muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Danıştay — Esas No: 2022/905, Karar No: 2024/7012, Tarih: 26.11.2024

Davalı idarenin anılan iddialarının, davanın sonucunu değiştirebilecek nitelikte esaslı iddia olduğu görüldüğünden, uyuşmazlığa konu aykırılıkların  taşınmazın kiraya verildiği tarihlerde mevcut olup olmadığının ortaya konması suretiyle  kiracı mı yoksa taşınmaz sahibi mi tarafından yapıldığının tespit edilmesi gerekmektedir. 
	Bakılan davada, İdare Mahkemesince taşınmazın kuzey cephesinde zemin ve 1. kat cephelerinde kısmi olarak doğrama değişiklikleri yapılmış olduğunun tespit edilmesine ilişkin tespitin 3194 sayılı Kanun'un 21. maddesi uyarınca doğrama işlerinin ruhsata tabi olmadığı; uyuşmazlığa konu taşınmaza ilişkin 17/04/2015 tarihli ve 01/04/2019 tarihli kira sözleşmeleri ve bu sözleşmelerde yer alan hükümler dikkate alındığında, dava dilekçesinde, tespite konu ruhsat ve eki projesine aykırı imalatların, davacının yazılı izni olmadan ve bilgisi haricinde kiracı tarafından yapıldığının iddia olunduğunun görüldüğü, kira sözleşme hükümleri uyarınca kiracıların imar para cezasının muhatabı olması gerektiği gerekçesiyle mahallinde keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılmaksızın temyiz edilen anılan kısımların iptaline karar verildiği anlaşılmaktadır. 
	Uyuşmazlıkta; yapı tatil tutanağı ile tespit edilen aykırılıkların, kira sözleşmelerinin yapıldığı tarihlerden önce mi yoksa sonra mı yapıldığı hususunun ve taşınmazın kuzey cephesinde zemin ve 1. kat cephelerinde kısmi doğrama değişiklikleri yapılmış olduğunun tespit edilmesine ilişkin kısmının, kısmi doğrama değişikliklerinin neler olduğu ve bunların  ruhsata tabi olup olmadığı hususunun bütün açıklığıyla ortaya konulması hakkaniyete uygun bir yargılama bakımından önem taşımaktadır. Anılan hususların ise mahallinde keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılarak tespit edilebileceği açıktır.
	Bu durumda; uyuşmazlığa konu taşınmazda tespit edilen aykırılıkların, kira sözleşmelerinin yapıldığı tarihlerden önce mi yoksa sonra mı yapıldığının uyuşmazlığa konu taşınmaza ilişkin uydu fotoğraflarının incelenmesi ve kısmi doğrama değişikliklerinin neler olduğu ve bunların ruhsata tabi olup olmadığı hususlarının çözümü mahallinde keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılmasını gerektirdiğinden, keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılmadan anılan kısımlar hakkında verilen temyize konu İdari Dava Dairesi kararında isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
            Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davalı idarenin temyiz isteminin kabulüne,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle kısmen reddine kısmen iptaline ilişkin  İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyiz edilen kısmının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın Bölge İdare Mahkemesi  ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 26/11/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.
Danıştay — Esas No: 2023/10293, Karar No: 2024/6204, Tarih: 26.11.2024

"İçtihat Metni"
          T.C.
D A N I Ş T A Y
 ÜÇÜNCÜ DAİRE  
Esas  No : 2023/10293
Karar No : 2024/6204
TEMYİZ EDEN (DAVACI)	: ... Yatırım Ortaklığı Anonim Şirketi	  
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI)	: ... Bakanlığı/...  (... Başkanlığı)
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem:  Davacının düzeltme ve şikâyet başvurusunun reddine yönelik ... tarih ve ... sayılı işlemin iptaliyle yapılandırma işlemi sırasında düzenlenen ödeme tablosunun 986.918,17-TL olarak yeniden düzenlenmesi ve red ve iadesi gereken 800.225,75-TL'nin 30/09/2018 tarihinden, fazladan ödenen 69.025,38-TL'nin ödeme tarihinden itibaren tecil faiziyle birlikte iade edilmesine hükmedilmesi istemine ilişkindir. 
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Danıştay Dördüncü Dairesinin bozma kararına uyulmak suretiyle 13/01/2018 tarih ve 1011253 sayılı işlem yönünden dava reddedilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Farklı tarihlerde hem üst makama hem de düzeltme talebi olarak işlemi tesis eden makama başvuruları olduğundan idari işlemle neticelenen talepleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 11. maddesi kapsamında olduğunda şikâyet yoluyla müracaat yapıldığına ilişkin değerlendirmenin hukuka aykırılık teşkil ettiği, ayrıca dava konusu olayın mahiyetinin açıkça vergilendirme hatası kapsamında bulunduğu ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Hukuku yoruma dayalı olan olayın 213 sayılı Kanun'un 116 ve devamı maddelerindeki hükümleri ile belirlenen hatalar içerisinde olmadığı dolayısıyla tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NİN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay  Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge İdare Mahkemesi kararlarının Danıştay tarafından bozulması halinde, istinaf merciince bozmaya ilişkin kararlar üzerine yeniden verilen kararlara karşı yapılan temyiz başvurularının, bozma kararındaki esaslara uyulup uyulmadığı yönünden incelenebileceği, temyiz istemine konu yapılan kararın Danıştay Dördüncü Dairesinin 01/06/2023 tarih ve E:2020/1040, K:2023/3201 sayılı kararındaki esaslar doğrultusunda verildiği anlaşıldığından, temyiz dilekçesinde ileri sürülen sebepler sözü edilen kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin reddine,
2. Temyize konu Vergi Dava Dairesi kararının ONANMASINA,
3.Davacıdan 492 sayılı Harçlar Kanunu'na bağlı (3) sayılı Tarife uyarınca ...-TL maktu  harç alınmasına alınmasına,

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin reddine,
2. Temyize konu Vergi Dava Dairesi kararının ONANMASINA,
3.Davacıdan 492 sayılı Harçlar Kanunu'na bağlı (3) sayılı Tarife uyarınca ...-TL maktu  harç alınmasına alınmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ilgili Vergi Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine, 26/11/2024 tarihinde  oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.
Danıştay — Esas No: 2024/3317, Karar No: 2024/6205, Tarih: 26.11.2024

"İçtihat Metni"
          T.C.
D A N I Ş T A Y
ÜÇÜNCÜ DAİRE  
Esas  No : 2024/3317
Karar No : 2024/6205
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	: ... Vergi Dairesi Müdürlüğü/...
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI)	: ... Dış Ticaret Tekstil Limited Şirketi	   
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMİN	KONUSU			: Danıştay Üçüncü Dairesinin bozma kararına uyularak verilen ... Bölge İdare  Mahkemesi... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının aleyhe olan hüküm fıkrasının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ	:
Dava konusu istem: Davacı adına, komisyon karşılığı sahte fatura düzenlediği yolunda saptamalar içeren vergi tekniği raporu uyarınca tanzim edilen vergi inceleme raporuna dayanılarak 2017 yılının Ocak ila Nisan dönemleri için re'sen salınan üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisinin kaldırılması istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Dava konusu tarhiyatın matrahı yönünden bağlı olduğu 2017 yılı için re'sen salınan bir ve üç kat vergi ziyaı cezalı kurumlar vergisine kaşı açılan dava, Mahkemelerinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla reddedildiğinden, yapılan tarhiyatta hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle dava reddedilmiştir. 
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Davacı hakkındaki vergi tekniği raporunda yer alan tespitler düzenlediği faturaların gerçek bir emtia teslimi ve hizmet ifasına dayanmadığını gösterdiğinden vergi ziyaı cezalı kurumlar vergisi tarhiyatı ve geçici verginin bir katına tekabül eden vergi ziyaı cezasında hukuka aykırılık bulunmadığı bu durumda  2017 yılının muhtelif dönemleri için re'sen salınan üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisinde de hukuki isabetsizlik görülmediği gerekçesiyle dava reddedilmiş, davacıdan maktu karar harcı  tahsil edilmesine hükmedilmiştir.
TEMYİZ	EDENİN	İDDİALARI			: Nispi karar harcı alınmasına yönelik hüküm kurulmadığı,  hüküm fıkrasında vergi ziyaı cezalı kurumlar vergisi tarhiyatında hukuka aykırılık görülmediğinin belirtildiği oysa davanın vergi ziyaı cezalı katma değer vergisi tarhiyatının kaldırılması istemine ilişkin olduğu ileri sürülerek Vergi Dava Dairesi kararının bozulması istenilmektedir. 
KARŞI	TARAFIN	SAVUNMASI	: Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY	TETKİK	HÂKİMİ	...'NİN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile  Bölge İdare Mahkemesi kararının  yargılama giderlerine ilişkin hüküm fıkrası yönünden düzeltilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay  Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Temyiz İncelemesi Üzerine Verilecek Kararlar" başlıklı 49. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, temyiz incelemesi sonunda kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa Danıştay'ın kararı düzelterek onayacağı hükme bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Temyiz İncelemesi Üzerine Verilecek Kararlar" başlıklı 49. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, temyiz incelemesi sonunda kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa Danıştay'ın kararı düzelterek onayacağı hükme bağlanmıştır.
	    492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 2588 sayılı Kanun'un 6. maddesiyle değişen 54. maddesinde, vergi yargısı harçlarının (3) sayılı Tarifede yazılı işlemlerden değer ölçüsüne göre nispi esas üzerinden; işlemin nevi ve mahiyetine göre maktu esas üzerinden alınacağı kurala bağlanmış, (3) sayılı Tarifede, vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümler ile bunlara bağlı zam ve cezalara ilişkin uyuşmazlıklardan dolayı vergi mahkemelerinde, bölge idare mahkemelerinde ve Danıştay'da açılan davalarda alınacak başvuru harcı, nispi harçlar, maktu harçlar ve suret harçları düzenlenmiştir. Anılan tarifenin "Nispi Harçlar" başlıklı ikinci kısmında, vergi mahkemesi ile bölge idare mahkemesi kararlarında, tarhiyata ve ceza kesme işlemlerine karşı mükellefin dava açması üzerine vergi mahkemesinin nihai kararları ile bölge idare mahkemesinin kararlarında, karar altına alınan uyuşmazlık konusu vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümler ile bunlara bağlı zam ve cezaların toplam değer üzerinden ilgili Tebliğde belirlenen tutardan az olmamak üzere nispi harca hükmedileceği; "Maktu Harçlar" başlıklı üçüncü kısmında ise, yukarıdaki pozisyonlarda gösterilen ve nispi harca tabi tutulmamış olan tarhiyat veya ceza kesme ve diğer işlemlerle ilgili açılan davalarda maktu harca hükmedileceği belirtilmiştir.
Vergi Dava Dairesince, bozma kararına uyulmak suretiyle tarhiyata  karşı açılan dava reddedildiği halde davacının nisbi karar harcına hükmedilmesi gerektiği halde maktu karar harcına hükmediği anlaşıldığından değinilen yasal düzenlemeler uyarınca hüküm altına alınan tutar üzerinden nispi karar harcına hükmedilmesi gerektiği için yargılama giderlerine ilişkin hüküm fıkrasına "davacıdan, karar altına alınan tutarın binde 4,55'i oranında hesaplanacak nispi karar harcının alınmasına" ibaresi eklenmek, ''davacıdan 427,60-TL karar harcının tahsil edilmesi'' ibaresini kaldırmak suretiyle düzeltilmesine karar verilmiştir.
KARAR SONUCU: 
            Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin  reddine
2. Temyize konu Vergi Dava Dairesi kararının; yargılama giderlerine ilişkin hüküm fıkrasınındaki ''davacıdan ...-TL karar harcının tahsil edilmesi'' ibaresini kaldırmak ''davacıdan, karar altına alınan tutarın binde 4,55'i oranında hesaplanacak nispi karar harcının alınmasına'' ibaresi eklenmek suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ilgili Vergi Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine, 26/11/2024 tarihinde  oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.

3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ilgili Vergi Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine, 26/11/2024 tarihinde  oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
(X)-KARŞI OY :
Tarhiyata karşı açılan ve reddedilen dava sonucunda ilgili kurala göre Vergi Dava Dairesince, nisbi karar harcına hükmedilmesi gerektiği halde maktu karar harcına hükmedilmiştir. 
Yargılama sonucunda nisbi veya maktu harca hükmedilmesi hukuki değerlendirme sonucu oluştuğundan, kararın hüküm fıkrasında değişiklik meydana getiren bu durum kararın düzeltilerek onanmasını gerektiren hal olarak nitelendirilemez.
Kararın yargılama giderlerine ilişkin bu kısmının yeniden bir karar verilmek üzere bozulması gerektiği görüşüyle çoğunluk kararına katılmıyorum.
Danıştay — Esas No: 2021/1827, Karar No: 2024/5391, Tarih: 26.11.2024

"İçtihat Metni"
       T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas     No : 2021/1827
Karar	No : 2024/5391                                                                   
TEMYİZ EDEN (DAVACILAR)	: 1- ...	  
	  2- ...	  
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI)	: ... Genel Müdürlüğü
İSTEMİN_KONUSU	: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ	:
Dava konusu istem: Artvin ili, Merkez ilçesi, ... köyünde bulunan ... ada ... sayılı parselde kayıtlı taşınmaz malikleri olan davacılar tarafından; Deriner Barajı HES çevre yolları ve baraj gölü nedeniyle Zeytinlik köyünün tamamen kamulaştırıldığı, taşınmazların idari olarak Derinköy köyü sınırlarında kaldığı, Zeytinlik köyünün sular altında kalmasından önce Zeytinlik köyü ile Derinköy köyü sınırlarını Çoruh Nehrinin ayırdığı ve asma köprü ile taşınmazlara yaya olarak 5-10 dakikada geçiş sağlandığı veya Artvin-Erzurum karayolu üzerinde bulunan Zeytinlik köyü beton köprüsünden ayrılan kavşak ile 3 km'lik bir araç yolu ile taşınmazların hemen yanına ulaşıldığı, Deriner Baraj gölünün yaklaşık 5 yıl önce su tutması ve baraj gölünün dolması nedeniyle taşınmazlara makul ulaşım olanağının kalmadığı, önceki yollar su altında kaldıktan sonra yapılan yeni yolun pazara olan uzaklığını 82,00 km arttırdığı ve ürün maliyetlerinin de 8-10 kat arttığı, taşınmazın kamulaştırılması talebiyle davalı idareye başvuruda bulunulduğu ancak talebin uygun görülmediği, pazara ulaşımın artmasının taşınmazın kiralanmasını dahi engellediği, parsel üzerinde meyve sebze tarımı yapılmakta iken tüm bu nedenlerle taşınmazdan fiilen yararlanılamadığı, taşınmazın anılan konumu itibarıyla piyasada alıcı bulamadığı, meydana gelen değer kaybı ile bir daha kullanılmaz hâle geldiği ve kalıcı surette zarara uğradığı, ayrıca, Deriner Barajı HES'in sulama amaçlı değil yalnızca enerji üretimi amacıyla inşa edilmesi ve aktif üretim hâlinde su seviyesi kotunda 20-40 metrelik düşmeler ve yükselmelerin meydana gelmesi nedeniyle tekne, sal veya kayıt gibi araçlarla da taşınmaza ulaşımın mümkün olmadığı, kaldı ki baraj gölünde bu tür taşıtların seyrüseferlerinin de yasak olduğu ileri sürülerek, taşınmazda meydana geldiği ileri sürülen zararlara karşılık olarak 5.000,00 TL (miktar artırımı sonucunda 431.871,61 TL) maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:...,  K:... sayılı kararı ile Kamulaştırma Kanunu'nun 12. maddesi kapsamında taşınmazların kısmi kamulaştırmasının yapılıp yapılmayacağı noktasında düğümlenen uyuşmazlığın adli yargı yerinde görülmesi gerektiğinden, idari yargının görevine girmeyen uyuşmazlığın esasının incelenmesine olanak bulunmadığı gerekçesiyle görev yönünden davanın reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:...,  K:... sayılı kararı ile Kamulaştırma Kanunu'nun 12. maddesi kapsamında taşınmazların kısmi kamulaştırmasının yapılıp yapılmayacağı noktasında düğümlenen uyuşmazlığın adli yargı yerinde görülmesi gerektiğinden, idari yargının görevine girmeyen uyuşmazlığın esasının incelenmesine olanak bulunmadığı gerekçesiyle görev yönünden davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince, davacıların istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI	: Davacılar tarafından, uyuşmazlığın idari yargının görev alanına girdiği, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.   
KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI	: Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ	: ...
DÜŞÜNCESİ	: Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE                 :	
	MADDİ OLAY :

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI	: Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ	: ...
DÜŞÜNCESİ	: Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE                 :	
	MADDİ OLAY : 
	Dava, Artvin ili, Merkez ilçesi, ... köyünde bulunan ... ada ... sayılı parselde kayıtlı taşınmaz malikleri olan davacılar tarafından; Deriner Barajı HES çevre yolları ve baraj gölü nedeniyle Zeytinlik köyünün tamamen kamulaştırıldığı, taşınmazların idari olarak Derinköy köyü sınırlarında kaldığı, Zeytinlik köyünün sular altında kalmasından önce Zeytinlik köyü ile Derinköy köyü sınırlarını Çoruh Nehrinin ayırdığı ve asma köprü ile taşınmazlara yaya olarak 5-10 dakikada geçiş sağlandığı veya Artvin-Erzurum karayolu üzerinde bulunan Zeytinlik köyü beton köprüsünden ayrılan kavşak ile 3 km'lik bir araç yolu ile taşınmazların hemen yanına ulaşıldığı, Deriner Baraj gölünün yaklaşık 5 yıl önce su tutması ve baraj gölünün dolması nedeniyle taşınmazlara makul ulaşım olanağının kalmadığı, önceki yollar su altında kaldıktan sonra yapılan yeni yolun pazara olan uzaklığını 82,00 km arttırdığı ve ürün maliyetlerinin de 8-10 kat arttığı, taşınmazın kamulaştırılması talebiyle davalı idareye başvuruda bulunulduğu ancak talebin uygun görülmediği, pazara ulaşımın artmasının taşınmazın kiralanmasını dahi engellediği, parsel üzerinde meyve sebze tarımı yapılmakta iken tüm bu nedenlerle taşınmazdan fiilen yararlanılamadığı, taşınmazın anılan konumu itibarıyla piyasada alıcı bulamadığı, meydana gelen değer kaybı ile bir daha kullanılmaz hâle geldiği ve kalıcı surette zarara uğradığı, ayrıca, Deriner Barajı HES'in sulama amaçlı değil yalnızca enerji üretimi amacıyla inşa edilmesi ve aktif üretim hâlinde su seviyesi kotunda 20-40 metrelik düşmeler ve yükselmelerin meydana gelmesi nedeniyle tekne, sal veya kayıt gibi araçlarla da taşınmaza ulaşımın mümkün olmadığı, kaldı ki baraj gölünde bu tür taşıtların seyrüseferlerinin de yasak olduğu ileri sürülerek, taşınmazda meydana geldiği ileri sürülen zararlara karşılık olarak 5.000,00 TL (miktar artırımı sonucunda 431.871,61 TL) maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.
	İLGİLİ MEVZUAT:
Anayasa'nın 125. maddesinde; idarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolunun açık olduğu belirtildikten sonra, son fıkrasında idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu hükme bağlanmıştır. Kamu hizmetinin görülmesi sırasında kişilerin uğradıkları özel ve olağandışı zararların idarece tazmini, Anayasa'nın 125. maddesi gereğidir.

İLGİLİ MEVZUAT:
Anayasa'nın 125. maddesinde; idarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolunun açık olduğu belirtildikten sonra, son fıkrasında idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu hükme bağlanmıştır. Kamu hizmetinin görülmesi sırasında kişilerin uğradıkları özel ve olağandışı zararların idarece tazmini, Anayasa'nın 125. maddesi gereğidir.
İdare kural olarak, yürüttüğü kamu hizmetiyle nedensellik bağı kurulabilen zararları ödemekle yükümlü olup; idari eylem ve işlemlerden doğan zararlar, idare hukuku kuralları çerçevesinde, hizmet kusuru veya kusursuz sorumluluk ilkeleri gereği tazmin edilmektedir.
 
	HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
	İdarenin yürütmekle yükümlü olduğu kamu hizmetine ilişkin olarak uygulamaya koyduğu plan ve projeye göre meydana getirdiği yol, kanal, baraj, su yolları, su şebekesi gibi tesislerin kurulması, işletilmesi ve bakımı sırasında kişilere verdiği zararların tazmini istemiyle açılacak davaların görüm ve çözümünün, idari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları muhtel olanlar tarafından açılacak tam yargı davaları kapsamında yargısal denetim yapan idari yargı yerine ait olduğu yerleşik yargısal içtihatlarla kabul edilmiş bulunmaktadır.
Dosyanın incelenmesinden, bakılan davanın Artvin ili, Merkez ilçesi, ... köyünde bulunan ... ada, ... parsel sayılı davacılara ait taşınmazın, bölgede davalı idarece Deriner Barajı kapsamında yapılan çalışmalar sonucunda zarara uğradığı ileri sürülerek, taşınmazlarda meydana geldiği iddia edilen zararlara karşılık olarak 5.000,00 TL (miktar artırımı sonucunda 431.871,61 TL) maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açıldığı anlaşılmaktadır.
Kamu hizmetinin yerine getirilmesi sırasında ortaya çıkan zararlardan, hizmet kusuru ya da başka bir nedenle idarenin sorumluluğunun bulunup bulunmadığının yargısal denetiminin, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 2. maddesinde “idari dava türleri” arasında sayılan “idari işlem ve eylemlerden dolayı zarara uğrayanlar tarafından açılacak tam yargı davası” kapsamında  idari yargı yerlerince yapılması gerekmektedir.
Dava dilekçesinde ileri sürülen iddialar ve dosya kapsamında bulunan bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde, bakılan davanın, idarenin görevinde olan kamu hizmetinin yürütülmesi sırasında idarenin bir eyleminden veya eylemsizliğinden dolayı davacıya ait taşınmazlarda meydana geldiği ileri sürülen zararların karşılanması isteminden kaynaklanan  bir tam yargı davası niteliğinde olduğu anlaşılmaktadır.
Bu itibarla, davanın görev yönünden reddi yolundaki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU	:
            Açıklanan nedenlerle;
1. Davacıların temyiz isteminin KABULÜNE,