muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Danıştay — Esas No: 2023/10951, Karar No: 2024/2900, Tarih: 09.05.2024

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI:  Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ	:  …
DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE	:
	İş yerlerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması ve mevcut sağlık ve güvenlik şartlarının iyileştirilmesi için işveren ve çalışanların görev, yetki, sorumluluk, hak ve yükümlülüklerini düzenlemek amacıyla yürürlüğe konulan 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun "Tanımlar" başlıklı 3. maddesinin 1. fıkrasının (ı) bendinde, "İşyeri hekimi: İş sağlığı ve güvenliği alanında görev yapmak üzere Bakanlıkça yetkilendirilmiş, işyeri hekimliği belgesine sahip hekim" olarak tanımlanmış, "İşyeri hekimleri ve iş güvenliği uzmanları" başlıklı 8. maddesinde, "(1) İşyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanlarının hak ve yetkileri, görevlerini yerine getirmeleri nedeniyle kısıtlanamaz. Bu kişiler, görevlerini mesleğin gerektirdiği etik ilkeler ve mesleki bağımsızlık içerisinde yürütür. "Belgelendirme, ihtar ve iptaller" başlıklı 31. maddesinde ise, "İş sağlığı ve güvenliği hizmeti sunan, ölçüm ve analizleri yapan kişi, kurum, kuruluşlar ve eğitim kurumları ile ilgili olarak yetkilendirme ve belgelendirme bedelleri, bu kişi ve kurumlara getirilen kuralların ihlali hâlinde hafif, orta ve ağır ihtar olarak kayda alınması ile yetki belgelerinin geçerliliğinin doğrudan veya ihtar puanları esas alınarak askıya alınması ve iptaline dair usul ve esaslar Bakanlıkça belirlenir." hükümlerine  yer verilmiştir.
7081 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Tedbirler Alınması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun’un yayımlandığı tarihte yürürlükte bulunan haliyle 3146 sayılı Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'un "Görev" başlıklı 2. maddesinde, "Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının görevleri şunlardır: ...
g)  İş sağlığı ve güvenliğini sağlayacak tedbirlerin uygulanmasını izlemek, ...
r) İşyerindeki sağlık ve güvenlik risklerini önleyici ve koruyucu hizmetleri yürütenlerin niteliklerini belirlemek, eğitimlerini ve sertifikalandırılmalarını sağlamak, ...";
"İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü" başlıklı 12. maddesinde, "İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğünün görevleri şunlardır:
a) İş sağlığı ve güvenliği konularında, mevzuatın uygulanmasını sağlamak ve mevzuat çalışması yapmak, ...
k) İşyerindeki sağlık ve güvenlik risklerini önlemek ve koruyucu hizmetleri yürütmek üzere görevlendirilecek işyeri hekimleri, iş güvenliği uzmanları ve diğer görevlilerin iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili eğitim ve belgelendirme usul ve esaslarını belirlemek,

"İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü" başlıklı 12. maddesinde, "İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğünün görevleri şunlardır:
a) İş sağlığı ve güvenliği konularında, mevzuatın uygulanmasını sağlamak ve mevzuat çalışması yapmak, ...
k) İşyerindeki sağlık ve güvenlik risklerini önlemek ve koruyucu hizmetleri yürütmek üzere görevlendirilecek işyeri hekimleri, iş güvenliği uzmanları ve diğer görevlilerin iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili eğitim ve belgelendirme usul ve esaslarını belirlemek,
l) İş sağlığı ve güvenliği alanında ölçüm, analiz, teknik kontrol, risk analizi ve değerlendirmesi, eğitim, danışmanlık, uzmanlık hizmetlerini yapmak ve bu tür hizmetleri verecek özel ve tüzel kişi ve kuruluşların niteliklerini belirlemek, yetki vermek, yetkilerini iptal etmek, kontrol ve denetimini sağlamak,
m) İşyeri hekimi, iş güvenliği uzmanı, diğer teknik ve sağlık personel ile işçilere eğitim vermek için kamu kurum ve kuruluşları, üniversiteler ve Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre faaliyet gösteren şirketler ile ortak sağlık ve güvenlik birimlerini yetkilendirmek, gerektiğinde yetkilerini iptal etmek, hizmetin etkin ve verimli bir şekilde verilip verilmediğinin kontrol ve denetimini sağlamak, işyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanının eğitimleri sonundaki sınavları yapmak veya yaptırmak, belgelerini vermek, ...";
"Bakanlığın düzenleme görev ve yetkisi" başlıklı 34. maddesinde de, "Bakanlık, kanunla yerine getirmekle yükümlü olduğu hizmetleri tüzük, yönetmelik, tebliğ, genelge ve diğer idari metinlerle düzenlemekle görevli ve yetkilidir." hükümleri 
düzenlenmiştir.
 06/02/2018 tarihli ve 7081 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Tedbirler Alınması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun’un "Bazı yetkilerin iptali" başlıklı 9. maddesinde, "9/1/1985 tarihli ve 3146 sayılı Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun 12 nci maddesinin birinci fıkrasının (l) ve (m) bentleri kapsamında yetkilendirilen kişi, kurum veya kuruluşlardan terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı olanların yetkileri Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı tarafından oluşturulacak komisyonun teklifi üzerine Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanının onayı ile iptal edilir.” hükmü yer almaktadır.

06/02/2018 tarihli ve 7081 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Tedbirler Alınması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun’un 9. maddesi de dahil olmak üzere bazı maddelerinin Anayasa'ya aykırı olduğu iddiasıyla iptali istemiyle açılan davada, Kanun’un 9. maddesi hakkında Anayasa Mahkemesi'nin 02/03/2023 tarihli ve 32120 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 26/10/2022 tarih ve E:2018/76, K:2022/125 sayılı kararıyla " "millî güvenliğin ve kamu düzeninin sağlanması açısından stratejik önemi bulunan ve daha farklı bir konumda değerlendirilmesi gereken sektörlerde faaliyet gösteren iş ve işyerlerinin yanı sıra millî güvenlik ve kamu düzeni ile doğrudan bir bağlantısı bulunmayan ve bunları olumsuz etkileme ihtimali zayıf olan sektörlerde faaliyet gösteren iş ve işyerlerinde faaliyet gösterecek iş sağlığı ve güvenliği alanında çalışan kişi, kurum ve kuruluşların yetki belgelerinin de iptal edilmesinin bu yönüyle millî güvenliğin ve kamu düzeninin korunması ile kamu hizmetinin sürdürülebilirliğinin sağlanması açısından gereklilik unsurunu taşıdığının söylenemeyeceği,  herhangi bir ayrıma gidilmeksizin stratejik önemi bulunan sektörlerde faaliyet gösteren iş ve işyerlerinin yanı sıra stratejik önemi bulunmayan işyerlerinde iş sağlığı ve güvenliği alanında çalışabilecek kişileri de kapsayacak şekilde tümünün yetki belgelerinin iptal edilebilmesine imkân sağlayan kuralın millî güvenliğin ve kamu düzeninin korunması açısından gereklilik unsurunu taşıdığından bahsedilemeyeceği, bu itibarla kuralın çalışma ve sözleşme hürriyetine yönelik ölçüsüz bir sınırlama getirdiği ve Anayasa'nın 13., 48., ve 49., maddelerine aykırı olduğu" gerekçesiyle iptaline ve bu kararın Resmi Gazete'de yayımlanmasından başlayarak dokuz ay sonra yürürlüğe girmesine karar verilmiştir.  
	Bu itibarla, Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararı ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı onayı ile oluşturulan Komisyonun hukuki dayanağının ortadan kalktığı görüldüğünden, anılan Komisyonca alınan kararların da hukuka uygun olduğundan bahsedilemeyeceği  açık olup bu karara istinaden tesis edilen işlemde de hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
	Bu durumda, hukuki dayanağı kalmadığı anlaşılan dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi gerekirken, davanın reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf isteminin reddine dair İdare Dava Dairesi kararında hukuki isabet görülmemiştir. 
KARAR SONUCU :
            Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kabulüne,
2. Temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin  … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının  BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 09/05/2024 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.
Danıştay — Esas No: 2023/11515, Karar No: 2024/2870, Tarih: 09.05.2024

"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas	No : 2023/11515
Karar    No : 2024/2870
DAVACI  : … Organize Sanayi Bölgesi	  
VEKİLİ   :  Av. …
DAVALILAR  : 
1- … Bakanlığı
VEKİLİ:  Hukuk Müşaviri …
 
 2- … Valiliği 
VEKİLİ:  Av. …
DAVANIN KONUSU: Davacıya idari para cezası verilmesine ilişkin Bursa Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü'nün ... sayılı işlemi ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın 22/06/2021 tarih ve 2021/13 sayılı Marmara Deniz Havzası Eylem Planı Kapsamında Deşarj Standartlarında Kısıtlama Genelgesinin iptali istenilmektedir.

DAVACININ İDDİALARI: Mustafakemalpaşa Mermerciler Organize Sanayi Bölgesinin 1998 yılında kurulduğu, 2000 yılında 4562 sayılı Organize Sanayi Bölgeleri Kanunu ile tüzel kişilik kazandığı, 	2021/13 sayılı Marmara Deniz Havzası Eylem Planı Kapsamında Deşarj Standartlarında Kısıtlama Genelgesinin amacının Marmara Denizindeki kirliliğin önlenmesi olduğu, Mustafa Kemalpaşa İlçesinin Marmara Denizi'ne sınırının olmadığı, Organize Sanayi Bölgesinin faaliyet sahası içinde göl, akarsu, nehir gibi doğal kaynak sularının bulunmadığı, dolayısıyla Organize Sanayi Bölgesinin Marmara Denizinde kirliliğe neden olamayacağı, anılan Genelgenin Bursa İlinin tamamını kapsayan lafzı nedeniyle belirsizliğe neden olduğu, 2872 sayılı Çevre Kanununun 9. maddesinin (h) bendinde alıcı su ortamlarına atık su deşarjlarına ilişkin usul ve esasların Bakanlıkça çıkarılacak Yöentmelik ile belirleneceğinin düzenlenmiş olduğu, kanunun açıkça yönetmelikle düzenlenmesini öngördüğü bir hususun genelge ile düzenlenmesinin kanuna aykırı olduğu, yönetmelikle açıkça sınırları belirlenmiş çerçeve bir hüküm dahi yokken  genelgeye dayanılarak idari yaptırım kararı uygulanmasının hukuka aykırı olduğu, Organize Sanayi Bölgesinin daha öncesinde mermer fabrikalarının bulunduğu sahada faaliyet göstermek üzere kurulduğu, ancak parselasyon işlemlerinin henüz tamamlanmaması nedeniyle altyapı faaliyetlerine başlanılamadığı,  Organize Sanayi Bölgeleri Yönetmeliğinin 67. maddesinin 2.fıkrasına göre kirlilik tespitinin yapılabilmesi için parselasyon işlemlerinin tamamlanması, alt yapının oluşturulması ve faaliyete başlanması gerektiği, altyapı faaliyetlerinin tamamlanamaması nedeniyle her mermer fabrikasının BUSKİ ile ayrı anlaşmasının bulunduğu, atıkların BUSKİ aracılığıyla mermer sahalarından uzaklaştırıldığı, her mermer fabrikasının ayrı sayacı bulunduğu, atıksuların toprağa karışmadan vidanjör vasıtasıyla deşarj edildiği, alt yapı faaliyetleri tamamlandığında toplu bir gider deşarjı da bulunacağından buna ilişkin yasal çerçevede çevre kirliliğini önleyici gerekliliklerin yerine getirileceği,  organize sanayi bölgesinden kaynaklanan herhangi bir kirliliğin söz konusu olmadığı, orgazine sanayi bölgesinde faaliyet gösteren firmaların çevre kirliliğine neden olduklarından bahisle herhangi bir yaptırımın uygulanmamış olduğu, toplu bir atık su arıtma tesisi yapımının Organize Sanayi Bölgesinin %50 kapasiteye ulaşması halinde zorunlu olacağı, %50'lik kapasite henüz tamamlanmadığı için atıksu tesisi yapılma zorunluluğunun kanunen doğmadığı, genelgenin Su Kirliliği Kontrol Yönetmeliğinin 27.maddesine aykırı olduğu, aynı Yönetmeliğin 31.maddesinin (o) bendinde endüstriyel atık su standartlarının Organize Sanayi Bölgelerine uygulanamayacağının düzenlendiği, dava konusu işleme dayanak gösterilen 2872 sayılı Çevre Kanununun 20

.maddesine aykırı olduğu, aynı Yönetmeliğin 31.maddesinin (o) bendinde endüstriyel atık su standartlarının Organize Sanayi Bölgelerine uygulanamayacağının düzenlendiği, dava konusu işleme dayanak gösterilen 2872 sayılı Çevre Kanununun 20.maddesinin (g) bendinin dava konusu işleme dayanak olamayacağı,  atıksu tesisi inşası için fiili imkansızlığın mevcut olduğu, bu sebeple Organize Sanayi Bölgesinin atıksu arıtma tesisi inşa edemediği ve davalı idareye bildirimde bulunulamadığı ileri sürülmektedir.

DAVALILARIN SAVUNMALARI: 1-Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından; Marmara Denizinde müsilajın neden olduğu kirliliğin giderilmesi amacıyla alınacak önlemler ve yapılacak çalışmalara ilişkin olarak Marmara Denizi Eylem Planının hazırlandığı, 2021/10 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi ile kurulan Marmara Denizi Eylem Planı Koordinasyon Kurulunun 15/06/2021 tarihli ilk toplantısında toplantı karar tutanağının 6.maddesinde Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü tarafından 15 gün içerisinde Marmara Denizi havzasında yer alan atık su arıtma tesislerinin Kimyasal Oksijen İhtiyacı deşarj standardının kısıtlanmasına yönelik mevzuat yayımlanmasına karar verildiği, bu kapsamda 2872 sayılı Çevre Kanununun 9.maddesi ile Su Kirliliği Kontrolü  Yönetmeliğinin 38.maddesine dayanılarak hazırlanan dava konusu 2021/13 sayılı Marmara Deniz Havzası Eylem Planı Kapsamında Deşarj Standartlarında Kısıtlama Genelgesinin 22/06/2021 tarihinde yayımlandığı, yapılan çalışmalar neticesinde Boğazlar ve Susurluk Havzası dahil Marmara Denizi Hidrolojik Havzasında ve bu havzada yer alan illerden İstanbul, Bursa ve Kocaeli illerinin tamamında, sanayi ve evsel atıksu arıtma tesisleri için Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği ve Kentsel Atıksu Arıtımı Yönetmeliği ekinde yer alan ve kirliliğin göstergesi olan Kimyasal Oksijen İhtiyacı parametresinde kentsel atıksularda %20 oranında kısıtlama yapıldığı, endüstriyel atıksularda ise her bir sektör için yeni bir deşarj standardı düzenlemesi yapılarak yaklaşık %50'ye kadar kısıtlamalar yapıldığı ve dava konusu genelge ile deşarj standartları oluşturulduğu, 2872 sayılı Çevre Kanununun 11.maddesi, geçici 4.maddesi, Su Kirliliği Kontrolü  Yönetmeliğinin3. ve 43.maddeleri ile Organize Sanayi Bölgeleri Uygulama Yönetmeliğinin 65.maddesi çerçevesinde Organize Sanayi Bölgesi Yönetimlerinin sorumluluk bölgelerinde oluşan evsel ve endüstriyel atıksuların toplanması, arıtılması ve bertaraf edilmesinden sorumlu oldukları, Organize Sanayi Bölgesinde parselasyon işlemlerinin tamamlanmasının Organize Sanayi Bölgesi içinde faaliyete geçen işletmelerden kaynaklanan atıksuların mevzuat hükümlerine uygun olarak bertaraf edilmesi zorunluluğunu ortadan kaldırmadığı, Çevre Kanununda, Organize Sanayi Bölgeleri Kanununda ve Organize Sanayi Bölgeleri Uygulama Yönetmeliğinde %50'lik kapasitenin altında bulunan Organize Sanayi bölgeleri için atıksu arıtma tesisi kurulamayacağına dair istisnasi bir hükmün bulunmadığı,  Mustafakemalpaşa Mermerciler Organize Sanayi Bölgesinin doğu sınırından geçen Mustafakemalpaşa çayının Ulubat Gölüne döküldüğü bu gölden çıkış yapısıyla Ulubat Çayıyla Susurluk Çayına bağlanarak Marmara Denizine döküldüğü, anılan Organize Sanayi Bölgesinde Mustafa kemalpaşa Çayına bitişik tesislerin bulunduğu, dava konusu genelgenin 2872 sayılı Çevre Kanununun 9.maddesinin (g) ve (h) bentleri ile Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliğinin 38

.maddesinin (g) ve (h) bentleri ile Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliğinin 38.maddesine dayanılarak yayımlandığı, dava konusu idari para cezasının ise çevre kirliliği nedeniyle değil Organize Sanayi Bölgesi tarafından sunulması gereken proje onay belgesi veya iş termin planının sunulmasının istenilmesine rağmen sunulmamış olması nedeniyle 2872 sayılı Çevre Kanununun 20.maddesinin (g) bendi uyarınca uygulandığı, Organize Sanayi Bölgeleri Yönetmeliğinin 67. maddesinde belirtilen işlemlerin Organize Sanayi Bölgesi kanalizasyon hattına bağlanacak fabrikalar için öngörüldüğü,  Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliğinin 27.maddesinin dava konusu olayla ilgisinin bulunmadığı, Organize Sanayi Bölgesinde bulunan işletmelerde mermer kesiminden kaynaklanan proses atıksuyu ve evsel atıksuyun oluştuğu savunulmaktadır.

2-Bursa Valiliği tarafından; Öncelikle usule ilişkin olarak davanın süresinde açılıp açılmadığının resen incelenmesi gerektiği ileri sürülmüştür.
	Esasa ilişkin olarak, Mustafakemalpaşa Mermerciler İhtisas Organize Sanayi Bölgesinin doğu sınırından Mustafakemalpaşa Çayının geçtiği, Organize Sanayi Bölgesinde bu akarsuya bitişik tesislerin bulunduğu, Mustafakemalpaşa Çayının Ulubat Gölüne döküldüğü bu gölden çıkış yapısıyla Ulubat Çayı vasıtasıyla Susurluk Çayına bağlanarak Marmara Denizine ulaştığı,  dava konusu genelgenin 2872 sayılı Çevre Kanununun 9.maddesinin (g) ve (h) bentleri ile Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliğinin 38.maddesine dayanılarak yayımlandığı, iptali istenilen idari yaptırım kararının çevre kirliliği nedeniyle değil davacı tarafından sunulması gereken proje onay belgesi veya iş termin planının idarenin bildirimine rağmen sunulmamış olması ve Çevre Kanununun 12.maddesinin ihlal edilmiş olması nedeniyle tesis edildiği, Organize Sanayi Bölgesi bünyesinde bulunan işletmelerde mermer kesiminden kaynaklanan proses atıksuyun ve evsel atıksuyun oluştuğu, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: …
DÜŞÜNCESİ	: Davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI: …
DÜŞÜNCESİ	:	Dava,  davacıya 2872 sayılı Çevre Kanununun 20. maddesinin 1. fıkrasının (g) bendi uyarınca idari yaptırım uygulanmasına ilişkin … tarihli, … sayılı karar ile 22.06.2021 tarihinde Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca yayımlanan, 2021/13 sayılı Marmara Deniz Havzası Eylem Planı Kapsamında Deşarj Standartlarında Kısıtlama Genelgesinin iptali istemiyle açılmıştır.
2872 sayılı Çevre Kanununun 11. maddesinin birinci fıkrasında,"Üretim, tüketim ve hizmet faaliyetleri sonucunda oluşan atıklarını alıcı ortamlara doğrudan veya dolaylı vermeleri uygun görülmeyen tesis ve işletmeler ile yerleşim birimleri atıklarını yönetmeliklerde belirlenen standart ve yöntemlere uygun olarak arıtmak ve bertaraf etmekle veya ettirmekle ve  öngörülen izinleri almakla yükümlüdürler." beşinci fıkrasında, "Serbest ve/veya endüstri bölgelerinde bölge müdürlükleri, kültür ve turizm koruma ve gelişme bölgelerinde, turizm merkezlerinde Kültür ve Turizm Bakanlığı veya yetkili kıldığı birimler, organize sanayi bölgelerinde organize sanayi bölgesi yönetimi, küçük sanayi sitelerinde kooperatif başkanlıkları, atıksu altyapı yönetimlerince kurulan kooperatiflerde kooperatif yönetimleri, mevcut yerleşim alanlarından kopuk olarak münferit yapılmış tatil köyü, tatil sitesi, turizm tesis alanları vb. kullanım alanlarında ise site yönetimleri veya tesis işletmecileri atıksu altyapı sistemlerinin kurulması, bakımı, onarımı ve işletilmesinden sorumludurlar." hükmü, 12. maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında, "İlgililer, Bakanlığın veya denetimle yetkili diğer mercilerin isteyecekleri bilgi ve belgeleri vermek, yetkililerin yaptıracakları analiz ve ölçümlerin giderlerini karşılamak, denetim esnasında her türlü kolaylığı göstermek zorundadırlar.

İlgililer, çevre kirliliğine neden olabilecek faaliyetleri ile ilgili olarak, kullandıkları hammadde, yakıt, çıkardıkları ürün ve atıklar ile üretim şemalarını, acil durum plânlarını, izleme sistemleri ve kirlilik raporları ile diğer bilgi ve belgeleri talep edilmesi halinde  Bakanlığa veya yetkili denetim birimine vermek zorundadırlar." hükmü yer almıştır.
	Çevre Kanunu uyarınca çıkarılan Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliğinin 38. maddesinin dördüncü fıkrasında, "Bakanlıkça bir alıcı ortamın, mevcut kullanım amaçlarının olumsuz yönde etkilenmesini önlemek veya kalitesini düzeltmek amacı ile alıcı ortama, bilimsel çalışmalar sonucu oluşturulan Havza Koruma Planı çalışması yapılıncaya kadar alıcı ortamdaki su kaynaklarının minimum debileri ve kirlilik seviyesi dikkate alınarak mevcut atıksu deşarjlarında bu Yönetmelikte öngörülen sınırların ötesinde kısıtlamalar yapılabilir." düzenlemesi bulunmaktadır.
	Uyuşmazlıkta, dava konusu Genelgede, yeni yapılacak tüm atıksu arıtma tesislerinin bu Genelgede belirtilen standartlara göre tasarlanması, Genelgenin yayımı tarihinden itibaren 6 ay içerisinde proje onay işlemlerinin tamamlanması, 1 yıl içerisinde inşaat ihalesi işlemlerinin sonuçlandırılması, bu süreler de dahil olmak üzere 3 yıl içerisinde tesislerin inşaatlarının tamamlanarak işletmeye açılmasının gerektiği, Genelge ile belirlenen alıcı ortam deşarj standartlarına uyum için; atıksu arıtma tesislerinde yapılacak olan tüm iş ve işlemler dikkate alınarak ilgili atıksu altyapı yönetimlerince yukarıda belirtilen süreleri kapsayacak bir iş termin planının hazırlanarak 3 hafta içerisinde Bakanlığa bildirilmesi gerektiği belirtilmiş, davacıya KEP üzerinden tebliğ edilen 04.11.2021 tarihli Bursa Valiliği Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü yazısı ile anılan yazının tebliğinden itibaren Genelgede yazılı süreler dikkate alınarak Organize Sanayi Bölgesine ait atıksu arıtma tesisi kurulumu ve devreye alınması işlemlerinin uygulanması ve Valiliğe bilgi verilmesi istenilmiş, 21.03.2022 tarihli Denetim Tutanağı düzenlenmiş ve yapılan denetimde, davacı Organize Sanayi Bölgesi içinde atıksu arıtma tesisinin bulunmadığı, atıksu arıtım tesisi kurulumu işlemlerine başlanmadığının tespit edildiği ve atıksu arıtım tesisine ait proje onayının ibraz edilemediği nedeniyle diğer dava konusu olan 22.03.2022 tarihli idari yaptırım kararı alınmıştır.

Marmara Denizinde müsilajın neden olduğu kirliliğin giderilmesine yönelik alınacak önlemler ve yapılacak çalışmalara ilişkin olarak Marmara Denizi Eylem Planının hazırlandığı, bu kapsamda Boğazlar ve Susurluk Havzası dahil Marmara Denizi Hidrolojik Havzasında ve İstanbul, Bursa, Kocaeli illerinin tamamında uygulanmak üzere atıksu ile ilgili standartların belirlendiği ve Genelgede belirtilen sürelerde iş ve işlemler tamamlanarak atıksu arıtma tesislerinin yenilenmesi, kurulmasına ilişkin dava konusu Genelgenin Çevre Kanununun 9. maddesi ve yine anılan Kanun uyarınca çıkarılan Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği uyarınca yayımlandığı anlaşıldığından dava konusu anılan Genelgede hukuka aykırılık bulunmamaktadır. 
	Organize sanayi bölgelerinde, organize sanayi bölgeleri yönetimleri, atıksu altyapı sistemlerinin kurulması, bakımı, onarımı ve işletilmesinden sorumlu olduğundan, anılan Genelgede belirtilen sürelerde atıksu altyapı tesisinin kurulup işletmeye açılmasına yönelik iş termin planını sunamayan veya atıksu arıtma tesisi projesi onay başvurusu yapmayan ve böylece Çevre Kanununun 12. maddesini ihlal eden davacıya, yetkili idarece, idari yaptırım kararı uygulanmasında da hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle davanın reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince duruşma için taraflara önceden bildirilen 08/05/2024 tarihinde, davacı vekili Av. …'ın geldiği, davalı idarelerden Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı vekili Av. …'in  geldiği, diğer davalı idare Bursa Valiliği vekili Av. …'ın gelmediği, Danıştay Savcısının hazır olduğu görülmekle, açık duruşmaya başlandı. Taraflara usulüne uygun olarak söz verilerek dinlendikten ve Danıştay Savcısının düşüncesi alındıktan sonra taraflara son kez söz verilip, duruşma tamamlandı. Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY:
Davacıya idari para cezası verilmesine ilişkin Bursa Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü'nün … sayılı işlemi ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın 22/06/2021 tarih ve 2021/13 sayılı Marmara Deniz Havzası Eylem Planı Kapsamında Deşarj Standartlarında Kısıtlama Genelgesinin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
  İLGİLİ MEVZUAT:
	Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın "Sağlık hizmetleri ve çevrenin korunması" başlıklı 56. maddesinde, "Herkes, sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahiptir. Çevreyi geliştirmek, çevre sağlığını korumak ve çevre kirlenmesini önlemek Devletin ve vatandaşların ödevidir." hükmüne yer verilmiştir.