muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Danıştay — Esas No: 2021/2533, Karar No: 2024/5489, Tarih: 23.10.2024

(2) Birinci fıkra gereğince değerlendirme yapılırken aşağıdaki hususlar göz önünde bulundurularak işlem tesis edilir:
a) İşletme ruhsatlarının yürürlükte olduğu süre içinde, işletme izinli olarak tespit yapıldığı tarihten geriye doğru son beş yılda üç yıldan fazla bir süre mücbir sebep veya beklenmeyen hal olmadığı halde üretim yapılmadığının tespit edilmesi veya bu üç yıllık işletme izinli olarak geçen süre içerisinde yapılan toplam üretimin projede beyan edilen bir yıllık üretim miktarının %10’undan az olduğunun belirlenmesi hallerinde, teminat irat kaydedilerek ruhsat iptal edilir..." düzenlemesi bulunmaktadır. 
21/09/2017 tarihli ve 30187 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Maden Yönetmeliğinin "Üretim yapılmayan işletme izinli ruhsat sahaları ve tesisler" başlıklı 37. maddesinin 1. fıkrasında, "İşletme izinli ruhsat sahalarında tespit tarihinden önceki son beş yıllık sürenin mücbir sebepler ve beklenmeyen haller dışında herhangi üç yıldan fazla bir döneminde üretim yapılmaması veya bu beş yıllık sürenin herhangi üç yılındaki toplam üretim miktarının projede beyan edilen bir yıllık üretim miktarının %10’undan daha az olması halinde ruhsat sahiplerine Kanunun 24 üncü maddesinin on ikinci fıkrası gereğince idari para cezası verilir. İdari para cezasının uygulanmasından başlamak üzere bu fıkraya aykırı fiilin tekrar tespit edilmesi hâlinde ise ruhsat iptal edilir." düzenlemesine yer verilmiştir.
	HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
	Madenlerin Devletin hüküm ve tasarrufu altında olması nedeniyle 3213 sayılı Kanun ile özel olarak düzenlendiği, aranmaları ve işletilmelerinin bir takım kurallara bağlandığı, maden mevzuatı hükümleri ile maden sahalarında daha etkin ve sürekli üretim yapılmasının amaçlandığı, sahaların atıl kalmayarak yer altı zenginliklerinin ekonomiye en etkin ve en verimli şekliyle kazandırılması amaçlanmaktadır. Bu nedenle anılan düzenleme ile sahada üretimin devamlılığının sağlanması ve atıl kalmasının önüne geçilmesi amacıyla üretimin yapılmadığı durumlar için bir takım yaptırımlar öngörülmüştür.
Anılan düzenlemede; beş yıllık sürede mücbir sebepler ve beklenmeyen haller dışında üç yıldan fazla üretim yapılmayan ruhsatlara uygulanacak yaptırımın, 10/06/2010 yılından değişikliğin yapıldığı 18/02/2015 tarihine kadar teminatın irat kaydedilerek ruhsatın iptal edilmesi olarak düzenlendiği, 18/02/2015 tarihinden değişikliğin yapıldığı 28/11/2017 tarihleri arasında 50.000 TL idari para cezası olduğu, 28/11/2017 tarihinde yapılan değişiklikle de 77.632 TL idari para cezası olarak düzenlendiği anlaşılmaktadır.

Söz konusu düzenlemede yaptırım uygulanması öngörülen beş yıllık süre içinde üç yıldan fazla üretim yapmama fiili, yıllara sari bir eylemdir. Fiilin gerçekleşmesi için ise; işletme izninin düzenlenmiş olması, tespit tarihinden önceki işletme izninin bulunduğu son beş yıllık sürenin tamamlanmış olması ve bu süre içerisinde herhangi bir üç yılda üretim yapılmamış olması gerekmektedir. İdarece yapılan denetim sonucunda anılan koşulların sağlanması halinde ise tespitin yapıldığı tarihte fiilin gerçekleştiği kabul edilerek, tespit tarihindeki mevzuatın öngördüğü yaptırımın uygulanması gerekeceği kanaatine varılmıştır. 
İlaveten; anılan düzenlemede yer alan ''üç yıldan fazla'' ibaresi uyarınca yaptırım uygulanması için en az üç yıl üretim yapılmamasının yeterli olduğu ve yine aynı ibare herhangi bir üç yılı ifade ettiğinden, üretimin yapılmadığı ve ardışık olmayan herhangi üç yılın olması durumunun, yaptırımın uygulanması için yeterli olduğu anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlıkta, davacının işletme projesinde beyan etmiş olduğu yıllık üretim miktarının 180.000 ton olduğu, işletme izninin düzenlendiği tarih olan 20/02/2009 yılından sonra 2013 yılında sahada yapılan tetkikte her yıl yapılan üretim miktarları belirtildikten sonra ocak tabanının su ile dolu olduğu, kademe yüksekliğinin 25 metre olduğu ve sahada can ve mal tehlikesinin bulunduğu belirtilerek mevcut durumdan Valiliğin haberdar edilmesi üzerine 05/03/2014 tarihinde sahada faaliyetin durdurulduğu, daha sonra 15/10/2014 tarihli Oluru ile tekrar sahada yapılan denetim üzerine düzenlenen 15/12/2014 tarihli mahallinde tetkik raporunda önceki belirtilen aykırılıkların aynen devam ettiği tespitlerine yer verilerek faaliyetin durdurulması gerektiği görüşüne yer verildiği, son olarak 18.07.2019 tarih ve 8017542 sayılı Makam Olur'u uyarınca yapılan denetim sonucu düzenlenen 30.07.2019 tarihli denetim raporunda 2014 yılında 13.714 ton, 2015 yılında 30.573 ton üretim yapıldığı, 2016, 2017 ve 2018 yıllarında üretim yapılmadığı, 25 metre yüksekliğindeki tek basamaklı açık işletme ocağında işletme projesine uygun çalışılmaması nedeniyle tehlike arz ettiği, ocak tabanında biriken suyun etrafına örgü çekilerek ikaz tabelası asılması gerektiği, son heyet tarihinden sonra sahada çalışma olmadığı, mülkiyet izni koordinatları dışında faaliyette bulunulduğu tespitlerine yer verildiği görülmüştür.

Somut olayda, her ne kadar davacı tarafından tetkik raporlarında söz edilen maden ocağındaki tehlikeli durumların, toprak kayması gibi doğal sebepler nedeniyle meydana geldiği ve bu tehlikelerden dolayı faaliyetinin durdurulması nedeniyle ocakta çalışamadığı iddia edilmiş ise de; davacının çalışılamayacağı maden sahasına dair dosyaya sunulan geçici tatil talebinin veya terk talebinin bulunduğuna dair bilgi/belgenin yer almadığı, davacının uhdesindeki maden sahasında yapılan 18.07.2019 tarihli tetkikte geriye doğru beş yıllık süre olarak 2018, 2017, 2016, 2015 ve 2014 yıllarının denetlenebileceği, dava konusu işlemin 2014, 2016 ve 2017 2014 yıllarını değerlendirmeye alarak toplam üretimin (13.714 ton) projede beyan edilen yıllık üretim miktarının %10' undan (18.000 ton) az olduğu hususunun açık olduğu, ilaveten davacının 2018 yılında da üretim yapmayarak üç yıl üretimde bulunmadığı da sabittir.
Bu durumda, yukarıda anılan mevzuat hükmü gereği projede beyan edilen bir yıllık üretim miktarının %10'undan az üretim yaptığı sabit olan davacı hakkında tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığından dava konusu işlemin iptali  yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
            Açıklanan nedenlerle;
1.  2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 
4. Kesin olarak 23/10/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Danıştay — Esas No: 2021/225, Karar No: 2024/5508, Tarih: 23.10.2024

"İçtihat Metni"
           T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas   No : 2021/225
Karar  No : 2024/5508
 
Temyiz İsteminde Bulunan (Davalı)      : ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı	  
Vekili	            : Av. ...
Karşı Taraf (Davacılar)	            : 1- S.S. ... Nolu ...             Kooperatifi adına ...
	              2- S.S. ... Hat ...,... Nolu Şehiriçi Minibüsçüler                Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifi adına ...
Vekili	            : Av. ...
İstemin	Özeti				: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının hukuka aykırı olduğu öne sürülerek, 2577 sayılı Kanunun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
Savunmaların Özeti	             : Savunma verilmemiştir.
Danıştay Tetkik Hakimi	             :...
Düşüncesi	                    : İstemin reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
	Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince işin gereği görüşüldü:

Dava; Diyarbakır Büyükşehir Belediye Meclisi'nin ... tarih ve ... sayılı kararı ile yürürlüğe giren Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Daire Başkanlığı Özel Toplu Taşıma Araçları Yönetmeliği'nin, "Tanımlar" başlıklı 4. maddesinde yer alan "Çalışma Ruhsatı" tanımının ve devamı maddelerde yer alan "bulundurma zorunluluğu" kısmının, aynı maddede yer alan "Rotasyon" tanımının , yine aynı maddede bulunan "Araç Uygunluk Komisyonu" ve "Araç Uygunluk Belgesi" tanımlarının, "Sorumluluk" başlıklı 6. maddesinin "Minibüs Sahipleri İşletmecileri ve Sürücüleri toplu taşıma içerisindeki her türlü faaliyetleri nedeniyle doğacak mali, hukuki ve cezai sonuçlardan müteselsilen sorumludurlar." kısmının, "Çalışacak Hatların ve Güzergahların Tespiti" başlıklı 7. maddesinin (a) ve (b) fıkralarında yer alan "Hatların Tespiti" kısmının, "Hat ve Hüzergah Değişiklikleri" başlıklı 8. maddesinde geçen "Hat" ibaresinin ve aynı maddenin (a) fıkrasında yer alan "Hatlarda" ibaresinin, (c) fıkrasında yer alan "Belediye ihtiyaç olması durumunda Özel Toplu Taşıma araçlarının çalıştığı hat ve güzergahlarda UKOME kararı ile iptal veya değişiklik yapabilir." kısmının, "Hareket Programı" başlıklı 10. maddesinin, "Kılık Kıyafet" başlıklı 12. maddesinin (ç) bendinde yer alan "Taşımacı istihdam edeceği sürücü personeli gerek işe alırken, gerekse işine son verirken ilgili daire başkanlığına yazılı olarak bildirmek zorundadır." kısmının, "Taşıma Zorunluluğu" başlıklı 13. maddesinin (ç) bendinin, "Günlük Hareket Programı" başlıklı 14. maddesinin, "İndirimli Taşıma" başlıklı 16. maddesinin ve anılan maddede geçen "öğretmenler" ibaresinin, "Taşımacılığa Katılma" başlıklı 18. maddesinin, "Taşımacılıktan Çekilme ve Çıkarılma" başlıklı 19. maddesinin "Çıkarılma" kısmının, 19/1 ve 19/2. maddelerinde yer alan "Çıkarılma" kısmının, 19/1-b fıkrasının, 19/1-c fıkrasında yer alan "...cezai işlemlerin uygulanması" kısmının, 19/1-d fıkrasının, 19/3. maddesinde yer alan "...Belediye Encümeni tarafından çalışmadığı her gün için 1608 sayılı kanuna göre idari para cezası hükmü uygulanır. Buna rağmen araç 15 gün içerisinde çalıştırmamaya devam etmesi halinde hat ruhsat hakkı iptal edilir." kısmının, "Taşımacılığa Katılma" başlıklı 20. maddesinin (a) ve (b) fıkralarının, "Ruhsat Başvuru Belgeleri" başlıklı 21. maddesinin, "Ruhsat İptali" başlıklı 23. maddesinin (a), (b) ve (c) fıkralarının, "Araç Devretme" başlıklı 24. maddesinin (a) fıkrasında yer alan "bu devir işlerinde çalışma ruhsatının yenilenmesi zorunludur." kısmının, "Sigorta Zorunluluğu" başlıklı 26. maddesinin, "Özel Toplu Taşıma Araçlarının Sayısı" başlıklı 27. maddesinin, "Çalışma İle İlgili Kurallar" başlıklı 28. maddesinin (a) fıkrasının ve (b) fıkrasında yer alan "...ilgili Daire Başkanlığına telefonla veya bizzat haber verilerek izin alınarak çıkılabilir." kısmının, "Toplu Taşıma Araçları İçerisinde Uyulacak Kurallar" başlıklı 29

. maddesinin (a) fıkrasında yer alan "bu devir işlerinde çalışma ruhsatının yenilenmesi zorunludur." kısmının, "Sigorta Zorunluluğu" başlıklı 26. maddesinin, "Özel Toplu Taşıma Araçlarının Sayısı" başlıklı 27. maddesinin, "Çalışma İle İlgili Kurallar" başlıklı 28. maddesinin (a) fıkrasının ve (b) fıkrasında yer alan "...ilgili Daire Başkanlığına telefonla veya bizzat haber verilerek izin alınarak çıkılabilir." kısmının, "Toplu Taşıma Araçları İçerisinde Uyulacak Kurallar" başlıklı 29. maddesinin (b) fıkrasında yer alan "Araç içerisindeki dikiz aynası üzerine, kolaylıkla okunacak biçimde, aracın plakası yazılır. Ayrıca bağlı bulunduğu kooperatifin telefonu yazılır." kısmının, "Araçların Görsel ve Teknik Nitelikleri ile İlgili Kurallar" başlıklı 30. maddesinin (b) fıkrasında yer alan "Araçta yangın söndürme cihazı, ilk yardım çantası, reflektör, çekme halatı ve kış aylarında zincir bulundurulur. Ayrıca aracına göre cam kırma (imdat) çekici bulundurulur." kısmı ile (c), (ç), (d), (e), (h) bentlerinin, "Yaptırım Gerektiren Hal ve Davranışlar" başlıklı 32. maddesinin  (d), (f), (g), (ğ), (k), (l), (m), (n), (o), (ö), (p), (r), (ü), (v), (y), (z), (çç), (ğğ), (hh), (ii), (ıı), (ll), (nn), (rr), (ss), (şş), (tt), (yy) bentlerinin, "İdari Yaptırım Hükümleri" başlıklı 33. maddesinin, "Yükümlülüklerinin Yerine Getirilmesi" başlıklı 34. maddesinin (b), (c), (ç) ve (d) bentlerinin iptali istemiyle açılmıştır.

İdare Mahkemesince; Mahkemelerince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararın, Dairemizin 30/09/2019 tarih ve E:2015/5936, K:2019/8023 sayılı kararı ile bozulması üzerine bozma kararına uyularak, dava konusu Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Daire Başkanlığı Özel Toplu Taşıma Araçları Yönetmeliği'nin, "Tanımlar" başlıklı 4. maddesinde yer alan "Çalışma Ruhsatı" tanımı ve devamı maddelerde yer alan ''bulundurma zorunluluğu'' kısmının, aynı maddede yer alan "Rotasyon" tanımının, yine aynı maddede bulunan "Araç Uygunluk Komisyonu" ve "Araç Uygunluk Belgesi" tanımlarının,  "Çalışacak Hatların ve Güzergahların Tespiti" başlıklı 7. maddesinin (a) ve (b) fıkralarında yer alan "Hatların Tespiti" kısmının, "Hat ve Hüzergah Değişiklikleri" başlıklı 8. maddesinde geçen "Hat" ibaresinin ve aynı maddenin (a) fıkrasında yer alan "Hatlarda" ibaresinin, (c) fıkrasında yer alan "Belediye ihtiyaç olması durumunda Özel Toplu Taşıma araçlarının çalıştığı hat ve güzergahlarda UKOME kararı ile iptal veya değişiklik yapabilir." kısmının, "Hareket Programı" başlıklı 10. maddesinin, "Günlük Hareket Programı" başlıklı 14. maddesinin, "Taşımacılığa Katılma" başlıklı 18. maddesinin, "Taşımacılığa Katılma" başlıklı 20. maddesinin (a) ve (b) fıkralarının, "Ruhsat Başvuru Belgeleri" başlıklı 21. maddesinin, "Araç Devretme" başlıklı 24. maddesinin (a) fıkrasında yer alan "bu devir işlerinde çalışma ruhsatının yenilenmesi zorunludur." kısmının ve "Özel Toplu Taşıma Araçlarının Sayısı" başlıklı 27. maddesi yönünden, anılan Yönetmeliğin bazı maddelerinin iptali istemiyle Mahkemelerinin E:2014/147 sayılı esasına kayden açılan davada, 07/02/2014 tarihli ara kararı ile dava konusu Yönetmeliğe ilişkin UKOME kararı alınıp alınmadığının sorulduğu, davalı idarece ara kararına konu edilen nitelikte UKOME tarafından alınmış herhangi bir karar sunulmadığı, diğer yandan dava konusu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihi de kapsayan (01/01/2013 - 01/01/2014) tarihleri arasında Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Koordinasyon Merkezince (UKOME) alınan kararların "http://diyarbakir.bel.tr/ukomequery.aspx" kayıtlı bulunduğu davalı idareye ait resmi internet sitesinden yapılan sorgulama sonucu dava konusu Yönetmeliğe ilişkin herhangi bir karar alınmadığının görüldüğü; bu durumda, Büyükşehir Belediyeleri Koordinasyon Merkezleri Yönetmeliği'nin 18

.bel.tr/ukomequery.aspx" kayıtlı bulunduğu davalı idareye ait resmi internet sitesinden yapılan sorgulama sonucu dava konusu Yönetmeliğe ilişkin herhangi bir karar alınmadığının görüldüğü; bu durumda, Büyükşehir Belediyeleri Koordinasyon Merkezleri Yönetmeliği'nin 18. maddesinde, (karayolu taşımacılığına ait mevzuat hükümleri saklı kalmak üzere) trafik düzeni ve güvenliği yönünden belediye sınırları içinde ticari amaçla çalıştırılacak yolcu ve yük taşıtları ile motorsuz taşıtların çalışma şekil ve şartları ile bu taşıtların teknik özelliklerini tespit etmekte, çalıştırılabileceği yerler ile güzergâhlarını tespit etmekte ve sayılarını belirlemekte, bunlara izin ve çalışma ruhsatı vermekte (bu doğrultuda çalışma ruhsatına ilişkin başvuru belgelerini ve çalışma ruhsatının hangi koşullarda yenilenmesi gerektiğini belirlemekte), dolayısıyla iptali istenilen dava konusu Yönetmeliğin işbu başlık altında incelenen maddelerinde düzenlenen hususlarda karar alma yetkisinin Ulaşım Koordinasyon Merkezi'nde olduğu anlaşıldığından, yetkili bulunan Ulaşım Koordinasyon Merkezince herhangi bir karar alınmaksızın Diyarbakır Büyükşehir Belediye Meclisi'nin... tarih ve ... sayılı kararı ile onaylanarak yürürlüğe giren dava konusu Özel Toplu Taşıma Araçları Yönetmeliği'nin işbu başlık altında belirtilen ve incelenen kısımlarında yetki ve şekil yönünden hukuka ve mevzuata uyarlık bulunmadığı; dava konusu Yönetmeliğin "Taşımacılıktan Çekilme ve Çıkarılma" başlıklı 19. maddesinin "Çıkarılma" tanımı kısmının, 19/1 ve 19/2. maddelerinde yer alan "Çıkarılma" tanımı kısmı, 19/1-b fıkrası ve 19/1-c fıkrasında yer alan "...cezai işlemlerin uygulanması" kısmı, 19/1-d fıkrası ve 19/2. maddede yer alan "Çıkarılma" tanımı kısmı, 19/3. maddesinde yer alan "...Belediye Encümeni tarafından çalışmadığı her gün için 1608 sayılı kanuna göre idari para cezası hükmü uygulanır. Buna rağmen araç 15 gün içerisinde çalıştırmamaya devam etmesi halinde hat ruhsat hakkı iptal edilir." kısmı, "Ruhsat İptali" başlıklı 23. maddesinin (a), (b) ve (c) fıkraları, "Yükümlülüklerin Yerine Getirilmesi" başlıklı 34. maddesinin (b) fıkrası yönünden, dava konusu Yönetmeliğin işbu başlık altında belirtilen kısımlarında taşımacılıktan çıkarılma, ruhsat hakkı iptali ve çalışma ruhsatın iptal edilmesi şeklinde Kanun hükümlerinde bulunmayan ve Kanunlarda öngörülen idari yaptırımlardan daha ağır bir yaptırım öngörülmesi, ayrıca fiil ile yaptırım arasındaki dengenin de bozulması karşısında, dava konusu Yönetmeliğin yasal dayanağı bulunmayan işbu yaptırım içeren kısımlarında hukuka ve mevzuata uyarlık bulunmadığı; dava konusu Yönetmeliğin "Sorumluluk" başlıklı 6

. maddesi yönünden, uyuşmazlık konusu Yönetmelik hükmündeki, özel halk otobüsleri, minibüs sahipleri, işletmecileri ve sürücülerinin toplu taşıma içerisindeki her türlü faaliyetleri nedeniyle doğacak mali, hukuki ve cezai sorumluluktan dolayı müteselsil sorumlu olacağı yönündeki düzenlemenin, üst hukuk normlarında karşılığı bulunmaksızın düzenlendiği, hangi tür mali, hukuki ve cezai sonuçlardan dolayı müteselsil sorumlu olacağının belirtilmemesi nedeniyle bahsi geçen kişiler bakımından belirsiz bir durum oluşturduğu, bu durumun kamu hizmetinin yürütülmesinde duraksamalara  ve uygulamada aksaklıklara neden olabileceği dikkate alındığında, dava konusu işbu kuralın hukuk devletinin gereği olan hukuki güvenlik ve hukuki belirlilik/öngörülebilirlik ilkelerine aykırılık teşkil ettiği anlaşılmakla, işbu kısımda hukuka ve mevzuata uyarlık bulunmadığı; dava konusu Yönetmeliğin "Taşıma Zorunluluğu" başlıklı 13. maddesinin (ç) bendi yönünden, uyuşmazlık konusu Yönetmelik hükmündeki işbu düzenlemenin, üst hukuk normlarında karşılığı bulunmaksızın düzenlendiği, Anayasa ile güvence altına alınan temel haklardan çalışma hakkı ve mülkiyet hakkı kısıtlayıcı bir nitelik ihtiva ettiği, mücbir sebep durumlarında getirilen faaliyet sınırlaması ile ölçülülük ilkesinin ihlal edildiği, bu düzenlemenin hizmeti yürütenler nezdinde güvensiz bir durum yaratabileceği, bu durumun kamu hizmetinin yürütülmesinde duraksamalara ve uygulamada aksaklıklara neden olabileceği göz önüne alındığında, Anayasa ile güvence altına alınan temel haklardan çalışma ve mülkiyet haklarını kısıtlayıcı nitelikteki dava konusu kuralın hukuk devletinin gereği olan hukuki güvenlik, hukuki belirlilik/öngörülebilirlik ve ölçülülük ilkelerine aykırılık teşkil ettiği anlaşılmakla, işbu kısımda hukuka uyarlık bulunmadığı; dava konusu Yönetmeliğin "İndirimli Taşıma" başlıklı 16. maddesi yönünden, 4736 sayılı Kamu Kurum ve Kuruluşlarının Ürettikleri Mal ve Hizmet Tarifeleri İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun ile, belediyelere ücretsiz ve indirimli seyahat hakkının kullanılması ile ilgili olarak gerekli tedbirleri alma yetkisinin ve bununla birlikte belediyelere sadece toplu taşım hizmetlerinde, sayma yoluyla belirtilmiş kişiler hakkında indirim uygulama yetkisinin verildiği görülmekle, dava konusu Yönetmeliğin indirimli taşımadan yararlanacak kişileri düzenlediği 16. maddesinde iptali istenilen "öğretmenler" ibaresinin, diğer bir deyişle öğretmenlerin toplu taşıma hizmetlerinden indirimli yararlanacağı düzenlemesinin anılan Kanun'da yer verilen düzenlemelere aykırılık teşkil etmesi nedeniyle, işbu kısımda hukuka ve mevzuata uyarlık bulunmadığı; Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Dairesi Başkanlığı Özel Toplu Taşıma Araçları Yönetmeliği'nin dava konusu diğer maddelerinde ise hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle, Diyarbakır Büyükşehir Belediye Meclisi'nin... tarih ve ..

... tarih ve ... sayılı kararı ile yürürlüğe giren Özel Toplu Taşıma Araçları Yönetmeliği'nin, "Tanımlar" başlıklı 4. maddesinin, "Çalışma Ruhsatı" tanımı ve devamında yer alan bulundurma zorunluluğu kısmının, aynı maddede yer alan "Rotasyon" tanımının ve devamı maddelerde yer alan "Rotasyon" tanımının, yine aynı maddede bulunan "Araç Uygunluk Komisyonu" ve "Araç Uygunluk Belgesi" tanımlarının, "Sorumluluk" başlıklı 6. maddesinin; "Minibüs Sahipleri İşletmecileri ve Sürücüleri toplu taşıma içerisindeki her türlü faaliyetleri nedeniyle doğacak mali, hukuki ve cezai sonuçlardan müteselsilen sorumludurlar." kısmının, "Çalışılacak Hatların ve Güzergahların Tespiti" başlıklı 7. maddesinin; (a) ve (b) fıkralarında yer alan "Hatların Tespiti" kısmının, "Hat ve Hüzergah Değişiklikleri" başlıklı 8. maddesinde geçen "Hat" ibaresinin ve aynı maddenin (a) fıkrasında yer alan "Hatlarda" ibaresinin, (c) fıkrasında yer alan "Belediye ihtiyaç olması durumunda Özel Toplu Taşıma araçlarının çalıştığı hat ve güzergahlarda UKOME kararı ile iptal veya değişiklik yapabilir." kısmının, "Hareket Programı" başlıklı 10. maddesinin, "Taşıma Zorunluluğu" başlıklı 13. maddesinin (ç) bendinin, "Günlük Hareket Programı" başlıklı 14. maddesinin, "İndirimli Taşıma" başlıklı 16. maddesinin ve anılan maddede geçen "öğretmenler" ibaresinin, "Taşımacılığa Katılma" başlıklı 18. maddesinin, "Taşımacılıktan Çekilme ve Çıkarılma" başlıklı 19. maddesinin, "Çıkarılma" tanımını kısmının, 19/1 ve 19/2. maddelerinde yer alan "Çıkarılma" tanımı kısmının, 19/1-b fıkrası ve 19/1-c fıkrasında yer alan "...cezai işlemlerin uygulanması" kısmının, 19/1-d fıkrası ve 19/2. maddede yer alan "Çıkarılma" tanımı kısmının, 19/3. maddesinde yer alan "...Belediye Encümeni tarafından çalışmadığı her gün için 1608 sayılı kanuna göre idari para cezası hükmü uygulanır. Buna rağmen araç 15 gün içerisinde çalıştırmamaya devam etmesi halinde hat ruhsat hakkı iptal edilir." kısmının, "Taşımacılığa Katılma" başlıklı 20. maddesinin (a) ve (b) fıkralarının, "Ruhsat Başvuru Belgeleri" başlıklı 21. maddesinin, "Ruhsat İptali" başlıklı 23. maddesinin (a), (b) ve (c) fıkralarının, "Araç Devretme" başlıklı 24. maddesinin (a) fıkrasında yer alan "bu devir işlerinde çalışma ruhsatının yenilenmesi zorunludur." kısmının, "Yükümlülüklerinin Yerine Getirilmesi" başlıklı 34. maddesinin (b) bendinin iptaline; Yönetmeliğin, "Kılık Kıyafet" başlıklı 12. maddesinin (ç) bendinde yer alan "Taşımacı istihdam edeceği sürücü personeli gerek işe alırken, gerekse işine son verirken ilgili daire başkanlığına yazılı olarak bildirmek zorundadır." kısmı, "Sigorta Zorunluluğu" başlıklı 26. maddesinin (a), (b) ve (c) fıkraları, "Özel Toplu Taşıma Araçlarının Sayısı" başlıklı 27. maddesi, "Çalışma İle İlgili Kurallar" başlıklı 28. maddesinin (a) fıkrası ve (b) fıkrasında yer alan "...ilgili Daire Başkanlığına telefonla veya bizzat haber verilerek izin alınarak çıkılabilir." kısmı, "Toplu Taşıma Araçları İçerisinde Uyulacak Kurallar" başlıklı 29