muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Danıştay — Esas No: 2020/5904, Karar No: 2024/2887, Tarih: 13.05.2024

16.3. Davalı İdarenin Savunması:
Bedele dönüştürme işlemi yapan taşınmaz malikinin mağduriyetini önlemek için düzenleme getirildiği, parselasyon sırasında düzenleme ortaklık payı kesilemeyen alan için idareye ödediği miktarın iadesinin yapılmasının amaçlandığı, bu işlem idarece yapılacak olup Tapu Müdürlüğünce herhangi bir belirleme veya şerh konulmasının mümkün olmadığı, imar mevzuatına uygun olarak yapılan yapıların bulunduğu alanlarda parselasyon yapılması sırasında, düzenleme ortaklık payı kesintisinin tamamının ya da bir kısmının parsel üzerindeki yapı dolayısıyla kesilemediği durumlarda, DOP’un alan olarak kesilemeyen miktarının bedele dönüştürülebilmesinin Yönetmelik hükmüne bağlandığı, bu sayede vatandaşın yapısının yıkılması zorunluluğu kalkacağından idarenin de ağır kamulaştırma külfetinden kurtulmuş olacağı savunulmaktadır.
16.4. Dairemizin Değerlendirmesi:
2981 sayılı İmar ve Gecekondu Mevzuatına Aykırı Yapılara Uygulanacak Bazı İşlemler ve 6785 Sayılı İmar Kanununun Bir Maddesinin Değiştirilmesi Hakkında Kanunun 10/(c) maddesinde, imar mevzuatına aykırı bina yapılmış hisseli arsa ve araziler veya özel parselasyona dayalı arazilerde imar adası veya parseli olabilecek büyüklükteki alanlarda, binalı veya binasız arsa ve arazileri birbirleriyle, yol fazlalarıyla veya Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerle birleştirmeye, bunları yeniden ada veya parsellere ayırmaya, yapıları yeniden doğan imar ada veya parseli içinde kalanları yapı sahiplerine, yapı olmayanları diğer hisse sahiplerine müstakil veya hisseli veya kat mülkiyeti esaslarına göre vermeye, bunlar adına tescil ettirmeye ve tescil işlemi dışında kalanların hisselerine 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununa göre tespit edilecek bedeli peşin ödenmek veya parsel sahipleri aleyhine kanuni ipotek tesis edilerek tapu sicilinden terkin ettirmeye belediye ve valiliklerin re'sen yetkili oldukları, kurala bağlanmıştır.
3194 sayılı Kanunda yapılan son değişikliklerden önce  bu Kanun'un 18. maddesinde ilgili idarenin bedele dönüştürme yetkisinin olmamasına karşın 2981 sayılı Kanunun 10/c maddesinde yer tahsis edilemeyecek durumlarda hissenin bedele dönüştürülmesi yetkisi bulunmaktadır.

3194 sayılı Kanunda yapılan son değişikliklerden önce  bu Kanun'un 18. maddesinde ilgili idarenin bedele dönüştürme yetkisinin olmamasına karşın 2981 sayılı Kanunun 10/c maddesinde yer tahsis edilemeyecek durumlarda hissenin bedele dönüştürülmesi yetkisi bulunmaktadır.
7181 sayılı Kanunun 9.maddesiyle eklenen 3194 sayılı Kanunun 18.maddesinin 10.fıkrasında, "Mevcut yapılar nedeniyle parsellerden düzenleme ortaklık payı alınamadığı hâllerde bu payın miktarı, düzenlemenin gerçekleştirilebilmesi için yapılacak kamulaştırmada kullanılmak üzere bedele dönüştürülebilir" hükmü, aynı maddeye 7221 sayılı Kanunun 7.maddesiyle eklenen 19.fıkrasında, "Bu madde kapsamında yapılmış olan imar uygulamalarının kesinleşmiş mahkeme kararlarıyla iptal edilmesi nedeniyle; davaya konu parselin imar planı kararları ile umumi ve kamu hizmetlerine ayrılan alanlara denk gelmesi veya iptal edilen uygulama ile tahsis ve tescil edilmiş parsellerde hak sahiplerince yapı yapılmış olması ve benzeri hukuki veya fiili imkânsızlıklar nedeniyle geri dönüşüm işlemleri yapılarak uygulama öncesi kök parsellere dönülemeyeceğinin parselasyon planlarını onaylamaya yetkili idarelerin onay merciince tespiti halinde, öncelikle davaya konu parselin hak sahiplerinin muvafakati alınmak kaydıyla uygulama sahası içerisinde idarece uygun bir yer tahsis edilir veya anlaşma olmaması halinde davacı hak sahibinin kök parseldeki yeri dikkate alınarak uygulamadaki düzenleme ortaklık payı kesintisi düşüldükten sonraki taşınmazın rayiç bedeli üzerinden değeri ödenir. " hükmü yer almıştır.
	7221 sayılı Kanunla getirilen ek maddede öncelikle 2981 sayılı Kanun kapsamında ıslah imar planına istinaden tesis edilen parselasyon işlemlerinin iptaline ilişkin verilen mahkeme kararları üzerine imar planları yapıldığından 2981 sayılı Kanunun uygulanma imkanı kalmayan bu alanlarda ortaya çıkabilecek mülkiyet sorunlarının çözümlenmesi amaçlanmıştır. Ayrıca, yeni mevzuat değişiklikleri uyarınca yapılacak parselasyon işlemlerinde bedele dönüştürme olduğunda da mahkeme kararları üzerine bu ek maddenin uygulanması gerekmektedir.
	Uyuşmazlığa konu Yönetmelik maddesi ise 2981 sayılı Kanunun 10-c maddesi ve 7181 sayılı Kanun değişikliğinden sonra 3194 sayılı Kanunun 18. maddesi kapsamında yapılan parselasyon işlemlerinin mahkeme kararıyla iptal edilmesi halinde mahkeme kararının uygulanabilmesi için bedele dönüştürülen taşınmazların iadesinde izlenecek usul düzenlenmektedir.
	Öte yandan bedele dönüştürmenin yapıldığı parselasyon işleminin mahkeme kararıyla iptali üzerine Kanun hükümleri gereği tapuda gerekli düzenlemelerin yapılacağı ve şerh düşülmek suretiyle tarafların haklarının korunacağı dikkate alındığında dava konusu edilen düzenlemenin Türk Medeni Kanunu veya Tapu Kanununun uygulanmasına engel teşkil etmeyeceği  açıktır.

Öte yandan bedele dönüştürmenin yapıldığı parselasyon işleminin mahkeme kararıyla iptali üzerine Kanun hükümleri gereği tapuda gerekli düzenlemelerin yapılacağı ve şerh düşülmek suretiyle tarafların haklarının korunacağı dikkate alındığında dava konusu edilen düzenlemenin Türk Medeni Kanunu veya Tapu Kanununun uygulanmasına engel teşkil etmeyeceği  açıktır. 
	Bu durumda bedele dönüştürmenin yapıldığı parselasyon işlemlerinin mahkeme kararıyla iptal edilmesi halinde alınan bedellerin geri dönüşümünün yapılmasının düzenlenmesine ilişkin Yönetmelik maddesinde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
            Açıklanan nedenlerle;
            1. 22/02/2020 tarih ve 31047 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Arazi ve Arsa 
Düzenlemeleri Hakkında Yönetmeliğin 12. maddesinin 1. fıkrası yönünden oybirliğiyle konusuz kalan dava hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
2. 22/02/2020 tarih ve 31047 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Arazi ve Arsa Düzenlemeleri Hakkında Yönetmeliğin 5 maddesinin 7.fıkrasının, 14.maddesinin 9.fıkrasının, 15. maddesinin 4. fıkrasındaki "...parsellerin imar planında kamu ve umumi hizmet alanlarına denk gelen kısımları, denk gelen alanları oranında kamulaştırmaya konu kamu ve umumi hizmet alanına tahsis edilir..." ibaresinin ve 26.maddesinin oybirliğiyle; 5. maddesinin 1. fıkrasındaki "...bu Yönetmelikteki öncelik sırasına göre..." ibaresinin ve 14. maddesinin 2. fıkrasındaki "Düzenleme ortaklık paylarının aşağıdaki öncelik sırasına göre alınması esastır" ibaresinin oyçokluğuyla; 14. maddesinin 2. fıkrasındaki "b) kamuya ait kreş alanları", "e) Kent meydanı, kent parkı, spor alanı", "g) Teknik altyapı alanı, kamuya ait trafo alanı","ı) Diğer umumi ve kamu hizmeti alanları." ibarelerinin, esasta oy birliğiyle, gerekçede oy çokluğuyla İPTALİNE,
3.  Diğer kısımlar yönünden oybirliğiyle davanın esastan REDDİNE, 
4. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam... TL yargılama giderinin yarısı tutarındaki... -TL'lik  kısmının davacı üzerinde bırakılmasına, kalan ... -TL'nin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine,  
4. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca... -TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, ... TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine,
5. Posta gideri avanslarından artan tutarların kararın kesinleşmesinden sonra taraflara iadesine,
6. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 13/05/2024 tarihinde karar verildi.
 
(X) KARŞI OY :
 
1. Yönetmeliğin 14.maddesinin 2.fıkrasının (b) bendindeki «kamuya ait kreş alanları.», (e) bendindeki «kent meydanı, kent parkı, spor alanı.» ve (g) bendindeki «teknik altyapı alanı, kamuya ait trafo alanı.»  ibareleri yönünden:

6. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 13/05/2024 tarihinde karar verildi.
 
(X) KARŞI OY :
 
1. Yönetmeliğin 14.maddesinin 2.fıkrasının (b) bendindeki «kamuya ait kreş alanları.», (e) bendindeki «kent meydanı, kent parkı, spor alanı.» ve (g) bendindeki «teknik altyapı alanı, kamuya ait trafo alanı.»  ibareleri yönünden: 
3194 sayılı İmar Kanununun 18. maddesinin 3. fıkrasında: "Düzenleme ortaklık payları, düzenlemeye tabi tutulan yerler ile bölgenin ihtiyacı olan yol, meydan, park, otopark, çocuk bahçesi, yeşil saha, ibadet yeri ve karakol, Milli Eğitim Bakanlığına bağlı öğretime yönelik eğitim tesis alanları, Sağlık Bakanlığına bağlı sağlık tesis alanları, pazar yeri, semt spor alanı, toplu taşıma istasyonları ve durakları, otoyol hariç erişme kontrolünün uygulandığı yol, su yolu, resmî kurum alanı, mezarlık alanı, belediye hizmet alanı, sosyal ve kültürel tesis alanı, özel tesis yapılmasına konu olmayan ağaçlandırılacak alan, rekreasyon alanı olarak ayrılan parseller ve mesire alanları gibi umumi hizmet alanlarından oluşur ve bu hizmetlerle ilgili tesislerden başka maksatlarla kullanılamaz. Düzenlemeye tabi tutulan alan içerisinde bulunan taşkın kontrol tesisi alanlarının, bu fıkrada belirtilen kullanımlar için düzenleme ortaklık payı düşülmesini müteakip kalan Hazine mülkiyetindeki alanlardan karşılanması esastır. Ancak taşkın kontrol tesisi için yeterli alanın ayrılamaması durumunda, düzenleme ortaklık payının ikinci fıkrada belirtilen oranı aşmaması şartıyla, düzenlemeye tabi diğer arazi ve arsaların yüz ölçümlerinden bu fıkradaki kullanımlar için öncelikle düzenleme ortaklık payı ayrıldıktan sonra ikinci fıkrada belirtilen orana kadar taşkın kontrol tesisi için de ayrıca pay ayrılır. Kapanan imar ve kadastro yollarının öncelikle düzenleme ortaklık payına ayrılan toplam alandan düşülmesi esastır." kuralına yer verilmiştir.
Arazi ve Arsa Düzenlemeleri Hakkında Yönetmeliğin 4. maddesinin 1.fıkrasının (p) bendinde; "Umumi ve kamu hizmet alanları: Yol, meydan, park, otopark, çocuk bahçesi/parkı ve yeşil alan, ibadet yeri, karakol ve Milli Eğitim Bakanlığına bağlı öğretime yönelik eğitim tesis alanları, kamuya ait kreş alanları, pazar yeri, semt spor alanı ve şehir içi toplu taşıma istasyonları ve durakları, Sağlık Bakanlığına bağlı sağlık tesis alanları, otoyol hariç erişme kontrolünün uygulandığı yol, su yolu, spor alanı, teknik altyapı alanı kamuya ait trafo alanı, belediye hizmet alanı, sosyal ve kültürel tesis alanı, kent meydanı, kent parkı, özel tesis yapılmasına konu olmayan ağaçlandırılacak alan, rekreasyon alanı ve mesire alanları, resmî kurum alanı, idari tesis alanı, mezarlık alanı, bunun dışında kamusal ihtiyaçlara göre ortaya çıkacak imar planı kararıyla belirlenen diğer umumi ve kamu hizmet alanları ile taşkın kontrol tesisidir." hükmü yer almaktadır.

Arazi ve Arsa Düzenlemeleri Hakkında Yönetmeliğin 14.maddesinin 2.fıkrasında, "Düzenleme ortaklık paylarının aşağıdaki öncelik sırasına göre alınması esastır:
a) Yol, su yolu, meydan, park, otopark, çocuk bahçesi/parkı ve yeşil alan. 
b) İbadet yeri, karakol ve Milli Eğitim Bakanlığına bağlı öğretime yönelik eğitim tesis alanları, kamuya ait kreş alanları. 
c) Pazar yeri, semt spor alanı ve şehir içi toplu taşıma istasyonları ve durakları.
ç) Sağlık Bakanlığına bağlı sağlık tesis alanları.
d) Otoyol hariç erişme kontrolünün uygulandığı yol. 
e) Kent meydanı, kent parkı, spor alanı. 
f) Belediye hizmet alanı, sosyal ve kültürel tesis alanı. 
g) Teknik altyapı alanı, kamuya ait trafo alanı. 
ğ) Rekreasyon alanı, mesire alanları ve özel tesis yapılmasına konu olmayan ağaçlandırılacak alan. 
h) Resmî kurum alanı. 
ı) Diğer umumi ve kamu hizmet alanları. 
i) Mezarlık, otogar alanı." düzenlemesi yer almaktadır.
 Kamu hizmetlerinin çeşitliliği ve teknik zorunlulukları idarenin davranış şekillerinin ve çözüm yöntemlerinin bütünüyle önceden belirlenmesini olanaksız hale getirmektedir. İdareye durumun gereğine göre farklı çözüm tarzlarından birini tercih etme ve genel yararın sağlanması için uygun iradeyi gösterme olanağının verilmesi zorunluluğu bulunmaktadır. İdareye tanınan bu serbest alana idarenin takdir yetkisi denilmektedir. 
Yasama organı, yasa yaparken konuyla ilgili bütün olasılıkları göz önünde bulundurarak ayrı ayrı ve ayrıntılı bir biçimde kurallar koyabileceği gibi gerek yasama faaliyetinin yavaş işlemesi gerekse günlük olayları izleyerek zamanında önlem alınmasının güçlüğü karşısında,  esaslı unsurları belirledikten sonra zamana ve ihtiyaçlara göre değişen olaylara da uygulanmak üzere takdir yetkisine bağlı olarak uzmanlık ve idare tekniğine ilişkin hususların düzenlenmesi konusunda yürütme organına yetki verebilir.
Kanun'da düzenleme ortaklık payından oluşturulacak umumi hizmet alanları sayma suretiyle belirtildikten sonra "gibi umumi hizmet alanları" ifadesine yer verilmiştir.
		Bu bağlamda umumi hizmet alanının tamamı Kanun'da sayılmamış olup yukarıda yer verilen hükümde parselasyon işlemi yapılırken düzenleme ortaklık payını (DOP) oluşturacak düzenleme sınırı içindeki umumi hizmet alanları örnekleme yapılarak sayılmıştır. Böylece her yerde ve zamanda kamunun ve bireylerin ihtiyacı olan alanlar açık ve net bir şekilde sayılırken yer ve zamana göre değişebilecek olan kamusal hizmet alanlarının da olabileceği göz önünde tutulmuş ve "gibi" ifadesine yer verilerek Kanun'da değişiklik yapılmasına gerek kalmadan parselasyonu yapmakla görevli idarenin imar planıyla belirlenen ve Kanun'un 18.maddesinde sayılmayan umumi hizmet alanlarını düzenleme ortaklık payından karşılanmak suretiyle bölgeye hizmet vermesi, dolayısıyla kamu yararının sağlanması amaçlanmıştır.

Dava konusu Yönetmelik ibarelerinde geçen imar planı kullanım kararlarının, Kanun'da sayılan umumi hizmet alanlarından kullanım özellikleri ve yapılaşma olanakları bakımından herhangi bir farklılık göstermediği, belirtilen kullanımların düzenlemeye tabi tutulan yerler ile bölgenin ihtiyacı olan ortak kamusal kullanımları gerçekleştirmeye yönelik imar planı kararlarını ifade ettiği, DOP alanlarına ilişkin olarak Kanun'da sayılanlara ekleme yapılabileceğinin bir ifadesi olarak "gibi" kavramı yer aldığından, anılan umumi hizmet alanlarının kamu yararı amacıyla DOP'tan karşılanmasında Yasa'ya da hernangi bir aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Bu durumda, davalı idarenin ülke düzeyinde uygulanacak yönetmelikler çıkararak planlama ve parselasyon işlemlerinin özellikleri ve tekniği gereği, 3194 sayılı Kanunun 18.maddesinde belirtilen ve yukarıda yer verilen "gibi umumi hizmet alanları" ifadesi kapsamında, Kanun'da sayılanlar dışında Yönetmelik maddesi ile yeni umumi hizmet alanları (kamuya ait kreş alanları, kent meydanı, kent parkı, spor alanı, teknik alt yapı alanı, kamuya ait trafo alanı) belirlemesinde ve bu alanların da düzenleme ortaklık payından oluşturulmasını kurala bağlamasında hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Nitekim, 3194 sayılı İmar Kanununun 18. maddesinin 3. fıkrasında, Düzenleme ortaklık payları tanımlanırken, ...meydan, park,yeşil saha, resmî kurum alanı... gibi umumi hizmet alanlarından oluşacağı açıkca ifade edilmiştir. 
14.6.2014 tarih ve 29030 sayılı Resmi Gazete'de yayımlarak yürürlüğe giren Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğinin 10. maddesinde, her türlü mekânsal plan, kendi kademesinin ve yapılış amacının gerektirdiği çizim ve gösterim tekniğine göre hazırlanacağı, planların, Bakanlıkça belirlenen ve EK-1 Gösterimler başlığı altında yer alan EK-1a Ortak Gösterimler, EK-1b Mekânsal Strateji Planları Gösterimleri, EK-1c Çevre Düzeni Planı Gösterimleri, EK-1ç Nazım İmar Planı Gösterimleri, EK-1d Uygulama İmar Planı Gösterimleri ve EK- Detay Kataloğuna uygun olarak hazırlanacağı, 11. maddesinde, imar planlarının yapımı ve değişikliklerinde planlanan alanın veya bölgenin şartları ile gelecekteki gereksinimleri göz önünde tutularak kentsel, sosyal ve teknik altyapı alanlarında bu Yönetmeliğin EK-2 Tablosunda belirtilen asgaristandartlara ve alan büyüklüklerine uyulacağı, EK Tablo 2 ye bakıldığında ise imar planları yapılırken Teknik Altyapı (Yol ve otoyol hariç) alanının her bir kişi için nüfus sayılarının artmasına paralel olarak 1-2 metre kadar ayrılması zorunlu alan olduğu kurala bağlanmıştır.
3194 sayılı Kanunun 18.maddesinin 7181 sayılı Kanunun 9. maddesiyle değişmesinden önceki Yönetmeliğe göre kreş alanı kamu ortaklık payı ile karşılanıp kamulaştırma ile kamuya kazandırılıyordu. Anılan 18. maddede yapılan değişiklik sonucu umumi hizmet alanları ile kamu hizmet alanları düzenleme ortaklık payın karşılanacak alanlar olarak belirlenmiş DOP oranı % 40'tan % 45'e çıkarılmıştır.

3194 sayılı Kanunun 18.maddesinin 7181 sayılı Kanunun 9. maddesiyle değişmesinden önceki Yönetmeliğe göre kreş alanı kamu ortaklık payı ile karşılanıp kamulaştırma ile kamuya kazandırılıyordu. Anılan 18. maddede yapılan değişiklik sonucu umumi hizmet alanları ile kamu hizmet alanları düzenleme ortaklık payın karşılanacak alanlar olarak belirlenmiş DOP oranı % 40'tan % 45'e çıkarılmıştır.
Özel Kreş ve Gündüz Bakımevleri ile Özel Çocuk Kulüplerinin Kuruluş ve İşleyiş Esasları Hakkında Yönetmeliğinin 4. maddesinin 1. fıkrasının (h) bendinde, kreş, 0-24 aylık çocuklara hizmet veren kuruluş olarak tanımlanmıştır. Kreş hizmeti resmi kurumlar ve özel şahıslar tarafından açılabilmektedir. Uygulamada örneğin bazen bir hastanenin içinde bir kamu kurumunun binasında vb olabilmektedir. Kreşlerin yapımında hangi kamu kurumunun görevli olduğu tartışması açıldığında Milli Eğitim Bakanlığının, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının ya da sağlık Bakanlığının görevlerinden olmadığı, zorunlu bir görev olarak bir kamu kurumuna yüklenilecekse belediyelerin görevli olduğu düşünülebilir. Bazen anaokulu ile kreş birlikte yapılabilmektedir ki anaokulundan dolayı bu hallerde bu hizmeti Milli Eğitim Bakanlığı üstlenmektedir.
2- Yönetmeliğin 26.maddesi yönünden:
2.1. Arazi ve Arsa Düzenlemeleri Hakkında Yönetmeliğin "Parselasyon planlarının tebliği" başlıklı 26.maddesinin "Düzenleme alanının büyüklüğü, parsel maliki ve parsellerdeki hissedar sayısının çokluğu, bu kişilerin bulundukları yer itibarıyla birebir tebligat yapılamaması ya da adres kayıt sisteminde kayıtlı olduğu yerde bulunmaması gibi nedenlerle karşılaşılacak zorluklar dikkate alınarak parselasyon planlarının bir ay müddetle ilgili belediyede ya da valilikte askıya çıkarılması, internet sitesinde yayımlanması, belediye duyurusu, gazete ve benzeri mutat vasıtalarla da duyurulması..." kısmı yönünden;
Parselasyonun ilan edilerek duyurulmasına yönelik olduğu ve taşınmazı parselasyona dahil edilecek malikler ile parselasyona ilişkin Yönetmelik düzenlemesinden menfaati etkilenecekler bakımından aleyhe olabilecek herhangi bir sonuç ortaya çıkarmasının söz konusu olmayacağı dikkate alındığında, bu kısımda hukuka aykırılık bulunmadığı değerlendirilmiştir.
2.2. Yönetmeliğin 26.maddesinde yer alan "...ile düzenleme sahasındaki taşınmaz maliklerine tebliğ edilmiş sayılır."  ibaresi yönünden ise,
Anayasa’nın 2. maddesinde belirtilen hukuk devleti; eylem ve işlemleri hukuka uygun, insan haklarına saygılı, bu hak ve özgürlükleri koruyup güçlendiren, her alanda adaletli bir hukuk düzeni kurup bunu geliştirerek sürdüren, Anayasa’ya aykırı durum ve tutumlardan kaçınan, hukuk kurallarıyla kendini bağlı sayan ve yargı denetimine açık olan devlettir.

2.2. Yönetmeliğin 26.maddesinde yer alan "...ile düzenleme sahasındaki taşınmaz maliklerine tebliğ edilmiş sayılır."  ibaresi yönünden ise,
Anayasa’nın 2. maddesinde belirtilen hukuk devleti; eylem ve işlemleri hukuka uygun, insan haklarına saygılı, bu hak ve özgürlükleri koruyup güçlendiren, her alanda adaletli bir hukuk düzeni kurup bunu geliştirerek sürdüren, Anayasa’ya aykırı durum ve tutumlardan kaçınan, hukuk kurallarıyla kendini bağlı sayan ve yargı denetimine açık olan devlettir. 
 
Anayasa’nın 13. maddesinde “Temel hak ve hürriyetler, özlerine dokunulmaksızın yalnızca Anayasanın ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere bağlı olarak ve ancak kanunla sınırlanabilir. Bu sınırlamalar, Anayasanın sözüne ve ruhuna, demokratik toplum düzeninin ve lâik Cumhuriyetin gereklerine ve ölçülülük ilkesine aykırı olamaz” denilmektedir. Anayasa’nın 13. maddesi uyarınca mülkiyet hakkı ve hak arama hürriyeti, yalnızca kanunla ve demokratik bir toplumda gerekli olduğu ölçüde sınırlanabilir. Ayrıca getirilen bu sınırlamalar hakkın özüne dokunamayacağı gibi Anayasa’nın sözüne ve ruhuna, demokratik toplum düzeninin gereklerine ve ölçülülük ilkesine aykırı olamaz.
Anayasa’nın 35. maddesine göre mülkiyet hakkı; kişiye başkasının hakkına zarar vermemek ve kanunların koyduğu sınırlamalara uymak koşuluyla sahibi olduğu şeyi dilediği gibi kullanma ve tasarruf etme, onun ürünlerinden yararlanma olanağı veren temel bir haktır.  Sınırsız olmayan mülkiyet hakkının kamu yararı amacıyla ve kanunla sınırlandırılabileceği öngörülmüştür. Mülkiyet hakkına müdahalede bulunulurken temel hak ve özgürlüklerin sınırlandırılmasına ilişkin genel ilkeleri düzenleyen Anayasa'nın 13. maddesinin de gözönünde bulundurulması gerekmektedir. 
Anayasa’nın 36. maddesinin birinci fıkrasında “Herkes, meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir” hükmüne yer verilmiştir. Maddeyle güvence altına alınan hak arama hürriyeti, bir temel hak niteliği taşımasının yanında diğer temel hak ve hürriyetlerden gereken şekilde yararlanılmasını ve bunların korunmasını sağlayan en etkili güvencelerden biridir. 
 
Hak arama hürriyetinin temel unsurlarından biri mahkemeye erişim hakkıdır. Mahkemeye erişim hakkı, hukuki bir uyuşmazlığın bu konuda karar verme yetkisine sahip bir mahkeme önüne götürülmesi hakkını da kapsar. Kişinin uğradığı bir haksızlığa veya zarara karşı kendisini savunabilmesinin ya da maruz kaldığı haksız bir uygulama veya işleme karşı haklılığını ileri sürüp kanıtlayabilmesinin, zararını giderebilmesinin en etkili ve güvenceli yolu yargı mercileri önünde dava hakkını kullanabilmesidir. Kişilere yargı mercileri önünde dava hakkı tanınması hak arama hürriyetinin ön koşulunu oluşturur. Bu durumda, hak arama hürriyetinin bir Yönetmelik hükmüyle kısıtlanması mümkün değildir.