muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Danıştay — Esas No: 2023/7546, Karar No: 2024/3030, Tarih: 16.05.2024

KARAR SONUCU:
            Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin  kısmen reddine,
2. Temyize konu Vergi Dava Dairesi kararının; tarhiyatın, ...  İnşaat Hırdavat Elektrik Nakliyat Bilişim Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, ...  Endüstriyel Makine Bilişim İnşaat Otomotiv Tekstil Elektrik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, ...  İnşaat Hırdavat Nakliyat Reklam ve Organizasyon Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, ...  Endüstriyel Makina Bilişim Tekstil Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, ...  Bilişim Endüstriyel Makinalar Sanayi İç ve Dış Ticaret Anonim Şirketi, ...  Endüstriyel Makinalar İnşaat Nakliye Elektrik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ile ...  İnşaat Endüstriyel Ürünler ve Danışmanlık İç ve Dış Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından düzenlenen faturalardan kaynaklanan kısmına ilişkin hüküm fıkrasının ONANMASINA,
3. Kararın; tarhiyatın, ...  Medikal Bilişim Servis Destek Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından düzenlenen faturalardan kaynaklanan kısmına ilişkin hüküm fıkrasına yöneltilen TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİNE,
4.	Davacıdan 492 sayılı Harçlar Kanunu'na bağlı (3) sayılı Tarife uyarınca nispi harç alınmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ilgili Vergi Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine, 16/05/2024 tarihinde  oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
(X)-KARŞI OY :
Bakılmakta olan dava, sahte fatura kullanma fiili sebebiyle yapılan vergi ziyaı cezalı tarhiyatın kaldırılması istemiyle açılmış; verilen karara yönelik istinaf başvurusunun reddi üzerine davacı bu kez temyiz yoluna başvurmuştur. Temyiz başvurusu, çoğunluk görüşüyle, cezalı tarhiyatın, ...  İnşaat Hırdavat Elektrik Nakliyat Bilişim Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, ... Endüstriyel Makine Bilişim İnşaat Otomotiv Tekstil Elektrik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, Ferdersam İnşaat Hırdavat Nakliyat Reklam ve Organizasyon Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, ...  Endüstriyel Makina Bilişim Tekstil Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, ... Bilişim Endüstriyel Makinalar Sanayi İç ve Dış Ticaret Anonim Şirketi, ... Endüstriyel Makinalar İnşaat Nakliye Elektrik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ile ... İnşaat Endüstriyel Ürünler ve Danışmanlık İç ve Dış Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinden alınan faturalardan kaynaklanan kısmına ilişkin hüküm fıkrası yönünden "hukuki denetimle sınırlı" olarak incelenmesi sonucunda bozulmasını gerektirecek bir neden bulunmadığı gerekçesiyle, ...  Medikal Bilişim Servis Destek Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinden alınan faturalardan kaynaklanan kısmına ilişkin hüküm fıkrası yönünden ise bu şirket adına sahte fatura düzenlemekten dolayı yapılan cezalı tarhiyata ilişkin açılan davada verilen kararın kesinleştiği gerekçesiyle bu karara atıfla reddedilmiştir.

Kararın ... İnşaat Hırdavat Elektrik Nakliyat Bilişim Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, ... Endüstriyel Makine Bilişim İnşaat Otomotiv Tekstil Elektrik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, ... İnşaat Hırdavat Nakliyat Reklam ve Organizasyon Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, ... Endüstriyel Makina Bilişim Tekstil Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, ... Bilişim Endüstriyel Makinalar Sanayi İç ve Dış Ticaret Anonim Şirketi, ... Endüstriyel Makinalar İnşaat Nakliye Elektrik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ile ... İnşaat Endüstriyel Ürünler ve Danışmanlık İç ve Dış Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinden alınan faturalardan kaynaklanan kısmına ilişkin hüküm fıkrasına yönelik temyiz isteminin incelenmesi;
Temyiz mercilerinin esas rolü; ülke genelinde, hukukun uygulanmasında içtihat birliğinin sağlanmasıdır. Bu bakımdan Danıştay’ın temyiz mercii olarak görevi, kural olarak, bir hukuk kuralının uygulanmaması veya yanlış uygulanması şeklinde ortaya çıkan hukuka aykırılıkların denetimini yapmakla sınırlıdır. Başka bir anlatımla, temyiz denetiminde, olaya uygulanacak hukuk kuralının; doğru belirlenip belirlenmediğine, doğru yorumlanıp yorumlanmadığına ve aynı zamanda doğru olarak uygulanıp uygulanmadığına bakılır; uyuşmazlığın maddi yönüyle ilgilenilmez. 2575 sayılı Danıştay Kanunu’nun 23. maddesinin (a) fıkrasına, 01/07/2016 tarih ve 6723 sayılı Kanunun 6. maddesiyle eklenen cümle bu durumu kurala bağlamıştır. 
 Anayasa Mahkemesi’nin birçok kararında vurgulandığı gibi, “kişilerin adil bir şekilde yargılanmalarını sağlamayı ve denetlemeyi amaçlayan” gerekçeli karar hakkı adil yargılanma hakkının unsurlarından biridir. Gerekçeli karar hakkı; sadece “tarafların muhakeme sırasında ileri sürdükleri iddialarının kurallara uygun biçimde incelenip incelenmediğini bilmeleri” için değil, aynı zamanda, “demokratik bir toplumda kendi adlarına verilen yargı kararlarının sebeplerini toplumun öğrenmesinin sağlanması” için de gereklidir (Sencer Başat ve diğerleri [GK], B. No: 2013/7800, 18/6/2014, §§ 31, 34). Kanun yolu incelemesi sonucunda verilen kararda gerekçelerinin ayrıntılı olmaması bu hakkın ihlal edildiği şeklinde yorumlanmamaktadır. Kanun yolu incelemesi yapan merciinin yargılamayı yapan mahkemeyle aynı sonuca ulaşması ve bunu aynı gerekçeyi kullanarak veya atıfla kararına yansıtması, kararın gerekçelendirilmiş olması bakımından yeterlidir (Yasemin Ekşi, B. No: 2013/5486,  01/12/2013 § 57). Ancak çoğunluk görüşünde, Danıştay Kanunu’nun 23. maddesine atıfla "hukuki denetimle sınırlı inceleme" sonucunda karar verildiği belirtilmekle yetinilmiştir. Hâlbuki, gerekçeli karar hakkı kapsamında, incelenen hukuki yönün açıklığa kavuşturulması, gerekçelendirilmesi gerekir.

3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 29. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (a) bendinde mükelleflerin yaptıkları vergiye tabi işlemler üzerinden hesaplanan katma değer vergisinden -anılan Kanun'da aksine hüküm olmadıkça- faaliyetlerine ilişkin olarak kendilerine yapılan teslim ve hizmetler dolayısıyla hesaplanarak düzenlenen fatura ve benzeri vesikalarda gösterilen katma değer vergisini indirebilecekleri hükme bağlanmıştır. Aynı Kanun'un 34. maddesinin (1) numaralı fıkrasında ise yurt içinden sağlanan veya ithal olunan mal ve hizmetlere ait katma değer vergisinin alış faturası veya benzeri vesikalar ve gümrük makbuzu üzerinden ayrıca gösterilmek, bu vesikalar kanuni defterlere kaydedilmek şartıyla indirilebileceği belirtilmiştir.
213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 341. maddesinde yer alan "Vergi ziyaı, mükellefin veya sorumlunun vergilendirme ile ilgili ödevlerini zamanında yerine getirmemesi veya eksik yerine getirmesi yüzünden verginin zamanında tahakkuk ettirilmemesini veya eksik tahakkuk ettirilmesini ifade eder." kuralıyla vergi ziyaı tanımlanmış; ayrıca, maddede, vergi mükellef veya sorumlusunun vergi ziyaına neden olabilecek kimi yasaya aykırı halleri sayılmıştır. Kanun’un Vergi Ziyaı Cezası başlıklı 344. maddenin ikinci fıkrasında ise, vergi ziyaına 359. maddede yazılı fiillerle sebebiyet verilmesi halinde bu cezanın üç kat olarak uygulanacağı kurala bağlanmıştır. 359. maddede de, defter, kayıt ve belgeleri tahrif edenler veya gizleyenler veya muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge düzenleyenler veya bu belgeleri kullananlar kaçakçılık fiillerini işlemiş olacakları belirtilmiş; ayrıca, sahte belge, “gerçek bir muamele veya durum olmadığı halde bunlar varmış gibi düzenlenen belge”; muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge ise, “gerçek bir muamele veya duruma dayanmakla birlikte bu muamele veya durumu mahiyet veya miktar itibariyle gerçeğe aykırı şekilde yansıtan belge” olarak tanımlanmıştır. Bu halde, 359. maddede sayılan sahte veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge düzenleme ve kullanma eylemleri ile vergi ziyaı ortaya çıkmışsa, vergi ziyaı cezası üç kat olarak kesilecektir. Vergi Usul Kanunu’nun 30. maddesinin 2. fıkrasının (4) numaralı bendine göre de, defter kayıtları ve bunlarla ilgili vesikaların vergi matrahının doğru ve kesin olarak tespitine imkân vermeyecek derecede noksan, usulsüz ve karışık olması dolayısıyla ihticaca salih bulunmaması re’sen tarh sebebidir.
 Sözü edilen kurallardan, katma değer vergisi indiriminden yararlanılabilmesi için bunun geçerli bir belgeye dayanması ve belgenin kanuni defterlere kaydedilmesi gerektiği, katma değer vergisi indiriminin sahte bir belgeye dayanması hâlinde indirim isteminin reddi suretiyle cezalı katma değer vergisi tarhiyatı yapılacağı hususu belirli, ulaşılabilir ve öngörülebilir nitelikte olduğu anlaşılmaktadır.

Sözü edilen kurallardan, katma değer vergisi indiriminden yararlanılabilmesi için bunun geçerli bir belgeye dayanması ve belgenin kanuni defterlere kaydedilmesi gerektiği, katma değer vergisi indiriminin sahte bir belgeye dayanması hâlinde indirim isteminin reddi suretiyle cezalı katma değer vergisi tarhiyatı yapılacağı hususu belirli, ulaşılabilir ve öngörülebilir nitelikte olduğu anlaşılmaktadır. 
Sahte belgenin ne olduğunu (olayda sahte fatura) tanımlayan 359. madde, bakılmakta olan davada uygulanacak yasa kuralıdır. Diğer deyişle olayda, 359’uncu maddenin yorumu ve maddi olaya uygulanması söz konusudur. Vergi usuldeki sahte fatura, gerçekte şeklen mevzuatın öngördüğüne uygundur. Ancak, bu tür fatura ile yapılan işlem, hukuk normunda nitelenen sahte veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcıdır. Normun nitelemesi ise hukukidir. Tıpkı, ceza hukukunda gerçekleşen maddi bir olayın suç olarak nitelendirilmesi gibi. Sahte fatura olayında da, mahkemelerin yaptıkları saptamaya göre gerçek olan işlemlerin suç, yani sahte fatura düzenleme ve/veya kullanma eylemleri oluşturup oluşturmadığının nitelendirilmesi söz konusudur. Bu ise, hukuki bir nitelemedir. Esasen, hukuk kuralı (norm) ölçü alınarak yapılacak her türlü niteleme, hukukidir. Temyiz mercii, 359. maddenin içeriğine göre, idareyi belgenin sahte olduğu sonucuna ulaştıran tespitlerin mahkeme hükmündeki hukuki nitelendirilmesinin denetimini yapar. 
Nitekim Danıştay’ın diğer vergi daireleri ve Vergi Dava Daireleri Kurulu, sahte fatura veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı faturalardan kaynaklanan tüm uyuşmazlık türlerinde  verilen kararların temyiz incelemesini, uyuşmazlığın maddi/hukuki yönü gibi bir ayrıma girmeksizin yapmaktadır. Temyizde, mahkemece, bu tür belge düzenleme ve kullanma fiillerinin işlendiğine dair vergi incelemesine yetkili olanlarca düzenlenen raporda yer alan tespitlerin incelenip değerlendirilerek, davada uygulanacak hukuk kuralına göre, yaptığı hukuki nitelendirmenin hukuka uygun olup olmadığı incelemesi yapılarak sonuca varılmaktadır. Danıştay Kanunu’nun 23. maddesine 6723 sayılı Kanunla eklenen cümlenin yürürlüğe girdiği 23/07/2016 tarihinden sonra da temyiz denetimini bu usulle sürdürmektedir.

Bu bağlamda, Daire tarafından, sahte belge veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı  fatura  düzenlemek suretiyle elde edilen komisyon gelirinin kayıt ve beyan dışı bırakılması ve bu tür faturaların katma değer vergisi uygulamasında indirime konu edilmesi ile yine bu nitelikteki faturaların maliyet unsuru olarak kayıtlara yansıtılmasından kaynaklanan cezalı tarhiyata yönelik uyuşmazlıklarda verilen kararların temyiz incelemesinin; hem kendi içinde sahte ve muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge ile bağlantılı diğer tüm uyuşmazlıklarda verilen kararların temyiz inceleme yönteminden hem de Danıştay'ın diğer vergi daireleri ve Vergi Dava Daireleri Kurulu'nun bu alandaki temyiz inceleme yönteminden farklılaştırılarak sonuçlandırılması usulüne, adil yargılanma hakkı kapsamındaki hakkaniyete uygun yargılanma hakkı da gözetilerek, katılınmamaktadır. 
Açıklanan nedenle, temyize konu kararın uyuşmazlık konusu dönemde davacıya fatura düzenleyen... İnşaat Hırdavat Elektrik Nakliyat Bilişim Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, ... Endüstriyel Makine Bilişim İnşaat Otomotiv Tekstil Elektrik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, ... İnşaat Hırdavat Nakliyat Reklam ve Organizasyon Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, ... Endüstriyel Makina Bilişim Tekstil Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, ... Bilişim Endüstriyel Makinalar Sanayi İç ve Dış Ticaret Anonim Şirketi, ... Endüstriyel Makinalar İnşaat Nakliye Elektrik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ile ... İnşaat Endüstriyel Ürünler ve Danışmanlık İç ve Dış Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi hakkındaki vergi tekniği raporlarında yer alan tespitlerin uygulanacak kural kapsamında hukuki nitelendirmesinin hukuka uygun olup olmadığının denetiminde, sözkonusu bu tespitler ile temyizde ileri sürülen iddialar incelenerek karar verilmesi gerektiği görüşüyle kararın,  adı geçen şirketlerden  kaynaklanan kısmına bu gerekçeyle katılmıyoruz.
Kararın, ... Medikal Bilişim Servis Destek Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinden  alınan faturalardan kaynaklanan kısmına ilişkin hüküm fıkrasına yönelik temyiz isteminin incelenmesine gelince; 	
Davacının faturalarını kayıtlarına aldığı ... Medikal Bilişim Servis Destek Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi adına komisyon karşılığı sahte fatura düzenlediğinden  bahisle 2017 yılı için re'sen salınan üç kat vergi ziyaı cezalı kurumlar vergisine karşı açılan davanın reddine dair ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı istinaf edilmeyerek kesinlemiştir.

Davacının faturalarını kayıtlarına aldığı ... Medikal Bilişim Servis Destek Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi adına komisyon karşılığı sahte fatura düzenlediğinden  bahisle 2017 yılı için re'sen salınan üç kat vergi ziyaı cezalı kurumlar vergisine karşı açılan davanın reddine dair ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı istinaf edilmeyerek kesinlemiştir. 
 Ancak, sahte belge ve muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge düzenleme ve kullanma nedenine dayalı olarak yapılan cezalı tarhiyata yönelik uyuşmazlıklarda verilen kararların temyiz incelemesinin; sahte ve muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge ile bağlantılı diğer tüm uyuşmazlıklarda verilen kararların temyiz inceleme yönteminden ve ayrıca Danıştay'ın diğer Vergi Daireleri ve Vergi Dava Daireleri Kurulu'nun bu alandaki temyiz inceleme yönteminden farklılaştırılarak, temyizde maddi vakıa denetimi yapılamayacağı belirtilerek hukuki denetimle sınırlı inceleme gerekçesine dayanılarak sonuçlandırılması yöntemine, yukarıda belirtildiği gibi, katılınmamaktadır.
Bu bakımdan, ... Medikal Bilişim Servis Destek Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi hakkındaki vergi tekniği raporunda yer alan tespitlerin uygulanacak kural kapsamında hukuki nitelendirmesinin hukuka uygun olup olmadığının denetiminde, sözkonusu bu tespitler ile temyiz aşamasında ileri sürülen iddialar incelenerek karar verilmesi gerektiği görüşüyle Daire kararının buna ilişkin kısmına da katılmıyoruz.
Danıştay — Esas No: 2024/736, Karar No: 2024/3151, Tarih: 16.05.2024

"İçtihat Metni"
               T.C.
D A N I Ş T A Y
 DÖRDÜNCÜ DAİRE  
Esas     No : 2024/736
Karar	No : 2024/3151     
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	:  ... Valiliği	
VEKİLİ	: Av. ...
DAVALI YANINDA (MÜDAHİL)	: ... Sağlık Merkezi Anonim Şirketi 
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI)	: ... Madencilik Mühendislik Müşavirlik İşletme İnşaat Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi 
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMİN KONUSU	: ... İdare Mahkemesi'nin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. 
YARGILAMA SÜRECİ	:
Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından; uhdesinde bulunan ... sicil numaralı IV. grup işletme ruhsatı ve izni ile faaliyet yürütülen manyezit sahasında, ... Sağlık Merkezi A.Ş. lehine güneş enerjisi santrali (GES) projesi kapsamında başlatılan çevresel etki değerlendirmesi süreci sonucunda tesis olunan Eskişehir Valiliği'nin ...tarih ve E:...sayılı "ÇED Gerekli Değildir" kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: İdare Mahkemesince verilen kararda;  Eskişehir Valiliğince değerlendirme sürecinde bazı kurum ve kuruluşlardan proje hakkında görüş istenildiği, fakat  Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü ile Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığından herhangi bir izin, görüş ve onay alınmadığının  görülmesi üzerine 10.10.2023 tarihli ara kararı ile Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünden; dava dışı ... Sağlık Merkezi A.Ş. lehine güneş enerjisi santrali (GES) projesi için Eskişehir Valiliği'nce verilen "ÇED Gerekli Değildir" kararına konu projenin,  davacı şirket uhdesindeki ... sicil numaralı IV. grup manyezit madenine ait ruhsat ve izin sahasının içerisinde kalıp kalmadığının sorularak, projelerin alanlarında çakışma olup olmadığı hususlarının açıklanmasının, iki projeye ait alanların harita üzerinde faklı renkli kalemler ile işaretlenerek gösterilmesinin istenildiği ara kararı üzerine verilen cevabın ve eki çizimli haritanın incelenmesinden; güneş enerjisi santrali (GES) projesi panel yerleşim sınır koordinatlarının davacı şirket uhdesindeki ... sicil numaralı IV. grup manyezit işletme sahası içerisinde kaldığı, iki yatırım sahasının çakışmalı durumda olduğu, güneş enerjisi santrali (GES) projesinin "ÇED Gerekli Değildir" kararı kapsamında değerlendirildiği, mevcut ... sicil numaralı IV. grup manyezit işletme sahasına etkileşimine değinilmediği, madencilik faaliyetleri ile enerji yatırımların aynı alana isabet etmesi halinde Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü ile Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığına bu yönde bir izin, görüş, onay prosedürü için  başvurulmadığının anlaşıldığı, madencilik faaliyetleri ile kamu yararı niteliği tasıyan diğer yatırımların birbirlerini engellemesi, maden isletme faaliyetinin yapılamaz hale gelmesi, yatırım için baska alternatif alanların bulunamaması durumunda, faaliyetlerin çakıştığı alanda madencilik faaliyetinin mi yoksa yatırımın mı gerçekleşeceği hakkında kararın Kurul tarafından verileceği, madencilik faaliyetleri ile birinci fıkrada sayılan yatırımların aynı alana isabet etmesi halinde yatırımcı veya maden ruhsat sahibi tarafından konunun değerlendirilmesi için Maden İşleri Genel Müdürlüğü'ne müracaat edileceği, Genel Müdürlük tarafından Yönetmelikte belirtilen prosedür işletilerek rapor düzenleneceği, tarafların anlaşmaya varamamaları halinde Genel Müdürlükçe konunun Kurul'a iletileceği düzenlemesi karşısında anılan süreç yürütülmeksizin ve faaliyetlerin birbirini engellemesi hususuna ilişkin olarak herhangi bir değerlendirme yapılmaksızın tesis edilen dava konusu işlemde mevzuata ve hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davalı idare tarafından; ÇED Gerekli Değildir kararının 06.07.2022 tarihinde internet sitesinde kamuoyuna duyurulduğu, dava konusu kararın ilanının üzerinden bir yıldan fazla bir süre geçtikten sonra bu davanın açıldığı, internette yer alan ilanın süresiz şekilde yapılması nedeniyle 30 günlük ilan süresinin sona erdiği 05.08.2022 tarihinden sonra 30 günlük dava açma süresi içinde en son 05.09.2022 tarihinde dava açılması gerekirken, bu tarih geçtikten sonra açılan davanın süre aşımı nedeniyle esasının incelenmesine olanak bulunmadığı; keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılmadan karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu, idarelerinin kurum görüşü alma zorunluluğu bulunmadığı, ÇED Gerekli Değildir kararının ilgili kurumlar tarafından askıda ilan edildiği, ÇED Gerekli Değildir kararının, diğer kurumlardan alınması gereken izinlerden muafiyet anlamı taşımadığı, ilgili kamu kurumlarından meri mevzuat hükümleri uyarınca tüm izinlerin alınması gerektiği belirtilerek, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI  : Savunma verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ	: ...
DÜŞÜNCESİ	: Temyiz isteminin kabulü ile Mahkeme kararının bozulması, davanın süre aşımı nedeniyle reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY : 
	Davacı şirket tarafından; uhdesinde bulunan ... sicil numaralı IV. grup işletme ruhsatı ve izni ile faaliyet yürütülen manyezit sahasında, ... Sağlık Merkezi A.Ş. lehine güneş enerjisi santrali (GES) projesi kapsamında başlatılan çevresel etki değerlendirmesi süreci sonucunda tesis olunan Eskişehir Valiliği'nin ... tarih ve E:...sayılı "ÇED Gerekli Değildir" kararının iptali istemiyle bakılmakta olan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 2 maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde, iptal davaları, idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı menfaatleri ihlâl edilenler tarafından açılan davalar olarak tanımlanmış; 14. maddesinin 3. fıkrasının (e) bendinde, dava dilekçesinin  süre aşımı, yönünden inceleneceği; 15. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, ilk inceleme sonucunda 14. maddenin 3/e bendinde yazılı hallerde davanın reddine karar verileceği kurala bağlanmıştır.

Anayasanın "Yargı Yolu"  başlıklı  125. maddesinde; "... idari işlemlere karşı açılacak davalarda süre yazılı bildirim tarihinden başlar." hükmü yer almış, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "Sürelerle İlgili Genel Esaslar" başlıklı 8. maddesinde; "... süreler tebliğ, yayın veya ilan tarihini izleyen günden itibaren işlemeye başlar." aynı Kanunun "Dava Açma Süresi" başlıklı 7. maddesinin ilk fıkrasında; "Dava açma süresi, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştayda ve idare  mahkemelerinde  altmış ve vergi mahkemelerinde otuz gündür" hükmüne yer verilmiş, "İvedi yargılama usulü" başlıklı 20/A maddesinin 2. fıkrasında ise, ivedi yargılama usulünde dava açma süresinin otuz gün olduğu hüküm altına alınmıştır.
25/11/2014 günlü, 29186 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren ve dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği'nin "Çevresel etki değerlendirmesi gereklidir veya çevresel etki değerlendirmesi gerekli değildir kararı" başlıklı 17. maddesinin ikinci fıkrasında "Bakanlık on beş (15) iş günü içinde inceleme ve değerlendirmelerini tamamlar. Proje hakkında "ÇED Gereklidir" veya "ÇED Gerekli Değildir" kararını beş (5) iş günü içinde verir, kararı Valiliğe, proje sahibine ve Bakanlıkça yeterlik verilmiş kurum/kuruluşlara bildirir. Valilik, bu kararı askıda ilan ve internet aracılığıyla halka duyurur." hükmüne yer verilmiş; aynı Yönetmelik'in "Tanımlar ve Kısaltmalar" başlıklı 4. maddesinin birinci fıkrasının (y) bendinde, askıda ilan, gerçekleştirilmesi planlanan projenin ÇED süreci hakkında, projeden etkilenecek veya etkilenmesi muhtemel halkın yaşadığı yer/yerlerde, valilik, kaymakamlık, muhtarlık binasında veya köy odasında bulunan askı ilan yerlerinde yapılan yazılı duyuru olarak tanımlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
Yukarıda aktarılan hükümler ve olay birlikte değerlendirildiğinde; idari işlemin usulüne uygun tebliği ve bütün unsurlarıyla ilgililer tarafından öğrenilmesi; ilgililerin dava açma haklarını kullanmalarını ve açılan davanın da gereği gibi yargı mercileri önüne getirilebilmesini doğrudan etkiler. Bu anlamda tebligat yargılama sürecinin başlangıcıdır ve tebliğ işlemi, yazılı tebligat, yayın veya ilan şeklinde olabilir. Dava konusu işlemin niteliği gereği belli bir bölgeyi ilgilendirmesi nedeniyle, tüm ilgililerine ayrı ayrı bildirilmesi mümkün olmadığından, ilgililerin etkin ve yeterli bir şekilde dava konusu işlemden haberdar olması amaçlanarak, Yönetmelikteki düzenlemeye göre, askıda ilan ve internet aracılığıyla halka duyurulması öngörülmüştür. İlan yolu ile tebliğlerde dava açma süresi ise son ilan tarihini izleyen günden itibaren başlamaktadır.