muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Danıştay — Esas No: 2022/1338, Karar No: 2024/3200, Tarih: 22.05.2024

Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliği'nin "Genel planlama esasları" başlıklı 7.maddesinde; (1) Bu Yönetmeliğe göre hazırlanacak her tür ve ölçekteki mekânsal planlar aşağıda yer alan planlama ilke ve esaslarına, planların hazırlanması ile ilgili standartlara, gösterim tekniklerine ve tanımlara uygun olarak yapılır: a) Planlar, kamu yararı amacıyla yapılır. b) Planlar; pafta, gösterim, plan notları ve plan raporu ile bir bütündür. c) Planlar, kademesine ve ölçeğine göre ve yapılış amacının gerektirdiği ayrıntı düzeyinde kalmak koşuluyla alt kademedeki planları yönlendirir. ç) Üst kademe planlar, alt kademesindeki planlara mekânsal nitelikte hedef koyan, yol gösteren ve ilke belirleyen plandır. d) Mekânsal strateji planları, çevre düzeni planları ile nazım imar planları üzerinden ölçü alınarak uygulama yapılamaz. e) Planlar, diğer kademedeki planların büyütülmesi veya küçültülmesi yolu ile elde edilemez. f) Doğal, tarihi ve kültürel değerlerinin koruma ve kullanma dengesinin sağlanması esastır. g) Yapıların ve çevrenin kalitesinin artırılması için planlarda gerekli sağlıklaştırma ile ilgili kararlara yer verilir. ğ) Planlarda afet, jeolojik ve doğal veriler esas alınır. h) Planlarda, varsa mevcut geleneksel dokunun korunması esastır. ı) Ülke ve bölge düzeyinde karar gerektiren büyük projelerin mekânsal strateji planı veya çevre düzeni planında değerlendirilmesi esastır. i) Planlama süreci; araştırmaların yapılması, sorunların ortaya konulması, veri ve bilgi toplama ile ilgili analiz aşaması; bilgilerin biraraya getirilmesi, birleştirilmesi ve sonuçların değerlendirilmesi ile ilgili sentez aşaması ve plan kararlarının oluşturulması aşamalarından oluşur. j) Planların hazırlanmasında plan türüne göre katılım sağlanmak üzere anket, kamuoyu yoklaması ve araştırması, toplantı, çalıştay, internet ortamında duyuru ve bilgilendirme gibi yöntemler kullanılarak kurum ve kuruluşlar ile ilgili tarafların görüşlerinin alınması esastır. k) Planların iptal edilmesi halinde, daha önce alınan kurum ve kuruluş görüşleri ile birlikte yapılan analiz ve sentez çalışmaları yeni plan hazırlanmasında bu Yönetmelik kapsamında yeniden değerlendirilir. l) Planlar, çevresinde veya bitişiğinde yer alan mevcut planlar ile uyumlu hazırlanır. Korunacak alanların çevresinde yapılan planlar ise bu alanların hassasiyeti dikkate alınarak hazırlanır." hükümlerine yer verilmiştir.	
HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
İmar planları, çeşitli kentsel işlevler arasında var olan ya da sağlanabilecek olanaklar ölçüsünde en iyi çözüm yollarını bulmak, belde halkına iyi yaşama düzeni ve koşulları sağlamak amacıyla, kentin kendine özgü yaşayış biçimi ve karakteri, nüfus, alan, ulaşım, hizmet ve yapı ilişkileri, yörenin gerek çevresiyle ve gerek çeşitli alanları arasında olan bağlantıları gözönüne alınarak hazırlanır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
İmar planları, çeşitli kentsel işlevler arasında var olan ya da sağlanabilecek olanaklar ölçüsünde en iyi çözüm yollarını bulmak, belde halkına iyi yaşama düzeni ve koşulları sağlamak amacıyla, kentin kendine özgü yaşayış biçimi ve karakteri, nüfus, alan, ulaşım, hizmet ve yapı ilişkileri, yörenin gerek çevresiyle ve gerek çeşitli alanları arasında olan bağlantıları gözönüne alınarak hazırlanır.
Toplum yaşamını yakından etkileyen fiziksel çevrenin sağlıklı bir yapıya kavuşturulması ve toprağın koruma-kullanma dengesinin en rasyonel biçimde belirlenmesi için hazırlanan imar planlarının yargısal denetiminde, bu hususlara uyulup uyulmadığı ile planlanan yöredeki taşınmazların imar planında tahsis edildikleri amaçlar yönünden mevzuata, üst ölçekli planlara, şehircilik ilkeleri ile planlama esaslarına uygunluk sağlayıp sağlamadığının detaylı bir şekilde incelenmesi gerekmektedir.
              Öncelikle dava dilekçesinin incelenmesinden, davacıların iddialarının 6 ana başlık altında toplandığı, bu ana başlıkların;
1-Genel hükümlerde yer alan 3.3., 3.6.3., 3.6.5, 3.8.2. sayılı Plan notlarının ve özel hükümlerde yer alan 4.1.1., 4.4.9.4., 4.4.9.12., 4.8.4, 5.5 sayılı plan notlarının hukuka aykırı olduğu,
2-Nüfus projeksiyonu ve nüfus kabullerinin bilimsel dayanağı olmadan belirlendiği,
3-Turizm yatak kapasitesinde %40 lık artış getirilerek yapılaşma baskısının arttırıldığı,
4-Kaş, Kalkan karayolunu olarak belirlenen güzergahta arkeolojik ve doğal sit alanları ile tarım arazilerinin bulunduğu,
5-Kaş hava limanı için onay verildiği ancak hava limanının nazım imar planına işlenmediği,
6-Çukurbağ Yarımadası ve Gökseki Mevkiinin yapılaşmaya açıldığı iddiaları şeklinde olduğu görülmektedir.

İdare Mahkemesince hükme esas alınan  bilirkişi raporunda da  dava konusu nazım imar planının Kaş ilçesi sınırları içerisinde kalan (özel çevre koruma alanları, doğal sit alanları, yaban hayatı koruma alanları vb. diğer koruma alanları hariç) alanları kapsayan ilk 1/25.000 ölçekli nazım imar planı olduğu,  plan açıklama raporunda 2040 yılı hedef alınarak bölgenin tarihi ve doğal değerlerinin korunması ve rasyonel kullanım dengesini dikkate alarak sürdürülebilir kalkınma hedefine ulaşılması, gelecek dönemdeki gelişimin düzenli, sağlıklı ve planlı bir yapıda olmasına imkan tanınması gibi amaç ve hedeflerle planın hazırlandığının belirtildiği, diğer yandan raporda, mevcut durumdaki kaçak yapılaşma baskısından, plansız ve hızlı büyüme sorunundan bahsedildiği, Kaş ilçesi, doğal, tarihi ve kültürel değerleri ve özellikleri gereği bir cazibe merkezi niteliğinde olan ve özellikle yaz dönemi yoğun bir turizm nüfusu barındıran, geleceğe yönelik de artan bir turizm ve ikinci konut talebi bulunan, bunun yanı sıra coğrafi, topoğrafik koşulları ve korunan alanları nedeniyle kısıtlı yerleşim alanlarına sahip bir yerleşim olması nedeniyle, gelecekteki gelişimin bütüncül bir plan dahilinde koruma-kullanma dengesi gözetilerek gerçekleşebilmesi, yaşanabilir ve sürdürülebilir yaşam çevrelerinin oluşturulabilmesi için rasyonel plan kararlarının oluşturulmasının önem arz ettiği, bu bağlamda ve açıklanan plan amacı doğrultusunda, uyuşmazlığa konu nazım imar planının yapımı için bir zorunluluk bulunduğunun değerlendirildiği,  kırsal nitelikli yerleşme alanlarında bazı alanlarda tarımsal niteliği korunacak alan kullanım kararlarının bulunduğu, aynı alanların üst ölçekli (1/100

.000 ölçekli) çevre düzeni planında tercihli kullanım alanları olarak planlı olduğunun görüldüğü, plan açıklama raporunda projeksiyon nüfusunun nasıl elde edildiğine ilişkin kapsamlı açıklamaların yer aldığı, projeksiyon hesaplarının nesnel, teknik ve bilimsel yöntemlerle yapıldığının anlaşıldığı, alanda bulunan tüm sit ve koruma alanları ile diğer değerlerinin bütün olarak korunması ve bu değerlerin zarar görmesine yol açabilecek ekonomik yatırımların ve faaliyetlerin desteklenmemesi, alan bütününde etkin koruma politikalarının geliştirilmesi, Kaş ilçesi içindeki yerleşimlerin nüfusunun doğal artış hızıyla veya sınırlı oranda artması, mevcut sektörel yapının korunması, tarımsal faaliyetlerin yoğun olduğu ve kaçak yapılaşma baskısı altında olan kıyı şeridine ulaşılabilirliği yakın olan mahallelerdeki baskıların azaltılması, tarım faaliyetlerinin desteklenmesi, yerleşmelerin taşıma kapasitelerinin dikkate alınması ve kapasiteleri zorlayacak gelişmelerin önüne geçilmesi, dışarıdan gelecek etkilerle gelişmelerin kontrolsüz olmasının önlenmesi amacıyla nazım imar planı kararlarının üretildiğinin belirtildiği, bu kapsamda, sit alanları ve koruma alanlarının  planda gösterildiği, plan onama sınırları dışında bırakıldığı ya da plan hükümleri ile korunduğu,  turizm sektörünün gelişiminin sınırlı oranda olması ve %40 oranında gerçekleşmesinin öngörüldüğü, hesaplar yapılırken tercihli alanlarda %40 oranında turizm tesisi olacağının varsayıldığı, turizm tesislerinin ise mevcut tesisler (butik otel, pansiyon) şeklinde ancak konfor düzeyi yüksek nitelikte olacağının öngörüldüğü, ancak,  ilgili kurum ve kuruluşlardan görüşler alındığı ve bu görüşlerin plana aktarıldığı, bu kapsamda Karayolları 13. Bölge Müdürlüğü'nden alınan kurum görüşüne göre karayolunun plana işlendiği, söz konusu Karayolu projesinin ÇED gerekli değildir kararının ...İdare Mahkemesinin … tarihli, E:…., K:… sayılı kararıyla iptal edildiği,  dolayısıyla her ne kadar karayolu plan kararı kurum görüşüne dayansa da kararın "koruma ve kullanma dengesinin sağlanması" yönündeki plan amaç ve hedeflerine uygun olmadığı,  uyuşmazlığa konu imar planına işlenen bölünmüş taşıt yolu (karayolu) kararının planlama esasları, şehircilik ilkeleri ve kamu yararına uygun bir karar olmadığının değerlendirildiği tespitlerine yer verildiği görülmüştür.

Temyize konu kararda karayoluna ilişkin ÇED kararının iptal edildiği ve tarım alanlarının üst ölçekli çevre düzeni planında gösterilmediği gerekçesiyle planının tümünün iptaline karar verilmiş ise de, karayolu kullanım kararının tüm planı etkileyip etkilemediğine ilişkin bir değerlendirme yapılmadığı,  ayrıca üst ölçekli çevre düzeni planının bölgesel nitelikte genel arazi kullanım kararları getirmediği, stratejik bir plan olması sebebiyle sadece fiziki kullanım kararlarını içermediği,  dolayısıyla söz  konusu plana dayanılarak yapılacak alt ölçekli imar planlarında öngörülen ve parsel bazında fiziki kullanım durumunu belirleyen arazi kullanım kararlarından farklılık arz edebileceği  ve davacıların bu yönde bir iddialarının bulunmadığı aksine tarım alanlarının yapılaşmaya açıldığına yönelik iddialarının olduğu, taleple bağlılık ilkesi uyarınca, idari yargı mercilerinde açılan davalarda; Mahkemelerinin, davacının istemi ile sınırlı inceleme yapılarak karar verilmesi gerektiği, istemi genişletecek veya daraltacak biçimde karar verilemeyeceği açık olduğundan uyuşmazlıkta bu ilkeye  uygun karar verilmediği sonucuna varılmıştır.
Bu durumda, yargı kararı sonrasında dava konusu nazım imar planında belirlenen karayolu için yeniden ÇED kararı alınıp alınmadığına yönelik ilgili idarelerden gerekli bilgi ve belgeler getirtilerek,  iptal edilen ÇED kararının planın tümünü etkileyip etkilemediği, planın tümünü etkilemiyorsa davacıların diğer iddialarına yöneli yukarıda belirtilen başlıklar halinde  inceleme yapılarak anılan hususların değerlendirilmesi suretiyle sonuca göre yeniden karar verilmesi gerekmektedir.
Bu itibarla, dava konusu işlemin iptaline ilişkin temyize konu Bölge İdare  Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
            Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davalının temyiz isteminin kabulüne,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle  iptaline ilişkin  Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi  ... İdari Dava Dairesinin .. tarih ve E:.., K:.. sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 22/05/2024 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.
Danıştay — Esas No: 2021/1690, Karar No: 2024/1129, Tarih: 22.05.2024

"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas No : 2021/1690
Karar No : 2024/1129
TEMYİZ EDEN (DAVACI)	: …
 
KARŞI TARAF (DAVALI)	: … Kurulu 
VEKİLİ	: Av. …
İSTEMİN KONUSU: Danıştay Beşinci Dairesinin 19/11/2020 tarih ve E:2018/2085, K:2020/5295 sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ       :
Dava konusu istem: 667 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararname'nin 3/1. maddesi uyarınca davacının meslekte kalmasının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmasına ilişkin Hâkimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulunun … tarih ve … sayılı kararı ile yeniden inceleme talebinin reddine ilişkin … tarih ve … sayılı kararının iptaline ve bu kararlar nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte tazminine karar verilmesi istenilmiştir.
Daire kararının özeti: Danıştay Beşinci Dairesinin 19/11/2020 tarih ve E:2018/2085, K:2020/5295 sayılı kararıyla;
Davalı idarenin usule ilişkin iddiaları yerinde görülmemiş,
"Maddi Olay ve Hukuki Süreç" ile "İlgili Mevzuat"a yer verilmiş; "Yargılamada İzlenen Usul ve Süreç", "FETÖ'ye İlişkin Tespit ve Değerlendirmeler", "Demokratik Anayasal Düzene Sadakat Yükümlülüğü", "Dava Konusu Edilen Kararların Hukuki Niteliği" başlıkları altında genel; "Kişiselleştirme ve Delillerin Değerlendirilmesi" başlığı altında hem genel hem de davacıya özel değerlendirmelerde bulunularak,
Davacı Yönünden Yapılan Değerlendirmede; 
UYAP ortamında yapılan inceleme sonucu, davacı hakkında 'FETÖ/PDY terör örgütüne üye olmak' suçunu işlediği iddiasıyla açılan ceza soruşturması neticesinde … Cumhuriyet Başsavcılığı Terör ve Örgütlü Suçlar Soruşturma Bürosunun … tarih ve Soruşturma No:…, Karar No:… sayılı kararıyla kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği ve bu kararın kesinleştiğinin görüldüğü,
Bununla birlikte, davacı hakkında terör örgütüne üye olma suçundan kovuşturmaya yer olmadığına karar verilmiş olmasının, FETÖ/PDY ile iltisak ve irtibatının bulunup bulunmadığı yönünden farklı bir değerlendirme yapılmasına hukuki engel oluşturmayacağı gibi Daireleri tarafından yapılacak idari yargılama yönünden bağlayıcılığının da bulunmadığı,

Bununla birlikte, davacı hakkında terör örgütüne üye olma suçundan kovuşturmaya yer olmadığına karar verilmiş olmasının, FETÖ/PDY ile iltisak ve irtibatının bulunup bulunmadığı yönünden farklı bir değerlendirme yapılmasına hukuki engel oluşturmayacağı gibi Daireleri tarafından yapılacak idari yargılama yönünden bağlayıcılığının da bulunmadığı,
 …  Cumhuriyet Başsavcılığı Terör ve Örgütlü Suçlar Soruşturma Bürosunun … tarih ve Soruşturma No: …., Karar No: …. sayılı kararında, "Cumhuriyet Başsavcılığımız tarafından Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu Başkanlığına yazılan müzekkereye verilen cevabi yazıda; şüpheli …'un Asya Katılım Bankası nezdinde açılmış … numaralı hesabının bulunduğu ancak hesap artış kaydına rastlanılmadığı, şüpheli Ş.A. adına açılmış her hangi bir hesabın bulunmadığı" tespitine yer verildiğinin görüldüğü; davacı hakkındaki tanık beyanları yönünden davacının örgütün içinde yer aldığına ve diğer hususlara yönelik ifadenin, davacının bu ifadeye karşı beyanlarının, Hâkimler ve Savcılar Kurulunun resmi internet sitesinde yer alan kararnamelere ilişkin duyuruların, davacıya ait hizmet cetvelinin ve diğer tespitlerin birlikte değerlendirilmesi sonucunda, davacının beyanlarına itibar edilmeyerek FETÖ ile süregelen bir ilişki içerisinde olduğu sonucuna varıldığı belirtilerek, 
Dava dosyasında bulunan bilgi ve belgeler ile kararda yer verilen açıklamalar bir bütün olarak değerlendirildiğinde; davacının, FETÖ ile iltisak ve irtibatının olduğu ve bu nedenle demokratik anayasal düzene sadakat yükümlülüğünü ihlal ettiği, dava konusu işlemlerle özel hayatına saygı hakkına yapılan müdahalenin, AİHS ve Anayasa anlamında durumun gerektirdiği ölçüde bir tedbir olduğu anlaşıldığından dava konusu kararlarda hukuka aykırılık görülmediği,
Dava konusu kararlarda hukuka aykırılık görülmediğinden davacının bu kararlar nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte tazminine karar verilmesi isteminin de reddi gerektiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Dava konusu kararlarda hukuka aykırılık görülmediğinden davacının bu kararlar nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte tazminine karar verilmesi isteminin de reddi gerektiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.	
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davacı tarafından, önceki beyanlarını tekrar ettiği; işlemlerin hukuka aykırı olduğu; şahsına yönelik iltisak ve irtibat unsuru olabilecek herhangi bir bilgi ve belge isnat edilmediği ve suç unsuru bulunmadığı; hakkındaki tanık beyanının işlemden sonra alındığı; ifadelerin soyut ve kanaatlere dayanan fikir beyanları olduğu; ceza soruşturması neticesinde hakkında kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği; işlemde şahsileştirme ve somutlaştırma yapılmadığı; örgütle herhangi bir bağının, iltisak veya irtibatının bulunmadığı; meslek hayatı boyunca tarafsızlığını yitirmediği; tanık beyanından başka delil gösterilmediği; banka hesabıyla ilgili hususu kovuşturmaya yer olmadığına dair kararla birlikte öğrendiği; böyle bir hesabının bulunmadığı; bu hususun ayrıca araştırılarak incelenmesi gerektiği; tanık beyanının itibar edilebilirliğinin dayanağı olarak ifadede geçen H.Y. hakkında mahkumiyet kararı verilmiş olmasının o şahsı ilgilendirdiği ve kendisi hakkındaki iddianın doğrulandığı anlamına gelmediği; aksi durumun suç ve cezaların şahsiliği ilkesine aykırı olacağı; adil yargılanma ve silahların eşitliği ilkelerinin çiğnendiği; kendi belirttiği tanıkların dinlenmemiş olmasının bu delile ilişkin hak eşitliğini ihlal ettiği; hakkındaki bilgi ve belgelere ulaşamadığı; çelişmeli yargılama ilkesinin ihlal edildiği; duruşma yapılmasını talep etmesine rağmen duruşma yapılmadığı; delillerin hukuk ve mantığa uygun şekilde değerlendirilmediği; tanığın beyanlarındaki hususların hukuka uygun olarak elde edilmiş deliller olarak nitelendirilemeyecekleri; gerekçeli karar hakkına uyulmadığı; sadakat yükümlülüğünü hangi surette ve nasıl ihlal ettiğinin açıklanmadığı; muğlak kavramlar olan iltisak ve irtibatın ne surette gerçekleştiği ortaya koyulmadan karar verilmesinin hukuki belirsizlik oluşturduğu; özel yaşam ve aile yaşamına saygı hakkının ihlal edildiği; işlemin ölçülülük ilkesine uygun olmadığı; tanık ifadesinin soyut olduğu; meslektaşlarına yönelik özel bir tutumunun bulunmadığı ve olması gereken çerçevede ilişki kurduğu; adliyedeki ilişkilere ilişkin komisyon başkanının ifadesinin alınması gerektiği; Yalvaç'ta ev kiralama konusunda D.Ç. isimli hâkimin yardımcı olduğu; dolayısıyla tanığın beyanının gerçeği yansıtmadığı; bu konuda M.M. ve D.Ç.'nin beyanlarının alınması gerektiği; o dönemde ve halen Cuma namazlarına gittiği; bu konuda çalıştığı yerlerdeki kişilerden beyan alınabileceği; polis memurları K.D. ve H.S.'yi tanımadığı; işi dışında özel görüşme yaptığı bir polis memurunun olmadığı; eşinin de polis memurlarıyla doğrudan bir münasebetinin bulunmadığı; bu kişilerin de tanıklıklarına başvurulması gerektiği belirtilerek, Daire kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, Danıştay Beşinci Dairesince verilen kararın usul ve hukuka uygun bulunduğu ve temyiz dilekçesinde öne sürülen nedenlerin, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'ÜN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Daire kararının gerekçe eklenmek suretiyle onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
MADDİ OLAY :
Hâkim olarak görev yapmakta iken Hâkimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulunun … tarih ve … sayılı kararıyla, davacının meslekte kalmasının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmasına karar verilmiştir. 
Bu karara karşı yeniden inceleme talebinde bulunan davacının talebi, anılan Kurul tarafından … tarih ve … sayılı kararla reddedilmiştir. 
Davacı tarafından meslekte kalmasının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmasına ilişkin karar ile bu karara karşı yapılan yeniden inceleme talebinin reddine ilişkin kararın iptali ve bu kararlar nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte tazminine karar verilmesi talebiyle temyizen incelenen dava açılmıştır. 
İLGİLİ MEVZUAT :
1) Anayasa
Anayasa’nın Başlangıç kısmında, Millet iradesinin mutlak üstünlüğü, egemenliğin kayıtsız şartsız Türk Milletine ait olduğu ve bunu Millet adına kullanmaya yetkili kılınan hiçbir kişi ve kuruluşun, bu Anayasa'da gösterilen hürriyetçi demokrasi ve bunun icaplarıyla belirlenmiş hukuk düzeni dışına çıkamayacağı belirtilmiş ve 176. maddesinde de Anayasa'nın dayandığı temel görüş ve ilkeleri belirten başlangıç kısmının, Anayasa metnine dâhil olduğu kuralı getirilmiştir.
Anayasa'nın 5. maddesi: "Devletin temel amaç ve görevleri, Türk Milletinin bağımsızlığını ve bütünlüğünü, ülkenin bölünmezliğini, Cumhuriyeti ve demokrasiyi korumak, kişilerin ve toplumun refah, huzur ve mutluluğunu sağlamak; kişinin temel hak ve hürriyetlerini, sosyal hukuk devleti ve adalet ilkeleriyle bağdaşmayacak surette sınırlayan siyasal, ekonomik ve sosyal engelleri kaldırmaya, insanın maddî ve manevî varlığının gelişmesi için gerekli şartları hazırlamaya çalışmaktır."
Anayasa’nın 6. maddesi: “Egemenlik, kayıtsız şartsız Milletindir. 
Türk Milleti, egemenliğini, Anayasanın koyduğu esaslara göre, yetkili organları eliyle kullanır.
Egemenliğin kullanılması, hiçbir surette hiçbir kişiye, zümreye veya sınıfa bırakılamaz. Hiçbir kimse veya organ kaynağını Anayasadan almayan bir Devlet yetkisi kullanamaz.”
Anayasa’nın 9. maddesi: "Yargı yetkisi, Türk Milleti adına bağımsız ve tarafsız mahkemelerce kullanılır."