muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Danıştay — Esas No: 2020/6422, Karar No: 2024/2231, Tarih: 24.04.2024

n) Sosyal hizmet uzmanı: Üniversitelerin sosyal hizmet alanında lisans eğitimi almış rehberlik ve araştırma merkezlerinde danışanlarla ilgili olarak verilecek hizmetlerin planlanması için gerekli sosyal, ekonomik ve kültürel bilgileri toplayan, değerlendiren ve hizmetlerin verilmesinde sosyal hizmet kurumları arasında eş güdümü sağlayan personeli, ifade eder.
" düzenlemesine yer verilmiştir.
İLGİLİ MEVZUAT:
Anayasamızın 'Yönetmelikler' başlıklı 124. maddesinde; "Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzelkişileri, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla, yönetmelikler çıkarabilirler. Hangi yönetmeliklerin Resmî Gazetede yayımlanacağı kanunda belirtilir." hükmüne yer verilmiştir.
06/06/1997 tarih ve 23011 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 573 sayılı Özel Eğitim Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 'Rehberlik ve araştırma merkezleri' başlıklı 21. maddesinde; "Rehberlik ve araştırma merkezleri, eğitim-öğretim kurumlarındaki rehberlik ve psikolojik danışma hizmetlerinin etkin ve verimli bir şekilde yürütülebilmesine ilişkin gerekli her türlü çalışmaların yanısıra özel eğitim gerektiren bireyleri de tanılamada belirtildiği şekilde inceler, tanılar, yerleştirilebilecekleri en uygun eğitim ortamını önerir ve bu bireylere rehberlik vepsikolojik danışma hizmetleri sunar.  Nüfus ve hizmet potansiyeline göre merkez ve diğer ilçelerde de rehberlik ve araştırma merkezleri açılabilir.", 'Rehberlik ve psikolojik danışma hizmetleri servisi' başlıklı 22. maddesinde; "Örgün ve yaygın eğitim kurumlarına devam eden bireylere rehberlik ve psikolojik danışma hizmetleri götürmek üzere eğitim-öğretim kurumlarında kurulan rehberlik ve psikolojik danışma hizmetleri servisleri, kurumlarındaki özel eğitim gerektiren bireylere de eğitim ihtiyaçları ve özelliklerine göre bu hizmetleri sunar. Bu servisler, rehberlik ve danışma hizmetlerini yürütürken bölgelerindeki rehberlik ve araştırma merkezi ile diğer ilgili kurumlarla işbirliği yaparlar.", geçici maddede ise, "Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin uygulanması ile ilgili hususlar Bakanlıkça hazırlanacak yönetmeliklerde belirtilir. Sözkonusu yönetmelikler, bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içerisinde çıkartılır." hükümleri yer almıştır.	
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava konusu 14/08/2020 tarih ve 31213 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Rehberlik ve Psikolojik Danışma Hizmetleri Yönetmeliği'nin 14. maddesi ile bu maddeye dayanılarak çıkarılan 31/08/2020 tarihli Milli Eğitim Bakanlığı Rehberlik ve Araştırma Merkezi Yönergesi'nin bir bütün olarak şekil ve yetki yönünden, 3. maddesinin eksik düzenleme nedeniyle ve 3. maddesinin (ı) bendi yönünden yapılan inceleme:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava konusu 14/08/2020 tarih ve 31213 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Rehberlik ve Psikolojik Danışma Hizmetleri Yönetmeliği'nin 14. maddesi ile bu maddeye dayanılarak çıkarılan 31/08/2020 tarihli Milli Eğitim Bakanlığı Rehberlik ve Araştırma Merkezi Yönergesi'nin bir bütün olarak şekil ve yetki yönünden, 3. maddesinin eksik düzenleme nedeniyle ve 3. maddesinin (ı) bendi yönünden yapılan inceleme:
Anayasamızın 124. maddesinde, kamu tüzel kişilerinin, kendi görev alanlarını ilgilendiren Kanunların ve Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla, Yönetmelikler çıkarabileceği düzenlenmiştir. Bu düzenleme, idarenin özerk ve türev düzenleme yetkisinin anayasal dayanağını oluşturmaktadır.
Anayasa'da düzenleyici işlem olarak sadece yönetmelikler belirtilmiş ise de idarenin düzenleme yetkisi bununla sınırlı olmayıp, idareler, değişik adlar altında da (genelge, tamim, sirküler vb.) düzenleyici işlemler yapmaktadırlar.
İdarenin düzenleme yetkisinin ikincil, türev nitelikte olduğu hususunda bugün için bir duraksama bulunmamaktadır. Anayasa'ya göre, idarenin, düzenleme yetkisini kanunlar çerçevesinde ve kanunlara uygun olarak kullanması gereklidir. Kanunun öngördüğü düzenleme yetkisinin yine kanunda belirtildiği gibi kullanılması ve eğer kanun hükmü, bir konunun yönetmelikle düzenlenmesini öngörüyorsa, düzenlemenin başka bir düzenleyici işlemle değil, yönetmelikle yapılması zorunludur.
Ayrıca, normlar hiyerarşisi olarak bilinen temel hukuk ilkesine göre, normlar arasında altlık ve üstlük ilişkisi söz konusu olmakta ve her norm geçerliliğini bir üst hukuk normundan almaktadır. Normlar hiyerarşisi, her türlü normun hiyerarşik olarak sıralanması ve birbirine bağlı olması anlamına gelmekte olup; bunun doğal sonucu olarak, hiyerarşik sıralamada daha altta yer alan normun, kendisinden üstte bulunan norma aykırı hükümler içeremeyeceği, bir başka deyişle alt norm niteliğindeki düzenleyici işlemlerin, bir hakkın kullanımını üst normda öngörülmeyen bir şekilde daraltamayacağı veya kısıtlayamayacağı; dolayısıyla, düzenleyici bir işlemin kendinden önce gelen kanun ve yönetmelik hükümlerine aykırı düzenlemeler getiremeyeceği kabul edilmektedir. 
Tebliğ, genelge ve yönerge gibi düzenleyici işlemler ise; bir yönetmeliğin veya Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin uygulanmasını göstermek amacıyla ve onlara aykırı hükümler içermemek şartıyla yönetmeliklerde veya Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinde gösterilen usul ve yöntemleri "açıklayıcı" hükümler taşıyan, yeni bir yöntem ve usul getirmeyen; dayanağı olan mevzuatta yer alan hükümler dışında yeni bir düzenleme içermeyen genel düzenleyici işlemlerdir.
Bu açıklamalar ışığında uyuşmazlığa bakıldığında, davalı idarenin dava konusu alandaki düzenleme yetkisinin ve bu yetkinin hukuka uygun olarak kullanılıp kullanılmadığının irdelenmesi gerekmektedir.

Bu açıklamalar ışığında uyuşmazlığa bakıldığında, davalı idarenin dava konusu alandaki düzenleme yetkisinin ve bu yetkinin hukuka uygun olarak kullanılıp kullanılmadığının irdelenmesi gerekmektedir.
573 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin yukarıda metnine yer verilen 21 ve 22. maddelerinde rehberlik ve araştırma merkezlerine ilişkin esaslar belirlenmiş, Geçici Maddesinde ise, bu Kanun Hükmünde Kararname'nin uygulanması ile ilgili hususların Milli Eğitim Bakanlığı (Bakanlık) tarafından hazırlanacak yönetmelik ile belirleneceği hükmüne yer verilmiştir.
Uyuşmazlıkta, Rehberlik ve Psikolojik Danışma Hizmetleri Yönetmeliği'nin dava konusu 14. maddesinde ise; bu merkezlerin faaliyetlerine ilişkin hususların yönerge doğrultusunda yürütülmesinin kurala bağlandığı ve bu maddeye dayanılarak Bakanlık tarafından yine 'Rehberlik ve Araştırma Merkezi Yönergesi' hazırlanarak uygulamaya konulduğu, anılan Yönerge'de; rehberlik ve araştırma merkezleri ve bölümleri, rehberlik ve psikolojik danışma hizmetleri bölümü ve görevleri, özel eğitim hizmetleri bölümü ve görevleri ile rehberlik ve araştırma merkezi müdürünün, rehber öğretmen/psikolojik danışmanın, özel eğitim öğretmeninin görev, yetki ve sorumluluklarına ilişkin hususların belirlendiği görülmektedir.
Bu durumda, 573 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'de açıkça yönetmelik ile düzenleme yapılması gerektiği belirtilmesine rağmen yönerge ile düzenleme yapılacağına ilişkin Yönetmeliğin 14. maddesi ve bu madde uyarınca hazırlanan dava konusu Yönerge''de üst hukuk normlarına uygunluk bulunmadığı sonucuna ulaşılmaktadır.
Diğer taraftan, Yönerge'nin tamamında hukuka aykırılık söz konusu olduğundan, iptali istenilen Yönerge maddesi yönünden ayrıca hüküm kurulmamıştır.
Dava konusu  14/08/2020 tarih ve 31213 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Rehberlik ve Psikolojik Danışma Hizmetleri Yönetmeliğinin 3. maddesi yönünden yapılan inceleme:
Davacı Dernek tarafından, dava konusu Yönetmeliğin  3. maddesinde psikologların zorunlu personel arasında sayılmadığı, eksik düzenleme bulunduğu iddia edilmektedir.
İdarelerin işlem tesis ederken kendilerine Anayasa ve yasalarla çizilen çerçeve içinde takdir hakkına sahip oldukları açıktır. Ancak bu takdir hakkı, serbestçe kullanılanabilecek  bir keyfiyeti ifade etmeyip, kamu yararı ve hizmet gerekleri açısından hukuka uygun olarak temellendirilmiş olgularla desteklenmelidir. İdarelerin; düzenleme yetkisine sahip olduğu alanlarda, uygulamaları çağın gereklerine ve toplumun ihtiyaçlarına uygun olarak değiştirip, yeniden  düzenlemesi, kamu hizmetine egemen olan ilkelerden biri olan uyarlama (değişkenlik) ilkesi uyarınca hem bir görev hem de bir yetki niteliği taşımaktadır.

14/08/2020 tarih ve 31213 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Rehberlik ve Psikolojik Danışma Hizmetleri Yönetmeliğinin 3. maddesinin (o) fıkrasında; rehber öğretmen/psikolojik danışman ibaresine yer verilerek, eğitim kurumlarında rehberlik ve psikolojik danışma hizmetlerini sunan, okul rehberlik ve psikolojik danışma programının uygulanması ve koordinasyonunun sağlanmasında program sorumlusu olarak görev alan, rehberlik ve araştırma merkezlerinde
 rehberlik ve psikolojik danışma hizmetlerini sunan personel olarak tanımlanmış; psikolojik danışman ise, üniversitelerin eğitimde psikolojik hizmetler, rehberlik ve psikolojik danışmanlık ile psikolojik danışma ve rehberlik veya bu alana denk kabul edilen programlardan en az lisans düzeyinde eğitim almış personel olarak belirtilmiştir.
Milli Eğitim Bakanlığı'nın 2023 vizyon belgesinde, rehberlik ve psikolojik danışma hizmetlerinin/rehberlik ve araştırma merkezlerinin yapısı ve sunduğu hizmetlerin yeniden yapılandırılması kapsamında rehberlik ve psikolojik danışma hizmetlerinin eğitim kurumlarından farklı olarak üçüncül önleme hizmeti de vermesinin sağlanmasının hedeflendiği,  literatürde üçüncül önlemenin, daha uzun süreyle daha yoğun müdahale edilmesi gereken, daha spesifik uzmanlık ve terapi eğitimi almış olmayı gerektiren vakalara sunulan hizmet olduğu hususu dikkate alındığında, Bakanlığa bağlı eğitim kurumları ile rehberlik ve araştırma merkezlerine “rehberlik alan öğretmeni” olarak psikoloji ile rehberlik ve psikolojik danışmanlık bölümleri mezunlarının atandığı, ataması rehberlik alan öğretmeni olarak yapılan psikoloji ile rehberlik ve psikolojik danışmanlık bölümü mezunlarının, temel araştırma merkezlerinde bu alanda hizmet verdikleri, dolayısıyla psikoloji bölümü mezunu olan psikologların da temel ve ikincil önleme konularında hizmet vermeye devam ettikleri anlaşılmaktadır.
Bu kapsamda, dava konusu Yönetmelik maddesinde eksik düzenleme bulunmadığı, madde düzenlemesinin mevzuata ve hukuka uygun olduğu sonucuna ulaşılmaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1) 14/08/2020 tarih ve 31213 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Rehberlik ve Psikolojik Danışma Hizmetleri Yönetmeliği'nin 14. maddesi ile bu maddeye dayanılarak çıkarılan 31/08/2020 tarihli Milli Eğitim Bakanlığı Rehberlik ve Araştırma Merkezi Yönergesi'nin bir bütün olarak şekil ve yetki yönünden, 3. maddesinin eksik düzenleme nedeniyle ve 3. maddesinin (ı) bendi yönünden DAVA KONUSU İŞLEMLERİN İPTALİNE oybirliğiyle,
2)  14/08/2020 tarih ve 31213 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Rehberlik ve Psikolojik Danışma Hizmetleri Yönetmeliğinin 3. maddesi yönünden DAVANIN REDDİNE oyçokluğuyla,
3) Dava kısmen ret, kısmen iptal ile sonuçlandığından ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ...-TL yargılama giderinin haklılık oranına göre ...-TL'sinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, kalan ...-TL'sinin davacı üzerinde bırakılmasına,

2)  14/08/2020 tarih ve 31213 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Rehberlik ve Psikolojik Danışma Hizmetleri Yönetmeliğinin 3. maddesi yönünden DAVANIN REDDİNE oyçokluğuyla,
3) Dava kısmen ret, kısmen iptal ile sonuçlandığından ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ...-TL yargılama giderinin haklılık oranına göre ...-TL'sinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, kalan ...-TL'sinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4) Davacı Derneği temsilen duruşmaya katılan olmadığından karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca duruşmasız işler için belirlenen ... -TL vekâlet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, duruşmalı işler için belirlenen ...-TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine, 
5) Posta gideri avansından varsa artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra istemi halinde taraflara iadesine,
6) Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'na temyiz yolu açık olmak üzere, 
24/04/2024 tarihinde karar verildi.
 
KARŞI OY:
(X-) Dava, Milli Eğitim Bakanlığı'nın 14/08/2020 tarih ve 31213 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanar Milli Eğitim Bakanlığı Rehberlik ve Psikolojik Danışma Hizmetleri Yönetmeliğinin 3. maddesinin eksik düzenleme nedeniyle ve 14. maddesi ile bu maddeye dayanılarak çıkarılan Milli Eğitim Bakanlığı'nın 31/08/2020 tarihli Rehberlik ve Araştırma Merkezleri Yönergesinin bir bütün olarak şekil ve yetki yönünden, 3. maddesinin eksik düzenleme nedeniyle ve 3. maddesinin (ı) bendinin iptali istemiyle açılmıştır.
Dava konusu Yönetmeliğin 3. maddesi ile daha önce bu alanda çıkarılan 17/04/2001 tarihli Milli Eğitim Bakanlığı Rehberlik ve Psikolojik Danışma Hizmetleri Yönetmeliği ile 10/11/2017 tarihli Milli Eğitim Bakanlığı Rehberlik ve Psikolojik Danışma Hizmetleri Yönetmeliklerinin aksine "psikolog" meslek grubuna tanımlar kısmında yer verilmeyip rehberlik ve psikolojik danışmanlık hizmetlerini veren personel arasında sayıldığı anlaşılmaktadır. İlgili  tanımlar incelendiğinde psikologlar rehberlik ve psikolojik danışman personeli arasında sayılmış olup, ayrıca bir psikolog tanımına yer verilmemiştir. Psikolojik danışman olabilmek için de lisans eğitiminde psikolojik hizmetler, rehberlik ve psikolojik danışmanlık ile psikolojik danışma ve rehberlik veya bu alana denk kabul edilen programlardan en az lisans düzeyinde eğitim almış olma şartı getirilmiş olup bu alanlarda  psikologlar ile birlikte rehberlik ve psikolojik danışmanlık eğitimi almış olan kişiler de çalışabilmektedir.

Psikolog ile rehberlik ve psikolojik danışman farklı iki meslek grubu olup gerek lisansta alınmış olan eğitim gerekse de sundukları hizmet yönünden birçok farkları bulunmaktadır. Bu sebeple sundukları hizmet birbirinden farklı olan bu iki meslek grubunun tanımı yapılırken bu hususlar göz önünde bulundurularak bir düzenleme yapılması gerekmektedir. Davalı idarece psikologların birincil ve ikincil önleme birimlerde çalışmaya devam ettikleri savunulsa da, dava konusu yönetmeliğin 3. maddesi ile psikologlarla ilgili herhangi bir tanıma yer verilmemiş; birincil ve ikincil önleme biriminde de çalışabileceklerine yönelik açık, anlaşılır ve net bir düzenlemede yer almamıştır. Böylelikle psikoloji eğitimi alan kişiler ile rehberlik ve psikolojik danışmanlık eğitimi alan kişiler aynı statüye koyularak bu iki meslek grubunun psikolojik danışman olarak görev alabileceklerine yönelik düzenleme yapıldığı anlaşılmaktadır.
	Bu durumda, almış oldukları eğitim ve sunacakları hizmete göre açık, anlaşılır ve net bir tanımlama yapılması gerekirken, psikologların tanımının yapılmaması ve psikologların, rehberlik ve psikolojik danışmanlık eğitimi alan kişiler ile bir tutularak ayrıca bir tanımlama yapılmaması yönünden dava konusu yönetmeliğin 3. maddesinde eksik düzenleme bulunduğundan, iptal edilmesi gerektiği gerekçesiyle çoğunluk kararına katılmıyorum.
Danıştay — Esas No: 2023/1462, Karar No: 2024/2074, Tarih: 24.04.2024

"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
Esas No : 2023/1462
Karar No : 2024/2074
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	: … Vergi Dairesi Başkanlığı - …  
VEKİLİ: Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : … Oil Petrolcülük A.Ş.
VEKİLLERİ  : Av. … - Av. …
 
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
 
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı şirket  adına,  belgesiz akaryakıt satışı yaparak bir kısım hasılatını kayıt dışı bıraktığından bahisle düzenlenen vergi inceleme raporuna dayanılarak  2016/Ocak dönemi için re'sen tarh edilen bir kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisinin kaldırılması  istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: .... Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; uyuşmazlıkta; davacı şirket hakkında ... Cumhuriyet Başsavcılığınca yürütülen E:… sayılı soruşturma dosyası kapsamında, akaryakıt sektöründe faaliyet gösteren dağıtım şirketleri ile akaryakıt istasyonları arasında koordinasyonu sağlamakla görevli otomasyon firmasının ilgili dağıtım şirketleri ve istasyonlar ile anlaşarak dolum ve satış bilgilerini manipüle etmek sureti ile değiştirdiklerine dair tespitler doğrultusunda davacı şirketin akaryakıt dağıtım sözleşmesi imzaladığı ... Petrol Lojistik Sanayi Ticaret Limited Şirketi hakkında yapılan vergi incelemesi sonucunda düzenlenen vergi tekniği raporunda tespit edilen 2016 yılına ait toplam 11.790.997,85 litre belgesiz motorin satışlarının dağıtıcı konumundaki davacı şirket ile ilişkilendirilmesi gerektiği değerlendirmelerine istinaden dava konusu tarhiyat yapılmış ise de; olayın gerçek mahiyetinin hiçbir şüpheye yer bırakmayacak şekilde yasal delillerle ortaya çıkarılarak kanıtlandığı bir vergi incelemesi yapılmaksızın, tarhiyata konu belgesiz akaryakıtın davacı şirketten alındığı yönünde hukuken itibar edilebilir nitelikte somut ve geçerli bir tespit ortaya konulmadan, sadece davacı şirket ile bayiler arasında imzalanmış akaryakıt dağıtım sözleşmeleri bulunduğu ve davacı şirket ile bayi arasında bir kısım yüksek tutarlı para transferi bulunduğu gerekçesiyle bayinin akaryakıt alımını yalnızca davacı şirketten yapmış olacağı varsayımından hareket edilerek davacı şirketin de aralarında bulunduğu bir organizasyonun var olduğu sonuç ve kanaatine ulaşıldığı anlaşıldığından, eksik inceleme ve araştırmaya dayalı olarak düzenlenen vergi tekniği ve vergi inceleme raporla... istinaden davacı şirket adına yapılan dava konusu cezalı tarhiyatta hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne, dava konusu cezalı tarhiyatın kaldırılmasına karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığı gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca davalının istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığı gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca davalının istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davacı şirketin 2016 yılı hesaplarının kayıt dışı hasılat yönünden incelenmesi neticesinde düzenlenen vergi tekniği raporunda, davacı şirket tarafından ... Petrol Lojiistik Sanayi Ticaret Limited Şirketi'ne 11.790.997,85 litre karşılığı katma değer vergisi hariç toplam 30.883.652,99-TL tutarında belgesiz akaryakıt satışı yapıldığının tespit edildiği, söz konusu
 belgesiz satışlara konu akaryakıt alımlarının, … Ticaret Anonim Şirketi, … Döviz, … Döviz, …  Döviz ve ... Döviz  gibi döviz büroları tarafından ... Petrol Lojistik Sanayi Ticaret Limited Şirketi'ne düzenlenen döviz satım belgeleri ile belgelendirildiği ve belgesiz motorin alışlarına ilişkin tutar ve miktar bilgilerinin döviz belgeleriyle takip edildiği tespitlerine yer verildiği,  davacı şirket hakkında düzenlenen vergi tekniği ve vergi inceleme raporları ile tespit edilen hususlar  doğrultusunda belgesiz akaryakıt satışından kaynaklanan hasılatın kayıt ve beyan dışı bırakıldığının saptanması üzerine hesaplanan dönem matrahları üzerinden yapılan dava konusu cezalı tarhiyatta hukuka aykırılık, eksik inceleme ve araştırmaya dayalı olarak verilen temyiz istemine konu kararda hukuki isabet bulunmadığı iddialarıyla kararın bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile  Bölge İdare Mahkemesi kararının temyiz kararında yazılı gerekçeyle bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY: 
 Davacı şirket  adına,  belgesiz akaryakıt satışı yaparak bir kısım hasılatını kayıt dışı bıraktığından bahisle düzenlenen vergi inceleme raporuna dayanılarak  2016/Ocak dönemi için re'sen tarh edilen bir kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisinin kaldırılması istenilmektedir.
İLGİLİ MEVZUAT:
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun  3/B maddesinde, vergilendirmede vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin esas olduğu, vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelerin gerçek mahiyetinin, yemin hariç her türlü delille ispatlanabileceği ve iktisadi, ticari ve teknik icaplara uymayan veya olayın özelliğine göre normal ve mutad olmayan bir durumun iddia olunması hâlinde, ispat külfetinin, bunu iddia eden tarafa ait olduğu ifade edilmiştir.

İLGİLİ MEVZUAT:
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun  3/B maddesinde, vergilendirmede vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin esas olduğu, vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelerin gerçek mahiyetinin, yemin hariç her türlü delille ispatlanabileceği ve iktisadi, ticari ve teknik icaplara uymayan veya olayın özelliğine göre normal ve mutad olmayan bir durumun iddia olunması hâlinde, ispat külfetinin, bunu iddia eden tarafa ait olduğu ifade edilmiştir.
Aynı Kanun’un 30. maddesinin 1. fıkrasında re'sen vergi tarhı, vergi matrahının tamamen veya kısmen defter, kayıt, belgelere veya kanuni ölçülere dayanılarak tespitine imkân bulunmayan hâllerde, takdir komisyonları tarafından takdir edilen veya vergi inceleme yapmaya yetkili olanlarca düzenlenmiş vergi inceleme raporlarında belirtilen matrah veya matrah kısmı üzerinden vergi tarh olunması şeklinde tanımlanmış, 134. maddesinde de vergi incelemesinden maksadın, ödenmesi gereken vergilerin doğruluğunu araştırmak, tespit etmek ve sağlamak olduğu düzenlenmiştir.
5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun "Dağıtım" başlıklı 7. maddesinde; " (...) Dağıtıcı lisansı sahipleri, Kurum tarafından belirlenen esaslara uygun olarak bayilerinde kaçak akaryakıt satışının yapılmasını önleyen teknolojik yöntemleri de içeren bir denetim sistemi kurmak ve uygulamakla yükümlüdür. Dağıtıcı lisansı sahibi, Kurumun bu sisteme erişimini sağlar. Kurum; Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, Gümrük ve Ticaret Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı, Maliye Bakanlığı, Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı ve ilgili diğer kamu kurum ve kuruluşlarının görevlerinin gerektirdiği ölçüde bu sisteme doğrudan erişimini sağlar. Kurum, yukarıda sayılan kamu kurum ve kuruluşlarının ihtiyaç duyacağı bilgi ve belgeleri yine görevlerinin gerektirdiği ölçüde verir. Söz konusu sistemi kurmadığı ya da Kurumca belirlenen usul ve esaslara uygun denetimi sağlayamadığı tespit edilen dağıtıcılara 19 uncu maddede öngörülen miktarda idari para cezası uygulanır. Dağıtıcı lisansı sahipleri, bayi denetim sisteminin kurulmadığı veya kurulan sistemin Kurumca yapılan düzenlemelere uygun bulunmadığı tespit edilen bayilere akaryakıt ikmali yapamaz." hükmüne, "Bayiler" başlıklı 8. maddesinde; " Bayi lisanslarına ilişkin düzenlemeler (teknik, güvenlik, kapasite, çevre vb.) Kurum tarafından yapılır. Bayiler, dağıtıcıları ile yapacakları tek elden satış sözleşmesine göre bayilik faaliyetlerini yürütürler. Bayiler lisanslarının devamı süresince; a) Bayisi olduğu dağıtıcı haricinde diğer dağıtıcı ve onların bayilerinden akaryakıt ikmali yapılmaması, b) Tağşiş ve/veya hile amacıyla akaryakıta katılabilecek ürünlerin akaryakıta katılmaması ve istasyonunda bulundurmaması, ile yükümlüdür. (...)" hükmüne yer verilmiştir.