muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Danıştay — Esas No: 2022/3420, Karar No: 2024/1344, Tarih: 12.03.2024

5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun 9. maddesinde, büyükşehir içindeki kara, deniz, su, göl ve demiryolu üzerinde her türlü taşımacılık hizmetlerinin koordinasyon içinde yürütülmesi amacıyla, büyükşehir belediye başkanı ya da görevlendirdiği kişinin başkanlığında, yönetmelikle belirlenecek kamu kurum ve kuruluş temsilcileri ile Türkiye Şoförler ve Otomobilciler Federasyonunun görevlendireceği ilgili odanın temsilcisinin katılacağı ulaşım koordinasyon merkezinin kurulacağı, kendi belediyesini ilgilendiren konuların görüşülmesinde ilçe belediye başkanlarının koordinasyon merkezlerine üye olarak katılacağı, koordinasyon merkezinin çalışma esas ve usulleri ile bu kurullara katılacak kamu kurum ve kuruluş temsilcilerinin, İçişleri Bakanlığı tarafından çıkarılacak yönetmelikle belirleneceği öngörülmüştür.
Bu durumda, maddenin mevcut halinin Ulaşım Koordinasyon Merkezi'nin çalışmalarına kamu kurum ve kuruluşlarının temsilcilerinin katılabilmesine imkan verdiği, söz konusu hizmetleri fiilen yerine getiren kuruluşların özel hukuk tüzel kişisi olması halinde dahi çalışmalara bu tüzel kişi temsilcilerinin katılmasına olanak vermediği açıktır.
Bununla birlikte, Büyükşehir Belediyeleri Koordinasyon Merkezleri Yönetmeliği'nin UKOME'nin kuruluşunu düzenleyen 17/1-a bendinde yer alan "UKOME'nin Büyükşehir belediye başkanınca, belediyenin ulaşım ve yatırımlarla ilgili daire ve işletmeleriyle bağlı kuruluşlarından en az şube müdürü seviyesinde görevlendireceği en fazla on bir kişiden oluşacağı"na yönelik hükümde bahsi geçen “işletme” kavramı, bütçe içinde kurulan ve ayrı tüzelkişiliği bulunmayan bir yapıyı, bağlı kuruluş ise belediyeye bağlı, kanunla kurulan, ayrı bütçeli ve kamu tüzelkişiliğine haiz bir yapıyı ifade ederken, “şirket” kavramı bütçe dışındaki bağımsız bir yapıyı ifade etmekte olup  belediye bütçesi dışında ayrı bütçeye sahip olan, bazı yerel hizmetlerin yürütülmesi amacıyla belediyelerce kurulan ya da yönetiminin çoğunda söz sahibi olmak kaydıyla belediyece ortak olunan özel hukuk tüzel kişiğine haiz belediye şirketlerinin anılan maddede yer alan "işletme" veya "bağlı kuruluş" kapsamında değerlendirilemeyeceği de açıktır.
Bu haliyle, 5393 sayılı Kanun'un 70. maddesine göre kurulan bir şirket olan BURULAŞ'ın mevzuatta sayılan UKOME toplantılarına katılacak kuruluşlar arasında yer almadığı sonucuna ulaşılmaktadır.
Davaya konu UKOME kararının niteliği ve yukarıda belirtilen şekil sakatlığının kararı ne şekilde etkilediği hususuna gelince;
Davaya konu edilen UKOME kararı, birden fazla iradenin bir araya gelerek, idari organ adına iradenin açıklanmasıyla oluşan kollektif işlem niteliğindedir. 
Kollektif işlemler bir idari organ ya da kurulda söz sahibi durumundaki birden fazla  kişinin, aynı  konuda  ve  aynı  amaçla belirli bir hukuki sonuç yaratmak için idari organ ya da kurul adına açıkladıkları ve tek yanlı bir irade sonucunda oluşarak hüküm ifade ederler. (Dr.Celal Erkut-İdari İşlemin Kimliği)

Davaya konu edilen UKOME kararı, birden fazla iradenin bir araya gelerek, idari organ adına iradenin açıklanmasıyla oluşan kollektif işlem niteliğindedir. 
Kollektif işlemler bir idari organ ya da kurulda söz sahibi durumundaki birden fazla  kişinin, aynı  konuda  ve  aynı  amaçla belirli bir hukuki sonuç yaratmak için idari organ ya da kurul adına açıkladıkları ve tek yanlı bir irade sonucunda oluşarak hüküm ifade ederler. (Dr.Celal Erkut-İdari İşlemin Kimliği)
Bakılan uyuşmazlıkta; UKOME'nin oluşumuna BURULAŞ temsilcisinin katılması halinin, tali bir şekil noksanı olduğu ve bu haliyle kararı sakatlamayacağı ileri sürülebilir ise de; birden çok  iradenin katılımıyla oluşan kararların, kurulu oluşturanlarca ortaya konulan görüş ve karşı görüşlerin tartışılması sonucunda oluşması; bu kararlarda, kişiler kendi nam ve  hesaplarına değil, mensubu oldukları idari organ adına iradelerini açıkladıklarından kurulu oluşturan üyelerin ayrı ayrı açıkladıkları iradelerinin, hukuk düzeninde Kurul'un iradesi şeklinde,  bir bütün olarak ve tek bir irade altında hukuksal değer kazanması ve bu iradenin oluşumuna yasal düzenleme ile kamu kurum ve kuruluşlarının temsilcilerinin katılmasının zorunlu bir unsur olarak öngörülmüş olması gözetildiğinde, BURULAŞ Genel Müdürü'nün UKOME'ye Kurul üyesi sıfatıyla katılımının kararı sakatlayan asli şekil sakatlığı olarak değerlendirilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmaktadır.
 Her ne kadar  Bölge İdare Mahkemesince bu görüşümüz doğrultusunda karar verilmiş ise de, Dairemizin bozmaya ilişkin çoğunluk kararı bu yönde olmadığından hüküm fıkrasında Dairemiz kararına uyulduğu ya da uyulmayarak ısrar kararı verildiğinin açıkça belirtilmesi gerektiği görüşüyle çoğunluk kararına gerekçe yönünden katılmıyoruz.
Danıştay — Esas No: 2021/4481, Karar No: 2024/1332, Tarih: 12.03.2024

"İçtihat Metni"
         T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas   No : 2021/4481
Karar  No : 2024/1332  
TEMYİZ EDEN (DAVACI): …  
VEKİLİ: Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI): … Üniversitesi 
VEKİLİ: Av. …
İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin   … gün ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. 
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Pamukkale Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi … Bölümü … Anabilim Dalında 2547 sayılı Kanunun 33/a maddesi kapsamında araştırma görevlisi kadrosunda bulunan ve Öğretim Üyesi Yetiştirme Programı (ÖYP) kapsamında Ortadoğu Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsünde Matematik Anabilim Dalında bütünleşik doktora  (birleştirilmiş yüksek lisans- doktora) eğitimine devam eden davacının, doktora eğitimini azami öğrenim süresi içerisinde tamamlayamadığından bahisle 09/10/2019 tarihi itibariyle kadrosuyla ilişiğinin kesilmesine dair … tarih ve … sayılı Pamukkale Üniversitesi Personel Daire Başkanlığı işleminin  iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal hakların yasal faizi ile birlikte ödenmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen 06/11/2020 tarih ve E:…,  K:… sayılı kararda; 12.09.2012 tarihinde,  2547 sayılı Kanunun 33/a maddesi ile Öğretim Üyesi Yetiştirme Programı (ÖYP) kapsamında Pamukkale Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi … Bölümü … Anabilim Dalında araştırma görevlisi  kadrosuna atanan davacının, 28.09.2012 tarihinde Ortadoğu Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsünde Matematik Anabilim Dalında bütünleşik doktora eğitimi programına kayıt yaptırdığı,  dava konusu … tarihli, … sayılı işlem ile doktora eğitimini azami eğitim süresinde tamamlayamadığından bahisle 09,10.2019 tarihi itibariyle kadrosu ile ilişiğinin kesilmesine  karar verilmesi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı, yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve açıklamalar birlikte değerlendirildiğinde; üniversitelere tahsis edilen kaynakların etkili bir biçimde kullanılmasını sağlamak amacıyla lisansüstü eğitimde başarılı olanların araştırma görevlisi kadrolarına atanmasının sağlanması, bununla birlikte araştırma görevlisi kadrolarında bulunup başarısız olanların da araştırma görevlisi kadrolarından ilişiklerinin kesilmesi yönünde Yükseköğretim Yürütme Kurulunca kararlar alındığı, ÖYP araştırma görevlilerinin öğrenim sürelerinin  Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliğinde belirlenen azami öğrenim süreleri olduğu, 2547 Yükseköğretim Kanunu'nun 44. maddesinin (c) fıkrasına dayanılarak hazırlanan Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nin 17. maddesinin birinci fıkrasında lisans derecesinde kabul edilenlerin doktora programının azami on dört yarı yıl olduğu, 2547 sayılı Kanun'un geçici 67. maddesinin, 2547 sayılı Kanunun 50. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendi kapsamında atanan araştırma görevlileri ile ÖYP kapsamında araştırma görevlisi kadrosunda bulunanların araştırma görevlisi kadrolarında azami bulunma sürelerinin hesaplanmasında uygulanamayacağı, davacıya verilen tez düzeltme süresinin davacının araştırma görevlisi kadrosunda azami bulunma süresinin hesaplanmasında dikkate alınmaması, lisansüstü eğitim öğrencilik süresinin hesaplanmasında ise dikkate alınması gerektiği, bu durumda; davacıya verilen tez düzeltme süresi davacının araştırma görevlisi kadrosunda azami bulunma süresinin hesaplanmasında dikkate alınamayacağından, 12.09.2012 tarihinde  2547 sayılı Kanunun 33/a Öğretim Üyesi Yetiştirme (ÖYP) kapsamında Pamukkale Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi … Bölümü … Anabilim Dalında araştırma görevlisi  kadrosuna atanan ve 28.09.2012 tarihinde Ortadoğu Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsünde Matematik Anabilim Dalında bütünleşik doktora eğitimi Programına kayıt yaptıran davacının, 28.09

.09.2012 tarihinde  2547 sayılı Kanunun 33/a Öğretim Üyesi Yetiştirme (ÖYP) kapsamında Pamukkale Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi … Bölümü … Anabilim Dalında araştırma görevlisi  kadrosuna atanan ve 28.09.2012 tarihinde Ortadoğu Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsünde Matematik Anabilim Dalında bütünleşik doktora eğitimi Programına kayıt yaptıran davacının, 28.09.2019 tarihi itibariyle eğitimini 14 yarıyıl olan (davacı lisans derecesi ile kabul edilmiştir) azami doktora programı süresi içinde tamamlayamadığı (mezun olamadığı) açık olduğundan Öğretim Üyesi Yetiştirme Programı kapsamında görev yaptığı araştırma görevliliği kadrosu ile kesilmesine ve kadrosunun boşaltılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı, ayrıca, Anayasa'nın 125. maddesi hükmü uyarınca idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu açık olmakla birlikte, yukarıda yer verilen gerekçelerle hukuka uygun olduğu sonucuna varılan dava konusu işlem nedeniyle davacının uğradığını iddia ettiği zararın tazmini talebinin kabulüne hukuken olanak bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine  karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:	İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu, ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davacı  tarafından, dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu, temyiz isteminin kabulü gerektiği  ileri sürülmektedir.   
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Davalı idare tarafından, davacının 14 yarıyıllık eğitim süresinin 28.09.2019 tarihinde bitecek olduğu, azami öğrenim süresi içerisinde tez savunmasında başarısız olduğu,  dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu  belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :	
MADDİ OLAY : 
Dava, Pamukkale Üniversitesinde 2547 sayılı Kanunun 33/a maddesi kapsamında araştırma görevlisi kadrosunda bulunan ve Öğretim Üyesi Yetiştirme (ÖYP) kapsamında Ortadoğu Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsünde Matematik Anabilim Dalında bütünleşik doktora eğitimine devam eden davacının, doktora eğitimini azami öğrenim süresi içerisinde tamamlayamadığından bahisle 09/10/2019 tarihi itibariyle kadrosuyla ilişiğinin kesilmesine dair  işlemin  iptali ile  yoksun kaldığı parasal hakların yasal faizi ile birlikte ödenmesi istemiyle açılmıştır.
 
İLGİLİ MEVZUAT:

İLGİLİ MEVZUAT:
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 44. maddesinin (c) fıkrasında, 19.11.2014 tarih ve 6569 sayılı Kanun'un 28. maddesiyle yapılan değişiklik ile, ''Öğrenciler, bir yıl süreli yabancı dil hazırlık sınıfı hariç, kayıt olduğu programa ilişkin derslerin verildiği dönemden başlamak üzere, her dönem için kayıt yaptırıp yaptırmadığına bakılmaksızın öğrenim süresi iki yıl olan önlisans programlarını azami dört yıl, öğrenim süresi dört yıl olan lisans programlarını azami yedi yıl, öğrenim süresi beş yıl olan lisans programlarını azami sekiz yıl, öğrenim süresi altı yıl olan lisans programlarını azami dokuz yıl içinde tamamlamak zorundadırlar. Hazırlık eğitim süresi azami iki yıldır. Azami süreler içinde katkı payı veya öğrenim ücretinin ödenmemesi ile kayıt yenilenmemesi nedeniyle öğrencilerin ilişikleri kesilmez. Ancak üniversite yetkili kurullarının kararı ve Yükseköğretim Kurulunun onayı ile dört yıl üst üste katkı payı veya öğrenim ücretinin ödenmemesi ile kayıt yenilenmemesi nedeniyle öğrencilerin ilişikleri kesilebilir. Yatay geçiş ve çift ana dal eğitiminin usul ve esasları ile azami öğrenim süreleri, lisansüstü eğitim usul ve esasları ile öğrenim süreleri Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkarılan yönetmelikle belirlenir." düzenlemesine, 26.11.2014 gün ve 29187 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 6569 sayılı Kanun'un 32. maddesi ile 2547 sayılı Kanun'a eklenen geçici 67. madde ile; ''Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte yükseköğretim kurumlarında kayıtlı olan öğrenciler bakımından azami sürelerin hesaplanmasında, daha önceki öğrenim süreleri dikkate alınmaz.'' düzenlemesine yer verilmiştir.
01.07.1996 tarih ve 22683 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan  Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliğinin 19.08.2003 tarih ve 25204 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Yönetmelikle değişik ''Süre'' başlığını taşıyan 19. maddesinin (a) bendinde; doktora programını tamamlama süresi yüksek lisans derecesi ile kabul edilenler için sekiz yarıyıl, lisans derecesi ile kabul edilenler için on yarıyıl olarak kabul edilmiştir. Anılan madde, 06.02.2013 tarih ve 28551 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Yönetmelikle değiştirilerek, ''Doktora programını tamamlama süresi yüksek lisans derecesi ile kabul edilenler için azami altı yıl, lisans derecesi ile kabul edilenler için azami dokuz yıl olup, uygulamaya ilişkin düzenlemeler konusunda ilgili üniversite senatoları yetkilidir.'' şeklinde düzenlenmiştir. 
 20.04.2016 tarih ve 29690 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliğinin 17. maddesinin 1. fıkrasında, ''Doktora programı, bilimsel hazırlıkta geçen süre hariç tezli yüksek lisans derecesi ile kabul edilenler için kayıt olduğu programa ilişkin derslerin verildiği dönemden başlamak üzere, her dönem için kayıt yaptırıp yaptırmadığına bakılmaksızın sekiz yarıyıl olup azami tamamlama süresi on iki yarıyıl; lisans derecesi ile kabul edilenler için on yarıyıl olup azami tamamlama süresi on dört yarıyıldır.'' kuralı yer almıştır.

Öğretim Üyesi Yetiştirme Programına İlişkin Usul ve Esaslar'ın "Öğrenim süresi" başlığını taşıyan 10. maddesinin 1. fıkrasında; ÖYP araştırma görevlilerinin öğrenim sürelerinin, Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliğinde belirlenen azami öğrenim süreleri olduğu belirtilerek; aynı maddenin 2. fıkrasında; "Bu Usul ve Esaslar gereğince yabancı dil yeterliliği sağlamak için verilen süreler ile Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği gereğince azami süre içinde çalışmalarını tamamlayamayan, ÖYP'ye devam etmek istemeyen, kadrosunun bulunduğu yükseköğretim kurumunda görevine başlamayan veya görevine başlayıp mecburi hizmet yükümlülüğünü yerine getirmeyen ÖYP araştırma görevlilerinin ilişikleri kesilerek haklarında taahhütname ve kefaletname senedi uyarınca işlem yapılır." kuralı yer almıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:	
Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinin ve konu ile ilgili yargı kararlarının bir bütün olarak değerlendirilmesinden; ÖYP kapsamında atanan araştırma görevlilerinin, lisansüstü eğitim azami öğrencilik sürelerinin hesaplanmasında geçici 67. maddeden yararlanmalarını engelleyen ya da sınırlandıran bir düzenleme bulunmaması nedeniyle, bu kapsamda yer alan araştırma görevlilerinin, lisansüstü eğitim azami öğrencilik sürelerinin hesaplanmasında geçici 67. maddenin uygulanmasının mümkün olmasına karşın; araştırma görevliliği kadrosunda azami bulunma sürelerinin hesaplanmasında, açık hüküm olmaması ve bu konuda başkaca lehe bir düzenlemenin bulunmaması nedeniyle 2547 sayılı Kanunun geçici 67. maddesinin uygulanmasının mümkün olmadığı anlaşılmıştır.
Diğer bir anlatımla;  istisnai bir program olan ÖYP kapsamında, Öğretim Üyesi Yetiştirme Programına İlişkin Usul ve Esaslara tabi olarak atanan araştırma görevlilerinin,  lisansüstü eğitim nedeniyle öğrencilikte azami bulunma süreleri ile araştırma görevliliği kadrosunda bulunma sürelerinin farklı şekilde değerlendirilmesi gerekmektedir. ÖYP kapsamında atanan araştırma görevlilerinin, Öğretim Üyesi Yetiştirme Programına İlişkin Usul ve Esasların 10. maddesinin 2. fıkrası uyarınca Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği gereğince azami süre içinde çalışmalarını tamamlayamamaları nedeniyle kadrolarıyla ilişiklerinin kesilmesi, kadronun amacı dışında uzun sürelerle kullanılmasının engellenmesi, kaynaklardan etkin ve verimli şekilde faydalanılması amacı taşımaktadır. Aksinin kabul edilmesi durumunda, bu kapsamdaki araştırma görevlilerinin, lisansüstü eğitimde başarısızlıklarının ödüllendirilmesine yol açacağı açıktır.

Bununla birlikte, dava konusu olayda;  12.09.2012 tarihinde  2547 sayılı Kanunun 33/a Öğretim Üyesi Yetiştirme (ÖYP) kapsamında Pamukkale Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi … Bölümü … Anabilim Dalında araştırma görevlisi  kadrosuna atanan davacının, 28.09.2012 tarihinde Ortadoğu Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsünde Matematik Anabilim Dalında bütünleşik doktora eğitimi programına kayıt yaptırdığı, lisansüstü eğitimine devam ettiği aşamada, 01.07.1996 tarih ve 22683 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliğinin, 06.02.2013 tarih ve 28551 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Yönetmelikle değişik 19. maddesinde,  doktora programını tamamlama süresinin lisans derecesi ile kabul edilenler için azami          9 (dokuz) yıl olarak belirlendiği ve anılan Yönetmelik değişikliğinde aksine bir  düzenlemenin ya da bir geçiş hükmünün bulunmadığı dikkate alındığında, davacının azami  öğrenim süresinin dokuz yıl olarak hesaplanması gerektiği de açıktır.	
Bu bağlamda; ÖYP kapsamında araştırma görevliliği kadrosunda bulunan davacının, 28.09.2012  tarihinde Ortadoğu Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsünde Matematik Anabilim Dalında bütünleşik doktora eğitimi programına kayıt yaptırdığı, Öğretim Üyesi Yetiştirme Programı kapsamında araştırma görevliliği kadrosunun ihdas amacı gereği, lisansüstü eğitimini, birleştirilmiş yüksek lisans- doktora programı için öngörülen 9 (dokuz) yıllık azami öğrenim süresi içerisinde tamamlaması gerektiği dikkate alınarak  karar verilmesi gerekmektedir.
Bu itibarla, davanın reddi  yönündeki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.  2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … gün ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 
4. Kesin olarak 12/03/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Danıştay — Esas No: 2022/3418, Karar No: 2024/1342, Tarih: 12.03.2024

"İçtihat Metni"
         T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas   No : 2022/3418
Karar  No : 2024/1342  
TEMYİZ EDEN (DAVALI): … Büyükşehir Belediye Başkanlığı	  
VEKİLİ: Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI): …
VEKİLİ: Av. …
İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin  … gün ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. 
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Bursa ili, Orhaneli ilçesinde servis taşımacılığı yapmakta  olan davacı tarafından; Bursa Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Koordinasyon Merkezi'nin … tarihli ve … sayılı kararının (b), (c), (d) ve (e) bentlerinin iptali istenilmiştir. 
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarihli ve E:…, K:… sayılı kararda; dava konusu UKOME kararının (b) ve (c) bentlerinin iptali istemi yönünden, 5216 sayılı Kanun'un 9. maddesi uyarınca 'büyükşehir belediyesine verilen trafik hizmetlerini plânlama, koordinasyon ve güzergâh belirlemesi ile taksi, dolmuş ve servis araçlarının durak ve araç park yerleri ile sayısının tespitine ilişkin yetkiler'e sahip olan UKOME'nin, dava konusu işlemin (b) bendine yer alan, 'merkezde ihtiyaç duyulan servis adedini belirleyebileceği ve bu ihtiyacın, hangi ilçeden kaç adet servis temin edilmek suretiyle giderilebileceği'ne yönelik karar alabileceği ve (c) bendinde yer alan, 'kişiler adına olan ilçe (S) plaka tescilinin iptal edilmesine ve merkez bölgeye dahil yeni bir (S) serisinden plakanın verilmesine' yönelik karar alabileceği kanaatine varıldığından, dava konusu işlemin (b) ve (c) bendinde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle bu kısım yönünden davanın reddine; ulaşım, toplu taşıma ve trafik konularında yönlendirici karar alma, planlama yapma, koordinasyon sağlama, gereken tesisleri kurup kurdurma yetkisi doğrultusunda UKOME'nin gerek genel karar alma gerekse yönerge - yönetmelik gibi isimlerle düzenleyici işlem tesis etme yetkisi bulunmakta ise de; toplu taşıma hizmetine katılma konusunda özel kişilerin isteğine bırakılan hizmete ait bedelin ve ücretin belirlenmesi, parasal yükümlülük getirilmesi gibi düzenleyici işlem (yönerge-yönetmelik) tesis etme yetkisi belediye meclisine ait olduğu, Kanunla asıl olarak belediyece yürütülmesi öngörülen toplu taşıma hizmetine gönüllü olarak katılarak bu işten gelir elde edecek toplu taşımacının bu işe katılmak için ödeyeceği kira bedeli, ruhsat bedeli, hat bedeli ve uzatma bedeli adı altındaki kanunlarla harç ve katılma payı konusu yapılmayan parasal yükümlülüklerine ilişkin düzenleyici işlem tesis etme konusunda yetkili olan belediye meclisinin, bu yetkisini devredeceğine ilişkin açık bir kanun hükmü bulunmadığı da gözetildiğinde; belirtilen hususta UKOME tarafından tesis edilen ve "bölgesel devir bedeli" adı altında servis taşımacılığı yapan kişilerden ücret alınmasına yönelik dava konusu işlemin (d) ve (e) bentlerinde, yetki yönünden hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari  Dava Dairesince; İdare Mahkemesi kararının davalı idarenin istinaf başvurusuna konu iptale ilişkin kısmının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek davalının istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.