muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Danıştay — Esas No: 2024/245, Karar No: 2024/2878, Tarih: 30.05.2024

"İçtihat Metni"
               T.C.
D A N I Ş T A Y
 YEDİNCİ DAİRE 
Esas     No : 2024/245
Karar	No : 2024/2878                      
 
TEMYİZ EDEN (DAVACI)	: ... Anonim Şirketi	  
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI)	: ... Bakanlığı adına 
		... Gümrük Müdürlüğü 
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU  : ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem: Davacı şirket adına tescilli ... tarih ve ... sayılı, ... tarih ve ... sayılı, ... tarih ve ... sayılı, ... tarih ve ... sayılı, ... tarih ve ... sayılı, ... tarih ve ... sayılı, ... tarih ve ... sayılı ve ... tarih ve ... sayılı serbest dolaşıma giriş beyannameleri kapsamında ithalatı yapılan akaryakıt cinsi eşyanın doğrudan kendisine gelmesine rağmen ilişkili firma olan ... Oil Trading Limited (...) adına düzenlenen yurt dışı alım faturalarında kayıtlı bilgiler, ...'ten Petrol Ofisi Anonim Şirketi (...) adına düzenlenmiş satış faturalarındaki bilgiler ile Tüpraş fiyatlarının birbirleriyle eşleştirilerek eksik beyanda bulunulduğunun cevaplı rapor ile tespit edildiğinden bahisle, kıymet farkı üzerinden ek olarak tahakkuk ettirilen katma değer vergisi ile 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 234. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi uyarınca karara bağlanan para cezasının tahsili amacıyla düzenlenen ödeme emrinin iptali istemiyle dava açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; dosyanın incelenmesinden, Gümrük ve Ticaret Bakanlığınca düzenlenen ... tarih ve ... sayılı cevaplı raporda,  davacı adına tescilli beyannamelere ekli fatura ve eşya için yurt dışında düzenlenen faturanın karşılaştırmalı olarak incelenmesi neticesinde her bir beyannamede ayrı ayrı olmak üzere toplamda 416.733,43 USD'lik değerin vergilendirilmediğinin tespit edildiği, söz konusu beyannamelerle ilgili olarak eksik beyan edilen tutarlarla ilgili olarak işlem yapılmasının talimatlandırıldığı, söz konusu beyannamelerle ilgili olarak davacı şirket yetkilileri hakkında  ... Cumhuriyet Başsavcılığınca düzenlenen ... no'lu iddianameyle ... Ağır Ceza Mahkemesinin E:... sayılı dosyası kapsamında  5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu'na muhalefet, resmi belgede sahtecilik, suç işlemek amacıyla örgüt kurma, suç işlemek amacıyla kurulan örgüte üye olma suçlarından kamu davası açıldığı, davanın daha sonra ... Cumhuriyet Başsavcılığının ... no'lu iddianamesiyle ... Ağır Ceza Mahkemesinde aynı suçlara ilişkin olarak açılan E... sayılı kamu davasıyla birleştirildiği ve yargılamanın ... Ağır Ceza Mahkemesinde derdest olduğu, tespit edilen eksik vergilere ilişkin olarak düzenlenen ek tahakkuk ve ceza kararının davacıya 25/09/2017 tarihinde tebliğ edildiği, davacı tarafından süresinde itiraz edilmeyerek kesinleşen ve ödenmeyen kamu alacağının tahsili amacıyla düzenlenerek tebliğ edilen dava konusu ödeme emrinin  iptali istemiyle işbu davanın açıldığı; olayda, eksik alındığı tespit edilerek tahakkuk ettirilen vergi ve karara bağlanan para cezasına ilişkin tebligatın, ceza davası nedeniyle uzamış bulunan tahakkuk zaman aşımı içinde 25/09/2017 tarihinde yapıldığı anlaşıldığından, süresinde itiraz edilmeyerek kesinleşen kamu alacağının tahsili amacıyla düzenlenen ödeme emrinde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. 
            Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI :  Ceza davasının sonucunun beklenilmesi gerektiği, ödeme emrine konu vergi ve cezanın zamanaşımına uğradığı ileri sürülmektedir.  
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir. 
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan kararın onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay  Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
	MADDİ OLAY :

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir. 
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan kararın onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay  Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
	MADDİ OLAY : 
	Davacı şirket adına tescilli ... tarih ve ... sayılı, ... tarih ve ... sayılı, ... tarih ve ... sayılı, ... tarih ve ... sayılı, ... tarih ve ... sayılı, ... tarih ve ... sayılı, ... tarih ve ... sayılı ve ... tarih ve ... sayılı serbest dolaşıma giriş beyannameleri kapsamında ithalatı yapılan akaryakıt cinsi eşyanın doğrudan kendisine gelmesine rağmen ilişkili firma olan ... Oil Trading Limited (...) adına düzenlenen yurt dışı alım faturalarında kayıtlı bilgiler, ...'ten Petrol Ofisi Anonim Şirketi (...) adına düzenlenmiş satış faturalarındaki bilgiler ile Tüpraş fiyatlarının birbirleriyle eşleştirilerek eksik beyanda bulunulduğunun cevaplı rapor ile tespit edildiğinden bahisle, kıymet farkı üzerinden ek olarak tahakkuk ettirilen katma değer vergisi ile 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 234. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi uyarınca karara bağlanan para cezasının tahsili amacıyla düzenlenen ödeme emrinin iptali istemiyle dava açılmıştır.
	İLGİLİ MEVZUAT:
4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 181. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde, ithalatta gümrük yükümlülüğünün ithalat vergisine tabi eşyanın serbest dolaşıma girmesiyle beyannamenin tescil tarihinde başlayacağı; 197. maddesinin 2. fıkrasında, yapılan denetimler sonucunda hiç alınmadığı veya noksan alındığı belirlenen veya 1. fıkrada belirtilen şekilde tebliğ edilmeyen gümrük vergilerine ilişkin tebligatın, gümrük yükümlülüğünün doğduğu tarihten itibaren üç yıl içinde yapılacağı, şu kadar ki, gümrük yükümlülüğünün doğduğu olayla ilgili olarak dava açılmasının zamanaşımını durduracağı; 4. fıkrasının olay tarihinde yürürlükte bulunan şeklinde de, gümrük vergileri alacaklarının, ceza uygulamasını gerektiren bir fiile ilişkin olması ve suçun zamanaşımının daha uzun bulunması halinde, bu alacakların Türk Ceza Kanunu'ndaki dava ve ceza zaman aşımı süreleri içinde kovuşturulup tahsil edileceği hükme bağlanmıştır.
	HUKUKİ DEĞERLENDİRME:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
	Yukarıda değinilen hükümlere göre; yapılan denetimler sonucunda hiç alınmadığı ya da noksan alındığı tespit edilen vergilere ilişkin tebligatın gümrük yükümlülüğünün doğduğu tarihten itibaren üç yıl içerisinde yapılması gerekiyorsa da; gümrük yükümlülüğünü doğuran olayla ilgili olarak, sözü edilen süre içerisinde dava açılması halinde, zamanaşımının durduğu sürece veya davanın sonuçlanmasından sonra kalan süre içerisinde tahakkuk işlemi yapılarak mükellefine tebliğ edilebileceği gibi, gümrük vergileri alacaklarının ceza uygulanmasını gerektiren bir fiile ilişkin olması durumunda, tahakkukun ceza uygulamasını gerektiren fiilin tabi olduğu zamanaşımı süresi içerisinde yapılması da olanaklı olmakla birlikte, bir fiilin ceza gerektirip gerektirmediği, bir başka ifadeyle suç teşkil edip etmediği, açılacak ceza davasında verilecek kararla ortaya konulabileceğinden, 197. maddenin 4. fıkrası  hükmünün uygulanabilmesi bakımından ceza davasında verilen kararın kesinleşmesinin beklenilmesi gerekmektedir.
Olayda, gümrük yükümlülüğünün doğduğu tarihten itibaren üç yıllık zamanaşımı süresi dolduktan sonra vergilerin tahakkuk ettirilerek tebliğ edildiği, gümrük yükümlülüğünü doğuran olay nedeniyle, davacı yetkililerinin, ... Ağır Ceza Mahkemesinin E:... sayılı dosyası kapsamında  5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu'na muhalefet, resmi belgede sahtecilik, suç işlemek amacıyla örgüt kurma, suç işlemek amacıyla kurulan örgüte üye olma suçlarından açılan ve sonrasında İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının ... no'lu iddianamesiyle ... Ağır Ceza Mahkemesinde aynı suçlara ilişkin olarak açılan E.... sayılı kamu davası kapsamında yargılandıkları ve yargılamanın devam ettiği tespit edilmiştir.
	Bu bakımdan; ceza davasında verilerek kesinleşecek hüküm, Türk Ceza Kanunu'ndaki dava ve ceza zamanaşımı sürelerinin uygulanıp uygulanmaması sonucunu doğuracağından, işbu dava hakkında karar verilebilmesi için, söz konusu ceza davasında verilecek ve kesinleşecek kararın beklenilmesi gerekirken, henüz yargılaması devam eden davaya dayalı olarak verilen temyize konu kararda isabet görülmemiştir. 	
 
KARAR SONUCU:
             Açıklanan nedenlerle; 
1.Temyiz isteminin kabulüne,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Daireye gönderilmesine,
4. Yargılama giderlerinin yeniden verilecek kararda karşılanması gerektiğine, 30/05/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.
Danıştay — Esas No: 2023/1166, Karar No: 2024/3472, Tarih: 30.05.2024

"İçtihat Metni"
               T.C.
D A N I Ş T A Y
 ALTINCI DAİRE  
Esas     No : 2023/1166
Karar	No : 2024/3472   
DAVACI	: … San. A.Ş.
VEKİLİ	: Av. …
DAVALILAR	: 1- … - ANKARA
		2- … Bakanlığı - ANKARA
VEKİLİ	: Av. …
DAVANIN KONUSU 	    : Konya İli, Meram İlçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın, savunma ve güvenlik amaçlı bina tesisi ve eğitim atış tatbikat sahası yapılmak üzere İçişleri Bakanlığına (Emniyet Genel Müdürlüğü) tahsis edilmiş bulunan alan içerisinde kalmasından dolayı, tesis güvenliği ile can ve mal güvenliği açısından risk teşkil etmesi nedeniyle, anılan Bakanlık tarafından,  2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 27. maddesi uyarınca acele kamulaştırılmasına ilişkin 26/01/2023 tarih ve 32085 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 25/01/2023 tarih ve 6734 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının iptali istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI        : 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 27. maddesinde düzenlenen acele kamulaştırmanın şartlarının dava konusu olayda gerçekleşmediği, acelelik halinin ve kamu yararının bulunmadığı; dava konusu taşınmazın davacı şirketin mülkiyetinde olduğu ve şirket tarafından, bu taşınmazda Güneş Enerji Santrali (GES) kurulabilmesi için gerekli onay ve izinlerin alınarak bu doğrultuda nazım imar planı değişikliği yapıldığı; taşınmazın, Emniyet Genel Müdürlüğüne yapılan tahsis alanı sınırları içerisinde ya da komşuluğunda bulunmadığı; bununla birlikte, taşınmaza ait imar durum belgesinde, alanın jeolojik açıdan inşaat yapmaya elverişli olmadığının belirtildiği, dolayısıyla söz konusu taşınmazda dava konusu işlemde belirtilen  savunma ve güvenlik amaçlı bina yapılmasının mümkün olmadığı; öte yandan, taşınmaz üzerinde kurulması planlanan GES'te personel çalıştırılmayacağı ve bu tesisin, davalı idarelerce yapılacak savunma ve güvenlik amaçlı tesisin çalışmasına engel teşkil edecek başka bir niteliğinin de bulunmadığı; mülkiyet hakkının ihlal edildiği; dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi gerektiği ileri sürülmüştür.

DAVALI  İDARELERİN SAVUNMALARI : Konya İli, Meram İlçesi, ... Mahallesi sınırları içerisinde bulunan, mülkiyeti hazineye ait orman arazisinin 1.272.588,19 m2'lik bölümünün 19/03/2018 tarihinde, 1.554.977,44 m2'lik bölümünün ise 17/04/2020 tarihinde Emniyet Genel Müdürlüğü Özel Harekat Başkanlığı Konya Özel Harekat Müdürlüğüne, savunma ve güvenlik amaçlı bina tesisi ve eğitim atış sahası tatbikat sahası olarak kullanılmak üzere, 49 yıllığına tahsis edildiği; söz konusu orman arazisi üzerinde Toplu Konut İdaresi Başkanlığınca (TOKİ) 17

.100 m2'lik alanı kapsayan 4 ayrı hizmet binasının resmi ihale sürecinin tamamlandığı ve bu kapsamda savunma ve güvenlik amaçlı binaların inşasının devam ettiği, arazi üzerinde 2000 kişilik cami, 8 adet eğitim atış poligonu, cephanelikler, derslik, gözetleme kulesi, prekast depo binalarının inşa edilmekte olduğu; ayrıca alanda uluslararası eğitim merkezi kurulması amacıyla fizibilite çalışmalarının yürütülmekte olduğu; arazinin, Konya Özel Harekat Kalıcı Polis Güvenli Yerleşkesi olduğu ve  çevresinin de tel örgülerle çevrildiği; söz konusu alan içerisinde kalan dava konusu taşınmazın aynı zamanda Milli Savunma Bakanlığı Hava Savunma Okulu ve Eğitim Merkez Komutanlığı sorumluluğundaki Askeri Alan, Askeri Yasak Bölge ve Askeri Güvenlik Bölgesi içinde yer aldığı; davacı tarafından taşınmazın kullanımına yönelik olarak yapılan tüm girişimlerin taşınmazın değerini artırmak amacıyla gerçekleştirildiği; bu kapsamda alınan GES üretim izninin, Milli Savunma Bakanlığı, Emniyet Genel Müdürlüğü ve Orman Genel Müdürlüğünden izin alınmadan verilmesi sebebiyle hukuken geçerli olmadığı; aynı şekilde, sahada GES kurulabilmesine ilişkin olarak yapılan imar planı değişikliklerinin de  öncesinde ilgili kurumlardan görüş alınmaması sebebiyle hukuka aykırı olduğu; söz konusu işlemlerin iptali istemiyle açmış oldukları davaların derdest olduğu; dava konusu taşınmazın, hizmet binasına yakın konumda ve taktik atışı ve her türlü ağır silah atışı eğitimlerinin gerçekleştirildiği atış poligonları ile eğitim ve tatbikat sahasının tam ortasında kaldığı, bu nedenle taşınmazda ticari amaçla faaliyet gösterilmesinin yerleşke ve personel açısından güvenlik zafiyeti yaratacağı; taşınmazın tahsisli sahanın tam ortasında kalmasından dolayı tesis güvenliği ile can ve mal güvenliği açısından risk teşkil etmesi nedeniyle kamulaştırma işlemlerine başlandığı;  arazi içerisinde bulunan özel mülkiyete tabi beş adet taşınmazdan ikisinin kamulaştırıldığı, diğer ikisinin kamulaştırma işlemlerinde nihai aşamaya gelindiği, geriye sadece dava konusu taşınmazın kaldığı; dava konusu taşınmazın özel mülkiyete tabi olduğunun, arazinin kesin olarak tahsisinden ve TOKİ tarafından ihale edilmesinden sonra,  Tapu Müdürlüğünce yapılan kadastro çalışmaları neticesinde fark edildiği, bu aşamada yüklenici firmaya saha tesliminin idareden kaynaklanan sebeplerle gecikmesi halinde, yüklenicinin uğrayabileceği zararların tazmininin dava konusu taşınmazın değerinden daha yüksek bir maliyete karşılık gelerek kamu zararı yaratacağı dikkate alınarak, olağan kamulaştırma usulünün yerine acele kamulaştırma usulünün tercih edildiği; dava konusu işlemin usul ve yasaya uygun olduğu, davanın reddi gerektiği ileri sürülmüştür.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ  …'IN DÜŞÜNCESİ : Dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI …'IN DÜŞÜNCESİ: Dava; Konya İli, Meram İlçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın, savunma ve güvenlik amaçlı bina tesisi ve eğitim atış tatbikat sahası yapılmak üzere İçişleri Bakanlığına (Emniyet Genel Müdürlüğü) tahsis edilmiş bulunan alan içerisinde kalmasından dolayı tesis güvenliği ile can ve mal güvenliği açısından risk teşkil etmesi nedeniyle, anılan Bakanlık tarafından  2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 27. maddesi uyarınca acele kamulaştırılmasına ilişkin 26/01/2023 tarih ve 32085 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 25/01/2023 tarih ve 6734 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının iptali istemiyle açılmıştır.
  						Anayasa'nın 13. ve 35. madde hükümleri uyarınca mülkiyet hakkının kamu yararı amacıyla Anayasa'ya uygun olarak yasayla sınırlandırılması mümkündür. Ancak buna ilişkin düzenlemeler öncelikle kamu yararına dayanmalıdır.
     	 Ülkemizin taraf olduğu Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin Ek 1 Nolu Protokolüyle de mülkiyet hakkı bir insan hakkı olarak kabul edilmiş ve bu hakkın orantılılık ilkesi çerçevesinde kamu yararı gözetilerek sınırlandırılabileceği ifade edilmiştir.  Buna göre, bir taşınmaz üzerindeki mülkiyet hakkının kamulaştırma yolu ile kaldırılması (mülkiyetin el değiştirmesi) kamu yararının karşılanması zorunluluğunun özel mülkiyet hakkının korunmasından üstün tutulması şartına bağlıdır.

Ülkemizin taraf olduğu Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin Ek 1 Nolu Protokolüyle de mülkiyet hakkı bir insan hakkı olarak kabul edilmiş ve bu hakkın orantılılık ilkesi çerçevesinde kamu yararı gözetilerek sınırlandırılabileceği ifade edilmiştir.  Buna göre, bir taşınmaz üzerindeki mülkiyet hakkının kamulaştırma yolu ile kaldırılması (mülkiyetin el değiştirmesi) kamu yararının karşılanması zorunluluğunun özel mülkiyet hakkının korunmasından üstün tutulması şartına bağlıdır.    
       	   2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 1. maddesinde; "Bu Kanun; kamu yararının gerektirdiği hallerde gerçek ve özel hukuk tüzelkişilerinin mülkiyetinde bulunan taşınmaz malların, Devlet ve kamu tüzelkişilerince kamulaştırılmasında yapılacak işlemleri, kamulaştırma bedelinin hesaplanmasını, taşınmaz malın ve irtifak hakkının idare adına tescilini, kullanılmayan taşınmaz malın geri alınmasını, idareler arasında taşınmaz malların devir işlemlerini, karşılıklı hak ve yükümlülükler ile bunlara dayalı uyuşmazlıkların çözüm usul ve yöntemlerini düzenler.” hükmüne ve 6. maddesinin son fırkasında; “Onaylı imar planına veya ilgili bakanlıklarca onaylı özel plan ve projesine göre yapılacak hizmetler için ayrıca kamu yararı kararı alınmasına ve onaylanmasına gerek yoktur.” hükmüne, 6. maddesinde "....Cumhurbaşkanı veya bakanlıklar tarafından verilen kamu yararı kararlarının ayrıca onaylanması gerekmez. Onaylı imar planına veya ilgili bakanlıklarca onaylı özel plan ve projesine göre yapılacak hizmetler için ayrıca kamu yararı kararı alınmasına ve onaylanmasına gerek yoktur. Bu durumlarda yetkili icra organınca kamulaştırma işlemine başlanıldığını gösteren bir karar alınır." hükmüne, 27. maddesinde ise;  3634 sayılı Milli Müdafaa Mükellefiyeti Kanununun uygulanmasında yurt savunması ihtiyacına veya aceleliğine Cumhurbaşkanınca karar alınacak hallerde veya özel kanunlarla öngörülen olağanüstü durumlarda gerekli olan taşınmaz malların kamulaştırılmasında kıymet takdiri dışındaki işlemler sonradan tamamlanmak üzere ilgili idarenin istemi ile mahkemece yedi gün içinde o taşınmaz malın 10. madde esasları dairesinde ve 15. madde uyarınca seçilecek bilirkişilerce tespit edilecek değeri, idare tarafından mal sahibi adına 10. maddeye göre yapılacak davetiye ve ilanda belirtilen bankaya yatırılarak o taşınmaz mala el konulabileceği, bu Kanunun 3. maddesinin 2. fıkrasında belirtilen hallerde yapılacak kamulaştırmalarda yatırılacak miktar, ödenecek ilk taksit bedeli olduğu düzenlemesine yer verilmiştir.

Bu çerçevede, 2942 sayılı Kanunun 27. maddesi incelendiğinde, kamulaştırma işlemlerinde öngörülen yöntemlerin bir kısmının uygulanmayarak taşınmaza acele el konulabilmesi yolu istisnai olarak başvurulabilecek bir yöntem şeklinde düzenlendiğinden, madde hükmü ile üç durumda acele kamulaştırma yolu ile taşınmaza el konulmasına olanak tanınmıştır. Bu koşullardan ikisinde Milli Müdafaa Mükellefiyeti Kanununun uygulanmasında yurt savunması ihtiyacına veya özel kanunlarda öngörülen olağanüstü durumlarda gerekli olması halleri şeklinde açıkça sayılmak suretiyle üstün kamu yararının ve kamu düzeninin korunmasının gerçekleştirilmesi amacıyla acele kamulaştırma yoluna gidilebileceği belirtilmiştir. Üçüncü koşul olan aceleliğine Cumhurbaşkanınca karar verilebilmesi için de kamu yararı ve kamu düzenine ilişkin olma halinin maddede yer alan diğer iki koşula paralel nitelik taşıması gerekmektedir.
	3194 sayılı İmar Kanununun "Amaç" başlıklı 1.maddesinde, "Bu Kanun, yerleşme yerleri ile bu yerlerdeki yapılaşmaların; plan, fen, sağlık ve çevre şartlarına uygun teşekkülünü sağlamak amacıyla düzenlenmiştir.
" hükmüne, 3. maddesinde, "Herhangi bir saha, her ölçekteki plan esaslarına, bulunduğu bölgenin şartlarına ve yönetmelik hükümlerine aykırı maksatlar için kullanılamaz.
" hükmüne, 8. maddesinin (d) bendinde "Arazi kullanımı ve yapılaşmada sadece mekânsal strateji planları, çevre düzeni planları ve imar planları kararlarına uyulur." hükmüne, 20. maddesinde "Yapı: a) Kuruluş veya kişilerce kendilerine ait tapusu bulunan arazi, arsa veya parsellerde, b) Kuruluş veya kişilerce, kendisine ait tapusu bulunmamakla beraber kamu kurum ve kuruluşlarının vermiş oldukları tahsis veya irtifak hakkı tesis belgeleri ile, İmar planı, yönetmelik, ruhsat ve eklerine uygun olarak yapılabilir" hükmüne yer verilmiştir. Aynı Kanunun tanımlar başlıklı 5. maddesinde uygulama imar planı; tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plan olarak tanımlanmıştır.

Yukarıda yer verilen Kanun hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden, kamu yararının gerektirdiği hallerde gerçek ve özel hukuk tüzelkişilerinin mülkiyetinde bulunan taşınmaz malların Devlet ve kamu tüzelkişilerince kamulaştırılabileceği, kamulaştırma yapılabilmesi için ilgili idare tarafından kamu yararı kararının alınması gerektiği, onaylı imar planı veya ilgili Bakanlıklarca onaylı özel plan ve projesine göre gerçekleştirilecek bir hizmetin söz konusu olduğu durumlarda ise kamu yararı kararı alınmasına gerek bulunmadığı, taşınmazın, imar planında tahsis edildiği amaç doğrultusunda kullanılmasının zorunlu olduğu, dolayısıyla bir taşınmazın imar planında yer alan kullanım kararı dışındaki bir amaçla kamulaştırılmasının mümkün olmadığı anlaşılmaktadır.