muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Danıştay — Esas No: 2024/969, Karar No: 2024/1669, Tarih: 16.09.2024

Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
            Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2.Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin Danıştay Onüçüncü Dairesinin temyize konu 12/12/2023 tarih ve E:2022/4126, K:2023/5646 sayılı kararının ONANMASINA, 
3. Kesin olarak,  16/09/2024 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY
X- 11/08/2022 tarih ve 31920 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan "Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik"in 16. maddesi ile Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliği'nin 26. maddesine eklenen 16. fıkra ile lisanssız elektrik üretim tesislerinde üretilen elektrikten ihtiyacın üzerinde satışa konu edilebilecek üretim miktarı, üretim tesisi ile ilişkili tüketim tesisinin toplam elektrik enerjisi tüketim miktarı olarak belirlenmiş olup, uyuşmazlıkta düzenlemenin kapsamının 12/05/2019 olarak belirlenmiş olması nedeniyle mevcut tesislerin de bu düzenlemeden etkileneceği, değişiklik ile getirilen sınırlamanın tesislerin kurulumu aşamasında mevzuatta yer almadığı, yatırım kararının sınırlama olmaksızın satış yapılabileceğine ilişkin düzenlemeler dikkate alınarak yapıldığı ve tesislerin kurulu gücünün önceki mevzuat uyarınca belirlendiği, değişikliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce başvuru yapılan ve kurulan tesislerin de düzenleme kapsamına alındığının ileri sürüldüğü görülmektedir.
Hukuk devleti ilkesinin unsurlarından biri olan "hukuk güvenliği" ile kişilerin hukukî güvenliğinin sağlanması amaçlanmakta olup, söz konusu ilke, yazılı hukuk kurallarının öngörülebilir olmasını, kişilerin tüm eylem ve işlemlerinde devlete güven duyabilmesini, devletin de kanunî düzenlemelerinde bu güven duygusunu zedeleyici yöntemlerden kaçınmasını gerekli kılmaktadır.
Diğer yandan kanunların geriye yürütülemeyeceği ilkesi genel hukuk kuralı olup; herhangi bir hukukî durumun oluştuğu zamanda var olmayan bir düzenlemenin daha sonra yürürlüğe girmesine rağmen geçmişe yürütülerek uygulanması hukuk güvenliğini ortadan kaldıracaktır.
	Yönetmelik değişikliğinin 12/05/2019 tarihinden sonra ve Yönetmelik değişikliğinden önce tesis kurmak için başvuru yapan veya tesis kuran kişileri de kapsayarak, ilgilileri geçmişe dönük olarak yükümlülüğe tabi kıldığı göz önüne alındığında, 12/05/2019 tarihinden sonra ve Yönetmelik değişikliğinden önce hukuka uygun olarak yapılan başvurular sonrasında kurulan tesislerde üretilen enerjiden satışa konu edilebilecek miktarın kısıtlanması, hukuk devleti ilkesinin temel unsurlarından olan "hukukî güvenlik" ilkesine aykırıdır.
Açıklanan nedenlerle, temyiz isteminin kabulü ile temyize konu Daire kararının bozulması gerektiği düşüncesiyle karara katılmıyoruz. 
KARŞI OY

Açıklanan nedenlerle, temyiz isteminin kabulü ile temyize konu Daire kararının bozulması gerektiği düşüncesiyle karara katılmıyoruz. 
KARŞI OY
XX- 	Lisanssız elektrik üretimine ilk olarak 4628 sayılı Kanun'un 3. maddesine 5627 sayılı Kanun'un 15. maddesi ile eklenen hüküm ile imkan sağlanmış ve yalnızca kendi ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla kurulu gücü azami ikiyüz kilovatlık üretim tesisleri lisans almaktan muaf tutulmuştur. Söz konusu maddenin ilk halinde "yalnızca kendi ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla" kurulacak tesislerin lisans almaktan muaf olduğu belirtilmiş iken, anılan maddede 5784 sayılı Kanun ile yapılan değişiklik sonrasında azami güç sınırı beş yüz kilovata çıkarılmış, ayrıca "yalnızca kendi ihtiyaçlarını karşılama" şartı kaldırılarak ihtiyacın üzerinde üretilen enerjinin sisteme verilmesi ve satışının yapılabilmesine imkan sağlanmıştır. Yapılan bu değişikliğin gerekçesinde ise "yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı küçük santrallerde üretilen enerjinin de sisteme verilebilmesi ve böylece bu alandaki potansiyelin değerlendirilmesinin sağlanmasının amaçlandığı" belirtilmiştir.
 		5346 sayılı Kanun'a eklenen 6/A maddesi ile de lisanssız elektrik üretimi yapılan tesislerde ihtiyacın üzerinde üretilen enerjinin on yıl süreyle YEK Destekleme mekanizması kapsamında belirlenen fiyatlardan satılabilmesi öngörülmüştür. Devam eden süreçte 6446 sayılı Kanun'un 14. maddesi ile lisanssız yürütülebilecek faaliyetler ayrı bir madde ile düzenlenmiş, anılan maddede lisans alma ve şirket kurma yükümlülüğünden muaf olan tesisler sayılmış ve ihtiyacın üzerinde üretilen elektrik enerjisinin sisteme verilmesi halinde yapılacak işlem ile uygulanacak fiyatlar belirlenmiştir. 
	İhtiyacın üzerindeki elektrik enerjisi; lisanssız elektrik üretim tesislerinde üretilen elektrikten bu tesisle ilişkili tüketim tesisinde tüketilen elektriğin çıkarılması sonucunda geriye kalan kısım olup, konuyla ilgili kanunî düzenlemeler incelendiğinde, gerek 5346 sayılı Kanun'da gerekse de 6446 sayılı Kanun'da ihtiyaç fazlası elektrik enerjisinin sisteme verilmesi halinde sisteme verilen bu enerjinin son kaynak tedarik şirketlerince alınmasının zorunlu olduğunun kurala bağlandığı, Yönetmelik düzenlemesinde yer aldığı şekilde ihtiyacın üzerinde satışa konu edilebilecek elektrik enerjisi şeklinde herhangi bir tanımlamaya veya kısıtlamaya yer verilmediği görülmektedir.

Yönetmelik değişikliğinin etkilediği başvuruların genel olarak 12/05/2019 tarihinden sonra ve Yönetmeliğin yayımlandığı tarihten önce yapılan başvurular sonucunda tesis kurmaya hak kazanan tesislere ilişkin olduğu, başvuru sahiplerinin yatırım kararlarını ihtiyaç fazlası enerjinin herhangi bir sınırlama olmaksızın satışa konu edilebilmesine ilişkin olarak 5346 ve 6446 sayılı Kanunlarda yer alan hükümlere dayalı olarak aldıkları ve üretim kapasitelerini buna göre belirledikleri, davalı idarenin konuyla ilgili alt düzenlemelerinde Yönetmelik değişikliğinin yayımlandığı tarihe kadar herhangi bir sınırlayıcı düzenleme bulunmadığı ve ilk defa Yönetmelik değişikliği ile ihtiyacın üzerinde satışa konu edilebilecek elektrik enerjisi miktarıyla ilgili düzenleme yapıldığı, Yönetmelik değişikliğinden önceki süreçte konuyla ilgili uygulamanın da ihtiyaç fazlası elektriğin tamamının Yönetmeliğin ilgili hükümleri uyarınca satılabilmesi yönünde olduğu, Yönetmelik değişikliğinden önce başvuru yapan tesis sahiplerinin üretim tesislerinin kurulu gücünün belirlenmesine ilişkin olarak herhangi bir yasal/fiili sınırlamaya tabi tutulmadığı ve  bu dönemde faaliyete geçen tesislerde üretilen ihtiyaç fazlası elektriğin tamamının satışa konu edilebildiği, yatırımcıların da tesis kurma ve üretim kapasitesinin belirlenmesine ilişkin kararlarını söz konusu düzenlemeler ve uygulamalar kapsamında aldığı görülmektedir. 
	Buna karşın davalı idarece, yatırım kararını bahsi geçen süreç neticesinde alan kişilerin de düzenlemeden etkilendiğinin gözetilmediği, bu kişilerin tesislerini kurduğu aşamadaki haklı beklentileri ve tesis kurmak için katlandıkları külfet dikkate alınmaksızın dava konusu düzenlemenin kapsamının "12/05/2019 tarihinden sonra yapılan başvurular neticesinde çağrı mektubu almaya hak kazanan kişiler" şeklinde belirlendiği anlaşılmaktadır.

Buna karşın davalı idarece, yatırım kararını bahsi geçen süreç neticesinde alan kişilerin de düzenlemeden etkilendiğinin gözetilmediği, bu kişilerin tesislerini kurduğu aşamadaki haklı beklentileri ve tesis kurmak için katlandıkları külfet dikkate alınmaksızın dava konusu düzenlemenin kapsamının "12/05/2019 tarihinden sonra yapılan başvurular neticesinde çağrı mektubu almaya hak kazanan kişiler" şeklinde belirlendiği anlaşılmaktadır.
	Diğer yandan, Daire kararında tüketim miktarının ve buna bağlı olarak ihtiyaç fazlası üretimin tesis sahiplerinin başlangıçtaki beyanı neticesinde belirlendiği, 12/05/2019 tarihinde yayımlanan Yönetmelik ile üretim tesisinin kurulu gücünün tüketim tesisinin kurulu gücü ile sınırlandırıldığı ve fiili tüketim ile uyumlu olmayan tüketim tesisi bağlantı anlaşması sözleşme gücüne dayalı olarak üretim tesislerinin kurulu gücünün yükseltildiği ve bu şekilde ihtiyaç fazlası enerjinin yüksek miktarda oluşmasının sağlandığı belirtilmekte ise de, üretim tesisinin kurulu gücünün tüketim tesisinin kurulu gücü ile sınırlı olmasına ilişkin düzenleme tesislerin kurulu gücünün belirlenmesine yönelik olup, Yönetmelik değişikliğinden önce gerek Yönetmelik gerekse de Kanun'da ihtiyacın üzerinde satışa konu edilebilecek elektrik enerjisine ilişkin bir sınırlama mevcut olmadığı ve ihtiyacın üzerinde satışa konu edilebilecek elektrik enerjisi tanımının ilk defa Yönetmelik değişikliği ile yapıldığı göz önüne alındığında, 12/05/2019 tarihinden sonra ve Yönetmelik değişikliğinden önce başvuru yapılan tesisler açısından söz konusu değerlendirmenin geçerli olmayacağı açıktır. 
	Bu itibarla, dava konusu Yönetmeliğin 26. maddesinin 16. fıkrası ile 5346 ve 6446 sayılı Kanunlardaki düzenlemeleri aşacak şekilde, ihtiyacın üzerinde satışa konu edilebilecek elektrik miktarına sınırlama getirildiği anlaşıldığından, söz konusu Yönetmelik düzenlemesi ve bu düzenleme uyarınca, satılabilecek ihtiyaç fazlası elektrik enerjisi miktarının sınırlandırılması ve buna göre fatura talep edilerek ödeme yapılmasına ilişkin uygulama işleminde hukuka uygunluk bulunmamaktadır.
	Açıklanan nedenlerle, temyiz isteminin kabulü ile temyize konu kararın bozulması gerektiği düşüncesiyle karara katılmıyorum.
Danıştay — Esas No: 2024/946, Karar No: 2024/1659, Tarih: 16.09.2024

"İçtihat Metni"
	T.C.
	D A N I Ş T A Y
İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas	No : 2024/946
Karar	No : 2024/1659
TEMYİZ EDEN (DAVACI)           : ... İthalat İhracaat Enerji İnşaat. Ltd. Şti. 
VEKİLİ                                         : Av. ...
 
KARŞI TARAF (DAVALI)	: ... Kurumu 
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMİN KONUSU: Danıştay Onüçüncü Dairesinin 12/12/2023 tarih ve E:2022/3665, K:2023/5543 sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ       :
Dava konusu istem: 11/08/2022 tarih ve 31920 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan "Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik"in 16. maddesi ile Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliği'nin 26. maddesine eklenen 16. fıkranın ve aynı tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 04/08/2022 tarih ve 11098 sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.
Daire kararının özeti: Danıştay Onüçüncü Dairesinin 12/12/2023 tarih ve E:2022/3665, K:2023/5543 sayılı kararıyla; 
Sözlük anlamı ile "düzenli hâle koymak, düzen vermek, tanzim ve tertip etmek" olarak tanımlanan "düzenleme"nin, kamu hukukunda kural koyma ile eş anlamlı olduğu, kuralın ise, sürekli, soyut, nesnel, genel (kişilik dışı) durumları belirleyen ve gösteren bir içeriğe sahip bulunduğu,
İdarelerin, Anayasa ve kanunlardan aldığı yetki ile kural koyma (düzenleme yapma) yetkisine sahip olduğu, "Kural işlemler"in (ya da diğer adıyla genel düzenleyici işlemler), üst hukuk kurallarına uygun olarak hukuk düzenine yeni kural getiren ya da mevcut bir kuralı değiştiren veya kaldıran tek yanlı idarî işlemler olduğu, düzenleme yetkisini kullanarak yönetmelik, tebliğ, genelge gibi genel düzenleyici işlemleri yapan idarenin bir işleminin düzenleyici nitelik taşıdığının kabul edilebilmesi için, söz konusu işlemin sürekli, soyut, nesnel, genel durumları belirleyen ve gösteren hükümler içermesi, başka bir anlatımla, belirtilen nitelikte kurallar getirmiş olması gerektiği, bu genel düzenlemelerin üst hukuk kurallarına aykırı hükümler içermemesinin zorunlu olduğu,
Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliği'nin 26. maddesinin 16. fıkrası ile 12/05/2019 tarihinden sonra yapılan başvurular neticesinde bağlantı anlaşmasına çağrı mektubu almaya hak kazanan tesislerde ihtiyacının üzerinde satışa konu edilebilecek üretim miktarının belirlendiği ve satışa konu edilebilecek enerjinin üretim tesisiyle ilişkili tüketim tesisinin toplam elektrik enerjisi tüketimini geçemeyeceği, bu miktarın üzerinde sisteme verilen enerjinin ise YEKDEM’e bedelsiz katkı olarak dikkate alınacağının kurala bağlandığı,
-Satışa konu edilebilecek elektrik enerjisinin sınırlandırılmasının 5346 ve 6446 sayılı Kanun hükümlerine aykırı olduğu yönündeki iddia yönünden yapılan inceleme;

-Satışa konu edilebilecek elektrik enerjisinin sınırlandırılmasının 5346 ve 6446 sayılı Kanun hükümlerine aykırı olduğu yönündeki iddia yönünden yapılan inceleme;
Yönetmelik değişikliği ile lisanssız elektrik üretim tesislerinde üretilen elektrikten ihtiyacın üzerinde satışa konu edilebilecek olan miktarın, üretim tesisi ile ilişkili tüketim tesisinin toplam elektrik enerjisi tüketimi olarak belirlendiği, uyuşmazlıkta, 5346 ve 6446 sayılı Kanunlarda ihtiyacın üzerinde satışa konu edilebilecek elektrik enerjisi şeklinde bir tanımlama olmadığı, Kanun hükümleri gereğince ihtiyacın üzerindeki enerjinin tamamının satışa konu edilebileceğinin, Yönetmelik ile bu konuda bir sınırlama yapılamayacağının ileri sürüldüğünün anlaşıldığı,
Davalı idare tarafından savunma dilekçesi ve dava konusu işlem tesis edilmeden önce hazırlanan müzekkerede; 6446 sayılı Kanun'un 14. maddesinin 4. fıkrası gereğince "satışa" ilişkin usul ve esasların düzenlenmesi yetkisini haiz olduklarını, lisanssız elektrik piyasasında ortaya çıkan gelişmeler nedeniyle ihtiyaç fazlası elektrik enerjisinin ne olduğu ve bu enerjiye ödeme yapılırken hangi miktarın esas alınması gerektiği hususunda düzenleme yapılması gerekliliğinin ortaya çıktığını, bu kapsamda Kanun ile tanınan yetki uyarınca piyasa koşulları ve ihtiyaç fazlası enerji için ödenen aktif enerji bedeli gibi hususlar göz önüne alınarak satışa konu edilebilecek enerji miktarının Yönetmelik ile belirlendiğinin belirtildiği,
Mevzuata göre, elektriğin yeterli, kaliteli, sürekli, düşük maliyetli ve çevreye uyumlu bir şekilde tüketicilerin kullanımına sunulması için, rekabet ortamında özel hukuk hükümlerine göre faaliyet gösteren, mali açıdan güçlü, istikrarlı ve şeffaf bir elektrik enerjisi piyasasının oluşturulmasını teminen gerekli düzenlemeleri yapmanın Kurum'un yetkileri arasında olduğu, 6446 sayılı Kanun'un 14. maddesinin 4. fıkrası ile de lisanssız elektrik üretimi faaliyetlerine özgü olarak, bu kişilerin sisteme bağlanmasına ilişkin teknik usul ve esaslar ile satışa, başvuru yapılmasına ve denetim yapılmasına ilişkin usul ve esaslara ilişkin düzenleme yapma yetkisinin Kurum'a verildiği,

Kurum tarafından kendisine tanınan bu yetkilerin Yönetmeliğin yayımlanması suretiyle kullanıldığı; buna göre, lisans alma yükümlülüğü olmaksızın elektrik enerjisi üretebilecek gerçek veya tüzel kişilere uygulanacak usûl ve esaslar Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliği'nde belirlenerek, katılımcıların hak ve yükümlülükleri ile sistem işletmecisi olarak dağıtım şirketlerinin ve görevli tedarik şirketlerinin yetki ve sorumluluğu ile her aşamada hangi işlemlerin nasıl tesis edileceğinin ayrıntılı olarak düzenlendiği, Yönetmeliğin amacının tüketicilerin elektrik ihtiyaçlarını tüketim noktasına en yakın kendi üretim tesisinden karşılaması, arz güvenliğinin sağlanmasında küçük ölçekli üretim tesislerinin ülke ekonomisine kazandırılması ve küçük ölçekli üretim kaynaklarının etkin kullanımının sağlanması ile elektrik şebekesinde meydana gelen kayıp miktarlarının düşürülmesi olduğunun vurgulandığı,
Elektrik piyasasında lisanslı üretimin esas, lisanssız üretimin ise istisnai olduğu, 6446 sayılı Kanun'da bazı şartlarda lisanssız üretime izin verildiği, üretim sonucu ihtiyaç fazlasının sisteme verilerek satın alınmasının öngörüldüğü, bu nedenle, lisanssız elektrik üretiminde asıl amacın kişilerin kendi ihtiyaçlarını gidermesi olduğu, bu piyasaya yönelik olarak yapılacak düzenlemelerde de lisanssız elektrik üretiminin belirtilen niteliklerinin göz önüne alınmasının gerektiği,
Uyuşmazlık bu kapsamda değerlendirildiğinde, lisanssız elektrik üreticilerinin ihtiyacının üzerindeki elektrik enerjisinin sisteme verilmesi halinde bu elektriğin satışının hangi usuller çerçevesinde yapılacağına ilişkin olarak üst norm olan 6446 sayılı Kanun'un 14. maddesinin 4. fıkrası ile verilen yetki kapsamında düzenleme yapıldığı, bu doğrultuda lisanssız elektrik üretim tesisinde üretilen enerji ile tüketim tesisinde tüketilen enerjinin mahsuplaşılması suretiyle tüketim için herhangi bir bedel ödenmemesi ayrıca tükettiği kadar enerjinin de satışa konu edilerek yatırımlarının geri dönüşüne katkı sağlanmasının öngörüldüğü göz önüne alındığında, dava konusu düzenlemelerin lisanssız üretimin ihtiyaç fazlasının sisteme verilerek gelir elde edilmesinden ziyade üreticilerin öncelikle kendi ihtiyaçlarını gidermek üzere üretim yapmalarını sağlama amacına uygun olarak ve Kanun ile verilen yetki kapsamında tesis edildiği sonucuna varıldığı,
-12/05/2019 tarihinden sonra yapılan başvurular neticesinde bağlantı anlaşmasına çağrı mektubu almaya hak kazananları kapsayacak şekilde düzenleme yapılması nedeniyle geçmişe dönük olarak işlem tesis edildiği, dava konusu Yönetmelik yayımlanmadan önce başvuru yapan veya tesisini kuran kişilerin haklı beklentilerinin ve kazanılmış haklarının ihlal edildiği yönündeki iddialar yönünden yapılan inceleme;

-12/05/2019 tarihinden sonra yapılan başvurular neticesinde bağlantı anlaşmasına çağrı mektubu almaya hak kazananları kapsayacak şekilde düzenleme yapılması nedeniyle geçmişe dönük olarak işlem tesis edildiği, dava konusu Yönetmelik yayımlanmadan önce başvuru yapan veya tesisini kuran kişilerin haklı beklentilerinin ve kazanılmış haklarının ihlal edildiği yönündeki iddialar yönünden yapılan inceleme;
Yönetmeliğin yeni halinin "12/05/2019 tarihinden sonra yapılan başvurular neticesinde bağlantı anlaşmasına çağrı mektubu almaya hak kazanan" tesis sahiplerini kapsayacak şekilde düzenlenmiş olması nedeniyle, düzenlemenin yalnızca Yönetmelik değişikliğinin yürürlüğe girdiği tarihten sonra yapılacak başvuruları kapsamadığı, 12/05/2019 tarihinden sonra başvuru yapılan tesislerin de düzenlemenin kapsamına dahil edildiği, düzenlemenin kapsamının 12/05/2019 olarak belirlenmiş olması nedeniyle mevcut başvuruların da bu düzenlemeden etkileneceğinin iddia edildiği, bu bakımdan, geçmişe dönük düzenleme yapılıp yapılmadığı, kazanılmış hakların veya haklı beklentinin mevcut olup olmadığı, eğer mevcut ise bunların ihlal edilip edilmediğinin açıklığa kavuşturulması gerektiği,
Yönetmelik değişikliğinin "12/05/2019 tarihinden sonra yapılan başvurular neticesinde bağlantı anlaşmasına çağrı mektubu almaya hak kazananları" kapsayacak şekilde yapılması nedeniyle geçmişe dönük olarak düzenleme yapıldığı ve idari düzenlemelerin geriye yürümezliği ilkesinin ihlal edildiği iddia olunmakla birlikte, Yönetmeliğin ilk halinin yayımlandığı 12/05/2019 tarihi itibarıyla tüketim tesislerinin bağlantı anlaşmasındaki sözleşme gücü ile sınırlı olarak üretim tesisi kurulabileceğine ilişkin düzenlemenin Yönetmelik'te yer aldığı ve lisanssız elektrik üretiminin temel amacının tüketicilerin kendi ihtiyacını karşılamaya yönelik tesis kurmak olduğu dikkate alındığında, 12/05/2019 tarihinden sonra kurulacak tesislerde kişilerin, gerçek/fiili tüketim miktarları ile uyumlu olacak şekilde üretim tesisi kurulu gücünü belirlemesi gerektiğinden, üretim tesisi kurulu gücünü mevzuata aykırı şekilde belirleyen tesis sahipleri bakımından dava konusu düzenlemenin geçmişe dönük yükümlülük getirdiğinden söz edilmesinin mümkün olmadığı,
Kazanılmış hak kavramının ise, hukuka uygun olarak doğan ve böylece kişiye özgü lehte sonuçlar doğurmuş, daha sonra mevzuat değişikliği ya da işlemin geri alınması gibi durumların varlığına rağmen hukuk düzenince korunması gereken bir hak olduğu, bir hakkın, kazanılmış hak olarak nitelendirilebilmesi için, kişinin bulunduğu statüden doğan, tahakkuk etmiş ve kendisi yönünden kesinleşmiş ve kişisel alacak niteliğine dönüşmüş olmasının gerektiği,

Kazanılmış hak kavramının ise, hukuka uygun olarak doğan ve böylece kişiye özgü lehte sonuçlar doğurmuş, daha sonra mevzuat değişikliği ya da işlemin geri alınması gibi durumların varlığına rağmen hukuk düzenince korunması gereken bir hak olduğu, bir hakkın, kazanılmış hak olarak nitelendirilebilmesi için, kişinin bulunduğu statüden doğan, tahakkuk etmiş ve kendisi yönünden kesinleşmiş ve kişisel alacak niteliğine dönüşmüş olmasının gerektiği,
Bu bağlamda, bir faaliyetin belirli koşullar altında ve çeşitli imkânlar tanınarak gerçekleştirilebilmesi yetkisini veren hukukî düzenlemelerin kalıcı olduklarının kabulü mümkün olmadığından, sonradan ortaya çıkan yeni şartların, değişiklik yapılmasını kaçınılmaz kılması hâlinde hukukî düzenlemelerin değişebileceği hususu göz önünde bulundurulduğunda, dava konusu Yönetmelik değişikliğinin yayımlandığı tarihten sonraki dönemlerde gerçekleştirilecek olan üretim faaliyeti kapsamında satışa konu edilebilecek ihtiyaç fazlası enerji bedelinin tüketilen enerjinin bir katı olarak belirlenmesinin davacı yönünden kazanılmış hak ihlâli olarak değerlendirilemeyeceği,
Haklı beklentinin ise, idarenin ister düzenleyici işlem, ister bir taahhüt, isterse uzun süren bir uygulamasına güvenerek olsun, bireylerin çıkarlarına ya da lehlerine olan bir sonuca ulaşabileceklerini ümit etmeleri olarak tanımlanabileceği, kazanılmış hak ilkesinde olduğu gibi, haklı beklentilerde de, kamu hizmetlerinin değişkenliği ve adaptasyonu ilkesi ile hakkaniyet, hukukî güvenlik ve idarî istikrar ilkeleri arasında bir tür uzlaşma veya dengelemenin sağlandığı, bu nedenle, kişilerin idareden bu tür beklentilerinin ilelebet veya çok uzun bir gelecek için değil, ancak mâkul ve öngörülebilir bir gelecek için haklı olacağının kabul edildiği, buradaki mâkul süre için somut ve genel bir süre bulunmamakla birlikte, bahsi geçen hakkın niteliğine, kişiler nezdinde doğuracağı mağduriyetin derecesine ve kamu açısından getireceği mali külfetlerin ve kamusal yükümlülüklerin ağırlığına göre idarece takdir edilebileceği,
Haklı beklentilere ilişkin Anayasa Mahkemesinin yaklaşımı incelendiğinde, Mahkemenin 20/09/2012 tarih ve E:2012/65, K:2012/128 sayılı kararına göre, kanunların uzun süreli uygulanmasına güvenerek hayatını yönlendiren, hukukî iş ve işlemlere girişen bireyin, bu kanunların uygulanacağı yolunda oluşan beklentisinin mümkün olduğunca korunması gerekmekle birlikte, hukukî güvenlik ilkesinin, her türlü beklentinin korunmasını zorunlu kılmaması gerektiğinin ifade edildiği, bir beklentinin hukuken koruma görebilmesi için, haklı beklenti seviyesine ulaşması gerektiği, beklentinin haklı olup olmadığı tespit edilirken başvurulacak ölçütün ise "hakkaniyet" olduğu,