muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Danıştay — Esas No: 2021/6816, Karar No: 2024/1490, Tarih: 07.03.2024

KARAR SONUCU : 
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVACININ TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜNE,
2. ... İdare Mahkemesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun temyize konu kararın verildiği tarih itibarıyla yürürlükte olan haliyle 49. maddesinin 1/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA,
3. Aynı maddenin 3622 sayılı Yasa ile değişik 3. fıkrası uyarınca, yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın adı geçen İdare Mahkemesine gönderilmesine,
4. 2577 sayılı Yasa'nın (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren onbeş (15) gün içinde Danıştayda karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 07/03/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Danıştay — Esas No: 2023/77, Karar No: 2024/633, Tarih: 07.03.2024

"İçtihat Metni"
         T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas	No : 2023/77
Karar	No : 2024/633
KARARIN DÜZELTİLMESİNİ	
İSTEYEN (DAVACILAR)	: 1- ...
	  2- ...
	  3- ...
VEKİLİ	: Av. ...
KARARIN DÜZELTİLMESİNİ	
İSTEYEN (DAVALI): ... Bakanlığı / ANKARA
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMLERİN_KONUSU: .... İdare Mahkemesinin .... tarih ve E:.., K:... sayılı kararının, maddi tazminat istemlerinin kısmen kabulü, kısmen reddi ile manevi tazminat istemlerinin kısmen reddine ilişkin kısımlarının onanmasına,  manevi tazminat istemlerinin kısmen kabulüne ilişkin kısmının bozulmasına dair Danıştay Onuncu Dairesi'nin 12/01/2022 tarih ve E:2020/5661, K:2022/104 sayılı kararının taraflarca aleyhlerine olan kısımlarının 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi uyarınca düzeltilmesi istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ 	:
Dava konusu istem:  Davacılar tarafından, ...'ın ... Doğumevi Hastanesinde gerçekleşen doğumu esnasında, doğuma katılan sağlık personelinin yanlış ve ihmali davranışlarıyla sol kolunun sinir sisteminde zedelenmeye sebep oldukları, bu zedelenme sonucu küçüğün sol kolunda sakatlık meydana geldiği, tedavisinin il dışında devam etmesi nedeni ile ailenin maddi ve manevi olarak yıprandığı ileri sürülerek ... için 5.000,00 TL (miktar artırımı ile 388.301,00 TL) maddi, 10.000,00 TL (miktar artırımı ile 100.000,00 TL) manevi, ... ve ... için tedavi giderlerine karşılık ayrı ayrı 2.500,00 TL (miktar artırımı ile 25.000,00'er TL) maddi,10.000,00'er TL (miktar artırımı ile 100.000,00'er TL) manevi olmak üzere toplam 10.000,00 TL (miktar artırım ile 438.301,00 TL) maddi, 30.000,00 TL (miktar artırım ile 300.000,00 TL) manevi tazminatın yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmektedir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince; Anayasa Mahkemesine yapılan başvuru neticesinde verilen ihlal kararı üzerine yeniden yapılan yargılama sonucunda,  ... Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı Başkanlığında görevli bir öğretim üyesince hazırlanan mütalaa ve dosya kapsamında bulunan diğer tüm tıbbi bilgi ve belgeler birlikte değerlendirildiğinde, doğumun sağlıklı gerçekleştirilmesi için hayati önem arz eden, bebeğin muhtemel kilosunun doğum öncesinde davacı annenin uzun saatler hastanede kalmasına karşılık sağlık personeli tarafından tespitine ilişkin herhangi bir çalışma yapılıp yapılmadığı, ailenin bebeğin muhtemel kilosu ve doğumun normal doğum şeklinde gerçekleşmesi halinde olası komplikasyonlar hakkında bilgilendirilip bilgilendirilmediği, doğumun zor doğum olup olmadığı, doktor kontrolünde gerçekleştirilmesi gerekip gerekmediği gibi pek çok hususun davalı idarece hasta dosyası sunulamadığı için irdelenemediği göz önüne alındığında, gerek hasta dosyasının muhafaza edilmemesi gerekse de davacı çocuğun sol omzunda meydana gelen sinir zedelenmesinin doğumdan sonra ve taburcu edilirken tespit edilememesi nedeniyle sağlık hizmetinin işlemesinde davalı idarece kusurlu davranıldığı kanaatine varıldığı, küçüğün güncel sağlık durumu hakkında Mahkemenin istemi üzerine ... Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi tarafından düzenlenen ... tarih ve ... sayılı engelli sağlık kurulu raporuna göre, doğum esnasında sol kolunda meydana gelen sinir zedelenmesi nedeniyle %45 oranında engelli olduğu, engelinin sürekli olduğu, küçüğün iş görememezlikten kaynaklı tazminat miktarı ile tedavi sürecinde yapılan masrafların hesaplanması için dosya üzerinde yaptırılan bilirkişi incelemesi neticesinde düzenlenen 27/06/2019 tarihli raporda, davacı ...'ın %45 oranında maluliyeti karşılığı uğradığı maddi zararın 388.301,06 TL olduğunun tespit edildiği, Mahkemelerince, davacılar ... ve ...'ın kızlarının tedavisi süresince yaptıkları tedavi giderlerine (ilaç, ulaşım, konaklama, yeme içme) dair talep ettikleri maddi tazminata ilişkin olarak, Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından karşılanmayan ve davacılar tarafından yapılan giderlere ait ödeme belgelerinin sunulmasının istenildiği, davacılar tarafından verilen 29/11/2019 tarihli dilekçede, tedavi amacıyla İstanbul iline yapılan gidiş ve gelişlerin tümünün davacı baba ve çocuk için idarece otobüs bileti ücreti olarak karşılandığı, ancak davacı anne için ödeme yapılmadığı, davacı baba ve çocuk için yevmiye olarak 10 güne kadar ödeme yapıldığı ancak anne için ödeme yapılmadığı, yargılama sürecinin uzun sürmesi nedeniyle bazı ödemelerin belgelendirilemediği, bazılarının kaybedildiği, bazıları için ise fatura alınmadığı hususlarının belirtildiği, bu durumda, davacılardan ...'ın davalı idarenin hizmet kusuru nedeniyle %45 oranında sürekli engeline karşılık uğradığı 388

...'ın davalı idarenin hizmet kusuru nedeniyle %45 oranında sürekli engeline karşılık uğradığı 388.301,06 TL maddi zararın davalı idarece adı geçene ödenmesi gerektiği, hayatın olağan akışında davacı çocuğun tedavisi için ailesi tarafından bir takım harcamaların yapıldığı açık olmakla birlikte, tedavi giderlerini ispat edici herhangi bir bilgi ve belge sunulmadığı, davacıların kendilerine idarece bir takım ödemelerin yapıldığına ilişkin beyanlarının da bulunduğu dikkate alındığında, davacı anne ve babanın ispatlanamayan tedavi giderlerine yönelik maddi tazminat taleplerinin reddi gerektiği, manevi tazminat istemleri yönünden ise, somut olayda davacılardan ...'ın yaşı, doğumu itibarıyla başlayan ve halen devam eden tedavi süreci ve %45 oranında mevcut engelinin sürekli olduğu, yaşadığı acı ve üzüntünün azalmayıp aksine ilerleyen dönemde (devam eden öğrenim hayatında, akabindeki iş hayatında) artma ihtimalinin de bulunduğu göz önüne alındığında, duyduğu acı ve üzüntüyü bir nebze de olsun rahatlatmak amacıyla olayın oluş şekli, mahiyeti ve etkileri dikkate alınarak davacıların uğradığı manevi zararın karşılanması gerektiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile davacı ... için 388.301,00 TL maddi, ... için 100.000,00 TL ... ve ... için ayrı ayrı 50.000,00 TL olmak üzere toplam 200.000,00 TL manevi tazminatın dava dilekçesinde talep edilen kısmının dava tarihinden, kalan kısmının ise miktar artırım dilekçesinin davalı idareye tebliğ tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacılara ödenmesine, fazlaya ilişkin taleplerin reddine karar verilmiştir.

Daire kararının özeti: Tarafların temyiz başvurusu üzerine Danıştay Onuncu Dairesince, temyize konu kararın maddi tazminat istemlerinin kısmen kabulü, kısmen reddi ile manevi tazminat istemlerinin kısmen reddine ilişkin kısımlarının onanmasına, manevi tazminat istemlerinin kısmen kabulüne ilişkin kısmının bozulmasına karar verilmiştir.
KARAR_DÜZELTME	
TALEP_EDENLERİN_İDDİALARI: Davacılar tarafından, küçüğün tedavisi, bakım ve gözetimi ile refakati için yapılan harcamalara yönelik maddi tazminatın hesaplanmadığı, eksik hüküm kurulduğu, artırılan miktar yönünden ıslah tarihi itibarıyla faiz yürütülmesinin hakkaniyete ve hukuka aykırı olduğu,  manevi tazminat miktarının yüksek olduğu yönündeki bozma kararının  kaldırılarak düzeltilmesi ve maddi ve manevi tazminat istemlerinin tümünün kabulüne karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.  
Davalı idare tarafından,  Anayasa Mahkemesi kararının gerekçesinin davacı küçüğe ait hasta dosyasının ibraz edilememesi olduğu, Adli Tıp Kurumu raporunda da meydana gelen sonucun bir komplikasyon olduğunun tespit edildiği, idarelerine herhangi bir kusur atfedilmediği, olayda ancak ağır hizmet kusurunun bulunması halinde tazmin sorumluluğunun doğacağı ileri sürülmektedir. 
TARAFLARIN_SAVUNMALARI: Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY_TETKİK_HÂKİMİ: ...
DÜŞÜNCESİ	: Davacıların	 karar  düzeltme istemi kabul edilerek ve Dairemizce verilen kısmen onama kısmen bozma kararı kaldırılarak, İdare Mahkemesi kararının faiz başlangıcı yönünden düzeltilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: 
Kararın düzeltilmesi dilekçesinde ileri sürülen nedenler, 2577 sayılı Kanun'un Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi hükmüne uygun bulunduğundan, karar düzeltme isteminin kabulü ile Danıştay Onuncu Dairesi'nin 12/01/2022 tarih ve E:2020/5661, K:2022/104 sayılı kararı kaldırılarak uyuşmazlık yeniden incelendi:
A)  Temyize konu İdare Mahkemesi kararının, maddi tazminat isteminin kısmen kabulü, kısmen reddi ile manevi tazminat isteminin kısmen kabulü, kısmen reddine yönelik kısmının incelenmesi:
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen kararın belirtilen kısımları usûl ve hukuka uygun olup dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bu kısımlarının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
  B) Temyize konu İdare Mahkemesi kararının, hükmedilen maddi tazminata işleyecek faizin başlangıç tarihine yönelik kısmının incelenmesi:

Temyizen incelenen kararın belirtilen kısımları usûl ve hukuka uygun olup dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bu kısımlarının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
  B) Temyize konu İdare Mahkemesi kararının, hükmedilen maddi tazminata işleyecek faizin başlangıç tarihine yönelik kısmının incelenmesi:
 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Temyiz incelemesi üzerine verilecek kararlar" başlıklı 49. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, temyiz incelemesi sonunda Danıştay'ın, kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa kararı düzelterek onayacağı hükme bağlanmıştır.
Aynı Kanun'un 13. maddesinde, idari eylemlerden hakları ihlal edilmiş olanların dava açmadan önce, bu eylemleri yazılı bildirim üzerine veya başka suretle öğrendikleri tarihten itibaren bir yıl ve her halde eylem tarihinden itibaren beş yıl içinde idareye başvurarak haklarının yerine getirilmesini istemeleri gerektiği kuralı yer almakta olup, anılan maddede, idari eylemler nedeniyle uğranılan zararın tazmini için idareye başvuruda bulunulmasının, dava ön şartı olarak öngörülmesi ve zararın idare tarafından en erken bu tarihte sulhen ödenebilecek olması nedeniyle yargı yerince hükmedilecek tazminat miktarına, ön karar için idareye yapılan başvuru tarihi, görevli olmayan adli yargıda dava açılması halinde adli yargıda dava açıldığı tarih itibarıyla yasal faiz uygulanması, Danıştay’ın içtihatlarıyla kabul edilmiştir. 
Kanun'un 16. maddesinin 4. fıkrasına 30/04/2013 tarihinde yürürlüğe giren 6459 sayılı Kanun'un 4. maddesi ile “Ancak, tam yargı davalarında dava dilekçesinde belirtilen miktar, süre veya diğer usul kuralları gözetilmeksizin nihai karar verilinceye kadar, harcı ödenmek suretiyle bir defaya mahsus olmak üzere artırılabilir ve miktarın artırılmasına ilişkin dilekçe otuz gün içinde cevap verilmek üzere karşı tarafa tebliğ edilir.” cümlesi; aynı Kanun'un 5. maddesi ile de 2577 sayılı Kanun'a Geçici 7. madde olarak, “Bu maddeyi ihdas eden Kanunla, bu Kanunun 16. maddesinin dördüncü fıkrasına eklenen hüküm, kanun yolu aşaması dahil, yürürlük tarihinde derdest olan davalarda da uygulanır.” cümlesi eklenmiştir.
Aktarılan düzenlemeyle, nihai karar verilinceye kadar harcı ödenmek ve bir defaya mahsus olmak üzere, “süre veya diğer usul kuralları gözetilmeksizin” dava dilekçesinde gösterilen tazminat miktarının artırılmasına imkan verilmektedir. Böylelikle, artırılan miktar açısından da dava dilekçesinin verildiği tarihteki hukuksal koşullar geçerli bulunmaktadır.

Aktarılan düzenlemeyle, nihai karar verilinceye kadar harcı ödenmek ve bir defaya mahsus olmak üzere, “süre veya diğer usul kuralları gözetilmeksizin” dava dilekçesinde gösterilen tazminat miktarının artırılmasına imkan verilmektedir. Böylelikle, artırılan miktar açısından da dava dilekçesinin verildiği tarihteki hukuksal koşullar geçerli bulunmaktadır.
 Yapılan bu açıklamalar karşısında, miktar artırımına ilişkin dilekçenin yeni bir dava niteliğinde olmayıp mevcut davada talep edilen tazminat miktarının miktar artırım suretiyle artırımına olanak sağlayan yasal bir hakkın kullanımına ilişkin olduğu da göz önünde bulundurulduğunda, artırılan tazminat miktarı yönünden davanın kabul edilmesi halinde, yasal faizin başlangıcının bu miktar yönünden de, idarenin uyuşmazlığın esasında ihtilafa, bir başka anlatımla temerrüde düştüğü tarih olduğu; aksi bir durumun hakkaniyete aykırı olacağı sonucuna varılmaktadır.
 Bu durumda; temyizen incelenen  ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının hüküm fıkrasında yer alan "...388.301,00 TL maddi tazminatın 5.000,00 TL'lik kısmının dava açma tarihi olan 25/01/2007 tarihinden, kalan kısmın ise miktar arttırım dilekçesinin davalı idareye tebliğ edildiği 29/01/2020 tarihinden..." ibaresinin," ...388.301,00 TL maddi tazminatın dava tarihi olan 25/01/2007 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı idarece davacılara ödenmesine" şeklinde düzeltilmesi gerekmektedir. 
KARAR SONUCU	:
Açıklanan nedenlerle;
1.  Davacıların esasa ilişkin temyiz isteminin REDDİNE, maddi tazminata işleyecek faizin başlangıç tarihine ilişkin temyiz isteminin KABULÜNE, davalı idarenin temyiz isteminin REDDİNE,
2. Davanın kısmen kabulü kısmen reddi yolundaki ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararının  yukarıda belirtildiği şekilde DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 07/03/2024 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.
Danıştay — Esas No: 2023/1369, Karar No: 2024/1448, Tarih: 07.03.2024

"İçtihat Metni"
        T.C.
D A N I Ş T A Y
YEDİNCİ DAİRE 
Esas     No : 2023/1369
Karar	No : 2024/1448           
 
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	: ... Bakanlığı adına
	  ... Gümrük Müdürlüğü- (E-Tebligat)	  
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI)	: ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi 
VEKİLİ	: Av....	
İSTEMİN KONUSU	: ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ	:
Dava konusu istem: Davacı adına 2019 yılında tescilli muhtelif tarih ve sayılı 9 adet serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı eşyaya ilişkin olarak gözetim uygulaması nedeniyle fazladan ödenen vergilerin mahkeme kararlarıyla iade edilmesi üzerine davacı tarafından gözetim belgesi ibraz edilmediğinden bahisle 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 4. fıkrasının (c) bendi uyarınca alınan eşyanın gümrüklenmiş değerinin kamuya geçirilmesine ilişkin karara vaki itirazın zımnen reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.  
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; ceza kararının dayanağı olan  4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 4. fıkrasının (c) bendinin 07/11/2019 tarih ve 30941 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 7190 sayılı Kanun ile yürürlüğe girdiği, olayda, uyuşmazlığa konu beyannamelerden 8'inin anılan tarihten önce tescil edildiği, davalı idarece olay tarihinde yürürlükte bulunmayan Kanun maddesine göre ceza kararı tesis edildiği; sözü edilen tarihten sonra tescil edilen ... tarih ve ... sayılı beyanname yönünden ise, Kanun maddesinde, eşyanın gümrüklenmiş değerinin kamuya geçirilmesinin öngörüldüğü, para cezası kesilmesi ile ilgili açık bir düzenleme bulunmadığının anlaşılması karşısında, eşyanın gümrüklenmiş değerinin kamuya geçirilmesine ilişkin karara vaki itirazın zımnen reddine dair işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.    
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.   
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : İstemin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...NIN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
	MADDİ OLAY	:

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.   
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : İstemin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...NIN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
	MADDİ OLAY	:
Davacı adına 2019 yılında tescilli muhtelif tarih ve sayılı 9 adet serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı eşyaya ilişkin olarak gözetim uygulaması nedeniyle fazladan ödenen vergilerin mahkeme kararlarıyla iade edilmesi üzerine davacı tarafından gözetim belgesi ibraz edilmediğinden bahisle 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 4. fıkrasının (c) bendi uyarınca alınan eşyanın gümrüklenmiş değerinin kamuya geçirilmesine ilişkin karara vaki itirazın zımnen reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.  
	İLGİLİ MEVZUAT  :
	İthalatta uygulanacak gözetim ve korunma önlemleri, Türk Mevzuatında, 29/01/1995 tarih ve 22186 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan, 26/01/1995 tarih ve 4067 sayılı Kanun'la onaylanması uygun bulunan ve 25/02/1995 tarih ve 22213 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 03/02/1995 tarih ve 1995/6525 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla onaylanan Dünya Ticaret Örgütü Kuruluş Anlaşmasının ekinde yer alan ve bu Anlaşmanın ayrılmaz parçasını teşkil eden Korunma Tedbirleri Anlaşması ile yerini almıştır. 
	4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 28/03/2013 tarih ve 6455 sayılı Kanun'la değişik 235. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinde yer alan, eşyanın ithali, lisansa, şarta, izne, kısıntıya veya belli kuruluşların vereceği uygunluk veya yeterlilik belgesine tabi olduğu halde uygunluk ve yeterlilik belgesine tabi değilmiş veya belge alınmış gibi beyan edildiğinin tespit edilmesi halinde, eşyanın gümrük vergilerinin yanı sıra, eşyanın gümrüklenmiş değerinin iki katı idari para cezası verileceğine ilişkin hüküm, 24/10/2019 tarih ve 7190 sayılı Kanun'un 12. maddesiyle, eşyanın ithali, belli kuruluşların vereceği ve gümrük idaresine ibrazı veya beyanı zorunlu olan lisans, izin, uygunluk belgesi veya bu belgeler yerine geçen bilgiye bağlı olmasına rağmen, eşya belge veya bilgiye tabi değilmiş ya da belge veya bilgi alınmış gibi beyanda bulunulduğunun tespit edilmesi hâlinde, varsa eşyanın fark gümrük vergilerinin alınmasının yanı sıra, gümrüklenmiş değerinin iki katı idari para cezası verileceği şeklinde değiştirilmiştir.

Yine, 4458 sayılı Kanun'un 28/03/2013 tarih ve 6455 sayılı Kanun'la değişik 235. maddesinin 4. fıkrasında yer alan, 1. fıkranın (a) ve (c) bentlerinde belirtilen eşyaya el konularak mülkiyetinin kamuya geçirilmesine karar verileceği ve eşyanın 177 ilâ 180. madde hükümlerine göre tasfiyeye tabi tutulacağına ilişkin hüküm, anılan fıkraya 24/10/2019 tarih ve 7190 sayılı Kanun'un 12. maddesiyle eklenen (c) bendinde, cezai hükümler saklı kalmak üzere, teslimden sonra kontrol sonucunda uygunsuzluğu tespit edilen ancak bulunamayan eşyanın gümrüklenmiş değerinin kamuya geçirilmesine karar verileceği şeklinde düzenlenmiştir.
	HUKUKİ DEĞERLENDİRME	:
	Gözetim uygulamasında, Ticaret Bakanlığınca, yerli üreticilerin talebi üzerine veya re'sen, belli bir malın ithalatının, o malın yerli üreticileri ve ülke ekonomisi üzerinde olumsuz sonuçlar yaratıp yaratmadığının tespit edilmesi amacıyla incelemeye başlanılarak, inceleme sonucunda gözetim uygulaması öngörülebilmektedir. Gözetim uygulaması başlatılması durumunda, herhangi bir korunma tedbirinden söz edilemez. Yani bu aşamada, o malın ithalatında herhangi bir kısıtlama, vergi oranında artış, eşik kıymet belirlenmesi veya ek mali yükümlülük uygulaması söz konusu olmamaktadır.
 Uyuşmazlıkta, her ne kadar gözetim belgesi ibraz edilmediğinden bahisle eşyanın mülkiyetinin/ gümrüklenmiş değerinin kamuya geçirilmesine ilişkin karar alınmış ise de; Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 4. fıkrası/ 4. fıkrasının (c) bendine göre eşyanın aynı maddenin 1. fıkrasının (c) bendinin yukarıda hükmüne yer verilen iki farklı şeklinin herhangi birisinin kapsamında kalması haline bağlı olarak işlem tesis edilebilmesi için, ithalinin, lisansa, şarta, izne, kısıntıya veya belli kuruluşların vereceği uygunluk veya yeterlilik belgesine tabi olmasına rağmen bunlar olmadan gerçekleştirilmiş olması ya da belge varmış gibi beyan edilmiş olması gerekmektedir. Dolayısıyla dava konusu işlemin dayanağını, ithale konu eşyanın anılan maddede aranılan belgelere tabi değilmiş ya da sunulmuş gibi beyan edilmesi oluşturduğundan, öncelikle, gözetim belgesinin sözü edilen maddede sayılan belgelerden olup olmadığının açıklığa kavuşturulması gerekmektedir.