muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Danıştay — Esas No: 2023/3269, Karar No: 2024/357, Tarih: 21.02.2024

İktisadi hayatta kişiler, kurumlar veya kuruluşlar, ticari ilişki içinde oldukları ya da olmayı düşündükleri işletmelerle ilgili kararlar alırken güvenilir bilgilere ihtiyaç duymaktadır. Bu bağlamda bağımsız denetim raporları da, şirket ortakları, çalışanlar, bankalar da dâhil olmak üzere birçok kişi ve kuruluşu ilgilendirmektedir. Zira,	bağımsız denetime tabi tutulan bir şirket hakkında bilgi sahibi olmak isteyen üçüncü kişilerin, şirketin bağımsız denetimden geçmiş finansal tablolarını inceleyerek şirket hakkında doğru bilgi edindikleri ve bu tabloları değerlendirerek yatırım yaptıkları, kredi veren kuruluşların da kredi taleplerini bağımsız denetimden geçmiş finansal tablolar üzerinden değerlendirdikleri ve sonuçlandırdıkları bilinen bir gerçektir. Bu nedenle, finansal tabloların doğru, dürüst ve güvenilir bir şekilde hazırlanıp sunulması, bu tablolarda yer alan bilgileri kullanarak karar alma durumunda olan tarafların alacakları kararlarda önem taşımaktadır. 
	Bu çerçevede denetçi, denetimi meslekî şüphecilik içinde planlamalı ve yürütmeli, denetimin planlanması ve yürütülmesinde de meslekî muhakemesini kullanmalı, meslekî muhakemesini kullanmak ve meslekî şüphecilik içinde hareket etmek suretiyle finansal tablolardaki hata veya hile kaynaklı “önemli yanlışlık” risklerini belirlemeli ve değerlendirmeli, bu risklere karşılık veren denetim prosedürlerini tasarlamalı ve uygulamalı, ayrıca denetçi görüşüne dayanak teşkil edecek yeterli ve uygun denetim kanıtlarını elde etmelidir.

Dosya incelendiğinde, ... Bağımsız Denetim ve Yeminli Mali Müşavirlik AŞ tarafından üç ayrı şirketin beş ayrı hesap dönemine ilişkin gerçekleştirilen denetimlere yönelik Kurum uzmanlarınca yapılan inceleme sonucunda düzenlenen raporda, "... Yatırım  Holding AŞ tarafından ertelenmiş vergi hesaplamasında hile yapılarak zarar yerine kâr raporlandığı, hiçbir ticari mantığı olmayan grup içi birçok işlem gerçekleştirildiği, bu işlemlerin eliminasyonlarının işletme tarafından hatalı bir şekilde yapıldığı; ... Holding  AŞ'nin bağlı ortaklık edinimlerinde gerçeğe aykırı şerefiye rakamları açıklanması ve konsolidasyon işlemlerinin geçerli finansal raporlama çerçevesine aykırı bir şekilde gerçekleştirilmesi gibi finansal tabloların genelini etkileyen birçok önemli yanlışlık tespit edilmesine rağmen denetim kuruluşu tarafından hiçbir denetim prosedürü uygulanmadığı ve herhangi bir tespitte bulunulmadığı; denetim yapılan dönemde sermayesinin yaklaşık %84'ü karşılıksız kalan ve takip eden dönemde finansal yükümlülüklerini yerine getiremeyecek derecede malî yapısı bozulduğundan hakkında Sermaye Piyasası Kurulu tarafından tasfiye kararı verilen ... Menkul Kıymetler AŞ hakkında işletmenin sürekliliğine yönelik hiçbir denetim prosedürü uygulanmadığı ve hiçbir değerlendirmede bulunulmadığı....vs" gibi ilgili bağımsız denetim standartları uyarınca gerekli denetim prosedürlerinin uygulanmadığı, böylece söz konusu standartlara aykırı denetim faaliyeti gerçekleştirildiği tespit edilen toplam 68 bulgunun yer aldığı görülmektedir. 
Kurum uzmanlarınca yapılan incelemede tespit edilen bu 68 bulgudan biri, "hisseleri Borsa'da işlem gören ... Yatırım  Holding AŞ tarafından ertelenmiş vergi hesaplamasında hile yapılarak zarar yerine kâr raporlandığı" şeklinde olup, inceleme sonucu hazırlanan raporda, bu hususun Kurum uzmanlarınca tespit edilmesine rağmen denetim kuruluşu tarafından meslekî şüphecilik içinde hareket edilmeyerek söz konusu hileyi tespit etmeye yönelik herhangi bir denetim prosedürü uygulanmadığı, böylece finansal tablo kullanıcısı ilgililerin (yatırımcılar, finans kuruluşları vs) yanıltıldığı tespitlerine yer verilmiştir.

Ertelenmiş vergi gelir ve giderlerine ilişkin olarak ... Yatırım  Holding AŞ tarafından 1.269.456-TL ertelenmiş vergi geliri ve bu gelir sonucunda 70.389-TL dönem kârı raporlanmıştır. Ancak Kurum uzmanlarınca, işletmenin 2017 döneminde ertelenmiş vergi varlığına neden olan toplam farkların yaklaşık %80'ini oluşturan amortisman ve kur farklarından kaynaklanan farklar yeniden hesaplanmış, yapılan hesaplama sonucu işletmenin aslında 92.922-TL ertelenmiş vergi geliri ve bunun sonucunda 1.106.145-TL dönem zararı raporlaması gerektiği tespit edilmiştir. Kurum uzmanlarınca tespit edilen bu hususlar, şirket tarafından ertelenmiş vergi gelir-gider hesaplamalarında hile yapılarak dönem kâr veya zararı tutarının gerçeğe aykırı bir şekilde raporlandığını ortaya koymaktadır. Buna karşılık denetim kuruluşu tarafından ise ne geçici farklara ne de ertelenmiş vergi varlık ve yükümlülüklerine ilişkin hiçbir denetim prosedürü uygulanmamış, şirket tarafından yapılan hile denetim kuruluşu tarafından tespit edilememiş, bu durum finansal tablolarda önemli bir yanlışlık içermesine rağmen olumlu görüş verilmiştir.
Söz konusu bulguya ilişkin olarak denetim kuruluşu tarafından yapılan savunmada ise, ertelenmiş vergiye konu tüm işlemlerin hesaplanarak kontrol edildiği, ayrıca söz konusu durumun vergi ziyaına sebebiyet vermediği belirtilmiş, ancak Kurum uzmanlarının tespitlerinin aksini ortaya koyacak somut hiçbir bilgi ve belge ne işlem dosyasına ne de dava dosyasına sunulmamıştır. Bilakis Kurum uzmanlarınca IFRS amortisman tabloları ile muavin kayıtlarındaki veriler kullanılarak hesaplamalar yeniden yapılmış, işletme tarafından yapılan hesabın yanlış olduğu tespit edilmiştir.

Öte yandan, vergi ziyaı, mükellefin veya sorumlunun vergilendirme ile ilgili ödevlerini zamanında yerine getirmemesi veya eksik yerine getirmesi yüzünden, verginin zamanında tahakkuk ettirilmemesini veya eksik tahakkuk ettirilmesini ifade etmektedir. Vergiyi doğuran olayın meydana gelmesine rağmen, yükümlünün bu olaydan doğan vergi borcunu ilgili vergi dairesine bildirmediği veya eksik bildirdiği hâllerde vergi ziyaı meydana gelmiş olur. Oysa bağımsız denetimde amaç, finansal tablo ve diğer finansal bilgilerin, finansal raporlama standartlarına uygunluğu ve doğruluğu hususunda makûl güvence sağlayacak yeterli ve uygun denetim kanıtlarının elde edilmesi olup, denetim kuruluşundan beklenen de bu amaç çerçevesinde meslekî şüphecilik içinde hareket edilmek suretiyle finansal tablo ve diğer finansal bilgilerin finansal raporlama standartlarına uygunluğu ve doğruluğu hususunda makûl güvence elde edilmesine yönelik denetim kanıtlarının elde edilmesi ve elde edilen kanıtlar çerçevesinde bağımsız denetim raporunun hazırlanarak görüş oluşturulmasıdır. Dolayısıyla, vergi ziyaına sebebiyet verilip verilmemesi hususu vergi otoritelerini; bağımsız denetimin amacına uygun yapılıp yapılmaması hususu ise yatırımcılar, kredi kuruluşları, işletmenin ortakları gibi işletmeyle ilişkide olan herkesi ilgilendirdiğinden, denetim kuruluşunun, vergi ziyaına sebebiyet verilmediği yönündeki savunmasına itibar edilmesi mümkün değildir.
"Finansal Tabloların Bağımsız Denetiminde Bağımsız Denetçinin Hileye İlişkin Sorumlulukları" başlıklı BDS 240'ın 5. paragrafında, bir denetimi BDS’lere uygun olarak yürüten denetçinin, bir bütün olarak finansal tablolarda hata veya hile kaynaklı önemli yanlışlıkların bulunmadığına dair makûl güvence elde etmekle sorumlu olduğu; 12. paragrafında, denetçinin, yönetimin ve üst yönetimden sorumlu olanların doğruluk ve dürüstlükleri hakkındaki geçmiş tecrübesine bakmaksızın, hile kaynaklı önemli bir yanlışlık olabileceği ihtimalinin bilinciyle, denetim boyunca meslekî şüpheciliğini sürdüreceği; "Bağımsız Denetçinin Değerlendirilmiş Risklere Karşı Yapacağı İşler" başlıklı BDS 330'un 18. paragrafında, denetçinin, değerlendirilmiş “önemli yanlışlık” risklerinden bağımsız olarak, her bir işlem sınıfı, hesap bakiyesi ve açıklama için maddi doğrulama prosedürleri tasarlayacağı ve uygulayacağı; "Finansal Tablolara İlişkin Görüş Oluşturma ve Raporlama" başlıklı BDS 700'ün 12. paragrafında, denetçinin, finansal tabloların, tüm önemli yönleriyle geçerli finansal raporlama çerçevesi hükümlerine uygun olarak hazırlanıp hazırlanmadığını değerlendireceğini, bu değerlendirmenin, yönetimin yargılarındaki muhtemel taraflılığın göstergeleri ile birlikte, işletmenin muhasebe uygulamalarının nitel yönlerini de içereceği belirtilmiştir.

Bu durumda, ... Yatırım  Holding AŞ tarafından ertelenmiş vergi hesaplamasında hile yapılarak zarar yerine kâr raporlandığı, böylece finansal tablo kullanıcılarına gerçeğe aykırı bilgi sunulduğunun Kurum uzmanlarınca yeniden yapılan hesaplamalarla ortaya konulduğu, buna karşılık denetim kuruluşu tarafından söz konusu hususlara yönelik hiçbir denetim prosedürü uygulanmadığı, denetim faaliyetinin aktarılan bağımsız denetim standartlarına uygun bir biçimde meslekî şüphecilik içerisinde yapılmadığı görülmektedir. 
İncelemede tespit edilen bulgudan bir diğeri ise, "denetim yapılan dönemde sermayesinin yaklaşık %84'ü karşılıksız kalan ve takip eden dönemde finansal yükümlülüklerini yerine getiremeyecek derecede mali yapısı bozulduğundan hakkında Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) tarafından tasfiye kararı verilen ... Menkul Kıymetler AŞ hakkında işletmenin sürekliliğine yönelik hiçbir denetim prosedürü uygulanmadığı ve hiçbir değerlendirmede bulunulmadığı" şeklindedir. 
İnceleme raporunda, işletmenin 2014 dönemi boyunca faaliyetlerine zarar nedeniyle 2/3'ü karşılıksız kalan sermayesi ile devam ettiği, başka bir anlatımla, Türk Ticaret Kanunu'nun 376. maddesi uyarınca borca batık olduğu, 1.050.000-TL olarak belirtilen sermaye avansı da dikkate alındığında 31/12/2014 tarihi itibarıyla işletmenin sermayesinin yaklaşık %84'ünün karşılıksız kaldığı, ancak denetim kuruluşu tarafından bu hususlara yönelik hiçbir denetim prosedürü uygulanmadığı, böylece finansal tablo kullanıcılarına işletmenin finansal yapısının gerçeğe uygun durumunun sunulmadığı tespitlerine yer verilmiştir.    
Söz konusu bulguya ilişkin olarak denetim kuruluşu tarafından yapılan savunmada ise, işletmeye sermaye avansı konulduğu, yönetimin bu konudaki hedef ve stratejilerini denetim ekibiyle paylaştığı, şirketin haftalık olarak SPK'ya sermaye yeterliliği rasyoları tablolarını gönderdiği, SPK'nın da ayrıca işletmenin sermayesinin yeterliliğini kontrol ettiği, bu bulguların, işletme SPK'nın haftalık denetimine tabi olduğundan işletmenin sürekliliğine yaygın bir etkisinin olmayacağı belirtilmiştir.

Söz konusu bulguya ilişkin olarak denetim kuruluşu tarafından yapılan savunmada ise, işletmeye sermaye avansı konulduğu, yönetimin bu konudaki hedef ve stratejilerini denetim ekibiyle paylaştığı, şirketin haftalık olarak SPK'ya sermaye yeterliliği rasyoları tablolarını gönderdiği, SPK'nın da ayrıca işletmenin sermayesinin yeterliliğini kontrol ettiği, bu bulguların, işletme SPK'nın haftalık denetimine tabi olduğundan işletmenin sürekliliğine yaygın bir etkisinin olmayacağı belirtilmiştir.   
"İşletmenin Sürekliliği" başlıklı BDS 570'in 6. paragrafında, denetçinin sorumluluğunun, finansal tabloların hazırlanmasında yönetimin kullandığı işletmenin sürekliliği varsayımının uygunluğu hakkında yeterli ve uygun denetim kanıtı elde etmek ve işletmenin sürekliliğinin devamına ilişkin önemli bir belirsizliğin var olup olmadığı konusunda bir sonuca varmak olduğu; 9/(b) paragrafında, denetçinin amacının, elde edilen denetim kanıtlarına dayanarak işletmenin sürekliliğinin devamına ilişkin ciddi şüphe oluşturabilecek olay veya şartlarla ilgili önemli bir belirsizliğin mevcut olup olmadığı konusunda bir sonuca varmak olduğu; 10. paragrafında, denetçinin, gerekli olan risk değerlendirme prosedürlerini uygularken, işletmenin sürekliliğinin devamına ilişkin ciddi şüphe oluşturabilecek olay veya şartlarla ilgili önemli bir belirsizliğin mevcut olup olmadığını mütalaa edeceği, denetçinin bunu yaparken, işletmenin sürekliliğinin devamına ilişkin yönetimin bir ön değerlendirme yapıp yapmadığını belirleyeceği; böyle bir değerlendirmenin yapılmış olması durumunda denetçinin, değerlendirmeyi yönetimle müzakere edeceği ve yönetimin, tek başına veya toplu olarak işletmenin sürekliliğinin devamına ilişkin ciddi şüphe oluşturabilecek olay veya şartları belirleyip belirlemediğine ve -belirlemesi hâlinde- yönetimin bu olay veya şartları ele almaya yönelik planlarının olup olmadığına karar vereceği; bu değerlendirmenin henüz yapılmamış olması durumunda denetçinin, işletmenin sürekliliği varsayımının amaçlanan kullanımı hakkında yönetimle müzakerede bulunacağı ve tek başına veya toplu olarak işletmenin sürekliliğinin devamına ilişkin ciddi şüphe oluşturabilecek olay veya şartların mevcut olup olmadığı konusunda yönetimi sorgulayacağı; 11. paragrafında, denetçinin, denetim boyunca işletmenin sürekliliğinin devamına ilişkin ciddi bir şüphe oluşturabilecek olay veya şartlarla ilgili denetim kanıtlarına karşı dikkatli olacağı belirtilmiştir.

Her ne kadar denetim kuruluşu tarafından yapılan savunmada, işletme yönetiminin mevcut duruma ilişkin hedef ve stratejilerini denetim ekibiyle paylaştığı belirtilmekte ise de bu hususun belgelendirilmediği, işletmenin mevcut şartlarda faaliyetini devam ettirebileceği sonucuna nasıl ulaşıldığının somut olarak ortaya konulamadığı; yine denetim kuruluşu tarafından yapılan savunmada, işletmenin SPK'nın denetimine tabi olduğu, haftalık olarak SPK'ya sermaye yeterliliği rasyoları tablolarının gönderildiği, SPK'nın da işletmenin sermayesinin yeterliliğini kontrol ettiği belirtilmekte ise de işletme tarafından haftalık olarak SPK'ya sermaye yeterliliği rasyoları tablolarının gönderilmesine ve SPK'nın da bu rasyolar üzerinde yaptığı denetime güvenilmek suretiyle işletmenin faaliyetlerini devam ettirme kabiliyetine ilişkin hususlara yönelik hiçbir denetim prosedürü uygulanmadığı, denetim faaliyetinin aktarılan bağımsız denetim standartlarına uygun bir biçimde meslekî şüphecilik içerisinde yapılmadığı, dolayısıyla işletmenin finansal yapısı gerçeği yansıtmadığı hâlde olumlu görüş verilmek suretiyle finansal tablo kullanıcılarının yanıltıldığı anlaşılmaktadır. 
Öte yandan, ... Menkul Kıymetler Ticaret AŞ’nin 2013 ve 2014 yılı hesap döneminde, müşterilerinin nakit alacaklarını karşılayacak tutarda varlığının bulunmadığı, ilişkili kişilerden olan borç tutarının düşürülmesi ve müşterilere olan borç tutarlarının azaltılmasına yönelik olarak gerçeğe aykırı muhasebe kayıtları yapıldığı, yapılan muhasebe kayıtlarının kamuyu yanıltmaya ve malî durumunu gerçekte olduğundan daha iyi göstermeye yönelik olduğu, finansal tabloları etkilemek amacıyla pek çok hileli muhasebe kayıtları yapıldığının tespit edilmesi üzerine SPK'nın ... tarih ve ... sayılı kararıyla, ...'un yatırımcılarının tazminine ve tedrici tasfiyesine karar verilmiş; ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararı ile de, ...'un yönetim kurulu başkan ve üyelerinin şirkete olan yükümlülüklerinin 17.971.945,60-TL olduğu ve ...'un 15.829.608,62-TL tasfiye açığında şahsi sorumlulukları bulunduğu gerekçesiyle şahsi iflaslarına karar verilmiştir. 
Bağımsız denetimin temel amacı, finansal tabloların gerçeği yansıtıp yansıtmadığına dair makûl düzeyde güvence elde etmektir. Oysa ... tarafından finansal tabloları etkilemek amacıyla hileli muhasebe kayıtları yapıldığı ve söz konusu kayıtların mizan ve muavin hesabında açıkça görüldüğü, başka bir anlatımla, ...'un muavin ve mizan kayıtlarının alınıp detaylı bir inceleme yapılmaksızın kontrol edilmesi hâlinde dahi finansal tablolardaki hile farkedilebileceği hâlde denetim kuruluşunun, ...'un finansal tablolarına ilişkin standartlara uygun gerekli ve yeterli denetimi yapmadığı, böylece finansal tablo kullanıcılarının yanıltılmasına sebep olduğu görülmektedir.

Yine denetim kuruluşu tarafından üç ayrı şirketin beş ayrı hesap dönemine ilişkin gerçekleştirilen denetimlere yönelik Kurum uzmanlarınca yapılan incelemede, denetlenen işletmeler tarafından makûl bir ticari mantığı olmayan alım, satım, transfer işlemleri yapılmasına karşın söz konusu işlemlere yönelik denetim kuruluşu tarafından meslekî şüphecilik içerisinde hareket edilmediği ve gerekli denetim prosedürlerinin uygulanmadığı tespitlerinde bulunulmuştur. 
Örneğin, ... Yatırım  Holding AŞ'nin 30/12/2015 tarihinde bağlı ortaklığı ... Özel Sağlık Hizmetleri Medikal İnşaat Gıda Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.'yi 13.500.000-TL bedelle sattığı, satış bedeli ile ...'in net aktif değeri arasındaki farkı da "Yatırım Faaliyetlerinden Gelirler" kaleminde raporladığı, böylece 2015 dönemi faaliyet zararı 1.231.829-TL iken satıştan kaynaklanan gelir sayesinde işletmenin 2015 döneminde 4.330.261-TL kâr raporladığı, söz konusu satış olmasa işletmenin 2015 döneminde de zarar raporlamak durumunda kalacağı, işletmenin 2017 yılında da ertelenmiş vergi hesaplamasında hile yaparak ilgili dönemde kâr raporladığı, oysa işletmenin esas faaliyetleri itibarıyla 2015-2016-2017 faaliyet dönemlerinde zarar ettiği, ancak denetim kuruluşu tarafından bahsedilen durumlara yönelik meslekî şüphecilik içinde hareket edilmek suretiyle işletmenin sürekliliğine ilişkin gerekli denetim prosedürlerinin uygulanmadığı, söz konusu hususlara yönelik herhangi bir değerlendirmede bulunulmadığı tespitlerinde bulunulmuştur.
Denetim kuruluşu tarafından yapılan savunmada, şirketin karşılığının yüksek olmadığı, borç ödeme güçlüğü çektiği, hakim ortak tarafından finanse edilmek suretiyle sermaye artışı yapabildiği belirtilmiştir. 
Esas faaliyetlerinde zarar eden, ödeme güçlüğü çeken bir işletmenin sırf kontrol gücüne sahip ortak tarafından finanse ediliyor olmasından dolayı finansal yapısının sağlam, faaliyetlerinin etkin ve verimli bir şekilde sürdürüldüğü sonucuna ulaşılmasının bağımsız denetimin amacıyla bağdaşmayacağı açık olup, işletmenin son üç dönemdir esas faaliyetlerinde zarar etmesi, ticari gerekçesi anlaşılamayan birçok grup içi işlemin gerçekleştirilmesi, kontrol gücüne sahip ortaklar tarafından grubun birimlerine fon aktarılması gibi hususlardan hiçbiri denetim kuruluşu tarafından işletmenin sürekliliğinin devamına ilişkin ciddi şüphe oluşturabilecek bir durum olarak değerlendirilmemiştir.

Kurum uzmanlarınca yapılan inceleme sonucunda tespit edilen hususlardan bazıları ise şunlardır; ... Yatırım  Holding AŞ tarafından ... 'tan 1.020.000-TL kredi kullanıldığı ve bu kredinin tamamının ana ortağı olan ... Avrupa Sağlık Hizmetleri AŞ'ye (...) aktarıldığı, ...'nin de aynı gün içerisinde borcunun 520.500-TL'sini kapattığı, daha sonra ... Yatırım  Holding AŞ'nin …'a olan 1.020.000-TL'lik kredi borcunun 521.335,41-TL'sini kapattığı belirlenmiş, söz konusu para trafiğinin gerekçesine, amacına, gerçekleşip gerçekleşmediğine ilişkin davacı kuruluş tarafından hiçbir denetim kanıtı elde edilemediği tespitlerinde bulunulmuştur.
Bir diğer bulguda ise, faaliyet konusu iletişim hizmetleri sunmak olan ve ... Yatırım  Holding AŞ'nin iştiraki olan Global Telekomünikasyon AŞ'nin sıvı organik gübre alımlarının olduğu ve Irak'ta faaliyet gösteren ... Company isimli şirkete bu ürünlerin satışının yapıldığı; yine esas faaliyet konusu dışında şirketin tek seferde ... Göz Hastanesi Ticaret Ltd. Şti.'den 672.500-TL değerinde lens aldığı, bu lensleri ticari mal olarak kaydettiği ve 705.240-TL'ye yine Irak'ta faaliyet gösteren ... Company isimli şirkete sattığı tespitine yer verilmiş, ancak esas faaliyet konusu iletişim hizmetleri sunmak olan şirketin hangi ticari amaçla gübre ve lens sattığına, bu satışların ticari gerekçesine, satışların kağıt üzerinde mi kaldığı yoksa gerçekten yapılıp yapılmadığına ilişkin denetim kuruluşu tarafından bilgi edinilmemiş, meslekî şüphecilik içerisinde denetim faaliyetinde bulunulmamıştır.
  Denetim kuruluşu tarafından yapılan savunmada, bazı alışların finansal durumuna göre  ... Yatırım  Holding AŞ veya bir bağlı ortaklık tarafından yapıldığı ve diğer grup firmalarına yansıtıldığı, bazı durumlarda ise ticari nitelikte olmayan borç niteliğinde para transferleri yapıldığı, grup firmalarının ticari/ticari olmayan hesaplarının ayrı tutulduğu, hesaplarda karışıklık olduğu, ancak herhangi bir hataya rastlanılmadığı belirtilmiştir. 
BDS 240'ın 32. paragrafında, işletmenin olağan iş akışı dışında gerçekleştirilen veya denetçinin, gerek işletme ve çevresini tanımak için edindiği bilgiler gerekse denetim sırasında elde ettiği diğer bilgiler ışığında olağan dışı görünen işlemler söz konusu olduğunda, denetçi tarafından, bu işlemlerdeki iş mantığının (veya iş mantığından yoksunluğun), bu işlemlerin hileli finansal raporlama yapılması veya varlıkların kötüye kullanımının gizlenmesi amacıyla yapılmış olabileceğine işaret edip etmediğinin değerlendirileceği hususuna yer verilmiştir.
Denetlenen işletmeler tarafından makûl bir ticari gerekçesi olmayan, karmaşık işlemler içeren alım-satım ve transfer işlemleri yapılmasına karşın söz konusu işlemlere yönelik denetim kuruluşu tarafından meslekî şüphecilik içerisinde hareket edilmek suretiyle gerekli denetim prosedürleri uygulanmamış, söz konusu işlemlerin gerçekliğine, hile içerip içermediğine ilişkin yeterli ve uygun denetim kanıtları elde edilmemiştir.

Denetlenen işletmeler tarafından makûl bir ticari gerekçesi olmayan, karmaşık işlemler içeren alım-satım ve transfer işlemleri yapılmasına karşın söz konusu işlemlere yönelik denetim kuruluşu tarafından meslekî şüphecilik içerisinde hareket edilmek suretiyle gerekli denetim prosedürleri uygulanmamış, söz konusu işlemlerin gerçekliğine, hile içerip içermediğine ilişkin yeterli ve uygun denetim kanıtları elde edilmemiştir.
Öte yandan, denetim kuruluşu tarafından gerçekleştirilen denetimlere yönelik Kurum uzmanlarınca yapılan inceleme sonucunda, bağımsız denetim standartlarına aykırı olduğu belirlenen toplam 68 bulguya yönelik uyuşmazlığın çözümü için bilirkişi incelemesine gerek olup olmadığı hususunun da değerlendirilmesi gerekmektedir. 
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 31. maddesiyle atıfta bulunulan 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun "Bilirkişi İncelemesi" başlıklı beşinci bölümünde yer alan 266. maddesinde, mahkemenin çözümü hukuk dışında, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar vereceği, ancak genel bilgi veya tecrübeyle ya da hâkimlik mesleğinin gerektirdiği hukukî bilgiyle çözümlenmesi mümkün olan konularda bilirkişiye başvurulamayacağı; 282. maddesinde ise, hâkimin, bilirkişinin oy ve görüşünü diğer delillerle birlikte serbestçe değerlendireceği kurala bağlanmıştır.
Aktarılan kurallara göre Mahkemenin, çözümü hukuk dışında, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar vereceği, hâkimlik mesleğinin gerektirdiği genel ve hukukî bilgiyle çözümlenmesi mümkün olan konularda ise bilirkişiye başvurulamayacağı, başka bir anlatımla, uyuşmazlığın çözümü için özel ve teknik bir bilgiye ihtiyaç duyulması hâlinde mahkemenin bilirkişinin görüşüne başvurabileceği, genel bilgi veya tecrübeyle çözülebilecek uyuşmazlıklarda ise bilirkişi incelemesi yaptıramayacağı açıktır.
	Bu çerçevede, bakılan davada bilirkişi incelemesine gerek olup olmadığının belirlenebilmesi için öncelikle uyuşmazlığın belirlenmesi ve bu uyuşmazlığın çözümü için özel ve teknik bir bilginin gerekli olup olmadığına karar verilmesi gerekmektedir.
Denetim kuruluşu tarafından üç ayrı şirketin beş ayrı hesap dönemine ilişkin gerçekleştirilen denetimlere yönelik Kurum uzmanlarınca yapılan inceleme sonucunda düzenlenen raporda, ilgili bağımsız denetim standartları uyarınca gerekli denetim prosedürlerinin uygulanmadığı, böylece söz konusu standartlara aykırı denetim faaliyeti gerçekleştirildiği tespit edilen toplam 68 bulgunun yer aldığı görülmektedir. 
Kurum uzmanlarınca yapılan incelemede tespit edilen tüm bulgulara yönelik davacının savunması alınmış, hangi bulguların hangi bağımsız denetim standartlarına ya da finansal raporlama standartlarına aykırılıklar içerdiği raporda detaylı bir şekilde izah edilmiş, tespit edilen bulgular somut kanıtlarla desteklenmiştir.