muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Danıştay — Esas No: 2020/2383, Karar No: 2024/2517, Tarih: 29.04.2024

"İçtihat Metni"
                T.C.
D A N I Ş T A Y
 ALTINCI DAİRE  
Esas  No : 2020/2383
Karar No : 2024/2517   
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	: … Belediye Başkanlığı-…
VEKİLİ : Av. …
 
KARŞI TARAF (DAVACILAR) : 1- …
	                              2- …
	                              3- …
İSTEMİN	KONUSU: Danıştay Altıncı Dairesinin 22/12/2014 tarih, E:2013/664, K:2014/9188 sayılı bozma kararına uyularak verilen ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Bursa ili, Gürsu ilçesi, … Mahallesi, … ada … parsel sayılı taşınmazı kapsayan alanda Gürsu Belediye Meclisinin ... tarihli, ... sayılı kararı ile kabul edilen, Bursa Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarihli, ... sayılı kararı ile onaylanan 1/1000 ölçekli  uygulama imar planının iptali istenilmiştir.
              İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararında, mahallinde yapılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen bilirkişi raporu ile dosyadaki bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden,  dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planında taşınmazın bir kısmının park alanı olarak belirlendiği, park alanının büyüklüğünün 700 m2 olduğu, kullanım alanının asgari standartların altında olduğu, bu alanın bir kısmından doğalgaz hattının geçtiği, kent içindeki bir boşluğun çimlendirilerek, birkaç bank, birkaç ağaçla park olarak nitelendirilebileceği fakat büyüklüğü bakımından park olma vasfına sahip olmadığı anlaşıldığından, dava konusu  1/1000 ölçekli uygulama imar planının şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına ve kamu yararına uygun olmadığı sonucuna varılmıştır. 
	Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.        
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Mahkeme tarafından yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen ek bilirkişi raporunun yetersiz olduğu, soyut değerlendirmeler içerdiği, dava konusu imar planında şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI :Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY	TETKİK	HAKİMİ	…'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile mahkeme kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
	MADDİ OLAY : Dava, Bursa ili, Gürsu ilçesi, … Mahallesi, … ada … parsel sayılı taşınmazı kapsayan alanda  Bursa Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarihli, … sayılı kararı ile onaylanan 1/1000 ölçekli  uygulama imar planının iptali istemiyle açılmıştır.
	İLGİLİ MEVZUAT:

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
	MADDİ OLAY : Dava, Bursa ili, Gürsu ilçesi, … Mahallesi, … ada … parsel sayılı taşınmazı kapsayan alanda  Bursa Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarihli, … sayılı kararı ile onaylanan 1/1000 ölçekli  uygulama imar planının iptali istemiyle açılmıştır.
	İLGİLİ MEVZUAT:
	3194 sayılı İmar Kanununun 5.maddesinin işlem tarihindeki yürürlükteki halinde nazım imar planı, "varsa bölge planlarının mekâna ilişkin genel ilkelerine ve varsa çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklüklerini, nüfus yoğunlukları ve eşiklerini, ulaşım sistemlerini göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, plan hükümleri ve raporuyla beraber bütün olan plan", uygulama imar planı ise, "tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plan" olarak tanımlanmıştır. 
	HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Uyuşmazlıkta, dava konusu işlemin iptaline ilişkin ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, Danıştay Altıncı Dairesince 22/12/2014 tarih, E:2013/664, K:2014/9188 sayılı kararı ile, Mahkeme tarafından sadece park alanının üst ölçekli planlarda gösterilmediği ve plan hiyerarşisine aykırı olduğu gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verildiği ancak yüzölçümü küçük olan park alanlarının 1/5000 ölçekli nazım imar planında gösterilmeksizin 1/1000 ölçekli uygulama imar planında gösterilebileceği, taşınmazın bir kısmının park alanı olarak belirlenmesinin şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına ve kamu yararına uygun olup olmadığı yönünden değerlendirme yapılmadan verilen kararda isabet bulunmadığı gerekçesiyle bozulmasına karar verildiği, Mahkemece bozma kararına uyularak mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen ek raporda, dava konusu planlama bölgesinde projeksiyon nüfusun 6712 kişi olarak belirlendiği, bu nüfusa yönelik park alanının planlama alanı bütününde Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğinde belirlenen asgari standartların altında kaldığı, taşınmazın park alanı olarak belirlenmesinin, bölgedeki açık yeşil alan sistemine katkı sağlayacağından dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planının şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına ve kamu yararına uygun olduğu tespitlerine yer verildiği anlaşılmıştır.

Bu durumda, dosyada yer alan ek bilirkişi raporu ile bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, dava konusu taşınmazın 1/5000 ölçekli nazım imar planında kısmen konut alanı kısmen ticaret alanı ve yol alanında kaldığı, 1/1000 ölçekli uygulama imar planında ise kısmen konut alanı kısmen park alanı kısmen yol alanında kaldığı, davanın taşınmazın park alanı olarak belirlenmesine ilişkin kısmının konut alanı olarak planlanması gerektiğinden bahisle açıldığı, 1/5000 ölçekli nazım imar planında gösterilmemesine rağmen bölgenin ihtiyacına yönelik uygulama imar planıyla getirilen park alanı kullanımında, şehircilik ilkeleri ve planlama esaslarına aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşıldığından davanın reddine karar verilmesi gerekirken dava konusu işlemin iptali yolunda verilen Mahkeme kararında isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
            Açıklanan nedenlerle;
1.2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davalının temyiz isteminin kabulüne,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin  temyize konu … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
4. 2577 sayılı Kanunun (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen 15 gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere 29/04/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Danıştay — Esas No: 2020/1036, Karar No: 2024/1873, Tarih: 29.04.2024

"İçtihat Metni"
            T.C.
    D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas  No:2020/1036
Karar No:2024/1873
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	: ... Kurumu 
VEKİLİ: Av. ...
 
KARŞI TARAF (DAVACI)	: ... Petrol A.Ş.
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ  :
	Dava konusu istem: Dağıtıcı lisansı sahibi olan davacı şirketin yıllık 60.000 ton beyaz ürün satış yükümlülüğünü yerine getirmediğinin tespit edildiğinden bahisle 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun 20. maddesi uyarınca dağıtıcı lisansının iptaline ilişkin Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu'nun (Kurul) ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istenilmiştir. 
	İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dağıtıcı lisans sahibi olan davacı şirketin, 2017 yılı satış verilerinin incelenmesi neticesinde 60.000 ton beyaz ürün (benzin ve motorin) satışı yapamadığının tespit edildiği, dağıtıcıların lisans alabilmek için  lisans başvurularında asgarî yıllık 60.000 ton beyaz ürün (benzin, motorin) dağıtım kapasitesine sahip olma bir ön koşul olarak aranmış olmakla birlikte, beyaz ürün satışı için herhangi bir asgari miktar koşulunun getirilmediği; 5015 sayılı Kanun'a dayanılarak hazırlanan Petrol Piyasası Lisans Yönetmeliği'nin 7. maddesinin yedinci fıkrasının (c) bendi ve 17. maddesinin ikinci fıkrasında,  dağıtıcı lisansları için yıllık satış hedefinin en az 60.000 ton olması şeklinde bir şarta yer verilmesi ve bu satış yükümlülüğünün yerine getirilmemesi halinde  dağıtıcılar hakkında 5015 sayılı Kanun'un ilgili maddeleri gereğince idari yaptırımın uygulanacağı şeklinde düzenlemenin dayanağı Kanun'u aşar tarzda olduğu; bu durumda, dağıtıcı lisans sahibi olan davacı şirketin, 5015 sayılı Kanun'da, dağıtım kapasitesi yönünden ön koşul olma haricinde, 60.000 ton satış yapma yükümlülüğü bulunmamasına karşın Kanun hükmünü aşar tarzda düzenlenen Yönetmelik hükmüne dayanılarak, 2017 yılında piyasaya 60.000 ton beyaz ürün (benzin ve motorin) satışı yapmadığı tespit edildiğinden bahisle dağıtıcı lisansının iptal edilmesine yönelik dava konusu Kurul kararında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır. 
	Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
	Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nce; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka  uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nce; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka  uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, yıllık 60.000 ton beyaz ürün (benzin, motorin) dağıtım projeksiyonu ile bayi bilgilerini Kuruma verme yükümlülüğünün ihlal edilmiş olması (asgari yıllık 60.000 ton beyaz ürün dağıtım projeksiyonu ile bayi bilgilerine dair bildirim yükümlülüğü) ile beyan edilen dağıtım projeksiyonunun beyan edilen dönem için tutturulamamış olmasının (2017 yılı içerisinde 60.000 ton beyaz ürün satışı yapılamamış olması) birbirinden tamamen farklı hususlar olduğu, farklı yaptırımlara tabi olmalarının doğal olduğu, Danıştay'ın konuya ilişkin yerleşik görüşünün, Kurumun, yıllık 60.000 ton beyaz ürünü satamayan dağıtıcı lisansı sahiplerinin lisanslarını Yönetmeliğin 20. maddesi çerçevesinde yapılacak soruşturma neticesinde sona erdirebileceği yönünde olduğu, bu konuda takdir yetkisi olduğu, dağıtım şirketlerine söz konusu yükümlülüklerini karşılayabilmeleri amacıyla da lisans alma tarihine bağlı olarak 1 ile 2 yıl arasında geçiş dönemi tanındığı, 60.000 ton beyaz ürünün, toplam beyaz ürün pazarının sadece %0,2'sine karşılık geldiği, Danıştay tarafından yıllar içinde önüne gelen söz konusu mevzuat iptaline ilişkin davalarda da 60.000 ton beyaz ürün satamayan dağıtıcı firmalar hakkında İisans iptali dışında herhangi bir yaptırım uygulanması gerektiği konusunda bir karar verilmediği, dağıtıcıların sahip olduğu lisansın Kurul kararı ile iptali yoluna gidilirken nasıl bir prosedür uygulanması gerektiği üzerinde durulduğu, Yönetmelik kuralı uyarınca Kurula verilen yetki çerçevesinde lisansın iptal edildiği, davacının 60.000 ton satış yükümlülüğünü yerine getirmediğinin sabit olduğu ileri sürülmektedir.   
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçeli onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
	Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
	MADDİ OLAY :

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçeli onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
	Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
	MADDİ OLAY : 
	Dağıtıcı lisansı sahibi davacı şirketin 2017 yılı içerisinde 60.000 ton beyaz ürün (benzin ve motorin) satışı yapmadığının tespit edilmesi üzerine davacı şirket hakkında soruşturma açılmış, soruşturma neticesinde hazırlanan soruşturma raporu davacı şirkete gönderilerek davacı şirketin yazılı savunması istenilmiş; davacı şirket tarafından sunulan savunmadaki gerekçelerin haklı bulunmaması üzerine davacı şirketin 60.000 ton beyaz ürün satışı gerçekleştirmemesinin 5015 sayılı Kanun'un 9. maddesinin ikinci fıkrası ile Petrol Piyasası Lisans Yönetmeliği'nin 7. maddesinin yedinci fıkrasının (c) bendine ve 17. maddesinin ikinci fıkrasına aykırılık teşkil ettiğinden bahisle 5015 sayılı Kanun'un 20. maddesinin birinci fıkrası uyarınca davacı şirketin ... sayılı dağıtıcı lisansının iptaline yönelik ... tarih ve ... sayılı Kurul kararı alınmıştır.
	Anılan kararın iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
 
	İLGİLİ MEVZUAT: 
	5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun 1. maddesinde, Kanun'un amacının, yurt içi ve yurt dışı kaynaklardan temin olunan petrolün doğrudan veya işlenerek güvenli ve ekonomik olarak rekabet ortamı içerisinde kullanıcılara sunumuna ilişkin piyasa faaliyetlerinin şeffaf, eşitlikçi ve istikrarlı biçimde sürdürülmesi için yönlendirme, gözetim ve denetim faaliyetlerinin düzenlenmesini sağlamak olduğu belirtilmiştir.
	"Lisansların tâbi olacağı usul ve esaslar" başlıklı 3. maddesinin birinci fıkrasında, "Petrol ile ilgili;
	a) Rafinaj, işleme, madeni yağ üretimi, depolama, iletim, serbest kullanıcı ve ihrakiye faaliyetlerinin yapılması ve bu amaçla tesis kurulması ve/veya işletilmesi,
	b) Akaryakıt dağıtımı, taşıması ve bayilik faaliyetlerinin yapılması,
	İçin lisans alınması zorunludur. Kurum, geliştireceği ilke ve ölçütler doğrultusunda, iletim ve işleme faaliyetlerinde lisans alma zorunluluğuna muafiyet getirebilir. Lisans vermede taahhüt üzerinden işlem yapılamaz."; dava konusu Kurul kararına ilişkin fiil tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan üçüncü fıkrasında, "Bu Kanun'a göre; lisansların verilmesi, güncelleştirilmesi, geçici olarak durdurulması veya iptaline ilişkin işlemler Kurum'ca yapılır. Lisansların verilmesinde pazara giriş açısından teknoloji, kalite, güvenlik, hizmet ve teşebbüsün sürdürülebilirliği dikkate alınır, bayi sayısı, depolama kapasitesi (işletme stok kapasitesi hariç) konularında sayısal büyüklüklerle sınırlama yapılmaz."; dokuzuncu fıkrasında, "Kurum, bu Kanun'da tanınan yetkiler dâhilinde;
	a) Lisans gerektiren faaliyet ve/veya işlemlerin kapsamları,

a) Lisans gerektiren faaliyet ve/veya işlemlerin kapsamları,
	b) Lisans ile kazanılan hak ve üstlenilen yükümlülükler,
	c) Lisans kapsamındaki faaliyetlerin kısıtlanması,
	d) Faaliyetin yürütülmesine ilişkin olarak özel şartlar belirlenmesi,
	Konularında düzenlemeler yapmaya yetkilidir." kurallarına yer verilmiştir.
	7. maddesinin üçüncü fıkrasında, "Dağıtıcılar, yıllık pazarlama projeksiyonları yapmak ve detayları ile her yıl Kurum'a Şubat ayı içinde vermekle yükümlüdür. Yıl içinde, üçer aylık dönemlerde projeksiyonlarının gerçekleşme değerlemesini yaparak Kurum'a; Ocak, Nisan, Temmuz, Ekim aylarında verir ve projeksiyonlarında oluşan yüzde ondan fazla artış ve eksilişleri açıklarlar."; 9. maddesinin ikinci fıkrasında, dağıtıcıların, lisans başvurularında asgarî yıllık 60.000 ton beyaz ürün (benzin, motorin) dağıtım projeksiyonu ile bayi bilgilerini Kurum'a vermek zorunda oldukları kuralları yer almıştır.
	5015 sayılı Kanun'un dava konusu Kurul kararına ilişkin fiil tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan 20. maddesinin birinci fıkrasında, "Lisans sahibi kişiler hakkında, bu Kanun'a, bu Kanun'a göre yürürlüğe konulmuş yönetmeliklere, Kurum'un yazılı talimatlarına veya lisanslarına kayıtlı hususların herhangi birine riayet edilmediği takdirde, Kurum tarafından ön araştırma veya soruşturma başlatılır. Ayrıca, ilgiliye onbeş gün içerisinde aykırılıkların giderilmesi, aksi hâlde bahse konu piyasa faaliyetlerinin geçici bir süre için durdurulabileceği veya doğrudan doğruya iptal yaptırımının uygulanacağı ihbar edilir. Bu ihbara rağmen onbeş günlük sürenin bitiminde aykırılıklar giderilmezse, Kurum piyasa faaliyetini otuz günden az yüzseksen günden çok olmamak üzere geçici olarak durdurur. Geçici durdurma süresince, tehlikeli eylemin veya kötüniyetin veya ürünlerde zarar oluşmasının önlenmesi ile faaliyetin durdurulmasına neden olan durumun ortadan kaldırılmasına ilişkin faaliyetler dışında hiçbir piyasa faaliyeti yapılamaz. Lisans iptalleri Kurum'ca yapılacak soruşturma neticesine göre karara bağlanır." kuralı yer almıştır.
	Petrol Piyasası Lisans Yönetmeliği'nin "Lisans Başvurusu" başlıklı 7. maddesinin yedinci fıkrasının (c) bendinde, dağıtıcı lisans başvurusunda maddede belirtilenlere ek olarak, dağıtıcı lisansları için pazarlama projeksiyonunda beyaz ürün (benzin ve motorin) niteliğindeki akaryakıtın yıllık satış hedefinin en az 60.000 ton olmasının aranacağı kuralına yer verilmiştir.

Petrol Piyasası Lisans Yönetmeliği'nin "Lisans Başvurusu" başlıklı 7. maddesinin yedinci fıkrasının (c) bendinde, dağıtıcı lisans başvurusunda maddede belirtilenlere ek olarak, dağıtıcı lisansları için pazarlama projeksiyonunda beyaz ürün (benzin ve motorin) niteliğindeki akaryakıtın yıllık satış hedefinin en az 60.000 ton olmasının aranacağı kuralına yer verilmiştir.
	Anılan Yönetmeliği'nin dava konusu 17. maddesinin ikinci fıkrasında, "Dağıtıcı lisansı sahipleri asgarî yıllık 60.000 ton beyaz ürün (benzin, motorin) dağıtımı yapabilecek kapasite, donanım ve ekonomik güce sahip olmak zorundadır. Hukuken geçerli bir nedene dayanmaksızın, pazarlama projeksiyonunda beyan edilen asgarî yıllık 60.000 ton beyaz ürün (benzin, motorin) satışını gerçekleştiremediği tespit edilen dağıtıcılar hakkında Kanun'un ilgili maddeleri gereği idarî yaptırım uygulanır. Dağıtıcı lisansı sahiplerinin asgarî yıllık 60.000 ton beyaz ürün (benzin, motorin) satış yükümlülüğünün izlenmesinde, lisansının yürürlüğe girdiği tarihten itibaren dağıtıcı lisansı sahiplerine bir yıl süreyle geçiş dönemi tanınır. Söz konusu yükümlülüğün ifasına ilişkin esas dönemler, geçiş döneminin sona erdiği tarihi izleyen takvim yılları dikkate alınarak belirlenir. Asgarî yıllık 60.000 ton beyaz ürün (benzin, motorin) satış yükümlülüğünün değerlendirilmesinde, dağıtıcıların kendi aralarında yaptıkları akaryakıt ticaretine ve ilgili ve diğer mevzuat kapsamında yapılan akaryakıt ihracatına ilişkin miktarlar dikkate alınmaz." kuralı yer almıştır.
 
	HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
	30/04/2021 tarih ve 31470 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7138 sayılı Vergi Usul Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 6. maddesi ile 5015 sayılı Kanun'un 3. maddesine eklenen onüçüncü fıkrada, "Kurum, lisans sahipleri için bayilik teşkilatı oluşturma ve asgarî satış miktarı sağlama şartları da dâhil olmak üzere teknoloji, kalite, güvenlik, hizmet ve teşebbüsün sürdürülebilirliğine ilişkin olarak teknik, ekonomik kriterler ve özel şartlar belirleyebilir. Belirlenen kriter ve şartları sağlayamayanların lisansı sona erdirilir. Bu fıkrada yer alan hususlara ilişkin düzenlemeler Kurum'ca çıkarılan yönetmelikle yapılır." kuralı yer almıştır.

Anılan Kanun değişikliği gerekçesinde ise, "Yapılan düzenleme ile 5015 sayılı Kanunla hâlihazırda Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu'na verilmiş olan lisans sahiplerinin faaliyetlerine ilişkin özel şart, teknik ve ekonomik kriter, bayilik teşkilatı, depolama kapasitesi gibi hususları belirleme yetkisine yönelik uygulamaların netleştirilmesi amaçlanmaktadır. Böylece bayilik teşkilatı oluşturma, asgarî satış miktarı ve benzeri hususlara ilişkin yükümlülüklerin serbest piyasa ekonomisi temelinde mâkûl seviyelerde tutularak, kademeli bir şekilde belirlenebilmesi mümkün olabilecektir. İlave olarak, piyasada katma değer üreten ve yatırım yapan lisans sahiplerine, yükümlülüklerini yerine getirmeleri hususunda esnek yapıların oluşturulabilmesi olanaklı hâle gelecektir. Bu hükümlerle 5015 sayılı Kanun'un amaç maddesinde belirtilen güvenli ve istikrarlı piyasa yapısı güçlendirilirken rekabet ortamının korunması hedeflenmektedir." açıklamalarına yer verilmiştir.
	Söz konusu Kanun değişikliği sonrasında, 08/06/2021 tarih ve 31505 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Petrol Piyasası Lisans Yönetmeliği'nde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik'in 4. maddesiyle Petrol Piyasası Lisans Yönetmeliği'nin 17. maddesinin ikinci fıkrası değiştirilerek, "Dağıtıcı lisansı sahiplerinin, lisans alınmasını takip eden ikinci takvim yılında asgarî 20.000 ton, üçüncü takvim yılında asgarî 30.000 ton, dördüncü takvim yılında asgarî 40.000 ton, beşinci takvim yılından itibaren ise yıllık asgarî 60.000 ton beyaz ürün (benzin ve motorin) satışını gerçekleştirmesi zorunludur. Asgarî satış yükümlüğünü yerine getirmeyen dağıtıcı lisansı sahibinin lisansı sona erdirilir. Asgarî satış yükümlüğünün %10 veya daha az sapma ile yerine getirilememesi durumunda ise lisans sona erdirilmeksizin izlemeye alınır ve bir sonraki takvim yılındaki asgarî satış yükümlülüğünün yerine getirilmemesi durumunda ilgilinin lisansı sona erdirilir, yerine getirilmesi durumunda ise izleme kaldırılır. Asgarî satış yükümlülüğünün değerlendirilmesinde, dağıtıcıların kendi aralarında yaptıkları akaryakıt ticaretine ve ilgili ve diğer mevzuat kapsamında yapılan akaryakıt ihracatına ilişkin miktarlar dikkate alınmaz." kuralına yer verilmiş, ayrıca, anılan Yönetmelik değişikliği kapsamında, Petrol Piyasası Lisans Yönetmeliği'ne, "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte dağıtıcı lisansı bulunan kişiler bu Yönetmeliğin 17. maddesinin ikinci fıkrasının uygulanması açısından bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla yeni lisans almış olarak değerlendirilir.” şeklinde Geçici 28. madde eklenmiştir.	
	İdarî yaptırımlar, idarenin bir yargı kararına gerek olmadan kanunların verdiği yetkiye dayanarak idare hukuku ve bazı ceza hukuku ilkelerini dikkate almak suretiyle idarî işlemlerle uyguladığı yaptırımlardır. Bu itibarla idarî yaptırımlar cezaî nitelikleri olan idarî işlemlerdir. Bu anlamda idarî yaptırımların iki belirgin özelliğinden biri idarî işlem olmaları, diğeri ise cezalandırıcı nitelik barındırmalarıdır.