muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Danıştay — Esas No: 2023/5116, Karar No: 2024/5447, Tarih: 08.10.2024

Dosyanın incelenmesinden; ... İli, ... İlçesi, ... Mahallesi, ... ada,... parsel sayılı taşınmazın tapuda zeytinlik alan olarak tescilli olduğu, anılan taşınmazda davacının 1/4 oranında hissedar olduğu ve taşınmazı üzerinde bir tatil köyü bulunduğu, taşınmazın deniz tarafında Devletin hüküm ve tasarrufu altında kalan kısımda yapılan inceleme sonucunda, idarenin elemanları tarafından düzenlenen 27.07.2015 tarihli taşınmaz tespit tutanağı ile, "26.06.2011 - 31.12.2014 dönemi için 1.063,80 m², 01.01.2015 tarihinden itibaren 951,88 m² alanın, 910,11 m² kısmı taş döşeme-beton dolgu, 153,69 m² iskele (01.01.2015 tarihinden itibaren iskele 41,67 m²)" kullanımının belirlendiği, tutanakta davacının işgalci olarak gösterildiği, anılan tutanağa dayanılarak hesaplanan ecrimisil bedelinin ihbarname ile davacıdan istenilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı  anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlıkta, davalı idare elemanlarınca 27.07.2015 tarihli tutanak ve ekli fotoğraflardan yapılan tespitlerden, Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki taşınmazın, 26.06.201- 31.12.2014 dönemi için 1.063,80 m², 01.01.2015 tarihinden itibaren, 951,88 m² alanın, 910,11 m² kısmı taş döşeme-beton dolgu, 153,69 m² iskele (01.01.2015 tarihinden itibaren iskele 41,67 m²) olarak kullanılmak suretiyle davacı tarafından işgal edildiği hususunun usulüne uygun olarak tespit edildiği, davacı vekili tarafından verilen dava dilekçesinde, ecrimisile konu Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan alana komşu olan, davacının hisseli olarak mülkiyet sahibi olduğu zeytinlik vasfındaki arazi üzerinde bir tatil köyü işletmesinin bulunduğu, kira sözleşmeleri ile söz konusu işletmenin bulunduğu taşınmazın işletme ve oturum amaçlı olarak kiraya verildiği, daha önceleri de söz konusu yer için kiracı sıfatıyla yer alan kişileri ecrimisil tahakkuk ettirildiğine ilişkin iddia ve itirazların ileri sürüldüğü,  müvekkilin söz konusu taşınmazda paylı mülkiyete sahip olduğu, kabul anlamına gelmemek beraber, takdir edilen ecrimisil bedelinin taşınmazda pay sahibi olan diğer paydaşlara da gönderilmesi gerektiğine ilişkin iddia ve itirazlar ileri sürüldüğü, ayrıca, davacı tarafından, ecrimisil ihbarnamesine karşı davalı idareye yapılan itiraz dilekçesinde de, müvekkilin taşınmaz üzerinde paylı mülkiyete sahip olduğu, kabul anlamına gelmemekle birlikte, idare tarafından diğer paydaşlar adına da ecrimisil tahakkuk ettirilmesi gerektiğine ilişkin iddia ve itirazlar ileri sürüldüğü görülmektedir.  
Bu durumda, davacı tarafından fuzulen işgal edildiği sabit olan taşınmazın dava konusu edilen ecrimisil bedelinin, davacının iddia ve itirazları da değerlendirilmek suretiyle, yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerine uygun olarak belirlenip belirlenmediği hususunun  Mahkemesince, gerekirse mahallinde keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle incelenmesi gerekmektedir.
KARAR SONUCU:
 Açıklanan nedenlerle;
1.Temyiz isteminin kabulüne,

Bu durumda, davacı tarafından fuzulen işgal edildiği sabit olan taşınmazın dava konusu edilen ecrimisil bedelinin, davacının iddia ve itirazları da değerlendirilmek suretiyle, yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerine uygun olarak belirlenip belirlenmediği hususunun  Mahkemesince, gerekirse mahallinde keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle incelenmesi gerekmektedir.
KARAR SONUCU:
 Açıklanan nedenlerle;
1.Temyiz isteminin kabulüne,
2.Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının  BOZULMASINA,
3.Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 08/10/2024 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.
Danıştay — Esas No: 2021/9939, Karar No: 2024/5211, Tarih: 08.10.2024

"İçtihat Metni"
               T.C.
D A N I Ş T A Y
 ALTINCI DAİRE  
Esas  No : 2021/9939
Karar No : 2024/5211                                                                    
TEMYİZ EDEN (DAVACI)	: ...	  
VEKİLİ	: Av. ...
 
KARŞI TARAF (DAVALI)	: ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı 
VEKİLİ	: Av....
 
İSTEMİN KONUSU:... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.          
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: ... İli, ... İlçesi, ... Mahallesi, ... Yolu Mevkii, ... ada, ... ve ... parsel sayılı taşınmazı da kapsayan alanda parselasyon yapılmasına ilişkin ... Büyükşehir Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:...,  K:... sayılı kararda;  mahallinde  yaptırılan  keşif ve bilirkişi incelemesi üzerine düzenlenen rapor ile dosyada bulunan bilgi ve belgelerin birlikte incelenmesi sonucunda, davacıya ait taşınmaza konut dışı kentsel çalışma alanından tahsis yapıldığı, davacının hisseli malik olduğu ... ada, ... ve ... parsel sayılı taşınmazlarda yapılan düzenleme ortaklık payı kesintisinden sonra kalan tahsis miktarlarının 2.000 m2'den küçük olduğundan davacıya müstakil imar parselinin tahsis edilemediği, öte yandan, taşınmazların uygulama imar planında büyük ölçüde yola isabet ettiğinden bulunduğu yerden tahsis yapılmasının mümkün olmadığı görüldüğünden, dava konusu parselasyon işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle, dava konusu işlem hukuka uygun  bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.  
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI  : Temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ...'İN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY : 
... İli, ... İlçesi, ... Mahallesi, ... Yolu Mevkii, ... ada, ... ve ... parsel sayılı taşınmazı da kapsayan alanda parselasyon yapılmasına ilişkin ... Büyükşehir Belediye Encümeninin... tarih ve ... sayılı kararının iptali istemiyle görülmekte olan dava açılmıştır.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY : 
... İli, ... İlçesi, ... Mahallesi, ... Yolu Mevkii, ... ada, ... ve ... parsel sayılı taşınmazı da kapsayan alanda parselasyon yapılmasına ilişkin ... Büyükşehir Belediye Encümeninin... tarih ve ... sayılı kararının iptali istemiyle görülmekte olan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT: 
İşlem tarihinde yürürlükte olan haliyle 3194 sayılı İmar Kanununun "Arazi ve Arsa Düzenlemesi" başlıklı 18. maddesinde: "İmar hududu içinde bulunan binalı veya binasız arsa ve arazileri malikleri veya diğer hak sahiplerinin muvafakatı aranmaksızın, birbirleri ile, yol fazlaları ile, kamu kurumlarına veya belediyelere ait bulunan yerlerle birleştirmeye, bunları yeniden imar planına uygun ada veya parsellere ayırmaya, müstakil, hisseli veya kat mülkiyeti esaslarına göre hak sahiplerine dağıtmaya ve re'sen tescil işlemlerini yaptırmaya belediyeler yetkilidir. Sözü edilen yerler belediye ve mücavir alan dışında ise yukarıda belirtilen yetkiler valilikçe kullanılır." hükmü yer almaktadır.
 
HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
3194 sayılı İmar Kanununun 18. maddesi uyarınca yapılan parselasyonun amacı, imar planı ve mevzuat hükümlerine uygun olarak yapılaşmaya elverişli imar parselleri elde edilmesini ve düzenlemeye tabi tutulan yerlerin ihtiyacı olan, imar planında umumi hizmetlere ayrılan alanların bedelsiz olarak kamu eline geçmesini sağlamak suretiyle, düzenli ve sağlıklı bir yapılaşma ve kentleşmeyi gerçekleştirmektir.
Buna göre, yukarda yer verilen değerlendirmeler doğrultusunda, dava konusu parselasyonun 50 metrelik imar yollarını kamuya kazandırma amaçlı olarak yapıldığı görüldüğünden ve bu durumun parselasyon işleminin konut yapımına uygun imar parseli elde etme amacı ile bağdaşmadığı açık olduğundan dava konusu parselasyon işleminde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
 Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 08/10/2024 tarihinde, kesin olarak, oy birliğiyle karar verildi.
Danıştay — Esas No: 2021/7620, Karar No: 2024/5227, Tarih: 08.10.2024

"İçtihat Metni"
               T.C.
D A N I Ş T A Y
 ALTINCI DAİRE  
Esas  No : 2021/7620
Karar No : 2024/5227                                                                    
TEMYİZ EDENLER	: I- (DAVALI) ... Bakanlığı
VEKİLİ	: Hukuk Müşaviri ...
	  II- (DAVALI YANINDA MÜDAHİL)
	  ... Belediye Başkanlığı/...
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACILAR) : 1- ...
	 2- ...
İSTEMİN	KONUSU	: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.   
 
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem:   İstanbul İli, Bağcılar İlçesi, 22 hektarlık alanı kapsayan 27.02.2017 onay tarihli 1/5000 ölçekli Bağcılar Meydanı Kentsel Dönüşüm Alanı Nazım İmar Planı ve 1/1000 ölçekli Bağcılar Meydanı Kentsel Dönüşüm Alanı Uygulama İmar planının iptali istenilmiştir.
                İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:...,  K:... sayılı kararda;  yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonrası düzenlenen rapor ile dosyadaki bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, dava konusu nazım  ve uygulama imar planlarının, plan raporlarıyla plan paftaları arasında uyumsuzluk bulunduğu, plan kademelenmesi ve eşitlik  ilkesi unsurları yönünden şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına, kamu yararına ve dolayısıyla  hukuka uygun olmadığı sonucuna varılmış, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İdari Dava Dairesince verilen kararda; 
A-Bağcılar Meydanı Kentsel Dönüşüm Alanı 1/5000 ölçekli Nazım İmar Planı yönünden yapılan değerlendirme;
a) Fonksiyon açısından;
Dava dosyasındaki bilgi ve belgeler ile yukarıda yer verilen bilirkişi raporlarının birlikte değerlendirilmesinden; dava konusu 1/5000 ölçekli nazım imar planında öngörülen yeni camii alanıyla sınırlı olarak hukuka uyarlık bulunmadığı,
b) Transfer açısından;
Transfer kavramının ismen çeşitli mevzuata girdiği görülmekte ise de; kamulaştırma yöntemine alternatif olarak kabul edilen bu yöntemin, başta İmar Kanunu olmak üzere yasa ile özel olarak tanımlanması ve hüküm altına alınması gerektiği ve bu kavramın uygulanmasına ilişkin esasların da yine yasal mevzuatta düzenlemesi gerektiği, İmar Kanununda yer almayan taşınmazın imar hakkının transferini öngören söz konusu yöntemin uyuşmazlığa konu planlama ile kabul edilmesinde ilgili plan notu yönünden hukuka uygunluk bulunmadığı,
B-Bağcılar Meydanı Kentsel Dönüşüm Alanı 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı yönünden yapılan değerlendirme;
a) Fonksiyon açısından;
    1/5000 ölçekli nazım imar planında öngörülen camii alanı yönünden hukuka uygunluk bulunmadığından söz konusu plana dayalı olarak yapılan 1/1000 ölçekli dava konusu uygulama imar planında da camii alanı ile sınırlı olarak hukuka uygunluk bulunmadığı,
b) Kütle yapılaşması açısından;

B-Bağcılar Meydanı Kentsel Dönüşüm Alanı 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı yönünden yapılan değerlendirme;
a) Fonksiyon açısından;
    1/5000 ölçekli nazım imar planında öngörülen camii alanı yönünden hukuka uygunluk bulunmadığından söz konusu plana dayalı olarak yapılan 1/1000 ölçekli dava konusu uygulama imar planında da camii alanı ile sınırlı olarak hukuka uygunluk bulunmadığı,
b) Kütle yapılaşması açısından;
Dava konusu uygulama imar planına ait plan açıklama raporu ve plan notları ile kütle yapılaşma yoluna gidildiği ve belirlenen kütlelere dahil olacak parseller üzerinden yapılan hesaplamaya göre inşaat alanının belirlendiği, bu kütlelere giren parsellerin kısmen ya da tamamen imarlı alanda kaldığı, ancak kütle içine dahil olan her bir parselin ne kadar bir oranda imarlı alana dahil edildiğinin ve her parselin hakkaniyet ölçüsü çerçevesinde eşit oranda imar hakkına kavuşup kavuşmadığının belli olmadığı, bunun yanında tamamen veya kısmen donatı alanında kalan bazı parsellere (... ada ... sayılı parsel) imar hakkı verilmediği, bir başka anlatımla kütle yapılaşmasına bu parsellerin dahil edilmediği,  donatı alanında kalan parsellerin bir kısmına imar hakkı verilmesine karşın bir kısmına bu hakkın verilmemesinin planlamada eşitlik ilkesine aykırı olduğu, bu parsellerin kamulaştırmaya konu olabilecekleri düşünülse dahi imar planı içerisinde bir kısım parsellerin imar hakkına kavuşması sağlanırken bir kısmının kütle yapılaşması dışında belirsiz bir biçimde bırakılmasının yerinde olmadığı, donatı alanında kalan parsellerin bir kısmına (... ada ... ve ... sayılı parsel gibi) ise mevcut konumundan uzaktaki bir imar adasında imar hakkı verildiği, imarlı alanda kalan bazı parsellerin (... ada ... parsel)  ise ilgili tabloda yer almadığı, yani yapılaşma hakkından yararlandırılmadığı, planlama alanındaki parsellerin hangi kriterler çerçevesinde dağılımının yapıldığının belli olmadığı, dolayısıyla uygulama imar planının öngörülen kütle yapılaşması yönünden yerinde olmadığı,
Bunun yanında, 1/1000 ölçekli uygulama imar planında taban alanı katsayısı, kat alanı kat sayısı veya emsal, yapı yaklaşma mesafesi gibi yapılaşma şartlarının gösterilmesi gerektiği halde bu gösterimlerin yer almadığı, ayrıca uygulama imar planı ile parsellerin büyük bir kısmı bir kütleye dahil edilmiş ise de bu kütle yapılaşmanın ancak kentsel tasarım projesinin konusu olabileceği veya parsellerin bir hamur haline getirilip imar parsellerinden uygulamaya giren maliklere dağıtım yapılması şeklinde uygulanan parselasyon planının konusu olabileceği, nitekim imar uygulamasını andıracak şekilde bir kısım parsellerin bir yerden başka bir yere kaydırılması gibi uygulamaların dava konusu uygulama imar planında söz konusu olduğu, bu şekilde yapılan planlama işleminin de uygulama imar planının özüne aykırılık teşkil ettiği,
Sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçeler ile istinaf talebinin gerekçeli reddine karar verilmiştir. 
 
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI      : Savunma verilmemiştir.

Sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçeler ile istinaf talebinin gerekçeli reddine karar verilmiştir. 
 
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI      : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY	TETKİK	HAKİMİ	...'IN DÜŞÜNCESİ	: Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
	MADDİ OLAY :
  İstanbul İli, Bağcılar İlçesi, Çınar, İnönü, Sancaktepe, Yavuzselim ve Merkez Mahalleleri sınırları içerisinde kalan 22 hektarlık alanı kapsayan alanın 6306 Sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkındaki Kanun uyarınca riskli alan ilan edildiği, alana yönelik hazırlanarak  27.02.2017 tarihinde  onaylanan 1/5000 ölçekli Bağcılar Meydanı Kentsel Dönüşüm Alanı Nazım İmar Planı ve 1/1000 ölçekli Bağcılar Meydanı Kentsel Dönüşüm Alanı Uygulama İmar planının 09/03/2017- 07/04/2017 tarihleri arası askıya çıkarıldığı, anılan imar planlarına karşı davacılar tarafından 07.04.2017 tarihinde yapılan itirazın zımnen reddi üzerine 01.08.2017 tarihinde bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.
	İLGİLİ MEVZUAT:
 3194 sayılı İmar Kanununun işlem tarihinde yürürlükte olan haliyle 5. maddesinde, nazım imar planı, varsa bölge ve çevre düzeni planlarına uygun olarak hali hazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral  durumu  işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde  yapı  yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları gösteren ve uygulama imar planının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen detaylı bir raporla açıklanan ve raporu ile beraber bir bütün olan plan olarak, uygulama imar planı ise, tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plan olarak tanımlanmıştır.
	HUKUKİ DEĞERLENDİRME:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
            Dava konusu imar planı değişikliğine ait pafta örneklerinin ve plan notlarının incelenmesinden; dava konusu nazım imar planına ait plan notlarının "Genel hükümler" kısmında yer alan 1.6. bendinde, "Planda, tüm parsellerde; bulunduğu alandan başka bir alana transfer edilecek mülk sahiplerine, bulunduğu bölge ve önceki bulunduğu konum ve alanın ekonomik değeri ile eşdeğer özellikte yer verilecektir. Bu durumda alanın plandan önceki ve sonraki konumları tüm parseller için ayrı ayrı tespit edilecektir." şeklinde hükmün yer aldığı, 1/1000 ölçekli plan paftalarında imarlı alanlar (konut+ticaret) içerisine giren parseller üzerinde kütle şeklinde maksimum yapılaşma alanlarının gösterildiği, bu kütlelerin (etapların) numaralandırıldığı, plan paftalarında imarlı alanlar üzerinde emsal/yoğunluk değerlerinin belirtilmediği, yapılaşma oranları ile ilgili olarak plan notunda "etaplar için belirlenen emsale esas inşaat alanı tablosu" şeklinde belirlemeye gidildiği, tabloda, her bir etapın hangi ada ve parsel/parsellerden oluşacağının ve emsale esas inşaat alanının büyüklüğünün belirlendiği, plan notlarında, imar adalarında gösterilen kütlelerin şematik olduğu ve tabloda belirtilen emsale esas inşaat alanı ve yükseklik değerlerini aşmamak koşulu ile hazırlanacak kentsel tasarım ve mimari avan projelerine göre kütlelerin boyutlarının belirleneceğinin belirtildiği (Genel hükümler 1.7) görülmektedir.
Anayasanın 35. maddesinde; "Herkes, mülkiyet ve miras haklarına sahiptir. Bu haklar, ancak kamu yararı amacıyla, kanunla sınırlanabilir. Mülkiyet hakkının kullanılması toplum yararına aykırı olamaz." hükmü yer almaktadır.
Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin Ek 1 No.lu Protokolünün "Mülkiyetin korunması" başlıklı 1. maddesinde: "Her gerçek ve tüzel kişinin mal ve mülk dokunulmazlığına saygı gösterilmesini isteme hakkı vardır. Herhangi bir kimse, ancak kamu yararı sebebiyle ve yasada öngörülen koşullara ve uluslararası hukukun genel ilkelerine uygun olarak mal ve mülkünden yoksun bırakılabilir. Yukarıdaki hükümler, devletlerin, mülkiyetin kamu yararına uygun olarak kullanılmasını düzenlemek veya vergilerin ya da başka katkıların veya para cezalarının ödenmesini sağlamak için gerekli gördükleri yasaları uygulama konusunda sahip oldukları hakka halel getirmez." hükmüne yer verilmiştir.
 Anayasa ve kanunlarla kabul edilen kamulaştırma yöntemine alternatif olması amacıyla kabul edilen imar hakkı transferi kavramının değerlendirilmesi gerekmektedir.
Hukuki metinlere yeni bir yöntem olarak dâhil olan imar hakkı transferine ilişkin uygulamaların incelenmesinden; yöntemin zorunlu yahut isteğe bağlı olmasına göre iki ayrı uygulamasının olduğu görülmektedir.

Anayasa ve kanunlarla kabul edilen kamulaştırma yöntemine alternatif olması amacıyla kabul edilen imar hakkı transferi kavramının değerlendirilmesi gerekmektedir.
Hukuki metinlere yeni bir yöntem olarak dâhil olan imar hakkı transferine ilişkin uygulamaların incelenmesinden; yöntemin zorunlu yahut isteğe bağlı olmasına göre iki ayrı uygulamasının olduğu görülmektedir.
Bu kavramların incelenmesinden; zorunluluk esasına dayanan transfer uygulamasında, transfer edilecek alanda mevcut yapılaşma dışındaki tüm yapılaşmalar yasaklanarak mülkiyet sahibinin plan gereği oluşturulacak sertifikaları alması ve bunları satarak veya varsa alıcı bölgede kullanarak kayıplarını telafi etmesi esastır. Ancak isteğe bağlılık esasının benimsenmesi halinde ise, belirlenen koruma alanında yeni bir yapılanma kararı getirilmeyerek, mevcut imar planında var olan yapılaşma oranında mülkiyet sahipleri inşaat yapabilecekler veya kendilerine verilen sertifikaları satarak yapılaşmadan sürekli biçimde vazgeçebileceklerdir.
Transfer kavramının mevzuatımıza 27.07.2004 tarihli, 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu ile Çeşitli Kanunlarda Değişiklik Yapan Kanunun 8/c maddesiyle kültür ve tabiat varlıkları ile bunların koruma alanlarında bulunan taşınmazların yapılanma haklarının kısıtlanarak korunmasına ilişkin hüküm ile getirildiği, devamında kabul edilen yeni hukuki kaideler  ile  imar  transferi  ile  ilgili  düzenlemelerin  yapılmaya  devam  edildiği  ve  en  son riskli kentsel alanların sağlamlaştırılması kapsamında yapılan düzenlemelerde de yer aldığı görülmektedir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri açısından bakıldığında transfer kavramının ismen çeşitli mevzuata girdiği görülmekte ise de; kamulaştırma yöntemine alternatif olarak kabul edilen bu yöntemin, başta İmar Kanunu olmak üzere yasa ile özel olarak tanımlanması ve hüküm altına alınması gerektiği ve bu kavramın uygulanmasına ilişkin esasların da yine yasal mevzuatta tartışmaya mahal vermeyecek şekilde sarih ve detaylı olarak düzenlemesi gerektiği açık olmakla birlikte,
6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanunun 6. maddesinin 5. fıkrasında Riskli yapılara, rezerv yapı alanlarına ve riskli yapıların bulunduğu taşınmazlara ilişkin her tür harita, plan, proje, arazi ve arsa düzenleme işlemleri ile toplulaştırma yapmaya, bu alanlarda bulunan taşınmazları satın almaya, ön alım hakkını kullanmaya, bağımsız bölümler de dâhil olmak üzere taşınmazları trampaya, taşınmaz mülkiyetini veya imar haklarını başka bir alana aktarmaya Çevre ve Şehircilik Bakanlığının yetkili olduğu belirtilmiştir.