muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Danıştay — Esas No: 2024/1134, Karar No: 2024/2637, Tarih: 06.06.2024

Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararı henüz yürürlüğe girmeden, 27/12/2023 tarihinde 7491 sayılı Kanun'un 48. maddesiyle  getirilen yeni düzenleme ile 5015 sayılı Kanun’da tedbir işleminin değişen şartlara göre soruşturma ve kovuşturma aşamasında gözden geçirilmesine imkân tanınmasına yönelik olarak; geçici durdurma işleminin kaldırılıp kaldırılmayacağının Cumhuriyet Başsavcılığı veya mahkemelerden temin edilecek bilgilere göre altı ayda bir değerlendirileceğine, ayrıca, mahkûmiyet dışında bir karar verilmesi veya hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmesi hâlinde ise, Kurum'a yargı merciince bildirilmesiyle veya sair suretlerle Kurumca haberdar olunması durumunda kesinleşme beklenmeksizin geçici durdurma işleminin Kurum tarafından kaldırılacağına dair değişiklik yapıldığı anlaşılmaktadır. 
	5015 sayılı Kanun'un 20/2-(g) maddesinin yürürlüğe girmesiyle birlikte, Kurum'a yapılan bildirimler üzerine çok sayıda akaryakıt istasyonunun faaliyetinin geçici olarak durdurulduğu, bu kapsamda kaçakçılık suçuna ilişkin yürütülen ceza soruşturma ve kovuşturması ile birlikte aynı tespitlere istinaden vergi kanunlarına aykırılık nedeniyle ilgililer hakkında vergi dairelerince de vergi tarh edildiği ve ceza kesildiği görülmektedir. Bu bağlamda, aynı tespite ilişkin olarak adli yargı süreci ile birlikte vergi yargılaması sürecinin ve bu yargılamalarda ortaya konulan deliller ile yargı mercilerince verilen kararların birbirine etkisinin değerlendirilmesi gerekmektedir.
	Bakılan uyuşmazlıklarda, taraflarca dosyaya sunulan bilgi ve belgelerden, adli yargı ve vergi yargısı süreçlerinin genel itibarıyla eşgüdümlü olarak ilerlemediği anlaşılmaktadır. Söz gelimi, savcılık soruşturması devam ettiği, henüz ceza davası süreci başlamadığı halde aynı fiil nedeniyle vergi dairesince tesis edilen işlemin iptali istemiyle açılan davada vergi mahkemesince esas hakkında karar verilmiş olabildiği gibi, vergi yargılaması devam ederken adli sürecin kovuşturmaya yer olmadığına dair karar, yahut ceza mahkemesince verilen beraat, mahkumiyet ya da hükmün açıklanmasının geri bırakılması gibi kararlar ile sonuca bağlanabildiği, bu kararlardan bir kısmının kesinleştiği, bir kısmında ise kanun yolu aşamalarının devam ettiği görülmektedir.
	Mühürleme işlemlerinin dayanağı olan 5015 sayılı Kanun'un 20/2-(g) maddesine göre,  vergi incelemesi sonucunda tespit edilen hususlarla ilgili olarak savcılığa suç duyurusunda bulunulmasıyla birlikte Kurum'a yapılan bildirim üzerine Kurum tarafından geçici durdurma işlemi tesis edilecektir. Ancak, Anayasa Mahkemesi'nin yukarıda sözü edilen kararında da belirtildiği üzere, tedbir niteliğindeki mühürlemenin devam edip etmeyeceğinin soruşturma ve kovuşturma aşamasında değişen şartlara göre Kurum tarafından gözden geçirilmesi, mühürleme işleminin iptali istemiyle açılan davalarda da, idari yargı mercilerince, ortaya çıkan yeni hukuki durumların göz önünde bulundurulması gerekmektedir.

Bu bağlamda, mühürlemeye ilişkin kuralın Anayasa'ya aykırı olduğu itirazıyla yapılan başvurularda yer alan;  "itiraz konusu kural nedeniyle lisansa tabi faaliyetlerin durdurulmasına ilişkin kararın hukuka uygun olup olmadığı ile uyuşmazlığın esasına yönelik hususların idari yargı mercii tarafından incelenemediği, bu durumun etkili bir hak arama imkânını ortadan kaldırdığı" iddialarına ilişkin olarak Anayasa Mahkemesi'nce, "Kanun dışı faaliyetin önlenmesi bakımından idarece yapılacak tespit üzerine faaliyetin geçici olarak durdurulması etkili bir araçtır. Söz konusu tedbir işleminin bir mahkeme tarafından uygulanması gerektiğine dair anayasal güvence bulunmamakla birlikte tedbirin yargısal bir tespit olmadan uygulanacak olması hatalı değerlendirmelerin yapılması ihtimalini de beraberinde getirmektedir. Buna karşın tedbir işlemine karşı Anayasa’nın 125. maddesi uyarınca idari yargı yoluna başvurulması ve açık bir hukuka aykırılığın bulunduğu hâllerde yargı mercilerince yürütmenin durdurulmasına karar verilebilmesi mümkündür..." gerekçelerine yer verilerek, mühürleme işleminin iptali istemiyle açılan davalarda idari yargı mercilerince uyuşmazlığın esasına yönelik değerlendirme yapılarak bir karar verilmesinde herhangi bir engelin bulunmadığı açıkça ifade edilmiştir.
	 Tüm bu hususlar birlikte değerlendirildiğinde, vergi incelemesi neticesinde kaçakçılık fiilinin işlendiğine kanaat getirilmesi ve savcılığa suç duyurusunda bulunularak durumun Kurum'a bildirilmesinden sonra, savcılıkça kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmesi ya da açılan ceza davasında mahkumiyet dışında bir hüküm verilmesi halinde mühürleme işleminin dayanaksız kalacağı sonucuna varılmaktadır. Aksi bir düşüncenin kabulü, Anayasa'nın 138. maddesinde sözü edilen "yasama ve yargı organları ile idarenin" mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğuna dair kuralın yargı mercileri tarafından dikkate alınmaması sonucunu doğuracaktır.
	Somut uyuşmazlığa gelindiğinde, davacı şirket yetkilisi hakkında sahte ve muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge kullanma fiillerini işlediğinden bahisle Vergi Usul Kanunu'na muhalefet suçlamasıyla açılan davada, .... Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile yüklenen suçun yasal unsurları oluşmadığından 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 223/2-a maddesi uyarınca "beraat" kararı verilmiştir. 
	Bu durumda, davacı nezdinde yapılan vergi incelemesine istinaden tesis edilen mühürleme işleminin dayanağı niteliğindeki vergi suçu raporunda yer alan tespitlerin aksinin adli yargı merciince verilen karar ile ortaya konulduğu anlaşıldığından, dava konusu mühürleme işleminin dayanaksız kaldığı sonucuna varılmıştır.
	Bu itibarla, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
	Açıklanan nedenlerle;
	1. Davacının temyiz isteminin kabulüne;

Bu itibarla, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
	Açıklanan nedenlerle;
	1. Davacının temyiz isteminin kabulüne;
	2. Davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun gerekçeli reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca BOZULMASINA,
3. Kullanılmayan ...-TL yürütmeyi durdurma harcının istemi hâlinde davacıya iadesine, 
	4. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesi'ne gönderilmesine, 06/06/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.
Danıştay — Esas No: 2024/360, Karar No: 2024/3810, Tarih: 06.06.2024

"İçtihat Metni"
               T.C.
D A N I Ş T A Y
 DÖRDÜNCÜ DAİRE  
Esas     No : 2024/360
Karar	No : 2024/3810                                                                       
TEMYİZ EDENLER: 1-  (DAVALI) ... Valiliği 
VEKİLİ	: Av. ...
2- (DAVALI YANINDA MÜDAHİL) ... Çimento Fabrikaları Anonim Şirketi
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACILAR):
1-... ... 6-...                         
VEKİLİ	 : Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ...  İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:...  sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.   
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: ... İli, ... İlçesi, ... Mahallesi sınırlarında davalı yanında müdahil tarafından yapılması planlanan "IR:... (ER:...) II-A Grubu Kalker Ocağı ve Kırma Eleme Tesisi" projesi ile ilgili olarak ... Valiliği Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğünce verilen ... tarih ve E:... sayılı "Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) Gerekli Değildir" kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: İdare Mahkemesince verilen kararda; uyuşmazlığın çözümü amacıyla çevre mühendisi, maden mühendisi, jeoloji mühendisi, ziraat mühendisi ve harita mühendisinden oluşan bilirkişi heyetiyle yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen bilirkişi raporundaki tespitler dikkate alındığında, proje tanıtım dosyasında (PTD) kalker üretiminde patlayıcı madde kullanılmayacağının belirtildiği halde, sertlik derecesi oldukça yüksek olan kalker madeninin patlayıcı olmaksızın kırıcılar ile kırılıp ekskavatör ile sökülerek çıkarılmasının mümkün olamayacağı, nitekim dava konusu ruhsat sahasına yakın bir bölgede faaliyet yürüten kalker ocaklarında da patlayıcı madde kullanılarak üretim yapıldığı gibi keşfin icrası sırasında da patlayıcı madde kullanılmak suretiyle madencilik faaliyeti yürütüldüğüne bizzat şahit olunduğu, kırma eleme tesisinin dava konusu ruhsat sahasında kurulmasının teknik gerekçelerinin PTD'de açıklanmadığı, bu tesise hangi ocaklardan ve mesafelerden kalker madeni getirileceğinin de belirtilmediği, proje tanıtım dosyasında jeolojik ve hidrojeolojik etüt raporunun yer almadığı, PTD'deki toz hesaplamalarının kırma eleme tesisinin maksimum kapasitesi üzerinden yapılmadığı, PTD'de insan ve hayvan içme suyu ile tarımsal amaçlı sulamada kullanılan yüzey ve yeraltı sularının madencilik faaliyetlerinden etkilenip etkilenmeyeceği (miktarı ve kalitesi açısından) hususunda bir açıklamaya yer verilmediği gibi, su kaynaklarının korunması konusunda alınması gerekli tedbirlerin de açıklanmadığı anlaşıldığından, bahsi geçen eksiklikleri içerisinde barındıran PTD'deki veriler esas alınmak suretiyle verilen "ÇED Gerekli Değildir" kararında hukuka ve mevzuata uyarlık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
 Belirtilen gerekçelerle, hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Belirtilen gerekçelerle, hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI: Davalı idare ile davalı yanında müdahil tarafından, eksik ve hatalı değerlendirmeler içeren bilirkişi raporunun hükme esas alınamayacağı, dava konusu işlemin hukuka uygun tesis edildiği belirtilerek, Mahkeme kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI   : Savunma verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ: ...
DÜŞÜNCESİ	: Temyiz istemlerinin reddi ile İdare Mahkemesi kararının aşağıda yer verilen gerekçe ile onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE	:
 
MADDİ OLAY :
Davalı yanında müdahil tarafından, ... İli, ... İlçesi, ... Mahallesi R:... (ER:...) ruhsat numaralı sahada, 1,22 ha'lık alanda ocak faaliyeti ve 700.000 ton/yıl kapasiteli kırma eleme tesisi olacak şekilde projenin yapılmasının planlanması üzerine, hazırlanan PTD davalı idareye sunulmuştur.
Davalı idare tarafından ilgili kurumlardan alınan görüşler çerçevesinde ... tarih ve ... sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "ÇED Yönetmeliği" uyarınca (dava konusu) ... tarih ve E:... sayılı "ÇED Gerekli Değildir" kararı verilmiştir.
Bunun üzerine, anılan kararın iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 10. maddesinde; "Gerçekleştirmeyi plânladıkları faaliyetleri sonucu çevre sorunlarına yol açabilecek kurum, kuruluş ve işletmeler, Çevresel Etki Değerlendirmesi Raporu veya proje tanıtım dosyası hazırlamakla yükümlüdürler. Çevresel Etki Değerlendirmesi Olumlu Kararı veya Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir Kararı alınmadıkça bu projelerle ilgili onay, izin, teşvik, yapı ve kullanım ruhsatı verilemez; proje için yatırıma başlanamaz ve ihale edilemez..." hükmüne yer verilmiştir.

29/07/2022 tarih ve 31907 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren ve dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği'nin 4. maddesinde; "(1) Bu Yönetmelikte geçen; ... ğ) Çevresel etki değerlendirmesi gerekli değildir kararı: Ek-2’deki listede yer alan çevresel etkileri ön inceleme ve değerlendirmeye tabi projelerin, çevre üzerindeki muhtemel olumsuz etkilerinin, alınacak önlemler sonucunda ilgili mer’i mevzuat ve bilimsel esaslara göre kabul edilebilir düzeyde olduğunun belirlenmesi üzerine, projenin gerçekleşmesinde çevre açısından sakınca görülmediğini belirten Bakanlık kararını, ... i) Çevresel etki değerlendirmesi olumlu kararı: Çevresel etki değerlendirmesi raporu hakkında Komisyon tarafından yapılan değerlendirmeler dikkate alınarak, projenin çevre üzerindeki muhtemel olumsuz etkilerinin, alınacak önlemler sonucu ilgili mevzuat ve bilimsel esaslara göre kabul edilebilir düzeylerde olduğunun belirlenmesi üzerine projenin gerçekleşmesinde çevre açısından sakınca görülmediğini belirten Bakanlık kararını, k) Çevresel etki değerlendirmesi raporu: Ek-1’deki listede yer alan veya Bakanlıkça "Çevresel Etki Değerlendirmesi Gereklidir" kararı verilen bir proje için belirlenen özel formata göre hazırlanacak raporu, l) Çevresel etki değerlendirmesi raporu özel formatı: Çevresel etki değerlendirmesi raporunun hazırlanmasında esas alınmak üzere; Komisyon tarafından projenin önemli çevresel boyutları ile halkın bilgilendirilmesi ve sürece katılımı toplantısındaki görüş ve öneriler göz önüne alınmak suretiyle Ek-3’teki çevresel etki değerlendirmesi genel formatında belirtilen ana başlıklar altında ele alınması gereken konuları tanımlayan formatı, ... ğğ) Proje tanıtım dosyası: Çevresel etkileri ön inceleme ve değerlendirmeye tabi projeler için Ek-4’te yer alan genel format esas alınarak hazırlanan dosyayı, ... ifade eder." olarak tanımlanmış, 6. maddesinde; "(1) Bu Yönetmelik kapsamındaki bir projeyi gerçekleştirmeyi planlayan gerçek veya tüzel kişiler; Çevresel Etki Değerlendirmesine tabi projeleri için; ÇED Başvuru Dosyasını ve ÇED Raporunu, Çevresel Etkileri Ön İnceleme ve Değerlendirmeye Tabi Projeleri için de Proje Tanıtım Dosyasını, Bakanlıkça yeterlik verilmiş kurum/kuruluşlara hazırlatmak, ilgili makama sunulmasını sağlamak ve proje kapsamında verdikleri taahhütlere uymakla yükümlüdürler. (2) Kamu kurum/kuruluşları, bu Yönetmelik hükümlerinin yerine getirilmesi sürecinde proje sahiplerinin veya Bakanlıkça yeterlik verilmiş kurum/kuruluşların isteyeceği konuya ilişkin her türlü bilgi, doküman ve görüşü vermekle yükümlüdürler. (3) Bu Yönetmeliğe tabi projeler için "Çevresel Etki Değerlendirmesi Olumlu" kararı veya "Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir" kararı alınmadıkça bu projelerle ilgili teşvik, onay, izin, yapı ve kullanım ruhsatı verilemez, proje için yatırıma başlanamaz ve ihale edilemez

. (3) Bu Yönetmeliğe tabi projeler için "Çevresel Etki Değerlendirmesi Olumlu" kararı veya "Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir" kararı alınmadıkça bu projelerle ilgili teşvik, onay, izin, yapı ve kullanım ruhsatı verilemez, proje için yatırıma başlanamaz ve ihale edilemez. Ancak bu durum söz konusu teşvik, onay, izin ve ruhsat süreçlerine başvurulmasına engel teşkil etmez." kuralına, 5. maddesinde; "... (2) Bu Yönetmelik hükümlerine göre karar (ÇED Olumlu/ÇED Gerekli Değildir) tesis edilmeden önce; a) Projenin gerçekleştirilmesinin ilgili mevzuat bakımından uygun olmadığının tespiti halinde, ÇED süreci aşamasına bakılmaksızın sonlandırılır. ÇED sürecinin sonlandırıldığı Bakanlık ve il müdürlüğü internet sayfasından ilan edilir. ..." kuralına, 7. maddesinde; "(1) Bu Yönetmeliğin; a) Ek-1’deki listede yer alan projelere, b) "ÇED Gereklidir" kararı verilen projelere, c) Kapsam dışı değerlendirilen veya kanunen muafiyeti bulunan projelere ilişkin kapasite artırımı ve/veya alan genişletilmesinin planlanması halinde, mevcut proje kapasitesi ve kapasite artışları toplamı ile birlikte projenin yeni kapasitesinin Ek-1’deki listede yer aldığı projelere, ÇED raporu hazırlanması zorunludur." kuralına, 15. maddesinde; (1) Bu Yönetmeliğin; a) Ek-2’deki listede yer alan projeler, b) Kapsam dışı değerlendirilen veya kanunen muafiyeti bulunan projelere ilişkin kapasite artırımı ve/veya genişletilmesinin planlanması halinde, mevcut proje kapasitesi ve kapasite artışları toplamı ile birlikte projenin yeni kapasitesi Ek-2’deki listede belirtilen projeler, için proje tanıtım dosyası hazırlanması zorunludur." kuralına yer verilmiştir.

Aynı Yönetmeliğin seçme-eleme kriterleri uygulanacak projeler listesi olan EK-2 listesinin "Madencilik projeleri" başlıklı 45. maddesinin (e) bendinde; "Kırma, eleme, yıkama, kurutma ve cevher hazırlama işlemlerinden en az birini yapan tesisler," olarak düzenlenmiştir.
Mülga 25/11/2014 tarih ve 29186 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan "Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği"nin Ek-1 listesinin 27. maddesinin (ç) bendinde; "400.000 ton/yıl ve üzeri kırma, eleme, yıkama ve cevher hazırlama işlemlerinden en az birini yapan tesisler." kuralına, Ek-2 listesinin 49. maddesinin (d) bendinde; "Kırma, eleme, yıkama ve cevher hazırlama işlemlerinden en az birini yapan tesisler, (Ek-1 listesinde yer almayanlar)" olarak düzenlenmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda yer verilen mevzuattaki düzenlemelerin birlikte değerlendirilmesinden;  kapasite itibarıyla Yönetmeliğin EK-I listesine tabi bir proje için Ek-III bölümüne göre ÇED raporunun, EK-II listesine tabi bir proje için de EK-IV bölümüne göre PTD'nin hazırlanması gerektiği açık olup, mülga 2014 tarihli ÇED Yönetmeliğinde kırma-eleme tesisi projeleri kapasite kriterine göre Yönetmeliğin hem Ek-1 listesinde, hem de Ek-2 listesinde yer almış iken, 2022 tarihli ÇED Yönetmeliğinde ise kapasite kriteri kaldırılarak tüm kırma-eleme tesisi projelerine Yönetmeliğin Ek-2 listesinde yer verilmiştir.
 Bununla birlikte, mülga Yönetmelikte olduğu gibi, kırma-eleme tesisi projelerine 2022 tarihli ÇED Yönetmeliğinin Ek-1 listesinin "Madencilik projeleri" başlıklı 25. maddesinde yer verilmediğinden, başka bir ifadeyle, eksik düzenleme yapıldığından bahisle, Danıştay Altıncı Dairesinin E:2022/7391 sayılı dosyasında açılan davada, Dairenin 16/02/2023 tarih ve E:2022/7391 sayılı kararıyla; söz konusu değişikliğin çevresel etkilerine yönelik bir rapor, uzman görüşü hazırlanmadan, buna yönelik somut bilgi-belge sunulmadan, "Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği"nin Ek-2 listesinin 45. maddesinin (e) bendinde yer alan "Kırma, eleme, yıkama, kurutma ve cevher hazırlama işlemlerinden en az birini yapan tesisler" projesine, Ek-1 listesinin 25. maddesinde yer verilmemesinde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle yürütmenin durdurulmasına karar verildiği, bu karara itiraz edilmesi üzerine, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 26/10/2023 tarih ve YD İtiraz No:... sayılı kararıyla; söz konusu değişikliği zorunlu kılan nedenlerin bilimsel olarak açıklığa kavuşturulmaması nedeniyle, "Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği"nin Ek-2 listesinin 45. maddesinin (e) bendinde yer alan "Kırma, eleme, yıkama, kurutma ve cevher hazırlama işlemlerinden en az birini yapan tesisler" projesine, Ek-1 listesinin 25. maddesinde yer verilmemesinde, bu nedenle hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılarak, davalının itirazının, belirtilen gerekçe ile reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

Uyuşmazlıkta; her ne kadar İdare Mahkemesince bilirkişi raporunun hükme esas alınması suretiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş ise de, davalı yanında müdahil tarafından, 1,22 ha'lık alanda ocak faaliyeti ve 700.000 ton/yıl kapasiteli kırma eleme tesisi olacak şekilde projenin yapılması planlanarak, hazırlanan PTD'nin davalı idareye sunulması üzerine, dava konusu kırma-eleme tesisinin kapasitesi itibarıyla (mülga Yönetmeliğin Ek-1 listesinde yer aldığı halde) 2022 tarihli ÇED Yönetmeliğinin Ek-2 listesinde yer aldığından bahisle, seçme-eleme kriterleri çerçevesinde "ÇED Gerekli Değildir" kararının verildiği anlaşılmış olup, yukarıda yer verilen Daire kararıyla, mülga Yönetmelikte olduğu gibi, 400 ton/yıl ve üzeri kapasiteli kırma-eleme tesisi projelerine 2022 tarihli Yönetmeliğin Ek-1 listesinde yer verilmemesi nedeniyle anılan maddenin yürütmesinin durdurulmasına karar verildiği dikkate alındığında, dava konusu işlemin dayanağının kalmadığının kabulü gerekmektedir.
Zira davalı idare tarafından, 2577 sayılı Kanun'un 28. maddesi uyarınca yargı kararının gereğinin yerine getirilmesi amacıyla 30 gün içinde düzenleme yapılması gerekirken, bu konuda henüz yeni bir düzenleme yapılmamış ise de, yürütmenin durdurulması yönündeki idari yargı kararları iptal kararlarıyla aynı etki ve sonucu doğurduğundan, hukuka aykırılığı yargı kararıyla ortaya konulan maddeye dayanılarak tesis edilen işlemde bu yönden hukuka uyarlık bulunmadığı açıktır.
Bu itibarla, yukarıda yer verilen yargı kararlarının gerekçeleri dikkate alındığında, dava konusu 700.000 ton/yıl kapasiteli kırma-eleme tesisi projesinin, 2022 tarihli ÇED Yönetmeliğinin Ek-2 listesi kapsamında kaldığından bahisle, verilen dava konusu ÇED Gerekli Değildir kararında hukuka uyarlık, İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla  isabetsizlik bulunmamaktdır.
 
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Temyiz istemlerinin reddine,
2.Temyize konu ...  İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:...  sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçe ile ONANMASINA,
3.Temyiz giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına,
4.Dosyanın anılan İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5.2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 20/A-2-(i) maddesi uyarınca, kesin olarak, 06/06/2024 tarihinde oyçokluğyla karar verildi.
 
KARŞI OY (X) :
Dava; ... İli, ... İlçesi, ... Mahallesi sınırlarında davalı yanında müdahil tarafından yapılması planlanan "IR:86844 (ER:3341979) II-A Grubu Kalker Ocağı ve Kırma Eleme Tesisi" projesi ile ilgili olarak ... Valiliği Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğünce verilen ... tarih ve E:... sayılı "ÇED Gerekli Değildir" kararının iptali istemiyle açılmıştır.

KARŞI OY (X) :
Dava; ... İli, ... İlçesi, ... Mahallesi sınırlarında davalı yanında müdahil tarafından yapılması planlanan "IR:86844 (ER:3341979) II-A Grubu Kalker Ocağı ve Kırma Eleme Tesisi" projesi ile ilgili olarak ... Valiliği Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğünce verilen ... tarih ve E:... sayılı "ÇED Gerekli Değildir" kararının iptali istemiyle açılmıştır.
Uyuşmazlıkta; davalı yanında müdahil tarafından, 1,22 ha'lık alanda ocak faaliyeti ve 700.000 ton/yıl kapasiteli kırma eleme tesisi olacak şekilde projenin yapılması planlanarak, hazırlanan PTD'nin davalı idareye sunulması üzerine, dava konusu kırma-eleme tesisinin kapasitesi itibarıyla 2022 tarihli ÇED Yönetmeliğinin Ek-2 listesinde yer aldığından bahisle, seçme-eleme kriterleri çerçevesinde "ÇED Gerekli Değildir" kararının verildiği anlaşılmış olup, her ne kadar, mülga Yönetmelikte olduğu gibi, kırma-eleme tesisi projelerine 2022 tarihli ÇED Yönetmeliğinin Ek-1 listesinin "Madencilik projeleri" başlıklı 25. maddesinde yer verilmediğinden, başka bir ifadeyle, eksik düzenleme yapıldığından bahisle, Danıştay Altıncı Dairesinin E:2022/7391 sayılı dosyasında açılan davada, Dairenin 16/02/2023 tarih ve E:2022/7391 sayılı kararıyla; eksik düzenleme yapıldığı gerekçesiyle anılan maddenin yürütmesinin durdurulmasına karar verilmiş ise de, yargı kararının gereği olarak, söz konusu madde de hali hazırda bir düzenlemenin yapılmadığı, başka bir ifadeyle, kırma-eleme tesislerine 2022 tarihli ÇED Yönetmeliğinin Ek-1 listesinde yer verilmediği, dolayısıyla düzenlemenin hala eksik olduğu anlaşılmıştır.
Bu itibarla, dava konusu ÇED Gerekli Değildir kararının ivedi yargılama usulüne tabi olduğu dikkate alındığında, işbu davada, temyiz incelemesinin işin esasının incelenmesi suretiyle yapılması gerektiği oyu ile çoğunluk kararına katılmıyorum.