muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Danıştay — Esas No: 2020/2193, Karar No: 2024/2233, Tarih: 24.04.2024

Aynı Kanunun 45. maddesinde de "Yükseköğretim kurumlarına giriş ve yerleştirme işlemleri imkân ve fırsat eşitliğini sağlayacak tedbirleri almak kaydıyla, Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen usul ve esaslara göre yapılır." hükmüne yer verilmiştir.
Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'nın, 10/10/2019 tarihli Yükseköğretim Genel Kurulu  toplantısında almış olduğu "2020 YKS'de özel yetenek sınavı ile öğrenci alan, sayılı programlara merkezi yerleştirme ile öğrenci yerleştirilmesine" ilişkin kararının Çizgi Film (Animasyon), Grafik, Grafik Resimleme ve Baskı, Grafik Tasarım bölümleri yönünden incelenmesi;	Çizgi Film (Animasyon), Grafik, Grafik Resimleme ve Baskı, Grafik Tasarım Programlarının merkezi yerleştirme sınavına tabi tutulmasına ilişkin Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'nın, ... tarih ve ... sayılı  Yükseköğretim Genel Kurulu toplantısında almış olduğu "2020 YKS'de özel yetenek sınavı ile öğrenci alan, sayılı programlara merkezi yerleştirme ile öğrenci yerleştirilmesine" ilişkin kararın iptali istemiyle Danıştay Sekizinci Dairesinin E:2019/10278 esasına kayden açılan dava sonucunda; ... tarih ve K:... sayılı karar ile anılan bölümler yönünden  Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'nın, ... tarih ve ... sayılı kararın iptaline karar verilmiştir. Anılan kararın temyiz edilmesi üzerine Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun 16/01/2023 tarih ve E:2022/1063, K:2023/4 sayılı kararı ile temyiz başvurusunun reddine karar verilmiştir.
Bu durumda, Mahkeme kararı ile özel yetenek sınavı ile öğrenci alan Çizgi Film (Animasyon), Grafik, Grafik Resimleme ve Baskı, Grafik Tasarım Programları'na  merkezi yerleştirme ile öğrenci yerleştirilmesine ilişkin karar iptal edildiğinden, dava konusu Programlar yönünden  davanın  konusunun kalmadığı anlaşılmaktadır. 
Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'nın, 10/10/2019 tarihli Yükseköğretim Genel Kurulu  toplantısında almış olduğu "2020 YKS'de özel yetenek sınavı ile öğrenci alan, sayılı programlara merkezi yerleştirme ile öğrenci yerleştirilmesine" ilişkin kararının Moda Giyim Tasarımı, Moda Tasarımı, Moda ve Tekstil Tasarımı, Tekstil Tasarımı, Tekstil ve Moda Tasarımı bölümleri yönünden incelenmesi; aynı kararın iptali istemiyle açılan başka bir davada;  Danıştay Sekizinci Dairesinin 11/04/2023 tarihli ve E:2019/9695, K:2023/1964 1964 sayılı kararıyla,  Moda Giyim Tasarımı, Moda Tasarımı, Moda ve Tekstil Tasarımı, Tekstil Tasarımı, Tekstil ve Moda Tasarımı Programlarının merkezi yerleştirme sınavına tabi tutulmasına ilişkin Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'nın, 10/10/2019 tarihli Yükseköğretim Genel Kurulu toplantısında almış olduğu "2020 YKS'de özel yetenek sınavı ile öğrenci alan, sayılı programlara merkezi yerleştirme ile öğrenci yerleştirilmesine" ilişkin kararın  iptaline karar verildiğinden davanın bu kısmının da  konusu kalmamıştır.

Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'nın, 10/10/2019 tarihli Yükseköğretim Genel Kurulu  toplantısında almış olduğu "2020 YKS'de özel yetenek sınavı ile öğrenci alan, sayılı programlara merkezi yerleştirme ile öğrenci yerleştirilmesine" ilişkin kararının Rekreasyon, Spor Bilimleri, Spor Yöneticiliği, Tekstil, Tekstil Geliştirme ve Pazarlama bölümleri yönünden incelenmesi; Kanun hükümlerinden, Yükseköğretim Kurulunun üniversiteler arasında koordinasyonu sağlamakta ve  her eğitim-öğretim programına ilişkin öğrencilerin seçilmesi ve kabul edilmesine ilişkin esasları belirlemek yetkisi bulunduğu anlaşılmaktadır.
Dava konusu Yükseköğretim Kurulu kararının, Rekreasyon, Spor Bilimleri, Spor Yöneticiliği, Tekstil, Tekstil Geliştirme ve Pazarlama Programlarına merkezi yerleştirme ile öğrenci alımına ilişkin olduğu ve idarece yukarıda aktarılan mevzuatta yer alan yetkiler çerçevesinde alındığı görüldüğünden, bu haliyle dava konusu işlemde üst hukuk normuna aykırılık bulunmamaktadır.
Açıklanan  nedenlerle, davanın Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'nın, 10/10/2019 tarihli Yükseköğretim Genel Kurulu  toplantısında almış olduğu "2020 YKS'de özel yetenek sınavı ile öğrenci alan, sayılı programlara merkezi yerleştirme ile öğrenci yerleştirilmesine" ilişkin kararının Rekreasyon, Spor Bilimleri, Spor Yöneticiliği, Tekstil, Tekstil Geliştirme ve Pazarlama bölümleri yönünden davanın reddi diğer bölümler yönünden ise karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.  
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince duruşma için taraflara önceden bildirilen 24/04/2024 tarihinde, davacı Dernek temsilcisi ve davacı Dernek vekilinin gelmediği, davalı Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'nı temsilen Av. ... 'nun geldiği, Danıştay Savcısının hazır olduğu görülmekle, açık duruşmaya başlandı. Gelen tarafa usulüne uygun olarak söz verilerek dinlendikten ve Danıştay Savcısının düşüncesi alındıktan sonra tarafa son kez söz verilip, duruşma tamamlandı. Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
USUL YÖNÜNDEN:
Davalı idarenin usule yönelik iddiaları kabul edilmeyerek işin esası incelendi:
HUKUKİ SÜREÇ : 
Davalı Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı kararında; 10/10/2019 tarihli Yükseköğretim Genel Kurul toplantısında; 2020 YKS'de özel yetenek sınavı ile öğrenci alan, 
*Çizgi Film (Animasyon)
*Grafik
*Grafik Resimleme ve Baskı
*Grafik Tasarım
*Moda Giyim Tasarımı
*Moda Tasarımı
*Moda ve Tekstil Tasarımı
*Rekreasyon
*Spor Bilimleri
*Spor Yöneticiliği
*Tekstil
*Tekstil Geliştirme ve Pazarlama
*Tekstil Tasarımı
*Tekstil ve Moda Tasarımı
programlarına merkezi yerleştirme ile öğrenci yerleştirilmesine karar verilmiştir.

*Çizgi Film (Animasyon)
*Grafik
*Grafik Resimleme ve Baskı
*Grafik Tasarım
*Moda Giyim Tasarımı
*Moda Tasarımı
*Moda ve Tekstil Tasarımı
*Rekreasyon
*Spor Bilimleri
*Spor Yöneticiliği
*Tekstil
*Tekstil Geliştirme ve Pazarlama
*Tekstil Tasarımı
*Tekstil ve Moda Tasarımı
programlarına merkezi yerleştirme ile öğrenci yerleştirilmesine karar verilmiştir.
Davacı Dernek tarafından 02/12/2019 tarihinde yapılan başvuru ile davalı Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'ndan, 10/10/2019 tarihli toplantıda alınan karar ve bu kararın ertelenmesine ilişkin 18/10/2019 tarihli kararın gönderilmesi istenilmiş olup, Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı tarafından gönderilen 19/12/2019 tarihli yazıda; 10/10/2019 tarihli toplantıda 2020 YKS’de özel yetenek sınavı ile öğrenci alan 14 programa merkezi yerleştirme ile öğrenci alınmasına karar verildiği, 18/10/2019 tarihli toplantıda ise, kararın bir yıl ertelenmek suretiyle 2021 YKS’den itibaren başlatılmasına karar verildiğinin bildirilmesi üzerine, ... tarih ve ... sayılı kararın iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT:
Anayasamızın 'Yükseköğretim üst kuruluşları' başlıklı 131. maddesinde; "Yükseköğretim kurumlarının öğretimini planlamak, düzenlemek, yönetmek, denetlemek, yükseköğretim kurumlarındaki eğitim-öğretim ve bilimsel araştırma faaliyetlerini yönlendirmek bu kurumların kanunda belirtilen amaç ve ilkeler doğrultusunda kurulmasını, geliştirilmesini ve üniversitelere tahsis edilen kaynakların etkili bir biçimde kullanılmasını sağlamak ve öğretim elemanlarının yetiştirilmesi için planlama yapmak maksadı ile Yükseköğretim Kurulu Kurulur..." hükmüne yer verilmiştir.

2547 sayılı Yükseöğretim Kanunu'nun 'Yükseköğretim Kurulunun görevleri' başlıklı 7. maddesinde; "Yükseköğretim kurumlarının bu Kanunda belirlenen amaç, hedef ve ilkeler doğrultusunda kurulması, geliştirilmesi, eğitim-öğretim faaliyetlerinin gerçekleştirilmesi ve yükseköğretim alanlarının ihtiyaç duyduğu öğretim elemanlarının yurt içinde ve yurt dışında yetiştirilmesi için kısa ve uzun vadeli planlar hazırlamak, üniversitelere tahsis edilen kaynakların, bu plan ve programlar çerçevesinde etkili bir biçimde kullanılmasını gözetim ve denetim altında bulundurmak,..,Yükseköğretim kurumları arasında bu Kanunda belirlenen amaç, ilke ve hedefler doğrultusunda birleştirici, bütünleştirici, sürekli, ahenkli ve geliştirici işbirliği ve koordinasyonu sağlamak,...,Üniversitelerin her eğitim-öğretim programına kabul edeceği öğrenci sayısı önerilerini inceleyerek kapasitelerini tespit etmek; insangücü planlaması, kurumların kapasiteleri ve öğrencilerin ilgi ve yetenekleri doğrultusunda ortaöğretimdeki yönlendirme esaslarını da dikkate alarak öğrencilerin seçilmesi ve kabul edilmesi ile ilgili esasları tespit etmek,..." hususları Yükseköğretim Kurulu'nun görevleri arasında sayılmakta olup 'Yükseköğretime giriş ve yerleştirme' başlıklı 45. maddesinin (a) fıkrasında; "Yükseköğretim kurumlarına giriş ve yerleştirme işlemleri imkân ve fırsat eşitliğini sağlayacak tedbirleri almak kaydıyla, Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen usul ve esaslara göre yapılır.
" hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava konusu ... tarih ve ... sayılı kararın; Rekreasyon, Spor Bilimleri, Spor Yöneticiliği, Tekstil, Tekstil Geliştirme ve Pazarlama programları yönünden yapılan inceleme:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 'İdari dava türleri ve idari yargı yetkisinin sınırı' başlıklı 2. maddesinde idari dava türlerine ilişkin olarak; "İdarî işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlâl edilenler tarafından açılan iptal davaları,.." hükmüne yer verilmiş, 'Dilekçeler üzerine ilk inceleme' başlıklı 14. maddesinde;	"Dilekçeler, Danıştayda daire başkanının görevlendireceği bir tetkik hakimi, idare ve vergi mahkemelerinde ise mahkeme başkanı veya görevlendireceği bir üye tarafından: a) Görev ve yetki, b) İdari merci tecavüzü, c) Ehliyet, d) İdari davaya konu olacak kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olup olmadığı, e) Süre aşımı, f) Husumet, g) 3 ve 5 inci maddelere uygun olup olmadıkları, yönlerinden sırasıyla incelenir...Yukarıdaki hususların ilk incelemeden sonra tespit edilmesi halinde de davanın her safhasında 15 nci madde hükmü uygulanır.
" hükmüne, 'İlk inceleme üzerine verilecek karar' başlıklı 15. maddesinde ise; "Danıştay veya idare ve vergi mahkemelerince yukarıdaki maddenin 3 üncü fıkrasında yazılı hususlarda kanuna aykırılık görülürse, 14 üncü maddenin;...,3/c, bentlerinde yazılı hallerde davanın reddine, karar verilir." hükmüne yer verilmiştir.

" hükmüne, 'İlk inceleme üzerine verilecek karar' başlıklı 15. maddesinde ise; "Danıştay veya idare ve vergi mahkemelerince yukarıdaki maddenin 3 üncü fıkrasında yazılı hususlarda kanuna aykırılık görülürse, 14 üncü maddenin;...,3/c, bentlerinde yazılı hallerde davanın reddine, karar verilir." hükmüne yer verilmiştir.
İptal davasının hukuki nitelikleri göz önüne alındığında, idari işlemlerin; ancak bu idari işlemle meşru, kişisel ve güncel bir menfaat ilgisi kurulabilenler tarafından iptal davasına konu edilebileceği açık olmakla birlikte, taraf ilişkisinin kurulması için gerekli olan kişisel, meşru ve güncel bir menfaat ilgisinin varlığı, davanın niteliğine ve özelliğine göre idari yargı yerlerince belirlenmekte, davacının idari işlemle ciddi ve makul, maddi ve manevi bir ilişkisinin, hukuken korunması gereken bir menfaat bağının bulunması dava açma ehliyeti için gerekli sayılmaktadır.

Davacı Güzel Sanatlar ve Tasarım Derneği'nin Tüzüğü'nün 'Derneğin Amacı ve Bu Amacı Gerçekleştirmek İçin Dernekçe Sürdürülecek Çalışma Konuları ve Biçimleri ile Faaliyet Alanı' başlıklı 2. maddesinde; Derneğin, güzel sanatlar ve tasarım alanlarına ilgi uyandırmak, bireylerin yeteneklerini geliştirmelerini sağlamak ve meslek edindirmek, tüketiciye kaliteli ve özgün eserler sunulmasına katkı sağlamak amacı ile kurulduğunun belirtildiği; Dernekçe sürdürülecek çalışma konuları ve biçimleri olarak; "sergiler açmak, yarışmalar düzenlemek; kurs, seminer, konferans ve panel gibi eğitim çalışmaları düzenlemek; amacın gerçekleştirilmesi için gerekli olan her türlü bilgi, belge, doküman ve yayınları temin etmek, dokümantasyon merkezi oluşturmak; amaçları doğrultusunda gazete, dergi, kitap vs yayıncılığı yapmak; derneğin faaliyetlerinin etkinleştirilmesi ve geliştirilmesi için inceleme ve araştırmalar yapmak; gerekli izinler alınmak şartıyla yardım toplama faaliyetlerinde bulunmak ve yurt içinden ve yurt dışından bağış kabul etmek; tüzük amaçlarının gerçekleştirilmesi için ihtiyaç duyduğu gelirleri temin etmek amacıyla iktisadi ve ticari işletmeler kurmak ve işletmek; üyelerinin yararlanmaları ve boş zamanlarını değerlendirebilmeleri için lokal açmak, gerekli mercilerle işbirliği sağlayarak sosyal ve kültürel tesisler ile üyelerinin faydalanması için atölyeler kurmak ve bunları tefriş etmek; üyeleri arasında sosyal ilişkilerin geliştirilmesi ve devam ettirilmesi için yemekli toplantılar, konser, balo, tiyatro, sergi, spor, gezi ve eğlence etkinlikleri vb

. düzenlemek veya üyelerinin bu tür etkinliklerden yararlanmalarını sağlamak; dernek faaliyetleri için ihtiyaç duyulan taşınır, taşınmaz mal satın almak, satmak, kiralamak, kiraya vermek; amacın gerçekleştirilmesi için gerek görülmesi durumunda vakıf kurmak, federasyon kurmak veya kurulu bir federasyona katılmak, plastik sanatlar alanında aynı amaç ve konularda faaliyet gösteren diğer derneklerle birlikte Güzel Sanatlar ve Tasarım Dernekleri Federasyonu kurmak, kuruluşuna katılmak ve yönetim kuruluna temsilci tayin etme yönünde çalışmalar yapmak; uluslararası faaliyette bulunmak, yurt dışındaki dernek veya kuruluşlara üye olmak ve bu kuruluşlarla proje bazında ortak çalışmalar yapmak veya yardımlaşmak; amacın gerçekleştirilmesi için gerek görülmesi halinde, 5072 sayılı Dernek ve Vakıfların Kamu Kurum ve Kuruluşları ile İlişkilerine Dair Kanun hükümleri saklı kalmak üzere, kamu kurum ve kuruluşları ile görev alanlarına giren konularda ortak projeler yürütmek; gerekli görülen yerlerde dernek faaliyetlerini yürütmek amacıyla temsilcilikler açmak; derneğin amacı ile ilgisi bulunan ve kanunlarla yasaklanmayan alanlarda, diğer derneklerle veya vakıf, sendika ve benzeri sivil toplum kuruluşlarıyla ortak bir amacı gerçekleştirmek için plâtformlar oluşturmak; güzel sanatlar ve tasarım alanlarında eğitim veren lise ve üniversitelere özel yetenek sınavlarının iyileştirilmesiyle alakalı danışmanlık-bilirkişilik yapmak, ilgili mercilere görüş ve önerilerde bulunmak; güzel sanatlar ve tasarım alanlarında eğitim veren lise ve üniversitelerin öğrenci, öğretmen, akademisyen ve personellerinin yaşaması muhtemel mağduriyetlerinin giderilmesi için gerekli girişimlerde bulunmak ve çözüm üretilmesine katkı sağlamak; güzel sanatlar ve tasarım alanlarında eğitim veren Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı kurs vb. kurum ve kuruluşlar ile işbirliği sağlayarak eğitim kalitelerini artırmak, danışmanlık yapmak ve sosyal etkinlikler düzenlemek" hususlarına yer verilerek, sanat ve tasarım alanlarında yurt içinde ve yurt dışında faaliyet göstereceği belirtilmiştir.

Uyuşmazlıkta; davacı Derneğin ana amacının sanat ve tasarım alanında olduğu dikkate alındığında; davacı Derneğin, çalışma konuları ve faaliyet alanları ile dava konusu edilen kararın Rekreasyon, Spor Bilimleri, Spor Yöneticiliği, Tekstil, Tekstil Geliştirme ve Pazarlama programlarına ilişkin olarak güncel, kişisel ve meşru bir menfaat ilişkisinin bulunmadığı anlaşıldığından, dava konusu kararın Rekreasyon, Spor Bilimleri, Spor Yöneticiliği, Tekstil, Tekstil Geliştirme ve Pazarlama programlarına ilişkin olarak davanın ehliyet yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmaktadır.
Dava konusu ... tarih ve ... sayılı kararın; Çizgi Film (Animasyon), Grafik, Grafik Resimleme ve Baskı, Grafik Tasarım programları yönünden yapılan inceleme:
 Dairemizin 01/12/2021 tarih ve E:2019/10278,  K:2021/5856 sayılı kararıyla; Çizgi Film (Animasyon), Grafik, Grafik Resimleme ve Baskı, Grafik Tasarım programlarının merkezi yerleştirme sınavına tabi tutulmasına ilişkin kararın iptali istemiyle açılan davada, dava konusu işlemin iptaline karar verildiği, anılan Kararın temyiz edilmesi üzerine Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun 16/01/2023 tarih ve E:2022/1063, K:2023/4 sayılı kararıyla temyiz başvurusunun reddedildiği, böylelikle anılan programlara ilişkin olarak verilen iptal kararlarının kesinleştiği görülmektedir.
Bu durumda; çizgi film (animasyon), grafik, grafik resimleme ve baskı, grafik tasarım programlarına karşı açılan davada verilen iptal kararının kesinleştiği, dolayısıyla anılan programlara ilişkin olarak davanın konusuz kaldığı ve esasının incelenemeyeceği sonucuna ulaşılmaktadır.
Dava konusu ... tarih ve ... sayılı kararın; Moda Giyim Tasarımı, Moda Tasarımı, Moda ve Tekstil Tasarımı, Tekstil Tasarımı, Tekstil ve Moda Tasarımı programları yönünden yapılan inceleme:
İdareler, normlar hiyerarşisine aykırı olmayacak şekilde, hizmet etkinliğinin sağlanması için gerekli önlemleri alma, bu kapsamda mevzuat değişikliği yapma hususunda takdir yetkisine sahiptirler. Kamu hizmetlerinin hangi koşullar altında ve nasıl yürütüleceğini önceden saptamak her zaman mümkün olmadığı için, gelişen durumlara ayak uydurmak ve ortaya çıkan ihtiyaçları karşılayabilmek amacıyla düzenleyici işlemler üzerinde gerekli değişiklikleri yapma hususunda idarelerin takdir yetkisi bulunduğu hususunda kuşku bulunmamaktadır.
İdareye tanınan bu takdir yetkisinin, idarenin keyfi olarak hareket edebileceği anlamına gelmeyeceği açık olmakla birlikte, takdir yetkisinin yargısal denetimi, bu yetkinin hukuka, eşitlik ilkesine ve kamu yararına uygun olup olmadığı ile sınırlıdır.

İdareye tanınan bu takdir yetkisinin, idarenin keyfi olarak hareket edebileceği anlamına gelmeyeceği açık olmakla birlikte, takdir yetkisinin yargısal denetimi, bu yetkinin hukuka, eşitlik ilkesine ve kamu yararına uygun olup olmadığı ile sınırlıdır.
Dava konusu düzenleme ile Moda Giyim Tasarımı, Moda Tasarımı, Moda ve Tekstil Tasarımı, Tekstil Tasarımı, Tekstil ve Moda Tasarımı programlarına sadece merkezi yerleştirme sınavı ile öğrenci alınacağının belirtilmesine karşın bu alanların hayal gücü, çizim yeteneği ve görsel algıya dayalı bölümler olduğu, soyut düşünceyi somuta aktarma becerisinin bu alanlar için oldukça önemli olduğu, bölümlerin amacının teorik ve pratik bilgiyi görsel bir sistem içinde sunan ve soruna yapacağı tasarım ile çözüm getiren tasarımcılar yetiştirmek olduğu, merkezi sınav yoluyla yapılacak sınavda ilgili alanın nitelik yönünden de zayıflayacağı anlaşılmaktadır.
Bu durumda, dava konusu kararın Moda Giyim Tasarımı, Moda Tasarımı, Moda ve Tekstil Tasarımı, Tekstil Tasarımı, Tekstil ve Moda Tasarımı programlarına ilişkin kısmında hukuka ve mevzuata uygunluk bulunmadığı sonucuna ulaşılmaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1- Dava konusu ... tarih ve ... sayılı kararın;
             a) Rekreasyon, Spor Bilimleri, Spor Yöneticiliği, Tekstil, Tekstil Geliştirme ve Pazarlama programları yönünden davanın EHLİYET YÖNÜNDEN REDDİNE,
b) Çizgi Film (Animasyon), Grafik, Grafik Resimleme ve Baskı, Grafik Tasarım programları yönünden konusu kalmayan dava hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
c) Moda Giyim Tasarımı, Moda Tasarımı, Moda ve Tekstil Tasarımı, Tekstil Tasarımı, Tekstil ve Moda Tasarımı programları yönünden dava konusu işlemin İPTALİNE,
2- Dava kısmen ehliyet yönünden ret, kısmen karar verilmesine yer olmadığına, kısmen iptal ile sonuçlandığından ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ... -TL yargılama giderinin haklılık oranına göre ... -TL'sinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, kalan ... -TL'sinin davacı üzerinde bırakılmasına,
3- Davacı Derneği temsilen duruşmaya katılan olmadığından karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca duruşmasız işler için belirlenen ... -TL vekâlet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, duruşmalı işler için belirlenen ... -TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine, 
4- Posta gideri avansından varsa artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra istemi halinde davacıya iadesine,
5- Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'na temyiz yolu açık olmak üzere, 
24/04/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Danıştay — Esas No: 2022/656, Karar No: 2024/2041, Tarih: 24.04.2024

"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
   Esas	No : 2022/656
   Karar	No : 2024/2041
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	: … Vergi Dairesi Başkanlığı - …	  
VEKİLİ	: Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI)	: … Akaryakıt Dağıtım San. ve Tic. A.Ş.
VEKİLİ	: Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı şirket  adına,  belgesiz akaryakıt satışı yaparak bir kısım hasılatını kayıt dışı bıraktığından bahisle düzenlenen vergi inceleme raporuna dayanılarak  2017/Ocak dönemi için re'sen tarh edilen tekerrür hükümleri uygulanarak arttırılan bir kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisinin kaldırılması  istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; davacı şirket hakkında düzenlenen ve dava konusu cezalı tarhiyata dayanak olan vergi tekniği ve vergi inceleme raporlarında, şirketin 2016 ve 2017 yılı kurumlar vergisi ile 2016 yılı katma değer vergisine yönelik matrah arttırımının re'sen iptal edildiğinin belirtildiği ve buna istinaden davacı şirketin 2016 yılına ilişkin katma değer vergisi yönünden matrah arttırımının kabul edilmeyerek ve davacı şirketin 2016/Aralık döneminden 2017/Ocak dönemine devreden katma değer vergisinin 0-TL olduğu dikkate alınarak dava konusu cezalı tarhiyatın yapıldığı belirtilmişse de;  davacı şirket tarafından 2016 yılı ile ilgili olarak  7143 sayılı Vergi ve Diğer Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun'un 5/3. maddesi kapsamında katma değer vergisi yönünden matrah arttırımı talebinde bulunulduğu, sonrasında şirketin matrah artırımının idarece re'sen iptal edildiği, ... Vergi Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla da söz konusu matrah artırımının re'sen iptaline ilişkin işlemin iptal edildiği, dolayısıyla davacı şirketin matrah artırımının hukuken geçerli hale geldiği, bu itibarla; 2016 yılı ile ilgili olarak katma değer vergisi yönünden matrah arttırımında bulunan davacı şirket hakkında inceleme ve tarhiyat yapılamayacağından, söz konusu inceleme raporundaki 2016/Aralık döneminden indirim konusu yapılacak devreden katma değer vergisinin 0-TL olarak düzeltilmesi hususunun da dikkate alınmaması gerektiği, bu husus gözetilmeden yapılan dava konusu 2017/Ocak dönemi vergi ziyaı cezalı katma değer vergisinde bu sebeple hukuka uyarlık bulunmadığı, öte yandan, uyuşmazlıkta; davacı şirket hakkında Körfez Cumhuriyet Başsavcılığınca yürütülen E:… sayılı soruşturma dosyası kapsamında, akaryakıt sektöründe faaliyet gösteren dağıtım şirketleri ile akaryakıt istasyonları arasında koordinasyonu sağlamakla görevli otomasyon sistemi üzerinde bulunan satışların büyük bir çoğunluğunun casus yazılım kullanılarak gizlenmesi, vergi matrahına dahil olması gereken satışların vergi matrahını azaltacak şekilde silinmesi ve  silinen bilgilerin başka mecralarda saklanması fiilleri nedeni ile davacı şirkete bağlı 91 adet akaryakıt istasyonu/bayisine ait tespitlerden, 2017 yılı içerisinde belgesiz olarak kayıt dışı alışları bulunan  77 farklı şahıs ve şirkete yapılan toplam  50.260.024,10 litre motorin ile iki firmaya 1