muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Danıştay — Esas No: 2022/2503, Karar No: 2024/1788, Tarih: 26.09.2024

Davacı tarafından, plan  hükümlerinin 48. sayfalarında bulunan 8.18.7 sayılı Enerji Üretim Alanları ve Enerji İletim Tesisleri Bölümünde mevcut 8.18.7.1 sayılı maddesinin projelerin kümülatif etkilerinin havza bazında değerlendirilmemesi nedeniyle olumsuzluklarla karşılaşıldığı, bu tür projelerin ölçek nedeniyle kesin yerleri gösterilmemekle birlikte çevre düzeni planında değerlendirilmesi gerektiği iddia edilmiştir.
Davalı idare tarafından, Türkiye Büyük Millet Meclisince 01/07/2013 tarihinde onaylanan Onuncu Kalkınma Planı'nın 429. maddesinde yenilenebilir enerji kaynaklarından azami derecede faydalanılması gerektiğinin vurgulandığı, çevre düzeni planlarının kalkınma planları, bölge planları gibi planlar da göz önünde bulundurularak hazırlanması gerektiği, çevre düzeni planında enerji üretimine ilişkin kaynaklara ilişkin yenilenebilir enerji kaynakları ve fosil yakıtlara dayalı enerji kaynakları olarak iki farklı yaklaşım getirildiği, 5346 sayılı Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Elektrik Enerjisi Üretimi Amaçlı Kullanımına İlişkin Kanun'da tanımlanmış olan yenilenebilir enerji kaynakları (güneş, jeotermal, rüzgar ve HES) ile enerji üretimi desteklenerek gerek çevresel açıdan karbon salınımı olmayan temiz enerji üretimi gerekse enerji arzının çeşitlendirilmesinin hedeflendiği, söz konusu kullanımların kümülatif çevresel etkilerinin incelenmesi ilgili yasal süreç Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) süreci olup getirilen plan kararlarının ekosistem, flora ve fauna üzerindeki etkilerinin ÇED süreci kapsamında değerlendirilen konular olduğu, halihazırda belirli kapasitesinin üzerindeki enerji yatırımlarının ÇED sürecine tabi olup bu çalışma kapsamında kümülatif çevresel etkilerin incelendiği, diğer yandan davacının da dediği gibi enerji yatırımlarının ölçek gereği kesin yerleri gösterilememekle birlikte bu yatırımların ÇDP kapsamında değerlendirildiği, nitekim ÇDP'nin 8.18.7. sayılı Enerji Üretim Alanları ve Enerji İletim Tesisleri" plan hükmü ile enerji yatırımlarına ilişkin hususların düzenlendiği, nitekim enerji yatırımları ÇDP'nin 8.17.7 sayılı hüküm kapsamında çevre düzeni planı bütünlüğü içerisinde ve bu yatırımların ÇED süreci kapsamında da olası çevresel kümülatif etkilerinin değerlendirildiği, bu bağlamda hem çevre düzeni planı bütünlüğü hem de ÇED sürecinde kümülatif etkilerinin değerlendirilen enerji yatırımlarının proje bazında değerlendirildiğini söylemenin gerçekçi olmadığı savunulmuştur.

Bilirkişi raporunda, "Çevre düzeni planlarının ÇED sürecine indirgenmesinin doğru bir yaklaşım ve Çevre düzeni planlarının amacının sadece doğal, kültürel ve tarihi değerlerin korunması ve farklı arazi kullanımlarının çevresel etkileri bağlamında yer seçim ve büyüklük kararlarını almak olmadığı, Çevre düzeni planlarının, aynı zamanda Mekansal Planlar Yönetmeliği’nin 4. maddesi gereği “yerleşme ve sektörler arasında ilişkiler ile koruma-kullanma dengesini sağlayan” ve “bölge ve havza düzeyinde” incelemelerin yapıldığı, bu doğrultuda kararların alındığı planlar olduğu, bu yüzden alınan her noktasal mekansal kararının, planların ele aldığı bölge ve havza ölçeğinde, konuttan sanayiye, turizmden tarıma farklı sektörlere olan etkilerinin değerlendirilmesi, çevre düzeni planlarının yükümlülüğünde bulundukları bölgesel etkileri olan ve farklı sektörlere etki edebilen bu tür alan kullanımlarının çevre düzeni planlarına işlenmesi ve bu alanlardan etkilenen sektörler için gerekli düzenlemelerin yapılmasının (örneğin nüfus kaybına uğrama ihtimali olan yerleşimler varsa gerekli mekansal kararların alınması, canlı sağlığının kümülatif bir etki nedeniyle tehdit edildiği durumlar varsa yine benzer şekilde bu kümülatif olumsuz etkiyi ortadan kaldıracak kararların alınması) çevre düzeni planlarının amaçlarıyla uyuşan bir karar olacağı, aksi durumda planların revizyonuna kadar geçecek süre zarfında, bu tür uygulamalardan havzanın farklı noktalarında olumsuz yönde etkilenen sektörlere ilişkin bir önlem alınamayacağı, dolayısıyla çevre düzeni planlarının işlevsiz kılınacağı" şeklinde tespitlere yer verilmiştir.
Kurulumuz kararının, "Daire Kararının Özeti" kısmında belirtilen gerekçelerle, (İtiraz 11) başlığı altında incelenen husus yönünden, Dairece davanın reddine karar verilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden, Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliği'nin 19. maddesinin 1. fıkrasında,	çevre düzeni planları hazırlanırken; yeni gelişmeler ve bölgesel dinamiklerin dikkate alınması, ilgili kamu kurum ve kuruluşlarının mekânsal kararları etkileyecek nitelikteki sektörel yatırım kararlarının değerlendirilmesi, sürdürülebilir kalkınma amacına uygun olarak ekolojik ve ekonomik kararların bir arada göz önünde bulundurulması ve imar planlarına esas olacak şematik ve grafik dil kullanılarak arazi kullanım kararları ile koruma ve gelişmenin sağlanmasının  esas olduğu öngörülmüştür.
Aynı maddenin 2. fıkrasında da, çevre düzeni planlarının hazırlanması sürecinde, planlama alanı sınırları kapsamında, bölgesel ölçekli kamu projeleri ve yatırım kararlarına ilişkin ilgili kurum ve kuruluşlardan veriler elde edileceği, bu veriler kapsamında analiz, etüt ve araştırmalar yapılacağı belirtilmiştir.
Öte yandan, Yönetmeliğin 7. maddesinin 1. fıkrasının (ı) bendinde,  ülke ve bölge düzeyinde karar gerektiren büyük projelerin mekânsal strateji planı veya çevre düzeni planında değerlendirilmesinin esas olduğu kurala bağlanmıştır.

Öte yandan, Yönetmeliğin 7. maddesinin 1. fıkrasının (ı) bendinde,  ülke ve bölge düzeyinde karar gerektiren büyük projelerin mekânsal strateji planı veya çevre düzeni planında değerlendirilmesinin esas olduğu kurala bağlanmıştır.
  Bu kapsamda, çevre düzeni planlarında,  mekânsal kararları etkileyecek nitelikteki sektörel yatırım kararları dikkate alınarak, sürdürülebilir kalkınma amacına uygun olarak ekolojik ve ekonomik kararların bir arada değerlendirilmesinin gerekliliği karşısında,    planlama yaklaşımını etkileyen ve çevresel etki yaratabilecek bölgesel ölçekli bir yatırım kararı olan yenilenebilir enerji kaynaklarının, planda şematik ve grafik bir dil kullanılarak gösterilmesi ve bunlara yönelik alt ölçekli planları yönlendirecek nitelikte  plan hükümlerine yer verilmesi gerektiği kuşkusuzdur.
Nitekim, Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliği'nin Ek1-a "Ortak Gösterimler" başlıklı ekinde  “Enerji Üretim Alanı” gösterimi de bulunmakta olup, Yönetmelik'te, enerji üretim alanları yönünden  fosil yakıtlara dayalı enerji üretim tesisleri ile yenilenebilir enerji üretim tesisleri yönünden herhangi bir ayrıma gidilmemiştir.
Diğer taraftan, bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere, bölgesel etkileri olan ve farklı sektörlere etki edebilen yenilenebilir enerji kaynaklarının çevresine olan kümülatif etkilerinin, alt ölçekli planları yönlendiren üst ölçekli plan olma niteliği  itibarıyla çevre düzeni planı kapsamında değerlendirilmesi gerekmektedir.
Bu itibarla,  çevresel etki yaratabilecek bölgesel ölçekli bir yatırım kararı olan yenilenebilir enerji  üretim tesislerini üst ölçekli plan olan çevre düzeni planı kapsamından çıkaran ve bu doğrultuda bu kullanım kararını  1/100.000 ölçekli çevre düzeni planı değişikliğine gerek kalmaksızın, alt ölçekli plan kararlarına bırakan dava konusu plan hükmünde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
3) İtiraz 12- 8.19.2.1 sayılı plan hükmünün 2. cümlesi yönünden yapılan değerlendirme:
Dava konusu planın 8.19.2.1 sayılı maddesinde, "Akarsu ve dere taşkın sulama çalışmalar tamamlanıncaya kadar yapılaşmaya izin verilmez. İmar planlarında taşkından korunmayı ve zararlarını azaltmayı amaçlayan kararlar ve yapılaşma koşulları getirilmelidir." kuralı yer almıştır.
Davacı tarafından, plan hükümlerinin 51. sayfalarında bulunan 8.19.2. sayılı Taşkın Alanları Bölümünde mevcut 8.19.2.1 sayılı maddesinin; taşkınların sellerden farklı olup havzada meydana gelen, verimli tarım topraklarının oluşmasını sağlayan doğal olaylar olduğu, iş bu sebeple engellenmesinin doğru olmadığı ve yapılaşmaya açılmaması gerektiği iddia edilmiştir.

Davacı tarafından, plan hükümlerinin 51. sayfalarında bulunan 8.19.2. sayılı Taşkın Alanları Bölümünde mevcut 8.19.2.1 sayılı maddesinin; taşkınların sellerden farklı olup havzada meydana gelen, verimli tarım topraklarının oluşmasını sağlayan doğal olaylar olduğu, iş bu sebeple engellenmesinin doğru olmadığı ve yapılaşmaya açılmaması gerektiği iddia edilmiştir.
Davalı idare tarafından, çevre düzeni planının 7.37 sayılı plan hükmünde taşkın alanlarda 4373 sayılı Taşkın Sulara ve Su Baskınlarına Karşı Koruma Kanunu ve ilgili yönetmeliklerinin geçerli olduğu, 7.29 sayılı plan hükmünde ise taşkın alanlarında ve sıvılaşma riski yüksek alanlarda yapılacak jeolojik/jeoteknik etütler sonucuna uygun şekilde imar planı kararları geliştirilmesi gerektiğinin kayıt altına alındığı, dava konusu plan hükmü, 7.37 sayılı madde ile birlikte değerlendirildiğinde taşkın riski taşıyan bir alanın herhangi bir imar planı sınırı içerisinde kalması durumunda bu alanların taşkın önleme çalışmaları yapılmadan herhangi bir kullanıma ayrılmaması ve yapılacak jeolojik/jeoteknik etüt sonuçlarına uygun olarak kullanım kararı geliştirilmesi gerektiğinin (rekreasyon alanı, park, ağaçlandırılacak alan vb.) açıkça anlaşıldığı, bu itibarla 8.19.2 sayılı Taşkın Alanları başlığı altındaki plan hükümlerinin iptal edilmesini gerektirecek herhangi bir husus bulunmadığı savunulmuştur.
Bilirkişi raporunda, "Bilirkişi kurulunun, itiraza konu hükümde yer alan “yapılaşma” ifadesinden gerçek anlamda bu alanlarda taşkının zararlarını azaltmayı amaçlayan istinat duvarları gibi yapılaşmanın olabileceğini anladığı, halbuki 4373 sayılı Kanun’un 3. maddesi gereği bu alanlara ağaç dahi dikilmemesi gerektiği, bu yüzden davalının savunmasında belirtmiş olduğu “bu alanlar jeolojik/jeoteknik etüt sonuçlarına uygun olarak ağaçlandırılacak alan olarak kullanılabilir” önerisinin de Yasalarla çeliştiği, itiraza konu olan hüküm maddesinin daha açık ve mevzuata uygun bir şekilde ifade edilmesi gerektiği" şeklinde tespitlere yer verilmiştir.
Kurulumuz kararının, "Daire Kararının Özeti" kısmında belirtilen gerekçelerle, (İtiraz 12) başlığı altında incelenen husus yönünden, Dairece davanın reddine karar verilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden, Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliği'nin 19. maddesinin 1.fıkrasında;
"(1) Çevre düzeni planları hazırlanırken;
a) Varsa mekânsal strateji planlarına uygunluğun sağlanması,
b) Yeni gelişmeler ve bölgesel dinamiklerin dikkate alınması,
c) İlgili kamu kurum ve kuruluşlarının mekânsal kararları etkileyecek nitelikteki bölge planı, strateji planı ve belgesi, sektörel yatırım kararlarının dikkate alınarak değerlendirilmesi,
ç) Sürdürülebilir kalkınma amacına uygun olarak ekolojik ve ekonomik kararların bir arada değerlendirilmesi,
d) Tarihi, kültürel yapı ile orman alanları, tarım arazileri, su kaynakları ve kıyı gibi doğal yapı ve peyzajın korunması ve geliştirilmesi,

b) Yeni gelişmeler ve bölgesel dinamiklerin dikkate alınması,
c) İlgili kamu kurum ve kuruluşlarının mekânsal kararları etkileyecek nitelikteki bölge planı, strateji planı ve belgesi, sektörel yatırım kararlarının dikkate alınarak değerlendirilmesi,
ç) Sürdürülebilir kalkınma amacına uygun olarak ekolojik ve ekonomik kararların bir arada değerlendirilmesi,
d) Tarihi, kültürel yapı ile orman alanları, tarım arazileri, su kaynakları ve kıyı gibi doğal yapı ve peyzajın korunması ve geliştirilmesi,
e) Doğal yapının, ekolojik dengenin ve ekosistemin sürekliliğinin korunması amacıyla arazi kullanım bütünlüğünün sağlanması,
f) Ulaşım ağının arazi kullanım kararlarıyla birlikte ele alınması suretiyle imar planlarında güzergahı netleştirilecek yolların güzergah ve yönünün genel olarak belirlenmesi,
g) Çevre sorunlarına neden olan kaynaklara yönelik önleyici strateji ve politikaların belirlenerek arazi kullanım kararlarının oluşturulması,
ğ) İmar planlarına esas olacak şematik ve grafik dil kullanılarak arazi kullanım kararları ile koruma ve gelişmenin sağlanması,
h) Afet tehlikelerine ilişkin mevcut raporlar ve jeolojik etütler dikkate alınarak afet risklerini azaltıcı önerilerin dikkate alınması esastır." kuralına yer verilmiştir.
 Davacı iddiaları ve bilirkişi raporundaki tespitler dikkate alındığında;  akarsu ve dere yatakları çevresinde yapılaşmanın öngörülmesine yol açacak nitelikte karar alınması, çevre düzeni planlarının sürdürülebilir kalkınma yaklaşımının gözetilmesi, doğal, tarihi ve kültürel çevre değerlerinin korunması, ekolojik dengeyi bozucu plan kararlarının getirilmemesi, alt ölçekli planlara esas olacak koruma ve gelişme politika ve stratejilerinin oluşturulması ile çevre sorunlarına neden olan kaynaklara yönelik önleyici strateji ve politikaların belirlenmesi esaslarına aykırılık teşkil ettiğinden, bu yönde düzenleme getiren dava konusu 8.19.2.1 sayılı plan hükmünün 2. cümlesinde hukuka uyarlık görülmemiştir.
Nitekim Çevre ve Orman Bakanlığınca 01/04/2011 tarihinde onaylanan...Planlama Bölgesi 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planına karşı açılan davada, aynı nitelikteki plan hükmüne yönelik olarak, Danıştay Altıncı Dairesinin 30/11/2017 tarih ve E:2011/7412, K:2017/10268 sayılı kararıyla davanın reddine karar verilmiş, anılan kararın bu kısmı İdari Dava Daireleri Kurulunun 11/03/2020 tarih ve Esas No:2018/3475, Karar No:2020/661 sayılı kararıyla bozulmuştur.
Öte yandan, aşağıdaki hususlara yönelik temyiz istemlerinin açıklamalı olarak reddedilmesi gerekmiştir:
İtiraz 14 - ... tercihli kullanım alanları ve İtiraz 15- ... Gölünün kuzeybatısı ile ... ve ... Gölleri arasındaki tercihli kullanım alanları;

Öte yandan, aşağıdaki hususlara yönelik temyiz istemlerinin açıklamalı olarak reddedilmesi gerekmiştir:
İtiraz 14 - ... tercihli kullanım alanları ve İtiraz 15- ... Gölünün kuzeybatısı ile ... ve ... Gölleri arasındaki tercihli kullanım alanları;
Dava konusu Çevre Düzeni Planının 7.7 sayılı plan hükmünde,  "Kültür ve turizm koruma ve gelişim bölgeleri ve turizm merkezlerinde bu planla yeni kullanım kararı getirilmemiş olup, bu alanlarda, resmi kurumlarca verilmiş olan, bu plana altlık teşkil eden kurum görüşleri, onaylı planlar, ulusal mevzuat ve taraf olduğumuz uluslararası sözleşmeler ile koruma altına alınarak koruma statüsü kazandırılmış alanlar, orman alanları ve tarım alanları işlenmiştir. Bu alanlarda, kültür ve turizm koruma ve gelişim bölgelerinde ve turizm merkezlerinde imar planlarının hazırlanması ve onaylanmasına ilişkin Yönetmelikte tanımlanan, yürürlükte bulunan veya yürürlüğe girecek olan her ölçekteki planlar geçerlidir.
" kuralına yer verilmiştir.
Uyuşmazlıkta, ... bölgesinde öngörülen tercihli kullanım alanları ile ... Gölünün kuzeybatısı ve ... ile ... Gölleri arasındaki tercihli kullanım alanlarının, kültür ve turizm koruma ve gelişim bölgesi sınırları içinde bulunduğu anlaşılmaktadır.
Yukarıda yer verilen plan hükmü uyarınca, kültür ve turizm koruma ve gelişim bölgeleri ve turizm merkezlerinde bu planla yeni kullanım kararı getirilmediği, bu plana altlık teşkil eden ve alanda planlamaya yetkili idarelerce gönderilmiş bilgi ve belgelerin işlendiği anlaşıldığından, ... bölgesi ile  ... Gölünün kuzeybatısı ve ... ile ... Gölleri arasında öngörülen tercihli kullanım kararlarının da bu kapsamda değerlendirilmesi gerektiği kuşkusuzdur.
İtiraz 19-  kentsel gelişme alanları;
Dava konusu Çevre Düzeni Planı Açıklama Raporunun "... Merkez Kent" başlıklı 3.2.1.1. sayılı maddesinde (syf 6),  ilçesi,  ... Merkez Kent kapsamında tanımlanmıştır.
Bu doğrultuda,  kentsel gelişme alanının, ... merkez gelişme projeksiyonu çerçevesinde değerlendirilmesi gerekmektedir.
Bu kapsamda, Plan Açıklama Raporunun "... ilinde kentsel gelişme alanlarına" ilişkin 4.4.1.2.1. sayılı maddesinde (syf.31), "... Merkez Kent için gerekli olan alan büyüklüğüne ve mevcut yerleşme çevresinde var olan eşiklere bakıldığında, ... merkez kent çevresinde belirlenen düzeyde bir alanın planlanarak gelişmeye açılmasının olanaklı olmadığı açıktır. Bu nedenle, bugün için ... merkez kent olarak bir bütün olarak tanımlanan yerleşik alan, plan dönemi sonunda saçaklanmalarla genişleyecek, nüfusun bir bölümü doğal eşiklerin ve tarım alanlarının da ötesinde, ulaşım olanakları güçlendirilmiş çeperdeki küçük kent bölümlerinde yaşar duruma gelecektir." açıklamalarına yer verilmiştir.
Öte yandan, açıklama raporunun 4.1.2. sayılı maddesinde (syf.23), - demiryolu hattının metro standardına getirilmesinin, bu hat üzerinde yerleşmeyi özendireceği belirtilmiştir.

Öte yandan, açıklama raporunun 4.1.2. sayılı maddesinde (syf.23), - demiryolu hattının metro standardına getirilmesinin, bu hat üzerinde yerleşmeyi özendireceği belirtilmiştir.
Bu itibarla, ... Merkez Kent kapsamında planlanan ve ... ili gelişim öngörüsünün kapsamında olduğu anlaşılan,  ilçesinde, metro standartına getirilmesi öngörülen demiryolu hattına kadar belirlenen dava konusu  kentsel gelişme kararının, açıklama raporunda yukarıda belirtilen gerekçelere uygun olarak belirlendiğinin kabulü gerekmektedir.
İtiraz 20-  ...  ile ...'nin doğusundaki gelişme alanları;
Dava konusu Çevre Düzeni Planının L20 sayılı paftasının incelenmesinden, söz konusu gelişme alanı kararıyla,  ...'nin batısında yer alan ... ile ... yerleşiminin birleşmesinin öngörüldüğü anlaşılmakta olup, bu bağlamda, ... gelişme alanı kararının, ... gelişim öngörüsü kapsamında değerlendirilmesi gerekmektedir.
Bu doğrultuda, ... ile ...'nin doğusundaki gelişme alanları, bir bütün olarak ... gelişim projeksiyonu kapsamında incelenecektir.
Plan Açıklama Raporunun 3.2.2. sayılı maddesinde (syf.12); ...'nın ...-... karayolu ulaşım aksında yer alan başta ... olmak üzere, ... ve ... ilçelerinin de ... ile güçlü bağlantılarının bulunduğu, sahip olunan yakınlık ve olanakların bu yerleşmelerin hızla gelişmesinde önemli katkısı bulunduğu belirtilmektedir.
Açıklama raporunun 3.2.2.1 sayılı maddesinde ise (syf 14), "... İlçe sınırları içinde, plan dönemi içinde nüfusun bağlı mahallelerle birlikte 200.000’i aşması beklenmektedir. ... Organize Sanayi Bölgesi'nin yeni gelişmeye başlamasının da etkisiyle, beklenen büyüklüğün üstünde bir nüfusa ulaşılması da olasılık dahilinde görülmektedir." açıklamasına yer verilmiştir.
Öte yandan, açıklama raporunun 4.4.1.2.2. sayılı maddesinde (syf 45), "...: Çevre düzeni planının hedef yılı olan 2025 yılı için 217.000 kişilik nüfusun kabul edildiği ... ilçe merkezinde, onaylı imar planları içinde bulunan kentsel gelişme alanları, mevcut nüfusa eklenecek nüfus için yeterli olup organize sanayi bölgesinin gelişmesine koşut olarak kentin aldığı göçün artması olasılığına bağlı olarak gelişme alanları korunmuştur." belirlemeleri yer almıştır. 
Ayrıca raporun, 4.1.2 sayılı maddesinde (syf 23), ...'da ... Organize Sanayi Bölgesi’nde gelişmenin hızlanacağı tarım alanı niteliği olmayan alanın çevresinde sanayi gelişmesinin destekleneceği, yakın çevrede tarım alanları üzerinde gelişme eğilimi bulunan sanayi tesislerinin ... OSB’ye yönlendirileceği belirtilmiştir.
Uyuşmazlıkta, dava konusu ... gelişme alanlarının, bölgede planlanan Organize Sanayi Bölgesi ile artması beklenen nüfusun ihtiyacı doğrultusunda öngörüldüğü anlaşılmaktadır.
Bu durumda, anılan ... gelişme alanlarının, açıklama raporunda yukarıda belirtilen gerekçelere uygun olarak belirlendiğinin kabulü gerekmektedir. 
Diğer yandan, dava konusu Çevre Düzeni Planının "İtiraz 16- ... Deltası liman ve liman geri alanı"  yönünden değerlendirilmesinden:

Uyuşmazlıkta, dava konusu ... gelişme alanlarının, bölgede planlanan Organize Sanayi Bölgesi ile artması beklenen nüfusun ihtiyacı doğrultusunda öngörüldüğü anlaşılmaktadır.
Bu durumda, anılan ... gelişme alanlarının, açıklama raporunda yukarıda belirtilen gerekçelere uygun olarak belirlendiğinin kabulü gerekmektedir. 
Diğer yandan, dava konusu Çevre Düzeni Planının "İtiraz 16- ... Deltası liman ve liman geri alanı"  yönünden değerlendirilmesinden:
Davacı tarafından, K17 ve K18 sayılı paftalarda ... Deltasında liman ve liman gerisi alanın Plan Açıklama Raporu 4.6.2.1. sayılı maddesinde, Sulak Alanlar Bölümünün 79. sayfada, ... Deltası'nın planlama bölgesi içerisinde sulak alan olan delta alanlarından biri olarak tanımlandığı, Çandarlı Körfezindeki ... Deltası'nın ayrıca Türkiye'nin Önemli Doğa Alanlarından biri olarak da korunması gereken bir alan olduğu, ... Deltası Önemli Doğa Alanının su kuşları ve kıyı kuşları açısından önemli olduğu, Küçük sumru (Sterna albifrons) ve akça cılıbıt (Charadrius alexandrinus) deltada üreyen kuşlardan olduğu, alan aynı zamanda flamingo (Phoenicopterus roseus) için önemli bir kışlama alanı olduğu, deltada Türkiye'ye endemik dört adet balık türü yaşadığı, bu türlerden Chondrostoma holmvvoodii küresel ölçekte, Capoeta bergamae ise bölgesel ölçekte tehlike altında bulunduğu, dolayısıyla, ... ve ... göllerinin bulunduğu bu alandaki yapılaşma kararlarının, alandaki ekosistemlerin dengesini bozmayacak veya birbirleri arasındaki ilişkileri kesintiye uğratmayacak şekilde geliştirilmesi gerektiği iddia edilmiştir.

Davalı idare tarafından, TEMA'nın itirazının ÇDP'ye değil ilgili Kanun ve Yönetmelik hükümlerine yönelik olduğunun görüldüğü, diğer yandan iptal edilmesi talep edilen plan kararlarının, mevcut arazi kullanımlarının, gelişme eğilimleri ve büyüme potansiyelleri, çevresel ve ekolojik göstergeler, özel statülü alanlar, ekonomik eğilimler vb. göstergeleri içeren araştırmalar sonucunda geliştirildiği, havza ve bölge ölçeğinde çevre düzeni planlarını yapma ve onaylama yetkisinin 644 sayılı Çevre ve Şehircilik Bakanlığının Teşkilat Ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca Bakanlıkta olduğu hususu göz önünde bulundurulduğunda, dava konusu plan içerisindeki leke kararlarının belirlenmesinde yetkili kurumun yalnızca Bakanlık olduğunun anlaşıldığı, bu kapsamda dava konusu ÇDP'nin Plan Paftaları, Plan Açıklama Raporu ve Plan Hükümleri incelendiğinde görüleceği üzere, Plan'ın doğal kaynakları koruyucu, ekolojinin devamlılığını sağlayıcı, çevre kirliliğini önleyici, ekonomik gelişmeyi doğal, kültürel ve tarihi değerleri koruyarak öngören ve ekonomik sektörlerin gelişimini sağlıklı bir çevrede değerlendiren bir çevre düzeni planı olduğu, ayrıca ÇDP'nin sürdürülebilir kalkınmayı sağlama yönünde gerekli kararları üreten ve sürdürülebilir kalkınmanın doğal, tarihi, ekolojik değerlerin korunması ve bu değerlerin aynı zamanda ekonomiye katkı sağlayacak şekilde geliştirilerek geleceğe bozulmadan aktarılmasını sağlayıcı boyutunun da bulunduğu savunulmuştur.