muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2012/4458, Karar No: 2012/7166, Tarih: 17.10.2012

Somut olaya gelince, davacı murisi 1902 doğumlu ... ve ... Kızı ...'nin mirasçılık belgesinin verilmesi istemiyle dava açmıştır. Dosya içeriğinde toplanan delillerden muris hakkında Nüfus Hizmetleri Kanunu’nun 33 ve Yönetmeliğin 69. maddelerine göre ölüm araştırması yapıldığından kayıtlarının kapatıldığı anlaşılmaktadır.

Davacının ölüm kayıtları düşüldükten sonra muris hakkında yeniden dava açabileceği kuşkusuzdur.

Öte yandan, muris 1902 doğumlu ... ve ... Kızı ... ile ... ve ... kızı ...'nin aynı kişiler olduğu, ... ve ... kızı ...'nin 1940 yılında öldüğüne dair ölüm kaydının işlendiği öne sürülmüş ise de adı geçen kişilerin aynı kişiler olduğuna dair usulüne uygun Asliye Hukuk Mahkemesinde açılacak dava sonucunda bu yönde alınacak karar ile de yeniden dava açılabilmesi mümkündür.

Hal böyle olunca; mahkemece yapılan ölüm araştırması sonuçlanıp ölüm kayıtları düşülünceye kadar murisin sağ olarak kabul edilerek davanın redddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığından davacı ...'ın yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddi ile hükmün ONANMASINA, harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına, 17.10.2012 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/674, Karar No: 2010/2211, Tarih: 10.02.2010

**2. Hukuk Dairesi         2010/674 E.  ,  2010/2211 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ardeşen Asliye Hukuk (Aile) Mahkemesi

TARİHİ :9.4.2008
Yargıtay — Esas No: 2011/1913, Karar No: 2013/4349, Tarih: 13.02.2013

**7. Ceza Dairesi         2011/1913 E.  ,  2013/4349 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : 1918 sayılı kanuna muhalefet

HÜKÜM : Sanıklar hakkında açılan kamu davasının TCK.nun 102/4. maddesi gereğince zamanaşımı nedeniyle düşürülmesine, müsadereye ve iadeye

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya okunduktan sonra Türk Milleti adına gereği görüşülüp düşünüldü;

Suçta kullanılan ve sanık ... tarafından sanık ...'a 09.01.2003 tarihinde noter kanalı ile satılan "... 53" isimli teknenin, sanık ... tarafından ne zaman alındığı ve anılan teknenin limana ne zaman bağlandığı hususları belirlendikten sonra sanıkların hukuki durumunun tayin ve takdiri gerekirken eksik soruşturma ile yazılı şekilde hüküm kurulması,

Yasaya aykırı, katılan vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, 5320 sayılı yasanın 8/2.maddesi gereğince yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK.nın 321.maddesi uyarınca BOZULMASINA, 13.02.2013 günü oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/1515, Karar No: 2023/4103, Tarih: 12.06.2023

**1. Ceza Dairesi         2023/1515 E.  ,  2023/4103 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SUÇ : Kasten öldürme

HÜKÜMLER : Mahkûmiyet

Sanıklar hakkında bozma üzerine verilen kararın; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 286 ncı maddesinin birinci fıkrası uyarınca temyiz edilebilir olduğu, 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenlerin hükümleri temyize hak ve yetkilerinin bulunduğu, 291 ... maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz istemlerinin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçelerinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 ... maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz istemlerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1.İstanbul 16. Ağır Ceza Mahkemesinin, 05.12.2017 tarihli ve 2016/70 Esas, 2017/351 Karar sayılı kararı ile sanıklar hakkında 765 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 448 ... maddesi, 463 üncü 59 uncu maddesi, 31 ve 33 üncü maddeleri uyarınca 10 yıl hapis cezası ile cezalandırılmalarına ve hak yoksunluklarına karar verilmiştir.

2. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesinin, 25.06.2018 tarihli ve 2018/130 Esas, 2018/855 Karar sayılı kararı ile sanıklar hakkında İlk Derece Mahkemesince kurulan mahkumiyet hükümlerine yönelik sanıklar müdafilerinin istinaf başvurularının kabulüne karar verilerek 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 280 ... maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca duruşmalı yapılan inceleme neticesinde; aynı Kanun’un 280 ... maddesinin ikinci fıkrası uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılması ile sanıkların 765 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 448 ... maddesi, 65 ... maddesinin üçüncü fıkrası, 59 uncu maddesi, 31 ve 33 üncü maddeleri uyarınca 10 yıl hapis cezası ile cezalandırılmalarına ve hak yoksunluklarına karar verilmiştir.

3. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesinin, 25.06.2018 tarihli ve 2018/130 Esas, 2018/855 Karar sayılı kararının sanıklar müdafilerince temyizi üzerine Yargıtay 1. Ceza Dairesinin, 28.02.2022 tarih, 2021/12861 Esas, 2022/1571 Karar sayılı ilamı ile ''Sanık ... hakkında alt sınırı 5 yıldan az olmayan hapis cezasını gerektiren suç nedeniyle 25.06.2018 tarihli duruşmada müdafii hazır edilmeden mahkumiyet hükmü kurulması suretiyle savunma hakkının kısıtlanması''

nedeniyle bozma kararı verilmiştir.

4. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesinin, 06.09.2022 tarihli ve 2022/532 Esas, 2022/1136 Karar sayılı kararı ile sanıklar hakkında 765 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 448 ... maddesi, 65 ... maddesinin üçüncü fıkrası, 59 uncu maddesi, 31 ve 33 üncü maddeleri uyarınca 10 yıl hapis cezası ile cezalandırılmalarına ve hak yoksunluklarına karar verilmiştir.

5. Dava dosyası, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca 01.02.2023 tarihinde tanzim olunan ve onama görüşünü içerir Tebliğname ile Daireye tevdi olunmuştur.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

5. Dava dosyası, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca 01.02.2023 tarihinde tanzim olunan ve onama görüşünü içerir Tebliğname ile Daireye tevdi olunmuştur.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanıklar müdafilerinin temyiz istemleri; sübuta, beraat kararı verilmesi gerektiğine, delillerin hatalı değerlendirildiğine ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

Temyizin kapsamına göre;

1.14.09.2004 tarihinde İstanbul ili Sultangazi ilçesi Cebeci Mahallesindeki boş bir arsada maktul ...'a ait cesedin bulunduğu, otopsi raporuna göre maktulün vücuduna bir adet kurşun isabetinin olduğu, ayrıca maktulde uyuşturucu madde bulunduğu, maktulden çıkartılan bir adet mermi çekirdeğinin 7.65 mm çapındaki bir tabancaya ait olduğunun belirtildiği, olayın ... bir süre faili meçhul olarak kayıtlara geçtiği, olay günü maktulün yanında sanıklar ..., ... ve ... isimli şahısların bulunduğu, ... isimli şahsın 16.11.2004 tarihinde bir başka olayda öldürüldüğü, olay gün ve saatinde maktulün yanında sanıklar ... ile ... in bulunduğunun anlaşılması üzerine soruşturmanın genişletildiği ve yeniden beyanlarının alındığı, beyanlarında aslında maktulü ölen ...'ın öldürdüğünü, kendilerinin korktuğu için bunu kimseye söyleyemediklerini, olayın haraç paylaşımı meselesinden kaynaklandığı, maktulün vücudunda bir adet ateşli silah mermi yarasının ve çok sayıda lezyonun bulunduğu, Adli Tıp Kurumu Morg İhtisas Dairesinin 25.10.2004 tarihli raporuna göre ölümün ateşli silah mermi çekirdeği yaralanmasına bağlı kafa kırıkları ile birlikte beyin kanaması, beyin doku harabiyeti sonucu meydana geldiği, suça konu olayda tek bir silah kullanılmış olması diğerlerinin silahla ateş etmediklerinin kabul edilmesine göre müstakil failin Esas No : 2023/1515

belli olmadığı bu nedenle sanıkların asli faili belli olmayan öldürme suçunun fer'i fail olduklarının kabulü hak ve nesafete daha uygun olduğundan bu bağlamda sanıkların eylemlerinin 765 sayılı TCK'nin 448,65/3,59,31,33 maddeleri kapsamında kaldığı, 765 sayılı yasanın 01 Haziran 2005 tarihinde yürürlükten kaldırıldığı anlaşılmakta ise de; suç tarihinden sonra yürürlüğe giren 5237 sayılı Yasa bakımında yapılan değerlendirmede; 5237 sayılı yasada 765 sayılı yasanın 463 üncü maddesine benzer bir düzenleme getirilmediği, aksi sabit olmayan sanık savunmalarına göre olaydan 2 ay kadar sonra başka bir olayda öldürülen suç arkadaşları Mahmut ile birlikte her iki sanığın fikir ve eylem birliği içinde hareket edip fiil üzerinde hakimiyet kurarak öldürme suçunu işledikleri ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu (5237 sayılı Kanun) kapsamında sanıkların asli fail oldukları, eylemlerinin ise 5237 sayılı Kanun'un 81 ve 62 nci maddelerine uygun düştüğü, öldürme suçundan 5237 sayılı Kanunun 81 ... maddesine göre müebbet hapis, 62 nci maddenin uygulanması ile de 25 yıl hapis cezası verilmesi gerektiği bu nedenle 765 sayılı Kanun'un hükümlerinin sanıklar lehine olduğu anlaşılmakla her iki sanığın daha lehe olan ve suç tarihinde yürürlükte olan 765 sayılı Kanun'un 448 ..., 65 ... maddesinin üçüncü fıkrası, 59 uncu, 31 ve 33 üncü maddeleri kapsamında cezalandırılmalarına karar verildiği belirlenmiştir.

IV. GEREKÇE

Sanıklar Müdafilerinin Sübuta, Delillerin Hatalı Değerlendirildiğine, Beraat Kararı Verilmesi Gerektiğine Yönelen Temyiz İstemleri Yönünden;

İleri sürülen iddia ve savunmaların toplanan delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, hükme esas alınan ve reddedilen delillerin açıkça gösterildiği, vicdani kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı, eylemin sanıklar tarafından gerçekleştirildiğinin saptandığı, alınan raporların yeterli ve hüküm kurmaya elverişli olduğu, anlaşıldığından anılan temyiz sebeplerinin incelenmesinde hukuka aykırılık bulunmamıştır.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle ve İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesinin, 06.09.2022 tarihli ve 2022/532 Esas, 2022/1136 Karar sayılı kararında sanıklar müdafilerince öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun’un 289 uncu maddesinin birinci fıkrası ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden aynı Kanun’un 302 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMLERİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKÜMLERİN ONANMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca İstanbul 16. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesine gönderilmek üzere gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

12.06.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/311, Karar No: 2015/1429, Tarih: 04.02.2015

**17. Hukuk Dairesi         2015/311 E.  ,  2015/1429 K.**

**"İçtihat Metni"**

Dairelerin iş bölümüne ilişkin Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulu'nun 19.01.2015 tarih ve 8 sayılı kararının 22.01.2015 tarih ve 29244 sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe girmesi nedeniyle Adli Yargı kolu içinde yargı yerinin belirlenmesine ilişkin ihtilafların (merci tayini) incelenmesi görevi Yüksek 20. Hukuk Dairesine verilmiştir.

Bu nedenle dosyanın anılan Daire Başkanlığına GÖNDERİLMESİNE 04/02/2015 tarihinde karar verildi
Yargıtay — Esas No: 2012/23025, Karar No: 2013/1112, Tarih: 24.01.2013

**3. Hukuk Dairesi         2012/23025 E.  ,  2013/1112 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Dava, vekalet ilişkisinden kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir.

Davanın niteliğine göre inceleme görevi ... ....Hukuk Dairesinindir.

Ancak, anılan daire dosyayı dairemize göndermiş olduğundan; dosyanın Hukuk Başkanlar Kurulunca temyiz incelemesini yapacak daire belirtilmek üzere dosyanın ... Birinci Başkanlığına gönderilmesine, 24.01.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/511, Karar No: 2012/1648, Tarih: 15.03.2012

**15. Hukuk Dairesi         2011/511 E.  ,  2012/1648 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Hukuk Hakimliği

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiş, davalı vekili tarafından duruşma istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen günde davacı vekili Avukat ... ile davalı vekili Avukat ... geldi. Davalının temyiz dilekçesinin süresi içinde, davacının temyiz dilekçesinin süresi dışında verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan taraflar avukatları dinlendikten sonra vaktin darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması başka güne bırakılmıştı. Bu kere dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği konuşulup düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, tescil, imara aykırı kısımların kâl'i, gecikme tazminatının tahsili istemleriyle açılmış, davacı arsa sahibi tarafından tescil ve kâl istemleri atiye terkedilmiş, mahkemece ıslah da dikkate alınarak, gecikme tazminatı isteminin kabulüne karar verilmiş, karar taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

1-Arsa sahibi ... vekili tarafından verilen temyiz dilekçesinin, temyiz defterine kaydının yaptırılmadığı ve temyiz harcının yatırılmadığı, bu şekilde temyiz süresinin geçirildiği anlaşıldığından, davacı arsa sahibinin temyiz isteminin REDDİNE,

2-Davalı yüklenici ... vekilinin temiyz itirazlarına gelince;

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, yerinde olmayan bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA, 900,00 TL duruşma vekâlet ücretinin yüklenici ...'dan alınarak Yargıtay duruşmasında vekille temsil olunan davacı arsa sahibine verilmesine, aşağıda yazılı bakiye 1.576,25 TL temyiz ilam harcının temyiz eden davalıdan alınmasına, 15.03.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/8228, Karar No: 2021/5831, Tarih: 24.03.2021

**6. Ceza Dairesi         2020/8228 E.  ,  2021/5831 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇLAR : Nitelikli hırsızlık, mala zarar verme

HÜKÜMLER : Mahkumiyet

TEMYİZ EDENLER : Sanık ve müdafii

Mahalli mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve Hakimin takdirine göre; hırsızlık suçunun sanık tarafından işlendiğini kabulde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmış, diğer temyiz itirazları da yerinde görülmemiştir.

Ancak;

1-29.01.2015 tarihli görgü tespit tutanağına göre müştekiye ait motosikletin kaldırım üzerinden açık alandan çalındığının anlaşılması karşısında, sanık hakkında 5237 sayılı TCK’nın 142/1-e maddesi yerine yazılı şekilde aynı yasanın 142/2-h maddesiyle uygulama yapılması,

2-Hırsızlık suçunun konusunu oluşturan malların çalınması sırasında veya kullanımı esnasında verilen zararların ayrıca mala zarar verme suçunu oluşturmayacağının düşünülmemesi,

Bozmayı gerektirmiş, sanık ve müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün açıklanan nedenlerle 1412 sayılı CMUK’nun 321. maddesi uyarınca, tebliğnameye kısmen uygun olarak BOZULMASINA, 24.03.2021 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/10769, Karar No: 2024/8473, Tarih: 02.10.2024

**4. Hukuk Dairesi         2022/10769 E.  ,  2024/8473 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

SAYISI : 2022/461 Değişik İş 2022/461 Karar

HÜKÜM/KARAR : Davanın Kabulü/İtirazın Kısmen Kabulü

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karara davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince itirazın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı şirkete trafik sigortalı araç sürücüsünün kusurlu hareketi ile gerçekleşen kazada müvekkilinin yaralandığını ve malul kaldığını açıklayıp fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydı ile 5.000,00 TL maddi tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; usule uygun başvuru yapılmadığını, maluliyet raporunu kabul etmediklerini, kusur durumunun tespitinin gerektiğini, tazminat hesabının TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faiz kullanılarak yapılması gerektiğini, kask takmadığı için müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, vekalet ücretinin 1/5 oranında hesaplanması gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyeti'nin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosyaya sunulan kusur raporu ve maluliyet raporu dikkate alınmak suretiyle yapılan aktüer hesap raporunun dosya kapsamı ile uyumlu olduğu kabul edilerek 203.841,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından itiraz edilmiştir.

B. İtiraz sebepleri

Davalı vekili itiraz dilekçesinde, davacının usulüne uygun başvurusu bulunmadığını, maluliyet raporunu kabul etmediklerini, kusur durumunun tespitinin gerektiğini, tazminat hesabının TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faiz kullanılarak yapılması gerektiğini, kask takmadığı için müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, vekalet ücretinin 1/5 oranında hesaplanması gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile maluliyet raporunun kaza tarihinde yürürlükte bulunan yönetmelik olan Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırılması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkındaki Yönetmeliğe uygun olarak düzenlendiği, aktüer hesap raporunun dosya kapsamı ile uyumlu olduğu ancak vekalet ücretinin hatalı tespit edildiği gerekçesiyle davalının itirazının kısmen kabulüne karar vermiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile maluliyet raporunun kaza tarihinde yürürlükte bulunan yönetmelik olan Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırılması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkındaki Yönetmeliğe uygun olarak düzenlendiği, aktüer hesap raporunun dosya kapsamı ile uyumlu olduğu ancak vekalet ücretinin hatalı tespit edildiği gerekçesiyle davalının itirazının kısmen kabulüne karar vermiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde, Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararına yönelik itirazlarını tekrarlayarak İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, davalı ... tarafından ZMSS Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı 25.06.2018 tarihli trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacının uğradığı sürekli iş göremezlik tazminatı talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 54 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85,89,90,91 inci maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 14/2-b maddesi, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları, 5718 sayılı Milletler arası Özel Hukuk ve Usul Hukuk Hakkında Kanunu'nun 48. maddesi

3. Değerlendirme

1. Dava, trafik kazası sonucu oluşan bedensel zarar nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkindir.

Türk Hukukunda kişilerin hak arama özgürlüklerini kullanmaları herhangi bir sınırlandırmaya tâbi tutulmamıştır. Ancak bazı istisnai durumlarda dava açan veya takip hakkını kullananın önceden belirlenen bazı özel yükümlülükleri yerine getirmesi şart koşulabilir. Bu istisnai şartlardan biri de teminat gösterme yükümlülüğüdür.

5718 sayılı MÖHUK madde 48/1'e göre; "Türk mahkemesinde dava açan, davaya katılan veya icra takibinde bulunan yabancı gerçek ve tüzel kişiler, yargılama ve takip giderleriyle karşı tarafın zarar ve ziyanını karşılamak üzere mahkemenin belirleyeceği teminatı göstermek zorundadır". MÖHUK'ta teminat gösterme yükümlülüğü konusunda "yabancılık" ölçütü esas alınmıştır. Buna karşın davalının veya kendisine karşı takibe girişilen karşı tarafın vatandaşlığı, bu madde kapsamında da bir öneme sahip değildir. Bu maddeye göre hakim tarafından verilen kesin süre içinde teminat gösterilmezse, dava, dava şartı eksikliğinden HMK'nın 114/1-ğ maddesi uyarınca reddedilir.

MÖHUK madde 48/2'de ise "Mahkeme, dava açanı, davaya katılanı veya icra takibi yapanı karşılıklılık esasına göre temimattan muaf tutar" hükmü yer almaktadır.

MÖHUK madde 48/2'de ise "Mahkeme, dava açanı, davaya katılanı veya icra takibi yapanı karşılıklılık esasına göre temimattan muaf tutar" hükmü yer almaktadır.

Buna göre Türk hâkimi, yabancı davacının, davaya katılanın veya icra takibinde bulunanın vatandaşı olduğu ülke ile Türkiye arasında karşılıklılık (mütekabiliyet) var ise, bu kişiyi teminattan muaf tutacaktır. Karşılıklılık, iki devlet arasında imzalanan (iki taraflı) anlaşma veya iki devletin de taraf olduğu uluslararası (çok taraflı) anlaşma ile sağlanabileceği gibi, kanuni veya fiili karşılıklılık şeklinde de sağlanabilir. Az yukarıda belirtilen anlaşmalardan biri de 1954 tarihli Hukuk Usulüne Dair Lahey Sözleşmesi olup, anılan sözleşmenin 17. maddesinde; âkit devletlerden birinde ikamet eden ve diğer bir devletin mahkemeleri huzurunda davacı veya müdahil olarak bulunan âkit bir devletin vatandaşlarından yabancı olmaları sebebi ile herhangi bir teminat istenemeyeceği düzenlenmiştir.

Davacı Suriye uyruklu olup, öncelikle Hakem Heyetince davacının teminat muafiyetinin bulunup bulunmadığı hususunda, hükme dayanak oluşturacak nitelikte bir araştırma yapılmadığı anlaşılmaktadır.

5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun'un 48/2. maddesinde dava açanın karşılıklılık esasına göre, teminattan muaf tutulabileceği düzenlendiğinden öngörülen teminat hususu mahkemece re'sen gözetilmelidir.

Bu sebeple; İtiraz Hakem Heyetince, öncelikle davacının teminattan muaf olup olmadığı hususunun Adalet Bakanlığı Dış İlişkiler ve Avrupa Birliği Genel Müdürlüğü'nden sorularak alınacak yazı cevabına göre, davacının teminat göstermesi gerektiği sonucuna varılırsa, teminatın yatırılması için davacıya kesin süre verilmesi, anılan sürede belirtilen teminatın yatırılmaması halinde istemin usulden reddine, yatırılması halinde ise, dava şartı eksikliği süresinde giderilmiş olacağından işin esasına girilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken doğrudan işin esasına girilmesi doğru olmamış, kararın bu yönden re'sen bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

2. Bozma ilamının kapsam ve şekline göre davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.

VI. KARAR

1- Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeple İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,

2- Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davalıya iadesine,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,02.10.2024 tarihinde Üye ...'ın ve Üye ...'in karşı oyu ve oy çokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY