muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Danıştay — Esas No: 2024/697, Karar No: 2024/1422, Tarih: 29.02.2024

bilimsel esaslara göre kabul edilebilir düzeylerde olduğu, proje inşaatından sonra arazi ıslahı konusunda ne tür çalışmaların yapılacağının ÇED raporunda detaylı bir şekilde anlatıldığı, peyzaj onarım planı hazırlandığı  ve bunun yeterince detaylı olduğu ve projenin ıslah çalışmaları için yeterli özellik taşıdığı;  ÇED  raporunda yer verilen projenin soğutma suyu kullanımı ve deşarjına ilişkin olarak yapılan hidrodinamik modelleme, buna ilişkin rapor, ilave rapor ve çalışmalar sonucunda deşarj hatlarının boylarının uzatılmasına yönelik çalışmaların uygun olduğu, yapılan ön tetkiklerin ve fauna-flora belirlenmesi çalışmalarının literatür bilgilerine dayandığı ve kabul edilebilecek çalışmalar ile desteklendiği, projenin uygulanması ve denizel ortamda meydana gelebilecek risklerin önlenmesi aşamasında ilgili mevzuat ve bilimsel yöntemlere başvurulduğu, deniz suyu kalitesinin izlenmesi faaliyetleri kapsamında yapılan çalışmaların yeterli bulunduğu; ÇED raporunda, Karadeniz canlı yaşamına yönelik ön tetkiklere ilişkin bilgilere yer verildiği, bunların literatür bilgileri ile desteklendiği,  gerek inşaat gerekse işletme dönemine ait yeterli tedbirlerin alınacağının taahhüt edildiği, projenin uygulanması esnasında meydana gelebilecek risklerin önlenmesi konusunun ilgili mevzuatla açıklandığı, yolundaki tespit ve değerlendirmelerin ilgili mevzuat ve nihai ÇED raporu çerçevesinde incelenmesi  neticesinde hükme esas alınabilecek nitelikte olduğu sonucuna ulaşılmıştır

Öte yandan, İdare Mahkemesince, bilirkişi raporundaki; projenin hava konusunda etkisine yönelik yapılan değerlendirmede; jeneratörler gibi önemli emisyon kaynaklarının ve ağır taşıtların emisyonlarının kümülatif olarak çevresel hava kalitesi üzerindeki etkilerinin yeterince incelenmediği, hidrobiyoloji açısından yapılan değerlendirmede; ÇED raporunda alınan tedbirlerin uygulama aşamasında denetlenmesi esnasında nasıl bir yol izleneceği ve belirli bir uzmanlık gerektiren bu işlemlerin nasıl yapılacağı noktasında açıklamalara yer verilmediği, ÇED raporunda; yer seçimi kriterleri olarak, sit alanı, kültürel ve doğal korunması gereken varlıklar, korunan alan ve habitatlar, milli park alanı, sulak alan/Ramsar alanları, yaban hayatı koruma sahası gibi doğa koruma kriterlerine yer verilmediği,  ÇED raporunda; çevresel etki alanının 1005,8 hektarlık proje sahası ile sınırlanmış olmasının ve ÇED raporundaki ölçümlerin bu alanla sınırlı kalmasının önemli bir eksiklik olduğu ve kümülatif etkinin, çevredeki sanayi tesislerinin, entegre tesislerin ve etkileşim alanındaki çevre unsurlarının doğrudan doğruya ve birbirleri üzerinden dolaylı olarak çevre bileşenleri üzerine olan etkisini ifade ettiği ve bir matrix modellemeyi gerektirdiği, bu tür bir modellemenin ise ÇED raporunda bulunmadığı, ÇED raporunda; proje tamamlandıktan sonra, sahanın ağaçlandırılması, rehabilitasyonu vb. konularında neler yapılacağı, arazi kullanımı üzerine olası etkileri konusunda bir bilgi ve çalışmaya yer verilmediği  ve bitkisel toprağın depolanma şeklinin su ve rüzgar erozyonuna sebep olacağı ve tarım seracılık vb

. alanlarda kullanılması için bir projenin olmadığı, Bozburun Yaban Hayatı Koruma Sahasının proje alanı bitişiğinde olduğu ifade edilmekte ise de, ÇED raporunun birçok yerinde bu alanın proje sahası içinde olduğunun ifade edilmesi nedeniyle tutarsızlık bulunduğu, proje alanının etrafının tel örgü ile çevreleneceği ve bu sınırlandırmanın yaban hayatı yaşam alanlarına müdahale olarak nitelendirilebileceği, alanın bitişik sınırında Bozburun Yaban Hayatı Geliştirme Sahası, yaklaşık 4,2 km mesafede ise Sarıkum Tabiatı Koruma Alanı ve yaklaşık 3,1 km mesafede Hamsilos Tabiat Parkı bulunduğu, bu nedenle projenin yer seçiminin Milli Parklar Kanunu ve Doğa Koruma mevzuatı bakımından uygun olmadığı, ayrıca, proje kapsamında 2873 sayılı Milli Parklar Kanunu’na tabi alanların sınırlarından ve sınır içinden hiçbir şekilde servis yolu geçirilmeyeceğinin ifade edildiği ancak, uygulama konusunda bir eylem planına ÇED raporunda yer verilmemesinin eksiklik olduğu, ÇED raporunda; proje alanının Devlet Ormanı (endüstriyel orman) olarak sınıflandırılmış olduğunun belirtildiği ancak, alana yönelik yangın eylem planının, ekolojik etki değerlendirmesi raporunun, ağaçlandırma projesinin ve rehabilitasyon projesinin  bulunmadığı, sosyal etki analizinin yapılmadığı, silvikültürel uygulama için plan hazırlanmadığı, orman arazi izinleri için aranan kamu yararı ve zaruret olması gerektiğine dair bir karara rastlanmadığı, keşif sırasında sahanın temizlendiği ve ÇED raporunda belirtildiği gibi yaklaşık 480 bin ağaç kesildiği, orman ön izni ile ağaçların kesilmesinin, orman mevzuatına uygun olmadığı, hava kirliliği emisyonlarının orman vejetasyonuna etkisinin modellenmediği projenin bölge ekosistemine etkilerine yönelik yeterli inceleme yapılmadığı, proje sahasına ilişkin olarak ÇED raporunda; deprem, depremsellik, tsunami, jeolojik, jeoteknik, aktif faylar, doğal afetler, yapıların tasarımı konularında yeterli değerlendirme ve açıklamaların bulunmadığı,  Nükleer Tesislere Lisans Verilmesine İlişkin Tüzük hükümleri uyarınca yer lisansı alınabilmesi için hazırlanması gereken yer raporu değerlendirilmeden ve onay sürecinden geçmeden ÇED olumlu kararı verilmesinin yerinde olmadığı, Sinop NGS alanı içindeki tüm yapıların tasarımı için yeterli incelemenin ÇED raporunda yer almadığı, ayrıca, zemin etüd raporunun bulunmamasının ve deprem tehlikesi için gerekli parametrelerin belirlenmemesinin eksiklik olduğu, alandaki ağaçların kesilmiş olmasına, jeolojik yapı ve zemin özelliklerine bağlı olarak heyelan riskinden söz edilebileceği, bölgenin doğal afetler yönünden incelenmesi, fay ve fay aktivitesi hakkındaki değerlendirmelerin eksik ve hatalı olduğu, dikkate alınan kriterlerin dayanaklarının belirsizlik içerdiği, sismik tehlikeye yönelik yapılan değerlendirmelerin yeterli olmadığı, ÇED raporunda; yer raporu, güvenlik analiz raporu ve risk analizinin  lisanslandırma süreçlerinde sunulacağı belirtilerek, bu hususlardaki analiz ve değerlendirmelere yer verilmediği, risk potansiyelinin,

heyelan riskinden söz edilebileceği, bölgenin doğal afetler yönünden incelenmesi, fay ve fay aktivitesi hakkındaki değerlendirmelerin eksik ve hatalı olduğu, dikkate alınan kriterlerin dayanaklarının belirsizlik içerdiği, sismik tehlikeye yönelik yapılan değerlendirmelerin yeterli olmadığı, ÇED raporunda; yer raporu, güvenlik analiz raporu ve risk analizinin  lisanslandırma süreçlerinde sunulacağı belirtilerek, bu hususlardaki analiz ve değerlendirmelere yer verilmediği, risk potansiyelinin, kaza riskinin nükleer sorumluluk ve güvenlik prensipleri çerçevesinde yeterince incelenmediği ve alınması zorunlu tüm önlemlerin belirtilmediği, ÇED  raporunda; projenin iş sahası çalışmalarının gerek işçi sağlığı ve güvenliği gerekse çevrede yaşayanların sağlık ve güvenliği açısından eksik bırakılan yönleri olduğu, bu konudaki ihtiyaçların karşılanması için alınacak tedbirlerin yeterince açıklanmadığı, ÇED raporunda; santralin işletme aşamasında su sıcaklığının deniz ortamına etkileri açıklanmakla birlikte sucul ekosistem bazında canlılar üzerine etkilerinin sınırlı bir şekilde ele alındığı, raporda, işletme döneminde su sıcaklığı artışının hidrobiyolojik izlemelerle tespit edilen denizel canlılara ekosistem bazında olası etkilerini, biyoçeşitliliğe etkilerini içeren bir değerlendirme bulunmadığı, ÇED raporunda; sıvı radyoaktif atıkların bertarafı konusundaki çevresel etkilerin ele alınmadığı, herhangi bir değerlendirme yapılmadığı, ÇED raporunda; acil durum eylem planının bulunmadığı, yakıt taşıma kazaları, çevresel etkileri ve alınacak önlemler konusunda raporun eksik kaldığı, sağlık koruma bandına ise hiç yer verilmediği,  projenin olumsuz etkilerinin Bozburun Yaban Hayatı Geliştirme Sahası sınırına kadar olduğunun belirtildiği ancak bunun bilimsel verilerle bağdaşmadığı, ÇED raporunda yapılan değerlendirmede dahi bu alanda yaşayan türlerin olumsuz etkileneceği ve habitat bölünmesinden doğan bir olumsuzlukla karşılaşılacağınının kabul edildiği, yaban hayatı ile ilgili ÇED raporu bölümünü hazırlayan uzmanların en büyük eksikliğinin bu çalışmanın sadece bir inşaat çalışması olduğu yanılgısına düştüğü, hazırlanan ÇED raporunun yaban hayatı ile ilgili kısımlarında ve yer seçiminde büyük eksikliklerin bulunduğu, ÇED raporunda yer verilen saha içi gözleme dayanan meteorolojik verilerin bir yıllık dönemi içerdiği, ancak bu ölçümlerin daha uzun süreli yapılması gerektiği, meteorolojik verilerin  bölgedeki en yakın istasyon ile olan ilişkilendirilmesinin bütün değişkenler için yapılmadığı, ÇED raporundaki; gürültü hesaplamalarının gerçek durumu yansıtmadığı, inşaat aşamasında hafriyatın taşınması nedeniyle oluşacak toz miktarının hesaba katılmadığı, ayrıca kırma eleme tesisinde birincil kırma yapılacağı varsayımıyla hesaplama yapıldığı, fosil yakıt yakılmasına ait faaliyetlerden, ağır iş makinalarının kullanımına ait emisyonların çevresel hava kalitesi üzerindeki etkilerinin incelenmediği, işletme safhasında çevresel hava kalitesi üzerinde etkisi olabilecek fosil

yapılmadığı, ÇED raporundaki; gürültü hesaplamalarının gerçek durumu yansıtmadığı, inşaat aşamasında hafriyatın taşınması nedeniyle oluşacak toz miktarının hesaba katılmadığı, ayrıca kırma eleme tesisinde birincil kırma yapılacağı varsayımıyla hesaplama yapıldığı, fosil yakıt yakılmasına ait faaliyetlerden, ağır iş makinalarının kullanımına ait emisyonların çevresel hava kalitesi üzerindeki etkilerinin incelenmediği, işletme safhasında çevresel hava kalitesi üzerinde etkisi olabilecek fosil yakıt yakılmasına ait faaliyetlerden sadece ısı kazanlarına ait emisyonlar dikkate alınarak modelleme yapıldığı ve olası çevresel etkilerin ihmal edilebilir düzeylerde bulunulduğu, ancak Jeneratörler gibi önemli emisyon kaynaklarının ve ağır taşıtların emisyonlarının da kümülatif olarak çevresel hava kalitesi üzerindeki etkilerinin Erfelek Barajından suyun proje alanına nasıl getirileceği ve bu esnada ortaya çıkacak çevresel etki değerlendirmesinin raporda yer almadığı, proje faaliyetleri nedeniyle su kaynaklarının zarar görmesi halinde işletmenin su gereksiniminin karşılanmasının güç  göründüğü, yolundaki tespit ve değerlendirmelerin ilgili mevzuat ve davalı idare ile müdahiller tarafından yapılan itirazlar doğrultusunda incelenmesi neticesinde hukuken hükme esas alınabilecek nitelikte olmadığı sonucuna varılmış ve  dava konusu işlem tesis edilmeden önce usulüne ve mevzuata uygun olarak gerekli işlemlerin yapıldığı, ilgili kamu kurum ve kuruluşlarından görüşlerinin alındığı, gereken bilimsel raporların hazırlandığı, ÇED raporunun kapsam yönünden asgari gereklilikleri taşıdığı, proje konusu yatırımın tanımının, özelliklerinin, ömrü ve hizmet maksatlarının, önem ve gerekliliğinin, projenin yer ve teknoloji alternatifleri ile proje için seçilen yerin koordinatlarının ÇED raporunda ayrıntılı olarak ele alındığı, diğer taraftan, ÇED raporunda projenin çevresel etkilerinin yeterince irdelendiği ve  mevzuata uygun olarak alınacak önlemlere yer verildiği, bazı hususlardaki eksiklerin ise lisanslandırma ve işletme sürecinde giderilmesi gerektiğinden, ÇED raporunda bulunmamasının dava konusu ÇED Olumlu kararını hukuka aykırı hale getirmeyeceği  değerlendirilerek, dava konusu işlemin hukuka, mevzuata ve kamu yararına uygun olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir

Uyuşmazlıkta; davacı tarafından, dava konusu işlemin dayanağı ÇED raporunda, teknoloji, finansman, maliyet, ekonomik etki değerlendirilmesi, işletme, enerji satışı, iletim hatları gibi bir çok konuda Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Japonya Hükümeti arasında imzalanan uluslararası anlaşma hükümlerinin esas alındığı, ancak, Japonya Hükümetinin anlaşmadan çekildiği, ÇED raporuna göre uluslararası anlaşma hükümlerine uygun olarak kullanılacağı belirtilen, ... ve ... firmalarının ortak yapımı olan ve bu şirketler adına tescilli olan ATMEA1 basınçlı su reaktörünün başka firmalar tarafından kullanılmasına olanak bulunmadığından projenin bu koşullarla gerçekleştirilemeyeceği, dolayısıyla, santralin teknolojisi ve bu kapsamdaki çevresel etkiler, güvenlik ve önlemlere ilişkin unsurların da geçerliliğinin bulunmadığı ileri sürülmesine rağmen İdare Mahkemesince, bu hususta herhangi bir inceleme ve değerlendirme yapılmadığı görülmüştür.
Dava konusu işlemin dayanağı ÇED raporu incelendiğinde; proje sahasında ATMEA1 reaktör tipinde dört üniteden oluşan NGS'nin inşa edilerek işletileceği, projenin çevresel etkilerinin değerlendirilmesinde bu reaktör teknolojisinin kullanıldığı, nitekim, ÇED raporunda; Sinop NGS'nin işletme aşaması sırasında çevreye salınacak gaz ve sıvı formda   yıllık radyoaktif salım miktarı ile radyoaktif atık miktarları güvenlik sistemleri, kazaların önlenmesi ve hafifletilmesine yönelik tasarım özellikleri gibi birçok konuda bu reaktör teknolojisine yönelik parametrelerin  esas alındığı anlaşılmıştır.
03/05/2013 tarihinde imzalanan Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Japonya Hükümeti Arasında Türkiye Cumhuriyeti'nde Nükleer Güç Santrallerinin ve Nükleer Güç Sanayisinin Geliştirilmesi Alanında İşbirliğine İlişkin Anlaşma ile Ev Sahibi Hükümet Anlaşmasının Esas Unsurları hükümlerinde; Sinop İlinde ya da şartların gerektirmesi durumunda başka bir yerde, proje katılımcıları olan Elektrik Üretim A.Ş. Genel Müdürlüğü, ... Ltd. ve … şirketi tarafından Türkiye Cumhuriyeti mevzuatına göre kurulacak proje şirketinin, saha faaliyetlerinden başlayarak söküm sürecinin sonuna kadar NGS projesini uygulayacağının, proje sahasında ATMEA1 reaktör tipinde dört adet üniteden oluşacak NGS inşa edileceğinin, ATMEA1 reaktörünün ... Heavy İndustries Ltd. ile ... NP arasında ortak girişim olan ATMEA SAS tarafından geliştirildiğinin belirtildiği görülmüştür.

Bu durumda; ÇED raporunda projenin teknolojisinden kaynaklanan çevresel etkilerinin ATMEA1 tipi reaktöre göre belirlendiği, başka bir teknoloji kullanılması durumunda, ÇED raporunun geçerliliğini kaybedeceği anlaşıldığından, İdare Mahkemesince, öncelikle yukarıda yer verilen ve ÇED raporunda atıfta bulunulan Uluslararası Anlaşmanın halen yürürlükte olup olmadığının tespit edilmesi, anlaşmanın  hükümsüz kaldığının ve proje şirketinin değişmesinin söz konusu olduğunun anlaşılması durumunda, ATMEA1 basınçlı su reaktörünün herhangi bir başka proje şirketi tarafından kullanılınıp kullanılamayacağının, diğer bir ifadeyle, bu reaktörün uluslararası anlaşmadan bağımsız olarak alanda inşa edilebilme olanağının bulunup bulunmadığının öncelikle incelenip gerekirse bilirkişilerden ek rapor  alınarak açıklığa kavuşturulması suretiyle işin esasına girilmeden bir karar verilmesi gerekmektedir. 
İdare Mahkemesince, yukarıda belirtilen eksiklik giderilerek halen ÇED raporunun geçerli olduğu sonucuna varılması durumunda, işin esası yönünden temyize konu karar değerlendirildiğinde;	çevresel etki değerlendirmesi ile gerçekleştirilmesi planlanan projelerin çevreye olabilecek olumlu ya da olumsuz etkileri ile olumsuz yöndeki etkilerinin önlenmesi ya da çevreye zarar vermeyecek ölçüde en aza indirilmesi için alınacak önlemlerin belirlendiği, seçilen yer ile teknoloji alternatiflerinin değerlendirildiği, ayrıca projelerin uygulanmasının izlendiği ve kontrolünde sürdürülecek çalışmaların irdelendiği bir süreç öngörüldüğüden, ÇED sürecinde verilen kararların iptali istemiyle açılacak davalarda, yukarıda belirtilen Yönetmeliğin Ek III. maddesindeki unsurlar yönünden, ÇED kararlarının bir bütün olarak incelenmesi esastır.
	6100 sayılı Kanun'un yukarıda yer verilen hükümleri uyarınca, çözümü hukuk dışında teknik bilgiyi gerektiren hallerde Mahkemelerce bilirkişiye başvurulabileceği, bilirkişi raporunun hükme esas alınabilecek yeterlikte olmadığının anlaşılması veya taraflarca yapılan itirazları karşılamaması halinde bilirkişilerden ek rapor istenilebileceği veya yeniden bilirkişi incelemesi yaptırılabileceği açık olup, mahkemenin birden çok bilirkişi görevlendirmesi halinde, bilirkişilerin konuyu birlikte müzakere ederek değerlendirmeleri ve görüşlerine başvurulan konuda ortak bir sonuç bildirmeleri gerekmektedir.

Olayda; İdare Mahkemesince, uyuşmazlığın çözümünün özel ve teknik bilgi gerektirmesi nedeniyle, üniversitelerin ilgili bölümlerinden birçok farklı uzmanlık alanından seçilen bilirkişilere keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırıldığı, ancak, projenin etki alanı, kümülatif etki değerlendirmesi, deprem, depremsellik, tsunami, jeolojik ve aktif faylara yönelik araştırmalar, yapıların tasarımı gibi yukarıda belirtilen konularda bilirkişi raporunda yer alan tespitlerin, ÇED raporunun, davalı idare ile müdahiller tarafından yapılan itirazların ilgili mevzuatla birlikte incelenerek bilirkişi raporunun bu kısımlarının hükme esas alınabilecek yeterlikte olmadığı sonucuna varılarak karar verilmiş  ise de; belirtilen bu hususların hakimin hukuki bilgisi ile çözümü mümkün olmayan, özel ve teknik bilgi gerektirdiği dikkate alındığında, tarafların bilirkişi raporuna yönelik itirazlarının karşılanmasına  ve  Mahkeme tarafından bilirkişi raporunda yetersiz veya çelişkili görülen inceleme, tespit ve değerlendirmelerin giderilmesine yönelik olarak ek bilirkişi raporu alınması ya da yeniden oluşturulacak bir heyetle keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle alınacak rapora göre yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir. 
	Ayrıca; bilirkişilerce ÇED raporunda eksik, yetersiz veya çelişkili  hususlar tespit edilmekle yetinilerek nihai bir değerlendirme yapılmadığı anlaşılmakta olup;  bu hususların ÇED raporunun tamamını kusurlandırıp kusurlandırmayacağı yönünde ortak bir görüş belirtilmesi gerekmektedir. 
	Bu durumda; yukarıda yer verilen hususlar açıklığa kavuşturulmaksızın, eksik inceleme sonucu verilen davanın reddi yolundaki  temyize konu İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kabulüne,
2. Temyize konu ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan İdare Mahkemesine gönderilmesine,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 20/A-2-(i) maddesi uyarınca, kesin olarak, 29/02/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Danıştay — Esas No: 2023/13645, Karar No: 2024/1419, Tarih: 29.02.2024

"İçtihat Metni"
               T.C.
D A N I Ş T A Y
 DÖRDÜNCÜ DAİRE  
Esas     No : 2023/13645
Karar	No : 2024/1419   
TEMYİZ EDENLER (DAVACILAR) : 
1- …
2- …
…
58- …
59- … 
VEKİLLERİ: Av. …, Av. …
61- … Derneği
62- … Derneği
…
69- … Belediye Başkanlığı
70- … Belediye Başkanlığı
VEKİLİ:  Av. …
 
71- … Odası
VEKİLİ: Av. …
 
72- … Birliği
VEKİLİ: Av. …
 
73- … Odası
VEKİLİ: Av. …
 
74- … Konfederasyonu
VEKİLİ: Av. …
DİĞER DAVACI: …
VEKİLİ: Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI): … Bakanlığı 
VEKİLİ: Av. …   
 
MÜDAHİLLER
(DAVALI YANINDA): 
1- … Bakanlığı  
VEKİLİ: Av. … 
 
2- … Başkanlığı  
VEKİLİ: Av. …  
 
3- … Anonim Şirketi (Eski Ünvan- Devralan Şirket: … A.Ş. ; Devreden Şirket: … … Merkezi … Şubesi) 
VEKİLİ: Av. …
 
4- … Anonim Şirketi
VEKİLİ: Av. …
İSTEMİN KONUSU:  … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
 
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Sinop İli, Merkez İlçesi, … Köyü, … Mevkiinde yapılması planlanan "Sinop Nükleer Güç Santrali (NGS) (4X1.140 MWE)" projesi ile ilgili olarak Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Çevresel Etki Değerlendirmesi, İzin ve Denetim Genel Müdürlüğünce verilen … tarih ve … sayılı "Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) Olumlu" kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Davacılardan … yönünden dava dilekçesinin iptali, diğer davacılar yönünden ise davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararının temyiz edilen davanın reddine ilişkin kısmının, Danıştay Altıncı Dairesinin 08/12/2022 tarih ve E:2022/3040, K:2022/10969 sayılı kararıyla bozulması üzerine, bozma kararına uyulmayarak, Mahkemenin ilk kararında ısrar edilmesi yolunda  İdare Mahkemesince verilen kararda; 07/06/2021 tarihinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen ve dava dosyasına 07/12/2021 tarihinde sunulan bilirkişi raporunda özetle; "Geçtiğimiz yıllarda, özellikle yüksek fosil yakıt fiyatları, enerji güvenliği ve iklim değişikliği ile ilgili endişelerin yanı sıra, sera gazı emisyonlarının azaltılmasının ivediliğinin nükleer enerjiyi diğer seçeneklere göre çok daha avantajlı konuma getirdiği ve dünya genelinde en önemli araştırma-geliştirme konularının başı pozisyonuna getirdiği, Uluslararası Enerji Ajansı'nın (IEA) verilerine göre, Mayıs 2019 itibariyle, 31 ülkede toplam 399354 MW (yaklaşık 400 gigawatt (GW)) kurulu gücünde 452 nükleer santralin işletmede olduğu, 19 ülkede 55,4 GW kurulu güce sahip olacak 54 adet nükleer santralin de inşa halinde olduğu, Uluslararası Enerji Ajansı'nın (IEA) verilerine göre dünyada nükleer enerjiden elektrik üretiminin 2018'de gerçekleşen 2710TWh değerinin %73'ünün OECD (Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütü-Organisation for Economic Co-operation and Development) ülkeleri tarafından, geri kalan kısmının ise Çin ve OECD üyesi olmayan ülkeler tarafından üretilip kullanıldığı, elektrik enerjisinde nükleer payın 2040 yıIında 3974 TWWh değerine düşeceği  fakat Avrupa birliği üyesi 16 ülkede üretilen 815,2 TWh elektriğin 27'sinin  nükleer güç santrallerinden sağlandığı  ve 2018 yılı itibariyle bu ülkelerde 130 NGS'nin çalışır halde bulunduğu, nükleer enerjinin, toplam üretimin %18'ini oluşturduğu gelişmiş ekonomilerde çok daha büyük bir rol oynadığı, 2018'de Fransa, Slovak Cumhuriyeti ve Macaristan'daki gücün yarısından fazlasını sağladığı, Avrupa Birliği, elektriğinin %25'inin nükleer reaktörlerden sağlandığı,  Kore ve ABD'nin de benzer şekilde, elektriğinin yaklaşık beşte biri için NGS'ler işletildiği, Türkiye'nin güneş, rüzgâr, hidroelektrik ve bunlar gibi yenilenebilir  enerji alternatif kaynaklarının tamamını bir anda değerlendirse bile yine de dış kaynaklı doğal gaz kömürü ve nükleer birincil enerjiye dayalı elektrik açığının çok fazla olduğu, projenin, enerji üretiminde Türkiye’nin %55 oranındaki dışa bağımlılığını azaltmak amacıyla yapıldığı,  ilk NGS santrali olan Akkuyu NGS'nin inşaatının başlatıldığı, iki NGS'nin (Akkuyu ve Sinop) tüm üniteleri işletmeye alındıktan sonra, yılda yaklaşık 80 milyar kWh elektrik üreteceğinin (toplam enerji ihtiyacının yaklaşık % 10'u) öngörüldüğü, NGS santrali görevi yapabilecek Sinop NGS'nin özellikle doğal gaz ve kömüre dayalı enerji üretim sistemlerine göre aktif ve pasif güvenlik sistemleri ile donatılması, çevresel