muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Danıştay — Esas No: 2021/688, Karar No: 2024/2202, Tarih: 28.05.2024

Dava dosyasında yer alan bilgiler, davacı Derneğin iddiaları ve davalı İdarenin savunması  birlikte değerlendirildiğinde; Genetik Hastalıklar Değerlendirme Merkezleri Yönetmeliği'nin 30'uncu maddesi ile yürürlükten kaldırılan 10.06.1998 tarihli ve 23368 sayılı Resmi Gazete'de yayımlaran Genetik Hastalıklar Tanı Merkezleri Yönetmeliğinin hazırlandığı ve yayımladığı dönem dikkate alındığında, o tarih itibarıyla ülkemizde gerek tıbbi genetik uzmanlığı, gerek çocuk genetik hastalıkları yan dal uzmanlığı alanında yetişmiş uzman hekim sayısının az olması nedeniyle hizmet bakımından yetersiz kaldığı, ayrıca 1998 yılında söz konusu uzmanların mesleki yetkinliklerinin de tam olarak ortaya konulmadığı; 22 yıl yürürlükte kalmış olan 1998 tarihli -mülga- Yönetmeliğin yürürlükte olduğu dönemin koşullarına göre; revize edilerek düzenlenen ve yürürlükte olan Genetik Hastalıklar Değerlendirme Merkezleri Yönetmeliği'nin de eğitim müfredatları, teknoloji ve tıp alanında yaşanan gelişmeler, insan gücü çeşitliliği ve kapasitesi vb. alanlardaki değişim ve gelişmelere göre değerlendirmesi yapılarak ve bu Yönetmelik döneminde çok sayıda klinik genetikçi olarak genetik alanında yetişmiş çocuk uzmanının  merkez sorumlusu olarak görev almış olduğu da dikkate alınarak, dava konusu düzenleme ile, tıbbi genetik uzmanlarının yanında güncel tıbbi gelişmelere ve yandal uzmanlığı eğitimi alan tabiplerin artışı ile de uyumlu olarak çocuk genetik uzmanlarının da merkez sorumlusu olarak görevlendirilebilmesine ilişkin olarak yapılan düzenlemede, İdarece uyulması zorunlu olan; hukuk devleti, hakkaniyet, adalet ve kamu yararı gereklerine  aykırılık bulunmadığı, aksine kamuya verilecek hizmetin kalitesinin ve yoğunluğunun arttırılarak hem tıbbi genetik uzmanlarının hem de çocuk genetik uzmanlarının bilgi, tecrübe ve mesleki yetkinliklerinden etkin bir şekilde faydalanılması amacı güdüldüğü ve 3359 saylı Kanunun 3. maddesi  çerçevesinde düzenleme yapıldığı sonucuna varılmaktadır.
Açıklanan  nedenlerle, davanın reddi  gerektiği  düşünülmüştür.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, duruşma için önceden taraflara bildirilen 28/05/2024 tarihinde davacı vekili Av. ...'in, davalı Sağlık Bakanlığını temsilen Hukuk Müşaviri Av. ... ve Hukuk Müşaviri Av. ...'in ve davalı yanında müdahilleri temsilen Av. ...'ın geldiği, Danıştay Savcısının hazır olduğu görülmekle açık duruşmaya başlandı. Hazır bulunan tarafa usulüne uygun olarak söz verilerek dinlendikten ve Danıştay Savcısının düşüncesi alındıktan sonra hazır bulunan tarafa son kez söz verilip duruşma tamamlandı. Tetkik hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
Davalı idarenin usul itirazı yerinde görülmeyerek işin esasına geçildi. 
MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ 	:

Davalı idarenin usul itirazı yerinde görülmeyerek işin esasına geçildi. 
MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ 	:
Genetik Hastalıklar Değerlendirme Merkezleri Yönetmeliği, 10/01/2020 tarih ve 31004 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiş olup, ardından anılan Yönetmelik'te 08/01/2021 tarih ve 31358 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Genetik Hastalıklar Değerlendirme Merkezleri Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile bazı değişiklikler yapılmıştır. 
Anılan değişikliğin 2. maddesi ile esas Yönetmeliğin 15. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi değiştirilmiş, davacı tarafından anılan maddede yer verilen "çocuk genetik uzmanı" ibaresinin iptali istemiyle bakılmakta olan dava açılmıştır. 
İNCELEME VE GEREKÇE	:
İlgili Mevzuat:
3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu'nun 1. maddesinde, Kanunun amacının, sağlık hizmetleri ile ilgili temel esasları belirlemek olduğu; 2. maddesinde, Milli Savunma Bakanlığı hariç bütün kamu kurum ve kuruluşları ile özel hukuk tüzelkişileri ve gerçek kişileri kapsadığı; 3. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde, sağlık kurum ve kuruluşlarının yurt sathında eşit, kaliteli ve verimli hizmet sunacak şekilde Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığınca, diğer ilgili bakanlıkların da görüşü alınarak plânlanacağı, koordine edileceği, mali yönden destekleneceği ve geliştirileceği; (c) bendinde, bütün sağlık kurum ve kuruluşları ile sağlık personelinin ülke sathında dengeli dağılımı ve yaygınlaştırılmasının esas olduğu, sağlık kurum ve kuruluşlarının kurulması ve işletilmesinin bu esas içerisinde Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığınca düzenleneceği; 9. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde, bütün kamu ve özel sağlık kuruluşlarının tesis, hizmet, personel, kıstaslarını belirlemeye, sağlık kurum ve kuruluşlarını sınıflandırmaya ve sınıflarının değiştirilmesine, sağlık kuruluşlarının amaca uygun olarak teşkilatlanmalarına, sağlık hizmet zinciri oluşturulmasına, hizmet içi eğitim usul ve esasları ile sağlık kurum ve kuruluşlarının koordineli çalışma ve hizmet standartlarının tespiti ve denetimi ile bu Kanunla ilgili diğer hususların Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle tespit edileceği; Ek 11. maddesinde de, sağlık hizmeti sunumu ile ilgili tüm iş ve işlemlerin Sağlık Bakanlığınca denetleneceği hükümlerine yer verilmiştir.

10/07/2018 tarih ve 30474 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 352. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde, teşhis, tedavi ve rehabilite edici sağlık hizmetlerinin yürütülmesi görevi Sağlık Bakanlığına verilmiş olup, 355. maddesinin birinci fıkrasının  (a) bendinde, her türlü koruyucu, teşhis, tedavi ve rehabilite edici sağlık hizmetlerini planlamak, teknik düzenleme yapmak, standartları belirlemek ve bu hizmetler ile sunucularını sınıflandırmak, bununla ilgili iş ve işlemleri yaptırmak; (b) bendinde, organ ve doku nakli, kan ve kan ürünleri, diyaliz, üremeye yardımcı tedavi, evde sağlık, yanık, yoğun bakım gibi özellikli planlama gerektiren sağlık hizmetlerini planlamak ve bu hizmetleri sunan kurum ve kuruluşlar arasında koordinasyonu sağlamak; (c) bendinde, kamu ve özel hukuk tüzel kişileri ile gerçek kişilere ait sağlık kurum ve kuruluşlarına izin vermek ve ruhsatlandırmak, bu izin ve ruhsatları gerektiğinde süreli veya süresiz iptal etmek; (f) bendinde, planlama ve standartlar oluşturulması için gerekli komisyonları kurmak; (k) bendinde, sağlık insan gücü planlaması yapmak, sayı ve nitelik olarak ihtiyaca uygun insan gücü yetiştirilmesi için ilgili kurum ve kuruluşlarla işbirliği yapmak; (l) bendinde ise, mevcut sağlık insan gücünü, kamu ve özel kurum ve kuruluşlar düzeyinde planlamak ve istihdamın bu plan çerçevesinde yürütülmesini denetlemek Sağlık Bakanlığı Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğünün görevleri arasında sayılmıştır. 
Aynı Kararname'nin 508. maddesi ile de Bakanlıklara görev, yetki ve sorumluluk alanına giren konularda idari düzenlemeler yapabilme yetkisi verilmiştir.
Anılan mevzuat hükümlerine dayanılarak genetik hastalıkların tanısının belirlenmesi ve genetik danışmanlık verilmesi amacıyla, genetik hastalıklar değerlendirme merkezlerinin ruhsatlandırılması, açılması, çalışması ve denetlenmesi ile ilgili usul ve esasları düzenlemek amacıyla Genetik Hastalıklar Değerlendirme Merkezleri Yönetmeliği hazırlanmış ve 10/01/2020 tarih ve 31004 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Hukuki Değerlendirme:
Yukarıda yer verilen ve dava konusu Yönetmeliğin dayanakları arasında sayılan mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden, Sağlık Bakanlığının, ülke genelindeki sağlık hizmetinin dengeli, planlı, verimli, kaliteli ve koordineli sunulmasında asli yetkili otorite olduğu; Anayasayla Devlete sağlık hizmeti alanında verilen görevlerin anılan Bakanlık aracılığıyla yerine getirildiği; dava konusu Yönetmelik bakımından ise, Sağlık Bakanlığının genetik hastalıkların tanısının belirlenmesi ve genetik danışmanlık verilmesi amacıyla, Devlet ve vakıf üniversiteleri, kamu kurum ve kuruluşları ile özel hukuk tüzel kişilerine ve gerçek kişilere ait genetik hastalıklar değerlendirme merkezlerinin ruhsatlandırılması, açılması, çalışması ve denetlenmesi ile ilgili usul ve esasları belirlemeye yönelik düzenleme yapmaya yetkili olduğu tartışmasızdır.

Anılan yetkiye dayanılarak çıkarılan ve 10/01/2020 tarih ve 31004 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Genetik Hastalıklar Değerlendirme Merkezleri Yönetmeliği'nin 15. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi "Mesul müdür tarafından, tıbbi genetik uzmanı veya geçici 1 nci maddenin ikinci fıkrasında tanımlanan bir kişi merkez sorumlusu olarak görevlendirilir. Merkez, özel hastane bünyesinde açılacak ise, merkez sorumlusu olma yetkisini haiz her hekim için tıbbi genetik kadrosu bulunması zorunludur. Merkez sorumlusu merkezde tam zamanlı olarak görev yapar. Bir merkezde bu nitelikleri haiz birden fazla personel olması halinde, Müdürlüğe bildirmek ve izin almak kaydıyla izin, hastalık durumu gibi hallerde merkez sorumlusunun yerine vekâlet edebilir. Merkez açma yetkisini haiz kişiler adına sadece bir merkez sorumlusu belgesi düzenlenir. Mesai saatleri dışında başka Merkezde ancak ikinci hekim olarak, Müdürlüğe bildirilmek kaydıyla çalışabilir ayrıca kadro aranmaz." şeklinde iken; dava konusu 08/01/2021 tarih ve 31358 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Genetik Hastalıklar Değerlendirme Merkezleri Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 2. maddesi "Mesul müdür tarafından, tıbbi genetik uzmanı, çocuk genetik uzmanı veya geçici 1 inci maddenin ikinci fıkrasında tanımlanan bir kişi merkez sorumlusu olarak görevlendirilir. Merkez, özel hastane veya tıp merkezi bünyesinde açılacak ise, merkez sorumlusu olma yetkisini haiz hekim için tıbbi genetik kadrosu bulunması zorunludur. Ancak kadrosuzluk nedeniyle emekli olan veya 60 yaşını dolduran hekimler ile engellilik oranı en az yüzde 60 olan hekimler için kadro şartı aranmaz. Merkez sorumlusu merkezde tam zamanlı olarak görev yapar. Bir merkezde bu nitelikleri haiz birden fazla personel olması halinde, Müdürlüğe bildirmek ve izin almak kaydıyla izin, hastalık durumu gibi hallerde merkez sorumlusunun yerine vekâlet edebilir. Merkez açma yetkisini haiz kişiler adına sadece bir merkez sorumlusu belgesi düzenlenir. Mesai saatleri dışında başka Merkezde ancak ikinci hekim olarak, Müdürlüğe bildirilmek kaydıyla çalışabilir ayrıca kadro aranmaz.” şeklinde değiştirilmiştir. 
Buna göre, dava konusu değişiklik ile genetik hastalıklar değerlendirme merkezlerinde merkez sorumlusu olarak görevlendirilecekler arasında tıbbi genetik uzmanı veya geçici 1. maddenin ikinci fıkrasında tanımlanan bir kişiler yanında çocuk genetik uzmanlarının da sayıldığı görülmektedir.
Davacı tarafından, merkezlerde merkez sorumlusu olarak yalnızca tıbbi genetik uzmanlarının görev alması gerektiği, tıbbi genetik uzmanlığı çekirdek eğitim müfredatı ile çocuk genetik uzmanlığı çekirdek eğitim müfredatında yer alan klinik ve girişimsel yetkinlikler arasında büyük farklar bulunduğu, çocuk genetik uzmanlarının bu alanda çalışacak gerekli yetkinlik ve uzmanlığa sahip olmadıkları iddia edilerek düzenlemede yer verilen "çocuk genetik uzmanı" ibaresinin iptali istenilmektedir.

Davacı tarafından, merkezlerde merkez sorumlusu olarak yalnızca tıbbi genetik uzmanlarının görev alması gerektiği, tıbbi genetik uzmanlığı çekirdek eğitim müfredatı ile çocuk genetik uzmanlığı çekirdek eğitim müfredatında yer alan klinik ve girişimsel yetkinlikler arasında büyük farklar bulunduğu, çocuk genetik uzmanlarının bu alanda çalışacak gerekli yetkinlik ve uzmanlığa sahip olmadıkları iddia edilerek düzenlemede yer verilen "çocuk genetik uzmanı" ibaresinin iptali istenilmektedir. 
Anayasa'nın 124. maddesine dayanan idarelerin düzenleyici işlemler yapabilme yetkisinin, anayasal bir yetki olması nedeniyle, idareler tarafından mevzuatla verilen görevlerin yerine getirilmesi amacıyla düzenleyici işlemler yapılabilecektir. Ancak, bu düzenlemeler yapılırken, yine Anayasa'da yer alan hukuk devleti ilkesi gereğince, söz konusu düzenlemelerin  kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun şekilde objektif, makul ve geçerli neden ve gerekçeler doğrultusunda, kamusal ve toplumsal ihtiyaçlara binaen tesis edilmesi gerektiği de idare hukukunun bilinen en temel ilkelerinden biridir.
Bu çerçevede, Genetik Hastalıklar Değerlendirme Merkezleri Yönetmeliği'nin tamamına bakıldığında, genetik hastalıkların tanısının belirlenmesi ve genetik danışmanlık verilmesi amacıyla planlama kapsamında açılacak olan genetik hastalıklar değerlendirme merkezlerinde çalışacak personelin nitelikleri ile görev ve sorumluluklarının ayrıntılı olarak belirlendiği, buna göre, merkezde, merkezin faaliyeti ve denetimi ile ilgili her türlü işlem ile idari işlerden bizzat sorumlu olan mesul müdür dışında, mesul müdür tarafından görevlendirilen merkez sorumlusunun görev aldığı görülmektedir. 
Adı geçen merkez sorumlusunun görevlerinin de Yönetmeliğin 16. maddesinin ikinci fıkrasında "merkez personelinin tüm faaliyetlerini izlemek, eğitim almalarını sağlamak; tıpta uzmanlık eğitimi veren kurum ve kuruluşlarda eğitimle ilgili faaliyetleri eğitim sorumlusunun koordinasyonunda yürütmek; cihazların bakım ve kalibrasyonları ile test kalibrasyonlarını uygun periyotlarda yapmak ya da yaptırmak, değerlendirmek ve gerekli düzeltici/önleyici faaliyetleri yapmak ya da yaptırmak; merkezin güvenliği de dâhil olmak üzere, merkezin yönetimi ve tüm faaliyetlerinin mevzuata ve kalite yönetim sistemine göre yürütülmesini sağlamak ve bu iş ve işlemlerin yürütülmesi için iş bölümü yapmak; denetimlerde istenilen bilgi ve belgeleri sunmak." şeklinde sıralandığı görülmüştür.

Bununla birlikte merkezlerde merkez sorumlusu dışında çalışma belgesi ile çalışan hekimlerden bahsedilmiş, merkez sorumlusu veya çalışma belgesi alan hekimlerin ortak görevleri ise 16. maddenin üçüncü fıkrasında "merkezin ihtiyaçlarını tespit etmek, kalite standartlarına uygun çalışılmasını sağlamak; hastalar ile ilgili uygulamalar ve testlerin zamanında yapılmasını ve sonuçların kayıt altına alınmasını, hizmet talebinde bulunan kişi, kurum veya kuruluşa zamanında rapor edilmesini sağlamak; gerektiğinde diğer tıpta uzmanlık alanları ile işbirliği yaparak genetik danışmanlık, test süreci, sonuçlar, sonuçların yorumlanması ve ileri tetkik gerekliliği konusunda hizmet vermek" şeklinde belirlenmiştir.
Davalı idare savunmasında, dava konusu eklemenin Yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden sonra bazı maddelere ilişkin bildirilen görüşler ile her uzmanlık alanının eğitim içeriği ve yetkinliğinin tanımlandığı Tıpta Uzmanlık Kurulu Müfredat Oluşturma ve Standart Belirleme Sistemi (TUKMOS) Uzmanlık Çekirdek Eğitim Müfredatına göre, çocuk genetik uzmanlarının, genetik hastalıklar ile ilgili olarak hem bir laboratuvarı hem de bir kliniği yönetebilecek şekilde eğitim aldıkları ve yetkilendirildikleri hususlarının dikkate alınarak yapıldığı, çocuk sağlığı ve hastalıkları uzmanlarının genetik yan dal eğitimlerinin, bazı tanımlama farklılıkları dışında tıbbi genetik uzmanlarının eğitim programlarıyla tamamen örtüştüğü, Yönetmelikte sayılan merkez sorumlusu görevlerinin tamamının çocuk genetik hastalıkları müfredatı kapsamında belirlenen görev tanımlarında aynen yer aldığı savunulmaktadır. 
Çocuk Genetik Hastalıkları Uzmanlık Eğitimi Çekirdek Müfredatı incelendiğinde ise, çocuk genetik hastalıkları yan dal uzmanlığının kalıtsal hastalıklar, genetik sendromlar ve doğumsal anomaliler gibi genetik nedenlere bağlı ya da genetik yatkınlık sonucu ortaya çıkan hastalıklara gebelik döneminden başlayarak tanı koyulduğu, bu hastaların ve gereğinde ailelerinin tedavi ve izlem şemalarının planlandığı ve uygulandığı; risk değerlendirmesi yapılarak tüm bu bilgilerin genetik danışmanlık seansları ile ailelere iletildiği; bireyler, aileler ya da toplumları genetik hastalıklardan koruma yöntemleri ve tarama programları geliştirildiği; bu alanın uzmanlarının sayılan görevleri yapabilmek için gerekli teorik bilgiye, klinik uygulama pratiğine, laboratuvar tanı tetkiklerini uygulayabilecek ve sonuçlarını yorumlayabilecek deneyime sahip olması gerektiği ve eğitim müfredatının da bu amaçları gerçekleştirmeye yönelik olarak hazırlandığı görülmekte olup, çocuk genetik hastalıkları yan dal uzmanlarının klinik ve girişimsel yetkinliklerinin davalı idarenin savunmasını teyit eder nitelikte olduğu anlaşılmaktadır.

Bu durumda, yukarıda bahsedilen merkez sorumlularının görevleri, çocuk genetik uzmanlığı çekirdek eğitim müfredatı ve davalı idarenin savunmaları birlikte dikkate alındığında, çocuk genetik uzmanlarının, merkez sorumluları için tanımlanan iş ve görevleri gerçekleştirmeye yönelik yeterli eğitimi aldıkları, bu nedenle genetik değerlendirme merkezlerinde merkez sorumlusu olarak görev yapacaklar arasına çocuk genetik uzmanlarının da dahil edilmesine ilişkin dava konusu düzenlemenin etkin, verimli ve kaliteli sağlık hizmeti sunulmasının sağlaması amacıyla getirildiği anlaşıldığından, anılan ibarede kamu yararına, hizmet gereklerine ve hukuka aykırı bir yön bulunmamaktadır. 
KARAR SONUCU	:
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVANIN REDDİNE, 
2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam... TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, 
3. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca duruşmalı işler için belirlenen ... TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine, davalı yanında müdahil tarafından ödenen ... TL yargılama giderinin davacıdan alınarak anılan müdahile verilmesine,
4. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra istemi halinde davacıya ve müdahile iadesine,
5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'na temyiz yolu açık olmak üzere, 28/05/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Danıştay — Esas No: 2023/1335, Karar No: 2024/2764, Tarih: 28.05.2024

"İçtihat Metni"
               T.C.
D A N I Ş T A Y
 YEDİNCİ DAİRE 
Esas     No : 2023/1335
Karar	No : 2024/2764                           
 
TEMYİZ EDEN (DAVACI)	: ... İthalat İhracat Limited Şirketi	  
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI)	: ... Bakanlığı adına
	  ... Gümrük Müdürlüğü - (E-Tebligat) 
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMİN KONUSU	: ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih  ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ	:
Dava Konusu İstem:Davacı adına tescilli ... tarih ve ... sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı eşyaların kıymetinin, gözetim kıymetine yükseltilmesi suretiyle ihtirazi kayıtla beyanı üzerine tahakkuk ettirilen  gümrük, ilave gümrük ve katma değer vergilerinin gözetim kıymetine isabet eden kısmına vaki itirazın 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 211. maddesi çerçevesinde "geri verme ve kaldırma başvuru formu" kullanılarak ilgili gümrük idaresine başvurulması gerektiğinin belirtilmesi suretiyle reddine dair işlemin iptali ile fazladan ödenen tutarın tahsil tarihinden itibaren hesaplanacak tecil faiziyle birlikte iadesine hükmedilmesi istemiyle dava açılmıştır.  
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:...  sayılı kararıyla; davacı tarafından uyuşmazlık konusu eşyanın sorunsuz şekilde serbest dolaşıma girişinin sağlanabilmesi için ihtirazı kayıtla yapılan yurt dışı gider beyanı ile kıymetinin Gözetim Tebliğinde belirlenen kıymete ulaşmasının sağlandığı, bu durumda, kendi iradesiyle yapılan yurt dışı gider beyanı ile davalı idarenin eşyanın gerçek fiyatının tespiti amacıyla inceleme ve araştırma yapma, yasalarca kendisine verilen yetkiler çerçevesinde ticaret politikası önlemlerini uygulama imkanının ortadan kaldırıldığı anlaşıldığından, 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 28/07/2021 tarihinde yürürlüğe giren 7333 sayılı Kanun ile değişik 211. maddesi uyarınca, ticaret politikası önlemlerine tabi eşyanın kıymetinin, davacının kendi beyanı ile arttırılması sonucu tahakkuk ettirilerek ödenen vergilerin geri verilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine dair dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Maddi olayın ve hukuki durumun yanlış niteledirildiği, serbest iradeleriyle beyanda bulunduklarından bahsedilemeyeceği, eşyanın kıymetinin gerçek satış bedeli olduğu, dava konusu işlemle mülkiyet haklarına müdahale edildiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : İstemin reddi gerektiği savunulmaktadır.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Maddi olayın ve hukuki durumun yanlış niteledirildiği, serbest iradeleriyle beyanda bulunduklarından bahsedilemeyeceği, eşyanın kıymetinin gerçek satış bedeli olduğu, dava konusu işlemle mülkiyet haklarına müdahale edildiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : İstemin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'ÜN DÜŞÜNCESİ :  İhtirazi kayıtla verilen beyan, davacının kendi iradesi olmayan bir konuda beyana zorlandığı anlamına gelmekte, diğer bir ifadeyle, beyanın serbest irade ürünü olmadığını gösterdiğinden, olayda, Gümrük Kanunu'nun 242. maddesi uyarınca ihtirazi kayıt konularak itiraz prosedürünün işletilmesi suretiyle ödenen vergilerin iadesinin istenildiği, başka bir ifadeyle,  Gümrük Kanunu'nun 211. maddesinde yapılan değişikliğe ilişkin düzenlemelerin 242. maddeye teşmil edilemeyeceği anlaşıldığından, uyuşmazlığın olayda uygulanma imkanı bulunmayan Gümrük Kanunu'nun 211. maddesi çerçevesinde değerlendirilmesi suretiyle verilen temyize konu kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir. 
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay  Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
            MADDİ OLAY : 
   Davacı adına tescilli ... tarih ve ... sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı eşyaların kıymetinin, gözetim kıymetine yükseltilmesi suretiyle ihtirazi kayıtla beyanı üzerine tahakkuk ettirilen  gümrük, ilave gümrük ve katma değer vergilerinin gözetim kıymetine isabet eden kısmına vaki itirazın 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 211. maddesi çerçevesinde "geri verme ve kaldırma başvuru formu" kullanılarak ilgili gümrük idaresine başvurulması gerektiğinin belirtilmesi suretiyle reddine dair işlemin iptali ile fazladan ödenen tutarın tahsil tarihinden itibaren hesaplanacak tecil faiziyle birlikte iadesine hükmedilmesi istemiyle dava açılmıştır.  
	İLGİLİ MEVZUAT: