muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Danıştay — Esas No: 2022/1904, Karar No: 2024/4722, Tarih: 20.09.2024

Anılan Kanun'un 17. maddesinin 1. fıkrasında, Devletin; zeytinciliğin ıslahı, yeni zeytin dikim alanlarının tespiti, zeytin dikim ve yetiştirilmesinin teşviki ile verimin artırılması, hastalık ve zararlılarla mücadele ile ürün elde etmekte masrafları azaltıcı araç ve gereçlerin imal ve ithalinde gerekli kolaylıkları sağlayacağı; 20. maddesinde ise, zeytinlik sahaları içinde ve bu sahalara en az 3 kilometre  mesafede  zeytinyağı fabrikası  hariç  zeytinliklerin vegatatif ve  generatif  gelişmesine mani olacak kimyevi atık bırakan, toz ve duman çıkaran tesis yapılamayacağı ve işletilemeyeceği; bu alanlarda yapılacak zeytinyağı fabrikaları ile küçük ölçekli tarımsal sanayi işletmelerinin yapımı ve işletilmesinin Tarım ve Orman Bakanlığının iznine bağlı olduğu, zeytincilik sahaların daraltılamayacağı, ancak, belediye sınırları içinde bulunan zeytinlik sahalarının imar hudutları kapsamı içine alınması hâlinde altyapı ve sosyal tesisler dahil toplam yapılaşmanın, zeytinlik alanının % 10’unu geçemeyeceği, bu sahalardaki zeytin ağaçlarının sökülmesinin Tarım ve Orman Bakanlığının fenni gerekçeye dayalı iznine tabi olduğu; bu iznin verilmesinde, Tarım ve Orman Bakanlığına bağlı araştırma enstitülerinin ve mahallinde varsa ziraat odasının uygun görüşünün alınacağı; bu hâlde dahi kesin zaruret görülmeyen zeytin ağacının kesilemeyeceği ve sökülemeyeceği; izinsiz kesenler veya sökenlere ağaç başına altmış Türk Lirası idarî para cezası verileceği kuralları yer almıştır.
	HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
	Anayasanın 124. maddesi uyarınca davalı Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının  yönetmelik çıkarma yetkisi hususunda tereddüt bulunmamakla birlikte, çıkarılacak yönetmeliğin Bakanlığın görev alanı ile ilgili olması, kanunların uygulanmasını sağlama amacı gütmesi ve kanunlara aykırı olmaması gerektiği hususu da aynı maddede yer alan Anayasa kuralıdır.   
	Davalı Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından çıkarılan Yönetmelik değişikliği ile özetle; ülkenin elektrik ihtiyacını karşılamak üzere yürütülen madencilik faaliyetlerinin tapuda zeytinlik olarak kayıtlı olan alanlara denk gelmesi halinde faaliyetlerin başka alanlarda yürütülmesinin mümkün olmadığı durumda madencilik faaliyeti bitiminde sahanın rehabilite edileceğine ve eski hale getirileceğine ilişkin taahhütte bulunulması halinde zeytin sahasının madencilik faaliyeti yürütülecek kısmının taşınmasına, sahada madencilik faaliyetleri yürütülmesine ve bu faaliyetlere ilişkin geçici tesisler inşa edilmesine kamu yararı dikkate alınarak Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığınca izin verileceği düzenlenmiştir.

3213 sayılı Maden Kanunu'nun 7. maddesinin 7. fıkrasında, madencilik faaliyeti yapılan alanların, izne tabi alan olmaları halinde, ilgili olduğu kanun hükümlerine göre gerekli izinlerin alınmasının zorunlu olduğu kurala bağlanmış, 3573 sayılı Zeytinciliğin Islahı ve Yabanilerinin Aşılattırılması Hakkında Kanunun 20.maddesinde ise; zeytinlik sahalarının daraltılması,  zeytinlik sahaları içinde ve bu sahalara en az 3 kilometre mesafede zeytinyağı fabrikası hariç zeytinliklerin vegatatif ve generatif gelişmesine mani olacak kimyevi atık bırakan, toz ve duman çıkaran tesis yapılması ve işletilmesi yasaklanmıştır.
	Bu durumda, zeytinlik sahalarda yürütülecek madencilik faaliyetleri bakımından 3213 sayılı Kanun'un 7.maddesinde, "ilgili kanun hükümleri" şeklinde yapılan atfın 3573 sayılı Kanun hükümlerine yönelik olduğu ve ayrı bir yasal düzenleme yapılmadığı sürece zeytinlik sahalarda  madencilik faaliyetlerinin ancak anılan Kanun hükümlerine çerçevesinde yürütülebileceği sonucuna ulaşılmaktadır. 
	3573 sayılı Kanun ise zeytinlik sahalarla ilgili olarak sadece; Tarım ve Orman Bakanlığının izni ile zeytinyağı fabrikaları ve küçük ölçekli tarımsal sanayi işletmelerinin yapımı ve işletilmesine cevaz vermiş, zeytinlik sahaların daraltılamayacağı kuralının istisnası olarak belediye sınırları içinde bulunan zeytinlik sahaların imar hudutları içine alınması halinde altyapı ve sosyal tesisler dahil toplam zeytinlik alanın en fazla yüzde onu kadarlık kısmının yapılaşmaya açılması imkanı getirilmiş, bu sahalardaki zeytin ağaçlarının sökülmesi Tarım ve Orman Bakanlığının fenni gerekçeye dayalı iznine tabi kılınmıştır.  
	 Dava konusu Yönetmelik değişikliği ile gerek Maden Kanununda yer alan ilgili kanun hükümlerine göre alınacak izinleri zorunlu tutan hüküm gerekse Zeytinciliğin Islahı ve Yabanilerinin Aşılattırılması Hakkında Kanun ile getirilen yasaklama ve sınırlandırmalar göz ardı edilerek, zeytinlik alanlardaki zeytinlerin sökülüp taşınması, başka yere dikilmesi, taşımanın mümkün olmaması halinde ise doğrudan madencilik faaliyetine başlanılarak faaliyetin sonunda sahanın rehabilite edilip eski haline getirilmesi yönünde madencinin vereceği taahhütname ve davalı bakanlığın izni,  bu alanlarda madencilik faaliyeti yürütülmesi için yeterli görülmüştür.  
	Davalı idarece yeni ekonomik ve sosyal gelişmeler ile birlikte ülkenin artan enerji ihtiyacının öncelikle yerli kaynaklardan karşılanması ve bu yöndeki faaliyetlerin zeytinlik alanlarda kayıp yaşanmadan, dengeli bir biçimde sürdürülmesi amacıyla dava konusu yönetmeliğin yayınlandığı ileri sürülmekte ise de; 3573 sayılı Zeytinciliğin Islahı Ve Yabanilerinin Aşılattırılması Hakkında Kanun uyarınca korunma altında bulunan zeytinlik sahalardaki faaliyetlerin Kanun ile düzenlenmesi gerektiği ve esasen davalı Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'nın bu alanı kendi başına yönetmelik ile düzenleme yetkisi bulunmadığından davalı idarenin bu iddiası yerinde görülmemiştir.

Yapılan açıklamalar çerçevesinde, Maden Kanununda madencilik faaliyetleri için, ilgili kanun hükümlerine yapılan atıf ve 3573 sayılı Kanun ile getirilen sınırlamalar ve yasaklamaların Yönetmelikle ile ortadan kaldırılması mümkün olmadığından, 3213 sayılı Kanunda ya da 3573 sayılı Kanunda değişiklik yapılmaksızın dava konusu Yönetmelik değişikliği ile zeytinlik alanlarda madencilik faaliyetine davalı İdarenin izni ve madencinin taahhütnamesi ile olanak sağlayan düzenlemede hukuka uyarlık görülmemiştir. 	
 
KARAR SONUCU:
            Açıklanan nedenlerle;
1. Dava konusu 01/03/2022 tarihli ve 31765 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Maden Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin  İPTALİNE,
2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ... TL yargılama giderinin davalı idareden alınarak davacılara  verilmesine,
3. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ... TL vekâlet ücretinin davalı idareden alınarak davacılara verilmesine,
4. Posta giderleri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra istemi halinde davacılara   iadesine,
5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 
20/09/2024 tarihinde oybirliğiyle  karar verildi.
Danıştay — Esas No: 2021/6358, Karar No: 2024/4680, Tarih: 20.09.2024

"İçtihat Metni"
         T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas   No : 2021/6358
Karar  No : 2024/4680  
TEMYİZ EDEN (DAVACI)	: ... Danışmanlık A.Ş.	  
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI)	: ... Bakanlığı
VEKİLİ	: Hukuk Müşaviri ...
İSTEMİN KONUSU	: ... Bölge İdare Mahkemesi  ... İdari Dava Dairesinin  ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. 
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından; satın alınan ... plakalı ... marka aracın, gümrükten yasa dışı yollarla getirildiği iddiasıyla Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... soruşturma dosyası kapsamında müsadere edildiğinden bahisle oluşan 1.965.185,00-TL'lik zararın, aracın müsadere edildiği tarihten itibaren işleyen yasal faizi ile birlikte tazmini istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının  özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:...,  K:... sayılı kararda; olayda ... plakalı ... marka aracın önce 29/03/2017 tarihinde ... adına tescil edildiği, 31/03/2017 tarihinde Batırköy 4. Noterliğince gerçekleştirilen satışa istinaden ayn plakada davacı ...  Gayrimenkul A.Ş.'ye devredildiği, peşinden aynı gün ... Gayrimenkul A.Ş'den ... Dış Ticaret Ltd. Şti'ye devredildiği, 06/04/2017 tarihinde ..5. Noterliği tarafından yapılan satışa istinaden aracın Erdal Temel'e devredildiği, 08/05/2017 tarihinde Bakırköy 32. Noterliğince gerçekleştirilen satışa istinaden Pınar Darcan adına tescil edildiği, son olarak 11/05/2017 tarihinde aracın ... Gayrimenkul  A.Ş'ye devrinin yapıldığı, şirket üzerine söz konusu aracın ikinci tesciline ilişkin herhangi bir ödemeye ilişkin belge sunulmadığı, şirketin greyy ithalat kapsamındaki aynı aracı 31/03/2017 ve 11/05/2017 tarihlerinde aldığı hususları birlikte değerlendirildiğinde basiretli bir tacir gibi davranmadığı ve iyiniyetli olmadığı sonuç ve kanaatine varıldığı, bu durumda basiretli bir tacir gibi davranmayan, iyiniyetli olmadığı kanaatine varılan ve son devire ilişkin herhangi bir ödeme belgesi ibraz edemeyen davacı şirketin söz konusu araca el konulmasından kaynaklı talep ettiği maddi tazminatta hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:	İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu, ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından,  banka ve özel finans kuruluşları aracılığıyla ödeme yapma mecburiyeti olmadığı, devletin tuttuğu kayıtlara güvendiği, şirket yetkilileri hakkında savcılıkça KVYO kararı verildiği, iyi niyetlerine halel getirecek bir durum olmadığı, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.   
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, kararın hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından,  banka ve özel finans kuruluşları aracılığıyla ödeme yapma mecburiyeti olmadığı, devletin tuttuğu kayıtlara güvendiği, şirket yetkilileri hakkında savcılıkça KVYO kararı verildiği, iyi niyetlerine halel getirecek bir durum olmadığı, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.   
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, kararın hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:	
	MADDİ OLAY : 
	Dava; davacı şirket tarafından; ... Plakalı ... marka aracın usul ve yasaya uygun olarak ve idareye duyulan güven neticesinde satın alındığı, resmi makamlar tarafından düzenlenen evraklara duyulan güvenin korunması gerektiği iddialarıyla, söz konusu aracın gümrükten yasa dışı yollarla getirildiği iddiasıyla Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... soruşturma dosyası kapsamında müsadere edildiğinden bahisle oluşan 1.965.185,00 TL'lik zararın, aracın müsadere edildiği tarihten itibaren işleyen yasal faizi ile birlikte tazminine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.
	İLGİLİ MEVZUAT:
	Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 125. maddesinde idarelerin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı karşılamakla yükümlü oldukları hüküm altına alınmıştır. 
	5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu'nun 19. maddesinin 1. fıkrasında; mülkî amirler, Gümrük Müsteşarlığı personeli ile Emniyet Genel Müdürlüğü, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığına bağlı personelin, bu Kanunla yaptırım altına alınan fiilleri önleme, izleme ve araştırmakla yükümlü olduğu kuralına yer verilmiştir.
Buna göre, eşyaların yurtdışından güvenli şekilde yurt içine sokulması Devletin görevi olup, bu görev Gümrük Müsteşarlığı, Emniyet Genel Müdürlüğü, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı tarafından yerine getirilir.
	HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
	... plakalı ... marka aracın, davacı şirketin de aralarında bulunduğu, kısa sürede çok kez gerçekleşen devir silsilesinden sonra en son 11/05/2017 tarihinde davacı şirket tarafından aracın tekrar satın alındığı, söz konusu aracın yurt dışından kaçak yollarla getirildiğinden bahisle Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... soruşturma nolu dosyasında araca el konulduğu,  dosyada aracın müsadere edildiğine dair bir karar olmadığı, olayla ilgili ... Ağır Ceza Mahkemesinin E:... sayılı dosyasında açılan davanın halen derdest olduğu, ... Ağır Ceza Mahkemesinin E:... sayılı dosyasının UYAP ortamında yapılan incelemesinde de söz konusu araca ilişkin alınmış bir müsadere kararının olmadığı anlaşılmaktadır.

İdare hukuku ilkelerine göre maddi zarar, idari işlem veya eylem nedeniyle kişinin malvarlığında meydana gelen azalma veya elde edilmesi kesin olan gelirden yoksun kalma sonucu uğranılan zarardır.
	Uyuşmazlıkta, tazminat olarak aracın satın alma değerinin talep edildiği göz önüne alındığında; el konulan aracın ancak müsadere edilmesi veya mülkiyetinin kamuya geçirilmesi halinde aracın davacının mülkiyetinden çıkacağı ve davacının mal varlığında bir azalma olacağı açıktır. Davaya konu araç ile ilgili olarak ... Ağır Ceza Mahkemesinde açılan davanın ise halen derdest olduğu ve araca ilişkin bir müsadere kararının olmadığı görülmektedir.
	Bu durumda, İdare Mahkemesince davacıya ait araç hakkında müsadere veya mülkiyetin kamuya geçirilmesi yönünde bir karar olup olmadığı araştırılarak ve davacının maddi zararının mevcut olup olmadığı tespit edilerek bir karar verilmesi gerekirken, zararın tam ve kesin olarak oluştuğu kabul edilerek verilen kararda hukuka uyarlık görülmemiştir.
	Bu itibarla, davanın reddi  yönündeki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
            Açıklanan nedenlerle;
1.  2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi  ... İdari Dava Dairesinin  ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 
4. Kesin olarak 19/09/2024 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi. 
KARŞI OY :(X)-Bölge İdare Mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkün olup, temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçelerinde ileri sürülen temyiz nedenleri anılan kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığından, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği oyumuz ile aksi yöndeki Dairemiz çoğunluk kararına katılmıyoruz.
Danıştay — Esas No: 2021/2024, Karar No: 2024/4684, Tarih: 20.09.2024

"İçtihat Metni"
         T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas   No : 2021/2024
Karar  No : 2024/4684  
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	: ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ	: Av.	...
KARŞI TARAF (DAVACI)	: ... Turizm. Özel  Güv. Sis. İnş. Hay. Gıda San. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti.
VEKİLİ	: Av.	...
İSTEMİN KONUSU	:... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. 
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem:  Davacı şirket tarafından, kendisine ait olup kiraya verilen ... plakalı aracın, belediye sınırları içerisinde izin ve ruhsat almaksızın servis taşımacılığında kullanıldığından bahisle Büyükşehir Belediyesi Emir ve Yasaklarını Belirleyen Zabıta Yönetmeliği'nin 9/23. ve 1608 sayılı Yasanın 32. maddesi uyarınca 320,00-TL para cezası verilmesi ve aracın 1 (bir) ay süreyle meslek ve ticaretten men'ine ilişkin ... tarihli ve ... sayılı Bursa Büyükşehir Belediye Encümeni kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının  özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:...,  K:... sayılı kararda; idari para cezası işlemi yönünden, olayda, davacı şirkete ait olup kiraya verilen ... plakalı araç ile Bursa Büyükşehir Belediyesinden izin belgesi almaksızın servis taşımacılığı yaptığı tespit edilerek buna ilişkin tespit tutanağı tanzim edildiği ve izinsiz servis taşımacılığının yapıldığı içeriğinde belirtilen söz konusu tutanağın, araç sürücüsü ... isimli şahıs tarafından herhangi bir itirazi kayıt düşülmeksizin imzalandığı, bu durumda, davacı şirkete ait araç ile Bursa Büyükşehir Belediyesi Emir ve Yasaklarını Belirleyen Zabıta Yönetmeliği'nin 9/23. maddesinin "Tahdit kapsamı içinde veya dışında, tüm araçlar Belediyeden Ruhsat veya İzin Belgesi almaksızın, ayrıca amacı dışında Büyükşehir Belediyesi sınırları içerisinde taşımacılık yapamazlar." hükmüne aykırı hareket edilerek taşımacılık yapıldığı hususu sabit olduğundan, 5326 sayılı Kanun'un 32. maddesi uyarınca davacı hakkında 320,00 TL idari para cezası uygulanmasına ilişkin dava konusu encümen kararında hukuka aykırılık bulunmadığı; aracın meslek ve ticaretten men edilmesi işlemi yönünden, 1608 sayılı Kanunun 1. maddesinde "yasaklanan faaliyetin menine" karar verileceği öngörüldüğünden, bu kural uyarınca belediyesinden izin belgesi almaksızın servis taşımacılığı yaptığı sebebiyle davacının ancak izinsiz olarak yaptığı "servisçilik" faaliyetinin yasaklanması mümkün iken, aracın ruhsatında yazılan amacı doğrultusunda kullanılmasını engelleyecek  şekilde trafikten tamamen men edilmesi sonucunu yaratacak şekilde (1) ay süreyle meslek ve ticaretten men edilmesine ilişkin olarak tesis edilen dava konusu encümen kararının bu kısmında hukuka uygunluk görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlemin aracın meslek ve ticaretten menine ilişkin kısmının iptaline, dava konusu işlemin idari para cezası kısmı yönünden davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:	İstinaf başvurusuna konu olur kararın  iptale dair kısmının hukuka ve usule uygun olduğu, ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI           : Davalı idare tarafından,  men işleminin izinsiz yapılan ticari faaliyetin sonlandırılması olduğu, tahdit kapsamında olmayan araç ile izinsiz servis taşımacılığı yapıldığının sabit olduğu, işlemde hukuka aykırılık olmadığı, dava konusu işlemin aracın meslek ve ticaretten menine ilişkin kısmının iptaline dair verilen kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.   
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI      : Davacı tarafından, kararın hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:	
	MADDİ OLAY : 
	Davacı şirketin kendisine ait olup kiraya verilen ... plakalı aracın, Zabıta Daire Başkanlığı denetim ekiplerince, 14.11.2019 günü Mudanya İlçesi merkezinde yapılan denetim sırasında düzenlenen tespit tutanağında, ... plakalı araçla izinsiz servis taşımacılığı yapıldığı belirtilerek tespiti yapan zabıta memurları ve araç sürücüsü tarafından imzalandığı, 14.11.2019 tarihli tespit tutanağına istinaden Bursa Büyükşehir Belediye Encümeninin ... tarihli ve ... sayılı kararıyla, Büyükşehir Belediyesi Emir ve Yasaklarını Belirleyen Zabıta Yönetmeliğinin 9/23. ve 1608 sayılı Yasanın 32. maddesi uyarınca 320,00-TL para cezası verilmesi ve aracın 1 (bir) ay süreyle meslek ve ticaretten men'ine yönelik işlem tesis edildiği, bunun üzerine Bursa Büyükşehir Belediyesinin ... tarihli ve ... sayılı encümen kararının iptali istemiyle bakılmakta olan dava açılmıştır.
	İLGİLİ MEVZUAT:
	1608 sayılı Umuru Belediyeye Müteallik Ahkamı Cezaiye Kanunu'nun 1. maddesinde; "Belediye meclis ve encümenlerinin kendilerine kanun, nizam ve talimatnamelerin verdiği vazife ve salahiyet dairesinde ittihaz ettikleri kararlara muhalif hareket edenlerle belediye kanun ve nizam ve talimatnamelerinin men veya emrettiği fiilleri işleyenlere veya yapmayanlara belediye encümenince Kabahatler Kanununun 32. maddesi hükmüne göre idari para cezası ve yasaklanan faaliyetin men'ine karar verilir. Bu kararda ilgili kişiye bir süre de verilebilir." hükmü yer almaktadır.

01.06.2005 tarihinde yürürlüğe giren 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 4. maddesinde, hangi fiillerin kabahat oluşturduğunun kanunda açıkça tanımlanabileceği gibi; kanunun kapsam ve koşulları bakımından belirlediği çerçeve hükmünün içeriğinin, idarenin genel ve düzenleyici işlemleriyle doldurulabileceği, kabahat karşılığı olan yaptırımın türü, süresi ve miktarının ancak kanunla belirlenebileceği düzenlenmiş; 16. maddesinde, kabahatler karşılığında uygulanacak olan idari yaptırım türleri, idari para cezası ve idari tedbirler olarak belirlenmiş; idari tedbirlerin, mülkiyetin kamuya geçirilmesi ve ilgili kanunlarda yer alan diğer tedbirler olduğuna işaret edilerek; 17. maddesinde, idari para cezası; 18. maddesinde, mülkiyetin kamuya geçirilmesi düzenlendikten sonra "Saklı Tutulan Hükümler" başlıklı 19. maddesinde,"1) Diğer kanunlarda kabahat karşılığında öngörülen belirli bir süre için; a) bir meslek ve sanatın yerine getirilmemesi, b) işyerinin kapatılması, c) ruhsat veya ehliyetin geri alınması, d) kara, deniz veya hava nakil aracının trafikten veya seyrüseferden alıkonulması, gibi yaptırımlara ilişkin hükümler ilgili kanunlarda bu kanun hükümlerine uygun değişiklik yapılıncaya kadar saklıdır." kuralına yer verilmiştir. 
	Bursa Büyükşehir Belediyesi Emir ve Yasaklarını Belirleyen Zabıta Yönetmeliği'nin 9/23. maddesinde de, "Tahdit kapsamı içinde veya dışında, tüm araçlar Belediyeden Ruhsat veya İzin Belgesi almaksızın, ayrıca amacı dışında Büyükşehir Belediyesi sınırları içerisinde taşımacılık yapamazlar." kuralı düzenlenmiştir.
	HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
	Yukarıda yer verilen yasal düzenlemelerin değerlendirilmesinden, belediye sınırları içerisinde toplu taşıma ile ilgili (toplu taşıma araçlarına izin ve çalışma ruhsatı vermek, çalışacakları güzergahı belirlemek gibi) hususlarda belediyelerin düzenleme yapma, ceza verme görev ve yetkisinin bulunduğu anlaşılmaktadır.
	Uyuşmazlıkta, davacı şirkete ait olup kiraya verilen tahdit kapsamında olmayan ... plakalı araç ile Bursa Büyükşehir Belediyesinden izin belgesi almaksızın servis taşımacılığı yapıldığı tespit edilerek buna ilişkin tespit tutanağı tanzim edildiği ve izinsiz servis taşımacılığının yapıldığı içeriğinde belirtilen söz konusu tutanağın, araç sürücüsü ... isimli şahıs tarafından herhangi bir itirazi kayıt düşülmeksizin imzalandığı, bu durumda, davacı şirkete ait araç ile Bursa Büyükşehir Belediyesi Emir ve Yasaklarını Belirleyen Zabıta Yönetmeliği'nin 9/23. maddesi hükmüne aykırı hareket edilerek izinsiz taşımacılık yapıldığı hususunun sabit olduğu, aracın 1 (bir) ay süreyle meslek ve ticaretten men'ine ilişkin ... tarihli ve ... sayılı Bursa Büyükşehir Belediye Encümeni kararında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
	Bu itibarla,  dava konusu işlemin aracın meslek ve ticaretten menine ilişkin kısmının iptaline dair İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunu reddeden Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU: