muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Danıştay — Esas No: 2024/2775, Karar No: 2024/7084, Tarih: 19.12.2024

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: 
Vergi Mahkemesi kararının; dava konusu tarhiyatın, ... Ses Işık Sahne ve Görüntü Sistemleri Danışmanlık Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, ... Yapı Gayrimenkul İnşaat ve Dış Ticaret Limited Şirketi, Didi Mühendislik İnşaat Sanayi Ticaret Limited Şirketi, ... Metal Kimya Sanayi Ticaret Limited Şirketi, ... Reklam İnşaat Metal Orman Ürünleri Taşımacılık Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, ... Yapı Mühendislik Ticaret Limited Şirketi, ... Yapı İnşaat Anonim Şirketi, ... Prodüksiyon Limited Şirketi, ... Altyapı Elektrik Elektronik Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından düzenlenen faturalardan kaynaklanan kısmı yönünden davanın reddine ilişkin hüküm fıkrasına yöneltilen istinaf başvurusu, değinilen hüküm fıkrasının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle reddedilmiştir.
Davacının faturalarını kayıtlarına aldığı ... Elektrik Aydınlatma Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi hakkındaki saptamalar düzenlediği faturaların gerçeği yansıtmadığını göstermediğinden tarhiyatın bu şirketten alınan faturalardan kaynaklanan kısmı yönünden davanın reddine ilişkin hüküm fıkrasına yöneltilen istinaf başvurusu kabul edilerek Vergi Mahkemesi kararının değinilen hüküm fıkrası kaldırıldıktan sonra tarhiyatın sözü edilen  kısmı kaldırılmıştır. 
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI:  
Davalı idare tarafından, hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek kararın aleyhe olan hüküm fıkrasının bozulması istenilmektedir.
	Davacı tarafından, alımlarının gerçek olduğu, sahte fatura kullanmadığı, davanın tarafı olan vergi dairesinden rapor alınmasının eşitliği zedelediği ileri sürülerek kararın aleyhe olan hüküm fıkrasının bozulması istenilmektedir.
TARAFLARIN	SAVUNMALARI	: Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY	TETKİK		HÂKİMİ	...'İN	DÜŞÜNCESİ	: Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
	MADDİ OLAY : 
	Davacı adına, yasal defter ve belgelerini incelemeye ibraz etmediğinden bahisle katma değer vergisi indirimlerinin reddedilmesi suretiyle yeniden oluşturulan beyan tablosu uyarınca 2017 yılının Ocak ila Nisan ve Haziran ila Aralık dönemleri için re’sen salınan üç kat vergi  ziyaı cezalı katma değer vergisinin kaldırılması istemiyle dava açılmıştır.
	Dava konusu döneme ait yasal defter ve belgelerin davacı tarafça Mahkemeye ibraz edilmesi üzerine söz konusu defter ve belgelerin davalı idareye gönderildiği, davalı idarece tanzim edilen ... tarih ve... sayılı Görüş ve Öneri raporunda; davacının, Ba formunda yer almayanlar da dahil olmak üzere haklarında sahte belge düzenlemekten vergi tekniği raporu bulunan mükellefler belirlenerek bu alt mükelleflerden temin ettiği faturalara konu toplam 216.053,79 TL tutarındaki katma değer vergisi indirimlerinin reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Mahkemece ise eleştirilen 216.053,79 TL'lik faturanın 152.845,94 TL'lik kısmının incelendiği dolayısıyla davacının indirim konusu yaptığı ve görüş ve öneri raporunda da indirimlerden çıkarılması gerektiği sonucuna ulaşılan 63.207,85 TL'lik katma değer vergisine ilişkin kısım yönünden değerlendirme yapılmadığı görülmüştür.
	İLGİLİ MEVZUAT:
	2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 22. maddesinin 1. fıkrasında; konular aydınlandığında meselelerin sırasıyla oya konulacağı ve karara bağlanacağı, kararlarda bulunacak hususları düzenleyen 24. maddesinin (b) bendinde, davacının ileri sürdüğü olaylar ve hukuki sebepler ile istem sonucunun kararda belirtileceği, (e) bendinde, kararın dayandığı hukuki sebeplerin, gerekçe ve hükmün kararda gösterilmesinin zorunlu olduğu kurala bağlanmış, 49. maddesinin 2. fıkrasının (c) bendinde ise usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması bozma sebebi olarak sayılmıştır.
	Aynı Kanun'un 20. maddesinin 1. bendinde Danıştay ile idare ve vergi mahkemelerinin, bakmakta oldukları davalara ait her çeşit incelemeleri kendiliklerinden yapacakları hükmüne yer verilmiştir.
	2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 23. maddesinin (a) bendine 01/07/2016 tarih ve 6723 sayılı Kanun'un 6. maddesiyle "Danıştay'ın temyiz mercii olarak görevi, bir hukuk kuralının uygulanmaması veya yanlış uygulanması şeklinde ortaya çıkan hukuka aykırılıkların denetimini yapmakla sınırlıdır." hükmü eklenmiş olup yapılan bu düzenleme ile Danıştay'ın temyiz mercii olarak görevi hukuka uygunluk denetimi ile sınırlandırılarak yeniden vaka incelenmesi yapamayacağı kurala bağlanmıştır.
	HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 	
	Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkün olup dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri yukarıda sözü edilen yasal düzenleme uyarınca hukuki denetimle sınırlı olarak incelenen kararın; tarhiyatın, Mahkemece incelenen mükelleflere ait faturalardan kaynaklanan kısmına ilişkin hüküm fıkrasının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Davacının indirim konusu yaptığı ve görüş ve öneri raporunda da indirimlerden çıkarılması gerektiği sonucuna ulaşılan 63.207,85 TL'lik katma değer vergisine ilişkin kısım yönünden değerlendirme yapılmaması yargılama hukukuna uygun düşmediğinden re'sen araştırma ilkesi uyarınca söz konusu tutarın hangi mükelleflerden alınan faturalardan kaynaklandığı da araştırılarak ve bu mükellefler hakkında düzenlenmiş vergi tekniği raporları getirtilerek yapılacak değerlendirme sonucuna göre yeniden bir karar verilmek üzere Vergi Dava Dairesi kararının sözü edilen hüküm fıkrasının bozulması gerekmiştir.
KARAR SONUCU :
           Açıklanan nedenlerle;
1. Davacı temyiz isteminin kısmen reddine,

KARAR SONUCU :
           Açıklanan nedenlerle;
1. Davacı temyiz isteminin kısmen reddine,
2. Temyize konu Vergi Dava Dairesi kararının; tarhiyatın, ... Ses Işık Sahne ve Görüntü Sistemleri Danışmanlık Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, ... Yapı Gayrimenkul İnşaat ve Dış Ticaret Limited Şirketi, ... Mühendislik İnşaat Sanayi Ticaret Limited Şirketi, ... Metal Kimya Sanayi Ticaret Limited Şirketi, ... Reklam İnşaat Metal Orman Ürünleri Taşımacılık Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, ... Yapı Mühendislik Ticaret Limited Şirketi, ... Yapı İnşaat Anonim Şirketi, ... Prodüksiyon Limited Şirketi, ... Altyapı Elektrik Elektronik Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinden alınan faturalardan kaynaklanan kısmına ilişkin hüküm fıkrasının ONANMASINA,
3. Davacı temyiz isteminin kısmen kabulüne,
4. Kararın; tarhiyatın, davacının indirim konusu yaptığı ve görüş ve öneri raporunda da indirimlerden çıkarılması gerektiği sonucuna ulaşılan... TL'lik katma değer vergisine ilişkin kısmı hakkında karar verilmek üzere BOZULMASINA,
5. Davalı idare temyiz isteminin reddine,
6. Kararın; tarhiyatın, ... Elektrik Aydınlatma Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinden alınan faturalardan kaynaklanan kısmına ilişkin hüküm fıkrasının ONANMASINA,
7. Davacıdan 492 sayılı Harçlar Kanunu'na bağlı (3) sayılı Tarife uyarınca nispi harç alınmasına, 19/12/2024 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
 
(X)-KARŞI OY :
Temyiz mercilerinin esas rolü; ülke genelinde, hukukun uygulanmasında içtihat birliğinin sağlanmasıdır. Bu bakımdan Danıştay’ın temyiz mercii olarak görevi, kural olarak, bir hukuk kuralının uygulanmaması veya yanlış uygulanması şeklinde ortaya çıkan hukuka aykırılıkların denetimini yapmakla sınırlıdır. Başka bir anlatımla, temyiz denetiminde, olaya uygulanacak hukuk kuralının; doğru belirlenip belirlenmediğine, doğru yorumlanıp yorumlanmadığına ve aynı zamanda doğru olarak uygulanıp uygulanmadığına bakılır; uyuşmazlığın maddi yönüyle ilgilenilmez. 2575 sayılı Danıştay Kanunu’nun 23. maddesinin (a) fıkrasına, 01/07/2016 tarih ve 6723 sayılı Kanunun 6. maddesiyle eklenen cümle bu durumu kurala bağlamıştır.

Anayasa Mahkemesi’nin birçok kararında vurgulandığı gibi, “kişilerin adil bir şekilde yargılanmalarını sağlamayı ve denetlemeyi amaçlayan” gerekçeli karar hakkı adil yargılanma hakkının unsurlarından biridir. Gerekçeli karar hakkı; sadece “tarafların muhakeme sırasında ileri sürdükleri iddialarının kurallara uygun biçimde incelenip incelenmediğini bilmeleri” için değil, aynı zamanda, “demokratik bir toplumda kendi adlarına verilen yargı kararlarının sebeplerini toplumun öğrenmesinin sağlanması” için de gereklidir (Sencer Başat ve diğerleri [GK], B. No: 2013/7800, 18/6/2014, §§ 31, 34). Kanun yolu incelemesi sonucunda verilen kararda gerekçelerinin ayrıntılı olmaması bu hakkın ihlal edildiği şeklinde yorumlanmamaktadır. Kanun yolu incelemesi yapan merciinin yargılamayı yapan mahkemeyle aynı sonuca ulaşması ve bunu aynı gerekçeyi kullanarak veya atıfla kararına yansıtması, kararın gerekçelendirilmiş olması bakımından yeterlidir (Yasemin Ekşi, B. No: 2013/5486,  01/12/2013 § 57). Ancak çoğunluk görüşünde, Danıştay Kanunu’nun 23. maddesine atıfla "hukuki denetimle sınırlı inceleme" sonucunda karar verildiği belirtilmekle yetinilmiştir. Hâlbuki, incelenen hukuki yönün açıklığa kavuşturulması, gerekçelendirilmesi gerekir.

213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 341. maddesinde yer alan "Vergi ziyaı, mükellefin veya sorumlunun vergilendirme ile ilgili ödevlerini zamanında yerine getirmemesi veya eksik yerine getirmesi yüzünden verginin zamanında tahakkuk ettirilmemesini veya eksik tahakkuk ettirilmesini ifade eder." kuralıyla vergi ziyaı tanımlanmış; ayrıca, maddede, vergi mükellef veya sorumlusunun vergi ziyaına neden olabilecek kimi yasaya aykırı halleri sayılmıştır. Kanun’un Vergi Ziyaı Cezası başlıklı 344. maddenin ikinci fıkrasında ise, vergi ziyaına 359. maddede yazılı fiillerle sebebiyet verilmesi halinde bu cezanın üç kat olarak uygulanacağı kurala bağlanmıştır. 359. maddede de, defter, kayıt ve belgeleri tahrif edenler veya gizleyenler veya muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge düzenleyenler veya bu belgeleri kullananlar kaçakçılık fiillerini işlemiş olacakları belirtilmiş; ayrıca, sahte belge, “gerçek bir muamele veya durum olmadığı halde bunlar varmış gibi düzenlenen belge”; muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge ise, “gerçek bir muamele veya duruma dayanmakla birlikte bu muamele veya durumu mahiyet veya miktar itibariyle gerçeğe aykırı şekilde yansıtan belge” olarak tanımlanmıştır. Bu halde, 359. maddede sayılan sahte veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge düzenleme ve kullanma eylemleri ile vergi ziyaı ortaya çıkmışsa, vergi ziyaı cezası üç kat olarak kesilecektir. Vergi Usul Kanunu’nun 30. maddesinin 2. fıkrasının (4) numaralı bendine göre de, defter kayıtları ve bunlarla ilgili vesikaların vergi matrahının doğru ve kesin olarak tespitine imkân vermeyecek derecede noksan, usulsüz ve karışık olması dolayısıyla ihticaca salih bulunmaması re’sen tarh sebebidir. Sözü edilen kurallara göre, sahte ve muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge düzenlenmesi ve kullanılması re'sen takdiri gerektiren sebep olup bu hallerin varlığında, re'sen verginin tarh edileceği ve tarh edilen bu vergiye bağlı olarak da vergi ziyaı cezası kesileceği hususu belirli, ulaşılabilir ve öngörülebilir niteliktedir.

Sahte belgenin ne olduğunu (olayda sahte fatura) tanımlayan 359. madde, bakılmakta olan davada uygulanacak yasa kuralıdır. Diğer deyişle olayda, 359’uncu maddenin yorumu ve maddi olaya uygulanması söz konusudur. Vergi usuldeki sahte fatura, gerçekte şeklen mevzuatın öngördüğüne uygundur. Ancak, bu tür fatura ile yapılan işlem, hukuk normunda nitelenen sahte veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcıdır. Normun nitelemesi ise hukukidir. Tıpkı, ceza hukukunda gerçekleşen maddi bir olayın suç olarak nitelendirilmesi gibi. Sahte fatura olayında da, mahkemelerin yaptıkları saptamaya göre gerçek olan işlemlerin suç, yani sahte fatura düzenleme ve/veya kullanma eylemleri oluşturup oluşturmadığının nitelendirilmesi söz konusudur. Bu ise, hukuki bir nitelemedir. Esasen, hukuk kuralı (norm) ölçü alınarak yapılacak her türlü niteleme, hukukidir. Temyiz mercii, 359. maddenin içeriğine göre, idareyi belgenin sahte olduğu sonucuna ulaştıran tespitlerin mahkeme hükmündeki hukuki nitelendirilmesinin denetimini yapar. 
Nitekim Danıştay’ın diğer vergi daireleri ve Vergi Dava Daireleri Kurulu, sahte fatura veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı faturalardan kaynaklanan tüm uyuşmazlık türlerinde  verilen kararların temyiz incelemesini, uyuşmazlığın maddi/hukuki yönü gibi bir ayrıma girmeksizin yapmaktadır. Temyizde, mahkemece, bu tür belge düzenleme ve kullanma fiillerinin işlendiğine dair vergi incelemesine yetkili olanlarca düzenlenen raporda yer alan tespitlerin incelenip değerlendirilerek, davada uygulanacak hukuk kuralına göre, yaptığı hukuki nitelendirmenin hukuka uygun olup olmadığı incelemesi yapılarak sonuca varılmaktadır. Danıştay Kanunu’nun 23. maddesine 6723 sayılı Kanunla eklenen cümlenin yürürlüğe girdiği 23/07/2016 tarihinden sonra da temyiz denetimini bu usulle sürdürmektedir.
Bu bağlamda, Daire tarafından, sahte belge veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı  fatura  düzenlemek suretiyle elde edilen komisyon gelirinin kayıt ve beyan dışı bırakılması ve bu tür faturaların katma değer vergisi uygulamasında indirime konu edilmesi ile yine bu nitelikteki faturaların maliyet unsuru olarak kayıtlara yansıtılmasından kaynaklanan cezalı tarhiyata yönelik uyuşmazlıklarda verilen kararların temyiz incelemesinin; hem kendi içinde sahte ve muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge ile bağlantılı diğer tüm uyuşmazlıklarda verilen kararların temyiz inceleme yönteminden hem de Danıştay'ın diğer vergi daireleri ve Vergi Dava Daireleri Kurulu'nun bu alandaki temyiz inceleme yönteminden farklılaştırılarak sonuçlandırılması usulüne, adil yargılanma hakkı kapsamında hakkaniyete uygun yargılanma hakkı da gözetilerek,  katılınmamaktadır.

Açıklanan nedenle, temyize konu kararın, uyuşmazlık konusu dönemde davacıya fatura düzenleyen mükellefler hakkındaki vergi tekniği raporlarında yer alan tespitlerin uygulanacak kural kapsamında hukuki nitelendirmesinin hukuka uygun olup olmadığının denetiminde, söz konusu bu tespitler ile temyizde ileri sürülen iddialar incelenerek karar verilmesi gerektiği gerektiği görüşüyle karara katılmıyoruz.
Danıştay — Esas No: 2023/11489, Karar No: 2024/7640, Tarih: 19.12.2024

"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas	No : 2023/11489
Karar    No : 2024/7640
DAVACI                             : ...Derneği 
VEKİLİ                               : Av. ...  Av. ...
DAVALI                             : ... Bakanlığı (E-Tebligat)
VEKİLİ                               : Hukuk Müşaviri ...
DAVANIN KONUSU        : ... tarihli, ... sayılı Samsun Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Kararının "Hamidiye Mahallesi, ... ada, ... parseldeki caminin kullanım ömrünü tamamlaması nedeniyle ... Camiinin ... tarih ve ... sayılı ilke kararı kapsamında ... parselde ihyasına yönelik hazırlanacak restitüsyon ve rekonstrüksiyon projelerinin değerlendirilmek üzere Samsun Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kuruluna sunulmasına" ilişkin kısmı ile bu işlemin dayanağı Kültür Varlıklarını Koruma Yüksek Kurulunun ... tarihli ve ... sayılı İlke Kararının iptali talep edilmiştir.

DAVACININ İDDİALARI    :  1956 yılında Sinop'un Gerze İlçesinde büyük bir yangın çıktığı ve yanan yapılar arasında ... ada, ... parseldeki Köşk Camiinin de bulunduğu, ilçe müftülüğünün ricası üzerine mülkiyeti davacı derneğe ait ... ada, ... parselde bulunan ve kuran kursu olarak kullanılan bir katlı yığma bina, yanan camiinin yerine yeni camii yaptırılana kadar çevredeki insanların camii ihtiyacını karşılamak üzere mescid olarak kullanılmasına geçici olarak rıza gösterildiği, zamanla yığma binanın üst katına ihtiyaç nedeniyle betonarme iki katlı bina yapılarak mescidin büyütüldüğü ve derneğe ait bir katlı yığma binanın üstüne yapılan bu iki katlı binaya ... Camii adı verilerek, bugüne kadar kullanılageldiği, yanan ... Camii'nin yerine ise yenisinin yapılmadığı gibi yanan camiye ait arsanın büyük bir kısmının boş olduğu ve bir kısmının da lokal olarak kullanıldığı, bu arada derneğe ait bir katlı yığma binanın üstüne statik ve mimari  inceleme, kuvvetlendirme vs yapılmadan iki katlı camii yapılınca, zaman içinde dayanıklılığını yitirmesi nedeniyle 6306 sayılı Kanun gereği riskli yapı kararı verilerek, Kaymakamlık tarafından yıkım emri gönderildiği, gerekli girişimlerin sonuçsuz kalması üzerine adli yargıda Diyanet İşleri Başkanlığına karşı açılan elatmanın önlenmesi davasının kazanıldığı, ancak, Gerze İlçe Müftülüğünün yanan ... Camiini bahane ederek, derneğin arsasına el koymak, kullanımını engellemek için, yıkılmaya yüz tutmuş camiyi kültür hazinesi adı altında tescile yönelik taleplerinin reddine rağmen, bu sefer, yanmış kül olmuş Köşk Camiinin konum, kütle, gabari, plan, cephe, yapım tekniği ve malzemesine ilişkin bilgi ve belge düzenleyerek söz konusu camiin ihyasını talep ettiği, İlçe Müftülüğünün bu talebinin subjektif ve kötü niyetli olmasına rağmen kabul edilerek, dava konusu işlemin tesis edildiği, ancak Samsun Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu'nun dava konusu kararının dayanağını oluşturan ... sayılı ilke kararının da dayanağı olan ... sayılı ilke kararının "Müdahale Biçimleri" başlıklı bölümünün 3 numaralı paragrafında "Yeniden Yapma (Rekonstrüksiyon)" biçimindeki müdahalenin koşullarının belirtildiği, ancak Samsun Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu sözü edilen bu şartların oluşup oluşmadığını objektif bir şekilde değerlendirmeye tabi tutmadan, âfâkî ve keyfî bir yaklaşımla sadece ilgili müftülüğünün talebini gözeterek dava konusu işlemi tesis ettiği ileri sürülmüştür.

Dava konusu edilen ... sayılı ilke kararında ise; herhangi bir nedenle yok olan korunması gerekli taşınmaz kültür varlığı olarak tescilli cami, mescit ve türbelerin rekonstrüksiyonuna ilişkin özel bir düzenleme getirildiği, buna göre yok olmuş tescilli cami, mescit ve türbelerin özgün kendilerine ait arsaya yeniden inşaalarının mümkün olmaması halinde bunun başka bir taşınmaz üzerinde de yapılabileceğinin düzenlendiği, Samsun Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu dava konusu kararını, tescilli ... Camii'nin kendi özgün arsasına yeniden inşasının mümkün olup olmadığını araştırmadan eksik inceleme ile kararını tesis ettiği, öte yandan Kültür Varlıklarını Koruma Yüksek Kurulu'nun dava konusu ... sayılı İlke Kararının da hukuka aykırı olduğu, çünkü, tescilli olduğu halde sonradan yok olan kültür varlıklarının tamamı için değil de sadece tescilli cami, mescit ve türbeler için böyle bir düzenlemeye gidildiği, yine ilke kararında bu taşınmazların kendi parsellerinden farklı konumda veya yakın çevresinde başka bir parselde ihyasına ilişkin düzenleme bulunduğu, bu düzenlemenin keyfi ve kötüniyetli talep ve uygulamalara sebebiyet verebilecek nitelikte olduğu, sözü edilen cami, mescit ve türbe ile ilgisi olmayan arsalar üzerinde bu yapıların yeniden inşasının, o arsa maliklerinin mülkiyetine tecavüz sonucunu doğuracağı gibi bu arsaların niteliklerinin, özelliklerinin somut bir biçimde belirlenmeyip muğlak bir ifadeyle sadece "yakın çevresinde başka bir parselde" şeklinde bir tanımlama yapılmış olmasının keyfi uygulama ve mülkiyet tecavüzlerine adeta davetiye çıkardığı, nitekim işbu davanın konusunu oluşturan tescilli ... Camii, Gerze İlçesi ... Mahallesi'nde bulunduğu halde Samsun Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu'nun dava konusu kararı ile Gerze İlçesi Hamidiye Mahallesi'nde bulunan davacı derneğe ait arsa üzerinde yeniden inşa edilmesine karar verildiği, bu olayda dahi ... sayılı ilke kararının düzenlediği "yakın çevre" ibaresinin ilgili mevzuata ve koruma amacına uygun olmadığı, bilakis keyfi olarak kullanılabildiğini gösterdiği ileri sürülerek, dava konusu işlemlerin iptali talep edilmiştir.

DAVALININ SAVUNMASI : Öncelikle davanın süre aşımı yönünden reddi gerektiği; esasa ilişkin olarak ise; ... tarih ve ... sayılı İlke Kararı ile Anayasanın ve 2863 sayılı Kanunun Kültür ve Turizm Bakanlığına verdiği yetki kapsamında, dini kültürel mirasımız olan ve çoğu anıt eser niteliğinde ancak elde olmayan sebeplerle yitirilmiş cami, mescit ve türbelerin, Koruma Yüksek Kurulunun ... tarih ve ... sayılı ilke kararı doğrultusunda kendi parselinde, daha önce bulunduğu yapı oturum alanında yeniden yapılmasına, parselde kaldırılması mümkün olmayan bir yapı bulunması veya parselin tevhid, ifraz, yola terk vb. imar uygulamaları görmüş olması gibi nedenlerle imkan olmaması durumunda kendi parselinde farklı konumda veya yakın çevresinde başka bir parselde kapsamlı restitüsyon etüdüne dayalı rekonstrüksiyonunun yapılabilmesine olanak sağlandığı, söz konusu düzenlemede hukuka aykırılık bulunmadığı, kaldı ki dava konusu İlke Kararına karşı açılan davada Danıştay Altıncı Dairesinin 06/11/2019 tarih ve E:2019/15690, K:2019/10350 sayılı kararıyla, davanın reddine karar verildiği, diğer taraftan, davacının dava dilekçesinde iddia ettiğinin aksine ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın mülkiyet hakkına el konulmasının söz konusu olmadığı, ... Camii'nin yanması ve çevrede ibadet yerine ihtiyaç duyulması nedeniyle, ... ada, ... parseldeki taşınmazın Kur'an kursu ve mescid olarak yıllardır kullanımda olduğu davacı tarafından da beyan edildiği, ... ada, ... parseldeki Cami'nin kullanım ömrünü tamamlaması sonrasında, özgün yerine inşa edilmesi mümkün olmayan, 2863 sayılı Kanun ve alt mevzuatı kapsamında anı değeri olan ve kültür varlığı niteliği taşıyan ... Camii'nin, ... ada ... parseldeki Cami yerine inşa edilmesiyle kıymetli bir değerin gelecek kuşaklara aktarılmasının sağlanacağı, bu duruma mevzuatın ve ilke kararlarının da izin verdiği belirtilerek, davanın reddine karar verilmesi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ :...
DÜŞÜNCESİ                       : İlke kararı yönünden davanın reddine, bireysel işlem yönünden ise dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI            :...
DÜŞÜNCESİ             : Dava, Samsun Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunun 28/02/2023 günlü, 9143 sayılı kararı ile dayanağı Kültür Varlıklarını Koruma Yüksek Kurulunun ... günlü, ... sayılı İlke Kararının iptali istemiyle açılmıştır.
	Davalı idarenin süre itirazı yerinde görülmemiştir.