muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Danıştay — Esas No: 2024/1022, Karar No: 2024/2357, Tarih: 18.04.2024

Uygulama İmar Planı; tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plandır." tanımlarına yer verilmiştir." tanımlarına yer verilmiştir. 
Kanunun 8. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinde ise, "...Alt kademe planların, üst kademe planların kesinleştiği tarihten itibaren en geç bir yıl içinde ilgili idarece üst kademe planlara uygun hale getirilmesi zorunludur. Aksi halde, üst kademe planları onaylayan kurum ve kuruluşlar alt kademe planları en geç altı ay içinde uygun hale getirir ve resen onaylar. Bu süre içinde ruhsat işlemleri, yürürlükte olan uygulama imar planına göre gerçekleştirilir..." hükmüne yer verilmiştir.
	Aynı Kanunun 10. maddesinde; "İlgililer, haklarında idari davaya konu olabilecek bir işlem veya eylemin yapılması için idari makamlara başvurabilirler, altmış gün içinde bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. İlgililer altmış günün bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde, konusuna göre Danıştaya, idare ve vergi mahkemelerine dava açabilirler. Altmış günlük süre içinde idarece verilen cevap kesin değilse ilgili bu cevabı isteminin reddi sayarak dava açabileceği gibi, kesin cevabı da bekleyebilir. Bu takdirde dava açma süresi işlemez. Ancak, bekleme süresi başvuru tarihinden itibaren altı ayı geçemez. Dava açılmaması veya davanın süreden reddi hallerinde, altmış günlük sürenin bitmesinden sonra yetkili idari makamlarca cevap verilirse, cevabın tebliğinden itibaren altmış gün içinde dava açabilirler." hükmü, aynı Yasanın 11. maddesininde ise, ilgililer tarafından idari dava açılmadan önce, idari işlemin kaldırılmasının, geri alınmasının, değiştirilmesinin veya yeni bir işlem tesis edilmesinin üst makamdan, üst makam yoksa işlemi tesis etmiş olan makamdan idari dava açma süresi içinde istenebileceği, bu başvurunun, işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durduracağı, başvuruya altmış gün içinde cevap verilmezse isteğin reddedilmiş sayılacağı, isteğin reddedilmesi veya reddedilmiş sayılması durumunda ise dava açma süresinin yeniden işlemeye başlayacağı ve başvurma tarihine kadar geçen sürenin de hesaba katılacağı hükme bağlanmıştır.
	HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Yukarıda yer verilen Kanun hükümleri uyarınca imar planlarının uygulamaya konulması ile birlikte uygulama işlemi ile birlikte imar planına veya doğrudan imar planına karşı yeniden dava açma imkanının bulunduğunda ve bu durumda dava açma süresinin uygulama işleminin süresine tabi olduğunda tartışma bulunmamaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Yukarıda yer verilen Kanun hükümleri uyarınca imar planlarının uygulamaya konulması ile birlikte uygulama işlemi ile birlikte imar planına veya doğrudan imar planına karşı yeniden dava açma imkanının bulunduğunda ve bu durumda dava açma süresinin uygulama işleminin süresine tabi olduğunda tartışma bulunmamaktadır.
	İmar planları, yargısal içtihatlarla ilanı gereken genel düzenleyici işlem olarak kabul edilmiş olup uygulama işlemi olduğu öne sürülerek işlemin dayanağı imar planının iptalinin istenilmesi halinde, davanın süresi içerisinde açılıp açılmadığının plan yönünden de uygulama işlemi esas alınarak belirlenmesi gerekmektedir.
	Uyuşmazlığın incelenmesinden, dava konusu taşınmazı kapsayan alanda yapılan Kültür ve Turizm Bakanlığınca 23/06/2006 tarihinde onaylanan Aydın Didim Akbük Kıyı Kesimi 1. Kısım 1/5000 ölçekli Nazım ve 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı Revizyonlarından 3194 sayılı İmar Kanununun 15. ve 16. maddeleri gereğince imar uygulamasının kabulüne ilişkin Didim Belediye Encümeninin … tarih ve … sayılı kararı ile haberdar olunduğundan bahisle anılan uygulama işlemine dayanılarak planların iptali istemiyle bu davanın açıldığı görülmekte ise de, Didim Belediye Encümeninin … tarih ve … sayılı kararı ile dava konusu imar planlarının uygulama işlemi olan Didim Belediye Encümeninin … tarih ve … sayılı kararının iptaline karar verildiğinden anılan imar uygulamasının dava konusu imar planları açısından uygulama işlemi sayılmasına hukuken olanak bulunmadığı açıktır.
	Bu durumda, imar planları, ilanı gereken genel düzenleyici işlem olduğundan dava açma sürelerinin buna göre belirlenmesi gerekmektedir.
	Yukarıda anılan maddelerin birlikte değerlendirilmesinden, imar planlarına karşı, 2577 sayılı Kanunun 11. maddesi kapsamında başvuru için, 3194 sayılı Kanunun 8/b maddesi ile özel bir itiraz süresi getirildiği anlaşılmaktadır. Bu durum karşısında, imar planlarına karşı, bir aylık askı süresi içinde 2577 sayılı Yasanın 11. maddesi kapsamında başvuruda bulunulması ve bu başvuruya idari dava açma süresinin başlangıç tarihi olan son ilan tarihinden itibaren işlem tarihi itibariyle 60 gün içinde cevap verilmeyerek isteğin reddedilmiş sayılması halinde, bu tarihi takip eden 60 günlük dava açma süresi içinde veya son ilan tarihini izleyen 60 gün içinde cevap verilmek suretiyle isteğin reddedilmesi halinde bu cevap tarihinden itibaren  60 günlük dava açma süresi içinde idari dava açılabileceği sonucuna varılmaktadır.
İmar planlarına askı süresi içinde bir itirazda bulunulmamış ise davanın, 2577 sayılı Kanunun 7. maddesi uyarınca imar planının son ilan tarihini izleyen günden itibaren işlem tarihi itibariyle 60 gün içinde açılması gerekir.

İmar planlarına askı süresi içinde bir itirazda bulunulmamış ise davanın, 2577 sayılı Kanunun 7. maddesi uyarınca imar planının son ilan tarihini izleyen günden itibaren işlem tarihi itibariyle 60 gün içinde açılması gerekir.
Dosyanın incelenmesinden, davacı tarafından uyuşmazlık konusu 0/03/2006 tarihinde onaylanan Aydın Didim Akbük Kıyı Kesimi 1. Kısım 1/5000 ölçekli Nazım ve 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı Revizyonlarına 2577 sayılı Yasanın 11. maddesi kapsamında itiraz edilmediği, anılan plan revizyonlarının askıda itirazların değerlendirilmesi üzerine kesinleştiği ve 3194 sayılı Kanunun 8. maddesinin b) bendinin 4. fıkrası uyarınca ilgili Bakanlığa gönderildiği anlaşılmıştır. Bu durumda son askı tarihinden itibaren yasal dava açma süresi (işlem tarihi itibarıyla 60 gün) içinde dava açılmadığı, bununla birlikte, Didim Belediye Encümeninin … tarih ve … sayılı  kararı ile dava konusu imar planlarının uygulama işlemi olan Didim Belediye Encümeninin … tarih ve … sayılı kararının iptaline karar verildiğinden anılan imar uygulamasının dava konusu imar planları açısından uygulama işlemi sayılmasına hukuken olanak bulunmadığı göz önüne alındığında görülmekte olan davanın süresinde açılmadığı neticesine ulaşılmıştır.
Bu durumda, yukarıda açıklanan gerekçelerle davanın süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmesi gerekirken aksi yönde verilen temyize konu Bölge İdare  Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
            Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davacıların temyiz istemlerinin kabulüne,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle incelenmeksizin reddine ilişkin  Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının esasta oy birliği, gerekçede oy çokluğuyla BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 18/04/2024 tarihinde, kesin olarak, karar verildi. 
 
KARŞI OY (X): 2577 sayılı  İdari  Yargılama  Usulü Kanunu'nun 7. maddesinin 1.fıkrasında;  dava açma  süresinin, özel kanunlarında  ayrı  süre gösterilmeyen hallerde Danıştay'da ve idare mahkemelerinde altmış gün olduğu, aynı maddenin 4. fıkrasında ise, ilanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresinin, ilan tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı, ancak bu işlemlerin uygulanması üzerine  ilgililerin düzenleyici işlem veya uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine birden dava açabilecekleri belirtildikten sonra aynı Kanunun 10. maddesinin 1. fıkrasında; ilgililerin haklarında idari davaya konu olabilecek bir işlem veya eylemin yapılması için idari makamlara başvurabilecekleri yolundaki hükme yer verilmiştir.

Dosyanın incelenmesinden, davacı tarafından uyuşmazlık konusu 20/03/2006 tarihinde onaylanan Aydın Didim Akbük Kıyı Kesimi 1. Kısım Nazım ve Uygulama İmar Planı Revizyonlarına 2577 sayılı Yasanın 11. maddesi kapsamında itiraz edilmediği, anılan plan revizyonlarının askıda itirazların değerlendirilmesi üzerine kesinleştiği ve 3194 sayılı Kanunun 8. maddesinin b) bendinin 4. fıkrası uyarınca ilgili bakanlığa gönderildiği anlaşılmıştır. Bu durumda son askı tarihinden itibaren yasal dava açma süresi (işlem tarihi itibariyle 60 gün) içinde dava açılmadığı, buna karşılık, 3194 sayılı İmar Kanununun 15. ve 16. maddeleri gereğince imar uygulamasının kabulüne ilişkin Didim Belediye Encümeninin … tarih ve … sayılı kararı ile haberdar olunduğundan bahisle anılan uygulama işlemi üzerine dava açıldığı anlaşılmaktadır.
	Dava konusu imar planı revizyonlarının uygulama işlemi olan … tarih ve … sayılı belediye encümeni kararının, bu davanın açılmasından sonra Didim Belediye Encümeninin … tarih ve … sayılı  kararı ile iptaline karar verilmişse de dava tarihi itibarıyla uygulama işlemi olarak dayanağı dava konusu planlardan haberdar olunduğu ve dava dilekçesinde taşınmazının kamusal alanlarda kalmasına itiraz edildiği hususları göz önünde bulundurulduğunda yukarıda aktarılan 2577 sayılı Kanunun 7. maddesinin 4. fıkrası uyarınca imar planı revizyonlarının iptali istemiyle açılan davada süre aşımı bulunmadığından davanın esasının incelenmesi suretiyle karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle Mahkeme kararının bozulması gerektiği oyuyla Dairemiz kararına katılmıyoruz.
Danıştay — Esas No: 2022/884, Karar No: 2024/1857, Tarih: 18.04.2024

"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
   Esas	No : 2022/884
   Karar	No : 2024/1857
TEMYİZ EDENLER	:
1-(DAVALI) … Vergi Dairesi Başkanlığı (… Vergi Dairesi Müdürlüğü)
VEKİLİ	: Av. …
2-(DAVACI) … Odası
 VEKİLİ   : Av. …
İSTEMİN KONUSU           : … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, taraflarca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
 
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı esnaf odasının hissedarı olduğu taşınmaza ilişkin ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı ortaklığın satış suretiyle giderilmesi kararı ile hükmedilen ve söz konusu taşınmazın açık artırma sureti ile satılması üzerine hissesine isabet eden kısmı için tahsil olunan 271.521,05-TL karar ve ilam harcının, harçtan muaf olunduğundan bahisle iptali ve anılan tutarın tahsil tarihinden düzeltme fişinin davacıya tebliğ edileceği tarihe kadar işleyecek tecil faiziyle birlikte iadesi istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:  ... Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; uyuşmazlıkta, ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin … tarih E: …, K: … sayılı kararı ile kesinleşmiş olan bakiye karar ve ilam harcının, söz konusu karara istinaden … Sulh Hukuk Mahkemesi Satış Memurluğu'nun … satış dosyasında, 20/12/2018 tarihinde açık artırma sureti ile yapılan ortaklığın giderilmesi üzerine, taşınmazın 2.012.985,20-TL satış bedeli üzerinden taşınmazı satın alan davacı esnaf odasının da aralarında bulunduğu sekiz ayrı hissedardan toplam 405.196,28-TL, davacı odadan hissesine isabet ederek tahakkuk eden 271.521,05-TL tutarındaki karar ilam harcı tahakkuk ettirilerek tahsil edildiği, uyuşmazlık konusu yargı harcı ve oranına ilişkin mahkeme kararının bozulması veya icranın geri bırakılması yolunda verilmiş bir kanun yolu kararının bulunmadığı, davacı tarafından ileri sürülen muafiyet iddiasının ancak anılan karara yönelik kanun yollarında incelenebileceği, bu sebeple dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmediği görülmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkarlar Meslek Kuruluşları Kanunu'nun ''Amaç'' başlıklı 1. maddesinde; ''Bu Kanunun amacı; esnaf ve sanatkarlar ile bunların yanlarında çalışanların mesleki ve teknik ihtiyaçlarını karşılamak, mesleki faaliyetlerini kolaylaştırmak, mesleğin genel menfaatlerine uygun olarak gelişmelerini ve mesleki eğitimlerini sağlamak, meslek mensuplarının birbirleriyle ve halk ile olan ilişkilerinde dürüstlüğü ve güveni hakim kılmak, meslek disiplini ve ahlakını korumak ve bu maksatla kurulan tüzel kişiliğe sahip kamu kurumu niteliğindeki esnaf ve sanatkarlar odaları ile bu odaların üst kuruluşu olan birlik, federasyon ve Konfederasyonun çalışma usul ve esaslarını düzenlemektir.'' hükmünün yer aldığı, Kanunun ''Muafiyetler'' başlıklı 65. maddesi ile; esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarının, kuruluş amaçlarını gerçekleştirmek ve bu amaçlarına uygun olarak kullanılmak üzere iktisap ettikleri ve edecekleri gayrimenkuller ile bu kuruluşların görevleri dolayısıyla elde ettikleri gelirlerin, katma değer vergisi ve emlak vergisi hariç her türlü vergi, resim ve harçtan müstesna olduğunun hüküm altına alındığı, davacı İzmir Şoförler ve Otomobilciler Esnaf Odası'nın da anılan Kanun kapsamında esnaf meslek kuruluşu niteliğinde olduğu, dolayısıyla, Kanunda belirtilen muafiyet kapsamında bulunan davacı esnaf odasından hissedarı olduğu gayrimenkulün, ortaklığın giderilmesi suretiyle açılmış olan dava sonucunda gerçekleştirilen satışı sonucunda, davacıdan karar ilam harcı tahsili işleminde hukuka uyarlık bulunmadığı, tahsil edilen harcının tecil faizi ile birlikte iadesi istemi yönünden ise; Danıştay'ın yerleşik hale gelen içtihatlarıyla kabul edilen ve bu husustaki genel hükümleri içeren 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine ilişkin Kanun'da öngörülen oranda faiz uygulanarak ödenmesi gerektiği, Dairelerince haksız olarak tahsil edildiği saptanan harcın, tahsil tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte iadesi gerektiği, tecil faizi üzerinden hüküm kurulmasına dair davacı isteminin ve fazlaya isabet eden kısmın reddi gerektiği gerekçesiyle davacı istinaf isteminin kabulüne, Mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine, dava konusu işlemin iptaline, davacıdan tahsil olunan harcın ödeme tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davacıya iadesine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI:  
DAVACININ İDDİALARI: 213 sayılı Kanun'un 112. maddesinde, fazla veya yersiz olarak tahsil edilen veya vergi kanunları uyarınca iadesi gereken vergilerin tecil faizi oranında hesaplanacak faizi ile mükellefe ödenmesi gerektiğinin belirtildiği, bu sebeple taraflarından haksız ve yersiz olarak alınmış harcın, tecil faizi ile iade edilmesi gerektiği ileri sürülerek kararın aleyhe olan kısmının bozulması istenilmektedir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI:  
DAVACININ İDDİALARI: 213 sayılı Kanun'un 112. maddesinde, fazla veya yersiz olarak tahsil edilen veya vergi kanunları uyarınca iadesi gereken vergilerin tecil faizi oranında hesaplanacak faizi ile mükellefe ödenmesi gerektiğinin belirtildiği, bu sebeple taraflarından haksız ve yersiz olarak alınmış harcın, tecil faizi ile iade edilmesi gerektiği ileri sürülerek kararın aleyhe olan kısmının bozulması istenilmektedir.
DAVALININ İDDİALARI: Harçlar Kanunu ile genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerinin yargı harçlarından muaf tutulduğu, 5362 sayılı Kanun'un 65. maddesinde yer verilen harç muafiyetinin yargı harçlarını kapsamadığı, bu sebeple davacının karar ve ilam harcını ödemesinin yasal bir zorunluluk olduğu, tesis edilen işlemlerde yasal isabetsizlik bulunmadığı ileri sürülerek kararın aleyhe olan kısmının bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI: Taraflarca savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NIN DÜŞÜNCESİ: Temyiz istemlerinin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY: Davacı esnaf odasının hissedarı olduğu taşınmaza ilişkin ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı ortaklığın satış suretiyle giderilmesi kararı ile hükmedilen ve söz konusu taşınmazın açık artırma sureti ile satılması üzerine hissesine isabet eden kısmı için tahsil olunan 271.521,05-TL karar ve ilam harcının, harçtan muaf olunduğundan bahisle iptali ve anılan tutarın tahsil tarihinden düzeltme fişinin davacıya tebliğ edileceği tarihe kadar işleyecek tecil faiziyle birlikte iadesi istenilmektedir.
İLGİLİ MEVZUAT:
6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 55. maddesinde, amme alacağını vadesinde ödemeyenlere 15 gün içinde borçlarını ödemeleri veya mal bildiriminde bulunmaları lüzumunun bir ödeme emri ile tebliğ olunacağı; 58. maddesinde de kendisine ödeme emri tebliğ olunan şahsın böyle bir borcu olmadığı veya kısmen ödediği veya zamanaşımına uğradığı iddiası ile tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde alacaklı tahsil dairesine ait davalara bakan vergi mahkemesi nezdinde dava açabileceği düzenlenmiştir.

492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 2. maddesinde, yargı işlemlerinden bu Kanuna bağlı 1 sayılı Tarife'de yazılı olanların yargı harçlarına tabi olduğu; "Ödeme Yeri" başlıklı 26. maddesinde, yargı harçlarının, harca konu olan işlemleri yapan mahkeme veya daire tarafından alınacağı, 28. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde, karar ve ilam harçlarının dörtte birinin peşin, geri kalanının kararın tebliğinden itibaren bir ay içinde ödeneceği; aynı Kanun'un "Hükmün bozulması" başlıklı 8. maddesinde bir hükmün bozulmasını müteakip verilecek hükümlerden, yeni bir hüküm gibi karar ve ilam harcı alınacağı ve bozulan hükümden evvelce alınmış karar ve ilam harcının müteakip hükme ait harçtan mahsup olunacağı, 130. maddesinde ise, bu kanunda ödenmeleri için belli bir süre tesbit edilmiş olan harçlar, süresi içinde ödenmemiş ise, ilgili makam ve daireler tarafından, sürenin sonundan itibaren 15 gün içinde bir müzekkere ile o yerin ilgili vergi dairesine bildirileceği ifade edilmiştir.
 
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyanın incelenmesinden, davacı esnaf odasının hissedarı olduğu, İzmir İli, Konak İlçesi, … Mahallesi, … ada, … parselde kayıtlı taşınmazın, ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin … tarih E:…, K:… sayılı kararı ile ortaklığın satış suretiyle giderilmesine, satış bedeli üzerinden binde 11,38 oranında harcın paydaşlardan tapu kaydı ve  İzmir 21. Noterliği'nin … tarih ve … yevmiye nolu, … Sulh Hukuk Mahkemesi'nin E:…, K:…, ... Sulh Hukuk Mahkeme'sinin E:…, K:… sayılı veraset ilamlarındaki payları oranında tahsiline kararı verildiği, söz konusu Mahkeme kararının … Bölge Adliye Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı kesinleşmesi üzerine ... Sulh Hukuk Mahkemesi Satış Memurluğu'nun … satış dosyası ile 20/12/2018 tarihinde açık artırma sureti ile satışın gerçekleştirildiği, davacı esnaf odasının hissesi oranında tahakkuk ettirilen 271.521,05-TL tutarındaki karar ve ilam harcının tahsil edildiği, davacı esnaf odası tarafından, söz konusu karar ve ilam harcının, 5362 sayılı Yasanın 65. maddesi uyarınca, Esnaf ve Sanatkarlar Meslek kuruluşlarının, kuruluş amaçlarını gerçekleştirmek ve bu amaçlarına uygun olarak kullanılmak üzere iktisap ettikleri ve edecekleri gayrimenkullerin katma değer vergisi ve emlak vergisi hariç her türlü vergi, resim ve harçtan muaf olduğu gerekçesiyle hukuka aykırı olarak taraflarından tahsil edildiği gerekçesiyle iptali ve tecil faiziyle birlikte iadesi istemiyle davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Buna göre, satış memurluğunca 20/12/2018 tarihinde açık artırma sureti ile yapılan taşınmaz satışı bedeli üzerinden davacı odanın hissesine isabet ederek tahsil olunan 271.521,05-TL tutarındaki karar ve ilam harcının dayanağının ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin … tarih E:…, K:… sayılı kararı olduğu, Sulh Hukuk Mahkemesi tarafından yapılan yargılama sonunda harç alınması işleminin, kanuna aykırılığı iddiasının kanun yoluna başvurulmak suretiyle çözümlenebileceği, kanun yoluna başvurulması üzerine incelemenin, söz konusu dava dosyası üzerinden yapılarak, anılan işlemin Kanuna uygun olup olmadığı husunda bir karar verilebileceği, dolayısıyla, uyuşmazlık konusu yargı harcına karşı, davacı tarafından ileri sürülen muafiyet iddiasının anılan karara yönelik kanun yolunda incelenebileceği, söz konusu ... Sulh Hukuk Mahkemesi kararının ise, … Bölge Adliye Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile onanarak kesinleştiği dikkate alındığında, kesinleşmiş bir ilam hükmünün vergi dairesince ve onun uygulanmasının dava konusu edildiği Vergi Mahkemesinde düzeltilmesine imkan bulunmamaktadır. Bu durumda, davacı tarafından ileri sürülen muafiyet iddiasının işbu davada incelenemeyeceği sonucuna varıldığından, davayı reddeden Vergi Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunu kabul ederek, Vergi Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar veren Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuka uyarlık görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.  Tarafların temyiz istemlerinin kabulüne,
2. … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesine gönderilmesine, 18/04/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.
Danıştay — Esas No: 2022/885, Karar No: 2024/1858, Tarih: 18.04.2024

"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
   Esas	No : 2022/885
   Karar	No : 2024/1858
TEMYİZ EDENLER	:
1-(DAVALI) … Belediye Başkanlığı-…	
VEKİLİ: Av. …
 
2-(DAVACI) … Odası
 VEKİLİ  : Av. …
 
İSTEMİN KONUSU  : … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, taraflarca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
 
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı esnaf odasının hissedarı olduğu taşınmaza ilişkin … Sulh Hukuk Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı ortaklığın satış suretiyle giderilmesi kararına istinaden yapılan ihale ve satış nedeniyle hissesine isabet eden kısmı için tahsil olunan tellaliye harcının iptali ve tahsil olunan 238.594,95-TL tellaliye harcının, tahsil tarihinden düzeltme fişinin davacıya tebliğ edileceği tarihe kadar işleyecek tecil faiziyle birlikte iadesi istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:  ... Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; 5362 sayılı Yasanın 65. maddesi ile esnaf ve sanatkarlar meslek kuruluşlarının kuruluş amaçlarını gerçekleştirmek ve bu amaçlarına uygun olarak kullanılmak üzere iktisap ettikleri gayrimenkullerin, katma değer vergisi ile emlak vergisi hariç her türlü vergi, resim ve harçtan muaf olduğunun hüküm altına alındığı, davacı İzmir Şoförler ve Otomobilciler Esnaf Odası'nın da anılan Yasa kapsamında esnaf meslek kuruluşu niteliğinde olduğu, dolayısıyla Yasada belirtilen muafiyet kapsamında bulunan davacı esnaf odasından hissedarı olduğu gayrimenkulün, ortaklığın giderilmesi suretiyle gerçekleştirilen satışı sonucunda tahsil edilen dava konusu tellallık harcı tahsili işleminde hukuka uyarlık bulunmadığı, faiz istemi yönünden ise, dava konusu fazla ve yersiz tahsilatın davacıdan kaynaklanmadığı anlaşıldığından, davacıdan yersiz olarak tahsil edilen verginin tahsil tarihinden düzeltme fişinin tebliğ edildiği tarihe kadar geçen süre için hesaplanacak tecil faizi oranında hesaplanacak faiziyle birlikte iadesi  gerektiği gerekçesiyle davanın kabulüne, davacı adına tahakkuk eden tellallık harcının iptaline, 238.594,95-TL tutarındaki tellallık harcının tahsil tarihinden itibaren hesaplanacak tecil faizi ile birlikte davacıya iadesine karar verilmiştir.