muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Danıştay — Esas No: 2021/5095, Karar No: 2024/7652, Tarih: 26.12.2024

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Davacının 31/07/2018 tarihinde davalı üniversitede lisansüstü eğitime kayıt yaptırdığı, dört yarıyıl sonunda öğretim planında yer alan kredili derslerini başarı ile tamamlayamadığı gerekçesiyle üniversite ile ilişiğinin kesildiği görülmektedir.
İdare Mahkemesince, dava konusu işlemin dayanağı olan 04/02/2019 tarih ve 30676 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan ...Üniversitesi Lisansüstü Eğitim-Öğretim Yönetmeliği'nin yürürlüğe girmesiyle davacı hakkında uygulanabileceği, davacının 2018-2019 eğitim öğretim yılı güz yarıyılını tamamlamış olduğundan, davacı için Yönetmelikte belirtilen sürelerin 2018-2019 bahar yarıyılından itibaren başlatılması gerektiği belirtilmiş ise de, davacının okula kayıt yaptırdığı dönemde yürürlükte bulunan 25/10/2011 tarih ve 28095 sayılı Resmi Gazete de yayımlanan... Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Lisansüstü Eğitim Öğretim ve Sınav Yönetmeliği'nin  "hüküm bulunmayan haller" başlıklı 46. maddesinde; bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde, ilgili diğer mevzuat hükümleri ile Yükseköğretim Kurulu ve Senato kararları uygulanacağı düzenlemesine yer verildiği, 20/04/2016 tarih ve 29690 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nin çerçeve Yönetmelik olarak yükseköğretim kurumlarında verilen lisansüstü eğitimi düzenlemek amacıyla çıkarıldığı ve yükseköğretim kurumlarının bu yönetmelik ile uyumlu olacak şekilde kendi lisansüstü eğitimlerine ilişkin yönetmeliklerini çıkaracaklarında herhangi bir duraksama bulunmamaktadır.
Bu durumda, davacının okula kayıt yaptırdığı dönemde yürürlükte bulunan 25/10/2011 tarih ve 28095 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan ... Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Lisansüstü Eğitim Öğretim ve Sınav Yönetmeliği'nin  "hüküm bulunmayan haller" başlıklı 46. maddesinde;  bu yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde, ilgili diğer mevzuat hükümlerinin uygulanacağı  düzenlemesi ile  20/04/2016 tarih ve 29690 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nin   "Süre" başlıklı 7. maddesinde yer alan; ....... dört yarıyıl sonunda öğretim planında yer alan kredili derslerini ve seminer dersini başarıyla tamamlayamayan veya bu süre içerisinde yükseköğretim kurumunun öngördüğü başarı koşullarını/ölçütlerini yerine getiremeyen; azami süreler içerisinde ise tez çalışmasında başarısız olan veya tez savunmasına girmeyen öğrencinin yükseköğretim kurumu ile ilişiği kesilir....."  düzenlemelerinin birlikte değerlendirilmesinden davacının öğretim planında yer alan kredili derslerden başarılı olması için azami süresinin kayıt olduğu 31/07/2018 tarihinden itibaren başlaması gerekmektedir.

Öte yandan, davacının 2019-2020 güz yarıyılını Instito Politecnico Do Porto-Portekiz'de tamamladığı, Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Müdürlüğü'nün  2019-2020 eğitim öğretim yılı bahar yarıyılı akademik takvimine göre; ders kaydı seçimi ve internet üzerinden kayıt yenilemenin 27/01/2020-31/01/2020 tarihleri arasında yapılacağının bu hususta verilecek mazeret dilekçelerinin ilgili kurullarda değerlendirilmesinin ise 05/02/2020 tarihinde sonuçlandırılacağının belirtildiği, davacının söz konusu Erasmus programı kapsamındaki öğrenimini 22/02/2020 tarihinde tamamladığı, Erasmus programının bitiş tarihi itibariyle 2019-2020 bahar yarı yılına başlamasının fiilen mümkün bulunmadığı, ayrıca küresel salgın nedeniyle davacının yurda geç dönüş yaptığı ve bu durumlarda davacının bir kusurunun bulunmadığı görüldüğünden, 2019-2020 bahar yarı yılının dört yarıyıllık azami öğretim süresine dahil edilmemesi gerektiğinden dava konusu işlemde bu gerekçe ile hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
Bu itibarla,  ... İdare Mahkemesi tarafından verilen dava konusu işlemin iptaline ilişkin karara karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine yönelik Bölge İdare Mahkemesi kararının yukarıda belirtilen gerekçe ile onanması gerekmektedir. 
KARAR SONUCU:
 Açıklanan nedenlerle,
1.  Temyiz isteminin reddine,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA, 
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,
4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama  kararının taraflara  tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın  İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5. Kesin olarak, 26/12/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Danıştay — Esas No: 2023/4497, Karar No: 2024/8156, Tarih: 26.12.2024

"İçtihat Metni"
         T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No  : 2023/4497
Karar No : 2024/8156
TEMYİZ EDEN (DAVALI)     	      : ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı	  
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI)	: ... Sanayi ve Ticaret A.Ş.
VEKİLİ	: Av. ...
 
İSTEMİN	ÖZETİ	: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararın, usul ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek bozulması istenilmektedir. 
SAVUNMANIN	ÖZETİ: Savunma verilmemiştir.     
 
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir.   
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

SAVUNMANIN	ÖZETİ: Savunma verilmemiştir.     
 
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir.   
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
 Dava; İstanbul ili, Kadıköy ilçesi, ... Mahallesi, ... ve ... ada sayılı taşınmazların brüt alanı üzerinden ek olarak 1.144.195,20-TL alt yapı katılım bedeli talep edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlem ile bu işlemin dayanağı ... tarihli ... sayılı, ... tarihli ... sayılı, ... tarihli ... sayılı başkanlık olurlarının iptali istemiyle açılan davada; ... tarihli, ... sayılı başkanlık oluru yönünden davanın incelenmeksizin reddi, ... tarihli, ... sayılı başkanlık oluru yönünden davanın ehliyet nedeniyle reddi, ... tarihli, ... sayılı başkanlık oluru yönünden davanın reddi, ek alt yapı katılım bedeli talep edilmesine ilişkin ... tarihli, ... sayılı işlemin iptali yolundaki ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına karşı taraflarca istinaf yoluna başvurulması üzerine;  İdare Mahkemesi kararının; davacıdan ek 1.144.195,20-TL altyapı katılım bedeli talep edilmesine ilişkin ... tarihli, ... sayılı işlemin iptaline ilişkin kısmı yönünden davalı idarenin, ... tarihli, ... sayılı başkanlık oluru yönünden davanın incelenmeksizin reddine ilişkin kısmı yönünden davacının istinaf başvurusunun reddi,... tarihli, ... sayılı başkanlık oluru yönünden davanın ehliyet nedeniyle reddi ile ... tarihli, ... sayılı başkanlık oluru yönünden davanın reddine ilişkin kısımları yönünden davacının istinaf başvurusunun kabulü ile kararın bu kısmının kaldırılması, ... tarihli, ... sayılı başkanlık olurunun iptali, 10/04/2013 tarihli, 2406 sayılı başkanlık oluru yönünden ise işin esasına girilerek bir karar verilmek üzere dava dosyasının Mahkemeye gönderilmesi yolunda ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararın iptale yönelik kısmının davalı tarafından temyiz edilmesi üzerine Danıştay Altıncı Dairesinin 16/03/2022 tarih ve E:2020/8317, K:2022/3140 sayılı kararıyla; davalı İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığınca kararın iptale yönelik kısmı temyiz edilmiş ise de; öncelikle  İdari Dava Dairesinin "davanın ehliyet yönünden reddi yolundaki mahkeme kararının kaldırılmasına ve yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın mahkemeye gönderilmesine" ilişkin kısmı hakkında karar verilmek üzere Mahkemesine gönderilmesi, Mahkemece verilen karar sonrasında İdari İdari Dava Dairesince hüküm kurulan dosyanın bir bütün halinde temyiz incelenmesine gönderilmesi gerektiğinden bahisle dava dosyasının İdare Mahkemesine gönderilmek üzere ... Bölge İdare Mahkemesinin ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Dairemizin anılan kararı üzerine ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; ... tarihli, ... sayılı başkanlık oluru yönünden uyuşmazlığın esası incelenerek anılan işlemin iptali yolunda verilen karara karşı davalı idarece yapılan istinaf başvurusu üzerine ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla istinaf başvurusunun reddine karar verilmiş; bu karar davalı idare tarafından iş bu dosyada temyiz edilmiştir. 
2577 sayılı İdari Yargılama Usulu Kanunu'nun 45. maddesinin 5. fıkrasında "Bölge idare mahkemesi, ilk inceleme üzerine verilen kararlara karşı yapılan istinaf başvurusunu haklı bulduğu, davaya görevsiz veya yetkisiz mahkeme yahut reddedilmiş veya yasaklanmış hakim tarafından bakılmış olması hallerinde, istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar vererek dosyayı ilgili mahkemeye gönderir. Bölge idare mahkemesinin bu fıkra uyarınca verilen kararları kesindir." kuralı yer almaktadır.
	İlk derece mahkemesince verilen kararda tespit edilen maddi veya hukuki eksikliklerin istinaf mercii tarafından tamamlanarak nihai kararın da istinaf mercii tarafından verilmesi genel kural olmakla birlikte; idare mahkemesinin ilk inceleme üzerine vermiş olduğu karara karşı yapılan istinaf başvurusunun haklı görüldüğü veya ilk derece mahkemesindeki davaya görevsiz ya da yetkisiz mahkeme tarafından yahut reddedilmiş ya da yasaklanmış hakim tarafından bakılmış olduğu hallerde, bölge idare mahkemesince karar bozulmak suretiyle dosyanın idare mahkemesine geri gönderilmesine kesin olarak karar verileceği yönünde istisna düzenleme getirilmiştir.

Uyuşmazlıkta; Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, ... tarihli işlem ve ... tarihli ... sayılı başkanlık oluru yönünden istinaf isteminin reddi, ... tarihli ... sayılı ve ... tarihli, ... sayılı başkanlık olurları yönünden istinaf isteminin kabulü ile 11/02/2014 tarihli işleme ilişkin davanın reddi ve ... tarihli, ... sayılı işleme ilişkin davanın ehliyet yönünden reddi yolundaki mahkeme kararının kaldırılması, 11/02/2014 tarihli işlemin iptaline, 10/04/2013 tarihli işlem yönünden ise yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın mahkemeye gönderilmesine olmak üzere iki bölümden oluştuğu, bu kararın iptale ilişkin kısmının temyiz edilmesi üzerine Dairemizin 16/03/2022 tarih ve E:2020/8317, K:2022/3140 sayılı kararıyla, öncelikle ... tarih ve ... sayılı işleme ilişkin işin esasına girilerek bir karar verilmek üzere dosyanın Mahkemesine gönderilmesine anılan kısmın hakkında mahkemece verilen karar üzerine istinaf başvuruları hakkında bir bütün halinde karar verilmesi ve ancak o aşamada temyiz incelemesinin yapılabileceği yolunda karar verildiği; anılan Dairemiz kararı üzerine İdare Mahkemesince ... tarihli, ... sayılı işlem yönünden hüküm kurulduğu, ancak İdari Dava Dairesince sadece bu karara karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine karar verildiği, davalı idare tarafından bu kararın da temyiz edilmesi üzerine aynı dava dosyasında iki ayrı kararın verilmiş olduğu, dolayısıyla temyize konu iki ayrı kararın ortaya çıktığı anlaşılmıştır.
	Bu itibarla; yargılama tekniği ve bütünlüğü açısından Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesince uyuşmazlığın geldiği aşama da dikkate alınarak dava konusu işlemlerin tamamına yönelik İdare Mahkemesi kararlarına ilişkin istinaf başvuruları hakkında bir bütün olarak (daha önce istinaf başvuruları üzerine verilen kararlar da göz önünde bulundurularak karar verilmesi) ve bu karara yönelik tarafların temyiz talebinde bulunmaları halinde dosyanın Dairemize gönderilmesi, dolayısıyla temyiz incelemesinin bir bütün halinde tek karar üzerinden yapılması gerektiğinden, sadece ... tarih ve ... sayılı işlem yönünden verilen temyize konu kararda hukuki isabet görülmemiştir. 
Açıklanan nedenlerle, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararın BOZULMASINA, dosyanın adı geçen İstanbul Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi gönderilmesine, 26/12/2024 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak  karar verildi.
Danıştay — Esas No: 2021/9453, Karar No: 2024/8139, Tarih: 26.12.2024

"İçtihat Metni"
               T.C.
D A N I Ş T A Y
 ALTINCI DAİRE  
Esas     No : 2021/9453
Karar	No : 2024/8139                                                                       
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	: ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı	  
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI)	: ...
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMİN KONUSU	: ... Bölge İdare Mahkemesi  ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.          
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem:  Mersin İli, Mezitli İlçesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazı kapsayan alanda 1/5000 ölçekli revizyon nazım imar planının kabulüne ilişkin Mersin Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile plana yapılan itirazın reddine dair ... tarih ve ... sayılı kararın iptali istenilmiştir.
                 İlk Derece Mahkemesi kararının  özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:...,  K:... kararda; dava konusu taşınmazın Mezitli Belediye Encümeninin ... tarihli ve ... sayılı kararı ile 3194 sayılı İmar Kanunun 15. ve 16. maddesi uyarınca imar uygulaması sonucu oluştuğu, Mezitli Belediyesinin ... tarih ve ... sayılı meclis kararı ile onaylanan 1/1000 ölçekli ilave revizyon uygulama imar planında ''Emsal:0,90 konut alanı'' olarak planlandığı,  taşınmazın yürürlükte bulunan 1/5.000 ölçekli nazım imar planında ise "tarım alanı" olarak ayrıldığı, dava konusu planmalanın taşınmazın bulunduğu bölgenin Mersin Adana Planlama Bölgesi 1/100.000 ölçekli çevre düzeni planında ''tarım alanı'' belirlenmesi nedeniyle yapıldığı, dava konusu taşınmazın imar uygulaması sonucu oluşmuş bir parsel olması ve Mezitli Belediyesinin  ... tarih ve ... sayılı meclis kararı ile onaylanan 1/1000 ölçekli ilave revizyon uygulama imar planında ''konut alanı'' olarak ayrılmış olması  nedeniyle çevre düzeni planı hükümleri ve 12.12.2016 tarihli ve 2016/9620 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı hükümleri uyarınca verilmiş haklar çerçevesinde işlem yürütülmediği, bu durumun plan hiyerarşisi, şehircilik ilkeleri ve planlama esaslarına uygun olmadığı gerekçeleriyle dava konusu işlem hukuka aykırı  bulunarak iptaline karar verilmiştir.
                  Bölge  Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi  ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu ... İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.   
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI      : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'NİN DÜŞÜNCESİ :  Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.   
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI      : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'NİN DÜŞÜNCESİ :  Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:	
	MADDİ OLAY :  Mersin İli, Mezitli İlçesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazı kapsayan alanda 1/5000 ölçekli revizyon nazım imar planının kabulüne ilişkin Mersin Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile plana yapılan itirazın reddine dair ... tarih ve ... sayılı kararın iptali istemiyle görülmekte olan dava açılmıştır. 
	İLGİLİ MEVZUAT: 
	3194 sayılı İmar Kanunu'nun 3.maddesinde "Herhangi bir sahanın her ölçekteki plan esaslarına, bulunduğu bölgenin şartlarına ve yönetmelik hükümlerine aykırı maksatlar için kullanılamayacağı" vurgulandıktan sonra tanımlar başlıklı İşlem tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan 5. maddesinde; “Çevre düzeni planı, varsa mekansal strateji planlarının hedef ve stratejilerine uygun olarak yerleşim, gelişme alanları ve sektörlere ilişkin alt ölçekli planlarını yönlendiren genel arazi kullanım kararları çerçevesinde ilke ve kriterleri belirleyen bölge, havza veya il bütününde hazırlanan, plan hükümleri ve raporuyla bir bütün olan plan olarak tanımlanmıştır. Nazım İmar Planı; varsa bölge veya çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlemiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, detaylı bir raporla açıklanan ve raporuyla beraber bütün olan plandır. Uygulama İmar Planı; tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plandır,” şeklinde nazım ve uygulama imar planlarının tanımları yapılmıştır.

Aynı Kanunun 8.maddesi 1. fıkrasının (b) bendinde “İmar Planları; Nazım İmar Planı ve Uygulama İmar Planından meydana gelir. Mevcut ise bölge planı ve çevre düzeni plan kararlarına uygunluğu sağlanarak, belediye sınırları içinde kalan yerlerin nazım ve uygulama imar planları ilgili belediyelerce yapılır veya yaptırılır. Belediye meclisince onaylanarak yürürlüğe girer. Bu planlar onay tarihinden itibaren belediye başkanlığınca tespit edilen ilan yerlerinde ve ilgili idarelerin internet sayfalarında bir ay süreyle eş zamanlı olarak ilan edilir. Bu planlar onay tarihinden itibaren belediye başkanlığınca tespit edilen ilan yerlerinde ve ilgili idarelerin internet sayfalarında bir ay süreyle eş zamanlı olarak ilan edilir. Belediye başkanlığınca belediye meclisine gönderilen itirazlar ve planları belediye meclisi onbeş gün içinde inceleyerek kesin karara bağlar. Onaylanmış planlarda yapılacak değişiklikler de yukarıdaki usullere tabidir.” hükmü getirilmiştir. 
2872 sayılı Çevre Kanununun 9. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde, "Ülke fizikî mekânında, sürdürülebilir kalkınma ilkesi doğrultusunda, koruma-kullanma dengesi gözetilerek kentsel ve kırsal nüfusun barınma, çalışma, dinlenme, ulaşım gibi ihtiyaçların karşılanması sonucu oluşabilecek çevre kirliliğini önlemek amacıyla nazım ve uygulama imar plânlarına esas teşkil etmek üzere bölge ve havza bazında 1/50.000-1/100.000 ölçekli çevre düzeni plânları Bakanlıkça yapılır, yaptırılır ve onaylanır. Bölge ve havza bazında çevre düzeni plânlarının yapılmasına ilişkin usûl ve esaslar Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle belirlenir." hükmüne yer verilmiştir. 
Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca çıkarılan 14/06/2014 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğinin 4.maddesinin 1.fıkrasının (c) bendinde, "Çevre düzeni planı: Varsa mekânsal strateji planlarının hedef ve strateji kararlarına uygun olarak orman, akarsu, göl ve tarım arazileri gibi temel coğrafi verilerin gösterildiği, kentsel ve kırsal yerleşim, gelişme alanları, sanayi, tarım, turizm, ulaşım, enerji gibi sektörlere ilişkin genel arazi kullanım kararlarını belirleyen, yerleşme ve sektörler arasında ilişkiler ile koruma-kullanma dengesini sağlayan 1/50.000 veya 1/100.000 ölçekteki haritalar üzerinde ölçeğine uygun gösterim kullanılarak bölge, havza veya il düzeyinde hazırlanabilen, plan notları ve raporuyla bir bütün olarak yapılan planı ifade eder." kuralı yer almaktadır. 
	HUKUKİ DEĞERLENDİRME:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
	Dava konusu nazım imar planının dayanağı olan ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından 03.04.2017 tarihinde onaylanan Mersin Adana Planlama Bölgesi 1/100.000 ölçekli çevre düzeni planı revizyonunda uyuşmazlık konusu taşınmazın bulunduğu bölge ''tarım arazileri'' olarak gösterilmiştir. Söz konusu çevre düzeni planının plan hükümlerinin "Genel Hükümler" başlığı altındaki 7.9 sayılı maddesinde ''1/100.000 ölçekli çevre düzeni planının onayından önce onaylanmış nazım imar planları ve uygulama imar planlarının, bu plan kararlarına ve hükümlerine aykırı olmayan karar ve hükümleri geçerlidir. İmar uygulaması görmüş olan alanlarda,imar planlarında verilmiş hakları çerçevesinde uygulamalara devam edilir'' düzenlemesi bulunmaktadır. 
	Bilindiği üzere çevre düzeni planı kararları kurumlardan ve arazi çalışmalarından elde edilen veriler, nüfus projeksiyonları ve yerel idarelerin imar planları, bölgesel yatırım kararları, koruma statülü alanlar ulaşım ağları gibi plana girdi sağlayan verilerin değerlendirilmesi sonucunda oluşturulan kararlar olup nüfus projeksiyonlarına göre, yerleşim alanlarının belirlenmesi, ayrıca tarım, orman, mera, jeolojik açıdan sakıncalı gibi korunması gereken alanların da alan gösterilmesi gerekmektedir. Bu planlar plan notları ve açıklama raporuyla bir bütün olduğundan, çevre düzeni planındaki genel arazi kullanım kararları plan notları ve açıklama raporu göz önünde bulundurularak değerlendirilmelidir. 
	Uyuşmazlıkta, dava konusu taşınmaz ve çevresinin 1/100.000 ölçekli Mersin - Adana Çevre Düzeni Planında tarım arazisi olarak planlandığı 7.9 sayılı, plan notunda ise çevre düzeni planının onayından önce onaylanmış nazım imar planları ve uygulama imar planlarının, çevre düzeni kararlarına ve hükümlerine aykırı olmaması gerektiği, imar uygulaması görmüş alanlarda imar planında verilmiş haklar çerçevesinde uygulamalara devam edileceğinin öngörüldüğü anlaşılmıştır. Söz konusu plan notuna göre, çevre düzeni planında getirilen arazi kullanım kararlarına aykırı olan imar planları geçerliliğini yitirecek olup ancak imar uygulaması görmüş alanlarla çevre düzeni planı onayından önceki imar planlarının uygulanmasına izin verilmiştir. Bu bağlamda kazanılmış hak doğuran imar uygulamasının ne anlama geldiğinin açıklığa kavuşturulması gerekmektedir.
	3194 sayılı İmar Kanununun 18. maddesi uyarınca yapılan parselasyon işlemi, 1/1000 ölçekli uygulama imar planı kararlarının hayata geçirilmesi amacıyla plana göre imar parsellerinin oluşturulması ve bu suretle değer kazanması karşılığında kamusal alanların bedelsiz olarak kanunun eline geçmesini sağlayan idare tarafından resen yapılan bir imar uygulamasıdır. Parselasyon işlemi sonucunda düzenleme sınırında yer alan çok sayıda taşınmaz bakımından mülkiyet durumu yeniden şekillenmektedir.