muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Danıştay — Esas No: 2023/2843, Karar No: 2024/1225, Tarih: 30.05.2024

Öte yandan, söz konusu planlama bölgesi içerisinde sadece tek bir büyükşehir sınırını kapsayacak ve plan bütünlüğünü etkilemeyecek nitelikteki plan değişikliklerinin büyükşehir belediyeleri tarafından yapılabilmesinin, idarenin işleyişinin daha hızlı ve etkin hale gelmesi  ve usul ekonomisi yönünden de uygun olduğu kuşkusuzdur.
Bu durumda, Balıkesir Büyükşehir Belediye Meclisi tarafından tesis edilen dava konusu işlemde yetki yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, davalı idarenin temyiz istemini kabulü ile Daire kararının bozulması gerektiği oyuyla, karara katılmıyoruz.
Danıştay — Esas No: 2023/1918, Karar No: 2024/1224, Tarih: 30.05.2024

"İçtihat Metni"
                      T.C.
           D A N I Ş T A Y
İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas     No : 2023/1918
Karar	No : 2024/1224                                                                       
TEMYİZ EDEN (DAVACI)	: ... Kooperatifi	  
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI)	: ... Bakanlığı
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMİN KONUSU	: Danıştay Altıncı Dairesinin 17/11/2022 tarih ve E:2020/2521, K:2022/9883 sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ       :
Dava konusu istem:  18/09/2014 tarihinde onaylanan Muğla Bodrum Bitez Beldesi, Koruma Amaçlı 1/5000 ölçekli Koruma Amaçlı Nazım İmar Planı ve 1/1000 ölçekli   Uygulama İmar Planı ile 09/03/2011 onay tarihli Aydın-Muğla-Denizli Planlama Bölgesi 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planının Muğla ili, Bodrum ilçesi, ... Beldesi, ... ada, ... ve ... parsel sayılı taşınmazlara ilişkin kısmının iptali istenilmiştir.
                 Daire kararının  özeti:  Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 19/09/2019 tarih ve E:2017/1141, K:2019/3770 sayılı kısmen onama, kısmen bozma kararına uyularak verilen Danıştay Altıncı Dairesinin 17/11/2022 tarih ve E:2020/2521, K:2022/9883 sayılı kararıyla;
Dosyanın ve yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi neticesinde düzenlenen bilirkişi raporunun birlikte değerlendirilmesinden, dava konusu imar planları ve çevre düzeni planının yapımından önce, ilgili koruma bölge kurulu kararıyla uyuşmazlık konusu taşınmazların II. Derece Doğal Sit Alanı olarak belirlendiği, bu nedenle taşınmazlardaki yapılaşma sınırlamasının tek başına planlardan kaynaklanmadığı, taşınmazların sit alanı olarak belirlenmesine dair işlemin ise planların iptali istemiyle açılan işbu dava kapsamında incelenmesine olanak bulunmadığı,
Dava konusu imar planlarının üst ölçekli planı konumunda bulunan Aydın-Muğla-Denizli Planlama Bölgesi 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planına ait 8.15.1 sayılı plan hükmünde, "Bu planda, doğal ve ekolojik yapısı korunacak alan olarak gösterilen sit alanları, günübirlik kullanım izni verilenler hariç, yapılaşmaya açılamaz; ancak, bu alanlarda 19.06.2007 tarih, 728 numaralı  ilke kararlarında belirtilen yapılaşmaya yönelik hükümler dışındaki  teknik altyapı hizmetleri ile ilgili diğer hükümler geçerlidir." düzenlemesine yer verildiği,
 Görülmekte olan davada, imar planları ile birlikte bahsi geçen çevre düzeni planının da iptalinin istenildiği, Dairelerinin 12/10/2016 tarih ve E:2014/10534, K:2016/5484 sayılı kararıyla davanın reddine karar verildiği ve Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 19/09/2019 tarih ve E:2017/1141, K:2019/3770 sayılı kararıyla, Daire kararının 1/100.000 ölçekli çevre düzeni planına dair kısmının onanarak kesinleştiği ve dolayısıyla çevre düzeni planı ile uyuşmazlık konusu taşınmazlara verilen "Doğal Ve Ekoljik Yapısı Korunacak Alanlar" kullanımının da kesinleştiği,

Uyuşmazlıkta, taşınmazların üst ölçekli çevre düzeni planında "Doğal ve Ekolojik Yapısı Korunacak Alanlar" kullanımında kaldığı, söz konusu plana ait plan hükmünde bu plan ile "Doğal ve Ekolojik Yapısı Korunacak Alanlar" olarak belirlenen sit alanlarının yapılaşmaya açılamayacağı düzenlemesine yer verildiği ve çevre düzeni planı yönünden davanın reddi yolunda verilen Daire kararının kesinleştiği göz önünde bulundurulduğunda, üst ölçekli çevre düzeni planına uygun olarak yapılması zorunlu olan imar planları ile taşınmazların "Doğal ve Ekolojik Yapısı Korunacak Alanlar" olarak belirlenmelerinde zorunluluk bulunduğu ve bu nedenle davacının bilirkişi raporuna itiraz dilekçesinde ileri sürdüğü iddialara itibar edilemeyeceği,
Bu durumda, dava konusu imar planlarının yapımı sürecinde gerekli araştırma ve incelemelerin yapıldığı ve ilgili kurumlardan görüşlerin alındığı, planların kendi aralarında uyumlu ve üst ölçekli çevre düzeni planına uygun oldukları, Özelleştirme İdaresi Başkanlığınca yapılan imar planları ile civardaki bir kısım taşınmazlara yapılaşma imkanı tanınmasından bahisle uyuşmazlık konusu taşınmazlara da bu imkanın tanınması gerektiği iddia edilmişse de, bu durumun, bilirkişi raporunda da korunması gereken nitelikte olduğu belirtilen taşınmazların yapılaşmaya açılmasını gerektirmeyeceği, kaldı ki bahse konu Özelleştirme İdaresi Başkanlığı planlarının da başka bir davaya konu edildiği görülmüş olup, dava konusu imar planlarında şehircilik ilkeleri, planlama esasları ve kamu yararına aykırılık bulunmadığı,
Öte yandan, Dairelerinin 27/06/2022 tarih ve E:2020/1964, K:2022/7454 sayılı kararıyla, dava konusu imar planlarının kök planları durumunda bulunan Çevre ve Şehircilik Bakanlığının 25/03/2014 tarihli işlemiyle onaylanan Muğla - Bodrum - Bitez Beldesine ait 1/5000 ölçekli koruma amaçlı ilave ve revizyon nazım imar planı ile 1/1000 ölçekli koruma amaçlı ilave ve revizyon uygulama imar planının iptali istemiyle açılan davanın reddine karar verildiği gerekçesiyle, 
davanın reddine karar verilmiştir.

davanın reddine karar verilmiştir. 
 
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI  : Davacı tarafından, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun bozma kararının gereklerinin yerine getirilmediği, iddiaların etkili biçimde incelenmediği, taşınmazların doğal ve ekolojik yapısı korunacak alan niteliklerine sahip olup olmadığı hususunda ne bilirkişi raporunda ne de mahkeme kararında somut bir veri ve gerekçeye dayanılmadığı,  dava konusu taşınmazların doğal ve ekolojik yapısı korunacak alan olarak belirlenmesini gerektiren topografik ve jeolojik yapı olmadığı, taşınmazların önemli doğa alanı niteliğinin bulunmadığı, mülkiyet hakkının ihlal edildiği, bilirkişilerin seçimi konusunda hata yapıldığı, iddialar açısından sadece planlama konusunda uzman şehir plancıları tarafından değerlendirme yapılmasının uygun olmadığı, dava konusu planlara yönelik Korunan Alanlarda Yapılacak Planlara Dair Yönetmelik hükümlerine uygun şekilde değerlendirme yapılmadığı, doğal sit alanı olan dava konusu parselleri kapsayan koruma amaçlı imar planı hazırlanırken, planlama ekibinde alanın özelliklerine göre şehir plancısı ve  peyzaj mimarı ile birlikte orman mühendisi, ziraat mühendisi, çevre mühendisi, mimar, harita-kadastro mühendisi, hidrolog, biyolog, zoolog, ekolog veya gerekli görülen diğer meslek gruplarından yeterli sayıda uzmanın görev alması gerektiği, bu bağlamda dava konusu planların da, plan hazırlanırken ekipte bulunması gereken uzmanlık alanlarından bilirkişiler eliyle değerlendirilmesi gerektiği, diğer yandan, 22/10/2022 tarihinde dava konusu taşınmazların sit derecesinin III olarak belirlendiğinin öğrenildiği, doğal sit derecesi bakımından konut kullanımına da açılabilecek nitelikte özelliklere sahip yani koruma derecesi açısından en düşük seviyeye sahip olan taşınmazların bu niteliğine aykırı olarak ve hiç bir bilimsel ve somut veriye dayanmaksızın plan kararıyla doğal ve ekolojik yapısı korunacak alan olarak belirlendiği ve bu şekilde mülkiyet hakkının mevzuata aykırı ve keyfi bir karar ile ihlal edildiği, bilirkişi raporunda isabetsiz ve yanıltıcı tespitlerde bulunulduğu, planlamada eşitlik ilkesine aykırı davranıldığı, dava dosyasına emsal olarak sunulan ve çok yakın bir bölgede Hazineye ait taşınmazlara ilişkin olarak yapılmış plan değişiklikleri bulunduğu, bu plan değişikliklerine dava açıldığı, özel mülkiyetteki taşınmazlar ile Hazine mülkiyetindeki taşınmazlar arasındaki dengeyi ve eşitliği bozacak şekilde hakkaniyete aykırı bir planlama yapıldığı, yeşil alan, bölge parkı, doğal ve ekolojik yapısı korunacak alan statüsünde olan yerlerin yapılaşmaya açılmasına dair plan kararları, bilirkişiler tarafından kamu yararına aykırı bulunmuş olmasına karşın, açılan davada, Daire tarafından Hazine taşınmazlarına yönelik plan değişikliklerine ilişkin davanın reddine karar verildiği, uyuşmazlığa konu taşınmazlar açısından verilen kararın eşitlik ve hakkaniyet ilkesine aykırı olduğu, belirtilen nedenlerle temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI   : Davalı idare tarafından, Danıştay Altıncı Dairesince verilen kararın usul ve hukuka uygun bulunduğu ve temyiz dilekçesinde öne sürülen nedenlerin, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile Daire kararının onanmasının uygun olacağı düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
	Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan;
	"a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması,
	b) Hukuka aykırı karar verilmesi,
	c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
            Açıklanan nedenlerle;
1.Davacının temyiz isteminin reddine,
2.Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin Danıştay Altıncı Dairesinin temyize konu 17/11/2022 tarih ve E:2020/2521, K:2022/9883 sayılı kararının ONANMASINA, 
3.Kesin olarak, 30/05/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Danıştay — Esas No: 2023/2009, Karar No: 2024/3486, Tarih: 30.05.2024

"İçtihat Metni"
               T.C.
D A N I Ş T A Y
 ALTINCI DAİRE  
Esas     No : 2023/2009
Karar	No : 2024/3486                                                                        
DAVACILAR : 1-…	2-…	3-…	 
VEKİLİ : Av. …
DAVALILAR : 1- … - …
                         2- … Bakanlığı - ANKARA
VEKİLİ : Hukuk Müşaviri …
DAVANIN KONUSU : Bandırma - Bursa - Yenişehir - Osmaneli Yüksek Standartlı Demiryolu Projesinin belirlenen iş programına ve taahhüt edilen sürelere uygun şekilde tamamlanması ve dış kaynaklı kredi temininde aksama yaşanmaması amacıyla, Proje kapsamında ihtiyaç duyulan ve ekli harita ve listede bulundukları yer ve ada/parsel numaraları gösterilen taşınmazlar ile muhdesatın, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı (Altyapı Yatırımları Genel Müdürlüğü) tarafından 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 27. maddesi uyarınca acele kamulaştırılmasına ilişkin 07/03/2023 tarihli ve 32125 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan, 06/03/2023 tarih ve 6897 sayılı Cumhurbaşkanlığı kararının, Bursa İli, Nilüfer İlçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmazın hissedarları oldukları kısım yönünden iptali istenilmektedir.
DAVACILARIN İDDİALARI:  2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 27. maddesinde düzenlenen acele kamulaştırmanın şartlarının dava konusu olayda gerçekleşmediği, acelelik halinin bulunmadığı ve mülkiyet hakkının ihlal edildiği ileri sürülmüştür. 
 
DAVALILARIN SAVUNMASI : Bandırma - Bursa - Yenişehir - Osmaneli Yüksek Standartlı Demiryolu Projesinin dış kaynaklı kredi temininde aksama yaşanmaması ve projenin zamanında bitirilmesi, Bursa'nın Ankara, İstanbul ve İzmir gibi büyük şehirlere demir yolu ağı ile bağlanarak hem yük hem de yolcu taşımacılığının hayata geçirilmesi amaçlarıyla dava konusu işlemin tesis edildiği, davaya konu işlemde acelelik halinin gerçekleştiği belirtilerek davanın reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ  …'IN DÜŞÜNCESİ : Dava konusu işlemin uyuşmazlığa konu taşınmaz yönünden iptali gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI …'İN DÜŞÜNCESİ : Dava, Bandırma - Bursa - Yenişehir - Osmaneli Yüksek Standartlı Demiryolu Projesi kapsamında ihtiyaç duyulan ve ekli harita ve listede bulundukları yer ve ada/parsel numaraları gösterilen taşınmazlar ile muhdesatın, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı (Altyapı Yatırımları Genel Müdürlüğü) tarafından 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 27. maddesi uyarınca acele kamulaştırılmasına ilişkin 07/03/2023 tarihli, 32125 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan, 06/03/2023 tarihli, 6897 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının, Bursa İli, Nilüfer İlçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmaz yönünden iptali istemiyle açılmıştır.
	Anayasa’nın 35. maddesinde, "Herkes, mülkiyet ve miras haklarına sahiptir. Bu haklar, ancak kamu yararı amacıyla, kanunla sınırlanabilir. Mülkiyet hakkının kullanılması toplum yararına aykırı olamaz." hükmü yer almaktadır.

Anayasa’nın 35. maddesinde, "Herkes, mülkiyet ve miras haklarına sahiptir. Bu haklar, ancak kamu yararı amacıyla, kanunla sınırlanabilir. Mülkiyet hakkının kullanılması toplum yararına aykırı olamaz." hükmü yer almaktadır.
	Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin Ek 1 Numaralı Protokolünün "Mülkiyetin korunması" başlıklı 1. maddesinde, "Her gerçek ve tüzel kişinin mal ve mülk dokunulmazlığına saygı gösterilmesini isteme hakkı vardır. Herhangi bir kimse, ancak kamu yararı sebebiyle ve yasada öngörülen koşullara ve uluslararası hukukun genel ilkelerine uygun olarak mal ve mülkünden yoksun bırakılabilir. Yukarıdaki hükümler, devletlerin, mülkiyetin kamu yararına uygun olarak kullanılmasını düzenlemek veya vergilerin ya da başka katkıların veya para cezalarının ödenmesini sağlamak için gerekli gördükleri yasaları uygulama konusunda sahip oldukları hakka halel getirmez." hükmüne yer verilmiştir.
	Anayasa ve uluslararası sözleşmelerde mülkiyet hakkını korumaya yönelik düzenlemelere yer verilmiş ve mülkiyet hakkı korunması gereken temel insan hakları arasında sayılmıştır. Mülkiyet hakkına müdahalelerin de olabileceği hükme bağlanarak bu müdahalelerde kamu yararı, kanuni düzenleme ve ölçülülük ya da orantılılık gibi uluslararası hukukun genel ilkelerinin varlığının dikkate alınması gerektiği, aksi durumda müdahalenin mülkiyet hakkının ihlaline neden olacağı kabul edilmiştir. Bu husus Anayasa Mahkemesi ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarıyla da ortaya konulmuştur.
	Bu bağlamda idarelerin, kanunlarla ve Cumhurbaşkanlığı kararnameleriyle yapmak yükümlülüğünde bulundukları kamu hizmetlerinin veya teşebbüslerinin yürütülmesi için gerekli olan taşınmaz malları, kaynakları ve irtifak haklarını kamulaştırabileceği 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 3. maddesinde hükme bağlanmış ve devam eden maddelerinde bu olağan kamulaştırmanın usul ve şartları düzenlenmiştir.
	Kamulaştırma Kanununun 27. maddesinde, "3634 sayılı Milli Müdafaa Mükellefiyeti Kanununun uygulanmasında yurt savunması ihtiyacına veya aceleliğine Cumhurbaşkanınca karar alınacak hallerde veya özel kanunlarla öngörülen olağanüstü durumlarda gerekli olan taşınmaz malların kamulaştırılmasında kıymet takdiri dışındaki işlemler sonradan tamamlanmak üzere ilgili idarenin istemi ile mahkemece yedi gün içinde o taşınmaz malın10 uncu madde esasları dairesinde ve 15 inci madde uyarınca seçilecek bilirkişilerce tespit edilecek değeri, idare tarafından mal sahibi adına 10 uncu maddeye göre yapılacak davetiye ve ilanda belirtilen bankaya yatırılarak o taşınmaz mala el konulabilir." hükmüne yer verilmiştir.

Taşınmazın mülkiyetinin kamu hizmetini yürütecek olan idareye geçmesine ilişkin Kamulaştırma Kanununun 3. maddesi ve devamı maddeleri uyarınca yapılan (olağan) kamulaştırma ile mülkiyetin malikin üzerinde kalmasına rağmen taşınmaza el konularak kullanımının idareye geçmesine ilişkin Kanun'un 27. maddesinde düzenlenen acele kamulaştırma işlemi, aynı taşınmaza ilişkin olsa da farklı işlemlerdir. İdare doğrudan olağan kamulaştırma yapabileceği gibi olağanüstü bazı durumlarda önce acele kamulaştırma işlemi tesis edip sonra kamulaştırma işlemini tamamlayabilir. Acele kamulaştırma ile taşınmaza el konulduktan sonra idare tarafından öncelikle satın alma yolunun işletilmesi, bunun mümkün olamaması durumunda ise asliye hukuk mahkemesinde bedel tespiti ve tescil davası açılması gerekmektedir. Taşınmazın maliki, taşınmazına el konulması üzerine acele kamulaştırma işleminin iptali istemiyle dava açabileceği gibi asliye hukuk mahkemesinde açılan dava üzerine olağan kamulaştırmaya dönüşen işlemin iptali istemiyle de ayrıca dava açabilir.
	Dolayısıyla acele kamulaştırma bir kamulaştırma usulü olmayıp kamulaştırma işlemlerinin tamamlanması ve mülkiyetin idareye geçmesine kadar taşınmaza el konularak kullanım hakkının idareye geçmesini sağlayan bir işlemdir. Nitekim Cumhurbaşkanınca kamulaştırma kararı değil kamulaştırmayı yapacak olan idarenin istemi üzerine "acelelik" kararı alınmaktadır. Bu nedenle acele kamulaştırma ve kamulaştırma işlemlerinin yargı denetimi de farklı olacaktır. Kamulaştırma işleminin kamu yararına ve kanunlarda belirtilen hükümlere ve kamulaştırma usulüne uygun olup olmadığı yönünden değerlendirilmesi gerekirken acele kamulaştırma işleminde acelelik durumunun olup olmadığının değerlendirilmesi gerekir. Bu itibarla kamu yararının bulunmadığı kamulaştırma işlemlerinde acelelik durumunun olmadığı açık olmakla birlikte kamu yararı bulunan işlemlerde her zaman acelelik halinin bulunmadığı, olağan kamulaştırma ile taşınmazın mülkiyetinin idareye geçmesiyle kamu yararının gerçekleşebileceği tabidir.
	Hukuk devletinde idarenin, acele kamulaştırma işlemi tesis edebilmesi için,  olağanüstü durumlar karşısında, kamulaştırmaya konu taşınmaza daha acil olarak ihtiyaç duyması, idarenin anılan taşınmazı bir an önce kullanmaya başlamaya muhtaç olması, bir başka ifadeyle, üstün kamu yararının gerçekleşebilmesi için olağan usulden ayrılmasının zorunlu olması gerekir.

Hukuk devletinde idarenin, acele kamulaştırma işlemi tesis edebilmesi için,  olağanüstü durumlar karşısında, kamulaştırmaya konu taşınmaza daha acil olarak ihtiyaç duyması, idarenin anılan taşınmazı bir an önce kullanmaya başlamaya muhtaç olması, bir başka ifadeyle, üstün kamu yararının gerçekleşebilmesi için olağan usulden ayrılmasının zorunlu olması gerekir.
	Bu doğrultuda, Kamulaştırma Kanununun 27. maddesinde, olağan dışı  hallerde, belli şartların varlığına bağlı olarak, kamulaştırma işlemlerinin neticelenmesini beklemeden, idarenin, kamulaştırılan taşınmaza el koymasına izin verilmiş ve acele kamulaştırma olağanüstü ve istisnai bir yöntem olarak düzenlenmiştir. Acele kamulaştırmada, kıymet takdiri dışındaki işlemler sonradan tamamlanmak üzere ilgili idarenin istemi ile mahkemece yedi gün içinde o taşınmaz malın kanunda belirtilen usule göre bilirkişilerce tespit edilecek değeri idare tarafından mal sahibi adına bankaya yatırılarak o taşınmaz mala el konulabilir. Burada malik lehine olağan kamulaştırmada getirilen usule ilişkin güvenceler bertaraf edilmekte ve taşınmazın mülkiyeti geçmeden, idareye, taşınmazı el koyarak kullanma, ondan yararlanma ve üzerinde birtakım tasarrufta bulunma yetkisi verilmektedir. Bu işlem, malikin mülkiyet hakkını kısıtlayan bir sonuç doğuracağından, taşınmaza el konulmasında amaçlanan kamu yararı ile malikin mülkiyet hakkı arasındaki dengenin korunması ve bu kapsamda acelelik halinin değerlendirilmesi önem arz etmektedir.
	Yukarıda içeriği yazılı Kanun'un 27. maddesinde üç durumda acele kamulaştırma ile taşınmaza el konulmasına olanak tanınmış olup üç durumdan biri olan "aceleliğine Cumhurbaşkanınca karar alınacak haller" kapsamında tesis edilen dava konusu işlemin bu çerçevede değerlendirilmesi gerekmektedir. Başka bir ifadeyle acele kamulaştırma, istisnai bir yöntem olduğundan, olağan kamulaştırma gerekçeleri dışında aceleliğin varlığına dair şartların idarece ortaya konulup konulmadığı değerlendirilmelidir.
	Uyuşmazlıkta, davalı idareler tarafından, taşınmazın, ilk aşamada kamulaştırılacak taşınmazlar arasında yer almadığı, demiryolu projesinin gereksinimi doğrultusunda zorunlu kalınması halinde başvurulacak en son tercih olduğu, ilave alanların kamulaştırılmasına ihtiyaç duyulmaması halinde taşınmazın, acele kamulaştırma kapsamından çıkarılması sürecinin takip edileceği belirtilmiştir.
	Bu durumda ihtiyaç halinde kamulaştırılacak olan uyuşmazlığa konu taşınmazın kamulaştırılmasında, acelelik halinin bulunmadığı açıktır.
	Açıklanan nedenlerle, acele kamulaştırmayı gerektiren koşulların bulunmadığı sonucuna ulaşıldığından hukuka aykırı olarak tesis edilen dava konusu işlemin iptalinin gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
	Karar veren Danıştay  Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve  dosyadaki belgeler incelendikten sonra 2577 sayılı Yasanın 20/A maddesi uyarınca işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :

Açıklanan nedenlerle, acele kamulaştırmayı gerektiren koşulların bulunmadığı sonucuna ulaşıldığından hukuka aykırı olarak tesis edilen dava konusu işlemin iptalinin gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
	Karar veren Danıştay  Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve  dosyadaki belgeler incelendikten sonra 2577 sayılı Yasanın 20/A maddesi uyarınca işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Dava konusu 06/03/2023 tarih ve 6897 sayılı Cumhurbaşkanlığı kararı ile,  Bandırma - Bursa - Yenişehir - Osmaneli Yüksek Standartlı Demiryolu Projesinin belirlenen iş programına ve taahhüt edilen sürelere uygun şekilde tamamlanması ve dış kaynaklı kredi temininde aksama yaşanmaması amacıyla, Proje kapsamında ihtiyaç duyulan ve ekli harita ve listede bulundukları yer ve ada/parsel numaraları gösterilen taşınmazlar ile muhdesatın, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı (Altyapı Yatırımları Genel Müdürlüğü) tarafından 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 27. maddesi uyarınca acele kamulaştırılmasına karar verilmiştir.
Bakılan dava, dava konusu acele kamulaştırma kararının davacılara ait taşınmaz yönünden iptali istemiyle açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
Anayasanın 35. maddesinde: "Herkes, mülkiyet ve miras haklarına sahiptir. Bu haklar, ancak kamu yararı amacıyla, kanunla sınırlanabilir. Mülkiyet hakkının kullanılması toplum yararına aykırı olamaz." hükmü yer almaktadır.
Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin Ek 1 Nolu Protokolünün "Mülkiyetin korunması" başlıklı 1. maddesinde: "Her gerçek ve tüzel kişinin mal ve mülk dokunulmazlığına saygı gösterilmesini isteme hakkı vardır. Herhangi bir kimse, ancak kamu yararı sebebiyle ve yasada öngörülen koşullara ve uluslararası hukukun genel ilkelerine uygun olarak mal ve mülkünden yoksun bırakılabilir. Yukarıdaki hükümler, devletlerin, mülkiyetin kamu yararına uygun olarak kullanılmasını düzenlemek veya vergilerin ya da başka katkıların veya para cezalarının ödenmesini sağlamak için gerekli gördükleri yasaları uygulama konusunda sahip oldukları hakka halel getirmez." hükmüne yer verilmiştir.