muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Danıştay — Esas No: 2023/6591, Karar No: 2024/2599, Tarih: 30.04.2024

Buna göre, "Rezerv Yapı Alanı" ilan edilen bölgede gerçekleştirilecek projelerde, kamulaştırma ile ilgili diğer hususların yerine getirilmiş olması koşuluyla acelelik halinin bulunduğu tartışmasızdır.
	Nitekim, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun 24/06/2021 tarihli, E:2021/1179, K:2021/1308 sayılı kararı da bu yöndedir. 
	Bu durumda; davaya konu acele kamulaştırma kararının iskân projesinin gerçekleştirilmesi amacıyla alındığı, iskan projesinin ise projenin bütünselliği kapsamında projenin tamamının birlikte yapılması gerekliliği dikkate alındığında, iskan projesinin bir an önce tamamlanması gerekliliği, ayrıca 1. derece deprem bölgesinde bulunan alanın, deprem afetine maruz bir konumda yer alması nedeniyle olası bir depremde yapıların hasar görecek olması sebebiyle,  deprem gerçekleşmeden önlem alınarak fen ve sanat normlarına uygun sosyal donatı alanları ve altyapısı olan depreme dayanıklı yapıların yapıların bulunduğu yeni yerleşim alanı üretilmesi, depreme hazırlık yapılması için Dilova İlçesinin rezerv alana bir an önce taşınması, depremin etkilerinin ve can ve mal kayıplarının en aza indirilmesi için iskân projesinin gerçekleştirilmesi amaçlandığı dikkate alındığında, iskan projesinin bir an önce tamamlanması amacıyla acele kamulaştırma yönteminin tercih edilmesinde acelelik halinin bulunduğu sonucuna varıldığından, "Rezerv Yapı Alanı" ilan edilen bölgede kalan uyuşmazlığa konu taşınmaza el konulmasına imkan veren dava konusu Cumhurbaşkanlığı kararında hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
            Açıklanan nedenlerle;
1. DAVANIN REDDİNE,
2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam …-TL yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
3. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen …-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı idarelere verilmesine,
4. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya  iadesine,
5. 2577 Sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 20/A-2-(g) maddesi uyarınca, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 30/04/2024 tarihinde oyçokluğuyla  karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Dava; Kocaeli ili, Dilovası ilçesinde "rezerv yapı alanı" olarak belirlenen sahada yer alan ve ekli listede bulundukları mahalle ile ada ve parsel numaraları belirtilen taşınmazların Kocaeli Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 27. maddesine göre acele kamulaştırılmasına ilişkin 08/07/2022 tarihli, 31890 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 07/07/2022 tarihli, 5786 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararının, Kocaeli ili, Gebze ilçesi, ... Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmaz yönünden iptali istemiyle açılmıştır.

Anayasanın 13. ve 35. madde hükümleri uyarınca mülkiyet hakkının kamu yararı amacıyla Anayasa'ya uygun olarak yasayla sınırlandırılması mümkündür. Ancak buna ilişkin düzenlemeler öncelikle kamu yararına dayanmalıdır. Ülkemizin taraf olduğu Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin Ek 1 Nolu Protokolüyle de mülkiyet hakkı bir insan hakkı olarak kabul edilmiş ve bu hakkın orantılılık ilkesi çerçevesinde kamu yararı gözetilerek sınırlandırılabileceği ifade edilmiştir. Buna göre, bir taşınmaz üzerindeki mülkiyet hakkının kamulaştırma yolu ile kaldırılması (mülkiyetin el değiştirmesi) kamu yararının karşılanması zorunluluğunun özel mülkiyet hakkının korunmasından üstün tutulması şartına bağlıdır. 
 2942 sayılı Yasanın 27. maddesinde, kamulaştırma işlemlerinde öngörülen yöntemlerin bir kısmının uygulanmayarak taşınmaza acele el konulabilmesi yolu istisnai olarak başvurulabilecek bir yöntem olarak düzenlendiğinden, madde hükmü ile üç durumda acele kamulaştırma yolu ile taşınmaza el konulmasına olanak tanınmıştır. Bu koşullardan ikisi Milli Müdafaa Mükellefiyeti Kanununun uygulanmasında yurt savunması ihtiyacına veya özel kanunlarda öngörülen olağanüstü durumlarda gerekli olması halleri şeklinde açıkça sayılmak suretiyle üstün kamu yararının ve kamu düzeninin korunmasının gerçekleştirilmesi amacıyla acele kamulaştırma yoluna gidilebileceği, bu kapsamda üçüncü koşul olan aceleliğine Cumhurbaşkanınca karar verilebilmesi için de kamu yararı ve kamu düzenine ilişkin olma halinin maddede yer alan diğer iki koşula paralel nitelik taşıması gerekmektedir.	
6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanunun 1. maddesinde, bu Kanunun amacının afet riski altındaki alanlar ile bu alanlar dışındaki riskli yapıların bulunduğu arsa ve arazilerde, fen ve sanat norm ve standartlarına uygun, sağlıklı ve güvenli yaşama çevrelerini teşkil etmek üzere iyileştirme, tasfiye ve yenilemelere dair usul ve esasları belirlemek olduğu ifade edilmiş,  "Tanımlar" başlıklı 2. maddesinde ise  "Rezerv yapı alanı" bu Kanun uyarınca gerçekleştirilecek uygulamalarda kullanılmak üzere, TOKİ’nin veya İdarenin talebine bağlı olarak veya resen Bakanlıkça belirlenen alan olarak tanımlanmıştır.
Aynı  Kanununun 5. maddesinde: ''(1) Riskli yapıların yıktırılmasında ve bunların bulunduğu alanlar ile riskli alanlar ve rezerv yapı alanlarındaki uygulamalarda, öncelikli olarak malikler ile anlaşma yoluna gidilmesi esastır. (Değişik cümle:29/11/2018-7153/22 md.) Anlaşma ile tahliye edilen yapıların maliklerine, kiracılarına ve yapıda ikamet etmek şartıyla sınırlı ayni hak sahiplerine geçici konut veya işyeri tahsisi ya da kira yardımı ve yapım için yardım yapılabilir. (Ek cümle:7/11/2023-7471/9 md.) Yapım için yapılacak yardımın usul ve esasları Cumhurbaşkanınca belirlenir.
....

....
(3) (Değişik birinci ve ikinci cümleler:7/11/2023-7471/9 md.) Riskli yapıların yıktırılması için, bu yapıların maliklerine doksan günden fazla olmamak üzere süre verilir. Bu süre içinde yapı, malik tarafından yıktırılmadığı takdirde, yapının idari makamlarca yıktırılacağı bildirilir. Verilen bu süre içinde de maliklerince yıktırma yoluna gidilmediği takdirde, bu yapıların insandan ve eşyadan tahliyesi ve yıktırma işlemleri, yıktırma masrafı ile gereken diğer yardım ve krediler öncelikle dönüşüm projeleri özel hesabından karşılanmak üzere, mahallî idarelerin de iştiraki ile mülki amirler tarafından yapılır veya yaptırılır.
(4) (Değişik:7/11/2023-7471/9 md.) Üçüncü fıkrada belirtilen usule göre süresinde yıktırılmadığı tespit edilen riskli yapıların yıktırılması, Başkanlıkça yazılı olarak İdareye bildirilir ve bu yapılar, İdarece yıkılır/yıktırılır. Uygulamanın gerektirmesi hâlinde Başkanlık, yukarıdaki fıkralarda belirtilen tespit, tahliye ve yıktırma iş ve işlemlerini bizzat da yapabilir. Kanun kapsamındaki yapıların tahliyesinin engellenmesi durumunda; Başkanlıkça/İdarece talep edilmesi hâlinde, mülki idare amiri tarafından verilecek yazılı izne istinaden yeterli kolluk kuvveti marifetiyle kapalı kapıları/alanları açmak veya açtırmak suretiyle tahliye yapılır/yaptırılır. Başkanlık veya İdare tarafından yapılan veya yaptırılan riskli yapı tespit, tahliye ve yıktırma masrafları, hisseleri oranında maliklerden 6183 sayılı Kanuna göre tahsil edilir.
" hükümlerine, aynı Kanunun 6. maddesinin ikinci fıkrasında "Üzerindeki bina yıkılmış olan arsanın maliklerine yapılan tebligatı takip eden otuz gün içinde salt çoğunluk ile anlaşma sağlanamaması hâlinde, gerçek kişilerin veya özel hukuk tüzel kişilerinin mülkiyetindeki taşınmazlar için Başkanlık, TOKİ veya İdare tarafından acele kamulaştırma yoluna da gidilebilir. Bu Kanun uyarınca yapılacak olan kamulaştırmalar, 4/11/1983 tarihli ve 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 3 üncü maddesinin ikinci fıkrasındaki iskân projelerinin gerçekleştirilmesi amaçlı kamulaştırma sayılır" hükmü yer almaktadır.
Dosyanın incelenmesinden, Çevre ve Şehircilik Bakanlığının 04/09/2013 tarih ve 5535 sayılı işlemi ile ...Mahallesindeki 488,41 ha büyüklüğündeki alanın, Çevre ve Şehircilik Bakanlığının 08/04/2021 tarih ve 20868 sayılı işlemi ile ...ve Çerkeşli mahallelerinde bulunan 175,97 ha büyüklüğündeki alan rezerv yapı alanı olarak ilan edildiği, yine ...tarih ve ... sayılı işlemi ile de 664,38 ha büyüklüğünde belirlenen rezerv yapı alanı sınırları revize edilerek 187,60 ha büyüklüğündeki alanın rezerv yapı alanı olarak ilan edildiği, daha sonra  07/07/2022 tarihli, 5786 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararı ile ekli listede gösterilen taşınmazların 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu hükümlerine göre acele kamulaştırılmasına karar  verildiği anlaşılmıştır.

Uyuşmazlığa konu taşınmazların bulunduğu alanın rezerv alan ilan edilmesini gerektirecek 6306 sayılı Kanun ve Uygulama Yönetmeliğinin öngördüğü koşullarda detaylı bir teknik inceleme yapılmadığının anlaşılması karşısında rezerv yapı alanında kalan taşınmazların  kamulaştırılmasına ilişkin acelelik halinin oluşmadığı sonucuna varılmıştır.
Öte yandan, rezerv yapı alanlarında, 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanununda belirtildiği üzere öncelikli olarak malikler ile anlaşma yoluna gidilmesinin esas alınması, Kanunda belirtilen uygulamaların Bakanlıkça yerine getirilmesi, ancak üzerindeki bina yıkılmış olan arsanın malikleri salt çoğunluğu  sağlayamazsa acele kamulaştırma yoluna gidilmesi gerekirken, anılan hususlar gözetilmeksizin rezerv yapı alanı belirlenmesi kararı üzerine uyuşmazlığa konu taşınmazın acele kamulaştırılması yolunda tesis edilen ve bu nedenle hukuka aykırı olduğu sonucuna varılan dava konusu acele kamulaştırma kararının uyuşmazlığa konu taşınmaz yönünden iptaline karar verilmesi gerektiği oyuyla, Dairemiz kararına katılmıyorum.
Danıştay — Esas No: 2023/8073, Karar No: 2024/2604, Tarih: 30.04.2024

"İçtihat Metni"
               T.C.
D A N I Ş T A Y
 ALTINCI DAİRE  
Esas     No : 2023/8073
Karar	No : 2024/2604              
DAVACI	: ...	  
VEKİLİ	: Av. …
 
DAVALILAR	: 1- … - ..
		 2- .. Bakanlığı-ANKARA
VEKİLLERİ	: Av. …
DAVANIN KONUSU : Mersin ili, Akdeniz ilçesinde ilan edilen rezerv yapı alanı içerisinde bulunan ve ekli listede kamulaştırma bilgileri belirtilen taşınmazların, çoğunluğu imar mevzuatına aykırı olan, afet riski taşıyan, genel asayiş ve güvenlik yönünden sakınca teşkil eden yapıların tasfiye edilerek ulaşım ve altyapısıyla birlikte fen ve sanat kurallarına uygun, sağlıklı ve güvenli yaşam alanlarının oluşturulması amacıyla Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 27. maddesi uyarınca acele kamulaştırılmasına ilişkin 03/10/2023 tarih ve 32328 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 02/10/2023 tarih ve 7666 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararının, Akdeniz ilçesi, ... Mahallesi, .. ada, … parsel sayılı taşınmaz yönünden iptali istenilmektedir. 
DAVACININ İDDİALARI: 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 27. maddesinde düzenlenen acele kamulaştırmanın şartlarının dava konusu olayda gerçekleşmediği, acele kamulaştırmanın istisnai bir yöntem olduğu, davacının geçimini sağladığı, istihdam yarattığı Ülke ekonomisine fayda sağladığı hususlar tamamen göz ardı edilerek işyerlerinin acelece kamulaştırılmasında hiçbir kamu yararının bulunmadığı, acele kamulaştırılması zorunlu bulunan taşınmazlara yönelik gerekli tespitler yapılmalı, sebepleri de belirtilmek suretiyle başvuruda bulunulmalı, olağan kamulaştırma gerekçeleri dışında bu yöntemin uygulanma gerekçesinin, olağanüstü durumların, bu yönteme başvurulması ile amaçlanan kamu yararının, kamu düzeninin korunmasını gerektiren hallerin somut olarak ortaya konulması gerektiği, öncelikle taşınmaz malikleri ile anlaşma yoluna gidilmesi, anlaşmanın gerçekleşememesi halinde de yine ilk önce olağan kamulaştırma yolunun tercih edilmesi, ancak 2942 sayılı kanunun 27. maddesinde yer alan acelelik halinin bulunduğunun saptanması halinde anılan madde uyarınca acele kamulaştırılması zorunlu bulunan taşınmazlara yönelik olarak gerekli tespitler yapılıp sebepleri de belirtilmek suretiyle başvuruda bulunulması gerektiği, mülkiyet hakkının ihlal edildiği, dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi gerektiği ileri sürülmüştür.

DAVALILARIN SAVUNMALARI: Akdeniz İlçesi, ...Mahallesi sınırları içerisinde yer alan yaklaşık 24,5 hektar yüzölçümlü alandaki taşınmazların, Bakanlık Makamı'nın ...tarihli ve ...sayılı Olur'u ile "Rezerv Yapı Alanı" olarak belirlendiği, söz konusu alanın 9,5 hektar yüzölçümüne sahip kısmının 1. etap olarak belirlendiği, uyuşmazlığa konu taşınmazın 1. etap sınırları içerisinde yer aldığı, Akdeniz İlçesinde kentsel donatı alanlarının standartların altında kaldığı, kentsel altyapının yetersiz olduğu, söz konusu alanın büyük kısmının herhangi bir mühendislik hizmeti almadan inşa edildiği, ruhsatsız yapıların, can ve mal kaybına yol açma, yıkılma ya da ağır hasar görme riski taşıdığı, söz konusu alanda yer alan yapıların tasfiye edilmesinin, ulaşım ve altyapısıyla birlikte fen ve sanat kurallarına uygun, sağlıklı ve güvenli yaşam alanlarının oluşturulması, mülkiyet birliğinin gerçekleştirilerek kullanılması amacıyla uzlaşma sağlanamayan hak sahiplerinin taşınmazlarının acele kamulaştırılmasına ihtiyaç duyulduğu, ancak, söz konusu alanda hak sahiplerinin taşınmazlarının arsa tapulu olması, alandaki taşınmazların özelliklerine bağlı olarak (bazı maliklere ulaşılamaması, taşınmazların elbirliği mülkiyetinde ve çok hissedarlı olması, veraset intikallerinin yapılmaması, hak sahiplerinin yurt dışında bulunması, sahibine ulaşılamayan taşınmazlardaki ipotek ve haciz takyidatların kaldırılamaması vb. özellikler dikkate alındığında) uzlaşma ve kamulaştırma işlemlerinin uzun yıllar süreceğinin öngörüldüğü, söz konusu alanda ruhsatsız yapıların da etkisiyle ortaya çıkan afet riskinin bertaraf edilmesinin ancak hak sahiplerinin sağlıklı ve güvenli bağımsız birimlere taşınması, yeni yerleşim alanlarının üretilmesi, risk taşıyan yapıların yıkılarak imar mevzuatına uygun, dayanıklı, çevre ile uyumlu, enerji tasarruflu modern binaların üretilmesi ile mümkün olabileceği, alandaki ulaşım, altyapı ve donatı eksikliği sorunlarının çözülmesinin, bölgede ihtiyaç duyulan sanayi ve depolama alanı ihtiyacının karşılanmasının amaçlandığı,  anılan rezerv yapı alanında yer alan tüm taşınmazlarda mülkiyet birliğinin sağlanması ve güvenli yaşam alanlarının oluşturulması için projeye ivedilikle başlanılması gerektiği, söz konusu rezerv yapı alanına ilişkin konsept proje ve mimari avan projelerin tamamlandığı, alanın tamamında anlaşma ve kamulaştırma işlemleri tamamlanmadan proje uygulamaya geçirilemeyeceğinden acele kamulaştırma yoluna gidildiği, uzlaşma görüşmelerinin sona erdiği, hak sahipliği bazında % 88, tapu alanı bazında %79 oranında uzlaşma sağlandığı, dava konusu işlemin usul ve yasaya uygun olduğu, davanın reddi gerektiği  savunulmaktadır. 
 
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ  …'IN  DÜŞÜNCESİ : Davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ  …'IN  DÜŞÜNCESİ : Davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI …'IN DÜŞÜNCESİ: Dava; Mersin ili, Akdeniz ilçesinde ilan edilen rezerv yapı alanı içerisinde bulunan ve ekli listede kamulaştırma bilgileri belirtilen taşınmazların, çoğunluğu imar mevzuatına aykırı olan, afet riski taşıyan, genel asayiş ve güvenlik yönünden sakınca teşkil eden yapıların tasfiye edilerek ulaşım ve altyapısıyla birlikte fen ve sanat kurallarına uygun, sağlıklı ve güvenli yaşam alanlarının oluşturulması amacıyla Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 27. maddesi uyarınca acele kamulaştırılmasına ilişkin 03/10/2023 tarih ve 32328 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 02/10/2023 tarih ve 7666 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararının, Akdeniz ilçesi, ... Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmaz yönünden iptali istemiyle açılmıştır.
             Davalı idarelerin usule ilişkin itirazları yerinde görülmemiştir.	
Anayasanın 13. ve 35. madde hükümleri uyarınca mülkiyet hakkının kamu yararı amacıyla Anayasaya uygun olarak yasayla sınırlandırılması mümkündür. Ancak buna ilişkin düzenlemeler öncelikle kamu yararına dayanmalıdır. 
Ülkemizin taraf olduğu Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin Ek 1 Nolu Protokolüyle de mülkiyet hakkı bir insan hakkı olarak kabul edilmiş ve bu hakkın orantılılık ilkesi çerçevesinde kamu yararı gözetilerek sınırlandırılabileceği ifade edilmiştir. Buna göre, bir taşınmaz üzerindeki mülkiyet hakkının kamulaştırma yolu ile kaldırılması (mülkiyetin el değiştirmesi) kamu yararının karşılanması zorunluluğunun özel mülkiyet hakkının korunmasından üstün tutulması şartına bağlıdır. 
Öte yandan, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun "Acele kamulaştırma" başlıklı 27. maddesinde; 3634 sayılı Milli Müdafaa Mükellefiyeti Kanununun uygulanmasında yurt savunması ihtiyacına veya aceleliğine Bakanlar Kurulunca karar alınacak hallerde veya özel kanunlarla öngörülen olağanüstü durumlarda gerekli olan taşınmaz malların kamulaştırılmasında kıymet takdiri dışındaki işlemler sonradan tamamlanmak üzere ilgili idarenin istemi ile mahkemece yedi gün içinde o taşınmaz  malın 10. madde esasları dairesinde ve 15. madde uyarınca seçilecek bilirkişilerce tespit edilecek değeri, idare tarafından mal sahibi adına 10. maddeye göre yapılacak davetiye ve ilanda belirtilen bankaya yatırılarak o taşınmaz mala el konulabileceği kuralına yer verilmiştir.

2942 sayılı Yasanın 27. maddesinde, kamulaştırma işlemlerinde öngörülen yöntemlerin bir kısmının uygulanmayarak taşınmaza acele el konulabilmesi yolu istisnai olarak başvurulabilecek bir yöntem olarak düzenlendiğinden, madde hükmü ile üç durumda acele kamulaştırma yolu ile taşınmaza el konulmasına olanak tanınmıştır. Bu koşullardan ikisi Milli Müdafaa Mükellefiyeti Kanununun uygulanmasında yurt savunması ihtiyacına veya özel kanunlarda öngörülen olağanüstü durumlarda gerekli olması halleri şeklinde açıkça sayılmak suretiyle üstün kamu yararının ve kamu düzeninin korunmasının gerçekleştirilmesi amacıyla acele kamulaştırma yoluna gidilebileceği, bu kapsamda üçüncü koşul olan aceleliğine Bakanlar Kurulunca karar verilebilmesi için de kamu yararı ve kamu düzenine ilişkin olma halinin maddede yer alan diğer iki koşula paralel nitelik taşıması gerekmektedir.	
6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanunun 1. maddesinde, bu Kanunun amacının afet riski altındaki alanlar ile bu alanlar dışındaki riskli yapıların bulunduğu arsa ve arazilerde, fen ve sanat norm ve standartlarına uygun, sağlıklı ve güvenli yaşama çevrelerini teşkil etmek üzere iyileştirme, tasfiye ve yenilemelere dair usul ve esasları belirlemek olduğu ifade edilmiş,  "Tanımlar" başlıklı 2. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde " Rezerv Yapı Alanı: Bu Kanun uyarınca gerçekleştirilecek uygulamalarda (...) kullanılmak üzere ,TOKİ' nin veya İdarenin talebine bağlı olarak veya resen Bakanlıkça belirlenen alanları", (d) bendinde ise; "Riskli yapı: Riskli alan içinde veya dışında olup ekonomik ömrünü tamamlamış olan ya da yıkılma veya ağır hasar görme riski taşıdığı ilmi ve teknik verilere dayanılarak tespit edilen yapıyı" ifade eder hükmü yer almıştır.
Aynı  Kanununun 5. maddesinde: 
'' 1) Riskli yapıların yıktırılmasında ve bunların bulunduğu alanlar ile riskli alanlar ve rezerv yapı alanlarındaki uygulamalarda, öncelikli olarak malikler ile anlaşma yoluna gidilmesi esastır. Anlaşma ile tahliye edilen yapıların maliklerine kiracılarına ve  yapıda ikamet etmek şartıyla sınırlı ayni hak sahiplerine geçici konut veya işyeri tahsisi ya da kira yardımı yapılabilir. 
(2) Uygulamanın gerektirmesi hâlinde, birinci fıkrada belirtilenler dışında olup Kanun kapsamındaki yapıları kullanmakta olan kişilere de geçici konut veya işyeri tahsisi ya da kira yardımı yapılabilir. Bu kişiler ile yapılacak olan anlaşmanın, bunlara yardım yapılmasının, enkaz bedeli ödenmesinin ve bankalardan kullanacakları kredilere dönüşüm projeleri özel hesabından karşılanmak üzere faiz desteği verilmesinin usul ve esasları Cumhurbaşkanınca belirlenir.

(2) Uygulamanın gerektirmesi hâlinde, birinci fıkrada belirtilenler dışında olup Kanun kapsamındaki yapıları kullanmakta olan kişilere de geçici konut veya işyeri tahsisi ya da kira yardımı yapılabilir. Bu kişiler ile yapılacak olan anlaşmanın, bunlara yardım yapılmasının, enkaz bedeli ödenmesinin ve bankalardan kullanacakları kredilere dönüşüm projeleri özel hesabından karşılanmak üzere faiz desteği verilmesinin usul ve esasları Cumhurbaşkanınca belirlenir. 
(3) Uygulamaya başlanmadan önce, riskli yapıların yıktırılması için, bu yapıların maliklerine altmış günden az olmamak üzere süre verilir. Bu süre içinde yapı, malik tarafından yıktırılmadığı takdirde, yapının idari makamlarca yıktırılacağı belirtilerek ve tekrar süre verilerek tebligatta bulunulur. Verilen bu süre içinde de maliklerince yıktırma yoluna gidilmediği takdirde, bu yapıların insandan ve eşyadan tahliyesi ve yıktırma işlemleri, yıktırma masrafı ile gereken diğer yardım ve krediler öncelikle dönüşüm projeleri özel hesabından karşılanmak üzere, mahallî idarelerin de iştiraki ile mülki amirler tarafından yapılır veya yaptırılır.
(4) Birinci, ikinci ve üçüncü fıkralarda belirtilen usullere göre süresinde yıktırılmadığı tespit edilen riskli yapıların yıktırılması, Bakanlıkça yazılı olarak İdareye bildirilir. Buna rağmen yıktırılmadığı tespit edilen yapılar, Bakanlıkça yıkılır veya yıktırılır. Uygulamanın gerektirmesi hâlinde Bakanlık, yukarıdaki fıkralarda belirtilen tespit, tahliye ve yıktırma iş ve işlemlerini bizzat da yapabilir. "hükmü,  6. maddesinin 1 ve 2. bendinde: