muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Danıştay — Esas No: 2023/1202, Karar No: 2024/1001, Tarih: 28.02.2024

"Kamu İhale Kurumu" başlıklı 53. maddesinde, "a) Bu Kanunla verilen görevleri yapmak üzere kamu tüzel kişiliğini haiz, idari ve malî özerkliğe sahip Kamu İhale Kurumu kurulmuştur. Kamu İhale Kurumu, bu Kanun'da belirtilen esas, usûl ve işlemlerin doğru olarak uygulanması konusunda görevli ve yetkilidir. ... b) Bu Kanun'a göre yapılacak ihaleler ile ilgili olarak Kurum'un görev ve yetkileri aşağıda sayılmıştır: ... 2) Bu Kanun'a ve Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'na ilişkin bütün mevzuatı, standart ihale dokümanlarını ve tip sözleşmeleri hazırlamak, geliştirmek ve uygulamayı yönlendirmek. ... Kurum, görevlerinin yerine getirilmesinde resmî ve özel bütün  kurum, kuruluş ve kişilerden belge, bilgi ve görüş isteyebilir. Belge, bilgi ve görüşlerin istenilen süre içinde verilmesi zorunludur. Kurum, Kurul kararıyla bu Kanun'un ve Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun uygulanmasına ilişkin standart ihale dokümanı, tip sözleşme, yönetmelik ve tebliğler çıkarmaya yetkilidir. Kurul ve Kurum yetkilerini, düzenleyici işlemler tesis ederek ve özel nitelikli kararlar alarak kullanır. Standart ihale dokümanları, tip sözleşmeler, yönetmelik ve tebliğler Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe konulur. ..." kuralları yer almıştır.
	1512 sayılı Noterlik Kanunu'nun "Noterlik mesleği" başlıklı 1. maddesinde, "Noterlik bir kamu hizmetidir. Noterler, hukuki güvenliği sağlamak ve anlaşmazlıkları önlemek için işlemleri belgelendirir ve kanunlarla verilen başka görevleri yaparlar." kuralına yer verilmiştir.
04/03/2009 tarih ve 27159 Mükerrer sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin "Belge için başvuru" başlıklı 45. maddesinde, "(1) İş deneyim belgesi talebinde bulunanlar, yaptıkları işi veya görevi tevsik amacıyla, dilekçelerine aşağıda sayılan belgeleri ekleyerek, belge vermeye yetkili kurum veya kuruluşa başvururlar:
a) İş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili kurum ve kuruluşlara taahhütte bulunan yükleniciler için; sözleşme, hakediş raporları, biten işlerde geçici kabul tutanağı, varsa; tasfiye tutanağı, kesin hakediş raporu, keşif artış olurları ve devir sözleşmesi.
b) Özel sektöre taahhütte bulunan yükleniciler için; yapılacak iş karşılığı bedel içeren noter onaylı sözleşme, yapı ruhsatı, yapı kullanma izin belgesi, ilgili sigorta müdürlüğünden onaylı iş yeri bildirgesi, kat ve/veya arsa karşılığı inşaat işleri haricindeki işlerde bu belgelere ek olarak sözleşmeye ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretleri. ..." kuralı yer almıştır.
HUKUKÎ DEĞERLENDİRME: 
USUL YÖNÜNDEN:

HUKUKÎ DEĞERLENDİRME: 
USUL YÖNÜNDEN:
Davalılardan Gebze Organize Sanayi Bölgesi tarafından, 09/03/2023 tarih ve İNŞA/23-544 sayılı işlem bakımından idarî yargının görevsiz olduğu ileri sürülerek görev itirazında bulunulması üzerine Dairemizin 20/06/2023 tarih ve E:2023/1202 sayılı görevlilik kararı ile davalı Gebze Organize Sanayi Bölgesi'nin görev itirazının reddine karar verilmiş olup, davalıların usûle ilişkin diğer itirazları da geçerli görülmemiştir.
ESAS YÖNÜNDEN:
Dava dilekçesinde, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin 45. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin iptali istenilmiş ise de, dava dilekçesi içeriği ve öne sürülen hukuka aykırılık sebepleri ile uygulama işlemine konu iş deneyim belgesi düzenlenmesi talebinin reddine ilişkin işlemin, söz konusu Yönetmeliğin 45. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendindeki "noter onaylı" ibaresi uyarınca tesis edildiği dikkate alınarak, Yönetmeliğin 45. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendindeki "noter onaylı" ibaresi yönünden inceleme yapılmıştır. 
1)Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin 45. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendindeki "noter onaylı" ibaresinin incelenmesi; 
	4734 sayılı Kanun'un 10. maddesi uyarınca meslekî ve teknik yeterliğin belirlenmesi için ihaleye katılacak isteklilerden, ekonomik ve malî yeterlik ile meslekî ve teknik yeterliklerinin belirlenmesine ilişkin olarak istenebilecek belgelerden birisi de istekli tarafından kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak sunulabilecek iş deneyim belgeleridir. Kanun'da, bir iş deneyiminin ihalelere katılımda iş deneyimini gösteren belge olarak kullanılabilmesi için iki temel ön şart öngörülmüştür. Bunlardan birincisi tevsik edilecek deneyim konusu olan işin bir sözleşmeye dayanması, ikincisi ise bu sözleşmenin bedel içermesidir. 
	4734 sayılı Kanun'da iş deneyim belgesinin verilmesine ilişkin kurallara yer verilmemiş, konu ikincil düzenlemelere bırakılmıştır. 4734 sayılı Kanun'a ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'na ilişkin bütün mevzuatı, standart ihale dokümanlarını ve tip sözleşmeleri hazırlamak, geliştirmek ve uygulamayı yönlendirme yetkisine sahip davalı Kurumun, 4734 sayılı Kanun ile kendisine tanınan bu yetki kapsamında, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'ni yürürlüğe koyduğu görülmektedir.  
	Sözlük anlamı ile "düzenli hâle koymak, düzen vermek, tanzim ve tertip etmek" olarak tanımlanan "düzenleme", kamu hukukunda kural koyma ile eş anlamlıdır. Kural ise; sürekli, soyut, nesnel, genel (kişilik dışı) durumları belirleyen ve gösteren bir içeriğe sahiptir.

Sözlük anlamı ile "düzenli hâle koymak, düzen vermek, tanzim ve tertip etmek" olarak tanımlanan "düzenleme", kamu hukukunda kural koyma ile eş anlamlıdır. Kural ise; sürekli, soyut, nesnel, genel (kişilik dışı) durumları belirleyen ve gösteren bir içeriğe sahiptir.
İdare, Anayasa ve kanunlardan aldığı yetki ile, kural koyma (düzenleme yapma) yetkisine sahiptir. "Kural işlemler" (ya da diğer adıyla "genel düzenleyici işlemler"), üst hukuk kurallarına uygun olarak hukuk düzenine yeni kural getiren ya da mevcut bir kuralı değiştiren veya kaldıran tek yanlı idarî işlemlerdir. Düzenleme yetkisini kullanarak yönetmelik, tebliğ, genelge gibi genel düzenleyici işlemleri yapan idarenin bir işleminin düzenleyici nitelik taşıdığının kabul edilebilmesi için, söz konusu işlemin sürekli, soyut, nesnel, genel durumları belirleyen ve gösteren hükümler içermesi, başka bir anlatımla, belirtilen nitelikte kurallar getirmiş olması gerekmekte olup, bu genel düzenlemelerin üst hukuk kurallarına aykırı hükümler içermemesi zorunludur.
	Dava konusu Yönetmeliğin 45. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, özel sektöre taahhütte bulunan yükleniciler için iş deneyim belgesi düzenlenebilmesi için diğer şartların yanı sıra, yapılacak iş karşılığı bedel içeren noter onaylı sözleşmenin de talep edildiği görülmektedir. 
	Bu itibarla, özel sektöre taahhütte bulunan yükleniciler tarafından iş deneyim belgesi düzenlenmesi istemiyle yapılan başvurularda sunulacak olan sözleşmelerde, yüklenici tarafından taahhüt edilen işin sağlıklı bir şekilde denetlenmesi ve iş deneyimine konu olan sözleşmedeki değişikliklerin kontrol edilebilmesi yoluyla hukukî güvenliğin sağlanması ve anlaşmazlıkların engellenmesi amacıyla noter onayının aranmasında hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
	Nitekim, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin 45. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinin iptali istemiyle açılan davalarda, Dairemizin 12/11/2013 tarih ve E:2011/1009, K:2013/2914 sayılı; 26/02/2019 tarih ve E:2016/4764, K:2019/569 sayılı davanın reddi yolundaki verilen kararları, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun 15/03/2017 tarih ve E:2014/1684, K:2017/1208 sayılı; 16/12/2019 tarih ve E:2019/1689, K:2019/6552 sayılı kararları ile onanmıştır.
2) Davacı tarafından iş deneyim belgesi düzenlenmesi talebiyle yapılan başvurunun reddine dair 09/03/2023 tarih ve İNŞA/23-544 sayılı Gebze Organize Sanayi Bölgesi işlemi ile 11/01/2021 tarih ve E.2021/525 sayılı Kamu İhale Kurumu işleminin incelenmesi;

2) Davacı tarafından iş deneyim belgesi düzenlenmesi talebiyle yapılan başvurunun reddine dair 09/03/2023 tarih ve İNŞA/23-544 sayılı Gebze Organize Sanayi Bölgesi işlemi ile 11/01/2021 tarih ve E.2021/525 sayılı Kamu İhale Kurumu işleminin incelenmesi;
	Davacı şirket tarafından, Gebze Organize Sanayi Bölgesi içerisinde bulunan 1828 ada, 11 parsel üzerinde yüklenici olarak yapımını gerçekleştirdiği "Anahtar Teslim Solar Tesis Kurulumu" işine ilişkin olarak iş deneyim belgesi (yüklenici - iş bitirme) düzenlenmesi talebinde bulunulmuş; başvuru, davacı şirket tarafından sunulan diğer belgeler değerlendirilmeden,	dava konusu Yönetmeliğin 45. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca iş deneyim belgesine esas işin sözleşmesinin noter onaylı olmadığı gerekçesiyle reddedilmiş; ayrıca işlem ekinde Kurum'dan alınan, "Yönetmeliğin 45. maddesi ile Yönetmelik kapsamında belge düzenlenebilmesi için işin bedel içeren noter onaylı sözleşme kapsamında yapılmış olmasının ön koşul olarak belirlendiği, aksi durumlarda anılan düzenleme uyarınca iş deneyim belgesi düzenlenmesinin mümkün olmayacağı" yönündeki görüş davacıya gönderilmiştir.
	Her ne kadar Yönetmeliğin 45. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde yer alan "noter onaylı" ibaresinin hukuka uygunluğu tespit edilmiş ise de, uygulama işlemlerinin hukukî denetiminin dayanak düzenleyici işlemde yer verilen kuralların bir bütün olarak ele alınması suretiyle yapılması gerektiği açıktır.   
	4734 sayılı Kanun’un yürürlüğünden önce, Yapı, Tesis ve Onarım İşleri İhalelerine Katılma Yönetmeliği uyarınca Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı (mülga Bayındırlık ve İskan Bakanlığı) tarafından verilen müteahhitlik karneleri ile ihalelere katılmak gerekli iken, 4734 sayılı Kanun ile bu sistem değiştirilerek iş deneyim belgesi sistemine geçilmiştir. 4734 sayılı Kanun ile birlikte istekliler tarafından kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak iş deneyim belgesi sunulması usûlüne geçilmiştir. Kanun'da, hususi olarak bir şeyi yapmayı üstüne alma, üstlenme anlamına gelen "taahhüt'' kavramına yer verilerek yüklenicilerin belirli bir organizasyon içinde ve kararlaştırılan şartlar altında sözleşmeyi ifâ edip edemeyecekleri, sorumluluklarını yerine getirip getiremeyeceklerine ilişkin hususlara vurgu yapılmış, diğer taraftan, mesleki ve teknik yeterliğin belirlenmesi için, ihalede sunulacak iş deneyim belgelerinin, kamu veya özel sektöre taahhütte bulunan yükleniciler için, yapılacak iş karşılığı bedel içeren bir sözleşmeye dayanması gerektiği açıkça belirtilerek, işin niteliğine göre, işin şartlarının önceden belirlenmesi, belli bir bedeli içermesi, belli süreler içinde ve taahhüt altında yapılması hususlarında denetime imkân verecek bir sözleşmeye dayanması şartları aranmıştır.

İş deneyim belgesinin hukukî bir terim olarak tanımına ise, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 3. maddesinde yer verilmiştir. Yönetmeliğe göre, iş deneyim belgesi “adayın ya da isteklinin ihale konusu iş veya benzer işlerdeki deneyimini gösteren; iş bitirme belgesi, iş durum belgesi, iş denetleme belgesi ve iş yönetme belgesini” ifade etmektedir. Yönetmelikte ayrıca, iş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili kurum ve kuruluşlara, belge düzenlemenin şartlarına, belge için başvurunun nasıl yapılacağına, iş deneyim tutarının nasıl tespit edileceğine ve nasıl değerlendirileceğine ilişkin ayrıntılı kurallara yer verilmiştir. Buna göre, 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idareler ile Kanun kapsamı dışındaki diğer kamu kurum ve kuruluşlarına (kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve vakıf yükseköğretim kurumları hariç) gerçekleştirilen işler için, iş sahibi tarafından düzenlenen; gerçek kişilere veya özel hukuk tüzel kişilerine gerçekleştirilen işler için, belediye sınırları veya mücavir alan içinde ilgili belediye tarafından, belediye sınırları veya mücavir alan dışında ilgili bayındırlık ve iskan il müdürlüğü tarafından, ilgili mevzuatı uyarınca yapı denetimi veya kabulü bunların dışındaki kuruluşlar tarafından yapılan işlerde ise bu mevzuat uyarınca yetkilendirilmiş kurumlar tarafından verilmesi öngörülmüştür.
	İş deneyim belgesi verilmesinin ayrıntılı bir şekilde düzenlenmesi belgenin sahip olduğu önemden ve ihalelerdeki işlevinden kaynaklanmaktadır. 4734 sayılı Kanun’a göre idareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur. İş deneyim belgesinin ise Kanun’da ortaya konan bu ilkelerin hayata geçirilmesinde önemli işlevi bulunmaktadır. 
	Bu işlev iki yönlü sonuç doğurmaktadır.	İş deneyim belgelerinin, ihale konusu işin, işi tamamlayabilme yeteneğine ve kapasitesine sahip olan isteklilere yaptırılabilmesi açısından referans bir belge olması nedeniyle ihaleyi yapan idareler yönünden önemli olduğu açıktır. Böylece idareler 4734 sayılı Kanun'da temel ilke olarak belirtildiği üzere, ihtiyaçların uygun şartlarda ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılmasını teminen ihale konusu işte belli bir deneyimi ortaya koyabilen istekliler arasında ihaleyi gerçekleştireceklerdir.

Diğer taraftan, iş deneyim belgeleri, isteklilerin kamu ihalelerine katılabilmelerinin bir şartı olması nedeniyle isteklilere ihalelere katılabilme imkânı sağlaması ve böylece rekabetin gerçekleştirilebilmesi açısından önemlidir. Zira, Yönetmeliğin 30. maddesinde yer verilen “Yaklaşık maliyetine bakılmaksızın aday veya isteklinin teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler ile iş deneyim belgesinin her ihalede istenilmesi zorunludur.” kuralı ile 39. maddesinde yer verilen "Aday veya isteklilerden, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt ettikleri, ihale konusu iş veya benzer işlerdeki deneyimlerini tevsik etmeleri için iş deneyim belgesi istenilmesi zorunludur." kuralı gereği, yaklaşık maliyeti ne olursa olsun tüm yapım işleri ihalelerinde iş deneyim belgesi istenmesinin zorunlu olması potansiyel isteklilerin teklif sunabilmelerinde ve rekabet avantajı sağlayabilmelerinde iş deneyimi belgesinin önemini ortaya koymaktadır.
	Buna ek olarak, iş deneyim belgesi, Anayasa’nın 35. maddesinde ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi Ek 1 Nolu protokolde temel hak olarak güvence altına alınmış olan "mülkiyet hakkı", Anayasa'nın 48. maddesinde yer verilen çalışma ve sözleşme hürriyetine ilişkin anayasal kurallarla da yakından ilişkilidir. 
	Öte yandan, Yönetmeliğin  45. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde özel sektöre taahhütte bulunan yüklenicilerin iş deneyim belgesi talep etmeleri hâlinde izlenecek usûl öngörülmüştür. İdarî işlemlerin tesis edilmesine esas teşkil edecek birtakım idarî usûllerin kanunda ya da ikincil düzenlemelerde belirlenmiş olması hâlinde gösterilen usullere uyulması gerekmektedir. Bununla birlikte, sıkı kurallara bağlanan idarî usûllerde temel hak ve hürriyetlere müdahale oluşturacak nitelikte olan işlemler için, idari usûlün belirlenmesindeki amaç ile müdahale edilen hukukî değer arasındaki ilişkiye yönelik inceleme ve değerlendirmenin hassasiyetle yapılması gerekmektedir. 
	Yönetmeliğin "Belge için başvuru" başlıklı 45. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde, özel sektöre taahhütte bulunan yüklenicilerden iş deneyim belgesi talebinde bulunanlar tarafından sunulması gereken belgelere yer verilmiştir. Uyuşmazlığa konu belge olan "yapılacak iş karşılığı bedel içeren noter onaylı sözleşme" dışında maddede; yapı ruhsatı, yapı kullanma izin belgesi, ilgili sigorta müdürlüğünden onaylı iş yeri bildirgesi, sözleşmeye ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretleri istenilecek belgeler olarak sayılmıştır.

Özel sektöre taahhütte bulunanlar için istenen belgelerden yapı ruhsatına ilişkin kurallara 3194 sayılı İmar Kanunu'nda yer verilmiştir. Kanun'un 21. maddesine göre 3194 sayılı Kanun'un kapsamına giren bütün yapılar için 26. maddede belirtilen istisna dışında belediye veya valiliklerden yapı ruhsatiyesi alınması mecburidir. İmar mevzuatı açısından yapılması kanuni izne bağlı olan bir yapının, yapılabilmesi için yetkili idarenin izin vermiş olduğunu gösteren belge olarak tanımlanan yapı ruhsatını almak için başvuruya eklenmesi gereken belgeler, Kanun'un 22. maddesinde, "tapu (istisnai hâllerde tapu senedi yerine geçecek belge), mimari proje, statik proje, elektrik ve tesisat projeleri, resim ve hesapları, röperli veya yoksa ebatlı kroki" olarak gösterilmiştir. Yapı kullanma iznine ise 3194 sayılı Kanun'un 30. maddesinde yer verilmiştir. Buna göre, "yapı tamamen bittiği takdirde tamamının, kısmen kullanılması mümkün kısımları tamamlandığı takdirde bu kısımlarının kullanılabilmesi için inşaat ruhsatını veren belediye ve valilik bürolarından; 27. maddeye göre ruhsata tâbi olmayan yapıların tamamen veya kısmen kullanılabilmesi için ise ilgili belediye ve valilikten izin alınması mecburidir". Aktarılan kurallara göre yapı ruhsatı ve yapı kullanma izni, idarî bir makam tarafından, yapılan işe ilişkin çeşitli belgelerin sunulması ve birtakım kontrollerin yapılması üzerine düzenlenen belgelerdir.

İş deneyim belgesi başvurusunda talep edilen diğer bir belge ise, ilgili sigorta müdürlüğünden onaylı iş yeri bildirgesidir. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 11. maddesinin 3. fıkrasında yer alan kurala istinaden işverenler, örneği Sosyal Güvenlik Kurumu'nca hazırlanacak işyeri bildirgesini en geç sigortalı çalıştırmaya başladığı tarihte Kuruma vermekle yükümlü tutulmuşlardır. Bu doğrultuda iş yerinde, Kanun'un 4. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı çalıştıran, sigortalı çalıştırılan bir iş yerini devir alan ya da bu nitelikte iş yeri kendisine intikal eden işveren, Kanun'un 11. maddesinde belirtilen sürelerde vermekle yükümlü olduğu Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği eki Ek-6'da bulunan iş yeri bildirgesini Kuruma elektronik ortamda göndermek zorundadır. Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği’nin 29. maddesi uyarınca işverenler tarafından iş yeri bildirgesi ile birlikte (somut uyuşmazlığı ilgilendiren kısmı olan tüzel kişiler için); (a) hükmi şahsiyetin tescil edildiği Ticaret Sicil Gazetesini, (b) Adi ortaklıklar; noter onaylı ortaklık sözleşmesini, (c) İhale konusu işlerde; işin sözleşmesi veya işin üstlenildiğini gösterir idarenin yazısı, (d) İnşaat iş yerlerinde; yapı ruhsatının fotokopisi, varsa arsa sahibi ile müteahhit arasındaki inşaat yapım sözleşmesi, (e) gerekli görülmesi hâlinde 18/02/2017 tarih ve 29983 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Muhtasar ve Prim Hizmet Beyannamesi Genel Tebliği ekinde yer alan sözleşme örneği iş yeri bildirgesinin gönderildiği tarihi takip eden 7 iş günü içerisinde iş yeri bildirgesinin gönderildiği Kurum ünitesine gönderilecektir.
	Talep edilen belgelerden faturanın tanımı 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nda yapılmıştır. Kanuna göre fatura; satılan emtia veya yapılan iş karşılığında müşterinin borçlandığı meblağı göstermek üzere emtiayı satan veya işi yapan tüccar tarafından müşteriye verilen ticari vesikadır (VUK. md. 229). Fatura, düzenleyen tacirin gelirini gösterirken, diğer taraftan faturayı alanın giderini göstermektedir. Faturada bulunması gereken asgari bilgiler 213 sayılı Kanun'un 230. maddesinde gösterilmiştir. Faturalar, taşıması gereken zorunlu bilgilerin bulunmaması durumunda vergi kanunları bakımından hiç düzenlenmemiş sayılırlar (VUK. md. 227/2). Kanuna göre faturada bulunması gerekenler; (a) faturanın düzenlenme tarihi, seri ve sıra numarası, (b) faturayı düzenleyenin adı, varsa ticaret unvanı, iş adresi, bağlı olduğu vergi dairesi ve hesap numarası, (c) müşterinin adı, ticaret unvanı, adresi, varsa vergi dairesi ve hesap numarası, (d) malın veya işin nevi, miktarı, fiyatı ve tutarı, (e) satılan malların teslim tarihi ve irsaliye numarası. Ayrıca faturanın düzenlenişiyle ilgili Kanun'da ayrıntılı kurallara yer verilmiştir (VUK. md. 231).

İş deneyim belgelerinin düzenlenmesine esas olmak üzere istenilen belgelerin işin fiilen yapıldığının kontrol edilebilmesine imkân sağlayan, sonradan geçmişe dönük ve gerçeğe aykırı olarak belge düzenleyerek iş deneyim belgesi alınabilmesini engellemeye yönelik olduğu görülmektedir. Kanun'un iş deneyim belgesi talep edilmesini zorunlu kılması, iş deneyim belgesinin ihalelerdeki işlevi, önemi ve Yönetmelik maddesi ile iş deneyim belgesi verilebilmesi için talep edilen belgelerin bir bütün olarak incelenmesinden, deneyime konu işin fiilen yapılmış olmasının ve bunun güvenli bir şekilde tespit edilebilmesinin amaçlandığı görülmektedir. Nitekim, iş deneyim tutarının tespitine ilişkin Yönetmeliğin 46. maddesinde, “Özel sektöre gerçekleştirilen işlerde iş deneyim tutarının tespitinde; diğer belgelerin de bu tutarı doğrulaması şartıyla, işin sözleşmesinde yazılı bedeli aşmamak üzere fiilen yapılan iş tutarı dikkate alınır. Sözleşmede iş artışına ilişkin hüküm bulunması durumunda, ayrıca sözleşme bedelinin % 10’unu aşmamak üzere tamamlanan iş tutarı da dikkate alınır.” kuralı ile iş deneyim belgelerinde fiilen gerçekleştirilen işin esas alınacağı belirtilmiştir.
	Ayrıca, iş deneyim belgesi başvurusunda talep edilen belgelerden noter onaylı sözleşme dışında, istenen belgelerin kamu hukuku kuralları ile ayrıntılı olarak düzenlendiği, belgeler zamanında temin edilmeden ve/veya düzenlenmeden, sözleşme konusu işe başlanmasının mümkün olmadığı görülmektedir. 
	Bu durumda, Yönetmeliğin 45. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde yer verilen düzenlemeler birlikte değerlendirildiğinde; iş ve/veya mesleki tecrübenin tevsiki amacıyla, özel sektöre taahhütte bulunan yükleniciler adına belge vermeye yetkili kurum veya kuruluşlarca iş deneyim belgesi düzenlenebilmesi için ilgililerin uyuşmazlığa konu Yönetmelik düzenlemesinde yer alan belgeleri sunmalarının zorunlu olduğu; bu kapsamda, iş deneyimine konu sözleşmede taahhüt edilen işin sağlıklı bir şekilde denetlenmesi ve iş deneyimine konu olan sözleşmedeki değişikliklerin kontrol edilebilmesi yoluyla hukuki güvenliğin sağlanması ve anlaşmazlıkların engellenmesi amacıyla bu belgelerin istendiği anlaşılmaktadır. 
	Öte yandan, anılan düzenlemede, yapılacak iş karşılığı bedel içeren noter onaylı sözleşmeyle birlikte yapı ruhsatı, yapı kullanma izin belgesi, ilgili sigorta müdürlüğünden onaylı iş yeri bildirgesi, sözleşmeye ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretleri gibi belgelerin de başvuru kapsamında ilgili idareye sunulması öngörüldüğünden; özel sektöre taahhüt edilen işin sağlıklı bir şekilde denetlenmesi, belge düzenlemeye yetkili idare tarafından maddede sayılan diğer belgelerin incelenmesi suretiyle mümkün olabileceğinden, işe ilişkin sözleşmede sadece noter onayının bulunmaması denetimin etkinliğini ve hukukî güvenliği zedeleyecek nitelikte değildir.