muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Danıştay — Esas No: 2021/6139, Karar No: 2024/2200, Tarih: 05.04.2024

.336,86 TL olduğu, binanın bulunduğu sokakta kain pazar yeri olarak kullanılan alanın yaklaşık 7500 m2 olduğu, bu alanın büyüklüğü değerlendirildiğinde yeterli sayıda yağmur suyu toplama ve tahliye sisteminin bulunması gerektiği, ancak Meteoroloji raporunda yağışın 10 yılda bir görülebilecek şiddette olduğu belirtilmesine rağmen altyapı projelerinin çok daha uzun periyotlarda oluşabilecek maksimum yağışlara göre planlanması gerektiğinden hareketle davalı ASAT Genel Müdürlüğü'nün %20 oranında kusurlu ve hasar bedelinin orana karşılık tutarının ise 254.669,49 TL olduğu, işyerinin bulunduğu 855. Sokak'ta yapılan yol çalışmalarından ve asfaltlama işlemlerinden dolayı sorumlu olan ve yolda yapılan çalışmalar neticesinde yol kotunun aplikasyon tutanağında kayıtlı olan 25 cm subasman kotundan daha yüksek olması sebebiyle yol kotunun yükseltilmesi nedeniyle Muratpaşa Belediye Başkanlığı'nın %5 oranında kusurlu ve hasar bedelinin orana karşılık tutarının ise 63.667,37 TL olduğu anlaşıldığından davalı idarelerce kusurları nispetinde hesaplanan tutarları zarar gören davacı şirkete ödemeleri gerektiği sonucuna varılarak davacının tazmin isteminin kabulü ile uğramış olduğu 636.673,72 TL zararının dava dilekçesindeki 100.000,00 TL'lik kısmı için (kusurları oranında 50.000,00 TL'lik kısmının Antalya Büyükşehir Belediye Başkanlığından, 40.000,00 TL'lik kısmının ASAT Genel Müdürlüğünden,10.000,00 TL'lik kısmının Muratpaşa Belediye Başkanlığından) idarelere başvuru tarihi olan 05.02.2015 tarihinden itibaren (Antalya Büyükşehir Belediye Başkanlığı yönünden 06.02.2015 tarihinden itibaren); 536.673,72 TL'lik kısmı için ise ıslah tarihi olan 21.01.2019 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idarelerden (kusurları oranında Antalya Büyükşehir Belediye Başkanlığı'ndan 268.336,86 TL, ASAT Genel Müdürlüğü'nden 214.669,49 TL, Muratpaşa Belediye Başkanlığı'ndan ise 53.667,37 TL) alınarak davacı şirkete ödenmesine  karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:	İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI: 
1- Davalı Antalya Su ve Atıksu İdaresi Genel Müdürlüğü tarafından, İSKİ Kuruluş ve Görevleri hakkındaki Kanunun 25. maddesinde "Yağmursularının uzaklaştırılması ile ilgili tesislerin yapılması veya bu tip tesislerin işletilmesi, gerekli harcamalar İlgili Belediyelerce karşılanmak şartıyla İSKİ tarafından yerine getirilir. Bu tesislerin yapılması ve işletilmesine ilişkin harcamalar tarifelere dahil edilmez." denildiği, söz konusu bölgede ilgili belediyece  böyle bir talep bulunmadığı gibi yağmur suyunun uzaklaştırılması ile ilgili olarak herhangi bir bedel de ödenmediği, İSKİ Kuruluş ve Görevleri Hakkındaki Kanunun 25. maddesine göre belediyelerin talepleri olmadan ve gerekli harcamaları ilgili belediyeler karşılamadan herhangi bir çalışma yapılmasının mümkün olmadığı, bilirkişi raporunda zarar gören işyerinin onaylı mimari projesine aykırı şekilde ve gerekli önlemler alınmadan bina dış cephesine kaçak olarak açılmış bodrum depoya giriş kapısı ve merdiven ile parsel iç sınırlarında bulunan merdiven girişinde de herhangi bir set/bariyer yapılmadığı, bu kaçak yapı yapılmamış olsa veya set/bariyer gibi bir yapı yapılmış olsaydı bu olay meydana gelmeyeceği, illiyet bağı kurulamadığından sorumluluklarının bulunmadığı, bilirkişi heyeti tarafından raporda olayın meydana gelmesi ile ilgili yapılan tespitler esaslı kusurlar olup bu kusurların tamamen kendilerinin görev yetki ve sorumluluk alanı dışında olduğu ileri sürülmektedir.
2- Davalı, Antalya Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından, dava konusu olayda haksız olarak hasım gösterildiği, Asat Genel Müdürlüğü ile Muratpaşa Belediye Başkanlığı'nın sorumluluğunun bulunduğu, yolun bakım ve onarımının Muratpaşa Belediyesi tarafından yapıldığı, bilirkişi raporuna yapılan itirazların dikkate alınmadığı ileri sürülmektedir.
3- Davalı, Antalya Muratpaşa Belediye Başkanlığı tarafından, Antalya Büyükşehir Belediyesi sınırları içerisinde üretilen atık su ve yağmur sularını, sıhhi şartlara uygun olarak uzaklaştırılması için her türlü projeyi yapmak ve yaptırmak, projesine göre tesisleri inşa etmek veya ettirmek, atıksuların çevreye zarar vermemesi için gereli tedbirleri almak, kanalizasyon inşaatı kapsamındaki atık su arıtma tesislerini işletmek, gereken diğer tedbirlerin alınması görevlerini yürütmek Asat Genel Müdürlüğü ve Antalya Büyükşehir Belediyesine ait olduğu, oluşan zararla ilgili herhangibir sorumluluklarının bulunmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI:  Davacı tarafından, istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI:  Davacı tarafından, istemin reddi gerektiği savunulmuştur. 
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
İdare ve Vergi Mahkemeleri tarafından verilen kararların temyiz yolu ile incelenip bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Yasasının 49. maddesinde yazılı nedenlerin bulunmasına bağlı olup; temyiz incelemesi sonunda karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise kararın düzeltilerek onanmasına karar verileceği kurala bağlanmıştır.
Mahkeme kararının ıslah dilekçesi ile arttırılan maddi tazminat miktarına yürütülen faizin başlangıç tarihine ilişkin kısmın incelenmesinden;  
İdare ve Vergi Mahkemeleri tarafından verilen kararların temyiz yolu ile incelenip bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Yasasının 49. maddesinde yazılı nedenlerin bulunmasına bağlı olup; temyiz incelemesi sonunda karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise kararın düzeltilerek onanmasına karar verileceği kurala bağlanmıştır.
Tam yargı davalarında istemle bağlı olma kuralının sebep olduğu hak kayıplarının giderilmesi amacıyla 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 16. maddesinin 4. fıkrasına, 30.04.2013 tarihinde yürürlüğe giren 6459 sayılı Kanunun 4. maddesi ile ''Ancak, tam yargı davalarında dava dilekçesinde belirtilen miktar, süre veya diğer usul kuralları gözetilmeksizin nihai karar verilinceye kadar, harcı ödenmek suretiyle bir defaya mahsus olmak üzere artırılabilir ve miktarın artırılmasına ilişkin dilekçe otuz gün içinde cevap verilmek üzere karşı tarafa tebliğ edilir'' cümlesi, aynı Kanunun 5. maddesi ile de 2577 sayılı Kanuna Geçici 7. madde olarak ''Bu maddeyi ihdas eden Kanunla, bu Kanunun 16 ncı maddesinin dördüncü fıkrasına eklenen hüküm, kanun yolu aşaması dâhil, yürürlük tarihinde derdest olan davalarda da uygulanır. '' cümlesi eklenmiştir.
İdarenin işlem ve eylemleri nedeniyle uğranılan zararların tazmini için açılan davalarda; maddi zararın tazmininin gecikmesinin doğuracağı ek zararların giderilmesi amacıyla  bu gecikmeden doğan zararın telafisi için hükmedilecek maddi tazminata 3095 sayılı Kanun uyarınca faiz yürütülmesini gerekli kılmaktadır.

İdarenin işlem ve eylemleri nedeniyle uğranılan zararların tazmini için açılan davalarda; maddi zararın tazmininin gecikmesinin doğuracağı ek zararların giderilmesi amacıyla  bu gecikmeden doğan zararın telafisi için hükmedilecek maddi tazminata 3095 sayılı Kanun uyarınca faiz yürütülmesini gerekli kılmaktadır. 
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 13. maddesinde; idari eylemlerden hakları ihlal edilmiş olanların dava açmadan önce, bu eylemleri yazılı bildirim üzerine veya başka suretle öğrendikleri tarihten itibaren bir yıl ve her halde eylem tarihinden itibaren beş yıl içinde idareye başvurarak haklarının yerine getirilmesini istemeleri gerektiği kuralı yer almakta olup, anılan maddede, idari eylemler nedeniyle uğranılan zararın tazmini için idareye başvuruda bulunulmasının dava ön şartı olarak öngörülmesi ve zararın idare tarafından en erken bu tarihte sulhen ödenebilecek olması nedeniyle yargı yerince hükmedilecek tazminat miktarına, ön karar için idareye yapılan başvuru tarihi, görevli olmayan adli yargıda dava açılması halinde adli yargıda dava açıldığı tarih itibarıyla yasal faiz uygulanması ilkesi benimsenmiştir. Nitekim bu durum, Danıştayın yerleşik içtihatlarıyla da kabul edilmiştir.
Dava şartı olan ön karar için idareye yapılan başvuruda ihlal edilen hakkın yerine getirilmesinin istenilmesi esas olup, idare ile işin esasında ihtilafa düşüldükten, başka bir ifadeyle, tazminatın ödenmesi istemiyle idareye yapılan başvuru üzerine, bu istemin idare tarafından açıkça veya zımnen reddi üzerine, idarenin, tazminat istemi karşısında direnmeye (temerrüde) düşürüldükten sonra davacının tazminat miktarını dava açarak talep edebileceği, açılacak davada talep edilecek tazminat miktarının serbestçe tayinine hukuki bir engel bulunmamakla birlikte, başlangıçta davacı tarafından talep edilen tazminat tutarının yüksek olması halinde ödeyeceği harç miktarı da yükseleceğinden bu durumun Anayasa'nın 36. maddesiyle güvence altına alınan mahkemeye erişim hakkına sınırlama getireceği açıktır.
Yapılan bu açıklamalar karşısında, uğranılan zararın gerçek miktarının Mahkeme tarafından yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucunda net bir şekilde ortaya çıkması durumunda, ortaya çıkan bu gerçek zararın tamamının tazmini amacıyla verilen miktar artırımına (ıslah) ilişkin dilekçenin yeni bir dava niteliğinde olmayıp, mevcut davada talep edilen tazminat miktarının ıslah suretiyle artırımına olanak sağlayan yasal bir hakkın kullanımına ilişkin olduğu da göz önünde bulundurulduğunda, artırılan tazminat miktarı yönünden davanın kabul edilmesi halinde, yasal faizin başlangıcının bu miktar yönünden de, idarenin uyuşmazlığın esasında ihtilafa, bir başka anlatımla temerrüde düştüğü tarih olduğu sonucuna varılmaktadır.

Bu durumda; Mahkeme kararında "davacının tazmin isteminin kabulü ile uğramış olduğu 636.673,72 TL zararının dava dilekçesindeki 100.000,00 TL'lik kısmı için (kusurları oranında 50.000,00 TL'lik kısmının Antalya Büyükşehir Belediye Başkanlığından, 40.000,00 TL'lik kısmının ASAT Genel Müdürlüğünden,10.000,00 TL'lik kısmının Muratpaşa Belediye Başkanlığından) idarelere başvuru tarihi olan 05.02.2015 tarihinden itibaren (Antalya Büyükşehir Belediye Başkanlığı yönünden 06.02.2015 tarihinden itibaren); 536.673,72 TL'lik kısmı için ise ıslah tarihi olan 21.01.2019 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idarelerden (kusurları oranında Antalya Büyükşehir Belediye Başkanlığı'ndan 268.336,86 TL, ASAT Genel Müdürlüğü'nden 214.669,49 TL Muratpaşa Belediye Başkanlığı'ndan ise 53.667,37 TL) alınarak davacı şirkete ödenmesine" ibaresinin "davacının tazmin isteminin kabulü ile uğramış olduğu 636.673,72 TL zararının  idarelere başvuru tarihi olan 05.02.2015 tarihinden itibaren (Antalya Büyükşehir Belediye Başkanlığı yönünden 06.02.2015 tarihinden itibaren)  işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idarelerden (kusurları oranında Antalya Büyükşehir Belediye Başkanlığı'ndan 318.336,86 TL, ASAT Genel Müdürlüğü'nden 254.669,49 TL, Muratpaşa Belediye Başkanlığı'ndan ise 63.667,37 TL) alınarak davacı şirkete ödenmesine"  şeklinde düzeltilerek onanması gerektiği sonucuna ulaşılmaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1.  Temyiz isteminin reddine,
2. … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının  DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,
4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama  kararının taraflara  tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın  İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5. Kesin olarak, 05/04/2024 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi. 
KARŞI OY : (X-) Dava, Antalya İli, Muratpaşa İlçesi, … Mahallesi … Caddesi ... Sokak No:… adresinde kain davacıya ait işyerini/depoyu 09/12/2014 tarihinde meydana gelen yoğun yağış nedeniyle su basması sonucu elektrik malzemelerinin ve ticari hayatın gereği olan evrakların tamamının davalı idarelerin hizmet kusurları sebebiyle zarar gördüğünden bahisle uğranıldığı ileri sürülen 636.673,72 TL zararın olay tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte tazmini istemiyle açılmıştır.
    Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 125. maddesinde; idarenin, kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu hükme bağlanmıştır.
İdareler kural olarak yürüttükleri kamu hizmetiyle nedensellik bağı kurulabilen zararları tazminle yükümlüdürler. İdari eylem ve/veya işlemlerden doğan zararlar idare hukuku kuralları çerçevesinde hizmet kusuru veya kusursuz sorumluluk ilkeleri gereği tazmin edilmektedir.

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 125. maddesinde; idarenin, kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu hükme bağlanmıştır.
İdareler kural olarak yürüttükleri kamu hizmetiyle nedensellik bağı kurulabilen zararları tazminle yükümlüdürler. İdari eylem ve/veya işlemlerden doğan zararlar idare hukuku kuralları çerçevesinde hizmet kusuru veya kusursuz sorumluluk ilkeleri gereği tazmin edilmektedir.
Bir başka anlatımla, kamu idareleri, yürüttükleri hizmetin işleyişini sürekli kontrol etmek ve gerekli önlemleri almakla yükümlüdürler. Bu yükümlülüğün tam ve gereği gibi yerine getirilmemiş olması nedeniyle doğan zararların, hizmeti yürütmekle yükümlü bulunan idare tarafından tazmini gerekmektedir.
Ancak, ortada tazmini gereken zararın bulunmaması, zararın zarar gören kişinin veya üçüncü kişinin eyleminden doğması, mücbir sebeplerden kaynaklanması, zararla idari faaliyet arasında nedensellik bağının kurulamaması, idare hukukuna özgü tazmin nedenlerinin bulunmaması gibi durumlarda idarenin tazmin yükümlülüğü ortadan kalkar.   
Bakılan uyuşmazlıkta; 26/11/2018 tarihli ek bilirkişi raporuyla davacı tarafından yasal olarak alınması gereken iş yeri açma ve çalışma ruhsatı bulunmadan dükkan ve eklentisinde ticari faaliyet gösterildiği, mevcut hali ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatı bulunmadığından hasarın oluştuğu dükkan ve deponun iş yeri olarak çalıştırılamayacağı durumu oluştuğu, yağış sonrası bu mekanlarda bulunan ticari mal ve malzemelerin hasarından davalı idarelerin sorumlu olmayacağı, kusurun tamamının davacıda olduğu yönünde tespitlerde bulunulduğu görülmektedir.
Dosyaya sunulan bilgi ve belgelerden; yağışın gerçekleştiği 9 Aralık 2014 tarihinde binanın ruhsatlı projesine aykırı olarak bodruma iniş merdiveni ve kapısının bulunduğunun tespit edildiği, davacı tarafından kullanılan işyerinin zemin kat seviyesinde kısmen ve bodrum katta bulunan deponun tamamen su altında kaldığı, depoda bulunan elektrik malzemelerinin tekrar kullanılmayacak şekilde zarar görmüş olduğunun anlaşıldığı, gerekli önlemler alınmadan bina dış cephesinden kaçak olarak açılmış kapı ve merdiven ile parsel iç sınırlarında bulunan merdiven girişinde de herhangi bir set/bariyer yapılmaması sebebiyle  sorumluluğun davacıda  olduğu anlaşılmaktadır.
Bu durumda, davanın reddine karar verilmesi gerekirken maddi tazminat isteminin  kabulüne ilişkin Mahkeme kararının bozulması gerektiği görüşüyle çoğunluk kararına  katılmıyoruz.
Danıştay — Esas No: 2023/3286, Karar No: 2024/2189, Tarih: 05.04.2024

"İçtihat Metni"
          T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas   No : 2023/3286
Karar  No : 2024/2189  
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	: ... Üniversitesi
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI)	: ...
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMİN KONUSU	: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. 
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem:  Çankırı Karatekin Üniversitesi ... Anabilim Dalı yüksek lisans öğrencisi olan davacı tarafından, yüksek lisans tezini süresinde vermediğinden bahisle ilişiğinin kesilmesine dair ... tarih ve ... sayılı Fen Bilimleri Enstitüsü Yönetim Kurulu kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının  özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:...,  K:... sayılı kararda;  davalı idarece davacıya tezini düzeltmesi için 3 aylık ek süre verilmesina dair bir bildirim yapılmadığı hususu ile tez danışmanının 01/03/2022 tarihinde davacıya gönderdiği mailde üç aylık süre içinde tezini yeniden savunmasının bildirildiği hususu birlikte değerlendirildiğinde, davacının, söz konusu düzeltilmiş tezi süresinde davalı idareye teslim ettiği anlaşıldığından, davacının  en geç 23/05/2022 tarihine kadar tez savunma sınavına girmesi gerektiği gerekçesiyle tesis edilen dava konusu işlemde hakkaniyete ve hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılarak, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:	İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI         :  Davalı idare tarafından, söz konusu düzeltme süresinin davacının tez savunma sınavına girdiği 23/02/2022 tarihinden itibaren başladığı, dolayısıyla üç aylık sürenin 23/05/2022 tarihinde sona erdiği, işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI     :  Davacı tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
            Açıklanan nedenlerle,
1.  Temyiz isteminin reddine,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin  ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,

Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
            Açıklanan nedenlerle,
1.  Temyiz isteminin reddine,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin  ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA, 
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,
4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama  kararının taraflara  tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın  İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5. Kesin olarak, 05/04/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Danıştay — Esas No: 2023/2763, Karar No: 2024/2188, Tarih: 05.04.2024

"İçtihat Metni"
          T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas   No : 2023/2763
Karar  No : 2024/2188  
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	: ... Üniversitesi	  
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI)	      : ...
İSTEMİN KONUSU	: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. 
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem:  Altınbaş Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü ... Bölümünde, Yüksek Lisans öğrencisi olan davacı tarafından, Sosyal Bilimler Enstitüsü Yönetim Kurulu'nca 17.01.2020 tarihli tez savunma değerlendirme ve jüri teklif formu ile ekli Turnitin Raporu'nun değerlendirilmesi sonucunda davacı tarafından %81 oranında intihal yapıldığı tespit edilmiş olunduğundan bahisle, tez savunma sınavına girmemesi ile kaydının silinmesine ilişkin tesis olunan ... tarih ve ... sayılı yazı ile bildirilen Sosyal Bilimler Enstitüsü'nün ... tarih ve ... sayılı Yönetim Kurulu Kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının  özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:...,  K:... sayılı kararda;  06/12/2021 tarihinde dosyaya sunulan bilirkişi raporunda özetle; ''İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Turnitin sisteminde  filtre oranları çerçevesinde yüzde önyedi (%17) çıkan benzerlik oranının davalı Altınbaş Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü üst sınırı olan yüzde önsekiz'in (%18) oranının altında olduğu,  bu nedenle, takdir hakkı sayın mahkemenizde olmak üzere, dava konusu Yüksek Lisans tezinin tez savunma jürisi kurulup savunma hakkı verilmesi" tespitlerine yer verildiği, bilirkişi raporunun hükme esas alınabilecek nitelik ve yeterlilikte olduğu, davacıya ait Yüksek Lisans Tez'inin, Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi Turnitin sisteminde taranması ve taramanın "hızlı gönder" sekmesi üzerinden yapılması nedeniyle söz konusu tezin sisteme kaydedildiği, bir tez çalışması sisteme kaydedildikten sonra tekrar benzerlik testine tabi tutulduğunda sistemin kayıtlı tezi de görecek olması nedeniyle ve tezin kime ait olduğu bilgisi taramalarda dikkate alınmadığından, sistemin aslında aynı olan bu tezi bağımsız bir çalışma olarak göreceği, dolayısıyla teknik olarak kendi kopyası da genel taramaya dahil edilmiş olması nedeniyle benzerlik oranın yüzde seksenbir (%81) gibi yüksek bir oranda çıkmasının normal olduğu, davacıya ait tezin kaydedilmemiş kopyasının İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Turnitin sisteminde test edildiğinde, taramada kullanılan filter ayarları Sosyal Bilimler Enstitüsü ilgililerinden alınan bilgiler doğrultusunda Turnitin sistemine işlendiğinde benzerlik oranının %17 olduğunun görüldüğü, Altınbaş Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yönetim Kurulu'nun ... tarih ve ... sayılı kararı ile, Yüksek Lisans tezlerinin benzerlik kontrolleri için Turnitin Benzerlik Oranı Ölçütünün (İntihal Oranı) yüzde onsekiz (%18) olarak belirlendiği görülmekle; hatalı şekilde Turnitin sistemine kaydedilmiş tezin yeniden taranması sonucu benzerlik oranının %81 çıktığı  ve tezde gerçek bir intihal tespit edilmiş olduğundan bahisle, sunulan tez çalışmasının tez savunma sınavına alınmaması ve bunun sonucunda, öğrencinin lisansüstü eğitiminin son döneminde olması ve Akademik Takvimde belirtilen süre içerisinde tez savunma sınavına girememesi nedeniyle Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliğinin 7/2 maddesine uyarınca kaydının silinmesine ilişkin Altınbaş Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü'nün ... tarih ve ... sayılı Yönetim Kurulu Kararında hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılarak, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:	İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.