muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Danıştay — Esas No: 2021/3391, Karar No: 2024/398, Tarih: 28.02.2024

Bilirkişi raporunda, davacı Oda'nın Artvin, Giresun, Gümüşhane ve Rize illerindeki kırsal alanda yaşayan nüfus yokmuş gibi tüm nüfus tahminlerinin ilçe ve belde yerleşmelerinin kentsel alanları için yapıldığına ilişkin itirazınının yerinde bulunduğu, planlama alanındaki büyükşehir olmayan illerin kentsel ve kırsal alan nüfuslarının bilinmesi ve plan raporuna işlenmesinin gerekli olduğu, kentsel ve kırsal alan nüfuslarının birlikte ele alınıp değerlendirilmesi, büyükşehir statüsünde olmayan alanlara ilişkin olarak alınan veya alınacak plan kararlarının doğru ve anlamlı olma olasılığını artıracağı, ayrıca bu eksikliğin, çevre düzeni planının genel ilkesi olan koruma-kullanma dengesi ile sürdürülebilir kullanma hedefinin göz ardı edilmesine yol açabileceği yönünde görüş ve tespitlere yer verilmiştir.
Daire kararında, dava konusu edilen hususun, planlamada eksiklik olmakla birlikte, anılan eksikliğin planı kusurlandırıcı nitelikte bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ise de; 24/06/2011 tarihinde onaylanan Ordu-Giresun-Trabzon-Rize-Gümüşhane ve Artvin Planlama Bölgesi 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planı'nda, nüfus projeksiyonlarında kırsal ve kentsel nüfus ayrımının yapıldığı, dolayısıyla, nüfus öngörüleri açısından yapılan değişikliklerde de daha önce elde edilen verilere bağlı şekilde bu ayrımın dikkate alınması gerektiği, büyükşehir olan yerleşimlerin kırsal nüfusları ile ilgili verilerin TÜİK tarafından sunulmaması nedeniyle kırsal nüfus oranlarının gösterilemediği, büyükşehir olmayan yerleşim birimlerinin kırsal nüfus bilgilerinin ise, plan bütününde bir standardın sağlanabilmesi amacıyla gösterilmediği yönündeki savunmanın, planlama ilkeleri açısından hukuken geçerli bir gerekçe olamayacağı, zira planlama sürecinin, araştırmaların yapılması, sorunların ortaya konulması, veri ve bilgi toplama ile ilgili analiz aşaması, bilgilerin bir araya getirilmesi, birleştirilmesi ve sonuçların değerlendirilmesi ile ilgili sentez aşaması ve plan kararlarının oluşturulması aşamalarından oluştuğu, kaldı ki,  kentsel ve kırsal yerleşim, gelişme alanları, sanayi, tarım, turizm, ulaşım, enerji gibi sektörlere ilişkin genel arazi kullanım kararlarını belirleyen, yerleşme ve sektörler arasında ilişkiler ile koruma-kullanma dengesini sağlayan çevre düzeni planlarında, kentsel ve kırsal nüfus ayrımı yapılmasının zorunlu olduğu sonucuna ulaşıldığından, planda, bu kısım yönünden, planlama esaslarına uyarlık görülmemiştir.
Bu itibarla, temyize konu Daire kararının bu kısmında hukuki isabet bulunmamaktadır.
4-Daire kararının 8. başlığı altında incelenen "Akçaabat’ta kentsel yerleşim alanının aşırı ölçüde büyütüldüğü" iddiası yönünden yapılan değerlendirmede:

Bu itibarla, temyize konu Daire kararının bu kısmında hukuki isabet bulunmamaktadır.
4-Daire kararının 8. başlığı altında incelenen "Akçaabat’ta kentsel yerleşim alanının aşırı ölçüde büyütüldüğü" iddiası yönünden yapılan değerlendirmede:
Dava dilekçesinde, Akçaabat Belediye Başkanlığının talebine istinaden Salacık, Yaylacık, Osmanbaba, Demirci, Söğütlü, Sarıtaş, Kayalar, Ortamahalle, Nefsipulathane ve Mersin Mahallelerinde artan nüfusun ihtiyacını karşılamak üzere kentsel yerleşik alanlar eklendiğinin belirtildiği, hiçbir araştırma ve sentez çalışmasına dayanmadan sadece nüfus  artışını karşılamak gibi bir gerekçe ile kentsel yerleşik alan kararlarının düzenlenmesinin, 10 adet mahalledeki mevcut yerleşme dokusunun ve alt ölçekli imar planlarının çevre düzeni planı kararları içinde gösterilerek yasallaştırılmasının amaçlandığı ve bu kapsamda bir kentsel yerleşik alan kararının Akaçaabat ilçesi ile birlikte yakın çevresindeki tüm planlama kararlarını etkileyecek nitelikte ve büyüklükte olduğu açıkken, sadece leke ve çizim olarak belirtilen mahalle alanlarının çevre düzeni planına eklenmesinin planlama ilkeleri açısından uygun olmadığı ileri sürülmektedir.
Davalı idarece, Akçaabat nüfus kestirimlerinde artış olduğu, 150.000 olan nüfus öngörüsünün 188.000 kişiye çıktığı; bu doğrultuda, Mersin, Akçakale, Şinik, Darıca ve Akçaabat ilçe merkezinde, artan nüfusun ihtiyacını karşılamak amacıyla yerleşilebilirliği uygun olan yaklaşık 430 ha alanın kentsel yerleşme alanı olarak gösterildiği savunulmaktadır.
 Bilirkişi raporunda, "Kentin mevcut yerleşik dokusunun görülebildiği uydu fotoğrafıyla (aşağıda) karşılaştırıldığında, aslında 2016 revizyon planında bile kentsel yerleşme alanı olarak gösterilen alanın Akçaabat mevcut kentsel yerleşik alanı dikkate alındığında ciddi bir büyüklükte olduğu görülmektedir. Bunun üzerine davaya konu 2017 onaylı Çevre Düzeni Planı Değişikliğinde arttırılan alanlarla beraber kentsel yerleşme alanı daha da büyütülmüş, mevcut yerleşik alanın 2-3 katına çıkartılmıştır.
Davaya konu Plan Değişikliği işleminin Plan Açıklama Raporunda Akçaabat için “ilçenin gelecek 15 yıllık kalkınması hususunda belirlenen başlıca sektörler tarım, sanayi ve turizm sektörleridir” denmekte; ayrıca “Tütün yetiştiriciliği desteklenerek, işlenip mamul ürün olarak pazara sunulması sağlanacaktır. Sebze, narenciye, mısır, fasulye gibi tarımsal ürünlerin yetiştiriciliği teşvik edilerek organize pazar kanalları oluşturulacaktır.” ifadelerine yer verilmektedir. Dolayısıyla bu ilçede tarımsal ürün alanlarının sürdürülmesi başlıca stratejidir.

Bu temel stratejiye rağmen, davaya konu plan değişikliği işlemi ile kent çeperindeki tarımsal alanlar kentsel yerleşme alanına dahil edilerek kentsel gelişme amaçlı planlanmıştır. Çeperdeki alanlar 2016 Plan Revizyonunda “Bölgeye Özel Ürün Alanı (Bağcılık, Çay, Fındık, vb.)” olarak tanımlanmış olan ve tarımsal alan olarak korunan yerlerdir. Davaya konu plan değişikliği işlemi ile bu bölgeye özgü tarımsal üretim yapılan alanlar yok edilerek yapılı çevreye dönüştürülmektedir. Bu yaklaşım hem bu bölgenin doğal ve tarımsal değerinin gözardı edildiği anlamına gelmekte, hem de plan değişikliği işleminin planın kendi ana stratejisiyle çeliştiğini göstermektedir.
...
 1/100.000 ölçekli planda yapılan gösterimler planın stratejik kararlarını yansıtmaktadır. Bir yerleşimin mevcuttaki yerleşik alanının iki-üç katı kadar yeni gelişme alanı açılacağının plan paftasında gösterilmiş olması, planın bu bölge için stratejik kararının yüksek düzeyde büyümeyi destekler nitelikte olduğunu göstermektedir. Böyle bir stratejik karar ve gelişme vurgusundan sonra, alt ölçekli planlarda burada gösterilen yeni gelişme alanının sadece yarısının (veya onda birinin) planlanıp geri kalan alanların tarımsal alan olarak korunması artık gerçekçi bir plan süreci olmamaktadır. Dolayısıyla plan paftasında gösterilen gelişme alan büyüklükleri çevre düzeni planının koruma-kullanma dengesine ilişkin stratejisini yansıtmaktadır. Plan bu bölgede tarımsal üretimin devamını, tarım alanlarının ve doğal yapının korunmasını önemsiyorsa, yerleşimi iki-üç kat büyüklüğünde gelişterecek bir plan önerisi getirmemelidir. Böyle bir öneri getiriyorsa, plan stratejisinin bu bölgede ciddi düzeyde büyüme öngördüğü tartışmasız bir gerçek olmaktadır ve alt ölçekli planlarda (ilgili plan hükmü doğrultusunda) bu alanların tamamı yerleşime açılmayabilir gibi bir ifade bu stratejik yaklaşımı değiştirmemektedir." şeklinde görüş ve tespitlere yer verilmiştir.
Daire kararında, Akçaabat nüfus öngörüsünde artış yapılarak 150.000 olan nüfus öngörüsünün 188.000 kişiye çıkarıldığı, buna bağlı olarak kentsel yerleşme alanı ihtiyacının ortaya çıktığı, öte yandan, kentsel yerleşme alanları sınırlarının şematik olduğu, alt ölçekli planlarda bu alanların tamamının yerleşime açılacağı anlamının çıkarılamayacağı, belirtilen nüfus kabulleri doğal, yapay ve yasal eşikler dikkate alınarak alt ölçekli planlarda belirleneceğinden planın bu kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Kurulumuzca, kararın 2 numaralı başlığı altında, uyuşmazlığa konu plana ilişkin nüfus öngörüleri hakkında yapılan değerlendirme sonucunda, nüfus öngörülerinin şehircilik ilkelerine ve planlama esaslarına uygun olmadığı sonucuna ulaşılarak, temyize konu Daire kararının plana ilişkin nüfus öngörüleri yönünden davanın reddine yönelik kısmının bozulmasına karar verildiğinden, Akçaabat ilçesinde, yeni nüfus öngörülerine dayalı olarak, artan nüfusun ihtiyacının karşılanması amacıyla belirlenen yeni yerleşim alanlarına yönelik değişikliğin de sebep unsurunun ortadan kalktığı açıktır.
Bu itibarla, temyize konu Daire kararının bu kısmında hukuki isabet bulunmamaktadır.
 5-Daire kararının 11. başlığı altında incelenen "HES'ler" yönünden yapılan değerlendirmede:
17/08/2016 tarihli plan revizyonu kapsamında, Ordu-Trabzon-Rize-Giresun- Gümüşhane-Artvin Planlama Bölgesi 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planında HES' lere ilişkin plan notunun; "6.24.3 Hidroelektrik üretim alanlarında havza bütününde ekosistemlerin sürdürülebilirliğini sağlayacak şekilde her türlü koruma tedbirlerine ilişkin süreçler tamamlandıktan sonra hidroelektrik santralleri (HES) projelerine izin verilecektir. HES’ler, ilgili idarece (Devlet Su işleri Genel Müdürlüğü, Yenilenebilir Enerji Genel Müdürlüğü) yatırıma konu akarsu havzası düzeyinde yapılacak olan ayrıntılı araştırma ve değerlendirmelere dayalı olarak; su toplama havzalarının sürdürülebilirliğini sağlayacak şekilde önlemlerin alınması, akarsu üzerinde faaliyette ve planlı HES projelerinin enerji üretim kapasiteleri ve su debilerinin hesaplanması ve bölgenin ekosistem dengesinin olumsuz yönde etkilenmemesine yönelik önlemler alınarak ÇED yönetmeliği kapsamında ÇED sürecine konu edilir. ÇED sürecinde su debisi, can suyu, enerji üretim miktarına ilişkin değerlendirmeler ve diğer çevresel değerlendirmeler akarsu havzası bütününde, mevcut ve planlı projeler dikkate alınarak yapılır. ÇED Yönetmeliği kapsamında gereken işlemler tamamlandıktan sonra ÇED Raporunun sonucuna göre Çevre Düzeni Planı değişiklik teklifi olarak değerlendirilmek üzere Bakanlığa sunulur. ÇED Yönetmeliğine tabi olmayan HES projelerine ilişkin alt ölçekli planlar, Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü ve ilgili diğer kurum ve kuruluşların uygun görüşü alınmasını takiben bu çevre düzeni planında değişikliğe gerek kalmaksızın ilgili idaresince onaylanabilir." şeklinde düzenlendiği,

Dava konusu edilen çevre düzeni planı değişikliği işlemi kapsamında ise, yukarıda yer verilen maddenin; "6.22.3 Bu plan revizyonunun onay tarihinden (17.08.2016) önce ilgili mevzuata uygun olarak imar planı onaylanmış olan hidroelektrik santralleri (HES) projelerinin imar planları geçerlidir. Projeye bağlı teknik değişiklik ihtiyacı olması durumunda söz konusu imar planlarına ilişkin değişiklikler, çevre düzeni planında değişiklik yapılmasına gerek kalmaksızın ilgili idaresince onaylanabilir. Bu revizyonun onay tarihinden itibaren (17.08.2016); Hidroelektrik üretim alanlarında havza bütününde ekosistemlerin sürdürülebilirliğini sağlayacak şekilde her türlü koruma tedbirlerine ilişkin süreçler tamamlandıktan sonra hidroelektrik santralleri (HES)projelerine izin verilebilir. HES’ler, ilgili idarece (Devlet Su işleri Genel Müdürlüğü, Yenilenebilir Enerji Genel Müdürlüğü) yatırıma konu akarsu havzası düzeyinde yapılacak olan ayrıntılı araştırma ve değerlendirmelere dayalı olarak; su toplama havzalarının sürdürülebilirliğini sağlayacak şekilde önlemlerin alınması, akarsu üzerinde faaliyette ve planlı HES projelerinin enerji üretim kapasiteleri ve su debilerinin hesaplanması ve bölgenin ekosistem dengesinin olumsuz yönde etkilenmemesine yönelik önlemler alınarak ÇED yönetmeliği kapsamında ÇED sürecine konu edilir. ÇED sürecinde su debisi, can suyu, enerji üretim miktarına ilişkin değerlendirmeler ve diğer çevresel değerlendirmeler akarsu havzası bütününde, mevcut ve planlı projeler dikkate alınarak yapılır. ÇED Yönetmeliği kapsamında gereken işlemler tamamlandıktan sonra ÇED Raporunun sonucuna göre Çevre Düzeni Planı değişiklik teklifi olarak değerlendirilmek üzere Bakanlığa sunulur. ÇED Yönetmeliğine tabi olmayan veya “ÇED Gerekli Değildir Kararı” alınmış olan HES projelerine ilişkin alt ölçekli planlar, Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü ve ilgili diğer kurum ve kuruluşların uygun görüşü alınmasını takiben bu çevre düzeni planında değişikliğe gerek kalmaksızın ilgili idaresince onaylanabilir." şeklinde yeniden düzenlendiği anlaşılmaktadır.

Dava dilekçesinde, bir önceki çevre düzeni planı revizyonunda; dere yataklarının doğal yapısının ve su kalitesinin korunması, gelişigüzel alanlarda taş ve malzeme ocaklarının açılmaması, terk edilen taş ocaklarının rehabilitasyonu sağlanarak doğaya kazandırılması ve onaylanmış olan HES projelerini de içerecek şekilde akarsu havzası düzeyinde ve havza bütününde yapılacak ayrıntılı araştırma ve değerlendirme ile akarsu havzalarının ve HES projelerinin gözden geçirileceği yönünde mahkeme kararı doğrultusunda hüküm oluşturulduğu, 03/04/2017 tarihinde onaylanan dava konusu çevre düzeni planı değişikliğinde, 17/08/2016 tarihinden önce imar planları onaylanmış olan HES projeleri kapsam dışında tutulacak şekilde plan hükmü getirildiği; böylece hem konuyla ilgili yargı kararının dikkate alınmadığı, hem de havza bütününde bazı projelere ve kullanım kararlarına ayrıcalık tanınarak, araştırma ve değerlendirme çalışmasının akarsu havzası bütününde yapılması ilkesinin ortadan kaldırıldığı ileri sürülmektedir.
Davalı idarece, HES konusunun "10. Kalkınma Planının" hedefleri arasında yer alan yenilenebilir enerjinin geliştirilmesi ile uyumlu bir plan kararı olduğu, Danıştay Altıncı Dairenin E:2011/9150 sayılı dosyasında görülen dava kapsamında, planın HES'lere ilişkin kısmı açısından yürütmenin durdurulması kararı verildiği, 17/08/2016 tarihinde onaylanmış olan çevre düzeni planı revizyonu kapsamında, "6.24 Enerji Üretim Alanları ve Enerji İletim Tesisleri" başlığı altına bir hüküm eklenmek suretiyle mahkeme kararına uygun işlem tesis edildiği, bu değişiklik ile hidroelektrik üretim alanlarında havza bütününde ekosistemlerin sürdürülebilirliğini sağlayacak şekilde her türlü koruma tedbirlerine ilişkin süreçler tamamlandıktan sonra hidroelektrik santralleri (HES) projelerine izin verileceği, ÇED incelemesine dair tüm süreçlerin tamamlanmasının bekleneceğinin hüküm altına alındığı, mahkeme kararı doğrultusunda plan revizyonu kapsamında plana eklenen hükmün, bu davanın konusu olan 03/04/2017 tarihli plan değişikliği işlemi kapsamında yeniden düzenlendiği, bu son düzenlemenin gerekçesinin, imar planlama işlemleri ve ÇED süreci tamamlanmış olan HES projelerine ilişkin uygulamada sorunlar yaşanmasının olduğu, bu sorunlar nedeniyle, yürütmenin durdurulması kararından önce ve söz konusu kararların yerine getirilmesi sürecinde, mevzuata ve çevre düzeni planına uygun olarak onaylanmış imar planları tamamlanmış olan projeleri kapsam dışında bırakmak amacıyla ilgili plan hükmünün yeniden düzenlendiği, anılan mahkeme kararının ilgili kurumlara iletilmesinden önceki süreçte ÇED ve imar planı süreçleri tamamlanmış olan projelere yönelik olarak yeniden düzenlenen plan hükmünün Çevre Düzeni Planının iptalini gerektirecek herhangi bir husus ihtiva etmediği savunulmaktadır.

Bilirkişi raporunda, "Görüldüğü üzere, dava konusu plan değişikliği kapsamında ilgili plan hükmünde yapılan değişiklikle, 17/08/2016 tarihli plan revizyonu işlemi kapsamında plana eklenen hükmün kapsamı daraltılmıştır. Şöyle ki, mahkeme kararına uygunluk amaçlı ilk işlemin yapıldığı tarih olan 17/08/2016 öncesinde, “ilgili mevzuata uygun olarak imar planı onaylanmış olan hidroelektrik santralleri (HES) projelerinin imar planları geçerlidir” denilerek bu projeler, “havza bütününde ekosistemlerin sürdürülebilirliğini sağlayacak şekilde her türlü koruma tedbirlerine ilişkin süreçler”den muaf tutulmaktadır. 
Kurulumuz, dava konusu ÇDP’nin HES’lerle ilgili kararlarına ilişkin olarak izleyen bölümde genel bir değerlendirme yapmak gereği duymaktadır. Ancak bu genel değerlendirmeye geçmeden önce, ilgili plan hükmünde yapılan son değişikliğe dair kısa bir değerlendirme yapmakta yarar görülmektedir. Kurulumuz, ilgili plan hükmünün kapsamının daraltılmasının ve 17/08/2016 tarihi öncesinde imar planları onaylanan HES Projelerinin kapsam dışında bırakılmasının doğru olmadığı görüşündedir. İlgili Mahkeme kararına dayanak olan Bilirkişi Raporunda; “hidroelektrik santralleri yoluyla elektrik üretilmesi kararının, çevresel etkilerin havza bütünlüğü dikkate alınarak ayrıntılı bir araştırma ve değerlendirilmeye dayalı olması ve HES'lerde kullanılacak su debisi hesaplamaları yapılırken bölgenin ekosistem dengesinin olumsuz yönde etkilenmemesi için bu yönde gerekli koruma tedbirlerinin alınması” gerektiğine vurgu yapılmakta ve “dava konusu planda bu hususlara yönelik olarak alt ölçekli planları yönlendirecek nitelikte temel ilke ve politikaları içeren hükümlerin yer almaması” durumu uygun bulunmamaktadır.
 Görüldüğü üzere burada iki önemli konu söz konusudur; ilki HES’ler ile ilgili kararların ciddi ve kapsamlı çevresel inceleme ve değerlendirme süreçleri sonunda verilmesi, ikincisi ise bu çevresel inceleme ve değerlendirmeye ilişkin olarak alt ölçekli planların yönlendirilmesidir. 17/08/2016 tarihli plan revizyonu ile eklenen hüküm her iki konuya ilişkin olarak olumlu bir düzenlemedir. Bu düzenleme ile karar süreçleri başlamış ancak uygulamaya geçmemiş pek çok HES Projesinin çevresel etkilerinin havza bütünlüğü içerisinde ele alınması söz konusu olabilecektir.

Ancak son yapılan değişiklikle 17/08/2016 öncesinde imar planları onaylanmış HES Projelerinin kapsam dışında bırakılması, çok sayıda projenin çevresel etkilerinin havza bütünlüğü içerisinde ele alınmasını olanaksız kılmaktadır. Kapsam dışında kalan projelerin imar planlama çalışmalarının tamamlanmış ve onaylanmış olması, ilgili Mahkeme kararına esas olan “çevresel etkilerin havza bütünlüğü dikkate alınarak ayrıntılı bir araştırma ve değerlendirilmeye dayalı olması” durumunu garanti etmemektedir. Söz konusu HES Projelerinin imar planlama çalışmaları kapsamında, çevresel etkilerinin ne düzeyde incelenip değerlendirildiği, ilgili projenin olası etkilerinin havza bütünlüğü içerisinde değerlendirilip değerlendirilmediği bilinmemektedir. Bu nedenle ilgili plan hükmünde dava konusu plan değişikliği işlemi kapsamında yapılan düzenleme, çevre düzeni planının koruma-kullanma dengesini sağlama amacı göz önüne alındığında olumsuz nitelikte bir geriye gidiştir ve bu yönüyle de ilgili mahkeme kararına aykırılık taşıdığı düşünülebilir. Bu hususlar ışığında Kurulumuz; Davacının planın HES’lere ilişkin hükmünde yapılan son düzenlemenin mahkeme kararını ihlal ettiği iddiasında haklılık olduğu görüşündedir.
...Bilirkişi Kurulumuz; 1/100.000 ölçekli bir bölge planından beklenenler ile bölge düzeyindeki bir planın, planlama kademelenmesi içerisindeki yeri dikkate alındığında, Danıştay tarafından verilen yürütmeyi durdurma karar sonrası HES’ler ile ilgili olarak plan uygulama hükümlerine eklenen ve sonradan kapsamı daraltılan plan hükmünün, mahkeme kararına uyum bakımından yeterli olduğu kanaatinde değildir. 
Hiç kuşkusuz, 1/100.000 ölçekli bir çevre düzeni planı, tüm ülkeyi ilgilendiren sektörel yatırım ve politika tercihlerinin ele alınıp karara bağlanabileceği bir planlama çalışması değildir. Bu çerçevede, Türkiye’nin ulusal enerji politikası ile öncelikli enerji yatırım tercihlerine ilişkin tartışmalı durumların, çevre düzeni planları bağlamında çözümlenmesi beklenemez. Enerji gibi ekonomik ve toplumsal gelişme bakımından yaşamsal öneme sahip bir sektöre ilişkin ülke (ulusal) politikasının temel bileşenleri; Enerji Sektörü Stratejik Planı ve Kalkınma Planı gibi ulusal ölçekteki politika dokümanları ve plan belgeleri ile belirlenmektedir. Buna karşın, ulusal ve bölgesel nitelikli somut enerji yatırımlarına ilişkin (örneğin nükleer enerji üretim tesisleri, termik santraller, hidroelektrik santralleri vb.) kullanım ve yer seçimi kararlarının verileceği en uygun planlama ölçeği ise 1/100.000 ölçekli çevre düzeni planlarıdır.

1/100.000 ölçekli bir planda, bu ölçeğin doğası gereği, bazı kararlar şematik, başka bazı kararlar ise kesinlik ihtiva eden çizgiler ile gösterilmek durumundadır. Kesinlik ihtiva eden çizgilerle gösterilmesi gereken kararlara en uygun örneklerden birisi de ulusal ya da bölgesel nitelikli somut enerji yatırımlarına ilişkin kullanım kararlarıdır. Bu kullanımların yer seçimine ilişkin kararların; çevresel etkiler ve oluşabilecek riskler, yakın çevredeki yerleşmelerin konumu ve niteliği, jeolojik ve benzeri doğal tehlikelere maruz kalma gibi durumlar göz önünde bulundurularak titiz bir inceleme sonunda verilmesi gerekir. Dahası, bu inceleme sürecinin sonucunda ulaşılan bulgular somut plan kararları ve stratejilerine dönüştürülmeli ve bunlar gerek lejant maddeleri arasında gerekse plan uygulama hükümleri ve açıklama raporunda açık ve net bir biçimde yer almalıdır. 
Oysa dava konusu planda, HES’ler başta olmak üzere somut enerji yatırımlarına ilişkin olarak bu tür bir yaklaşımın izlenmemiş olduğu gözlenmektedir. Plan uygulama hükümleri arasında enerji üretim ve iletim alanlarına ilişkin bazı genel hükümler yer almakta, HES’ler ile ilgili olarak ise sadece yürütmeyi durdurma kararı sonrasında eklenen hüküm yer almaktadır ki bu hükmün kapsamı da dava konusu plan değişikliği işlemi ile daraltılmıştır. Ayrıca planın lejant maddeleri arasında da sonradan eklenmiş “Yenilenebilir Enerji” gösteriminden başka bir madde yer almamaktadır.
 Doğu Karadeniz Bölgesi, su varlıkları bakımından oldukça zengin olan ve bu su varlıkları ile beslenen pek çok havza ve ekosisteme sahip bir bölgedir. Bölgenin sahip olduğu su varlıklarının HES yatırımcılarının ilgi alanında olduğu ve son yıllarda bölgedeki HES yatırımlarının giderek arttığı bilinmektedir. Dolayısıyla, böylesi bir bölge için hazırlanan çevre düzeni planı çalışmasının öncelikli konuları arasında hiç kuşkusuz HES yatırımları yer almalıdır. Planlama çalışması kapsamında; HES yatırımlarının planlama alanı içerisindeki ekosistem alanları, doğal ve çevresel değerler ile kaynak sistemlerini olumsuz etkileme riski dikkate alınarak, kapsamlı bir etüt ve analiz çalışması yapılması gerekir. Bu çalışma sonucunda; bölgenin HES yatırımları bakımından taşıma kapasitesinin belirlenmesi, diğer bir deyişle, planlama alanındaki havza ve ekosistemlerin sürdürülebilirliğini sağlamak ve yöre halkının sosyal, ekonomik ve kültürel durumunu olumsuz etkilememek için HES yatırımlarında mekânsal ve sektörel sınırların belirlenmesi gerekir. Bu sınırlar içinde mekânsal nitelikte olanlar (HES yatırımına uygun bölgeler, HES yatırımına izin verilmeyecek bölgeler gibi), plan paftalarına işlenmeli ve planın gösterim maddeleri arasında yer almalıdır.
...Söz konusu plan hükmü bu nedenle planlama esaslarına aykırıdır." yönünde görüş ve tespitlere yer verilmiştir.

...Söz konusu plan hükmü bu nedenle planlama esaslarına aykırıdır." yönünde görüş ve tespitlere yer verilmiştir.
Daire kararında, HES yatırımlarının, ÇED sürecinden geçerek mevcut yasal prosedür doğrultusunda tamamlanabileceği göz önüne alındığında, yapılan düzenlemenin gerekçesinin imar planlama işlemleri ve ÇED süreci tamamlanmış olan HES projelerine ilişkin uygulama aşamasında yaşanılan zorluklar olduğu anlaşıldığından, bu kısım yönünden hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Uyuşmazlıkta; dava konusu işleme ilişkin plan değişikliği gerekçe raporundan, muhtelif elektrik üretim şirketleri ile Orman ve Su İşleri Bakanlığı, DSİ Genel Müdürlüğü Hidroelektrik Enerji Dairesi Başkanlığının görüşleri doğrultusunda plan notunda değişikliğe gidildiği ve H-39, F47 ve G-39 numaralı plan paftalarına söz konusu HES projelerine ilişkin "Yenilenebilir Enerji Sembolü" eklenmesine karar verildiği görülmektedir.