muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Danıştay — Esas No: 2020/570, Karar No: 2024/4281, Tarih: 24.10.2024

Anayasanın 23. maddesinde, herkesin, yerleşme ve seyahat hürriyetine sahip olduğu, yerleşme hürriyetinin, suç işlenmesini önlemek, sosyal ve ekonomik gelişmeyi sağlamak, sağlıklı ve güvenli kentleşmeyi gerçekleştirmek ve kamu mallarını korumak; seyahat hürriyetinin ise, suç soruşturma ve kovuşturması sebebiyle ve suç işlenmesini önlemek amacıyla ancak kanunla sınırlanabileceği hükmüne yer verilmiştir.
Dava konusu Yönetmelikte “Bu Yönetmelik kapsamındaki ürünle ilgili teknik resimlerin yine bu Yönetmelikte belirtildiği şekilde hazırlanarak onaylanmasından, ürünlerin bu resme ve kriminal inceleme için beyan edilen ses ve gaz fişeği atabilen silaha uygun şekilde üretilmesinden ve üretim faaliyetlerinin teknik esaslara uygun yürütülmesinden sorumlu mühendis” olarak tanımlanan teknik sorumlunun, üretimin her aşamasını yakından takip etmesi gerektiği açık olup, bu gereğin bir sonucu olarak üretim mahalline mutad vasıtalarla günübirlik ulaşabileceği makul uzaklıkta bir yerde ikamet etmesi zorunluluğu getirilebileceği şüphesizdir. Ancak bu amacın sağlanması için il sınırları içinde ikamet edilmesi şartının getirilmesi, günümüz şehir yerleşimleri ve ulaşım imkanları dikkate alındığında, bazı ilçelerin bağlı bulunduğu ilin merkezine değil, komşu ilin merkezine yakın olması gibi durumlarda gereksiz bir sınırlama niteliğine dönüşecektir.
Öte yandan, dava konusu Yönetmeliğin 10. maddesinin diğer fıkralarında, bir teknik sorumlunun B sınıfı 5 firmada veya C sınıfı 10 firmada çalışabilmesine imkan tanındığı da görülmekte olup, söz konusu firmaların hepsinin aynı ilde bulunması şartının gerçekleşme ihtimalinin son derece düşük olduğu ve bu haliyle teknik sorumlulara B sınıfı 5 firmada veya C sınıfı 10 firmada çalışma hakkının gerçek anlamda tanındığından söz edilemeyeceği de açıktır.
Bu çerçevede, üretimin her aşamasını yakından takip etmekle, kurusıkı silahın üretim izni ve mevzuata uygun şekilde üretilmesini sağlamakla yükümlü bulunan teknik sorumlunun, söz konusu görev ve sorumluluğunu gereği gibi ifa edebilmesini teminen,  üretim tesisine ikamet etmesi gereken mesafenin objektif kriterler (ikametgâhı ile üretim tesisi arasındaki azami kilometre, üretim tesisinin bulunduğu il/ilçenin komşu il/ilçesi vb.) getirilerek belirlenmesi yerine, teknik sorumlunun ikametgah bakımından il sınırları ile bağlı tutulması kuralında, öngörülen düzenleme ile ulaşılmak istenen amaç bakımından, sınırlamadan beklenen kamu yararı ile bireyin hak ve özgürlükleri arasında adil, hakkaniyete uygun ve makul bir dengenin bulunmadığı, aynı maddenin son fıkrasında getirilen istisna hükmünün de bahse konu makul dengeyi sağlamak için yeterli olmadığı anlaşılmaktadır.
Bu itibarla, teknik sorumlunun çalıştığı firmanın bulunduğu il sınırları içinde ikamet edeceğine ve birden fazla ilde teknik sorumluluk üstlenemeyeceğine ilişkin düzenlemede hukuka uyarlık görülmemiştir.  
7- Dava konusu Yönetmeliğin 10. maddesinin üçüncü, dördüncü, beşinci, altıncı, yedinci fıkraları yönünden:

Bu itibarla, teknik sorumlunun çalıştığı firmanın bulunduğu il sınırları içinde ikamet edeceğine ve birden fazla ilde teknik sorumluluk üstlenemeyeceğine ilişkin düzenlemede hukuka uyarlık görülmemiştir.  
7- Dava konusu Yönetmeliğin 10. maddesinin üçüncü, dördüncü, beşinci, altıncı, yedinci fıkraları yönünden:
Dava konusu üçüncü, dördüncü, beşinci, altıncı, yedinci fıkralar ile üretim izin belgesini haiz toplam ürün sayısına göre sınıflandırılan firmalarda teknik sorumlu çalıştırılması zorunluluğu ile bunların çalışma esasları düzenlenmiştir.
Dava konusu Yönetmeliğin ilgili fıkralarıyla, üretim izin belgesini haiz firmaların toplam ürün sayısına göre; A sınıfı için 30 adet ve daha fazla ürün, B sınıfı için 10 ila 29 adet ürün  ve C sınıfı için 9 adet ve daha az ürün üretimine göre bir sınıflandırma yapıldığı, A sınıfı firmada en az bir teknik sorumlunun tam zamanlı istihdam edilmesinin mecburi kılındığı, A sınıfı firmada çalışan teknik sorumlunun diğer A, B, C sınıfı firmalarda çalışmasının yasaklandığı, B ve C sınıfı firmalarda çalışan teknik sorumlulara kısmi zamanlı çalışma imkanı tanıdığı, bir teknik sorumlunun en fazla 5 adet B sınıfı firmada veya en fazla 10 adet C sınıfı firmada çalışmasına izin verildiği görülmektedir.
Davacılar tarafından, üçüncü, dördüncü, beşinci, altıncı, yedinci fıkralar yönünden, A sınıfı tek bir firmada tam zamanlı olarak görev yapmak zorunda olan teknik sorumlunun, çalıştığı firmada üretilen toplam ürün sayısı kadar üründen sorumlu olurken, B sınıfı firmada çalışan teknik sorumlunun 5 farklı firmada, C sınıfı firmada çalışan teknik sorumlunun ise 10 farklı firmada yarı zamanlı çalışmasına rağmen A sınıfı firmada çalışan teknik sorumluya nazaran daha fazla üründen sorumlu olacağı, bu durumun daha az ücret hakkı doğacak olması nedeniyle A sınıfı firmada çalışacak teknik sorumlu bulunmasını güçleştireceği ileri sürülmüştür.
Teknik sorumlu, Yönetmeliğin 4. maddesinde tanımlandığı şekliyle, “Bu Yönetmelik kapsamındaki ürünle ilgili teknik resimlerin yine bu Yönetmelikte belirtildiği şekilde hazırlanarak onaylanmasından, ürünlerin bu resme ve kriminal inceleme için beyan edilen ses ve gaz fişeği atabilen silaha uygun şekilde üretilmesinden ve üretim faaliyetlerinin teknik esaslara uygun yürütülmesinden sorumlu mühendis”tir. Ayrıca, Yönetmeliğin 10. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, teknik sorumlu, bu Yönetmelik kapsamında firmada üretilen ürünlerle ilgili imalatı bilmek, görmek, izlemek, yanlışları düzelttirmek ve gerekirse yasal koşulların yerine getirilmesini sağlamakla yükümlüdür.

Dava konusu Yönetmeliğin, ses ve gaz fişeği atabilen silahların, Yönetmelikle öngörülen kurallara, üretim iznine uygun ve mümkün olduğunca gerçek silaha  dönüştürülemeyecek, böylelikle suçta kullanılamayacak şekilde üretilmesinin sağlanmasını amaçladığı dikkate alındığında; bu amacı yerine getirme noktasında kritik ve esaslı görevleri bulunan teknik sorumlunun ses ve gaz fişeği atabilen silah üreticisi firmalarda istihdamının zorunlu kılınmasının, kamu yararı amacına ve hizmet gereklerine uygun bulunduğu açıktır.
Her ne kadar, davacıların iddia ettiği gibi, bir teknik sorumlunun, ses ve gaz fişeği atabilen silah üreten firmalardan, 5 adet B sınıfı veya 10 adet C sınıfı firmada aynı anda ve yarı zamanlı olarak -ikamet koşulunu yerine getirmek kaydıyla- çalışma imkanı bulunması nedeniyle, tam zamanlı ve yalnızca bir adet A sınıfı firmada çalışmak yerine, daha kısa süre (yarı zamanlı) ve daha fazla ücret (toplam 5 ya da 10 ayrı ücret) ile çalışabileceği B veya C sınıfı firmaları tercih etmesi mümkün ise de; bu durumun bertarafının emek piyasası koşulları içerisinde firma ile teknik sorumlu arasında imzalanacak sözleşmelerle -üretilen ürün sayısı, teknik olarak gözetim ve denetim faaliyetinin fiilen yürütüldüğü süre (tam ya da kısmi zamanlı) dikkate alınarak uygun bir ücret belirlenmesi şeklinde- sağlanabilmesinin mümkün olduğu, belirtilen iddianın idarenin düzenlemesini hukuka aykırı hale getirmeyeceği sonucuna varılmaktadır.
Bu haliyle, anılan fıkrada, hukuka aykırılık bulunmamaktadır. 
8- Dava Konusu Yönetmeliğin 10. maddesinin onikinci fıkrası yönünden:
Dava konusu onikinci fıkrada, teknik sorumluluğun üstlenildiğine dair sözleşmenin feshedilmesi veya geçersiz olması halinde, yeni teknik sorumlunun müracaatının onaylanmasına kadar nihai mamul üretiminin yapılamayacağı kural altına alınmıştır.
Davacılar tarafından, sözleşmeyle taahhüt altına girilen borcun zamanında ifa edilememesi sonucunu doğuracak düzenlemenin maddi ve itibari zararlara yol açacağı iddia edilmiştir.
Yukarıda da bahsedildiği üzere üretimin her aşamasında aktif gözetim ve denetim suretiyle üretim faaliyetlerinin teknik esaslara uygun yürütülüp yürütülmediğini kontrolle yükümlü olan teknik sorumlunun takip etmediği veya onaylamadığı bir ürünün üretiminin ve piyasaya arzının engellenmesine ilişkin düzenlemeyle, mevzuat hükümlerinin uygulanmasının sağlanması ile can ve mal güvenliğinin korunmasının amaçlandığı açıktır.
Her ne kadar düzenleme gereği üretici firmaların sözleşmeden doğan taahhütlerinde gecikmeler doğabileceği açık ise de, bu durumun bertarafının işletme ile teknik sorumlu arasında imzalanacak sözleşmelerle (yeni teknik sorumlu işe başlayana kadar sözleşmenin devam edeceğine yönelik hükümlerle) sağlanabilmesinin mümkün olduğu, bu bakımdan, düzenlemenin yöneldiği üstün kamu yararı da gözetildiğinde, bu amaç ile üretici firmaların katlanacağı külfet arasında makul bir dengenin bulunduğu sonucuna varılmaktadır.

Bu haliyle, anılan fıkrada, hukuka, kamu yararı amacına ve hizmet gereklerine aykırılık bulunmamaktadır. 
9- Dava Konusu Yönetmeliğin 11. maddesinin üçüncü fıkrası ile 12. maddesinin ikinci fıkrası yönünden:
Yönetmeliğin "İhracat" başlıklı 11. maddesinin dava konusu üçüncü fıkrasında, İçişleri Bakanı veya Dışişleri Bakanınca onaylı talep doğrultusunda bazı ülkelere yapılan ihracata yönelik son kullanıcı belgesinin istenebileceği düzenlenmiştir. 
Her ne kadar dava konusu Yönetmelikte "son kullanıcı belgesi"nin tanımına yer verilmemiş ise de; 5201 sayılı Harp Araç ve Gereçleri ile Silah, Mühimmat ve Patlayıcı Madde Üreten Sanayi Kuruluşlarının Denetimi Hakkında Yönetmelik’in 4. maddesinin birinci fıkrasının (ö) bendinde, son kullanıcı belgesi, “Bu Yönetmelik hükümlerine göre denetime tabi mal ve fikrî ürünlerin ihracatında satıcının onayı alınmadan üçüncü kişilere veya ülkelere verilmeyeceğinin alıcı tarafından taahhüt edildiğini gösteren, ilgili ülkenin yetkili resmî makamı tarafından onaylanan belge" olarak tanımlandığından, bu Yönetmelik ile dava konusu Yönetmeliğin dayanak ve kapsamlarının farklı olmasına rağmen benzer nitelikte olduğu gözetildiğinde, dava konusu Yönetmelik bakımından da esas alınabileceği, bu açıdan dava konusu Yönetmelikle "son kullanıcı belgesi"nin tanımına yer verilmemesinin eksik düzenleme olarak değerlendirilemeyeceği sonucuna varılmıştır.
Yönetmeliğin “İthalat” başlıklı 12. maddesinin 2. fıkrasında ise, ithalat yapmak isteyen kuruluş iznine sahip firmanın Sanayi ve Teknoloji Bakanlığından alınan ön ithal izin yazısı, her bir kurusıkı silah modeline ait teknik resim ve 2 adet numune kurusıkı silah ile birlikte İçişleri Bakanlığına müracaat edeceği, müracaatın İçişleri Bakanlığı jandarma veya polis kriminal laboratuvarlarınca ilgili mevzuat ve üretim esasları bakımından incelenmesi neticesinde Yönetmelikte yer alan üretim esaslarına uygun olduğu belirlenen kurusıkı silahın ithaline İçişleri Bakanlığınca izin verileceği hususu düzenlenmiştir.
Anılan fıkrada yapılan incelemenin, Yönetmeliğin 8. maddesinde düzenlenen üretim izni başvurusu sırasında yapılacak inceleme ile paralellik arz ettiği, esasen yurt içine arz edilmek üzere üretilen kurusıkı silah ile yurda ithal edilmek istenilen kurusıkı silahın, 5729 sayılı Kanun (m.2/2) ve Yönetmelik gereği aynı nitelikleri taşımak zorunda oldukları da dikkate alındığında, bahse konu silahların mevzuata uygunluğu ile can ve mal güvenliğinin sağlanmasına yönelik düzenlemede hukuka ve kamu yararı amacına aykırılık bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Öte yandan, davacı tarafından, kuralın 5729 sayılı Kanun'un 2. maddesinin üçüncü fıkrasına aykırı olduğu ileri sürülmekte ise de, anılan Kanun hükmünde, kurusıkı silahların ithalinde İçişleri Bakanlığı ile Sanayi ve Teknoloji (eski adıyla Sanayi ve Ticaret) Bakanlığının uygun görüşünün aranacağı açıkça hükme bağlanmış olup; ithalatçı firma tarafından önce Sanayi ve Teknoloji Bakanlığından ön ithal izin, bilahare İçişleri Bakanlığından (kesin) ithal izni alınmasını öngören fıkra kuralının, dayanağı Kanun maddesinin uygulanmasından ibaret olduğu, Kanun hükmündeki "uygun görüş" ibaresi ile fıkra kuralındaki "izin" ibarelerinin ise doğurdukları hüküm ve sonuçların aynı olması sebebiyle hukuka aykırılık kapsamında değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, bahse konu iddianın dayanaktan yoksun olduğu sonucuna varılmıştır.
10- Dava konusu Yönetmeliğin 11. maddesinin dördüncü fıkrası yönünden:
Yönetmeliğin "İhracat" başlıklı 11. maddesinin dava konusu dördüncü fıkrasında, ihraç edilen ürünlerin GTİP (Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu) kodunun yanlış beyan edildiğinin tespit edilmesi durumunda; dağıtıcının İçişleri Bakanlığınca verilen ruhsatının ve üreticinin Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca verilen tüm Üretim İzin Belgelerinin 2 yıl süre ile askıya alınacağı, tekrarı halinde askıya alınma süresinin 2 kat şeklinde uygulanacağı hüküm altına alınmıştır.
Davacı tarafından, düzenlemeye göre ihraç edilen ürünlerin Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu kodunun yanlış beyan edilmesi durumunda yaptırımın hem dağıtıcı hem de üreticiye uygulanacağı, dağıtıcının Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu kodunu yanlış bildirmesi durumunda bu konuda dahli olmayan üreticiye de ceza verilmesinin hukukun temel ilkelerinden olan suç ve cezaların şahsiliği, orantılılık ve kusura dayalı ceza ilkelerine aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
Davalı idare tarafından ise, dava konusu kuralın, dağıtıcı veya üreticinin tek başına yaptığı işlemleri kapsamadığı, üretici ile dağıtıcı arasında suçun oluşmasında bir bağın olduğu durumlarda, mahkemede de bu yönde bir kanaat oluştuğu takdirde her ikisinin belgelerinin iptal edileceği, suçun birden fazla failinin olduğu durumlarda bu hükmün uygulanacağı, bu nedenle ceza sorumluluğunun şahsiliği ilkesinin ihlalinin söz konusu olmadığı savunulmaktadır.
Öncelikle belirtmek gerekir ki, 5729 sayılı Kanun'un 2. maddesi uyarınca, kurusıkı silahın gerek yurt içi piyasaya arz edilmek üzere gerekse ihraç amaçlı üretimi için üretim izni vermeye yetkili olan davalı Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının bu yetkisinin, yetki ve usulde paralellik ilkesinin de bir gereği olarak, verilen iznin iptalini ve iptalden daha hafif sonuçları olan askıya alınmasını içereceği de açıktır. Nitekim, üretim ve ihraç aşamalarının tabi olacağı izin ve sair prosedürleri belirleme yetkisi, Kanun'un 5. maddesiyle de davalı Bakanlıklara verilmiştir.

Bununla birlikte, fıkra metninin incelenmesinden, davalı idarenin belirttiği gibi, Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu kodunun üretici ile dağıtıcı arasında muvazaalı bir anlaşma yapılması sonucu birlikte ve bilinçli olarak (vergi kaçırma veya silahı takip ve denetimden kaçırma  vb. amacıyla) hatalı beyan edilmesi haline münhasıran, mahkemede de bu yönde bir kanaat oluştuğu takdirde uygulanacağı yolunda herhangi bir ifade bulunmadığı ve bu şekilde anlaşılmasının mümkün olmadığı, aksine kusurun kime ait olduğu araştırılıp tespit edilmeksizin yalnızca beyanın sonucuna göre hem üretici hem dağıtıcı için koşulsuz sorumluluk doğuracak şekilde her ikisinin de ilgili belgelerinin askıya alınması yaptırımının uygulanabileceği yolunda bir anlam ve kapsam içerdiği anlaşılmaktadır.
Buna göre, Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu kodunun yanlış bildirilmesinde dahli olmayan üretici veya dağıtıcının, belgesinin askıya alınması yaptırımıyla karşı karşıya kalmasına sebep olan düzenlemenin, hukukun temel ilkelerinden olan suç ve cezaların şahsiliği ile kusura dayalı ceza ilkelerine aykırı olduğu, aynı nedenle kuralla ulaşılmak istenen amaca (vergi kaybının, silahın takip ve denetimden kaçırılmasının engellenmesi) göre, hukuka aykırı sonuca herhangi bir katkısı bulunmayan üretici veya dağıtıcı yönünden orantısız bir sınırlama içerdiği sonucuna varılmaktadır.
Diğer taraftan, 5729 sayılı Kanun'un 3. maddesinin ikinci fıkrası ile dava konusu Yönetmeliğin 4. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde ve 13. maddesinde belirtildiği üzere, ses ve gaz fişeği atabilen silahların yurt içine ve/veya yurt dışına satışı, "mermi veya av malzemesi ya da yivsiz tüfek satışı yapmak için ruhsatlandırılmış yerlerce" yapılabilecek olup; söz konusu ruhsatlar ise, dava konusu Yönetmeliğe veya dayanağı 5729 sayılı Kanun'a göre değil, 2521 sayılı Avda ve Sporda Kullanılan Tüfekler, Nişan Tabancaları ve Av Bıçaklarının Yapımı, Alımı, Satımı ve Bulundurulmasına Dair Kanun (m.8/1) ve Uygulama Yönetmeliği (m.10/1-a) ile 6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun ve Uygulama Yönetmeliği (m.24/4)'ne göre düzenlenmektedir. Anılan kurallarda, yivsiz av tüfeği "satıcılık (bayilik) belgesi" ile "mermi satış izin belgesi"nin valilikler tarafından verileceği düzenlenmiş, satışını gerçekleştirecekleri ürünlerin ihracı sırasında GTİP (Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu) kodunu yanlış beyan ettiklerinin tespit edilmesi durumunda bu belge sahiplerine yönelik herhangi bir yaptırım öngörülmemiş, ancak ilgili kurallara aykırı davranılması halinde belgelerinin iptal edileceği belirtilmiştir.

Dava konusu kuralda ise, dağıtıcının İçişleri Bakanlığınca verilen ruhsatının askıya alınacağı öngörülmüş olup, yukarıda aktarılan ilgili düzenlemelerde "valiliklerce verilen izin belgesi"nden söz edildiği dikkate alındığında, "İçişleri Bakanlığınca verilen ruhsat" ibaresinin müphem ve belirsiz bulunduğu görülmektedir. Kaldı ki, bahse konu ibarenin belirli ve açık olduğu, "satıcılık (bayilik) belgesi" ile "mermi satış izin belgesi"ni kastettiği, valiliklerce verilen ve yetki-usulde paralellik ilkesi gereği valiliklerce askıya alınabilecek olan belgenin, valiliklerin silah mevzuatı bakımından hiyerarşik amiri olan İçişleri Bakanlığınca evleviyetle askıya alınabileceği kabul edilse dahi, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının üretim iznini askıya almasına ilişkin düzenlemeye yönelik incelemede belirtilen gerekçelerle, bu düzenlemenin de suç ve cezaların şahsiliği ile kusura dayalı ceza ilkelerine aykırı olduğu, kuralla ulaşılmak istenen amaca (vergi kaybının, silahın takip ve denetimden kaçırılmasının engellenmesi) göre, hukuka aykırı sonuca herhangi bir katkısı bulunmayan üretici veya dağıtıcı yönünden orantısız bir sınırlama içerdiği sonucuna varılmaktadır.
Ayrıca, Yönetmelik kuralının, uygulayıcısı olan davalı idarelere, hukuka aykırı ve sınırları belirsiz bir yetki vermesi nedeniyle, davalı idarelerin, uygulamanın yukarıda aktarıldığı şekilde yapılacağına ilişkin beyanlarına itibar edilmesinin mümkün olmadığı da açıktır.
11- Dava konusu Yönetmeliğin 13., 14. (üçüncü fıkrasında geçen “ülkemizde ikamet eden yabancılara, turistlere,” ibaresi hariç), 15., 16., 17. ve 21. maddelerinin iptali istenen hükümleri yönünden:
Dava konusu düzenlemeler ile merkezi kayıt sisteminin devreye alınmasını müteakip ses ve gaz fişeği atabilen silahların üretimini yapacak üretici firmalar ile satışını gerçekleştirecek dağıtıcı firmalar ve bu silahları satın/devir almak isteyen ilgililere getirilen yükümlülüklere yer verilerek Yönetmelik kapsamında yapılacak işlemlerin ve müracaatların, devreye alınmasını müteakip merkezi kayıt sistemi ile gerçekleştirileceği hüküm altına alınmıştır.
Dava konusu Yönetmelikte, hem "Bakanlık tarafından oluşturulan ve yetkili personel tarafından e-devlet ya da kimlik doğrulama ile işlem yapılan yazılım altyapısı" olarak tanımlanan bilgi sistemine hem de "Bu Yönetmelik kapsamındaki ses ve gaz fişeği atabilen silahların üretim, satış, nakil ve bildirimine ilişkin bilgileri içeren ve İçişleri Bakanlığı bünyesinde kurulan veri tabanı" olarak tanımlanan merkezi kayıt sistemine yer verilmiş olup; her iki sistemin kurulmasındaki amaç da ses ve gaz fişeği atabilen silahların imal, ithal, ihraç, satış, edinme, bulundurma, taşıma, nakil dahil olmak üzere bütün aşamalarda takip ve kontrolünün sağlanması suretiyle gerçek silaha dönüştürülmesinin ve suça karışmasının engellenmesi, bu durumların gerçekleşmesi halinde ise söz konusu hukuka aykırılıkların hangi aşamada ve nasıl meydana geldiğinin tespit edilmesi olduğu anlaşılmaktadır.

Bu haliyle merkezi kayıt sisteminin kurulmasında kamu yararı amacı bulunduğu açık olup, sistemin devreye alınmasını müteakip yükümlülüklerin doğacağı dikkate alındığında, sistem aktif hale gelmeden herhangi bir mağduriyetin oluşması da söz konusu olmayacağından, mevzuata aykırılık ya da hukuki belirsizlik de bulunmamaktadır.
12- Dava Konusu Yönetmeliğin 14. maddesinin üçüncü fıkrasında geçen “ülkemizde ikamet eden yabancılara, turistlere,” ibaresi yönünden:
Yönetmeliğin “Yetki belgesi alma işlemi” başlıklı 14. maddesinin üçüncü fıkrasında, ülkemizde ikamet eden yabancılara, turistlere, mültecilere, şartlı mülteci ve ikincil koruma statüsü sahipleri ile insani ikamet izni sahipleri ve geçici koruma sağlananlara ses ve gaz fişeği satışı yasaklanmıştır.
Öncelikle, 5729 sayılı Kanun'un 5. maddesiyle, kurusıkı silahın satış ve edinilmesine ilişkin usul ve esaslar ile bunlarla ilgili izinlerin (kişi, konu, yer vb. gibi) sınırları belirlenmemiş birçok yönden değerlendirilerek izin koşullarının ve izin verilecek kişiler ile verilmeyecek kişilerin tespiti konusunda davalı idarelere takdir yetkisi tanındığı açıktır.
Bununla birlikte, söz konusu yetkinin hukuka ve kamu yararı amacına uygun kullanılması gerektiği konusunda da duraksama bulunmamaktadır.
6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun uyarınca yürürlüğe konulan 21/03/1991 tarihli ve 91/1779 sayılı Bakanlar Kurulu kararı eki Yönetmeliğin 7. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde, İçişleri Bakanının (yetki devri halinde il valilerinin), yaptıkları iş, sosyal, ekonomik, kültürel ve mesleki faaliyetleri ya da bulundukları yer ve zaman itibarıyla can güvenliklerinin ciddi ve harici tehdit ve tehlikelere maruz kalacağı kuvvetle muhtemel olduğu anlaşılan Türk vatandaşları ile karşılıklılık esasına göre ülkemizde çalışma ve ikamet izni sahibi yabancı uyruklu şahıslara talepleri halinde silah taşıma ruhsatı verebileceği düzenlenmiştir.
Anılan Yönetmelik kuralıyla, Anayasanın 17. maddesiyle herkes yönünden Devlete yüklenen yaşamı korumaya ilişkin pozitif yükümlülük ve yaşam hakkının kutsallığı/ öncelikliği/ üstünlüğü dikkate alınarak, can güvenliklerinin ciddi ve harici tehdit ve tehlikelere maruz kalacağı kuvvetle muhtemel olduğu anlaşılan, ülkemizde kalmaya devam etme niyeti ve yasal statüsü bulunan (mülteciler, şartlı mülteci ve ikincil koruma statüsü sahipleri ile insani ikamet izni sahipleri ve geçici koruma sağlananlar gibi ülkesinden can güvenliği sebepleriyle göç etmemiş ve insani öncelikler nedeniyle değil mevzuat hükümlerinde aranan koşulları sağlaması sonucu -milli güvenlik ve kamu düzeni yönünden- sakıncalı olmadığı tespit edilen) yabancılara, yaşam haklarının korunması amacıyla silah taşıma ruhsatı verilebileceğinin düzenlendiği, ayrıca  idarenin takdir yetkisinin de korunduğu görülmektedir.