muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Danıştay — Esas No: 2023/2711, Karar No: 2024/521, Tarih: 07.03.2024

"İçtihat Metni"
         T.C.
D A N I Ş T A Y
İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas  No : 2023/2711
Karar No : 2024/521                                                                       
TEMYİZ EDEN (DAVACI)	: ... Barosu 
VEKİLİ	: Av. ...
DİĞER DAVACILAR: 1- ...2- ...  3-...
 
KARŞI TARAF (DAVALI)	: ... Bakanlığı
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMİN KONUSU: Danıştay Altıncı Dairesinin 18/05/2023 tarih ve E:2022/8843, K:2023/4792 sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ            :
Dava konusu istem: ... ili, ... ilçesinde termik santral yapılması amacıyla "Enerji Üretim Alanı" planlanmasına yönelik Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca 17/10/2017 tarihinde onaylanan 1/25000 ölçekli ... İl Çevre Düzeni Planı Değişikliğinin iptali istenilmiştir. 
Daire kararının özeti: Danıştay Altıncı Dairesinin 18/05/2023 tarih ve E:2022/8843, K:2023/4792 sayılı kararıyla Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 13/10/2022 tarih ve E:2021/3944, K:2022/2906 sayılı kısmen bozma kararına uyularak;
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi, 14. maddesinin 3. fıkrasının (c) bendi, 15. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi ve 49. maddesine yer verilerek,
Davacılardan ... Barosu yönünden; 
Uyuşmazlıkta, 1136 sayılı Kanun'un 76. maddesinde sayılan Baroların görevleri göz önünde bulundurulduğunda, dava konusu 1/25000 ölçekli ... İl Çevre Düzeni Planında yapılan değişikliğin, doğrudan davacı Baro'nun hak ve menfaatlerini etkilemediği; anılan Kanun maddesinin de davacı Baro'ya hukuken böyle bir hak tanımayacağı açık olduğundan dava konusu plan değişikliği ile ... Barosu arasında menfaat ilişkisinin bulunmadığı sonucuna ulaşıldığı gerekçesiyle davacılardan ... Basrosu bakımından davanın ehliyet yönünden reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davacı ... Barosu tarafından, Avukatlık Kanunu’nun 95. maddesinin 21. fıkrasına göre Baro Yönetim Kurulunun hukukun üstünlüğünü ve insan haklarını savunmak, korumak ve bu kavramlara işlerlik kazandırmakla görevli olduğu, baronun savunma hakkının koruyucusu olan bir meslek örgütü olduğu, Anayasa'nın 56. maddesi ile 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun 3. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi ve 30. maddesi uyarınca kişi, kurum, oda ve birliklerin çevrenin korunması, iyileştirilmesi ve kirliliğinin önlenmesi amacıyla her türlü çabayı aktif olarak göstermekle yükümlü olduğu, dolayısıyla bu konuda baroların da dava ehliyeti olduğunda tartışma olmadığı, AİHM’in yerleşik içtihatları uyarınca da bir bölgede belli bir hak savunuculuğu alanında aktif ve yeterli sivil toplum örgütleri veya hareketleri bulunmaması halinde, bu boşluğu doldurmanın baroların ödevi olduğu, davanın ehliyet yönünden reddi yolundaki Daire kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektdir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Davalı idare tarafından, Danıştay Altıncı Dairesince verilen kararın usul ve hukuka uygun bulunduğu ve temyiz dilekçesinde öne sürülen nedenlerin, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ:  Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun kısmen bozma kararına uyulmak suretiyle verilen temyize konu Daire kararının 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesinin 4. fıkrası uyarınca onanmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan;
"a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması,
b) Hukuka aykırı karar verilmesi,
c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkün olduğu belirtilmiş;  dördüncü fıkrasında, "Danıştayın ilk derece mahkemesi olarak baktığı davaların temyizen incelenmesinde bu madde ile ısrar hariç 50. madde hükümleri kıyasen uygulanır." denilmiş; 50. maddesinin dördüncü fıkrasında ise Danıştayın bozma kararına uyulduğu takdirde, bu kararın temyiz incelemesinin, bozma kararına uygunlukla sınırlı olarak yapılacağı hükme bağlanmıştır.
Danıştay Altıncı Dairesinin temyize konu kararı; Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 13/10/2022 tarih ve E:2021/3944, K:2022/2906 sayılı kısmen bozma kararında belirtilen gerekçeler göz önüne alınarak verilmiş bir karar olduğundan, usul ve hukuka uygun bulunmakta ve bozulmasını gerektirecek bir hukuka aykırılık taşımamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Davacılardan ... Barosunun temyiz isteminin reddine,
2.Davacılardan ... Barosu bakımından davanın ehliyet yönünden reddine ilişkin Danıştay Altıncı Dairesinin temyize konu 18/05/2023 tarih ve E:2022/8843, K:2023/4792 sayılı kararının ONANMASINA, 
3.Kesin olarak, 07/03/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Danıştay — Esas No: 2024/738, Karar No: 2024/1598, Tarih: 07.03.2024

"İçtihat Metni"
   T.C.
    D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas	No : 2024/738
Karar	No : 2024/1598
YETKİLİ YARGI YERİNİN BELİRLENMESİ KARARI
... Corp. tarafından, ... unvanlı, ... IMO/Sicil numaralı geminin işleteni/donatanı olan davacının, 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 8/1. maddesini ihlal ettiği gerekçesiyle aynı Kanun'un 20/(ı)-4 maddesi uyarınca 3.350.148,00-TL idari para cezası ile tecziye edilmesine dair Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Türkiye Çevre Ajansı'nın ... tarih ve ... sayılı gemi yaptırım idari kararının iptali ve işlem nedeniyle ödenen 2.512.611,00-TL'nin iadesine istemiyle... Bakanlığı'na karşı açılan davada; 
2577 sayılı Kanunun 32/1. maddesi uyarınca, dava konusu işlemi tesis eden Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Türkiye Çevre Ajansı'nın bulunduğu yer olan Ankara İdare Mahkemesinin yetkili olduğuna ilişkin İstanbul 9. İdare Mahkemesinin 05/01/2024 tarih, E:2023/1357, K:2024/10 sayılı kararı sonrasında, Ankara 10. İdare Mahkemesinin 25/01/2024 tarih, E:2024/158, K:2024/116 sayılı kararı ile davanın çözümünün 2577 sayılı Kanunun 32/1. maddesi uyarınca, dava konusu işleme dayanak tutanağı tesis eden Sahil Güvenlik Marmara ve Boğazlar Harekat Merkezi'nin bulunduğu yer olan İstanbul İlinin idari yargı yetkisi bakımından bağlı olduğu idare mahkemesi olan İstanbul İdare Mahkemesinin yetkili olduğundan bahisle, davanın yetki yönünden reddi ile, yetkili mahkemenin belirlenmesi amacıyla dosyanın Danıştaya gönderilmesi üzerine, dosya incelenerek 2577 sayılı Kanunun 43/1-b maddesi uyarınca gereği görüşüldü:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun idari davalarda genel yetkiyi düzenleyen 32. maddesinde; göreve ilişkin hükümler saklı kalmak kaydıyla bu Kanunda veya özel kanunlarda yetkili idare mahkemesinin gösterilmemiş olması halinde, yetkili idare mahkemesinin, dava konusu olan idari işlemi veya idari sözleşmeyi yapan idari merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesi olduğu ve bu Kanunun uygulanmasında yetkinin kamu düzeninden sayıldığı hükmü konulmuştur.
	Dosyanın incelenmesinden; 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 20/(ı)-4 maddesi uyarınca idari para cezası verilmesine ilişkin Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Türkiye Çevre Ajansı işleminin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
	Olayda; davacıya idari para cezası verilmesine ilişkin dava konusu işlemin Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Türkiye Çevre Ajansı tarafından düzenlenen idari yaptırım kararı olduğu ve idari para cezasına ilişkin bu işleme dair uyuşmazlığın çözümünde, 2577 sayılı Kanunun yukarıda aktarılan 32. maddesinde yer alan genel yetki kuralı uyarınca, dava konusu işlemi tesis eden idarenin bulunduğu yerin yargı çevresi bakımından bağlı olduğu Ankara İdare Mahkemesi yetkili bulunmaktadır.

Olayda; davacıya idari para cezası verilmesine ilişkin dava konusu işlemin Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Türkiye Çevre Ajansı tarafından düzenlenen idari yaptırım kararı olduğu ve idari para cezasına ilişkin bu işleme dair uyuşmazlığın çözümünde, 2577 sayılı Kanunun yukarıda aktarılan 32. maddesinde yer alan genel yetki kuralı uyarınca, dava konusu işlemi tesis eden idarenin bulunduğu yerin yargı çevresi bakımından bağlı olduğu Ankara İdare Mahkemesi yetkili bulunmaktadır.
Açıklanan nedenlerle, dava konusu uyuşmazlığın görüm ve çözümünde Ankara 10. İdare Mahkemesinin yetkili olduğuna, dava dosyasının anılan Mahkemeye gönderilmesine, kararın İstanbul 9. İdare Mahkemesine ve taraflara bildirilmesine, 07/03/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Danıştay — Esas No: 2023/8192, Karar No: 2024/1165, Tarih: 07.03.2024

"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
   Esas	No : 2023/8192
   Karar	No : 2024/1165
TEMYİZ EDEN (DAVACI)	      :... İnş. San. ve Tic. A.Ş.  
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI)	: ... Başkanlığı 
VEKİLİ	: Av. ... 
 
İSTEMİN KONUSU           : ...  Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
 
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Karayolları Genel Müdürlüğü' 7. Bölge Müdürlüğü'nce (KGM) ihalesi gerçekleştirilen ...  ihale kayıt numaralı (Ordu-Topçam)Ayr-Ulubey-Gürgentepe-Gölköy Devlet Yolu Km: 13+180,785-28+918,59 Arası Toprak Tesviye, Sanat Yapıları ve Üstyapı (BSK) İşleri İkmal İnşaatı Yapımı" işi uhdesinde kalan davacı şirket tarafından ödenen 47.598,90-TL noter harcı,1.168.368,30-TL ihale kararı, 1.946.596,05-TL sözleşme ve hakedişlerden kesinti suretiyle tahsil olunan 1.628.366,74-TL damga vergilerinin iadesi istemiyle yapılan düzeltme-şikayet başvurusunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali ile ödenen tutarın tecil faiziyle iadesi istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla;  uyuşmazlığın çözümünün, anılan işin 488 sayılı Damga Vergisi Kanununa 5035 sayılı Kanunla eklenen Ek madde 2'nin birinci fıkrası kapsamında, bir başka anlatımla döviz kazandırıcı faaliyet kapsamında değerlendirilip değerlendilmeyeceğine bağlı bulunduğu, bu değerlendirmenin de anılan düzenlemenin ve ayrıca maddi olayın yorumlanmasını gerekli kıldığı dikkate alındığında, davada ileri sürülen iddiaların, 213 sayılı Kanunun  hükümlerine göre yapılan düzeltme ve şikayet başvurularının reddi üzerine tesis edilen olumsuz işlemler üzerine açılan davalarda tartışılabilecek türden iddialardan olmadığı, dolayısıyla Kanunun aradığı anlamda vergilendirme hatası kapsamında bulunmadığı, bu bakımdan vergilendirme işlemine karşı süresinde açılacak idari davada incelenebilecek iddiaların, Vergi Usul Kanununun 122. ve 124. maddelerinde vergi hataları için öngörülen idari başvuru yolu izlenerek tesis ettirilen işleme karşı açılan idari davada incelenmesine olanak bulunmadığı, davacı tarafından Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararıyla birlikte bir ihalenin uluslararası ihale sayılabilmesi için yabancı firmanın teklif vermesine gerek kalmadığı belirtilerek dava konusu işleminin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmüş ise de,  uyuşmazlığın çözümünün, davacı tarafından kazanılan ihalenin döviz kazandırıcı nitelikte olup olmadığına bağlı olduğu, söz konusu ihalenin döviz kazandırıcı nitelikte olup olmadığının tespiti ise, 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu'nun Ek 2'nci maddesinin 4'üncü fıkrasında yer alan "uluslararası ihale" tanımının yorumlanmasına bağlı olduğu, söz konusu maddelerde yer alan  "ve yabancı firmalarca da teklif verilen" ibaresini iptal eden Anayasa Mahkemesi kararının  28.04.2021 tarihinde yayımlandığı,  iptal edilen kanun hükmünün bu tarihten önce yapılan damga vergisi (ve harçlara ilişkin) kesintilerinde yürürlükte bulunduğu ve vergilendirmenin yürürlükte olan mevzuata göre yapıldığı, dolayısıyla kanun hükmünün yürürlükte olduğu dönemde gerçekleştirilen vergilendirme işleminin dayanağı kanun hükmünün sonradan Anayasa Mahkemesince iptal edilmesi durumunda kanun hükmüne istinaden yapılmış tahsilatların iade edilip edilmeyeceği hususunun ve ihalenin döviz kazandırıcı nitelikte olup olmadığı hususunun hukuki bir ihtilaf içerdiği, dolayısıyla uyuşmazlığın, ödemenin yapıldığı 2019 yılı olduğu hususu göz önüne alındığında açık bir vergi hatası kapsamında olmadığı görüldüğünden anılan iddiaya itibar edilmesinin mümkün olmadığı , dava konusu düzeltme-şikayet yoluyla yapılan başvurunun reddine dair dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Olayda dava konusu noter harcı ve damga vergilerinin dayanağı işin uluslararası ihaleye çıkarıldığı hususunun açık ve tartışmasız olduğu bununla birlikte Kanunda öngörülen istisna hükmünden yararlanılabilmesi için ihale tarihinde yürürlükte olan Kanun hükmü gereği işin döviz kazandırıcı faaliyet olması yanında ayrıca vergi resim harç istisna belgesine de sahip olunması gerektiği, davacının uhdesinde kalan ihaleye konu iş ile ilgili  vergi resim harç istisna belgesinin mevcut olmadığının  görüldüğü, bu durumda Karayolları Genel Müdürlüğü 7. Bölge Müdürlüğü tarafından ihalesi yapılan "(Ordu-Topçam)Ayr- Ulubey-Gürgentepe-Gölköy Devlet Yolu Km: 13+180,785-28+918,59 Arası Toprak Tesviye, Sanat Yapıları ve Üstyapı (BSK) İşleri İkmal İnşaatı Yapımı işinin uluslar arası bir ihale olduğunun açık olmasına karşın, davacının anılan ihaleye ilişkin "vergi, resim, harç istisna belgesinin" bulunmadığı anlaşıldığından dava konusu ihaleye ilişkin imzalanan sözleşmenin ve alınan ihale kararının damga vergisinden istisna tutulmasının mümkün bulunmadığı sonucuna varıldığı, davacı tarafından ödenen damga vergisi ve harçların iadesi isteminin reddine dair dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.  
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI:Davacının uhdesinde kalan işin cari yıl yatırım programında yer aldığı, yerli ve yabancı isteklilerin katılımına açık olarak ihale edildiği, döviz kazandırıcı faaliyet kapsamında vergiden istisna kabul edilmesi gerektiği, yapılan işlemlerde hukuka uyarlık bulunmadığı iddialarıyla kararın bozulması istenilmektedir.   
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI:Davacının uhdesinde kalan işin cari yıl yatırım programında yer aldığı, yerli ve yabancı isteklilerin katılımına açık olarak ihale edildiği, döviz kazandırıcı faaliyet kapsamında vergiden istisna kabul edilmesi gerektiği, yapılan işlemlerde hukuka uyarlık bulunmadığı iddialarıyla kararın bozulması istenilmektedir.   
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ:  Anayasa Mahkemesi'nin 28/04/2021 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan 24/12/2020 tarih ve E:2020/15, K:2020/78 sayılı kararıyla, 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu'nun Ek 2. maddesinin 4. fıkrası ile 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun Ek 1. maddesinin 2. fıkrasında yer alan "ve yabancı firmalarca da teklif verilen" ibaresi iptal edilmiştir.  Öte yandan iptal kararı öncesinde vergi resim harç istisna belgesi almak için başvuruda bulunup bu başvurusu reddedilmiş olanlarla, Kanunda yer alan "…ve yabancı firmalarca da teklif verilen…" ibaresi nedeniyle bu koşulun sağlanamadığını düşünerek vergi resim harç istisna belgesi almak için herhangi bir başvuruda bulunmayanlar arasında yapılacak ayrım, iptal kararının yarattığı hukuki sonuçlardan yararlanılamaması ve hukuka aykırılığın göz ardı  edilmesi anlamına gelecek olup,  eşitlik ilkesine aykırı bir durum yaratmak suretiyle mülkiyet hakkının ihlaline neden olacağı açıktır. Bu nedenle Anayasa Mahkemesi kararı sonrasında bir ihalenin 488 sayılı Kanunu'nun Ek 2. maddesinin 2. fıkrasının  a bendi ile 492 sayılı Kanun'un Ek 1. maddesinin 2. fıkrasının a bendinde yer alan diğer döviz kazandırıcı faaliyetler kapsamında damga vergisi ve noter harcından istisna sayılabilmesi için cari yıl yatırım programında yer alma ve yerli-yabancı isteklilere açık olarak ihale edilme şartlarının sağlanması yeterli olacaktır. Bu durumda Bölge İdare Mahkemesi'nce noter harcı ve damga vergilerinin dayanağı işin ihalenin cari yıl yatırım programında yer alıp almadığı ve yerli-yabancı isteklilere açık olarak ihale edilip edilmediği araştırılarak ortaya çıkacak sonuca göre yeniden karar verilmek üzere davacının temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir. 
TÜRK MİLLETİ ADINA
     Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
Davacının duruşma istemi,  2577 sayılı İdari Yargılama Usul Kanunu'nun 17/2. maddesi uyarınca uygun görülmeyerek işin esasına geçildi;
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY:

TÜRK MİLLETİ ADINA
     Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
Davacının duruşma istemi,  2577 sayılı İdari Yargılama Usul Kanunu'nun 17/2. maddesi uyarınca uygun görülmeyerek işin esasına geçildi;
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY: 
 Karayolları Genel Müdürlüğü' 7. Bölge Müdürlüğü'nce (KGM) ihalesi gerçekleştirilen ... ihale kayıt numaralı (Ordu-Topçam)Ayr-Ulubey-Gürgentepe-Gölköy Devlet Yolu Km: 13+180,785-28+918,59 Arası Toprak Tesviye, Sanat Yapıları ve Üstyapı (BSK) İşleri İkmal İnşaatı Yapımı" işi uhdesinde kalan davacı şirket tarafından ödenen 47.598,90-TL noter harcı,1.168.368,30-TL ihale kararı, 1.946.596,05-TL sözleşme ve hakedişlerden kesinti suretiyle tahsil olunan 1.628.366,74-TL damga vergilerinin iadesi istemiyle yapılan düzeltme-şikayet başvurusunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali ile ödenen tutarın tecil faiziyle iadesi istenilmektedir.
İLGİLİ MEVZUAT:
Anayasa’nın 35. maddesinde, "Herkes, mülkiyet ve miras haklarına sahiptir. Bu haklar, ancak kamu yararı amacıyla, kanunla sınırlanabilir. Mülkiyet hakkının kullanılması toplum yararına aykırı olamaz." hükmü yer almaktadır.
Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin Ek 1 Numaralı Protokolünün "Mülkiyetin korunması" başlıklı 1. maddesinde, "Her gerçek ve tüzel kişinin mal ve mülk dokunulmazlığına saygı gösterilmesini isteme hakkı vardır. Herhangi bir kimse, ancak kamu yararı sebebiyle ve yasada öngörülen koşullara ve uluslararası hukukun genel ilkelerine uygun olarak mal ve mülkünden yoksun bırakılabilir. Yukarıdaki hükümler, devletlerin, mülkiyetin kamu yararına uygun olarak kullanılmasını düzenlemek veya vergilerin ya da başka katkıların veya para cezalarının ödenmesini sağlamak için gerekli gördükleri yasaları uygulama konusunda sahip oldukları hakka halel getirmez." hükmüne yer verilmiştir.
Anayasa ve uluslararası sözleşmelerde mülkiyet hakkını korumaya yönelik düzenlemelere yer verilmiş ve mülkiyet hakkı korunması gereken temel insan hakları arasında sayılmıştır. Mülkiyet hakkına müdahalelerin de olabileceği hükme bağlanarak bu müdahalelerde kamu yararı, kanuni düzenleme ve ölçülülük ya da orantılılık gibi uluslararası hukukun genel ilkelerinin varlığının dikkate alınması gerektiği, aksi durumda müdahalenin mülkiyet hakkının ihlaline neden olacağı kabul edilmiştir. Bu husus Anayasa Mahkemesi ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarıyla da ortaya konulmuştur.

Anayasa'nın 153. maddesinde ise Anayasa Mahkemesi kararlarının kesin olduğu, iptal kararlarının gerekçesi yazılmadan açıklanamayacağı, Anayasa Mahkemesinin, bir kanun veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin tamamını veya bir hükmünü iptal ederken, kanun koyucu gibi hareketle, yeni bir uygulamaya yol açacak biçimde hüküm tesis edemeyeceği, kanun, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi veya Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü ya da bunların hükümlerinin, iptal kararlarının Resmî Gazete'de yayımlandığı tarihte yürürlükten kalkacağı, gereken hallerde, Anayasa Mahkemesinin, iptal hükmünün yürürlüğe gireceği tarihi ayrıca kararlaştırabileceği, bu tarihin, kararın Resmî Gazete'de yayımlandığı günden başlayarak bir yılı geçemeyeceği, iptal kararının yürürlüğe girişinin ertelendiği durumlarda, Türkiye Büyük Millet Meclisinin, iptal kararının ortaya çıkardığı hukuki boşluğu dolduracak kanun teklifini, öncelikle görüşüp karara bağlayacağı, iptal kararlarının geriye yürümeyeceği, Anayasa Mahkemesi kararlarının Resmî Gazete'de hemen yayımlanacağı ve yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını, gerçek ve tüzelkişileri bağlayacağı düzenlenmiştir.
09/08/2016 tarih ve 29796 sayılı  Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6728 sayılı Kanun'un 27. maddesi ile değişik 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu'nun Ek 2. maddesinin 2. fıkrasında; vergi, resim, harç istisnası belgesine bağlanan ve maddenin devamında sayılan diğer döviz kazandırıcı faaliyetlere ilişkin işlemler nedeniyle, belgenin geçerlilik süresi içerisinde, belgede yer alan tutarla sınırlı olmak kaydıyla düzenlenen kağıtların damga vergisinden müstesna olduğu belirtilmiş, (a) bendinde de Kalkınma Bakanlığınca yayımlanan cari yıl yatırım programında yer alan yatırımlardan ve Milli Savunma Bakanlığı, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığının bu programda yer almayan kamu yatırımlarından uluslararası ihaleye çıkarılanların ihalesini kazanan veya yabancı para ile finanse edilenlerin yapımını üstlenen ana yüklenici firmaların (alt yükleniciler hariç) yapacakları teslim, hizmet ve faaliyetlerin damga vergisinden müstesna olduğu;  4. fıkrasında; bu maddenin uygulanmasında, uluslararası ihalenin; Kamu kurum ve kuruluşları tarafından yerli ve yabancı firmaların ayrı ayrı veya birlikte iştirakine açık olarak çıkarılan ve yabancı firmalarca da teklif verilen ihaleyi, Vergi, Resim, Harç İstisnası Belgesinin ise; döviz kazandırıcı faaliyetleri teşvik etmek amacıyla damga vergisi istisnası uygulanabilmesi için alınması ve ibraz edilmesi gereken, vergiye tabi kâğıdın düzenlendiği tarihte geçerli Ekonomi Bakanlığınca düzenlenen belgeyi ifade ettiği hükme bağlanmıştır.