muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Danıştay — Esas No: 2023/328, Karar No: 2024/2142, Tarih: 14.05.2024

İdare, hukuka uygun olan ve müktesep hak teşkil eden ferdî tasarrufları ile hukuka aykırı da olsa müesses vaziyet doğuran ve dava müddeti geçmiş bulunan muamelelerini geri alamaz, yani makable şamil olarak iptal veya kısmen tadil, tağyir, tashih ve ıslah edemez. (DURAN Lütfi, İdare Hukuku Ders Notları, s. 368).
	İdarenin hukuka aykırı işlemlerinin ilgilileri lehine subjektif birtakım hak veya kazanımlar sağladığı her durumda bu işlemlerin dava açma süresi geçtikten sonra (veya dava açılmış ise davanın karara bağlanmasına kadar geçecek süreden sonra) geri alınamazlığının mutlak bir şekilde uygulanıp uygulanmadığı hususunda ise, öğretide, bu işlemlerin "hak yaratıcı nitelikte" olup olmamalarına göre bir ayrıma gidildiği,  (GÖZLER Kemal, İdare Hukuku, s. 1237 vd., TAN Turgut, İdari İşlemin Geri Alınması, s. 74 vd.) bu anlamda genel olarak yok hükmünde olan işlemler, hileyle yapılmış işlemler, açık hataya dayalı tesis edilen işlemler ile gerçek anlamda bir hak doğurmaya elverişli olmayan negatif işlemler, geçici işlemler, tespit edici işlemler gibi işlemlerin idarece her zaman geri alınabileceği, hak doğurucu nitelikteki hukuka aykırı işlemlerin ise dava açma süresi içerisinde veyahut söz konusu işleme dava açılmış ise karar verilene kadar geri alınabileceği kabul edilmektedir.
	Mesele, müteaddit defalar hukuka aykırı olarak gerçekleştirilen terfi işlemleri ve terfi veya intibak işlemlerine dayalı olarak elde edilen özlük haklarının geri alınıp alınamayacağı noktasında Danıştay'da içtihadı birleştirmenin konusunu oluşturmuştur.
	Danıştay'ın 1952 tarihli İçtihadı Birleştirme Kararında, "Kanunsuz bir terfii işleminin, bundan faydalanan memur lehine müktesep bir hak doğurmadığı aşikar olmakla beraber bu terfiin de subjektif bazı tesir ve neticeler hasıl ettiğinde şüphe edilemez. Böyle olunca terfiin kanunsuzluğu dolayısıyla bunun tesir ve neticelerini tehdit eden müphemiyet ve kararsızlığın hudutsuz bir şekilde devamına yol açmak olur ki bu hâl idare hukuku sahasında da tatbik yeri bulunan istikrar ile telif edilemez. Bu sebeple kanunsuz bir terfii işleminden sonra aynı memur hakkında kanuna uygun müteaddit terfiiler cereyan ettiği takdirde idare tarafından kanunsuz terfiin artık geri alınmasının tecviz edilemeyeceği neticesine varılmıştır." gerekçesiyle hukuka aykırı olarak tesis edilen terfi işleminin ilgilisi lehine bir kazanılmış hak doğurmadığı, ancak söz konusu hukuksuz terfi işleminden sonra müteaddit defa terfi işlemleri tesis edildiğinden bahisle istikrar ilkesi gereği terfi işleminin geri alınamayacağı sonucuna ulaşılmıştır. (26/09/1952 tarih ve E:1952/15, K:1952/244 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı).
	Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulu'nun 1973 tarihli kararında ise, konu hatalı terfi veya intibak işlemine dayalı olarak ödenen meblağın istirdadı ile sınırlı olarak değerlendirilmiştir.

Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulu'nun 1973 tarihli kararında ise, konu hatalı terfi veya intibak işlemine dayalı olarak ödenen meblağın istirdadı ile sınırlı olarak değerlendirilmiştir.
	"Geri alma ve sonuçları konusunu en çok inceleyen Fransız Danıştay'ında 1922 tarihine kadar hiçbir süre düşünülmeksizin sakat tasarrufların her zaman geri alınabileceği karara bağlanmış iken, bu tarihte verilen 'Dame Cachet' kararıyla süre üzerinde durulmuş ve geri alınacak kararın hak doğuran sakat bir karar olması nedeniyle ancak dava açma süresi içinde ve dava açılmışsa karar verilinceye kadar geri alınabileceği kabul edilmiş ve bu görüş bazı istisnalar dışında bugüne kadar devam edegelmiştir. Gerek Türk gerek yabancı doktrinde gerekse yargı kararlarında geri alma işleminin, idarî işlemlerin geriye yürümezliği prensibine istisna getirdiği, bu prensibin kazanılmış haklarla müesses durumları korumak ve hukukî münasebetlerde istikrar sağlamak ihtiyaç ve zaruretinden doğduğu, ancak hukuka uygunluğu yerine getirmenin de bir hukuk kuralı olduğuna göre sakat tasarrufların geri alınarak hukuka uygunluğu sağlamanın da bir zorunluluk olduğundan bahsedilmiş, aynı zamanda toplumda istikrar ve güvenlik sağlamanın da hukukun amacı olduğu açıklanmıştır. Bütün bu prensipler göz önüne alınarak istikrar prensibinin ağırlık kazanması sonucu dava açma süresi ve zaman aşımı müessesesi ortaya çıkmış bulunmaktadır. İptal davası açmak için şahıslara belirli bir süre verilip bu sürenin geçmesi hâlinde idarî tasarruf sakat olsa dâhi yapay bir sıhhat kazanır duruma girdiğine göre yine sakat bir idarî tasarrufun geri alınması için iptal davası açma süresine denk bir sürenin tanınması fikri Fransa'da gerek doktrinde gerek Fransız Danıştay'ında genellikle kabul edilmiştir.
	(...) İstikrar, kanunîlik ve kamu yararı kuralları yanında iyi niyet kuralı üzerinde de önemle durulmuştur. İdarenin sakat ve dolayısıyla hukuka aykırı terfi veya intibak işlemine idare edilenin gerçek dışı beyanı veya hilesi sebep olmuşsa veyahut geri alınan idarî tasarruf yok denilebilecek bir illetle mâlülse yahut bir terfi veya intibakta idare edilenin kolayca anlayabileceği kadar açık bir hata mevcutsa ve idareyi haberdar etmemişse, memurun iyi niyetinden söz etmeye imkân yoktur. Binenaleyh bu kararlara dayanılarak yapılan kanunsuz ödemeler için süre düşünülemez ve her zaman istirdat olunabilir. Ancak bunun dışında kalan hatalı ödemeler için memurun iyi niyeti istikrar ve kanuniyet kadar önemli bir kural olduğundan yukarıda yazılan istisnalar dışında kalan hatalı ödemeler dava açma süresi içinde istirdat edilebilir." (Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulu'nun 22/12/1973 tarih ve E:1968/8, K:1973/14 sayılı kararı).
	Söz konusu içtihadı birleştirme kararı ile idarenin yokluk, açık hata, memurun gerçek dışı beyanı veya hilesi hâllerinde süre aranmaksızın kanunsuz terfi veya intibaka dayanarak ödediği meblağı her zaman geri alabileceğine karar verilmiştir.

Söz konusu içtihadı birleştirme kararı ile idarenin yokluk, açık hata, memurun gerçek dışı beyanı veya hilesi hâllerinde süre aranmaksızın kanunsuz terfi veya intibaka dayanarak ödediği meblağı her zaman geri alabileceğine karar verilmiştir.
	Fransız İdare Hukuku sisteminde ise, Danıştay'ın 1973 tarihli İçtihadı Birleştirme Kurulu kararında da atıf yapılan Fransız Danıştayı'nın "Dame Cachet" kararından sonra, 26/10/2001 tarihli "Ternon" kararı ile hak doğurucu nitelikteki hukuka aykırı bireysel ve sarih idarî işlemlerin, aksine yasal veya ikincil bir düzenleme bulunmadıkça veya ilgilisinin talebi olmadıkça işlem tarihinden itibaren 4 ay içerisinde geri alınabileceğine hükmedilerek, geri alma ile dava açma süresi arasındaki paralelliğin ortadan kaldırıldığı görülmektedir. (Conseil d'Etat, Asambleé, No:197018, Erişim: https://www.conseil-etat.fr/, Ariane Web Arama Motoru). Bu içtihadın ise Kamu ve İdare Arasındaki İlişkiler Kanunu'nun II. Kitabının IV. Başlığının II. Bölümünde, 2016 yılında yürürlüğe girecek şekilde yapılan değişiklikle; öncelikle L240-1 numaralı madde ile geri alma ve kaldırma işlemleri tanımlanarak, L241-2'de dolandırıcılık/hileye dayalı tesis edilen işlemlerin her zaman geri alınabileceği, madde L242-1 ile ise idarenin, hak doğuran hukuka aykırı bir bireysel işlemi ancak bu kararın alınmasından itibaren dört ay içinde üçüncü bir kişinin talebi üzerine veya kendi iradesi ile geri alabileceği şeklinde bir düzenleme yapılmak suretiyle kural hâline getirildiği anlaşılmaktadır. Kanun'un devam eden maddelerinde de hak doğurucu olan ve olmayan ayrımı kıstasından hareketle geri alma ve kaldırmanın usûl ve şartları düzenlenmiştir. (Code des relations entre le public et l'administration, Erişim: https://www.legifrance.gouv.fr/)
	Hatalı idarî işlemlerin geri alınmasına ilişkin Danıştay İçtihadı Birleştirme Kurulu kararlarının devlet memurlarının intibak ve terfi işlemlerine özgü olarak alındığı görülmekle birlikte, esasında söz konusu kararlarda belirtilen ilkelerin genel ilkeler olduğu, hukuka aykırı idarî işlemlere dayalı olarak elde edilen kazanımların geri alınıp alınamayacağına ilişkin bu ilke ve yaklaşımların her somut olayın özelliği de dikkate alınmak suretiyle tatbik sahası bulabileceği açıktır.
	Bu nedenle, uyuşmazlığın ilgilisinin hilesi veya gerçek dışı beyanı ve/veya idareyi aldatması sonucu tesis edilip edilmediği noktasına hasredilmesi gerekmektedir. Bu yönden yapılacak değerlendirmede, davacı şirketin üretim tesisinin tüketim yönlü sistem kullanım bedelleri üzerinden hesaplanan indirim teşvikinden, hilesi veya idareyi yanıltıcı nitelikteki yanlış beyanları sonucu yararlanmadığı anlaşılmaktadır. Bilâkis, üretim tesislerinin üretim ve tüketim yönlü sistem kullanım bedelleri üzerinden indirim teşviki TEİAŞ Genel Müdürlüğü tarafından 26/07/2008 tarihinden bu yana uygulanagelmektedir.

Uyuşmazlıkta, idarenin açık hatası ile işlem tesis edilmiş olması ihtimali söz konusu olabilir ise de, açık hatanın varlığının yoruma ihtiyaç olmayacak kadar açık bir mevzuat hükmüne aykırılık ve/veya herhangi bir ek inceleme ve araştırma yapılmaksızın hukuka aykırı olduğu belirlenen işlemler ya da ilgilisinin dahi fark edebileceği nitelikte açık hukuka aykırılıklar durumunda kabul edilebileceği, somut olay safahatı göz önüne alındığında, teşvik indiriminin başlangıcından 12 yıl sonra Kurul kararıyla uygulamanın nasıl olması gerektiği netleştirildiğinden, işlemin açık hataya dayalı olarak tesis edildiği de kabul edilemez.
	Bu kapsamda, davacının herhangi bir hilesi veya yanıltıcı beyanının bulunmadığı ve işlemin idarenin açık hatasına dayalı olarak tesis edilmediği, geleceğe etkili olarak bir ilga işlemiyle tüketim yönlü teşvik indiriminin hukuk aleminden kaldırılabileceği, ancak davacı açısından elde edilen menfaatlerin korunması gerektiği anlaşıldığından, davacı lehine oluşan durumların yok sayılması sonucunu doğuracak şekilde tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmamaktadır.
	Davacı şirketin tazmin isteminin incelenmesi:
	Kamu idareleri, görmekle yükümlü oldukları kamu hizmetlerini yürütürken hukuka uygun biçimde hareket etmek zorunda olup, hukuka aykırı işlem veya eylemlerden dolayı kişilerin uğradıkları zararları Anayasa'nın 125. maddesi uyarınca tazmin etmek zorundadırlar.
	Faiz, hukukî niteliği itibarıyla alacaklının talep etmeye yetkili olduğu bir miktar parayı kullanmaktan belirli bir süre mahrum kalması nedeniyle, mahrum kaldığı zaman içinde meydana gelen zararına karşılık kendisine ödenmesi gereken ve asıl alacağa bağlı fer'i bir haktır. Talep etmeye yetkili olduğu bir miktar parayı kullanmaktan mahrum kalan ilgili mahrum kaldığı süre için faiz uygulanmasını isteme hakkına sahip olmakla birlikte, bu kaybın veya yoksun kalınan kazancın idareden istenebilmesi için idarenin doğrudan veya dolaylı bir kusurunun bulunması da kural olarak aranmaz.
	Hukuka aykırı işlem nedeniyle yoksun kalınan maddî hakların karşılanmasının zaman içinde gecikmesi ve bu gecikmeden doğan zararın karşılanması için faiz uygulanması gerekmektedir.
	Bu itibarla, davalı TEİAŞ Genel Müdürlüğü tarafından düzenlenen dava konusu faturada hukuka uygunluk bulunmadığından, davacı şirketçe ödenen 40.037,38-TL'nin ödeme tarihinden (26/12/2022) itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı TEİAŞ Genel Müdürlüğü tarafından davacı şirkete iadesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
	Her ne kadar davacı şirket tarafından, ödeme tarihinden itibaren 6183 sayılı Kanun'un 51. maddesine göre işleyecek gecikme zammıyla birlikte 40.037,38-TL'nin iade edilmesine karar verilmesi istenilmiş ise de söz konusu ödemenin iadesinde yasal faiz oranının dikkate alınacağı yönündeki yerleşik Danıştay içtihatları göz önünde bulundurulduğunda davacı şirketin fazlaya ilişkin faiz isteminin reddi gerekmektedir. 
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;

Her ne kadar davacı şirket tarafından, ödeme tarihinden itibaren 6183 sayılı Kanun'un 51. maddesine göre işleyecek gecikme zammıyla birlikte 40.037,38-TL'nin iade edilmesine karar verilmesi istenilmiş ise de söz konusu ödemenin iadesinde yasal faiz oranının dikkate alınacağı yönündeki yerleşik Danıştay içtihatları göz önünde bulundurulduğunda davacı şirketin fazlaya ilişkin faiz isteminin reddi gerekmektedir. 
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Dava konusu Kurul kararı yönünden DAVANIN REDDİNE oyçokluğuyla,
2.TEİAŞ Genel Müdürlüğü Tarife ve Müşteri Hizmetleri Dairesi Başkanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı işleminin İPTALİNE esasta oybirliğiyle, gerekçede oyçokluğuyla,
3.Bu işlem nedeniyle ödenen 40.037,38-TL'nin ödeme tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı TEİAŞ Genel Müdürlüğü tarafından davacı şirkete ÖDENMESİNE esasta oybirliğiyle, gerekçede oyçokluğuyla,
4. Davacının fazlaya ilişkin faiz isteminin REDDİNE oybirliğiyle,
5.Dava kısmen ret, kısmen iptal-kabul kararı ile sonuçlandığından, ayrıntısı aşağıda gösterilen ve davacı tarafından yapılan toplam ...-TL yargılama giderinin yarısı olan ...-TL'nin davalı TEİAŞ Genel Müdürlüğü'nden alınarak davacıya verilmesine, kalan ...TL'nin davacı üzerinde bırakılmasına,
6.Davalı TEİAŞ Genel Müdürlüğü tarafından yapılan toplam ...-TL yargılama giderinin yarısı olan ...-TL'nin TEİAŞ Genel Müdürlüğü üzerinde bırakılmasına, kalan...-TL'nin davacıdan alınarak TEİAŞ Genel Müdürlüğü'ne verilmesine,
7.Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca duruşmalı işler için belirlenen ...-TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine; ...-TL vekâlet ücretinin de davalı TEİAŞ Genel Müdürlüğü'nden alınarak davacıya verilmesine,
8.Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya ve davalı TEİAŞ Genel Müdürlüğü'ne ayrı ayrı iadesine,
9.Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'na temyiz yolu açık olmak üzere, 14/05/2024 tarihinde karar verildi.
 
(X) KARŞI OY:
Dava konusu Kurul kararıyla, 6446 sayılı Kanun'un Geçici 4. maddesi kapsamında iletim sistem kullanım bedelleri üzerinden uygulanan teşvik indiriminin üretim tesislerinin üretim yönlü iletim sistemi kullanımıyla sınırlandırıldığı anlaşılmaktadır.
6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun Geçici 4. maddesinin birinci fıkrasında, kısa dönemde gerekli arz kapasitesinin yeterli bir yedekle oluşturulması amacıyla, 31/12/2015 tarihine kadar ilk defa işletmeye girecek üretim lisansı sahibi tüzel kişilere, fıkrada sayılan teşviklerin sağlanacağı, bu sürenin beş yıla kadar uzatılmasına Cumhurbaşkanı'nın yetkili olduğu; aynı fıkranın (a) bendinde, üretim tesislerinin, işletmeye giriş tarihlerinden itibaren beş yıl süreyle iletim sistemi sistem kullanım bedellerinden yüzde elli indirim yapılacağı kurala bağlanmıştır.

Söz konusu maddede, elektriğin üretildiği tesisler olan üretim tesislerinden lisanslı olarak üretim yapan tesislere işletmeye giriş tarihlerinden itibaren 5 yıl süreyle iletim sistem kullanım bedelleri üzerinden teşvik uygulanacağı düzenlenmiştir. Teşvik indiriminin uygulanacağı 5 yıllık süre 24/12/2015 tarih ve 29572 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 14/12/2015 tarih ve 2015/8317 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı Eki Karar'ın 2. maddesiyle 31/12/2020 tarihine kadar uzatılmıştır.
Yukarıda aktarılan kuralda, üretim tesislerine iletim sistem kullanım bedelleri üzerinden teşvik indiriminin uygulanacağı öngörülmüştür. Bu kapsamda, üretim tesislerinin elektrik üretimi yapabilmesi için ihtiyaç duyduğu iç tüketim üretim aşamasının bir unsuru olduğundan sadece üretim için gerekli olan iç tüketimin de maddede belirtilen teşvik indiriminden yararlanması gerekmektedir. Zira bahse konu iç tüketim, arz güvenliği ve sürekliliğini sağlamak amacıyla elektrik üretimi için zorunludur.
Öte yandan, söz konusu iç tüketim üretim tesislerinin üretim amacı dışında diğer ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik bir tüketim değildir. Aksine iç tüketim, üretim lisansı sahibi şirketlerin elektrik üretimi yapabilmek, emre amade kapasiteyi sağlayabilmek veya bakım/arıza dönemlerinde zorunlu nedenlerle şebekeden ihtiyaç duyduğu elektriği çekebilmek amacına yönelik bir tüketimdir.
Kaldı ki, mülga 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun Geçici 14. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi ve 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun Geçici 4. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi gereğince, üretim tesisleri teşvik mekanizmasından üretim ya da tüketim yönlü herhangi bir ayrım yapılmadan 26/07/2008 tarihinden itibaren yararlanmaktadır. Kanun koyucu, üretim tesislerinin teşvik indiriminden yararlanabileceğini belirtmekle yetinmiş, elektrik üretimi için gerekli olan iç tüketimi teşvik mekanizmasından yararlanmanın bir istisnası olarak düzenlememiştir. 6446 sayılı Kanun'un amacının üretimi teşvik etmek olduğu ve uygulamaya üretim/tüketim yönlü ayrımı yapılmadan süreklilik kazandırıldığı göz önünde bulundurulduğunda, dava konusu Kurul kararı ile teşvik sistemi kanuna aykırı olarak değiştirilmiş ve kanun ile tanınan bir hak idarî bir işlem olan Kurul kararıyla daraltılmıştır.	Ayrıca, söz konusu teşvik uygulaması yaklaşık 12 yıldır uygulanmakta iken bu uygulamanın değiştirilmesi gerekliliğine ilişkin de haklı ve hukuken geçerli bir gerekçe de ortaya konulamamıştır. Bu durum, "Hukukî Güvenlik İlkesi"ne de aykırılık oluşturmaktadır.
Bu itibarla, 6446 sayılı Kanun'un Geçici 4. maddesi ile verilen hakkı, teşvik indiriminin kapsamı dolayısıyla daraltan dava konusu Kurul kararında ve bu karara dayanılarak tesis edilen uygulama işleminde hukuka uygunluk bulunmamaktadır.

Bu itibarla, 6446 sayılı Kanun'un Geçici 4. maddesi ile verilen hakkı, teşvik indiriminin kapsamı dolayısıyla daraltan dava konusu Kurul kararında ve bu karara dayanılarak tesis edilen uygulama işleminde hukuka uygunluk bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle, dava konusu Kurul kararının ve bu karara dayanılarak tesis edilen uygulama işleminin iptali ile davacı şirketçe ödenen 73.070,99-TL'nin ödeme tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı TEİAŞ Genel Müdürlüğü tarafından davacı şirkete ödenmesine karar verilmesi gerektiği oyu ile kararın redde ilişkin bu kısmına ve gerekçe yönünden de iptal ve kabule ilişkin kısmına katılmıyorum.
Danıştay — Esas No: 2021/3620, Karar No: 2024/2131, Tarih: 14.05.2024

"İçtihat Metni"
            T.C.
   D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas   No : 2021/3620
Karar  No : 2024/2131 
DAVACI	: ... Sanayi ve Ticaret A.Ş.
VEKİLLERİ	: Av. ...
 
DAVALILAR	: 1.... Bakanlığı 
VEKİLLERİ	: Hukuk Müşaviri ...
 2. ... Endüstrisi A.Ş. 
VEKİLLERİ	: Av. ...
DAVANIN KONUSU : Makine ve Kimya Endüstrisi Kurumu (MKEK) Genel Müdürlüğü Hurda İşletmesi Müdürlüğü 2021 yılı l. Altı Aylık Dönem Hurda Malzeme ve Madeni Talaş Alım Fiyatları Listesi'nin ve MKEK Hurda İşletmesi Müdürlüğü'nün ... tarih ve E-... sayılı işleminin iptali istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI :
3284 sayılı Bazı Maden Hurdalarının Dışarı Çıkarılmasının Yasak Edilmesi ve Satın Alınması Hakkında Kanun'da yer alan "piyasa fiyatları üzerinden tesbit ve ilan olunacak fiyatlara göre" ibaresi ile 7/2156 sayılı Bakanlar Kurulu Kararnamesindeki "piyasa etütlerine dayanılarak yapacağı tespit ve teklif" ibaresi birlikte değerlendirildiğinde, MKEK'in ancak piyasa fiyatları üzerinden hurda malzemeleri devralabileceği, tarifedeki fiyatlar ile serbest piyasadaki fiyatlar karşılaştırıldığında MKEK'in piyasa fiyatının altındaki fiyatlarla hurda malzeme almak istediği, bu durum mevzuata aykırı olduğu gibi, mülkiyet hakkının da ihlâli niteliğinde olduğu, tarifenin herhangi bir yargısal denetime tâbi olmaksızın belirlenmesinin kanunilik ilkesini ihlâl ettiği, kamu yararı amacıyla hurda malzemelerin MKEK'ye satışı zorunlu olsa bile söz konusu malzemelerin gerçek karşılığının ödenmesi gerektiği, ülkemizin askeri açıdan güçlenmesi ve hammadde temininde sorun yaşanmaması için tanınan hurda malzemeleri MKEK'ye devretme zorunluluğunun, MKEK tarafından hurda malzemelerin piyasa fiyatlarından satılarak gelir elde etmek amacıyla kullanıldığı ileri sürülmektedir.
DAVALILARIN SAVUNMALARI :Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından, usûl yönünden, davanın süresinde açılmadığının tespiti hâlinde süre aşımı yönünden reddi gerektiği, Bakanlıklarının hasım mevkiinden çıkarılması gerektiği; esas yönünden, MKEK tarafından 6 ayda bir piyasa etütlerine dayanılarak yapılan hurda malzeme fiyatlarına yönelik tespit ve teklifin onaylanması üzerine ilgili kamu kurum ve kuruluşlarının bahse konu hurdaları MKEK'ye devretmeleri gerektiği, ilgili mevzuat çerçevesinde dava konusu tarifenin MKEK tarafından belirlenerek onay için sunulduğu, sektördeki fiyat artışları ve hurda piyasası fiyatlarının incelenmesi sonucunda tarifenin onaylandığı, tarifenin onayı öncesinde ve sonrasında tesis edilen işlemlerin MKEK'in yetki ve sorumluluğunda olduğu, hurda alım sürecinin tamamen MKEK tarafından yürütüldüğü savunulmaktadır.

Makine ve Kimya Endüstrisi A.Ş. tarafından, usûl yönünden, dava süresinde açılmadığından davanın süre aşımı yönünden reddi gerektiği, dava konusu tarife  Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından her yıl yayımlandığından taraf sıfatının yokluğu nedeniyle davanın reddi gerektiği; esas yönünden, dava konusu tarifenin Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından belirlendiği, 7/2156 sayılı Bakanlar Kurulu Kararnamesi gereğince hurda malzemelerin satış suretiyle kendilerine devredilmesi gerektiği, davacı şirketin sermayesinin yarısından fazlasının belediyeye ait olması ve kendilerinin de kamu şirketi statüsünde bulunması nedeniyle aktarılan kamu kaynağının mülkiyet hakkının ihlâli niteliğinde olmadığı savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN  DÜŞÜNCESİ : Dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI ... DÜŞÜNCESİ : Dava; Makine ve Kimya Endüstrisi Kurumu (MKEK) Genel Müdürlüğü Hurda İşletmesi Müdürlüğü 2021 yılı l. Altı Aylık Dönem Hurda Malzeme ve Madeni Talaş Alım Fiyatları Listesi'nin ve MKEK Hurda İşletmesi Müdürlüğü'nün ... tarih ve E-... sayılı işleminin iptali istemiyle açılmıştır.
Dava dosyasının incelenmesinden; davalı MKEK tarafından, 25/09/2020 tarihinde davacı şirketin depo ve çalışma alanlarındaki toplam 336.000 kg muhtelif hurda malzemelerinin satışına ilişkin 02/10/2020 tarihinde gerçekleştirilecek olan ihalenin iptal edilerek söz konusu hurda malzemelerin satış suretiyle kendisine devredilmesi istenildiği, söz konusu başvuruya cevap verilmemesi üzerine zımnen redde ilişkin işlem ile 02/10/2020 tarihli ihalenin iptali istemiyle açılan davada, 18/01/2021 tarihinde verilen yürütmenin durdurulması isteminin kabulüne ilişkin karara istinaden 17/02/2021 tarihinde hurda malzemelerin satış bedelinin yatırılmasının davacı şirketten talep edildiği, ancak  hukukî bir dayanağı olmadığından bahisle bu talebin 08/03/2021 tarihinde reddedildiği, bu arada,.... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla, 25/09/2020 tarihli başvurunun zımnen reddine ilişkin işlem ile 02/10/2020 tarihli ihalenin  iptaline karar verilmesi üzerine, MKEK'nin 03/06/2021 tarihli işlemiyle, 336.000 kg muhtelif hurda malzeme teslim edilmediyse kendisine satışının yapılması, eğer teslim edilmişse ihale satış bedeli, hurda cinsi ve miktarının (Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı 2021 yılı l. Altı Aylık Dönem Hurda Malzeme ve Madeni Talaş Alım Fiyatları Listesi'ndeki fiyatlar üzerinden hesaplanarak davacı şirket tarafından ödenmek üzere) kendisine bildirilmesi ve ihale satış bedelinin 30 gün içinde kendisine ait banka hesabına yatırılması gerektiğinin davacı şirkete bildirilmesi sonucunda, MKEK Genel Müdürlüğü Hurda İşletmesi Müdürlüğü 2021 yılı l. Altı Aylık Dönem Hurda Malzeme ve Madeni Talaş Alım Fiyatları Listesi'nin ve MKEK Hurda İşletmesi Müdürlüğü'nün ... tarih ve E-... sayılı işleminin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Davalı idarelerin usûle yönelik itirazları yerinde görülmemiştir.