muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Danıştay — Esas No: 2023/32, Karar No: 2024/1133, Tarih: 20.02.2024

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : İhtilaf konusu beyanname muhteviyatı eşyalara ilişkin olarak    menşe şahadetnamesi sunmayan davacı hakkında mevzuat hükümleri uyarınca tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı  ileri sürülmektedir. 
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan kararın onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay  Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dayandığı hukuki ve kanuni nedenlerle gerekçesi yukarıda açıklanan bölge idare mahkemesi kararının, dava konusu işlemin ihtilafa konu ... tarih ve ... sayılı, ... tarih ve ... sayılı serbest dolaşıma giriş beyannameleri muhteviyatı cam süs eşyası ve  cam eşyasına isabet kısmı yönünden iptaline dair hüküm fıkrası  aynı gerekçe ve nedenlerle Dairemizce de uygun görülmüş olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar, anılan hüküm fıkralarının bozulmasını gerektirecek nitelikte bulunmamıştır.	
Temyize konu kararın dava konusu işlemin anılan beyannameler muhteviyatı eşyalar dışındaki diğer eşyalara ilişkin kısmına  gelince;
4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 15. maddesinin 1. fıkrasında, gümrük vergilerinin, gümrük yükümlülüğünün doğduğu tarihte yürürlükte olan gümrük tarifesine göre hesaplanacağı  hükmü yer almaktadır. 
Öte yandan, Gümrük Yönetmeliği'nin 205. maddesinin 4.fıkrasının (ç) bendinde ise, (c) bendinin istisnası olarak, eşyanın aynı zamanda birden fazla ticaret politikası önlemi, ilave gümrük vergisi veya ek mali yükümlülük gibi diğer mali yükümlülüklere tabi olması ya da aynı düzenleme kapsamında ülkesine göre farklı oranların belirlenmiş olması durumunda menşe şahadetnamesinin aranacağı, menşe şahadetnamesi ibraz edilmemesi halinde, tahsil edilmesi gerekenlerden en yüksek tutarlar esas alınarak işlem yapılacağı düzenlemesine yer verilmiş olup, anılan hüküm 01/04/2020 tarih ve 31086 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiş bulunmaktadır. 
 Dosyanın incelenmesinden ihtilafa konu eşyalara ilişkin  beyannamelerin 2018 ve 2019 yıllarında tescil edildiği, dava konusu işleme dayanak düzenleyici işlemin ise, daha sonraki bir tarihte yürürlüğe girdiğinin anlaşılması karşısında, beyannamelerin tescil tarihi itibarıyla yürürlükte olmayan mevzuat hükmünün uygulanması suretiyle tesis edilen dava konusu işlemin; ihtilafa konu ... tarih ve ... sayılı, ... tarih ve ... sayılı serbest dolaşıma giriş beyannameleri muhteviyatı cam süs eşyası ve cam eşyası dışındaki diğer eşyalara isabet eden kısmında da hukuka uyarlık, temyize konu vergi dava dairesi kararının anılan kısmında sonucu itibarıyla isabetsizlik bulunmamaktadır.	
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:.... sayılı kararının, ... tarih ve ... sayılı,  ... tarih ve ... sayılı serbest dolaşıma giriş beyannameleri muhteviyatı cam süs eşyası ve cam eşyasına ilişkin   hüküm fıkrasının ONANMASINA, 
2. Kararın, anılan hüküm fıkrası dışındaki diğer hüküm fıkralarına yönelik temyiz isteminin   REDDİNE, 
3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliği ve bir örneğinin de Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 20/02/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.
Danıştay — Esas No: 2022/2214, Karar No: 2024/1115, Tarih: 20.02.2024

"İçtihat Metni"
        T.C.
D A N I Ş T A Y
YEDİNCİ DAİRE 
Esas No : 2022/2214
Karar No : 2024/1115     
 
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	: ... Bakanlığı adına  ... Gümrük Müdürlüğü 
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI)	: ... Hırdavat Kırtasiye Hediyelik Eşya Tarım İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi 
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı adına 2013 ilâ 2016 yıllarında tescilli muhtelif tarih ve sayılı 9 adet serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı eşyalara ilişkin olarak gözetim uygulaması nedeniyle fazladan ödenen vergilerin mahkeme kararıyla iade edilmesi üzerine davacı tarafından gözetim belgesi ibraz edilmediğinden bahisle 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 4. fıkrasının (c) bendi uyarınca alınan eşyanın gümrüklenmiş değerinin kamuya geçirilmesine ilişkin karara vaki itirazın reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... Vergi Mahkemesinin  ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; gözetim uygulaması ile, malın ithal seyrinin izlenmesinin amaçlandığı, gözetim önlemi uygulanmasına karar verilen eşyanın, belirlenen bir kıymetin altında ithal edilmek istenilmesi halinde "gözetim belgesi" ibrazı zorunluluğu getirildiğinden, bu zorunluluğa uyulmaması halinin Gümrük Kanunu hükümlerine göre para cezası kararı alınmasını gerektiren bir durum olmadığı, anılan Kanun'un 235. maddesinin 4. fıkrasının  (c) bendi uyarınca eşyanın gümrüklenmiş değerinin kamuya geçirilmesi kararı alınabilmesi için, eşyanın ithalinin, lisansa, şarta, izne, kısıntıya veya belli kuruluşlarının vereceği uygunluk veya yeterlilik belgesine tabi olmasına rağmen bunlar olmadan gerçekleştirilmiş olması veya belge varmış gibi beyan edilmesinin gerektiği, olayda, cezayı gerektiren fiillerin davacı bakımından somut olayda gerçekleşmediği ve anılan fiillerin gerçekleştiğine ilişkin idarece herhangi bir tespitin yapılmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 6455 sayılı Kanun'un 12. maddesiyle değişik 235. maddesinin 4. fıkrasının (c) bendinde yer alan, eşyanın gümrüklenmiş değerinin kamuya geçirilmesi yolundaki idari yaptırım kararının 11/04/2013 tarihinde yürürlüğe girdiği, bu tarihten önce Gümrük Kanunu uyarınca bir ceza öngörülmediği halde, olay tarihinde yürürlükte bulunmayan ve sonradan yürürlüğe giren hüküm dayanak alınmak suretiyle, eşyanın gümrüklenmiş değerinin kamuya geçirilmesi yolunda tesis edilen dava konusu işlemin ... tarih ve ... sayılı beyannameye ilişkin kısmında hukuka uyarlık bulunmadığı; diğer beyannameler yönünden ise davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. 
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Gözetim belgesinin, 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinde sayılardan belgelerden olduğu, bu belge geriye yönelik olarak düzenlenemeyeceğinden tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir. 
 
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI  : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay  Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY:
Davacı adına 2013 ilâ 2016 yıllarında tescilli muhtelif tarih ve sayılı 9 adet serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı eşyalara ilişkin olarak gözetim uygulaması nedeniyle fazladan ödenen vergilerin mahkeme kararıyla iade edilmesi üzerine davacı tarafından gözetim belgesi ibraz edilmediğinden bahisle 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 4. fıkrasının (c) bendi uyarınca alınan eşyanın gümrüklenmiş değerinin kamuya geçirilmesine ilişkin karara vaki itirazın reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT  :
İthalatta uygulanacak gözetim ve korunma önlemleri, Türk Mevzuatında, 29/01/1995 tarih ve 22186 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan, 26/01/1995 tarih ve 4067 sayılı Kanun'la onaylanması uygun bulunan ve 25/02/1995 tarih ve 22213 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 03/02/1995 tarih ve 1995/6525 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla onaylanan Dünya Ticaret Örgütü Kuruluş Anlaşmasının ekinde yer alan ve bu Anlaşmanın ayrılmaz parçasını teşkil eden Korunma Tedbirleri Anlaşması ile yerini almıştır.

İthalatta uygulanacak gözetim ve korunma önlemleri, Türk Mevzuatında, 29/01/1995 tarih ve 22186 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan, 26/01/1995 tarih ve 4067 sayılı Kanun'la onaylanması uygun bulunan ve 25/02/1995 tarih ve 22213 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 03/02/1995 tarih ve 1995/6525 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla onaylanan Dünya Ticaret Örgütü Kuruluş Anlaşmasının ekinde yer alan ve bu Anlaşmanın ayrılmaz parçasını teşkil eden Korunma Tedbirleri Anlaşması ile yerini almıştır. 
4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 28/03/2013 tarih ve 6455 sayılı Kanun'la değişik 235. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinde yer alan, eşyanın ithali, lisansa, şarta, izne, kısıntıya veya belli kuruluşların vereceği uygunluk veya yeterlilik belgesine tabi olduğu halde uygunluk ve yeterlilik belgesine tabi değilmiş veya belge alınmış gibi beyan edildiğinin tespit edilmesi halinde, eşyanın gümrük vergilerinin yanı sıra, eşyanın gümrüklenmiş değerinin iki katı idari para cezası verileceğine ilişkin hüküm, 24/10/2019 tarih ve 7190 sayılı Kanun'un 12. maddesiyle, eşyanın ithali, belli kuruluşların vereceği ve gümrük idaresine ibrazı veya beyanı zorunlu olan lisans, izin, uygunluk belgesi veya bu belgeler yerine geçen bilgiye bağlı olmasına rağmen, eşya belge veya bilgiye tabi değilmiş ya da belge veya bilgi alınmış gibi beyanda bulunulduğunun tespit edilmesi hâlinde, varsa eşyanın fark gümrük vergilerinin alınmasının yanı sıra, gümrüklenmiş değerinin iki katı idari para cezası verileceği şeklinde değiştirilmiştir.
Yine, 4458 sayılı Kanun'un 28/03/2013 tarih ve 6455 sayılı Kanun'la değişik 235. maddesinin 4. fıkrasında yer alan, 1. fıkranın (a) ve (c) bentlerinde belirtilen eşyaya el konularak mülkiyetinin kamuya geçirilmesine karar verileceği ve eşyanın 177 ilâ 180. madde hükümlerine göre tasfiyeye tabi tutulacağına ilişkin hüküm, anılan fıkraya 24/10/2019 tarih ve 7190 sayılı Kanun'un 12. maddesiyle eklenen (c) bendinde, cezai hükümler saklı kalmak üzere, teslimden sonra kontrol sonucunda uygunsuzluğu tespit edilen ancak bulunamayan eşyanın gümrüklenmiş değerinin kamuya geçirilmesine karar verileceği şeklinde düzenlenmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Gözetim uygulamasında, Ticaret Bakanlığınca, yerli üreticilerin talebi üzerine veya re'sen, belli bir malın ithalatının, o malın yerli üreticileri ve ülke ekonomisi üzerinde olumsuz sonuçlar yaratıp yaratmadığının tespit edilmesi amacıyla incelemeye başlanılarak, inceleme sonucunda gözetim uygulaması öngörülebilmektedir. Gözetim uygulaması başlatılması durumunda, herhangi bir korunma tedbirinden söz edilemez. Yani bu aşamada, o malın ithalatında herhangi bir kısıtlama, vergi oranında artış, eşik kıymet belirlenmesi veya ek mali yükümlülük uygulaması söz konusu olmamaktadır.

Uyuşmazlıkta, her ne kadar gözetim belgesi ibraz edilmediğinden bahisle eşyanın mülkiyetinin/gümrüklenmiş değerinin kamuya geçirilmesine ilişkin karar alınmış ise de; Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 4. fıkrası/ 4. fıkrasının (c) bendine göre eşyanın aynı maddenin 1. fıkrasının (c) bendinin yukarıda hükmüne yer verilen iki farklı şeklinin herhangi birisinin kapsamında kalması haline bağlı olarak işlem tesis edilebilmesi için, ithalinin, lisansa, şarta, izne, kısıntıya veya belli kuruluşların vereceği uygunluk veya yeterlilik belgesine tabi olmasına rağmen bunlar olmadan gerçekleştirilmiş olması ya da belge varmış gibi beyan edilmiş olması gerekmektedir. Dolayısıyla dava konusu işlemin dayanağını, ithale konu eşyanın anılan maddede aranılan belgelere tabi değilmiş ya da sunulmuş gibi beyan edilmesi oluşturduğundan, öncelikle, gözetim belgesinin sözü edilen maddede sayılan belgelerden olup olmadığının açıklığa kavuşturulması gerekmektedir.
İlgili belgelerin tanımı herhangi bir mevzuatta yapılmamışsa da, gözetim belgesi, bir malın ithalatında, yerli üreticilerin zarar görmesine sebebiyet verebilecek miktarda artış olup olmadığının belirlenebilmesi için o malın ithal seyrinin izlenmesi amacıyla Ticaret Bakanlığınca düzenlenen bir belgedir. Gözetim belgesinin ibrazı zorunluluğu ise, o malın, belli bir değerin altında kıymetle ithal edilmek istenilmesi durumuna münhasır olmaktadır. Bu bağlamda, ithali serbest olan eşyanın ithalat seyrinin izlenmesi ve koruma tedbirlerinin uygulanmasına gerek olup olmadığının belirlenmesi amacıyla getirilen, ancak, 4458 sayılı Kanun'un 235. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinin her iki halinde de sayılanlar dışında kalan gözetim belgesinin ibraz edilmemesi, anılan maddenin 4. fıkrası/ 4. fıkrasının (c) bendi uyarınca eşyanın mülkiyetinin/ gümrüklenmiş değerinin kamuya geçirilmesini gerektiren neden olarak kabul edilemez.  
Bu durumda, gözetim belgesinin, eşyanın ithali, lisansa, şarta, izne, kısıntıya veya belli kuruluşların vereceği uygunluk veya yeterlilik belgesi kapsamında sayılan belgelerden olmadığı anlaşıldığından, anılan belgenin ibraz edilmediğinden bahisle alınan eşyanın mülkiyetinin/ gümrüklenmiş değerinin kamuya geçirilmesine ilişkin karara vaki itirazın reddine dair işlemde hukuka uyarlık, temyize konu vergi dava dairesi kararında ise sonucu itibarıyla isabetsizlik bulunmamaktadır.	
Öte yandan, netice itibariyle gözetim belgesinin ibraz edilmemesi nedeniyle 235. madde kapsamında ceza kararı alınamayacağı sonucuna ulaşılması karşısında, olayda anılan maddenin hangi fıkrası/ bendi uyarınca işlem tesis edildiğinin bir önemi kalmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle; 
1.... Bölge İdare Mahkemesi .... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına yönelik TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİNE,

Öte yandan, netice itibariyle gözetim belgesinin ibraz edilmemesi nedeniyle 235. madde kapsamında ceza kararı alınamayacağı sonucuna ulaşılması karşısında, olayda anılan maddenin hangi fıkrası/ bendi uyarınca işlem tesis edildiğinin bir önemi kalmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle; 
1.... Bölge İdare Mahkemesi .... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına yönelik TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİNE, 
2. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliği ve bir örneğinin de Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 20/02/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.
Danıştay — Esas No: 2024/1549, Karar No: 2024/1209, Tarih: 20.02.2024

"İçtihat Metni"
          T.C.
D A N I Ş T A Y
BEŞİNCİ DAİRE
Esas  No : 2024/1549
Karar No : 2024/1209
KARARIN DÜZELTİLMESİNİ İSTEYEN (DAVACI):...
KARŞI TARAF (DAVALI)	 : ... Bakanlığı / ANKARA
VEKİLİ                                        : Hukuk Müşaviri ...
İSTEMİN KONUSU	 :  Davanın reddine ilişkin ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunu reddeden ilişkin ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının onanmasına dair Danıştay Beşinci Dairesinin 26/10/2023 tarih ve E:2020/5210, K:2023/14849 sayılı kararının; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun yürürlükten kaldırılan 54. maddesi uyarınca düzeltilmesi istenilmektedir.
KARAR DÜZELTME TALEP EDENİN İDDİALARI: Gerekçesiz ve savunması alınmadan Kanun Hükmünde Kararname ile kamu görevinden ihraç edildiğinden bahisle adil yargılanma ve savunma hakkının ihlal edildiği, hakkında verilmiş olan ceza mahkemesi kararının kesinleşmediğinden bahisle masumiyet karinesinin ihlal edildiği ileri sürülmüştür.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI       : Savunma alınmamıştır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ: Karar düzeltme isteminin incelenmeksizin reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Beşinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten  ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 334. maddesi uyarınca adli yardım talebi daha önce kabul edilmiş olan davacının, aynı Kanun'un 335. maddesinin 3. fıkrası uyarınca karar düzeltme aşamasındaki adli yardım talebi hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verildikten sonra işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
             İLGİLİ MEVZUAT :
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun, 18/06/2014 tarih ve 6545 sayılı Kanun'un 27. maddesiyle eklenen Geçici 8. maddesinde, "İvedi yargılama usulü hariç olmak üzere bu Kanunla idari yargıda kanun yollarına ilişkin getirilen hükümler, 2576 sayılı Kanunun, bu Kanunla değişik 3. maddesine göre kurulan bölge idare mahkemelerinin tüm yurtta göreve başlayacakları tarihten sonra verilen kararlar hakkında uygulanır. Bu tarihten önce verilmiş kararlar hakkında, kararın verildiği tarihte yürürlükte bulunan kanun yollarına ilişkin hükümler uygulanır." hükmüne yer verilmiş, 6545 sayılı Kanun'un 103. maddesinde ise, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Kararın Düzeltilmesi" başlıklı 54. maddesinin yürürlükten kaldırıldığı belirtilmiştir.
Adalet Bakanlığı tarafından 07/11/2015 tarih ve 29525 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan kararla, 2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun'un 2. ve geçici 20. maddeleri uyarınca kurulan ve yargı çevreleri belirlenen Bölge İdare Mahkemelerinin 20/07/2016 tarihi itibarıyla tüm yurtta göreve başlayacakları duyurulmuştur.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:

Adalet Bakanlığı tarafından 07/11/2015 tarih ve 29525 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan kararla, 2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun'un 2. ve geçici 20. maddeleri uyarınca kurulan ve yargı çevreleri belirlenen Bölge İdare Mahkemelerinin 20/07/2016 tarihi itibarıyla tüm yurtta göreve başlayacakları duyurulmuştur.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
         Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden, 6545 sayılı Kanun'un 103. maddesiyle 2577 sayılı Kanun'un "Kararın Düzeltilmesi" başlıklı 54. maddesi ilga edildiğinden, Bölge İdare Mahkemelerinin tüm yurtta göreve başladıkları 20/07/2016 tarihinden sonra idare ve vergi mahkemelerince verilmiş olan kararlara ilişkin olarak yapılan istinaf incelemesi sonucu verilen kararların temyizi üzerine Danıştayın verdiği kararlar kesin olup, temyiz incelemesi neticesinde verilen kararlara karşı "karar düzeltme" kanun yolunun uygulanma imkanı kalmamıştır.
Dosyanın incelenmesinden, ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun  reddine ilişkin ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının gerekçe eklenmek suretiyle onanmasına dair Danıştay Beşinci Dairesinin 26/10/2023 tarih ve E:2020/5210, K:2023/14849 sayılı kararının; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun yürürlükten kaldırılan 54. maddesi uyarınca düzeltilmesi istenilmektedir. 
Bu durumda, 20/07/2016 tarihinden sonra verilmiş olan Mahkeme kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararının temyizi üzerine temyiz isteminin reddiyle kararın  onanmasına ilişkin verilen Daire kararı aleyhine yapılan karar düzeltme isteminin incelenmesine hukuken imkan bulunmamaktadır. 
KARAR SONUCU:
1. 	 Karar düzeltme isteminin İNCELENMEKSİZİN REDDİNE, 
2.		Karar düzeltme giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, davacının adli yardım istemi kabul edildiğinden, karar düzeltme aşamasında tahsil edilmeyen yargılama giderinin 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 339. maddesinin 1. fıkrası uyarınca davacıdan tahsili için Mahkemesince ilgili merciine müzekkere yazılmasına,
3. Dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 20/02/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Danıştay — Esas No: 2024/779, Karar No: 2024/1255, Tarih: 20.02.2024

"İçtihat Metni"
          T.C.
D A N I Ş T A Y
BEŞİNCİ DAİRE
Esas  No : 2024/779
Karar No : 2024/1255
 
 YETKİLİ  YARGI  YERİNİN  BELİRLENMESİ  KARARI
Milli Savunma Bakanlığı bünyesinde Deniz Kuvvetleri Komutanlığında sivil memur olarak görevliyken 2012 yılında emekli olan ve 701 sayılı Kanun Hükmünde Kararname (KHK) ile memur rütbesi alınan ve Ankara 28. İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:..  sayılı kararı ile memur rütbesi iade edilen davacı ... vekili Av. ... tarafından, müvekkilinin uğramış olduğunu iddia ettiği  100.000,00-TL manevi tazminatın yasal faiziyle tarafına ödenmesine karar verilmesi istemiyle Milli Savunma Bakanlığına karşı açılan davada verilen Ankara 14. ve Kocaeli 1. İdare Mahkemelerinin davanın yetki yönünden reddine dair kararları sonucunda, anılan iki Mahkeme arasında çıkan yetki uyuşmazlığı 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun  43. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi uyarınca incelenerek gereği görüşüldü: 
 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Tam Yargı Davalarında Yetki" başlıklı 36. maddesinin "a" bendinde tam yargı davalarında yetkili mahkemenin zararı doğuran idari uyuşmazlığı çözümlemeye yetkili idari mahkemesi olduğuna ilişkin genel yetki kuralı yer almaktadır.  01/02/2018 tarih ve 7075 sayılı OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonu Kurulması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanun'un 1. maddesinde ise, başka bir idari işlem tesis edilmeksizin doğrudan KHK ile tesis edilen işlemlere ilişkin başvuruları değerlendirmek ve karara bağlamak üzere OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonu kurulduğu, anılan Kanun'un "Yargı denetimi" başlıklı 11. maddesinin 1. fıkrasında da, Komisyon kararlarına karşı Hâkimler ve Savcılar Kurulunca belirlenecek Ankara idare mahkemelerinde ilgilinin en son görev yaptığı kurum veya kuruluş aleyhine iptal davası açılabileceği hükme bağlanmıştır.
Söz konusu uyuşmazlığın çözümlenebilmesi için öncelikle 2577 sayılı Kanun'un 36/a maddesinde yer alan tam yargı davalarındaki genel yetki kuralı uyarınca zararı doğuran idari uyuşmazlığın tespitinin yapılması, daha sonra da 2577 sayılı Kanun ve özel kanunlardaki hükümlere göre bu idari uyuşmazlığı çözümlemeye yetkili idare mahkemesinin belirlenmesi gerekmektedir.
Mevcut uyuşmazlık yukarıda yer verilen düzenlemeler uyarınca incelendiğinde; davacının, hakkında başka bir idari işlem tesis edilmeksizin doğrudan doğruya KHK'nın ekinde isimine yer verilerek tesis edilen rütbesinin geri alınmasına karşı yaptığı başvuru ile ilgili olarak OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonunca verilen karara karşı açılan dava Ankara özel yetkili idare mahkemesince çözümlendiğinden, bu davada verilen karar üzerine göreve iade edilen davacının manevi zararının tazmini istemiyle açılan davanın da zararı doğuran idari uyuşmazlığı çözümlemeye yetkili olan Ankara özel yetkili İdare Mahkemesince karara bağlanması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Bu durumda; OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonuna yapılan başvurunun reddine dair işlemin Ankara 28. İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile iptal edilmesi üzerine rütbesi iade edilen davacı tarafından anılan işlemden kaynaklı manevi zararlarının tazmini istemiyle açılan işbu tam yargı davasının görüm ve çözümünde yukarıda anılan özel yasa  uyarınca  belirlenmiş olan Ankara İdare Mahkemeleri yetkili bulunmaktadır. 
Açıklanan nedenlerle, dava dosyasının, davanın görüm ve çözümünde yetkili olduğu belirlenen özel yetkili Ankara İdare Mahkemelerine tevzii yapılmak üzere Ankara İdare Mahkemesine gönderilmesine, kararın Ankara 14. ve Kocaeli 1. İdare Mahkemeleri ile taraflara bildirilmesine,  20/02/2024 tarihinde oybirliğiyle  karar verildi.