muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/22739, Karar No: 2015/35854, Tarih: 17.12.2015

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı, davalı temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir

2-Somut uyuşmazlıkta; davacı Ankara da ki ve ... da ki çalışmalarını kapsayan dönem için fazla mesai ücreti, genel tatil ücreti ve hafta tatili ücreti talebinde bulunmuştur. Bu alacaklar açısından davacı tanıkları sadece ... çalışmasına ilişkin beyanda bulunmuşlardır. Davacının ... da ki çalışmasına yönelik delil bulunmadığından, fazla mesai, genel tatil ve hafta tatili ücreti taleplerinin İstanbul da çalışmaya başladığı 27/04/2010 tarihinden sonrası için hesabı gerekirken, hatalı değerlendirme ile tüm sürenin hesaba alınması isabetsizdir.

Ayrıca davacı haftada 24 saat fazla mesai yaptığını somut ve inandırıcı delillerle kanıtlayamamıştır. Davacının fazla mesai ücreti hesaplanırken, tanık beyanları esas alınarak tespit edilen, haftada 15 saat fazla mesai süresine göre kök raporda yapılan hesap üzerinden sonuca gidilmelidir.

3-Zamanaşımı, alacak hakkının belli bir süre kullanılmaması yüzünden dava edilebilme niteliğinden yoksun kalabilmesini ifade eder. Bu tanımdan da anlaşılacağı üzere zamanaşımı, alacak hakkını sona erdirmeyip sadece onu "eksik bir borç" haline dönüştürür ve "alacağın dava edilebilme özelliği"ni ortadan kaldırır. Bu itibarla zamanaşımı savunması ileri sürüldüğünde, eğer savunma gerçekleşirse hakkın dava edilebilme niteliği ortadan kalkacağından, artık mahkemenin işin esasına girip onu da incelemesi mümkün değildir.

Kısmi davada ise zamanaşımı yalnızca dava edilen kısım kesilir. Henüz açılmayan (saklı tutulan) ve daha sonra ıslahla arttırılan bölüm için zamanaşımı işlemeye devam eder. Ancak kısmi davadaki miktar, kısmi davanın açıldığı dava tarihine göre geriye doğru belirlenen zamanaşımı süresini kapsar. Bakiye alacak talep edildiği tarihe göre, geriye doğru zamanaşımı süresi içinde kalıyor ise zamanaşımına uğramadığı kabul edilmelidir. Kısaca kısmi davadaki alacak miktarı belirlendiği tarihten itibaren öncelikle ileriye doğru gerçekleşen alacak için mahsup edilmeli, bakiye alacak ise ondan sonraki süreyi kapsamalıdır. İlk kısmi davada belirlenen alacak mahsup edildikten sonra bakiyenin talep edildiği tarihten geriye doğru zamanaşımı süresi içinde kalan alacak, alacaklı lehine hüküm altına alınmalıdır.

Dosya içeriğine göre kısmi olarak açılan davada davacı vekili bilirkişi hesap raporundan sonra ıslah sureti ile alacakları arttırmış ve davalı vekili ise ıslaha karşı zamanaşımı itirazında bulunmuştur. Hüküm altına alınan fazla mesai, genel tatil ve hafta tatili çalışmaları karşılığı ücret alacaklarının kısmi olarak istenen miktar dışlandığında kalan kısmında ıslah tarihine göre geriye beş yıllık süre dikkate alındığında bu süre dışında kalan miktarların zamanaşımına uğradığı anlaşılmaktadır. Mahkemece ıslaha karşı zamanaşımı itirazı dikkate alınmadan ve bu konuda ek rapor alınıp, zamanaşımı itirazı değerlendirilmeden fazla mesai, genel tatil ve hafta tatili çalışmaları karşılığı ücretlerin yazılı şekilde hüküm altına alınması hatalıdır.

4-Hükmedilen miktarların net mi yoksa brüt mü olduğunun, hükümde belirtilmemesinin infazda tereddüte yol açacağının düşünülmemesi de hatalı olup ayrı bir bozma nedenidir.

F)Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebeplerden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 17.12.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/3885, Karar No: 2021/3314, Tarih: 05.04.2021

**11. Hukuk Dairesi         2020/3885 E.  ,  2021/3314 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :TİCARET MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada Gaziantep 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nce bozmaya uyularak verilen 20.11.2017 tarih ve 2016/1413 E. - 2017/1176 K. sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi asıl ve birleşen davada davacı vekili tarafından istenildiği ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Asıl ve birleşen davaların davacı vekili, asıl davada, davacıya ait aracın davalı Dağ-Sa Pet. Ürün. Nak. İth. San. Tic. Ltd. Şti.’ne ait petrol istasyonundan yakıt aldığını, aracın deposuna dizel yakıt konulması gerekirken benzin konulduğunu, bu sebeple aracın arıza yaptığını, tamir ettirildiğini, uğranılan zararın ödenmesi için davalı ile görüşüldüğünü, ancak bir sonuç alınamadığını, uğranılan zararın tahsili için başlatılan icra takibine davalı tarafından itiraz edildiğini ileri sürerek, itirazın iptalini ve icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiş, birleştirilen davada zarardan davalı ...Ş.'nin de sorumlu olduğunu, başlatılan icra takibine davalının itiraz ettiğini ileri sürerek, itirazın iptalini talep ve dava etmiştir.

Asıl davanın davalı vekili, icra dairesinin yetkisiz olduğunu, davanın esastan reddini ve kötüniyet tazminatı istemiştir.

Birleşen davanın davalı vekili, icra dairesinin yetkisiz olduğunu, davanın esastan reddini ve kötüniyet tazminatı istemiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılamaya ve tüm dosya kapsamına göre; taraflar arasında ticari satımdan kaynaklanan hukuki ilişki bulunduğu, davacının davalılar aleyhine başlattığı icra takiplerinde davalıların icra dairesinin yetkisine itiraz ettiğini, davaya cevap dilekçelerinde de bu itirazı ileri sürdüklerini, davalılardan Dağ-Sa Petrol Ürün. Nak. İth. San. Tic. Ltd. Şti.'nin yerleşim yerinin Mersin, birleşen davalı ...Ş.'nin yerleşim yerinin İstanbul olduğu, davacıya ait araca akaryakıt alınan istasyonun Erzin'de olduğundan sözleşmenin ifa edileceği yerin Erzin olduğu, taraflar arasında para borcu doğuran bir sözleşme bulunmadığı, TBK'nın 89/1. maddesinin uygulanamayacağı, dolayısıyla davacının kendi yerleşim yerinde icra takibi yapamayacağı, icra takibine yapılan yetki itirazlarının usule uygun olduğu ve takiplerin yetkili icra dairelerinde başlatılmadığı, yetkili yer icra dairesinde takip yapılması itirazın iptali davasının koşullarından biri olduğu gerekçesiyle davanın reddine ve davalıların kötüniyet tazminatı isteminin reddine karar verilmiştir.

Karar asıl ve birleşen davada davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Karar asıl ve birleşen davada davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Asıl dava yönünden yapılan incelemede, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun 50/1. maddesi delaletiyle uygulama yeri bulan 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 19/2. maddesi gereğince yetki itirazında bulunan tarafın yetkili icra dairesini doğru olarak göstermesi gerekir. Aksi halde bu itiraz dikkate alınmaz.

İcra Müdürlüğünde yetki itirazında bulunan asıl davanın davalısı vekili, “... İlamsız icradaki genel yetkili icra dairesi borçlunun yerleşim yeri mahkemesidir. Bu nedenle husumet yönünden takibin durdurulmasına - iptaline” şeklinde yetki itirazında bulunmuştur. Bu itirazdan yetkili icra müdürlüğünün neresi olduğu anlaşılmamaktadır. Bu durumda HMK’nın 19/2. maddesi uyarınca usulüne uygun olarak icra dairesinin yetkisine itirazda bulunulmadığından, davanın esasına girilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş mahkeme kararının bozulması gerekmiştir.

2-Birleşen dava yönünden ise, yukarıda belirtildiği üzere yetki itirazında bulunan tarafın yetkili icra dairesini doğru olarak göstermesi gerekir. Aksi halde bu itiraz dikkate alınmaz. Birleşen davanın davalısı vekili yetki itirazında, birleşen davalının adresinin İstanbul olduğu, dosyanın İstanbul (merkez) İcra Daireleri'ne gönderilmesi gerektiğini belirtmiştir. Ancak birleşen davanın davalısının adresi Üsküdar/İstanbul’dur. Dolayısıyla birleşen davalı yönünden İstanbul İcra Daireleri yetkisiz olup, yetkili icra daireleri İstanbul Anadolu İcra Daireleridir. Yetki itirazında bildirilen icra dairesi gerçekten yetkili değilse HMK’nın 19/2. maddesi uyarınca usulüne uygun olarak icra dairesinin yetkisine itirazda bulunulmadığından, davanın esasına girilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, mahkeme kararının bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) ve (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle asıl ve birleşen davalara yönelik asıl ve birleşen davanın davacısı vekilinin temyiz itirazlarının kabulüyle kararların asıl ve birleşen davaların davacısı yararına BOZULMASINA, ödediği peşin temyiz harcının isteği halinde temyiz eden asıl ve birleşen davada davacıya iadesine, 05.04.2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/13084, Karar No: 2015/15178, Tarih: 10.09.2015

**2. Ceza Dairesi         2015/13084 E.  ,  2015/15178 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Dosya içeriğine göre diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. Ancak;

1-Sanığın, katılana ait sokak üzerinde direksiyon kilidi ile kilitli vaziyette park halinde bulunan motosikleti çaldığının anlaşılması karşısında, eyleminin 5237 sayılı TCK'nın 142/1-e maddesinde düzenlenen suçu oluşturduğu gözetilmeden, suç vasfının nitelendirilmesinde yanılgıya düşülerek aynı Kanun'un 142/2-h maddesi gereğince uygulama yapılması suretiyle fazla ceza tayini,

2-Gece vakti nedeniyle uygulama yapılırken 28/06/2014 tarihinde yürürlüğü giren 6545 sayılı Kanun gereğince artırım oranının 1/2 olduğunun gözetilmemesi,

Bozmayı gerektirmiş, sanık ve müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten dolayı istem gibi BOZULMASINA, bozma sonrası kurulacak hükümde 1412 sayılı CMUK'nın 326/son maddesinin gözetilmesine 10/09/2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/5902, Karar No: 2014/10333, Tarih: 24.09.2014

**14. Hukuk Dairesi         2014/5902 E.  ,  2014/10333 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Bingöl 1. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 15/01/2014

NUMARASI : 2010/1047-2014/25

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 25.10.2010 gününde verilen dilekçe ile mera olarak sınırlandırılması istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 15.01.2014 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi taraf vekillerince istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Davacı köy, D. ve K. yaylalarının kadim meraları olduğunu, ancak kadastro tespiti sırasında Ü. Köyü Tüzel Kişiliği Merası olarak tespit edildiğini belirterek .. ada .. parsel sayılı taşınmazın tespitinin iptali ile dava konusu meraların A. Köy Tüzel Kişiliği adına sınırlandırılmasını istemiştir.

Davalı Hazine vekili, dava konusu taşınmazın mera olduğu konusunda ihtilaf bulunmadığını, uyuşmazlığın kullanım hakkı konusunda olduğunu, bu nedenle kendisine husumet yöneltilemiyeceğinı belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı Ü.Köyü Tüzel Kişiliği ise dava konusu meranın köylerine ait olduğunu ve davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile .. ada..parsel sayılı taşınmazın bilirkişi raporunda A harfi ile gösterilen 14764,64 m2 bölümünde davacı ve davalı köyün yararlanma haklarının olduğunun tespitine karar verilmiştir.

Hükmü taraf vekilleri temyiz etmişlerdir.

4342 sayılı Mera Kanununun 3. maddesinde yapılan tanımlamaya göre mera; hayvanların otlatılması ve otundan yararlanılması için tahsis edilen veya kadimden beri bu amaçla kullanılan yerlerdir.

Eldeki davada tahsis iş ve işlemleri 4342 sayılı Mera Kanunu uygulanmak suretiyle yapıldığından öncelikle, Mera Kanununun amacı, arkasından “ tahsis” sözcüğünden neyin anlaşılması gerektiği ve Mera Kanunu’na göre köy veya belediyelere mera tahsisi yapılırken üzerinde durulması gereken kuralların neler olduğu hususları irdelenmelidir.

4342 sayılı Mera Kanununun 1.maddesinde kanunun amacı “… daha önce çeşitli kanunlarla tahsis edilmiş veya kadimden beri kullanılmakta olan mera, yaylak, kışlak ve kamuya ait otlak ve çayırların tespiti, tahdidi ile köy veya belediye tüzel kişilikleri adına tahsislerinin yapılmasını, belirlenecek kurallara uygun bir şekilde kullandırılmasını, bakım ve ıslahının yapılarak verimliliklerinin artırılmasını ve sürdürülmesini, kullanımlarının sürekli olarak denetlenmesini, korunmasını ve gerektiğinde kullanım amacının değiştirilmesini sağlamaktır” şeklinde açıklanmıştır. Mera Kanununun 6. maddesine göre mera, yaylak ve kışlakların tespit, tahdit ve tahsisi Tarım ve Köyişleri Bakanlığınca yapılır. Uygulamayı yapacak merci ise valilik onayı ile oluşturulacak olan mera komisyonu ve komisyona bağlı olarak çalışan teknik ekiplerdir.

Aynı Kanunun 3. maddesinde yapılan tanımlamalara göre, Tahdit; çayır, mera, yaylak ve kışlak arazisi olduğuna karar verilen yerlerin sınırlarının usulüne uygun olarak ülke nirengi sistemine dayalı 1/5000 ölçekli haritalar üzerinde belirtilmesini ve bu sınırların arazi üzerinde kalıcı işaretlerle işaretlenmesini, Tespit; bir yerin mera, yaylak ve kışlak arazisi olup olmadığının resmi evrakla ve bilirkişi ifadeleri ile belgelendirilmesini, ifade eder.

Tahsis, 4342 sayılı Mera Kanununun 3. maddesinde; çayır, mera, yaylak ve kışlakların kullanımlarının verimlilik ve sosyal adalet ilkelerine uygun şekilde düzenlenerek, münferiden ya da müştereken yararlanılmak üzere bir veya birkaç köy ya da belediyeye bırakılması olarak tarif edilmiştir. Kuşkusuz bir tahsis işleminin yapılabilmesi o konuda yasal düzenleme olmasına bağlıdır. Tarihi sürece bakıldığında, Osmanlı Hukukunda tahsisin kesin nitelikli olan padişah buyruk ve iradesini gösteren belgelerle (fermanlarla) yapıldığı görülmektedir. Cumhuriyet döneminde ise tahsise olanak sağlayan çeşitli kanunlar çıkarılmıştır. Bu husustaki ilk düzenleme 474 sayılı Kanunla yapılmış, kanun kapsamına giren bölgelerde tahsis belgesi vermeye illerde valilik, ilçelerde kaymakamlık yetkili kılınmıştır. 2502 sayılı kanuna göre tahsise mahalli hükümet yetkilidir. 4753 sayılı Çiftçiyi Topraklandırma Kanununda tahsise yetkili makam toprak tevzi komisyonları olarak kabul edilmiştir. 1757 sayılı Kanun, 3083 sayılı Sulama Alanlarında Arazi Düzenlenmesine Dair Tarım Reformu Kanunu ve 3202 sayılı Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğü Teşkilat ve Görevleri Hakkındaki Kanunlarda da benzeri hükümler bulunmaktadır. 4342 sayılı Mera Kanunu ise tahsise yetkili merciyi yine bu Kanuna göre kurulan ve Tarım ve Köyişleri Bakanlığı adına yasanın öngördüğü iş ve işlemleri yürüten mera komisyonu olarak benimsemiş bulunmaktadır.

Her ne kadar Mera Kanununun 4/2 maddesindeki “Komisyonun henüz görevine başlamadığı yerlerde, evvelce çeşitli kanunlar uyarınca yapılmış olan tahsislere ve teessüs etmiş teamüllere göre; mera, yaylak ve kışlakların köy veya belediye halkı tarafından kullanılmasına devam olunur” hükmü karşısında Mera Komisyonlarının henüz çalışmaya başlamadığı yerlerde kadim yararlanma iddiasının dinlenmesi mümkün ise de komisyonun çalışmalara başladığı alanlarda yasadan kaynaklanan idari bir tasarrufla yapılan tahsise karşı bu tür bir iddiaya dayanılamaz.

Özetlenerek belirtmek gerekirse; Daha önceleri fermanlarla ya da kanuni düzenlemeye uygun yetkili makamlar tarafından tahsis edilen veya geleneksel olarak mera, yaylak ve kışlak olarak kullanıldığı tespit edilen yerlerin Mera Kanununun getirdiği hükümlere uygun olarak tespiti ile ölçümlemesi yapıldıktan sonra yeniden bir veya birkaç köy ya da belediye tüzel kişiliklerine yararlanmaları amacıyla tahsisine Mera Komisyonları yetkilidir. Çünkü sonraki dönemlerde mera, yaylak ve kışlaklardan yararlanma iddiaları ancak Mera Kanununun 21/1 maddesi gereği özel sicildeki kayda göre ispatlanabilir. O yüzden hak sahibi olabilmek için öncelikle lehe tahsis kararı bulunmalıdır.

Kuşkusuz, Mera Komisyonları Kanunun 5.maddesine göre mera, yaylak ve kışlak kapsamına alınan bir yerin bir veya birkaç köy ya da belediye tüzel kişiliklerine yararlanmaları amacıyla tahsisini gerçekleştirirken yasanın öngördüğü kıstasları aramak ve tahsisi bu ölçülere uygun yapmak zorundadır. Bu konudaki Mera Kanununun 11. maddesi hükmü “Komisyon; bölgenin ekonomik durumunu, iklim özelliklerini, toprak işleme esaslarını, arazi kullanma şekillerini ve kullanma kabiliyet sınıflarını dikkate alarak mevcut mera, yaylak ve kışlaklar ile bu amaçla kullanılabilecek diğer alanları, sulama ve geçit yerlerini tespit eder ve haritaları üzerinde belirler. Köy veya belediyenin münferiden veya müştereken yararlanacağı mera, yaylak ve kışlak ihtiyacının belirlenmesinde, bu alanların karakter ve otlatma kapasitesi, bitkisel ve hayvansal gelişme ve otlatılacak hayvan miktarı dikkate alınır. Hesaplamada, bir büyükbaş hayvan birimi için verilmesi gerekli olan mera, yaylak ve kışlak alanı üzerinden o yerlerdeki çiftçi ailelerinin otlatma hakkı bulunur” 12. madde hükmü ise; “Komisyon, 11 inci maddeye göre belirlenen ihtiyacı karşılayacak miktarda mera, yaylak ve kışlaklar ile bunlarla ilgili sulama ve geçit yeri olarak tespit edilen alanları halkın ortak olarak yararlanmaları amacıyla, o köy veya belediye tüzel kişiliğine tahsis eder ve tahsis kararı valiliğin onayına sunulur. Bu kararda tahsis edilen yerin niteliği, miktarı, sınırları, hayvan sulama ve geçit yerleri, tahsis amacı, otlatma kapasitesi, aile işletmelerinin büyükbaş hayvan birimi üzerinden otlatma hakkı ve otlatabilecekleri hayvan sayısı da belirtilir…” şeklindedir. Görülüyor ki Mera Kanunu, komisyonca tahsis işlemi gerçekleştirilirken kadim yararlanma biçimini veya mera, yaylak ve kışlakların hangi köy veya belediyenin idari sınırları içinde ise o köy veya belediyeye tahsis edilmesi gerektiğini bir ölçü olarak kabul etmemiştir. Mera Kanunu’nun tahsis için kabul ettiği kıstas o köy veya belediyenin mera, yaylak ve kışlaklara olan ihtiyacıdır. İhtiyaç unsurunun belirlemesi yapılırken gözetilmesi gereken ölçütlerin neler olduğu de özellikle yasanın 11. maddesinde sıralanmıştır. Öte yandan ihtiyaç tespiti yapılırken Tarım ve Köyişleri Bakanlığınca belirlenen normların dikkate alınması da zorunludur.

Somut olayda, davalı Ü. Köyünde mera komisyonu tarafından çalışma yapıldığı ve dava açıldıktan sonra 12.11.2010 tarihinde davalı köye mera tahsisi yapıldığı dosya içindeki belgelerden anlaşılmıştır. Davacı köyde ise çalışma yapılıp yapılmadığı araştırılmamıştır.

Bütün bu açıklamalardan sonra mahkemece, taraflardan bildirecekleri delilleri istenip toplanmalı, bu arada çekişme konusu meraya ait mera komisyonunda mevcut işlem dosyası aslı veya onaylı örneği eksiksiz getirtilmeli, konunun uzmanı olan ziraat mühendisleri ve hukukçu bilirkişiden oluşturulacak kurula komisyondan getirtilen mera, yaylak, kışlak, otlak, çayır tutanakları, tahsis için ihtiyaç tespit tutanağı, komisyon tahsis kararı raporu, çiftçi ve aile bildirim cetvelleri, geçim kaynağı tutanağı, hayvan varlığı cetveli, arazinin krokisi ve 1/5000 ölçekli haritası incelettirilmeli ve bu şekilde keşfe hazır olmaları sağlandıktan sonra yerinde keşif suretiyle inceleme yaptırılmalı, mera komisyonunun ihtiyaç tespitinde ve tahsiste Mera Kanununun 11. maddesindeki kıstaslara göre hata yapıp yapmadığı, hata varsa bunun nedenleri ve hangi kıstaslardan kaynaklandığı ayrıntılı ve gerekçeli olarak bilirkişilerce saptanmalı, hata yapıldığı ve çekişme konusu meraya kısmen ya da tamamen davalının ihtiyacı olmadığı belirlenirse aynı yöntemle bu kez çekişmeli meraya davacının ihtiyacı olup olmadığı tespit ettirilmeli, bu yön yasadaki yönteme uygun şekilde kanıtlanırsa yararlanma hakkı tamamen veya kısmen ya da müştereken davacı köye bırakılmalı, aksi halde dava reddedilmelidir.

Mera Kanununun öngördüğü yönteme uygun inceleme ve araştırma yapılmadan yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, bu sebeple kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün BOZULMASINA, istek halinde temyiz harcının yatırana iadesine, 24.9.2014 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/11105, Karar No: 2016/3564, Tarih: 07.03.2016

**21. Hukuk Dairesi         2015/11105 E.  ,  2016/3564 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (İŞ) Mahkemesi

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde ...6.1999-.......2003 tarihleri arasında geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmün taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

Dava, davacının 01/06/1999 – .../02/2003 tarihleri arasında davalı Belediyeye ait iş yerinde geçen ve Kuruma bildirilmeyen sigortalı çalışmalarının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile davacının 01/06/1999-.../02/2002 tarihleri arasında 990 gün asgari ücretle sigortalı olarak çalıştığının tespitine karar verilmiş ise de bu sonuca eksik araştırma ve inceleme ile gidilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, dava konusu edilen dönemde verilmiş bir işe giriş bildirgesinin bulunmadığı, hizmet cetveline göre .../02/2003 ile .../03/2011 arasında .... sicil numaralı ... unvanlı işyerinden bildiriminin yapıldığı,dava konusu edilen dönemde kuruma bildiriminin olmadığı, dönem bordrolarının dosyada bulunmadığı, dosyada 1999/6,...9,...,...,... 2000/......5,6,...9,...,... 2001/......4,5,6,...9,...,... 2002/......aylara ait imzalı ücret bordrolarının bulunduğu, davacının imzalara itirazının olmadığı, bazı aylarda çalışmasının kaç gün olduğunun fotokopi çekiminden dolayı belli olmadığı, bazı aylarda ise çalışmalarının ... günden eksik olduğu, Belediye tarafından yazılan 03.06.2014 tarihli yazıda arşiv sisteminin düzensiz olması nedeniyle eksik aylara ait herhangi bir bordro,diğer çalışma evrakı ile ödeme makbuzuna rastlanılamadığının bildirildiği tanık beyanlarının alındığı anlaşılmaktadır.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın .../.... ve 5510 sayılı Yasa'nın 86/9. maddeleri bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de, davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir.

Davacının dava konusu edilen dönemdeki çalışmaları Kuruma hiç bildirilmemiştir. İmzalı bordrolar davacı çalışmalarının işyerinde otuz günü altında geçtiğinin karinesidir. Karinenin tersinin ise, eşdeğerdeki belgelerle kanıtlanması gerektiği söz götürmez. Davalı ... tarafından ibraz edilen bordroların imzalı olduğu ve bir çoğunda çalışmalarının ... günün altında olduğu görülmüştür. Davalı tarafından imzalı ücret bordrosu ibraz edilen, ancak davacı tarafından aksi yazılı delil sunulamayan söz konusu aylardaki sürenin ücret bordrolarında belirtilen süre kadar olduğunun kabul edilmesi gerekmektedir.

Yapılacak iş; dava konusu yapılan çalışma döneminin tamamında, imzalı ücret bordrosu olan dönemlerde imzalı ücret bordrosu kadar, imzalı ücret bordrosu olmayan veya olup da itiraz edilen imzaların davacıya ait olmadığı anlaşılan dönemlerde toplanan delillere göre, hak düşürücü süre de değerlendirilerek hüküm kurmaktan ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, tarafların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde temyiz eden davacıya ve davalı ...'na iadesine

07/03/2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.