muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Danıştay — Esas No: 2020/3179, Karar No: 2024/4219, Tarih: 22.10.2024

"Talimat ve kılavuzlar" başlıklı 87. maddesinin 3. fıkrasında, "Elektronik reçete ve veteriner tıbbi ürün takip sistemleri yoluyla gerçekleştirilen faaliyetler Bakanlık tarafından yayımlanan talimat ve kılavuzlara uygun şekilde gerçekleştirilir." düzenlemesine;
"Geçiş hükmü" başlıklı Geçici 1. maddesinin 8. fıkrasının (a) bendinde, "Şap, Brusella, Koyun ve Keçi Vebası, Koyun ve Keçi Çiçek, Antraks, Mavi Dil, Sığırların Nodüler Ekzantemi ve Üç Gün Hastalığı aşıları, Tüberkülin ve Mallein test antijenleri ile otovaksinlerin üretim yerleri bu ürünlerin üretimi için 31/12/2024 tarihine kadar iyi üretim uygulamaları (GMP) belgesi almak zorundadır. Bu tesislerin (b) bendi hükümleri saklı kalmak kaydıyla farklı ürün üretmesi durumunda ilgili ürünlerin pazarlama izinleri ile Bakanlığın üretim yeri için verdiği tüm izinler iptal edilerek tesis ve sahibi hakkında Kanunun 37 nci maddesinin ilgili hükümleri uygulanır." düzenlemesine yer verilmiştir.
01/04/2020 tarih ve 31086 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Veteriner Tıbbi Ürünler Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik'in 26. maddesinde, "Bu Yönetmeliğin;
a) 9 uncu maddesi ile Veteriner Tıbbi Ürünler Hakkında Yönetmeliğin 34 üncü maddesine eklenen on dördüncü fıkrası yayımı tarihinden altı ay sonra,
b) Diğer hükümleri yayımı tarihinde,
yürürlüğe girer." düzenlemesine yer verilmiştir.
19/12/2005 tarih ve 2005/9986 sayılı Bakanlar Kurulu kararıyla yürürlüğe konulan ve dava konusu Yönetmeliğin yayımlandığı tarihte yürürlükte bulunan Mevzuat Hazırlama Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin;
 “Amaç ve kapsam” başlıklı 1. maddesinde, Yönetmeliğin amacının; Başbakanlık, bakanlıklar, bağlı, ilgili, ilişkili kurum ve kuruluşlar ile diğer kamu kurum ve kuruluşları tarafından hazırlanacak kanun, kanun hükmünde kararname, tüzük, yönetmelik, Bakanlar Kurulu kararı eki kararlar ve diğer düzenleyici işlemlerin taslak metinlerinin hazırlanmasına ilişkin usul ve esasları düzenlemek olduğu; 
“Taslakları Hazırlayacak Birimler” başlıklı 5. maddesinde, taslakların, konuyla ilgili kurum ve kuruluşların görevli birimleri tarafından hazırlanacağı, hukuk müşavirlikleri  dışındaki  birimlerce  hazırlanan  taslaklar  hakkında  hukuk  müşavirliklerinin görüşünün alınacağı; 
“Görüş Alma” başlıklı 6. maddesinde,  Başbakanlığa sunulmadan önce, taslaklar hakkında ilgili bakanlıklar ile kamu kurum ve kuruluşlarının görüşlerinin alınacağı;

“Taslakları Hazırlayacak Birimler” başlıklı 5. maddesinde, taslakların, konuyla ilgili kurum ve kuruluşların görevli birimleri tarafından hazırlanacağı, hukuk müşavirlikleri  dışındaki  birimlerce  hazırlanan  taslaklar  hakkında  hukuk  müşavirliklerinin görüşünün alınacağı; 
“Görüş Alma” başlıklı 6. maddesinde,  Başbakanlığa sunulmadan önce, taslaklar hakkında ilgili bakanlıklar ile kamu kurum ve kuruluşlarının görüşlerinin alınacağı; 
“Görüşlerin Bildirilmesi” başlıklı 7. maddesinde, ilgili kanunlardaki özel hükümler saklı kalmak kaydıyla bakanlıklar ile kamu kurum ve kuruluşlarının, taslaklara ilişkin görüşlerini en geç otuz gün içinde bildireceği, bu sürenin ivedi durumlarda Başbakanlık tarafından kısaltılabileceği, Bakanlıklar ile kamu kurum ve kuruluşlarının görüş vermek için ek süre isteyebileceği, Bakanlıklar ile kamu kurum ve kuruluşlarının görüş bildirmekten kaçınamayacağı, süresinde görüş verilmezse olumlu görüş verilmiş sayılacağı, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ile sivil toplum kuruluşlarının da taslaklara ilişkin görüşünü otuz gün içinde bildireceği, süresinde görüş verilmezse olumlu görüş verilmiş sayılacağı, Bakanlıklar, kamu kurum ve kuruluşları, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ile sivil toplum kuruluşlarının taslakları öncelikle kendi görevleri açısından inceleyecekleri ve düzenleyici etki analizinde belirtilen hususların yerinde olup olmadığını değerlendirecekleri düzenlemelerine yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
A) Davacının Şekil Yönünden Hukuka Aykırılık İddiasının İncelenmesi:
Davacı tarafından, dava konusu Yönetmelik değişiklikleri yapılırken Mevzuat Hazırlama Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik kapsamında Oda'larından görüş alınmadığı ileri sürülmektedir.
Davalı idarenin 22/09/2020 tarihli savunma dilekçesi ekinde sunulan Tarım ve Orman Bakanlığı Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü'nün 19/07/2019 tarih ve E.2195332 sayılı yazısından, Veteriner Tıbbi Ürünler Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik Taslağı'nın görüşleri alınmak üzere davacı Oda'nın bağlı bulunduğu Türk Veteriner Hekimleri Birliğine gönderildiği görülmektedir.
Bu itibarla, davalı idarece, yönetmelik değişikliği yapılmadan önce davacı Oda'nın bağlı olduğu Türk Veteriner Hekimleri Birliğinden Mevzuat Hazırlama Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin yukarıda yer verilen hükümlerine uygun olarak görüş istenildiği anlaşıldığından, dava konusu düzenlemelerde şekil yönünden hukuka aykırılık görülmemiştir.
B) Yönetmeliğin 4. Maddesinin 1. Fıkrasının (ü) Bendinde Yer Alan "veya veteriner tıbbi ürün temin izin sorumlusu veteriner hekime" İbaresinin İncelenmesi:

B) Yönetmeliğin 4. Maddesinin 1. Fıkrasının (ü) Bendinde Yer Alan "veya veteriner tıbbi ürün temin izin sorumlusu veteriner hekime" İbaresinin İncelenmesi:
Dairemizin E:2019/719 ve E:2019/10541 sayılı dosyaları ile işbu davaya ait dosyanın birlikte incelenmesinden; E-Reçete sisteminin, ülkemizde hayvan sağlığı alanında kullanılan veteriner tıbbi ürünler ile veteriner tıbbi ürün bileşimine giren etkin ve yardımcı maddelerin temininden/ithalatından son kullanımına kadar tüm aşamalarında kayıt altına alınmasını ve beşeri tıbbi ürünler dâhil olmak üzere hayvan sağlığı alanında kullanılan reçeteye tabi veteriner ilaçların izlenebilirliğini sağlamak, veteriner hekimlerin gerçekleştirdikleri faaliyetleri sonunda oluşan verileri kullanarak; gıda güvenliğini temin etmek, hayvan hastalık ve zararlıları ile etkin bir mücadele gerçekleştirmek amacıyla veteriner hekim reçetelerinin elektronik ortamda düzenlenmesini (E-Reçete) amaçladığı anlaşılmaktadır.
Yukarıda yer verilen Kanun ve Yönetmelik hükümleri incelendiğinde; davalı idareye, veteriner tıbbi ürünlerin üretimi, ithalatı, ihracatı, kullanımı, reçeteli ya da reçetesiz satışı, temini ve uygulanması ile veteriner tıbbi ürünlerden reçeteye tabi olan ve olmayanların  tespitine, veteriner hekimler tarafından düzenlenecek reçetelere, dolayısıyla reçetenin haiz olması gereken asgari niteliklere ilişkin usul ve esasları düzenleme yetkisi verildiği, dava konusu düzenlemelerin de davalı idareye tanınan bu yetki kapsamında tesis edildiği görülmektedir.
 6343 sayılı Kanun'un 12. maddesinde yer verilen "reçete kağıtlarında" ibaresi ile ifade edilmek istenenin, reçetenin niteliği olmayıp Kanun'un kabul edilerek yayımlandığı 1954 yılı itibarıyla "reçete" şablonunda düzenlenmiş olan kağıtlarda bulunması gereken hususlara ilişkin olduğu açık olup, bu hükmün reçetelerin mutlaka kağıt şeklinde düzenlenmesini zorunlu kıldığının kabulüne hukuken olanak bulunmamaktadır.

6343 sayılı Kanun'un 12. maddesinde yer verilen "reçete kağıtlarında" ibaresi ile ifade edilmek istenenin, reçetenin niteliği olmayıp Kanun'un kabul edilerek yayımlandığı 1954 yılı itibarıyla "reçete" şablonunda düzenlenmiş olan kağıtlarda bulunması gereken hususlara ilişkin olduğu açık olup, bu hükmün reçetelerin mutlaka kağıt şeklinde düzenlenmesini zorunlu kıldığının kabulüne hukuken olanak bulunmamaktadır.
Her ne kadar davacı tarafından, e-reçete sisteminin veteriner hekimlerin mesleğini icralarına, hastalarını muayene ve tedavi hak ve yetkilerine müdahale teşkil ettiği ileri sürülmekte ise de; e-reçete uygulamasının yalnızca usuli/şekli bir düzenleme olduğu, hekim yetkisinin içeriğine, uygulanacak tedavi yöntemine müdahale içermediği, nitekim Yönetmeliğin 12. maddesinde reçeteye tabi olan ürünlerin sayıldığı, 48. maddesinde reçetede bulunması gerekli asgari bilgilerin neler olduğunun düzenlendiği, devamında davalı Bakanlığın herhangi bir durum, işletme, ürün sınıfı ya da hayvan grubu için reçete bilgilerine ve bu bilgilerin kullanımına yönelik kurallar getirip reçeteleri sınıflandırabileceği öngörüldükten sonra, veteriner hekimin, uygun izinli bir ürün bulunmaması durumunda, veteriner biyolojik ürünler dışındaki izinli ürünleri mesleki bilgisine dayanarak etiket dışı olarak kullanabileceği veya kullanılmasını tavsiye edebileceği belirtilerek reçetelerin mesleki uygulama yönünden içeriğini belirleme yetkisinin veteriner hekime ait olduğu açıkça kabul edilmiş ve bu alana müdahale edilmemiştir.
Nitekim, 15/10/2011 tarih ve 28085 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Veteriner Hekim Muayenehane ve Poliklinik Yönetmeliğinin, 08/07/2019 tarih ve 30825 (mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmelikle değişik 4. maddesinin 1. fıkrasının (k) bendinde yer alan reçete tanımındaki "veya Bakanlıkça belirlenmiş elektronik ortamda düzenlenmiş belgeyi" ibaresinin iptali istemiyle açılan davada, Dairemizin 10/02/2022 tarih ve E:2019/10541, K:2022/620 sayılı davanın reddine ilişkin kararının, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun 21/12/2022 tarih ve E:2022/3305, K:2022/3786 sayılı kararıyla onanarak kesinleştiği; yine davalı idarenin web sitesinde 13/12/2018 tarihinde yayımlanan "Veteriner Hekim E-Reçete ve İlaç Takip Sistemi Talimatı ve Uygulama Kılavuzu - Güncelleme III" düzenlemesinin iptali istemiyle açılan davada da, Dairemizin 10/02/2022 tarih ve E:2019/719, K:2022/622 sayılı davanın reddine ilişkin kararının, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun 04/12/2023 tarih ve E:2022/3302, K:2023/2943 sayılı kararıyla onanarak kesinleştiği görülmektedir.
C)  Yönetmeliğin 23. Maddesinin 12. Fıkrası, 40. Maddesinin 7. Fıkrası, 79. Maddesinin 1. Fıkrasının (j) Bendi Yönünden:

C)  Yönetmeliğin 23. Maddesinin 12. Fıkrası, 40. Maddesinin 7. Fıkrası, 79. Maddesinin 1. Fıkrasının (j) Bendi Yönünden:
Bir hiyerarşik kurallar sistemi olan hukuk düzeninde alt düzeydeki kuralların, dayanaklarını üst düzeydeki kurallardan aldıkları kuşkusuzdur. Kurallar hiyerarşisinin en üstünde genel hukuk ilkeleri ve Anayasa bulunmakta ve daha sonra gelen kanunlar dayanağını Anayasadan, yönetmelikler ise dayanağını kanunlardan almaktadır. Dolayısıyla, bir kuralın, kendisinden daha üst konumda bulunan ve dayanağını oluşturan bir kurala aykırı veya bunu değiştirici nitelikte bir hüküm getirmesi mümkün bulunmamaktadır. 
Nitekim, belirtilen hiyerarşinin, yönetmelikler bakımından ifadesi niteliğini taşıyan Anayasa'nın 124. maddesinde, Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzelkişilerinin, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla, yönetmelikler çıkarabilecekleri kurala bağlanmıştır.
Buna göre, idari teşkilat yapısı içinde yer alan Bakanlıklar ile diğer kamu kurum ve kuruluşları, görev alanlarına ilişkin olmak (kanuni idare) ve dayanak üst normlara aykırı olmamak (normlar hiyerarşisi) kaydıyla, Anayasada belirtilen "yönetmelik" veya Anayasada adının zikredilmemesi sebebiyle "adsız düzenleyici işlem" olarak tanımlanan ve hiyerarşik olarak yönetmelikten alt düzeyde bulunan yönerge, tebliğ, genelge ve talimat gibi çeşitli adlar altında düzenleme yapma görev ve yetkisine sahiptir.
Bu çerçevede, Bakanlıkların, dayanak Kanun'da açıkça "yönetmelik" ile düzenleme yapma yetkisi (şekil yönünden bağlı yetki) verilmediği sürece, yukarıdaki ilkelere uygun olmak kaydıyla, yönetmelik veya adsız düzenleyici işlemler ile düzenleme yapma konusunda takdir yetkileri (seçimlik hakları) bulunduğu açıktır.
Öte yandan, İdare Hukukunda "yetki", idareye Anayasa ve yasalarla tanınmış olan karar alma gücünü, bir işlemi yapabilme ehliyetini ifade etmektedir. Bir başka ifadeyle, idare adına kimin irade açıklamasında bulunabileceğini anlatmaktadır. İdari işlemin en temel unsurunu oluşturan "yetki", yasayla hangi makama verilmiş ise ancak onun tarafından kullanılabilir. Bu açıdan ilke olarak "yetkisizlik kural, yetkili olma istisna"dır. 
Her ne kadar, dava konusu fıkra ve bentlerde, 09/01/2024 tarih ve 32424 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmelik ile değişiklikler yapılmış ise de, anılan değişikliklerin, işbu davada Dairemizce 06/10/2020 tarihinde verilen yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararın gereğinin yerine getirilmesi amacını taşıdığı, bu nedenle mevcut uyuşmazlığın konusuz kalmasına neden olmayacağı kanaatine varıldığından, uyuşmazlığın esasının incelenmesi uygun görülmüştür.

Her ne kadar, dava konusu fıkra ve bentlerde, 09/01/2024 tarih ve 32424 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmelik ile değişiklikler yapılmış ise de, anılan değişikliklerin, işbu davada Dairemizce 06/10/2020 tarihinde verilen yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararın gereğinin yerine getirilmesi amacını taşıdığı, bu nedenle mevcut uyuşmazlığın konusuz kalmasına neden olmayacağı kanaatine varıldığından, uyuşmazlığın esasının incelenmesi uygun görülmüştür.
5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu'nun 12. maddesinde, veteriner sağlık ürünlerinin üretimi, onayı, onay (izin) sahibinin sorumluluklarına; 13. maddesinde, veteriner biyolojik ürün dışındaki tıbbi ürünlerin depolanması, toptan ve perakende satışına; 31. maddesinde, Bakanlıkça yapılacak resmi kontrollere ilişkin genel hükümlere yer verildikten sonra her üç maddenin uygulanması ile ilgili usul ve esasların, dolayısıyla veteriner sağlık ürünlerinin üretimi, temini, depolanması, toptan ve perakende alım-satımı, nakliyesine ilişkin başvuru, belge düzenleme ve denetim de dahil olmak üzere bütün hususların Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelik ile belirleneceğinin düzenlendiği görülmektedir.
Veteriner Tıbbi Ürünler Hakkında Yönetmelik incelendiğinde ise; Yönetmeliğin 23. maddesi ile veteriner tıbbi ürün üretim yeri iznine ilişkin düzenlemelere yer verildikten sonra, maddenin dava konusu 12. fıkrası ile bu madde kapsamında veteriner tıbbi ürün üretim yerlerine izin verilmesi ile ilgili diğer hususların Genel Müdürlükçe çıkarılacak talimat ile belirleneceğinin düzenlendiği; 40. maddesi ile veteriner ecza deposu ruhsatına ilişkin düzenlemelere yer verildikten sonra, maddenin dava konusu 7. fıkrasıyla bu madde kapsamında veteriner ecza deposuna izin verilmesi ve depolama faaliyetleri ile ilgili diğer hususların Genel Müdürlükçe çıkarılacak talimat ile belirleneceğinin düzenlendiği; 79. maddesi ile de üretim yeri, iyi üretim uygulamaları (GMP) denetimleri ve yaptırımları ile ilgili genel usul ve esaslarına yer verildikten sonra, maddenin 1. fıkrasının dava konusu (j) bendi ile de GMP denetimlerine dair diğer usul ve esasların Genel Müdürlükçe çıkarılacak talimat ile belirleneceğinin düzenlendiği görülmektedir.
Dolayısıyla, 5996 sayılı Kanun gereği yönetmelikle düzenlenmesi öngörülen hususların bir kısmının uyuşmazlığa konu Yönetmelikle düzenlendiği, bununla birlikte konu ile ilgili "diğer hususların" düzenlenmesinin Genel Müdürlükçe çıkarılacak talimata bırakıldığı  anlaşılmaktadır.

Dolayısıyla, 5996 sayılı Kanun gereği yönetmelikle düzenlenmesi öngörülen hususların bir kısmının uyuşmazlığa konu Yönetmelikle düzenlendiği, bununla birlikte konu ile ilgili "diğer hususların" düzenlenmesinin Genel Müdürlükçe çıkarılacak talimata bırakıldığı  anlaşılmaktadır.
5996 sayılı Kanun hükümleri ile dava konusu Yönetmeliğin amacını ve kapsamını belirleyen maddeler ışığında değerlendirme yapıldığında; veteriner tıbbi ürün üretim yeri iznine, veteriner ecza deposu ruhsatına ve üretim yeri, iyi üretim uygulamaları (GMP) denetimleri ile yaptırımlarına ilişkin genel esasların, bu konudaki asli düzenleme yetkisinin kullanıldığı dava konusu Yönetmelikle belirlenmesi, bunun dışında kalan ve niteliği gereği oluşacak yeni koşullara göre sürekli değiştirilmesi ihtiyacı bulunan, bu nedenle de yönetmelikle düzenlenmesi mümkün görülmeyen diğer detayların ise alt düzenlemelere bırakılması gerektiği sonucuna varılmaktadır.
 Ancak dava konusu Yönetmelik maddeleri incelendiğinde; konu ile ilgili diğer usul ve esasların neler olduğu belirtilmeden, bu hususların Genel Müdürlükçe çıkarılacak talimat ile belirleneceği düzenlemesine yer verilerek, Kanunla Bakanlığa verilen yönetmelikle düzenleme yapılması şeklindeki bağlı yetkinin, Kanun'a aykırı bir şekilde Genel Müdürlüğe talimatla düzenleme yapmak üzere devredildiği görülmektedir.
Bu itibarla, 5996 sayılı Kanun'u aşar bir şekilde Genel Müdürlükçe talimatla düzenleme yapılmasına olanak sağladığı anlaşılan dava konusu düzenlemelerde hukuka uyarlık görülmemiştir.
D) Yönetmeliğin 47. Maddesinin 7. Fıkrasının İncelenmesi: 
Davacı tarafından, Yönetmeliğin 47. maddesinin 7. fıkrasında yer alan, “Bakanlık elektronik takip sistemlerinde tutulan defterlerin ayrıca tutulması gerekmez. Ancak bu durum sistem kayıtlarına esas tüm ticari belgelerin muhafazasını ve muhafaza süresini etkilemez.” şeklindeki düzenlemenin, 6343 sayılı Kanun'un 10. maddesi uyarınca tutulması zorunlu olan  protokol defterinin yasal zorunluluk olmaktan çıkartılması nedeniyle normlar hiyerarşisine aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
6343 sayılı Veteriner Hekimliği Mesleğinin İcrasına, Türk Veteriner Hekimleri Birliği ile Odalarının Teşekkül Tarzına ve Göreceği İşlere Dair Kanun'un 10. maddesinde, "Veteriner hekimler, hastane, laboratuvar ve muayene yerlerinde muayene ve tedavileri için getirilen hayvanların eşkalini, sahiplerinin adreslerini, hastalık durumlarını, tedavi şekillerini, yazmak üzere yönetmeliğindeki örneğine uygun gündelik bir protokol defteri tutmaya medburdurlar. Bu defterlerin sayfaları kayıtlı bulundukları veteriner dairesi tarafından numaralanır ve mühürlenir. Tedavi ve ücretlerden doğacak davalarda işbu defterlerdeki kayıtlar esastır." kuralına yer verilmiştir.

Anılan hükümde tutulması zorunlu koşulan protokol defteri, Veteriner Hekim Muayenehane ve Poliklinik Yönetmeliği'nin 17. maddesinde "Hayvan Muayene Kayıt Defteri" adı altında düzenlenmiş olup, bu defterin fiziken veya elektronik ortamda tutulması konusunda veteriner hekime takdir yetkisi tanınmıştır.
Dava konusu Yönetmeliğin "Perakende satış yerleri kayıtları" başlıklı 47. maddesinin 1. fıkrasında ise, satış izni verilen perakende satış yerlerinde bulundurulacak defterler, yapılacak denetimlerde tespit edilen hususların kaydedileceği Denetim Defteri, satış yerine gelen ürünlerin kaydedileceği Veteriner Tıbbi Ürün Kayıt Defteri, Narkotik ve Psikotropik Ürünler Stok ve Sarf Defteri, geri çekme kararı verilen, iade veya devir edilen ürünlerin kaydedileceği İade-Devir Defteri olarak sayılmıştır. 
Buna göre, 6343 sayılı Kanun'da veteriner hekimlerce tutulması zorunlu kılınan defterin "hastane, muayenehane, poliklinik ve laboratuvar" gibi sağlık hizmetinin sunulduğu yerlerde yapılacak muayene, teşhis ve tedavi işlemlerine yönelik olduğu; dava konusu Yönetmelikte elektronik ortamda düzenlenebileceği öngörülen defterlerin ise tümüyle "perakende satış izni bulunan yerlerde" tutulan ve satış hizmeti ile sınırlı bilgiler içeren kayıtlar olduğu; dolayısıyla dava konusunda Yönetmelik kuralında sayılan defterler ile 6343 sayılı Kanun'un 10. maddesinde yer alan defterin kapsam ve uygulama alanının tümüyle farklı olduğu, dava konusu kuralın Kanun hükmündeki deftere yönelik herhangi bir düzenleme içermediği, bir başka ifade ile protokol defterinin Veteriner Tıbbi Ürünler Hakkında Yönetmelik kapsamında tutulan bir defter olmadığı görülmektedir.
Bu nedenle, davacının, 6343 sayılı Kanunda tutulması zorunlu olan protokol defterinin dava konusu kural ile yasal zorunluluk olmaktan çıkarıldığı yönündeki iddiası yerinde görülmemiştir.
Öte yandan, Bakanlık elektronik takip sistemlerinde usulüne uygun olarak tutulan defterlerin gerekli kayıtları arşivleme amacını yerine getirmesi nedeniyle ayrıca fiziken tutulmasının gerekmediği yolundaki düzenlemede, yine elektronik ortamda kayıt tutulmasının, teyide ihtiyaç duyulması halinde dayanak belgelere ulaşılmasının elzem olması nedeniyle, sistem kayıtlarına esas tüm ticari belgelerin muhafazasını ve muhafaza süresini etkilemeyeceği yönündeki düzenlemede de dayanağı mevzuata, kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırılık bulunmamaktadır.
E) Yönetmeliğin 48. Maddesinin 5. Fıkrasının "Ancak Bakanlık elektronik reçete sisteminde düzenlenen reçetelerde bu hüküm uygulanmaz.” Şeklindeki Son Cümlesi ve 8. Fıkrası ile 87. Maddesinin 3. Fıkrası Yönünden İncelenmesi:
Davacı tarafından anılan düzenlemelere yönelik olarak özetle; veteriner hekimler tarafından nasıl reçete yazılacağının düzenlenmesi hususunda davalı Bakanlığın yetkisinin bulunmadığı, beşeri hekimlikte de psikotropik ve narkotik ilaçların yazıldığı reçeteye başkaca herhangi bir ürün yazılmasının mümkün olmadığı ileri sürülmektedir.

Davacı tarafından anılan düzenlemelere yönelik olarak özetle; veteriner hekimler tarafından nasıl reçete yazılacağının düzenlenmesi hususunda davalı Bakanlığın yetkisinin bulunmadığı, beşeri hekimlikte de psikotropik ve narkotik ilaçların yazıldığı reçeteye başkaca herhangi bir ürün yazılmasının mümkün olmadığı ileri sürülmektedir.
Yukarıda yer verilen Kanun ve Yönetmelik hükümleri incelendiğinde; davalı idareye, veteriner tıbbi ürünlerin üretimi, ithalatı, ihracatı, kullanımı, reçeteli ya da reçetesiz satışı, temini ve uygulanması ile veteriner tıbbi ürünlerden reçeteye tabi olan ve olmayanların  tespitine, veteriner hekimler tarafından düzenlenecek reçetelere, dolayısıyla reçetenin haiz olması gereken asgari niteliklere ilişkin usul ve esasları düzenleme yetkisi verildiği, dava konusu düzenlemelerin de davalı idareye tanınan bu yetki kapsamında tesis edildiği görülmektedir.
Her ne kadar davacı tarafından, veteriner hekimlerce düzenlenecek reçetelerin içerik ve kapsamının belirlenmesi hususunda davalı Bakanlığın yetkisinin bulunmadığı ileri sürülmekte ise de; dava konusu Yönetmelikle getirilen düzenlemelerin yalnızca usule ve şekle ilişkin olduğu, hekim yetkisinin içeriğine, uygulanacak tedavi yöntemine müdahale içermediği, nitekim Yönetmeliğin 12. maddesinde reçeteye tabi olan ürünlerin sayıldığı, 48. maddesinde reçetede bulunması gerekli asgari bilgilerin neler olduğunun düzenlendiği, devamında davalı Bakanlığın herhangi bir durum, işletme, ürün sınıfı ya da hayvan grubu için reçete bilgilerine ve bu bilgilerin kullanımına yönelik kurallar getirip reçeteleri sınıflandırabileceği öngörüldükten sonra, veteriner hekimin, uygun izinli bir ürün bulunmaması durumunda, veteriner biyolojik ürünler dışındaki izinli ürünleri mesleki bilgisine dayanarak etiket dışı olarak kullanabileceği veya kullanılmasını tavsiye edebileceği belirtilerek reçetelerin mesleki uygulama yönünden içeriğini belirleme yetkisinin veteriner hekime ait olduğu açıkça kabul edilmiş ve bu alana müdahale edilmemiştir.