muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Danıştay — Esas No: 2020/405, Karar No: 2024/1917, Tarih: 14.05.2024

"İçtihat Metni"
       T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas     No : 2020/405
Karar	No : 2024/1917                                                                   
TEMYİZ EDEN (DAVACILAR)	: 1- ... 
	 	2- ..	  
VEKİLLERİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI)	: ... Bakanlığı 
VEKİLİ	: ... 
İSTEMİN_KONUSU	:...  Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, davacılar tarafından temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ	:
Dava konusu istem:  Davacılar tarafından, Şırnak ili, Cizre ilçesinde 14/12/2015 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere ilan edilen sokağa çıkma yasağı sürecinde yürütülen operasyonlar sırasında 14/01/2016 tarihinde çocukları ... 'ın yaşamını yitirmesinde idarenin sorumluluğunun bulunduğundan bahisle uğranıldığı ileri sürülen zararlara karşılık 200,00 TL maddi ve 200.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:...  sayılı kararıyla; davacıların yakını ...'ın ölümünün, en geç defin izin belgesi ile cesedinin yakını ...  tarafından teslim alındığı 15/01/2016 tarihinde öğrenilmiş olduğunun açık olduğu, bölgede uygulanan sokağa çıkma yasağının ise 02/03/2016 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere 05.00-19.30 saatleri arasında kaldırıldığı, davacılar tarafından, 2577 sayılı Kanun'un 13. maddesi uyarınca sokağa çıkma yasağının kısmen kaldırıldığı 02/03/2016 tarihinden itibaren bir yıl içerisinde davalı idareye başvuruda bulunulması gerekirken, bu süre geçirildikten sonra 18/10/2017 tarihinde İçişleri Bakanlığı kayıtlarına giren dilekçe ile tazminat ödenmesi istemiyle başvuruda bulunulduğu görüldüğünden davanın 2577 sayılı Kanun'un 13. maddesi gereğince süre aşımı nedeniyle esasının incelenmesine olanak bulunmadığı gerekçesiyle davanın süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu ... İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu, davacılar tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI	: Davacılar tarafından,davanın süre aşımı yönünden reddine ilişkin kararın hukuka aykırı olduğu iddiasıyla Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.   
KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI	: Davalı idare tarafından, davacıların temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır. 
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ	: ...
DÜŞÜNCESİ	: Temyiz isteminin kabulü ile kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI	: Davalı idare tarafından, davacıların temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır. 
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ	: ...
DÜŞÜNCESİ	: Temyiz isteminin kabulü ile kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE	:
 
	MADDİ OLAY : 
	Davacılar tarafından, Şırnak ili, Cizre ilçesinde 14/12/2015 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere ilan edilen sokağa çıkma yasağı sürecinde yürütülen operasyonlar sırasında 14/01/2016 tarihinde çocukları ...'ın yaşamını yitirmesinde idarenin sorumluluğunun bulunduğundan bahisle uğranıldığı ileri sürülen zararların karşılanması istemiyle 18/10/2017 tarihinde davalı İçişleri Bakanlığına 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 13. maddesi uyarınca yaptıkları başvurunun reddi üzerine, olay nedeniyle uğranıldığı ileri sürülen zararlara karşılık maddi ve manevi tazminat ödenmesi istemiyle 29/01/2018 tarihinde bakılan dava açılmıştır. 
	   İLGİLİ MEVZUAT:
	 Anayasanın 125. maddesinde, idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu hükme bağlanmıştır.
	İdarenin kusura dayalı ya da kusursuz sorumluluğu yanında, Anayasanın öngördüğü sosyal hukuk devleti anlayışına uygun olarak ve bu temel üzerinden, kolektif sorumluluk anlayışı çerçevesinde bilimsel ve yargısal içtihatlar ile sosyal risk ilkesi geliştirilmiştir.
	2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun ön karar başvurusu tarihinde yürürlükte olan haliyle "Doğrudan doğruya tam yargı davası açılması" başlıklı 13. maddesinde, idari eylemlerden hakları ihlal edilmiş olanların idari dava açmadan önce bu eylemleri yazılı bildirim üzerine veya başka süretle öğrendikleri tarihten itibaren bir yıl ve her halde eylem tarihinden itibaren beş yıl içinde ilgili idareye başvurmaları, bu isteklerin kısmen veya tamamen reddi halinde, bu konudaki işlemin tebliğini izleyen günden itibaren veya istek hakkında altmış gün içinde cevap verilmediği takdirde bu sürenin bittiği tarihten itibaren, dava süresi içinde dava açılabileceği düzenlenmiştir.
	HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
	Yukarıda aktarılan maddeler uyarınca idari eylem nedeniyle uğranılan zararın tazmini istemiyle tam yargı davası açılabilmesi için; maddi olayın, zarara sebep olan eylemin idariliğinin ve yol açtığı zararın kesin olarak ortaya konulması zorunludur. 
İdari eylem, idarenin işlevi sırasında bir hareketi, bir davranışı, bir tutumu veya hareketsizliği; idari karar ve işlemle ilgisi olmayan, başka bir deyişle öncesinde, temelinde bir idari karar veya işlem olmayan salt maddi tasarrufları ifade etmektedir. Dolayısıyla zarara sebep olan eylemin idariliği ve yol açtığı zarar bazen eylemin yapılmasıyla veya olayın gerçekleşmesiyle birlikte ortaya çıkarken, bazen de çok sonra, değişik araştırma, inceleme, ceza soruşturma ve kovuşturması veya kesin sağlık kurulu raporları sonucu ortaya çıkabilmektedir.

Esasen, idari eylemin bütün unsurlarıyla öğrenildiği ve zararın tam olarak ortaya çıktığı tarih dikkate alınmadan 2577 sayılı Kanun'un 13. maddesinde öngörülen bir ve beş yıllık sürenin hesaplanması, bazı hallerde dava açma hakkının kullanılamaması sonucunu doğuracaktır. Eylemin idariliğinin ve/veya zararın ortaya çıkmasıyla kullanılması mümkün olan dava açma hakkını ortadan kaldırır biçimde süre hesabı yapılmasının ise hak arama özgürlüğüyle bağdaşmayacağı açıktır.
	Uyuşmazlıkta, Şırnak ili, Cizre ilçesinde 14/12/2015 tarihinde ilan edilen sokağa çıkma yasağı sürecinde davacıların yakını olan ...'ın 14/01/2016 tarihinde  hayatını kaybettiği, akabinde şahsın cesedi üzerinde otopsi işlemi yapıldığı, otopsisi yapılan ve kimliği belirlenen cesedin 15/01/2016 tarihinde yakını ...'a teslim edildiği, bölgede uygulanan sokağa çıkma yasağının ise 02/03/2016 tarihinden itibaren saat 05.00-19.30 arasında geçerli olmak üzere kısmen kaldırıldığı, davacılar tarafından tazminat ödenmesi istemiyle İçişleri Bakanlığı kayıtlarına 18/10/2017 tarihinde giren dilekçe ile başvurulduğu, başvuru tarihi itibarıyla ölüm olayı ile ilgili olarak Cizre Cumhuriyet Başsavcılığınca açılan ... sayılı soruşturmanın devam ettiği görülmektedir.
Bu durumda, davacıların yakınının ölümüne neden olduğu belirtilen olaya ilişkin maddi gerçeğin ortaya çıkarılması amacıyla yürütülen ceza soruşturmasının devam ettiği dikkate alındığında, davacıların yakınının ölümünde idari bir eylem/eylemsizliğin (eylemin idariliğinin) ya da idarenin sorumluluk sebebinin bulunup bulunmadığının henüz ortaya konulamadığı, dolayısıyla idareye başvuru tarihi itibarıyla söz konusu olayın bütün unsurlarıyla birlikte davacılar tarafından öğrenilemediği anlaşıldığından, dava açma süresinin sokağa çıkma yasağının kısmi olarak sonlandırıldığı tarih itibarıyla başlayacağının kabulüne hukuki olanak bulunmamakta olup; İdare Mahkemesince, aksi yöndeki gerekçeyle süre aşımı nedeniyle davanın reddi yolunda verilen karara karşı yapılan istinaf başvurularının reddine ilişkin temyize konu kararda hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU	:
            Açıklanan nedenlerle;
1. Davacıların temyiz isteminin KABULÜNE,
2. Davanın süre aşımı nedeniyle reddine  ilişkin ... İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ...  Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3.  Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 14/05/2024 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.
Danıştay — Esas No: 2022/2529, Karar No: 2024/1909, Tarih: 14.05.2024

"İçtihat Metni"
       T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas     No : 2022/2529
Karar	No : 2024/1909                                                                   
TEMYİZ EDEN (DAVACI)	: ... 
VEKİLİ	: Av. ... 
TEMYİZ EDEN (DAVALILAR)	: 1- ... Bakanlığı
VEKİLİ	: ... 
		2-... Valiliği 
VEKİLİ	: Av. ...
 
İSTEMLERİN_KONUSU	: ...  Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:... , K:...  sayılı kararının, taraflarca aleyhlerine olan kısımlarının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ	:
Dava konusu istem: 10/10/2015 tarihinde Ankara Tren Garı önünde gerçekleştirilen bombalı terör saldırısında yaralanan davacı tarafından, maruz kaldığı zararların giderilmesi talebiyle davalı idareye yapılan 06/06/2016 tarihli başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali ile patlamanın yaşanmasında hizmet kusuru bulunduğu ve ayrıca sosyal risk ilkesi gereği maddi ve manevi zararlarının tazmin edilmesi gerektiği ileri sürülerek  500.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ...  tarih ve E:... ,  K:... sayılı kararıyla davacı tarafından, uğranıldığı ileri sürülen manevi zararın giderilmesi istemiyle yapılan başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istemi hakkında, davacı tarafından, manevi zararının tazmini istemiyle 2577 sayılı Kanun'un 13. maddesi uyarınca idareye yapılan başvurunun, idari eylemler nedeniyle hakları ihlal edilmiş olan kişilerin açacakları tam yargı davalarının ön koşulu olduğu,  söz konusu idari başvuru ile dava yoluna başvurmadan önce idari eylemler nedeniyle hakları ihlal edilmiş olan kişiler tarafından uğranılan zararın idarece sulh yoluyla tazmin edilmesinin amaçlandığı, bu itibarla; davacının manevi zararının tazmini istemiyle yaptığı başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin de idari başvuru sonucunda tesis edilen ön karar niteliğinde bir işlem olduğu,  söz konusu işlemin iptal davasına konu olması mümkün olmadığından incelenmeksizin reddine, davacının, uğradığını ileri sürdüğü manevi zararının tazmini istemi hakkında; davacının manevi tazminat talebine esas meydana gelen olayın incelenmesinden; davacının 10/10/2015 tarihinde Ankara Tren Garı önünde meydana gelen patlamada yaralanmasının ardından kaldırıldığı Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesinde Beyin Cerrahi Yoğun Bakım Ünitesinde tedavi altına alındığı, 16/11/2015 tarihine kadar burada süren tedavisinin ardından sevk ediliği Ankara Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Eğitim ve Araştırma Hastanesine yatırılarak fizik tedavi gördüğü, 24/11/2015-06/04/2016 tarihleri arasında yatarak tedavi altına alınan davacı hakkında anılan Hastane tarafından düzenlenen ... tarih ve ... sayılı İstirahat Raporunda, anoksik beyin hasarı tanısı konularak ve 6 ay istirahat kullanmasının uygun bulunduğu, öte yandan davacının maddi tazminat istemiyle açtığı, Mahkemenin ...  sayılı esasına kayıtlı dava dosyasına Diyarbakır Gazi Yaşargil Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nce sunulan ...  tarih ve...  sayılı Sağlık Kurulu Raporunda, davacının vücut fonksiyon kaybı oranının % 79 olarak tespit edildiği, "sosyal risk ilkesi"  çerçevesinde, tazminat istemine konu olan terör olayının meydana geliş şekli, davacının yaralanma hususu (hastane evraklarında yer alan tespit ve bulguları) ve sosyo-ekonomik durumu dikkate alındığında, yaşanan terör olayı neticesinde davacının yaralanması nedeniyle duyduğu elem ve ızdırabın karşılığı olarak takdiren 15.000,00 TL manevi tazminatın idareye başvuru tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idare tarafından davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin manevi tazminat isteminin reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; Danıştay Onuncu Dairesinin 27/04/2021 tarih ve E:2021/1079, K:2021/1960 sayılı bozma kararına uyularak, davacının istinaf başvurusunun kısmen kabulü, kısmen reddi (Karar'da sehven istinaf başvurusunun reddi olarak yazılmıştır.) davalı idarelerin istinaf başvurularının kısmen kabulü, kısmen reddi ile, istinaf başvurusuna konu ... İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına,davacının manevi tazminat isteminin kısmen kabulüne, 20.000,00 TL manevi tazminatın idareye başvuru tarihi olan 06/06/2016 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idarelerce davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin manevi tazminat isteminin reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ_EDENLERİN_İDDİALARI	:  Davacı vekili tarafından, olayda müvekkilinin idarenin kusurlu davranışı nedeniyle zarar gördüğü ve % 79 maluliyet oranı ile engelli hale geldiği, hükmedilen manevi tazminat tutarının maluliyet oranına göre son derece yetersiz olduğu iddiasıyla Bölge İdare Mahkemesi kararının aleyhine olan kısmının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
Davalı İçişleri Bakanlığı tarafından, olayın miting alanı dışında, belirlenen miting saatinden önce meydana geldiği, idarenin ağır hizmet kusuru halinde sorumluluğunun bulunduğu, olayın bir terör olayı olduğu ve bu nedenle 5233 sayılı Kanun kapsamında değerlendirilmesi gerektiği, manevi tazminat ilgili Kanunda düzenlenmediğinden sorumluluklarının bulunmadığı, belirlenen manevi tazminatın düzenlenme amacına aykırı yüksek belirlendiği, bu nedenle diğer tazminat dosyaları ile eşitsizliğe yol açtığı, manevi tazminata faiz yürütülmesinin temerrüt söz konusu olmadığından hukuka aykırı olduğu, idarelerinin harçtan muaf olduğu iddialarıyla Bölge İdare Mahkemesi kararının aleyhlerine olan kısımlarının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
Davalı Ankara Valiliği tarafından, öncelikle husumet itirazlarının bulunduğu, olayın bir terör olayı olduğu, bu nedenle 5233 sayılı Kanun'un uygulanması gerektiği, olayda hizmet kusuru, kusursuz sorumluluk halinin bulunmadığı, davalı idareleri yönünden manevi tazminatın reddedilmesi gerektiği, manevi tazminat miktarının hakkaniyete aykırı olduğu, idarelerinin harçtan muaf olduğu iddialarıyla Bölge İdare Mahkemesi kararının aleyhlerine olan kısımlarının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
TARAFLARIN_SAVUNMALARI	:	Davalı idareler tarafından davacının temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.  Davacı tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ	: ...
DÜŞÜNCESİ	: Davacının temyiz isteminin kabulü, davalı idarelerin temyiz istemlerinin reddi ile kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE	:
	MADDİ OLAY :

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ	: ...
DÜŞÜNCESİ	: Davacının temyiz isteminin kabulü, davalı idarelerin temyiz istemlerinin reddi ile kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE	:
	MADDİ OLAY : 
	10/10/2015 tarihinde Ankara Tren Garı önünde gerçekleştirilen bombalı terör saldırısında yaralanan davacı tarafından, maruz kaldığı zararların giderilmesi talebiyle davalı idareye yapılan 06/06/2016 tarihli başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali ile patlamanın yaşanmasında hizmet kusuru bulunduğu ve ayrıca sosyal risk ilkesi gereği maddi ve manevi zararlarının tazmin edilmesi gerektiği ileri sürülerek  500.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle bakılan dava açılmıştır.
...  İdare Mahkemesinin ...  tarih ve E:... ,  K:... sayılı kararıyla; yaşanan terör olayı neticesinde davacının yaralanması nedeniyle duyduğu elem ve ızdırabın karşılığı olarak takdiren 15.000,00 TL manevi tazminatın idareye başvuru tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idare tarafından davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin manevi tazminat isteminin reddine karar verilmiş, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ...  tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile ilk derece mahkemesi kararına karşı taraflarca yapılan istinaf başvurularının reddine karar verilmiş, temyizde bu karar Danıştay Onuncu Dairesinin 27/04/2021 tarih ve E:2021/1079, K:2021/1960 sayılı kararı ile hükmedilen manevi tazminat tutarının yetersiz olduğu gerekçesiyle bozulmuş, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin temyize konu kararı ile de anılan bozma kararına uyularak, davacının manevi tazminat isteminin kısmen kabulüne, 20.000,00 TL manevi tazminatın idareye başvuru tarihi olan 06/06/2016 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idarelerce davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin manevi tazminat isteminin reddine karar verilmiştir.
 
	İLGİLİ MEVZUAT:
	Anayasanın 125. maddesinde, idarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolunun açık olduğu belirtildikten sonra, son fıkrasında, idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu hükme bağlanmıştır.
   İdare, kural olarak yürüttüğü kamu hizmetiyle nedensellik bağı kurulabilen zararları tazminle yükümlü olup; idari eylem ve/veya işlemlerden doğan zararlar idare hukuku kuralları çerçevesinde, hizmet kusuru veya kusursuz sorumluluk ilkeleri gereği tazmin edilmektedir.
	Bunun yanında, idarenin önlemekle yükümlü olduğu halde önleyemediği bir takım zararların, nedensellik bağı ve kusur koşulu aranmadan karşılanması gerekmektedir. Objektif sorumluluk anlayışına dayalı sosyal risk adı verilen bu ilke, bilimsel ve yargısal içtihatlarla da kabul edilmiştir.

Bunun yanında, idarenin önlemekle yükümlü olduğu halde önleyemediği bir takım zararların, nedensellik bağı ve kusur koşulu aranmadan karşılanması gerekmektedir. Objektif sorumluluk anlayışına dayalı sosyal risk adı verilen bu ilke, bilimsel ve yargısal içtihatlarla da kabul edilmiştir.
	Terör olayları nedeniyle meydana gelen manevi zararların sosyal risk ilkesi kapsamında topluma pay edilerek tazmin edilmesi gerekmektedir.
	HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
	Manevi tazminat, kişinin malvarlığında meydana gelen eksilmeyi gidermeye yönelik bir tazmin aracı değil, manevi değerlerinde bir eksilme meydana gelen ve yaşama sevinci ve zevki azalan kişinin manen tatminini sağlamaya yönelik bir tazmin aracıdır. Manevi zararın başka türlü giderim yollarının bulunmayışı veya yetersiz kalışı manevi tazminatın parasal olarak belirlenmesini zorunlu kılmaktadır. Manevi tazminat, olay nedeniyle duyulan elem ve ızdırabı kısmen de olsa hafifletmeyi amaçlar. Belirtilen niteliği gereği manevi tazminatın, olayın ağırlığını ortaya koyacak, hukuka aykırılığı özendirmeyecek, bir başka ifade ile benzeri olayların bir daha yaşanmaması için caydırıcı ve aynı zamanda cezalandırıcı bir miktarda olması gerekmektedir.
 Manevi tazminatın, ilgililerin duyduğu elem ve üzüntünün kısmen giderilmesini sağlayan manevi bir tatmin aracı olduğu, dava konusu olay nedeniyle davacının %79 oranında engelli hale geldiği gözetildiğinde, 100.000,00 TL tutarında manevi tazminata hükmedilmesi gerekirken, hükmedilen manevi tazminat tutarının yetersiz olduğu sonucuna varıldığından, Bölge İdare Mahkemesince davacı lehine 20.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmesinde hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU	:
            Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin KABULÜNE, davalı idarelerin temyiz istemlerinin REDDİNE,
2.  ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ...  tarih ve E:..., K:...  sayılı temyize konu kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 14/05/2024 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.
Danıştay — Esas No: 2023/2031, Karar No: 2024/2591, Tarih: 14.05.2024

"İçtihat Metni"
               T.C.
D A N I Ş T A Y
 YEDİNCİ DAİRE 
Esas     No : 2023/2031
Karar	No : 2024/2591                                                            
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	: ... Bakanlığı adına
		... Gümrük Müdürlüğü - (E-Tebligat)
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI)	: ... Limited Şirketi 
VEKİLİ	: Av....
İSTEMİN KONUSU	: ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih  ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ	:
Dava Konusu İstem: Davacı adına tescilli ... tarih ve ... sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı eşyanın kıymetinin emsal/referans kıymete yükseltilmesi suretiyle fazladan ödenen ilave gümrük, özel tüketim ve katma değer vergilerinin 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 211. maddesi uyarınca geri verilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin karara vaki itirazın reddine dair işlemin iptali ile fazladan ödenen tutarın tecil faiziyle birlikte iadesi istemiyle dava açılmıştır. 
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:...  sayılı kararıyla; İthalatta Gözetim Uygulanmasına İlişkin Tebliğ'de belirtilen birim kıymet, 4458 sayılı Gümrük Kanunu hükümlerine göre belirlenmiş gerçek satış bedeli olmadığından, gözetim önlemleri nedeniyle artırılan değer üzerinden ödenen vergilerin geri verilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine dair karara vaki itirazın reddine ilişkin işlemde hukuka uyarlık görülmediği; ancak, Mahkemelerince yapılan hesaplama neticesinde, uyuşmazlık konusu serbest dolaşıma giriş beyannamesinde yer alan eşya bakımından iade edilebilir tutarın talep edilenden daha düşük olduğunun anlaşılması karşısında, iade talebinin gözetim kıymetini aşan kısmının reddi gerektiği; gözetim uygulaması nedeniyle fazladan ödenen tutarın 4458 sayılı Kanun'un 216. maddesi uyarınca tecil faiziyle iadesinin icap ettiği gerekçesiyle dava konusu işlemin kısmen iptali ile gözetim uygulaması nedeniyle fazladan ödenen vergilerin davalı idareye başvuru tarihinden itibaren hesaplanacak tecil faiziyle birlikte iadesine, iade talebinin gözetim kıymetini aşan kısmı yönünden ise davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Kararın istinaf başvurusuna konu hüküm fıkrasının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu hüküm fıkrasının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Gözetim belgesi sunma yükümlülüğünden kaçınmak amacıyla özgür iradesiyle eşyanın kıymetini gözetim kıymetine yükselten davacının beyanı doğrultusunda tahakkuk eden ve ödenen vergiler için beyanın bağlayıcılığı ilkesi gereği iade isteminde bulunamayacağı, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir. 
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI  : Savunma verilmemiştir.