muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Danıştay — Esas No: 2020/2693, Karar No: 2024/2786, Tarih: 10.09.2024

"İçtihat Metni"
         T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas     No : 2020/2693
Karar	No : 2024/2786                                                                                
DAVACI	: ... Odası	  
VEKİLİ	: Av. ...
DAVALI	: ... Bakanlığı
VEKİLİ	: Hukuk Müşaviri ...
DAVANIN KONUSU	: 06/12/2019 tarihli ve 30970 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Gıda ve Yem İşletmelerinde Çalıştırılması Zorunlu Meslek Mensuplarının Belirlenmesine Dair Tebliğ (Tebliğ No: 2019/48)'in eki Ek-1'in "A. Gıda İşletmeleri" başlıklı tablosunun;
a) 12. ve 14. sırası hariç tamamında yer alan "gıda teknoloğu" ibarelerinin,
b) 8., 10. ve 28. sıralarında yer alan "su ürünleri mühendisi" ile "su bilimleri ve mühendisi" ibarelerinin,
c) 12. sırasında gıda mühendislerine yer verilmemesine ilişkin eksik düzenlemenin,
iptali istenilmektedir.
DAVACININ_İDDİALARI	: Davacı tarafından, Tebliğin eki Ek-1'in "A. Gıda İşletmeleri" başlıklı tablosunun 12. ve 14. sırası hariç tamamında yer alan "gıda teknoloji" ibareleri yönünden, mühendislik alanında yeterli eğitim almayan gıda teknologlarına düzenlemede yer verilmesinin mesleki formasyonlara ve hukuka aykırı olduğu; aynı tablonun 8., 10., 24. ve 28. sırasında yer alan "su ürünleri mühendisi" ile "su bilimleri ve mühendisi" ibareleri yönünden, anılan meslek mensuplarının tablonun yalnızca 21. sırasındaki işletmelerde görev alması gerektiği, diğer sıralarda yer alan işletmelerde görev yapmalarının mesleki formasyonlarına ve hukuka aykırı olduğu; tablonun 12. sırasında gıda mühendislerine yer verilmemesine yönelik eksik düzenleme yönünden, kesimhane, et parçalama tesisi ve yaban av hayvanı işleme tesislerinde çalışabilecek meslek mensupları arasında gıda mühendislerinin de sayılması gerektiği, dava konusu düzenlemelerle gıda mühendislerinin çalışma sahasının daraltıldığı ileri sürülmektedir.
DAVALININ SAVUNMASI	: Davalı idare tarafından; usul yönünden, davanın öncelikle ilk inceleme hususları yönlerinden incelenerek hukuka aykırılık tespit edilmesi halinde davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiği; esas yönünden ise, dava konusu düzenleme hazırlanırken Kamu Denetçiliği Kurumu'nun görüşünün alındığı, anılan görüş doğrultusunda hazırlanarak 06/12/2019 tarih ve 30970 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Gıda ve Yem İşletmelerinde Çalıştırılması Zorunlu Meslek Mensuplarının Belirlenmesine Dair Tebliğ (2019/48)'in hukuka ve mevzuata uygun olduğu gibi hizmetin etkin ve verimli şekilde ifasına ve kamu yararına yönelik olduğu, iptalini gerektirecek hukuka aykırı bir unsur taşımayan dava konusu Tebliğ hükümlerine yönelik davacı taleplerinin hukuki dayanağının bulunmadığı, bu nedenle de, haksız ve mesnetsiz davanın reddine karar verilmesi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: ...
DÜŞÜNCESİ	: Davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI	: ...

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: ...
DÜŞÜNCESİ	: Davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI	: ...
DÜŞÜNCESİ	:	Dava; 06/12/2019 tarih ve 30970 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren "Gıda ve Yem İşletmelerinde Çalıştırılması Zorunlu Meslek Mensuplarının Belirlenmesine Dair Tebliğ (2019/48)" Ek-1'inde yer alan gıda teknologlarına yer verilmesine ilişkin maddelerinin, 8, 10 ve 28'inci maddelerinde su ürünleri mezunlarına yer verilmesine ilişkin kısmının ve 12'nci maddesinde gıda mühendislerine yer verilmemesine ilişkin kısmının eksik düzenleme nedeniyle  iptali istemiyle açılmıştır.
	Davalı İdare tarafından usüle ilişkin olarak ileri sürülen iddialar yerinde görülmeyerek, işin esasının incelenmesine geçilmiştir.
	Gıda ve yem güvenilirliğini, halk sağlığı, bitki ve hayvan sağlığı ile hayvan ıslahı ve refahını, tüketici menfaatleri ile çevrenin korunması da dikkate alınarak korumak ve sağlamak amacıyla yürürlüğe giren 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununun 22'nci maddesinin 7'nci fıkrasında, "Ek-1’de belirlenen gıda ve yem işletmeleri, işin nevine göre, konu ile ilgili lisans eğitimi almış en az bir personel çalıştırmak zorundadır. Bilimsel gelişmeler ve günün koşullarına göre, Ek-1’de Bakanlıkça değişiklik yapılabilir. Bu değişiklikler Bakanlıkça çıkarılacak bir tebliğ ile ilan edilir." hükmüne yer verilmiş; söz konusu hükme dayanılarak hazırlanan "Gıda ve Yem İşletmelerinde Çalıştırılması Zorunlu Meslek Mensuplarının Belirlenmesine Dair Tebliğ (2019/48)" 06/02/2019 gün ve 30970 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
	Görüldüğü üzere, 5996 sayılı Kanunun 22'nci maddesine göre, Ek-1'de sayılan işin türüne göre personel çalıştırması zorunlu olan gıda ve yem işletmelerinde lisans mezunu meslek mensuplarının günün koşullarına ve bilimsel gelişmelere göre belirlenmesi konusunda davalı İdare değişiklik yapmaya yetkilidir.
	Gıda teknologları, su ürünleri mezunları ve gıda mühendislerinin görev tanımı ve özellikleri ile üstlenmiş oldukları görev ve yükümlülükleri dikkate alındığında, gıda ve yem işletmelerinde çalışacaklarda aranacak hizmetin gerektirdiği nitelikleri belirleme konusunda takdir yetkisine sahip olan idarece, sözü edilen işyerlerinde çalıştırılması zorunlu meslek mensuplarının belirlenmesinde hizmet gereklerine, kamu yararına ve hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
	Dava konusu edilen diğer düzenlemelerde de dayanağı mevzuata ve amaçlarına aykırılık görülmemiştir.
	Açıklanan  nedenlerle, davanın reddi yönünde karar verilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir. 
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay  Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ :

Dava konusu edilen diğer düzenlemelerde de dayanağı mevzuata ve amaçlarına aykırılık görülmemiştir.
	Açıklanan  nedenlerle, davanın reddi yönünde karar verilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir. 
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay  Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ :
5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu'nun 22. maddesinin 7. fıkrasının atıfta bulunduğu, Kanun'a ekli "Gıda ve Yem İşletmelerinden Üretimin Nevine Göre Personel Çalıştırmak Zorunda Olan İşletmeler ve Bu İşletmelerde Çalışabilecek Meslek Mensupları" başlıklı Ek-1'in "A. Gıda Üreten İşyerleri" başlıklı tablosunda, gıda güvenliğinin sağlanması için en az bir meslek mensubu istihdam etmek zorunda olan gıda işletmeleri ile istihdam etmek zorunda oldukları personelin meslek unvanlarına yer verilmiştir.
Anılan tabloda yer alan meslek unvanlarına yönelik olarak, yükseköğretim kurumlarında yeni açılan bölümler ile isim değişikliği yapılması ve birleştirilmiş bölümlere ilişkin taleplerin yoğunlaşması üzerine, davalı Bakanlıkça bilimsel gelişmeler ve günün koşullarına göre güncelleme ihtiyacı doğduğu değerlendirilerek, 5996 sayılı Kanun'un 22. maddesinin 7. fıkrasına istinaden, 06/12/2019 tarihli ve 30970 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Gıda ve Yem İşletmelerinde Çalıştırılması Zorunlu Meslek Mensuplarının Belirlenmesine Dair Tebliğ (Tebliğ No: 2019/48) ile değişiklikler yapılmıştır.
Bunun üzerine davacı Oda tarafından, bakılmakta olan dava açılmıştır. 
İNCELEME VE GEREKÇE	:
USUL YÖNÜNDEN:
Davalı Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından, davanın süresinde açılmadığı ileri sürülmüştür.
 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Dava açma süresi" başlıklı 7. maddesinde,
"1. Dava açma süresi, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştayda ve idare mahkemelerinde altmış ve vergi mahkemelerinde otuz gündür. ...
4. İlanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresi, ilan tarihini izleyen günden itibaren başlar. Ancak bu işlemlerin uygulanması üzerine ilgililer, düzenleyici işlem veya uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine birden dava açabilirler." hükmüne yer verilmiştir.
Uyuşmazlıkta; 06/12/2019 tarih ve 30970 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren dava konusu Tebliğe karşı, dava açma süresinin son günü olan 04/02/2020 tarihinde dava açıldığı anlaşıldığından, davalı idarenin süre itirazı yerinde görülmemiştir. 
Öte yandan, davalı idarenin usule ilişkin diğer iddiaları da yerinde görülmemiştir.
ESAS YÖNÜNDEN:
İlgili Mevzuat:
5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu'nun;

Uyuşmazlıkta; 06/12/2019 tarih ve 30970 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren dava konusu Tebliğe karşı, dava açma süresinin son günü olan 04/02/2020 tarihinde dava açıldığı anlaşıldığından, davalı idarenin süre itirazı yerinde görülmemiştir. 
Öte yandan, davalı idarenin usule ilişkin diğer iddiaları da yerinde görülmemiştir.
ESAS YÖNÜNDEN:
İlgili Mevzuat:
5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu'nun;
"Tanımlar" başlıklı 3. maddesinin 1. fıkrasının 3 numaralı bendinde,  "Bakanlık: Tarım ve Köyişleri Bakanlığı"; 24 numaralı bendinde, "Gıda: Doğrudan insan tüketimine sunulmayan canlı hayvanlar, yem, hasat edilmemiş bitkiler, tedavi amaçlı kullanılan tıbbî ürünler, kozmetikler, tütün ve tütün mamulleri, narkotik veya psikotropik maddeler ile kalıntı ve bulaşanlar hariç, insanlar tarafından yenilen, içilen veya yenilmesi, içilmesi beklenen işlenmiş, kısmen işlenmiş veya işlenmemiş her türlü madde veya ürün, içki, sakız ile gıdanın üretimi, hazırlanması veya muameleye tâbi tutulması sırasında kullanılan su veya herhangi bir madde"; 25 numaralı bendinde, "Gıda ile temas eden madde ve malzeme: Gıda maddeleri ile temasta bulunan veya bulunmak üzere üretilen her türlü madde ve malzeme"; 26 numaralı bendinde, "Gıda işletmecisi: Kâr amaçlı olsun veya olmasın kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek veya tüzel kişiler tarafından gıdanın üretimi, işlenmesi ve dağıtımının herhangi bir aşamasında kontrolü altında yürütülen faaliyetlerin, mevzuat hükümlerine uygunluğundan sorumlu olan gerçek veya tüzel kişi" olarak tanımlanmış;
"Sorumluluklar" başlıklı 22. maddesinde,
"(1) Gıda, gıda ile temas eden madde ve malzeme ve yem ile ilgili faaliyet gösteren işletmeciler, kendi faaliyet alanının her aşamasında bu Kanunda belirtilen şartları sağlamak ve bunu doğrulamakla yükümlüdür.
 ...
(7) Ek-1’de belirlenen gıda ve yem işletmeleri, işin nevine göre, konu ile ilgili lisans eğitimi almış en az bir personel çalıştırmak zorundadır. Bilimsel gelişmeler ve günün koşullarına göre, Ek-1’de Bakanlıkça değişiklik yapılabilir. Bu değişiklikler Bakanlıkça çıkarılacak bir tebliğ ile ilan edilir.
(8) Bu maddenin uygulanması ile ilgili usul ve esaslar Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelik ile belirlenir." hükmüne;
Kanun'a ekli "Gıda ve Yem İşletmelerinden Üretimin Nevine Göre Personel Çalıştırmak Zorunda Olan İşletmeler ve Bu İşletmelerde Çalışabilecek Meslek Mensupları" başlıklı Ek-1'in "A. Gıda Üreten İşyerleri" başlıklı tablosunda ise, gıda güvenliğinin sağlanması için en az bir meslek mensubu istihdam etmek zorunda olan gıda işletmeleri ile istihdam etmek zorunda oldukları personelin meslek unvanlarına yer verilmiştir.

Kanun'a ekli "Gıda ve Yem İşletmelerinden Üretimin Nevine Göre Personel Çalıştırmak Zorunda Olan İşletmeler ve Bu İşletmelerde Çalışabilecek Meslek Mensupları" başlıklı Ek-1'in "A. Gıda Üreten İşyerleri" başlıklı tablosunda ise, gıda güvenliğinin sağlanması için en az bir meslek mensubu istihdam etmek zorunda olan gıda işletmeleri ile istihdam etmek zorunda oldukları personelin meslek unvanlarına yer verilmiştir.
Öte yandan; 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin Onbeşinci Bölümünde yer alan 410. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, "Gıda üretimi, güvenliği ve güvenirliği, kırsal kalkınma, toprak, su kaynakları ve biyoçeşitliliğin korunması ile verimli kullanılmasını sağlamak", Tarım ve Orman Bakanlığının görev ve yetkileri arasında sayılmıştır.
5996 sayılı Kanun'a dayanılarak hazırlanan ve 17/12/2011 tarihli ve 28145 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe konulan Gıda İşletmelerinin Kayıt ve Onay İşlemlerine Dair Yönetmelik'in;
"Amaç" başlıklı 1. maddesinde, 
"Bu Yönetmeliğin amacı, gıda işletmelerinin kayıt veya onay işlemlerine dair usul ve esasları belirlemektir." kuralına yer verildikten sonra,
"Tanımlar" başlıklı 4. maddesinin 2. fıkrasının (f) bendinde, "Gıda işletmesi: Kâr amaçlı olsun veya olmasın kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek veya tüzel kişiler tarafından işletilen, gıdaların üretildiği / işlendiği / muhafaza edildiği / depolandığı / dağıtıldığı / nakledildiği / satıldığı / servis edildiği herhangi bir aşaması ile ilgili herhangi bir faaliyeti yürüten işletme" olarak tanımlanmış;
 "Çalıştırılması zorunlu personel" başlıklı 10. maddesinde, 21/12/2017 tarihli ve 30277 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmelikle değişik haliyle,
 "Gıda işletmelerinde, çalıştırılması zorunlu olan personel ile ilgili aşağıdaki hususlar uygulanır.
a) Çalıştırılması zorunlu personelden meslek odası bulunan meslek mensupları için meslek odasına kayıtlı olduğuna dair belge, meslek odası bulunmayan meslek mensupları için gıda işletmecisi ile yapacağı sözleşme, kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan meslek mensupları için kurum amiri tarafından imzalı görevlendirme yazısı aranır.
b) Gıda işletmecisi, üretimin nevine uygun en az lisans düzeyinde eğitim almış ise kendi işletmesinde zorunlu personel olarak çalışabilir.
c) Gıda işletmecisi, işletmesindeki her faaliyet için ayrı ayrı personel çalıştırabileceği gibi sadece bir personel de çalıştırabilir. Sadece bir personel çalıştırılması durumunda tüm faaliyetlere uygun meslek mensubu personel istihdam edilir.
ç) Gıda işletmecisi aynı adreste birden fazla faaliyet göstermesi durumunda tüm faaliyetlerde kullanılan alet ekipmanın toplam motor gücü, 30 beygir gücünün üzerinde veya çalıştırdığı toplam personel sayısı on kişiden fazla ise çalıştırılması zorunlu olan personeli istihdam etmek zorundadır.

ç) Gıda işletmecisi aynı adreste birden fazla faaliyet göstermesi durumunda tüm faaliyetlerde kullanılan alet ekipmanın toplam motor gücü, 30 beygir gücünün üzerinde veya çalıştırdığı toplam personel sayısı on kişiden fazla ise çalıştırılması zorunlu olan personeli istihdam etmek zorundadır.
d) Gıda işletmecileri, çalıştırılması zorunlu olan personelin herhangi bir sebeple işten çıkarılması veya çıkması durumunda çalıştırılması zorunlu olan personelin değişikliğine ilişkin yetkili merciin güncel bilgilere sahip olmasını sağlamak zorundadır.
e) Gıda işletmecisi, işletmenin faaliyette bulunduğu çalışma gün ve saatlerine göre zorunlu personel istihdam etmek zorundadır. Gıda işletmesinde çalışan zorunlu personel, işletmenin faaliyette bulunduğu çalışma gün ve saatleri içerisinde başka bir işte çalışamaz.
" düzenlemesi yer almıştır.
Anılan Yönetmeliğe dayanılarak çıkarılan ve 06/12/2019 tarihli, 30970 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren dava konusu "Gıda ve Yem İşletmelerinde Çalıştırılması Zorunlu Meslek Mensuplarının Belirlenmesine Dair Tebliğ (Tebliğ No:2019/48)"in;
"Amaç ve kapsam" başlıklı 1. maddesinde,
"Bu Tebliğin amacı, işin nevine göre personel çalıştırmak zorunda olan gıda ve yem işletmeleri ile bu işletmelerde çalıştırılması zorunlu, lisans eğitimi almış meslek mensuplarını belirlemektir." kuralı;
"Çalıştırılması zorunlu personel" başlıklı 3. maddesinde,
"İşin nevine göre en az bir personel çalıştırmak zorunda olan gıda ve yem işletmeleri ile bu işletmelerde çalışabilecek lisans eğitimi almış meslek mensupları Ek-1’de belirlenmiştir." kuralı yer almış; 
Tebliğe ekli "İşin Nevine Göre Personel Çalıştırmak Zorunda Olan Gıda ve Yem İşletmeleri ile Bu İşletmelerde Çalışabilecek Lisans Eğitimi Almış Meslek Mensupları" başlıklı Ek-1'in "A. Gıda İşletmeleri" başlıklı tablosu, aşağıdaki gibi düzenlenmiştir. 
 İşletmeler
 Meslek Unvanları
 1
Alkollü içkiler üreten işletmeler
 Gıda mühendisi, ziraat mühendisi (gıda bölümü), kimya mühendisi, kimyager, gıda teknoloğu(1), biyomühendis
 2
Alkolsüz içecek üreten işletmeler
(30 beygir üzeri motor gücü bulunan veya toplam 10 kişiden fazla personel çalıştıran işletmeler)
 Gıda mühendisi, ziraat mühendisi (gıda veya süt bölümü), kimya mühendisi, kimyager, gıda teknoloğu(1)  
 3
Baharat, kuruyemiş, cips, çerez üreten işletmeler
(30 beygir üzeri motor gücü bulunan veya toplam 10 kişiden fazla personel çalıştıran işletmeler)
 Gıda mühendisi, ziraat mühendisi, kimya mühendisi, kimyager, gıda teknoloğu(1), biyolog
 4
Bal, polen, arı sütü, temel petek üreten işletmeler
(30 beygir üzeri motor gücü bulunan veya toplam 10 kişiden fazla personel çalıştıran işletmeler)
 Gıda mühendisi, veteriner hekim, ziraat mühendisi (gıda veya zootekni bölümü), gıda teknoloğu(1), kimyager, biyolog
 5
Ekmek ve unlu mamuller üreten işletmeler
(30 beygir üzeri motor gücü bulunan veya toplam 10 kişiden fazla personel çalıştıran işletmeler)
 Gıda mühendisi, ziraat mühendisi, kimya mühendisi, kimyager, gıda teknoloğu(1)

4
Bal, polen, arı sütü, temel petek üreten işletmeler
(30 beygir üzeri motor gücü bulunan veya toplam 10 kişiden fazla personel çalıştıran işletmeler)
 Gıda mühendisi, veteriner hekim, ziraat mühendisi (gıda veya zootekni bölümü), gıda teknoloğu(1), kimyager, biyolog
 5
Ekmek ve unlu mamuller üreten işletmeler
(30 beygir üzeri motor gücü bulunan veya toplam 10 kişiden fazla personel çalıştıran işletmeler)
 Gıda mühendisi, ziraat mühendisi, kimya mühendisi, kimyager, gıda teknoloğu(1)
 6
Her türlü gıda katkı maddesi ve aroma maddesi üreten işletmeler
 Gıda mühendisi, ziraat mühendisi (gıda bölümü), kimya mühendisi, kimyager, gıda teknoloğu(1)
 7
Gıda amaçlı aromatik yağlar, bitki ekstraktları üreten işletmeler
 Gıda mühendisi, ziraat mühendisi, kimya mühendisi, kimyager, gıda teknoloğu(1), biyolog, biyomühendis
 8
Gıda ışınlama yapan işletmeler
 Gıda mühendisi, ziraat mühendisi (gıda bölümü), kimya mühendisi, kimyager, veteriner hekim, su ürünleri mühendisi, su bilimleri ve mühendisi, gıda teknoloğu(1)
 9
Gıda ile temas eden madde ve malzeme üreten işletmeler
(30 beygir üzeri motor gücü bulunan veya toplam 10 kişiden fazla personel çalıştıran işletmeler)
 Gıda mühendisi, ziraat mühendisi (gıda bölümü), kimya mühendisi, kimyager, gıda teknoloğu(1)
10 
Hazır yemek, tabldot yemek ve meze üreten işletmeler
 Gıda mühendisi, ziraat mühendisi (gıda veya süt bölümü), kimya mühendisi, kimyager, diyetisyen, ev ekonomisi yüksekokulu beslenme bölümü lisans mezunu, veteriner hekim, gıda teknoloğu(1), su ürünleri mühendisi, su bilimleri ve mühendisi
11 
Et ürünleri üreten işletmeler (kasaplar hariç)
 Veteriner hekim, gıda mühendisi, ziraat mühendisi (gıda bölümü), gıda teknoloğu(1)
12 
Kesimhane, et parçalama tesisi, yaban av hayvanı eti işleme tesisi
 Veteriner hekim
13 
Kıyma, hazırlanmış et karışımları ve mekanik olarak ayrılmış et üreten işletmeler
 Veteriner hekim, gıda mühendisi, ziraat mühendisi (gıda bölümü), gıda teknoloğu(1)
14
İşlenmiş mide, mesane ve bağırsak üreten işletmeler
 Veteriner hekim
15
Eritilmiş hayvan yağları ve don yağı tortusu üreten işletmeler, kolajen ve jelatin üreten işletmeler
 Veteriner hekim, gıda mühendisi, ziraat mühendisi (gıda bölümü), gıda teknoloğu(1), kimya mühendisi, kimyager
16
Margarin, bitkisel yağ ve zeytinyağı(2) üreten işletmeler
(30 beygir üzeri motor gücü bulunan veya toplam 10 kişiden fazla personel çalıştıran işletmeler )
 Gıda mühendisi, ziraat mühendisi (gıda bölümü), kimya mühendisi, kimyager, gıda teknoloğu(1)
17 
Maya, fermente ve salamura ürünler üreten işletmeler
(30 beygir üzeri motor gücü bulunan veya toplam 10 kişiden fazla personel çalıştıran işletmeler)
 Gıda mühendisi, ziraat mühendisi, biyolog, kimya mühendisi, kimyager, gıda teknoloğu(1), biyomühendis
18 
Meyve ve sebze işleyen işletmeler
(30 beygir üzeri motor gücü bulunan veya toplam 10 kişiden fazla personel çalıştıran işletmeler)
 Gıda mühendisi, ziraat mühendisi, kimya mühendisi, kimyager, gıda teknoloğu(1), biyolog
19

17 
Maya, fermente ve salamura ürünler üreten işletmeler
(30 beygir üzeri motor gücü bulunan veya toplam 10 kişiden fazla personel çalıştıran işletmeler)
 Gıda mühendisi, ziraat mühendisi, biyolog, kimya mühendisi, kimyager, gıda teknoloğu(1), biyomühendis
18 
Meyve ve sebze işleyen işletmeler
(30 beygir üzeri motor gücü bulunan veya toplam 10 kişiden fazla personel çalıştıran işletmeler)
 Gıda mühendisi, ziraat mühendisi, kimya mühendisi, kimyager, gıda teknoloğu(1), biyolog
19
Bebek formülleri, devam formülleri, bebek ve küçük çocuk ek gıdaları, sporcu gıdaları, vücut ağırlığı kontrolü için diyetin yerini alan gıda üreten işletmeler
 Gıda mühendisi, ziraat mühendisi (gıda veya süt bölümü), kimya mühendisi, kimyager, gıda teknoloğu(1)
20
Siyah çay, bitki ve meyve çayları üreten işletmeler
(30 beygir üzeri motor gücü bulunan veya toplam 10 kişiden fazla personel çalıştıran işletmeler)
 Gıda mühendisi, ziraat mühendisi, kimya mühendisi, kimyager, gıda teknoloğu(1)
21 
Balıkçılık ürünleri, kurbağa bacağı ve salyangoz işleyen işletmeler, canlı çift kabuklu yumuşakça işletmeleri
 Su ürünleri mühendisi, balıkçılık teknolojisi mühendisi, gıda mühendisi, ziraat mühendisi (gıda veya su ürünleri bölümü), veteriner hekim, su bilimleri ve mühendisi, gıda teknoloğu(1)
22 
Süt ve süt ürünleri işleyen işletmeler
(30 beygir üzeri motor gücü bulunan iş yerleri veya toplam 10 kişiden fazla personel çalıştıran işletmeler)
 Veteriner hekim, gıda mühendisi, ziraat mühendisi (gıda veya süt veya zootekni bölümü), gıda teknoloğu(1)
23 
Şeker ve şekerleme ürünleri üreten işletmeler
(30 beygir üzeri motor gücü bulunan veya toplam 10 kişiden fazla personel çalıştıran işletmeler )
 Gıda mühendisi, ziraat mühendisi (gıda veya süt bölümü), kimya mühendisi, kimyager, gıda teknoloğu(1)
24 
Takviye edici gıda üreten işletmeler
 Gıda mühendisi, ziraat mühendisi (gıda bölümü), kimya mühendisi, kimyager, gıda teknoloğu(1), veteriner hekim, su ürünleri mühendisi, su bilimleri ve mühendisi, balıkçılık teknolojisi mühendisi
25 
Toz karışımlı gıda üreten işletmeler
(30 beygir üzeri motor gücü bulunan veya toplam 10 kişiden fazla personel çalıştıran işletmeler)
 Gıda mühendisi, ziraat mühendisi (gıda veya süt bölümü), kimya mühendisi, kimyager, gıda teknoloğu(1)
26 
Un(3), irmik, bulgur(3), pirinç, makarna, bisküvi üreten işletmeler
(30 beygir üzeri motor gücü bulunan veya toplam 10 kişiden fazla personel çalıştıran işletmeler)
 Gıda mühendisi, ziraat mühendisi, kimya mühendisi, kimyager, gıda teknoloğu(1)
27 
Yumurta ve yumurta ürünleri işletmeleri (30 beygir üzeri motor gücü bulunan veya toplam 10 kişiden fazla personel çalıştıran işletmeler)
 Gıda mühendisi, ziraat mühendisi, veteriner hekim, kimyager, kimya mühendisi, gıda teknoloğu(1)
28 
Yukarıda sayılan gıda iş kollarının dışında, 30 beygir üzeri motor gücü bulunan veya toplam 10 kişiden fazla personel çalıştıran gıda üreten işletmeler