muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Danıştay — Esas No: 2023/103, Karar No: 2024/168, Tarih: 06.03.2024

"İçtihat Metni"
                       T.C.
	D A N I Ş T A Y
VERGİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas     No : 2023/103
Karar	No : 2024/168
TEMYİZ EDEN (DAVALI): … Vergi Dairesi Başkanlığı (… Vergi Dairesi Müdürlüğü)
VEKİLİ: Av. …  
KARŞI TARAF (DAVACI): … İnşaat Gıda Otomotiv Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ: Av. …
İSTEMİN KONUSU: … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı ısrar kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: İkamet amaçlı bina inşaatı faaliyetiyle uğraşan davacı adına, kat karşılığı inşaat sözleşmesi uyarınca edindiği bağımsız bölümlerin satışından elde ettiği kazancı kayıt ve beyan dışı bıraktığından bahisle takdir komisyonunca belirlenen matrah esas alınarak re'sen tarh edilen 2009 yılının Haziran dönemine ait katma değer vergisi ile verginin bir katı tutarında kesilen vergi ziyaı cezasının kaldırılması istemiyle dava açılmıştır. 
... Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı:
23/12/2014 tarihli tutanak ile davacı tarafından satışı yapılan gayrimenkullere ilişkin yapı kullanma izin belgesinin 23/06/2009 tarihinde alındığı tespit edilmiştir. Davacı adına, söz konusu gayrimenkullere ilişkin faturaların yapı kullanma izin belgesi tarihi dikkate alınarak 2009 yılının Haziran döneminde düzenlenmesi gerekirken 2009 yılının Ağustos döneminde düzenlendiğinden bahisle takdir komisyonu kararlarına istinaden dava konusu cezalı tarhiyat yapılmıştır.
Davacı şirket tarafından yapı kullanma izin belgesinin 23/06/2009 tarihinde alındığı ancak 19/08/2009 tarihinden önce daire teslimi yapılmadığı, faturaların teslimin yapıldığı tarihte düzenlendiği ileri sürülmektedir. Davalı idarece bu iddianın aksini ortaya koyan,  usulüne uygun olarak yapılmış herhangi bir tespit veya inceleme bulunmamaktadır.
Bu durumda  dava konusu cezalı tarhiyata dayanak olarak alınan 23/12/2014 tarihli tutanak, olayın gerçek mahiyetini ortaya koymaması nedeniyle yetersiz olduğundan dava konusu cezalı tarhiyatta hukuka uygunluk görülmemiştir.
Mahkeme bu gerekçeyle cezalı tarhiyatı kaldırmıştır. 
Davalının temyiz istemini inceleyen Danıştay Dördüncü Dairesinin 18/03/2021 tarih ve E:2016/12544, K:2021/1698 sayılı kararı:
Türk Medeni Kanununun "Tescil" başlıklı 705. maddesinde; "Taşınmaz mülkiyetinin kazanılması, tescille olur. Miras, mahkeme kararı, cebrî icra, işgal, kamulaştırma hâlleri ile kanunda öngörülen diğer hâllerde, mülkiyet tescilden önce kazanılır. Ancak, bu hâllerde malikin tasarruf işlemleri yapabilmesi, mülkiyetin tapu kütüğüne tescil edilmiş olmasına bağlıdır." düzenlemesi yer almaktadır.
3065  sayılı  Katma  Değer  Vergisi  Kanunu'nun  10.  maddesinin  (a) bendi uyarınca katma  değer  vergisini  doğuran olay, mal teslimi ve hizmet yapılmasıdır. Aynı Kanun'un 2. maddesine göre, "teslim" bir malın  üzerindeki tasarruf  hakkının  malik  veya onun adına hareket edenlerce, alıcıya veya adına hareket edenlere devredilmesidir.

3065  sayılı  Katma  Değer  Vergisi  Kanunu'nun  10.  maddesinin  (a) bendi uyarınca katma  değer  vergisini  doğuran olay, mal teslimi ve hizmet yapılmasıdır. Aynı Kanun'un 2. maddesine göre, "teslim" bir malın  üzerindeki tasarruf  hakkının  malik  veya onun adına hareket edenlerce, alıcıya veya adına hareket edenlere devredilmesidir.
Dosyanın incelenmesinden, kat karşılığı inşaat sözleşmesinin yükümlüsü olan davacı şirketin satışını gerçekleştirdiği bağımsız bölümlere ilişkin gelirini kayıt ve beyan dışı bıraktığından bahisle sevk edildiği takdir komisyonu kararı uyarınca dava konusu tarhiyatların yapıldığı anlaşılmaktadır.
Yukarıdaki mevzuat ve dava konusu olayın bir arada değerlendirilmesinden, bağımsız bölüm satışlarına ilişkin olarak vergiyi doğuran olayın tescille birlikte gerçekleşmiş olacağı nitekim söz konusu tescilin alıcı için mülkiyet hakkının kazanılması olacağı, buna göre dava konusu olayda vergiyi doğuran olayın tescil tarihi itibarıyla gerçekleşmiş olduğu, elde edilen gelirin kayıt ve beyanlara tescil tarihinden itibaren ilgili mevzuat uyarınca yansıması gerektiği açıktır.
Buna göre Vergi Mahkemesince vergiyi doğuran olayın yukarıda açıklanan şekilde değerlendirilmesi sonucu işin esası irdelenerek bir karar verilmesi gerektiğinden temyize konu kararda hukuki isabet bulunmamaktadır.
Daire bu gerekçeyle kararı bozmuştur.
... Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı ısrar kararı:
Mahkeme, aynı hukuksal nedenler ve gerekçeyle ilk kararında ısrar etmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu belirtilerek ısrar kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.  
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Cevap verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Temyizen incelenen ısrar kararının, Danıştay Dördüncü Dairesinin kararında yer alan hukuksal nedenler ve gerekçe uyarınca bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY:
Konut inşaatı faaliyetiyle uğraşan davacı şirket ile arsa sahipleri arasında imzalanan kat karşılığı inşaat sözleşmesi uyarınca inşa edilen bağımsız bölümlerden bir kısmı davacı şirket uhdesinde kalmıştır. Söz konusu yapıya ilişkin yapı kullanım izin belgesi 23/06/2009 tarihinde alınmıştır.
Yapı kullanım izin belgesi tarihi dikkate alınarak davacı tarafından üçüncü kişilere teslimi gerçekleştirilen bağımsız bölümlere ilişkin 2009 yılının Haziran döneminde düzenlenmesi gereken faturaların 2009 yılının Ağustos döneminde düzenlendiğinden bahisle davacı takdire sevk edilmiştir.  
Takdir komisyonunca belirlenen matrah esas alınarak uyuşmazlık konusu vergi tarh edilmiş ve vergi ziyaı cezası kesilmiştir.
 
İLGİLİ MEVZUAT:

Yapı kullanım izin belgesi tarihi dikkate alınarak davacı tarafından üçüncü kişilere teslimi gerçekleştirilen bağımsız bölümlere ilişkin 2009 yılının Haziran döneminde düzenlenmesi gereken faturaların 2009 yılının Ağustos döneminde düzenlendiğinden bahisle davacı takdire sevk edilmiştir.  
Takdir komisyonunca belirlenen matrah esas alınarak uyuşmazlık konusu vergi tarh edilmiş ve vergi ziyaı cezası kesilmiştir.
 
İLGİLİ MEVZUAT:
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun "Vergi Kanunlarının uygulanması ve ispat" başlıklı 3. maddesinin (B) işaretli bendinde vergilendirmede, vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin esas olduğu; "Vergiyi Doğuran Olay" başlıklı 19. maddesinin birinci fıkrasında vergi alacağının, vergi kanunlarının vergiyi bağladıkları olayın vukuu veya hukuki durumun tekemmülü ile doğacağı hükümlerine yer verilmiştir.
3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun ilgili maddelerinin ilgili kısımları şu şekildedir:
"Verginin konusunu teşkil eden işlemler:
Madde 1 – Türkiye'de yapılan aşağıdaki işlemler katma değer vergisine tabidir:
1. Ticari, sınai, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetler,..."
"Teslim:
Madde 2 – 1. Teslim, bir mal üzerindeki tasarruf hakkının malik veya onun adına hareket edenlerce, alıcıya veya adına hareket edenlere devredilmesidir."
"Vergiyi doğuran olayın meydana gelmesi:
Madde 10 – Vergiyi Doğuran Olay:
a) Mal teslimi ve hizmet ifası hallerinde, malın teslimi veya hizmetin yapılması,
b) Malın tesliminden veya hizmetin yapılmasından önce fatura veya benzeri belgeler verilmesi hallerinde, bu belgelerde gösterilen miktarla sınırlı olmak üzere fatura veya benzeri belgelerin düzenlenmesi,
...
Anında meydana gelir."
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 705. maddesinde, taşınmaz mülkiyetinin kazanılmasının tescille olacağı belirtildikten sonra miras, mahkeme kararı, cebrî icra, işgal, kamulaştırma hâlleri ile kanunda öngörülen diğer hâllerde, mülkiyetin tescilden önce kazanılacağı, ancak bu hâllerde malikin tasarruf işlemleri yapabilmesinin mülkiyetin tapu kütüğüne tescil edilmiş olmasına bağlı olduğu kurala bağlanmıştır.
 
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Gayrimenkullerde iktisap, Türk Medeni Kanunu'nun 705. maddesi uyarınca, tapuya tescille olmaktadır. Buna göre, kat karşılığı müteahhide veya kooperatiflere verilen arsa karşılığında alınan gayrimenkuller dahil, iktisap edilen gayrimenkullerin elden çıkarılması halinde, ticari kazancın veya değer artış kazancının tespiti yönünden vergiyi doğuran olayın meydana geldiği tarih olarak gayrimenkulün tapuya tescil edildiği tarihin esas alınması gerekmektedir.
Ancak, gayrimenkulün tapuya tescil tarihinden önce sahibinin fiilen kullanımına bırakıldığı bazı özel hallerde vergiyi doğuran olayın meydana geldiği tarih olarak tapuya tescil tarihi yerine fiilen kullanıma bırakılma tarihi de kabul edilebilecektir.

Ancak, gayrimenkulün tapuya tescil tarihinden önce sahibinin fiilen kullanımına bırakıldığı bazı özel hallerde vergiyi doğuran olayın meydana geldiği tarih olarak tapuya tescil tarihi yerine fiilen kullanıma bırakılma tarihi de kabul edilebilecektir.
Bu durumda, kat karşılığı inşaat sözleşmesi kapsamında edinilen bağımsız bölümlerin satışlarına ilişkin olarak vergiyi doğuran olayın tescille birlikte gerçekleşmiş olacağı, taşınmazın tescil tarihinden önce teslim edildiğine dair karine varsa vergiyi doğuran olay açısından fiilen teslim tarihinin esas alınması gerektiği, teslimin ise en geç kat mülkiyetine ilişkin tescil ile meydana geleceği, tapuda tescilden önce taşınmazın fiilen kullanıldığı hususunun tahsis belgesi, teslim tutanağı, su, elektrik, telefon, doğalgaz faturaları ve benzeri belgelerle tevsik edilmesi halinde ticari kazancın tespiti yönünden fiilen kullanıma başlanılan tarihin vergiyi doğuran olayın meydana geldiği tarih olarak kabul edileceği açıktır.
	Uyuşmazlık konusu olayda bağımsız bölümlerin tapuya tescilinin irtifak hakkına mı yoksa kat mülkiyetine mi dair olduğu hususu net olarak tespit edilememektedir.
	Yukarıda yapılan açıklamalar ışığında vergiyi doğuran olayın tespiti açısından uyuşmazlık konusu bağımsız bölümlerin mülkiyetinin devredilip devredilmediği, tescil tarihinden önce teslim edilip edilmediği, tescilin mülkiyet devrine mi yoksa irtifak hakkının devrine mi ilişkin olduğu hususları araştırılarak karar verilmek üzere ısrara konu kararın bozulması gerekmiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1- Davalının temyiz isteminin KABULÜNE,
2- ... Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:…  sayılı ısrar kararının BOZULMASINA,
3- Yeniden verilecek kararda karşılanacağından, yargılama giderleri hakkında hüküm kurulmasına gerek bulunmadığına,
2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren on beş gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 06/03/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Danıştay — Esas No: 2023/109, Karar No: 2024/153, Tarih: 06.03.2024

"İçtihat Metni"
                       T.C.
	D A N I Ş T A Y
VERGİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas	No : 2023/109
Karar	No : 2024/153
TEMYİZ EDEN (DAVALI): … Vergi Dairesi Başkanlığı (… Malmüdürlüğü)
VEKİLİ: Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI): … Eğitim Öğretim ve Rehabilitasyon Hizmetleri Turizm İletişim Gıda Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ: Av. …
İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı ısrar kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı adına, 2010 yılına ilişkin gelir ve gider belgelerini incelemeye ibraz etmemesi nedeniyle 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 30. maddesinin ikinci fıkrasının (3) numaralı bendi uyarınca dönem matrahlarının re'sen takdir edilmesi gerektiğinden bahisle düzenlenen vergi inceleme raporuna istinaden anılan yılın tüm dönemleri için re'sen tarh edilen katma değer vergileri, vergilerin üç katı tutarında kesilen, Kasım ve Aralık dönemleri için tekerrür hükümleri uygulanmak suretiyle artırılan vergi ziyaı cezaları ile 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun mükerrer 355. maddesi uyarınca kesilen özel usulsüzlük cezasının kaldırılması istemiyle dava açılmıştır.
... Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı:
Re'sen tarh edilen katma değer vergileri yönünden yapılan inceleme:
Davacının 2010 yılı hesap ve işlemlerinin incelenmesi sonucunda düzenlenen … tarih ve … sayılı Vergi İnceleme Raporu'nda, davacının 2009 ila 2013 yıllarına ilişkin hesap ve işlemlerinin incelenmesi amacıyla anılan yıllara ilişkin yasal defter ve belgelerin ibrazının istenmesine dair … tarih ve … sayılı yazının, 05/09/2014 tarihinde davacının yetkili temsilcisi olan şahsın ev adresinde kızına tebliğ edildiği, yetkili temsilci tarafından 2012 ve 2013 yıllarına ilişkin defterlerin incelenmek üzere ibraz edilmesine rağmen 2009, 2010 ve 2011 yıllarına ilişkin defter ve belgelerin … Asliye Hukuk Mahkemesinde olduğundan bahisle ibraz edilmediği, bunun üzerine sözü edilen defter ve belgelerin incelenmesi amacıyla … Asliye Hukuk Mahkemesine gidildiği, yapılan araştırmada anılan mahkemeye yalnızca 2009, 2010 ve 2011 yıllarına ilişkin yasal defterlerin teslim edildiğinin, bu dönemlere ilişkin hiçbir belgenin teslim edilmediğinin anlaşıldığı, bu hususun vergi inceleme tutanağı ekinde de bulunan 21/05/2015 tarihli tutanakla tespit edildiği, söz konusu belgelerin ibraz edilmemesini haklı gösterecek zayi belgesinin veya mücbir sebep halini tevsik eden herhangi bir belgenin ise ibraz edilmediği tespitlerine yer verilerek davacının 2010 yılının tüm dönemlerinde katma değer vergisi beyannamelerine yansıttığı katma değer vergisi indirimlerinin reddi ile yeniden düzenlenen beyan tablosu uyarınca hesaplanan katma değer vergilerinin davacı adına tarh edilmesi gerektiği belirtilmiştir.

Uyuşmazlıkta, … Asliye Hukuk Mahkemesi zabıt kâtibi ve vergi inceleme elemanı tarafından düzenlenen 21/05/2015 tarihli tutanakta, 2009, 2010 ve 2011 yılına ilişkin yasal defterlerin tutanak düzenlenmeden mahkemeye teslim edildiği, herhangi bir gelir veya gider belgesinin ise teslim edilmediği belirtilmektedir. Anılan Mahkemenin E:… sayılı dosyasının UYAP üzerinden incelenmesi sonucunda mahkeme hâkimi ve kalem personeli tarafından düzenlendiği anlaşılan 29/12/2015 tarihli tutanakta, 30/07/2015 tarihinde yapılan kalem denetiminde anılan dosyaya ilişkin herhangi bir eke rastlanmadığı, yargılamanın üçüncü celsesinde şirket vekilinin defter/klasörlerle ilgili beyanının zapta geçtiği ve belgelerin teslim alındığı, davacıya ait gelir ve gider faturalarının mahkemeye teslim edildiğine ilişkin herhangi bir ibarenin duruşma zaptında yer almadığı, bu hususun vergi inceleme elemanı ve zabıt kâtibi tarafından düzenlenen 21/05/2015 tarihli tutanakla da sabit olduğu hususlarına yer verilmiştir.
	Davacı şirket vekili tarafından, söz konusu belgelerin 22/03/2012 tarihli duruşma esnasında Asliye Hukuk Mahkemesine teslim edildiği belirtilerek mücbir sebep halinin bulunduğu ileri sürülmüştür. Ancak, 21/05/2015 ve 29/12/2015 tarihli tutanaklarda yer verilen tespitler, davacı tarafından dosyaya sunulan bilirkişi raporu suretlerinde davacının belgelerinin incelendiği yönünde herhangi bir bilginin bulunmaması ile 22/03/2012 tarihli duruşma zaptında davacı şirkete ait belgelerin mahkemeye teslim edildiği yolunda bir ibareninin bulunmaması hususları dikkate alındığında davacının bu yöndeki iddiasına itibar edilmemiştir.
	Bu durumda, belgelerini incelemeye ibraz etmeyerek indirim hakkından yararlanmak için yasal koşullardan birini yerine getirmeyen davacının katma değer vergisi indirimlerinin reddinde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
	Re'sen tarh edilen katma değer vergileri üzerinden üç kat kesilen vergi ziyaı cezaları yönünden yapılan inceleme:
	Mücbir sebep olmaksızın belgelerin incelemeye ibraz edilmemesi, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 359. maddesi uyarınca gizleme fiilini oluşturduğundan, aynı Kanun'un 344. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca vergi ziyaı cezasının üç kat kesilmesi gerekmektedir.
	Bu nedenle, dava konusu katma değer vergileri üzerinden üç kat kesilen vergi ziyaı cezalarında hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
	Kasım ve Aralık dönemleri için tarh edilen vergilerin üç katı tutarında kesilen vergi ziyaı cezalarının tekerrür hükmü uygulanmak suretiyle artırılan kısmı yönünden yapılan inceleme:
	213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nda vergi ziyaı cezasının tekerrür hükmü uygulanmak suretiyle artırılabilmesi için öngörülen şartların gerçekleşmediği anlaşıldığından, bahsi geçen dönemlere ilişkin vergi ziyaı cezalarının üç katı aşan kısımlarında hukuka uygunluk bulunmamaktadır.
	213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun mükerrer 355. maddesi uyarınca kesilen özel usulsüzlük cezası yönünden yapılan inceleme:

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nda vergi ziyaı cezasının tekerrür hükmü uygulanmak suretiyle artırılabilmesi için öngörülen şartların gerçekleşmediği anlaşıldığından, bahsi geçen dönemlere ilişkin vergi ziyaı cezalarının üç katı aşan kısımlarında hukuka uygunluk bulunmamaktadır.
	213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun mükerrer 355. maddesi uyarınca kesilen özel usulsüzlük cezası yönünden yapılan inceleme:
	Defter belge isteme yazısının tebliğine rağmen belgelerin incelemeye ibraz edilmediği ihtilafsız olduğundan, kesilen özel usulsüzlük cezasında hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
	Karar sonucu:
	Vergi Mahkemesi bu gerekçeyle Kasım ve Aralık dönemleri için kesilen vergi ziyaı cezalarının tekerrür hükmü uygulanmak suretiyle artırılan kısımlarını kaldırmış, diğer yönlerden davayı reddetmiştir.
	Davacının istinaf istemini inceleyen … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı:
	Uyuşmazlıkta, davacı tarafından yasal defterlerin süresinde incelemeye ibraz edildiği hususunda ihtilaf bulunmamaktadır.
	Bu durumda, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 30. maddesinin ikinci fıkrasının (3) numaralı bendinde öngörülen re'sen tarh nedeninin gerçekleştiğinden söz edilemeyeceğinden, yasal dayanağı bulunmayan tarhiyatta hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Vergi Dava Dairesi, bu gerekçeyle istinaf istemini kabul ederek Vergi Mahkemesi kararının üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergileri yönünden davanın reddine dair hüküm fıkrasını kaldırmış ve bu yönden davanın kabulüne karar vermiştir.
	Davalının temyiz istemini inceleyen Danıştay Dördüncü Dairesinin 10/11/2021 tarih ve E:2018/1312, K:2021/6490 sayılı kararı:
	Dava dilekçesinde, Nallıhan Asliye Hukuk Mahkemesine teslim edildiği belirtilen belgelerin bulunması için gerekli işlemlere başlandığı ve bu hususta ayrıca bilgi verileceğinin ileri sürüldüğü anlaşılmaktadır.
	Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulunun 08/02/2019 tarih ve E:2013/3, K:2019/1 sayılı kararıyla davacılar tarafından, mücbir sebep olmaksızın inceleme elemanına ibraz edilmeyen yasal defterler ve belgelerin mahkemeye sunulabileceğinin ileri sürülmesi halinde, bu defter ve belgeler davacıdan istenilip, defterlerdeki kayıtlar incelenip, bu kayıt ve belgeler hakkında davanın diğer tarafı olan vergi dairesinin görüşü ve saptamaları da esas alınarak yapılacak hukuki değerlendirmeye göre karar verilmesi gerektiği sonucuna ulaşıldığından, oluşan içtihat aykırılığının bu doğrultuda birleştirilmesine karar verilmiştir.
Bu durumda, davacının ilk derece mahkemesince yapılan yargılama aşamasında incelemeye ibraz edilemeyen belgelere ilişkin olarak ileri sürdüğü iddiaların sonucu araştırılarak sunulabildiği takdirde söz konusu belgeler istenilmek suretiyle Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulunun anılan kararında belirtilen inceleme yapılarak karar verilmesi gerektiğinden, Vergi Dava Dairesi kararının üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergilerine ilişkin hüküm fıkrasında hukuka uygunluk görülmemiştir.

Bu durumda, davacının ilk derece mahkemesince yapılan yargılama aşamasında incelemeye ibraz edilemeyen belgelere ilişkin olarak ileri sürdüğü iddiaların sonucu araştırılarak sunulabildiği takdirde söz konusu belgeler istenilmek suretiyle Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulunun anılan kararında belirtilen inceleme yapılarak karar verilmesi gerektiğinden, Vergi Dava Dairesi kararının üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergilerine ilişkin hüküm fıkrasında hukuka uygunluk görülmemiştir.
Öte yandan, bozma kararı üzerine verilecek kararda dava konusu yapıldığı halde hüküm kurulmayan özel usulsüzlük cezası hakkında da değerlendirme yapılması gerekmektedir.
Daire bu gerekçeyle kararı bozmuştur.
… Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı ısrar kararı:
Vergi Dava Dairesi, ilk kararında yer alan hukuksal nedenler ve gerekçeyle ısrar etmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Dava konusu vergi ve cezaların hukuka uygun olduğu belirtilerek aksi yöndeki gerekçeyle verilen ısrar kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Cevap verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NİN DÜŞÜNCESİ: Israr kararının hukuka uygun olduğu anlaşıldığından temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dayandığı hukuksal nedenler ve gerekçesi yukarıda açıklanan ısrar kararı, aynı hukuksal nedenler ve gerekçe ile Kurulumuzca da uygun bulunmuş olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar, kararın bozulmasını gerektirecek durumda görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1- Davalının temyiz isteminin REDDİNE,
2- … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı ısrar kararının ONANMASINA,
3- 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de Vergi Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın Vergi Mahkemesine gönderilmesine, 06/03/2024 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi. 
X - KARŞI OY:Açılan bir davada idarece ileri sürülmemiş ancak idari yargı yerince dosyanın incelenmesi sırasında başka bir neden saptanmış ve idarece ileri sürülen nedenin hukuken geçerli olmadığı belirlenmiş ise idarenin ileri sürdüğü neden bir yana bırakılarak dosyadan saptanan nedene göre uyuşmazlığın çözümlenebilmesine idare hukukunda "sebep ikâmesi" adı verildiği bilinen bir olgudur. Dosyadan saptanan bu nedenin dava konusu işlemin tesisini haklı kılacak nitelikte olması durumunda davanın reddine karar verilebilecektir.
 Yargı yerince sebep ikâmesi yapılarak karar verilebilmesi için öncelikle davalı idare tarafından ileri sürülen sebebin hukuka aykırılığının saptanması gerekmekte olup ikinci aşamada idarece ileri sürülmemiş hukuka uygun başka bir sebebe dayanılarak uyuşmazlık  çözümlenebilecektir.