muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Danıştay — Esas No: 2023/4917, Karar No: 2024/2755, Tarih: 16.05.2024

Dosyanın incelenmesinden; davacı şirket tarafından, ilişkili firma olan  ... A.Ş.’ne  verilen borç tutarının anılan şirketin öz sermayesinin üç katını aşan kısma denk gelen borç tutarının örtülü sermaye olarak kabul edilmesi nedeniyle bu kısım üzerinden yapılan faiz ödemelerinin, bu şirket tarafından ihtirazi kayıtla verilen 2019 yılı kurumlar vergisi beyannamesinde kanunen kabul edilmeyen gider olarak gösterildiği, bunun üzerine davacı şirket tarafından ihtirazi kayıtla verilen 2019 yılı kurumlar vergisi beyannamesinde, örtülü sermaye üzerinden elde edilerek beyan edilen faiz gelirinin, kar payı olarak nitelendirilmesi sebebiyle iştirak kazancı istisnası olarak değerlendirilmesi gerektiği ileri sürülerek, örtülü sermayeye ilişkin faiz geliri üzerinden fazladan tahakkuk ettirilen 3.035.840,28-TL  kurumlar vergisinin kaldırılmasının istenildiği anlaşılmaktadır.
Olayda ise, davacı şirketçe borç para verilen  ... A.Ş. tarafından faiz giderinin 2019 yılı kurumlar vergisi beyannamesinde kanunen kabul edilmeyen gider olarak dikkate alınması üzerine zarar beyan edildiği ve dolayısıyla kurumlar vergisinin ödenmediği anlaşılmaktadır. 
Bu durumda, örtülü sermaye kullanan ve bu kısma isabet eden faiz giderini 2019 yılı kurumlar vergisi beyannamesinde kanun kabul edilmeyen gider olarak gösteren  ...  A.Ş.'nin zarar etmesi nedeniyle ödenecek kurumlar vergisinin çıkmamasının, örtülü sermaye kullandıran davacı şirketin örtülü sermayeye isabet eden faiz gelirini iştirak kazancı istisnasına tabi tutmasına engel olmayacağı sonucuna varılmış olup, kurumlar vergisinin 3.035.840,28-TL'lik kısmının kaldırılması istemiyle açılan davayı yukarıda yazılı gerekçeyle reddeden, Vergi Mahkemesi kararına yönelik davacı tarafından yapılan istinaf başvurusunu reddeden  Bölge İdare Mahkemesi kararında isabet görülmemiştir.  
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
Davacının temyiz isteminin kabulüne,
    ... Bölge İdare Mahkemesi ...Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının   BOZULMASINA,
Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesine gönderilmesine, 16/05/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.
Danıştay — Esas No: 2023/4001, Karar No: 2024/2758, Tarih: 16.05.2024

"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
   Esas	No : 2023/4001
   Karar	No : 2024/2758
TEMYİZ EDENLER	:1-(DAVACI)  ...
VEKİLİ	: Av. ...
		2- (DAVALI) ... Vergi Dairesi Başkanlığı
		                    (... Vergi Dairesi Müdürlüğü) 
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMİN KONUSU           : ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, taraflarca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. 
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Serbest muhasebeci mali müşavir olan davacı adına,  ... İç ve Dış Ticaret Ltd  Şti'ne ait 2017 yılı kurumlar vergisi, katma değer vergisi, 2017/Temmuz-Eylül, Ekim-Aralık dönemlerine ilişkin geçici vergi ile bu vergiler üzerinden tekerrür hükümleri uygulanmak suretiyle kesilen üç kat vergi ziyaı cezası, gecikme faizi ve  gecikme zamlarından oluşan vergi borçlarının tahsili amacıyla müteselsil sorumlu sıfatıyla düzenlenen ... tarih ve ... ila ... sayılı ödeme emirlerinin iptali  istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; "davacı hakkında düzenlenen görüş ve öneri raporu ile müteselsilen sorumlu tutulduğu şirket hakkında düzenlenen vergi tekniği raporunun birlikte  incelenmesinden; asıl borçlu şirket ile davacı arasında çek bedellerinin davacı tarafından tahsili yetkisini içeren vekaletname düzenlenmiş olması ve mükellef şirketin satış yaptığı firmalardan aldığı çeklerin büyük bir kısmının tahsilatının bu vekaletnameye istinaden davacı tarafından yapılması, davacının, mükellefin 2017 yılında beyan ettiği yüksek tutardaki satışının büyük kısmını yaptığı ve haklarında sahte belge düzenleme yönünden devam eden vergi incelemesi bulunan ...Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi ile ... Tekstil Tur İnşaat Sanayi Ticaret Limited Şirketi'ne de mali müşavirlik hizmeti verdiği, davacının alınan savunmasında bu durumun tesadüf olduğu yönünde açıklama yapmasına rağmen inceleme sırasında Kabaş Anonim Şirketi'nin kanuni temsilcisi ile davacının kardeş olduğunun tespit edilmesi, yine ... Limited Şirketi'nin kanuni temsilcisi ile asıl borçlu şirketin kanuni temsilcisinin kardeş olması, asıl borçlu şirketin adresinde yapılan yoklamalarda tespit edildiği üzere beyan ettiği hasılatı elde edebilecek ticari kapasitesinin olmadığının vergi tekniği raporu ile tespit edilmiş olması  hususları dikkate alındığında, davacının söz konusu şirketin sahte fatura düzenlediğini bildiği halde ilgili dönem beyannamelerini verdiği ve bu döneme ilişkin olarak şirket adına tarh edilen vergi ve cezalardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu sonucuna varıldığından,  müteselsil sorumlu kabul edilmesi suretiyle davacı adına düzenlenen dava konusu ödeme emirlerinde, içeriğinde yer alan kurumlar vergisi, katma değer vergileri, üç kat vergi ziyaı cezaları, gecikme faizlerine ve gecikme zammına isabet eden kısımları yönünden hukuka aykırılık görülmediği,  ödeme emirleri içeriği vergi ziyaı cezalarının, tekerrür hükümleri uygulanmak suretiyle %50 oranında artırılan kısımlarına gelince; tekerrürün dayanağının asıl borçlu şirketin daha önceki bir fiili olduğu ve davacının mali müşavirlik hizmeti nedeniyle sorumlu olduğu göz önüne alındığında, davacıya, asıl mükellefin tekerrür hükümlerinin uygulanmasına sebebiyet veren eylemleri nedeniyle sorumluluk yüklenemeyeceğinden, adına düzenlenen ödeme emirleri içeriğindeki vergi ziyaı cezalarının tekerrür hükümleri uygulanmak suretiyle artırılan kısımlarında hukuka uyarlık görülmediği" gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine, ödeme emri içeriğinde yer alan  vergi ziyaı cezalarının üç katı aşan kısımlarının kaldırılmasına karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi Kararının usul ve hukuka uygun olduğu, kararın kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığı  belirtilerek, tarafların  istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI:

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi Kararının usul ve hukuka uygun olduğu, kararın kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığı  belirtilerek, tarafların  istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI:  
DAVACININ İDDİALARI: Meslek mensubu olan davacının sorumluluğunun imzaladığı beyannamelerde yer alan bilgilerin defter kayıtlarına ve ve bu kayıtların dayanağını oluşturan belgelere uygunluğuyla sınırlı, şekli bir sorumluluk olduğu, asıl borçlu hakkında düzenlenen vergi tekniği raporunun ve diğer belgelerin tebliğ edilmemesi nedeniyle savunma hakkının ihlal edildiği, asıl borçlu adına sahte fatura düzenlediğinden bahisle düzenlenen ihbarnamelere dava açılmadığından yargı denetiminden geçmeyen borçlar nedeniyle adına tarhiyat yapılmadan doğrudan ödeme emri düzenlenmesi nedeniyle  adil yargılanma hakkının ihlal edildiği, hakkında düzenlenen sorumluluk raporunda kusur oranına ilişkin bir inceleme yapılmadığı gibi, menfaat temin edip etmediği yönünde de bir tespit bulunmamasına rağmen, asıl borçlunun tüm borçlarından müteselsilen sorumlu tutulmasının hukuka aykırı olduğu iddialarıyla kararın aleyhe olan kısmının bozulması istenilmektedir.
DAVALININ İDDİALARI: Asıl borçlu şirketçe ödenmeyen vergi borcunun, müteselsil sorumluluğu bulunan davacıdan tahsili amacıyla gerçekleştirilen işlemlerde hukuka aykırılık bulınmadığı iddialarıyla kararın aleyhe olan kısmının bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI: Taraflarca savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ: Davacı temyiz isteminin kısmen kabulü, kısmen reddi, davalı temyiz isteminin ise reddi gerektiği  düşünülmektedir.
	TÜRK MİLLETİ ADINA
     Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY: Serbest muhasebeci mali müşavir olan davacı adına,  ... İç ve Dış Ticaret Ltd  Şti'ne ait 2017 yılı kurumlar vergisi, katma değer vergisi, 2017/Temmuz-Eylül, Ekim-Aralık dönemlerine ilişkin geçici vergi ile bu vergiler üzerinden tekerrür uygulanmak suretiyle kesilen üç kat vergi ziyaı cezası, gecikme faizi ve  gecikme zamlarından oluşan vergi borçlarının tahsili amacıyla müteselsil sorumlu sıfatıyla düzenlenen ... tarih ve ... ila ... sayılı ödeme emirlerinin iptali  istemine ilişkindir.
İLGİLİ MEVZUAT
6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’un 54. maddesinde, müddeti içinde ödenmeyen amme alacağının tahsil dairesince cebren tahsil edileceği, 55. maddesinde, amme alacağını vadesinde ödemeyenlere 15 gün içinde borçlarını ödemeleri veya mal bildiriminde bulunmaları lüzumunun bir ödeme emri ile tebliğ olunacağı, 58. maddesinde de kendisine ödeme emri tebliğ olunan şahsın, böyle bir borcu olmadığı veya kısmen ödediği veya zamanaşımına uğradığı hakkında tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde vergi mahkemesi nezdinde dava açabileceği belirtilmiştir.

193 Sayılı Gelir Vergisi Kanununun mükerrer 120. maddesinin 1. fıkrasında, "Ticari kazanç sahipleri (basit usulde vergilendirilenler hariç) ile serbest meslek erbabı cari vergilendirme döneminin gelir vergisine mahsup edilmek üzere, bu Kanunun ticari veya mesleki kazancın tespitine ilişkin hükümlerine göre (indirim ve istisnalar ile Vergi Usul Kanunun değerlemeye ait hükümleri de dikkate alınarak) belirlenen ilgili hesap döneminin altışar aylık kazançları (42. madde kapsamına giren kazançlar ile noterlik görevini ifa ile mükellef olanların bu işten sağladıkları kazançlar hariç) üzerinden, 103. maddede yer alan tarifenin ilk gelir dilimine uygulanan oranda geçici vergi öderler." hükmü yer almakta olup, 4. fıkrasında ise yapılan incelemeler sonucunda, geçmiş dönemlere ait geçici verginin %10'unu aşan tutarda eksik beyan edildiğinin tespiti halinde, eksik beyan edilen bu kısım için re'sen veya ikmalen geçici vergi tarh edileceği, mahsup süresi geçtikten sonra, kesinleşen geçici vergilerin terkin edileceği, ancak gecikme faizi ve ceza tahsil edileceği hüküm altına alınmıştır.
 HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge İdare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.
Bölge İdare Mahkemesi kararının,  ödeme emri içeriği borçların; vergi ziyaı cezalarının tekerrür hükümleri uygulanarak arttırılan kısmı  ile üç kat  vergi ziyaı cezalı kurumlar vergisi, katma değer vergisi, bunlara ilişkin gecikme faizi ve 2017/Temmuz-Eylül, Ekim-Aralık dönemlerine ilişkin geçici vergi üzerinden  bir kat kesilen vergi ziyaı cezası ile  bu tutarlar üzerinden hesaplanan gecikme zammına ilişkin kısımlarına yönelik taraflarca ileri sürülen temyiz nedenleri kararın belirtilen hüküm fıkralarının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
2017/Temmuz-Eylül, Ekim-Aralık dönemlerine ilişkin geçici vergi üzerinden kesilen bir katı aşan vergi ziyaı cezasına yönelik davacı temyiz istemi yönünden;
193 Sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun mükerrer 120. maddesinin 5. fıkrasında; yapılan incelemeler sonucunda geçmiş dönemlere ait geçici verginin %10’unu aşan tutarda eksik beyan edildiğinin tespiti halinde eksik beyan edilen bu kısım için re’sen veya ikmalen geçici vergi tarh edileceği, mahsup süresi geçtikten sonra kesinleşen geçici verginin terkin edileceği ancak gecikme faizi ve cezanın tahsil edileceği kuralına yer verilmiştir.

193 Sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun mükerrer 120. maddesinin 5. fıkrasında; yapılan incelemeler sonucunda geçmiş dönemlere ait geçici verginin %10’unu aşan tutarda eksik beyan edildiğinin tespiti halinde eksik beyan edilen bu kısım için re’sen veya ikmalen geçici vergi tarh edileceği, mahsup süresi geçtikten sonra kesinleşen geçici verginin terkin edileceği ancak gecikme faizi ve cezanın tahsil edileceği kuralına yer verilmiştir.
Bu durumda; geçici vergi üzerinden ceza kesilmesi yukarıda belirtilen hükme uygun ise de, yıllık vergiye mahsuben peşin alınan bir vergi niteliği taşıyan geçici vergi nedeniyle yol açılan vergi kaybından dolayı bir kat ceza kesilmesi ve davacı iddialarının borcum yoktur kapsamında değerlendirilmesi gerektiğinden, 2017/Temmuz-Eylül, Ekim-Aralık dönemlerine ilişkin geçici vergi üzerinden kesilen vergi ziyaı cezasının bir katı aşan kısmı için düzenlenen ödeme emirlerinde ve bu kısma ilişkin gecikme zammında hukuka uyarlık bulunmadığından  açılan davayı anılan kısım yönünden reddeden Vergi Mahkemesi kararının bu kısmına yönelik davacı tarafından yapılan istinaf başvurusunu reddeden Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuka uyarlık  görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
					Açıklanan nedenlerle;
					1.Davacının temyiz isteminin kısmen kabulüne, kısmen reddine, davalının temyiz isteminin reddine,
					2.... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının 2017/Temmuz-Eylül, Ekim-Aralık dönemlerine ilişkin geçici vergi üzerinden kesilen vergi ziyaı cezasının bir katı aşan kısmı ile bu kısma ilişkin gecikme  zammı yönünden  BOZULMASINA, diğer kısımların ONANMASINA,
         3.Temyiz isteminde bulunan davacıdan ... TL maktu harç alınmasına,
	       4.Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesine gönderilmesine, 16/05/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.
Danıştay — Esas No: 2024/1531, Karar No: 2024/3060, Tarih: 16.05.2024

"İçtihat Metni"
          T.C.
D A N I Ş T A Y
ÜÇÜNCÜ DAİRE  
Esas  No : 2024/1531
Karar No : 2024/3060
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	: ... Vergi Dairesi Müdürlüğü/...
VEKİLİ	: Av....
KARŞI TARAF (DAVACI)	: ... Sanat Yayıncılık Tanıtım Hizmetleri  Ticaret Limited Şirketi
İSTEMİN KONUSU:.... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına yöneltilen istinaf başvurusuna ilişkin  ... Bölge İdare Mahkemesi .... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.  
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı şirket adına, yasal defter ve belgelerini incelemeye ibraz etmediğinden bahisle katma değer vergisi indirimlerinin reddi suretiyle yeniden oluşturulan beyan tablosuna göre 2017 yılının Ocak ila Aralık dönemleri için re'sen salınan üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisinin kaldırılması istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Dosyaya sunulan ... İcra Müdürlüğünün E:... sayılı haciz tutanağında 2016 ila  2019 yıllarına ait yevmiye ve kebir defterlerine el konulduğu ve yediemin deposuna gönderildiğinin görülmesi, davacı hakkında düzenlenen vergi inceleme raporunda yediemin deposunda yapılan incelemede, sadece boş fatura ve irsaliyelerin bulunduğunun belirtilmesi ve icra  müdürlüğünce usulüne uygun alınan defter ve belgelerin kaybolmasının davacının iradesi dışındaki sebeplerle gerçekleşmesi nedeniyle olayda mücbir sebep olduğundan dava konusu tarhiyatta hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu cezalı vergi kaldırılmıştır.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusunun, usul ve hukuka uygun olduğu sonucuna varılan Vergi Mahkemesi kararının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ	EDENİN	İDDİALARI	: Davacı adına yapılan tarhiyatta hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI   : Savunma verilmemiştir. 
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'ÜN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay  Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
	MADDİ OLAY : 
	 Davacı şirketin, hesap ve işlemlerinin incelenmesine esas olmak üzere, 2017 yılına ait yasal defter ve belgeleri 15 gün içinde ibrazının istenilmesine ilişkin yazıların 08/10/2020 tarihinde davacı şirketin kanuni temsilcisine tebliğ edilmesine rağmen süresi içerisinde söz konusu defter ve belgelerin incelemeye ibraz edilmediğinden bahisle katma değer vergisi indirimlerinin reddi suretiyle yeniden oluşturulan beyan tablosuna göre adına dava konusu tarhiyatın yapıldığı anlaşılmıştır.
	İLGİLİ MEVZUAT:

İLGİLİ MEVZUAT:
	213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 30. maddesinde re'sen vergi tarhı, vergi matrahının tamamen veya kısmen defter, kayıt ve belgelere veya kanuni ölçülere dayanılarak tespitine imkan bulunmayan hallerde takdir komisyonları tarafından takdir edilen veya vergi incelemesi yapmaya yetkili olanlarca düzenlenmiş vergi inceleme raporlarında belirtilen matrah veya matrah kısmı üzerinden vergi tarh olunması olarak tanımlanmıştır. Maddenin ikinci fıkrasının (3) numaralı bendinde, bu Kanun'a göre tutulması mecburi olan defterlerin hepsi veya bir kısmının tutulmaması veya tasdik ettirilmemiş olması veya vergi incelemesi yapmaya yetkili olanlara herhangi bir sebeple ibraz edilmemesi re'sen tarh nedeni olarak sayılmıştır. 
	Kanun'un 3. maddesinin (B) işaretli fıkrasında vergilendirmede, vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin esas olduğu, gerçek mahiyetin, yemin hariç her türlü delille ispatlanabileceği, vergiyi doğuran olayla ilgisi tabii ve açık bulunmayan tanık ifadesinin ispatlama vasıtası olarak kullanılamayacağı; iktisadi, ticari ve teknik icaplara uymayan veya olayın özelliğine göre normal ve mutad olmayan bir durumun iddia olunması halinde ispat külfetinin bunu iddia edene ait olduğu belirtilmiştir.
	213 sayılı Kanun'un 256. maddesinde defter ve belgelerin vergi idaresinin yetkili makam ve memurlarına ibraz ve inceleme için arz edilmesinin zorunlu olduğu kurala bağlanmıştır.
	Kanun'un 13. maddesinin (2) numaralı fıkrasında da vergi ödevinin yerine getirilmesine engel olacak yangın, yer sarsıntısı ve su basması gibi afetler mücbir sebep hali olarak sayılmıştır.
       	HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
	Davacı tarafından incelemeye ibraz edilemeyen defter ve belgelerin,.... İcra Müdürlüğünün E:... sayılı dosyası uyarınca yapılan haciz işlemi ile 29/12/2020 tarihinde el konularak yediemin deposuna gönderilmesi ve inceleme elemanlarınca söz konusu yediemin deposunda haciz tutanağında belirtilmesine karşın söz konusu defter ve belgelerin bulunamaması durumu davacının iradesi dışında gerçekleşmekle birlikte haciz tarihinden önce defter ve belge isteme yazısının 08/10/2020 tarihinde tebliğ edilmesine rağmen değinilen defter ve belgelerin 15 gün içerisinde  incelemeye ibraz edilmediği ayrıca ibrazı için ek süre talebinde de bulunulmadığı anlaşıldığından Vergi Mahkemesince yazılı gerekçeyle tarhiyatın kaldırılması yolundaki karara yöneltilen istinaf başvurusunun reddine dair kararın bozulması gerekmiştir. 
KARAR SONUCU :
            Açıklanan nedenlerle;
1.Temyiz isteminin kabulüne,
 2.Temyize konu Vergi Dava Dairesi kararının BOZULMASINA, 16/05/2024 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.
Danıştay — Esas No: 2023/454, Karar No: 2024/3061, Tarih: 16.05.2024

"İçtihat Metni"
               T.C.
D A N I Ş T A Y
 ALTINCI DAİRE  
Esas     No : 2023/454
Karar	No : 2024/3061
DAVACI	: …
DAVALILAR	: 1- … - ANKARA
VEKİLİ	: Av. …
		2- … Anonim Şirketi 
VEKİLİ	: Av. …
MÜDAHİL (Davalılar Yanında)	: … Dağıtım Anonim Şirketi
VEKİLİ	: Av. …
DAVANIN KONUSU                    : Karar eki liste ve haritalarda kamulaştırma bilgileri ve güzergahları gösterilen taşınmazların enerji nakil hatlarının yapımı amacıyla, Türkiye Elektrik Dağıtım Anonim Şirketi Genel Müdürlüğü tarafından, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 27. maddesi uyarınca acele kamulaştırılmasına ilişkin 08/12/2022 tarih ve 32037 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 07/12/2022 tarih ve 6449 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının, davacıya ait Artvinli, Şavşat İlçesi, … Köyü, … ada, … parsel sayılı taşınmaz yönünden iptali istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI : Dava konusu işlemin Anayasaya aykırı olduğu, şekil ve amaç unsurları yönünden hukuka uygun olmadığı, olayda acele kamulaştırmanın hukuki şartlarının gerçekleşmediği, dava konusu işlemde belirtilen enerji nakil hattı güzergahının değiştirilmesi istemiyle idareye yapılan başvurunun reddine ilişkin işlemin … İdare Mahkemesinin E:… sayılı dosyasında dava konusu edildiği, bu dava somucunda verilecek kararın da hukuken dikkate alınması gerektiği, usul ve yasaya aykırı olarak tesis edilen dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi gerektiği ileri sürülmüştür.
DAVALILARIN SAVUNMALARI :	1. Cumhurbaşkanlığı tarafından, usule ilişkin olarak, davanın süresi içerisinde açılıp açılmadığı hususu re'sen incelenerek, süresi içinde açılmadığının tespit edilmesi halinde bu nedenle davanın reddine karar verilmesi gerektiği; esasa ilişkin olarak ise, dava dilekçesinde belirtilen  … İdare Mahkemesinin E:… sayılı dosyasının TEDAŞ Genel Müdürlüğü Yatırımlar İzleme ve Daire Başkanlığının … sayılı işlemine ilişkin olduğu, söz konusu işlemin icrai nitelikte bir işlem olmadığının ve Mahkemece iptaline karar verilmesi halinde dahi kamulaştırma işlemlerine devam edilmesinin idari bir zorunluluk olduğunun değerlendirildiği, bu doğrultuda yargılama süreci devam ederken dava konusu işlemin usul ve yasaya uygun olarak tesis edildiği; davanın reddine karar verilmesi gerektiği savunulmuştur.

2. … A.Ş. tarafından,  usule ilişkin olarak, davanın 30 günlük yasal süre içinde açılmadığı; dava konusu Cumhurbaşkanı kararının iptal edilmesinin, TEDAŞ Yönetim Kurulunun 20/10/2022 tarihli, 41-2807 sayılı kararının hukuken geçerliliğine etkisi olmayacağından davacının bakılan davayı açmasında hukuki yararının bulunmadığı; esasa ilişkin olarak ise, davacıya ait taşınmazda geçmiş yıllarda inşa edilen bir enerji nakil hattının bulunduğu, dava konusu işlemde belirtilen projenin de esasen daha önce kurulmuş olan bu enerji nakil hattına ait projenin revize edilmiş hali olduğu, söz konusu revizasyon kapsamında direk tiplerinin daha yüksek olanlarıyla değiştirildiği, böylece taşınmazının kullanımı açısından davacı lehine bir durumun yaratıldığı; ayrıca davacının taşınmazının sadece 439,36 m2'lik kısmına ve irtifak hakkı kurulmak suretiyle el atılacağından, bunun mülkiyet hakkına bir müdahale teşkil etmediği; dava konusu işlemin usul ve yasaya uygun olarak tesis edildiği; davanın reddine karar verilmesi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ  …'IN DÜŞÜNCESİ : Dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI …'IN DÜŞÜNCESİ : Dava, Artvin İli, Şavşat İlçesi, … Köyü, … ada, … parsel sayılı taşınmazın, enerji nakil hatlarının yapımı amacıyla, Türkiye Elektrik Dağıtım Anonim Şirketi Genel Müdürlüğü tarafından, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 27. Maddesi uyarınca acele kamulaştırılmasına ilişkin 08/12/2022 tarih ve 32037 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 07/12/2022 tarih ve 6449 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının, davaya konu taşınmaza ilişkin kısmının iptali iptali istemiyle açılmıştır.