muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Danıştay — Esas No: 2024/3995, Karar No: 2024/4902, Tarih: 27.09.2024

"İçtihat Metni"
          T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas	No : 2024/3995
Karar	No : 2024/4902
DAVACI	:  ...
VEKİLİ	: Av.  ...
DAVALILAR	: 1-  ... Başkanlığı
VEKİLİ	: Av. ...
	  2-  ... Üniversitesi 
VEKİLİ	: Av.  ...
DAVANIN ÖZETİ: 
Yükseköğretim Kurulu Tanıma ve Denklik Hizmetleri Daire Başkanlığı'nca 02/08/2023 tarihli Yürütme Kurulu toplantısında kabul edilen kararın 5. ve 6. maddeleri ile, 
İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Yönetim Kurulu’nun 19/03/2024 tarihli kararının revize edilen 4. ve 5. maddelerinin iptali ve yürütmesinin durdurulması istenilmektedir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ:...
DÜŞÜNCESİ	: 2577 sayılı Kanunun 3. maddesine uygun bulunmayan dava dilekçesinin reddi gerektiği  düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 14. maddesi uyarınca dava dosyası incelenerek işin gereği görüşüldü. 
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 3. maddesinin birinci fıkrasında; idari davaların, Danıştay, idare mahkemesi ve vergi mahkemesi başkanlıklarına hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle açılacağı; ikinci fıkrasında, dilekçelerde davanın konusu ve sebepleri ile dayandığı delillerin gösterileceği; üçüncü fıkrasında, dava konusu kararın ve belgelerin asılları veya örneklerinin dava dilekçesine ekleneceği, dilekçeler ile bunlara ekli evrakın örneklerinin karşı taraf sayısından bir fazla olacağı; 14. maddesinin üçüncü fıkrasının (g) bendinde, dilekçeler üzerinde bu Kanun'un 3. maddesine uygun olup olmadığı yönünden inceleme yapılacağı; 15. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde, bu yönlerden Kanuna aykırılık görülür ise otuz gün içinde 3. maddeye uygun şekilde yeniden düzenlenmek veya noksanları tamamlanmak üzere dilekçelerin reddine karar verileceği;  15. maddesinin beşinci fıkrasında, bu yönlerden dilekçenin reddedilmesi üzerine yeniden verilen dilekçelerde aynı yanlışlıklar yapıldığı takdirde davanın reddedileceği hükümlerine yer verilmiştir.
İdari yargılama usulünde geçerli olan resen araştırma ve yazılılık ilkesi gereği dava dilekçelerinin, 2577 sayılı Kanunda belirtilen şekil kurallarına uygun bir biçimde ve yargılamanın gerektirdiği bilgileri içerecek nitelikte düzenlenmesi gerekmektedir. Bunu sağlamak için, dava dilekçelerinde; dava konusu edilen işlemlerin ve dava sebeplerinin, bir başka ifadeyle; idari işlemin içerdiği iddia edilen hukuka aykırılığın dayandığı hukuk kurallarının açık ve net bir biçimde  somut  olarak    belirtilmesi    şarttır. Ayrıca   birden   fazla  işlemin davaya konu edilmesi ya da bir işlemin birden fazla madde, fıkra veya bendinin iptalinin istenilmesi  halinde  söz  konusu  işlemler ve bu işlemlerin hangi madde veya fıkralarının iptalinin istendiğinin tek tek sayılmak suretiyle belirtilmesi de yukarıda alıntısı yapılan düzenlemeler ve idari yargılama usulü ilkelerinin bir gereğidir.

Dava dilekçesinin incelenmesinden; davacının İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nde denklik işlemi kapsamında ders tamamlama öğrencisi olduğu, dava dilekçesinin konu ve sonuç bölümünde, "Yükseköğretim Yürütme Kurulu'nun 02/08/2023 tarihli toplantısında alınan 5. madde ile 6. maddenin ve 19/03/2024 tarihli İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Yönetim Kurulu kararının 4. ve 5. maddelerinin iptali" istemiyle dava açıldığı görülmektedir. 
	Bununla birlikte; iptali istenilen Yükseköğretim Yürütme Kurulu'nun 02/08/2023 tarihli toplantısında alınan kararın 5. maddesinde ders tamamlamaya ilişkin hükümlerin; 6. maddesinde seviye tespit sınavı ile ilgili hükümlerin düzenlendiği; 5. maddenin 4, 5 ve 6. fıkralarının olduğu, ilgili fıkralarda ders tamamlama öğrencilerinin yaz okulu ve katkı paylarına ilişkin düzenlemelerin de yapıldığı ve davacının dava dilekçesi içeriğinde sadece 4. fıkranın iptali istemine ilişkin iddialarda bulunduğu ancak dilekçenin konu ve sonuç bölümünde maddenin tamamının iptali istemine yer verdiği anlaşılmıştır.
	Bu haliyle davacı tarafından, Yükseköğretim Yürütme Kurulu'nun 02/08/2023 tarihli toplantısında alınan kararın 5. ve 6. maddelerinin tamamının mı belli kısımlarının mı iptaline karar verilmesinin istenildiği  hususunda  tereddüt oluşmuştur. 
	Bununla birlikte, idari işlemlerin hukuka uygunluğunun yargı yoluyla denetimini amaçlayan iptal davasının görüşülebilmesinin ön koşullardan birisi olan "dava açma ehliyeti", her idari işleme karşı herkes tarafından iptal davası açılmasının idare ile işlemlerinde istikrarsızlığa neden olmaması ve idarenin işleyişinin bu yüzden olumsuz etkilenmemesi için, dava konusu edilecek işlem ile dava açacak kişi arasında belli ölçütler içinde menfaat ilişkisinin varlığını ifade etmektedir. Her olay ve davada, idari işlem ile dava açacak kişi arasında öngörülen subjektif ehliyet koşulu olarak menfaat ihlalinin kişisel, meşru ve güncel bir menfaat olması ölçütleri ekseninde yargı mercilerince değerlendirilerek takdir edilecektir.
Bir başka ifadeyle;  Danıştay'ın  istikrar  bulan  kararlarına göre, davacının subjektif dava açma ehliyetinin bulunduğunun kabulü için idari kararın davacının meşru, şahsi ve güncel bir menfaatini ihlal etmesi gerekmektedir.
Dolayısıyla iptal davası açılabilmesinin ön koşullarından biri davacının objektif  ve  subjektif  dava  ehliyetinin  olmasıdır.
Davacının denklik işlemi kapsamında ders tamamlama öğrencisi olduğu görülmekle birlikte; iptalini istediği  Yükseköğretim Yürütme Kurulu'nun 02/08/2023 tarihli toplantısında alınan kararın iptalini istemekte menfaatinin bulunduğu kısım/kısımların ayrı ayrı olmak üzere açık ve net olarak ortaya konulmadığı anlaşılmaktadır.

Dolayısıyla iptal davası açılabilmesinin ön koşullarından biri davacının objektif  ve  subjektif  dava  ehliyetinin  olmasıdır.
Davacının denklik işlemi kapsamında ders tamamlama öğrencisi olduğu görülmekle birlikte; iptalini istediği  Yükseköğretim Yürütme Kurulu'nun 02/08/2023 tarihli toplantısında alınan kararın iptalini istemekte menfaatinin bulunduğu kısım/kısımların ayrı ayrı olmak üzere açık ve net olarak ortaya konulmadığı anlaşılmaktadır.
	Ayrıca, İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Yönetim Kurulu’nun 19/03/2024 tarihli kararının revize edilen 4. ve 5. maddelerinin iptalinin istenildiği görülmekle, 19/03/2024 tarihli Fakülte Yönetim Kurulu Kararının,  ... tarih ve  ... sayılı Fakülte Yönetim Kurulu Kararı ile değiştirildiği, yenilenecek dava dilekçesine ... tarihli Yönetim Kurulu Kararı eklenerek davacının menfaatini etkileyen ve iptali istenilen maddelerin tek tek ve tereddüde yer vermeyecek şekilde açıklanması gerektiği açıktır. 
	Bu itibarla; dava dilekçesinin bir bütün olarak incelenmesi neticesinde, iptali istenilen maddelerin belirtilen Karar ile örtüşmediği ve uyumsuz olduğu görüldüğünden, hangi kısım/kısımlarının iptali isteniyorsa bu hususa ilişkin olarak; sahip olduğu menfaatin ve hukuki sebeplerin ortaya konulması; iptali istenen kısımlarının açıkça, tek tek ve tereddüte yer bırakmayacak şekilde gerekçeleri ile belirtilmesi ve hukuka aykırılık iddialarının ayrı ayrı açıklanması gerektiğinden, dava dilekçesi 2577 sayılı Kanunun 3. maddesine uygun bulunmamıştır.    
KARAR SONUCU:
            Açıklanan nedenlerle;
  1. 2577 sayılı Kanunun 3. maddesine uygun bulunmayan DAVA DİLEKÇESİNİN aynı Kanunun 15. maddesinin 1/d bendi uyarınca bu kararın tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içerisinde usulüne uygun biçimde düzenlenecek dilekçe ile yeniden dava açılabilmek üzere REDDİNE,
2. Yeniden açılacak dava için ayrıca harç alınmayacağının ve aynı yanlışlıkların yapılması halinde davanın reddine karar verileceğinin davacı vekiline bildirilmesine,
3. Davanın yenilenmemesi durumunda kullanılmayan ...TL yürütmeyi durdurma harcı ile posta gideri avansından artan miktarın istemi halinde davacıya iadesine,
  27/09/2024 tarihinde oybirliğiyle  karar verildi.
Danıştay — Esas No: 2021/8152, Karar No: 2024/3799, Tarih: 26.09.2024

"İçtihat Metni"
          T.C.
 D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No  : 2021/8152
Karar No : 2024/3799                                                              
TEMYİZ EDEN (TARAFLAR) 
                1- DAVACI: ...	  
                    VEKİLİ: Av. E...
               2- DAVALI: ... Bakanlığı
                   VEKİLİ: Av....
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının taraflarca aleyhlerine olan kısımlarının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ	:
Dava konusu istem: Ankara Adliyesinde hizmet alımı yoluyla güvenlik görevlisi olarak çalışmakta iken 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamında sürekli işçi kadrosuna atanan davacının, güvenlik soruşturmasının olumsuz sonuçlandığından bahisle 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 48. maddesinin birinci fıkrasının (A) bendinin (8) numaralı alt bendi ile 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Geçici 23 ve 24. maddeleri uyarınca görevine son verilmesine ilişkin Ankara Adli Yargı 
İlk Derece Mahkemesi Adalet Komisyonunun 28/06/2019 tarihli işleminin iptali ile yoksun kaldığı maaş ve özlük haklarının işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesi ve uğradığı manevi zararlara karşılık 20.000,00-TL manevi tazminatın ödenmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararıyla; dava konusu işlemin dayanağı olan 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 48. maddesinin birinci fıkrasının (A) bendinin (8) numaralı alt bendinin, Anayasa Mahkemesinin 29/11/2019 tarih ve 30963 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile iptaline karar verildiğinden, dayanağı kalmayan dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı; öte yandan, iptal kararının, davacının doğrudan kamu görevine alınması sonucunu doğurmayacağı, yapılacak yeni yasal düzenleme uyarınca davacının durumu davalı idarece yeniden değerlendirileceğinden, yoksun kaldığı maaş ve özlük haklarının işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesi ile manevi tazminat taleplerinin kabul edilmesine imkân bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, yoksun kalınan parasal haklar ile manevi tazminat taleplerinin reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve taraflarca ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI  : 
	Davacı tarafından, dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu, kararın redde ilişkin kısımlarının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI  : 
	Davacı tarafından, dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu, kararın redde ilişkin kısımlarının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
	Davalı idare tarafından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığından, temyize konu kararın iptale ilişkin kısmının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. 
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI     :  
	Davacı tarafından, dava konusu işlem hukuka aykırı olduğundan temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır. 
	Davalı idare tarafından, temyize konu kararın davanın reddine yönelik kısmında hukuka aykırılık bulunmadığından, istemin reddi gerektiği savunulmaktadır.            
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: ...
DÜŞÜNCESİ: Temyiz istemlerinin reddi gerektiği düşünülmektedir.
 
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE	:
 
	MADDİ OLAY : 
	Ankara Adliyesinde hizmet alımı yoluyla güvenlik görevlisi olarak çalışan davacı, 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamında sürekli işçi kadrosuna atanmıştır. 
	Ankara Adli Yargı İlk Derece Mahkemesi Adalet Komisyonunun ...9 tarih ve ... sayılı kararıyla, davacının, güvenlik soruşturmasının olumsuz sonuçlandığından bahisle 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 48. maddesinin birinci fıkrasının (A) bendinin (8) numaralı alt bendi ile 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Geçici 23 ve 24. maddeleri uyarınca görevine son verilmesi üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır. 
	İLGİLİ MEVZUAT:
	Anayasanın 125. maddesinde, idarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolunun açık olduğu belirtildikten sonra, son fıkrasında, idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu kurala bağlanmıştır.
 		2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun “İptal ve Tam Yargı Davaları” başlıklı 12. maddesinde; “İlgililer haklarını ihlal eden bir idari işlem dolayısıyla Danıştay'a ve idare ve vergi mahkemelerine doğrudan doğruya tam yargı davası veya iptal ve tam yargı davalarını birlikte açabilecekleri gibi ilk önce iptal davası açarak bu davanın karara bağlanması üzerine, bu husustaki kararın veya kanun yollarına başvurulması halinde verilecek kararın tebliği veya bir işlemin icrası sebebiyle doğan zararlardan dolayı icra tarihinden itibaren dava süresi içinde tam yargı davası açabilirler. Bu halde de ilgililerin 11'inci madde uyarınca idareye başvurma hakları saklıdır.” hükmü öngörülmüştür.
 
          	 HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
	 Davacının temyiz istemi yönünden;

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
	 Davacının temyiz istemi yönünden; 
İdare, kural olarak yürüttüğü kamu hizmetiyle nedensellik bağı kurulabilen zararları tazminle yükümlü olup; idari eylem ve işlemlerden doğan zararlar idare hukuku kuralları çerçevesinde, hizmet kusuru veya kusursuz sorumluluk ilkeleri gereği tazmin edilmektedir. İdarenin yürütmekle görevli olduğu bir hizmetin kuruluşunda, düzenlenişinde veya işleyişindeki nesnel nitelikli bozukluk, aksaklık veya eksiklik şeklinde tanımlanabilen hizmet kusuru; hizmetin kötü işlemesi, geç işlemesi veya hiç işlememesi hallerinde gerçekleşmekte ve idarenin tazmin yükümlülüğünün doğmasına yol açmaktadır.
   2577 sayılı Kanunun yukarıda aktarılan 12. maddesinde, idari işlem nedeniyle haklarının ihlal edildiği iddiasında bulunan ilgililere seçimlik hak tanımış ve bu kişilerin önce iptal davasını açarak sonra tam yargı davası (veya her iki davayı birlikte) açabilecekleri gibi iptal davası açmadan doğrudan tam yargı davası da açabilecekleri belirtilmiştir. 
Uyuşmazlıkta; davacının dava konusu işlemle birlikte işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının ödenmesine karar verilmesi istemiyle temyizen incelenmekte olan davanın açıldığı, İdare Mahkemesince, dava konusu işlemin iptaline, işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının ödenmesi istemi yönünden ise, davanın reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda, yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve dava konusu uyuşmazlık birlikte incelendiğinde, dava konusu işlemin hukuka aykırı bulunarak iptaline karar verilmesi nedeniyle davacının işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının ödenmesine ilişkin isteminin kabulüne karar verilmesi gerektiği sonucuna varıldığından, anılan istemin reddi yönünde verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine yönelik temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bu kısmında hukuki isabet bulunmamaktadır.
  Davacının 20.000-TL manevi tazminat talebine gelince; 
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen kararın, İdare Mahkemesi kararının 20.000,00-TL manevi tazminat talebinin reddine yönelik kısmına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin kısmı usul ve hukuka uygun olup, davacının temyiz dilekçesinde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bu kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Davalı idarenin temyiz istemi yönünden;
Temyizen incelenen kararın dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmı usul ve hukuka uygun olup, davalı idarenin temyiz dilekçesinde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bu kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Davalı idarenin temyiz istemi yönünden;
Temyizen incelenen kararın dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmı usul ve hukuka uygun olup, davalı idarenin temyiz dilekçesinde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bu kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Bununla birlikte, Anayasa Mahkemesince verilen iptal kararı, ilgililer hakkında güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılamayacağı yönünde olmayıp aksine, kararda; kamu görevinde çalıştırılacak kişiler hakkında, Anayasa'nın 129. maddesi uyarınca kamu hizmetinin etkin ve verimli bir şekilde yürütülmesini teminen güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılması yönünde düzenlemeler getirilmesinin kanun koyucunun takdir yetkisinde olduğu hususu açıkça belirtilmiştir.
Nitekim, dava konusu uyuşmazlık temyiz aşamasında iken 17/04/2021 tarih ve 31457 sayılı Resmi Gazete'de, 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu yayımlanarak yürürlüğe konulmuş olup,  davalı idarece; davacı hakkında, anılan Kanunun 3. maddesi hükümleri çerçevesinde yeniden bir değerlendirme yapılabileceği de kuşkusuzdur.
KARAR SONUCU	:
            Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin kısmen reddi ile temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, İdare Mahkemesi kararının ...-TL manevi tazminat talebinin reddine yönelik kısmına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin kısmının ONANMASINA,
2. Davalı idarenin temyiz isteminin reddi ile temyize konu kararın, İdare Mahkemesi kararının dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine yönelik kısmının yukarıda belirtilen açıklama ile ONANMASINA,
3. Davacının temyiz isteminin kısmen kabulü ile temyize konu kararın, İdare Mahkemesi kararının davacının yoksun kaldığı maaş ve özlük haklarının işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesi talebinin reddine yönelik kısmına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin kısmının BOZULMASINA, 
4. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi...... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 26/09/2024 tarihinde, kesin olarak oybirliğiyle  karar verildi.
Danıştay — Esas No: 2022/4836, Karar No: 2024/4834, Tarih: 26.09.2024

"İçtihat Metni"
          T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas   No : 2022/4836
Karar  No : 2024/4834  
TEMYİZ EDENLER: 1- (DAVACI) ... Madencilik Makine Enerji Otomotiv ve Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi	  
VEKİLİ	: Av....
		2- (DAVALI) ... Müdürlüğü	  
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K...sayılı kararının, taraflarca aleyhlerine ilişkin kısımların temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. 
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından, Konya ili dahilinde işletilen ... sicil sayılı maden ruhsatına ilişkin mahallinde yapılan tetkikler ve Genel Müdürlük kayıtlarında yapılan inceleme neticesinde 2017 ve 2018 yılları Devlet haklarının eksik ödendiğinden bahisle eksik ödenen 79.739,37 TL'nin gecikme cezalarıyla birlikte ödenmesi istemiyle tesis edilen Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü'nün ... tarih ve E... sayılı işleminin iptali istenilmektedir.
İlk Derece Mahkemesi kararının  özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:...,  K:... sayılı kararda; Devlet hakkına ilişkin olarak ortaya çıkabilecek aksaklıkları ve tutarsızlıkları önlemek, işlemler arasında birliği sağlayarak Devlet hakkı kayıplarının önüne geçmek amacıyla davalı idarece dayanakları ortaya konulmak suretiyle fiyat tespiti yapma konusunda yetkili olduğu kuşkusuz olup, 2017 yılı işletme faaliyet raporunda tenörün %93 CaCo3 olarak beyan edildiğinin görüldüğü, bu beyanın tespiti üzerine davalı idare tarafından verimlilik (%90) baz alınarak yıl içerisinde yapılan satışların %90'ının boyutlandırılmış fiyat üzerinden, %10'unun da by-pass olarak beyan edilmesi gerektiğinden, belirtilen oranlar üzerinden hesaplanan 2017 yılı 8.325,02 TL ve 2018 yılı 15.630,55 TL Devlet hakkı hazine payı farkı tahakkuk ettirilmesine ilişkin dava konusu işlemde mevzuata ve hukuka aykırılık bulunmadığı, ancak davalı idarenin tesis ettiği işlemin 2017 yılı by-pass:26.015,66 TL ve 2018 yılı by-pass: 29.768,14 TL tahakkuk ettirilmesi kısmının ise; davalı idarenin 03.11.2020 tarihli cevabından da görüldüğü üzere 2017 yılı by-pass:26.015,66 TL ve 2018 yılı by-pass: 29.768,14 TL'nin sehven tahakkuk ettirildiği anlaşıldığından, ayrıca 2017-2018 yılları Devlet hakkı payı hesaplanırken by-pass oranlarının dahil edildiği görüldüğünden davalı idare işleminin bu kısmı yönünden hukuka uyarlık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varıldığı gerekçesiyle kısmen dava konusu işlemin iptaline, kısmen davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:	İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:	İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, by-pass ve pasa malzemenin mamul olmayıp ancak dolgu malzemesi olarak kullanılabileceği, fark bedel çıkartılmasının hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
	Davalı idare tarafından, işletme faaliyet raporlarında yer alan verimlilik ve sevk fişlerinin incelenerek tespit yapıldığı, işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, istemin reddi gerektiği savunulmakta olup, davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NUN DÜŞÜNCESİ : Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının kısmen onanması kısmen bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
	MADDİ OLAY : 
	Davacı şirketin Konya ili dahilinde işletilen ... sicil sayılı maden ruhsatına ilişkin davalı idare tarafından...tarihli ve E... sayılı "Makam Oluru" ile görevlendirilen heyet tarafından mahallinde düzenlenen tetkik raporunda; 2017 ve 2018 yılı işletme faaliyet raporlarında beyan edilen satış miktarlarında eksik beyan edildiği tespit edilen fark Devlet hakları tahakkuk ettirilmiş olup 2017 ve 2018 yılları Devlet haklarının eksik ödendiğinden bahisle eksik ödenen Devlet hakkı ve by-pass olmak üzere toplam 79.739,37 TL'nin gecikme cezalarıyla birlikte ödenmesi istemiyle... tarihli ve E... sayılı yazıyla davacıya bildirilmesi üzerine bakılan dava açılmıştır.
	İLGİLİ MEVZUAT:
	3213 sayılı Maden Kanunu'nun 14. maddesinde "Devlet hakkı, ocaktan çıkarılan madenin ocak başındaki fiyatından alınır. (Ek fıkra: 10/6/2010-5995/8 md.) (Değişik fıkra:14/2/2019-7164/14 md.) Üretilen madenin hammadde olarak kullanılması veya satılması hâlinde, aynı pazar ortamında madenin işletmelerdeki tüvenan olarak ocak başı satışında uygulanan fiyat, ocak başı satış fiyatıdır. Madenlerden alınan Devlet hakkına esas olan emsal ocak başı satış fiyatı, bölgeler de dikkate alınarak her madene ait ayrı ayrı ve uygulandığı yıl için belirlenerek Genel Müdürlükçe ilan edilir. Ruhsat sahipleri tarafından Devlet haklarının beyanında kullanılan ocak başı satış fiyatı, Genel Müdürlükçe ilan edilen ocak başı satış fiyatından daha düşük olamaz. Bu fıkranın uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir.