muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Danıştay — Esas No: 2022/3127, Karar No: 2024/2502, Tarih: 02.05.2024

3213 sayılı Maden Kanunu'nun 7. maddesinin 7. fıkrasında, madencilik faaliyeti yapılan alanların, izne tabi alan olmaları halinde, ilgili olduğu kanun hükümlerine göre gerekli izinlerin alınmasının zorunlu olduğu kurala bağlanmış, 3573 sayılı Zeytinciliğin Islahı ve Yabanilerinin Aşılattırılması Hakkında Kanunun 20.maddesinde ise; zeytinlik sahalarının daraltılması,  zeytinlik sahaları içinde ve bu sahalara en az 3 kilometre mesafede zeytinyağı fabrikası hariç zeytinliklerin vegatatif ve generatif gelişmesine mani olacak kimyevi atık bırakan, toz ve duman çıkaran tesis yapılması ve işletilmesi yasaklanmıştır.
	Bu durumda, zeytinlik sahalarda yürütülecek madencilik faaliyetleri bakımından 3213 sayılı Kanun'un 7.maddesinde, "ilgili kanun hükümleri" şeklinde yapılan atfın 3573 sayılı Kanun hükümlerine yönelik olduğu ve ayrı bir yasal düzenleme yapılmadığı sürece zeytinlik sahalarda  madencilik faaliyetlerinin ancak anılan Kanun hükümlerine çerçevesinde yürütülebileceği sonucuna ulaşılmaktadır. 
	3573 sayılı Kanun ise zeytinlik sahalarla ilgili olarak sadece; Tarım ve Orman Bakanlığının izni ile zeytinyağı fabrikaları ve küçük ölçekli tarımsal sanayi işletmelerinin yapımı ve işletilmesine cevaz vermiş, zeytinlik sahaların daraltılamayacağı kuralının istisnası olarak belediye sınırları içinde bulunan zeytinlik sahaların imar hudutları içine alınması halinde altyapı ve sosyal tesisler dahil toplam zeytinlik alanın en fazla yüzde onu kadarlık kısmının yapılaşmaya açılması imkanı getirilmiş, bu sahalardaki zeytin ağaçlarının sökülmesi Tarım ve Orman Bakanlığının fenni gerekçeye dayalı iznine tabi kılınmıştır.  
	 Dava konusu Yönetmelik değişikliği ile gerek Maden Kanununda yer alan ilgili kanun hükümlerine göre alınacak izinleri zorunlu tutan hüküm gerekse Zeytinciliğin Islahı ve Yabanilerinin Aşılattırılması Hakkında Kanun ile getirilen yasaklama ve sınırlandırmalar göz ardı edilerek, zeytinlik alanlardaki zeytinlerin sökülüp taşınması, başka yere dikilmesi, taşımanın mümkün olmaması halinde ise doğrudan madencilik faaliyetine başlanılarak faaliyetin sonunda sahanın rehabilite edilip eski haline getirilmesi yönünde madencinin vereceği taahhütname ve davalı bakanlığın izni,  bu alanlarda madencilik faaliyeti yürütülmesi için yeterli görülmüştür.  
	Davalı idarece yeni ekonomik ve sosyal gelişmeler ile birlikte ülkenin artan enerji ihtiyacının öncelikle yerli kaynaklardan karşılanması ve bu yöndeki faaliyetlerin zeytinlik alanlarda kayıp yaşanmadan, dengeli bir biçimde sürdürülmesi amacıyla dava konusu yönetmeliğin yayınlandığı ileri sürülmekte ise de; 3573 sayılı Zeytinciliğin Islahı Ve Yabanilerinin Aşılattırılması Hakkında Kanun uyarınca korunma altında bulunan zeytinlik sahalardaki faaliyetlerin Kanun ile düzenlenmesi gerektiği ve esasen davalı Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'nın bu alanı kendi başına yönetmelik ile düzenleme yetkisi bulunmadığından davalı idarenin bu iddiası yerinde görülmemiştir.

Yapılan açıklamalar çerçevesinde, Maden Kanununda madencilik faaliyetleri için, ilgili kanun hükümlerine yapılan atıf ve 3573 sayılı Kanun ile getirilen sınırlamalar ve yasaklamaların Yönetmelikle ile ortadan kaldırılması mümkün olmadığından, 3213 sayılı Kanunda ya da 3573 sayılı Kanunda değişiklik yapılmaksızın dava konusu Yönetmelik değişikliği ile zeytinlik alanlarda madencilik faaliyetine davalı İdarenin izni ve madencinin taahhütnamesi ile olanak sağlayan düzenlemede hukuka uyarlık görülmemiştir. 	
 
KARAR SONUCU:
            Açıklanan nedenlerle;
1. Dava konusu 01/03/2022 tarihli ve 31765 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Maden Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 1. maddesi ile eklenen Maden Yönetmeliğinin 115. maddesinin 4. fıkrasının  İPTALİNE,
2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ... TL yargılama giderinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine,
3. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ...  TL vekâlet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine,
4. Posta giderleri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra istemi halinde davacıya  iadesine,
5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 
02/05/2024 tarihinde oybirliğiyle  karar verildi.
Danıştay — Esas No: 2023/9834, Karar No: 2024/2739, Tarih: 02.05.2024

"İçtihat Metni"
               T.C.
D A N I Ş T A Y
 DÖRDÜNCÜ DAİRE  
Esas     No : 2023/9834
Karar	No : 2024/2739                                                                       
TEMYİZ EDEN TARAFLAR: 1- …	
	                           2- … Genel Müdürlüğü	
VEKİLİ:  Av. …
İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının taraflarca aleyhlerine olan hüküm fıkralarının bozulması istenilmektedir.  
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacıya ait Antalya İli, Kepez İlçesi, … Mahallesi … ada … sayılı parsele (eski … ada … parsel) ve mülkiyeti Hazineye ait … ada … parsele ilişkin arazi toplulaştırması işleminin iptali istenilmiştir. 
                 İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; davacı adına tam hisse ile kayıtlı olan eski … ada … parsel numaralı taşınmazın sabit tesis (zeytinlik) olduğunu dikkate alınmadan dağıtım yapılarak, dağıtım ile oluşturulan … ada … parsel numaralı taşınmazı, bir kısmını davacıya ait … ada … No’lu parselden, bir kısmını da mülkiyeti Hazineye ait olup, satın alma işlemleri devam eden ve sabit tesis (zeytinlik) olan … ada … No’lu parselden almak suretiyle oluşturarak yapıldığı, toplulaştırma işleminde … ada … sayılı parsel yönünden hukuka uygunluk bulunmadığı, … Ada … sayılı parselin Hazinenin mülkiyetinde olduğu,  tapu kaydının beyanlar kısmında davacıya ait bir kaydın bulunmadığı, sırf davacının 02/10/2012 tarihinde ilgili parsel yönünden satın alma başvurusunda bulunmasının davacının iş bu davada dava konusu edilen … ada … sayılı parsel (…, …) yönünden taraf olmasına imkan vermeyeceği, davacı açısından olması gereken menfaat ilişkisinin bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabul, kısmen ehliyet nedeniyle reddine karar verilmiştir.
                Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; davalı idare istinaf isteminin reddine,  Antalya İli, Kepez İlçesi, … Mahallesi, ... ada, … parselin  (yeni … ada … parsel) ise 6292 sayılı Kanun kapsamında davacı adına tescil edilmediği anlaşıldığından, davacı istinaf isteminin de 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; davalı idare istinaf isteminin reddine,  Antalya İli, Kepez İlçesi, … Mahallesi, ... ada, … parselin  (yeni … ada … parsel) ise 6292 sayılı Kanun kapsamında davacı adına tescil edilmediği anlaşıldığından, davacı istinaf isteminin de 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca reddine karar verilmiştir. 
TEMYİZ EDEN DAVACININ İDDİALARI :  … ada, … parseli 1985 yılında satın aldığı ve o tarihten bu yana zeytin bahçesi olarak kullandığı, ... Asliye Hukuk Mahkemesinin E…. sayılı dosyası üzerinden açılan dava sonucu taşınmazın beyanlar hanesine zilyet olduğu hususunun eklendiği, kararın bu şekilde kesinleştiği, … Kadastro Mahkemesinin E…. sayılı dosyası üzerinden görülen ve Yargıtay ilamı ile kesinleşen kararı ile taşınmaz üzerindeki şerhlerin aynen korunmasına karar verildiği, taşınmazı satın almak için 02/10/2012 yılında başvuru yaparak 2.000,00-TL bedel yatırdığı, taşınmaz ile ilgili 04/01/1999 tarihli hak sahipliği cetvelinde de zilyetliğinin tespit edilmiş olduğu, dolayısıyla … ada, … parsel üzerinde hak sahibi olduğu ve dava açma ehliyetinin mevcut olduğu,  ehliyet ret kararının bozulması gerektiği  ileri sürülmektedir.
TEMYİZ EDEN DAVALININ İDDİALARI: Dava konusu parselde bulunan zeytinliğin proje başladıktan çok sonra oluşturulduğu hususunun gidilen keşifte tespit edildiği, projenin başlangıcında çekilen ortofoto ve sabit tesis tutanaklarında da bu parselde zeytinlik olmadığının sabit olduğu, mevzuat gereği toplulaştırma ilanından sonra yapılan sabit tesislerin uygulamada dikkate alınmayacağı, idare aleyhine yargılama giderlerine hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
DAVACININ SAVUNMASI : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
DAVALININ SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kısmen reddi, kısmen kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının kısmen onanması, kısmen bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
	Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE	:
	Davacının temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü iddialar kararın ehliyet yönünden redde ilişkin kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte bulunmamıştır.
Davalı idarenin kararın … ada … parsel numaralı taşınmaza ilişkin kısmına yönelik temyiz istemine gelince;	
 Arazi Toplulaştırması Teknik Talimatının "Sabit Tesislerin Tespiti" başlıklı  9. maddesinde, toplulaştırma alanı ilanından sonra yapılan sabit tesislerin uygulamada dikkate alınmayacağı belirtilmektedir.

İNCELEME VE GEREKÇE	:
	Davacının temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü iddialar kararın ehliyet yönünden redde ilişkin kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte bulunmamıştır.
Davalı idarenin kararın … ada … parsel numaralı taşınmaza ilişkin kısmına yönelik temyiz istemine gelince;	
 Arazi Toplulaştırması Teknik Talimatının "Sabit Tesislerin Tespiti" başlıklı  9. maddesinde, toplulaştırma alanı ilanından sonra yapılan sabit tesislerin uygulamada dikkate alınmayacağı belirtilmektedir.
Antalya Valiliğinin dosyaya sunduğu 29/07/2021 tarihli yazı ile dava konusu taşınmazların da içinde bulunduğu alanın 02/01/2014 tarih ve 2014/5791 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile 3083 sayılı Sulama Alanlarında Arazi Düzenlenmesine Dair Tarım Reformu Kanunu'na göre uygulama alanı olarak belirlendiği, davacının mülkiyetinde olan … ada … parsel numaralı taşınmaza karşılık toplulaştırma işlemi sonucu … ada … parsel numaralı taşınmazın tahsis edildiği,  dosyaya sunulan bilirkişi raporunda  davacı adına tam hisse ile kayıtlı olan eski … ada … parsel numaralı taşınmazın sabit tesis (zeytinlik) olduğunu dikkate alınmadan dağıtım yapıldığının tespit edilmesi üzerine, bahse konu parsel yönünden toplulaştırma işleminin iptaline karar verildiği, davalı idarenin ise zeytinliğin proje başladıktan çok sonra oluşturulduğu, sabit tesis tutanaklarında bulunmadığını iddia ettiği anlaşılmaktadır. Ayrıca dosyaya sunulan tarihi belirsiz ortofoto görüntüsünde, davacıya ait eski … ada … parsel numaralı taşınmazda herhangi bir sabit tesisin yer almadığı, dava dilekçesinde de zeytinliğe dair bir iddianın bulunmadığı anlaşılmıştır.
  Toplulaştırma ilanından sonra yapılan sabit tesisler uygulamada dikkate alınmayacağından, davacının mülkiyetinde olan dava konusu taşınmaz üzerindeki zeytin ağaçlarının hangi tarihte dikildiği tespit edildikten sonra karar verilmesi gerektiğinden Bölge İdare Mahkemesi kararının … ada … parsel numaralı taşınmaza ilişkin kısmında hukuki isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
	Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine, davalı idarenin temyiz isteminin kabulüne,
2. Temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, … Ada … parsel sayılı taşınmaza ilişkin kısmının ONANMASINA,
3. Anılan İdari Dava Dairesi kararının … ada … parsel sayılı taşınmaza ilişkin kısmının BOZULMASINA,
4. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 02/05/2024  tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Danıştay — Esas No: 2023/5756, Karar No: 2024/1728, Tarih: 02.05.2024

"İçtihat Metni"
       T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas     No : 2023/5756
Karar	No : 2024/1728                                                                   
TEMYİZ EDEN (DAVALILAR)	: 1- ... Belediye Başkanlığı 
VEKİLİ	: Av. ... 
		       2- ...  Birliği
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACILAR)            : 1- ...
		 2- ...
VEKİLLERİ	: Av. ... 
İSTEMİN_KONUSU	: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının davalı idareler tarafından  temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ	:
Dava konusu istem: Davacıların çocuğu olan ...'ın 14/06/2019 tarihinde Muğla ili, Fethiye ilçesi, ... Mahallesi, ... Caddesinde bulunan sulama kanalına düşerek hayatını kaybettiğinden bahisle, olayda davalı idarelerin hizmet kusuru bulunduğu ileri sürülerek uğradıkları iddia edilen zararlarına karşılık davacı ... için 10.000,00 TL (miktar artırımı ile 366.162,31 TL), ... için 10.000,00 TL (miktar artırımı ile 493.232,64 TL) maddi, davacıların her biri için ayrı ayrı 100.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmektedir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K...  sayılı kararıyla; davanın Fethiye Belediye Başkanlığı ve ... Sulama Birliği husumetiyle incelenmesi gerektiğinden davalı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü hasım mevkiinden çıkarılarak, dava konusu olayda, Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünden izin ve onay almadan menfez box köprü yapıldığı, köprü etrafında gerekli güvenlik önlemlerini almadığından davalı Belediye Başkanlığının ve Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü görevlisi tarafından hazırlanan tutanakta 10 gün süre verilmesine karşın gerekli süre dolduğunda köprünün mevcut haliyle kaldırılacağı bilinmesine rağmen herhangi bir işlem yapmayan davalı Sulama Birliğinin hizmet kusurunun bulunduğu, müteveffanın anne ve babasının da meydana gelen olayda müterafik kusurunun olduğu sonucuna varıldığı gerekçesiyle manevi tazminat istemleri ile davacıların %25 müterafik kusur oranlarını dikkate alarak artırmış oldukları maddi tazminat istemleri yönünden davanın kabulüne karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; davalı idareler tarafından yapılan istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ_EDENLERİN_İDDİALARI	:Davalı Fethiye Belediye Başkanlığı tarafından, belediyelerinin sorumluluğunun bulunmadığı, Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü ve Sulama Birliğinin sorumluluğunun bulunduğu, ceza soruşturmasının henüz tamamlanmadığı, kusur oranlarının belirlenmesi gerektiği ileri sürülmektedir. Davalı ... Sulama Birliği tarafından, kesinleşmeyen ve halen davası açılmayan ceza soruşturmasındaki bilirkişi raporu esas alınarak tazminata hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğu, davacıların kusurunun daha fazla olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI	: Davacılar tarafından, davalı idarelerin temyiz istemlerinin reddi gerektiği savunulmaktadır. 
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ	: ... 
DÜŞÜNCESİ	: Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren, 2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun Ek 1. maddesi uyarınca Danıştay Sekizinci ve Onuncu Dairelerinden oluşan Müşterek Kurulca; Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden davalı idarelerin yürütmenin durdurulması istemleri hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin, gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE	:
	MADDİ OLAY : 
	Dosyanın incelenmesinden; davacılar tarafından, 4 yaşında olan oğulları ... 'ın 14/06/2019 tarihinde Muğla ili, Fethiye ilçesi, ...  Mahallesi, ...  Caddesinde bulunan sulama kanalına düşerek hayatını kaybettiğinden bahisle, olayda davalı idarelerin hizmet kusuru bulunduğu ileri sürülerek uğradıkları iddia edilen zararlarına karşılık müteveffanın babası ...  için 10.000,00 TL (miktar artırımı ile 366.162,31 TL), annesi ... için 10.000,00 TL (miktar artırımı ile 493.232,64 TL) maddi, davacıların her biri için ayrı ayrı 100.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
	İLGİLİ MEVZUAT:
	Anayasa'nın 125. maddesinde, idarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolunun açık olduğu belirtildikten sonra, aynı maddenin son fıkrasında, idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu kuralına yer verilmiştir.
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 185. maddesinin 2. fıkrasında eşlerin çocukların bakımına, eğitim ve gözetimine beraberce özen göstermekle yükümlü oldukları hükme bağlanmıştır. 
4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin "Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünün görev ve yetkileri" başlıklı 121. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, "Sulama tesislerini kurmak, sulama sahalarında mevcut parsellerin tamamını veya aksamını gösterir harita ve planları yapmak veya yaptırmak ve icabı halinde kadastrosunu yaptırmak."  hükmü  bulunmaktadır.
5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 14. maddesinde "Belediye, mahallî müşterek nitelikte olmak şartıyla; a) İmar, su ve kanalizasyon, ulaşım gibi kentsel alt yapı... hizmetlerini yapar veya yaptırır..." hükmü yer almaktadır.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 31. maddesinin atıfta bulunduğu 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 266. maddesinde, "Mahkeme, çözümü hukuk dışında, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde, taraflardan birinin talebi üzerine yahut kendiliğinden, bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verir." hükmü düzenlenmiştir.
İdare kural olarak yürüttüğü kamu hizmetiyle nedensellik bağı kurulabilen zararları tazminle yükümlü olup, idari eylem ve/veya işlemlerden doğan zararlar idare hukuku kuralları çerçevesinde, hizmet kusuru veya kusursuz sorumluluk ilkeleri gereği tazmin edilmektedir.

İdare kural olarak yürüttüğü kamu hizmetiyle nedensellik bağı kurulabilen zararları tazminle yükümlü olup, idari eylem ve/veya işlemlerden doğan zararlar idare hukuku kuralları çerçevesinde, hizmet kusuru veya kusursuz sorumluluk ilkeleri gereği tazmin edilmektedir. 
İdarenin yürütmekle görevli olduğu bir hizmetin kuruluşunda, düzenlenişinde veya işleyişindeki nesnel nitelikli bozukluk, aksaklık veya boşluk olarak tanımlanabilen hizmet kusuru, hizmetin kötü işlemesi, geç işlemesi veya hiç işlememesi hallerinde gerçekleşmekte ve idarenin tazmin yükümlülüğünün doğmasına yol açmaktadır.
Tazminat hukukunda asıl olan, ortaya çıkan zarar ile idari faaliyet arasında nedensellik bağının bulunması olup, hizmet kusuru nedeniyle idarenin sorumluluğuna gidebilmek için ortaya çıkan zarar ile idari faaliyet arasında nedensellik bağının bulunması şarttır. Zarar ile idari faaliyet arasında nedensellik bağının kurulabildiği hallerde öncelikle idarenin hizmet kusurunun bulunup bulunmadığının araştırılması, hizmet kusuru yoksa kusursuz sorumluluk ilkesine göre zararın tazmin edilip edilmeyeceğinin belirlenmesi gerekmektedir. Bu sebeple,  hizmet kusurundan dolayı sorumluluk, idarenin sorumluluğunun doğrudan ve asli nedenini oluşturmaktadır.
Kamu hizmetlerinin yerine getirilmesi sırasında bu hizmetten doğan nedenlerle kişilerin uğradığı zararların hizmetin sahibi idarece karşılanması esas olmakla birlikte, tazminata hükmedilirken, olayın meydana geliş şekline göre zarara uğrayan kişilerin de kusurlu olup olmadığının, dolayısıyla olayda müterafik kusur bulunup bulunmadığının da ortaya konulması gerekmektedir. 
Müterafik kusur (ortak kusur), zarara uğrayanın; zararın doğumuna veya zararın artmasına yardım (etki) etmesidir. Böyle bir durumda, zarara uğrayana veya mirasçılarına ödenecek tazminat miktarları müterafik kusur oranında orantısal olarak azaltılmalıdır.  
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:	
 Dosyada bulunan bilgi ve belgelerin incelenmesinden, dava konusu olayın gerçekleştiği sulama kanalının Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü tarafından 1971 yılında inşa edilerek işletmeye açıldığı, 1996 yılında bakım ve onarım sorumluluğunun ...  Sulama Birliğine devredildiği, birliklerin birleştirilmesi neticesinde davalı ... Sulama birliği tarafından faaliyetin sürdürüldüğü, 15/12/2017 tarihli, Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünün görevlisi tarafından hazırlanan tebliğ tebellüğ belgesinde, kurumlarına ait sulama kanalı üzerinde izinsiz olarak köprü yapıldığının, köprünün korkuluklarının olmadığının, güvenlik açısından tehlike arz ettiğinin tespit edildiğinin, köprüye ait korkulukların 10 gün içinde izin almak koşulu ile yapılması gerektiğinin, aksi halde köprünün mevcut haliyle kaldırılacağının belirtildiği görülmektedir.

Bu bilgiler çerçevesinde, dava konusu olayın gerçekleştiği sulama kanalının üzerine Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünden izin ve onay alınmadan çevrede oturanlar tarafından köprü yapılmış ve Mahkemece, dava konusu olayda sorumluluğunun bulunmadığı kabul edilerek Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü hasım mevkiinden çıkarılmışsa da, sulama tesislerini kurmak ve işletmek konusunda hizmetin asli sorumlusu olan Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünün dava konusu olay öncesinde köprünün varlığından ve tehlike arz ettiğinden haberdar olduğu, buna rağmen olay tarihine kadar geçen süreçte herhangi bir tedbir almadığı göz önüne alındığında ... Sulama Birliği ve Fethiye Belediye Başkanlığı yanında Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünün de sorumluluğunun bulunduğu sonucuna varılmaktadır. 
	Buna göre, Mahkemece Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü de hasım mevkiine alınarak, bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle idarelerin dava konusu olayın meydana gelmesindeki kusur oranlarının ayrı ayrı belirlenmesi gerekmektedir.
         	Bununla birlikte, olay tarihinde 4 yaşında olan çocukları üzerindeki bakım ve gözetim yükümlülüğünü yerine getirmekte ihmali olduğu anlaşılan davacı anne ve babanın da olayın meydana gelmesinde %25 oranında müterafik kusurlu oldukları  açıktır.
 Bu durumda, Mahkemece Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü hasım mevkiine alınmak suretiyle, idarelerin kusur oranları tespit edilerek ve müterafik kusur dikkate alınarak davacıların maddi ve manevi tazminat istemleri hakkında yeniden bir karar verilmesi gerektiğinden temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU	:
            Açıklanan nedenlerle;
1. Davalıların temyiz istemlerinin KABULÜNE,
2. ...  Bölge İdare Mahkemesi ...  İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararının BOZULMASINA,
3. Kullanılmayan ...  TL yürütmenin durdurulması harçlarının istemleri hâlinde davalı idarelere ayrı ayrı iadesine, 
4. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 02/05/2024 tarihinde esasta oy birliğiyle, gerekçede oy çokluğuyla kesin olarak karar verildi. 
  (X)-KARŞI OY :
Dosyanın incelenmesinden, davacıların çocuğu 4 yaşındaki ...'ın 14/06/2019 tarihinde Muğla ili, Fethiye ilçesi, ... Mahallesi, ...  Caddesinde bulunan sulama kanalına düşerek hayatını kaybettiğinden bahisle, olayda davalı idarelerin hizmet kusuru bulunduğu ileri sürülerek uğradıkları iddia edilen zararlarına karşılık davacı ...  için 10.000,00 TL (miktar artırımı ile 366.162,31 TL), ... için 10.000,00 TL (miktar artırımı ile 493.232,64 TL) maddi, davacıların her biri için ayrı ayrı 100.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.