muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Danıştay — Esas No: 2023/953, Karar No: 2024/4959, Tarih: 02.10.2024

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI  : Davalı idare tarafından, istemin reddi gerektiği savunulmuştur. 
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava dosyasının incelenmesinden; ... Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Bölümünde doktora öğrencisi olarak 17/09/2012 tarihinde öğrenimine başlamasının ardından ÖYP kapsamında  2547 sayılı Kanun'un 33. maddesinin (a) bendi uyarınca ... Üniversitesi Rektörlüğü'nün 17/09/2012 tarihli Olur'una istinaden ... Üniversitesi Siyasi Bilimler Fakültesi Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Bölümü Siyasi Tarih Anabilim Dalında araştırma görevlisi olarak atamasının yapıldığı ve ... Üniversitesi Rektörlüğü'nün ... tarihli Olur'una istinaden 674 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 49. maddesi uyarınca kadrosunun 2547 sayılı Kanun'un 50. maddesinin 1.fıkrasının (d) bendi kapsamında aktarıldığı,  davacının 27/09/2019 tarihli işlem ile 2 (iki) ay süre ile görevden uzaklaştırıldığı, 25/11/2016 tarihli işlem ile de ikinci kez 2 (iki) ay süreyle görevden uzaklaştırıldığı, son olarak; 26/01/2017 tarihli işlem ile de açığa alındığı, ... Üniversitesi Rektörlüğü'nün ... tarih ve E... sayılı işlemiyle kadrosu ile ilişiğinin kesildiği görülmektedir. 
Uyuşmazlıkta; davacının 2012-2013 eğitim öğretim yılı güze dönemi başladığı ve  doktora eğitimi uyarınca araştırma görevlisi olarak atandığı, kadroda geçirilecek azami süresinin -12 (on iki) yarıyıl- 2017-2018 eğitim öğretim yılı bahar dönemi dolduğu, ancak; bu dönemde davacının görevinden uzaklaştırılması nedeniyle fiilen görev yapmadığı ve davalı idarece bu dönemde davacı hakkında işlem tesis edilmediği, davacının 11/09/2020 tarihinde doktora eğitimini tamamladığı, hakkında devam eden ceza yargılamasından beraat ettiğinden bahisle göreve iade talebiyle 05/04/2021 tarihli dilekçe ile davalı idareye başvurduğu, davalı idarece  geriye dönük olarak kadrosu ile ilişiğinin kesilmesi yolunda işlem tesis edildiği, zira; davacının, 2017-2018 eğitim öğretim yılı bahar dönemi azami sürede eğitimini tamamlamadığı için mevzuat gereği ilişiğinin kesileceği anlaşıldığından, davacının, işlemin tesis gerekçesinin hukuka aykırı olduğu, 2547 sayılı Kanun'un 33/a maddesi uyarınca atamasının yapılması gerekirken ilişiğinin kesildiği iddiasına itibar edilmemiştir.  
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1. Temyiz isteminin reddine,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının yukarıda belirtilen açıklamayla ONANMASINA, 
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1. Temyiz isteminin reddine,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının yukarıda belirtilen açıklamayla ONANMASINA, 
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,
4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama  kararının taraflara  tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın  İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5. Kesin olarak, 02/10/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Danıştay — Esas No: 2024/3, Karar No: 2024/9, Tarih: 02.10.2024

"İçtihat Metni"
                       T.C.
	D A N I Ş T A Y
VERGİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas     No : 2024/3
Karar	No : 2024/9
 
 ÖZET: Bir mükellefin, aynı vergi dairesi tarafından birden fazla sebepten ötürü özel esaslara tabi mükellefler kapsamına alınması durumunda, her sebep yönünden ayrı idari işlem tesis edildiğinin kabulünün gerektiği, dolayısıyla, her bir işlemin iptali istemiyle ayrı davalar açılması halinde açılan davalar arasında derdestliğin söz konusu olmayacağı hakkında.
 
BÖLGE İDARE MAHKEMESİ KARARLARI ARASINDAKİ AYKIRILIĞIN
GİDERİLMESİ İSTEMİ HAKKINDA KARAR
2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanun'un 3/C maddesinin (5) numaralı fıkrası uyarınca karar veren Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulunca konu ile ilgili kararlar ve mevzuat incelenerek gereği görüşüldü:
I- AYKIRILIĞIN GİDERİLMESİ
İSTEMİNDE BULUNAN         : Gaziantep Bölge İdare Mahkemesi Başkanlar Kurulu
II- İSTEMİN ÖZETİ									 :	Davacılar tarafından, özel esaslara tabi mükellefler listesine alınmaları yolundaki işlemlerin iptali istemleriyle açılan davalarda verilen Gaziantep Bölge İdare Mahkemesi 1. Vergi Dava Dairesinin 22/12/2023 tarih ve E:2023/1572, K:2023/2065 sayılı kararı ile İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 1. Vergi Dava Dairesinin 30/11/2020 tarih ve E:2020/2219, K:2020/1889 sayılı kararı ve İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 4. Vergi Dava Dairesinin 26/01/2023 tarih ve E:2022/4282, K:2023/100 sayılı kararı arasındaki aykırılığın, 2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanun'un 3/C maddesinin (4) numaralı fıkrasının (c) bendi uyarınca, Gaziantep Bölge İdare Mahkemesi 1. Vergi Dava Dairesinin 22/12/2023 tarih ve E:2023/1572, K:2023/2065 sayılı kararı doğrultusunda giderilmesi, istinaf yoluna başvurma hakkı bulunanın bu yöndeki talebini uygun gören Gaziantep Bölge İdare Mahkemesi Başkanlar Kurulunun 27/03/2024 tarih ve E:2024/73, K:2024/73 sayılı kararıyla istenmiştir.
III- AYKIRILIĞIN GİDERİLMESİ İSTEMİNE KONU BÖLGE İDARE MAHKEMESİ KARARLARI:
A- Gaziantep Bölge İdare Mahkemesi 1. Vergi Dava Dairesinin E:2023/1572 sayılı dosyasına konu yargılama süreci:
Dava konusu istemin özeti: Davacı tarafından, hakkında sahte belge düzenleme fiili yönünden vergi tekniği raporu bulunduğundan bahisle özel esaslara tabi mükellefler listesine alınmasına dair 07/03/2023 tarih ve 241 sayılı işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.
Batman Vergi Mahkemesinin 30/05/2023 tarih ve E:2023/462, K:2023/599 sayılı kararının özeti:

A- Gaziantep Bölge İdare Mahkemesi 1. Vergi Dava Dairesinin E:2023/1572 sayılı dosyasına konu yargılama süreci:
Dava konusu istemin özeti: Davacı tarafından, hakkında sahte belge düzenleme fiili yönünden vergi tekniği raporu bulunduğundan bahisle özel esaslara tabi mükellefler listesine alınmasına dair 07/03/2023 tarih ve 241 sayılı işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.
Batman Vergi Mahkemesinin 30/05/2023 tarih ve E:2023/462, K:2023/599 sayılı kararının özeti:
Uyuşmazlıkta, davacı tarafından, hakkında sahte belge düzenleme fiili yönünden vergi tekniği raporu bulunduğundan bahisle özel esaslara tabi mükellefler listesine alınmasına dair 07/03/2023 tarih ve 241 sayılı işlem dava konusu edilmiş ise de aslında davacı şirketin özel esaslara tabi mükellefler listesine alınmasına dair işlemin tek ve süregelen bir işlem olduğu anlaşılmaktadır. Bu nedenle, bu işleme karşı tek dava açılması gerektiğinden, Batman Vergi Mahkemesinin E:2023/461 sayılı dosyasında tekemmül işlemlerine devam edilmiştir.
Davacı tarafından, aynı Mahkemenin E:2023/461 ila 468 sayılı dosyalarında aynı işleme karşı sekiz ayrı dava açıldığı görülmüş olup davacının özel esaslara tabi mükellefler listesine alınmasına dair işlemin iptali isteminin görülmesine Batman Vergi Mahkemesinin E:2023/461 sayılı dosyasında devam edildiğinden, sebebi ve tarafları aynı olan işbu dava dosyasının derdestlik nedeniyle incelenmesine olanak bulunmamaktadır.
Mahkeme, bu gerekçeyle davayı incelenmeksizin reddetmiştir. 
Davacının istinaf istemini inceleyen Gaziantep Bölge İdare Mahkemesi 1. Vergi Dava Dairesinin 22/12/2023 tarih ve E:2023/1572, K:2023/2065 sayılı kararının özeti:

Mahkeme, bu gerekçeyle davayı incelenmeksizin reddetmiştir. 
Davacının istinaf istemini inceleyen Gaziantep Bölge İdare Mahkemesi 1. Vergi Dava Dairesinin 22/12/2023 tarih ve E:2023/1572, K:2023/2065 sayılı kararının özeti:
Sakıncalı ya da şüpheli bazı durumları tespit edilen mükelleflerin sınıflandırılarak vergi idaresinin veri tabanında oluşturduğu olumsuz mükellefler listesine kaydedilmesi ve burada izlenmesi şeklinde gerçekleştirilen özel esaslara alınma işlemi, sahte veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge düzenleme, kullanma ya da bu fiilleri işleyen mükelleflerin ortak veya temsilcisi olma, defter belge ibraz etmeme, adreste bulunmama, adresi tespit edilememe, mükellefiyetin re'sen terkini gibi çok sayıda sebebe dayanabilmektedir. Aynı mükellef hakkında, özel esaslara tabi mükellefler listesine alınmanın dayandığı sebebin birden fazla olmasından veya aynı sebebe dayanılarak farklı tarihlerde listeye alınma kaydının oluşturulmasından ötürü mükellefler hakkında özel esaslara alınma işlemi tesis edilirken farklı tarih ve sayılı giriş kodları verilebilmektedir. Aynı mükellef için olumsuz mükellefler listesine farklı giriş tarihi ve farklı giriş kodu ile oluşturulan her kayıt, davalı idarenin mükellefi hangi sebepten ötürü ve hangi tarihte listeye aldığını görmesi açısından gerekli ve veri tabanına sistemsel olarak yapılan güncel kaydın doğal bir sonucudur. Yapılan bu farklı giriş kayıtları ile mükellef birden çok listeye alınmamakta, özel esaslar adındaki liste içinde farklı sebeplerden ötürü birden çok kez adına giriş yapılmaktadır. Dolayısıyla, böyle bir durumda dayandığı sebepler farklı olsa bile mükellef hakkında tek bir özel esaslara tabi mükellefler listesine alınma işlemi tesis edildiğinin kabul edilmesi gerekmektedir.
 Nitekim, mükellefler, özel esaslar işlemine karşı dava açarken haklarında kaç defa kayıt oluşturulduğunu bilemeyecekleri gibi her giriş kaydının farklı özel esaslar işlemi olarak kabul edilmesi ve bu işlemlerin her birine ayrı dava açılması halinde dava açarken birden çok sayıda davanın yargılama masraflarına katlanmak zorunda kalacaklardır. Ayrıca, bu kayıtlardan bir tanesine dava açmama durumunda dava açmak suretiyle elde etmek istedikleri hukuki yarara ulaşamamaları da söz konusu olabilecektir.

Bu durumda, veri tabanında oluşturulan özel esaslara tabi mükellefler listesine alınma işleminin davacı hakkında tesis edilen tek ve nihai işlem olduğu, farklı tarih ve kodlu giriş kayıtlarının tek başına ayrı ve yeni idari işlem niteliğinin bulunmadığı ve özel esaslar işleminin bünyesinde farklı tarih ve kodlu bütün girişleri barındırması sebebiyle ayrı ayrı dava açılmasının gerekmediği sonucuna varılmıştır. Dolayısıyla, aynı vergi dairesince tesis edilen ve dava açma tarihi itibarıyla mükellef hakkında mevcut olan farklı tarih ve giriş kodlarına dayanan özel esaslara tabi mükellefler listesine alınma işlemine karşı beraberinde katma değer vergisi iadeleri yönünden de listeye alınmış olsa bile tek bir dava açılması yeterli olup farklı giriş kodları için ayrı ayrı dava açılması durumunda tarafları, konusu ve sebeplerinin (özel esaslara tabi mükellefler listesine alınma) aynı olmasından ötürü ilk davadan sonraki davanın/davaların açılmasında hukuki yarar bulunmadığından, bu davanın/davaların derdestlik nedeniyle inceleme olanağı bulunmamaktadır.
Öte yandan, bu açıklamaların bir sonucu olarak özel esaslara tabi mükellefler listesine alınma işlemine karşı dava açılması ve işlemin iptaline karar verilmesi hâlinde davalı idarece, dava açma tarihi itibarıyla mükellef hakkında mevcut olan farklı tarih ve giriş kodlu bütün kayıtların iptal edileceği tabiidir. Ayrıca davanın açıldığı tarihten sonra yapılan girişlere dayalı özel esaslar işleminin ise yeniden dava konusu edilebileceği de izahtan varestedir.
Vergi Dava Dairesi bu gerekçeyle istinaf istemini reddetmiştir.
B- İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 1. Vergi Dava Dairesinin E:2020/2219 sayılı dosyasına konu yargılama süreci:
Dava konusu istemin özeti: Davacı tarafından, 2016 yılına ilişkin olarak özel esaslara tabi mükellefler listesine alınmasına dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.
Kocaeli 1. Vergi Mahkemesinin 11/06/2020 tarih ve E:2020/499, K:2020/577 sayılı kararının özeti:
Tarafları, konusu ve sebebi aynı olan bir dava görülmekte iken açılan ikinci davanın esasının derdestlik nedeniyle incelenemeyeceği usul hukukunun genel ilkelerindendir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usûlü Kanunu'nda "Derdestlik" müessesesine yer verilmemiş olmakla birlikte bu müessesenin idari yargıda da uygulanabilirliği içtihatlar ile kabul görmüştür.
Uyuşmazlıkta, dava dosyası, Kocaeli 2. Vergi Mahkemesinin E:2020/516 sayılı dava dosyasına ait UYAP kayıtları ile birlikte incelendiğinde, davacının, 31/03/2020 tarihinde işbu davanın da davalısı durumunda olan İlyasbey Vergi Dairesi Müdürlüğüne karşı Kocaeli 2. Vergi Mahkemesinin E:2020/516 sayılı dosyasında 20180601041100003417 giriş onay kodu ile özel esaslara tabi mükellefler listesine alınmasına ilişkin işlemin iptali amacıyla dava açtığı ve anılan Mahkemece 05/06/2020 tarihinde işlemin yürütmesinin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.

Bu durumda, 31/03/2020 tarihinde, Kocaeli 2. Vergi Mahkemesinin E:2020/516 sayılı dosyasında açılan ve halen derdest olan dava ile aynı tarihte Kocaeli 1. Vergi Mahkemesinde açılan işbu davanın konusunun, taraflarının ve nedeninin aynı olduğu görüldüğünden, bakılan işbu davanın esasının derdestlik nedeniyle incelenme olanağı bulunmadığı sonucuna varılmıştır. 
Mahkeme, bu gerekçeyle davayı incelemeksizin reddetmiştir. 
Davacının istinaf istemini inceleyen İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 1. Vergi Dava Dairesinin 30/11/2020 tarih ve E:2020/2219, K:2020/1889 sayılı kararının özeti:
Davacı tarafından, 31/03/2020 tarihinde işbu davanın da davalısı durumunda olan İlyasbey Vergi Dairesi Müdürlüğüne karşı Kocaeli 2. Vergi Mahkemesinin E:2020/516 sayılı dosyasında, 20180601041100003417 giriş onay kodu ile 2017 yılına ilişkin olarak özel esaslara tabi mükellefler listesine alınmasına ilişkin işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır. Aynı tarihte Kocaeli 1. Vergi Mahkemesinin E:2020/499 sayılı dosyasında açılan işbu istinaf istemine konu kararın verildiği davanın ise davacının 2016 yılına ilişkin olarak özel esaslara tabi mükellefler listesine alınması işleminin iptali istemine ilişkin olduğu anlaşılmıştır. Bu durumda, konusu farklı olan iki dava arasında derdestlik bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Diğer taraftan, 16/10/2020 tarihinde verilen ara kararı ile davalı İlyasbey Vergi Dairesi Müdürlüğünden, davacının 2016 yılına ilişkin olarak özel esaslara tabi mükellefler listesine alınmasına ve/veya katma değer vergisi iade taleplerinde Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliği'nin özel esaslar bölümündeki düzenlemelere tabi tutulmasına dair idarelerince veya diğer vergi dairesi müdürlüklerince herhangi bir işlem tesis edilip edilmediği hususunda bilgi istenmiştir. Ara kararına cevaben sunulan bilgi ve belgelerden, davalı İlyasbey Vergi Dairesi Müdürlüğünce davacı hakkında 2016 yılı için "özel esaslara tabi mükellefler listesine alınma" yönünde bir işlem tesis edilmediği, ancak davacının "katma değer vergisi iade taleplerinde Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliği'nin özel esaslar bölümündeki düzenlemelere" tabi kılındığı anlaşılmıştır.
Bu durumda, Vergi Mahkemesince, davanın konusunun, davacının 2016 yılına ilişkin olarak özel esaslara tabi mükellefler listesine alınması işlemi olduğu dikkate alınarak davacının katma değer vergisi iade taleplerinde Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliği'nin özel esaslar bölümündeki düzenlemelere tabi kılınmasına dair işlemin hangi yıla ilişkin olduğu ve hangi idarece tesis edildiği, 2016 yılında davacı hakkında farklı bir vergi dairesi müdürlüğünce özel esaslara tabi mükellefler listesine alınma yönünde işlem tesis edilip edilmediği hususları netleştirilmek ve gerekirse hasım düzeltilmek suretiyle yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir.
Vergi Dava Dairesi bu gerekçeyle Vergi Mahkemesi kararını kaldırmış ve yeniden karar verilmek üzere dosyayı anılan mahkemeye göndermiştir.

Vergi Dava Dairesi bu gerekçeyle Vergi Mahkemesi kararını kaldırmış ve yeniden karar verilmek üzere dosyayı anılan mahkemeye göndermiştir.
C- İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 4. Vergi Dava Dairesinin E:2022/4282 sayılı dosyasına konu yargılama süreci:
Dava konusu istemin özeti: Davacı tarafından, hakkında sahte belge düzenleme fiilinden dolayı rapor bulunan mükellefin fiiline iştirak ettiğinden bahisle özel esaslara tabi mükellefler listesine alınmasına dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.
Kocaeli 1. Vergi Mahkemesinin 07/09/2022 tarih ve E:2022/612, K:2022/1024 sayılı kararının özeti:
Bakılmakta olan dava, davacının 31/10/2018 tarih ve 2018/6362 giriş olay numarası ile özel esaslara tabi mükellefler listesine alınmasına ilişkin işlemin iptali istemiyle 23/06/2022 tarihinde açılmıştır. Aynı talep ve aynı dava dilekçesi ile yine aynı tarihte Kocaeli 1. Vergi Mahkemesinin E:2022/611 sayılı dosyasında da dava açılmış olup görülmekte olan davada, 12/10/2022 tarihine duruşma günü verilerek duruşma davetiyesi taraflara tebliğe çıkarılmıştır. Dolayısıyla, aynı işlem hakkında aynı gün iki ayrı davanın açıldığı anlaşılmaktadır. 
Duruşma günü verilmiş olması nedeniyle Kocaeli 1. Vergi Mahkemesinin E:2022/611 sayılı dosyasında açılan davanın, yargılama safahatı bakımından işbu dava dosyasından önce tekemmül edeceği sonucuna ulaşıldığından, usul ekonomisi bakımından işbu davada incelenmeksizin ret kararı verilmesi daha uygun olacaktır.
Öte yandan, davalı idarenin dava konusu ... giriş olay numaralı işlemi ile davacının kanuni temsilcisi olduğu şirket hakkında olumsuz tespitler bulunduğundan ve sahte belge düzenleme fiilinden dolayı hakkında rapor düzenlenen mükellefin fiiline iştirak edildiğinden bahisle iki ayrı sebeple özel esaslara tabi mükellefler listesine alındığı görülmüş ise de davacının, tek giriş olay numarası ile aynı döneme ilişkin olarak aynı tarihte özel esaslara tabi mükellefler listesine alındığı görüldüğünden iki farklı işlem bulunduğunun kabulüne imkan bulunmamaktadır.
Mahkeme, bu gerekçeyle davayı incelemeksizin reddetmiştir. 
Davacının istinaf istemini inceleyen İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 4. Vergi Dava Dairesinin 26/01/2023 tarih ve E:2022/4282, K:2023/100 sayılı kararının özeti:
Uyuşmazlıkta Mahkemece, mezkur gerekçeyle davanın incelenmeksizin reddine karar verilmiş ise de işbu davada davacı, sahte belge düzenleme fiilinden dolayı hakkında rapor düzenlenen mükellefin fiiline iştirak ettiğinden bahisle özel esaslara tabi mükellefler listesine alınmıştır.
Kocaeli 1. Vergi Mahkemesinin E:2022/611 sayılı dava dosyasında ise davacının özel esaslara tabi mükellefler listesine alınmasına ilişkin işlemin sebebi, davacının kanuni temsilcisi olduğu şirket hakkındaki olumsuz tespitlerdir.

Kocaeli 1. Vergi Mahkemesinin E:2022/611 sayılı dava dosyasında ise davacının özel esaslara tabi mükellefler listesine alınmasına ilişkin işlemin sebebi, davacının kanuni temsilcisi olduğu şirket hakkındaki olumsuz tespitlerdir.
Bu sebeplerden biri yönünden özel esaslara tabi mükellefler listesine alınma işleminin iptal edilmesinin diğer sebep yönünden aynı sonucu doğurmayacağı dikkate alındığında, tarafları, konusu ve sebebi aynı olan tek işleme karşı açılmış iki ayrı davadan söz edilemeyecektir.
Bu durumda, Vergi Mahkemesince dava konusu işlemin hukuka uygun olup olmadığı değerlendirilerek işin esası hakkında yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir.
Vergi Dava Dairesi bu gerekçeyle Vergi Mahkemesi kararını kaldırmış ve yeniden karar verilmek üzere dosyayı anılan mahkemeye göndermiştir.
IV- İLGİLİ MEVZUAT:
1- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun "Dava şartları" başlıklı 114. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (ı) bendi:
"(1) Dava şartları şunlardır:
...
(ı) Aynı davanın, daha önceden açılmış ve halen görülmekte olmaması.
..."
2- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun "Dava şartlarının incelenmesi" başlıklı 115. maddesi:
"(1) Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler.
(2) Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. Ancak, dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanması için, kesin süre verir. Bu süre içinde dava şartı noksanlığı giderilmemişse davayı dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddeder.
(3) Dava şartı noksanlığı, mahkemece, davanın esasına girilmesinden önce fark edilmemiş; taraflarca ileri sürülmemiş ve fakat hüküm anında bu noksanlık giderilmişse, başlangıçtaki dava şartı noksanlığından ötürü, dava usulden reddedilemez."
V- HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge İdare Mahkemesi Vergi Dava Dairelerince kesin olarak verilen kararlar arasındaki aykırılık, bir mükellefin aynı vergi dairesi tarafından farklı sebeplerle birden fazla kere özel esaslara tabi mükellefler kapsamına alınması durumunda her bir özel esaslara tabi mükellefler kapsamına alınma durumu ayrı işlem kabul edilerek bunların iptali istemiyle ayrı davalar açılması halinde açılan davalar arasında derdestliğin söz konusu olup olmayacağına ilişkindir.
Yargılama usulüne ilişkin bir müessese olarak derdestlik, davanın görülmekte olmasını ifade eder. Davanın açılması ile başlayan derdestlik hali, tarafları, dava sebebi (vakıaları) ve dava konusu (talep sonucu) aynı olan bir davanın ikinci kez açılması durumunda, ikinci davanın esasının incelenmemesi sonucunu doğurur.