muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Danıştay — Esas No: 2023/266, Karar No: 2024/2141, Tarih: 14.05.2024

Uyuşmazlıkta, idarenin açık hatası ile işlem tesis edilmiş olması ihtimali söz konusu olabilir ise de, açık hatanın varlığının yoruma ihtiyaç olmayacak kadar açık bir mevzuat hükmüne aykırılık ve/veya herhangi bir ek inceleme ve araştırma yapılmaksızın hukuka aykırı olduğu belirlenen işlemler ya da ilgilisinin dahi fark edebileceği nitelikte açık hukuka aykırılıklar durumunda kabul edilebileceği, somut olay safahatı göz önüne alındığında, teşvik indiriminin başlangıcından 12 yıl sonra Kurul kararıyla uygulamanın nasıl olması gerektiği netleştirildiğinden, işlemin açık hataya dayalı olarak tesis edildiği de kabul edilemez.
	Bu kapsamda, davacının herhangi bir hilesi veya yanıltıcı beyanının bulunmadığı ve işlemin idarenin açık hatasına dayalı olarak tesis edilmediği, geleceğe etkili olarak bir ilga işlemiyle tüketim yönlü teşvik indiriminin hukuk aleminden kaldırılabileceği, ancak davacı açısından elde edilen menfaatlerin korunması gerektiği anlaşıldığından, davacı lehine oluşan durumların yok sayılması sonucunu doğuracak şekilde tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmamaktadır.
	Davacı şirketin tazmin isteminin incelenmesi:
	Kamu idareleri, görmekle yükümlü oldukları kamu hizmetlerini yürütürken hukuka uygun biçimde hareket etmek zorunda olup, hukuka aykırı işlem veya eylemlerden dolayı kişilerin uğradıkları zararları Anayasa'nın 125. maddesi uyarınca tazmin etmek zorundadırlar.
	Faiz, hukukî niteliği itibarıyla alacaklının talep etmeye yetkili olduğu bir miktar parayı kullanmaktan belirli bir süre mahrum kalması nedeniyle, mahrum kaldığı zaman içinde meydana gelen zararına karşılık kendisine ödenmesi gereken ve asıl alacağa bağlı fer'i bir haktır. Talep etmeye yetkili olduğu bir miktar parayı kullanmaktan mahrum kalan ilgili mahrum kaldığı süre için faiz uygulanmasını isteme hakkına sahip olmakla birlikte, bu kaybın veya yoksun kalınan kazancın idareden istenebilmesi için idarenin doğrudan veya dolaylı bir kusurunun bulunması da kural olarak aranmaz.
	Hukuka aykırı işlem nedeniyle yoksun kalınan maddî hakların karşılanmasının zaman içinde gecikmesi ve bu gecikmeden doğan zararın karşılanması için faiz uygulanması gerekmektedir.
	Bu itibarla, davalı ... Genel Müdürlüğü tarafından düzenlenen dava konusu faturada hukuka uygunluk bulunmadığından, davacı şirketçe ödenen 73.070,99-TL'nin ödeme tarihinden (26/12/2022) itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ... Genel Müdürlüğü tarafından davacı şirkete iadesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
	Her ne kadar davacı şirket tarafından, ödeme tarihinden itibaren 6183 sayılı Kanun'un 51. maddesine göre işleyecek gecikme zammıyla birlikte 73.070,99-TL'nin iade edilmesine karar verilmesi istenilmiş ise de söz konusu ödemenin iadesinde yasal faiz oranının dikkate alınacağı yönündeki yerleşik Danıştay içtihatları göz önünde bulundurulduğunda davacı şirketin fazlaya ilişkin faiz isteminin reddi gerekmektedir. 
KARAR SONUCU	:
	Açıklanan nedenlerle;

Her ne kadar davacı şirket tarafından, ödeme tarihinden itibaren 6183 sayılı Kanun'un 51. maddesine göre işleyecek gecikme zammıyla birlikte 73.070,99-TL'nin iade edilmesine karar verilmesi istenilmiş ise de söz konusu ödemenin iadesinde yasal faiz oranının dikkate alınacağı yönündeki yerleşik Danıştay içtihatları göz önünde bulundurulduğunda davacı şirketin fazlaya ilişkin faiz isteminin reddi gerekmektedir. 
KARAR SONUCU	:
	Açıklanan nedenlerle;
	1.	Dava konusu Kurul kararı yönünden DAVANIN REDDİNE oyçokluğuyla,
	2.	... Genel Müdürlüğü Tarife ve Müşteri Hizmetleri Dairesi Başkanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı işleminin İPTALİNE esasta oybirliğiyle, gerekçede oyçokluğuyla,
	3.	Bu işlem nedeniyle ödenen ...TL'nin ödeme tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı ... Genel Müdürlüğü tarafından davacı şirkete ÖDENMESİNE esasta oybirliğiyle, gerekçede oyçokluğuyla,
	4. Davacının fazlaya ilişkin faiz isteminin REDDİNE oybirliğiyle,
	5.	Dava kısmen ret, kısmen iptal-kabul kararı ile sonuçlandığından, ayrıntısı aşağıda gösterilen ve davacı tarafından yapılan toplam ...TL yargılama giderinin yarısı olan ...TL'nin davalı ... Genel Müdürlüğü'nden alınarak davacıya verilmesine, kalan ...TL'nin davacı üzerinde bırakılmasına,
	6.	Davalı ... Genel Müdürlüğü tarafından yapılan toplam ...-TL yargılama giderinin yarısı olan ...-TL'nin ... Genel Müdürlüğü üzerinde bırakılmasına, kalan 273,80-TL'nin davacıdan alınarak ... Genel Müdürlüğü'ne verilmesine,
	7.	Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca duruşmalı işler için belirlenen ...-TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine; ...TL vekâlet ücretinin de davalı ... Genel Müdürlüğü'nden alınarak davacıya verilmesine,
	8.	Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya ve davalı ... Genel Müdürlüğü'ne ayrı ayrı iadesine,
	9.	Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'na temyiz yolu açık olmak üzere, 14/05/2024 tarihinde karar verildi.
 
(X) KARŞI OY:
	Dava konusu Kurul kararıyla, 6446 sayılı Kanun'un Geçici 4. maddesi kapsamında iletim sistem kullanım bedelleri üzerinden uygulanan teşvik indiriminin üretim tesislerinin üretim yönlü iletim sistemi kullanımıyla sınırlandırıldığı anlaşılmaktadır.
	6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun Geçici 4. maddesinin birinci fıkrasında, kısa dönemde gerekli arz kapasitesinin yeterli bir yedekle oluşturulması amacıyla, 31/12/2015 tarihine kadar ilk defa işletmeye girecek üretim lisansı sahibi tüzel kişilere, fıkrada sayılan teşviklerin sağlanacağı, bu sürenin beş yıla kadar uzatılmasına Cumhurbaşkanı'nın yetkili olduğu; aynı fıkranın (a) bendinde, üretim tesislerinin, işletmeye giriş tarihlerinden itibaren beş yıl süreyle iletim sistemi sistem kullanım bedellerinden yüzde elli indirim yapılacağı kurala bağlanmıştır.

Söz konusu maddede, elektriğin üretildiği tesisler olan üretim tesislerinden lisanslı olarak üretim yapan tesislere işletmeye giriş tarihlerinden itibaren 5 yıl süreyle iletim sistem kullanım bedelleri üzerinden teşvik uygulanacağı düzenlenmiştir. Teşvik indiriminin uygulanacağı 5 yıllık süre 24/12/2015 tarih ve 29572 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 14/12/2015 tarih ve 2015/8317 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı Eki Karar'ın 2. maddesiyle 31/12/2020 tarihine kadar uzatılmıştır.
	Yukarıda aktarılan kuralda, üretim tesislerine iletim sistem kullanım bedelleri üzerinden teşvik indiriminin uygulanacağı öngörülmüştür. Bu kapsamda, üretim tesislerinin elektrik üretimi yapabilmesi için ihtiyaç duyduğu iç tüketim üretim aşamasının bir unsuru olduğundan sadece üretim için gerekli olan iç tüketimin de maddede belirtilen teşvik indiriminden yararlanması gerekmektedir. Zira bahse konu iç tüketim, arz güvenliği ve sürekliliğini sağlamak amacıyla elektrik üretimi için zorunludur.
	Öte yandan, söz konusu iç tüketim üretim tesislerinin üretim amacı dışında diğer ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik bir tüketim değildir. Aksine iç tüketim, üretim lisansı sahibi şirketlerin elektrik üretimi yapabilmek, emre amade kapasiteyi sağlayabilmek veya bakım/arıza dönemlerinde zorunlu nedenlerle şebekeden ihtiyaç duyduğu elektriği çekebilmek amacına yönelik bir tüketimdir.
	Kaldı ki, mülga 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun Geçici 14. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi ve 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun Geçici 4. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi gereğince, üretim tesisleri teşvik mekanizmasından üretim ya da tüketim yönlü herhangi bir ayrım yapılmadan 26/07/2008 tarihinden itibaren yararlanmaktadır. Kanun koyucu, üretim tesislerinin teşvik indiriminden yararlanabileceğini belirtmekle yetinmiş, elektrik üretimi için gerekli olan iç tüketimi teşvik mekanizmasından yararlanmanın bir istisnası olarak düzenlememiştir. 6446 sayılı Kanun'un amacının üretimi teşvik etmek olduğu ve uygulamaya üretim/tüketim yönlü ayrımı yapılmadan süreklilik kazandırıldığı göz önünde bulundurulduğunda, dava konusu Kurul kararı ile teşvik sistemi kanuna aykırı olarak değiştirilmiş ve kanun ile tanınan bir hak idarî bir işlem olan Kurul kararıyla daraltılmıştır.	Ayrıca, söz konusu teşvik uygulaması yaklaşık 12 yıldır uygulanmakta iken bu uygulamanın değiştirilmesi gerekliliğine ilişkin de haklı ve hukuken geçerli bir gerekçe de ortaya konulamamıştır. Bu durum, "Hukukî Güvenlik İlkesi"ne de aykırılık oluşturmaktadır.
	Bu itibarla, 6446 sayılı Kanun'un Geçici 4. maddesi ile verilen hakkı, teşvik indiriminin kapsamı dolayısıyla daraltan dava konusu Kurul kararında ve bu karara dayanılarak tesis edilen uygulama işleminde hukuka uygunluk bulunmamaktadır.

Bu itibarla, 6446 sayılı Kanun'un Geçici 4. maddesi ile verilen hakkı, teşvik indiriminin kapsamı dolayısıyla daraltan dava konusu Kurul kararında ve bu karara dayanılarak tesis edilen uygulama işleminde hukuka uygunluk bulunmamaktadır.
	Açıklanan nedenlerle, dava konusu Kurul kararının ve bu karara dayanılarak tesis edilen uygulama işleminin iptali ile davacı şirketçe ödenen 73.070,99-TL'nin ödeme tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı ... Genel Müdürlüğü tarafından davacı şirkete ödenmesine karar verilmesi gerektiği oyu ile kararın redde ilişkin bu kısmına ve gerekçe yönünden de iptal ve kabule ilişkin kısmına katılmıyorum.
Danıştay — Esas No: 2021/5157, Karar No: 2024/2972, Tarih: 14.05.2024

"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE  
Esas     No : 2021/5157
Karar   No : 2024/2972                                                                  
KARAR DÜZELTME İSTEMİNDE 
BULUNAN (DAVALI)	: ... Belediye Başkanlığı	  
VEKİLİ	: Av. ...
 
KARŞI TARAF (DAVACI)	: ...
VEKİLİ	: Av. ...
 
İSTEMİN	KONUSU	: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının onanmasına dair Danıştay  Altıncı Dairesinin  24/12/2020 tarih ve E:2016/13364, K:2020/13671 sayılı kararının; iptale ilişkin kısmının 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi uyarınca düzeltilmesi istenilmektedir.                    
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Karaman ili, Merkez, ... Mahallesi, ... ada,... parsel sayılı taşınmaza komşu Karaman Belediye Başkanlığına ait ... Ve ... parsel sayılı taşınmazları kapsayan alanda ... tarih ve ... ve ... sayılı Karaman Belediye Meclis kararı ile kabul edilen 1/1000 ölçekli uygulama imar planı ile 1/5000 ölçekli nazım imar planı ve bu planlara yapılan itirazın   reddine ilişkin ...tarih ve ... sayılı Karaman Belediye Meclisi kararının iptali istemiyle açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince; yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi üzerine düzenlenen rapor ile dosyadaki bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, dava konusu plan değişikliğinin planının dayanağı durumundaki üst ölçekli 1/5000 ölçekli nazım imar planına aykırılık taşımadığı ve gerek taşınmaz gelirinin belediyeye kayıtlı olması, gerekse taşınmazın konumunun trafo alanı için fazla değerli olması nedeniyle yapılan değişiklik işleminin hukuka uygun olduğu gerekçesiyle dava konusu işlemin imar planları yönünden reddine, dava konusu parsellerde kabul edilen yan bahçe mesafesinin Planlı Alanlar Tip İmar Yönetmeliğinin 18. maddesinin 2. fıkrası ve 28. maddesinin 3. fıkrasında belirlenen yan bahçe mesafesinin en az 3 metre olması gerektiği yönündeki kuralına aykırı şekilde 2 metre olarak belirlenmesinin hukuka aykırı olduğu sonucuna ulaşıldığı gerekçesiyle dava konusu işlemin bahçe mesafesine ilişkin kısmı yönünden iptaline karar verilmiştir.
Daire kararının özeti: Davacı tarafından davanın reddine ilişkin kısmına ve davalı tarafından dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmına yapılan temyiz başvurusu üzerine Danıştay Altıncı Dairesince, temyize konu karar hukuk ve usule uygun bulunmuş ve  kararın onanmasına karar verilmiştir.

Daire kararının özeti: Davacı tarafından davanın reddine ilişkin kısmına ve davalı tarafından dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmına yapılan temyiz başvurusu üzerine Danıştay Altıncı Dairesince, temyize konu karar hukuk ve usule uygun bulunmuş ve  kararın onanmasına karar verilmiştir.
KARAR DÜZELTME TALEP EDENİN İDDİALARI       : Davalı tarafından, Planlı Alanlar Tip İmar Yönetmeliğinin 2.maddesinde, "Proje hazırlanması, yapı ruhsatı ve arazi düzenlemesine ilişkin uygulamalar bu Yönetmelik ile Bakanlıkça çıkarılan diğer imara ilişkin yönetmeliklerde yer alan tanımlara göre gerçekleştirilir. Bu Yönetmeliklerde yer alan genel hükümler, tanımlar ve ruhsata ilişkin hükümler, planlarla ve ilgili idarelerce çıkarılacak yönetmeliklerle değiştirilemez. Bu Yönetmeliğin ve ilgili idarelerin Kanuna ve diğer mevzuata göre çıkaracakları imar yönetmeliklerinin diğer hükümleri ise uygulama imar planında aksine bir açıklama bulunmadığı takdirde uygulanır." hükmüne uygun olarak 1/1000 ölçekli uygulama imar planına minimum cephe şartının sağlamayan köşe başı parsellerde yan bahçe mesafesini 2 metreye kadar düşürmeye idarenin yetkili olduğuna ilişkin plan notu eklendiği, bu nedenle öncelikle plana ilişkin plan notunun uygulanması gerektiği, uyuşmazlık konusu taşınmazların yan bahçe mesafesinin 3 metre belirlenmesi halinde minimum bina cephesi şartını sağlayamayacağı, anılan Yönetmelikte yer alan 3 metre yan bahçe mesafesinin plan notuna aykırı olduğu ileri sürülerek Danıştay  Altıncı Dairesince verilen kararın düzeltilmesi istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI          :Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY	TETKİK	HAKİMİ...'IN DÜŞÜNCESİ    : Karar düzeltme isteminin kabulü ile idare mahkemesi kararının dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmının bozulmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI          :Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY	TETKİK	HAKİMİ...'IN DÜŞÜNCESİ    : Karar düzeltme isteminin kabulü ile idare mahkemesi kararının dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmının bozulmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: 
6545 sayılı Türk Ceza Kanunu İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 103. maddesinin b) bendi ile 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 54. maddesi yürürlükten kaldırılmış ise de; anılan Yasanın 27. maddesiyle 2577 sayılı Yasaya eklenen Geçici 8. maddenin 1. fıkrasındaki "Bu Kanunla idari yargıda kanun yollarına ilişkin getirilen hükümler, 2576 sayılı Kanunun, bu Kanunla değişik 3 üncü maddesine göre kurulan bölge idare mahkemelerinin tüm yurtta göreve başlayacakları tarihten sonra verilen kararlar hakkında uygulanır. Bu tarihten önce verilmiş kararlar hakkında, kararın verildiği tarihte yürürlükte bulunan kanun yollarına ilişkin hükümler uygulanır." kuralı uyarınca, bu maddeye göre kararın düzeltilmesi yolundaki istemin incelemesine geçildi.  2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 54. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendine göre davalı idarenin kararın düzeltilmesi istemi yerinde görüldüğünden Dairemizin 24/12/2020 tarih ve E:2016/13364, K:2020/13671 sayılı kararının iptale ilişkin kısmı kaldırılarak işin esası incelendi:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY : Uyuşmazlık konusu taşınmazlar daha önceki imar planında trafo alanı olarak planlı iken Karaman Belediye Meclisinin ... tarih ve ...ve ... sayılı kararları ile kabul edilen 1/1000 ölçekli uygulama imar planı ve 1/5000 ölçekli nazım imar planı ile doğusunda yer alan yol yönünde ön bahçe mesafesi 5 metre, batısındaki yoldan arka bahçe mesafesi 5 metre, güney ve kuzey yönünde ise yan bahçe mesafesi 2 metre, blok nizam 2 kat yapılaşma koşullu ticaret alanı olarak planlanmış, kaldırılan trafo alanı ise parselin cephe aldığı 30 metrelik yolun karşısında bulunan hastane alanının güneydoğu yönündeki kısmında planlanmıştır. 
Davacı tarafından, trafo alanı kaldırılarak teknik altyapı alanı azaltıldığı ayrıca en az 3 metre olan yan bahçe mesafesinin 2 metreye düşürülerek kendi taşınmazının değerinin düştüğü bu durumun mağduriyetine neden olduğu ileri sürülerek bakılmakta olan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:

Davacı tarafından, trafo alanı kaldırılarak teknik altyapı alanı azaltıldığı ayrıca en az 3 metre olan yan bahçe mesafesinin 2 metreye düşürülerek kendi taşınmazının değerinin düştüğü bu durumun mağduriyetine neden olduğu ileri sürülerek bakılmakta olan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT: 
Dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan Planlı Alanlar Tip İmar Yönetmeliği'nin 1. maddesinde; "3/5/1985 tarihli ve 3194 sayılı İmar Kanunu hükümlerine dayanılarak hazırlanmış bulunan bu Yönetmelik, belediye sınırları ve mücavir alan sınırları içinde veya dışında, imar plânı bulunan alanlarda uygulanır." hükmü, 2. maddesinin birinci fıkrasında; ''Proje hazırlanması, yapı ruhsatı ve arazi düzenlemesine ilişkin uygulamalar bu Yönetmelik ile Bakanlıkça çıkarılan diğer imara ilişkin yönetmeliklerde yer alan tanımlara göre gerçekleştirilir. Bu Yönetmeliklerde yer alan genel hükümler, tanımlar ve ruhsata ilişkin hükümler, planlarla ve ilgili idarelerce çıkarılacak yönetmeliklerle değiştirilemez. Bu Yönetmeliğin ve ilgili idarelerin Kanuna ve diğer mevzuata göre çıkaracakları imar yönetmeliklerinin diğer hükümleri ise uygulama imar planında aksine bir açıklama bulunmadığı takdirde uygulanır.
'' hükmü, 3. maddesinin birinci fıkrasında; ''İmar Planlarında açıklanmamış ve bu Yönetmelikte de yer almamış hususlarda lüzum ve ihtiyaca ve civarın karakterine göre uygulanacak şekli takdire, ilgili idare yetkilidir.
'' hükmü getirilmiş, arsa ve yapılarla ilgili hükümleri düzenleyen 3. bölümde yer alan 18. maddesinde ise bahçe mesafeleri düzenlenmiştir.
Aynı Yönetmeliğin 18. maddesinde; '' Binalarda; 1) Ön bahçe ve yol kenarına rastlayan bahçe mesafeleri en az (5.00) m. dir.  2) Yan bahçe mesafesi en az 3.00 m.dir. 3) Arka bahçe mesafesi 28 inci maddedeki istisnalar hariç en az (3,00) m.dir. 4) Yan ve arka bahçe mesafeleri; tabii veya tesviye edilmiş zeminin üzerinde kalan bodrum katları da dahil, 4’ten fazla katlı binalarda 4 katın üzerindeki her kat için (0.50) m. artırılır. 5) Yan ve arka bahçe mesafelerinin hesabında dikkate alınacak kat adedi o cephede kısmen veya tamamen tabii veya tesviye edilmiş zeminin altında kalan katlar hariç diğer katların toplam yüksekliğinin üçe bölünmesi ile bulunur. (2.50) m.'yi aşan artık değerler 1 kat adedine tekabül eder. ''  düzenlemelerine  yer verilmiştir. 
 Anılan Yönetmeliğin 28. maddesinde;
" Bina derinlikleri azami (40.00) m.'yi geçmemek ve hiç bir yerde arka bahçe sınırına (3.00/) m. den fazla yaklaşmamak şartı ile;
I = L -(K + H/2 ) formülü ile hesaplanır.
Burada;
I = Bina derinliği
L = Parsel derinliği
K = Ön bahçe mesafesi
H = Bina yüksekliğini gösterir.
(Değişik fıkra:RG-8/9/2013-28759) Ancak;
1. Formülün kullanılması sonucunda bina derinliği (7,00) m. ve daha az çıkan parsellerde, arka bahçe mesafesi (2,00) m.’ye düşürülebilir. Uygulama imar planında aksine bir hüküm bulunmuyorsa bina derinliğinin (7,00) m. den az çıkması ruhsat düzenlemesine engel değildir.

I = L -(K + H/2 ) formülü ile hesaplanır.
Burada;
I = Bina derinliği
L = Parsel derinliği
K = Ön bahçe mesafesi
H = Bina yüksekliğini gösterir.
(Değişik fıkra:RG-8/9/2013-28759) Ancak;
1. Formülün kullanılması sonucunda bina derinliği (7,00) m. ve daha az çıkan parsellerde, arka bahçe mesafesi (2,00) m.’ye düşürülebilir. Uygulama imar planında aksine bir hüküm bulunmuyorsa bina derinliğinin (7,00) m. den az çıkması ruhsat düzenlemesine engel değildir. 
2. Köşe başına rastlayan parsellerde yapı derinliği parselin yüz aldığı yollar üzerindeki komşu parsellere verilecek derinliklere göre belirlenir.
3. İmar planlarında ticaret bölgesi olarak belirlenen yapı adalarında yapılacak binaların zemin katları, adanın yapı nizamına bağlı olarak, bodrumları ile birlikte ön bahçe mesafelerine tecavüz etmemek, yan ve arka bahçe sınırına (3.00) m.den fazla yaklaşmamak kaydıyla, 27 nci maddede belirtilen bina cephe ölçülerine ve bu maddede belirtilen bina derinliği hesabına tabi olmaksızın yapılabilir. Ancak, bu parsellerde bodrum kat ve zemin katın toplam yüksekliği, arka komşu sınırında tabii veya tesviye edilmiş zeminden itibaren asma katlı binalarda (9.30) m.yi, diğer binalarda (8.30) m. yi geçemez. Uygulama imar planı kararı gereği ticaretin yanısıra konut da yapılabilen parsellerde, ticaretle birlikte konut yapılmasının talebi halinde bu hüküm uygulanmaz. 
4. H/2 arka bahçe mesafesini temin etmek şartı ile bina derinliğini (40.00) m. ye çıkarmaya ilgili idare yetkilidir 
5. Ayrık yapı nizamında, köşe başından başka iki yola cephesi bulunan parsellerde taban alanı kat sayısı % 40 dahilinde kalmak kaydı ile bina derinliği için azami (40.00) m. şartı aranmaz.
6. Ayrık veya blok nizam olan yerlerde, imar planında açıkça belirlenmemiş ise taban alanı katsayısı %40’ı geçemez.
7. Bu madde kapsamında yapılan bina derinliği hesabında çıkan küsuratlı sonuçlar metre olarak bir üst tam sayıya tamamlanır. Ancak hiçbir şekilde arka bahçe mesafesi bu maddede belirtilen en az ölçülerin altına düşürülemez" kuralı yer almaktadır.

6. Ayrık veya blok nizam olan yerlerde, imar planında açıkça belirlenmemiş ise taban alanı katsayısı %40’ı geçemez.
7. Bu madde kapsamında yapılan bina derinliği hesabında çıkan küsuratlı sonuçlar metre olarak bir üst tam sayıya tamamlanır. Ancak hiçbir şekilde arka bahçe mesafesi bu maddede belirtilen en az ölçülerin altına düşürülemez" kuralı yer almaktadır.
Bu yönetmeliği yürürlükten kaldıran ve 03.07.2017 ve 30113 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinin 69.maddesinin 2.fıkrasında, " Bu Yönetmeliğin birinci, ikinci, altıncı, yedinci, sekizinci, dokuzuncu bölümleri, geçici maddeleri ile 19 uncu ve 20 nci maddelerinde yer alan hükümler, planlarla ve ilgili idarelerce çıkarılacak yönetmeliklerle değiştirilemez ve planlarda bu hükümlere aykırı olarak getirilecek hükümler uygulanamaz. (Ek cümle:RG-11/7/2021-31538) Ancak ihtiyaç duyulması halinde, bu Yönetmeliğin değiştirilemeyen hükümlere aykırı olmamak kaydı ile idarelerin imar yönetmeliklerine eklenecek yöreye özgü ilave tanımlar bu kapsamda değerlendirilmez.", 3.fıkrasında; "Yönetmeliğin planlarla ve ilgili idarelerce çıkarılacak yönetmeliklerle değiştirilemeyeceği ikinci fıkrada belirtilen hükümler saklı kalmak kaydıyla, ilgili idarelerin imar yönetmelikleri uygulama imar planında aksine bir hüküm bulunmadığı takdirde uygulanır." hükmüne yer verilmiştir.
Anılan Yönetmeliğin 23. maddesinde ise; 
(1) Uygulama imar planında, aksine bir hüküm bulunmadığı durumlarda bahçe mesafeleri;
a)  Ön bahçe ve yol kenarına rastlayan bahçe mesafeleri ile kamusal alanlara komşu olan bahçe mesafeleri en az 5.00 metredir.
b) Yan bahçe mesafesi en az 3.00 metredir.
c)  Arka bahçe mesafesi en az 3.00 metredir.
...
(4)  Ön, yan ve arka bahçelerde; kapalı mekân oluşturmayan ve tüm cepheleri açık, katlı olmayan, bağımsız bölüm veya bağımsız bölümün eklentisi niteliği taşımayan, tabii veya tesviye edilmiş zemin üzerine;
a) Kameriye,
b) Pergola, 
c) Süs havuzu, 
ç) Çocuk bahçeleri,
d) Bina giriş köprüleri,
e) Oyun ve sportif amaçlı bahçe düzenlemeleri, yapılabilir.
(5) Ön, yan ve arka bahçelerde güvenlik kulübesi yapılabilir." hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Düzenleyici işlem niteliğindeki imar planları, plan hükümlerini açıklayıcı nitelikteki plan notları ile bir bütün olup, bu plan notları planın ayrılmaz bir parçası konumunda bulunmakta ve imar planıyla belirlenmiş yapılaşma koşullarını açıklayıcı, belirleyici ve bütünleyici nitelik taşımaktadır.