muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Danıştay — Esas No: 2023/6610, Karar No: 2024/4752, Tarih: 24.09.2024

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile; her ne kadar, davacı vekili tarafından, davacının girdiği 2008-ÜDS sınavı ile ilgili aleyhine sonuçlanan Mahkeme kararları için Anayasa Mahkemesi'ne bireysel başvurularda bulunulduğu, bunlardan, davacının ilk kez eşdeğer sınava çağrılmasına ilişkin işleme karşı açılan davanın reddi yönünde verilen Danıştay 8. Dairesi'nin E:2019/5546, K:2019/6639 sayılı kararı hakkında, Anayasa Mahkemesi'nin 10/05/2023 tarihli ve Başvuru No:2019/32695 sayılı kararı ile ihlal kararı verildiği ve dosyanın Danıştay 8. Dairesi'nce yeniden kayda alındığı (UYAP sorgulamasından E:2023/4014 sayılı esasa kaydedildiği görülmektedir.) ileri sürülmekte ise de, dava konusu işlemin sebep unsurunu, Ölçme Seçme ve Yerleştirme Merkezi (ÖSYM) Başkanlığı'nca davacının 2008-ÜDS sonucunun geçersiz sayıldığının davalı idareye bildirilmesi hususunun oluşturduğu, dava konusu işlem tarihi itibarıyla bu işleme karşı açılan davada Danıştay 8. Dairesinin 10/11/2021 tarih ve E:2021/6728, K:2021/5216 sayılı kararı için Anayasa Mahkemesi'nce verilmiş bir ihlal kararı ve anılan Danıştay Dairesi'nce aksi yönde verilen bir karar bulunmadığı, öte yandan, 2008-ÜDS sınavı ile ilgili işlem tesis etmeye yetkili bulunan ÖSYM Başkanlığı tarafından, söz konusu sınav hakkında davacı lehine bir yargı kararı verilmesi ve yargı kararı gereği işlem tesis edilerek davalı idareye bildirimde bulunulması durumunda davalı idarece davacının durumunun yeniden değerlendirilerek bir işlem tesis edilebileceği açık olduğundan, davacı vekilince ileri sürülen söz konusu iddianın bu aşamada incelenmesine olanak bulunmadığı, istinaf başvurusuna konu edilen karar, usul ve esas yönünden hukuka uygun olup kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığı gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, Anayasa Mahkemesi'nin 10/05/2023 tarih, Başvuru No:2019/32695 sayılı kararı ile hak ihlali olduğuna karar verildiği, bunun üzerine Danıştay 8. Dairesinin 12/09/2023 tarih,  E:2023/4014, K:2023/3736 sayılı kararı ile; "davalı idarenin temyiz isteminin reddine, ... tarih, E:..., K:... sayılı kararının kaldırılmasına ve ... İdare Mahkemesinin ... tarih, E:..., K:... sayılı iptal kararının onanmasına" karar verildiği, Üniversitelerarası Kurul işlemine esas teşkil eden işlemin iptal edildiği, Bölge İdare Mahkemesince Danıştay kararı  beklenmeden karar verildiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından,  Nisan 2009 döneminde doçentlik sınavına müracaat eden  davacının, doçentlik dosyasında bulunan 2008-ÜDS Mart Dönemi yabancı dil belgesinin ÖSYM Yönetim Kurulu'nun ... tarihli, ... sayılı kararıyla geçersiz sayılması nedeniyle 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu ve Doçentlik Yönetmeliği hükümlerine göre belirlenen ve doçentlik unvanının iktisabı için aranan geçerli yabancı dil şartını sağlamamış olması karşısında, davacıya verilmiş olan doçentlik unvanının ve 07/04/2010 tarihli doçentlik belgesinin iptaline ilişkin işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NİN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
	MADDİ OLAY : 
	Profesör ünvanıyla emekli olan davacı tarafından, Nisan 2009 dönemi doçentlik sınavına başvururken aldığı ve doçentlik dosyasında bulunan 2008-ÜDS Mart Dönemi yabancı dil belgesinin, ÖSYM Yönetim Kurulu'nun ... tarihli, ... sayılı kararıyla geçersiz sayılması üzerine, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu ve Doçentlik Yönetmeliği hükümlerine göre belirlenen ve doçentlik unvanının iktisabı için aranan geçerli yabancı dil şartını sağlamamış olması nedeniyle Üniversitelerarası Kurul Yönetim Kurulu'nun ... tarihli, ... sayılı  kararı ile ... tarihli, ... sayılı Doçentlik belgesinin iptali ile belgenin iadesine ilişkin olarak tesis edilen Üniversitelerarası Kurul Başkanlığı Genel Sekreterliği'nin ... tarihli, ... sayılı işleminin iptali istemiyle  bakılan dava açılmıştır.
	İLGİLİ MEVZUAT:
	2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 'Doçentlik ve atama' başlıklı 24'üncü maddesinin (a) fıkrasının 2'nci bendinde, "(...)Doçentlik başvuruları için aşağıdaki şartlar aranır: (...) (2) Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen merkezî bir yabancı dil sınavından en az elli beş puan veya uluslararası geçerliliği Yükseköğretim Kurulu tarafından kabul edilen bir yabancı dil sınavından buna denk bir puan almış olmak; doçentlik bilim alanının belli bir yabancı dille ilgili olması halinde ise bu sınavı başka bir yabancı dilde vermek" hükmüne yer verilmiştir.

Davacının yabancı dil sınavına girdiği tarihte yürürlükte olan 01/09/2000 tarihli,  24157 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "Doçentlik Sınav Yönetmeliği'nin" 'Yabancı dil koşulu' başlıklı 5.maddesinde, "5.Yabancı dil koşulunun sağlanması için adayların İngilizce, Fransızca veya Almanca dillerinin birinden Üniversitelerarası Kurul Yabancı Dil Sınavı'na (ÜDS) girmeleri gerekir. ÜDS, Fen Bilimleri, Sağlık Bilimleri ve Sosyal Bilimler olmak üzere üç ayrı alanda ve merkezi olarak yapılır. Bu Yönetmeliğin 3 üncü maddesinde belirtilen temel alanların hangisinde doçentlik sınavına başvurulacaksa, ÜDS'ye o alanda girmek zorunludur. ÜDS alanlarının kapsadığı temel alanlar aşağıda verilmiştir. Fen Bilimleri : Eğitim Bilimleri ve Öğretmen Yetiştirme (fen kısımları), Fen Bilimleri ve Matematik, Mesleki Eğitim (fen kısımları), Teknik Eğitim, Mimarlık, Mühendislik, Ziraat ve Ormancılık. Sağlık Bilimleri : Sağlık Bilimleri. Sosyal Bilimler : Eğitim Bilimleri ve Öğretmen Yetiştirme (sosyal kısımlar), Mesleki Eğitim (sosyal kısımlar), Filoloji, Güzel Sanatlar, Hukuk, İlahiyat, Sosyal, Beşeri ve İdari Bilimler. Yabancı dil koşulunun sağlanması için ÜDS'den yüz üzerinden en az altmışbeş puan alınması gerekir. Uluslararası düzeyde veya Türkiye'de merkezi olarak yapılan yabancı dil sınavlarının ÜDS'ye eşdeğerlik durumları Üniversitelerarası Kurul tarafından belirlenir. Yukarıda belirtilenlerden başka dillerde yabancı dil sınavı açılması Üniversitelerarası Kurul kararı ile olur. Bu dillerde Kamu Personeli Yabancı Dil Bilgisi Seviye Tespit Sınavı'na (KPDS) girilmesi ve bu sınavdan 100 üzerinden en az altmışbeş puan alınması gerekir. Bilim/sanat alanı belli bir dille ilgili olanlar, yabancı dil sınavına başka bir dilde girmek zorundadırlar.” hükümleri yer almaktadır.
	HUKUKİ DEĞERLENDİRME:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
	Dava dosyasının incelenmesinden; davacı tarafından, eşdeğer sınava çağrılmasına ilişkin işleme ilişkin olarak davanın reddi yönünde verilen Dairemizin 04/07/2019 tarih, E:2019/5546, K:2019/6639 sayılı kararı hakkında Anayasa Mahkemesi'ne başvurulduğu, Anayasa Mahkemesi'nin 10/05/2023 tarihli ve Başvuru No:2019/32695 sayılı kararı ile başvurucunun davanın sonucuna ilişkin temel iddialarının Daire tarafından karşılanmadığı gerekçesiyle başvurucunun Anayasa'nın 36. maddesinde güvence altına alınan adil yargılanma hakkı kapsamındaki gerekçeli karar hakkının ihlal edildiğine karar verildiği, bunun üzerine Dairemizin E:2023/4014 sayılı dosyasında yeniden kayda alınan davada, 12/09/2023 tarih, K:2023/3736 sayılı kararla;  "temyiz istemine konu İdare Mahkemesi kararında; davalı idarece ihbar başvurusu ve sınavlardan alınan puanların kıyaslanması haricinde 2008 yılı ÜDS Mart Dönemi sınavının şaibeli bulunması ile ilgili başkaca herhangi bir somut gerekçe sunulmadığı, davacının sınav sorularını önceden ele geçirdiği veya kopya çektiği ya da sınavın tümü ile ilgili soruların önceden alındığı, toplu kopya çekildiği vs. gibi herhangi bir durumun  bu sınav bakımından mevcut olmamasına rağmen sadece davacının daha önceden girdiği sınavlarda aldığı notlar kıyaslanarak dava konusu işlemin tesis edilmesinin hukuk devleti ve hukuki güvenlik ilkelerini ihlal edeceği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verildiği, söz konusu kararın, Anayasa Mahkemesi'ni ihlal kararı vermeye yönelten sebepleri ortadan kaldırmaya yeter derecede açık ve makul gerekçe içerdiği anlaşıldığından, temyiz istemine konu İdare Mahkemesi kararının onanmasına karar verilmesi gerektiği" gerekçesiyle ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının kaldırılmasına, davalı idarenin temyiz isteminin reddine, ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının onanmasına karar verildiği görülmektedir.

Bu durumda;  davacının doçentlik dosyasında yer alan 2008 yılı Mart Dönemi Üniversitelerarası Kurul Yabancı Dil Sınavı (ÜDS) sonucunun iptal edilmesi nedeniyle bu belgeye dayalı olarak verilen doçentlik belgesinin iptal edildiği, 2008 yılı Mart Dönemi Üniversitelerarası Kurul Yabancı Dil Sınavı (ÜDS) sonucunun ise davacının çağrıldığı eşdeğer sınava katılmaması nedeniyle geçersiz sayılmasına karar verildiği, işlemin sebep unsurunun  davacının çağrıldığı eşdeğer sınava katılmaması olduğu ve Anayasa Mahkemesi'nin 10/05/2023 tarihli ve Başvuru No:2019/32695 sayılı kararı sonrasında Dairemizce davacının eşdeğer sınava çağrılmasına ilişkin işleme karşı açılan davada kesin olarak iptal kararı verildiği görüldüğünden ve  davacının girdiği 2008-ÜDS sınavı ile ilgili aleyhine sonuçlanan Mahkeme kararları için Anayasa Mahkemesi'ne bireysel başvurularda bulunulduğu belirtildiğinden, Dairemizin yeni kararıyla birlikte ortaya çıkan ve yukarıda özetlenen yeni hukuki durum ve varsa konuya ilişkin diğer Anayasa Mahkemesi kararları değerlendirilerek karar verilmesi gerekmektedir.
	Bu itibarla, davanın reddi  yönündeki Ankara 10. İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin gerekçeli olarak reddine ilişkin temyize konu Ankara Bölge İdare  Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
            Açıklanan nedenlerle;
1.  2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 
4. Kesin olarak 24/09/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Danıştay — Esas No: 2024/13915, Karar No: 2024/13232, Tarih: 24.09.2024

Danıştay 5. Daire Başkanlığı         2024/13915 E.  ,  2024/13232 K.


"İçtihat Metni"
          T.C.
D A N I Ş T A Y
BEŞİNCİ DAİRE
Esas  No : 2024/13915
Karar No : 2024/13232
YETKİLİ  YARGI  YERİNİN  BELİRLENMESİ  KARARI
Siirt İli, 3. Komando Tugay Komutanlığı emrinde piyade uzman çavuş olarak görev yapmakta iken 667 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 4/1-(ğ) maddesi uyarınca kamu görevinden çıkarılan davacı .... vekili Av.... tarafından, müvekkilinin, kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin Milli Savunma Bakanlığının 29/08/2016 tarih ... sayılı işleminin iptaline karar verilmesi istemiyle Milli Savunma Bakanlığına karşı açılan davada verilen Gaziantep 4. ve Ankara 2. İdare Mahkemelerinin davanın yetki yönünden reddine dair kararları sonucunda, anılan iki Mahkeme arasında çıkan yetki uyuşmazlığı 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 43. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi uyarınca incelenerek gereği görüşüldü:  
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunun ''Askerî hizmete ilişkin idari işlem ve eylemlerden doğan uyuşmazlıklara dair hükümler" başlıklı 20/C maddesinin 1. fıkrasında; bu maddenin; Millî Savunma Bakanlığı kadrolarında çalışan kamu görevlileri ile 25/6/2019 tarihli ve 7179 sayılı Askeralma Kanunu kapsamında askerlik hizmetini yerine getiren yedek subaylar ve yedek astsubaylar ile erbaş ve erleri ilgilendiren ve askerî hizmete ilişkin idari işlem ve eylemlerden doğan uyuşmazlıklar hakkında uygulanacağı; (Ek cümle: 30/06/2022-7415/8 md.) Bu uyuşmazlıkların çözümünde ilgilinin görev yaptığı yerin idari yargı yetkisi yönünden bağlı olduğu bölge idare mahkemesinin bulunduğu yerdeki idare mahkemesinin yetkili olduğu hükmüne yer verilmiştir. 
Buna göre, 7415 sayılı Kanunun 8. maddesi ile 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunun 20/C maddesinin 1. fıkrasına getirilen ve 30/06/2022 tarihinde yürürlüğe giren hüküm ile askerî hizmete ilişkin idari işlem ve eylemlerden doğan uyuşmazlıkların çözümünde ilgilinin görev yaptığı yerin idari yargı yetkisi yönünden bağlı olduğu bölge idare mahkemesinin bulunduğu yerdeki idare mahkemesinin yetkili olduğunun düzenlenmesi, işbu uyuşmazlığın anılan Kanun'un 20/C. maddesi kapsamında bulunması ve maddede belirtilen "ilgilinin görev yaptığı yer" ibaresinden "son görev yapılan yerin" anlaşılmasının gerektiği dikkate alındığında, uyuşmazlığın görüm ve çözümünde, davacının son görev yaptığı Siirt İli'nin idari yargı yetkisi yönünden bağlı olduğu Gaziantep Bölge İdare Mahkemesinin bulunduğu yerde olan Gaziantep İdare Mahkemesinin yetkili olduğu sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, dava dosyasının, davanın görüm ve çözümünde yetkili olduğu belirlenen Gaziantep 4. İdare Mahkemesine gönderilmesine, kararın, Ankara 2. İdare Mahkemesine ve taraflara tebliğine,  24/09/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Danıştay — Esas No: 2024/16815, Karar No: 2024/13227, Tarih: 24.09.2024

"İçtihat Metni"
          T.C.
D A N I Ş T A Y
BEŞİNCİ DAİRE
Esas  No : 2024/16815
Karar No : 2024/13227
 
YETKİLİ  YARGI  YERİNİN  BELİRLENMESİ  KARARI
 Gaziantep İl Ambulans Servisi Başhekimliğinde sağlık memuru olarak görev yapmakta iken 675 sayılı Kanun Hükmünde Kararname (KHK) ile kamu görevinden çıkarılan ve Olağanüstü Hal (OHAL) İşlemleri İnceleme Komisyonu kararıyla göreve iade edilen davacı ... tarafından, kamu görevinden çıkarılması nedeniyle uğramış olduğu manevi zararının tazmini istemiyle yaptığı başvurunun reddine dair işlemin iptali ile 100.000,00-TL manevi tazminatın ödenmesine karar verilmesi istemiyle Sağlık Bakanlığına karşı açılan davada verilen Muğla 1. İdare ve Ankara 2. İdare Mahkemelerinin davanın yetki yönünden reddine dair kararları sonucunda, anılan iki Mahkeme arasında çıkan yetki uyuşmazlığı 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 43. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi uyarınca incelenerek gereği görüşüldü:  
 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Tam Yargı Davalarında Yetki" başlıklı 36. maddesinin "a" bendinde, tam yargı davalarında yetkili mahkemenin zararı doğuran idari uyuşmazlığı çözümlemeye yetkili idari mahkemesi olduğuna ilişkin genel yetki kuralı yer almakta olup, aynı Kanun'un  33. maddesinde kamu görevlileri ile ilgili davalarda yetki kuralı açıklanmış ve anılan maddenin 3. fıkrasında uyuşmazlığın kamu görevlisinin özlük ve parasal haklarına ilişkin olması durumunda yetkili mahkemenin ilgilinin görevli bulunduğu yer mahkemesi olduğu kurala bağlanmıştır. 01/02/2018 tarih ve 7075 sayılı OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonu Kurulması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanun'un 1. maddesinde ise, başka bir idari işlem tesis edilmeksizin doğrudan KHK ile tesis edilen işlemlere ilişkin başvuruları değerlendirmek ve karara bağlamak üzere OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonu kurulduğu, OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonu kararlarının uygulanmasını düzenleyen "Kararların uygulanması" başlıklı 10. maddesinin birinci fıkrasının son cümlesinde, Komisyon kararıyla göreve başlayanlara, kamu görevinden çıkarılmalarını takip eden aybaşından göreve başladıkları tarihe kadar geçen süreye tekabül eden mali ve sosyal haklarının ödeneceği, anılan Kanun'un "Yargı denetimi" başlıklı 11. maddesinin 1. fıkrasında da, Komisyon kararlarına karşı Hâkimler ve Savcılar Kurulunca belirlenecek Ankara idare mahkemelerinde ilgilinin en son görev yaptığı kurum veya kuruluş aleyhine iptal davası açılabileceği hükme bağlanmıştır.
Söz konusu uyuşmazlığın çözümlenebilmesi için öncelikle 2577 sayılı Kanun'un 36/a maddesinde yer alan tam yargı davalarındaki genel yetki kuralı uyarınca zararı doğuran idari uyuşmazlığın tespitinin yapılması, daha sonra da 2577 sayılı Kanun ve özel kanunlardaki hükümlere göre bu idari uyuşmazlığı çözümlemeye yetkili idare mahkemesinin belirlenmesi gerekmektedir.

Söz konusu uyuşmazlığın çözümlenebilmesi için öncelikle 2577 sayılı Kanun'un 36/a maddesinde yer alan tam yargı davalarındaki genel yetki kuralı uyarınca zararı doğuran idari uyuşmazlığın tespitinin yapılması, daha sonra da 2577 sayılı Kanun ve özel kanunlardaki hükümlere göre bu idari uyuşmazlığı çözümlemeye yetkili idare mahkemesinin belirlenmesi gerekmektedir. 
KHK eki listelerde ismine yer verilmek suretiyle kamu görevinden çıkartılanlardan göreve iade edilenlerin parasal ve özlük hakları, 7075 sayılı Kanun'un 10. maddesi uyarınca Komisyon kararını uygulamakla yükümlü idare tarafından mali ve sosyal haklar kapsamında Kanun gereği ödenmektedir. Bu hakların ödenmesine ilişkin ortaya çıkan uyuşmazlıkların çözümlenmesi  amacıyla açılan davalarda zararı doğuran işlem idare tarafından Komisyon kararı sonrası tesis edilen işlem olup bu sebeple uğranılan zararların kamu görevinden çıkarma ile illiyet bağı kesildiğinden, uyuşmazlığın çözümünde yetkili mahkemenin 2577 sayılı Kanun'un 36/a maddesindeki ölçüte göre anılan Kanun'un 33. maddesinde belirtilen yetki kurallarına göre belirlenmesi gerektiğinde kuşku bulunmamaktadır.
Mevcut uyuşmazlıkta ise, zararı doğuran olay ilgililerin başka bir idari işlem tesis edilmeksizin doğrudan KHK eki listede isimlerine yer verilmek suretiyle kamu görevinden çıkarılmaları olduğundan, OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonunun "başvurunun reddi" kararı vermesi üzerine idari uyuşmazlığı çözümlemeye yetkili mahkeme Ankara özel yetkili idare mahkemeleri olduğuna göre, bu kapsamda kamu görevinden çıkarılanlardan OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonu kararı ile görevine iade edilenlerin Kanun gereği ödenen mali ve sosyal hakları dışında kalan ve kamu görevinden çıkarma ile kamu görevine iade tarihleri arasındaki dönemde uğradıklarını iddia ettikleri maddi ve manevi zararların tazmini isteminden doğan uyuşmazlıkların da 2577 sayılı Kanun'un 36/a ve 7075 sayılı Kanun'un 11/1 maddeleri uyarınca zararı doğuran idari uyuşmazlığı çözümlemeye yetkili olan Ankara özel yetkili idare mahkemelerince karara bağlanması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. 
Bu durumda, OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonu kararıyla göreve iade edilen davacının KHK ile kamu görevinden çıkarılmasından kaynaklı manevi zararının tazmini istemiyle açılan işbu davanın görüm ve çözümünde yukarıda anılan özel yasa uyarınca belirlenmiş olan Ankara İdare Mahkemeleri yetkili bulunmaktadır.
Açıklanan nedenlerle, dava dosyasının, davanın görüm ve çözümünde yetkili olduğu belirlenen özel yetkili Ankara İdare Mahkemelerine tevzii yapılmak üzere Ankara İdare Mahkemesine gönderilmesine, kararın Muğla 1. İdare ve Ankara 2. İdare Mahkemeleri ile taraflara bildirilmesine,  24/09/2024 tarihinde oybirliğiyle  karar verildi.
Danıştay — Esas No: 2024/16736, Karar No: 2024/13226, Tarih: 24.09.2024

"İçtihat Metni"
          T.C.
D A N I Ş T A Y
BEŞİNCİ DAİRE
Esas  No : 2024/16736
Karar No : 2024/13226
 
YETKİLİ  YARGI  YERİNİN  BELİRLENMESİ  KARARI
 Mersin İli, ... İlçesi, Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi’nde öğretmen olarak görev yapmakta iken 686 sayılı Kanun Hükmünde Kararname (KHK) ile kamu görevinden çıkarılan ve Ankara 21. İdare Mahkemesi kararı ile göreve iade edilen davacı ... vekili Av. ... tarafından, müvekkilinin, kamu görevinden çıkarılması nedeniyle uğramış olduğu manevi zararının tazmini istemiyle yaptığı başvurunun reddine dair işlemin iptali ile 200.000,00-TL manevi tazminatın yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle Akdeniz Kaymakamlığına karşı açılan davada verilen Ankara 14. İdare ve Mersin 1. İdare Mahkemelerinin davanın yetki yönünden reddine dair kararları sonucunda, anılan iki Mahkeme arasında çıkan yetki uyuşmazlığı 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 43. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi uyarınca incelenerek gereği görüşüldü:  
 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Tam Yargı Davalarında Yetki" başlıklı 36. maddesinin "a" bendinde tam yargı davalarında yetkili mahkemenin zararı doğuran idari uyuşmazlığı çözümlemeye yetkili idari mahkemesi olduğuna ilişkin genel yetki kuralı yer almaktadır. 01/02/2018 tarih ve 7075 sayılı OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonu Kurulması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanun'un 1. maddesinde ise, başka bir idari işlem tesis edilmeksizin doğrudan KHK ile tesis edilen işlemlere ilişkin başvuruları değerlendirmek ve karara bağlamak üzere OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonu kurulduğu, anılan Kanun'un "Yargı denetimi" başlıklı 11. maddesinin 1. fıkrasında da, Komisyon kararlarına karşı Hâkimler ve Savcılar Kurulunca belirlenecek Ankara idare mahkemelerinde ilgilinin en son görev yaptığı kurum veya kuruluş aleyhine iptal davası açılabileceği hükme bağlanmıştır.
Söz konusu uyuşmazlığın çözümlenebilmesi için öncelikle 2577 sayılı Kanun'un 36/a maddesinde yer alan tam yargı davalarındaki genel yetki kuralı uyarınca zararı doğuran idari uyuşmazlığın tespitinin yapılması, daha sonra da 2577 sayılı Kanun ve özel kanunlardaki hükümlere göre bu idari uyuşmazlığı çözümlemeye yetkili idare mahkemesinin belirlenmesi gerekmektedir.

Söz konusu uyuşmazlığın çözümlenebilmesi için öncelikle 2577 sayılı Kanun'un 36/a maddesinde yer alan tam yargı davalarındaki genel yetki kuralı uyarınca zararı doğuran idari uyuşmazlığın tespitinin yapılması, daha sonra da 2577 sayılı Kanun ve özel kanunlardaki hükümlere göre bu idari uyuşmazlığı çözümlemeye yetkili idare mahkemesinin belirlenmesi gerekmektedir.
Mevcut uyuşmazlık yukarıda yer verilen düzenlemeler uyarınca incelendiğinde; ilgililerin, haklarında başka bir idari işlem tesis edilmeksizin doğrudan doğruya KHK'ların ekinde isimlerine yer verilerek tesis edilen kamu görevinden çıkarılmalarına karşı yaptıkları başvurular ile ilgili olarak OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonunca verilen kararlara karşı açılan davalar Ankara özel yetkili idare mahkemelerince çözümlendiğinden, KHK'lar uyarınca kamu görevinden çıkarılmalarından sonra bu davalarda verilen kararlar üzerine göreve iade edilenlerin maddi ve manevi zararlarının tazmini istemiyle açılan davaların da zararı doğuran idari uyuşmazlığı çözümlemeye yetkili olan Ankara özel yetkili İdare Mahkemelerince karara bağlanması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
Bu durumda; OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonuna yapılan başvurunun reddine dair işlemin Ankara 21. İdare Mahkemesinin 28/09/2023 tarih ve E:2022/426, K:2023/1288 sayılı kararı ile iptal edilmesi üzerine göreve iade edilen davacı tarafından kamu görevinden çıkarılmasından kaynaklı manevi zararlarının tazmini istemiyle açılan işbu tam yargı davasının görüm ve çözümünde yukarıda anılan özel yasa uyarınca  belirlenmiş olan Ankara İdare Mahkemeleri yetkili bulunmaktadır. 
Açıklanan nedenlerle, dava dosyasının, davanın görüm ve çözümünde yetkili olduğu belirlenen özel yetkili Ankara İdare Mahkemelerine tevzii yapılmak üzere Ankara İdare Mahkemesine gönderilmesine, kararın Ankara 14. İdare ve Mersin 1. İdare Mahkemeleri ile taraflara bildirilmesine,  24/09/2024 tarihinde oybirliğiyle  karar verildi.