muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Danıştay — Esas No: 2020/5904, Karar No: 2024/2887, Tarih: 13.05.2024

Düzenleme ortaklık payı baştan bu yana mülkiyet konusu taşınmazın yüzölçümünde azalma meydana getirmekte, mülkün azalan kısmı için bir bedel ödenmemekte, Kanun maddesinde mülkiyet konusu taşınmazdan kesilen ve kamunun eline geçen kısmın bedelinin, parselasyon işlemi sonucunda taşınmazın kalan kısmının değerinin artmış olmasıyla ödendiği belirtilmektedir.
Yukarıda mülkiyet hakkına yönelik olarak Anayasa hükümleri ve AİHS ile Anayasa Mahkemesi ve AİHM kararları çerçevesinde yapılan açıklamalar dikkate alındığında, Yasa'da ve uygulama Yönetmeliğinde "gibi umumi hizmet alanları" ibaresine yer verilmesi ile yasa koyucu tarafından sınırları net bir şekilde belirlenmesi gereken çerçeve ile sınırlı olmaksızın DOP kapsamında mülkiyet hakkına müdahale edilmesinin olanaklı hale getirildiği açıktır.
Yasama organı, yasa yaparken konuyla ilgili bütün olasılıkları göz önünde bulundurarak ayrı ayrı ve ayrıntılı bir biçimde kurallar koyabileceği gibi gerek yasama faaliyetinin yavaş işlemesi gerekse günlük olayları izleyerek zamanında önlem alınmasının güçlüğü karşısında,  esaslı unsurları belirledikten sonra zamana ve ihtiyaçlara göre değişen koşullara uygulanmak üzere takdir yetkisine bağlı olarak uzmanlık ve idare tekniğine ilişkin hususların düzenlenmesi konusunda yürütme organına yetki verebilir. Ancak mülkiyet hakkına yapılan müdahalenin öncelikle yasallık koşulunu sağlamasının bir gereği olarak yasama organının yürütme organına verdiği yetkinin sınırlarının net bir şekilde belirlenmesi gerekmektedir. Yapılan müdahalenin sınırı aşmaması için yasallık ve meşru amaç koşulları ile birlikte müdahalenin ölçülülüğü ve âdil bir denge kurulup kurulmadığının gözetilmesi de bir gerekliliktir.
 7181 sayılı Yasa ile değişik hali ile 3194 sayılı Yasa'da, daha önce İmar Kanununun 18 inci Maddesi Uyarınca Yapılacak Arazi Ve Arsa Düzenlenmesi İle İlgili Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 12.maddesinde kamu ortaklık payı olarak karşılanacağı belirtilen kamu hizmet alanı kullanımlarının büyük kısmının umumi hizmet alanı kapsamında DOP'a katıldığı, böylece düzenleme ortaklık payını oluşturacak olan umumi hizmet alanlarının, sayma suretiyle belirtilirken sayısının artırıldığı ancak bu artışa rağmen "gibi umumi hizmet alanları" ibaresine yer verilmek suretiyle belirsiz bir alan bırakıldığı gözlenmektedir.
Aşağıda ayrıntılı şekilde belirtildiği üzere Yasa'da imar planı kullanım kararlarından kamunun kullanımına özgülenen alanlar arasında umumi hizmet alanları - kamu hizmet alanları ayrımına gidildiği, bunlardan umumi hizmet alanlarının parselasyon yapılırken DOP kapsamında, kamu hizmet alanlarının ise kamulaştırma yapılmak suretiyle kamu eline geçirilmesinin hedeflendiği anlaşılmaktadır. Bu itibarla, elde ediliş yöntemleri bakımından DOP'tan mı karşılanacağı yoksa kamulaştırma suretiyle mi kamunun eline geçirileceği konusunda farklılık bulunan umumi hizmet alanları ile kamu hizmet alanlarının hiçbir belirsizliğe yer bırakılmayacak şekilde net olarak somutlaştırılması gerekmektedir.

Hâl böyle iken Yasa'da hem umumi hizmet alanları ile kamu hizmet alanları ayrımına gidilip hem de sonucu itibarıyla farklı yöntemler öngörülmüş olan bu iki alan yönünden "gibi" ifadesine yer verilmek suretiyle belirsizlik oluşturulmasının büyük bir çelişki oluşturduğu ortadadır. "Gibi" ve "diğer" şeklindeki ifadeler ile belirsizlik oluşturulması hâlinde umumi/kamu hizmet alanı ayrımına gidilmesinin bir anlam ve önemi de kalmamaktadır. Zira Yasa'da kamu hizmet alanlarının hangileri olduğu belirlenmemiştir. Sayma suretiyle belirlenen umumi hizmet alanlarının ise Yasa'da herhangi bir düzenleme yapılmasına gerek kalmaksızın idari işlem ile sayısının artırılmasına olanak tanınmıştır.
Birbirinden oldukça farklı kullanımların bir araya toplandığı umumi hizmet alanları için "gibi" ifadesi kullanılarak yasal belirleme yapılmaması ve idareye umumi hizmet alanı tanımını genişletmek için oldukça esnek bir alan bırakılması suretiyle idarelerin herhangi bir bağlayıcı yasal hükme dayanmadan ve önceden öngörülmesine olanak bulunmayacak şekilde keyfî olarak imar planı kullanımlarının DOP'tan karşılanacağına dair düzenlemeler yapabilmesinin önünün açıldığı açıktır. Bu suretle özel mülkiyete konu taşınmazlardan kamu yararı amacını gerçekleştirmenin ötesinde üst sınırdan DOP alınmasına yönelik uygulamalara gidilmesi olanaklı olabilecektir. Bunun bir sonucu olarak da herhangi bir imar planı kullanım kararının DOP'tan karşılanacağını önceden bilecek durumda olmayan kişilerin olağan koşullarda dava konusu edecekleri bu kullanımlar için hak düşürücü beş yıllık dava açma süresini kaçırmaları olasılığı bulunduğundan, "diğer umumi hizmet alanları" ibaresi kapsamında yönetmelik hükmü ile DOP'a katılan kullanımların Anayasa'ya aykırı şekilde yargı denetimi dışında kalması durumu ortaya çıkabilecektir. Mülkiyet hakkına bu derece bir müdahalenin ise hukuk düzenince korunması beklenemez.
Bu itibarla, birçok farklı kullanımın bir araya toplandığı umumi hizmet alanlarının "gibi" ifadesi kullanılarak belirsiz bırakılması halinde DOP alanlarına ilişkin yasal sınırlamanın, idareye umumi hizmet alanı tanımını genişletmek için oldukça esnek bir alan bırakacağı, böylece mülkiyet hakkının tezâhür ettiği taşınmazın parselasyona konu edilmesi sonucunda taşınmazdan DOP olarak kesilen parsel alanının idarenin takdirine göre değişecebileceği, kamu tesis alanı olarak değerlendirilmesi gereken alanların da DOP kapsamına alınmasının olanaklı hale geleceği, bu durumun bir sonucu olarak da mülkiyet hakkına yönelik sınırlamanın hukukilik/kanunilik koşulunu yitireceği ve hukuka uygunluğundan söz edilemeyeceği açıktır. 
Açıklanan nedenlerle, Anayasa'nın 2. ve 35.maddelerine aykırı olması nedeniyle 3194 sayılı İmar Yasası'nın 18.maddesinin 3.fıkrasındaki "gibi umumi hizmet alanları" ibaresinin iptali istemiyle Anayasa Mahkemesi'ne başvurulması gerektiği düşünülmektedir.

Açıklanan nedenlerle, Anayasa'nın 2. ve 35.maddelerine aykırı olması nedeniyle 3194 sayılı İmar Yasası'nın 18.maddesinin 3.fıkrasındaki "gibi umumi hizmet alanları" ibaresinin iptali istemiyle Anayasa Mahkemesi'ne başvurulması gerektiği düşünülmektedir.
Anayasa Mahkemesi'ne başvurulmasının uygun görülmemesi halinde, Yönetmelik'in 4. maddesinin, 1. fıkrasının (p) bendindeki " ... bunun dışında kamusal ihtiyaçlara göre ortaya çıkacak imar planı kararıyla belirlenen diğer umumi ve kamu hizmet alanları..." ibaresinin esasına ilişkin olarak;
3194 sayılı İmar Yasası'nın "İmar planlarında umumi hizmetlere ve kamu hizmetlerine ayrılan yerler" başlıklı 13.maddesinde (Başlığı ile Birlikte Değişik: 4/7/2019-7181/7 md.) : Özel hukuk kişilerinin mülkiyetinde olup uygulama imar planında düzenleme ortaklık payına konu kullanımlarda yer alan taşınmazlar;
a) Bu kullanımlardan umumi hizmetlere ayrılan alanlar öncelikle 18 inci maddeye göre arazi ve arsa düzenlemesi yapılarak,
b) 4/11/1983 tarihli ve 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu kapsamında sırasıyla, ilgisine göre Hazine veya ilgili idarelerin mülkiyetindeki taşınmazlar ile trampa yapılmak veya satın alınmak suretiyle,
ilgili kamu kurum ve kuruluşunca kamulaştırılarak kamu mülkiyetine geçirilir." hükmüne yer verilmiştir.
3194 sayılı Yasa'da "umumi hizmet alanı"nın tanımına yer verilmemiş olmakla birlikte anılan Yasa'nın "Parselasyon planlarının hazırlanması" başlıklı 18.maddesinin 3.fıkrasında, "Düzenleme ortaklık payları, düzenlemeye tabi tutulan yerlerin ihtiyacı olan Milli Eğitim Bakanlığına bağlı ilk ve ortaöğretim kurumları, yol, meydan, park, otopark, çocuk bahçesi, yeşil saha, ibadet yeri ve karakol gibi umumi hizmetlerden ve bu hizmetlerle ilgili tesislerden başka maksatlarla kullanılamaz." şeklinde ifade edilmiş, 04/07/2019 tarihinde kabul edilen 7181 sayılı Yasa ile yapılan değişiklik sonrasında, "Düzenleme ortaklık payları, düzenlemeye tabi tutulan yerler ile bölgenin ihtiyacı olan yol, meydan, park, otopark, çocuk bahçesi, yeşil saha, ibadet yeri ve karakol, Milli Eğitim Bakanlığına bağlı öğretime yönelik eğitim tesis alanları, Sağlık Bakanlığına bağlı sağlık tesis alanları, pazar yeri, semt spor alanı, toplu taşıma istasyonları ve durakları, otoyol hariç erişme kontrolünün uygulandığı yol, su yolu, resmî kurum alanı, mezarlık alanı, belediye hizmet alanı, sosyal ve kültürel tesis alanı, özel tesis yapılmasına konu olmayan ağaçlandırılacak alan, rekreasyonalanı olarak ayrılan parseller ve mesire alanları gibi umumi hizmet alanlarından oluşur ve bu hizmetlerle ilgili tesislerden başka maksatlarla kullanılamaz." halini almıştır.

Yürürlükten kaldırılan İmar Kanununun 18.maddesi Uyarınca Yapılacak Arazi Ve Arsa Düzenlemesi İle İlgili Esaslar Hakkında Yönetmelik'in 4.maddesinin 1.fıkrasının (h) bendinde de, "Umumi Hizmetlere Ayrılan Miktar: Bir düzenleme sahasında yol, meydan, park, genel otopark, yeşil saha gibi umumi hizmetlere ayrılan ve tescile tabi olmayan alanlar ile MEB’na bağlı ilk ve orta öğretim kurumları, ibadet yeri, karakol yeri ve ilgili tesisler için ayrılan alanların tümüdür." düzenlemesi yer almaktaydı.
Arazi ve Arsa Düzenlemeleri Hakkında Yönetmelik'in 4.maddesinin 1.fıkrasının (p) bendinde de, umumi ve kamu hizmet alanları "Yol, meydan, park, otopark, çocuk bahçesi/parkı ve yeşil alan, ibadet yeri, karakol ve Milli Eğitim Bakanlığına bağlı öğretime yönelik eğitim tesis alanları, kamuya ait kreş alanları, pazar yeri, semt spor alanı ve şehir içi toplu taşıma istasyonları ve durakları, Sağlık Bakanlığına bağlı sağlık tesis alanları, otoyol hariç erişme kontrolünün uygulandığı yol, su yolu, spor alanı, teknik altyapı alanı kamuya ait trafo alanı, belediye hizmet alanı, sosyal ve kültürel tesis alanı, kent meydanı, kent parkı, özel tesis yapılmasına konu olmayan ağaçlandırılacak alan, rekreasyon alanı ve mesire alanları, resmî kurum alanı, idari tesis alanı, mezarlık alanı, bunun dışında kamusal ihtiyaçlara göre ortaya çıkacak imar planı kararıyla belirlenen diğer umumi ve kamu hizmet alanları ile taşkın kontrol tesisidir." şeklinde tanımlanmıştır.
Yasa'nın 13.maddesinde, 7181 sayılı Yasa ile yapılan değişiklik ile madde başlığında umumi hizmetler ve kamu hizmetleri ayrımına gidildiği, madde metninde de bunlardan umumi hizmetlere ayrılanların öncelikle parselasyon yapılarak kamu mülkiyetine geçirileceğinin kurala bağlandığı görülmektedir. Aynı ayrıma Yasa'nın 18.maddesinde de devam edildiği, DOP'tan karşılanacak alanların tek tek sayıldığı ve "gibi umumi hizmet alanları" denilerek sayılanlar dışındaki umumi hizmet alanlarının sayısının artırılabileceğinin hükme bağlandığı anlaşılmaktadır.
Yasa'da umumi hizmetler ve kamu hizmetleri ayrımına gidildiğinden, umumi hizmetlere ve kamu hizmetlerine ayrılan alanlar kavramı ile ne ifade edilmek istenildiğinin açıklığa kavuşturulması gerekmektedir. Ancak Yasa'da, ifade edilen bu kavramlara ilişkin herhangi bir tanımlama yapılmadığı görülmektedir.

Yasa'da umumi hizmetler ve kamu hizmetleri ayrımına gidildiğinden, umumi hizmetlere ve kamu hizmetlerine ayrılan alanlar kavramı ile ne ifade edilmek istenildiğinin açıklığa kavuşturulması gerekmektedir. Ancak Yasa'da, ifade edilen bu kavramlara ilişkin herhangi bir tanımlama yapılmadığı görülmektedir.
7181 sayılı Yasanın gerekçesinde 13.maddeye ilişkin olarak; "3194 sayılı İmar Kanununun 13 üncü maddesinde yapılan değişiklik ile; uygulama imar planlarında umumi hizmet alanına ayrılan veya kamulaştırılması gereken alanların kamu eline geçmesini sağlama, kamulaştırma yükünü ve kamulaştırmasız el atmadan kaynaklanan sorunları azaltma, nüfusun ihtiyaç duyduğu açık ve yeşil alanların elde edilmesini sağlama yönünde kanuni düzenlemelerin hayata geçirilmesi amaçlanmaktadır. Ayrıca düzenleme ortaklık payına konu kullanımlardan, yol, meydan, ibadet yerleri, park ve çocuk bahçeleri hariç olmak üzere yapı yapılabilecek diğer alanlarda; alanların kamuya geçişi sağlanıncaya kadar maliklerinin talebi halinde ilgili kamu kuruluşunun uygun görüşü alınarak plandaki kullanım amacına uygun özel tesis yapılabilmesine imkan sağlanması öngörülmektedir." ifadelerine yer verilmiştir.
Yine 3194 sayılı Yasa'nın 18.maddesinin gerekçesinde; "Madde ile; arsa ve arazi düzenlemesi uygulanacak alanlarda umumi hizmet alanına konu kullanımlar netleştirilmekte ve uygulamada birlik sağlanması öngörülmektedir. Buna mukabil düzenleme ortaklık pay oranı da artırılmakta ve düzenleme ortaklık payına ilişkin usul ve esaslar belirlenerek yaşanan tereddütlerin önüne geçilmesi amaçlanmaktadır.
Yapılan düzenleme ile;
- Kadastro ve imar yollarının zaten kamunun kullanımındaki yollar olduğu, yani bir nevi plan öncesi umumi hizmet alanı olduğu değerlendirildiğinden bu alanların ihdasa konu edilmeden, öncelikle imar planıyla belirlenen umumi hizmet alanlarından düşülmesi ve sonrasında düzenleme ortaklık payının hesaplanması öngörülmektedir.
- Sağlıklı ve güvenli yaşam alanları oluşturulurken yapılan imar uygulamalarında kamuya yük getirmeden hareket alanının genişletilmesi, daha hızlı hareket edilmesi ve yasal çerçeve içerisinde kamulaştırma yükünün azaltılması, yıllarca süren kamulaştırma ve mülkiyet problemlerinin önüne geçilmesi ile vatandaşlarımızın mağduriyet yaşamamaları amaçlanmaktadır.
- Mevcut yapılar nedeniyle uygulamada düzenleme ortaklık payının alınamadığı durumlarda, eşitlik ilkesinden hareketle düzenleme ortaklık payı miktarının bedele dönüştürülerek alınması öngörülmektedir.
- Çok hisseli parsellerdeki mülkiyet probleminin, parsel sahiplerinin muvafakatleri olması halinde imar uygulamasıyla çözülmesi ve bu suretle müstakil parsel oluşması sağlanmaktadır.
- Uygulama imar planında hüküm bulunmaması halinde yönetmelikte belirlenen asgari parsel büyüklüklerinin altında parsel oluşturulmasının engellenmesi amaçlanmaktadır." ifadeleri ile açıklama yapıldığı görülmektedir.

- Çok hisseli parsellerdeki mülkiyet probleminin, parsel sahiplerinin muvafakatleri olması halinde imar uygulamasıyla çözülmesi ve bu suretle müstakil parsel oluşması sağlanmaktadır.
- Uygulama imar planında hüküm bulunmaması halinde yönetmelikte belirlenen asgari parsel büyüklüklerinin altında parsel oluşturulmasının engellenmesi amaçlanmaktadır." ifadeleri ile açıklama yapıldığı görülmektedir.
 Yasa'nın 13. ve 18.madde gerekçelerinden de parselasyon yapılırken DOP'tan karşılanması gereken "umumi hizmet alanları" ile kamulaştırılması gereken ve "kamu hizmetine ayrılan yerler" olarak ifade edilen "kamu hizmet alanları" ayrımının yapıldığı açıktır. 
Yasa metni ile gerekçede, herhangi bir tanım verilmiş olmasa da umumi ve kamu hizmet alanlarının farkını ortaya koymaya elverişli verilerin bulunduğu görülmektedir. Eldeki verilerden: Umumi hizmet alanının; arazi ve arsa düzenlemesi (parselasyon) uygulanarak kamunun eline geçirilmesi gereken alanlardan; yol, meydan, park ve çocuk bahçesi gibi üzerinde yapılaşılamayan alanlar ile üzerinde yapı yapılabilecek olup Yasa'da sayma suretiyle tek tek belirlenerek netleştirilen diğer alanların ifade edildiği anlaşılmaktadır. Kamu hizmet alanının ise; umumi hizmet alanlarının dışında kalan ve üzerinde yapılaşmanın olacağı, kamulaştırılması gereken alanlar olduğu sonucu ortaya çıkmaktadır.
Açıklandığı üzere Yasa'da açık bir şekilde umumi hizmet alanları ile kamu hizmet alanları ayrımına gidilmiş ve ayrıca üzerinde yapı yapılabilecek olan umumi hizmet alanları sayma suretiyle netleştirilmiştir.
 Yasa'da DOP'tan karşılanacak umumi hizmet alanları sayma suretiyle belirtildikten sonra "gibi umumi hizmet alanları" ifadesine yer verilmek suretiyle zamana, mekana, koşul ve ihtiyaçlara göre güncelleme olanağı bırakıldığından Yönetmelik'in dava konusu edilen ibaresinde yer alan " ... bunun dışında kamusal ihtiyaçlara göre ortaya çıkacak imar planı kararıyla belirlenen diğer umumi... hizmet alanları..." kısmının Yasa'ya uygun olarak düzenlendiği ve bu kısmın hukuka aykırılığından söz edilemeyeceği açık olup belirtilen kısım yönünden davanın reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
Öte yandan, Yasa'da sadece umumi hizmet alanları için "gibi" ifadesi kullanılarak  imar planı kararıyla belirlenen umumi hizmet alanlarına ekleme yapılabileceği hükme bağlandığı halde, Yönetmelikte "diğer umumi ve kamu hizmet alanları" düzenlemesine yer verilmek suretiyle umumi hizmet alanı dışında kalan kamu hizmet alanlarının da DOP'tan karşılanması olanaklı hale getirilmiş ve "gibi" ifadesi kapsamında artırılabileceği düzenlenmiştir.
Buna göre, Yönetmelik'in dava konusu edilen ibaresinde "kamu hizmet alanları" ifadesine yer verilmek suretiyle Yasa'daki hüküm genişletilerek kamu hizmet alanlarının da DOP'tan karşılanmasına olanak tanındığı görülmektedir.

Buna göre, Yönetmelik'in dava konusu edilen ibaresinde "kamu hizmet alanları" ifadesine yer verilmek suretiyle Yasa'daki hüküm genişletilerek kamu hizmet alanlarının da DOP'tan karşılanmasına olanak tanındığı görülmektedir.
İdarelerin, yönetmeliklerle yapacakları düzenlemelerin normlar hiyerarşisi gereği üst hukuk normlarına uygun olması, düzenlemenin yasalarla idarelere tanınan yetkiler çerçevesinde ve yasayla belirlenen sınırlara bağlı olarak, tamamlayıcı, açıklayıcı ve üst normların uygulanmasına yönelik olması gerekmektedir. Yönetmelik hükümleri ile idareye Yasayla düzenlenmemiş bir yetkinin verilmesi veya verilen yetkinin sınırlarının genişletilmesi mümkün değildir.
Bu itibarla, dayanağı Yasa'ya uygunluk göstermeyen dava konusu ibarenin belirtilen kısmının iptaline karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
2. Yönetmelik'in 5. maddesinin 1.fıkrasındaki «bu Yönetmelikteki öncelik sırasına göre» ibaresinin ve Yönetmeliğin 14. maddesinin 2. fıkrasındaki "Düzenleme ortaklık paylarının aşağıdaki öncelik sırasına göre alınması esastır", "b)...kamuya ait kreş alanları", "e) Kent meydanı, kent parkı, spor alanı", "g) teknik altyapı alanı, kamuya ait trafo alanı","ı) Diğer umumi ve kamu hizmeti alanları." ibarelerinin iptali istemi yönünden,
Dava konusu Yönetmelik'in 14. maddesinin 2. fıkrasında yer alan dava konusu ibareler ile Yönetmelik'in 5. maddesinin 1. fıkrası hükmü bağlantılı olduğundan her iki hükme ilişkin inceleme bu başlık altında yapılmıştır.
Yönetmelik'in 14.maddesinin 2.fıkrasının (ı) bendinde yer alan "Diğer umumi ve kamu hizmeti alanları." ibaresi yönünden; yukarıda yapılan açıklamalar uyarınca, dava konusu ibarenin "kamu hizmeti alanları" kısmında dayanağı yasaya uygunluk bulunmadığından iptaline karar verilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir.
Ancak, iptali istenilen Yönetmelik ibaresinin "Diğer umumi ... hizmeti alanları." kısmının dayanağı Yasa'ya uygun olarak düzenlendiği anlaşıldığından bu kısmın hukuka aykırılığında söz edilememekte olup bu kısım yönünden davanın reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

Ancak, iptali istenilen Yönetmelik ibaresinin "Diğer umumi ... hizmeti alanları." kısmının dayanağı Yasa'ya uygun olarak düzenlendiği anlaşıldığından bu kısmın hukuka aykırılığında söz edilememekte olup bu kısım yönünden davanın reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
Yönetmelik'in 14. maddesinin 2. fıkrasında yer alan "Düzenleme ortaklık paylarının aşağıdaki öncelik sırasına göre alınması esastır" ibaresi ile Yönetmeliğin 5. maddesinin 1. fıkrasında yer alan "bu Yönetmelikteki öncelik sırasına göre" ibaresi yönünden; 3194 sayılı İmar Yasası'nın 7181 sayılı Yasa ile değişik 18.maddesinin 3.fıkrasında; "Düzenleme ortaklık payları, düzenlemeye tabi tutulan yerler ile bölgenin ihtiyacı olan yol, meydan, park, otopark, çocuk bahçesi, yeşil saha, ibadet yeri ve karakol, Milli Eğitim Bakanlığına bağlı öğretime yönelik eğitim tesis alanları, Sağlık Bakanlığına bağlı sağlık tesis alanları, pazar yeri, semt spor alanı, toplu taşıma istasyonları ve durakları, otoyol hariç erişme kontrolünün uygulandığı yol, su yolu, resmî kurum alanı, mezarlık alanı, belediye hizmet alanı, sosyal ve kültürel tesis alanı, özel tesis yapılmasına konu olmayan ağaçlandırılacak alan, rekreasyonalanı olarak ayrılan parseller ve mesire alanları gibi umumi hizmet alanlarından oluşur ve bu hizmetlerle ilgili tesislerden başka maksatlarla kullanılamaz. Düzenlemeye tabi tutulan alan içerisinde bulunan taşkın kontrol tesisi  alanlarının, bu fıkrada belirtilen kullanımlar için düzenleme ortaklık payı düşülmesini müteakip kalan Hazine mülkiyetindeki alanlardan karşılanması esastır. Ancak taşkın kontrol tesisi için yeterli alanın ayrılamaması durumunda, düzenleme ortaklık payının ikinci fıkrada  belirtilen oranı aşmaması şartıyla, düzenlemeye tabi diğer arazi ve arsaların yüz ölçümlerinden bu fıkradaki kullanımlar için öncelikle düzenleme ortaklık payı ayrıldıktan sonra ikinci fıkrada belirtilen orana kadar taşkın kontrol tesisi için de ayrıca pay ayrılır. Kapanan imar ve kadastro yollarının öncelikle düzenleme ortaklık payına ayrılan toplam alandan düşülmesi esastır.
" hükmüne, aynı maddenin 5.fıkrasında; "Düzenleme ortaklık paylarının toplamı, üçüncü fıkrada sözü geçen umumi hizmetler için, yeniden ayrılması gereken yerlerin alanları toplamından az olduğu takdirde, eksik kalan miktar, tescil harici alanlardan veya muvafakat alınmak kaydıyla; kamuya ait taşınmazlardan ya da Hazine mülkiyetindeki alanlardan karşılanır. Bu yöntemlerle karşılanamaması hâlinde belediye veya valilikçe kamulaştırma yoluyla tamamlanır." hükmüne ve 6.fıkrasında; "Herhangi bir parselden bir miktar sahanın kamulaştırılmasının gerekmesi halinde düzenleme ortaklık payı, kamulaştırmadan arta kalan saha üzerinden ayrılır." hükmüne yer verilmiştir.