muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Danıştay — Esas No: 2019/1497, Karar No: 2024/2352, Tarih: 18.04.2024

•	Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğinin 4. Maddesinde Çevre Düzeni Planı aşağıdaki şekilde tanımlanmaktadır:
“Çevre düzeni planı: Varsa mekânsal strateji planlarının hedef ve strateji kararlarına uygun olarak orman, akarsu, göl ve tarım arazileri gibi temel coğrafi verilerin gösterildiği, kentsel ve kırsal yerleşim, gelişme alanları, sanayi, tarım, turizm, ulaşım, enerji gibi sektörlere ilişkin genel arazi kullanım kararlarını belirleyen, yerleşme ve sektörler arasında ilişkiler ile koruma-kullanma dengesini sağlayan 1/50.000 veya 1/100.000 ölçekteki haritalar üzerinde ölçeğine uygun gösterim kullanılarak bölge, havza veya il düzeyinde hazırlanabilen, plan notları ve raporuyla bir bütün olarak yapılan plan”
Çevre düzeni planı, nazım ve uygulama imar planlarından farklı olarak, üst ölçekte, yani bölgesel ve alt-bölgesel ölçekte, bir bölgenin veya kentin/kentlerin genel ve başlıca mekansal stratejilerinin belirlendiği planlardır. Bu ölçekte yer alan mekansal stratejiler en temelde gelişme ve koruma stratejileri olup, planlama yazınında “koruma–kullanma” dengesi terimiyle de ifade edilir. Üst ölçekli bir strateji planında çevresel ve doğal değerler, tarihi ve kültürel miras değerleri ve tarımsal değeri nedeniyle korunacak alanlar kesin biçimde belirlenir ve bu alanların korunmasına ilişkin plan önerileri geliştirilir. Diğer yandan, yine bu ölçekte, yerel ve/veya ülkesel ekonomik kalkınma açısından önemli gelişme odakları belirlenerek bu odaklara ilişkin mekansal gelişme ve büyüme stratejileri ve kararları belirlenerek planda ifade edilir. Diğer bir deyişle, çevre düzeni planları mekansal gelişme kurgusunun geliştirildiği, temel ve yapısal koruma ve kullanma kararlarının gösterildiği, gösterimin şematik ve grafik dille yapıldığı bir plan türüdür. “Koruma–kullanma” dengesi, aslında ekonomik kalkınmanın çevresel değerleri koruyarak gerçekleşmesini öngörür. Doğal ve tarım arazilerinin korunması temel ilkesi ile ekonomik büyümeye olan bu bütünleşik yaklaşım, dünya yazınında sürdürülebilir kalkınma şeklinde tanımlanmıştır. 
•	Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğinde çevre düzeni planları hazırlanırken dikkat edilecek 
konular şu şekilde sıralanmıştır: 
a) Varsa mekânsal strateji planlarına uygunluğun sağlanması, 
b) Yeni gelişmeler ve bölgesel dinamiklerin dikkate alınması, 
c) İlgili kamu kurum ve kuruluşlarının mekânsal kararları etkileyecek nitelikteki bölge planı, strateji planı ve belgesi, sektörel yatırım kararlarının dikkate alınarak değerlendirilmesi, 
ç) Sürdürülebilir kalkınma amacına uygun olarak ekolojik ve ekonomik kararların bir arada değerlendirilmesi, 
d) Tarihi, kültürel yapı ile orman alanları, tarım arazileri, su kaynakları ve kıyı gibi doğal yapı ve peyzajın korunması ve geliştirilmesi, 
e) Doğal yapının, ekolojik dengenin ve ekosistemin sürekliliğinin korunması amacıyla arazi kullanım bütünlüğünün sağlanması,

ç) Sürdürülebilir kalkınma amacına uygun olarak ekolojik ve ekonomik kararların bir arada değerlendirilmesi, 
d) Tarihi, kültürel yapı ile orman alanları, tarım arazileri, su kaynakları ve kıyı gibi doğal yapı ve peyzajın korunması ve geliştirilmesi, 
e) Doğal yapının, ekolojik dengenin ve ekosistemin sürekliliğinin korunması amacıyla arazi kullanım bütünlüğünün sağlanması, 
f) Ulaşım ağının arazi kullanım kararlarıyla birlikte ele alınması suretiyle imar planlarında güzergahı netleştirilecek yolların güzergah ve yönünün genel olarak belirlenmesi, 
g) Çevre sorunlarına neden olan kaynaklara yönelik önleyici strateji ve politikaların belirlenerek arazi kullanım kararlarının oluşturulması, 
ğ) İmar planlarına esas olacak şematik ve grafik dil kullanılarak arazi kullanım kararları ile koruma ve gelişmenin sağlanması, 
h) Afet tehlikelerine ilişkin mevcut raporlar ve jeolojik etütler dikkate alınarak afet risklerini azaltıcı önerilerin dikkate alınması. 
Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğinde çevre düzeni planının niteliğine, içeriğine ve plan yapım yaklaşımına yönelik olarak dikkate alınması gereken temel konular bulunmaktadır. 
•	Öncelikle sürdürülebilir kalkınma yaklaşımı öne çıkmakta ve koruma-kullanma dengesinin sağlanmasına vurgu yapılmaktadır. Bu plan türü hazırlanırken dikkate alınması gereken temel unsurlar içinde, ekolojik ve ekonomik kararların uyumu ve bütünleşmesi; tarihi ve kültürel yapı ile orman alanları, tarım arazileri, su kaynakları ve kıyı gibi doğal yapı ve peyzajın korunması ve geliştirilmesi; doğal yapının, ekolojik dengenin ve ekosistemin sürekliliğinin korunması amacıyla arazi kullanım bütünlüğünün sağlanması; ayrıca çevre sorunlarına neden olan kaynaklara yönelik önleyici strateji ve politikaların belirlenerek arazi kullanım kararlarının ve ulaşım ağının oluşturulması gerekleri belirtilmektedir. Bu ölçekte kararlaştırılan koruma stratejileri, alt ölçekli planlarda kentsel gelişmenin ve kent biçiminin belirlenmesine ve denetlenmesine yönelik bir mekansal çerçeve oluşturmaktadır. Ancak bunun ötesinde, gelecek kuşakların da yararlanacağı bu doğal ve tarımsal alanların korunup geliştirilmesi yönündeki en temel kararların oluşturulduğu plan ölçeğidir.
•	Ekosistem sürekliliğinin, tarihi ve kültürel kültürel değerlerin korunmasına yönelik strateji ve kararların sıra, gelişmeye yönelik temel strateji ve politikalar da çevre düzeni planlarında belirlenir. Bu amaçla, yönetmelikte çevre düzeni planına ilişkin açıklamalarda yeni gelişmeler ve bölgesel dinamiklerin dikkate alınması gerektiği belirtilmiş; ulaşım güzergahlarının genel olarak belirlenmesi gereği üzerinde durulmuştur. Ulaşım kararlarının arazi kullanım kararlarıyla ilişkili şekilde ele alınması, arazi kullanım bütünlüğünün doğal yapıyı ve ekolojik süreklilikleri koruyacak şekilde belirlenmesi de, çevre düzeni planının konuları olarak belirtilmektedir.

•	Sonuç olarak, üst ölçekli bir plan olan çevre düzeni planı, ekolojik duyarlılık ve koruma-kullanma dengesi ilkeleri çerçevesinde, ekonomik ve kentsel gelişmeyi yönlendiren; gerektiğinde denetleyen ve kısıtlayan, doğal ve tarihi çevrenin korunması konusu ile gelişme/büyüme konusundaki ana strateji ve kararların üretildiği plandır. Arazi kullanım kararlarına ilişkin olarak bir büyüme olup olmayacağı, büyümenin yönünün ne olacağı gibi genel stratejiler bu plan ölçeğinde belirtilmeli, ulaşım açısından yeni bir yatırım olup olmayacağı, güzergahların yaklaşık konumları, yol kademelenmesine ilişkin genel stratejiler gösterilmelidir.
•	Aşağıda, bu açıklamalar doğrultusunda, dava konusu 10/10/2018 tarihli 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planının alt ölçekli planları yönlendiren bir stratejik plan niteliğinde olup olmadığı; gösterim dilinin bir çevre düzeni planının sahip olması gereken genelliğe sahip olup olmadığı; plan kararlarının ekolojik duyarlılık ve ekonomik kalkınma dengesini kurup kurmadığı, ekosistem bütünlüğü ve koruma konularının nasıl ele aldığı değerlendirilecektir. 
•	Dava konusu 10/10/2018 tarihli İzmir-Manisa Planlama Bölgesi 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planı’nın Açıklama Raporunda “Amaç” başlığı altında şu açıklamalara yer verilmiştir:“...temel amaç; yaşanan hızlı ve kontrolsüz kentleşmenin, parçacı ve sektörel planlamanın yarattığı sorunların ortadan kaldırılması, kentleşme ve sanayileşmenin kontrollü gelişiminin sağlanması, gelişmelerin sürdürülebilir kılınması, ekolojik dengeyi bozacak olası etkilerin engellenmesi, 2025 yılına kadar kültürel ve doğal değerlerin korunmasını sağlayacak biçimde gelişmenin yönlendirilmesidir. 
•	Planlama Bölgesi içindeki alanlarda saptanan, günümüzde var olan arazi kullanım desenine, geliştirilmiş olan parçalı ve sektörel planlama kararlarına bir bütün olarak bakıldığında, belirlenen temel amaca uygun olarak gerçekleştirilecek bir üst ölçekli planlama çalışmasının önemi daha net olarak algılanmaktadır.
•	Bu nedenle, geçmişte gerçekleşmiş/engellenememiş uygulamaların, olumsuz sonuçlarının ortadan kaldırılması, olumsuz sonuçlara yol açma olasılığı belirlenen planlama ve yer seçim kararlarına yönelik önlemlerin geliştirilmesi de çevre düzeni planı çalışmasının amaçları arasında yer almaktadır.”
•	Yukarıda planın amacı olarak verilen açıklamalar incelendiğinde, parçacı ve sektörel planlamanın yarattığı sorunların ortadan kaldırılması konusunun vurgulandığı, yani planlama alanına yönelik bütüncül bir bakış açısının benimsenmek istendiği görülmektedir. Çevre düzeni planının mevzuattaki ve kuramsal tanımına uygun şekilde, gelişmelerin sürdürülebilir kılınması, ekolojik dengeyi bozacak olası etkilerin engellenmesi ve kültürel ve doğal değerlerin korunmasının amaçlandığı anlaşılmaktadır.

•	Yukarıda planın amacı olarak verilen açıklamalar incelendiğinde, parçacı ve sektörel planlamanın yarattığı sorunların ortadan kaldırılması konusunun vurgulandığı, yani planlama alanına yönelik bütüncül bir bakış açısının benimsenmek istendiği görülmektedir. Çevre düzeni planının mevzuattaki ve kuramsal tanımına uygun şekilde, gelişmelerin sürdürülebilir kılınması, ekolojik dengeyi bozacak olası etkilerin engellenmesi ve kültürel ve doğal değerlerin korunmasının amaçlandığı anlaşılmaktadır.
•	Dava konusu planın “Kapsam” başlığı altında “Bu çevre düzeni planı; İzmir-Manisa illeri bütününden oluşan Planlama Bölgesi içinde, planın amacına yönelik mekânsal kararlar, politikalar ve stratejileri kapsamaktadır.” ifadesi yer almaktadır. 
•	Planın hedefleri ise aşağıdaki şekilde tanımlanmaktadır:
“ Belirlenen amaç doğrultusunda;
•	Planlama Bölgesini oluşturan alan bütününde koruma-kullanma dengesini gözetmek,
•	Doğal, kültürel, tarihsel, sosyal ve ekonomik değerlerini korumak ve geliştirmek, 
•	Bölge bütününde gelişme olanakları ve iç dinamikler doğrultusunda, yerleşme düzeni ve kademelenmesini oluşturmak,
•	Koruma-kullanma dengesi gözetilerek, sektörel olanakların değerlendirilmesini ve geliştirilmesini sağlamak,
•	Alıcı ortamlarda (su, toprak ve hava) var olan kirlenmenin giderilmesi ve yeni kirlenmelerin oluşmasını önleyecek kararları geliştirmek”
•	Plan hedeflerinin de mevzuatta belirtildiği şekilde koruma-kullanma dengesine vurgu yaptığı; doğal, kültürel, tarihsel, sosyal ve ekonomik değerlerin korunmasının, gelişme olanaklarının ve sektörel olanakların değerlendirilmesinin ve geliştirilmesinin altını çizdiği görülmektedir.

•	Alıcı ortamlarda (su, toprak ve hava) var olan kirlenmenin giderilmesi ve yeni kirlenmelerin oluşmasını önleyecek kararları geliştirmek”
•	Plan hedeflerinin de mevzuatta belirtildiği şekilde koruma-kullanma dengesine vurgu yaptığı; doğal, kültürel, tarihsel, sosyal ve ekonomik değerlerin korunmasının, gelişme olanaklarının ve sektörel olanakların değerlendirilmesinin ve geliştirilmesinin altını çizdiği görülmektedir. 
•	Ekolojik, tarihi ve kültürel öneme sahip alanların, korunacak alanlar olarak çevre düzeni planında içerilmesi olumlu bir planlama yaklaşımıdır. Ancak, elbette ki, bu koruma alanlarının sınır komşuluğunda ve yakın çevresinde belirlenen kullanımların da söz konusu doğal ve kültürel varlıkları tehdit etmeyen kullanımlar olması önem taşımaktadır. Doğal ve açık alanlar açısından bakıldığında, bu alanların ekosistem bütünlüğünü sağlayacak şekilde sürekliliklerinin sağlanması önemlidir. Planın amaç ve hedefleri, koruma-kullanma dengesi, doğal ve tarihsel alanların korunması gibi ilkeleri içermekle birlikte, bu amaç ve hedefler doğrultusunda geliştirilen bütüncül bir mekansal yaklaşım net bir biçimde ortaya konmamıştır. Plan Açıklama Raporu’nda Planlama Yaklaşımı başlığı altında verilen “3.1. Genel Yaklaşım” başlığı altında verilen “…İzmir ve Manisa İllerinde koruma-kullanma dengesinin sağlanması, doğal ve kültürel değerlerin korunması, alt ölçekli planların yönlendirilerek planların kademeli birlikteliği ilkesinin hayata geçirilmesi, stratejik yatırım kararlarının mekansal kararlara dönüştürülmesi ve bölgesel kalkınmanın sağlanması amaçlanmaktadır.” açıklaması bu ölçekteki her mekansal plandan beklenebilecek bir genellik taşımakta ve fiziksel mekandaki karşılığının niteliğine dair bir çerçeve sunmamaktadır. Bu amaç ve hedeflerin mekansal stratejilere dönüşmesi için, öncelikle planlama alanına yönelik bir yapısal ele alış ile alt bölgelere ilişkin bir kavramsal yaklaşım gerekmektedir. Plan Açıklama Raporu’nda koruma alanlarına ve sektörel/kentsel gelişme alanlarına ilişkin kararlar yer almaktadır. Ancak, bütüncül bir bakış açısı benimsenerek, planlama alanı içindeki tüm bu stratejik kararların bütünün parçalarını nasıl oluşturduğuna yönelik bir kavramsal ele alış planın eksikliğidir. Bütünü birlikte kavramaya yönelik bu yaklaşımın eksikliği, planın mekansal stratejilerini algılamayı zorlaştırmaktadır. Bununla beraber, daha önce de belirtildiği gibi, planın amaçları içinde koruma-kullanma dengesinin vurgulanması, sürdürülebilirlik, doğal ve kültürel alanların korunması gibi vurguların bulunması nedeniyle, planın çevre düzeni planı niteliği taşıdığı söylenebilir.

•	Gösterim dili olarak bakıldığında, ilgili mevzuatta da belirtildiği şekilde, plandaki strateji ve politikalar şematik bir gösterim ve notasyonlarla ifade edilmiştir. Daha önce de belirtildiği gibi, bu ölçek arazi kullanım kararlarının biçimlerinin ve büyüklüklerinin “kabaca” ve genel hatlarıyla verildiği bir plan ölçeğidir. Dolayısıyla bu plan türü üzerinden ölçü almak ve bu ölçüler üzerinden bir değerlendirme yapmak mümkün değildir. Dava konusu planda kullanılan lejant içeriği, yani kullanılan gösterim ve notasyonlar, bu plan ölçeğinden beklenen şematik dile uymakla birlikte; söz konusu lejant içeriğinin bir araya getirilişi, çevre düzeni planının yaklaşımını ve kararlarını net biçimde mekana yansıtamamaktadır.
•	Dava konusu planın Plan Açıklama Raporunda, İzmir ilindeki nüfus kabullerine yönelik olarak aşağıdaki açıklama yer almaktadır:
“Nüfus kabulleri yapılırken, İzmir Merkez Kent kaynaklı saçaklanmalar, bu saçaklanmalardan kaynaklanan nüfus artışı olasılıkları, yerleşmelerin bulundukları bölge içinde sahip olduğu olanaklar ve gelişme eğilimleri dikkate alınmış, yapılmış olan nüfus projeksiyonu değerleri bu eğilimler doğrultusunda ve 2008 yılı Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi verileri dikkate alınarak planlama kararlarının üretilmesinde esneklik sağlayacak bir kabule dönüştürülmüştür.”
•	Bu açıklamadan planlama sürecinde bir nüfus projeksiyon hesaplaması yapıldığı sonucu çıkmakla birlikte, 2025 yılı nüfus tahminleri yapılırken hangi projeksiyon yönteminin kullanıldığının belirtilmemiş olması planın önemli bir eksiğidir. Hangi nüfus projeksiyon yönteminin kullanıldığı, kentsel gelişme alanlarının büyüklüğünü değerlendirmek, gereksinimden fazla alanın kentsel gelişime açılıp açılmadığını anlamak için önemlidir.

•	Bu açıklamadan planlama sürecinde bir nüfus projeksiyon hesaplaması yapıldığı sonucu çıkmakla birlikte, 2025 yılı nüfus tahminleri yapılırken hangi projeksiyon yönteminin kullanıldığının belirtilmemiş olması planın önemli bir eksiğidir. Hangi nüfus projeksiyon yönteminin kullanıldığı, kentsel gelişme alanlarının büyüklüğünü değerlendirmek, gereksinimden fazla alanın kentsel gelişime açılıp açılmadığını anlamak için önemlidir. 
•	Plan Açıklama Raporunda “İzmir Merkez Kent olarak tanımlanan kentsel yerleşik alanın 2005 yılı verilerine göre büyüklüğü 21.200 hektar olarak belirlenirmiştir. Mevcut gelişme eğiliminin gelecekte de sürmesi durumunda, 2025 yılında İzmir Merkez Kentin erişeceği nüfus 3.800.000 olarak belirlenmiştir.” ifadesi yer almaktadır. Stratejik plan niteliği gösteren bir üst ölçekli planda, “mevcut eğilimlerin sürmesi durumunda” şeklinde bir ifade kullanılması bir belirsizlik taşımakta; sürmemesi durumunda ne olacağı sorusunu akla getirmektedir. Eğer burada kast edilen bu plan için planlama alanında mevcut eğilimleri sürdürmenin kabul edildiği, yani doğrusal bir eğilim modeli ile projeksiyon yapıldığı ise, bunun planın açıklama raporunda belirtilmesi gerekir. Öte yandan, dava konusu çevre düzeni planında, planın amaç ve hedefleri doğrultusunda, mevcut nüfus gelişim eğilimlerini etkileyecek plan kararları geliştirildiği görülmektedir. Yani söz konusu planda, mevcut nüfus eğilimlerini değiştirecek yönde kararlar üretilmiştir. Dava konusu planda, nüfus kestirimlerinin dayanağı olan bilimsel yöntemlerin açıklanmaması planın önemli bir eksikliği olup, planlama alanının farklı kesimlerinde yeni gelişme alanları için gereksinimden fazla (veya az) alanlar öngörülmesi olasılığını beraberinde getirecektir. Nesnel ve bilimsel temellere dayandırılmış açıklamalardan yola çıkmayan bu süreç, planlama alanındaki doğal sit alanları, ekolojik açıdan hassas alanlar, orman alanları, sulak alanlar, tarım alanları, tarihi/kültürel varlıklar üzerinde tehdit oluşturmakta ve gereksinimden fazla alanın kentsel gelişmeye açılması gibi bir sorunu tetiklemektedir." görüş ve değerlendirmelerine yer verilmiştir.
Dairemizce yapılan değerlendirmede;
Davalı idarenin usule ilişkin itirazları yerinde görülmemiştir.
 Davaya konu çevre düzeni planının kapsamı incelendiğinde, planın yargı kararı uyarınca İzmir ve Manisa illerini kapsayacak biçimde düzenlendiği, anılan illerin coğrafi, ekonomik, toprak, iklim ve bitki özelliklerinin benzerlik gösterdiği, plan açıklama raporunda da ifade edildiği üzere aralarındaki ekonomik ilişki ağı, Gediz ve Bakırçay gibi akarsu havzalarının etrafında konumlanmaları, benzeyen doğal ve kültürel değerleri nedeniyle ortak sorunların varlığı ve çözümlerin de bu kapsamda bir arada ele alınması gerekliliği dikkate alındığında, iki il sınırlarının aynı bölge ve havza olarak tanımlanması diğer bir ifade ile iki ilin bir arada çevre düzeni planı ölçeğinde planlanmasının yerinde olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Davaya konu planın yargı kararının ifası gereği ve yargı kararında belirtilen gerekçelerle tesis edildiği, dava konusu planın kapsadığı İllerin coğrafi, ekonomik, toprak, İklim ve bitki özelliklerinin benzerliği göz önüne alındığında, türdeş bir bölge ve havza olarak tanımlanmasının yerinde olduğu, ülkemizde tüm alanlara ilişkin istatiksel bilgilerin istatistiki bölge (İBB) düzeylerine göre toplandığı göz önüne alındığında, idari sınırların esas alınmasında yönetsel açıdan bir sorun bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
 Çevre düzeni planları varsa mekânsal strateji planlarının hedef ve strateji kararlarına uygun olarak,  ilgili kurum ve kuruluşlardan elde edilen veriler ve bu veriler kapsamında yapılan analiz, etüt ve araştırmalar sonucunda, bölgesel dinamiklerin ve gelişmelerin dikkate alındığı, sürdürülebilir kalkınma amacına uygun olarak ekolojik ve ekonomik kararların birlikte çalışan kararlar olarak değerlendirildiği, tarihi, doğal ve kültürel yapının korunması ve geliştirilmesinin yanı sıra kontrollü kentleşmenin ve gelişmenin hedeflendiği imar planlarını yönlendirecek strateji ve politikaların ve bunun yansıması mekansal kararların üretildiği şematik dili olan bölge, havza veya il düzeyinde hazırlanabilen, plan notları ve raporuyla bir bütün olan planlardır.
Bu doğrultuda çevre düzeni planında plan kararları oluşturulurken, nüfus projeksiyonlarına göre, yerleşim ve sanayi alanlarının gelişme yönünün belirlenmesi sırasında, tarım alanları, orman alanları, meralar, su kaynakları ve kıyı gibi doğal yapının korunmasına ilişkin kararların dikkate alınması diğer bir ifade ile fiziksel çevreyi sağlıklı bir yapıya kavuşturmak, yatırımların yer seçimlerini ve gelişme eğilimlerini yönlendirmek ve toprağın korunma, kullanma dengesini en rasyonel biçimde belirlemek amaçlanır.
Stratejik mekânsal planlama, kentsel gelişimi yalnızca fiziksel gelişim kapsamında ele alan bir yaklaşım değildir. Fiziksel gelişmenin yanı sıra, kentteki sosyal, kültürel, ekonomik, yerel örgütsel gelişime ilişkin stratejileri de içerir. Çevre düzeni planları, bölgesel nitelikte genel arazi kullanım kararları getirmekte olup, stratejik bir plan olması sebebiyle sadece fiziki kullanım kararları içermemektedir. 
Dolayısıyla, çevre düzeni planında belirlenen arazi kullanım kararları, niteliği itibarıyla çevre kirliliğinin oluşmadan önce önlenebilmesi ve sağlıklı çevrenin oluşturulmasına yönelik hedef, ilke, strateji ve politikaları sağlayacak plan kararları olup, bu yönüyle söz  konusu plana dayanılarak yapılacak 1/5000 ve 1/1000 ölçekli planlarda öngörülen ve parsel bazında fiziki kullanım durumunu belirleyen arazi kullanım kararlarından farklılık arz ettiği kuşkusuzdur.
Nitekim çevre düzeni planı ölçeğinde hangi usül ve esaslara göre planlama yapılacağı ayrıntıları ile ilgili Kanun ve Yönetmeliklerde düzenlenmiştir.

Nitekim çevre düzeni planı ölçeğinde hangi usül ve esaslara göre planlama yapılacağı ayrıntıları ile ilgili Kanun ve Yönetmeliklerde düzenlenmiştir.
 Bu aşamada, davacı tarafından, planın geneline yönelik plan dili ve içeriğinin çevre düzeni planı niteliği taşımadığı, gösterimlerin uygulama ölçeğinde olduğu yönündeki iddiaları yukarıda aktarılan planlama ilkeleri ve mevzuat kapsamında irdelendiğinde dava konusu planda genel olarak şematik bir dil kullanıldığı, korunacak alanlar ile sektörel açıdan stratejik öneme sahip alanlara yönelik genel arazi kararlarının üretildiği, plan notları ile alt ölçekli imar planlarına yön verecek koruma ve geliştirme strateji ve ilkelerinin belirlendiği görüldüğünden, planın bölge ve havza bazında mevzuata uygun olarak hazırlandığı anlaşılmıştır.
Dava konusu planın nüfus öngörüsüne ilişkin bilirkişi kurulunca eleştirilerde bulunulmuş ise de, 1/100.000 ölçekli çevre düzeni planlarına karşı açılan davalarda nüfus tahminlerinin hatalı yapılmış olmasına ilişkin iddialar somut ve bilimsel gerekçelerle ortaya konulamadığından planın tümünü kusurlandırmamakta, ancak nüfus projeksiyonunun plana yansıyan olumsuz yönlerinin örneğin nüfusun hatalı ve yüksek belirlenmesi nedeniyle aşırı büyük belirlendiği iddia edilen kullanım kararları var ise somut olarak ortaya konularak (örneğin kentsel gelişme alanları) değerlendirilebilecek olduğundan sadece bu genel iddia ile planın hukuka aykırı olduğundan söz edilememektedir.