muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Danıştay — Esas No: 2022/1246, Karar No: 2024/4090, Tarih: 10.10.2024

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI :  Tebliği gereken evrakın, Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından kurulan teknik altyapı üzerinden muhataplarının elektronik adreslerine tebliğ edilmesine mezkur mevzuatın cevaz verdiği, işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI     : İstemin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NİN DÜŞÜNCESİ : Davalı gümrük idaresi ile idari yaptırım kararı veren idareler  elektronik ortamda hazırladıkları belgeleri, muhatabın, 7201 sayılı Tebligat Kanunu kapsamında sahip oldukları elektronik posta adresine PTT vasıtasıyla tebliğ edebilecekleri gibi, Maliye Bakanlığı'nın kurmuş olduğu teknik altyapıyı kullanmak suretiyle Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından internet vergi dairesi bünyesinde oluşturulan tebliğe elverişli elektronik ortam olarak tanımlanan ve muhatabın kendisine ait kullanıcı şifresi aracılığıyla erişebileceği elektronik tebligat adresine de tebliğ edebileceklerinden, mahkemece, İntvd üzerinden gerçekleştirilen elektronik tebligatın, usulüne uygun olarak kabul edilmesi suretiyle yapılacak inceleme sonucunda ulaşılacak değerlendirmeyle yeniden karar verilmek üzere temyize konu kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay  Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY : 
 Davacı adına tescilli...tarih ve  ... sayılı, ... tarih ve ... sayılı, ... tarih ve ... sayılı beyannameler ile 7219.14.90.00.19 pozisyonunda ithalatı yapılan "paslanmaz çelikten yassı hadde mamulleri" ticari tanımlı eşyanın  7219.33.90.00.00 pozisyonunda beyan edilmesi gerektiğinden bahisle ek olarak tahakkuk ettirilen  gümrük ve katma değer vergileri ile 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 234. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi uyarınca karara bağlanan para cezasına vaki itirazın, süre yönünden reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır. 
İLGİLİ MEVZUAT:
	7201 sayılı Tebligat Kanunu'nun, "Elektronik Tebligat" başlıklı 7/A maddesinde, Tebligata elverişli bir elektronik adres vererek bu adrese tebligat yapılmasını isteyen kişiye, elektronik yolla tebligat yapılabileceği, Anonim, limited ve sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketlere elektronik yolla tebligat yapılmasının zorunlu olduğu, birinci ve ikinci fıkra hükümlerine göre elektronik yolla tebligatın zorunlu bir sebeple yapılamaması hâlinde bu Kanunda belirtilen diğer usullerle tebligat yapılacağı, Elektronik yolla tebligatın, muhatabın elektronik adresine ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılacağı kuralı getirilmiştir.

5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun "Kararların tebliği" başlıklı 26. maddesinin 4. fıkrasında, idari yaptırım kararlarının, Maliye Bakanlığı ile idari yaptırım kararı verenler arasında yapılacak protokoller çerçevesinde, kararı verenler adına 213 sayılı Kanun'un 107/A maddesi hükümlerine göre kurulan teknik altyapı kullanılmak suretiyle Maliye Bakanlığı tarafından elektronik ortamda tebliğ edilebileceği, elektronik ortamda yapılan tebligatın, muhatabın elektronik adresine ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılacağı, bu şekilde yapılan tebligatların, birinci fıkra kapsamındaki tebliğ yerine geçeceği düzenlenmiştir. 
 	640 sayılı Gümrük Personeli İle Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin ''Elektronik ortamda tebliğ'' başlıklı 40/A maddesinde, Bakanlık görev alanı kapsamındaki tebliğlerin, ilgili kanunlarda belirtilen usullerle bağlı kalınmaksızın, Maliye Bakanlığı ile yapılacak protokol çerçevesinde 04/01/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 107/A maddesi hükümlerine göre kurulan teknik altyapı  kullanılarak elektronik ortamda yapılabileceği, elektronik ortamda yapılan tebligatın muhatabın elektronik adresine ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılacağı, Ticaret Bakanlığının, tebliğe elverişli elektronik adres kullanma zorunluluğu getirmeye, kendisine elektronik ortamda tebliğ yapılacakları ve elektronik tebliğe ilişkin diğer usul ve esasları belirlemeye yetkili olduğu belirtilmiştir. 
	HUKUKİ DEĞERLENDİRME :	
	Yukarıda yer verilen düzenlemelere göre, 640 sayılı Gümrük Personeli İle Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 27/05/2017 tarih ve 30078 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7020 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda ve Bir Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 20. maddesi ile eklenen ''Elektronik ortamda tebliğ'' başlıklı 40/A maddesi uyarınca, Gümrük ve Ticaret Bakanlığının 25/01/2018 tarih ve 30312 sayılı Resmi Gazate'de yayımlanarak 01/02/2018 tarihinde yürürlüğe giren Elektronik Tebligat Sistemi Genel Tebliği'nde (sıra no: 1) yer alan düzenlemeler kapsamında  213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 107/A maddesi hükümlerine göre kurulan teknik altyapı  kullanılarak elektronik ortamda tebligat yapılabileceği görülmektedir. Olayda da, internet vergi dairesi portalı üzerinden tebligat adresine ulaştığı 5. günün sonunda tebliğ edilen ek tahakkuk ve para cezası kararının, davacıya internet vergi dairesi portalı kanalıyla 08/05/2019 tarihinde elektronik olarak tebliğ edilmesi karşısında, temyize konu kararda yer alan tebliğ işleminin usulsüz olduğuna dair yorumda hukuki isabet bulunmamıştır. Bu nedenle Bölge İdare Mahkemesince, İntvd üzerinden gerçekleştirilen elektronik tebligatın, usulüne uygun olarak kabul edilmesi suretiyle yapılacak incelemeyle ulaşılacak sonuca göre yeniden karar verilmek üzere temyize konu kararın bozulması gerekmiştir. 
KARAR SONUCU:

KARAR SONUCU:
             Açıklanan nedenlerle; 
1.Temyiz isteminin kabulüne,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi...Vergi Dava Dairesinin ... tarih  ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Daireye gönderilmesine,
4. 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 13. maddesinin (j) bendi parantez içi hükmü uyarınca alınması gereken harç dahil olmak üzere, yargılama giderlerinin yeniden verilecek kararda karşılanması gerektiğine, 10/10/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.
Danıştay — Esas No: 2023/3784, Karar No: 2024/4092, Tarih: 10.10.2024

"İçtihat Metni"
               T.C.
D A N I Ş T A Y
 YEDİNCİ DAİRE 
Esas     No : 2023/3784
Karar	No : 2024/4092        
 
TEMYİZ EDENLER	: 1- (DAVACI)...
				  VEKİLİ	 : Av. ...
		2- (DAVALI) ... Defterdarlığı
	                      (... Vergi Dairesi Müdürlüğü) 
İSTEMİN KONUSU	: ... Bölge İdare Mahkemesi ...Vergi Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının taraflarca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ	:
Dava Konusu İstem: Davacı adına, sahibi olduğu iş yerinde bandrolsüz sigara bulundurulduğunun tespit edildiğinden bahisle, takdir komisyonu kararına dayanılarak 2017 yılının Ocak dönemine ilişkin olarak re'sen tarh edilen özel tüketim vergisi ile bir kat tutarında kesilen vergi ziyaı cezasının iptali istemiyle dava açılmıştır. 
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bozma kararı üzerine, dosyanın incelenmesinden; mülkiyetinde bulunan işyerinde emniyet ekiplerince yapılan aramada yakalanan kaçak sigaralara ilişkin olarak alınan ifadesinde, davacı tarafından işyerini kiraya verdiği soyadını bilmediği ... isimli şahıs tarafından işyerinin...'ye tekrar kiralandığı, bu kişi ile kira sözleşmesi yapılacağı yönünde beyanda bulunulmuşsa da, dosyada kira sözleşmesinin yer almadığı ve iş yerinin kiraya verildiğine dair herhangi bir bilgi/belge ibraz edilmediğinin anlaşılması karşısında, maliki olduğu işyerinde yakalanan gümrük kaçağı sigaraların, davacının hüküm ve tasarrufu altında bulunduğu sonucuna ulaşıldığından, 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu'nun 13. maddesinin 5. fıkrası uyarınca davacı adına özel tüketim vergisi tarh edilmesi ve vergi ziyaı cezası kesilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı; öte yandan, dava konusu döneme ilişkin yapılan hesaplamada özel tüketim vergisi tarhiyatı ve vergi ziyaı cezası tutarının 966.189,75 TL olması gerektiği  sonucuna varıldığından, cezalı tarhiyatın bu tutara isabet eden kısmında hukuka aykırılık, bu tutarı aşan kısmında ise hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlemin kısmen iptaline, kısmen de davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davacı tarafından, olayda gümrük idaresinin yetkili olduğu, kira sözleşmesi örneğinin dosyaya ibraz edildiği; davalı idarece, davacının iş yerinde yakalanan kaçak sigaralara ilişkin takdir komisyonunca tespit edilen matrah üzerinden tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.
TARAFLARIN SAVUNMALARI : Taraflarca savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ...'İN DÜŞÜNCESİ : Bölge idare mahkemesince yapılan hesaplamada, tarh edilmesi gereken verginin 966.789,75 TL olduğunun değerlendirilmesine karşın, vergi tutarının hesaplanmalanmasında hangi oran/tutarların esas aldığı anlaşılamadığından, tarh edilen vergi tutarının hukuka uygunluğunun yeniden denetlenmesini teminen kararın bozulması gerktiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA

TARAFLARIN SAVUNMALARI : Taraflarca savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ...'İN DÜŞÜNCESİ : Bölge idare mahkemesince yapılan hesaplamada, tarh edilmesi gereken verginin 966.789,75 TL olduğunun değerlendirilmesine karşın, vergi tutarının hesaplanmalanmasında hangi oran/tutarların esas aldığı anlaşılamadığından, tarh edilen vergi tutarının hukuka uygunluğunun yeniden denetlenmesini teminen kararın bozulması gerktiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay  Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY: 
 Davacı adına, sahibi olduğu iş yerinde bandrolsüz sigara bulundurulduğunun tespit edildiğinden bahisle, takdir komisyonu kararına dayanılarak 2017 yılının Ocak dönemine ilişkin olarak re'sen tarh edilen özel tüketim vergisi ile bir kat tutarında kesilen vergi ziyaı cezasının iptali istemiyle dava açılmıştır. 
İLGİLİ MEVZUAT:
 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu'nun vergileme ölçüleri ve matrah başlıklı 11. maddesinin 5. fıkrasında; (III) sayılı listenin (A) cetvelindeki mallar için asgari maktu vergi tutarlarına göre hesaplanacak vergi tutarından az olmamak üzere yalnızca nispi vergi uygulanacağı, (B) cetvelindeki mallar içinse maktu vergi ile birlikte, asgari maktu vergi tutarına göre hesaplanacak vergi tutarından az olmamak üzere nispi vergi uygulanacağı düzenlenmiştir.
2016/9567 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile değişen, 4760 sayılı Kanun'un 12. maddesinin 3. fıkrası uyarınca güncellenen listeye göre,  (III) sayılı listenin (B) cetvelindeki mallar için olay tarihinde geçerli nispi vergi oranı %65,25, asgari maktu vergi tutarı 0,2429TL ve maktu vergi tutarı 0,3246TL'dir.
          HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
Yukarıda yer verilen mevzuatın değerlendirilmesinden, sigaranın vergilendirilmesinde nispi vergi oranı ve asgari maktu vergi miktarına göre hesaplanan tutarlardan hangisi yüksek ise bu tutarın esas alınacağı ve bu tutara maktu vergi tutarının eklenmesi suretiyle paket başına vergi tutarının hesaplanması gerekmektedir.
Dosyanın incelenmesinden; davalı idarece, takdir komisyonu kararında gösterilen matrah üzerinden 1.148.488,45 TL vergi hesaplandığı, söz konusu tutar üzerinden gerçekleştirilen cezalı tarhiyatın iptali istemiyle açılan davanın istinaf incelemesinde, bölge idare mahkemesince yapılan hesaplamada, tarh edilmesi gereken verginin 966.789,75 TL olduğunun değerlendirildiği, anılan tutara ve bir kat vergi ziyaı cezasına isabet eden kısım yönünden davanın reddine, aşan kısmının ise iptaline karar verildiği anlaşılmaktadır.

Olay tarihinde geçerli vergi oranları/miktarları olan %65,25 nispi vergi oranı, 0,2429TL asgari maktu ve 0,3246TL maktu vergi tutarı üzerinden vergi hesaplaması yapılması gerekmekte olup, dosya kapsamı bilgi ve belgelerden, davalı idarece 1.148.488,45 TL vergi tutarının hesaplanmasında hangi oran/tutarları esas aldığının anlaşılamadığı, bölge idare mahkemesinin 966.189,75TL vergi tutarının hesaplanmasında ise  %65,25 nispi vergi oranı ile 0,3246TL maktu vergi tutarının dikkate alındığı anlaşılmaktadır.
 Bu itibarla, bölge idare mahkemesinin davacının "bulunduran" sıfatını haiz olduğu değerlendirmesi isabetli ise de, 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu'nun "Vergileme ölçüleri ve matrah" başlıklı 11. maddesinin 5. fıkrası uyarınca, (B) cetvelindeki mallar için maktu vergi ile birlikte, asgari maktu vergi tutarına göre hesaplanacak vergi tutarından az olmamak üzere nispi vergi uygulanacağı düzenlemesi uyarınca,  daha yüksek tutara tekabül eden 0,2429TL asgari maktu ve 0,3246TL maktu vergi tutarı üzerinden vergi hesaplaması yapılması suretiyle karar verilmek üzere temyize konu kararın bozulması gerekmiştir.  
KARAR SONUCU:
             Açıklanan nedenlerle; 
1.Temyiz istemlerinin kabulüne,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Daireye gönderilmesine,
4. 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 13. maddesinin (j) bendi parantez içi hükmü uyarınca alınması gereken harç dahil olmak üzere, yargılama giderlerinin yeniden verilecek kararda karşılanması gerektiğine 10/10/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.
Danıştay — Esas No: 2024/2832, Karar No: 2024/3917, Tarih: 10.10.2024

"İçtihat Metni"
            T.C.
    D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas  No:2024/2832
Karar No:2024/3917
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	: ...  Başkanlığı 
VEKİLİ	: Av. ...
 
KARŞI TARAF (DAVACI)	: ... İthalat İhracat Ticaret Ltd. Şti.
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMİN KONUSU	: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, yargılama giderleri ve vekalet ücretine ilişkin kısmının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
	Dava konusu istem: Toplu Konut İdaresi Başkanlığı'nca ... Hizmetleri ve Ticaret A.Ş. aracılığıyla İzmir ili, Aliağa ilçesinde bulunan ... ada ... parsel sayılı taşınmazın satışı amacıyla Toplu Konut İdaresi Başkanlığı Satış, Devir, İntikal, Kiraya Verme, Trampa, Sınırlı Ayni Hak Tesisi ve Arsa Satışı Karşılığı Gelir Paylaşımı İhale Yönetmeliği'nin 25. maddesine göre açık artırma usulüyle 08-09/05/2023 tarihlerinde gerçekleştirilecek olan ihalenin iptali istenilmiştir.
	İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen kararda; İzmir ili, Aliağa ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parselde bulunan davalı idarenin maliki ve davacının kiracısı olduğu taşınmazın 08-09/05/2023 tarihlerinde yapılacak satış ihalesinin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı, ... tarih ve E... sayılı Toplu Konut İdaresi Başkanlığı Emlak Dairesi Başkanlığı işlemi ile uyuşmazlığa konu taşınmazın satıştan çekilmesine karar verildiğinin anlaşıldığı, dava konusu ihale davalı idarece iptal edildiğinden (taşınmaz satıştan çekildiğinden) konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığı sonucuna varılmıştır. 
Öte yandan, davanın açılmasına sebebiyet verdiğinden, davalı idare aleyhine yargılama giderlerine hükmedilmesi gerektiği belirtilmiştir. 
Belirtilen gerekçelerle, konusu kalmayan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına, 967,40-TL yargılama gideri ile Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 5.250,00-TL vekalet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir. 
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI       : Davalı idare tarafından, taşınmazın satıştan çekilmesinin ne bakılan davanın oluşturduğu hukuki baskı, ne de kiracı/davacının talebi ile olduğu, taşınmazın satışa çıkarılması bir hak olduğu gibi, taşınmazın satışından vazgeçilmesinin de aynı çerçevede hak olduğu, Mahkemece taşınmazın satıştan çekilmesinin sanki hukuka aykırı bir işlemden dava açıldıktan sonra dönülmüş gibi yorumlandığı, taşınmazın kiracıların kullanımında bulunmasının satışına engel teşkil etmeyeceği, keza satıştan vazgeçilmiş olmasının da kiracı/davacının iddialarını ve davasını haklı çıkarmadığı, davacının halihazırda haksız olan davasının konusuz kalma doğrultusunda haklı davaya dönüştürülerek yargılama giderlerinin aleyhine yükletildiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI      : Davacı tarafından savunma verilmemiştir. 
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'UN DÜŞÜNCESİ   : Temyiz isteminin reddi ile Mahkeme kararının düzeltilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI      : Davacı tarafından savunma verilmemiştir. 
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'UN DÜŞÜNCESİ   : Temyiz isteminin reddi ile Mahkeme kararının düzeltilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
	Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
	İLGİLİ MEVZUAT:
	2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 24. maddesinin (f) bendinde, kararlarda yargılama giderleri ve hangi tarafa yükletildiğinin belirtileceği; 31. maddesinde, yargılama giderleri hususunda Hukuk Usûlü Muhakemeleri Kanunu hükümlerinin uygulanacağı kurala bağlanmış; anılan madde ile atıfta bulunulan 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun "Yargılama giderlerinin kapsamı" başlıklı 323. maddesinin (ğ) bendinde, "vekille takip edilen davalarda kanun gereğince takdir olunacak vekâlet ücreti" yargılama giderleri arasında sayılmış; 326. maddesinin (1) numaralı fıkrasında, yargılama giderlerinin aleyhine hüküm verilen taraftan alınmasına karar verileceği; 331. maddesinin (1) numaralı fıkrasında, davanın konusuz kalması sebebiyle davanın esası hakkında bir karar verilmesine gerek bulunmayan hâllerde, hâkimin, davanın açıldığı tarihteki haklılık durumuna göre yargılama giderlerini takdir ve hükmedeceği; 332. maddesinde ise, yargılama giderlerine mahkemece re'sen hükmedileceği belirtilmiştir.
2577 sayılı Kanun'un 49. maddesinin birinci fıkrasında, "Temyiz incelemesi sonunda Danıştay; a) Kararı hukuka uygun bulursa onar. Kararın sonucu hukuka uygun olmakla birlikte gösterilen gerekçeyi doğru bulmaz veya eksik bulursa, kararı, gerekçesini değiştirerek onar. b) Kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa kararı düzelterek onar." kuralı yer almıştır.
HUKUKÎ DEĞERLENDİRME :
Davalı idare tarafından, davanın açılmasına sebebiyet verilmediğinden, İdare Mahkemesi kararının kaldırılarak, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesi istenilmektedir.
Yargılama giderleri genel olarak, yargılama faaliyetinin başlaması, devamı ve sonuçlanması için ödenmesi lazım gelen harç, masraf ve ücretlerin tamamını ifade etmektedir.  Kural olarak yargılama giderlerinin, yargılama sonunda aleyhine hüküm kurulan taraftan alınmasına karar verilir. Yargılama giderlerine tarafların talepte bulunmalarına gerek olmaksızın mahkemece re'sen hükmedilir.

Yargılama giderleri genel olarak, yargılama faaliyetinin başlaması, devamı ve sonuçlanması için ödenmesi lazım gelen harç, masraf ve ücretlerin tamamını ifade etmektedir.  Kural olarak yargılama giderlerinin, yargılama sonunda aleyhine hüküm kurulan taraftan alınmasına karar verilir. Yargılama giderlerine tarafların talepte bulunmalarına gerek olmaksızın mahkemece re'sen hükmedilir. 
Vekâlet ücreti, vekille takip edilecek davalarda kanun gereğince takdir olunacak vekâlet ücreti ve avukatlık sözleşmesinden kaynaklanan vekâlet ücreti olmak üzere ikiye ayrılmaktadır. İdari Yargılama Usulü Kanunu ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun yargılama giderlerine ilişkin kuralları incelendiğinde, vekille takip edilen davalarda kanun gereğince takdir olunacak vekâlet ücretinin yargılama gideri olarak kabul edildiği anlaşılmaktadır. Dolayısıyla, yargılama giderleri arasında sayılan vekâlet ücretinin hangi tarafa yükletildiğinin kararda gösterilmesi gerekmektedir. Takdir olunacak vekâlet ücreti tutarı ise, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'ne göre belirlenmektedir.
Görüldüğü üzere yargılama giderleri; harçlar, yargılama sırasında yapılan masraflar  ve vekâlet ücretinden oluşmaktadır.
Hukuk Mahkemeleri Kanunu'nun 294. maddesinde yargılama sonunda uyuşmazlığın esası hakkında verilen nihaî kararın "hüküm" olduğu, 297. maddesinde ise yargılama giderlerinin hükmün kapsamı içerisinde yer aldığı ifade edilmiştir. Bu sebeple, yargılama sonunda verilen nihaî kararda (hüküm) yargılama giderlerinin hangi tarafa yükletildiğinin belirtilmesi gerekmektedir.
Davanın konusuz kalması, işin esası incelenerek yargılama sonunda verilecek hüküm ve davaya son veren taraf işlemleri dışında yargılamayı sona erdiren durumlardan biridir. Davanın açılmasından sonra, davanın konusunun veya davacının dava açmaktaki hukukî yararının ortadan kalkması durumunda dava konusuz kalır. Dava konusuz kaldığında esas hakkında yargılama yapılmasına ve hüküm kurulmasına gerek kalmaz. Öte yandan, davanın konusuz kalması hâlinde nasıl bir karar verileceğine ilişkin usul kanunlarımızda herhangi bir düzenleme bulunmamaktadır. Ancak, davanın konusuz kalması durumunda davanın esası hakkında karar verilmesine gerek bulunmadığından, mahkemece konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmelidir.

Her ne kadar, davanın konusuz kalması durumunda esas hakkında yargılamaya devam edilerek karar verilmesine gerek kalmamakta ise de, yargılama giderleri hakkında bir karar verilmesi gerekmektedir. Zira, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun "Esastan sonuçlanmayan davada yargılama gideri" başlıklı 331. maddesinin 1. fıkrasında, "Davanın konusuz kalması sebebiyle davanın esası hakkında bir karar verilmesine gerek bulunmayan hâllerde, hâkim, davanın açıldığı tarihteki haklılık durumuna göre yargılama giderlerini takdir ve hükmeder." kuralı yer almaktadır. Davanın açıldığı tarihteki haklılık durumunun nihai olarak ortaya konulabilmesi ise, yargılama giderleri bakımından yargılamaya devam edilmesini gerekli kılmaktadır. Bu itibarla, davanın konusuz kalması durumunda mahkemece yargılama giderleri bakımından yargılamaya devam edilerek, davanın açıldığı tarihteki haklılık durumunun tespit edilmesi ve bu tespite göre yargılama giderlerine hükmedilmesi gerekmektedir.
Bu noktada, hüküm aşamasında ortaya çıkan "haklılık durumu" ile davanın açıldığı tarihteki "haklılık durumu" kavramları arasındaki farka değinmek gerekmektedir. Bir davada, hüküm verilebilir aşamaya gelininceye kadar çeşitli yargısal faaliyetlerde bulunularak tarafların haklılık durumu araştırılmakta, yargılama sonunda verilen hükümle birlikte tarafların haklılık durumu nihaî olarak ortaya çıkmaktadır. Esasen, bakılmakta olan bir davada tarafların haklılık durumunun nihaî olarak tespit edilebilmesi için öncelikle dosyanın tekemmül etmesi, gerektiğinde de keşif, bilirkişi, ara karar veya duruşma gibi çeşitli yargısal faaliyetlerde bulunulması gerekmektedir. Davanın konusuz kalması durumunda yargılama giderleri bakımından davaya devam edilerek, davanın açıldığı tarihteki haklılık durumunun tespit edilmesi gerekmekte ise de; bu aşamada yapılacak haklılık durumu tespitinin, davanın esası hakkında hüküm verecek düzeyde bir araştırma yapmayı zorunlu kılmayan, davanın konusuz kaldığı andaki mevcut duruma göre yapılan bir haklılık değerlendirmesini ifade ettiğinin kabulü gerekir. Aksi hâlde, konusu kalmadığından bahisle davanın esası hakkında karar verilmesine gerek bulunmayan davalarda, sadece yargılama giderlerinin hangi tarafa yükletilmesi gerektiğine karar verilebilmesi amacıyla, adeta davanın esası hakkında bir karar veriyormuşçasına yargılama faaliyetinde bulunulması zorunluluğu doğar ki, bu durum ne usûl ekonomisi ne de yargılama faaliyetinin amacıyla bağdaşır.