muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Danıştay — Esas No: 2023/4804, Karar No: 2024/2443, Tarih: 30.04.2024

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusunun, usul ve hukuka uygun olduğu sonucuna varılan Vergi Mahkemesi kararının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI:  Asıl borçlu şirketten tahsil olanağı kalmayan dava konusu borcun şirket ortağı sıfatıyla davacıdan aranmasından hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay  Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:	
MADDİ OLAY : 	
Davacı adına, … Alüminyum Bakır ve Metal Mamülleri Sanayi Taahhüt İç ve Dış Ticaret Lİmited Şirketi'nden alınamayan 2010 ila 2015 yıllarına ait muhtelif kamu alacağının tahsili amacıyla şirket ortağı sıfatıyla düzenlenen 01/10/2019 tarih ve … ila … takip numaralı ödeme emirlerinin iptali istenilmiştir.
Davacının ortağı olduğu asıl borçlu şirket adına düzenlenen 18/01/2016 tarih ve … takip numaralı ödeme emri 08/02/2016 tarihinde şirketin bilinen adresinde "Yeni" soyadlı kişiye tebliğ edilmiştir. 
Şirkete çıkarılan tebligatların farklı isimlerce ancak aynı soyada sahip kişiler tarafından alındığı dosyada bulunan belgelerden anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT:
6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 35. maddesinin birinci fıkrasında, limited şirket ortaklarının, şirketten tamamen veya kısmen tahsil edilemeyen veya tahsil edilemeyeceği anlaşılan amme alacağından sermaye hisseleri oranında doğrudan doğruya sorumlu oldukları ve bu Kanun hükümleri gereğince takibe tabi tutulacakları kurala bağlanmıştır.
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 93. maddesinin olay tarihinde yürürlükte bulunan şeklinde, tahakkuk fişinden gayri, vergilendirme ile ilgili olup, hüküm ifade eden bilumum vesikalar ve yazıların adresleri bilinen gerçek ve  tüzel  kişilere posta vasıtasiyle ilmühaberli taahhütlü olarak tebliğ edileceği, şu kadar ki ilgilinin kabul etmesi şartiyle tebliğin daire veya komisyonda yapılmasının mümkün olduğu düzenlemesine yer verildikten sonra, tebliğ yapılacak kimseleri belirleyen 94'üncü maddesinde tüzel kişilere yapılacak tebliğin, bunların başkan, müdür veya  kanuni temsilcilerine, vakıflar ve cemaatler gibi tüzel kişiliği olmayan teşekküllerde bunları idare edenlere veya temsilcilerine yapılacağı, tüzel kişilerin müteaddit müdür veya temsilcisi varsa tebliğin bunlardan birine yapılmasının yeterli olduğu, tebliğin kendisine tebligat yapılacak kimsenin bulunmaması halinde işyerlerinde memur ya da müstahdemlerden birine yapılacağı kurala bağlanmış; 101. maddesinde de bilinen adresler sayılmıştır. 
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
Temyiz istemine konu Vergi Dava Dairesi kararının; dava konusu ödeme emirlerinin asıl borçlu şirket adına düzenlenen 18/01/2016 tarih ve … takip numaralı  ödeme emri içeriği haricindeki kamu alacaklarına ilişkin hüküm fıkraları aynı hukuksal gerekçelerle dairemizce de uygun bulunmuştur.
Asıl borçlu şirket adına düzenlenen 18/01/2016 tarih ve … takip numaralı ödeme emri 08/02/2016 tarihinde şirket adresinde alınan imza üzerine tebliğ edildiği, şirket adresinde alınan imza ve beyanla yapılan söz konusu tebliğin yasada öngörülen şartları taşıdığı anlaşıldığından, dava konusu ödeme emirlerinin değinilen kamu alacağına ilişkin kısmının yazılı gerekçeyle iptaline ilişkin Vergi Mahkemesi kararının sözü edilen hüküm fıkrasına yöneltilen istinaf başvurusunun reddine dair Vergi Dava Dairesi kararının … takip numaralı ödeme emri içeriği kamu alacağıyla ilgili olarak şirket nezdindeki takip yollarının usulünce tüketilip tüketilmediği ve davacının ortak  sıfatıyla sorumluluğu yönünden yapılacak değerlendirme neticesinde ulaşılacak sonuca göre yeniden karar verilmek üzere bozulması gerekmiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kısmen reddine,
2. Temyize konu Vergi Dava Dairesi kararının, dava konusu ödeme emirlerinin asıl borçlu şirket adına düzenlenen 18/01/2016 tarih ve … takip numaralı  ödeme emri içeriği haricindeki kamu alacağına ilişkin hüküm fıkrasının ONANMASINA,
3. Temyiz isteminin kısmen kabulüne,
4. Kararın; dava konusu ödeme emirlerinin asıl borçlu şirket adına düzenlenen 18/01/2016 tarih ve … takip numaralı  ödeme emri içeriği kamu alacağına ilişkin hüküm fıkrasının BOZULMASINA, 30/04/2024 tarihinde  oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.
Danıştay — Esas No: 2023/4434, Karar No: 2024/2441, Tarih: 30.04.2024

"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ÜÇÜNCÜ DAİRE  
Esas  No : 2023/4434
Karar No : 2024/2441
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	: … Vergi Dairesi Müdürlüğü/…
VEKİLİ	: Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI)	: …
 
İSTEMİN KONUSU: ... Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararına yöneltilen istinaf başvurusuna ilişkin … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı adına, … Madencilik ve Denizcilik Sanayi Ticaret Anonim Şirketi'nden alınamayan 2008 ila 2013 yıllarına ait muhtelif kamu alacağının tahsili amacıyla kanuni temsilci sıfatıyla düzenlenen … tarih ve … ila … takip numaralı ödeme emirlerinin iptali istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının  özeti: Dava konusu …, ..., …, …, … takip numaralı ödeme emri ile … takip numaralı ödeme emrinin 2011 yılının Nisan dönemine ait özel usulsüzlük cezalarına ilişkin kamu alacağı haricinde kalan kısımlarının borcun asıl borçlu şirket tarafından 24/12/2014 tarihinde yapılan başvuru üzerine 6552 sayılı Yasa kapsamında yapılandırıldığı ancak bu yapılandırmanın ihlal edildiği, yapılandırmanın ihlali üzerine şirket hakkında yeniden ödeme emri düzenlenmek suretiyle takibi gerekirken söz konusu kamu alacağı için doğrudan davacı adına ödeme emri düzenlenmesinde hukuka uygunluk bulunmadığı, … ve … takip numaralı ödeme emirleri ile … takip numaralı ödeme emrinin 2011 yılının Nisan dönemine ait özel usulsüzlük cezalarına ilişkin kamu alacağına ilişkin olarak şirket adına düzenlenen ödeme emirlerinin Mahkemelerince verilen ara kararına rağmen dosyaya sunulmadığı buna göre şirket hakkında usulüne uygun olarak kesinleştirildiği ortaya konulamayan kamu alacağının davacıdan aranmasının hukuka uygun düşmediği gerekçesiyle dava konusu ödeme emirleri iptal edilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusunun, usul ve hukuka uygun olduğu sonucuna varılan Vergi Mahkemesi kararının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Asıl borçlu şirket nezdinde usulüne uygun kesinleştirilen ve asıl borçludan tahsil olanağı kalmayan kamu alacağı için kanuni temsilci adına düzenlenen ödeme emirlerinde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
MADDİ OLAY : 
Davacı adına, asıl borçlu şirketten alınamayan 2008 ila 2013 yıllarına ait kamu alacağının tahsili amacıyla kanuni temsilci sıfatıyla düzenlenen … tarih ve … ila … takip numaralı ödeme emirlerinin iptali istemiyle dava açılmıştır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
MADDİ OLAY : 
Davacı adına, asıl borçlu şirketten alınamayan 2008 ila 2013 yıllarına ait kamu alacağının tahsili amacıyla kanuni temsilci sıfatıyla düzenlenen … tarih ve … ila … takip numaralı ödeme emirlerinin iptali istemiyle dava açılmıştır.
Şirket tarafından …, …, …, …, … takip numaralı ödeme emri ile … takip numaralı ödeme emrinin 2011 yılının Nisan dönemine ait özel usulsüzlük cezaları haricinde kalan kısımlarına ait kamu alacağının 24/12/2014 tarihinde yapılandırıldığı anlaşılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 10. maddesinde, tüzel kişilerin mükellef veya vergi sorumlusu olmaları halinde bunlara  düşen ödevlerin kanuni temsilcileri tarafından yerine getirileceği, temsilcilerin bu  ödevleri yerine getirmemeleri yüzünden mükelleflerin veya vergi sorumlularının varlığından tamamen veya kısmen alınamayan vergi veya buna bağlı alacakların, kanuni ödevlerini yerine getirmeyenlerin varlıklarından alınacağı kurala bağlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
Temyiz istemine konu edilen Vergi Dava Dairesi kararının; dava konusu … ve … takip numaralı ödeme emirleri ile … takip numaralı ödeme emrinin 2011 yılının Nisan dönemine ait özel usulsüzlük cezalarına ilişkin hüküm fıkrası aynı hukuksal nedenler ve gerekçeyle Dairemizce uygun bulunmuştur.
Yapılandırma kanunları kapsamındaki yapılandırma sonucunda vergi borçlarıyla ilgili olarak ortaya yeni bir hukuki durum çıkmasına karşın, bu durumun, şirket tüzel kişiliği nezdinde yapılandırma öncesinde usulüne uygun biçimde tamamlanmış olan takibin yeniden başlatılmasını başka bir ifadeyle yapılandırmanın ihlalinden sonra asıl borçlu adına yeniden ödeme emri düzenlenerek mal varlığı araştırması yapılmasını gerektirdiğinden söz edilemez.
Buna göre, asıl borçlu şirket adına düzenlenen ödeme emirlerinin usule uygun tebliğ edilip edilmediği, usulüne uygun tebliğ edilmiş ise kamu alacağının şirketten tahsil imkanı bulunup bulunmadığı araştırılmak ve davacının kanuni temsilci sıfatıyla sorumluluğu değerlendirilerek yeniden karar verilmek üzere Vergi Mahkemesince yazılı gerekçeyle dava konusu …, …, …, …, … takip numaralı ödeme emirleri ile … takip numaralı ödeme emrinin 2011 yılının Nisan dönemine ait özel usulsüzlük cezaları haricinde kalan kısımları yönünden iptali yolundaki hüküm fıkrasına yöneltilen istinaf başvurusunun reddine dair  Vergi Dava Dairesi kararının değinilen hüküm fıkrasının bozulması gerekmiştir. 
KARAR SONUCU :
  Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kısmen reddine,
2. Temyize konu Vergi Dava Dairesi kararının, … ve … takip numaralı ödeme emirleri ile … takip numaralı ödeme emrinin 2011 yılının Nisan dönemine ait özel usulsüzlük cezalarına ilişkin hüküm fıkrasının ONANMASINA,
3. Temyiz isteminin kısmen kabulüne,

KARAR SONUCU :
  Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kısmen reddine,
2. Temyize konu Vergi Dava Dairesi kararının, … ve … takip numaralı ödeme emirleri ile … takip numaralı ödeme emrinin 2011 yılının Nisan dönemine ait özel usulsüzlük cezalarına ilişkin hüküm fıkrasının ONANMASINA,
3. Temyiz isteminin kısmen kabulüne,
4. Kararın; …, … …, …, … takip numaralı ödeme emri ile … takip numaralı ödeme emrinin 2011 yılının Nisan dönemine ait özel usulsüzlük cezaları haricinde kalan kısımlarına ilişkin hüküm fıkrasının BOZULMASINA, 30/04/2024 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
(X)-KARŞI OY :
Vergi tahsilatının hızlandırılması gibi amaçlarla kabul edilen, yeniden yapılandırma yasaları olarak da nitelendirilen, geçici bir dönem için uygulanması öngörülen ve belirli aralıklarla çıkarılan bazı özel yasalarla mükelleflere, kimi koşullarla, vergi borcu yeni vade ve tutarlara bağlanıp, bu borcun bir kısmından vazgeçilmesi gibi kolaylıklar sağlanmaktadır.
Dayanağını Anayasa'dan alan ve devletin kamusal gereksinimlerini karşılaması için egemenlik gücüne dayanarak tek taraflı iradesiyle kişilere yüklediği bir kamu alacağı şeklinde tanımlanan verginin, yapılandırmaya konu edilerek yeni vade ve tutarlarda ödenmeye bağlanması işleminin, özel hukuktaki borcun yenilenmesi müessesesine benzetilerek, bu durumun, borcun nitelik değiştirmesine ve vergi ödevine ilişkin yükümlülüğü bulunan sorumlunun da değişmesine yol açtığı söylenemez.
Yeniden yapılandırılan borcun ödenmemesi halinde, diğer bir deyişle yapılandırmaya ilişkin koşulların ihlali nedeniyle hakkın kaybedilmesi ve bunun sonucunda yapılandırmanın iptali durumunda tahsil işlemlerine kalındığı yerden devam edilmesi sorumluluk, takip/tahsilata ilişkin yasa kuralları gereğidir.
Vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülüklerin takip ve tahsil usulü 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun ile düzenlenmiş, mükerrer 35. maddesinde ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun "Kanuni temsilcilerin ödevi" başlıklı 10. maddesinde de, kanuni temsilcilerin vergi ve buna bağlı alacaklardan sorumluluğu özel olarak kurala bağlanmıştır. Buna göre, uyuşmazlığın kanuni temsilcilerin vergi borçlarından sorumluluğunun öngörüldüğü yasa kurallarına göre incelenmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, Vergi Dava Dairesi kararının, …, …, …, …, … takip numaralı ödeme emri ile … takip numaralı ödeme emrinin 2011 yılının Nisan dönemine ait özel usulsüzlük cezaları haricinde kalan kısımlarına ait kamu alacağına ilişkin kısmının iptaline ilişkin hüküm fıkrasının bozulması gerektiği görüşüyle, Daire kararının bozmaya ilişkin hüküm fıkrasına gerekçe yönünden katılmıyorum.
Danıştay — Esas No: 2023/5973, Karar No: 2024/2586, Tarih: 30.04.2024

"İçtihat Metni"
               T.C.
D A N I Ş T A Y
 ALTINCI DAİRE  
Esas     No : 2023/5973
Karar	No : 2024/2586
DAVACI	: …	  
VEKİLİ	: Av. …
DAVALILAR	: 1- …-ANKARA
VEKİLİ	: Av. …
	  2- … Anonim Şirketi Genel Müdürlüğü 
VEKİLİ	: Av. …
 
DAVANIN KONUSU	 : "380 kV İçdaş-Lapseki-3 Enerji İletim Hattı Projesi" kapsamında, karar eki haritada gösteren güzergaha isabet eden taşınmazlarda direk yerlerinin mülkiyet şeklinde, iletken salınım gabarisinin ise irtifak hakkı kurulmak suretiyle Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi Genel Müdürlüğü tarafından 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 27. maddesi gereğince acele kamulaştırılmasına ilişkin 26/01/2023 tarih ve 32085 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan 25/01/2023 tarih ve 6735 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının, Çanakkale İli, Lapseki İlçesi, … Köyü, … pafta, … ada, … parsel sayılı taşınmaz yönünden iptali istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI :  Somut olayda acele kamulaştırmanın yasal şartlarının mevcut olmadığı, mülkiyet hakkının ihlal edildiği,  usul ve yasaya aykırı olan dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi gerektiği ileri sürülmüştür. 
DAVALILARIN SAVUNMALARI : 1. Cumhurbaşkanlığı tarafından, usule ilişkin olarak, davanın süresi içerisinde açılıp açılmadığı hususu re'sen incelenerek, süresi içinde açılmadığının tespit edilmesi halinde bu nedenle davanın reddine karar verilmesi gerektiği; esasa ilişkin olarak ise, TEİAŞ Genel Müdürlüğünün … tarihli, … sayılı yazısıyla, "380 kV İçdaş-Lapseki-3 Enerji İletim Hattı güzergahına isabet eden taşınmazların kamulaştırma çalışmalarının acele kamulaştırma yöntemiyle yapılabilmesi için 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 27. maddesi uyarınca Cumhurbaşkanı kararı alınmasının talep edildiği, söz konusu talep doğrultusunda, usul ve yasaya uygun olarak dava konusu işlemin tesis edildiği, davanın reddine karar verilmesi gerektiği savunulmuştur.

2. Türkiye Elektrik İletişim AŞ Genel Müdürlüğü tarafından, usule ilişkin olarak, dava konusu taşınmazın Kamulaştırma Kanununun 27. maddesi uyarınca acele kamulaştırılmasına karar verilmesi amacıyla açılan … Asliye Hukuk Mahkemesinin … D. İş sayılı davasının derdest olduğu, söz konusu dosya üzerinden davacıya henüz bir tebligat yapılmadan ve acele el koyma kararı verilmeden, Kamulaştırma Kanununun 10. maddesi uyarınca açılmış bir tespit ve tescil davası da olmadan davacının bakılan davayı açmasında hukuki yararının bulunmadığı, davanın gerek bu ve grekse İdari Yargılama Usulü Kanununun 14. maddesinde gösterilen nedenlerle usulden reddine karar verilmesi gerektiği; esasa ilişkin olarak ise, dava konusu 380 kV İçdaş-Lapseki-3 Enerji İletim Hattı Projesinin Türkgücü/Çorlu-Sütlüce 3-Lapseki 3 Enerji İletim Hattı+Deniz Altı Kablolarının devamı niteliğinde olduğu, 3. Çanakkale Boğazı Denizaltı Kablo Geçişinin gecikmesinin Trakya arz güvenliğinin sağlanamaması, elektrik kesintileri gibi sorunlara neden olacağı, bu nedenle 3. Çanakkale Boğazı Denizaltı Kablo Geçişi ile eş zamanlı olacak şekilde ve ivedilikle tesis edilmesi gereken  İçdaş-Lapseki-3 Enerji İletim Hattı güzergahına isabet eden taşınmazların kamulaştırılmasında acele kamulaştırma usulünün tercih edildiği, dava konusu işlemin usul ve yasaya uygun olarak tesis edildiği, davanın reddine karar verilmesi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ  …'IN  DÜŞÜNCESİ : Davanın reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI  …'İN DÜŞÜNCESİ : Dava, 380 kV İçdaş-Lapseki-3 Enerji İletim Hattı Projesi kapsamında ekli haritada gösteren güzergaha isabet eden taşınmazlarda direk yerlerinin mülkiyet şeklinde, iletken salınım gabarisinin ise irtifak hakkı kurulmak suretiyle 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 27. maddesi gereğince acele kamulaştırılmasına ilişkin 26.01.2023 tarihli, 32085 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 25.01.2023 tarihli,  6735 sayılı Cumhurbaşkanı kararının, Çanakkale ili, Lapseki ilçesi, … Köyü, … ada, … parsel sayılı taşınmaz yönünden iptali istemiyle açılmıştır.
Anayasa’nın 35. maddesinde, "Herkes, mülkiyet ve miras haklarına sahiptir. Bu haklar, ancak kamu yararı amacıyla, kanunla sınırlanabilir. Mülkiyet hakkının kullanılması toplum yararına aykırı olamaz." hükmü yer almaktadır.
	Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin Ek 1 Numaralı Protokolünün "Mülkiyetin korunması" başlıklı 1. maddesinde, "Her gerçek ve tüzel kişinin mal ve mülk dokunulmazlığına saygı gösterilmesini isteme hakkı vardır. Herhangi bir kimse, ancak kamu yararı sebebiyle ve yasada öngörülen koşullara ve uluslararası hukukun genel ilkelerine uygun olarak mal ve mülkünden yoksun bırakılabilir. Yukarıdaki hükümler, devletlerin, mülkiyetin kamu yararına uygun olarak kullanılmasını düzenlemek veya vergilerin ya da başka katkıların veya para cezalarının ödenmesini sağlamak için gerekli gördükleri yasaları uygulama konusunda sahip oldukları hakka halel getirmez." hükmüne yer verilmiştir.

Anayasa ve uluslararası sözleşmelerde mülkiyet hakkını korumaya yönelik düzenlemelere yer verilmiş ve mülkiyet hakkı korunması gereken temel insan hakları arasında sayılmıştır. Mülkiyet hakkına müdahalelerin de olabileceği hükme bağlanarak bu müdahalelerde kamu yararı, kanuni düzenleme ve ölçülülük ya da orantılılık gibi uluslararası hukukun genel ilkelerinin varlığının dikkate alınması gerektiği, aksi durumda müdahalenin mülkiyet hakkının ihlaline neden olacağı kabul edilmiştir. Bu husus Anayasa Mahkemesi ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarıyla da ortaya konulmuştur.
	Bu bağlamda idarelerin, kanunlarla ve Cumhurbaşkanlığı kararnameleriyle yapmak yükümlülüğünde bulundukları kamu hizmetlerinin veya teşebbüslerinin yürütülmesi için gerekli olan taşınmaz malları, kaynakları ve irtifak haklarını kamulaştırabileceği 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 3. maddesinde hükme bağlanmış ve devam eden maddelerinde bu olağan kamulaştırmanın usul ve şartları düzenlenmiştir.
	Kamulaştırma Kanununun 27. maddesinde, "3634 sayılı Milli Müdafaa Mükellefiyeti Kanununun uygulanmasında yurt savunması ihtiyacına veya aceleliğine Cumhurbaşkanınca karar alınacak hallerde veya özel kanunlarla öngörülen olağanüstü durumlarda gerekli olan taşınmaz malların kamulaştırılmasında kıymet takdiri dışındaki işlemler sonradan tamamlanmak üzere ilgili idarenin istemi ile mahkemece yedi gün içinde o taşınmaz malın10 uncu madde esasları dairesinde ve 15 inci madde uyarınca seçilecek bilirkişilerce tespit edilecek değeri, idare tarafından mal sahibi adına 10 uncu maddeye göre yapılacak davetiye ve ilanda belirtilen bankaya yatırılarak o taşınmaz mala el konulabilir." hükmüne yer verilmiştir.
	Taşınmazın mülkiyetinin kamu hizmetini yürütecek olan idareye geçmesine ilişkin Kamulaştırma Kanununun 3. maddesi ve devamı maddeleri uyarınca yapılan (olağan) kamulaştırma ile mülkiyetin malikin üzerinde kalmasına rağmen taşınmaza el konularak kullanımının idareye geçmesine ilişkin Kanun'un 27. maddesinde düzenlenen acele kamulaştırma işlemi, aynı taşınmaza ilişkin olsa da farklı işlemlerdir. İdare doğrudan olağan kamulaştırma yapabileceği gibi olağanüstü bazı durumlarda önce acele kamulaştırma işlemi tesis edip sonra kamulaştırma işlemini tamamlayabilir. Acele kamulaştırma ile taşınmaza el konulduktan sonra idare tarafından öncelikle satın alma yolunun işletilmesi, bunun mümkün olamaması durumunda ise asliye hukuk mahkemesinde bedel tespiti ve tescil davası açılması gerekmektedir. Taşınmazın maliki, taşınmazına el konulması üzerine acele kamulaştırma işleminin iptali istemiyle dava açabileceği gibi asliye hukuk mahkemesinde açılan dava üzerine olağan kamulaştırmaya dönüşen işlemin iptali istemiyle de ayrıca dava açabilir.