muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Danıştay — Esas No: 2024/3209, Karar No: 2024/3687, Tarih: 23.09.2024

Danıştay 12. Daire Başkanlığı         2024/3209 E.  ,  2024/3687 K.


"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
 ONİKİNCİ DAİRE 
Esas	No : 2024/3209
Karar	No : 2024/3687
                                 YETKİLİ  YARGI YERİNİN BELİRLENMESİ KARARI  
 
... vekili Av. ... tarafından Sağlık Bakanlığına karşı açılan davada; Antalya 4. İdare Mahkemesinin 19/04/2024 tarih ve E:2024/381, K:2024/428 sayılı kararı ile Ankara 19. İdare Mahkemesinin 15/05/2024 tarih ve E:2024/462, K:2024/669 sayılı kararı üzerine çıkan yetki uyuşmazlığına ilişkin dosya, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 43. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca incelenerek işin gereği görüşüldü:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İdari davalarda genel yetki" başlıklı 32. maddesinin birinci fıkrasında, "Göreve ilişkin hükümler saklı kalmak şartıyla bu Kanunda veya özel kanunlarda yetkili idare mahkemesinin gösterilmemiş olması halinde, yetkili idare mahkemesi, dava konusu olan idari işlemi veya idari sözleşmeyi yapan idari merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesidir." hükmüne yer verilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden; Antalya İl Sağlık Müdürü olarak görev yapmakta iken hizmet sözleşmesi feshedilmiş olan davacının, hakkında yürütülen disiplin soruşturması sonucunda 45 ihtar puanı cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Sağlık Bakanlığı Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğünün 28/12/2023 tarih ve ... sayılı yazısının ekinde yer alan 28/12/2023 tarih ve 232798248 sayılı işlem ile bu işleme yaptığı itirazın reddine ilişkin Sağlık Bakanlığı İhtar Puanına İtiraz Komisyonunun 30/01/2024 tarih ve 2024/... sayılı  kararının iptali istemiyle dava açıldığı anlaşılmaktadır.
Bu durumda; davacının, dava tarihi itibarıyla kamu görevlisi olmadığı ve dava konusu  işlemlerin Sağlık Bakanlığı tarafından tesis edildiği dikkate alındığında, uyuşmazlığın görüm ve çözümünde, 2577 sayılı Kanun'un 32. maddesinin birinci fıkrası uyarınca dava konusu işlemleri tesis eden Sağlık Bakanlığının bulunduğu yerdeki Ankara İdare Mahkemesi yetkili bulunmaktadır.
Açıklanan nedenlerle; davanın görüm ve çözümünde Ankara İdare Mahkemesinin yetkili olduğuna, dava dosyasının Ankara 19. İdare Mahkemesine gönderilmesine, kararın Antalya 4. İdare Mahkemesine ve taraflara bildirilmesine, 23/09/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Danıştay — Esas No: 2024/3489, Karar No: 2024/3686, Tarih: 23.09.2024

Danıştay 12. Daire Başkanlığı         2024/3489 E.  ,  2024/3686 K.


"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
 ONİKİNCİ DAİRE 
Esas	No : 2024/3489
Karar	No : 2024/3686
                                     YETKİLİ  YARGI YERİNİN BELİRLENMESİ KARARI  
 
... vekili Av. ... tarafından Sağlık Bakanlığına karşı açılan davada; Antalya 4. İdare Mahkemesinin 19/04/2024 tarih ve E:2024/382, K:2024/430 sayılı kararı ile Ankara 19. İdare Mahkemesinin 16/05/2024 tarih ve E:2024/460, K:2024/691 sayılı kararı üzerine çıkan yetki uyuşmazlığına ilişkin dosya, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 43. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca incelenerek işin gereği görüşüldü:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İdari davalarda genel yetki" başlıklı 32. maddesinin birinci fıkrasında, "Göreve ilişkin hükümler saklı kalmak şartıyla bu Kanunda veya özel kanunlarda yetkili idare mahkemesinin gösterilmemiş olması halinde, yetkili idare mahkemesi, dava konusu olan idari işlemi veya idari sözleşmeyi yapan idari merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesidir." hükmüne yer verilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden; Antalya İl Sağlık Müdürü olarak görev yapmakta iken hizmet sözleşmesi feshedilmiş olan davacının, hakkında yürütülen disiplin soruşturması sonucunda 30 ihtar puanı cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Sağlık Bakanlığı Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğünün 08/12/2023 tarih ve 23187674 sayılı yazısının ekinde yer alan 08/12/2023 tarih ve ... sayılı işlem ile bu işleme yaptığı itirazın reddine ilişkin Sağlık Bakanlığı İhtar Puanına İtiraz Komisyonunun 30/01/2024 tarih ve 2024/... sayılı kararının iptali istemiyle dava açıldığı anlaşılmaktadır.
Bu durumda; davacının, dava tarihi itibarıyla kamu görevlisi olmadığı ve dava konusu  işlemlerin Sağlık Bakanlığı tarafından tesis edildiği dikkate alındığında, uyuşmazlığın görüm ve çözümünde, 2577 sayılı Kanun'un 32. maddesinin birinci fıkrası uyarınca dava konusu işlemleri tesis eden Sağlık Bakanlığının bulunduğu yerdeki Ankara İdare Mahkemesi yetkili bulunmaktadır.
Açıklanan nedenlerle; davanın görüm ve çözümünde Ankara İdare Mahkemesinin yetkili olduğuna, dava dosyasının Ankara 19. İdare Mahkemesine gönderilmesine, kararın Antalya 4. İdare Mahkemesine ve taraflara bildirilmesine, 23/09/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Danıştay — Esas No: 2024/972, Karar No: 2024/3246, Tarih: 23.09.2024

"İçtihat Metni"
       T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE     
Esas   No : 2024/972
Karar No : 2024/3246
 
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	: ... Bakanlığı / ...
VEKİLİ	: Hukuk Müşaviri ...
KARŞI TARAF (DAVACILAR): 1- ... 2- ... 3- ... 4- ... 
VEKİLLERİ	: Av. ...
İSTEMİN_KONUSU: .... İdare Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının kabule ilişkin kısmının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ	:
Dava konusu istem: Davacılar  tarafından,  ... İlçe Emniyet Müdürlüğünde emniyet amiri olarak görev yapan yakınları ...'ın makam  odasında iken şoförlüğünü de yapan polis memuru tarafından gerçekleştirilen silahlı saldırı sonucu vefat etmesi nedeniyle baba ... için 25.000,00 TL maddi (miktar artırımı ile birlikte 295.490,55 TL), 25.000,00 TL manevi; anne ... için 25.000,00 TL maddi (miktar artırımı ile birlikte 471.803,08 TL), 25.000,00 TL manevi; erkek kardeş... için 25.000,00 TL manevi; kız kardeş ... için 25.000,00 TL manevi olmak üzere toplam 100.000.00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 12/11/2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmektedir. 
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince; daha önce davanın reddi yolundaki kararın Danıştay Onuncu Dairesinin 08/06/2021 tarih ve E:2016/758, K:2021/3168 sayılı kararıyla bozulması üzerine bozma kararına uyularak yaptırılan bilirkişi incelemesi neticesinde maddi tazminat istemlerinin kısmen kabulüne, kısmen reddine, manevi tazminat istemlerinin kabulüne karar verilmiştir. 
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI	: Davalı idare tarafından, olayda üçüncü kişinin kusuru nedeniyle illiyet bağının kesildiği, tazmin sorumluluğunun bulunmadığı, hükmedilen manevi tazminat miktarının yüksek olduğu, dava tarihinden itibaren faiz işletilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI: Davacılar tarafından temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır. 
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: ...
DÜŞÜNCESİ	:İdare Mahkemesi kararının temyize konu kabule ilişkin kısmının kısmen onanması, kısmen bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE	:
MADDİ OLAY : 
Dava konusu olayda idarenin hizmet kusurunun ya da kusursuz sorumluluğunu gerektirecek bir durumun mevcut olmadığı gerekçesiyle davanın reddi yolunda verilen ilk kararın, Danıştay Onuncu Dairesince, emniyet amiri olan davacılar yakınının görevi sırasında ve vazifeden kaynaklı olarak aynı yerde görevli polis memurunun silahla ateş etmesi sonucu hayatını kaybettiği, bu halde genel güvenliğin sağlanmasına ilişkin kamu hizmetini yürüten davalı idarenin bu hizmetin gereği gibi yürütülmesini sağlayacak personelin kişisel kusuru sonucu uğranılan maddi ve manevi zararın tazmin sorumluluğunun bulunduğu gerekçesiyle bozulmasına karar verilmiştir.

İdare Mahkemesince bozmaya uyularak yaptırılan bilirkişi incelemesi neticesinde hazırlanan hesap raporu doğrultusunda maddi tazminat istemlerinin kısmen kabulüne, kısmen reddine, manevi tazminat istemlerinin kabulüne karar verilmiştir.
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 31. maddesiyle "bilirkişi" konusunda atıfta bulunulan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 450. maddesi ile yürürlükten kaldırılmış ve aynı Kanun'un 447. maddesinin 2. fıkrası ile mevzuatta 1086 sayılı Kanun'a yapılan atıfların, 6100 sayılı Kanun'un bu hükümlerin karşılığını oluşturan maddelerine yapılmış sayılacağı hüküm altına alınmıştır.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 266. maddesinde, hakimin, çözümü hukuk dışında, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar vereceği öngörülmüş; "Bilirkişi raporunun verilmesi" başlıklı 280. maddesinde, bilirkişinin, raporunu, varsa kendisine incelenmek üzere teslim edilen şeylerle birlikte bir dizi pusulasına bağlı olarak mahkemeye vereceği, raporun verildiği tarihin rapora yazılacağı ve duruşma gününden önce birer örneğinin taraflara tebliğ edileceği; "Bilirkişi raporuna itiraz" başlıklı 281. maddesinin 1. fıkrasında ise, tarafların, bilirkişi raporunun, kendilerine tebliği tarihinden itibaren iki hafta içinde, raporda eksik gördükleri hususların, bilirkişiye tamamlattırılmasını, belirsizlik gösteren hususlar hakkında ise bilirkişinin açıklama yapmasının sağlanmasını veya yeni bilirkişi atanmasını mahkemeden talep edebilecekleri düzenlenmiştir. 
HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
A) Temyize Konu Kararın Manevi Tazminat İstemlerinin Kabulüne İlişkin Kısmının İncelenmesi:
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
 Temyizen incelenen kararın anılan kısmı usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bu kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
B) Temyize Konu Kararın Maddi Tazminat İstemlerinin Kısmen Kabulüne İlişkin Kısmının İncelenmesi:
Danıştay Onuncu Dairesinin -müteveffanın eşi ve çocukları tarafından açılan davaya ilişkin- E:2022/7456 sayılı dosyası ile hükme esas alınan 31/07/2023 kayıt tarihli hesap raporunun birlikte incelenmesinden, aşağıda belirtilen hususlara uyulmaksızın maddi zarar hesabı yapıldığı anlaşılmaktadır.

B) Temyize Konu Kararın Maddi Tazminat İstemlerinin Kısmen Kabulüne İlişkin Kısmının İncelenmesi:
Danıştay Onuncu Dairesinin -müteveffanın eşi ve çocukları tarafından açılan davaya ilişkin- E:2022/7456 sayılı dosyası ile hükme esas alınan 31/07/2023 kayıt tarihli hesap raporunun birlikte incelenmesinden, aşağıda belirtilen hususlara uyulmaksızın maddi zarar hesabı yapıldığı anlaşılmaktadır.	
Aktif dönemde işlemiş dönem zararı, desteğin ölüm tarihinden bilirkişi raporunun düzenlendiği tarihe kadar olan dönemi ifade eder. Bu dönemde, desteğin emsalinin aylar itibarıyla aldığı görev aylıkları ile SGK tarafından davacılara bağlanan ve aylar itibarıyla ödenen vazife malullüğü aylıkları dikkate alınarak, desteğin görev aylığı üzerinden her bir davacıya ayıracağı destek tutarı ile SGK tarafından her bir davacıya bağlanan vazife malullüğü aylık tutarı arasındaki fark, davacıların destek zararını oluşturmaktadır. Bu dönemdeki zarar kalemlerinin -fiilen gerçekleşmiş olması nedeniyle- peşin sermaye değerinin hesaplanmayacağı da dikkate alınmalıdır.
Bu nedenle, davacı anne (...) ve babaya (...) ödenen vazife malullüğü aylıkları zarar tutarından indirilirken yıllık hesaplama yapılması ve emsal görev aylığı açısından da yıl içerisindeki değişikliklerin dikkate alınmamasında hukuki isabet görülmemiştir.
Aktif dönemde işleyecek dönem zararı, bilirkişi raporunun düzenlendiği tarihten desteğin yasal emeklilik yaşını dolduracağı tarihe kadar olan dönemi ifade eder. Bu dönemde de, desteğin emsalinin aylar itibarıyla alabileceği görev aylıkları ile SGK tarafından davacılara bağlanan ve aylar itibarıyla ödenecek vazife malullüğü aylıkları dikkate alınarak, desteğin görev aylığı üzerinden her bir davacıya ayıracağı destek tutarı ile SGK tarafından her bir davacıya bağlanan vazife malullüğü aylık tutarı arasındaki fark, davacıların destekten yoksun kalma zararını oluşturmaktadır. Bu dönemdeki zarar kalemlerinin -fiilen gerçekleşmemiş olması nedeniyle- peşin sermaye değerinin (her yıl %10 artırılmak ve %10 iskontoya tabi tutulmak suretiyle 1/kn formülü uygulanarak) dikkate alınması gerekmektedir. 
Danıştay Onuncu Dairesinin E:2022/7456 sayılı dosyasında yer alan, ... İdare Mahkemesine Sosyal Güvenlik Kurumunca sunulan ... tarihli yazıda, müteveffanın eğitim durumuna göre rütbesinin yükselmesi halinde emniyet müdürü sıfatını kazanmış olduğu varsayılarak yaş haddi olan 60 yaşında (07/10/2036 tarihinde) emekliye sevk edileceği belirtilmiş olup, TRH 2010 tablosuna göre davacı anne ve babanın muhtemel bakiye ömrü dikkate alındığında pasif dönem zararı hesabının yapılmasına gerek bulunmamaktadır.
Ayrıca, müteveffanın kendisi için 2 pay, eşi için 2 pay, annesi, babası ve çocukları için 1'er pay ayıracağı ihtimali gözetilerek hesaplama yapılmalıdır. Müteveffanın çocuklarının üniversite eğitimi alabileceği ihtimali gözetilerek 25 yaşa kadar destekten yoksun kalma zararı belirlenmeli, davacı anne ve babanın maddi zararı buna göre yeniden hesaplanmalıdır.

Ayrıca, müteveffanın kendisi için 2 pay, eşi için 2 pay, annesi, babası ve çocukları için 1'er pay ayıracağı ihtimali gözetilerek hesaplama yapılmalıdır. Müteveffanın çocuklarının üniversite eğitimi alabileceği ihtimali gözetilerek 25 yaşa kadar destekten yoksun kalma zararı belirlenmeli, davacı anne ve babanın maddi zararı buna göre yeniden hesaplanmalıdır.
Diğer taraftan, 5434 sayılı Kanun'un ek 79. maddesi kapsamında davacılara ödenen tütün ikramiyesinin rapor tarihinde yasal faiz uygulanmak suretiyle güncellenecek değerlerinin maddi zarar tutarından düşülmesi gerekmektedir.
Öte yandan, işbu bozma kararına uyulmak suretiyle karar verilmesi durumunda,  davacıların temyiz isteminde bulunmadığı gözetilerek aleyhe hüküm verme yasağı ilkesi uyarınca verilecek yeni kararda davalı idare aleyhine hükmedilecek maddi tazminat tutarının  davacı ... için 291.453,54 TL, davacı ... için 151.318,93 TL'yi aşmaması gerektiği noktasında da duraksama bulunmamaktadır.	
Bu itibarla, İdare Mahkemesi kararının maddi tazminata ilişkin kısmında hukuki isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Davalı idarenin temyiz isteminin KISMEN KABULÜNE, KISMEN REDDİNE,
2. Davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine ilişkin ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyize konu manevi tazminat istemlerinin kabulüne ilişkin kısmının ONANMASINA, maddi tazminat istemlerinin kısmen kabulüne ilişkin kısmının BOZULMASINA,
3.Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
4. 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin birinci fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren (on beş) gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 23/09/2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Danıştay — Esas No: 2023/3738, Karar No: 2024/3656, Tarih: 23.09.2024

"İçtihat Metni"
               T.C.
D A N I Ş T A Y
 YEDİNCİ DAİRE 
Esas     No : 2023/3738
Karar	No : 2024/3656  
 
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	: ... Bakanlığı adına
		... Gümrük Müdürlüğü 
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI)	: ...
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMİN KONUSU	: ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih  ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ	:
Dava Konusu İstem: Gürcistan'da mukim ... firması adına kayıtlı, ticari kullanıma mahsus ... plakalı aracın yurda giriş yaptığı 01/09/2020 tarihinden itibaren yurtta kalış süresi dolmasına rağmen halen yurt içinde olduğu ve bu şekilde geçici ithalat rejimi hükümlerinin ihlal edildiğinden bahisle, araç şoförü olan davacı adına 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 238. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi uyarınca gümrüklenmiş değerin iki katı tutarında karara bağlanan para cezasına vaki itirazın reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.  
               İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; olayda, geçici ithalat rejimi kapsamında yurda getirilen aracın süresi içerisinde yurttan çıkarılmadığı ve aracın halen yurtta olduğu hususunda ihtilaf bulunmadığı, hukuka aykırılık (kabahat) oluşturan eylemin gerçekleştiği ancak, davacının iştirak hükümleri kapsamında dava konusu fiilden sorumlu tutulabilmesi için dava konusu fiili bildiği ve fiilin işlenmesine ilişkin iradesinin (kastının) bulunduğunun da somut verilerle ispatlanmasının gerektiği, 27/03/2023 tarihli ara kararıyla davalı idareden; davacının, dava konusu aracın süresi içerisinde yurttan çıkarılmaması fiiline iştirak ettiğine ilişkin somut tespitler istenilmişse de, davalı idarece, davacının dava konusu fiili bildiği ve bu fiilin gerçekleşmesine katkısının bulunduğuna dair  hiçbir somut tespitin dosyaya ibraz edilmediği, davacının çalıştığı firma yetkilileri tarafından verilen talimat doğrultusunda aracı yurda getirmesinin dava konusu fiile iştirak için yeterli olmadığı, davacının iştirak hükümleri kapsamında sorumlu tutulabilmesi için eylemin gerçekleşmesinde kasıtlı bir fiilinin bulunduğunun somut verilerle ispatlanamadığı gerekçesiyle  dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
              Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI :   Davacı şoförün, Gürcistan'da mukim ... firması    adına kayıtlı olan ticari kullanıma mahsus olan ... plakalı aracı 01/09/2020 tarihinde, gene aynı firmaya ait olan ... plakalı aracı 29/10/2022 tarihinde yurda getirdiği, her iki aracın da yurt dışına çıkarılmadığı, davacının bu fiillerde kastının ve hukuka aykırı eyleminin bulunduğu, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI     : Savunma verilmemiştir. 
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NİN DÜŞÜNCESİ : Dava konusu idari para cezasının, şoför olan davacının idaresinde 01/09/2020 tarihinde yurda girişi yapılan aracın yurtta kalış süresini aşarak geçici ithalat rejimi hükümlerini ihlal ettiğinden bahisle tesis edildiği, dosyada, davacı şoförün aynı firmaya ait başka bir aracı da  29/10/2022 tarihinde yurda getirdiği bilgisinin mevcut olduğu, yurttan çıkışının yapılmadığı belirtilen ... plakalı aracın yurda girdiği tarihten ve mevzuat gereği yurttan çıkışının yapılması gereken tarihten sonra da davacının aynı firma ile şoför olarak çalışmaya devam ettiğinin anlaşıldığı, davacının, 01/09/2020 tarihinde geçici ithalat rejimi hükümleri kapsamında yurda getirdiği aracın süresinde yurt dışına çıkarılıp çıkarılmadığını bilmesi gereken kişilerden olduğu anlaşıldığından, davacının eylemin gerçekleşmesinde kasıtlı bir fiilinin bulunduğunun somut verilerle ispatlanmadığı gerekçesi ile verilen temyize konu kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay  Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY : 
Gürcistan'da mukim ... firması adına kayıtlı, ticari kullanıma mahsus ... plakalı aracın yurda giriş yaptığı 01/09/2020 tarihinden itibaren yurtta kalış süresi dolmasına rağmen halen yurt içinde olduğu ve bu şekilde geçici ithalat rejimi hükümlerini ihlal edildiğinden bahisle araç şoförü olan davacı adına 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 238. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi uyarınca gümrüklenmiş değerin iki katı tutarında karara bağlanan para cezasına vaki itirazın reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.  
İLGİLİ MEVZUAT:

İLGİLİ MEVZUAT:
4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 24/10/2019 tarih ve 7190 sayılı Kanun'un 14. maddesi ile değiştirilen ve olay tarihinde yürürlükte bulunan şekliyle 238. maddesinin 1. fıkrasında, 241. maddenin 3. fıkrasının (l), 4. fıkrasının (g) ile 5. fıkrasının (b) bendinde belirtilen durumlar hariç, (a) bendinde, geçici ithalat rejimine ilişkin hükümlerin ihlali hâlinde, eşyanın gümrüklenmiş değerinin iki katı, (b) bendinde, tam muafiyet suretiyle geçici olarak ithal edilen özel kullanıma mahsus taşıtlara ilişkin rejim ihlallerinde, gümrük vergileri tutarının dörtte biri, (d) bendinde, (b) bendinde belirtilen taşıtlar hariç olmak üzere, geçici ithalat rejimi kapsamında ithal edilen eşyanın süresi içerisinde gümrükçe onaylanmış başka bir işlem veya kullanıma tabi tutulmaması durumunda gümrük vergileri ile rejime ilişkin beyannamenin tescil tarihinden tespitin yapıldığı tarihe kadar geçen süre için 6183 sayılı Kanun'a göre tespit edilen gecikme zammı oranında faizin toplamı kadar idari para cezası verileceği, 2. fıkrasında, 1. fıkranın (c) ve (d) bentlerinde belirtilen eşyanın, yapılacak tebligat tarihinden itibaren altmış gün içinde gümrükçe onaylanmış başka bir işlem veya kullanıma tabi tutulmaması hâlinde, ayrıca gümrük vergileri tutarında idari para cezası verileceğinin düzenlendiği, anılan maddede atıf yapılan 241. maddesinin 3. fıkrasının (l) bendinde; geçici ithalat rejimi kapsamında Türkiye Gümrük Bölgesine getirilen taşıtın verilen sürenin bitimini takiben bir ay içerisinde yeniden ihraç edilmesi veya gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi tutulması halinde usulsüzlük cezasının 1. fıkrada belirtilen miktarın iki katı, 4. fıkrasının (g) bendinde, aynı eylemin iki ayı aşmayan sürede gerçekleşmesi halinde dört katı, 5. maddesinin (b) bendinde, üç ayı aşmayan sürede gerçekleşmesi halinde altı katı olarak uygulanacağı hükme bağlanmıştır.
4458 sayılı Kanun'un 183. maddesinin 1. fıkrasında, gümrük gözetimi altındaki ithalat vergilerine tabi eşyanın, kanuna aykırı olarak gümrük gözetimi dışına çıkarılması halinde gümrük yükümlülüğünün doğacağı, 2. fıkrasında, gümrük yükümlülüğünün, eşyanın gümrük gözetiminden çıkarıldığı tarihte başlayacağı, 3. fıkrasında, bu Kanun hükümlerine göre; (a) eşyayı gümrük gözetiminden çıkaran kişilerin, (b) bu çıkarma işine iştirak eden ve eşyanın gümrük gözetiminden çıkarıldığını bilen veya normal olarak bilmesi gereken kişilerin, (c) söz konusu eşyayı elde eden veya elinde bulunduran ve bu eşyayı elde ettiği veya aldığı sırada gümrük gözetiminden çıkarıldığını bilen veya normal olarak bilmesi gereken kişilerin, (d) eşyanın geçici depolanmasında veya tabi tutulmuş olduğu gümrük rejiminin kullanılmasından doğan yükümlülükleri yerine getirmesi gereken kişilerin gümrük vergilerinden sorumlu olduğu hükme bağlanmıştır.