muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Danıştay — Esas No: 2020/531, Karar No: 2024/4031, Tarih: 16.10.2024

14. Farklı dinî inançlara sahip olanlar ile herhangi bir dinî inanca sahip olmayanlar laik devletin koruması altındadır. Nitekim Anayasa’nın 2. maddesinin gerekçesinde yapılan tanıma göre “Hiçbir zaman dinsizlik anlamına gelmeyen laiklik, her ferdin istediği inanca, mezhebe sahip olabilmesi, ibadetini yapabilmesi ve dini inançlarından dolayı diğer vatandaşlardan farklı bir muameleye tabi kılınmaması anlamına gelir.” Devlet, din ve vicdan özgürlüğünün gerçekleşebileceği ortamı hazırlamak için gerekli önlemleri almak zorundadır.
15. Bu anlamda laiklik, devlete negatif ve pozitif yükümlülükler yüklemektedir. Negatif yükümlülük, bireylerin din özgürlüğüne zorunlu nedenler olmadıkça müdahale edilmemesini gerektirmektedir. Pozitif yükümlülük ise devletin din özgürlüğünün önündeki engelleri kaldırması, kişilerin inandıkları gibi yaşayabileceği uygun bir ortamı ve bunun için gerekli imkânları sağlaması ödevini beraberinde getirmektedir. Laikliğin devlete yüklediği pozitif yükümlülüğün kaynağı, Anayasa’nın 24. maddesinin yanı sıra 5. maddesidir. Anayasa’nın 5. maddesine göre devletin temel amaç ve görevlerinden biri kişinin temel hak ve hürriyetlerini, sosyal hukuk devleti ve adalet ilkeleriyle bağdaşmayacak surette sınırlayan siyasal, ekonomik ve sosyal engelleri kaldırmaya, insanın maddi ve manevi varlığının gelişmesi için gerekli şartları hazırlamaya çalışmaktır." şeklindeki değerlendirmelere yer verilmiştir.  
Bu değerlendirmeler ve yukarıda yer verilen mevzuat çerçevesinde, Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu'nun düzenlemek ve denetlemekle görevli olduğu alanla ilgili olarak, dini inançları nedeniyle faizsiz finans kurumlarında yatırımlarını değerlendirmek isteyen vatandaşların tereddütlerini gidererek mevcut sistem içinde çözüm üretilerek, aynı alanda faaliyet gösteren uluslararası kurumlarla işbirliğini sağlamak ve ortak standartlar geliştirilerek, ihtiyari olarak uygulanmasını sağlamak amacıyla ve tamamen bu kuruluşlarla sınırlı olmak üzere dava konusu kararın alındığı, bu yönüyle laiklik ilkesine aykırılık taşımadığı sonucuna varılmaktadır.
Bu nedenle, 660 sayılı KHK'nin 9. maddesi ve 6102 sayılı Kanun'un 88. maddesi uyarınca Uluslararası Standartlarla uyum sağlamak üzere İslami Finans Kuruluşları Muhasebe ve Denetim Kuruluşu (AAOIFI)  tarafından yayımlanan çeşitli Standartların mevzuata kazandırılması amacıyla yayımlanmasına yönelik dava konusu edilen 12/12/2019 tarih ve (01/309) sayılı Kurul Kararının iptali istenilen kısmında hukuka ve mevzuata aykırılık görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, davanın reddine karar verilmesi gerektiği, düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA

Açıklanan nedenlerle, davanın reddine karar verilmesi gerektiği, düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
	Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, Üye ...'ın; davacı  Birlik ile dava konusu işlemin iptaline ilişkin somut, güncel ve meşru bir menfaat alakası bulunmadığından 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 15. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca davanın ehliyet yönünden reddine karar verilmesi gerektiği yolundaki usule ilişkin ayrışık oyuna karşılık, oyçokluğuyla davacının bu davayı açmakta kişisel, güncel ve meşru menfaat alakasının bulunduğuna karar verilerek esasın incelenmesine geçildi.
MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ :
	14/12/2019 tarih ve 30978 sayılı Resmi Gazete'de Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurulu'nun 12/12/2019 tarih ve 75935942-050.01.04-[01/309] sayılı kararı yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
	Anılan Kurul kararlarının iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İNCELEME VE GEREKÇE:
	USUL YÖNÜNDEN:
	Davalı idarenin usule yönelik itirazı geçerli görülmemiştir.
	ESAS YÖNÜNDEN:
	İLGİLİ MEVZUAT:
	660 sayılı Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumunun Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 9. maddesinin 1. fıkrasının (a), (b), (c) ve (ı) benlerinde, "(1) Kurulun görev ve yetkileri şunlardır:
	a) Tabi oldukları kanunlar gereği defter tutmakla yükümlü olanlara ait finansal tabloların; ihtiyaca uygunluğunu, şeffaflığını, güvenilirliğini, anlaşılabilirliğini, karşılaştırılabilirliğini ve tutarlılığını sağlamak amacıyla, uluslararası standartlarla uyumlu Türkiye Muhasebe Standartlarını oluşturmak ve yayımlamak.
	b) Türkiye Muhasebe Standartlarının uygulamasına yönelik ikincil düzenlemeleri yapmak ve gerekli kararları almak, bu konuda kendi alanları itibarıyla düzenleme yetkisi bulunan kurum ve kuruluşların yapacakları düzenlemeler hakkında onay vermek.
	c) Finansal tabloların; işletmelerin finansal durumunu, performansını ve nakit akışlarını Türkiye Muhasebe Standartları doğrultusunda gerçeğe uygun olarak sunumunu, kullanıcıların ihtiyaçlarına uygunluğunu, güvenilirliğini, şeffaflığını, karşılaştırılabilirliğini ve anlaşılabilirliğini sağlamak amacıyla, kamu yararını da gözetmek suretiyle, bilgi sistemleri denetimi dahil, uluslararası standartlarla uyumlu ulusal denetim standartlarını oluşturmak ve yayımlamak.
	(...)
	ı) Görev alanıyla ilgili uluslararası uygulama ve gelişmeleri izlemek, Uluslararası Muhasebe Standartları Kurulu ve Uluslararası Denetim ve Güvence Standartları Kurulu ile muhasebe ve denetim alanında çalışmalar yapan diğer uluslararası kuruluşlarla işbirliği yapmak, lisans ve telif anlaşmaları akdetmek ve gerektiğinde bu kuruluşlara üye olmak." kuralına yer verilmiştir.

(...)
	ı) Görev alanıyla ilgili uluslararası uygulama ve gelişmeleri izlemek, Uluslararası Muhasebe Standartları Kurulu ve Uluslararası Denetim ve Güvence Standartları Kurulu ile muhasebe ve denetim alanında çalışmalar yapan diğer uluslararası kuruluşlarla işbirliği yapmak, lisans ve telif anlaşmaları akdetmek ve gerektiğinde bu kuruluşlara üye olmak." kuralına yer verilmiştir. 
	6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 88. maddesinin işlem tarihinde yürürlükte bulunan halinde, "(1) 64 ilâ 88 inci madde hükümlerine tabi gerçek ve tüzel kişiler münferit ve konsolide finansal tablolarını düzenlerken, Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu tarafından yayımlanan, Türkiye Muhasebe Standartlarına, kavramsal çerçevede yer alan muhasebe ilkelerine ve bunların ayrılmaz parçası olan yorumlara uymak ve bunları uygulamak zorundadır. 514 ilâ 528 inci maddeler ile bu Kanunun ilgili diğer hükümleri saklıdır.
	(2) Bu düzenlemeler, uygulamada birliği sağlamak ve finansal tablolara milletlerarası pazarlarda geçerlilik kazandırmak amacıyla, uluslararası standartlara uyumlu olacak şekilde, yalnız Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu tarafından belirlenir ve yayımlanır.
	(3) Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu, değişik işletme büyüklükleri, sektörler ve kâr amacı gütmeyen kuruluşlar için özel ve istisnai standartlar koymaya ve farklı düzenlemeler yapmaya yetkilidir. Bu standart ve düzenlemeler, Türkiye Muhasebe Standartlarının cüz’ü addolunur.
	(4) Kanunlarla, belirli alanları düzenlemek ve denetlemek üzere kurulmuş bulunan kurum ve kurullar, Türkiye Muhasebe Standartlarına uygun olmak şartıyla, kendi alanları için geçerli olacak standartlar ile ilgili olarak ayrıntıya ilişkin sınırlı düzenlemeleri yapabilirler.
	(5) Türkiye Muhasebe Standartlarında hüküm bulunmayan hâllerde, ilgili oldukları alan dikkate alınarak, dördüncü fıkrada belirtilen ayrıntıya ilişkin düzenleme, ilgili düzenlemede de hüküm bulunmadığı takdirde milletlerarası uygulamada genel kabul gören muhasebe ilkeleri uygulanır." kuralı yer almıştır.
	HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
	Sözlük anlamı ile "düzenli hale koymak, düzen vermek, tanzim ve tertip etmek" olarak tanımlanan "düzenleme", kamu hukukunda kural koyma ile eş anlamlıdır. Kural ise, sürekli, soyut, nesnel, genel (kişilik dışı) durumları belirleyen ve gösteren norm olarak tanımlanmaktadır. (ÖZAY İl Han, Günışığında Yönetim, 2017, İstanbul, s. 426).

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
	Sözlük anlamı ile "düzenli hale koymak, düzen vermek, tanzim ve tertip etmek" olarak tanımlanan "düzenleme", kamu hukukunda kural koyma ile eş anlamlıdır. Kural ise, sürekli, soyut, nesnel, genel (kişilik dışı) durumları belirleyen ve gösteren norm olarak tanımlanmaktadır. (ÖZAY İl Han, Günışığında Yönetim, 2017, İstanbul, s. 426).
İdare, Anayasa ve kanunlardan aldığı yetki ile kural koyma (düzenleme yapma) yetkisine sahiptir. "Kural işlemler" (ya da diğer adıyla genel düzenleyici işlemler), üst hukuk kurallarına uygun olarak hukuk düzenine yeni kural getiren ya da mevcut bir kuralı değiştiren veya kaldıran tek yanlı idari işlemlerdir. Düzenleme yetkisini kullanarak yönetmelik, tebliğ, genelge gibi genel düzenleyici işlemleri yapan idarenin bir işleminin düzenleyici nitelik taşıdığının kabul edilebilmesi için, söz konusu işlemin sürekli, soyut, nesnel, genel durumları belirleyen ve gösteren hükümler içermesi, başka bir anlatımla, belirtilen nitelikte kurallar getirmiş olması gerekmekte olup, bu genel düzenlemelerin üst hukuk kurallarına aykırı hükümler içermemesi zorunludur.
	Aktarılan kurallardan, işletmelerin finansal tabloların ihtiyaca uygunluğunu, şeffaflığını, güvenilirliğini, anlaşılabilirliğini, karşılaştırılabilirliğini ve tutarlılığını sağlamak amacıyla, uluslararası standartlarla uyumlu Türkiye Muhasebe Standartlarını oluşturmanın ve yayımlamanın davalı idarenin görevi olduğu, değişik işletme büyüklükleri, sektörler ve kar amacı gütmeyen kuruluşlar için özel ve istisnai standartlar koymaya ve farklı düzenlemeler yapmaya; bu istisnai raporlama standartlarını oluşturmadan önce görev alanıyla ilgili uluslararası uygulama ve gelişmeleri izleyerek, Uluslararası Muhasebe Standartları Kurulu ve Uluslararası Denetim ve Güvence Standartları Kurulu ile ayrıca muhasebe ve denetim alanında çalışmalar yapan diğer uluslararası kuruluşlarla işbirliği yapmaya davalı idarenin yetkili olduğu anlaşılmaktadır. 
	Dava dosyasının incelenmesinden, dava konusu Kurul kararlarıyla, yukarıda açıklanan yetkiye dayanılarak The Accounting and Auditing Organization for Islamic Financial Institutions (AAOIFI) tarafından yayımlanan başta Code Of Ethics For Accountants and Auditors Of Islamic Financial Institutions olmak üzere, faizsiz finans kuruluşlarının finansal raporlama standartlarının Türkçe'ye çevrilerek yayımlandığı anlaşılmaktadır.
	Dava konusu Kurul kararı, 660 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile 6102 sayılı Kanunun 88. maddesi uyarınca davalı idareye tanınan yetki kapsamında çıkarılmış olup, bağımsız denetçiler tarafından uygulanması zorunlu olan Türkiye Finansal Raporlama Standartlarına eklenmemiş, ihtiyari ve Türkiye Finansal Raporlama Standartlarından bağımsız bir uygulama getirilmiştir. Böylece, davalı idare tarafından sağlanan uygulama birliği de bozulmamıştır.

Dava konusu Kurul kararı, 660 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile 6102 sayılı Kanunun 88. maddesi uyarınca davalı idareye tanınan yetki kapsamında çıkarılmış olup, bağımsız denetçiler tarafından uygulanması zorunlu olan Türkiye Finansal Raporlama Standartlarına eklenmemiş, ihtiyari ve Türkiye Finansal Raporlama Standartlarından bağımsız bir uygulama getirilmiştir. Böylece, davalı idare tarafından sağlanan uygulama birliği de bozulmamıştır.
	Davacı tarafından, dava konusu Kurul kararlarıyla yürürlüğe koyulan standartların Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 2. maddesinde güvence altına alınan laiklik ilkesine aykırı olduğu iddia edilmiştir. 
	Anayasa Mahkemesinin bir kararında, "13. Anayasa’nın Başlangıç kısmı ile 2., 13., 14., 68., 81., 103., 136. ve 174. maddelerinde yer alan laiklik ilkesi ise devletin dinî inançlar karşısındaki konumunu belirleyen siyasal bir ilke olarak düzenlenmiştir. Laiklik, dini sadece bireyin iç dünyasına hapsetmemekte; onu bireysel ve kolektif kimliğin önemli bir unsuru olarak görmekte, toplumsal görünürlüğüne imkân tanımaktadır. Laik bir siyasal sistemde, dinî konulardaki bireysel tercihler ve bunların şekillendirdiği yaşam tarzları devletin müdahalesi dışında ancak koruması altındadır. Bu anlamda laiklik ilkesi, din ve vicdan özgürlüğünün güvencesidir. Öte yandan devlet, bireylerin din ve vicdan özgürlüklerini diğer bireylerin müdahalelerine karşı da korumak zorundadır. Demokratik ve laik devletin temel amaçlarından biri, toplumsal çeşitliliği koruyarak bireylerin ve toplulukların sahip oldukları inançlarıyla barış içinde bir arada yaşayabilecekleri bir hukuksal ve siyasal düzeni tesis etmektir.
	14. Farklı dinî inançlara sahip olanlar ile herhangi bir dinî inanca sahip olmayanlar laik devletin koruması altındadır. Nitekim Anayasa’nın 2. maddesinin gerekçesinde yapılan tanıma göre 'Hiçbir zaman dinsizlik anlamına gelmeyen laiklik, her ferdin istediği inanca, mezhebe sahip olabilmesi, ibadetini yapabilmesi ve dini inançlarından dolayı diğer vatandaşlardan farklı bir muameleye tabi kılınmaması anlamına gelir.' Devlet, din ve vicdan özgürlüğünün gerçekleşebileceği ortamı hazırlamak için gerekli önlemleri almak zorundadır.

15. Bu anlamda laiklik, devlete negatif ve pozitif yükümlülükler yüklemektedir. Negatif yükümlülük, bireylerin din özgürlüğüne zorunlu nedenler olmadıkça müdahale edilmemesini gerektirmektedir. Pozitif yükümlülük ise devletin din özgürlüğünün önündeki engelleri kaldırması, kişilerin inandıkları gibi yaşayabileceği uygun bir ortamı ve bunun için gerekli imkânları sağlaması ödevini beraberinde getirmektedir. Laikliğin devlete yüklediği pozitif yükümlülüğün kaynağı, Anayasa’nın 24. maddesinin yanı sıra 5. maddesidir. Anayasa’nın 5. maddesine göre devletin temel amaç ve görevlerinden biri kişinin temel hak ve hürriyetlerini, sosyal hukuk devleti ve adalet ilkeleriyle bağdaşmayacak surette sınırlayan siyasal, ekonomik ve sosyal engelleri kaldırmaya, insanın maddi ve manevi varlığının gelişmesi için gerekli şartları hazırlamaya çalışmaktır." ifadeleriyle laiklik ilkesinin Devlete pozitif ve negatif yükümlülükler yüklediği, pozitif yükümlülük kapsamında Devletin, bireylerin maddi ve manevi varlığını geliştirmesi için gerekli tedbirleri almakla yükümlü olduğu belirtilmiştir. 
	Dava konusu Kurul kararlarıyla yayımlanan raporlama standartları ile 5411 sayılı Kanun uyarınca faaliyette bulunan katılım bankalarının zorunlu olanların yanında ihtiyari olarak kuruluş amaçları kapsamında faizsiz finans kuruluşlarına yatırım yapmak isteyen bireylere, bu kuruluşların faizsiz bankacılık esaslarına uygun olarak faaliyet gösterdiklerine ilişkin güvence sağlamaya yönelik bağımsız denetim raporu alabilmelerine de imkan sağlanmıştır.
	Bu itibarla, laiklik ilkesi ile din ve vicdan hürriyetinin pozitif yükümlülüğü kapsamında, bireylerin inançlarına uygun yatırım yapabilmesinin sağlandığı anlaşıldığından, davacının itirazlarının yerinde olmadığı ve dava konusu 12/12/2019 tarih ve 75935942-050.01.04-[01/309] sayılı Kurul kararının hukuka uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
 
KARAR SONUCU:
	Açıklanan nedenlerle;
	1. DAVANIN REDDİNE,
	2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ...-TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
	3. Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ...-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine,
	4. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine,
	5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 16/10/2024 tarihinde oyçokluğuyla  karar verildi. 
(X) KARŞI OY :

3. Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ...-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine,
	4. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine,
	5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 16/10/2024 tarihinde oyçokluğuyla  karar verildi. 
(X) KARŞI OY :
İslami finans kuruluşlar için yapılması uygun görülen, şer'i hükümler, muhasebe, denetim, etik değerler ve kurumsal yönetim alanında İslami kurallara uygun standartlar yayınlamak için Bahreyn merkezli, kâr amacı gütmeyen bir kuruluş olan İslami Finans Kurumları Muhasebe ve Denetim Örgütü (AAOIFI), 26 Şubat 1990’da Cezayir’de İslam Kalkınma Bankası, Dallah Al Baraka, Faysal Group (Dar Al Maal Al Islami), Al Rajhi Bankacılık ve Yatırım Şirketi, 3Kuveyt Finans Evi ve Albukhary Vakfı (İslami finans kuruluşları) tarafından imzalanan “Dernek Anlaşması” uyarınca kurulmuş, daha sonra 27 Mart 1991’de, Merkez bankaları ve İslami finans kuruluşları ile finans sektöründe ve bankacılıkta faaliyet gösteren 45’ten fazla ülkeden yetkili makamlar, standartlardan ve yayınlardan türetilen yönergeleri kabul etmiştir. 
Türkiye, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu olarak 19/06/2016 tarihinde İslami Finans Kurumları Muhasebe ve Denetim Örgütünün Düzenleyici Üyeleri arasında yer almış, Albaraka Türk Katılım Bankası, Sigortacılık ve Bireysel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu, Kuveyt Türk Katılım Bankası A.Ş. ve Ziraat Katılım Bankası A.Ş.’de Ortak Üyeler arasına katılmıştır.  
İslami Finans Kurumları Muhasebe ve Denetim Örgütü (AAOIFI)’nün kuruluşu ve yapısının incelenmesinden, Anayasa'nın 90/son maddesinde düzenlenen milletlerarası antlaşma niteliğinde olmadığı anlaşılmaktadır. Dolayısıyla milletlerarası anlaşma kurallarına göre bir niteleme yapılması mümkün değildir. Ancak AAOIFI’nın yaptığı düzenlemelerin Türk iç hukuku bakımından değerlendirilmesi önem taşımaktadır.

İslami Finans Kurumları Muhasebe ve Denetim Örgütü (AAOIFI)’nün kuruluşu ve yapısının incelenmesinden, Anayasa'nın 90/son maddesinde düzenlenen milletlerarası antlaşma niteliğinde olmadığı anlaşılmaktadır. Dolayısıyla milletlerarası anlaşma kurallarına göre bir niteleme yapılması mümkün değildir. Ancak AAOIFI’nın yaptığı düzenlemelerin Türk iç hukuku bakımından değerlendirilmesi önem taşımaktadır. 
660 sayılı Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumunun Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’nin amacı 1. maddesinde, “…uluslararası standartlarla uyumlu Türkiye Muhasebe Standartlarını oluşturmak ve yayımlamak, bağımsız denetimde uygulama birliğini, gerekli güveni ve kaliteyi sağlamak, denetim standartlarını belirlemek, bağımsız denetçi ve bağımsız denetim kuruluşlarını yetkilendirmek ve bunların faaliyetlerini denetlemek ve bağımsız denetim alanında kamu gözetimi yapmak yetkisini haiz Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumunun kuruluş, teşkilat, görev, yetki ve sorumluluklarına ilişkin usul ve esasları düzenlemek” olarak belirtilmiş; Kurulun görev ve yetkileri başlıklı 9/(1-a) maddesinde, “…uluslararası standartlarla uyumlu Türkiye Muhasebe Standartlarını oluşturmak ve yayımlamak”, 9/(1-c) maddesinde de, “Finansal tabloların; işletmelerin finansal durumunu, performansını ve nakit akışlarını Türkiye Muhasebe Standartları doğrultusunda gerçeğe uygun olarak sunumunu, kullanıcıların ihtiyaçlarına uygunluğunu, güvenilirliğini, şeffaflığını, karşılaştırılabilirliğini ve anlaşılabilirliğini sağlamak amacıyla, kamu yararını da gözetmek suretiyle, bilgi sistemleri denetimi dahil, uluslararası standartlarla uyumlu ulusal denetim standartlarını oluşturmak ve yayımlamak.” olduğu kurala bağlanmıştır.

02/11/2011 tarih ve 28103 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 660 sayılı Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumunun Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’nin Genel Gerekçesinde; “Türkiye'de denetim alanında yetkili bulunan çeşitli kurumların kendi görev alanları ile ilgili olarak farklı düzenlemeler yaptığı ve bunun sonucunda dağınık bir yapının oluştuğu gözlenmektedir. Benzer tespitler, 2005 yılında Türkiye'deki muhasebe ve denetim alanındaki uygulamalar hakkında Dünya Bankası tarafından hazırlanan Standartlara ve Kanunlara Uyum Raporunda (ROSC) da açıkça dile getirilmektedir. Bağımsız denetim alanındaki bu dağınık yapı, çeşitli Kurumların mevzuatında yer alan farklı hükümler nedeniyle işletmeler nezdinde yapılan denetimlerde farklı usul ve tekniklerin uygulanması ve bir işletme adına aynı dönemde birden fazla denetim raporu düzenlenmesi sonucunu doğurmaktadır. Ayrıca bağımsız denetim alanında kamu gözetim fonksiyonunu icra edecek bir yetkili otoritenin olmaması bu alandaki uygulamaların sıhhatini de etkilemekte ve kamuoyuna bu konuda yeterince güvence vermemektedir. Bu nedenle, ülkemizde bağımsız denetim konusunda bütüncül bir hukuki yapının oluşturulabilmesi için bu konuda nihai yetki ve sorumluluğa sahip bir kuruma ihtiyaç bulunmaktadır. Bu ihtiyaca 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nda yer verilmiş ve denetim standartlarının, Türkiye Denetim Standartları Kurulu kuruluncaya kadar, kamu tüzel kişiliğini haiz ve Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliği (TÜRMOB) ile ilişkili bir Kurul tarafından belirlenmesi ve bağımsız denetim uygulamalarına yönelik olarak bir kamu gözetim sisteminin kurulması öngörülmüştür. Ayrıca, muhasebe ve bağımsız denetim alanında atılacak adımlar Şirketler Hukuku Faslı müzakerelerinin açılması için önem arz etmektedir. Nitekim bu kapsamda oluşturulan ve Avrupa Birliği yetkililerine iletilen strateji belgesi ve müzakere pozisyon belgesinde bağımsız denetim ve kamu gözetimi alanında tek ve yetkili olarak faaliyette bulunacak Türkiye Denetim Standartları ve Kamu Gözetimi Kurumunun 2008 yılı sonuna kadar kurulmasına yönelik taahhütte bulunulmuştur…
…Avrupa Birliğinde yasal mali denetim uygulamasına 1984 tarihli 84/253/ECC sayılı 8 numaralı Direktif yön vermekteyken, muhasebe ve denetim alanında yaşanan uluslararası skandallar, Avrupa Birliğini, bu alanda daha kapsamlı bir düzenleme yapma yoluna sevk etmiştir. Bu amaçla, Revize 8 numaralı Direktif olarak bilinen 2006/43/EC sayılı Direktif kabul edilerek, 29/6/2006 tarihi itibariyle yürürlüğe konulmuş ve üye ülkelere gerekli düzenlemeleri yapabilmeleri için iki yıllık bir geçiş süresi tanınmıştır. Üye ülkelerde yasal denetim (statutory audit) konusundaki düzenlemelerin büyük ölçüde harmonizasyonunun sağlanmasını amaçlayan Direktif başlıca aşağıda yer alan hususları içermektedir: