliliğinin devamına ilişkin önemli bir belirsizliğin var olup olmadığı konusunda bir sonuca varmak olduğu; 9/(b) paragrafında, denetçinin amacının, elde edilen denetim kanıtlarına dayanarak işletmenin sürekliliğinin devamına ilişkin ciddi şüphe oluşturabilecek olay veya şartlarla ilgili önemli bir belirsizliğin mevcut olup olmadığı konusunda bir sonuca varmak olduğu; 10. paragrafında, denetçinin, gerekli olan risk değerlendirme prosedürlerini uygularken, işletmenin sürekliliğinin devamına ilişkin ciddi şüphe oluşturabilecek olay veya şartlarla ilgili önemli bir belirsizliğin mevcut olup olmadığını mütalaa edeceği, denetçinin bunu yaparken, işletmenin sürekliliğinin devamına ilişkin yönetimin bir ön değerlendirme yapıp yapmadığını belirleyeceği; böyle bir değerlendirmenin yapılmış olması durumunda denetçinin, değerlendirmeyi yönetimle müzakere edeceği ve yönetimin, tek başına veya toplu olarak işletmenin sürekliliğinin devamına ilişkin ciddi şüphe oluşturabilecek olay veya şartları belirleyip belirlemediğine ve -belirlemesi hâlinde- yönetimin bu olay veya şartları ele almaya yönelik planlarının olup olmadığına karar vereceği; bu değerlendirmenin henüz yapılmamış olması durumunda denetçinin, işletmenin sürekliliği varsayımının amaçlanan kullanımı hakkında yönetimle müzakerede bulunacağı ve tek başına veya toplu olarak işletmenin sürekliliğinin devamına ilişkin ciddi şüphe oluşturabilecek olay veya şartların mevcut olup olmadığı konusunda yönetimi sorgulayacağı; 11. paragrafında, denetçinin, denetim boyunca işletmenin sürekliliğinin devamına ilişkin ciddi bir şüphe oluşturabilecek olay veya şartlarla ilgili denetim kanıtlarına karşı dikkatli olacağı belirtilmiştir.

Her ne kadar davacı denetim kuruluşu tarafından yapılan savunmada, işletme yönetiminin mevcut duruma ilişkin hedef ve stratejilerini denetim ekibiyle paylaştığı belirtilmekte ise de bu hususun belgelendirilmediği, işletmenin mevcut şartlarda faaliyetini devam ettirebileceği sonucuna nasıl ulaşıldığının somut olarak ortaya konulamadığı; yine davacı tarafından yapılan savunmada, işletmenin SPK'nın denetimine tabi olduğu, haftalık olarak SPK'ya sermaye yeterliliği rasyoları tablolarının gönderildiği, SPK'nın da işletmenin sermayesinin yeterliliğini kontrol ettiği belirtilmekte ise de işletme tarafından haftalık olarak SPK'ya sermaye yeterliliği rasyoları tablolarının gönderilmesine ve SPK'nın da bu rasyolar üzerinde yaptığı denetime güvenilmek suretiyle işletmenin faaliyetlerini devam ettirme kabiliyetine ilişkin hususlara yönelik hiçbir denetim prosedürü uygulanmadığı, denetim faaliyetinin aktarılan bağımsız denetim standartlarına uygun bir biçimde meslekî şüphecilik içerisinde yapılmadığı, dolayısıyla işletmenin finansal yapısı gerçeği yansıtmadığı hâlde olumlu görüş verilmek suretiyle finansal tablo kullanıcılarının yanıltıldığı anlaşılmaktadır. 
Öte yandan, ... Menkul Kıymetler Ticaret AŞ’nin 2013 ve 2014 yılı hesap döneminde, müşterilerinin nakit alacaklarını karşılayacak tutarda varlığının bulunmadığı, ilişkili kişilerden olan borç tutarının düşürülmesi ve müşterilere olan borç tutarlarının azaltılmasına yönelik olarak gerçeğe aykırı muhasebe kayıtları yapıldığı, yapılan muhasebe kayıtlarının kamuyu yanıltmaya ve malî durumunu gerçekte olduğundan daha iyi göstermeye yönelik olduğu, finansal tabloları etkilemek amacıyla pek çok hileli muhasebe kayıtları yapıldığının tespit edilmesi üzerine SPK'nın ...tarih ve ...sayılı kararıyla, ...'un yatırımcılarının tazminine ve tedrici tasfiyesine karar verilmiş; ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararı ile de, ...'un yönetim kurulu başkan ve üyelerinin şirkete olan yükümlülüklerinin 17.971.945,60-TL olduğu ve ...'un 15.829.608,62-TL tasfiye açığında şahsi sorumlulukları bulunduğu gerekçesiyle şahsi iflaslarına karar verilmiştir. 
Bağımsız denetimin temel amacı, finansal tabloların gerçeği yansıtıp yansıtmadığına dair makûl düzeyde güvence elde etmektir. Oysa ... tarafından finansal tabloları etkilemek amacıyla hileli muhasebe kayıtları yapıldığı ve söz konusu kayıtların mizan ve muavin hesabında açıkça görüldüğü, başka bir anlatımla, ...'un muavin ve mizan kayıtlarının alınıp detaylı bir inceleme yapılmaksızın kontrol edilmesi hâlinde dahi finansal tablolardaki hile farkedilebileceği hâlde davacı denetim kuruluşunun, ...'un finansal tablolarına ilişkin standartlara uygun gerekli ve yeterli denetimi yapmadığı, böylece finansal tablo kullanıcılarının yanıltılmasına sebep olduğu görülmektedir.

Yine davacı denetim kuruluşu tarafından üç ayrı şirketin beş ayrı hesap dönemine ilişkin gerçekleştirilen denetimlere yönelik Kurum uzmanlarınca yapılan incelemede, denetlenen işletmeler tarafından makûl bir ticari mantığı olmayan alım, satım, transfer işlemleri yapılmasına karşın söz konusu işlemlere yönelik davacı tarafından meslekî şüphecilik içerisinde hareket edilmediği ve gerekli denetim prosedürlerinin uygulanmadığı tespitlerinde bulunulmuştur. 
Örneğin, ...Holding AŞ'nin 30/12/2015 tarihinde bağlı ortaklığı ...Özel Sağlık Hizmetleri Medikal İnşaat Gıda Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.'yi 13.500.000-TL bedelle sattığı, satış bedeli ile ...'in net aktif değeri arasındaki farkı da "Yatırım Faaliyetlerinden Gelirler" kaleminde raporladığı, böylece 2015 dönemi faaliyet zararı 1.231.829-TL iken satıştan kaynaklanan gelir sayesinde işletmenin 2015 döneminde 4.330.261-TL kâr raporladığı, söz konusu satış olmasa işletmenin 2015 döneminde de zarar raporlamak durumunda kalacağı, işletmenin 2017 yılında da ertelenmiş vergi hesaplamasında hile yaparak ilgili dönemde kâr raporladığı, oysa işletmenin esas faaliyetleri itibarıyla 2015-2016-2017 faaliyet dönemlerinde zarar ettiği, ancak davacı denetim kuruluşu tarafından bahsedilen durumlara yönelik meslekî şüphecilik içinde hareket edilmek suretiyle işletmenin sürekliliğine ilişkin gerekli denetim prosedürlerinin uygulanmadığı, söz konusu hususlara yönelik herhangi bir değerlendirmede bulunulmadığı tespitlerinde bulunulmuştur.
Davacı denetim kuruluşu tarafından yapılan savunmada, şirketin karşılığının yüksek olmadığı, borç ödeme güçlüğü çektiği, hakim ortak tarafından finanse edilmek suretiyle sermaye artışı yapabildiği belirtilmiştir. 
Esas faaliyetlerinde zarar eden, ödeme güçlüğü çeken bir işletmenin sırf kontrol gücüne sahip ortak tarafından finanse ediliyor olmasından dolayı finansal yapısının sağlam, faaliyetlerinin etkin ve verimli bir şekilde sürdürüldüğü sonucuna ulaşılmasının bağımsız denetimin amacıyla bağdaşmayacağı açık olup, işletmenin son üç dönemdir esas faaliyetlerinde zarar etmesi, ticari gerekçesi anlaşılamayan birçok grup içi işlemin gerçekleştirilmesi, kontrol gücüne sahip ortaklar tarafından grubun birimlerine fon aktarılması gibi hususlardan hiçbiri davacı denetim kuruluşu tarafından işletmenin sürekliliğinin devamına ilişkin ciddi şüphe oluşturabilecek bir durum olarak değerlendirilmemiştir.

Kurum uzmanlarınca yapılan inceleme sonucunda tespit edilen hususlardan bazıları ise şunlardır; ...Holding AŞ tarafından ...'tan 1.020.000-TL kredi kullanıldığı ve bu kredinin tamamının ana ortağı olan ...Avrupa Sağlık Hizmetleri A.Ş.'ye (...) aktarıldığı, ...'nin de aynı gün içerisinde borcunun 520.500-TL'sini kapattığı, daha sonra ...Holding AŞ'nin ...'a olan 1.020.000-TL'lik kredi borcunun 521.335,41-TL'sini kapattığı belirlenmiş, söz konusu para trafiğinin gerekçesine, amacına, gerçekleşip gerçekleşmediğine ilişkin davacı kuruluş tarafından hiçbir denetim kanıtı elde edilemediği tespitlerinde bulunulmuştur.
Bir diğer bulguda ise, faaliyet konusu iletişim hizmetleri sunmak olan ve ...Holding AŞ'nin iştiraki olan ...Telekomünikasyon AŞ'nin sıvı organik gübre alımlarının olduğu ve Irak'ta faaliyet gösteren ...Company isimli şirkete bu ürünlerin satışının yapıldığı; yine esas faaliyet konusu dışında şirketin tek seferde ...Göz Hastanesi Ticaret Ltd. Şti.'den 672.500-TL değerinde lens aldığı, bu lensleri ticari mal olarak kaydettiği ve 705.240-TL'ye yine Irak'ta faaliyet gösteren ...Company isimli şirkete sattığı tespitine yer verilmiş, ancak esas faaliyet konusu iletişim hizmetleri sunmak olan şirketin hangi ticari amaçla gübre ve lens sattığına, bu satışların ticari gerekçesine, satışların kağıt üzerinde mi kaldığı yoksa gerçekten yapılıp yapılmadığına ilişkin davacı denetim kuruluşu tarafından bilgi edinilmemiş, meslekî şüphecilik içerisinde denetim faaliyetinde bulunulmamıştır.
  Davacı kuruluş tarafından yapılan savunmada, bazı alışların finansal durumuna göre  ...Holding AŞ veya bir bağlı ortaklık tarafından yapıldığı ve diğer grup firmalarına yansıtıldığı, bazı durumlarda ise ticari nitelikte olmayan borç niteliğinde para transferleri yapıldığı, grup firmalarının ticari/ticari olmayan hesaplarının ayrı tutulduğu, hesaplarda karışıklık olduğu, ancak herhangi bir hataya rastlanılmadığı belirtilmiştir. 
BDS 240'ın 32. paragrafında, işletmenin olağan iş akışı dışında gerçekleştirilen veya denetçinin, gerek işletme ve çevresini tanımak için edindiği bilgiler gerekse denetim sırasında elde ettiği diğer bilgiler ışığında olağan dışı görünen işlemler söz konusu olduğunda, denetçi tarafından, bu işlemlerdeki iş mantığının (veya iş mantığından yoksunluğun), bu işlemlerin hileli finansal raporlama yapılması veya varlıkların kötüye kullanımının gizlenmesi amacıyla yapılmış olabileceğine işaret edip etmediğinin değerlendirileceği hususuna yer verilmiştir.
Denetlenen işletmeler tarafından makûl bir ticari gerekçesi olmayan, karmaşık işlemler içeren alım-satım ve transfer işlemleri yapılmasına karşın söz konusu işlemlere yönelik davacı denetim kuruluşu tarafından meslekî şüphecilik içerisinde hareket edilmek suretiyle gerekli denetim prosedürleri uygulanmamış, söz konusu işlemlerin gerçekliğine, hile içerip içermediğine ilişkin yeterli ve uygun denetim kanıtları elde edilmemiştir.

Denetlenen işletmeler tarafından makûl bir ticari gerekçesi olmayan, karmaşık işlemler içeren alım-satım ve transfer işlemleri yapılmasına karşın söz konusu işlemlere yönelik davacı denetim kuruluşu tarafından meslekî şüphecilik içerisinde hareket edilmek suretiyle gerekli denetim prosedürleri uygulanmamış, söz konusu işlemlerin gerçekliğine, hile içerip içermediğine ilişkin yeterli ve uygun denetim kanıtları elde edilmemiştir.
Öte yandan, davacı bağımsız denetim kuruluşu tarafından gerçekleştirilen denetimlere yönelik Kurum uzmanlarınca yapılan inceleme sonucunda, bağımsız denetim standartlarına aykırı olduğu belirlenen toplam 68 bulguya yönelik uyuşmazlığın çözümü için bilirkişi incelemesine gerek olup olmadığı hususunun da değerlendirilmesi gerekmektedir. 
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 31. maddesiyle atıfta bulunulan 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun "Bilirkişi İncelemesi" başlıklı beşinci bölümünde yer alan 266. maddesinde, mahkemenin çözümü hukuk dışında, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar vereceği, ancak genel bilgi veya tecrübeyle ya da hâkimlik mesleğinin gerektirdiği hukukî bilgiyle çözümlenmesi mümkün olan konularda bilirkişiye başvurulamayacağı; 282. maddesinde ise, hâkimin, bilirkişinin oy ve görüşünü diğer delillerle birlikte serbestçe değerlendireceği kurala bağlanmıştır.
Aktarılan kurallara göre Mahkemenin, çözümü hukuk dışında, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar vereceği, hâkimlik mesleğinin gerektirdiği genel ve hukukî bilgiyle çözümlenmesi mümkün olan konularda ise bilirkişiye başvurulamayacağı, başka bir anlatımla, uyuşmazlığın çözümü için özel ve teknik bir bilgiye ihtiyaç duyulması hâlinde mahkemenin bilirkişinin görüşüne başvurabileceği, genel bilgi veya tecrübeyle çözülebilecek uyuşmazlıklarda ise bilirkişi incelemesi yaptıramayacağı açıktır.
	Bu çerçevede, bakılan davada bilirkişi incelemesine gerek olup olmadığının belirlenebilmesi için öncelikle uyuşmazlığın belirlenmesi ve bu uyuşmazlığın çözümü için özel veya teknik bir bilginin gerekli olup olmadığına karar verilmesi gerekmektedir.
Davacı bağımsız denetim kuruluşu tarafından üç ayrı şirketin beş ayrı hesap dönemine ilişkin gerçekleştirilen denetimlere yönelik Kurum uzmanlarınca yapılan inceleme sonucunda düzenlenen raporda, ilgili bağımsız denetim standartları uyarınca gerekli denetim prosedürlerinin uygulanmadığı, böylece söz konusu standartlara aykırı denetim faaliyeti gerçekleştirildiği tespit edilen toplam 68 bulgunun yer aldığı görülmektedir. 
Kurum uzmanlarınca yapılan incelemede tespit edilen tüm bulgulara yönelik davacının savunması alınmış, hangi bulguların hangi bağımsız denetim standartlarına ya da finansal raporlama standartlarına aykırılıklar içerdiği raporda detaylı bir şekilde izah edilmiş, tespit edilen bulgular somut kanıtlarla desteklenmiştir.

Kurum uzmanlarınca yapılan incelemede tespit edilen tüm bulgulara yönelik davacının savunması alınmış, hangi bulguların hangi bağımsız denetim standartlarına ya da finansal raporlama standartlarına aykırılıklar içerdiği raporda detaylı bir şekilde izah edilmiş, tespit edilen bulgular somut kanıtlarla desteklenmiştir. 
İnceleme Raporu ve ekleri ile davacının savunması birlikte incelendiğinde, davacı denetim kuruluşu tarafından denetlenen işletmelerin finansal tablolarının bir meslek mensubunun detaylı bir inceleme yapmasına gerek olmaksızın genel muhasebe ve finans bilgisiyle görebileceği açıklıkta hata veya hile kaynaklı önemli ve yaygın birçok yanlışlık ve gerçeğe aykırı bilgi içerdiği, ancak denetim kuruluşu tarafından finansal tablolara yönelik gerekli denetim prosedürlerinin tasarlanıp uygulanmadığı, bu nedenle incelemeye konu denetim raporlarının standartlara aykırı olarak hazırlandığı anlaşılmaktadır. Kaldı ki davacı tarafından da, Kurum uzmanlarınca gerçekleştirilen inceleme sonucunda tespit edilen bulgulara yönelik yapılan savunmada, anılan hususların aksini ortaya koyan hiçbir bilgi ve belge sunulmamış, dava dilekçesinde de bulguların içeriğine yönelik farklı bir iddia da bulunulmamıştır. 
Bu durumda, davacı denetim kuruluşu tarafından yapılan denetimde, meslekî şüphecilik içerisinde hareket edilmediği, denetim çalışmalarının meslekî özen ve titizlik gösterilmeksizin gerçekleştirildiği, tespit edilen bulguların çözümünün de özel veya teknik bir bilgiyi gerektirmediği, hâkimlik mesleğinin gerektirdiği genel ve hukukî bilgiyle çözümlenmesinin mümkün olduğu sonucuna varıldığından, uyuşmazlıkta bilirkişi incelemesine gerek duyulmamıştır.

Bu durumda, davacı denetim kuruluşu tarafından yapılan denetimde, meslekî şüphecilik içerisinde hareket edilmediği, denetim çalışmalarının meslekî özen ve titizlik gösterilmeksizin gerçekleştirildiği, tespit edilen bulguların çözümünün de özel veya teknik bir bilgiyi gerektirmediği, hâkimlik mesleğinin gerektirdiği genel ve hukukî bilgiyle çözümlenmesinin mümkün olduğu sonucuna varıldığından, uyuşmazlıkta bilirkişi incelemesine gerek duyulmamıştır. 
	Bağımsız Denetim Yönetmeliği'nin 39. maddesinde, inceleme ve denetimler, ihbar ve şikâyetler ya da diğer kurum ve kuruluşların bildirimleri sonucunda, yaptıkları denetim çalışmaları ve faaliyetleriyle, 660 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'ye, 6102 sayılı Kanun'da yer alan denetime ilişkin hükümlere ve Kurum düzenlemelerine aykırı hareket ettikleri tespit edilenlere, tespit edilen aykırılıkların mahiyetine bağlı olarak Kurul kararıyla, uyarı, faaliyet iznini askıya alma ve faaliyet iznini iptal etme yaptırımlarının uygulanacağı; ayrıca Kurul tarafından, 660 sayılı Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine dayanılarak yapılan düzenlemelere, belirlenen standart ve formlara ve Kurulca alınan genel ve özel nitelikteki kararlara aykırı hareket edilmesi hâlinde 660 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 26. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca idari para cezası yaptırımına da karar verileceği; "uyarı, faaliyet iznini askıya alma ve faaliyet iznini iptal etme" yaptırımlarına karar verilmesinin, ayrıca idarî para cezasına karar verilmesine engel teşkil etmeyeceği kurala bağlanmış; 42. maddesinde ise, denetim kuruluşlarının veya denetçilerin faaliyet izinlerinin iptal edileceği hâller altı bent hâlinde sayılmış, "denetime olan güveni sarsacak veya denetimi geçersiz kılacak derecede bağımsızlığın ve tarafsızlığın kaybedilmiş olması" faaliyet izninin iptal edileceği hâllerden biri olarak belirtilmiştir. Anılan kuralda, altı bent hâlinde sayılan faaliyet izninin iptali durumlarından bir tanesinin gerçekleştiğinin tespiti dahi, bağımsız denetçi ya da denetim kuruluşunun faaliyet izninin iptali için yeterli görülmüştür.
	Bağımsız denetimde, işletmelerin finansal tabloları ile diğer finansal bilgilerinin, denetçiler tarafından, belirli denetim standartlarına göre incelenmek suretiyle, kullanıcılara, denetlenen işletmenin finansal bilgilerinin doğruluğu ve güvenilirliği hususunda makûl güvence sağlayacak yeterli ve uygun bağımsız denetim kanıtlarının elde edilmesi amaçlanmaktadır. Bir işletmeye ilişkin karar alacak işletme dışındaki kişi ya da kuruluşların, işletmeye yönelik bilgilere, işletmeden bağımsız kişi ya da kuruluşların (bağımsız denetçi/bağımsız denetim kuruluşu) belirli standartlara uygun yapacağı bağımsız denetim faaliyeti sonucunda güvenilir bir şekilde ulaşmaları mümkündür.

Bağımsız denetim, denetlenen işletmelerin kayıtlarının tasdik edilmesi faaliyeti olmayıp, denetlenen işletmeler tarafından sunulan bilgi ve belgelerin bağımsız bir göz tarafından incelenmek suretiyle yatırımcılar, şirket ortakları, kredi kuruluşları gibi finansal tablo kullanıcılarına doğru ve güvenilir bilginin aktarılması faaliyetidir. 
	Bir işletmenin faaliyetleri konusundaki bilgiler işletmenin dışındaki kişi ya da kuruluşlar tarafından işletmeye ilişkin karar alma süreçlerinde kullanılacağından, bu bilgilerin kaliteli ve güvenilir olmasının gerektiği kuşkusuzdur. Bu bağlamda, bir işletmenin, finansal durumunu ve faaliyet sonuçlarını gerçeğe uygun ve doğru biçimde gösterip göstermediği de ancak bağımsız denetim faaliyeti neticesinde ortaya çıkacağından, denetçiye, denetim kuruluşuna ve bunların yaptığı denetim çalışmalarına güven duyulması önem taşımaktadır. Zira, bağımsız denetime tabi bir ticari işletmenin faaliyetleri ve finansal durumu hakkında bilgi sahibi olmak isteyen kişi ya da kuruluşların, sadece şirketin bağımsız denetimden geçmiş finansal tablolarını inceleyerek şirket hakkında doğru ve güvenilir bilgi edinmeleri mümkündür. 
	Bu durumda, davacı bağımsız denetim kuruluşu tarafından üç ayrı şirketin beş ayrı hesap dönemine ilişkin gerçekleştirilen denetimlerde, denetlenen işletmelerin finansal tabloları hata ya da hile kaynaklı birçok yanlışlık ve gerçeğe aykırı bilgi içermesine rağmen davacı  tarafından, bağımsız denetim standartlarına uygun bir biçimde sorgulayıcı bir yaklaşımla hareket edilerek, hata veya hile kaynaklı yanlışlığa işaret eden durumlara karşı dikkatli olunmak ve denetim kanıtlarının titiz bir biçimde değerlendirilmek suretiyle, başka bir anlatımla, meslekî muhakemeyi kullanmak ve meslekî şüphecilik içerisinde hareket edilmek suretiyle denetim faaliyetinin gerçekleştirilmediği, finansal tablolara yönelik gerekli denetim prosedürlerinin tasarlanıp uygulanmadığı, denetim çalışmalarının meslekî özen ve titizlik gösterilmeksizin gerçekleştirildiği, bu nedenle kaliteli ve güvenilir olmadığı, işletmelerin finansal yapısının gerçeği yansıtmadığı açık olduğu hâlde olumlu görüş verilerek finansal tablo kullanıcılarının yanıltıldığı, bu hâliyle incelemeye konu bağımsız denetim raporlarının denetime olan güveni sarsacak ve denetimi geçersiz kılacak derecede aykırılıklar içerdiği sonucuna varılmıştır.
	Bağımsız denetim kuruluşu tarafından gerçekleştirilen denetimlerde tespit edilen aykırılıkların denetime olan güveni sarsacak veya denetimi geçersiz kılacak derecede bağımsızlığın ve tarafsızlığın kaybedilmesi olarak değerlendirilmek suretiyle tesis edilen davacının faaliyet izninin iptaline yönelik dava konusu Kurul kararında hukuka aykırılık görülmemiştir.
	Bu itibarla, temyize konu Bölge Mahkemesi ısrar kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
            Açıklanan nedenlerle;
1.Davalı idarenin temyiz isteminin kabulüne;

Bu itibarla, temyize konu Bölge Mahkemesi ısrar kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
            Açıklanan nedenlerle;
1.Davalı idarenin temyiz isteminin kabulüne;
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun yukarıda özetlenen gerekçeyle kabulü, kararın kaldırılması ve dava konusu işlemin iptali yolundaki ...Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı ısrar  kararının BOZULMASINA,
3. Kullanılmayan  ... TL yürütmeyi durdurma harcının istemi hâlinde davalı idareye iadesine,
4.Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ...Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 21/02/2024 tarihinde kesin olarak oyçokluğu ile karar verildi. 
		                          KARŞI OY
X- I-Bilirkişi incelemesi yaptırılması gerekip gerekmediği yönünden;
 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 31. maddesiyle atıfta bulunulan 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 266. ve takip eden maddelerinde; mahkemenin, çözümü hukuk dışında, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar vereceği, hâkimlik mesleğinin gerektirdiği genel ve hukuki bilgiyle çözümlenmesi mümkün olan konularda bilirkişiye başvurulamayacağı; mahkemenin bilirkişinin görevlendirilmesine ilişkin kararında inceleme konusunun bütün sınırlarıyla açıkça belirlenmesine ve bilirkişinin cevaplaması gereken sorulara ilişkin hususlara yer vermek zorunda olduğu; bilirkişi raporunun gerekçeli olması gerektiği, bilirkişinin hukuki değerlendirmelerde bulunamayacağı; mahkemenin gerçeğin ortaya çıkması için gerekli görürse yeni görevlendireceği bilirkişi aracılığıyla tekrar inceleme de yaptırabileceği; hâkimin bilirkişinin oy ve görüşünü diğer delillerle birlikte serbestçe değerlendireceği kurala bağlanmıştır. 
Aktarılan kurallara göre genel hayat tecrübesi ve kültürünün sonucu olarak herkesin bilmesi gereken konularla, hâkimlik mesleğinin gereği olarak hâkimin hukukî bilgisi ile çözümleyebileceği konular dışında kalan ve çözümü özel veya teknik bir bilgiyi gerektiren hâllerde bilirkişi oy ve görüşünün alınmasının zorunlu olduğu; bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmesi hâlinde bilirkişilerce hazırlanan raporların olayın özel veya teknik bilgi gerektiren yönlerini hiçbir tereddüde yer vermeyecek şekilde aydınlatan bilimsel esaslara dayalı gerekçeleri içermesi gerektiği, bu nitelikte olmayan bilirkişi raporlarının hükme esas alınamayacağı, mahkemenin böyle bir durumda yeni bir bilirkişi heyeti oluşturabileceği ve hükme esas alınabilecek rapor elde edinceye kadar bilirkişi incelemesine devam edebileceği; kural olarak bilirkişi raporunun hâkimi bağlamayacağı ve hâkimin raporu serbestçe takdir edeceği açıktır.