muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Danıştay — Esas No: 2022/1978, Karar No: 2024/3227, Tarih: 30.05.2024

Danıştay 9. Daire Başkanlığı         2022/1978 E.  ,  2024/3227 K.


"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
   Esas	No : 2022/1978
   Karar	No : 2024/3227
 
TEMYİZ EDENLER :1-(DAVALI) ... Vergi Dairesi Müdürlüğü-...
	             2-(DAVACI) ... Taahhüt Sanayi ve Dış Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : Davacı adına, Kadıköy Vergi Dairesi Müdürlüğünün ... vergi kimlik numaralı mükellefi ... Sistemleri Tic. Ltd. Şti. ile Sultanbeyli Vergi Dairesi Müdürlüğünün ... ... aldığı faturaların sahte olduğu ve elde ettiği adat faizi gelirini faturalandırmadığından bahisle düzenlenen vergi inceleme raporuna dayanılarak re'sen tarh edilen 2018/Nisan ve Mayıs  dönemlerine ait katma değer vergisi ve tekerrür hükümleri uygulanmak suretiyle kesilen üç kat vergi ziyaı cezası ile  213 sayılı Vergi Usul Kanun'un 353/1. maddesi uyarınca kesilen özel usulsüzlük  cezasının kaldırılması istemiyle açılan davayı kısmen kabul eden, kısmen reddeden ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına yönelik taraflarca yapılan istinaf başvurularını reddeden ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının taraflarca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI:  
DAVACININ İDDİALARI: Alışlarının gerçek olduğu, muhasebe işlemlerinde yapılan hatanın faiz geliri olarak değerlendirilip ceza kesilmesinin hukuka aykırı olduğu  iddiasıyla, kararın aleyhe olan kısmının bozulması istenilmektedir.
DAVALININ İDDİALARI: Davacı hakkında vergi inceleme raporu ile yapılan tespitler ile davacının Abdulkadir Özcan'dan aldığı faturalara ilişkin verdiği düzeltme beyannameleri gözetilerek yapılan işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı iddiasıyla, kararın aleyhe olan kısmının bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI: Taraflarca savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ:  Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir. 
	TÜRK MİLLETİ ADINA
     Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
	İleri sürülen iddialar temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasını sağlayacak durumda bulunmadığından, temyiz istemlerinin  reddine ve kararın onanmasına,  temyiz isteminde bulunan davacıdan 492 sayılı Harçlar Kanunu'na bağlı (3) sayılı Tarife uyarınca hesaplanacak nispi harcın alınmasına, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca,  kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... Vergi Mahkemesine gönderilmesine, 30/05/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.
Danıştay — Esas No: 2022/4295, Karar No: 2024/3225, Tarih: 30.05.2024

"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
   Esas	No : 2022/4295
   Karar	No : 2024/3225
 
TEMYİZ EDEN (DAVACI)	: ... Otomotiv İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI)	:  ... Vergi Dairesi Müdürlüğü-...
İSTEMİN KONUSU           : Davacı adına, akaryakıt satış hasılatının bir kısmını kayıt ve beyan dışı bıraktığı ve 2017/Aralık döneminden 2018/Ocak dönemine devreden katma değer vergisinin sıfır(0) olduğu dikkate alınarak düzenlenen vergi inceleme raporuna dayanılarak re'sen tarh edilen 2018/Ocak-Ekim,Aralık dönemleri katma değer vergisi ile başka mükelleflere ait pos cihazı kullanılarak kayıt ve beyan dışı bırakılan hasılat için üç kat, diğer kısımlar için bir kat kesilen vergi ziyaı cezalarının kaldırılması istemiyle açılan davayı reddeden ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına karşı davacı tarafından yapılan istinaf başvurusunu reddeden ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI:  2016 ve 2017 yılları yönünden 7143 sayılı Kanun kapsamında matrah artırımında bulunulduğundan bu yıllarla ilgili yapılan tespitlerin 2018 yılı matrah farkına esas alınamayacağı, matrah farkının genel kanaat ve varsayımlarla değil somut delillerle ortaya konulması gerektiği, salt ödeme kaydedici cihaz fişleri üzerinde gösterilen kredi ibaresinden hareketle fark hasılatın tespit edilemeyeceği, kredi kartlı satışlarının tamamının bir kısım faraziyelerle akaryakıt satışı olarak kabul edildiği, 2018 yılına ilişkin olarak vergiyi doğuran olayla ilgisi olan kişilerin bilgisine başvurulup başvurulmadığı hususunda raporda detaya yer verilmediği, belgeli satışlarının dikkate alınmadığı, hukuken geçerli delillere dayanmayan eksik inceleme ve varsayıma dayanan matrah farkı üzerinden yapılan cezalı tarhiyatın hukuka aykırı olduğu iddiasıyla kararın  bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Yasal dayanaktan yoksun olan temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır. 
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'ÜN DÜŞÜNCESİ:  Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir. 	
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İleri sürülen iddialar temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasını sağlayacak durumda bulunmadığından, temyiz isteminin reddine ve kararın onanmasına, temyiz isteminde bulunandan 492 sayılı Harçlar Kanunu'na bağlı (3) sayılı Tarife uyarınca hesaplanacak nispi harcın alınmasına, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... Vergi Mahkemesine gönderilmesine, 30/05/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.
Danıştay — Esas No: 2023/436, Karar No: 2024/2830, Tarih: 30.05.2024

"İçtihat Metni"
               T.C.
D A N I Ş T A Y
 YEDİNCİ DAİRE 
Esas     No : 2023/436
Karar	No : 2024/2830   
 
TEMYİZ EDENLER	: 1- (DAVACI) ... Gümrükleme İthalat İhracat Sanayi ve                               Ticaret Limited Şirketi
		     VEKİLİ	  : Av. ...
	 2- (DAVALI)  ...  Bakanlığı adına ... Müdürlüğü   
	VEKİLİ   	: Av. ... 
İSTEMİN KONUSU	: ...  Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...  sayılı kararının taraflarca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ	:
Dava konusu istem: Davacı adına tescilli ...-..., ...-..., ..., ...-...tarih ve ...  sayılı serbest dolaşıma giriş beyannameleri muhteviyatı "kabuklu ceviz" ve "ceviz içi" ticari isimli eşyanın kıymetinin, gözetim kıymetine yüksetilmesi suretiyle yurt dışı gider olarak beyan edilerek ödenen gümrük ve katma değer vergilerinin, eşyanın fatura kıymetinden fazlasına ilişkin kısmının 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 211. maddesi uyarınca iadesi isteminin reddine dair karara vaki itirazın reddine ilişkin işlemin ile fazladan ödenen tutarın yasal faiziyle birlikte iadesine hükmedilmesi istemiyle dava açılmıştır.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Kısmen bozma kararına uymak suretiyle, faiz isteminin yasal faiz tutarını aşan kısmına hasren yapılan inceleme sonucunda; iade istemine konu serbest dolaşıma giriş beyannamelerinin 07/11/2019 tarihinden önce tescil edildiği ve tecil faiziyle iadeye ilişkin mevzuat değişikliğinin bu tarihten itibaren yürürlüğe girdiği anlaşıldığından, fazladan ödenen vergilerin 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun'da öngörülen yasal faiz oranında hesaplanacak faiziyle birlikte iadesinin icap ettiği gerekçesiyle faiz isteminin yasal faizi aşan kısmı yönünden davanın reddine; 492 sayılı Harçlar Kanunu 3 sayılı tarifesi uyarınca hesaplanarak karara bağlanan nispi harç ile istinaf ve temyiz aşamalarında idareden alınmayan harcın davacıdan tahsiline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI     : Davacı tarafından, fuzulen tahsil edilen vergilerin tecil faiziyle birlikte iade edilmesi ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa bırakılması  gerektiği; davalı idarece, davanın reddine karar verilmesine rağmen taraflarına vekalet ücreti verilmemesi ve aleyhlerine yargılama giderlerine hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir. 
TARAFLARIN SAVUNMALARI   : Taraflarca savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan kararın onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay  Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:

TARAFLARIN SAVUNMALARI   : Taraflarca savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan kararın onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay  Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Anılan Kanun'un 50. maddesinin 4. fıkrasında, "Danıştayın bozma kararına uyulduğu takdirde, bu kararın temyiz incelemesi, bozma kararına uygunlukla sınırlı olarak yapılır." hükmü bulunmaktadır.
Bu durumda, kararlarının Danıştay tarafından bozulması halinde, bölge idare mahkemelerince bozmaya ilişkin kararlar üzerine yeniden verilen kararlara karşı yapılan temyiz başvuruları, bozma kararındaki esaslara uyulup uyulmadığı yönünden incelenebilecektir.
Temyiz istemine konu yapılan kararın Dairemizin 17/05/2022 tarih ve E:2021/1615, K:2022/2171 sayılı kararındaki esaslar doğrultusunda verildiği anlaşıldığından, temyiz konusu karar usul ve hukuka uygun olup, davacı tarafından dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Temyiz istemlerinin, kararın, yargılama giderlerine ve vekalet ücretine ilişkin bölümüne gelince; 
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 6545 sayılı Kanun'un 22. maddesi ile değişik 49. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, temyiz incelemesi sonunda Danıştayın, kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa kararı düzelterek onayacağı hükme bağlanmıştır.
Dosyanın incelenmesinden, her ne kadar temyize konu kararla, serbest dolaşıma giriş beyannamelerine ilişkin fazladan ödenen vergilerin yasal faiz oranını aşan kısmı bakımından davanın reddine hükmedilmiş ise de, dava dilekçesinde davacının faiz isteminin yasal faize ilişkin olduğu, yargılama sonucunda da fazladan ödenen vergilerin yasal faiziyle iadesine karar verildiği hususu gözetildiğinde, istinaf ve temyiz aşamasında yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılması hukuka uygun düşmemiş olup, davalı idareye yüklenmesi icap etmektedir.
Bu husus, yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç bulunmayan düzeltilmesi mümkün eksiklik olarak görüldüğünden, kararın yargılama giderleri yönünden düzeltilerek onanması gerektiği sonucuna varılmıştır.
Öte yandan, temyize konu kararın vekalet ücretine ilişkin hüküm fıkrası da usul ve hukuka uygun olup, davalı idarenin temyiz dilekçesinde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın anılan hüküm fıkrasının da bozulmasını gerektirecek nitelikte bulunmamıştır. 
KARAR SONUCU:
            Açıklanan nedenlerle; 
1. Temyiz istemlerinin reddine,

Öte yandan, temyize konu kararın vekalet ücretine ilişkin hüküm fıkrası da usul ve hukuka uygun olup, davalı idarenin temyiz dilekçesinde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın anılan hüküm fıkrasının da bozulmasını gerektirecek nitelikte bulunmamıştır. 
KARAR SONUCU:
            Açıklanan nedenlerle; 
1. Temyiz istemlerinin reddine,
2. ...  Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararından, "6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 323. maddesine göre aşağıda dökümü gösterilen 474,55 TL yargılama giderinin 23,55 TL'sinin davacı üzerinde bırakılmasına" ibaresinin "aşağıda dökümü gösterilen 474,55 TL yargılama giderinin davalı idare üzerinde bırakılmasına" olarak, "492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 3 sayılı Tarifesi uyarınca hesaplanarak karara bağlanan nispi harç ile istinaf ve temyiz aşamalarında idareden alınmayan harcın davacıdan tahsiline" dair ibarelerinin ise karardan çıkarılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliği ve bir örneğinin de Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 30/05/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.
Danıştay — Esas No: 2023/389, Karar No: 2024/2865, Tarih: 30.05.2024

"İçtihat Metni"
               T.C.
D A N I Ş T A Y
 YEDİNCİ DAİRE 
Esas     No : 2023/389
Karar	No : 2024/2865                  
 
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	: ... Bakanlığı adına
		... Gümrük Müdürlüğü 
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI)	: ... 
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMİN KONUSU	: ... Bölge İdare Mahkemesi ...Vergi Dava Dairesinin ... tarih  ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ	:
Dava Konusu İstem: Davacı adına tescilli ... tarih ve ... sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı "oyun makinaları aksam parçaları'' cinsi eşyanın kıymetinin referans/emsal kıymete yükseltilmesi suretiyle beyan edilip fazladan ödendiği ileri sürülen ilave gümrük, özel tüketim ve katma değer vergilerinin 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 211. maddesi uyarınca iadesi istemiyle yapılan başvurunun reddine dair karara vaki itirazın reddi yolundaki işlemin iptali ile fazladan ödenen tutarın tecil faiziyle birlikte iadesine hükmedilmesi istemiyle dava açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... Vergi Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:...  sayılı kararıyla; olayda, uyuşmazlık konusu serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı eşya için fatura kıymeti yanında yurt dışı gider olarak beyan edilen kıymetin referans fiyat uygulamasından kaynaklandığı, dolayısıyla, davacının beyanının bağlayıcılığından söz edilemeyeceği, eşyanın kıymetinin faturada gösterilen satış bedeli olduğu, ayrıca davalı idarece, alıcı ile satıcı arasında bir ilişkinin varlığı, bu ilişkinin eşyanın beyan edilen kıymetini etkilediği ya da davacı tarafından ibraz edilen bilgi ve belgelerde yazılı kıymetin gerçeği yansıtmadığı yolunda yapılmış somut bir tespitin bulunmadığı anlaşıldığından, referans kıymet uygulaması nedeniyle beyan edilen yurt dışı giderin kıymet unsuru olarak kabul edilmesi suretiyle bu gider üzerinden tahakkuk ettirilerek ödenen vergilerin iadesi talebinin reddine dair karara vaki itirazın reddine ilişkin işlemde hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle davaya konu işlemin iptaline; fazla ödenen tutarın davalı idareye başvuru tarihinden itibaren hesaplanacak tecil faiziyle birlikte davacıya iadesine karar verilmiştir. 
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacının serbest iradesi ile ek yurt dışı gider beyan ederek tahakkuk eden vergileri ödediği, dolayısıyla 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 211. maddesi uyarınca, ortada kanunen ödenmemesi gereken bir verginin bulunduğundan bahsedilemeyeceği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI     : Savunma verilmemiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacının serbest iradesi ile ek yurt dışı gider beyan ederek tahakkuk eden vergileri ödediği, dolayısıyla 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 211. maddesi uyarınca, ortada kanunen ödenmemesi gereken bir verginin bulunduğundan bahsedilemeyeceği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI     : Savunma verilmemiştir. 
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ...'İN DÜŞÜNCESİ : Uyuşmazlık konusu beyannamenin tescil tarihinde anılan eşyaya yönelik geçerli herhangi bir gözetim kıymet uygulaması bulunmadığı, davacı tarafından yurt dışı giderin referans kıymet uygulaması nedeniyle beyan edildiğinin belirtildiği, ancak  mer'i mevzuat veya idarenin düzenleyici bir işlemi ile davacıyı yurt dışı gider beyanına zorlayan herhangi bir uygulama yürütülmediği anlaşıldığından, yurt dışı gider kaleminde beyan edilen tutarın gerçeği yansıtmadığı hususu ile gerçek satış bedelinin tespiti için inceleme, araştırma ve hukuki yorum yapılmasının icap etmesi karşısında, dava konusu işlemin iptaline ilişkin karara yönelik istinaf başvurusunun reddinde hukuki isabet bulunmadığı, anılan kararın bozulmasının gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay  Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
	MADDİ OLAY : 
                 Davacı adına tescilli ... tarih ve ... sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı "oyun makinaları aksam parçaları'' cinsi eşyanın kıymetinin referans/emsal kıymete yükseltilmek suretiyle beyan edilip ödendiği ileri sürülerek fazladan ödenen ilave gümrük, özel tüketim ve katma değer vergilerinin 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 211. maddesi uyarınca iadesi istemiyle yapılan başvurunun reddine dair karara vaki itirazın reddi yolundaki işlemin iptali ile fazladan ödenen tutarın tecil faiziyle birlikte iadesine hükmedilmesi istemiyle dava açılmıştır.
	İLGİLİ MEVZUAT:

İLGİLİ MEVZUAT:
             4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 24. maddesinde, ithal eşyasının kıymetinin, eşyanın satış bedeli olduğu; satış bedelinin, Türkiye'ye ihraç amacıyla yapılan satışta 27 ve 28. maddelere göre gerekli düzeltmelerin de yapıldığı, fiilen ödenen veya ödenecek fiyat olduğu; 25. maddesinin 1. fıkrasında, 24. madde hükümlerine göre belirlenemeyen gümrük kıymetinin, bu  maddenin  2. fıkrasının (a), (b), (c) ve (d) bendlerinin sıra halinde uygulanmasıyla belirleneceği; eşyanın gümrük kıymetinin bir üst bent hükümlerine göre belirlenebildiği sürece bir alt bent hükümlerinin uygulanmayacağı hükümlerine yer verilmiş; 26. maddesinde ise, 24 ve 25. madde hükümlerine göre belirlenemeyen ithal eşyasının gümrük kıymetinin, Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşmasının VII. Maddesinin Uygulanmasına Dair Anlaşmanın, Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşmasının (GATT) VII. maddesinin ve bu bölüm hükümlerinin prensip ve genel hükümlerine uygun yöntemlerle ve Türkiye'de mevcut veriler esas alınarak belirleneceği öngörülmüş; GATT'ın VII. Maddesinin Uygulanmasına İlişkin Anlaşmanın 17. maddesinde de, bu Anlaşmada yer alan hiçbir hükmün, gümrük idaresinin, gümrük kıymetinin belirlenmesi ile ilgili olarak ibraz edilen tutanak, belge veya beyannamenin gerçeklik veya doğruluğunu araştırma hakkını sınırlamayacağı ve bu hakkı tartışma konusu haline getirecek şekilde yorumlanamayacağı hükme bağlanmıştır.	 
İthalatta uygulanacak gözetim ve korunma önlemleri, Türk Mevzuatında, 29/01/1995 tarih ve 22186 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan, 26/01/1995 tarih ve 4067 sayılı Kanun'la onaylanması uygun bulunan ve 25/02/1995 tarih ve 22213 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 03/02/1995 tarih ve 1995/6525 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla onaylanan Dünya Ticaret Örgütü Kuruluş Anlaşmasının ekinde yer alan ve bu anlaşmanın ayrılmaz parçasını teşkil eden Korunma Tedbirleri Anlaşması ile yerini almıştır.
4458 sayılı Kanun'un 61. maddesinin 2. fıkrasında, aksine hüküm bulunmadıkça, eşyanın beyan edildiği gümrük rejimine ilişkin tüm hükümlerin uygulanmasında esas alınacak tarihin, beyannamenin tescil edildiği tarih olduğu, 3. fıkrasında, beyannamenin, ait olduğu eşyanın vergileri ve para cezalarından dolayı taahhüt niteliğinde beyan sahibini bağlayacağı ve gümrük vergileri tahakkukuna esas tutulacağı; 211. maddesinin 1. fıkrasında, kanunen ödenmemeleri gerektiği halde ödenmiş olduğu belirlenen gümrük vergilerinin geri verileceği, kanunen tahakkuk ettirilmemeleri gerektiği halde tahakkuk ettirilen gümrük vergilerinin kaldırılacağı, ancak, kanunen ödenmemesi veya tahakkuk ettirilmemesi gereken gümrük vergileri ilgili kişinin kasten yaptığı bir tahrifat veya ticaret politikası önlemlerine tabi eşyanın gümrük kıymetinin yükümlünün kendi beyanı ile artırılması sonucunda ödenmiş veya tahakkuk ettirilmiş olması halinde bu vergilerin geri verilmesine veya kaldırılmasına ilişkin taleplerin kabul edilmeyeceği hükümleri yer almaktadır.

Öte yandan; yürürlükten kaldırılan 1615 sayılı Gümrük Kanunu'nun 87. maddesi ile ilgili olarak, Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulunun 02/07/1966 gün ve E:1965/13; K:1966/6 sayılı kararında, aykırı içtihatlar, tahsil olunan gümrük vergilerinin anılan madde uyarınca geri verilebilmesinin, yanlışlıkla veya fuzulen tahsil olunduklarının açıkça anlaşılması koşuluyla olanaklı bulunduğu yolunda birleştirilmiştir. Bu bakımdan; 4458 sayılı Kanunun benzer hükümler taşıyan 211. maddesinin uygulanmasında da, iadesi istenen gümrük vergilerinin kanunen ödenmelerinin veya tahakkuk ettirilmelerinin gerekmediğinin, açıkça; yani, herhangi bir inceleme, araştırma ve yoruma gerek olmaksızın anlaşılabilir olması koşulu aranmalıdır. 
             HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
              Ticaret Bakanlığınca, yerli üreticilerin talebi üzerine veya re'sen, belli bir malın ithalatının, o malın yerli üreticileri ve ülke ekonomisi üzerinde olumsuz sonuçlar yaratıp yaratmadığının tespit edilmesi amacıyla incelemeye başlanılarak, inceleme sonucunda gözetim uygulaması öngörülebilmektedir. Bu suretle, Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe konulan İthalatta Gözetim ve Korunma Uygulanmasına İlişkin Tebliğler ile gözetim önlemi uygulanmasına karar verilen eşya için ''birim kıymet'' belirlenerek, eşyanın bu kıymetin altında ithal edilmek istenilmesi halinde, ''gözetim belgesi'' ibrazı zorunluluğu getirilmiştir.
İthal edilen eşyanın gümrük kıymeti, eşyanın satış bedeli olduğundan, gümrük vergilerinin hesaplanmasında satış bedelinin esas alınması; satış bedelinin esas alınması için gerekli koşulların mevcut olmadığının tespit edilmesi halinde de sırasıyla diğer yöntemlere başvurulması gerekmektedir. Öte yandan; davalı İdarece belirlenen gözetim kıymeti, eşyanın 4458 sayılı Kanun hükümlerine göre belirlenmiş gerçek kıymeti olmadığından, gümrük kıymetinin tespitinde esas alınamayacağı, Dairemizin öteden beri istikrarlı biçimde uygulana gelen içtihadıdır.
Uygulamada, gümrük müdürlüklerince, anılan Tebliğler ile önceden belirli eşyalara özgü ve nesnel olarak belirlenen gözetim kıymeti dışında da, çeşitli veriler (GÜVAS, Karar Destek Sistemi/Kıymet Veri Bankası, distribütör/borsa fiyatları, vb..) esas alınarak ek tahakkuk ve ceza işlemleri tesis edilirken; yine mükelleflerce, yapılan ithalatlarda, sonradan ek tahakkuk ve ceza işlemine maruz kalmamak amacıyla, bahsi geçen veriler esas alınarak eşyaya ilişkin fatura kıymeti üzerinde bir kıymetle ihtirazi kayıtla beyanda bulunularak bu beyana karşı veya 4458 sayılı Kanun'un 211. maddesi kapsamında iade başvurusuna konu edilmek suretiyle tesis edilen işlemlere karşı davalar açılmaktadır.