muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Danıştay — Esas No: 2020/4137, Karar No: 2024/1553, Tarih: 06.03.2024

14.06.2014 tarih ve 29030 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliği'nin "Genel Plânlama Esasları" başlıklı 7. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinde; "Planlar, kademesine ve ölçeğine göre ve yapılış amacının gerektirdiği ayrıntı düzeyinde kalmak koşuluyla alt kademedeki planları yönlendirir."  düzenlemesine yer verilmiştir.
 
HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
Usul Yönünden:
Ehliyet itirazına ilişkin olarak;
5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 23. maddesinin "Mülkî idare amiri hukuka aykırı gördüğü kararlar aleyhine idarî yargıya başvurabilir." şeklindeki 5. fıkrası, Anayasa Mahkemesi'nin 04/02/2010 günlü, E:2008/27 K:2010/29 sayılı kararı ile iptal edilmiş bulunmaktadır. Anayasa Mahkemesi kararının gerekçesi incelendiğinde, mülki idare amirlere tanınan yetkinin sadece dava açma yetkisiyle sınırlı  tutulmasının, merkezi idarece Anayasa’nın 127. maddesinde çizilen çerçeve içinde kullanılması gereken, idarenin bütünlüğü ilkesinin gerektirdiği bir vesayet yetkisini içermediği hususu  oluşturmaktadır. Diğer taraftan, Şanlıurfa İdare Mahkemesi tarafından itiraz yoluyla yapılan başvuru ile, 26/05/2005 günlü, 5355 sayılı Mahallî İdare Birlikleri Kanunu’nun 22. maddesine 29/12/2005 günlü, 5445 sayılı Kanun’un 4. maddesiyle eklenen ikinci fıkranın “Karara karşı, ülke düzeyinde kurulan birlikler ile başkanı vali veya vali yardımcısı olan birliklerde İçişleri Bakanlığı, diğerlerinde ise valiler veya hakkında kişi borcu çıkarılanlar on gün içinde idarî yargıya başvurabilirler.” biçimindeki üçüncü cümlesinin, Anayasa’nın 123. ve 127. maddelerine aykırılığı savıyla iptali istenilmiş, Anayasa Mahkemesi 03/11/2011 günlü, E:2011/11, K:2011/151 sayılı kararıyla, itiraz konusu kuralla mahallî idarelerin organlarınca alınan kararlara karşı kullanılacak idarî vesayet yetkisi, bu kararlar aleyhine idari dava açma şeklinde belirlendiği, kaldı ki, Anayasa’nın 127. maddesinde belirtilen "idarenin bütünlüğü" ilkesini gerçekleştirme amacıyla, idarî yargıyı harekete geçirmek suretiyle kullanımı öngörülen düzenlemenin vesayeti içermediğinin de söylenemeyeceği, bu itibarla, itiraz konusu kuralın, Anayasa’nın 123. ve 127. maddelerine aykırı olmadığı gerekçesiyle istemin reddine karar verilmiştir.
	Anayasa Mahkemesi'nin 04/02/2010 günlü, E:2008/27 K:2010/29 sayılı iptal kararının gerekçesini mülki idare amirlerinin dava açma  yetkilerinin olmadığı hususu oluşturmayıp, belediye meclisi kararlarına karşı  mülki amirlere  tanınan yetkinin sadece dava açma yetkisiyle sınırlı tutulmasının Anayasanın 127. maddesindeki idarenin bütünlüğü ilkesi ile vesayet yetkisine aykırılık taşıdığı hususu oluşturmaktadır.

Anayasa Mahkemesi'nin 04/02/2010 günlü, E:2008/27 K:2010/29 sayılı iptal kararının gerekçesini mülki idare amirlerinin dava açma  yetkilerinin olmadığı hususu oluşturmayıp, belediye meclisi kararlarına karşı  mülki amirlere  tanınan yetkinin sadece dava açma yetkisiyle sınırlı tutulmasının Anayasanın 127. maddesindeki idarenin bütünlüğü ilkesi ile vesayet yetkisine aykırılık taşıdığı hususu oluşturmaktadır. 
	2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 2. maddesinin 1/a fıkrasında; iptal davaları "idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan" davalar olarak tanımlanmakta; yargı kararlarında "menfaat" kavramının davacı ile iptalini istediği idarî işlem arasındaki bağı, ilgiyi ifade ettiği belirtilmekte ve idarî işlem ile dava açan kişi arasında meşru, güncel ve ciddî bir ilişki söz konusu ise, davada menfaat bağının bulunduğu kabul edilmekte; bunun dışında ayrıca sübjektif bir hakkın ihlâl edilmesi koşulu aranmamaktadır.
	Yukarıda yer verilen kanuni düzenleme ve Anayasa Mahkemesi kararları dikkate alınmak suretiyle, Devlet tüzel kişiliğini temsil eden mülki amirin, bir başka tüzel kişinin işlemine dava açıp açamayacağı hususunun değerlendirilmesi ve olayın çözüme kavuşturulması gerekir.
	İmar planları, planlanan yörenin bugünkü durumunun, olanaklarının ve ilerdeki gelişmesinin gerçeğe en yakın şekilde saptanabilmesi için coğrafi veriler, beldenin kullanılışı, donatımı ve mali bilgiler gibi konularda yapılacak araştırma ve anket çalışmaları sonucu elde edilecek bilgiler ışığında, çeşitli kentsel işlevler arasında var olan ya da sağlanabilecek olanaklar ölçüsünde en iyi çözüm yolları bulmak, insan, toplum ve çevre münasebetlerinde kişi ve aile mutluluğu ile toplum hayatını yakından etkileyen fiziksel çevreyi sağlıklı bir yapıya kavuşturmak; yatırımların yer seçimlerini ve gelişme eğilimlerini yönlendirmek ve toprağın korunma, kullanma dengesini en rasyonel biçimde belirlemek, belde halkına iyi yaşama düzeni ve koşulları sağlamak amacıyla, kentin kendine özgü yaşayış biçimi ve karakteri, nüfus, alan ve yapı ilişkileri, yörenin gerek çevresiyle ve gerekse çeşitli planları arasında olan bağlantıları, halkın sosyal ve kültürel gereksinimleri, güvenlik ve sağlığı ile ilgili tüm toplumu ilgilendiren konular göz önüne alınarak hazırlanır.
	İmar planlaması kamu yararı amacıyla yapıldığı için, kamu düzeni ve yararını koruyan kanunlarla yerleşim birimlerinin fiziksel mekanlarının şekillenmesi amaçlanır. Fiziksel mekanların planlanmasının hukuki boyutunu, başta Anayasa olmak üzere İmar Kanunu, diğer ilgili kanunlar ve imar yönetmelikleri ile birer düzenleyici işlem olduğunda kuşku bulunmayan imar planları oluştururken; fonksiyonel boyutunu ise kamu yararı oluşturmaktadır.

İmar planlaması kamu yararı amacıyla yapıldığı için, kamu düzeni ve yararını koruyan kanunlarla yerleşim birimlerinin fiziksel mekanlarının şekillenmesi amaçlanır. Fiziksel mekanların planlanmasının hukuki boyutunu, başta Anayasa olmak üzere İmar Kanunu, diğer ilgili kanunlar ve imar yönetmelikleri ile birer düzenleyici işlem olduğunda kuşku bulunmayan imar planları oluştururken; fonksiyonel boyutunu ise kamu yararı oluşturmaktadır. 
	Bu bağlamda özellikle alt ölçekli imar planlarını mahalli müşterek ihtiyaç kapsamında görmek mümkün olmakla birlikte; bu planların daha üst ölçekli planlara uygun olma zorunluluğu  da dikkate alındığında, bunların  "mahalli" boyutu aşan bir niteliği bulunduğu da görülmektedir. 
	Vesayet yetkisi kapsamında değerlendirilen mülki idare amirinin  hukuka aykırı gördüğü kararlar aleyhine idarî yargıya başvurabilme yetkisi her ne kadar Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilmiş ise de, iptal kararının gerekçesi ve daha sonra aynı nitelikte verilmiş olan yukarıda yer verilen Anayasa Mahkemesi kararı  dikkate  alındığında,  mahalli  idarelerin "mahalli" niteliği aşan kamu hizmetlerine ilişkin iş ve  işlemlerine karşı İdari Yargılama Usulü Kanununun 2. maddesi kapsamında sübjektif dava ehliyeti bulunan mülki idare amiri tarafından dava açılabileceği sonucuna ulaşıldığından, davalı idarelerin davacı Adana Valiliğinin dava açma ehliyetinin olmadığı yönündeki iddiaları yerinde görülmemiştir.
	Esas yönünden; 
	Davacı tarafından dava dilekçesinde özetle; alt ölçekli imar planlarının üst ölçekli planlara uygun olma zorunluluğu nedeniyle "mahalli" boyutu aşan nitelikteki bu planlara karşı idari vesayet yetkisine sahip mülki idare amiri olarak dava açabilecekleri, bu kapsamda mülkiyeti şahsa ait, üst 1/5000 ölçekli nazım imar planında ''sanayi alanı'' olarak planlanan taşınmaza bu plana aykırı olarak dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planı ile ''ticaret+konut alanı'' fonksiyonu getirilmesinin hukuka ve mevzuata aykırı olduğu ileri sürülerek, 1/1000 ölçekli uygulama imar planının söz konusu parsele ilişkin kısmının iptaline karar verilmesi istenilmiştir.
	İdare Mahkemesince ise, bilirkişi raporunda tespit edilen hususlar doğrultusunda 1/1000 ölçekli uygulama imar planında uyuşmazlık konusu parsel için belirlenen yapılaşma koşullarının bu planın dayanağı 1/5000 ve 1/25.000 ölçekli nazım imar planlarına aykırı olduğu anlaşıldığından, dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planının parsele ilişkin kısmında hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna ulaşıldığı gerekçesiyle iptaline karar verilmiştir.

İdare Mahkemesince ise, bilirkişi raporunda tespit edilen hususlar doğrultusunda 1/1000 ölçekli uygulama imar planında uyuşmazlık konusu parsel için belirlenen yapılaşma koşullarının bu planın dayanağı 1/5000 ve 1/25.000 ölçekli nazım imar planlarına aykırı olduğu anlaşıldığından, dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planının parsele ilişkin kısmında hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna ulaşıldığı gerekçesiyle iptaline karar verilmiştir.	
	Bakılan uyuşmazlıkta, davacı valilik tarafından; dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planının; parsel için getirilen ''kullanım kararının'' üst ölçekli plana aykırı olduğu yolundaki iddia ile iptaline karar verilmesi istenilmesine rağmen, bilirkişilerce yapılan inceleme neticesinde 11.12.2018 tarihinde dosyaya sunulan bilirkişi raporunun ''bilirkişi notu'' başlıklı kısmında; 1/1000 ölçekli uygulama imar planında …  sayılı parselin parselasyon sonucu dağıtımının yapıldığı parsellerden olan … parsel sayılı taşınmaz için belirlenen yapılaşma koşullarının bu planın dayanağı 1/5000 ve 1/25.000 ölçekli nazım imar planlarına aykırı olduğu ancak bu hususta davacının bir iddiası bulunmadığından söz konusu tespitin bilirkişi notu olarak belirtildiği yolundaki tespite yer verilmiş, İdare Mahkemesince de raporda tespit edilen bu husus dayanak alınarak karar verilmiş ise de davacının dava açma amacı dikkate alındığında, söz konusu iptal kararının, davacının dava açma amacını sağlamaya yönelik bir sonuç doğurmayacağı anlaşıldığından, karar bu yönüyle isabetli bulunmamıştır.
	Öte yandan, aynı bilirkişi raporunda; dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planında parseller için öngörülen arazi kullanım kararlarının alanda yürürlükte olan üst 1/100.000 ölçekli çevre düzeni planı ile 1/5000 ve 1/25.000 ölçekli nazım imar planlarına uygun olduğu, bu planlar ile dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planı arasındaki ilişkinin şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına ve mevzuata uygun şekilde kurulduğu yönünde tespit ve değerlendirmelere yer verildiği görülmüştür.
	Yukarıda açıklanan bilirkişi raporlarındaki tespitler, dava dosyasında yer alan diğer tüm bilgi ve belgeler ile davacının iddiaları kapsamında uyuşmazlık değerlendirildiğinde, dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planı ile taşınmazlar için getirilen ''kullanım kararlarının''; üst ölçekli planlara uygun olduğu, planlar arasında ölçekler arası tutarlılığın sağlandığı, plan kademelenmesi yönünden planlar arası ilişkinin şehircilik ilkelerine ve planlama esaslarına uygun şekilde kurulduğu anlaşıldığından, davanın reddine karar verilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmış, dava konusu işlemin iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında isabet bulunmamıştır.

Ayrıca, dosya içerisinde yer alan bilgi, belgeler ile tapu kayıtlarının incelenmesinden, uyuşmazlık konusu … sayılı parsel hisselerinin dağıtımının yapıldığı … ada, …, … ve … sayılı parsellerin çok sayıda hissedar maliki bulunduğu ve bakılan dava sonucunda verilecek kararın parsel maliklerinin tamamını doğrudan etkileyeceği, ancak ... İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:… sayılı ara kararı ile; parsel maliklerinden yalnızca … ile …'a davanın ihbarına karar verildiği, bu kararın …'a tebliğine ilişkin alındının ise dosyada bulunmadığı görülmüştür. Bu itibarla, uyuşmazlık konusu parsellere ilişkin güncel mülkiyet durumu tespit edildikten sonra diğer maliklere de davanın ihbar edilmesi gerekmektedir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davalıların temyiz isteminin kabulüne,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 06/03/2024 tarihinde, kesin olarak, oyçokluğuyla karar verildi.  
KARŞI OY (X): İdari işlemler yetki, şekil, sebep, konu ve amaç unsurlarından meydana gelir.  İdari yargı mercilerinin iptal davalarında idari işlemlerin hukuka uygunluğunu bu unsurlar bakımından denetleyerek karar vermeleri gerekir. 
Dairemizce her ne kadar dava dilekçesinde belirtilen iddialarla sınırlı olarak yapılan inceleme neticesinde karar verilmiş ise de; kamu yararı amacıyla yapılan, kamu düzeni ve yararını koruyan düzenleyici işlem niteliğindeki uygulama imar planına karşı açılan davanın, idari yargının re'sen inceleme yetkisi ve imar planlarının anılan nitelikleri göz önünde bulundurularak davacının ileri sürdüğü nedenlerle sınırlandırılmadan incelenerek sonuçlandırılması gerekmektedir.
Bu çerçevede inceleme yapıldığında, dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planında …  sayılı parselin parselasyon sonucu dağıtımının yapıldığı parsellerden olan … parsel sayılı taşınmaz için belirlenen yapılaşma koşullarının, bu planın dayanağı 1/25.000 ölçekli nazım imar planına aykırı olduğu sonucuna ulaşıldığından, dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının onanmasına karar verilmesi gerektiği oyuyla karara katılmıyorum.
Danıştay — Esas No: 2021/4279, Karar No: 2024/1587, Tarih: 06.03.2024

"İçtihat Metni"
   T.C.
D A N I Ş T A Y
 ALTINCI DAİRE  
Esas     No : 2021/4279
Karar	No : 2024/1587                                                                  
KARAR DÜZELTME İSTEMİNDE 
BULUNAN (DAVALI) : … Belediye Başkanlığı	  
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
 
İSTEMİN	KONUSU: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının onanmasına dair Danıştay  Altıncı Dairesinin 21/10/2020 tarih ve E:2016/12950, K:2020/9861 sayılı kararının; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi uyarınca düzeltilmesi istenilmektedir.                    
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Sinop ili, Türkeli ilçesi, … Mahallesi, … Mevkii, … ada … parsel sayılı ve … ada … parsel sayılı imar planında yeşil alan olarak belirlenmiş taşınmazların imar planında özgülendiği amacının değiştirilmesi veya kamulaştırma bedelinin ödenmesi istemiyle yapılan başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılmıştır.
	İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; 1/1000 ölçekli uygulama imar planında  davacının hissedarı olduğu Sinop ili Türkeli ilçesi … Mahallesi … Mevkii … ada … parsel sayılı taşınmazın  park olarak,  … ada … parsel sayılı taşınmazın bir bölümünün park, bir bölümünün ise 10 metre genişliğinde yol olarak düzenlendiği,  davacının imar planı değişikliği yapılması (yeşil alan şerhinin kaldırılması) veya ilgili mevzuat uyarınca kamulaştırma bedelinin ödenmesi istemiyle yaptığı başvurunun zımnen reddedildiği, olayda, imar planında öngörülen kullanım kararlarının, davacının mülkiyet hakkından tam anlamıyla yararlanmasının önünde engel teşkil ettiği,  plan kararı sonrasında  uzunca bir süre geçmesine rağmen taşınmazların kamulaştırmaya konu edilmediği gibi ne zaman kamulaştırılacağının da açık bir şekilde belli olmadığı, davacının  (yeşil alan şerhinin kaldırılması isteminin) plan değişikliği talebinin ise davalı idare tarafından reddedildiği, bu durumda, değişiklik yapılabilmesi için gerekli koşulların bulunması durumunda imar planında değişikliği yapılmak suretiyle, hukuki  veya  teknik nedenlerle plan değişikliği yapılması mümkün olmaz  ise uyuşmazlığa konu taşınmazların kamulaştırma bedelinin davacıya ödemek suretiyle davacının mülkiyet hakkına yapılan müdahalenin sonlandırılması gerekli ve zorunlu olup, davacının başvurusunun zımnen reddedilmesinde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
	Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
              Daire kararının özeti: Davacının  temyiz başvurusu üzerine Danıştay Altıncı Daire since, temyize konu karar hukuk ve usule uygun bulunmuş ve  kararın onanmasına karar verilmiştir.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
              Daire kararının özeti: Davacının  temyiz başvurusu üzerine Danıştay Altıncı Daire since, temyize konu karar hukuk ve usule uygun bulunmuş ve  kararın onanmasına karar verilmiştir.
KARAR DÜZELTME TALEP EDENİN İDDİALARI: Davalı tarafından, imar planlarının kişilerin talepleri doğrultusunda hazınlanmayıp, ilçenin ve sosyal yaşamın gerektirdiği durumlara göre hazırlandığı, imar planında yeşil alan olan taşınmazın kamulaştırılmasının mümkün olmadığı ileri sürülerek Danıştay Altıncı Dairesince verilen kararın düzeltilmesi istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Düzeltilmesi istenen kararın usul ve yasaya uygun olduğu, ileri sürülen nedenlerin 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 54. maddesine uymadığı, bu nedenle istemin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY	TETKİK	HAKİMİ	…'NIN DÜŞÜNCESİ: Karar düzeltme isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: 
Kararın düzeltilmesi dilekçesinde ileri sürülen nedenler, 2577 sayılı Kanunun Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi hükmüne uygun bulunduğundan, karar düzeltme isteminin kabulü ile Danıştay  Altıncı Dairesinin 21/10/2020 tarih ve E:2016/12950, K:2020/9861 sayılı kararı kaldırılarak uyuşmazlık yeniden incelendi:
İNCELEME VE GEREKÇE:
	MADDİ OLAY : 
	 1/1000 ölçekli uygulama imar planında, Sinop ili, Türkeli ilçesi, … Mahallesi, … Mevkii, … ada, … parsel sayılı taşınmaz park olarak, … ada, … parsel sayılı taşınmazın bir bölümü park, bir bölümü ise 10 metre genişliğinde yol olarak düzenlenmiştir. Davacı, imar planı değişikliği yapılması (yeşil alan şerhinin kaldırılması) veya kamulaştırma bedelinin ödenmesi istemiyle 08/10/2015 tarihinde Türkeli Belediye Başkanlığına başvurmuş, başvurunun zımnen reddi üzerine üzerine bakılan dava açılmıştır.
              İLGİLİ MEVZUAT
	Anayasa’nın 35. maddesinde: "Herkes, mülkiyet ve miras haklarına sahiptir. Bu haklar, ancak kamu yararı amacıyla, kanunla sınırlanabilir. Mülkiyet hakkının kullanılması toplum yararına aykırı olamaz." kuralına yer verilmiş, temel hak ve özgürlüklerin sınırlandırılmasını düzenleyen 13. maddesinde ise, temel hak ve hürriyetlerin, özlerine dokunulmaksızın yalnızca Anayasanın ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere bağlı olarak ve ancak kanunla sınırlanabileceği, bu sınırlamaların, Anayasanın sözüne ve ruhuna, demokratik toplum düzeninin ve laik Cumhuriyetin gereklerine ve ölçülülük ilkesine aykırı olamayacağı belirtilmiştir.

Keza Anayasa’nın 90. maddesi uyarınca uygun bulunan ve iç hukukun bir parçası halini alan Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 1 nolu Ek Protokolünün "Mülkiyetin korunması" başlıklı 1. maddesinde de: "Her gerçek ve tüzel kişinin mal ve mülk dokunulmazlığına saygı gösterilmesini isteme hakkı vardır. Bir kimse, ancak kamu yararı sebebiyle ve yasada öngörülen koşullara ve uluslararası hukukun genel ilkelerine uygun olarak mal ve mülkünden yoksun bırakılabilir." hükmü yer almıştır. 
Öte yandan, Anayasa Mahkemesinin 29.12.1999 gün ve E:1999/33, K:1999/51 sayılı kararıyla; 3194 sayılı İmar Kanununun 13. maddesinin birinci ve üçüncü fıkraları iptal edilmiş, iptal kararının gerekçesinde: "Çağdaş demokrasiler, temel hak ve özgürlüklerin en geniş ölçüde sağlanıp güvence altına alındığı rejimlerdir. Temel hak ve özgürlüklerin özüne dokunup onları büyük ölçüde kısıtlayan veya tümüyle kullanılamaz hale getiren sınırlamaların demokratik toplum düzeninin gerekleriyle bağdaştığı kabul edilemez. Demokratik hukuk devletinin amacı kişilerin hak ve özgürlüklerden en geniş biçimde yararlanmalarını sağlamak olduğundan yasal düzenlemelerde insanı öne çıkaran bir yaklaşımın esas alınması gerekir. Bu nedenle getirilen sınırlamaların yalnız ölçüsü değil, koşulları, nedeni, yöntemi, kısıtlamaya karşı öngörülen kanun yolları hep demokratik toplum düzeni kavramı içinde değerlendirilmelidir. Özgürlükler, ancak ayrık durumlarda ve demokratik toplum düzeninin sürekliliği için zorunlu olduğu ölçüde sınırlandırılabilmelidir. 
	Demokratik bir toplumda temel hak ve özgürlüklere getirilen sınırlamanın, bu sınırlamayla güdülen amacın gerektirdiğinden fazla olması düşünülemez. 
	Demokratik hukuk devletinde güdülen amaç ne olursa olsun, kısıtlamaların, bu rejimlere özgü olmayan yöntemlerle yapılmaması ve belli bir özgürlüğün kullanılmasını önemli ölçüde zorlaştıracak ya da ortadan kaldıracak düzeye vardırılmaması gerekir.
	3194 sayılı Yasa'nın 13. maddesinin itiraz konusu birinci fıkrasında, işlem tarihi itibariyle, imar planlarında, resmi yapı, okul, cami, yol, meydan gibi umumi hizmetlere ayrılan yerlerin, imar programına alınıncaya kadar mevcut kullanma şeklinin devam edeceği öngörülmüştür. Yasa'nın 10. maddesinde de belediyelerin, imar plânlarının yürürlüğe girmesinden en geç 3 ay içinde bu planı uygulamak üzere 5 yıllık imar programlarını hazırlayacakları belirtilmiş, ancak Yasa’da bu plânların tümünün hangi süre içinde programa alınarak uygulanacağına ilişkin bir kurala yer verilmemiştir. 13. maddenin birinci fıkrası uyarınca imar planlarında umumi hizmetlere ayrılan yerlerin mevcut kullanma şekillerinin ne kadar devam edeceği konusundaki bu belirsizliğin, kişilerin mülkiyet hakları üzerinde süresi belli olmayan bir sınırlamaya neden olduğu açıktır.

İmar plânlarının uygulamaya geçirilmesindeki kamusal yarar karşısında mülkiyet hakkının sınırlanmasının demokratik toplum düzeninin gerekleriyle çelişen bir yönü bulunmamakta ise de, itiraz konusu kuralın neden olduğu belirsizliğin kişisel yarar ile kamu yararı arasındaki dengeyi bozarak mülkiyet hakkını kullanılamaz hale getirmesi, sınırlamayı aşan hakkın özüne dokunan bir nitelik taşımaktadır.
	İnsan Hakları Avrupa Mahkemesi de 23.9.1981 günlü Sporrong ve Lonnroth kararında, kamulaştırma izni ile inşaat yasağının uzun bir süre için öngörülmüş olmasının, toplumsal yarar ile bireysel menfaat arasındaki dengeyi bozduğu sonucuna varmıştır.
	Açıklanan nedenlerle, itiraz konusu kural Anayasa’nın 13. ve 35. maddelerine aykırıdır. İptali gerekir." nitelemelerine yer verilmiştir. 
	Diğer taraftan, Anayasa Mahkemesinin sözü edilen kararında da atıf yapılan İnsan Hakları Avrupa Mahkemesinin 23.09.1982 gün ve 7151/75 sayılı Sporrong ve Lönnroth – İsveç kararında ise Mahkeme; başvurucuların taşınmazlarının uzun bir süre inşaat yasağı kapsamında tutulmasını ve bu sürede kamulaştırma yapılmamasını mülkiyet hakkına müdahale olarak kabul etmiş, bu durumun müdahaleyi ağırlaştırdığı kanaatine vararak, kararın devamında, başvurucuların mülkiyet haklarını kullanmalarının Sporrong Miras Şirketi olayında toplam 25 yıl, Bayan Lönnroth olayında on iki yıl engellendiğini, bu bağlamda uzatılmış yasakların mülk sahipleri üzerinde yarattığı olumsuz sonuçları hukukun üstünlüğü ile yönetilen bir Devlette olması gereken durumla bağdaştırılabilir görmediğini kaydetmiş, bu yasakların yarattığı durumun mülkiyet hakkının korunması ile genel menfaatin gerekleri arasında sağlanması gereken dengeyi bozduğunu, başvurucuların hukuki durumlarının gerekli dengenin bulunmamasına yol açtığını vurgulamış, sonuçları inşaat yasakları ile ağırlaştırılmış olan kamulaştırma izinlerinde (izin verilmemesi) her iki başvurucu yönünden 1 Nolu Protokolün 1. maddesinin ihlal edildiği sonucuna ulaşmıştır.