muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Danıştay — Esas No: 2020/3566, Karar No: 2024/2877, Tarih: 16.05.2024

"İçtihat Metni"
          T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas   No : 2020/3566
Karar  No : 2024/2877  
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	: ... Valiliği
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI)	: ... Turizm İnş. San. ve Tic. A.Ş
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin  ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. 
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı şirkete  ait ...   plakalı aracın, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3 maddesi (A) maddesi uyarınca trafikten men edilmesine ilişkin  ... tarih ve ...  sayılı  işlemin iptali istenilmiştir.
              İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen  ... tarih ve E:...,  K:... sayılı kararda;  2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu Ek- 2/3-A maddesi uyarınca ilgili belediyeden çalışma izni olmadan taşımacılık yaptığı gerekçesiyle aracın 60 gün süre ile trafikten men edilmesine  ilişkin dava konusu işlem tesis edildiği, uyuşmazlığa konu araca ait İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığınca verilmiş 10/08/2019  tarihine kadar geçerli olan Yetki  Belgesi bulunduğu, yine bu belge de taşınan firmaların açıkça belirtildiği ve ... A.Ş. Firmasının taşınan firmalar arasında yer aldığı, 24/04/2019 tarihli tutanakta yolcu ...'in tarafından Türk Telekom Genel Müdürlüğü'ne gitmekte olduğu, aracın şirket tarafından ayarlandığı yönünde beyanda bulunulduğu, tescil belgesinde kullanım amacı ticari olarak kaydedilen araç için işlem tarihi itibarıyla geçerliliği devam eden  yetki belgesi bulunduğu ve denetim tarihinde araçta bulunan yolcunun, sahip olunan izin belgesinde taşınacağı belirtilen firmaya intikalinin sağlanmakta olduğu, uyuşmazlık konusu taşımacılık işinin 2918 sayılı Kanunun Ek. 2/3-(A) maddesi kapsamında değerlendirilerek işlem tesis edilmesinde hukuka uyarlık görülmeyerek dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
             Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davalı idare tarafından, verilen kararın hukuka aykırı olduğu, bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI :  Davacı tarafından, istemin reddi gerektiği savunulmuştur. 
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
	İNCELEME VE GEREKÇE:	
MADDİ OLAY :

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI :  Davacı tarafından, istemin reddi gerektiği savunulmuştur. 
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
	İNCELEME VE GEREKÇE:	
MADDİ OLAY : 
İzinsiz olarak yolcu taşımacılığı yaptığından bahisle davacı şirkete  ait ...   plakalı aracın, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3 maddesi (A) maddesi uyarınca trafikten men edilmesine ilişkin  ... tarih ve ...  sayılı işlemin iptali istemiyle bakılmakta olan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
26/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile 2918 sayılı Kanun'un Ek 2. maddesi değiştirilerek, "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır.
	Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten men edilir.
	10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden;
	a) Çalışma izni/ruhsatı almadan,
	b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında,
	c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında
belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası,  (c) bendine uymayanlara 1.002  Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır. 
	İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının;
	a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün,
	b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün,
	c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün
süreyle trafikten men edilir.  
	İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araç trafikten men edilir.
	Ayırıcı işareti bulunmayan üçüncü fıkra kapsamındaki araçlardan taşımacılık hizmeti alanlara da 334 Türk lirası idari para cezası uygulanır." hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:

İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araç trafikten men edilir.
	Ayırıcı işareti bulunmayan üçüncü fıkra kapsamındaki araçlardan taşımacılık hizmeti alanlara da 334 Türk lirası idari para cezası uygulanır." hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
 Her ne kadar İdare Mahkemesince, uyuşmazlığa konu araca ait İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığınca verilmiş 10/08/2019  tarihine kadar geçerli olan Yetki  Belgesi bulunduğu, yine bu belge de taşınan firmaların açıkça belirtildiği ve ... A.Ş. Firmasının taşınan firmalar arasında yer aldığı, 24/04/2019 tarihli tutanakta yolcu ...'in tarafından Türk Telekom Genel Müdürlüğü'ne gitmekte olduğu, aracın şirket tarafından ayarlandığı yönünde beyanda bulunulduğu, tescil belgesinde kullanım amacı ticari olarak kaydedilen araç için işlem tarihi itibarıyla geçerliliği devam eden  yetki belgesi bulunduğu ve denetim tarihinde araçta bulunan yolcunun, sahip olunan izin belgesinde taşınacağı belirtilen firmaya intikalinin sağlanmakta olduğu gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, Bölge İdare Mahkemesince davalı idarenin istinaf isteminin reddine karar verilmiş olsa da, 24/04/2019 tarihinde polis memurlarınca düzenlenen tutanakta yer alan yolcu beyanında, ... plakalı araca Şişli caminin oradan bindiğini, Gayrettepe Türk Telekom Genel Müdürlüğü'ne gittiğini, aracı şirketinin ayarladığını, ücreti de şirketinin ödediği bilgilerine yer verildiği, tescil belgesinde kullanım amacı ticari olarak kaydedilen araç için işlem tarihi itibarıyla geçerliliği devam eden yetki belgesinde taşınan firmalar kısmında  ... A.Ş için bitiş tarihinin 31/12/2018 olduğu görüldüğünden 2918 sayılı Kanun'un Ek 2/3-c maddesi uyarınca işlem tesis edilmesi gerekirken 2918 sayılı Kanun'un  Ek 2/3-a maddesi uyarınca çalışma izni/ruhsatı almadan yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin işlemde hukuka uygunluk görülmemiştir.
Bu itibarla, temyize konu kararda sonucu itibarıyla hukuka aykırılık bulunmadığından davalı idarenin temyiz isteminin bu gerekçeyle reddi gerekmiştir.
KARAR SONUCU:
            Açıklanan nedenlerle,
1.  Temyiz isteminin reddine,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA, 
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,
4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama  kararının taraflara  tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın  İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5. Kesin olarak, 16/05/2024 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.  
 
KARŞI OY :

3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,
4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama  kararının taraflara  tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın  İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5. Kesin olarak, 16/05/2024 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.  
 
KARŞI OY :
	(X)- Dava, davacı şirkete  ait ...   plakalı aracın, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3 maddesi (A) maddesi uyarınca trafikten men edilmesine ilişkin  ... tarih ve ... sayılı  işlemin iptali istemiyle açılmıştır.
İdare Mahkemesince, uyuşmazlığa konu araca ait İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığınca verilmiş 10/08/2019  tarihine kadar geçerli olan Yetki  Belgesi bulunduğu, yine bu belge de taşınan firmaların açıkça belirtildiği ve ... A.Ş. Firmasının taşınan firmalar arasında yer aldığı, 24/04/2019 tarihli tutanakta yolcu ...'in tarafından Türk Telekom Genel Müdürlüğü'ne gitmekte olduğu, aracın şirket tarafından ayarlandığı yönünde beyanda bulunulduğu, tescil belgesinde kullanım amacı ticari olarak kaydedilen araç için işlem tarihi itibarıyla geçerliliği devam eden  yetki belgesi bulunduğu ve denetim tarihinde araçta bulunan yolcunun, sahip olunan izin belgesinde taşınacağı belirtilen firmaya intikalinin sağlanmakta olduğu sonucuna varılarak dava konusu işlemin iptaline karar verildiği, bu karara karşı davalı idarece istinaf yoluna başvurulması üzerine istinaf isteminin reddine karar verildiği görülmektedir.
Dairemizce de tescil belgesinde kullanım amacı ticari olarak kaydedilen araç için işlem tarihi itibarıyla geçerliliği devam eden yetki belgesinde taşınan firmalar kısmında Türk ... A.Ş için bitiş tarihinin 31/12/2018 olduğu görüldüğünden 2918 sayılı Kanun'un Ek 2/3-c bendi kapsamında kaldığı sonucuna varılarak temyize konu kararın gerekçesinin değiştirilerek onanmasına karar verilmiştir.
Bu haliyle, Mahkeme'nin, tescil belgesinde kullanım amacı ticari olarak kaydedilen araç için işlem tarihi itibarıyla geçerliliği devam eden yetki belgesi bulunduğu ve denetim tarihinde araçta bulunan yolcunun, sahip olunan izin belgesinde taşınacağı belirtilen firmaya intikalinin sağlanmakta olduğu gerekçesiyle verdiği iptal kararına göre davalı idarenin yeniden yaptırım uygulama yetkisi yok iken, kesin olarak verilen Dairemiz çoğunluk kararı sonrasında  davacının fiiline uyduğu anlaşılan 2918 sayılı Kanunun Ek 2/3-c bendi uyarınca yeniden işlem tesisi mümkün hale gelecektir. Bu durum ise Bölge İdare Mahkemesi'nin ısrar hakkını, hem de davacının aleyhine bir sonuç doğuracağı anlaşılan karara karşı kanun yoluna başvuru hakkını ortadan kaldıracağından temyize konu kararın değişik gerekçeyle onanması yerine bozulması gerektiği görüşüyle çoğunluk kararına katılmıyorum.
Danıştay — Esas No: 2022/2665, Karar No: 2024/2617, Tarih: 16.05.2024

"İçtihat Metni"
               T.C.
D A N I Ş T A Y
 YEDİNCİ DAİRE 
Esas     No : 2022/2665
Karar	No : 2024/2617   
 
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	: ... Bakanlığı adına
	  ... Gümrük Müdürlüğü - (E-Tebligat)
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI)	: ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi Vergi Dava Dairesinin ... tarih  ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem: Davacı adına 2021 yılında tescilli muhtelif tarih ve sayılı 9 adet serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı "pirinç" cinsi eşyanın kıymetinin referans/emsal kıymete yükseltilmek suretiyle beyan edilip ödendiği ileri sürülerek fazladan ödenen gümrük ve katma değer vergilerinin 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 211. maddesi uyarınca iadesi istemiyle yapılan başvurunun reddine dair karara vaki itirazın reddi yolundaki işlemin iptali ile fazladan ödenen tutarın tecil faiziyle birlikte iadesine hükmedilmesi istemiyle dava açılmıştır.
             İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; olayda, uyuşmazlık konusu serbest dolaşıma giriş beyannameleri muhteviyatı eşyaların yurt dışı gider olarak beyan edilen kıymet farkının referans kıymet uygulamasından kaynaklandığı, dolayısıyla, davacının beyanının bağlayıcılığından söz edilemeyeceği, eşyanın kıymetinin faturada gösterilen satış bedeli olduğu, ayrıca davalı idarece, alıcı ile satıcı arasında bir ilişkinin varlığı, bu ilişkinin eşyanın beyan edilen kıymetini etkilediği ya da davacı tarafından ibraz edilen bilgi ve belgelerde yazılı kıymetin gerçeği yansıtmadığı yolunda yapılmış somut bir tespitin bulunmadığı anlaşıldığından, referans kıymet uygulaması nedeniyle beyan edilen yurt dışı giderin kıymet unsuru olarak kabul edilmesi suretiyle bu gider üzerinden tahakkuk ettirilerek ödenen vergilerin iadesi talebinin reddine ilişkin işlemde hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle davaya konu işlemin iptaline; fazla ödenen tutarın davalı idareye başvuru tarihinden itibaren hesaplanacak tecil faiziyle birlikte davacıya iadesine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacının serbest iradesi ile ek yurt dışı gider beyan ederek tahakkuk eden vergileri ödediği, dolayısıyla 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 211. maddesi uyarınca, ortada kanunen ödenmemesi gereken bir verginin bulunduğundan bahsedilemeyeceği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacının serbest iradesi ile ek yurt dışı gider beyan ederek tahakkuk eden vergileri ödediği, dolayısıyla 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 211. maddesi uyarınca, ortada kanunen ödenmemesi gereken bir verginin bulunduğundan bahsedilemeyeceği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir. 
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Uyuşmazlık konusu beyannamelerin tescil tarihlerinde anılan eşyaya yönelik geçerli herhangi bir gözetim kıymet uygulaması bulunmadığı, davacı tarafından yurt dışı giderin referans kıymet uygulaması nedeniyle beyan edildiğinin belirtildiği, ancak  mer'i mevzuat veya idarenin düzenleyici bir işlemi ile davacıyı yurt dışı gider beyanına zorlayan herhangi bir uygulama yürütülmediği anlaşıldığından, yurt dışı gider kaleminde beyan edilen tutarın gerçeği yansıtmadığı hususu ile gerçek satış bedelinin tespiti için inceleme, araştırma ve hukuki yorum yapılmasının icap etmesi karşısında, dava konusu işlemin iptaline ilişkin karara yönelik istinaf başvurusunun reddinde hukuki isabet bulunmadığı, anılan kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay  Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
	MADDİ OLAY : 
 	 Davacı adına 2021 yılında tescilli muhtelif tarih ve sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı "pirinç" cinsi eşyanın kıymetinin referans/emsal kıymete yükseltilmek suretiyle beyan edilip ödendiği ileri sürülerek fazladan ödenen gümrük vergilerinin 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 211. maddesi uyarınca iadesi istemiyle yapılan başvurunun reddine dair karara vaki itirazın reddi yolundaki işlemin iptali ile fazladan ödenen tutarın tecil faiziyle birlikte iadesine hükmedilmesi istemiyle dava açılmıştır.
	İLGİLİ MEVZUAT:

İLGİLİ MEVZUAT:
 	4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 24. maddesinde, ithal eşyasının kıymetinin, eşyanın satış bedeli olduğu; satış bedelinin, Türkiye'ye ihraç amacıyla yapılan satışta 27 ve 28. maddelere göre gerekli düzeltmelerin de yapıldığı, fiilen ödenen veya ödenecek fiyat olduğu; 25. maddesinin 1. fıkrasında, 24. madde hükümlerine göre belirlenemeyen gümrük kıymetinin, bu  maddenin  2. fıkrasının (a), (b), (c) ve (d) bendlerinin sıra halinde uygulanmasıyla belirleneceği; eşyanın gümrük kıymetinin bir üst bent hükümlerine göre belirlenebildiği sürece bir alt bent hükümlerinin uygulanmayacağı hükümlerine yer verilmiş; 26. maddesinde ise, 24 ve 25. madde hükümlerine göre belirlenemeyen ithal eşyasının gümrük kıymetinin, Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşmasının VII. Maddesinin Uygulanmasına Dair Anlaşmanın, Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşmasının (GATT) VII. maddesinin ve bu bölüm hükümlerinin prensip ve genel hükümlerine uygun yöntemlerle ve Türkiye'de mevcut veriler esas alınarak belirleneceği öngörülmüş; GATT'ın VII. Maddesinin Uygulanmasına İlişkin Anlaşmanın 17. maddesinde de, bu Anlaşmada yer alan hiçbir hükmün, gümrük idaresinin, gümrük kıymetinin belirlenmesi ile ilgili olarak ibraz edilen tutanak, belge veya beyannamenin gerçeklik veya doğruluğunu araştırma hakkını sınırlamayacağı ve bu hakkı tartışma konusu haline getirecek şekilde yorumlanamayacağı hükme bağlanmıştır.	 
İthalatta uygulanacak gözetim ve korunma önlemleri, Türk Mevzuatında, 29/01/1995 tarih ve 22186 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan, 26/01/1995 tarih ve 4067 sayılı Kanun'la onaylanması uygun bulunan ve 25/02/1995 tarih ve 22213 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 03/02/1995 tarih ve 1995/6525 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla onaylanan Dünya Ticaret Örgütü Kuruluş Anlaşmasının ekinde yer alan ve bu anlaşmanın ayrılmaz parçasını teşkil eden Korunma Tedbirleri Anlaşması ile yerini almıştır.
4458 sayılı Kanun'un 61. maddesinin 2. fıkrasında, aksine hüküm bulunmadıkça, eşyanın beyan edildiği gümrük rejimine ilişkin tüm hükümlerin uygulanmasında esas alınacak tarihin, beyannamenin tescil edildiği tarih olduğu, 3. fıkrasında, beyannamenin, ait olduğu eşyanın vergileri ve para cezalarından dolayı taahhüt niteliğinde beyan sahibini bağlayacağı ve gümrük vergileri tahakkukuna esas tutulacağı; 211. maddesinin 1. fıkrasında, kanunen ödenmemeleri gerektiği halde ödenmiş olduğu belirlenen gümrük vergilerinin geri verileceği, kanunen tahakkuk ettirilmemeleri gerektiği halde tahakkuk ettirilen gümrük vergilerinin kaldırılacağı, ancak, kanunen ödenmemesi veya tahakkuk ettirilmemesi gereken gümrük vergileri ilgili kişinin kasten yaptığı bir tahrifat veya ticaret politikası önlemlerine tabi eşyanın gümrük kıymetinin yükümlünün kendi beyanı ile artırılması sonucunda ödenmiş veya tahakkuk ettirilmiş olması halinde bu vergilerin geri verilmesine veya kaldırılmasına ilişkin taleplerin kabul edilmeyeceği hükümleri yer almaktadır.

Öte yandan; yürürlükten kaldırılan 1615 sayılı Gümrük Kanunu'nun 87. maddesi ile ilgili olarak, Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulunun 02/07/1966 gün ve E:1965/13; K:1966/6 sayılı kararında, aykırı içtihatlar, tahsil olunan gümrük vergilerinin anılan madde uyarınca geri verilebilmesinin, yanlışlıkla veya fuzulen tahsil olunduklarının açıkça anlaşılması koşuluyla olanaklı bulunduğu yolunda birleştirilmiştir. Bu bakımdan; 4458 sayılı Kanunun benzer hükümler taşıyan 211. maddesinin uygulanmasında da, iadesi istenen gümrük vergilerinin kanunen ödenmelerinin veya tahakkuk ettirilmelerinin gerekmediğinin, açıkça; yani, herhangi bir inceleme, araştırma ve yoruma gerek olmaksızın anlaşılabilir olması koşulu aranmalıdır.
	HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
	Ticaret Bakanlığınca, yerli üreticilerin talebi üzerine veya re'sen, belli bir malın ithalatının, o malın yerli üreticileri ve ülke ekonomisi üzerinde olumsuz sonuçlar yaratıp yaratmadığının tespit edilmesi amacıyla incelemeye başlanılarak, inceleme sonucunda gözetim uygulaması öngörülebilmektedir. Bu suretle, Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe konulan İthalatta Gözetim ve Korunma Uygulanmasına İlişkin Tebliğler ile gözetim önlemi uygulanmasına karar verilen eşya için ''birim kıymet'' belirlenerek, eşyanın bu kıymetin altında ithal edilmek istenilmesi halinde, ''gözetim belgesi'' ibrazı zorunluluğu getirilmiştir.
İthal edilen eşyanın gümrük kıymeti, eşyanın satış bedeli olduğundan, gümrük vergilerinin hesaplanmasında satış bedelinin esas alınması; satış bedelinin esas alınması için gerekli koşulların mevcut olmadığının tespit edilmesi halinde de sırasıyla diğer yöntemlere başvurulması gerekmektedir. Öte yandan; davalı İdarece belirlenen gözetim kıymeti, eşyanın 4458 sayılı Kanun hükümlerine göre belirlenmiş gerçek kıymeti olmadığından, gümrük kıymetinin tespitinde esas alınamayacağı, Dairemizin öteden beri istikrarlı biçimde uygulana gelen içtihadıdır.
Uygulamada, gümrük müdürlüklerince, anılan Tebliğler ile önceden belirli eşyalara özgü ve nesnel olarak belirlenen gözetim kıymeti dışında da, çeşitli veriler (GÜVAS, Karar Destek Sistemi/Kıymet Veri Bankası, distribütör/borsa fiyatları, vb..) esas alınarak ek tahakkuk ve ceza işlemleri tesis edilirken; yine mükelleflerce, yapılan ithalatlarda, sonradan ek tahakkuk ve ceza işlemine maruz kalmamak amacıyla, bahsi geçen veriler esas alınarak eşyaya ilişkin fatura kıymeti üzerinde bir kıymetle ihtirazi kayıtla beyanda bulunularak bu beyana karşı veya 4458 sayılı Kanun'un 211. maddesi kapsamında iade başvurusuna konu edilmek suretiyle tesis edilen işlemlere karşı davalar açılmaktadır.

Olayda, geri verme başvurusunun reddine dair karara vaki itirazın reddine ilişkin işlemde, beyannameler muhteviyatı eşyalar için gözetim uygulaması bulunmadığı halde, davacı tarafından referans kıymet uygulaması nedeniyle yurt dışı gider olarak ek kıymet beyanında bulunulduğunun belirtildiği, dolayısıyla bahsedilen eşyalara özgü şekilde genel, nesnel olarak belirlenen bir kıymetin altında ithaline izin verilmeme durumunun söz konusu olmadığının anlaşılması karşısında, davacının beyanının gerçeği yansıtıp yansıtmadığı hususunun tespitinin inceleme ve araştırma gerektirmesi, yanlışlıkla veya fuzulen tahsil olunduğunun açıkça anlaşılamaması nedeniyle geri verme isteminin Kanun'un anılan maddesinde öngörülen koşulları taşımadığı sonucuna ulaşıldığından, dava konusu işleminde hukuka aykırılık bulunmaması nedeniyle, temyize konu kararın bozulması icap etmiştir.
KARAR SONUCU:
             Açıklanan nedenlerle; 
1.Temyiz isteminin kabulüne,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Daireye gönderilmesine,
4. 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 13. maddesinin (j) bendi parantez içi hükmü uyarınca alınması gereken harç dahil olmak üzere, yargılama giderlerinin yeniden verilecek kararda karşılanması gerektiğine, 16/05/2024 tarihinde kesin olarak oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY :
 Dayandığı kanuni ve hukuki nedenlerle, gerekçesi yukarıda açıklanmış bulunan karar, aynı nedenlerle uygun görülmüş olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar, kararın bozulmasını sağlayacak durumda bulunmadığından, temyiz isteminin reddedilerek kararın onanması gerektiği oyuyla, Dairemiz kararına katılmıyoruz.