muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Danıştay — Esas No: 2024/576, Karar No: 2024/1383, Tarih: 29.02.2024

Dosyanın incelenmesinden; davacıya ait Konya ili, Meram ilçesi, ...  Mahalle, ...  Ada, ...  parsel sayılı, üzerinde tek katlı yapı bulunan taşınmazın tapu kaydına Konya Büyükşehir Belediyesi'nin ...  tarih ve...  sayılı talebi üzerine Meram Tapu Müdürlüğü tarafından "riskli yapı" belirtmesi konulduğunun Tapu Müdürlüğü tarafından davacıya bildirilmesi üzerine, davacı vekili tarafından 24/11/2023 tarihli dilekçeyle riskli yapı şerhinin kaldırılmasının talep edildiği görülmektedir.
 Konya Büyükşehir Belediyesi Emlak ve Yönetim Dairesi Başkanlığının ...  tarih ve ...  sayılı yazısı ile Konya ili, Meram ilçesi, ... ,...  ve ...  mahallerindeki alanın 5366 sayılı Yıpranan Tarihi  ve Kültürel Taşınmaz Varlıkların Yenilenerek Korunması ve Yaşatılarak Kullanılması Hakkında Kanunun 2. maddesi gereğince yenileme alanı olarak belirlenmesine ilişkin 06/08/2021 tarih ve 4367 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararının 07/08/2021 tarih ve 31561 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdiği; ...,..  ve ...  Mahalle Mahalleleri sınırları içerisinde bulunan 1,76 hektar büyüklüğündeki alanın 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanunun gereğince riskli alan ilan edilmesine ilişkin 19/04/2023 tarih ve 7106 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının ise 20/04/2023 tarih ve 32169 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdiği, riskli alan içerisinde kalan yapılara ilişkin işlemlerin 6306 sayılı Kanun kapsamında gerçekleştirilmesi amacıyla tapuya şerh konulduğunun bildirilmesi üzerine, 05/01/2024 tarihli dilekçe ile anılan işlemlerin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Davanın, 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanunun Ek 1. maddesi gereğince riskli alan ilan edilmesine ilişkin 19/04/2023 tarih ve 7106 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı yönünden incelenmesinden;
 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanunun 6. maddesinin 9. bendinde, bu Kanun uyarınca tesis edilen idari işlemlere karşı tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içinde 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu uyarınca dava açılabileceği düzenlemesine; 26/04/2016 günlü, 29695 Sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 14/04/2016 günlü, 6704 sayılı Kanunun 25. maddesi ile 6306 sayılı Kanuna eklenen Ek 1. maddenin  2. fıkrasında ise; "Riskli alan kararına karşı Resmî Gazete’de yayımı tarihinden itibaren dava açılabilir. Uygulama işlemleri üzerine riskli alan kararına karşı dava açılamaz." düzenlemesine yer verilmiştir.

Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri ile dosyanın birlikte değerlendirilmesinden; riskli alan ilanına ilişkin 19/04/2023 tarih ve 7106 sayılı Cumhurbaşkanı Kararına karşı Resmi Gazete'de yayımlandığı tarihten itibaren kanuni süresi içerisinde dava açılması gerektiği, uygulama işlemi üzerine dava açılamayacağı, 19/04/2023 tarih ve 7106 sayılı Cumhurbaşkanı Kararına karşı açılan davanın incelenmesinin Danıştay'ın görevinde olduğu, Konya Büyükşehir Belediyesi Emlak ve Yönetim Dairesi Başkanlığının ...  tarih ve ...  sayılı işleminin ise ilk derece olarak İdare Mahkemesince incelenmesi gerektiği, dava konusu edilen işlemler arasında, 2577 sayılı Yasanın 5. maddesinde aranılan biçimde maddi veya hukuki yönden bağlılık bulunmadığı anlaşılmaktadır. 
5366 sayılı Yıpranan Tarihi ve Kültürel Taşınmaz Varlıkların Yenilenerek Korunması ve Yaşatılarak Kullanılması Hakkında Kanunun 2. maddesi gereğince yenileme alanı olarak belirlenmesine ilişkin 06/08/2021 tarih ve 4367 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararı yönünden  yapılan değerlendirmede,
Davacıya ait Konya ili, Meram ilçesi, ... Mahalle,...  Ada, ... parsel sayılı taşınmazın tapu kaydına 6306 sayılı Kanun kapsamında "riskli yapı" belirtmesinin konulduğu, alanın yenileme alanı olarak belirlenmesine ilişkin 06/08/2021 tarih ve 4367 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararı ile riskli  yapı tespitine itirazın reddine ilişkin Konya Büyükşehir Belediyesi Emlak ve Yönetim Dairesi Başkanlığının ...  tarih ve ...  sayılı işlemi arasında maddi veya hukuki yönden bağlılık ya da sebep-sonuç ilişkisi bulunmadığı görülmektedir.
Bu durumda,  2575 sayılı Kanunun 24. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi uyarınca ilk derece mahkemesi olarak Danıştay'ın görevinde bulunan  yenileme alanı olarak belirlenmesine ilişkin 06/08/2021 tarih ve 4367 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararı ile riskli alan ilanına ilişkin 19/04/2023 tarih ve 7106 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının iptali istemiyle ayrı ayrı dilekçelerle Danıştayda, 2576 sayılı Kanunun 5. maddesi  uyarınca  idare  mahkemelerinin görevinde bulunan Konya Büyükşehir Belediyesi Emlak ve Yönetim Dairesi Başkanlığının ...  tarih ve ... sayılı işleminin iptali istemiyle ise ayrı dilekçeyle Konya İdare Mahkemelerinde dava açılması gerekmektedir. 
 
KARAR SONUCU	:
	Açıklanan nedenlerle;
	1.2577 sayılı Yasanın 15/1-d maddesi uyarınca bu kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde  5. maddeye uygun şekilde yeniden dilekçe düzenlenmek ve gerekli harç ve posta gideri yatırılmak suretiyle ayrı ayrı Danıştay ve İdare Mahkemelerinde dava açmakta serbest olmak üzere dava dilekçesinin reddine,
2. Dava dilekçesinin bir örneğinin davacıya iadesine,
3.	Aynı Kanunun 15. maddesinin 5. fıkrası hükmüne göre, yeniden verilen dilekçede de aynı yanlışlıklar yapıldığı takdirde, davanın reddedileceğinin davacıya bildirilmesine,
4.	Yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, kullanılmayan yürütmenin durdurulması harcının istemi halinde davacıya iadesine,

2. Dava dilekçesinin bir örneğinin davacıya iadesine,
3.	Aynı Kanunun 15. maddesinin 5. fıkrası hükmüne göre, yeniden verilen dilekçede de aynı yanlışlıklar yapıldığı takdirde, davanın reddedileceğinin davacıya bildirilmesine,
4.	Yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, kullanılmayan yürütmenin durdurulması harcının istemi halinde davacıya iadesine,
5.Varsa artan posta ücreti avansının istemi halinde davacıya iadesine,	 29/02/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Danıştay — Esas No: 2023/7748, Karar No: 2024/1390, Tarih: 29.02.2024

"İçtihat Metni"
               T.C.
D A N I Ş T A Y
 DÖRDÜNCÜ DAİRE  
Esas     No : 2023/7748
Karar	No : 2024/1390             
 
TEMYİZ EDEN (DAVACI)	: ...  
VEKİLİ	: Av. ...
 
KARŞI TARAF (DAVALI)	: ...Valiliği 
VEKİLİ	: Av. ... 
 
İSTEMİN KONUSU	: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:.., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. 
 
YARGILAMA SÜRECİ	:
Dava konusu istem: Gaziantep İli, Nizip İlçesi, ... Köyü hudutları dahilinde bulunan ...  nolu, II-A grubu maden işletme ruhsatlı sahada faaliyette bulunabilmek için işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmesi talebiyle yapılan başvurunun reddine dair ...  tarihli, ... sayılı Gaziantep Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı işleminin ve bu işlemin dayanağı ... tarihli, ...  sayılı Gaziantep Valiliği İl Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ...  tarih ve E:...,  K:...  sayılı kararda; Mahkeme tarafından yaptırılan 11/10/2018 tarihli keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda hazırlanan raporda, madencilik faaliyetinin çevresel etkilerinin kontrol edilebileceği gerekçesiyle ruhsat verilmesi gerektiği yönünde kanaat bildirilmiş ise de; aynı raporda, izin sahasının bulunduğu sahada birçok tarım arazisinin, eksenleri 3 kilometre olan elipsin içerisinde kaldığı, bu elipsin içerisinde tapulu zeytinlerin olduğu belirtilerek, 2,5 kilometre, 1,7 kilometre, 2,2 kilometre olmak üzere maden ruhsat sahasına yakın zeytinliklerin krokide gösterildiği, 3573 sayılı Zeytinciliğin Islahı ve Yabanilerin Aşılattırılması Hakkında Kanunun 20. maddesindeki düzenleme ile gerekli tedbirler  alınmış olsa bile,  zeytinlik sahalarda ve bu sahalara 3  kilometre  mesafede  zeytinyağı fabrikaları ile küçük ölçekli tarımsal sanayi işletmeleri hariç kimyevi atık bırakan, toz ve duman çıkaran ya da sayılan olumsuz sonuçlara yol açma ihtimali bulunan tesislerin yapılması ve işletilmesinin önlenmesinin amaçlandığı, dava konusu maden sahasına 3 kilometre mesafe içerisinde zeytinlik alanlar bulunduğunun tespit edilmiş olması karşısında, davacının faaliyette bulunabilmek için işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmesi isteminin reddine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı  tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı  tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. 
 
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI	 :  Mahkeme kararına dayanak alınan 11/11/2018 tarihli bilirkişi raporunda "kalker ocağı yapılması düşünülen alanın çevresinin zayıf mera niteliğinde olduğu, arazi rakımının çevresinden yüksekte olduğu, çevresindeki zeytinliklerin farklı bölgelerde dağınık yer aldığı, dava konusu kalker ocağı doğal zeytinlikler arasında olmadığından 3573 sayılı Zeytinciliğin Islahı ve Yabanilerin Aşılattırılması Hakkında Kanunun 20. maddesi kapsamında değerlendirilemeyeceği, dava konusu alanın yakınında 2000 yılında ruhsat alarak faaliyette bulunan kalker ocağının çevreye ve zeytinliklere zarar verdiğine ilişkin bulgu olmadığı, zarar oluştuğuna ilişkin bilimsel bir rapor olmadan kalker ocağı için işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmesinde sakınca olmadığı" yönünde görüş bildirildiği, Mahkeme kararında ise bilirkişi görüşene itibar edilmeyerek hüküm kurulduğu, dava konusu işlemin hukuka aykırı olarak tesis edildiği ileri sürülmektedir.
 
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI	: Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
 
TETKİK HÂKİMİ	: ...
DÜŞÜNCESİ	:3573 sayılı Zeytinciliğin Islahı ve Yabanilerin Aşılattırılması Hakkında Kanun kapsamında dava konusu faaliyetin, zeytinliklerin vegatatif ve generatif gelişmesine mani olacak kimyevi atık bırakıp bırakmaması, toz ve duman çıkarıp çıkarmaması, çevre üzerindeki muhtemel olumsuz etkilerinin, alınacak önlemler sonucu ilgili mevzuat ve bilimsel esaslara göre kabul edilebilir düzeylerde olup olmadığının açıklığa kavuşturulduktan sonra karar verilmesi gerekirken, belirtilen hususlarda inceleme yapılmadan verilen temyize konu kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir. 
 
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
 
İNCELEME VE GEREKÇE	:
            MADDİ OLAY:
 Gaziantep İli, Nizip İlçesi, ...  Mahallesi sınırlarında bulunan, ER: ...  numaralı, 99,48 hektar büyüklüğündeki alan için davacı şirket adına ...  günlü, ...  numaralı, ll-A Grubu maden işletme ruhsatının düzenlendiği; söz konusu sahada gerçekleştirilmek istenen "Kalker Ocağı ve Kırma-Eleme Tesisi Projesi" ile ilgili olarak, Gaziantep Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünün ...  günlü, ...  sayılı kararı ile,  "Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) Gerekli Değildir" kararının verildiği ve bu kararın iptali istemiyle açılmış bir davanın bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Davacı tarafından, ... nolu, II-A grubu maden işletme ruhsatlı sahada faaliyette bulunabilmek için işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmesi istemiyle davalı idareye yapılan başvuru üzerine, Gaziantep Valililiği İl Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü'nün, teknik elemanlarınca 24/01/2017 tarihinde mahalinde yapılan incelemede, Kalker Ocağı ve Kırma-Eleme Tesisi yapılması planlanan maden sahasının 3 kilometre mesafe içerisinde zeytinlik alanlar tespit edildiğinden bahisle 3573 sayılı Zeytinciliğin Islahı ve Yabanilerinin Aşılattırılması Hakkında Kanunun 20. maddesi gereği tesisin kurulmasının uygun olmadığı yolundaki ... tarih ve ...  sayılı işlem ile bildirilen görüşüne istinaden bahse konu başvurunun ... tarih ve ... sayılı işlemle reddedildiği anlaşılmaktadır.
 
İLGİLİ MEVZUAT:
 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 10. maddesinde, "Gerçekleştirmeyi planladıkları faaliyetleri sonucu çevre sorunlarına yol açabilecek kurum, kuruluş ve işletmeler, Çevresel Etki Değerlendirmesi Raporu veya proje tanıtım dosyası hazırlamakla yükümlüdürler. Çevresel Etki Değerlendirmesi Olumlu Kararı veya Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir Kararı alınmadıkça bu projelerle ilgili onay, izin, teşvik, yapı ve kullanım ruhsatı verilemez; proje için yatırıma başlanamaz ve ihale edilemez. " düzenlemesine yer verilmiştir.
	3573 sayılı Zeytinciliğin Islahı ve Yabanilerinin Aşılattırılması Hakkında Kanun'un 20. maddesinde, "Zeytinlik sahaları içinde ve bu sahalara en az 3 kilometre mesafede zeytinyağı fabrikası hariç zeytinliklerin vegatatif ve generatif gelişmesine mani olacak kimyevi atık bırakan, toz ve duman çıkaran tesis yapılamaz ve işletilemez. Bu alanlarda yapılacak zeytinyağı fabrikaları ile küçük ölçekli tarımsal sanayi işletmeleri yapımı ve işletilmesi Tarım ve Köyişleri Bakanlığının iznine bağlıdır. Zeytincilik sahaları daraltılamaz." hükmüne yer verilmiştir.
3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun  Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne  Dair Kanun'un 3. maddesinde; İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatını vermeye yetkili olan merciler sayılmış, 4. maddesinde; "3 üncü maddede belirtilen merciler, iznin verilmesi için yapılacak beyan ve incelemelerde İnsan sağlığına zarar vermemek, çevre kirliliğine yol açmamak, yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı davranmamak kriterlere göre düzenlenecek yönetmeliği esas alacaklarına ilişkin düzenlemeye, 5. maddesinde ise işyeri veya işletme açmak isteyenlerin; işin özelliğine göre 4 üncü maddede belirtilen yönetmelikte öngörülen kriterlere uygun olarak işyerini düzenledikten sonra başvuru formunu doldurarak 3 üncü maddede belirtilen mercie ibraz edeceği, bu başvurunun yönetmelikte öngörülen kriterlere uygun olarak doldurulduğunun tespiti halinde, başkaca bir işleme gerek kalmaksızın işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenerek ilgiliye verileceği düzenlemesine yer verilmiştir.

3213 sayılı Maden Kanununun "Madencilik faaliyetlerinde izinler" başlıklı 7. maddesinde; "Maden üretim faaliyetleri ile bu faaliyetlere dayalı ruhsat sahasındaki tesisler için işyeri açma ve çalışma ruhsatları il özel idareleri veya yatırım izleme ve koordinasyon başkanlığı tarafından verilir. Maden ruhsat sahalarında, maden üretim faaliyetleri ile bu faaliyetlere dayalı ruhsat sahasındaki geçici tesisler dışındaki faaliyetler ve/veya tesisler için Bakanlığın izni olmaksızın hiçbir surette işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenemez" hükmü bulunmaktadır.
			03/04/1996 tarih ve 22600 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Zeytinciliğin Islahı Yabanilerinin Aşılattırılmasına Dair Yönetmeliğin 23. maddesinde; "Zeytinlik sahaları içinde ve bu sahalara en az üç kilometre mesafede zeytin ağaçlarının bitkisel gelişimini ve çoğalmalarını engelleyecek kimyevi atık, toz ve duman çıkaran tesis yapılamaz ve işletilemez. Bu alanlarda yapılacak zeytinyağı fabrikaları ile küçük ölçekli tarımsal işletmelerin yapımı ve işletilmesi Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı’nın iznine bağlıdır. '' hükmüne yer verilmiştir.

10/08/2005 günlü, 25902 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin tanımlar başlıklı 4. maddesinde; "Gayrisıhhî müessese: faaliyeti sırasında çevresinde bulunanlara biyolojik, kimyasal, fiziksel, ruhsal ve sosyal yönden az veya çok zarar veren veya vermesi muhtemel olan ya da doğal kaynakların kirlenmesine sebep olabilecek müesseseleri, İkinci sınıf gayrisıhhî müessese: konutlardan ve insan ikametine mahsus diğer yerlerden mutlaka uzak bulundurulmaları gerekmeyen, bununla birlikte müessesenin faaliyetinin gerektirdiği durumlarda izin verilmeden önce civarında ikamet edenlerin esenlik ve istirahati hususunda konumu, tesisatı ve vaziyeti itibarıyla bir zarar vermeyeceğine kanaat oluşması için inceleme yapılması gerekli müesseseler" şeklinde tanımlanmış, 5. maddesinde; maden üretim faaliyetleri ile bu faaliyetlere dayalı olarak üretim yapılan geçici tesislerle ilgili bu Yönetmeliğin uygulanmasında 4/6/1985 tarihli ve 3213 sayılı Maden Kanununun 7 nci maddesinde yer alan hususların öncelikle dikkate alınacağı, 17. maddesinde; maden üretim faaliyetleri ile bu faaliyetlere dayalı ruhsat sahasındaki geçici tesisler için işyeri açma ve çalışma ruhsatının il özel idareleri tarafından verileceği, maden üretim faaliyetleri ile bu faaliyetlere bağlı geçici tesislere dayalı olarak üretim yapmak isteyen gerçek veya tüzel kişiler Örnek 7’de yer alan formu doldurarak il özel idaresine başvuracağı, başvurularda bu formda yer alanlar dışında başka bir bilgi ve belge istenilmeyeceği, 23. maddesinde ise, "Yetkili idareler, ikinci ve üçüncü sınıf gayrisıhhî müesseseler için yapılacak beyan ve incelemelerde; insan sağlığına zarar verilmemesi, çevre kirliliğine yol açılmaması, yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemeleri esas alır." kuralı yer almaktadır.
	Madencilik Faaliyetleri İzin Yönetmeliği'nin "Madencilik faaliyetlerinin yapıldığı yerlerde aranacak genel şartlar" başlıklı 77. maddesinde, "Bu Yönetmeliğin eki (Ek-1) sayılı Listede yer alan madencilik faaliyetleri için işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen maden üretim faaliyetleri ve/veya bu faaliyetlere dayalı olarak üretim yapılan tesislerin bulunduğu yerler aşağıda belirtilen kriterlere uymak zorundadır:
a) Çevre kirliliğine neden olmamak ve insan sağlığına zarar vermemek için ilgili mevzuatta öngörülen hükümlere uymak,
b) İş sağlığı ve güvenliği ile ilgili olarak mevzuatta öngörülen tedbirleri almak,
c) Karayolu kenarındaki madencilik faaliyetlerinin yapıldığı yerler için karayolu trafik güvenliğini sağlamak,

a) Çevre kirliliğine neden olmamak ve insan sağlığına zarar vermemek için ilgili mevzuatta öngörülen hükümlere uymak,
b) İş sağlığı ve güvenliği ile ilgili olarak mevzuatta öngörülen tedbirleri almak,
c) Karayolu kenarındaki madencilik faaliyetlerinin yapıldığı yerler için karayolu trafik güvenliğini sağlamak,
ç) Madencilik faaliyetleri sırasında patlayıcı madde kullanılan yerlerde 27/11/1973 tarihli ve 7/7551 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Parlayıcı, Patlayıcı, Tehlikeli ve Zararlı Maddelerle Çalışılan İşyerlerinde ve İşlerde Alınacak Tedbirler Hakkında Tüzük ve 14/8/1987 tarihli ve 87/12028 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Tekel Dışı Bırakılan Patlayıcı Maddelerle Av Malzemesi ve Benzerlerinin Üretimi, İthali, Taşınması, Saklanması, Depolanması, Satışı, Kullanılması, Yok Edilmesi, Denetlenmesi Usul ve Esaslarına İlişkin Tüzük hükümlerine uygun tedbirleri almak.
Yetkili idareler, işyeri açma ve çalışma ruhsatının verilmesinden sonra yapacakları denetimlerde bu hususların yerine getirilip getirilmediğini kontrol eder." düzenlemeleri yapılmıştır.
 
	HUKUKİ DEĞERLENDİRME	:
	İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelikte, madencilik faaliyetleri gayrisıhhi müesseseler kapsamında değerlendirilmek suretiyle madencilik işletmeleri; üretim kapasiteleri, çalışma alanları ve maden grupları gibi kriterlere göre farklı sınıflara ayrılmış, birinci, ikinci ve üçüncü sınıf gayrisıhhî müesseselerin çevre ve insan sağlığına zarar vermesi durumunda izlenecek süreç ve uygulanacak yaptırımlar belirtilmiş, ancak madencilik faaliyetlerine ilişkin özel düzenlemelere yer verilmemiş, madencilik faaliyetleri bu alana ilişkin özel düzenlemelerin yer aldığı maden mevzuatında düzenlenmiştir.
	3213 sayılı Kanunun madencilik faaliyetinde izinlere ilişkin kuralların yer aldığı 7. maddesinde, ÇED işlemlerinin Çevre ve Orman Bakanlığı (Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı) tarafından gerçekleştirileceği, maden üretim faaliyetleri ile bu faaliyetlere dayalı ruhsat sahasındaki tesisler için işyeri açma ve çalışma ruhsatlarının ise, il özel idareleri veya yatırım izleme ve koordinasyon başkanlığı tarafından verileceği belirtilmiştir.

3213 sayılı Kanunun madencilik faaliyetinde izinlere ilişkin kuralların yer aldığı 7. maddesinde, ÇED işlemlerinin Çevre ve Orman Bakanlığı (Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı) tarafından gerçekleştirileceği, maden üretim faaliyetleri ile bu faaliyetlere dayalı ruhsat sahasındaki tesisler için işyeri açma ve çalışma ruhsatlarının ise, il özel idareleri veya yatırım izleme ve koordinasyon başkanlığı tarafından verileceği belirtilmiştir.
	İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelikte, maden üretim faaliyetleri ile bu faaliyetlere dayalı ruhsat sahasındaki geçici tesisler için işyeri açma ve çalışma ruhsatının il özel idareleri tarafından verileceği, maden üretim faaliyetleri ile bu faaliyetlere bağlı geçici tesislere dayalı olarak üretim yapmak isteyen gerçek veya tüzel kişilerin Örnek 7’de yer alan formu doldurarak il özel idaresine başvuracakları, başvurularda bu formda yer alanlar dışında başka bir bilgi ve belge istenilmeyeceği belirtilmiş, Örnek 7’de yer alan formda ise ÇED Yönetmeliği kapsamında alınmış karar (ÇED Olumlu Kararı, ÇED Gerekli Değildir Kararı, ÇED Kapsamı Dışında) başvuru için gerekli belgeler arasında sayılmış ve formda "Not: Bu forma ÇED olumlu kararı ve ÇED raporu veya ÇED gerekli değildir kararı ve proje tanıtım dosyası ya da ÇED kapsamı dışındadır belgesi eklenir." ibaresine yer verilmiştir.
	Aktarılan bu hükümlerde, gayrisıhhi müessese açma ruhsatı başvurularında, madencilik faaliyetlerinin çevreye olan etkilerinin değerlendirilmesi için ÇED Kararının başvuru belgesine eklenmesi zorunlu tutulmuştur. Başka bir ifade ile açılmak istenen işyerinin çevreye olan etkilerinin ÇED sürecinde değerlendirilmesi, bu süreç sonunda verilen ÇED Belgesinin işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenmesi için yeterli görülmesi ilkesi kabul edilmiştir.
	Dosyanın incelenmesinden; Gaziantep İli, Nizip İlçesi, ... Mahallesi sınırları içerisindeki, ÇED Gerekli Değildir kararı bulunan, ... nolu, II-A grubu maden işletme ruhsatlı sahada, Kalker Ocağı ve Kırma-Eleme Tesisi Projesi faaliyetinde bulunmak için işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmesi istemiyle yapılan başvurunun,  İl Tarım ve Orman Müdürlüğü'nün, Kalker Ocağı ve Kırma-Eleme Tesisi yapılması planlanan maden sahasının 3 kilometre mesafe içerisinde zeytinlik alanlar tespit edildiğinden bahisle 3573 sayılı Zeytinciliğin Islahı ve Yabanilerinin Aşılattırılması Hakkında Kanunun 20. maddesi gereği tesisin kurulmasının uygun olmadığı  yolundaki görüşü üzerine reddedildiği anlaşılmaktadır.  
 Olayda, 2872 sayılı Çevre Kanunu ve ilgili mevzuat kapsamında alınan "ÇED Gerekli Değildir Kararı" halen hukuki olarak geçerliliğini devam ettirmekte olup, anılan işleme karşı açılmış bir dava bulunmamaktadır. İşyerinin faaliyete geçmesinden sonra çevre ve insan sağlığına zarar verdiğinin ileri sürülmesi veya bu yönde bir tespitte bulunulması durumunda ise izlenmesi gereken süreç ve uygulanacak yaptırımların denetime yetkili idareler tarafından değerlendirileceği açıktır.