muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Danıştay — Esas No: 2024/1289, Karar No: 2024/2868, Tarih: 13.05.2024

"İçtihat Metni"
          T.C.
D A N I Ş T A Y
ÜÇÜNCÜ DAİRE  
Esas  No : 2024/1289
Karar No : 2024/2868
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	:  ... Vergi Dairesi Müdürlüğü/ ...	  
VEKİLİ	: Av.  ...
KARŞI TARAF (DAVACI)	:  ... Mühendislik Mekanik İnşaat Medikal ve Teknoloji Ürünleri Sanayi Ticaret Anonim Şirketi
VEKİLİ	: Av.  ...
İSTEMİN	KONUSU			: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E: ..., K: ... sayılı kararının aleyhe olan hüküm fıkrasına davalı idarece yöneltilen istinaf başvurusuna ilişkin  ... Bölge İdare Mahkemesi  ...Vergi Dava Dairesinin  ...tarih ve E: ..., K: ... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ	:
Dava konusu istem: Davacı adına, komisyon karşılığında sahte fatura düzenlediği yolundaki tespitleri içeren vergi tekniği raporunu esas alan vergi inceleme raporu uyarınca 2020 yılı için re'sen salınan kurumlar vergisi ve aynı yılın tüm dönemleri için re'sen salınan geçici vergi ile tekerrür hükümleri gereğince artırılarak kesilen üç kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Davacı hakkında tanzim edilen vergi tekniği raporundaki tespitlerden, sahte fatura düzenlemek suretiyle komisyon geliri elde ettiği sonucuna varıldığından yapılan tarhiyatta hukuka aykırılık bulunmadığı ancak mahsup dönemi geçen geçici vergi aslının aranmayacağı ve yıllık vergiye mahsuben peşin alınan geçici vergi üzerinden bir kat vergi ziyaı cezası kesilebileceği, 2019 yılında kesinleşen vergi ziyaı cezasının tekerrüre esas alınabileceği gerekçesiyle kurumlar vergisi ve bu vergi üzerinden tekerrür hükümleri uyarınca artırılarak kesilen üç kat vergi ziyaı cezası ile geçici vergi üzerinden tekerrür hükümleri gereğince artırılarak kesilen bir kat vergi ziyaı cezası  yönünden dava reddedilmiş, geçici vergi asılları ile geçici vergi üzerinden kesilen vergi ziyaı cezasının fazlaya ilişkin kısmı ise kaldırılmıştır.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusunun, usul ve hukuka uygun olduğu sonucuna varılan Vergi Mahkemesi kararının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ	EDENİN	İDDİALARI			: Hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir. 
KARŞI	TARAFIN	SAVUNMASI	: Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY	TETKİK	HÂKİMİ	 ...'İN	DÜŞÜNCESİ	: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
            Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin reddine,
2. Temyize konu Vergi Dava Dairesi kararının ONANMASINA,
3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ilgili Vergi Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine, 13/05/2024 tarihinde  oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.
Danıştay — Esas No: 2024/1292, Karar No: 2024/2867, Tarih: 13.05.2024

"İçtihat Metni"
          T.C.
D A N I Ş T A Y
ÜÇÜNCÜ DAİRE  
Esas  No : 2024/1292
Karar No : 2024/2867
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	:  ... Vergi Dairesi Müdürlüğü/ ...	  
VEKİLİ	: Av.  ...
KARŞI TARAF (DAVACI)	:  ... Mühendislik Mekanik İnşaat Medikal ve Teknoloji Ürünleri Sanayi Ticaret Anonim Şirketi
VEKİLİ	: Av.  ...
İSTEMİN	KONUSU			:  ... Vergi Mahkemesinin  ... tarih ve E: ..., K: ...sayılı kararının aleyhe olan hüküm fıkrasına davalı idarece yöneltilen istinaf başvurusuna ilişkin  ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin  ... tarih ve E: ..., K: ... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ	:
Dava konusu istem: Davacı adına, komisyon karşılığında sahte fatura düzenlediği yolundaki tespitleri içeren vergi tekniği raporunu esas alan vergi inceleme raporu uyarınca 2019 yılının Ocak ila Aralık dönemleri için re'sen salınan katma değer vergisi ile tekerrür hükümleri gereğince artırılarak kesilen Ocak, Mart ila Aralık dönemleri için üç kat, Şubat dönemi için ise bir kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Davacı hakkında tanzim edilen vergi tekniği raporundaki tespitlerden, sahte fatura düzenlemek suretiyle komisyon geliri elde ettiği sonucuna varıldığından yapılan tarhiyatta hukuka aykırılık bulunmadığı, 2019 yılında kesinleşen vergi ziyaı cezasının tekerrüre esas alınamayacağı gerekçesiyle üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisi yönünden dava reddedilmiş, vergi ziyaı cezasının tekerrürden kaynaklanan kısmı ise kaldırılmıştır. 
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusunun, usul ve hukuka uygun olduğu sonucuna varılan Vergi Mahkemesi kararının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ	EDENİN	İDDİALARI			: Hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.  
KARŞI	TARAFIN	SAVUNMASI	: Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY	TETKİK	HÂKİMİ	 ...'İN	DÜŞÜNCESİ	: Temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
            Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin reddine,
2. Temyize konu Vergi Dava Dairesi kararının ONANMASINA,

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
            Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin reddine,
2. Temyize konu Vergi Dava Dairesi kararının ONANMASINA,
3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ilgili Vergi Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine, 13/05/2024 tarihinde  oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.
Danıştay — Esas No: 2024/1173, Karar No: 2024/2120, Tarih: 13.05.2024

"İçtihat Metni"
            T.C.
    D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas  No:2024/1173
Karar No:2024/2120
TEMYİZ EDEN (DAVACI)	: ... Limanı İşletmeleri A.Ş.
VEKİLİ	: Av. ...
 
KARŞI TARAF (DAVALI)	: ... Bakanlığı  
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMİN KONUSU	: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ	:
	Dava konusu istem: Muğla ili, Bodrum ilçesi yolcu limanının kullanma hakkı ve işletme iznine sahip davacı şirket tarafından Covid-19 salgın hastalığı nedeniyle seferlerin iptal edildiği, bu nedenle maddi yönden zarara uğradığı ileri sürülerek yararlanma bedelinin ikinci taksidi olan 2.938.409,51-TL ile 2020 yılına ilişkin kullanma bedeli olan 2.609.208,02-TL tutarın ödemesinin bir yıl süreyle ertelenmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Milli Emlak Genel Müdürlüğü işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacı şirket ile Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı arasında 23/06/2004 tarihinde imzalanan Bodrum Yolcu İskelesi Projesi Uygulama Sözleşmesi ve davacı şirket ile davalı idare arasında 28/12/2018 tarihinde imzalanan 18/07/2006 tarihli Kullanma İzni Sözleşmesinin Tadilat Sözleşmesi gereğince, davacı şirketin Bodrum yolcu limanı üzerinde 27/12/2067 yılına kadar kullanma ve işletme iznine haiz olduğu, 15/09/2020 tarihinde, Covid-19 salgınının kruvaziyer turizmini olumsuz etkilediği, salgın nedeniyle birçok seferlerinin iptal edildiği, bu durumun sözleşme kapsamındaki edimlerini yerine getirmesini önemli ölçüde olumsuz etkilediği, salgının mücbir sebep olarak kabul edilmesi gerektiği, bu kapsamda 2020 yılına ilişkin ödeme yükümlülüklerinden, Uygulama Sözleşmesi'nde yer alan mücbir sebep hükümleri nedeniyle oluşan ifa imkansızlığına istinaden yararlanma bedelinin ikinci taksidi ve 2020 yılına ilişkin kullanma bedeli ödemesinden muaf tutulması gerektiği iddialarıyla davalı idareye başvuru yaptığı, anılan başvurunun, 01/04/2020-01/07/2020 tarihleri arasındaki döneme denk gelen bedellerin ödeme sürelerinin erteleme işlemlerinin, Kültür ve Turizm Bakanlığından belgeli yatırımcılar ve işletmecileri kapsadığı, bu nedenle yararlanma bedelinin ikinci taksidi ile kullanma izin bedelinin ertelenmesi talebinin değerlendirilemeyeceği gerekçesiyle reddedilmesi üzerine, anılan işlemin iptaline karar verilmesi istemiyle bakılan davanın açıldığı, Mahkemelerinin 30/03/2021 tarihli ara kararıyla davacıdan; "davacı şirketin turizm tesisleri yapılmak üzere adlarına kamu arazisi tahsis edilen Kültür ve Turizm Bakanlığından belgeli yatırımcılardan olup olmadığı" hususunun sorulduğu, davacı tarafından anılan ara karara verilen cevapta; "şirketin turizm işletme belgesi veya yatırım belgesinin bulunmadığı, ancak eksikliklerin giderilebilmesi adına kruvaziyer limanlarına turizm işletme belgesi alma zorunluluğu getirilmesi hususunda hazırlanan kanun taslağının TBMM Başkanlığına sunulduğu" ifadelerine yer verildiğinin görüldüğü; bu durumda, Covid-19 salgınının ülkemizde görülmeye başladığı tarihten sonra 25/03/2020 tarihinde 4706 sayılı Kanun'a eklenen Geçici 25. maddesindeki erteleme hakkından, yalnızca Kanunları uyarınca ilgili bakanlıklar tarafından üzerinde turizm tesisleri yapılmak üzere adlarına kamu arazisi tahsis edilen Kültür ve Turizm Bakanlığından belgeli yatırımcılar ve işletmecilerin faydalanabileceği, davacı şirketin bu kapsamda sayılan belgeli yatırımcı ve işletmecilerden olmadığı sabit olduğundan, söz konusu limanı kullanma ve işletmekten dolayı ödemekle yükümlü olduğu yararlanma bedelinin ikinci taksidi ve 2020 yılına ilişkin kullanma bedeli ödemesinden muaf tutulması istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
	Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nce; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davacı tarafından, kullanım izni verilen taşınmazlara ilişkin olarak gerekli değerlendirilme yapılmadığı, davacının talebinin Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin 76. maddesinin 4. fıkrası uyarınca kabulü gerektiği, davalı idarenin Yönetmelik düzenlemesini dikkate almadan farklı bir gerekçe ile talebi reddettiği, davalı idarenin anılan Yönetmeliğin 76. maddesinin 4. fıkrasını uygulama konusunda takdir yetkisinin olmadığı, ayrıca, davalı idarenin ret gerekçesinin de hukuka aykırı olduğu, davacı şirketin turizm payı mükellefi olduğu, Turizm Payı Beyannamesi Genel Tebliği uyarınca turizm tesisi oldukları, turizm belgesinin alınamamasının sebebinin Yönetmeliğin kendisi olduğu, belge alınamamasında şirketin bir kusurunun bulunmadığı, bu durumun eşitlik, hukuki güvenlik ve ölçülülük ilkeleri ile  hakkaniyete aykırılık teşkil ettiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI	: Davalı idare tarafından, tüm işlemlerin hukuka uygun olarak tesis edildiği, davanın reddi yönünde verilen kararın usule ve hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçeli onanması gerektiği düşünülmektedir. 
TÜRK MİLLETİ ADINA
	Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
	MADDİ OLAY : 
	3996 sayılı Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Kanun kapsamında davacı şirket ile Ulaştırma Bakanlığı Demiryolları, Limanlar ve Hava Meydanları Genel Müdürlüğü arasında 23/06/2004 tarihinde Bodrum Yolcu İskelesi Projesi Uygulama Sözleşmesi imzalanması üzerine davacı şirket ile davalı idare arasında 18/07/2006 tarihli Kullanma İzni Sözleşmesi imzalanmıştır. 
	Daha sonra 28/12/2018 tarihinde imzalanan Tadilat Sözleşmesi gereğince, Kullanma İzni Sözleşmesi 27/12/2067 yılına kadar uzatılmıştır.

Daha sonra 28/12/2018 tarihinde imzalanan Tadilat Sözleşmesi gereğince, Kullanma İzni Sözleşmesi 27/12/2067 yılına kadar uzatılmıştır. 
	Davacı şirket tarafından, Covid-19 salgın hastalığı nedeniyle seferlerin iptal edildiği, bu nedenle maddi yönden zarara uğradığı ileri sürülerek yararlanma bedelinin ikinci taksidi olan 2.938.409,51-TL ile 2020 yılına ilişkin kullanma izni bedeli olan 2.609.208,02-TL'nin ödenmesinin bir yıl süreyle ertelenmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Milli Emlak Genel Müdürlüğü işleminin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır. 
 
	İLGİLİ MEVZUAT: 
	3996 sayılı Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun'un 1. maddesinde, Kanun'un amacının, kamu kurum ve kuruluşlarınca (kamu iktisadi teşebbüsleri dahil) ifa edilen, ileri teknoloji veya yüksek maddi kaynak gerektiren bazı yatırım ve hizmetlerin, Yap-İşlet-Devret modeli çerçevesinde yaptırılmasını sağlamak olduğu belirtilmiş; 2. maddesinde, bu Kanun'un, köprü, tünel, baraj, sulama, içme ve kullanma suyu, arıtma tesisi, kanalizasyon, haberleşme, kongre merkezi, kültür ve turizm yatırımları, ticari bina ve tesisler, spor tesisleri, yurtlar, tema parklar, balıkçı barınakları, silo ve depo tesisleri, jeotermal ve atık ısıya dayalı tesisler ve ısıtma sistemleri elektrik üretim, iletim, dağıtım ve ticareti,  maden ve işletmeleri, fabrika ve benzeri tesisler, çevre kirliliğini önleyici yatırımlar, otoyol, trafiği yoğun karayolu, demiryolu ve raylı sistemler, gar kompleksi ve istasyonları, teleferik ve telesiyej tesisleri, lojistik merkezi, yeraltı ve yerüstü otoparkı ve sivil kullanıma yönelik deniz ve hava alanları ve limanları yük ve/veya yolcu ve yat limanları ile kompleksleri, sınır kapıları ve gümrük tesisleri, milli park (özel kanunu olan hariç), tabiat parkı, tabiatı koruma alanı ve yaban hayatı koruma ve geliştirme sahalarında planlarda öngörülen yapı ve tesisleri, toptancı halleri ve benzeri yatırım ve hizmetlerin yaptırılması, işletilmesi ve devredilmesi konularında, yap işlet devret modeli çerçevesinde sermaye şirketlerinin veya yabancı şirketlerin görevlendirilmesine ilişkin usul ve esasları kapsadığı; 3. maddesinde, Yap-İşlet-Devret modelinin, ileri teknoloji ve yüksek maddi kaynak ihtiyacı duyulan projelerin gerçekleştirilmesinde kullanılmak üzere geliştirilen özel bir finansman modeli olup, yatırım bedelinin (elde edilecek kâr dahil) sermaye şirketine veya yabancı şirkete, şirketin işletme süresi içerisinde ürettiği mal veya hizmetin idare veya hizmetten yararlananlarca satın alınması suretiyle ödenmesini ifade ettiği; 5. maddesinde, Yüksek Planlama Kurulunca belirlenen idare ile sermaye şirketi veya yabancı şirket arasında yapılacak sözleşmenin, özel hukuk hükümlerine tabi olduğu kurala bağlanmıştır.
 
	HUKUKİ DEĞERLENDİRME:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
	Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının, Covid-19 salgınının ülkemizde görülmeye başladığı tarihten sonra 25/03/2020 tarihinde 4706 sayılı Kanun'a eklenen Geçici 25. maddesinde yer verilen ödemelerin ertelemesi hakkından, yalnızca Kanunları uyarınca ilgili bakanlıklar tarafından üzerinde turizm tesisleri yapılmak üzere adlarına kamu arazisi tahsis edilen Kültür ve Turizm Bakanlığından belgeli yatırımcılar ve işletmecilerin faydalanabileceği, davacı şirketin bu kapsamda sayılan belgeli yatırımcı ve işletmecilerden olmadığı tespit edildikten sonra  ileri sürülen diğer iddialar geçerli görülmeyerek davanın reddine yönelik yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin kısmında hukuki isabetsizlik bulunmamaktadır.
	Öte yandan, davacı şirketin, kullanım bedeline ilişkin olarak Bodrum Yolcu İskelesi Projesi Uygulama Sözleşmesi uyarınca mücbir sebep hükümlerinin uygulanarak muafiyet tanınması ve Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelik uyarınca değerlendirme yapılması gerektiği iddialarına yönelik açık bir değerlendirmenin yapılmadığı, bu konuda gerekçe eklenmesi gerektiği anlaşılmaktadır.
	Davacının aynı maddi vakıalara dayanan talebini haklı gösterecek birden fazla hukuki sebep bulunabilir. Hukuki sebeplerin birbiriyle yarıştığı böyle durumlarda, idare mahkemesince yarışan sebeplerin hangisi ya da hangilerine göre karar verileceği sorunu gündeme gelebilir. Davacının idareden talebi konusunda ortaya çıkan farklı hukuki sebepler idare mahkemesince yapılacak yargılamada yığılarak, her biri için ayrı ayrı denetim yapılarak sonuca gidilmesi gerekebileceği gibi idareden talep edilen hususa dayanak gösterilen hukuki sebeplere ilişkin değerlendirme başka bir mahkemenin görevinde de bulunabilir.
	Davacı tarafından mücbir sebep hükümlerinin uygulanması istemiyle davalı idareye başvuruda bulunulmuşsa da, davalı idarece davacının başvurusu 4706 sayılı  Kanun'un Geçici 25. maddesi gerekçe gösterilerek reddedilmiş ve İdare Mahkemesi tarafından da, ret işleminin anılan maddeye uygunluğu konusunda inceleme yapılmıştır. Ancak, dava dilekçesinde, 4706 sayılı Kanun'un Geçici 25. maddesinin uygulanmasının yanı sıra mücbir sebebin oluştuğu, sözleşmenin ve Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelik'in mücbir sebebe ilişkin maddelerinin uygulanması gerektiğine yönelik de iddialarda bulunulduğu görülmüştür.
Davacının, Covid-19 salgın hastalığı nedeniyle mücbir sebep hükümlerinin uygulanması talebi üzerine tesis edilmesi gereken işlemin sözleşmenin uygulanması bağlamında mı ele alınacağı yoksa sözleşmeden bağımsız olarak idarenin kamu gücü kullanarak tesis etmesi gereken tek yanlı bir işlem mi olduğunun, başka bir ifade ile idarenin söz konusu işlemi tesis ederken sözleşmenin diğer tarafı olan yüklenici ile eşit konumda hareket edip etmediğinin ortaya koyulması önem arz etmektedir.

Davacının, Covid-19 salgın hastalığı nedeniyle mücbir sebep hükümlerinin uygulanması talebi üzerine tesis edilmesi gereken işlemin sözleşmenin uygulanması bağlamında mı ele alınacağı yoksa sözleşmeden bağımsız olarak idarenin kamu gücü kullanarak tesis etmesi gereken tek yanlı bir işlem mi olduğunun, başka bir ifade ile idarenin söz konusu işlemi tesis ederken sözleşmenin diğer tarafı olan yüklenici ile eşit konumda hareket edip etmediğinin ortaya koyulması önem arz etmektedir.   
	3996 sayılı Kanun'un aktarılan maddelerinden de anlaşılacağı üzere, yap-işlet-devret sözleşmesi, ileri teknoloji veya yüksek maddi kaynak gerektiren kamusal yatırım ve hizmetlerin devlet bütçesi dışında özel kaynaklarla sağlanması amacına dönük olarak, müteahhit şirketin sözleşmede öngörülen eseri meydana getirip belli bir süre kullandıktan veya yararlandıktan sonra işler durumda sözleşmenin tarafı olan idareye devrini içeren ve kendine özgü yapısı olan bir sözleşme türüdür. Anılan sözleşmenin özel hukuk sözleşmesi olduğu 3996 sayılı Kanun'un 5. maddesinde açıkça kurala bağlanmıştır. 
Davacı şirket ile Ulaştırma Bakanlığı arasında 3996 sayılı Kanun uyarınca imzalanan 23/06/2004 tarihinde imzalanan Bodrum Yolcu İskelesi Projesi Uygulama Sözleşmesi'nin 25. maddesinde, Sözleşme'ye konu tesisin gerçekleştirilmesi amacıyla kullanılacak arazi için ödenecek kullanım bedeline ilişkin şartlar belirlenmiş, bu kapsamda davacı şirket ile davalı idare arasında 18/07/2006 tarihli Kullanma İzni Sözleşmesi imzalanmıştır. 
	Kullanım İzni Sözleşmesi incelendiğinde, Sözleşme'nin, 3996 sayılı Kanun hükümlerine göre adına ihale yapılan davacı şirket lehine, "Bodrum İskelesi Projesi Uygulama Sözleşmesi"nin 25. maddesinde belirtilen bedel ve sürede kullanım izni verilemesine ilişkin şartları göstermek üzere imzalandığı anlaşılmaktadır. Sözleşme'nin 15. maddesinde, Ulaştırma Bakanlığı ile davacı şirket arasında 23/06/2004 tarihinde imzalanan "Bodrum İskelesi Projesi Uygulama Sözleşmesi"nin Kullanma İzni Sözleşmesi'nin eki olduğu açıkça belirtilmiştir.  
	Daha sonra 28/12/2018 tarihinde imzalanan Tadilat Sözleşmesi ile 23/06/2004 tarihli Kullanım İzni Sözleşmesi'ne "Uygulanacak Hükümler" başlığıyla yeni bir madde eklenerek, taraflarca Kullanım İzni Sözleşmesi'nde hüküm olmayan hâllerde 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu, Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelik, Kamu Taşınmazları Üzerindeki Turizm Yatırımlarının Sürelerinin Uzatılması ile Satışına İlişkin Yönetmelik ve diğer ilgili mevzuat hükümlerinin uygulanacağı konusunda anlaşılmıştır.