muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2024/2937, Karar No: 2024/4396, Tarih: 09.10.2024

II. CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesinde; davanın zamanaşımı süresi içerisinde açılmadığını, meskenlerin davalılar tarafından kiraya verilmediğini, boş durumda olduklarını savunarak davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davaya konu taşınmazların tümünün davalılar tarafından kiraya verilmek sureti ile kullanıldığı, davacı tarafın davasını ıslah etmediği, bu itibarla dava dilekçesi ile talep edilenden daha fazlasına hükmedilemeyeceği gerekçesi ile 35.000,00 TL ecrimisil alacağının yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davalılar vekili, ecrimisil miktarlarının hatalı hesaplandığını ileri sürerek hükmün kaldırılmasını talep etmiştir.

2. Davacı vekili, bilirkişilerin hatalı hesaplama yaptığını bu durumda kesin karar verilmesinin haksız ve hukuka aykırı olduğunu, HMK gereğince takdiri bir delil olan tanık delilinin usulünce alınmış bilirkişi raporuna üstün tutulmasının sebebinin kararda açıklanmadığını, keşifte taşınmazların kiralanarak kullanıldığı sabitken kirada olup olmadığının tanık delili ile ispatlanamadığı şeklindeki gerekçenin hukuki olmadığını, aynı yerle ilgili Malatya 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2007/7 Esas sayılı dosyası üzerinden de ecrimisile hükmedildiğini ve hala aynı kiracılar tarafından dava konusu taşınmazların kullanıldığını, davalı vekili tarafından dava konusu 1 No.lu bağımsız bölümün kiraya verildiğinin gerek dava aşamasında ve gerekse de istinaf dilekçelerinde kabul edilmiş olmasına rağmen aksine karar verilmesinin hatalı olduğunu ileri sürerek hükmün kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile yapılan keşifler sırasında gerek mahkeme gözlemi ve gerekse bilirkişi raporları ile de tespit edildiği üzere, davaya konu taşınmazlardan 9 numaralı bağımsız bölümün boş olduğu ve davalılar tarafından kiraya verilmek sureti ile gelir elde edilip edilmediği ispatlanmadan bu taşınmaz yönünden davanın kabulüne karar verilmesinin yerinde olmadığı; tanık deliline dayanmakla birlikte tanık listesi sunmayan ve ispat yükü kendisinde olan davacı tarafın, kullanım halinde olduğu anlaşılan 1-3-5 ve 7 No.lu bağımsız bölümlerin halen kirada olup olmadığını, eğer kirada ise kim yada kimlerin kira gelirinden yararlandığını usulünce ispatlayamadığı, bu hale göre ispatlanamayan davanın reddine karar verilmesi gerekirken, dava dilekçesinde belirtilen bedelle sınırlı olarak davanın kabulüne karar verilmesinin isabetsiz olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davalılar vekilinin istinaf kanun yoluna başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

İstinaf başvuru dilekçesindeki sebeplerle hüküm temyiz edilmiş, Bölge Adliye Mahkemesinin 29.09.2024 tarihli ek kararı ile temyiz dilekçesi dava değerinden reddedilmiş, ek karar davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, ecrimisil istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1. 6100 sayılı Kanun'un 369 uncu maddesinin birinci fıkrası, 370 ve 371 inci maddeleri,

2. Bilindiği üzere ecrimisil; malikin, kötüniyetli zilyetten isteyebileceği bir nevi haksız işgal tazminatıdır.

3. Hemen belirtilmelidir ki, dava konu taşınmazda taraflar paydaştırlar. Paylı mülkiyette taşınmazdan yararlanamayan paydaş, engel olan öteki paydaş veya paydaşlardan her zaman payına vaki el atmanın önlenilmesini ve/veya ecrimisil isteyebilir. Elbirliği mülkiyetinde de paydaşlardan biri öteki paydaşların olurlarını almadan veya miras şirketine temsilci atanmadan tek başına ortak taşınmazdan yararlanmasına engel olan ortaklar aleyhine ecrimisil davası açabilir. Ancak, o paydaşın, payına karşılık çekişmesiz olarak kullandığı bir kısım yer varsa açacağı ecrimisil davasının dinlenme olanağı yoktur. Yerleşmiş Yargıtay içtihatlarına ve aynı doğrultudaki bilimsel görüşlere göre payından az yer kullandığını ileri süren paydaşın sorununu, kesin sonuç getiren taksim veya ortaklığın satış yoluyla giderilmesi davası açmak suretiyle çözümlemesi gerekmektedir.

4. Kural olarak, men edilmedikçe paydaşlar birbirlerinden ecrimisil isteyemezler. İntifadan men koşulunun gerçekleşmesi de, ecrimisil istenen süreden önce davacı paydaşın, davaya konu taşınmazdan ya da gelirinden yararlanmak isteğinin davalı paydaşa bildirilmiş olmasına bağlıdır. Ancak, bu kuralın yerleşik yargısal uygulamalarla ortaya çıkmış bir takım istisnaları vardır. Bunlar; davaya konu taşınmazın kamu malı olması, ecrimisil istenen taşınmazın (bağ, bahçe gibi) doğal ürün veren yada (işyeri, konut gibi) kiraya verilerek hukuksal semere elde edilen yerlerden olması, paylı taşınmazı işgal eden paydaşın bu yerin tamamında hak iddiası ve diğerlerinin paydaşlığını inkar etmesi, paydaşlar arasında yapılan kullanım anlaşması sonucu her paydaşın yararlanacağı ortak taşınmaz veya bölümlerinin belirli bulunması, davacı tarafından diğer paydaşlar aleyhine daha önce bu taşınmaza ilişkin, elatmanın önlenmesi, ortaklığın giderilmesi, ecrimisil ve benzeri davalar açılması veya icra takibi yapılmış olması halleridir. Bundan ayrı, taşınmazın getirdiği ürün itibariyle de, kendiliğinden oluşan ürünler; biçilen ot, toplanan fındık, çay yahut muris tarafından kurulan işletmenin yahut, başlı başına gelir getiren işletmelerin işgali halinde intifadan men koşulunun oluşmasına gerek bulunmamaktadır.

5. Yine paydaşlar arasında yapılan kullanım anlaşması sonucu her paydaşın yararlanacağı ortak taşınmaz veya bölümlerinin belli bulunması durumunda, davacı paydaş tarafından davalı paydaş aleyhine bu taşınmaza ilişkin el atmanın önlenmesi, ortaklığın giderilmesi, ecrimisil ve benzeri dava açılması hallerinde yine intifadan men koşulu aranmaz.

6. Bu nedenle, davaya konu taşınmazlar yönünden sayılan istisnalar dışında intifadan men koşulunun gerçekleşmesi aranacak ve intifadan men koşulunun gerçekleştiği iddiası, her türlü delille kanıtlanabilecektir. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 27.02.2002 gün ve 2002/3-131 E, 2002/114 K sayılı ilamı)

7. 25.05.1938 tarihli ve 29/10 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı ve Yargıtayın aynı yoldaki yerleşmiş içtihatları uyarınca ecrimisil davaları beş yıllık zamanaşımına tabi olup bu beş yıllık süre dava tarihinden geriye doğru işlemeye başlar.

3. Değerlendirme

1. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Dava değeri 35.000,00 TL olarak gösterilmek suretiyle belirsiz alacak davası olarak açılmış olup yargılama aşamasında alınan bilirkişi raporuna göre mahkemece harcın tamamlanması yönünde süre verilmiş, davacı tarafından bilirkişi raporuna itiraz edilerek taşınmazların ticari kullanıma haiz olduğu belirtilerek yeniden bilirkişi incelemesi yapılması istenmiştir. Bu halde fazlaya ilişkin haklar saklı tutulduğu için kararın temyizi kabil olmadığından söz edilemeyeceği için temyiz isteğinin reddine yönelik ek kararın kaldırılmasına karar verilmiştir.

3. İşin esası yönünden yapılan incelemede; mahkemece yapılan keşifte dava konusu bağımsız bölümlerin fiili olarak ticari kullanımının olduğunun belirlenmiş olması karşısında, davacı vekilinin bu yöndeki itirazları da dikkate alınıp taraflardan ticari kullanımla ilgili emsaller istenmek suretiyle gerekli görüldüğü takdirde uzman bilirkişiler eşliğinde keşif yapılarak rapor alınması ve ecrimisil miktarının belirlenmesi gerekirken konut amaçlı kira geliri üzerinden hesaplanan ecrimisile hükmedilmesi doğru görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Bölge Adliye Mahkemesinin 29.05.2024 tarihli ek kararının kaldırılmasına, temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

09.10.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/26071, Karar No: 2014/11988, Tarih: 24.03.2014

**3. Ceza Dairesi         2013/26071 E.  ,  2014/11988 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 3 - 2013/292490

MAHKEMESİ : İstanbul 35. Asliye Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 18/01/2012

NUMARASI : 2010/232 (E) ve 2012/13 (K)

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü;

Sanığın diğer temyiz itirazlarının reddine, ancak;

1) Sanığın savunmasında olay günü dosyanın diğer sanıklarıyla tartıştıklarını ve tartışma esnasında sanıkların kendisine vurduğunu, bunun üzerine kendisinin de savunma amaçlı olarak karşılık verdiğini beyan etmesi, sanık hakkında darp bulgusu içeren adli raporun mevcudiyeti ve kavga olayının karşılıklı olması karşısında sanık hakkında 5237 sayılı TCK'nin 29. maddesince haksız tahrikin uygulanıp uygulanmayacağı tartışılmadan hüküm kurulması,

2) 5271 sayılı CMK'nin 231. maddesince hükmün açıklanmasının geri bırakılıp bırakılamayacağının tartışılmaması,

Bozmayı gerektirmiş, sanığın  temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi ile yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi uyarınca CMUK'un 326/son uyarınca sanığın kazanılmış hakkı dikkate alınarak  isteme uygun BOZULMASINA, 24.03.2014 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/1588, Karar No: 2023/10901, Tarih: 07.11.2023

**10. Hukuk Dairesi         2023/1588 E.  ,  2023/10901 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 32. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2020/1821 E., 2021/626 K.

KARAR : Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : Yalova İş Mahkemesi

SAYISI : 2019/6 E., 2020/279 K.

Taraflar arasındaki iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili özetle; davacılar murisinin davalıya ait iş yerinde çalışmakta iken iş kazası neticesinde yaşamını yitirdiğinden bahisle eş ... için 264.092,04 TL maddi, 75.000,00 TL manevi, çocuk ... için 17.474,44 TL maddi, 25.000,00 TL manevi, çocuk ... için 25.617,32 TL maddi, 25.000,00 TL manevi, çocuk ... için 47.859,36 TL maddi, 25.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan tahsilini talep ve dava etmişlerdir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili kurumun olayda herhangi bir kusurunun bulunmadığını, davanın haksız ve yersiz olduğunu, reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 04.01.2017 tarih, 2015/68 Esas, 2016/554 Karar sayılı kararında özetle kalp krizi şeklinde gerçekleşen iş kazasının meydana gelişinde davalının %10 oranında kusurlu olduğu, olayın büyük ölçüde ölen şahsın bünyesinden ve hayat tarzından kaynaklanmış olduğu, bu nedenle %90 oranında kaçınılmazlık faktörünün etkili olduğundan bahisle davacıların maddi tazminat istemlerinin kabulüne, eş lehine 30.000,00 TL, çocuklar lehine 15.000,00’er TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesinin anılan kararına karşı davalı tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesi'nin 28.11.2018 tarih, 2017/1174 Esas, 2018/1634 Karar sayılı kararı ile aralarında kardiyoloji alanında uzman hekim bilirkişinin de bulunduğu heyetten yeni bir kusur raporu alınması yönünde İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi amacıyla dosyanın kararı veren Yalova İş Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesinin anılan kararına karşı davalı tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesi'nin 28.11.2018 tarih, 2017/1174 Esas, 2018/1634 Karar sayılı kararı ile aralarında kardiyoloji alanında uzman hekim bilirkişinin de bulunduğu heyetten yeni bir kusur raporu alınması yönünde İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi amacıyla dosyanın kararı veren Yalova İş Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verilmiştir.

Bu aşamadan sonra İlk Derece Mahkemesi'nce alınan 04.11.2019 tarihli bilirkişi kusur raporunda davalının %10 oranında kusurlu olduğu, iş kazasının meydana gelişinde müteveffanın bünyesinden kaynaklanan faktörlerin %90 oranında etkili olduğu yönünde görüş bildirildiği, İlk Derece Mahkemesince bu kusur raporu hükme dayanak kılınmak suretiyle davacı eşin ve davacı çocuk ... maddi tazminat istemlerinin kabulüne, çocuk ... lehine 8.499,99 TL maddi, çocuk ... lehine 13.645,49 TL maddi, eş lehine 30.000,00 TL, çocuklar lehine 15.000,00’er TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle, dosya kapsamı ve emsal Yargıtay İlamlarında belirtildiği gibi bünyesel faktörlerden müvekkili idarenin sorumlu olmayacağı açıkça ortada iken bilirkişi raporunda soyut gerekçeler ile % 90 bünseyel faktörlerin % 60'ı olan % 54'ünden işverenin sorumlu olduğuna yönelik hesaplamanın hatalı olduğunu, bilirkişi raporunda, davacılar murisinin ücretinin asgari ücretin 2,41 katı olduğundan bahisle hesaplamanın hakkaniyete ve usule aykırı olduğunu, destek paylarında hata yapıldığını, Kurum inceleme raporundaki kusur durumunun kesinleştiğinin dikkate alınmadığını, manevi tazminatların fazla olduğunu istinaf başvuru sebep ve gerekçeleri olarak ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ilk derece mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde, usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ilk derece mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde, usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle, bünyesel faktörden işverenin sorumlu tutulamayacağını, bu nedenle %90 bünysel faktörün %60’ından da müvekkilinin sorumlu tutulmasının doğru olmadığını, ücretin hatalı tespit edildiğini, bilirkişi raporunda yeniden evlenme olasılığının dikkate alınmadığını, hesap raporunda müteveffanın gelirinin hatalı paylaştırıldığını, Kurum inceleme raporunda müteveffanın kalp krizi geçirerek ölümünün iş sağılığı ve güvenliği mevzuatına aykırılık teşkil eden işlemlerden kaynaklanmadığı belirtilmişken bu idari rapora davacının itiraz etmediği ve bu yönüyle kusur durumunun kesinleştiği hususunun dikkate alınmadığını, davacılar lehine hüküm altına alınan manevi tazminatların fazla olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

a.Davalı vekilinin davacıların manevi tazminat istemleri ile davacı çocukların maddi tazminat istemleri hakkında kurulan hükümlere yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde

Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362 nci maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366 ncı maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nu 110 uncu maddesi kapsamında dava yığılması (objektif dava birleşmesi) kapsamında her bir talebin ayrı bir dava olduğu ve ayrı ayrı hüküm ve sonuç doğuracağı açıktır.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nu 110 uncu maddesi kapsamında dava yığılması (objektif dava birleşmesi) kapsamında her bir talebin ayrı bir dava olduğu ve ayrı ayrı hüküm ve sonuç doğuracağı açıktır.

Dosya içeriğine göre davacılar vekilinin davacı eş ... için 264.092,04 TL maddi, 75.000,00 TL manevi, çocuk ... için 17.474,44 TL maddi, 25.000,00 TL manevi, çocuk ... için 25.617,32 TL maddi, 25.000,00 TL manevi, çocuk ... için 47.859,36 TL maddi, 25.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan tahsilini talep ettiği, İlk Derece Mahkemesi'nin temyiz incelemesine konu kararında davacı eşin ve davacı çocuk ...'in maddi tazminat istemlerinin kabulüne, çocuk ... lehine 8.499,99 TL maddi, çocuk ... lehine 13.645,49 TL maddi, eş lehine 30.000,00 TL, çocuklar lehine 15.000,00’er TL manevi tazminat ödenmesine karar verildiği gözetildiğinde, tüm davacılar lehine hüküm altına alınan manevi tazminat tutarları ile davacı çocuklar lehine hüküm altına alınan maddi tazminat tutarlarının Bölge Adliye Mahkemesi karar tarihi itibari ile kesinlik sınırı olan 78.630,00 TL’nin ayrı ayrı altında kaldığı anlaşıldığından davalı vekilinin bu kısımlara yönelik temyiz itirazlarının ayrı ayrı miktardan reddine karar verilmiştir.

b.Davalı vekilinin davacı eşin maddi tazminat istemi hakkında kurulan hükme yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369'uncu maddesinin birinci fıkrası ile 371'inci maddesi, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 417'inci maddesi, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 13, 16, 20 ve 21'inci maddeleri ile 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 8'inci ve 31'inci maddeleri.

3. Değerlendirme

Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre, davalı vekilinin aşağıdaki bent kapsamı dışındaki sair temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

Dosya kapsamından, 04.11.2019 tarihli bilirkişi kusur raporunda davalının %10 oranında kusurlu olduğu, iş kazasının meydana gelişinde müteveffanın bünyesinden kaynaklanan faktörlerin %90 oranında etkili olduğu yönünde görüş bildirildiği, İlk Derece Mahkemesince bu kusur raporu hükme dayanak kılınmak suretiyle temyiz incelemesine konu kararı verdiği ne var ki hükme esas 20.02.2020 tarihli bilirkişi hesap raporunda %90 oranındaki bünyesel faktörün %60'ından da işverenin sorumlu olacağı kabulünden hareketle hesaplama yapıldığı anlaşılmaktadır.

Kaçınılmazlık; hukuksal ve teknik anlamda; fennen önlenmesi mümkün bulunmayan başka bir anlatımla, işverence mevzuatın öngördüğü tüm önlemlerin alınmış olduğu koşullarda dahi önlenmesi mümkün bulunmayan durum ve sonuçları ifade eder. Olayın önlenemezliği hususunu biraz açmak gerekirse; buradaki önlenemezliğin olayla ilgisi yoktur. Önlenemezlik unsuru, tamamen davranış normu ve borca aykırılıkla ilgili olup alınabilinecek tüm tedbirler alınmış olunsa dahi bir davranış normunun veya sözleşmeden doğan bir borcun ihlalinin ifadesidir. Yani olay önlenemez olmasına rağmen bir davranış kuralına yada sözleşmeden doğan borca aykırılık önlenebiliyorsa artık kaçınılmazlıktan söz etme imkanı yoktur.

Olayın kaçınılmazlıktan kaynaklanması hâlinde sorumluluğun işçi ve işveren arasında % 50'şer oranında paylaştırılması uygun gibi görünebilirse de, işçinin işverene karşı daha güçsüz oluşu, nimet - külfet dengesi, işçiyi koruma ve sosyal devlet ilkesi gibi nedenler karşısında işverene daha fazla sorumluluk verilmesi hakkaniyet gereğidir.

Sonuç itibariyle kaçınılmazlığın etkili olduğu durumlarda, hakim tarafından 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 51. maddesi çerçevesinde tazminat belirlenirken hakkaniyet ilkeleri gözetilerek işverenin kendi kusur oranına ek olarak kaçınılmazlık oranının %60'ından da sorumlu olduğunun kabulü adil bir çözüm olacaktır.

Bu açıklamalardan olarak somut olayda iş kazasının oluşumunda davalının %10 oranında kusurlu olduğu, müteveffanın bünyesinden kaynaklanan faktörlerin ise %90 oranında etkili olduğu yönündeki tespit yerinde ise de İlk Derece Mahkemesince bünyesel faktör ile kaçınılmazlığın aynı anlama gelmediği, kaçınılmazlıktan farklı olarak bünyesel faktörden davalı işverenin sorumlu tutulmasının mümkün olmadığı gözden kaçırılarak davalı işverenin kendi kusuruna ek olarak tespit edilen bünyesel faktörün %60'ından da hakkaniyet gereğince sorumlu olduğu kabulünden hareketle düzenlenen bilirkişi hesap raporuna göre karar verilmesi yerinde görülmemiştir.

İlk Derece Mahkemesince yapılacak iş, %90 oranındaki bünyesel faktörden davalı işverenin sorumlu tutulmasının mümkün olmadığını dikkate alarak davacı eşin maddi zararının tespiti noktasında davalı işverenin %10 kusuruna isabet eden tutarı hesaplatmak üzere hesap raporu almak, hesap raporunda davacılar vekili tarafından itiraza uğramayan 26.09.2016 tarihli bilirkişi hesap raporundaki bilinen (iskontosuz), bilinmeyen (iskontolu) dönem başlangıç ve bitiş tarihlerinin kullanılması gerektiğini gözetmek ve çıkacak sonuca göre bir karar vermekten ibarettir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle,

1.Davalı vekilinin davacıların manevi tazminat istemleri ile davacı çocukların maddi tazminat istemleri hakkında kurulan hükümlere yönelik temyiz itirazlarının miktardan REDDİNE,

2.Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

3.İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle,

1.Davalı vekilinin davacıların manevi tazminat istemleri ile davacı çocukların maddi tazminat istemleri hakkında kurulan hükümlere yönelik temyiz itirazlarının miktardan REDDİNE,

2.Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

3.İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi'ne gönderilmesine,

07.11.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.