muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Danıştay — Esas No: 2019/4991, Karar No: 2024/2219, Tarih: 19.04.2024

"İçtihat Metni"
         T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas   No : 2019/4991
Karar  No : 2024/2219  
TEMYİZ EDEN (DAVACI)	       : ... Gayrimenkul Yatırım A. Ş. 	  
VEKİLİ	: Av. ... 
KARŞI TARAF (DAVALI)	: ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMİN KONUSU	: ... Bölge İdare Mahkemesi ...  İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:... , K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. 
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı şirketin belediyenin sorumluluğunda olan yolda ve kaldırımda yaptığı belirtilen izinsiz kazı çalışmasında yola ve kaldırıma zarar verdiğinden bahisle Alt Yapı Koordinasyon Merkezi (AYKOME) Müeyyideler Yönetmeliği kapsamında davacı şirketten 546.700,28 TL "zemin tahrip bedeli" istenilmesinin kararlaştırılmasına dair ... tarih ve ... sayılı Şanlıurfa Büyükşehir Belediyesi Encümeni Kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının  özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararda; 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu, 5393 sayılı Belediye Kanunu, ve 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu hükümleri dayanak alınarak yürürlüğe konulan Şanlıurfa Büyükşehir Belediyesi Alt Yapı Koordinasyon Merkezi (AYKOME) Müeyyideler Yönetmeliği hükümlerine kapsamında tesis edilecek idarî yaptırım işlemlerine karşı yapılacak itirazlar konusunda görevli yargı yerinin neresi olacağına dair gerek Yönetmelik'te gerekse adı geçen kanunlarda bir hükme yer verilmediği, Kabahatler Kanunu'nun yürürlüğe girmesi ile birlikte, Kabahatler Kanunu'nun idari yaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkin hükümlerinin, diğer kanunlarda aksine hüküm bulunmaması halinde uygulanmasının gerekmesi nedeniyle, özel mevzuatta idarî yargının görevli olduğuna dair bir hükmün mevcut olmaması nedeniyle Şanlıurfa Büyükşehir Belediyesi Alt Yapı Koordinasyon Merkezi (AYKOME) Müeyyideler Yönetmeliği kapsamında tesis edilen işleme ilişkin uyuşmazlığın görüm ve çözümünde, Kabahatler Kanunu'nun 27. maddesinin 1. fıkrası uyarınca adlî yargı yerinin görevli olduğu sonucuna varılarak davanın görev yönünden reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:	İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI           :  Davacı tarafından, ilk derece mahkemesi ve bölge idare mahkemesi kararı hukuka aykırı olduğundan temyiz incelemesi sonunda bozulması gerektiği, dava konusu uyuşmazlığın yetki gaspı içeren ve  hukukunun en temel ilkelerinden olan kanunilik ilkesine aykırı olduğu,  görev kuralları kamu düzenine ilişkin olup  idari para cezasına karşı yapılan itirazın görüm ve çözümünde idari yargının görevli olduğu ileri sürülmektedir.   
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI      :  Savunma verilmemiştir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI      :  Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ... 'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra  2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davacının duruşma istemi yerinde görülmeyerek işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:	
	MADDİ OLAY : 
	Davacı şirketin çalışmaları esnasında yola ve kaldırıma zarar verdiğine ilişkin mahallinde tespit yapılması sonrasında, dava konusu ... tarih ve ... sayılı Şanlıurfa Büyükşehir Belediyesi Encümeni Kararı ile  Büyükşehir Belediyesine ait mevcut kaldırım ve yolun izinsiz bir şekilde kazılarak, yolun kotunun düşürüldüğü ve toplamda 3628,672 m2 yol ve kaldırım işgal edildiği, 1867.001 m2 asfalt, 200 m2 parke ve 80 m bodur zemin tahrip edildiğinden Şanlıurfa Büyükşehir Belediyesi Alt Yapı Koordinasyon Merkezi (AYKOME) Müeyyideler Yönetmeliği uyarınca 546.700,28-TL "zemin tahrip bedeli" istenilmesinin kararlaştırılmasına dair ... tarih ve ... sayılı Şanlıurfa Büyükşehir Belediyesi Encümeni Kararının iptali istemi ile bakılan dava açılmıştır.
	İLGİLİ MEVZUAT:
	5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanununun 7. maddesinin 1. fıkrasının (f) bendinde; kanunların belediyelere verdiği trafik düzenlemesinin gerektirdiği bütün işleri yürütmek; (g) bendinde; Büyükşehir Belediyesinin yetki alanındaki meydan, bulvar, cadde ve ana yolları yapmak, yaptırmak bakım ve onarımını sağlamak, büyükşehir belediyesinin görev ve sorumlulukları arasında düzenlenmiş; "Alt Yapı Hizmetleri" başlıklı 8. maddesinde, alt yapı hizmetlerinin koordinasyon içerisinde yürütülmesi amacıyla alt yapı koordinasyon merkezinin (AYKOME) kurulacağı; bu merkezin çalışma usul ve esaslarının İçişleri Bakanlığınca çıkartılacak bir Yönetmelikle belirleneceğinin hükme bağlandığı, bu hükme dayalı olarak çıkartılan Büyükşehir Belediyeleri Koordinasyon Merkezleri Yönetmeliğinin 8. maddesinin (f) bendinde; AYKOME'nin kazı ruhsatı vereceği ve buna ilişkin bedeli belirleyeceği, 12. maddesinin (ç) bendinde ise; ruhsatsız kazı yapılmasını önleyeceği ve ruhsatsız kazı yapıldığının tespiti halinde, kazı yapanlar hakkında gerekli işlemin yapılmasını sağlayacağı, düzenlemeleri bulunmaktadır.
1608 sayılı Umuru Belediyeye Müteallik Ahkamı Cezaiye Hakkında Kanunun Bazı Maddelerini Muaddil Kanunun 1. maddesinde; "Belediye meclis ve encümenlerinin kendilerine kanun, nizam ve talimatnamelerin verdiği vazife ve salahiyet dairesinde ittihaz ettikleri kararlara muhalif hareket edenlerle belediye kanun ve nizam ve talimatnamelerinin men veya emrettiği fiilleri işleyenlere veya yapmayanlara belediye encümenince Kabahatlar Kanununun 32 nci maddesi hükmüne göre idari para cezası ve yasaklanan faaliyetin menine karar verilir. Bu kararda ilgili kişiye bir süre de verilebilir.

Belediye encümeni kararında belli bir fiilin muayyen bir süre zarfında yapılmasını da emredebilir. Emredilen fiilin ilgili kişi tarafından yapılmaması halinde, masrafları yüzde yirmi zammı ile birlikte tahsil edilmek üzere belediye tarafından yerine getirilir." hükmü yer almaktadır.
Söz konusu madde 23.01.2008 günlü ve 5728 sayılı Kanunun 66. maddesi ile yeniden düzenlenmiş olup, ilgili kanun gerekçesinde; "maddeyle fiilin niteliği dikkate alınarak Kabahatlar Kanununun 32. maddesine  yollamada  bulunulmuş, ayrıca yeni bir hüküm olarak, belediye hizmetlerinde etkinliğin sağlanması ve ilgili kişinin de bu kanunda belirtilen                 aykırılık hallerini süratle gidermesi olanağı sağlanmıştır." denilmek suretiyle belediyeye tanınan yetkinin amacı açıklanmıştır.  
	HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
	Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden; belediyelere bir çok görevler yükleyip, belli hizmetler için yetkiler veren belediye mevzuatı ve ilgili Yönetmelikte, kamu hizmetlerinin yürütümüne dair kararlarının uygulanabilmesini hizmetlerin etkinliğinin artmasını sağlayıcı, cezai ve yaptırım hükümlerinin bulunmadığı; belediyelerin yasal görevlerini ifa sırasında bu görevin yerine getirilmesini engelleyici davranışların cezalandırılması ile sorumluluk sahasındaki mallara verilen zarar ve ziyanın tazminine ilişkin bir yetkinin belediyelere tanınmadığı anlaşılmakta ise de; 1608 sayılı Kanunun 1. maddesinin belediyeleri bu hususlara ilişkin olarak yetkilendirdiği; bir başka ifade ile; belediyenin kanunla yüklenen görevini yerine getirmesini engelleyici bir davranışta bulunulması halinde; belediye encümenince, söz konusu davranışın ortadan kaldırılmasına karar verileceği; emredilen fiilin ilgili kişi tarafından yapılmaması halinde söz konusu fiilin masrafları %20 zammı ile birlikte tahsil edilmek üzere belediye tarafından yerine getirileceği anlaşılmaktadır.	
	Olayda; davalı belediye encümenince 1608 sayılı Kanunda öngörülen prosedür işletilmek suretiyle, davacı tarafından zemine verilen zarar ve ziyanın belli sürede giderilmesinin istenilmesi, giderilmemesi halinde masrafın %20 fazlasıyla ilgilisinden tahsil edilmek üzere belediyece yerine getirilmesi gerekmekte olup, bu prosedür yerine getirilmeden ilgilisinin resen borçlu kabul edilmesi suretiyle zarar-ziyan bedelinin tek taraflı, tarifeye dayalı olarak istenemeyeceği açıktır. 
	Diğer taraftan, belediyece eski hale getirilmesini müteakip talep edilen masrafın gerçek tutarının da mahkemelerce araştırılacağı tabiidir. 
	Uyuşmazlıkta ise belediye encümeni tarafından 1608 sayılı Kanundaki prosedür yerine getirilmeksizin, yetkisiz birimce, alacağın (zarar-ziyan bedelinin) davacının doğrudan borçlu kabul edilmesi ve resen zarar hesaplaması yapmak suretiyle, kamu gücüne dayalı olarak idari bir işlemle tahsili cihetine gidildiği sabittir.

Diğer taraftan, belediyece eski hale getirilmesini müteakip talep edilen masrafın gerçek tutarının da mahkemelerce araştırılacağı tabiidir. 
	Uyuşmazlıkta ise belediye encümeni tarafından 1608 sayılı Kanundaki prosedür yerine getirilmeksizin, yetkisiz birimce, alacağın (zarar-ziyan bedelinin) davacının doğrudan borçlu kabul edilmesi ve resen zarar hesaplaması yapmak suretiyle, kamu gücüne dayalı olarak idari bir işlemle tahsili cihetine gidildiği sabittir.
	Bu hale göre; her ne kadar Kabahatler Kanunu uyarınca idari para cezalarına karşı açılacak davalarda adli yargı görevli ise de, davaya konu edilen işlemin idari para cezası olmadığı  gibi  bir  idari  yaptırım  olarak  kanuni  dayanağı da  olmayan  zarar-ziyan  bedelinin tahsiline yönelik, tek yanlı ve icrai; tipik bir idari işlem olduğu görüldüğünden, bu işlemin iptali istemiyle açılan davada idari yargının görevli olduğu sonucuna varılmıştır.
	Bu durumda, davayı görev yönünden reddeden İdare Mahkemesi kararının istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu kararda hukuki isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
            Açıklanan nedenlerle;
1.  2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ...  İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:... , K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 
4. Kesin olarak 19/04/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Danıştay — Esas No: 2024/577, Karar No: 2024/1746, Tarih: 19.04.2024

"İçtihat Metni"
            T.C.
    D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas  No:2024/577
Karar No:2024/1746
TEMYİZ EDEN (DAVACI)	             : ... İnşaat Mühendislik Sanayi ve Ticaret A.Ş.
VEKİLLERİ	: Av. ...
	  Av. ...
 
KARŞI TARAF (DAVALILAR): 1- ... Bakanlığı  
VEKİLİ	: Hukuk Müşaviri ...
	  2- ... Genel Müdürlüğü  
VEKİLLERİ	: Hukuk Müşaviri ...
	  Hukuk Müşaviri ...
İSTEMİN KONUSU	: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ             :
	Dava konusu istem: Devlet Su İşleri (DSİ) Genel Müdürlüğü Sulama Dairesi Başkanlığı’nca belli istekliler arasında ihale usulü ile gerçekleştirilen  ve ... tarihinde ön yeterlik incelemesi yapılan ... ihale kayıt numaralı “Silvan Tüneli İkmali 2 Kısım” ihalesine katılan davacı tarafından geçerli olmayan (sahte) iş deneyim belgesi sunulduğundan bahisle, davacı şirket ile davacı şirkein %50'sinden fazla hissesine sahip ... İnşaat Mühendislik Madencilik Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin ve bu şerketin%50'sinden fazla hissesine sahip ...'ın, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 17. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendine aykırılık nedeniyle iki (2) yıl süreyle tüm kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklanmasına ilişkin 18/03/2023 tarih ve 32136 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan DSİ Genel Müdürlüğü işleminin davacıya ilişkin kısmının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; anılan ihaleye davacı şirket tarafından oluşturulan iş ortalığının ön yeterlik değerlendirmesine katılarak yeterlik kriteri olarak belirlenen iş deneyim belgelerini EKAP üzerinden sunduğu, ön yeterlik değerlendirmesi kapsamında davacı şirketin iş deneyimini tevsik amacıyla sunmuş olduğu ... tarih ve ... belge kayıt numaralı "Penjwen Tüneli Yapım İşi" ve ... belge kayıt numaralı "Süleymaniye-Derbendikan Yol Yapım İşi"ne yönelik iş deneyim belgelerinin teyit edilmesi amacıyla DSİ Genel Müdürlüğü tarafından Dışişleri Bakanlığı ve Erbil Başkonsolosluğu ile yazışmalar yapıldığı, Dışişleri Bakanlığı İkili Siyasi İşler Genel Müdürlüğü'nün 10/01/2023 tarihli, 17/01/2023 tarihli ve  25/01/2023 tarihli yazılarında, "Irak Kürt Bölgesel Yönetimi (IKBY) İmar ve İskan Bakan Yardımcısı tarafından, davacı şirketin kendi bakanlıklarında bir kaydının bulunmadığı, bahse konu 'Penjwen Tüneli Projesi'ne' fiiliyatta hiç başlanılmadığı, 'Süleymaniye-Derbendikan Yol Yapım' inşaatının %30-40 oranında tamamlandığı ancak bu projenin de davacı şirket tarafından değil yerel bir firma tarafından üstlenildiği, davacı şirket ile yapılmış herhangi bir sözleşmenin bulunmadığı" bilgisinin verilmesi üzerine 03/02/2023 tarih ve E-... sayılı Bakan Olur'u ile davacı şirketin ve davacı şirketin sermayesinin yarısından fazlasına sahip ortağı ... İnşaat Mühendislik Madencilik Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi ile bu şirketin sermayesinin yarısından fazlasına sahip ...'ın  tüm ihalelerden 2 (iki) yıl süre ile yasaklanmasına karar verildiği, dava konusu iddiaların araştırılması için yerinde inceleme yapılacak olması nedeniyle 19/02/2023 tarih ve E-3177233 sayılı Bakan Olur'u ile yasaklama kararının Resmî Gazete'de yayımlanmasının bekletilmesine karar verildiği, bu kapsamda düzenlenen 27/02/2023 tarihli Yurtdışı Geçici Görev Raporu'nda, "(...) görevlendirme kapsamında IKBY İmar ve İskan Bakanlığına gidildiği, yapılan görüşmede, IKBY İmar ve İskan Bakan Yardımcısının, Ohitan firmasının iyi bir firma olduğunu, başarılı işlerinin çok olduğunu, bilhassa köprülerinin başarılı olduğunu, ancak hakedişlerini ödeyemediklerini ve firmanın çok alacağının olduğunu, Süleymaniye-Derbendikan yolunun İranlı bir firma tarafından yapıldığını, Penjwen Tünelinin proje aşamasında olduğunu, ödenek bulunursa yapılacağını belirttiği, davacı şirket tarafından sunulan Süleymaniye-Derbendikan yoluna ilişkin hakedişlerde yer alan imzanın kendisine ait olmadığını, diğer imza sahiplerinin ise Erbil kentinde görevli olduklarını ifade ettiği, Bakanlıktan ayrılarak Süleymaniye Karayolları Genel Müdürlüğü'ne gidildiği, yapılan görüşmede  genel müdür tarafından, Penjwen Tüneli'nin hayata geçirilmediği, 2013 yılında ihale ilanı yapıldığı, davacı şirketin %20 ortağı olan O.B

.B. isimli şahsın bu ihaleye başvurduğu, teklif zarfları açılmadan ihalenin iptaline karar verildiği, kayıtlarında başkaca Ohitan firmasına ait bir bilgi olmadığının belirtildiği, ertesi gün davacı şirketin %20 ortağı olan O.B. isimli şahıstan Penjwen Tüneli'nin haritadan yerinin gösterilmesinin istenildiği, ancak üst seviye muhatapları bulunmadığından bu durumu izah edemeyeceği ve işi ispat edemeyeceğini ifade ettiği" tespitlerine yer verildiği ve anılan raporun davalı idareye sunulmasından sonra, 10/03/2023 tarih ve E-... sayılı Bakan Olur'u ile dava konusu işlemin Resmî Gazete'de yayımlanmak üzere gönderildiği ve 18/03/2023 tarih ve 32136 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandığı, Bakanlık yazıları ile Yurt dışı Geçici Görev Raporu'nda beyan edilen bilgiler arasında çelişki olduğu, davacı şirket hakkında Kamu İhale Kurumu tarafından yapılan ihbar üzerine Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı'nca ... tarih ve ... soruşturma, ... karar sayılı "Resmi Belgede Sahtecilik" suçundan yapılan soruşturma sonucunda, "yapılan basit bir araştırma ile iş deneyim belgelerinin sahte olduğunun tespit edilebileceği, dolandırıcılık suçunun unsurlarından olan nitelikli hâlin gerçekleşmediği, böylelikle dolandırıcılık suçunun unsurları itibarıyla gerçekleşmediği" gerekçesiyle kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği, anılan kararın ... Sulh Ceza Hakimliği'nin ... tarih ve ... D.İş kararıyla kesinleştiği, davacı şirket vekili tarafından, 21/02/2023 tarihinde "..." elektronik adres üzerinden Türkiye Cumhuriyeti Erbil Başkonsolosluğu'nun "..." elektronik adresine gönderilen mail ile iş deneyim belgesine konu evrakın talep edildiği,  23/02/2023 tarihinde Türkiye Cumhuriyeti Erbil Başkonsolosluğu'nun "..." elektronik adresi üzerinden, 01/09/2014 ve 09/10/2016 tarihli Süleymaniye - Darbendikan Yolu Yapım Projesi'ne ait hakedişlerin, sözleşme şartlarının ve Penjwen Tünel İnşaatı Sözleşme şartlarının davacı şirkete gönderildiği, gönderilen belgelerin davacı şirket tarafından yeminli mütercimlere tercüme ettirildiği, tercüme edilmiş haliyle 01/09/2014 ve 09/10/2016 tarihli Süleymaniye - Darbendikan Yolu Yapım Projesi'e ait olarak toplam 9.050.369,27 USD ödemenin yapıldığının anlaşıldığı;

Bu itibarla, yasaklamaya konu iş deneyim belgelerinin sahte olup olmadığı hususunun yasaklama Olur'undan sonra araştırılmaya başlandığı, davacı tarafından anılan ihaleye ön yeterlilik başvurusu sırasında davalı idareye sunmuş olduğu ihale dokümanları arasında yer alan IKBY sınırları içerisinde "Penjwen Tünel Yapım İşi" ve "Süleymaniye - Darbendikan Yol Yapım İşi" ihalelerinde elde edilen iş deneyim belgelerinin sahte olduğunun her türlü şüpheden uzak ve kesin verilerle ortaya konulamadığı, başka bir ifadeyle, davacı şirketin yasaklanmasını gerektirecek somut tespitler bulunmadığından, dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Öte yandan davacı şirket tarafından, DSİ Genel Müdürlüğü tarafından 17/11/2022 tarih ve ... ihale kayıt numaralı "Silvan Tüneli İkmali 2 Kısım" yapım işi ihalesine ön yeterlik başvurusunda bulunarak "aday" statüsünde bulunduğu ve henüz "istekli" statüsünde olmadığından hakkında yasaklama kararı verilemeyeceği iddia edilmiş ise de, hem 4734 sayılı Kanun'un 58. maddesinde hem de madde gerekçesinde "aday" konumunda olanlara yasaklama kararı verilemeyeceğine ilişkin daraltıcı bir düzenleme bulunmadığından, bu iddiaya itibar edilmediği belirtilmiştir.
Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin davacıya ilişkin kısmının iptaline karar verilmiştir.

Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin davacıya ilişkin kısmının iptaline karar verilmiştir.
	Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nce; anılan ihale kapsamında davacı şirketin iş deneyimini tevsik amacıyla sunmuş olduğu ... tarih ve ... belge kayıt numaralı "Penjwen Tüneli Yapım İşi" ve ... belge kayıt numaralı "Süleymaniye-Derbendikan Yol Yapım İşi"ne yönelik iş deneyim belgelerinin sahte olup olmadığı hususunda, davalı idarece gerek Dışişleri Bakanlığı ve Erbil Başkonsolosluğu ile yazışmalar yapıldığı, gerekse iddiaların araştırılmasına ilişkin yurtdışına görevlendirilme yapılarak yerinde incelemeler yapıldığı, iş deneyimi belgeleri kapsamında yapıldığı belirtilen işlerin yapılmadığının ve anılan belgelerin gerçekleri yansıtmadığının ve sahte olduğunun tespit edildiği, öte yandan İdare Mahkemesi kararında, Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... tarih ve ... soruşturma, ... karar sayılı "Resmi Belgede Sahtecilik" suçundan yapılan soruşturma sonucunda, davacı şirket yetkilileri hakkında kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği gerekçesine yer verilmiş ise de, anılan kararın  "yapılan basit bir araştırma ile iş deneyim belgelerinin sahte olduğunun tespit edilebileceği, dolandırıcılık suçunun unsurlarından olan nitelikli halin gerçekleşmediği böylelikle dolandırıcılık suçunun unsurları itibarıyla gerçekleşmediği" gerekçesine dayandığı, anılan belgelerin sahte olduğunun Cumhuriyet Savcılığı'nca da ortaya konulduğu, yasaklama kararı verilebilmesi için sahte belge veya sahte teminat düzenlemek, kullanmak veya bunlara teşebbüs etmek fiilinin yeterli olduğu, dava konusu olayda da bu durumun gerçekleştiği anlaşıldığından, davacı hakkında tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. 
Öte yandan, anılan ihale kapsamında davacı şirketin teklifinin aynı gerekçelerle değerlendirme dışı bırakılması sonrasında yapılan şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusu üzerine Kamu İhale Kurulu'nun (Kurul) 08/03/2023 tarih ve  2023/UY.I-466 sayılı kararın iptali istemiyle açılan davada, davanın reddine ilişkin ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının Danıştay Onüçüncü Dairesi'nin 20/09/2023 tarih ve E:2023/1922, K:2023/3651 sayılı kararıyla onanarak kesinleştiği görülmektedir. 
Belirtilen gerekçelerle istinaf başvurularının kabulü ile Mahkeme kararının kaldırılmasına, 2577 sayılı Kanun'un 45. maddesinin 4. fıkrası uyarınca esastan incelenen davanın reddine karar verilmiştir.

Belirtilen gerekçelerle istinaf başvurularının kabulü ile Mahkeme kararının kaldırılmasına, 2577 sayılı Kanun'un 45. maddesinin 4. fıkrası uyarınca esastan incelenen davanın reddine karar verilmiştir. 
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davacı tarafından, "Penjwen Tünel Yapım İşi" ve "Süleymaniye - Darbendikan Yol Yapım İşi"nin kendileri tarafından yapıldığını gösteren konsolosluk onaylı sözleşme ve hakediş belgelerinin tercümeli hâllerinin mevcut olduğu, somut olarak dosyaya sunulan sözleşme ve hakediş belgelerinin dikkate alınmadığı, davalı idarece hiçbir somut veri barındırmayan, yerinde inceleme yapılmayan, gerçek dışı ve çelişkili sözlü beyanlardan ibaret rapora itibar edildiği, yasaklamaya konu iddianın yasaklama Olur'undan sonra araştırıldığı, fiilin tespit edildiği tarihin Bakan Oluru'nun alındığı tarih olduğu, bu tarihten önce yapılan tespit ve araştırmaların dayanaksız olduğu, sonradan yapılan araştırmaların ise geçersiz olduğu,  iş deneyim belgesine konu evrakın Erbil Başkonsolosluğu tarafından kendilerine mail yoluyla gönderildiği, konsolosluk tarafından tasdik edilen belgelerin resmî belge niteliğinde olduğu,  yasaklama kararının 15 günlük sürenin geçmesinden sonra Resmî Gazete'de yayımlandığı, bu süre geçirildikten sonra yasaklama kararı verilemeyeceği, Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... tarih ve ... soruşturma, ... karar sayılı dosyasında takipsizlik kararı verildiği, anılan kararda belgenin sahte olduğu yönünde tespite yer verilmediği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI        : Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından, Bölge İdare Mahkemesi kararının hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
	Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü tarafından, iş deneyim belgesine konu işlerin yapılmadığının hem resmî yazışmalarla hem de yurt dışı geçici görev raporuyla ortaya konulduğu, Kanun'da belirtilen sürelerin düzenleyici süreler olduğu, dava konusu işlemin geçerlilik şartı olmadığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ        : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
	Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davacının duruşma istemi yerinde görülmeyerek ve dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE  :
	ESAS YÖNÜNDEN:
	MADDİ OLAY :