muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2007/2742, Karar No: 2007/4072, Tarih: 29.03.2007

sınırları dışına çıkarılan taşınmazlar, Anayasanın 170. maddesinde belirtilen kamu hizmetinin yerine getirilmesi için 2924 Sayılı Yasa gereği Orman Bakanlığının emrine geçeceğinden, başka bir anlatımla, Orman Bakanlığına tahsis edilmiş sayılacağından, 3402 Sayılı Yasanın 17. maddesi ve yine yasalar gereği Hazineye kalan yerler olması nedeniyle, aynı yasanın 18. maddesi hükmü karşısında Hazine adına yapılacağından, 2896 ve 3302 sayılı yasa ile değişik 6831 sayılı yasanın 2/B maddesi gereğince Hazine adına orman sınırları dışına çıkarılan taşınmazların Kazandırıcı zamanaşımı yoluyla edinilmesine olanak yoktur.

Yukarıda açıklanan gerekçelerle ve H.G.K.’nın 21.02.1990 gün ve 1989/1-700-101 sayılı, 05.05.1999 gün ve 1999/1-302 -258 sayılı ve aynı gün 1999/1-304 -260 ve 30.06.1999 gün ve 1999/1-544-561 sayılı kararlarında kabul edildiği gibi Hazinenin devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yer iddiası ile açacağı iptal davaları 3402 Sayılı Yasanın 12/3 maddesindeki 10 yıllık hak düşürücü süreye tabi olmadığı gözetilerek Hazine davasının kabulüne karar verilmesinde isabetsizlik bulunmadığına göre, davalı gerçek kişilerin tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edenlere yükletilmesine 29/03/2007 günü oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/10331, Karar No: 2014/13150, Tarih: 09.09.2014

**19. Hukuk Dairesi         2014/10331 E.  ,  2014/13150 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Davacı vekili, davalının, müvekkili hakkında ... 6. İcra Müdürlüğü'nün 2012/8281 sayılı dosyasında icra takibi başlattığını, takibin dayanağının 25.000-TL bedelli çek olduğunu, bu çekin müvekkili tarafından, ... Hafriyat Mah. San Tic.Ltd.Şti. emrine düzenlendiğini ve bu şirket tarafından ... ... Yalıtım İnşaat ve Tur.San.Tic.A.Ş.'ye ciro edildiğini, bu şirketin de çeki davalıya ciro ettiğini, ancak cirosunu iptal ederek çeki davalıya teslim ettiğini, davalı tarafından 31/07/2012 tarihinde çekin bankaya ibraz edildiğini, ancak çekteki ciro silsilesi bozulduğu için davalının, çekin yetkili hamili olmadığını belirterek, müvekkilinin bu çekten dolayı davalıya borçlu olmadığının tespitine ve davalı aleyhine %20 kötüniyet tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, müvekkilinin, çeki beyaz ciro ile aldığını ve 6102 sayılı TTK’nın 790.maddesine göre yetkili hamil olduğunu, icra takibinin kesinleştiğini, senedi elinde bulunduranın hakkının birbirine bağlı cirolardan anlaşılması halinde, son ciro beyaz ciro olsa dahi yetkili hamil sayılacağının TTK 598. ve 702. maddelerinde öngörüldüğünü, çizilmiş ciroların ise yazılmamış hükmünde olduğunu, davacı ile birlikte davadışı ... Hafriyat Mah. San.Tic.Ltd.Şti.’nin borcu için müvekkilinin taşınmazını ... Soba Yalıtım İnşaat ve Tur.San.Tic.A.Ş.'ne ipotek verdiğini, borç ödenmeyince de borcu müvekkilinin ödediğini, alacağın bir kısmına karşılık olarak da bu çeki takibe koyduğunu belirterek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, 6102 sayılı TTK'nın 686/1.maddesinde, "bir poliçeyi elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa da kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde, yetkili hamil sayılır. Çizilmiş cirolar bu hususta yazılmamış hükmündedir. Bir beyaz ciroyu diğer bir ciro izlerse son ciroyu imzalayan kişi, poliçeyi beyaz ciro ile iktisap etmiş sayılır." şeklinde düzenlendiği, somut olayda davalının, dava konusu çeki beyaz ciro ile devraldığı, çekin yetkili hamili olduğu, anılan bu düzenlemeye göre sözkonusu çeke dayalı takip yapmasında da herhangi bir engel bulunmadığı gerekçeleriyle, haklı görülmeyen davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı vekilinin yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, 09.09.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/1765, Karar No: 2015/8343, Tarih: 22.12.2015

**23. Hukuk Dairesi         2015/1765 E.  ,  2015/8343 K.**

**"İçtihat Metni"**

T.C.

YARGITAY

23. Hukuk Dairesi

MAHKEMESİ : İstanbul Anadolu ... Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tapu iptali ve tescil davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün davalı vekilince duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davalı vekili Av. ..... ile davacı vekili Av. .....'nın gelmiş olmasıyla duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten ve temyiz dilekçesinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, müvekkili yüklenici ile davalı arsa sahibi ve dava dışı diğer arsa sahipleri arasında 29.05.2008 tarihinde düzenleme şeklinde arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi imzalandığını, davalının arsanın 1/8 hissesinin maliki olduğunu, müvekkilinin sözleşme uyarınca inşaatı zamanında bitirip, arsa sahiplerine teslim ettiğini, sözleşme uyarınca müvekkiline devri gereken 4 no'lu bağımsız bölümün tapusunun sözlü uyarılara rağmen devredilmediğini bu nedenle dava açma zarureti doğduğunu ileri sürerek, davalı adına kayıtlı dava konusu 4 no'lu bağımsız bölüm tapu kaydının iptali ile müvekkili adına tescilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, müvekkilinin engelli bir kişi olduğunu ayrıca okur yazar olmadığını, müvekkilinin hileli davranışlar sonucu kandırıldığını, davacının kendine düşen edimleri yerine getirmediğini, müvekkiline 2 adet çatı dubleks daire vermesi gerektiğini, ancak binada çatı dahi olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya içeriğine göre; taraflar arasındaki düzenleme şeklinde arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi uyarınca, davacı yüklenici tarafından inşaa edilen taşınmazdaki dava konusu 4 numaralı bağımsız bölümün sözleşme uyarınca davacıya isabet ettiği gerekçesi ile davanın kabulüne ve dava konusu taşınmazın davalı adına olan tapu kaydının iptali ile davacı adına tesciline karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı vekilinin temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edenden alınmasına, vekili Yargıtay duruşmasında hazır bulunan davacı yararına takdir olunan 1.100,00 TL duruşma vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,.... tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2007/3372, Karar No: 2011/2692, Tarih: 17.03.2011

**6. Ceza Dairesi         2007/3372 E.  ,  2011/2692 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Sanığın ... kabul edilen eylemi nedeniyle hükmün açıklanmasının geri bırakılması kapsamı dışında kalan bir cezanın hükmolunması gerekirken, yanılgılı uygulama sonucu hükmün açıklanmasının geri bırakılması kurumunun uygulanabilme sınırı içerisine giren bir cezanın verilmesi halinde, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilemez. Aksi halin, sanığın; önceki yanılgılı uygulama sebebiyle ortaya çıkacak sonuçtan ikinci kez yararlandırılmasının sağlanmasına, hakkaniyete aykırı sonuçlar doğmasına, adalet ve eşitlik ilkelerinin zedelenmesine yol açacağını belirten Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 04.03.2008 gün ve 2008/6-47 esas, 2008/43 sayılı kararı gereğince, sanık hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılması hükümlerinin uygulanma olanağı bulunmadığı anlaşılmakla yapılan incelemede ;

5237 sayılı TCY’nın 145. maddesindeki “malın değerinin azlığı” kavramının, 765 sayılı TCY’nın 522. maddesindeki hafif ve pek hafif ölçütleriyle, her iki maddenin de cezadan indirim olanağı sağlanmak dışında benzerliği bulunmadığı, “değerin azlığı” nın 5237 sayılı Yasaya özgü ayrı ve yeni bir kavram olduğu, bunun; daha çoğunu alabilme olanağı varken, yalnızca gereksinmesi kadar değer olarak da az olan şeyi alma durumunda, olayın özelliği ve sanığın kişiliği de değerlendirilerek, yasal ve yeterli gerekçeleri de açıklanarak uygulanabileceği, somut olayda uygulama koşulları da oluşmadığı halde aynı Yasanın 145. maddesiyle cezadan indirim yapılması karşı temyiz bulunmadığından bozma nedeni yapılmamış,

Dosya ve duruşma tutanaklarıiçeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve Hâkimin takdirine göre, suçun sanık tarafından işlendiğini kabulde ve nitelendirmede usul ve yasaya aykırılık bulunmadığından diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

Ancak;

Hapis cezasıyla hükümlülüğünün yasal sonucu olarak sanıkların , kendi alt soyu üzerindeki velayet, vesayet ve kayyımlık yetkilerine ilişkin haklardan 5237 sayılı TCK.nun 53/3. maddesi uyarınca mahkûm olduğu hapis cezasından koşullu salıverilmelerine kadar yoksun bırakılmasına karar verilmesi gerektiğinin gözetilmemesi,

Ancak;

Hapis cezasıyla hükümlülüğünün yasal sonucu olarak sanıkların , kendi alt soyu üzerindeki velayet, vesayet ve kayyımlık yetkilerine ilişkin haklardan 5237 sayılı TCK.nun 53/3. maddesi uyarınca mahkûm olduğu hapis cezasından koşullu salıverilmelerine kadar yoksun bırakılmasına karar verilmesi gerektiğinin gözetilmemesi,

Bozmayı gerektirmiş sanık ... ve savunmanı ile sanık ... savunmanının temyiz itirazı bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün açıklanan nedenle tebliğnameye aykırı olarak BOZULMASINA, bozma nedeni yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi aracılığıyla CMUK’nun 322.maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak, hüküm fıkrasından; 5237 sayılı TCY.nın 53/1. maddesinin uygulanmasına ilişkin bölüm tümden çıkarılarak yerine “Kasten işlemiş oldukları suçtan hapis cezasıyla mahkûmiyetlerinin yasal sonucu olarak sanıkların, 5237 sayılı TCY.nın 53/1.maddesinin (a), (b), (c), (d), (e) bentlerinde yazılı haklardan aynı maddenin 2. fıkrası uyarınca, cezanın infazı tamamlanıncaya kadar, kendi alt soyu üzerindeki velayet, vesayet ve kayyımlık yetkileri açısından ise anılan maddenin 3. fıkrası uyarınca mahkum oldukları hapis cezasından koşullu salıverilinceye kadar yoksun bırakılmalarına,” tümcesinin eklenmesi suretiyle eleştiri dışında diğer yönleri usul ve yasaya uygun bulunan hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 17.03.2011 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2006/2630, Karar No: 2006/3249, Tarih: 17.04.2006

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2006/2630 E.  ,  2006/3249 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla gerektirici yasal nedenlere ve özellikle kanıtların takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre sair temyiz itirazları yerinde değildir.

Ancak;

1-2942 Sayılı Yasanın 4650 Sayılı Yasa ile değişik ll.maddesinin l.fıkrasının f bendi uyarınca bilirkişi kurulu, arazi niteliğindeki taşınmaz malın kamulaştırma tarihindeki mevki ve şartlarına göre ve olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelirini esas tutarak düzenleyeceği raporda, bedelin tespitinde etkili olacak bütün nitelik ve unsurları ve her unsurun ayrı ayrı değerini belirtmek suretiyle ve ilgililerin de beyanını dikkate alarak gerekçeli bir değerlendirme raporuna dayalı olarak taşınmaz malın değerini tespit etmelidir. Yargıtay’ın yerleşmiş uygulamalarında ise özel ve dikkate alınması gereken haklı bir neden bulunmadıkça tarım arazilerinin olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelir üzerinden bilimsel yöntemle yapılacak değerlendirmede münavebeye alınacak ürünler için dekar başına elde edilecek ortalama verim, üretim gideri ve toptan satış fiyatına ilişkin olarak ciddi istatistiki bilgilere dayalı olduğu bilinen o yerdeki Tarım Müdürlüğü verilerinin esas alınması aranmaktadır.

Bu itibarla;

a)Saman ürününün dekar başına ortalama verimi ve toptan satış fiyatının İlçe Tarım Müdürlüğünden getirtilip raporların denetlenmemiş olması,

b)Geri çevirme üzerine dosyaya getirtilen İlçe Tarım Müdürlüğü cetvelinde buğdayın dekara verimi 400 kg, ayçiçeğinin dekar başına üretim gideri 120 YTL olarak bildirildiği halde bilirkişi raporunda sırasıyla 500 kg ve 112,05 YTL alınmak suretiyle daha yüksek değere ulaşılmış olması,

2-Mahkemenin gerekçeli kararının hüküm fıkrasında "harç peşin alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına" denilmiş ise de dosyanın incelenmesinde dava açılırken peşin harcın tahsil edildiğine ilişkin belge dosya içerisinde bulunmamaktadır. Bu durumda harç yatırılmışsa bunu belgeleyen harç tahsil müzekkeresi örneğinin dosyaya konulması gerektiğinin düşünülmemesi,

Doğru görülmemiştir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, temyiz peşin harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 17.4.2006 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/9123, Karar No: 2014/19241, Tarih: 14.11.2014

**11. Ceza Dairesi         2013/9123 E.  ,  2014/19241 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 11 - 2011/276584

MAHKEMESİ : Gaziantep 9. Asliye Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 26/10/2010

NUMARASI : 2007/704 (E) ve 2010/866 (K)

SUÇ : Özel belgede sahtecilik

G. A Güven Org. İnsan Kaynak Nak. San. Tic. Ltd. Şirketi.'nin yetkilisi olan sanık A.. A.. ile muhasebe işlemlerini yürüten sanık A.. A..'nun birlikte hareket ederek bu işyerinde çalışmayan kişiler adına işyerinde çalışıyor gibi işe giriş bildirgeleri düzenleyip S.. K..'na verdiğinin iddia olunmasına göre, sanık A.. A..'nun 3568 sayılı Serbest Muhasebecilik, Serbest Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu kapsamındaki kişilerden olup olmadığı araştırılarak, sonucuna göre sanığın eyleminin 3568 sayılı Kanun’un 2-A maddesinde belirtilen "Muhasebecilik ve Mali Müşavirlik mesleğinin konusu" kapsamındaki işlerden olduğunun kabulü halinde aynı Yasanın 47. maddesi aracılığıyla 5237 sayılı TCK.nun 204/2. maddesinde yazılı "memurun resmi belgede sahteciliği" suçunu oluşturup oluşturmadığına, diğer sanığın eyleminin de bu suça iştirak kapsamında bulunup bulunmadığına ilişkin delilleri takdir ve tartışmanın üst dereceli ağır ceza mahkemesine ait olduğu gözetilerek görevsizlik kararı verilmesi gerekirken, yargılamaya devamla yazılı şekilde karar verilmesi,

Yasaya aykırı, katılan vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan sair yönleri incelenmeyen hükmün bu sebepten dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK’nun 321. maddesi uyarınca istem gibi BOZULMASINA, 14.11.2014 gününde oybirliği ile karar verildi
Yargıtay — Esas No: 2016/5010, Karar No: 2017/6738, Tarih: 25.09.2017

**21. Hukuk Dairesi         2016/5010 E.  ,  2017/6738 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde çalışmakta iken 01/05/2013 tarihinde geçirdiği kazanın iş kazası olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.

Hükmün davalılar vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

K A R A R

Dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayanağı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, davalılar vekillerinin yerinde bulunmayan bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz edenlerden ... Temizlik Ürünleri Kimya Ve Geri Dönüşüm San Ve ...Şti.'ne yükletilmesine, 25/09/2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/10790, Karar No: 2015/7643, Tarih: 24.06.2015

**14. Ceza Dairesi         2013/10790 E.  ,  2015/7643 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Ceza Mahkemesi

SUÇ : Cinsel taciz

HÜKÜM : Beraat

İlk derece mahkemesince verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Suça sürüklenen çocukla arasında dosyaya yansıyan herhangi bir husumet bulunmayan katılan mağdurenin aşamalardaki samimi anlatımları, savunma, tanık... ile müşteki ...'ın beyanları nazara alındığında, olay günü suça sürüklenen çocuğun sokakta cep telefonundan müzik dinlediği sırada yanından geçen mağdureye bakarak “Müzik açtık haydi oynasana, sallasana” demek suretiyle cinsel tacizde bulunduğu tüm dosya içeriğinden anlaşıldığından atılı suçtan dolayı TCK'nın 105/1,31/3. maddeleri gereğince cezalandırılması yerine oluşa uygun düşmeyen yazılı gerekçeyle beraatine hükmedilmesi,

Kanuna aykırı, katılan mağdure vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, hükmün 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gözetilerek 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 24.06.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/21050, Karar No: 2013/11773, Tarih: 28.05.2013

**10. Hukuk Dairesi         2012/21050 E.  ,  2013/11773 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

KARAR

Dava, hizmet ve prime esas kazanç tutarının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hüküm, tarafların vekillerince yasal süresi içinde temyiz edilmiş olup, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davanın yasal dayanağı, Davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Yasanın Geçici 7.maddesi kapsamında uygulama alanı bulan, 506 sayılı Yasa’nın 79/10. ve 5510 sayılı Kanun 86/9 maddeleridir. Bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkindir. Bu nedenle özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu çerçevede hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için; bu tür davalarda, tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyerek gerekli görülen araştırmaların resen yapılması ve kanıtların toplanması gerektiği göz önünde bulundurulmalıdır.

Davanın niteliği gereği, çalışma olgusunun her türlü delille ispatlanabilmesine karşılık ücretin ispatında bu denli bir serbestlik söz konusu değildir. Çalışma olgusunun her türlü delille kanıtlanması olanağı bulunmakla birlikte; Hukuk Genel Kurulu’nun ... Esas, 2005/413 Karar sayılı kararında da belirtildiği üzere, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 288. maddesindeki yazılı sınırları aşan ücret alma iddialarının yazılı delille kanıtlanması zorunluluğu bulunmaktadır.

Ücret miktarı HMK’nun Geçici 1. maddesinin ikinci fıkrası delaletiyle HUMK 288. maddesinde belirtilen sınırları aşıyorsa, tespiti gereken gerçek ücretin; hukuksal geçerliliğe haiz olarak düzenlenmiş bulunmaları kaydıyla, işçinin imzasının bulunduğu aylık ücreti gösteren para makbuzları, banka kayıtları, ticari defter kayıtları, ücret bordroları gibi belgelerle ispatı mümkündür.

Yazılı delille ispat sınırın altında kalan miktar için, yine, HMK’nun Geçici 1. maddesinin ikinci fıkrası delaletiyle HUMK’nun 289. maddesi gereğince tanık dinletilebilir. Tespiti istenen miktar sınırı aşıyor olsa bile varlığı iddia edilen çalışmanın öncesine ve sonrasına ait yazılı delil başlangıcı sayılabilecek belgeler bulunuyorsa tanık dinletilmesi mümkündür.

Yazılı delille ispat sınırın altında kalan miktar için, yine, HMK’nun Geçici 1. maddesinin ikinci fıkrası delaletiyle HUMK’nun 289. maddesi gereğince tanık dinletilebilir. Tespiti istenen miktar sınırı aşıyor olsa bile varlığı iddia edilen çalışmanın öncesine ve sonrasına ait yazılı delil başlangıcı sayılabilecek belgeler bulunuyorsa tanık dinletilmesi mümkündür.

Somut olayda, davacı, davalı işverenin unlu mamuller işyerinde, börek ve lokma yapımı, bulaşık, temizlik ve satış gibi işlerde aralıksız olarak 06.09.2003 – 20.12.2010 tarihleri arasında kesintisiz çalışmalarının ve en son 750,00 TL ücret ile çalıştığının tespitini istemiştir. Mahkemece, davacının, davalı işyerinde ramazan aylarında işyerinin kapalı olması ve diğer dönemlerde ise yarım gün çalışma kabul edilerek, davacının davalı işveren nezdinde 06.09.2003 – 20.12.2010 tarihleri arasında 1193 gün asgari ücret üzerinden çalışmalarının tespitine yönelik davanın kısmen kabulüne dair hüküm kurulmuş ise de; dosya kapsamında ifadelerine başvurulan tanık beyanlarından, davacının çalışma saatlerinin hiçbir kuşkuya yer vermeyecek şekilde tespit edilemediği gözetilmeden, re’sen komşu işyeri tanıkları ve dosyaya ibraz edilen irsaliye faturalarında belirtilen işyerlerinin çalışanlarının bilgi ve görgülerine başvurulamadan, hüküm kurulması, eksik inceleme ve yetersiz araştırmaya dayalıdır.

Yukarıda belirtilen ilkeler ışığında, davacının, iddiasına konu kesintisiz çalışmalarının gerçekliği, işin ve işyerinin kapsam ve niteliğiyle süresinin belirlenebilmesi amacıyla; davacının çalışmasının kısmi süreli (part time) ya da tam süreli bir çalışma olup olmadığı hiçbir kuşkuya yer bırakmayacak şekilde tespit edilmeli; davacının, prime esas kazanç tutarına yönelik iddiasına yönelik, Hukuk Genel Kurulu’nun 2005/21-409 Esas, 2005/413 Karar sayılı kararı gözetilerek, (özellikle imzalı ücret bordroları, ücret ödemeye dair banka dekontları, diğer ödeme belgeleri v.s celbedilerek) yeterli ve gerekli bir araştırma yapılmalı; dava konusu dönemde, aynı yörede komşu veya benzeri işleri yapan başka işverenler ve bu işverenlerin çalıştırdığı bordrolara geçmiş kişiler ile davalı işveren ile iş yapan kişi ve firmalarda çalışanlar saptanarak bilgi ve görgülerine başvurulmalı; yargılama sürecinde dinlenen tanık anlatımlarının değerlendirilmesinde, iş yerinin kapsamı, kapasitesi ve niteliği ile davacının çalışmalarındaki kesinti olup olmadığı, çalışma süreleri nazara alınmalı, çelişkiler vaki olursa, usulünce giderilmeli; böylece, bu konuda gerekli tüm soruşturma yapılarak uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip; deliller hep birlikte değerlendirilip, takdir edilerek, varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmelidir.

Mahkemenin, yukarıda açıklanan esaslar doğrultusunda araştırma yaparak elde edilecek sonuca göre karar vermesi gerekirken, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde hüküm kurması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

Mahkemenin, yukarıda açıklanan esaslar doğrultusunda araştırma yaparak elde edilecek sonuca göre karar vermesi gerekirken, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde hüküm kurması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, taraf vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davacı ve davalı işverene iadesine, 28.05.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.