muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Danıştay — Esas No: 2021/3391, Karar No: 2024/398, Tarih: 28.02.2024

Bilirkişi raporunda da vurgulandığı üzere, davacı tarafından dile getirilen somut plan öngörülerine yönelik olmaktan çok genel ifadeler şeklinde ileri sürülen itirazlar olduğu ve bu durumda somut ve ayrıntılı bir değerlendirme yapma olanağının olmadığı, bu hususa ilişkin olarak planda mevzuata aykırılık bulunmadığı,
3.Plan değişikliği ile planlama alanındaki tüm kentlere büyükşehir gibi yaklaşılarak kırsal nüfusun hesaplanmamış olduğu itirazı yönünden;
Bilirkişi raporunda belirtildiği üzere, planlamada bu hususta eksiklik olmakla birlikte anılan eksikliğin planı kusurlandırıcı nitelikte bulunmadığı,
4.Plan değişikliği ile planlama alanındaki alt bölgeler ve merkez kademelenmesi kurgusunun kaldırılmış olduğu itirazı yönünden;
   Bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere, bu hususun planı kusurlandırıcı nitelikte bulunmadığı,
5.Yeşil yol kararı yönünden;
Dairelerinin E:2011/9150, K:2017/4139 sayılı kararında, "Yeşil Yol" projesinin; "...plan kararlarının yeterince ayrıntılı ve somut nitelikte olması gerektiği açık olup, uyuşmazlık konusu  plan uygulama hükümlerinin bölgesel hedefler kapsamında ve Plan Açıklama Raporu'nun 4.1.1.4.1. maddesinde öngörülen entegrasyon ifadesinin belirsizlik taşıyan bir kavram olduğu ve  dava konusu plan hükümlerinde de söz konusu entegrasyonun niteliğini, amacını, temel ilke ve hedeflerini ortaya koyan düzenlemelere de yer verilmediği anlaşılmaktadır." gerekçesiyle iptaline karar verildiği, 
Anılan karar sonrasında; dava konusu planın  Plan Açıklama Raporunun Turizm Alanlarıyla ilgili 4.1.1.3 sayılı maddesinde, “Türkiye Turizm Stratejisi (2023) ve Türkiye Turizm Stratejisi Eylem Planı’nın planlama bölgesi için aldığı veya bölgeyi ilgilendiren çerçeve kararlar kapsamında Orta Karadeniz'de Samsun ilinden Hopa'ya kadar uzanan koridor Yayla Koridoru (tematik turizm gelişim koridoru) olarak belirlenmiştir. Bu koridor yayla ve doğa turizminde öne çıkan merkezleri barındırmaktadır. Doğa ve kültür turizmi, Karadeniz Bölgesi'nin en önemli turizm faaliyeti ve potansiyelidir. Bu nedenle, Karadeniz Bölgesi'nde yayla, kıyı, kültür ve sağlık turizmi ana temaları çerçevesinde yeni bir turizm gelişim senaryosuna yönelik uygulamalar yapılacaktır. Ayrıca bölgede yer alan yaylaların diğer turizm türleri ile bütünleştirilmesiyle bölge ulusal ve uluslararası ölçekte doğa turizmi temelinde yayla koridoru varış noktası olarak öne çıkarılacaktır.

Doğu Karadeniz Turizm Master Planının (DOKAP) kapsadığı alan Artvin, Bayburt, Giresun, Gümüşhane, Ordu, Rize, Samsun, Trabzon illerinin tamamıdır. Ancak aşağıda detayları verilen yeşil yol projesi güzergâhında bölgedeki tüm yaylalar yer almamakla birlikte, bu iller içerisinde yer alan tüm tarihi, kültürel, turistik ve doğal değerler planlama alanının konusudur. Buradan hareketle bölgede bulunan tüm yaylalar planlama alanı kapsamına girmektedir.” şeklinde açıklama getirildiği, Dairelerinin E:2011/9150 sayılı dosyasında verilen iptal kararı doğrultusunda belirsizlik taşıyan bir kavram olan entegrasyonun (koridor) niteliğinin, amacının ve hedeflerinin ortaya konulduğu,
	Plan Açıklama Raporunun "4.1.1.4.1 Karayolu" başlığı altında da, "DOKAP kapsamında mevcut yol üzerinde yapılan iyileştirme çalışmaları dışında yeni açılacak güzergahlarda ekolojik zenginliğe zarar verecek faaliyetlerden azami oranda kaçınılması gerekmektedir." şeklinde düzenlenme getirildiği,
	Ayrıca Plan Açıklama Raporuna, yaylaların güzergâhlarının, yayla isimlerinin ve yol kademelenmesini gösteren Doğu Karadeniz Turizm Master Planı 1. Öncelikli Yol Güzergâhı Etaplama Haritası'nın eklendiği,
	Yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda hazırlanan bilirkişi raporunda, anılan projeye ilişkin olarak eleştiriler getirildiği, ancak açık bir hukuka aykırılık nedeni saptanmadığı,
	Anılan projenin, Karadeniz bölgesinin turizm ve yayla turizmi potansiyelinin artırılmasına yönelik makro ölçekte olduğu, Karadeniz bölgesinde bulunan yaylalara ulaşım sorunlarının varlığı dikkate alındığında, çevre sorunlarına yol açmadan bir yayladan diğer yaylaya ulaşım imkanının getirilmesinin olumlu bir yaklaşım olduğu, kaldı ki yaylar arasında zaten hali hazırda bazı yolların var olduğu, bu yolların iyileştirilerek birbirleriyle bağlantı kurulmasının amaçlandığı,
	Ayrıca, ulaşım projesinden ibaret olan bu planlamanın yaylarda yapılaşmalara neden olacağını söylemenin bu plan ölçeğinde mümkün olmadığı, plan açıklama raporu ve plan hükümlerinde çevresel etkiler açısından gerekli özenin gösterileceğinin belirtildiği,
	Bu itibarla, bu kısım yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı,
6.Plan değişikliğinin titiz ve sağlıklı bir süreçte hazırlanmadığı ve plan değişikliğinin açıklama raporunun olmadığı (2011 tarihli rapor üzerinden değişiklik yapıldığı) iddiası yönünden;
Bu husus, eksiklik ve plan eleştirisi olarak kabul edilmekle birlikte, anılan hususun iptal nedeni niteliğinde bulunmadığı,
7.Alt ölçekli planlara yönelik nüfus projeksiyon yılı önerisinin sorunlu olduğu iddiası yönünden;
Bu husus, eksiklik ve plan eleştirisi olarak kabul edilmekle birlikte, anılan hususun iptal nedeni niteliğinde bulunmadığı,
8.Akçaabat’ta kentsel yerleşim alanının aşırı ölçüde büyütüldüğü itirazı yönünden;

Bu husus, eksiklik ve plan eleştirisi olarak kabul edilmekle birlikte, anılan hususun iptal nedeni niteliğinde bulunmadığı,
7.Alt ölçekli planlara yönelik nüfus projeksiyon yılı önerisinin sorunlu olduğu iddiası yönünden;
Bu husus, eksiklik ve plan eleştirisi olarak kabul edilmekle birlikte, anılan hususun iptal nedeni niteliğinde bulunmadığı,
8.Akçaabat’ta kentsel yerleşim alanının aşırı ölçüde büyütüldüğü itirazı yönünden;
Akçaabat nüfus öngörüsünde artış olduğu, 150.000 olan nüfus öngörüsünün 188.000 kişiye çıktığı, buna bağlı olarak kentsel yerleşme alanı ihtiyacının ortaya çıktığı,  öte yandan, kentsel yerleşme alanları sınırlarının şematik olduğu, alt ölçekli planlarda bu alanların tamamının yerleşime açılacağı anlamının çıkarılamayacağı, belirtilen nüfus kabullerinin doğal, yapay ve yasal eşikler dikkate alınarak alt ölçekli planlarda belirleneceği olduğundan, planın bu kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı,
9.Üst ölçekli bir plan olan çevre düzeni planının turizm konusunda kendisinden beklenen kapsam ve ayrıntıda turizm kararı üretmediği itirazı yönünden;
Plan Açıklama Raporunun "4.1.1.3 Turizm Alanları" başlığı altında; “Mevcut turistik ürün potansiyellerinden hareketle çevre yerleşmeler ile birlikte, kültürel ve toplumsal yaşamdan kaynaklanan ilişkiler de kurgulanarak bütünlüklü koridorlar oluşturulmuştur. Bu bölgelerde detaylı analizler gerçekleştirildikten sonra yörenin doğal, kültürel, mimari dokusuna uygun olarak, ekolojik kaynakları tahrip etmeyecek, bütüncül, mekansal ve stratejik planlama çalışması yapılacaktır. Bunun haricinde resmi olarak ilan edilen turizm merkezleri plana işlenmiştir...” ifadesinin yer aldığı, davalı idarece savunmada, 1/100.000 ölçekli çevre düzeni planında gösterilemeyecek büyüklükteki alanlara ilişkin yer seçimi kararının, bölgenin coğrafi etüt ve araştırmalar yapılarak, büyükşehir statüsüne sahip illerde büyükşehir belediyelerince yapılacak olan il çevre düzeni planlarında, diğer illerde ise il özel idarelerince yapılacak alt ölçekli planlarda verilmesinin öngörüldüğü belirtildiğinden, anılan hususta mevzuata aykırılık bulunmadığı,
10.Çevre düzeni planı yapım tekniği ve mantığına aykırı olarak pek çok yerde yerleşme ve kullanım alanları için büyüklük düzenlemesi yapıldığı itirazı yönünden;
Bilirkişi raporunda da vurgulandığı üzere, plan kararlarının oluşturulmasında ve ilgili plan raporları açıklamasında mekânsal büyüklüklere gönderme yapılmasının doğal olduğu, bu durumun Mekânsal Planlar Yönetmeliği'nin 7. maddesindeki "Mekânsal strateji planları, çevre düzeni planları ile nazım imar planları üzerinden ölçü alınarak uygulama yapılamaz" ilkesine aykırılık teşkil etmediği, bu itibarla bu hususa ilişkin olarak mevzuata aykırılık bulunmadığı,
11.HES'ler yönünden;

Bilirkişi raporunda da vurgulandığı üzere, plan kararlarının oluşturulmasında ve ilgili plan raporları açıklamasında mekânsal büyüklüklere gönderme yapılmasının doğal olduğu, bu durumun Mekânsal Planlar Yönetmeliği'nin 7. maddesindeki "Mekânsal strateji planları, çevre düzeni planları ile nazım imar planları üzerinden ölçü alınarak uygulama yapılamaz" ilkesine aykırılık teşkil etmediği, bu itibarla bu hususa ilişkin olarak mevzuata aykırılık bulunmadığı,
11.HES'ler yönünden;
 HES yatırımlarının, ÇED sürecinden geçerek mevcut yasal prosedür doğrultusunda tamamlanabileceği göz önüne alındığında, yapılan düzenlemenin gerekçesinin imar planlama işlemleri ve ÇED süreci tamamlanmış olan HES projelerine ilişkin uygulama aşamasında yaşanılan zorluklar olduğunun anlaşıldığı, bu nedenle bu kısım yönünden  hukuka aykırılık nedeni görülmediği,
12.Mevcut sanayi alanlarının zaman içerisinde kentsel yerleşim alanına dönüşebileceğini öngören 5.8 sayılı plan notu yönünden;
Dava konusu plan notu şu şekildedir,
"5.8 Bu planın onayından önce hazırlanarak ilgili idaresince onaylanmış ve bu planın ilke ve stratejilerine ve nüfus kabullerine uygun nazım ve uygulama imar planı bulunan alanlarda uygulama bu imar planları doğrultusunda sürdürülecektir. Söz konusu imar planlarında, bu planın genel ilke ve stratejilerine, plan hükümlerine, plan açıklama raporuna ve nüfus kabullerine aykırı plan değişikliği ve revizyonu yapılamaz. Bu planın onayından önce, mevzuata uygun olarak hazırlanmış ve ilgili idaresince onaylanmış olan mevzii imar planlarının uygulaması söz konusu planlar doğrultusunda sürdürülür. Kentsel yerleşme alanları içinde veya kentsel yerleşme alanları ile bütünlük oluşturan bitişik konumdaki sanayi alanlarında bulunan tesislerin ekonomik ömrünü tamamlamasının ardından, anılan alanlarda bu planın koruma, gelişme ve planlama hedef ve ilkeleri ve plan kabul nüfusu ile çelişmeyen alt ölçekli kentsel yerleşme alanı amaçlı imar planları ilgili kurum ve kuruluşların uygun görüşleri alınarak çevre düzeni planı değişikliğine gerek olmaksızın ilgili idaresince hazırlanabilir ve onaylanabilir. Onaylanan planlar veri tabanına işlenmek üzere sayısal ortamda Bakanlığa gönderilir. Kentsel yerleşme alanı kullanımına dönüştürülen bu alanlar yeniden sanayi alanı olarak kullanılamaz."
Plan değişikliği öncesinde 2016 onaylı plan revizyonunda bu maddenin aşağıda belirtilen şekilde olup, koyu renk ile gösterilen kısımların davaya konu plan değişikliği işlemi ile metinden çıkartıldığı,

Plan değişikliği öncesinde 2016 onaylı plan revizyonunda bu maddenin aşağıda belirtilen şekilde olup, koyu renk ile gösterilen kısımların davaya konu plan değişikliği işlemi ile metinden çıkartıldığı,
"5.8 Bu planın onayından önce hazırlanmış ve ilgili idaresince onaylanmış ve bu planın ilke ve stratejilerine, arazi kullanımı ve nüfus kabullerine uygun nazım ve uygulama imar planı bulunan alanlarda uygulama bu imar planları doğrultusunda sürdürülecektir. Söz konusu imar planlarında, bu planın genel ilke ve stratejilerine, arazi kullanım kararlarına, plan hükümlerine, plan açıklama raporuna ve nüfus kabullerine aykırı plan değişikliği ve revizyonu yapılamaz. Bu planın onayından önce, mevzuata uygun olarak hazırlanmış ve ilgili idaresince onaylanmış olan mevzii imar planlarından, bu planın onayından önce imar uygulaması tamamlanmış olanların uygulaması söz konusu planlar doğrultusunda sürdürülür. Bu planlarda, yapılaşma oranlarını arttırıcı plan değişikliği ve ilave yapılamaz. Kentsel yerleşme alanları içinde veya kentsel yerleşme alanları ile bütünlük oluşturan bitişik konumdaki sanayi alanlarında bulunan tesislerin ekonomik ömrünü tamamlamasının ardından, anılan alanlarda bu planın koruma, gelişme ve planlama hedef ve ilkeleriyle çelişmeyen, plan kabul nüfusunu aşmayacak şekilde alt ölçekte hazırlanan kentsel yerleşme alanı amaçlı imar planları ilgili kurum ve kuruluş görüşlerinin alınması kaydıyla bakanlığın uygun görüşü doğrultusunda çevre düzeni planı değişikliğine gerek olmaksızın ilgili idaresince onaylanabilir. Onaylanan planlar veri tabanına işlenmek üzere sayısal ortamda bakanlığa gönderilir. Kentsel yerleşme alanı kullanımınadönüştürülen bu alanlar yeniden sanayi alanı olarak kullanılamaz. Bu alanlardan kentsel yerleşme alanından kopuk yer seçen münferit sanayi alanlarında ise ticari ve sanayi amaçlı depolar, ticarete ilişkin kullanımlar ile konut dışı kentsel çalışma alanlarında yapılacak yapılar da yer alabilir. Söz konusu alanlarda yapılacak tüm yapılar için bu planın onayından önce mevzuatına uygun olarak onaylanmış imar planlarında belirlenen emsal değerleri aşılamaz.",
Bilirkişi raporunda da vurgulandığı üzere, ömrünü tamamlamış ve kentsel yerleşme alanları içinde veya kentsel yerleşme alanları ile bütünlük oluşturan bitişik konumdaki sanayi tesislerinin kentsel yerleşme alanı içinde herhangi bir kentsel kullanıma dönüştürülmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı, hangi kullanımda ve ne şartlarda dönüşüm olacağı konusunun ise alt ölçekli planların konusu olduğu,
Öte yandan, davacı tarafından itiraz edilmediği halde bilirkişi kurulu tarafından değerlendirilme yapılan ikinci kısma ilişkin olarak;

Öte yandan, davacı tarafından itiraz edilmediği halde bilirkişi kurulu tarafından değerlendirilme yapılan ikinci kısma ilişkin olarak;
 5.7 numaralı plan notunda; "Bu planın onayından önce hazırlanmış ve ilgili idaresince onaylanmış olan ancak bu planın ilke ve stratejileriyle ya da arazi kullanımı ya da  nüfus kabulleriyle çelişen çevre düzeni planlarının, nazım ve uygulama imar planlarının uygulama görmemiş kısımlarının bu planın arazi kullanım kararları, plan hükümleri, plan açıklama raporu ve nüfus kabulleri doğrultusunda revizyonunun yapılması ve zorunlu olup, revizyonu yapılana kadar, yürürlükteki planların bu planın hedef/ilke, hüküm ve kararlarına aykırı olmayan karar ve hükümleri geçerlidir." ifadesinin yer aldığı, söz konusu plan hükmü ile bu planın onayından önce onaylanan ancak ÇDP'nin kararları ile çelişen alt ölçekli planların, kazanılmış hakkı bulunmayan, uygulama görmemiş kısımlarının revizyonunun yapılmasının zorunlu tutulduğu, dava konusu 5.8 sayılı plan hükmünde ise ÇDP kararları ile çelişmeyen alt ölçekli planlardan bahsedildiği, ÇDP'nin onayından önce onaylanmış olan ve  ilgili kurum ve kuruluşlardan gerekli izinlerin alındığı alt ölçekli planların uygulama aşamasında yaşanılan zorluklar nedeniyle söz konusu değişikliğin yapıldığı anlaşıldığından, bu hususta mevzuata aykırılık bulunmadığı,
13. "Kentsel servis alanları" planlamasının alt ölçekli planlara bırakılması hususu yönünden;
Davaya konu plan değişikliği işlemiyle, Plan Açıklama Raporuna; “Büyükşehir belediyelerince yapılacak İl Çevre Düzeni Planları veya Nazım İmar Planlarında belediye hizmet alanı, kamu hizmet alanı, konut dışı kentsel çalışma alanı, toplu işyerleri ve küçük sanayi sitesi alanlarının yer alabileceği Kentsel Servis Alanları belirlenebilecektir.” ifadesinin eklenildiği,
Bilirkişi raporunda da vurgulandığı üzere, kentsel servis alanlarının kesin konumlarına ilişkin planlamanın alt ölçekli plan çalışmalarına bırakılmasının planlama esasları ve şehircilik ilkeleri açısından sakıncalı bir yaklaşım olarak değerlendirilmediği, anılan hususa ilişkin olarak planda hukuka aykırılık bulunmadığı,
14. Çevre düzeni planı değişikliğine ait plan paftaları, plan açıklama raporu ve plan notları arasında uyumsuzluk ve hatalar bulunduğu yönünden;
Bilirkişi raporunda da vurgulandığı üzere, anılan hataların planı kusurlandırıcı nitelikte değerlendirilmediği, anılan hususun planın iptalini gerektirecek nitelikte bulunmadığı gerekçesiyle,
davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, dava dilekçesinde yer verilen hukuka aykırılık iddiaları tekrar edilerek, hem taraflarınca öne sürülen bu hususların dikkate alınmadığı, hem de bilirkişi raporunda, plan açısından ortaya koyulan aykırılıklarının değerlendirilmediği ileri sürülmektedir.

davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, dava dilekçesinde yer verilen hukuka aykırılık iddiaları tekrar edilerek, hem taraflarınca öne sürülen bu hususların dikkate alınmadığı, hem de bilirkişi raporunda, plan açısından ortaya koyulan aykırılıklarının değerlendirilmediği ileri sürülmektedir. 
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, Danıştay Altıncı Dairesince verilen kararın usul ve hukuka uygun bulunduğu ve temyiz dilekçesinde öne sürülen nedenlerin, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyize konu Daire kararının nüfus öngörülerine, plan kararları ile nüfus kabulleri arasındaki uyumsuzluk iddiasına, planda kırsal-kentsel nüfus ayrımının yapılmamasına, Akçaabat ilçesinde öngörülen yeni kentsel yerleşim alanlarına, HES'lere, yeşil yol projesine ve turizm kararlarına ilişkin kısımlarının bozulmasının, diğer kısımlarının ise onanmasının uygun olacağı düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
	 HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
	1- Daire kararının 7. başlığı altında incelenen "Alt ölçekli planlara yönelik nüfus projeksiyon yılı önerisi yönünden" yapılan değerlendirmede:
	Dosyanın incelenmesinden; dava konusu edilen değişiklik kapsamında, uyuşmazlığa konu çevre düzeni planına ait Plan Açıklama Raporunun (PAR) "4. Planlama" başlıklı bölümüne; "Bu planın onay tarihinden sonra büyükşehir belediyeleri tarafından yapılacak İl Çevre Düzeni Planları veya İl Bütünü Nazım İmar Planlarının nüfus projeksiyon yılı bu planın nüfus projeksiyon yılı olan 2026 yılından sonra için belirlenmiş ise hazırlanacak planlarda bu planın 2026 nüfus projeksiyonları dikkate alınarak nüfus projeksiyonu yapılması esastır. (PAR, 15. sayfa)" şeklindeki ifadenin eklendiği anlaşılmıştır.

Davacı tarafından, dava konusu değişiklik ile plan açıklama raporunun 15. sayfasına eklenen ve planlama bölgesi içinde yer alan büyükşehir belediyelerine yönelik getirilen ifadenin iptaline karar verilmesi gerektiği, zira her türlü mekânsal planda nüfus verilerinin ve nüfus tahminlerinin hem mekânsal kararlarda hem de sektörel kararlar ile diğer sosyal ve ekonomik kararların oluşturulmasında kullanılan ana başlık olduğu, nüfus projeksiyonları ve planlama yılı nüfusuna göre tüm plan kararlarının şekillendirildiğinin tartışmasız olduğu,   mekânsal planların kademelik birliktelik ilkesi gereği üst ölçekli bölgesel bir plan olan 1/100.000 ölçekli "Ordu-Trabzon-Rize-Giresun- Gümüşhane-Artvin Planlama Bölgesi” çevre düzeni planında planlama yılı 2026 iken ve bu yıla göre nüfus tahminleri yapılarak plan kararları üretilmiş iken, plan açıklama raporuna eklenen ifade ile, büyükşehir belediyelerinin kanundan gelen il çevre düzeni planı yapma ve onama yetkileri dahilinde yapacakları çevre düzeni planlarının üst kademe planların kararlarına uygun olması, raporu ile bütün oluşturması gerekirken, aksine il çevre düzeni planlarında 2026 yılı sonrasına projeksiyon yapılabilmesi ve planlama yılı olarak 2026 yılı sonrasında herhangi bir yıl belirlenebilmesinin, yürürlükteki çevre düzeni planının karar üretmediği ve nüfus tahmin oluşturmadığı bir planlama yılına yönelik alt ölçekte il çevre düzeni planı yapılabilmesi ve bu planda nüfus büyüklüklerinin artırılarak mekânsal alanların, üst ölçekli çevre düzeni planından farklı ve büyük düzenlenebilmesi neden olacağı, 2026 yılına göre nüfus kabulleri yapılmış ve bu şekilde plan kararları üretilmiş olan üst ölçekli bir çevre düzeni planının altında oluşturulacak il düzeyindeki çevre düzeni planının da üst ölçekli çevre düzeni planının planlama yılına, nüfus kabullerine ve plan genel kararlarına aykırı olamayacağı, il düzeyindeki çevre düzeni planında örneğin 2035 yılı için nüfus tahmini yapıldığında elbette 2026 yılı nüfusundan fazla nüfus büyüklüğü olacağı ve bu nüfusa yönelik mekânsal kararlarda özellikle kentsel yerleşme alanlarında genişleme olacağı, ancak bu şekilde bir planlama kararının, üst ölçekli çevre düzeni planına aykırı olacağı, üst ölçekli bir plan olan çevre düzeni planında kendi planlama kararlarını yok sayacak nitelikte ve tamamı ile planlama ilkelerine aykırı bir ifadenin yer almasının, ya aynı mekânsal kararlar üzerinde iki farklı nüfus büyüklüğü olmasına ya da üst ölçekli plana uygun olmayan, yani usule aykırı bir il düzeyinde çevre düzeni planının oluşmasına sebebiyet vereceği iddia edilmektedir.

Davalı idare tarafından, 6360 sayılı Kanun ile büyükşehir belediyesine dönüşmüş olan Ordu ve Trabzon illerinin yetkileri dahilinde il çevre düzeni planı yapılması durumunu göz ardı etmemek üzere, ÇDP'nin Plan Açıklama Raporuna, dava konusu edilen ifadenin eklenildiği, planlama bölgesindeki Büyükşehir Belediyelerince il çevre düzeni planları yapılması halinde bu planların projeksiyon yıllarının 2035 ve sonrası olacağı değerlendirilerek il çevre düzeni planlarında,Ordu-Trabzon- Rize-Giresun-Gümüşhane-Artvin Planlama Bölgesi 1/100.000 Ölçekli Çevre Düzeni Planı'nın projeksiyon yılı olan 2026 yılına kadar, bu planın nüfus kabullerine uygun işlem tesis edilmesi gerektiğinin belirtilmesi amacıyla dava konusu değişikliğin yapıldığı savunulmaktadır.
	Bilirkişi raporunda, "Davaya konu planın nüfus kestirim yılı 2026'dır. 2011 yılında hazırlanan plan için 15 yıllık bir hedef belirlenmiştir. Ancak yapılan çeşitli revizyon ve değişiklikler sonucunda da 2026 hedef yılı değişmemiştir. Davaya konu çevre düzeni planı değişikliği işlemi 2017 yılında yapılmış olup, nüfus kestirimlerinde ve kentsel gelişme alanlarında çeşitli ve kapsamlı değişiklikler yapılmış, ancak hedef yıl yine 2026 olarak korunmuştur.
	Bu durum elbette plan açısından bir sorun teşkil etmektedir; çünkü 2017 plan değişikliği ile pek çok bölgede kapsamlı kentsel gelişme alanları öngörülürken (kentsel yerleşme alanlarına dâhil edilerek planda gösterilmiştir), bunların 9 yıllık bir plan sürecinde öngörülmesi gerçekçi değildir. 9 yıllık süreç sonunda yeni alanların planlanması da söz konusu olmamalıdır. Zaten önemli büyüklükte gelişme alanları öngörüldüğü önceki bölümde belirtilmiştir.
	Alt ölçekli planları yönlendirecek bu çevre düzeni planında yapılan değişiklik işlemi ile bu derece kapsamlı nüfus ve kentsel gelişme alanı değişikliği yapıldıktan sonra, bunların 2026 hedef yılına sahip olması, att ölçekli planlama çalışmaları açısından yönlendirme işlevinin de sorgulanmasına yol açmaktadır. Davaya konu plan değişikliği işleminde plan açıklama raporuna bir ekleme yapılmış ve sayfa 15'te şu ifadeye yer verilmiştir:
	“Bu planın önay tarihinden sonra büyükşehir belediyeleri tarafından yapılacak İl Çevre Düzeni Planları veya İl Bütünü Nazım İmar Planlarının nüfus projeksiyon yılı bu planın nüfus projeksiyon yılı olan 2026 yılından sonra için belirlenmiş ise hazırlanacak planlarda bu planın 2026 nüfus projeksiyonları dikkate alınarak nüfus projeksiyonu yapılması esastır.”
	Bu ifadenin alt ölçekli planları yönlendirme açısından yetersiz olduğunu belirtmek gerekir. Plan Açıklama Raporunda sayfa 4'te “sürdürülebilirlik” başlığı altında “öncelikle planın hedef yılı olan 2026 yılına kadar olan sürece dair kararlar geliştirilmekle beraber, sonrasına dair öngörüler ve ilke kararları da toplumsal, ekonomik ve ekolojik dengeye dayanacak şeklide üretilmiştir” ifadesi de bulunmaktadır. Ancak bu da yönlendirici olmayan genel bir ifadedir.