muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Danıştay — Esas No: 2023/11514, Karar No: 2024/2866, Tarih: 09.05.2024

Esasa ilişkin olarak, çevrenin, doğal doğal ve kültürel değerlerin korunması amacıyla yapılan çalışmaların sözleşme ve antlaşmalarla hukuki bir zeminde ve bilimsel araştırmaların ışığında yürütüldüğü, biyolojik çeşitliliğin korunması amacıyla ülkemizin de taraf olduğu Bern Sözleşmesi, Barselona Sözleşmesi ve bu sözleşmenin ek protokollerinden biri olan Akdenizde Özel Koruma Alanları Kurulması protokolü neticesinde 383 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile alanlardaki çevre değerlerini korumak ve ona yönelik tedbirler almak amacıyla Özel Çevre Koruma Bölgeleri tespit ve ilan edilmekte olduğu ve Özel Çevre Koruma Bölgesi olma potansiyeli olan alanlar ile ilgili çalışmalar yürütüldüğü, İstanbul ve Çanakkale Boğazlarının biyolojik koridor görevi görmeleri nedeniyle Karadeniz, Eğe ve Akdenizin biyoçeşitliliği için büyük önem taşıdıkları, Marmara Denizinin kıyı alanlarından kaynaklanan çevre kirliliği, uluslararası önemli bir geçit olması nedeniyle oluşan gemi trafiği ve gemi kazalarından kaynaklı kirliliklerden olumsuz olarak etkilendiği, Marmara Denizinin müsilaja karşı korunması amacıyla oluşturulan Marmara Denizi Koruma Eylem planında ve anılan eylem planı kapsamında yapılan çalışmalar neticesinde hazırlanan Marmara Denizi Havzası Bütünleşik Stratejik planında Marmara Denizinin Özel Çevre Koruma Bölgesi olarak ilan edilmesinin öngörüldüğü, Özel Çevre Koruma Bölgelerinin 383 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ve 1 Nolu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile Korunan Alanların Tespit, Tescil ve Onayına İlişkin Usul ve Esaslara Dair Yönetmelikte belirtilen ilke ve esaslar doğrultusunda talebe bağlı olarak ya da resen yapıldığı,  Ekolojik Temelli Bilimsel Araştırma Raporunun "doğal sit ve tabiat varlıkları" için hazırlanması gerektiği, bugüne kadar ilan edilen hiç bir Özel Çevre Koruma Bölgesi için  Ekolojik Temelli Bilimsel Araştırma Raporu hazırlanmadığı, Yönetmeliğin 14. maddesinin 2. fıkrasında belirtildiği üzere tespit fişinin de "doğal sit ve tabiat varlıkları" için hazırlandığı Özel Çevre Koruma Bölgeleri için tespit fişi hazırlanmadığı, 1 Nolu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğüne verilen yetkilerin tamamen denetime yönelik olduğu,  alanın Özel Çevre Koruma Bölgesi ilan edilme sürecine yönelik herhangi bir yetki karmaşasının bulunmadığı, imar planlama çalışmalarının yerel yönetimlerle birlikte hareket edilerek işbirliği içinde yapıldığı, alana ilişkin mevcut veya hazırlanmış planlar varsa bu planların Bakanlık tarafından değerlendirildiği ve uygun bulunması halinde onaylanarak yürürlüğe girdiği, Özel Çevre Koruma Bölgesi ilan edilmesi ile birlikte alanda yapılan her türlü faaliyetin durdurulduğu, ancak en kısa sürede alandaki durumun tespitine ilişkin bilgi ve belgelerin toplanarak Tabiat Varlıklarını Koruma Genel Müdürlüğü tarafından değerlendirildiği, dava konusu Özel Çevre Koruma Bölgesine ilişkin olarak sürecin aynı şekilde gerçekleşmiş olduğu savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: …

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: …
DÜŞÜNCESİ : Dava konusu işlemin, Marmara ve Adalar Özel Çevre Koruma Bölgesi sınırlarını belirleyen kıyı kenar çizgisinin kara tarafında kalan kısmı yönünden iptali, kıyı kenar çizgisinin deniz tarafında kalan (Marmara Denizi) kısmı yönünden ise davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI : …
DÜŞÜNCESİ : Dava, 2872 sayılı Çevre Kanununun 9. maddesi uyarınca belirlenen ve ilan edilen, 05/11/2021 tarih ve 31650 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan, Marmara Denizi ve Adalar Özel Çevre Koruma Bölgesine ilişkin 04/11/2021 tarih ve 4758 sayılı Cumhurbaşkanı kararının iptali istemiyle açılmıştır.
	Davalı idarelerin dava açma ehliyetine ilişkin iddiaları yerinde görülmemiştir.
	2872 sayılı Çevre Kanununun 9. maddesinin 1.fıkrasının (d) bendinde; "Ülke ve dünya ölçeğinde ekolojik önemi olan, çevre kirlenmeleri ve bozulmalarına duyarlı toprak ve su alanlarını, biyolojik çeşitliliğin, doğal kaynakların ve bunlarla ilgili kültürel kaynakların gelecek kuşaklara ulaşmasını emniyet altına almak üzere gerekli düzenlemelerin yapılabilmesi amacıyla, Özel Çevre Koruma Bölgesi olarak tespit ve ilan etmeye, bu alanlarda uygulanacak koruma ve kullanma esasları ile plân ve projelerin hangi bakanlıkça hazırlanıp yürütüleceğini belirlemeye Cumhurbaşkanı yetkilidir.
	Bu bölgelere ilişkin  plân ve projelerde; 3/5/1985 tarihli ve 3194 sayılı İmar Kanununun 9 uncu maddesi, 4/4/1990 tarihli ve 3621 sayılı Kıyı Kanununun plân onama yetkisini düzenleyen hükümleri, 21/7/1983 tarihli ve 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanununun 8 inci maddesinin tabiat varlıkları, doğal sit alanları ve bunların korunma alanlarının tespit ve tescili dışında kalan yetkileri düzenleyen hükümleri ile aynı Kanunun 17 nci maddesinin (a) bendi hükümleri  uygulanmaz." hükmüne yer verilmiştir.
	383 sayılı Özel Çevre Koruma Kurumu Başkanlığı Kurulmasına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin 1. maddesinde, "Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin amacı 2872 sayılı Çevre Kanununun 9.maddesine göre "Özel Çevre Koruma Bölgesi" olarak ilan edilen ve edilecek alanların sahip olduğu çevre değerlerini korumak ve mevcut çevre sorunlarını gidermek için tüm tedbirleri almak, bu alanların koruma ve kullanma esaslarını belirlemek, imar planlarını yapmak, mevcut her ölçekteki plan ve plan kararlarını revize etmek ve re'sen onaylamak üzere Çevre Bakanlığına bağlı ve Tüzel Kişiliğe sahip Özel Çevre Koruma Kurumu Başkanlığının kurulması ile bu Kurumun teşkilat ve görevlerine ilişkin esasları düzenlemektir. " hükmü yer almış, 3. maddesinin 1. fıkrasının (f) bendinde "hassas zon" tanımı yapılmış olup "Hassas Zon; Özel Çevre Koruma Bölgesi içinde yer alan ve Başkanlıkça düzenlenen planlarda özel işaretlerle gösterilen; niteliğine göre tesbit edilen tedbirlerle zaman, mekan ve faaliyet türleri açısından çok kısıtlı kullanımlara izin verilen ve gerekli sayı ve nitelikte özel personel tarafından kontrol edilen doğal rezerv alanını ifade eder." hükmü yer almıştır.

2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanununda ise sit tanımı yapılarak bu alanların korunması gereken alanlar olduğu belirtilmiş, devamı maddelerinde bu alanların tespit usulü, ilanı, korunma esasları  düzenlenmiştir. Bu esaslara uygun olarak da doğal sit alanları tespit edilmiş, koruma ilkeleri belirlenmiş olup kesin korunacak hassas alanlar, yapılaşmaya izin verilmeyen  doğal sit alanlarıdır. 
	Mevzuatta yapılan değişiklikler ile doğal sit alanlarının ve özel çevre koruma bölgelerinin belirlenmesine ve imar planlarının onaylanmasına ilişkin yetki Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına geçmiş, 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 109. maddesinde, doğal sit alanlarının ve özel çevre koruma bölgelerinin tespit, tescil, onay, değişiklik ve ilanına dair usul ve esasları belirlemek, bu alanların sınırlarını tespit ve tescil etmek, yönetmek ve yönetilmesini sağlamak, koruma statüsü bulunan bu alanların kullanma ve yapılaşmaya yönelik ilke kararlarını belirlemek ve bu alanların her tür ve ölçekteki planlarını yapmak ve onaylamak yetki ve görevinin anılan Bakanlığın Tabiat Varlıklarını Koruma Genel Müdürlüğüne ait olduğu, hükme bağlanmıştır.

Korunan Alanların Tespit, Tescil Ve Onayına İlişkin Usul Ve Esaslara Dair Yönetmeliğin 4. maddesinde,"Korunan alan: Biyolojik çeşitliliğin, doğal ve bununla ilişkili kültürel kaynakların korunması ve devamlılığının sağlanması amacıyla ilgili mevzuata göre yönetilen; milli parklar, tabiat parkları, tabiat anıtları, tabiatı koruma alanları, doğal sit alanları, sulak alanlar, özel çevre koruma bölgeleri ve benzeri koruma statüsü bulunan kara, su ya da deniz alanlarını ifade eder." hükmü ile korunan alan tanımı yapılmış, "Korunan alanlara ilişkin genel ilkeler" başlıklı 5. maddesinde, korunan alanların belirlenmesi, değerlendirilmesi ve korunmasında uyulacak ilkeler kurala bağlanmış, 6. maddesinin 1. fıkrasında, doğal sit alanlarının özellikleri sayılmış ve sayılanlardan bir ya da birkaçını ihtiva eden alanların doğal sit alanı olduğu belirtilmiş, anılan maddenin 2. fıkrasında, "Doğal sit alanları; kesin korunacak hassas alanlar, nitelikli doğal koruma alanları ve sürdürülebilir koruma ve kontrollü kullanım alanları olarak üç kategoriye ayrılır." kuralı getirilmiş, 7. maddesinin 2020 ve 2022 yılında yapılan değişik haliyle 1. fıkrasında, "Kesin korunacak hassas alanlar; kaynak değerlerinin korunması için; alan kullanımı ve alana tüm etkilerin sınırlandırıldığı, gerektiğinde insanların bölgeye girişlerinin engellendiği, bilimsel araştırma, eğitim ya da çevresel izleme amacıyla özel önlemler alınarak korunacak kara, su, deniz alanları olup,  Cumhurbaşkanı kararı ile ilan edilen mutlak korunması gereken alanlardır." tanımı yapılmış, 2. fıkrasında,  bu alanların, aynı fıkrada sayılan kriterlerden bir veya birkaçını içermesinin gerektiği kurala bağlanmış, Yönetmeliğin 8. ve 9. maddelerinde  diğer doğal sit alanlarının özellikleri belirtilmiş, 13. maddesinde de özel çevre koruma bölgelerinin tespit ilke ve esasları düzenlenmiştir. 
	Özel çevre koruma bölgelerinin onayı 2872 sayılı Kanunun 9. maddesi uyarınca Cumhurbaşkanı kararıyla yapılmakta ise de bu alanlar ile sit alanlarının tespit, tescil ve ilanına  dair usul ve esasları belirlemek, bu alanların sınırlarını tespit ve tescil etmek,  yönetmek ve yönetilmesini sağlamak, koruma statüsü bulunan bu alanların kullanma ve yapılaşmaya yönelik ilke kararlarını belirlemek ve bu alanların her tür ve ölçekteki planlarını yapmak ve onaylamak yetki ve görevinin Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Tabiat Varlıklarını Koruma Genel Müdürlüğüne ait olduğu  dikkate alındığında, özel çevre koruma bölgesinin, doğal sit alanlarından olan  kesin korunacak hassas alandan farkının ortaya konulması gerekmektedir.

Yukarıda yazılı mevzuatın değerlendirilmesinden, doğal sit alanı (kesin korunacak hassas alan) ve özel çevre koruma bölgesi belirlenmesinde, biyolojik çeşitliliğin, doğal kaynakların korunması ve bu alanların bozulmadan gelecek kuşaklara ulaşması hedefinin bulunduğu, bu amaçla ekolojik önemi olan, çevre kirlenmeleri ve bozulmalarına duyarlı toprak ve su alanlarının doğal sit alanı ya da özel çevre koruma bölgesi ilan edilebileceği, özel koruma bölgesi olarak belirlemenin ayırt edici özelliğinin ise 383 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede tanımlanan hassas zon olduğu; özel çevre koruma bölgesi içinde yer alan, planlarda özel işaretlerle gösterilen, zaman, mekan ve faaliyet türleri açısından çok kısıtlı kullanımlara izin verilen, nitelikli ve yeterli personel tarafından kontrol edilen ve doğal sit alanlarına göre kentleşme, sanayi, turizm gibi sektörlerin tehdidi ve baskısından kurtarılmasında ve korunmasında daha  hassas olunmasını gerektiren bu önemli doğal rezev alanlarının, bu alanları etkileyen çevresiyle birlikte özel çevre koruma bölgesi ilan edilerek korunacak alan statüsüne alınması gerektiği sonucuna varılmıştır.
	Dolayısıyla bir hassas zonun tespit edilmesinden sonra, bu alanın ve bu alanı etkileyecek çevresinin kentleşme, sanayi ve turizm gibi sektörlerin baskısından korunması amacıyla, Korunan Alanların Tespit, Tescil Ve Onayına İlişkin Usul Ve Esaslara Dair Yönetmeliğin 5. maddesindeki korunan alanlara ilişkin genel ilkelere uyularak ve gerekli çalışmalar yapılarak anılan Yönetmeliğin 13. maddesinin 1. fıkrasında sayılan özelliklerden bir ya da birkaçını ihtiva ettiğinin saptanması halinde, bu niteliklere sahip olduğu tespit edilen hassas zon ile çevresinin, sınırları belirlenerek özel çevre koruma bölgesi olarak ilan edilmesi gerekmektedir.
	Uyuşmazlıkta, davalı idarelerce de Marmara Denizi ve İstanbul ve Çanakkale boğazlarının önemi, biyolojik koridor olma görevi, Marmara Denizindeki kirlilik gerekçe gösterilerek Marmara Denizi ve boğazların hassas zon olduğunun değerlendirildiği anlaşılmaktadır. 
	Dava konusu işlemin eki kararın 1. maddesinde, "Kıyı kenar çizgisi esas alınarak hazırlanan ekli krokide gösterilen alan, Marmara Denizi ve Adalar Özel Çevre Koruma Bölgesi olarak tespit ve ilan edilmiştir." kuralı, 2. maddesinde ise "İstanbul ili, Adalar ilçesi ile Balıkesir ili, Erdek ve Marmara ilçeleri sınırlarındaki her ölçekteki plan, plan kararları ve projeler konusunda mezkur Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine göre yapılacak değerlendirme sonuçlanıncaya kadar herhangi bir uygulama yapılamaz." kuralı yer almıştır.

Anayasa ve 3621 sayılı Kıyı Kanunu hükümlerine göre kıyı kenar çizgisinin deniz tarafında kalan kısmı kıyı alanını oluşturur. Devletin hüküm ve tasarrufu altında olan bu alandan yararlanmada herkes eşit ve serbest olup bu alan  yapılaşmaya konu edilemez. Bu nedenle turizm, sanayi ve kentleşme gibi sektörlerin baskısı altında olmayan kıyı alanının, Marmara  Denizini kirletmesi ve biyolojik çeşitliliğini ve doğal kaynaklarını yok etmesi mümkün değildir. Kıyı kenar çizgisinden sonraki yapılaşmaya açık olan kara alanı ise dava konusu özel çevre koruma bölgesi içinde olmadığından, anılan bölge ilanı ile kıyı kenar çizgisinin kara tarafında kalan kısmının, bu kapsamda planlanarak yapılaşmalardan ya da diğer faaliyetlerden doğan kirlilikten arındırılması suretiyle Marmara Denizinin korunmasının söz konusu olmadığı da açıktır.
	Dava konusu özel çevre koruma bölgesi sınırının belirlenmesinde, kıyı kenar çizgisi esas alınmakla birlikte Balıkesir ili, Erdek ve Marmara ilçelerinin ve İstanbul ili, Adalar ilçesinin özel çevre koruma bölgesi sınırları içine alındığı görülmektedir. Davalı idareler, Marmara Denizinin, Karadeniz'den kaynaklanan kirliliğin etkisi altında olduğunu ve gemi trafiği ve gemi kazalarından kaynaklanan kirliliğin bulunduğunu savunmakta, ancak kirliliğin bu ilçelerdeki yapılaşmalar ya da faaliyetlerden kaynaklandığını ileri sürmemektedirler. Öte yandan özel çevre koruma bölgesi ilanı öncesinde davalı Bakanlık tarafından yukarıda içeriği yazılı Yönetmelik kuralları uyarınca ve bilimsel çalışmalar yapılarak  hazırlanan, ülke ve dünya ölçeğinde ekolojik önemi olan çevre kirlenmeleri ve bozulmalarına duyarlı toprak ve su alanı niteliğinde hassas zonların tespit edildiği, anılan ilçelerin turizm, sanayi ve kentleşme gibi baskılar altında olduğu, alınan doğal sit kararlarının bu ilçeleri ve dolayısıyla Marmara Denizini koruyamadığını ortaya koyan, gerekçeli raporlar da bulunmamaktadır.
	Ayrıca bir alanın özel çevre koruma bölgesi ilan edilmesi üzerine planların, plan notlarının, projelerin ve uygulamaların duracağı konusunda yasal bir düzenleme olmamasına ve bu konularda yetkili makamlarca işlem tesis edilebilecek olmasına rağmen  dava konusu işlemin eki kararın 2. maddesinde, bu konularda mezkur Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine göre yapılacak değerlendirme sonuçlanıncaya kadar herhangi bir uygulama yapılamaz, kuralı getirilmesinde hukuka uyarlık görülmemiştir. Kaldı ki 2872 sayılı Çevre Kanununun 9. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinde, özel çevre koruma bölgelerine ilişkin plan ve projelerde, 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanununun 17. maddesinin (a) bendinin, yani "Bir alanın koruma bölge kurulunca sit olarak ilanı, bu alanda her ölçekteki plân uygulamasını durdurur. Sit alanının etkileşim-geçiş sahası varsa 1/25.000 ölçekli plân kararları ve notları alanın sit statüsü dikkate alınarak yeniden gözden geçirilerek ilgili idarelerce onaylanır..." hükmünün uygulanmayacağı belirtilmiştir.

Öte yandan, Adalar ilçesi ile Erdek ve Marmara ilçelerinde ya da Marmara Denizinde anılan nitelikte hassas zonların bulunduğunun tespit edilmesi halinde, deniz alanını ve/veya kara alanını içerecek şekilde, anılan alanlarla sınırlı olmak üzere özel çevre koruma bölgesi belirlenmesinin davalı idarelerin görev ve yetkisinde olduğu tabidir.
	Açıklanan  nedenlerle, hukuka aykırı olduğu anlaşılan dava konusu işlemin iptali gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
	Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
	MADDİ OLAY :
	05/11/2021 tarih ve 31650 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan, 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 9. maddesi uyarınca  bazı alanların Marmara Denizi ve Adalar Özel Çevre Koruma Bölgesi olarak tespit ve ilan edilmesine ilişkin ekli kararın yürürlüğe konulması yolundaki 04/11/2021 tarih ve 4758 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
	Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın "Sağlık hizmetleri ve çevrenin korunması" başlıklı 56. maddesinde, "Herkes, sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahiptir. Çevreyi geliştirmek, çevre sağlığını korumak ve çevre kirlenmesini önlemek Devletin ve vatandaşların ödevidir." hükmüne yer verilmiştir.
	2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 1. maddesinde, Kanun'un amacı, bütün canlıların ortak varlığı olan çevrenin, sürdürülebilir çevre ve sürdürülebilir kalkınma ilkeleri doğrultusunda korunmasını sağlamak olarak kabul edilmiş; 2. maddesinde, sürdürülebilir çevre "Gelecek kuşakların ihtiyaç duyacağı kaynakların varlığını ve kalitesini tehlikeye atmadan, hem bugünün hem de gelecek kuşakların çevresini oluşturan tüm çevresel değerlerin her alanda (sosyal, ekonomik, fiziki vb.) ıslahı, korunması ve geliştirilmesi süreci..." olarak; sürdürülebilir kalkınma ise "Bugünkü ve gelecek kuşakların, sağlıklı bir çevrede yaşamasını güvence altına alan çevresel, ekonomik ve sosyal hedefler arasında denge kurulması esasına dayalı kalkınma ve gelişme" olarak tanımlanmıştır.

Aynı Kanunun "Çevrenin korunması" başlıklı 9. maddesinin (d) bendinde; ''Ülke ve dünya ölçeğinde ekolojik önemi olan, çevre kirlenmeleri ve bozulmalarına duyarlı toprak ve su alanlarını, biyolojik çeşitliliğin, doğal kaynakların ve bunlarla ilgili kültürel kaynakların gelecek kuşaklara ulaşmasını emniyet altına almak üzere gerekli düzenlemelerin yapılabilmesi amacıyla, Özel Çevre Koruma Bölgesi olarak tespit ve ilan etmeye, bu alanlarda uygulanacak koruma ve kullanma esasları ile plân ve projelerin hangi bakanlıkça hazırlanıp yürütüleceğini belirlemeye Cumhurbaşkanı yetkilidir.'' hükmüne, (h) bendinde; "Ülkenin deniz, yeraltı ve yerüstü su kaynaklarının ve su ürünleri istihsal alanlarının korunarak kullanılmasının sağlanması ve kirlenmeye karşı korunması esastır. Atıksu yönetimi ile ilgili politikaların oluşturulması ve koordinasyonunun sağlanması Bakanlığın sorumluluğundadır.(...) Alıcı su ortamlarına atıksu deşarjlarına ilişkin usûl ve esaslar Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle belirlenir." hükmüne  yer verilmiş, 13/11/1989 tarih ve 20341 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 383 sayılı Özel Çevre Koruma Kurumu Başkanlığı Kurulmasına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin 2. maddesinde ise Bakanlar Kurulunca ilan edilen ve ilan edilecek "Özel Çevre Koruma Bölgeleri" hakkında bu Kanun Hükmünde Kararname hükümlerinin uygulanacağı düzenlenmiştir.
	19/07/2012 tarih ve  28358 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Korunan Alanların Tespit, Tescil ve Onayına İlişkin Usul ve Esaslara Dair Yönetmeliğin 1. maddesinde "Bu Yönetmeliğin amacı; ... özel çevre koruma bölgelerinin tespit, tescil, onay, değişiklik ve ilanına dair usul ve esasların belirlenmesidir." hükmüne yer verilmiş,  4. maddesinin (ö) bendinde "Korunan alan: Biyolojik çeşitliliğin, doğal ve bununla ilişkili kültürel kaynakların korunması ve devamlılığının sağlanması amacıyla ilgili mevzuata göre yönetilen; ... özel çevre koruma bölgeleri ve benzeri koruma statüsü bulunan kara, su ya da deniz alanları" olarak, (ş) bendinde "Özel çevre koruma bölgesi: Ülke ve dünya ölçeğinde ekolojik önemi haiz, çevre kirlenmeleri ve bozulmalarına duyarlı, biyolojik çeşitliliğin, doğal kaynakların ve bunlarla ilgili kültürel kaynak değerlerinin korunması ve sürdürülebilirliğinin sağlanması gerekli olan ve  Cumhurbaşkanı Kararı ile ilan edilen kara, su ve deniz alanları" olarak tanımlanmış, 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde; "Herhangi bir korunan alanın güncel durumu tespit edilmeden, o alanın korunan alan statüsü yeniden değerlendirilemez." hükmüne, (c) bendinde; "Korunan alanların güncel durumu; alanın biyolojik çeşitliliği, hidrolojisi ve hidrojeolojisi başta olmak üzere her açıdan durumu hazırlanacak ön değerlendirme raporu sonucuna göre veya gerekli görülmesi durumunda ise en az ardışık dört mevsimi kapsayan ekolojik temelli bilimsel araştırma yapılarak belirlenir." hükmüne yer verilmiştir.

Aynı Yönetmeliğin, Özel Çevre Koruma Bölgelerinin tespit ilke ve esaslarının düzenlendiği "Özel çevre koruma bölgelerinin tespit ilke ve esasları" başlıklı 13. maddesinde " (1) Aşağıdaki özelliklerden bir ya da birkaçını ihtiva eden bölgeler özel çevre koruma bölgeleridir. a) Türkiye ve dünya ölçeğinde nadir biyolojik, ekolojik ve jeomorfolojik özellikleri içeren b) Kara ve su ekosistemi bir bütünlük ve devamlılık gösteren c) Canlı tür ve çeşitleri bakımından endemik, nadir ve nesli tehdit ve tehlike altında olan türleri  barındıran ç) Doğal, tarihi, ve kültürel değerler açısından milli ve milletlerarası önemi haiz, ancak kentleşme, ulaşım, turizm, tarım ve sanayi gibi sektörlerin tehdidi ve baskısı altında ekolojik açıdan hassas olan alanları içeren d) Gelişmiş yerleşme bölgeleri dışında kalan, ekolojik değerleri esas alarak korunması ve geliştirilmesi gereken e) Sahip olduğu biyolojik ve ekolojik özelliklerin bozulmadan devamlılığını sağlayacak, çevresindeki mekan ve sektörel ilişkiler itibarıyla bütünlük taşıyan, ekosistem bütünlüğünü sağlayan f) Doğal ya da yarı doğal ekosistemleri temsil eden, önemli ya da tehlike altındaki tür popülasyonlarını içeren g) Doğal ve kültürel etkileşimin ve geleneksel kullanımın devamlılığını sağlayan ğ) Doğal yaşam gerekleri göz önüne alınarak uygun faaliyetlere olanak sağlayan (2) Genel Müdürlük talebe bağlı olarak veya resen tespit yapabilir." hükmüne yer verilmiş, tespit aşamasında düzenlenecek belgelerin düzenlendiği 14. maddesinde hangi özelliği dolayısıyla tespit edileceğini belgeleyen tespit raporu ve tespit fişi ile taşınmazın yerini ve sınırlarını gösterir pafta, ada, parsel numarasını içeren harita ve ülke koordinat sisteminde UTM-GK 3 derecelik ED50 aplikasyon krokisi tespit için asgari bulunması gereken bilgi, belge ve dökümanlar arasında sayılmış, 15. maddesinde 14. maddeye göre hazırlanan bilgi ve belgelerin Genel Müdürlükçe değerlendirileceği düzenlenmiş, 18. maddesinde "13. maddede belirtilen kriterler çerçevesinde tespit edilen alanlar ilgili kurum ve kuruluşların görüşleri ile birlikte Genel Müdürlük tarafından Bakanlık Makamına ve Bakanın teklifi ile de (Değişik ibare:RG-16/3/2020-31070) Cumhurbaşkanına sunulur. Konu hakkındaki (Değişik ibare:RG-16/3/2020-31070) Cumhurbaşkanı kararının Resmî Gazete’de yayımı ile tescil işlemi tamamlanır." hükmüne yer verilmiştir.