muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Danıştay — Esas No: 2024/5436, Karar No: 2024/5973, Tarih: 26.12.2024

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI        : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: ...
 DÜŞÜNCESİ	: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 6545 sayılı Kanun ile değişik 50. maddesinin dördüncü fıkrasında, Danıştayın bozma kararına uyulduğu takdirde, bu kararın temyiz incelemesinin bozma kararına uygunlukla sınırlı olarak yapılacağı hükmüne yer verilmiştir.
Temyizen incelenen kararda, İdare Mahkemesince bozma kararında belirtilen esaslara uyulduğu anlaşılmış olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
	2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa kararın düzeltilerek onanacağı hükmüne yer verilmiştir.
Bu durumda, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince, dava konusu işlem nedeniyle davacının yoksun kaldığı parasal haklarına uygulanacak yasal faizin başlangıç tarihi olarak dava tarihi esas alınması gerekirken, "davacının işlem nedeniyle yoksun kaldığı özlük ve parasal haklarının tahakkuk tarihlerinden itibaren(başka bir ifadeyle dava konusu işlem tesis edilmemiş olsaydı hangi tarihte ödenecek idi ise o tarihten itibaren) yasal faiziyle birlikte (görevden  ayrı kalınan  süre içinde davacının çalışma suretiyle elde ettiği ve belge ile ıspatı mümkün gelirler mahsup edilmek suretiyle) ödenmesine" şeklinde hüküm kurulmasında, hukuka ve Danıştay içtihatlarına uygunluk bulunmamakta ise de; bu yanlışlık 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan eksiklik ve yanlışlık kapsamında olduğundan; söz konusu kararın, "yoksun kalınan parasal haklarının dava açma tarihi olan 12/12/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine" şeklinde düzeltilmesi gerekmektedir.
KARAR SONUCU	:
            Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarenin temyiz isteminin reddine,
2. Dava konusu işlemin iptali ve davacının yoksun kaldığı özlük ve parasal haklarının tahakkuk tarihlerinden itibaren davacıya ödenmesi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararının yukarıda belirtilen şekilde DÜZELTİLEREK ONANMASINA
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,

KARAR SONUCU	:
            Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarenin temyiz isteminin reddine,
2. Dava konusu işlemin iptali ve davacının yoksun kaldığı özlük ve parasal haklarının tahakkuk tarihlerinden itibaren davacıya ödenmesi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararının yukarıda belirtilen şekilde DÜZELTİLEREK ONANMASINA
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari  Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, kesin olarak, 26/12/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Danıştay — Esas No: 2024/3501, Karar No: 2024/7939, Tarih: 26.12.2024

"İçtihat Metni"
               T.C.
D A N I Ş T A Y
 DÖRDÜNCÜ DAİRE  
Esas  No : 2024/3501
Karar No : 2024/7939                                                                       
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	: ... Bakanlığı 
VEKİLİ	: Hukuk Müşaviri ...
KARŞI TARAF (DAVACI)	: ... Yapı Malzemeleri Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi 
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.   
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: ... İli, ... İlçesi, ... Mahallesinde ER:..., Ruhsat No: S-... sayılı II-A Grubu maden işletme ruhsat sahasında yapılması planlanan Kalker Ocağı ve Kırma Eleme Tesisi projesi ile ilgili olarak Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Çevresel Etki Değerlendirmesi, İzin ve Denetim Genel Müdürlüğünce verilen ... tarih ve ... sayılı "Çevresel Etki Değerlendirmesi Olumsuz" kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Davanın reddine ilişkin kararın Danıştay Altıncı Dairesi'nin 13/12/2022 tarih ve E:2022/8143, K:2022/11199 sayılı kararı ile bozulması üzerine, bozma kararına uyularak, dava konusu işlemin iptali yolunda verilen kararın Dairemizin... tarih ve E..., K:... sayılı kararı ile uyuşmazlığın tereddüte mahal vermeyecek şekilde çözümlenebilmesi amacıyla, davalının temyiz dilekçesindeki ÇED Raporunda toz emisyonları yönünden kümülatif hesaplama yapılmadığı, sadece davaya konu taş ocağı ve kırma eleme tesisi için hesaplanan PM10 ve ÇÖKEN toz değerleri ile aynı değerler tabloya yerleştirilmek suretiyle (aynı zamanda kümülatif değerlermiş gibi sunularak yanıltıcı bir şekilde) değerlendirme yapıldığı yönündeki iddiaları dikkate alınarak, bu hususla sınırlı olmak üzere mevcut heyetten ek rapor alınması suretiyle işin esası hakkında yeniden karar verilmesi gerektiği gerekçesi ile bozulması sonrasında, bozma kararına uyularak, İdare Mahkemesince verilen kararda; Mahkemelerinin 24/04/2024 tarihli ara kararıyla dosya üzerinden ek bilirkişi raporu alınmasına karar verildiği, 18/07/2024 havale tarihli ek bilirkişi raporunda: "... Hava Kalitesi Dağılım Modellemesi Modelleme çalışması kalker ocağı ve kırma eleme tesisi - işletilmesi sırasında oluşması muhtemel toz konsantrasyonlarının tahmin edilmesi amacıyla yapılmıştır.
Projeden kaynaklanacak toz emisyonları çalışma teknolojisi ve bölgenin yapısına uygun olarak belirlenmiştir. Bu kapsamda hava kalitesi dağılım modellemesi için bir senaryo oluşturulmuştur; 
Senaryo 1: Patlatma İşlemi: :
Senaryo 2: Diğer Üretim Faaliyetleri (Ocak Üretim, Nakliye, Kırma Eleme Tesisi, Stoklama ve Nihai Nakliye)
Senaryo 3: Kümülatif Değerlendirme
Birinci senaryo, patlatma işlemi sırasında oluşacak toz emisyonlarının dağılımı için oluşturulmuş ve patlatma işlemi sırasında, hiçbir faaliyet gerçekleştirilmeyeceği için bu senaryoya, planlanan üretim faaliyetlerinin hiçbiri dahil edilmemiştir.
İkinci Senaryo, tüm ocak ve tesis üretim faaliyetlerinden oluşacak toz emisyonlarının dağılımı için oluşturulmuştur.

Senaryo 3: Kümülatif Değerlendirme
Birinci senaryo, patlatma işlemi sırasında oluşacak toz emisyonlarının dağılımı için oluşturulmuş ve patlatma işlemi sırasında, hiçbir faaliyet gerçekleştirilmeyeceği için bu senaryoya, planlanan üretim faaliyetlerinin hiçbiri dahil edilmemiştir.
İkinci Senaryo, tüm ocak ve tesis üretim faaliyetlerinden oluşacak toz emisyonlarının dağılımı için oluşturulmuştur.
Üçüncü senaryo, proje etki alanında projeye konu tüm ocak ve tesis alanları ile bölgedeki mevcut toz yükünü ortaya koyan ölçümler ile kümülatif toz emisyonlarının dağılımı için oluşturulmuştur.
Projeye konu alanın kuzeyinde faaliyet sahibi firmaya; ait 2 adet kalker ocağı ve kırma eleme tesisi İşletmesi (68668 ve 73171 no.lu sahalar) bulunmaktadır. Bu sahaların emisyon teyit ölçümleri sırasında ölçülen çöken toz emisyonları;
68668 No.lu saha için;
Çöken Toz Noktası 1: 165 mg/m2.gün = 1,9.10-6 gr/m2.s (ÇK1)
Çöken Toz Noktası 2: 132,5 mg/m2.gün = 1,5.10-6 gr/m2.s (ÇK2)
73171 Nou saha için;
Çöken Toz Noktası 3: 149,5 mg/m2.gün = 1,73.10-6 gr/m2.s (ÇK3)
Çöken Toz Noktası 4: 111,5 mg/m2.gün = 1,2.10-6 gr/m2.s  (ÇK 4)
olarak hesaplanmıştır. Hava kalitesi dağılım modellemesi için seçilen 3. Senaryo, ilgili ÇED Raporunda ve Ek- 23 de verilen Modelleme Raporunda kümülatif değerlendirme olarak tanımlanmaktadır. Proje alanına yakın olan ve proje sahibi firma tarafından işletilen bu iki tesisinde kümülatif değerlendirmeye alınması ilgili mevzuat ve Yönetmelikler kapsamında gereklidir. Proje etki alanı içinde yer alan 68668 ve 73171 nolu sahalar da proje teklifi yapan firmaya ait olduğu için, bu alanlardaki Maden işletmelerinin emisyon teyit ölçümleri kullanılmıştır. Kümülatif  değerlendirmede farklı iki işletmenin tesis etki alanında bulunan ve davaya konu faaliyetin etki alanında da kalan her bir ölçüm noktası bir kaynak olarak modelleme programına tanımlanmıştır.
03.07.2009 tarih ve 27277 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren “Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği”nin EK-2 Bölümünde “4) Çöken toz ölçümü sırasında; Tesis inceleme alanı içinde en az 2 (iki) ölçüm noktasında, hakim rüzgar yönü de dikkate alınarak yapılır. Aynı bölgede toz emisyonuna neden olan başka kaynakların da bulunması durumunda ölçüm noktası sayısı tesis dışındaki diğer kaynakların katkılarının belirlenmesi için attırılabilir. Ölçüm süresi birer aylık 2 (iki) ölçüm olup, toplam 2 (iki) aydır. Aylık olarak bulunacak değerler gün sayısına bölünerek bir günde çöken ortalama toz miktarı hesaplanır.” hükmü yer almaktadır.

Bu kapsamda çöken toz ölçümleri tesis alanında en az 2 noktada gerçekleştirilir. PM10 ölçümleri ise kaynak bazlı yapılır. Tesis içerisinde bulunan her bir toz kaynağı için PM10 ölçümleri gerçekleştirilir. PM10 ölçümleri tesis kaynaklarını temsil ederken, Çöken toz ölçümleri tesis etki alanının mevcut kirlilik yükünü temsil eder. Bu kapsamda modelleme çalışmasında 3. senaryoda mevcuttaki çöken toz ölçüm sonuçlarının kullanılması mevzuat açısından uygundur. İlgili firma çöken toz ölçüm sonuçlarını kullanmayı tercih etmiştir.
Proje alanında yapılacak faaliyetler alansal kaynak olarak kabul edilmiştir. Hesaplanan toz kütlesel debileri (PM) için modelleme programı günlük ve yıllık zaman dilimleri için çalıştırılmıştır. Yapılan modelleme çalışması sonucunda toz konsantrasyonu dağılımlarının bölgedeki 1. ve 2. hakim rüzgar yönleri doğrultusunda dağılım gösterdiği görülmüştür. Ayrıca tozlanma topografik yapının yükseldiği bölgelerde dağılmadığı, topografyanın azaldığı bölgeye doğru yayıldığı tespit edilmiştir. Bu modelleme çalışmasında dağılımları etkileyen en önemli faktör topografik yapı olmuştur. Modelleme çalışmaları sonucu proje alanı içinde bulunan bağ evinde PM ve çöken toz parametrelerinin yıllık ve günlük konsantrasyonları SKHKKY EK-2 Tablo 2.2'de verilen UVS, KVS cinsinden verilen tüm sınır değerlerin altındadır.
 ...
Hesaplanan değerlerin tamamı, tabloda verilen en düşük sınır değerlere sahip 2024 sonrası sınır değerlerinin altında kalmaktadır. Üretim faaliyetleri ve kümülatif modelleme sonucunda elde edilen PM ve çöken toz konsantrasyonları bütün sınır değerlerin altında kalmaktadır. Bununla birlikte PM konsantrasyonları için SKHKKY sınır değeri olan 50 μ/m3 aşan değerler modelleme çalışmasında değerlendirilmiştir. SKHKKY'de PM10 için “bir yılda 35 defadan fazla aşılmaz” ibaresi yer almaktadır.  Modelleme çalışmasında  50 μ/m3 değerinin 34 defadan fazla aşılmadığı görülmüştür.
Bu kapsamda dava konusu proje için hava kalitesi açısından yapılan değerlendirmelerin ve kirlilik yükü hesaplamalarının bilimsel ve teknik açıdan doğru olarak hazırlandığı anlaşılmaktadır. Modelleme kapsamında kümülatif değerlendirme yapılmış olup, bu değerlendirmede yakın çevredeki tesislerin verileri yerine yapılan çöken toz ölçüm sonuçları kullanılmıştır. Kümülatif değerlendirmelerde sahada da gerçekleştirilen çöken toz ölçüm verilerinin kullanılması alandaki mevcut kirlilik yükünün ortaya konması için bilimsel olarak doğru bir yaklaşımdır ve mevzuat açısından uygundur.
...

...
Sonuç olarak, dava konusu proje çalışması için hazırlanan Hava Kalitesi Modelleme çalışmalarının her ikisinde de hava kalitesi açısından yapılan değerlendirmelerin ve kirlilik yükü hesaplamalarının bilimsel ve teknik açıdan doğru olarak hazırlandığı anlaşılmıştır. Her iki modelleme çalışmasında da kümülatif değerlendirmeler yapılmıştır. Kümülatif değerlendirmeler için kullanılan çöken toz ölçüm sonuçlarının veya alandaki yakın tesislere ait üretim kapasite verilerinin kullanımı bilimsel ve mevzuat açısından uygun yaklaşımlardır.
Bilirkişi heyetimiz tarafından 04/07/2023 tarihinde Mahkemeye sunulan rapor kapsamındaki tüm bilimsel değerlendirmelerimizde göz önüne alındığında, sayısal olarak yapılan hesaplamaların ilgili Yönetmelik şartlarını sağladığı belirlenmiştir. Aynı zamanda, ÇED Raporunda da belirtildiği gibi uygun teknolojik sistemlerin kullanımının ve toz indirgeme için alınacak tedbirlerin ÇED kapsamında taahhüt edildiği gibi tamamen yerine getirilmesinin çevresel etkilerin minimum hale getirilmesi için oldukça önemli olduğu görüşüne varılmıştır. ..." yönünde görüş ve tespitlere yer verildiği, dosyadaki bilgi ve belgeler ile bilirkişi raporlarında yer alan tespit ve açıklamalar birlikte değerlendirildiğinde ihtilaf konusu ve yapılması planlanan Kalker Ocağı ve Kırma Eleme Tesisi projesine ilişkin alanda geniş bir yüzey suyu ve yer altı suyu sisteminin oluşmamış olması ve projenin su kaynaklarına etkilerinin yerel ve çok sınırlı kalacak olması, faaliyet kapsamında kullanılacak iş makinelerinden kaynaklı gürültü ve toz oluşumu nedeniyle yapılan gürültü ve toz dağılım değerlerinin hesaplandığı ve proje alanına en yakın yapı ve evlerde hesaplanan gürültü ve toz seviyelerinin sınır değerlerin altında olması, projenin gerçekleşmesi halinde tarımsal üretime, su kaynaklarına, ulaşıma, yerleşim yerlerine, çevreye olan etkileri ile insan sağlığına olan etkileri göz önüne alındığında ilgili mevzuatta öngörülen sınır değerlerin üzerinde olumsuz çevresel etkilerinin olmayacağının, yukarıda belirtilen dava konusu Kalker Ocağı ve Kırma Eleme Tesisi projesinden kaynaklı toz ve gürültü değerlerinin mevzuatta öngörülen eşik değerleri aşmadığı anlaşıldığından, dava konusu "ÇED Olumsuz" kararında hukuka uyarlık görülmediği  gerekçeleriyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Temyize konu Mahkeme Kararına esas alınan ek bilirkişi raporunun hükme esas alınabilmesinin mümkün olmadığı, olumsuz çevresel etkiler ve mevcut durum düzeltilmeden yeni bir kalker ocağı ve kırma eleme tesisinin açılmasının uygun olmayacağına ilişkin bilirkişi tespit ve değerlendirmelerine, mahkeme tarafından idarenin proje kapsamındaki faaliyetlerinin gereği gibi yapmaması durumunda oluşabilecek duruma ilişkin ve idarenin başka faaliyetleri ile ilgili olduğu, ÇED Raporunun konusu oluşturan kalker ocağının işleyişine ilişkin olmadığı şeklinde değerlendirme getirilmesinin ulusal mevzuat uygulamalarına, ÇED metodolojisine, çevre ve insan sağlığının korunması ilkelerine uygun düşmediği, aynı lokasyondaki benzer faaliyetlerin mevcut durumdaki çevresel etkilerinin ortaya konulması ve değerlendirmeye alınmasının önem arz ettiği,  mevcut durumdaki olumsuz çevresel etkilerin, ilave etkileri kaldıramayacak düzeyde insan ve çevre sağlığını tehdit ettiği bir bölgede, hava kalitesinde oluşacak ilave kirlilik ile ulaşım yollarında oluşacak ilave tozuman, bozulma ve trafik yükü de hesaba katılarak yoğun tozuma, gürültü ve hava şoku kaynağı yeni bir taş ocağı ve kırma eleme tesisi kurulması projesine ÇED Olumsuz Kararı verildiği, patlatma faaliyetlerinden oluşacak tozumanın engellenmesine yönelik olarak ÇED Raporunda herhangi bir taahhüt/tedbir yer almadığı, nakliye yollarında oluşacak tozumayı engellemek için ise, sadece yaz ve kış aylarında sulama/spreyleme yapılacağı taahhüdü yer aldığı, ancak ilkbahar ve sonbahar için sulama/spreyleme yapılacağına dair ÇED Raporunda herhangi bir hesaplama ve taahhüt bulunmadığı bu yönüyle alınacak tedbirlerin belirtilmemiş olmasının ÇED Raporunun eksik ve yetersiz olduğu değerlendirmesini desteklediği, ÇED Raporu Ek-23'de yer alan modelleme raporu toz emüsyonu hesaplamaları başlığı altında, proje etki alanındaki diğer taş ocakları ve kırma eleme tesislerine ait kümülatif PM10 değerlerinin hesaplanmadığı, modelleme raporu tablo 8'de çöken toz için teyit ölçüm sonuçlarının olduğu, ancak PM10 için ölçüm sonuçlarının bulunmadığı ve modelleme raporu ile modelleme girdi ve çıktılarında PM10'ne ilişkin diğer ocak ve kırma eleme tesislerinin toz hesaplamalarının dahil edildiğine veya PM10 ölçümünün yapıldığına ilişkin herhangi bir hesaplama, ölçüm ve tablo olmadığı sadece davaya konu taş ocağı ve kırma eleme tesisi için hesaplanan PM10 toz değerleri ile aynı değerler tabloya yerleştirilmek suretiyle (aynı zamanda kümülatif değerlermiş gibi sunularak yanıltıcı bir şekilde) değerlendirme yapıldığının tespit edildiği, kümülatif olmayan, sadece davaya konu maden işletme ruhsat sahasında yapılması planlanan proje için hesaplanan PM10 değerlerinin bile yönetmelikte belirlenen sınır değerleri zorladığı, sanayi kaynaklı hava kirliliği kontrol yönetmeliğinde 35 defa aşma sınırı varken kümülatifsiz PM10 değerlerinin dahi 34 defa aşıldığı, proje etki alanındaki diğer ocak ve kırma eleme tesisleri ile beraber PM10

kümülatif değerlermiş gibi sunularak yanıltıcı bir şekilde) değerlendirme yapıldığının tespit edildiği, kümülatif olmayan, sadece davaya konu maden işletme ruhsat sahasında yapılması planlanan proje için hesaplanan PM10 değerlerinin bile yönetmelikte belirlenen sınır değerleri zorladığı, sanayi kaynaklı hava kirliliği kontrol yönetmeliğinde 35 defa aşma sınırı varken kümülatifsiz PM10 değerlerinin dahi 34 defa aşıldığı, proje etki alanındaki diğer ocak ve kırma eleme tesisleri ile beraber PM10 yönünden yapılması gereken kümülatif hesaplamaların eksik bırakıldığı, mücavirinde ve proje etki alanında başka taş ocakları varken planlanan tesis toz değerleri ile kümülatif toz değerlerinin modelleme sonuçlarını aynı olmasının mümkün olmadığı, ek bilirkişi raporundaki kanaatin, bilirkişinin uzmanlık dalında yetersiz kalması nedeniyle yoruma dayalı eksik ve hatalı bir değerlendirme niteliği taşıdığı, taş ocaklarından kaynaklanan tozuma şikayetlerinin kaynağının (Asılı Partikül Madde) PM10 parametresi olduğu, sadece çöken toz için yapılan kümülatif değerlendirmenin PM10 için de kümülatif değerlendirme yapıldığının kabulü olamayacağı, yalnızca çöken toz için yapılan kümülatif değerlendirmenin alandaki mevcut kirlilik yükünün ortaya konması için (tek başına) yeterli olacağı şeklindeki bilirkişi heyeti görüşlerinin hükme esas alınmasının mümkün olmadığı, davaya konu ÇED Olumsuz kararına esas Nihai ÇED Raporunda PM10 için kümülatif hesaplama veya ölçüm olup olmadığının bu konuda ihtisas sahibi olan bir bilirkişiye net şekilde tespit ettirilmesi gerektiği, PM10 toz değeri için kümülatif hesaplama ve değerlendirmenin ÇED Raporunda eksik bırakıldığı, çevreye dair olumsuz etkiler görmezden gelinerek verilen iptal kararının ihtiyat, önleme gibi çevre hukuku ilkeleri ile bağdaşmadığı, davaya konu işlemin mevzuata uygun olduğu belirtilerek temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI   : Davalının temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
TETKİK HÂKİMİ:...
DÜŞÜNCESİ	:Temyiz isteminin reddi ile 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesinin 4. fıkrası uyarınca, bozmaya uyularak verilen Mahkeme kararının, gerekçesinin değiştirilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE	:
MADDİ OLAY : 
... İli, ... İlçesi, ... Mahallesi civarında  ... Yapı Malzemeleri A.Ş. tarafından yapılması planlanan ... Erişim Numaralı Kalker Ocağı ve Kırma-Eleme Tesisi projesi hakkında, Bakanlığa sunulan dosya ile ilgili ÇED Yönetmeliği'nin 8. maddesi gereğince ÇED sürecinin başlatıldığı, 16/07/2018 tarihinde Halkın Katılımı Toplantısının gerçekleştirileceği belirtilerek, ... tarih ve E... sayılı Çevresel Etki Değerlendirmesi İzin ve Denetim Müdürlüğü Yazısı ile oluşturulan komisyon tarafından ÇED Başvuru dosyası hakkında görüş verilmesi istenildiği, komisyon üyesi bulunan ... Belediye Başkanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı yazısında; "Bu itibarla bölgedeki toplam kirlilik yükünün çevre ve halk sağlığı için uygun olmaması, tarım ve hayvancılık faaliyetlerinin olumsuz yönde etkilenmesi, çevre sorunlarının yanında bölgedeki tesislerde üretilen malzemelerin taşınması için kullanılan nakliye yollarında can ve mal güvenliğini tehlikeye sokacak şekilde trafik yükünün artması ve yollarda çökme olması/kırılma vb. tahribatlara neden olması, taş ocaklarının yerleşim yerlerinin yakınlığı nedeniyle bölgede sosyal problemler yaratması, bölgede su kaynaklarının kısıtlı olması ve yapılan patlamaların da yer altı ve yer üstü su kaynaklarını etkilemesi sebebiyle, ..., ..., ..., ..., ... ve ... Mahalleleri sınırlarında içerisinde yer alan 1/5000 ve 1/1000 ölçekli imar planı bulunmayan parsellerde, madencilik faaliyeti ve buna bağlı yardımcı tesisleri (kırma-eleme, asfalt plent, hazır beton vb.) bulunan işletmeler için Başkanlığımıza kurum görüşü, imar durum belgesi, yapı ruhsat başvurusu verilmiş/yapılmış olan faaliyetler de dahil olmak üzere, mevcut çalışan tesislerde planlanan kapasite ve/veya alan artışı ve/veya ilave tesislere izin verilmemesi ve bahse konu bölgede yeni yapılması planlanan madencilik faaliyetleri ile bu faaliyetlere bağlı yardımcı tesisler için de izin verilmemesi hususları, Belediyemiz Meclisi'nin......arih ve ... sayılı kararı ile uygun görüldüğü..." yönünde görüş bildirilerek ekinde ... Belediye Meclisi'nin ... tarihli ve ... sayılı kararının gönderildiği anlaşılmaktadır.

Bunun üzerine ÇED Yönetmeliği'nin 6/4. maddesinde yer alan "Bu Yönetmelik hükümlerine göre karar tesis edilmeden önce, projenin gerçekleştirilmesinin mevzuat bakımından uygun olmadığının tespiti halinde aşamasına bakılmaksızın süreç sonlandırılır" hükmü kapsamında, ... tarih ve ... sayılı işlem ile ER:... numaralı maden işletme ruhsat sahasında davacı ... Yapı Malzemeleri San. ve Tic. A.Ş. tarafından yapılması planlanan Kalker Ocağı ve Kırma Eleme Tesisi Çevresel Etki Değerlendirmesi sürecinin sona erdirildiği, söz konusu işlemin iptali istemiyle açılan davada ... İdare Mahkemesinin  ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile "anılan proje hakkında davalı idarece;  proje alanını da kapsayacak şekilde ... Belediye Meclis Kararında belirtilen hususların gerçekliği araştırılmak ve bu konuda bir çalışma yapılması istenilmek suretiyle bir karar alınması ya da "ÇED Olumlu" veya "ÇED Olumsuz" şeklinde bir karar verilmesi gerekirken Mamak Belediye Meclisince olumsuz görüş verildiğinden bahisle ÇED sürecinin sonlandırılmasına ilişkin tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı, ilgili Yönetmeliğin 12/5'inci maddesinde, "komisyonun gerekli görürse, görevlendireceği üyeleri aracılığı ile projenin gerçekleştirilmesi planlanan yerde ve benzer tesislerde inceleme yapabileceği" hususunun düzenlendiği, Yönetmeliğin 6/4'üncü maddesinin, projenin gerçekleştirilmesinin önünde kati bir engel bulunması hâlinde uygulanabileceği, anılan madde metninde bu engelin mevzuata aykırılık olarak öngörüldüğü dikkate alındığında, projede düzeltme vb. alternatif çözüm yollarının tüketilmesi imkanı varken doğrudan sürecin sonlandırılmasının hakkaniyetle de bağdaşmadığının değerlendirildiği" hususları vurgulanarak işlemin iptaline karar verildiği görülmüştür.
Anılan Mahkeme hükmü üzerine; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 28. maddesi kapsamında, söz konusu proje ile ilgili ÇED sürecinin kaldığı yerden devam ettirildiği, buna göre;