muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Danıştay — Esas No: 2024/478, Karar No: 2024/2512, Tarih: 17.04.2024

Uyuşmazlıkta, her ne kadar İdare Mahkemesi kararında iptal gerekçesi olarak, çevre mühendisinin değerlendirmeleri esas alınarak,	"deniz tabanından alınması planlanan 29.750 m³ miktarındaki malzemenin taşınarak, Tuzla döküm alanında denize dökülmesi sırasında, gerek taranan alandaki, gerekse taranmış malzemenin döküldüğü alanlardaki deniz ekosisteminin etkileneceği, her iki ortamın da (tarama ve döküm sahaları) zaman içerisinde eski haline gelmesi mümkün ise de, mevcut proje sahası ve yakın çevresindeki deniz ortamının önemli bir kirlilik baskısı altında olduğu" hususuna yer verilmiştir. Nihai ÇED raporunda, tarama malzemesinin, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından önerilen Tuzla Döküm Sahası'na döküleceği;  dip tarama faaliyetleri kapsamında, dip tarama yapılacak olan alanın, faaliyet öncesinde batimetrik ölçümleri yapılıp en az 1/1000 ölçekli batimetri haritası hazırlanarak Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü’ne sunulacağı, dip tarama yapılacak olan alanın faaliyet öncesinde oluşturulan batimetri haritası kullanılarak taranacak malzeme miktarı ve alanın konumu belirleneceği, dip tarama yapılacak olan alanda bulunan katı atıkların ayrı olarak toplanacağı ve ilgili mevzuat kapsamında bertaraf edileceği, dip tarama faaliyetlerinin olumsuz çevresel etkilerinin önlenmesi veya en aza indirilmesi amacıyla uygun ekipman kullanılacağı ve tarama zamanının belirleneceği; boşaltım işlemleri sırasında ise, sınır değerleri aşmayan dip tarama malzemesinin uygun deniz alanlarına boşaltılacağı, tarama malzemesinin analizi sonrasında parametrelerden herhangi birinin üst sınır değeri aşması durumunda dip tarama malzemelerinin deniz ortamına boşaltılmayacağı,  dip tarama malzemesinin boşaltılacağı deniz alanının faaliyet öncesinde ve sonrasında batimetrik ölçümleri yapılıp en az 1/1000 ölçekli batimetri haritası hazırlanacağı ve hazırlanan haritanın Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğüne sunulacağı, dip tarama malzemesinin boşaltılacağı deniz alanı, heyelan veya kaymaların oluşmayacağı eğime sahip olacağı, dip tarama malzemesinin; deniz çayırı, diğer korunan türler, deşarj ve boru hatları ile bu alanları etkileyebilecek deniz alanlarına, kentsel, tarihi ve arkeolojik sit alanlarına, dalışa yasak alanlara, taşınmaz kültür varlıklarının koruma alanlarına boşaltılmayacağı hususunun taahhüt edildiği görülmektedir

. Öte yandan; dip tarama ve boşaltım çalışmaları kapsamında izleme ve raporlama çalışmaları kapsamında, faaliyet sahibince dip tarama faaliyeti sonucunda oluşan malzemenin boşaltıldığı deniz alanında oluşabilecek değişikliklerin tespit edilmesi amacıyla Dip Tarama Malzemesinin Çevresel Yönetimi Yönetmeliği Ek-1’de yer alan Tablo 5’te belirtilen parametreler dahilinde izleme çalışmaları yapılacağı, izleme çalışmalarının en az 5 örnekleme noktasında deniz yüzeyinden numuneler alınıp ayrı ayrı analizleri yapılarak gerçekleştirileceği, numune alım noktaları, boşaltım alanının ortasından ve boşaltım faaliyetinin etkileyebileceği deniz alanının sınırlarında olacak şekilde belirleneceği, boşaltım faaliyeti öncesinde deniz ortamının mevcut durumunu tespit etmek amacıyla yapılacak ilk izleme çalışmasının Dip Tarama Çevresel Yönetim Planına ilave edileceği, boşaltım faaliyetinin sona ermesinden 6 ay sonra son izleme çalışması yapılarak, ilk izleme çalışması sonuçları ile karşılaştırmalı olarak 1 ay içerisinde Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü’ne sunulacağı, izleme raporlarının  Çevre Yönetimi Hizmetleri Hakkında Yönetmelik kapsamında yetkilendirilmiş ve dip tarama ve boşaltım konularında Bakanlık veya Bakanlıkça görevlendirilen bilimsel kurum/kuruluşlarca düzenlenecek eğitimi almış çevre görevlileri veya bu personeli bulunduran çevre danışmanlık firmaları tarafından hazırlanacağı, numune alma ve analiz çalışmalarının Bakanlıkça yetkilendirilmiş laboratuvarlarca, yetkilendirilmiş laboratuvarların bulunmaması durumunda akredite laboratuvarlarca yapılacağı, dip tarama faaliyeti sırasında çevresel açıdan olumsuzlukların tespiti durumunda Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü tarafından boşaltım faaliyeti süreli ya da tamamen durdurulacağı, aynı alana birden fazla boşaltım faaliyetinin yapılması hâlinde, faaliyet sahipleri istemesi durumunda ortak bir izleme çalışması yapacağı hususunun taahhüt edildiği görülmektedir. 	Bu bağlamda, dip tarama ve boşaltım faaliyeti kapsamında, nihai ÇED raporunda yukarıda yer verilen bilgi, taahhüt ve önlemlere yer verilmiş olması ve  hükme esas alınan bilirkişi raporunun su ürünleri mühendisliği disiplini açısından değerlendirmeler içeren kısmında da, "TÜPRAŞ İzmit Rafinerisi Faz-2 İskelesi Kapasite Artışı ve Dip Tarama Projesinin Nihai ÇED raporunda belirtilen hususlara uyulduğu takdirde, dip tarama ve döküm esnasında ortaya çıkacak çamur örneklerinin deniz ortamındaki canlı yaşamı olumsuz yönde etkilemeyeceği" şeklinde görüş bildirilmiş olması hususları birlikte değerlendirildiğinde, İdare Mahkemesince yaptırılan keşif sonucunda düzenlenen bilirkişi raporunun çevre mühendisliği disiplini açısından görüşün bildirildiği kısmında yer alan "deniz tabanından alınması planlanan 29

.750 m³ miktarındaki malzemenin taşınarak, Tuzla döküm alanında denize dökülmesi sırasında, gerek taranan alandaki, gerekse taranmış malzemenin döküldüğü alanlardaki deniz ekosisteminin etkileneceği, her iki ortamın da (tarama ve döküm sahaları) zaman içerisinde eski haline gelmesi mümkün ise de, mevcut proje sahası ve yakın çevresindeki deniz ortamının önemli bir kirlilik baskısı altında olduğu" şeklindeki görüşün, genel ve soyut nitelikte olduğu ve bu haliyle nihai ÇED raporunu kusurlandırmayacağı sonucuna varılmıştır.

İdare Mahkemesi kararında diğer bir iptal gerekçesi olarak, çevre mühendisinin değerlendirmeleri esas alınarak, "dip tarama işinde kullanılacak araçların egzozları dışında bir emisyon oluşumunun söz konusu olmamasına rağmen, tam kapasite çalışma şartlarında ortaya çıkacak egzoz emisyonlarının ve ağır iş makinelerinin saatlik yakıt tüketiminde ortaya çıkaracağı egzoz emisyonlarının hesaplanmadığı" hususuna yer verilmiş ise de; dava konusu projeye ilişkin sunulan nihai ÇED raporunun "3.5. İnşaat ve İşletme Aşamasında Oluşacak Emisyon Kaynakları ve Alınacak Önlemler" başlıklı kısmında, "Proje kapsamında Tüpraş İzmit Rafineri Müdürlüğü Faz-2 İskelesi güney kısmında dip taramasının yapılması planlanmakta olup, tarama işlemleri gemi, duba, römorkör gibi yüzer araçlarla gerçekleştirileceği; ayrıca proje kapsamında, tüm işlemlerin denizel ortamda gerçekleştirilecek olması, denizden alınacak tarama malzemesinin ıslak durumda gemilerle taşınacak olması nedenlerinden dolayı deniz araçlarında kullanılacak yakıt tüketimi sonucu oluşacak emisyon dışında bir emisyon oluşumu beklenmediği belirtildikten sonra, projenin her aşamasında; 03/07/2009 tarih ve 27277 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği ile  06/06/2008 tarih ve 26898 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Hava Kalitesi Değerlendirme ve Yönetimi Yönetmeliği hükümlerine uyulacağı hususunun taahhüt edildiği; bu bağlamda dip tarama sonucunda çıkan malzemenin taşınması sırasında kullanılacak araçların denizel ortamda çalışacağı, denizden alınacak tarama malzemesinin ise ıslak durumda gemilerle taşınacağı hususu ile  projenin her aşamasında  Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği ve  Hava Kalitesi Değerlendirme ve Yönetimi Yönetmeliğine uyulacağının davalı yanında müdahil şirket tarafından taahhüt edilmiş olması karşısında, bilirkişi raporunda yer verilen ve  "tam kapasite çalışma şartlarında ortaya çıkacak egzoz emisyonlarının ve ağır iş makinelerinin saatlik yakıt tüketiminde ortaya çıkaracağı egzoz emisyonlarının hesaplanmaması" şeklinde ifade edilen ve eksiklik olarak değerlendirilen durumun da,  nihai ÇED raporunu kusurlandırmadığı sonucuna varılmıştır. 
 Bu itibarla; davalı yanında müdahil … Anonim Şirketi (İzmit Rafineri Müdürlüğü) tarafından yapılması planlanan, "Tüpraş İzmit Rafinerisi Faz-2 İskelesi Kapasite Artışı ve Dip Tarama Projesi" ile ilgili olarak muhtemel çevresel etkilere ve olumsuz etkilerin giderilmesi için alınacak önlemlere yer verildiği görülmekte olup, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığından; dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU	:
            Açıklanan nedenlerle;
           1.	Davalı ve davalı yanında müdahilin temyiz istemlerinin kabulüne,

KARAR SONUCU	:
            Açıklanan nedenlerle;
           1.	Davalı ve davalı yanında müdahilin temyiz istemlerinin kabulüne,
          2.	Temyize konu … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının BOZULMASINA,  2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 20/A-2(i) maddesi uyarınca DAVANIN REDDİNE,
3.	Aşağıda ayrıntısı gösterilen … -TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4.	Davalı idarece temyiz aşamasında yapılan ve aşağıda dökümü gösterilen … -TL yargılama gideri ile hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen … TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine,
5. Davalı yanında müdahil tarafından yapılan … -TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalı yanında müdahile verilmesine,
6. Hazine'den karşılanan toplam … -TL'lik keşif harcı, araç ücreti ile bilirkişi ücretinin davacıdan tahsili için ilgili Kuruma yazı yazılmasına ve kararın bir örneğinin ilgili Kuruma tebliğine,
7. Artan posta avansının ise istemi halinde taraflara ve müdahile iadesine,
8.  Dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
9.	2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 20/A-2-(i) maddesi uyarınca, kesin olarak, 17/04/2024 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
 
(X) KARŞI OY :
	2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 10. maddesinde; "Gerçekleştirmeyi plânladıkları faaliyetleri sonucu çevre sorunlarına yol açabilecek kurum, kuruluş ve işletmeler, Çevresel Etki Değerlendirmesi Raporu veya proje tanıtım dosyası hazırlamakla yükümlüdürler. Çevresel Etki Değerlendirmesi Olumlu Kararı veya Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir Kararı alınmadıkça bu projelerle ilgili onay, izin, teşvik, yapı ve kullanım ruhsatı verilemez; proje için yatırıma başlanamaz ve ihale edilemez..." hükmüne yer verilmiştir.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 31. maddesinin yollamada bulunduğu 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun "Bilirkişiye başvurulmasını gerektiren haller" başlıklı 266. maddesi, "(1) Mahkeme, çözümü hukuk dışında, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde, taraflardan birinin talebi üzerine yahut kendiliğinden, bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verir.  Ancak genel bilgi veya tecrübeyle ya da hâkimlik mesleğinin gerektirdiği hukukî bilgiyle çözümlenmesi mümkün olan konularda bilirkişiye başvurulamaz. Hukuk öğrenimi görmüş kişiler, hukuk alanı dışında ayrı bir uzmanlığa sahip olduğunu belgelendirmedikçe, bilirkişi olarak görevlendirilemez." hükmünü; "Bilirkişi sayısının belirlenmesi" başlıklı 267. maddesi, "(1) Mahkeme, bilirkişi olarak, yalnızca bir kişiyi görevlendirebilir. Ancak, gerekçesi açıkça gösterilmek suretiyle, tek sayıda, birden fazla kişiden oluşacak bir kurulun bilirkişi olarak görevlendirilmesi de mümkündür." hükmünü; aynı Kanun'un"Bilirkişinin haber verme yükümlülüğü" başlıklı 275. maddesinde "(1) Bilgisine başvurulan bilirkişi, kendisine tevdi olunan görevin, uzmanlık alanına girmediğini, inceleme konusu maddi vakıaların açıklığa kavuşturulması ve tespiti için, uzman kimliği bulunan başka bir bilirkişi ile işbirliğine ihtiyaç duyduğunu veya görevi kabulden kaçınmasını haklı kılacak mazeretini bir hafta içinde görevlendirmeyi yapan mahkemeye bildirir. (2) Bilirkişi, incelemesini gerçekleştirebilmek için, bazı hususların önceden soruşturulması ve tespiti ile bazı kayıt ve belgelerin getirtilmesine ihtiyaç duyuyorsa, bunun sağlanması için, bir hafta içinde kendisini görevlendiren mahkemeye bilgi verir ve talepte bulunur." hükmünü; aynı Kanun'un "Bilirkişi açıklamalarının tespiti ve rapor" başlıklı 279. maddesinin 2. fıkrası ise, "(2) Raporda, tarafların ad ve soyadları, bilirkişinin görevlendirildiği hususlar, gözlem ve inceleme konusu yapılan maddi vakıalar, gerekçe ve varılan sonuçlarla, bilirkişiler arasında görüş ayrılığı varsa, bunun sebebi, düzenlenme tarihi ve bilirkişi ya da bilirkişilerin imzalarının bulunması gerekir. Azınlıkta kalan bilirkişi, oy ve görüşünü ayrı bir rapor hâlinde de mahkemeye sunabilir..." hükmünü  içermekte olup;  "Bilirkişi raporunun verilmesi" başlıklı 280. maddesinde ise, bilirkişinin, raporunu, varsa kendisine incelenmek üzere teslim edilen şeylerle birlikte bir dizi pusulasına bağlı olarak mahkemeye vereceği, raporun verildiği tarihin rapora yazılacağı ve duruşma gününden önce birer örneğinin taraflara tebliğ edileceği; "Bilirkişi raporuna itiraz" başlıklı 281. maddesinin 1. fıkrasında ise, tarafların, bilirkişi raporunun, kendilerine tebliği tarihinden itibaren iki hafta içinde, raporda eksik gördükleri hususların, bilirkişiye tamamlattırılmasını; belirsizlik gösteren hususlar hakkında ise bilirkişinin açıklama yapmasının sağlanmasını veya yeni bilirkişi atanmasını mahkemeden talep edebilecekleri  düzenlenmiştir.

ÇED süreci sonunda verilecek kararların yargısal denetimi yapılırken, seçilecek bilirkişiler arasında bir çevre mühendisinin bulunması, diğer bilirkişilerin ise projenin bulunduğu çevrenin özelliklerine göre ve proje tanıtım dosyası ve ÇED raporunu hazırlayan kişilerin uzmanlık alanları da dikkate alınmak suretiyle belirlenmesi önemli bir gereklilik olmakla birlikte; böyle bir heyet tarafından hazırlanacak bilirkişi raporunun, dava konusu proje kapsamında öngörülen faaliyetin çevresel etkilerinin ve bu etkilerin minimize edilmesi için Proje Tanıtım Dosyası ya da ÇED Raporu içinde yer verilen önlemlerin yeterli olup olmadığının tespit edilerek değerlendirilmesi açısından, tarafları tatmin edici düzeyde hazırlanmasının da önemli bir gereklilik olduğu açıktır. Belirtilen hususların sağlanması, adil bir yargılama yapılması açısından önem arz etmektedir.
	Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden, bilirkişi raporunda eksiklik veya belirsizlik arz edilen hususların varlığı durumunda, Mahkemece bu hususların, bilirkişiye tamamlattırılması ya da belirsiz olan hususların açıklattırılması veya yeni bir bilirkişi incelemesi yaptırılabileceği sonucuna varılmaktadır.
	Dava konusu işlemin iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararının, Danıştay Altıncı Dairesinin 08/02/2023 tarih ve E:2022/316, K:2023/1363 sayılı kararı ile bozulmasına karar verildiği; söz konusu bozma kararının gerekçesinde, aralarında çevre mühendisi, deniz jeolojisi alanında uzman jeoloji mühendisi, deniz biyolojisi alanında uzman biyolog ile kılavuz kaptan, deniz ulaştırma işletme mühendisi, gemi inşa mühendisi veya gemi makineleri işletme mühendisi (deniz trafiğine yönelik sayılanlardan yalnızca biri) olmak üzere, gerekirse başka dallardan da öğretim üyeleri seçilerek oluşturulacak yeni bir bilirkişi heyetiyle, mahallinde yeniden keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılması ve projenin çevresel etkilerinin değerlendirilmesi suretiyle düzenlenecek rapor dikkate alınarak, işin esası hakkında yeniden karar verilmesi gerektiği hususunun belirtildiği; bu bağlamda, dava konusu "ÇED Olumlu kararı"nın "Tüpraş İzmit Rafinerisi Faz-2 İskelesi Kapasite Artışı ve Dip Tarama Projesi hakkında verildiği, bu kapsamda proje kapsamında gerçekleştirilecek dip tarama ve denize boşaltım faaliyetlerinin deniz ekosistemine etkilerinin esas itibarıyla deniz biyolojisi alanında uzman biyolog tarafından ele alınması gerektiği sonucuna varılmaktadır.

Öte yandan, proje kapsamında  gerçekleştirilecek dip tarama ve denize boşaltım faaliyetlerinin deniz ekosistemine etkileri ile nihai ÇED raporunda bu konuda yer verilen, bilgi, taahhüt ve önlemlerin yeterliliği konusunda, hükme esas alınan bilirkişi raporunda su ürünleri mühendisliği disiplini açısından yapılan değerlendirmeler ile çevre mühendisliği disiplini açısından yapılan değerlendirmeler açısından da çelişkiler olduğu, kaldı ki bu kapsamda yapılan değerlendirmelerin esas itibarıyla yukarıda değinildiği üzere deniz biyolojisi alanında uzman biyolog tarafından ele alınmasının yerinde olacağı  göz önüne alındığında; İdare Mahkemesince hükme esas alınan bilirkişi raporunun, bu nitelik ve yeterlilikte olmadığı sonucuna varılmıştır.
	Bu itibarla; Danıştay Altıncı Dairesinin  08/02/2023 tarih ve E:2022/316, K:2023/1363 sayılı kararı bozma kararında belirtilen uzmanlar (mümkünse öğretim üyeleri) başta olmak üzere, başka dallardan da uzmanların (mümkünse öğretim üyeleri) yer aldığı yeni bir bilirkişi heyetiyle, mahalinde yeniden keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılması ve projenin çevresel etkilerinin değerlendirilmesi suretiyle düzenlenecek rapor dikkate alınarak işin esası hakkında yeniden bir karar verilmesi gerektiğinden, dava konusu işlemin iptali yolunda verilen temyize konu İdare Mahkemesi kararının kaldırılarak, davanın reddi yolunda verilen Dairemiz çoğunluk kararına katılmıyorum.
Danıştay — Esas No: 2024/223, Karar No: 2024/2505, Tarih: 17.04.2024

"İçtihat Metni"
               T.C.
D A N I Ş T A Y
 DÖRDÜNCÜ DAİRE  
Esas     No : 2024/223
Karar	No : 2024/2505     
TEMYİZ EDEN (DAVACI)	       : … Büyükşehir Belediye Başkanlığı 
VEKİLİ	       : Av. … 
KARŞI TARAF (DAVALI)	       :…  Bakanlığı  
VEKİLİ	       : Av. …
MÜDAHİLLER (DAVALI YANINDA)	: 1- … Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A.Ş.                   2- … Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A.Ş.
VEKİLLERİ	      : Av. … 
İSTEMİN KONUSU	   : … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. 
YARGILAMA SÜRECİ	      :
Dava konusu istem: Muğla İli, Marmaris İlçesi, … Mevkii, … ve … parsel sınırları içerisinde … Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A.Ş. tarafından yapılması planlanan … Resort Otel ve Devremülk (206 odalı otel ve 1323 adet devremülk) Projesi hakkında Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Çevresel Etki Değerlendirmesi, İzin ve Denetim Genel Müdürlüğü tarafından verilen … tarih ve … sayılı  "Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) Olumlu" kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: İdare Mahkemesince verilen kararda; mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen bilirkişi raporunda özetle; proje alanı içerisinde bulunan ünitelere ilişkin toz emisyonları, gürültü düzeyleri ve atık miktarlarının ÇED raporunda verildiği ve emisyon değerlerinin yürürlükteki mevzuatın belirlediği sınır değerlerini sağladığı, proje sürecinde oluşacak su temini, sıvı ve katı atıkların yönetimi konusunda alınacak önlemlerin ilgili mevzuat ve bilimsel esaslara göre kabul edilebilir düzeylerde olduğu, geçici bir tesis olan beton santralinin, otel ve devremülk projesi ile birlikte değerlendirilemeyeceği ve inşaatlardaki beton işlemi bittikten sonra tesis tamamen sökülüp kaldırılacağından bu tesisin ayrı olarak değerlendirilmesi gerektiği, 1/5.000 ölçekli nazım imar planı ve 1/1

.000 ölçekli uygulama imar planı sonucunda kıyı sahil şeridinin kullanılabilir olduğu, proje alanı dışında yer alan ancak 2005 yılında Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından onaylanan İçmeler (Marmaris) revizyon imar planında faaliyet alanına ulaşımı sağlayan 10 m'lik ulaşım yolu gösterilmesi ve söz konusu yolun 05/03/2021 tarihli uydu görüntüsünde de var olduğu görülmesi ile birlikte İçmeler Belediyesi'nin 14/02/2013 tarihli yazısında, yapının tamamlanmış kısmı için inşaat seviyesinin %80 olarak belirlendiği anlaşıldığından, yapılaşma ve yolların ÇED olumlu kararından önce yapıldığı, çevre ve ekosistem değerlendirme raporu çalışmaları kapsamında sunulan floristik bulguların alanda gözlenen ve tespit edilen örneklere dayalı olarak hazırlandığı, nihai ÇED raporunda yer alan floristik bilgilerin konunun uzmanı ve yörede çalışmalar yürüten bir ekip tarafından hazırlandığı, bulguların detaylı ulusal ve küresel ölçekteki verilere dayandırılarak sunulduğu,  endemik türler ve bu türlerin koruma statüleri bilgilerinin detaylandırıldığı, alınacak tedbirlerle ilgili önerilerde yöre bitkisel zenginliğinin korunmasına yönelik olduğu, bölgede var olan bitkisel zenginliğin öneriler doğrultusunda korunacağı, alanın kontrollü kullanım bölgesi'nde bulunması nedeniyle Yönetmelik gereğince bu alanların turizm ve yerleşimlerine izin verilen alanları oluşturduğu, proje alanı içerisinde bulunan ünitelere ilişkin toz emisyonları ve atık miktarlarının ÇED raporunda verildiği ve emisyon değerleriyle ilgili yürürlükteki mevzuatın belirlediği sınır değerlerinin sağlandığı, bu nedenle, bitki örtüsü üzerine etkilerinin mevzuat sınırları içinde kalacağı, dava konusu alanın, özel mülkiyete konu bir taşınmaz olup “Devlet Ormanı Dışındaki Mülkiyet Alanları” kapsamında orman sayılmayan yerlerden olduğu, en yakın orman alanının 2021 yılında yaşanan orman yangınlarından etkilendiği ve orman örtüsü ile birlikte yetişme ormanın ve bitkisel toprağın yangından zarar gördüğü, proje için hazırlanan çevre ekosistem değerlendirme raporu ile yaşanabilecek ekolojik, fiziksel ve biyolojik tüm önlemlerin alınacağının taahhüt edildiği ve bu sebeplerle ÇED olumlu kararı safhasında ilgili kurum görüşlerinin alındığının görüldüğü, gerekçeleriyle dava konusu işlemin belirtilen açılardan uygun olduğu şeklinde tespit ve kanaatte bulunulduğu, bu durumda; dosya kapsamında yer alan bilgi ve belgeler ile yukarıda özetlenen bilirkişi raporundan, ÇED raporunda yapılması planlanan projenin çevreye olası etkilerinin irdelendiği ve yürürlükteki mevzuata göre bir eksiklik olmadığı, ÇED raporunun yeterli ve uygun olduğu, yapılan incelemelerin, hesaplamaların ve değerlendirmelerin yeterli düzeyde veri, bilgi ve belgeye dayandırıldığı, projenin alanda yapılacak diğer projelerle birlikte aktif olması halinde çevreye olabilecek kümülatif etkilerinin kapsamlı bir şekilde incelendiği ve çevreye olabilecek olumsuz etkilerin minimize edilmesi için gerekli önlemlerin raporda yer aldığı hususunun yukarıda özetine yer

irdelendiği ve yürürlükteki mevzuata göre bir eksiklik olmadığı, ÇED raporunun yeterli ve uygun olduğu, yapılan incelemelerin, hesaplamaların ve değerlendirmelerin yeterli düzeyde veri, bilgi ve belgeye dayandırıldığı, projenin alanda yapılacak diğer projelerle birlikte aktif olması halinde çevreye olabilecek kümülatif etkilerinin kapsamlı bir şekilde incelendiği ve çevreye olabilecek olumsuz etkilerin minimize edilmesi için gerekli önlemlerin raporda yer aldığı hususunun yukarıda özetine yer verilen bilirkişi raporu ile sabit olduğu görüldüğünden, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılarak, davanın reddine karar verilmiştir