muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Danıştay — Esas No: 2024/4726, Karar No: 2024/3490, Tarih: 16.09.2024

"İçtihat Metni"
         T.C.
 D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE 
Esas	No : 2024/4726
Karar	No : 2024/3490
 YETKİLİ  YARGI YERİNİN BELİRLENMESİ KARARI  
 
... vekili Av. ... tarafından Milli Savunma Bakanlığına karşı açılan davada; Ankara 5. İdare Mahkemesinin 07/06/2024 tarih ve E:2024/827, K:2024/1010 sayılı kararı ile Malatya 2. İdare Mahkemesinin 12/07/2024 tarih ve E:2024/1413, K:2024/1371 sayılı kararı üzerine çıkan yetki uyuşmazlığına ilişkin dosya, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 43. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca incelenerek işin gereği görüşüldü:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Askeri hizmete ilişkin idari işlem ve eylemlerden doğan uyuşmazlıklara dair hükümler" başlıklı 20/C maddesinin birinci fıkrasında; "Bu madde; Milli Savunma Bakanlığı kadrolarında çalışan kamu görevlileri ile 25/06/2019 tarihli ve 7179 sayılı Askeralma Kanunu kapsamında askerlik hizmetini yerine getiren yedek subaylar ve yedek astsubaylar ile erbaş ve erleri ilgilendiren ve askeri hizmete ilişkin idari işlem ve eylemlerden doğan uyuşmazlıklar hakkında uygulanır. (Ek cümle: 30/6/2022- 7415/8 md.) Bu uyuşmazlıkların çözümünde ilgilinin görev yaptığı yerin idari yargı yetkisi yönünden bağlı olduğu bölge idare mahkemesinin bulunduğu yerdeki idare mahkemesi yetkilidir." hükmü yer almaktadır.
2577 sayılı Kanun'un 20/C maddesinin birinci fıkrasına, 13/07/2022 tarih ve 31892 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe konulan 7415 sayılı Kanun'un 8. maddesiyle eklenmiş olan cümleye ilişkin madde gerekçesinde; "askeri hizmete ilişkin idari işlem ve eylemlerden doğan davaların Türkiye genelinde idari yargı mercilerinde görüldüğü, verilen kararlara ilişkin istinaf mercilerinin de yetkili bölge idare mahkemeleri olduğu, bu durumun, aynı olay veya aynı nitelikteki işlem ve eylemlere ilişkin olarak Türkiye’nin çeşitli yerlerindeki mahkemelerden farklı kararlar verilmesine yol açtığı ve askeri hizmetin sürekliliğini, askeri disiplinin tesis ve idamesini olumsuz yönde etkilediği, madde ile; Millî Savunma Bakanlığı kadro ve kuruluşunda görev yapan personelin askeri hizmete ilişkin işlem ve eylemlerinden doğan uyuşmazlıklar hakkında verilen kararlarda yeknesaklığın sağlanması ve uygulama birliğinin tesisi amacıyla anılan davaların Ankara, İstanbul, İzmir, Konya, Adana, Bursa, Gaziantep, Samsun ve Erzurum Bölge İdare Mahkemelerinin bulunduğu idare mahkemelerinde görülmesinin amaçlandığı" hususlarına yer verilmiştir.

Dosyanın incelenmesinden; Malatya 2. Kara Havacılık Alay Komutanlığında astsubay  olarak görev yapmakta iken kamu görevinden çıkarılmakla birlikte, Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonuna yaptığı başvurunun reddine ilişkin işlemin Ankara Bölge İdare Mahkemesi 15. İdari Dava Dairesinin 18/07/2023 tarih ve E:2022/1675, K:2023/3656 sayılı kararıyla iptal edilmesi ve özlük haklarının iadesine, yoksun kaldığı parasal haklarının hak ediş tarihlerinden itibaren işletilecek yasal faiziyle ödenmesine karar verilmesi üzerine görevine iade edilerek aynı yerde çalışmaya başlayan davacı tarafından; kamu görevinden çıkarıldığı tarih ile göreve yeniden başladığı tarih arasındaki döneme ilişkin, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik, ödenen maaşlarının enflasyon sebebiyle oluşan değer kaybından kaynaklanan zararlarına karşılık 500,00 TL, OYAK birikimlerinde uğradığı zarara karşılık 100,00 - TL, banka promosyonlarına karşılık 100,00 - TL, aylık ve yıllık uçuş tazminatlarına karşılık 100,00-TL, lojmandan çıkarılması nedeniyle uğradığı zarara karşılık 100,00-TL olmak üzere toplam 900,00 TL maddi tazminatın ödeme tarihine kadar işleyecek enflasyon farkı oranında faiziyle birlikte, bu süreçte yaşadığı elem ve ıstırap nedeniyle de 100,00 - TL manevi tazminatın işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine  karar verilmesi istemiyle dava açıldığı anlaşılmaktadır.
Bu durumda; 2577 sayılı Kanun'un 20/C maddesinin birinci fıkrasına 7415 sayılı Kanunla eklenen düzenleme ile, Millî Savunma Bakanlığı kadrolarında çalışan kamu görevlileri ile 7179 sayılı Askeralma Kanunu kapsamında askerlik hizmetini yerine getiren yedek subaylar ve yedek astsubaylar ile erbaş ve erleri ilgilendiren ve askerî hizmete ilişkin idari işlem ve eylemlerden doğan uyuşmazlıkların çözümünde, ilgilinin görev yaptığı yerin idari yargı yetkisi yönünden bağlı olduğu Bölge İdare Mahkemesinin bulunduğu yerdeki idare mahkemesinin yetkili olduğu kurala bağlanmış olduğundan ve astsubay olarak görev yapan davacının, kamu görevinden çıkarılması nedeniyle uğradığı maddi ve manevi zararlarının tazminine yönelik uyuşmazlık, askeri hizmete ilişkin işlemden kaynaklandığından, uyuşmazlığın görüm ve çözümünde, 2577 sayılı Kanun'un 20/C maddesinin birinci fıkrası uyarınca, davacının görev yaptığı Malatya İlinin idari yargı yetkisi yönünden bağlı olduğu Gaziantep Bölge İdare Mahkemesinin bulunduğu yerdeki Gaziantep İdare Mahkemesi yetkili bulunmaktadır.
 Açıklanan nedenlerle; davanın görüm ve çözümünde Gaziantep İdare Mahkemesinin yetkili olduğuna, dava dosyasının Gaziantep İdare Mahkemesine gönderilmesine, kararın Ankara 5. İdare Mahkemesine, Malatya 2. İdare Mahkemesine ve taraflara bildirilmesine, 16/09/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Danıştay — Esas No: 2024/4548, Karar No: 2024/3489, Tarih: 16.09.2024

Danıştay 12. Daire Başkanlığı         2024/4548 E.  ,  2024/3489 K.


"İçtihat Metni"
          T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE 
Esas	No : 2024/4548
Karar	No : 2024/3489
YETKİLİ YARGI YERİNİN BELİRLENMESİ KARARI
... vekili Av..... tarafından Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığına karşı açılan davada; İstanbul 13. İdare Mahkemesinin 30/05/2024 tarih ve E:2023/664, K:2024/989 sayılı kararı ile Ankara 3. İdare Mahkemesinin 04/07/2024 tarih ve E:2024/1070, K:2024/1112 sayılı kararı üzerine çıkan yetki uyuşmazlığına ilişkin dosya, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 43. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca incelenerek işin gereği görüşüldü:
 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Kamu görevlileri ile ilgili davalarda yetki" başlıklı 33. maddesinin üçüncü fıkrasında; kamu görevlilerinin görevle ilişkisinin kesilmesi sonucunu doğurmayan disiplin cezaları ile ilerleme, yükselme, sicil, intibak ve diğer özlük ve parasal haklarıyla ilgili davalarda yetkili mahkemenin, ilgilinin görevli bulunduğu yer idare mahkemesi olduğu hükme bağlanmıştır. 
Dosyanın incelenmesinden; İstanbul İli, Kartal Sosyal Güvenlik Müdürlüğünde memur olarak görev yapmakta iken 679 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile kamu görevinden çıkarılmakla birlikte, Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyon kararı gereğince görevine iade edilen ve açıkta geçirdiği dönemde yoksun kaldığı parasal haklarına yönelik bir miktar ödeme yapılan davacı tarafından; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, açıkta kaldığı döneme ilişkin olarak ödenmiş olan maaşlarının, hak ediş tarihlerinden itibaren işleyecek enflasyon farkı oranındaki değer kaybına karşılık 500,00 TL, açıkta kaldığı dönemde özel sektörde çalışması karşılığında elde ettiği gelirleri kadar maaşlarından mahsup olunan tutar ve enflasyon farkı oranında faiz alacağına karşılık 500,00TL. ve kamu görevinden çıkarılması nedeniyle yaşadığı elem ve ıstıraba karşılık 250.000,00-TL manevi tazminatın yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle dava açıldığı anlaşılmaktadır.
Bu durumda; kamu görevlisi olan davacının parasal haklarını da içeren uyuşmazlığın görüm ve çözümünde, 2577 sayılı Kanun'un 33. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, davacının görev yaptığı yerdeki İstanbul İdare Mahkemesi yetkili bulunmaktadır.
Açıklanan nedenlerle; davanın görüm ve çözümünde İstanbul İdare Mahkemesinin yetkili olduğuna, dava dosyasının İstanbul 13. İdare Mahkemesine gönderilmesine, kararın Ankara 3. İdare Mahkemesine ve taraflara bildirilmesine, 16/09/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Danıştay — Esas No: 2024/3683, Karar No: 2024/3488, Tarih: 16.09.2024

"İçtihat Metni"
          T.C.
 D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE 
Esas	No : 2024/3683
Karar	No : 2024/3488
YETKİLİ  YARGI YERİNİN BELİRLENMESİ KARARI  
... vekili Av. ... tarafından İçişleri Bakanlığına karşı açılan davada; Ankara 9. İdare Mahkemesinin 14/03/2024 tarih ve E:2024/419, K:2024/437 sayılı kararı, Sakarya 2. İdare Mahkemesinin 29/04/2024 tarih ve E:2024/408, K:2024/409 sayılı kararı ile Erzurum 2. İdare Mahkemesinin 23/05/2024 tarih ve E:2024/1116, K:2024/904 sayılı kararı üzerine çıkan yetki uyuşmazlığına ilişkin dosya, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 43. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca incelenerek işin gereği görüşüldü:
 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Kamu görevlileri ile ilgili davalarda yetki" başlıklı 33. maddesinin üçüncü fıkrasında; kamu görevlilerinin görevle ilişkisinin kesilmesi sonucunu doğurmayan disiplin cezaları ile ilerleme, yükselme, sicil, intibak ve diğer özlük ve parasal haklarıyla ilgili davalarda yetkili mahkemenin, ilgilinin görevli bulunduğu yer idare mahkemesi olduğu hükmüne yer verilmiştir. 
Dosyanın incelenmesinden; Ağrı İl Emniyet Müdürlüğünde polis memuru olarak görev yapmakta iken sahtecilik fiilini işlediğinden bahisle  mülga Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/6 maddesi uyarınca meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılmasına dair Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun 20/05/2015 tarih ve 2015/... sayılı kararına karşı açılan davada, Erzurum 1. İdare Mahkemesince verilen 02/10/2019 tarih ve E:2015/864, K:2019/1319 sayılı iptal, kabul kararı uyarınca göreve iade edilen, Erzurum Bölge İdare Mahkemesi 4. İdari Dava Dairesinin E:2021/483, K:2022/531 sayılı kararıyla; anılan mahkeme kararının kaldırılması üzerine yeniden görevle ilişiği kesilen, Erzurum 1. İdare Mahkemesinin muhtelif iptal kararları üzerine tekrar göreve iade edilen ve halen Sakarya Emniyet Müdürlüğünde görev yapan davacı tarafından, meslekten çıkarıldığı dönemlere ait maaşlarının yasal faiziyle birlikte ödenmesi istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin Sakarya İl Emniyet Müdürlüğünün 19/02/2024 tarih ve E-... sayılı işleminin iptali ile görevden ilişiğinin kesildiği 08/07/2022-16/01/2023 ve 05/04/2023-09/11/2023 tarihleri arasında yoksun kaldığı parasal haklarına karşılık olmak üzere şimdilik 100,00-TL'nin en yüksek banka mevduat faiziyle ödenmesine karar verilmesi istemiyle dava açıldığı anlaşılmaktadır.
Bu durumda; kamu görevlisi olan davacının parasal haklarına ilişkin uyuşmazlığın görüm ve çözümünde, 2577 sayılı Kanun'un 33. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, davacının görev yaptığı yerdeki Sakarya İdare Mahkemesi yetkili bulunmaktadır.
Açıklanan nedenlerle; davanın görüm ve çözümünde Sakarya İdare Mahkemesinin yetkili olduğuna, dava dosyasının Sakarya 2. İdare Mahkemesine gönderilmesine, kararın Ankara 9. İdare Mahkemesine, Erzurum 2. İdare Mahkemesine ve taraflara bildirilmesine 16/09/2024 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
 
(X) KARŞI OY :

Açıklanan nedenlerle; davanın görüm ve çözümünde Sakarya İdare Mahkemesinin yetkili olduğuna, dava dosyasının Sakarya 2. İdare Mahkemesine gönderilmesine, kararın Ankara 9. İdare Mahkemesine, Erzurum 2. İdare Mahkemesine ve taraflara bildirilmesine 16/09/2024 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
 
(X) KARŞI OY :
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun “İptal ve tam yargı davaları” başlıklı 12. maddesinde, “İlgililer haklarını ihlal eden bir idari işlem dolayısıyla Danıştaya ve idare ve vergi mahkemelerine doğrudan doğruya tam yargı davası veya iptal ve tam yargı davalarını birlikte açabilecekleri gibi, ilk önce iptal davası açarak bu davanın karara bağlanması üzerine, bu husustaki kararın veya kanun yollarına başvurulması halinde verilecek kararın tebliği veya bir işlemin icrası sebebiyle doğan zararlardan dolayı icra tarihinden itibaren dava süresi içinde tam yargı davası açabilirler." hükmü yer almaktadır.
2577 sayılı Kanun'un 36. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde ise; idari sözleşmelerden doğanlar dışında kalan tam yargı davalarında yetkili mahkemenin, zararı doğuran uyuşmazlığı çözümlemeye yetkili yer idare mahkemesi olduğu kuralına yer verilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden; Ağrı İl Emniyet Müdürlüğünde polis memuru olarak görev yapmakta iken sahtecilik fiilini işlediğinden bahisle  mülga Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/6 maddesi uyarınca meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılmasına dair Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun 20/05/2015 tarih ve 2015/... sayılı kararına karşı açılan davada, Erzurum 1. İdare Mahkemesince verilen 02/10/2019 tarih ve E:2015/864, K:2019/1319 sayılı iptal, kabul kararı uyarınca göreve iade edilen, Erzurum Bölge İdare Mahkemesi 4. İdari Dava Dairesinin E:2021/483, K:2022/531 sayılı kararıyla; anılan mahkeme kararının kaldırılması üzerine yeniden görevle ilişiği kesilen, Erzurum 1. İdare Mahkemesinin muhtelif iptal kararları üzerine tekrar göreve iade edilen ve halen Sakarya Emniyet Müdürlüğünde görev yapan davacı tarafından, meslekten çıkarıldığı dönemlere ait maaşlarının yasal faiziyle birlikte ödenmesi istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin Sakarya İl Emniyet Müdürlüğünün 19/02/2024 tarih ve E-... sayılı işleminin iptali ile görevden ilişiğinin kesildiği 08/07/2022-16/01/2023 ve 05/04/2023-09/11/2023 tarihleri arasında yoksun kaldığı parasal haklarına karşılık olmak üzere şimdilik 100,00-TL'nin en yüksek banka mevduat faiziyle ödenmesine karar verilmesi istemiyle dava açıldığı anlaşılmaktadır.
Bu durumda; iptal kararına dayalı olarak açıldığı ve iptal edilen işlemden kaynaklandığı sonucuna varılan işbu tam yargı davasına ilişkin uyuşmazlığın görüm ve çözümünde yetkili mahkemenin; 2577 sayılı Kanun'un 36. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde belirtildiği üzere, zararı doğuran uyuşmazlığı çözümlemeye yetkili idare mahkemesi olan Erzurum İdare Mahkemesi olduğu görüşüyle, karara katılmıyorum.
Danıştay — Esas No: 2023/5854, Karar No: 2024/4597, Tarih: 16.09.2024

"İçtihat Metni"
          T.C.
D A N I Ş T A Y
ÜÇÜNCÜ DAİRE  
Esas  No : 2023/5854
Karar No : 2024/4597
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	: ... Vergi Dairesi Müdürlüğü/...
VEKİLİ	: Av. ...
 
KARŞI TARAF (DAVACI)	: ... Otomotiv Motorlu Araçlar Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ	: Av. ...
 
İSTEMİN KONUSU: ...Vergi Mahkemesinin...... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına yöneltilen istinaf başvurusuna ilişkin ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin...tarih ve E:..., K:...sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı adına, ilk iktisap kapsamında satışını gerçekleştirdiği 2 adet otomobile ilişkin eksik özel tüketim vergisi matrahı beyan ettiğinden bahisle söz konusu verginin katma değer vergisi matrahına eklenmesi suretiyle takdir komisyonu kararına dayanılarak 2014 yılının Eylül ve 2016 yılının Haziran dönemleri için re'sen salınan katma değer vergisi ile 2014 yılının Eylül dönemi için bir kat, 2016 yılının Haziran dönemi için ise üç kat kesilen vergi ziyaı cezasının kaldırılması istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Davacı hakkında düzenlenmiş bir rapor bulunmadığı, gümrük idaresi tarafından ithalatçı firmalar hakkında tanzim edilen raporlarda ise uyuşmazlık konusu araçlarla ilgili ihracatçı firmanın düzenlediği ikinci faturanın gümrük idaresine ibraz edilmediği, ihracatçı firmalara araç bedellerinden daha fazla ödeme yapıldığına yönelik tespitler yer almasına karşın davacının söz konusu firmalarla herhangi bir bağlantısının olduğuna yönelik tespit bulunmadığı gibi nihai tüketiciye yapılan satışlarla ilgili özel tüketim vergisinin beyan edilmediği ya da ödenmediğine yönelik saptamanın bulunmadığı olayda, ithalatçı firmaların eksik kıymet bildirimi nedeniyle ortaya çıkan vergi ziyaından davacının sorumlu tutulamayacağından dava konusu tarhiyatta hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle cezalı vergi kaldırılmıştır.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusunun, usul ve hukuka uygun olduğu sonucuna varılan Vergi Mahkemesi kararının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Ticaret Bakanlığı birimlerince haklarında gümrük kıymet farkı tespit edilen araçların ilk iktisap kapsamında satışlarına ilişkin eksik beyan edilen özel tüketim vergisi ve katma değer vergisinin mükellefi olan davacı adına yapılan tarhiyatlarda hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Vergi inceleme raporunun vergi ve ceza ihbarnamelerine eklenmemesi nedeniyle esasa etkili usul hatası yapıldığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Vergi inceleme raporunun vergi ve ceza ihbarnamelerine eklenmemesi nedeniyle esasa etkili usul hatası yapıldığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay  Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY : 
Dava dosyasında yer alan bilgi ve belgelerden, Ticaret Bakanlığı Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı'nca düzenlenen raporlarda, davacının uyuşmazlık konusu araçları aldığı firmaların gümrük idaresine eksik kıymet bildiriminde bulunduklarının tespit edildiği, bu tespitin Gelir İdaresi Başkanlığı'na bildirilmesi üzerine söz konusu araçların ilk iktisap kapsamında satışını gerçekleştirmesi nedeniyle özel tüketim vergisi mükellefi olan davacı adına eksik beyan edilen kıymet tutarı üzerinden takdir komisyonu kararı ile ilgili dönemler için özel tüketim vergisi ile dava konusu katma değer vergisi tarhiyatlarının yapıldığı, özel tüketim vergisinin dava konusu edilmemesi üzerine kesinleştiği anlaşılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "Dosyaların incelenmesi" başlıklı 20. maddesinin 1. fıkrasında Danıştay ile idare ve vergi mahkemelerinin, bakmakta oldukları davalara ait her çeşit incelemeleri kendiliklerinden yapacakları kurala bağlanarak, idari yargılama usulünde re'sen araştırma ilkesi benimsenmiştir.

İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "Dosyaların incelenmesi" başlıklı 20. maddesinin 1. fıkrasında Danıştay ile idare ve vergi mahkemelerinin, bakmakta oldukları davalara ait her çeşit incelemeleri kendiliklerinden yapacakları kurala bağlanarak, idari yargılama usulünde re'sen araştırma ilkesi benimsenmiştir.
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 3. maddesinin (B) fıkrasında; vergilendirmede, vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin esas olduğu, gerçek mahiyetin, yemin hariç her türlü delille ispatlanabileceği, iktisadi, ticari ve teknik icaplara uymayan veya olayın özelliğine göre normal ve mutad olmayan bir durumun iddia olunması halinde ispat külfetinin bunu iddia edene ait olduğu düzenlenmiş, 30. maddesinde; resen vergi tarhı, vergi matrahının tamamen veya kısmen defter, kayıt ve belgelere veya kanuni ölçülere dayanılarak tespitine imkan bulunmayan hallerde takdir komisyonları  tarafından takdir edilen veya vergi incelemesi yapmaya yetkili olanlarca düzenlenmiş vergi inceleme raporlarında belirtilen matrah veya matrah kısmı üzerinden vergi tarh olunması şeklinde tanımlanmış, maddenin vergi matrahının tamamen veya kısmen defter, kayıt ve belgelere veya kanuni ölçülere dayanılarak tespitinin mümkün olmadığı halleri düzenleyen bentleri arasında sayılan defter kayıtları ve bunlarla ilgili vesikaların, vergi matrahının doğru ve kesin olarak tespitine imkan vermeyecek derecede noksan, usulsüz ve karışık olması dolayısıyla ihticaca salih bulunmaması ve de tutulması zorunlu olan defterlerin ve verilen beyannamelerin gerçek durumu yansıtmadığına dair delil bulunması halleri re'sen tarh sebebi olarak öngörülmüş, aynı Kanunun 134. maddesinde ise, vergi incelemesinden maksadın ödenmesi gereken vergilerin doğruluğunun araştırılması, saptanması ve sağlanması olduğu kurala bağlanmıştır.	
3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 20. maddesinde, teslim ve hizmet işlemlerinde matrahın, bu işlemlerin karşılığını teşkil eden bedel olduğu, bedel deyiminin ise, malı teslim alan veya kendisine hizmet yapılan veyahut bunlar adına hareket edenlerden bu işlemler karşılığında her ne suretle olursa olsun alınan veya bunlarca borçlanılan para, mal ve diğer suretlerde sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaat, hizmet ve değerler toplamını ifade ettiği; 21. maddesinde, ithalatta verginin matrahının, ithal edilen malın gümrük vergisi tarhına esas olan kıymeti olduğu;
 24. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde ise, ambalaj giderleri, sigorta, komisyon ve benzeri gider karşılıkları ile vergi, resim, harç, pay, fon karşılığı gibi unsurların matraha dahil olacağı belirtilmiştir.

24. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde ise, ambalaj giderleri, sigorta, komisyon ve benzeri gider karşılıkları ile vergi, resim, harç, pay, fon karşılığı gibi unsurların matraha dahil olacağı belirtilmiştir.
4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu'nun 1. maddesinin (b) bendinde, Kanun'a ekli (II) sayılı listedeki mallardan kayıt ve tescile tabi olanların ilk iktisabının bir defaya mahsus olmak üzere özel tüketim vergisine tabi tutulacağı; 2. maddesinin (b) bendinde, ilk iktisabın, (II) sayılı listedeki mallardan Türkiye'de kayıt ve tescil edilmemiş olanların kullanılmak üzere ithalini, müzayede yoluyla veya kayıt ve tescil edilmiş olsa dahi 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun hükümlerine göre iade edilenler de dahil motorlu araç ticareti yapanlardan iktisabını, motorlu araç ticareti yapanlar tarafından kullanılmaya başlanmasını, aktife alınmasını veya adlarına kayıt ve tescil ettirilmesini ifade ettiği, 3. maddesinin (a) bendinde, mal teslimi veya ilk iktisap hallerinde, vergiyi doğuran olayın malın teslimi veya ilk iktisabı olduğu; 4. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, (II) sayılı listedeki mallardan kayıt ve tescile tâbi olanlar için özel tüketim vergisinin mükellefinin motorlu araç ticareti yapanlar, kullanmak üzere ithal edenler veya müzayede yoluyla satışını gerçekleştirenler olacağı; 11. maddesinin 3. fıkrasında, (II) sayılı listede yer alan mallar için verginin matrahının bunların teslimi, ilk iktisabı ve ithalinde, hesaplanacak özel tüketim vergisi hariç, katma değer vergisi matrahını oluşturan unsurlardan teşekkül edeceği; 12. maddesinin 1. fıkrasının 6487 sayılı Kanun'un 28. maddesiyle 11/06/2013 tarihinde yürürlüğe giren değişik halinde ise (II) sayılı listedeki mallardan alınacak verginin, mükellefin bu malı alış bedeli ile her hâlükârda bu malların imalatçısının satış bedeli veya ithalatta hesaplanan katma değer vergisi matrahı üzerinden malın tabi olduğu orana göre hesaplanan vergi tutarından az olamayacağı hükme bağlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden; ithalattaki katma değer vergisi matrahının, ithal edilen malın kıymetinin gümrük vergisi tahakkukuna esas olan kıymeti olduğu, özel tüketim vergisi matrahının ise özel tüketim vergisi hariç katma değer vergisi matrahından oluştuğu sonucuna ulaşılmaktadır. Bu bakımdan, gümrük kıymetinde tespit edilen eksikliğin, doğrudan katma değer vergisi matrahını ve dolayısıyla özel tüketim vergisi matrahını etkileyeceği açıktır. 
 Özel Tüketim Vergisi Kanunu'na ekli (II) sayılı listedeki mallardan alınacak vergi, mükellefin bu malı alış bedeli ile her hâlükârda bu malların imalatçısının satış bedeli veya ithalatta hesaplanan katma değer vergisi matrahı üzerinden malın tabi olduğu orana göre hesaplanan vergi tutarından az olamayacaktır.