muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Danıştay — Esas No: 2023/816, Karar No: 2024/3562, Tarih: 26.12.2024

Bununla birlikte, 667 sayılı KHK uyarınca bir yargı mensubu hakkında terör örgütüne üyelik ve mensubiyeti olmasa da bu terör örgütü ile iltisaklı veya irtibatlı olması nedeniyle meslekte kalmasının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmasına yönelik olağanüstü idari tedbirin uygulanabilmesi karşısında, anılan yargı mensubu hakkında açılan ceza soruşturmasında kovuşturma yapılmasına yer olmadığına veya ceza davasında beraatine karar verilmiş olmasının, ilgili hakkında anılan olağanüstü tedbirin hukuka uygunluğu yönünden yürütülen yargılama faaliyeti için bağlayıcı olmayacağı açıktır. 
Bu durumda, davacı hakkında silahlı terör örgütüne üyelik suçundan açılan ceza soruşturması sonucunda … Cumhuriyet Başsavcılığının … tarih ve Soruşturma No:..., Karar No: ... sayılı kararıyla kovuşturmaya yer olmadığına karar verilmiş olmasının, davacının FETÖ/PDY ile iltisak ve irtibatının bulunup bulunmadığı yönünden farklı bir değerlendirme yapılmasına hukuki engel oluşturmayacağı gibi Kurulumuz tarafından yapılacak idari yargılama yönünden bağlayıcılığı da bulunmamaktadır.  
Dava dosyasında yer alan davacı hakkındaki bilgi ve belgelerin değerlendirilmesine gelince;
	Yargı mensubu olarak görev yapan ve ifadesine başvurulan M.A.D.'ye ait, HSK müfettişlerince düzenlenen 17/01/2018 tarihli  tanık ifade tutanağında; "...Ben 17/07/2016 tarihinden itibaren … Cumhuriyet Başsavcısı olarak görev yapıyorum, Nazilli öncesi olarak 15/07/2014 tarihinde de Şırnak Başsavcısı olarak görev yapmaya başladım. 12/07/2016 tarihinde de ayrıldım. Ben Şırnak’a başladığımda sormuş olduğunuz meslekten çıkarılan Hâkim ... (...) çalışıyordu. 2015 yaz kararnamesinde Idil’e tayini çıktığı güne kadar beraber çalıştık. Bu kişi evli ve eşi de astsubaydı. Seçim çalışmalarında gelen bürokratlara yemek verildiği zaman dikkatimi çeken eşiyle beraber yemeklere katılıyordu. Milliyetçi bir çizgi göstermesine rağmen gelen platform yetkililerine anlattıkları her durumda “ama” ile başlayan bir muhalefet sergiliyordu. Seçim günü de sandık sayımında bağımsızların toplandığı yerde bu da vardı. Adeta müşahit gibi davranıyordu. Bunun diyalog kurduğu ve samimi olduğu kişiler FETÖ’den ihraç edilen F.E. ve F.E. adlı meslektaşlar idi. Bunların haricinde diğer ihraç edilen kişilerle de samimiyeti fazlaydı. Yargıda Birliği destekleyen ben, S. Bey ve S. Hanım haricinde bunlar kendi aralarında diyalogları çok iyiydi, organizasyon yapıldığında beraber katılırlardı ve bize haber vermezlerdi. Adliye dışındaki ilişkilerini bilemem, çünkü Şımak coğrafi durumundan vatandaşla çok irtibat kurulacak bir yer değildi..." şeklinde ifadelere yer verilmiştir.

Yargı mensubu olarak görev yapan ve ifadesine başvurulan M.D.'ye ait, HSK müfettişlerince düzenlenen 22/02/2018 tarihli tanık ifade tutanağında; "...Şırnak Adliyesinde görev yaptığım süreçte 2014 yılında yapılan HSYK seçimlerine şahit oldum, bu dönemde Şırnak Adliyesinde birlikte görev yaptığım ve hâlen HSK Genel Kurulunca meslekten çıkarılmalarına karar verilen F.E., F.E., D.E., H.E., F.Ş. ve E.Ö. sözde bağımsız olup FETÖ/PDY tarafından desteklendiği tüm yargı camiası tarafından bilinen adaylar lehine propaganda ve çalışma yapmışlardır. Bu saymış olduğum isimlerden F.E.'nin bu grup içerisinde en militanca tavırlara sahip kişi olduğunu söyleyebilirim. Hatta seçimden hemen önce Şırnak Adliyesinde göreve başlayan E.Ö.'nün de militanca tavırları itibariyle F.E.'den hemen sonra geldiğini ifade edebilirim. Ben İl Seçim Kurulu Başkanı olmam sebebiyle seçim sürecini doğru ve tarafsız bir şekilde yürütmek için çaba sarf ederken seçim günü dâhil yukarıda isimlerini belirttiğim kişiler bu süreci zorlayıcı tavırlar içerisinde olmuşlardır. Seçimden sonraki süreçte F.E. ve E.Ö. birlikte olmaya devam ettiler, Adliye içerisinde koridorda ellerinde çay bardakları ile kahkaha atarak yüksek sesle muhabbet edip 'Seçimden önce biz güçlüydük, seçimleri biz kazanamadık ama biz yine güçlüyüz izlenimi vermeye çalıştılar.' Hatırladığım kadarıyla, seçim günü gece saatlerinde F.E. bana 'Tebrik ederim, seçimi siz kazandınız' anlamına gelen bir mesaj atmıştı. Oysa ki Türkiye genelinde seçim henüz netleşmeden ancak Şırnak'da ve birçok küçük ilde sayım döküm işlemi tamamlandığında gelen ilk seçim sonuçları karşısında yukarıda isimlerini ifade ettiğim kişiler Adliye'den ayrılırken gayet keyifli ve neşeli idiler. Gerek Şırnak da birlikte çalıştığımız süreçte gerekse seçim sürecinde yaptığım gözlemlere göre ben isimlerini ifade ettiğim bu hâkim ve Cumhuriyet savcılarının FETÖ/PDY ile irtibat ve iltisaklı olduklarını düşünüyorum. Şırnak Adliyesinde görev yaptığım dönemde birlikte çalıştığım ... isimli Hâkimin net olarak yukarıda isimlerini ifade ettiğim, FETÖ/PDY ile irtibat ve iltisaklı olduklarını düşündüğümü belirttiğim kişiler ile birlikte hareket ettiğini değerlendirmiyorum. Bununla birlikte ...'ın Adliye'de en samimi olduğu isimlerden birisi FETÖ ekibi olarak değerlendirdiğim ekibin elebaşı olan F.E. idi. Ancak ... genel tavır, karakter ve yapı itibariyle FETÖ ile irtibat ve iltisaklı olan şahıslardan farklı idi. Daha rahat bir yaşam tarzına sahipti. Dik başlı ve muhalif bir tavrı vardı..." şeklinde ifadelere yer verilmiştir.

Tanık beyanlarından, 2014 yılında yapılan HSYK seçimlerinde, Şırnak Adliyesinde tanıklarla birlikte görev yapmış olan  ve HSK Genel Kurulunca meslekten çıkarılmalarına karar verilen   F.E., F.E., D.E., H.E., F.Ş. ve E.Ö. isimli  kişilerin sözde bağımsız olup FETÖ/PDY tarafından desteklendiği tüm yargı camiası tarafından bilinen adaylar lehine propaganda ve çalışma yaptıkları; bu kişilerden F.E.'nin bu grubun elebaşı olduğu ve  davacının en samimi olduğu kişilerden birinin de F.E. olduğu; seçim günü davacının sözde bağımsız adayları destekleyen hakim ve savcıların toplandığı yerde bulunduğu, sandık sayımı sırasında davacının müşahit gibi davrandığı, davacının meslekten çıkarılan hakim ve savcılarla daha samimi olduğu, yapılan organizasyonlara birlikte katıldıkları ve kendilerine haber vermedikleri anlaşılmıştır. 
	Davacının telefonu ve dijital verilerine ilişkin düzenlenen 12/12/2016 tarihli   inceleme ve tespit tutanağında yer alan ve silinmiş olan karşılıklı whatsapp mesajlarından oluşan yazışmalar aşağıdaki gibidir; 
"…
Seçim hakimi sen miydin
…
Takip mi ettiniz seçimi
... 																		12.10.2014 17:05:03(UTC+0)
Secimi İl secom kurulu yapti
... 																		12.10.2014 17:05:17(UTC+0)
Sandığa sahip çıktık
... 																		12.10.2014 17:05:28(UTC+0)
Kedilere musade etmedik
…											 12.10.2014 17:08:05(UTC+0)
Sandığı z. o. e emanet ettik" 
	2014 HSYK seçimleri bitimi saatlerine yani 12/10/2014 tarih ve saat 17:00 sıralarına  denk gelen yazışmalarda,  davacının FETÖ ile irtibatı ve iltisakı sebebiyle meslekten çıkarılan ancak seçim tarihinde Bolu Adliyesinde hakim olarak görev yaptığı tespit edilen S.G. isimli meslektaşıyla whatsapp isimli program üzerinden yaptığı mesajlaşmada; seçimi il seçim kurulunun yaptığı, seçimi takip ettikleri, sandığa sahip çıktıkları, kedilere müsaade etmedikleri, sandığı Z.Ö.'ye emanet ettikleri şeklinde terör örgütünü destekleyen ifadelere yer verildiği görülmüştür. 
	Temyize konu Daire kararında, Dairece dosyadaki mevcut deliller davacının FETÖ/PDY terör örgütü ile irtibat ve iltisakı için yeterli olmadığı şeklinde yorumlanmış ise de; davacı hakkındaki 2014 HSK seçim sürecine ilişkin tanık beyanları ile  yukarıda belirtilen hususların bir bütün olarak değerlendirilmesinden, davacının FETÖ/PDY terör örgütü ile iltisaklı ve irtibatlı olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
3) Dava Konusu Kararın Temel Hak ve Özgürlükler Bağlamında Değerlendirilmesi
Dava konusu kararla ortaya çıkan özel hayata saygı hakkına yönelik müdahalenin ihlal oluşturup oluşturmadığı hususunun, AİHS ve Anayasa bağlamında, kanunilik, meşru amaç ve demokratik bir toplumda gerekli olma ile ölçülülük ilkeleri doğrultusunda irdelenmesi gerekmektedir.

3) Dava Konusu Kararın Temel Hak ve Özgürlükler Bağlamında Değerlendirilmesi
Dava konusu kararla ortaya çıkan özel hayata saygı hakkına yönelik müdahalenin ihlal oluşturup oluşturmadığı hususunun, AİHS ve Anayasa bağlamında, kanunilik, meşru amaç ve demokratik bir toplumda gerekli olma ile ölçülülük ilkeleri doğrultusunda irdelenmesi gerekmektedir.
Dava konusu karar, davalı idare tarafından, 667 sayılı KHK’nın 3. maddesi uyarınca tesis edilmiştir. Anılan KHK, 6749 sayılı Kanun'la TBMM tarafından değiştirilerek kabul edilmiş ve 29/10/2016 tarih ve 29872 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Sonuç olarak davacı hakkında dava konusu kararların tesis edildiği tarih itibarıyla bu karara dayanak KHK'nın yürürlükte olduğu ve öngörülen anayasal usul dâhilinde daha sonra kanunlaştığı görülmektedir. Bu nedenle özel hayata saygı hakkına müdahale niteliği taşıyan dava konusu kararlar, öngörülebilir ve belirli bir kanun hükmü uyarınca tesis edilmiş olup müdahale kanunilik şartını taşımaktadır.
Dava konusu karar, FETÖ ile üyelik, mensubiyet, iltisak veya irtibatı bulunan ilgililer hakkında ülkenin içinde bulunduğu tehdit ve kamu düzeninin bozulması ihtimali doğduğundan ivedi şekilde karar alma zorunluluğu nedeniyle ve millî güvenliğin, kamu düzeninin ve başkalarının hak ve özgürlüklerinin korunması amacıyla tesis edilmiştir. Bu nedenle FETÖ ile iltisak ve irtibatı olan ve dava konusu kararın tesis edildiği tarih itibarıyla kamu gücünün güçlü bir tezahürü niteliğinde yargı yetkisi kullanan davacının meslekte kalmasının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmasına karar verilmesi suretiyle özel hayata saygı hakkına yapılan müdahale meşru bir amaca dayanmaktadır.
Dava konusu karar ile davacının özel hayata saygı hakkına yapılan müdahale, zorlayıcı bir toplumsal gereksinim olarak ortaya çıkmıştır. Nitekim 15 Temmuz 2016 gecesi yaşanan darbe teşebbüsü nedeniyle "ulusun varlığını tehdit eden genel bir tehlike"nin bulunduğu açıktır (Alparslan Altan/Türkiye, B. No: 12778/17, 16/04/2019, §§ 71-75). Bu tehlike, ulusun ve Devlet teşkilatının varlığı için tehdit teşkil eden, kamu düzenini etkileyen, olağandışı bir kriz niteliğindedir. Bununla birlikte darbe teşebbüsünün faili olan FETÖ'nün, yukarıda belirtildiği üzere atipik ve kendine özgü niteliği göz önüne alındığında, bu tehlikeye karşı alınan ve davacının yargı yetkisini kullanmasına son veren dava konusu tedbirin de yaşanan özellikli durumun ortaya çıkardığı zorunluluktan ve bu durumun faili olan örgütün Devleti ele geçirmeyi amaç edinen niteliğinden kaynaklandığı anlaşılmaktadır. Bu nedenle anılan olağanüstü koşullar altında ve olağan demokratik düzene geri dönebilmek amacıyla söz konusu terör örgütü ile iltisak ve irtibatı bulunan davacının yargı yetkisini kullanmasına son veren tedbirin demokratik bir toplumda gereklilik arz ettiği açıktır.

Bu itibarla, demokratik kurumlara ve demokratik toplum düzeninin bizatihi kendisine karşı yapılan darbe teşebbüsü sonrasında, bahse konu teşebbüsün faili olan FETÖ ile iltisak ve irtibatı olduğu gerekçesiyle hakkında tesis edilen dava konusu karar ile yargı mensubu olarak görev yapması nedeniyle üstün kamu gücü ayrıcalığına sahip olan davacının, meslekte kalmasının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmasına karar verilmesi suretiyle özel hayatına saygı hakkına yapılan müdahalenin, AİHS ve Anayasa anlamında durumun gerektirdiği ölçüde bir tedbir olduğu anlaşılmıştır.
	4) Sonuç olarak
	Dava dosyasında bulunan bilgi ve belgeler ile yukarıda yer verilen açıklamalar bir bütün olarak değerlendirildiğinde; davacının, FETÖ ile iltisak ve irtibatının olduğu ve bu nedenle demokratik anayasal düzene sadakat yükümlülüğünü ihlal ettiği anlaşıldığından, dava konusu kararda hukuka aykırılık görülmemiştir.
Bu itibarla,	Hâkimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulunun … tarih ve ... sayılı kararının davacıya ilişkin kısmının iptaline, davacının bu karar nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının davacının meslekte kalmasının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmasına ilişkin işlemin tesis edildiği tarihten itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine ve özlük haklarının iadesi yolundaki Daire kararında hukuki isabet bulunmamaktadır. 
KARAR SONUCU:
              Açıklanan nedenlerle;
1.   Davalı idarenin temyiz isteminin kabulüne;
2. Yukarıda özetlenen gerekçeyle dava konusu kararın davacıya ilişkin kısmının iptaline ve davacının bu karar nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının davacının meslekte kalmasının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmasına ilişkin işlemin tesis edildiği tarihten itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine ve özlük haklarının iadesine ilişkin Danıştay Beşinci Dairesinin temyize konu 21/10/2022 tarih ve E:2016/44254, K:2022/7424 sayılı kararının BOZULMASINA,
	3. Kesin olarak,  26/12/2024 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY 
X- Temyiz edilen kararla ilgili dosyanın incelenmesinden; Danıştay Beşinci Dairesinin temyize konu 21/10/2022 tarih ve E:2016/44254, K:2022/7424 sayılı kararının usul ve hukuka aykırı bulunmadığı, temyiz dilekçesinde ileri sürülen temyiz nedenlerinin kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı anlaşıldığından, davalının temyiz isteminin reddi  ile temyize konu kararın onanması gerektiği oyuyla, karara katılmıyoruz.
Danıştay — Esas No: 2024/3217, Karar No: 2024/8029, Tarih: 26.12.2024

"İçtihat Metni"
               T.C.
D A N I Ş T A Y
 DÖRDÜNCÜ DAİRE  
Esas  No : 2024/3217
Karar No : 2024/8029     
TEMYİZ EDENLER : 1- (DAVALI) ... Valiliği
VEKİLİ	: Av. ...
2- (DAVALI YANINDA MÜDAHİL) ...
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI)	: ... Belediye Başkanlığı 
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ...  İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. 
YARGILAMA SÜRECİ	:
Dava konusu istem: ... İli, ... İlçesi, ... Mahallesinde İR... ruhsat numaralı sahada (o tarihte ruhsat sahibi olan ...'e verilen ... tarih ve ... sayılı ÇED Kapsam Dışı kararına istinaden) yapılmakta olan "4800 m3/yıl kapasiteli Blok Mermer, Parça Mermer ve Dekoratif Amaçlı Taşların Çıkarılması" projesiyle ilgili olarak "ÇED Kapsam Dışı kararının davacı yanında müdahil adına da geçerli olduğuna ilişkin ... Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünce verilen... tarih ve E... sayılı karar ile bu kararın iptal edilmesi isteğiyle yapılan... tarihli başvurunun reddine ilişkin... tarih ve ... sayılı ... Valiliği Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: İdare Mahkemesince verilen kararda; uyuşmazlığın çözümü amacıyla iki çevre mühendisi, ziraat mühendisi, maden mühendisi ve jeodezi ve fotogrametri mühendisinden oluşan bilirkişi heyetiyle yaptırılan keşif vebilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen bilirkişi raporu ile dosyadaki bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden; madencilik faaliyetinin yürütüleceği proje alanının ve çevresinin meyve bahçeleri ve zeytinliklerle kaplı olduğu, davaya konu alanın 3 km çevresinde zeytinliklerin bulunması sebebiyle 3573 sayılı Zeytinciliğin Islahı ve Yabanilerinin Aşılattırılması Hakkında Kanun'un 20. maddesi uyarınca dava konusu projenin söz konusu lokasyonda gerçekleştirilmesinin mümkün olmadığı, "II-B Grup Maden (Mermer) Ocağı” faaliyetinin, doğal çevre  üzerinde uzun vadede olumsuz çevresel etkiler ortaya çıkaracağı anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka ve kamu yararına uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
 Belirtilen gerekçelerle, hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Belirtilen gerekçelerle, hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : 1- Davalı idare tarafından, 2005 tarihli ÇED Kapsam Dışı kararının, 2003 tarihli ÇED Yönetmeliğine uygun olarak verildiği, ruhsatın davalı yanında müdahil tarafından devralınması nedeniyle 2016 tarihli işlemle daha önceki ÇED Kapsam Dışı kararının davalı yanında müdahil için de geçerli olduğuna karar verildiği, üretim bilgilerine göre de kapasitesine uygun faaliyette bulunulduğu, dolayısıyla ÇED Yönetmeliğine aykırı bir durumun olmadığı, bununla birlikte, ÇED kararı nihai bir izin veya onay niteliğinde olmadığından diğer mevzuatların uygulanmasına engel teşkil etmediği, söz konusu faaliyete ilişkin işyeri açma ve çalışma ruhsatının ... Belediye Başkanlığına bağlanan Bağarası Belediye Başkanlığı tarafından verildiği, hükme esas alınan bilirkişi raporundaki tespitlerin somut verilere dayanmadığı belirtilerek, Mahkeme kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
2- Davalı yanında müdahil tarafından, Mahkemece eksik incelemeyle karar verildiği, nitekim ilk ruhsatın ne zaman verildiği, proje alanının ne zaman mera vasfına alındığı, ... Mahallesinin ne zaman kentsel sit alanı ilan edildiği ve proje alanının sit alanı içinde olup olmadığı yönlerinden araştırma yapılmadığı, kaldı ki davacı tarafından ileri sürülen iddiaların ÇED sürecinde değerlendirilmesi gereken hususlar olduğu  belirtilerek, Mahkeme kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ: ...
DÜŞÜNCESİ	: Temyiz istemlerinin kabulü ile Mahkeme kararının aşağıda yer verilen gerekçeyle bozularak, davanın süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, proje sahibi olan...'nin davanın sonucuyla ilgili olduğu anlaşıldığından, 2577 sayılı Kanun'un 31. maddesinin atıfta bulunduğu 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun ilgili düzenlemeleri uyarınca davalı yanında davaya müdahale istemi kabul edilerek ve dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin, işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE	:
MADDİ OLAY:
... İli, ... İlçesi, ... Mahallesinde İR... ruhsat numaralı sahada yapılması planlanan "4800 m3/yıl kapasiteli Blok Mermer, Parça Mermer ve Dekoratif Amaçlı Taşların Çıkarılması" projesiyle ilgili olarak (o tarihte ruhsat sahibi olan ...'e) ... tarih ve ... sayılı ÇED Kapsam Dışı kararı verilmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE	:
MADDİ OLAY:
... İli, ... İlçesi, ... Mahallesinde İR... ruhsat numaralı sahada yapılması planlanan "4800 m3/yıl kapasiteli Blok Mermer, Parça Mermer ve Dekoratif Amaçlı Taşların Çıkarılması" projesiyle ilgili olarak (o tarihte ruhsat sahibi olan ...'e) ... tarih ve ... sayılı ÇED Kapsam Dışı kararı verilmiştir.
Davalı yanında müdahil tarafından, ruhsat sahasının devralınması nedeniyle üretim kapasitesinde herhangi bir artış olmadığı belirtilerek, söz konusu ÇED Kapsam Dışı kararının kendi adına da geçerli olması isteğiyle davalı idareye başvurulmuş, davalı idarece yapılan incelemede üretim miktarında bir artış olmaması nedeniyle daha önce verilen... tarih ve ... sayılı ÇED Kapsam Dışı kararının davalı yanında müdahil adına da geçerli olduğuna ilişkin (dava konusu) ... tarih ve E... sayılı işlem tesis edilmiştir.
Davacı tarafından, davalı idareye yapılan 09/03/2023 tarihli başvuru ile faaliyet alanının ... sit alanında, orman ve mera alanında kaldığı, tarım arazileri ile zeytinlik alanlarla çevrili olduğu, dolayısıyla faaliyetin devamı halinde alanın özelliklerini ve tarımsal niteliklerini kaybedeceği, ekosisteme zarar vereceği belirtilerek "ÇED Kapsam Dışı" kararının iptali istenilmiştir.
Davalı idarenin (dava konusu)...tarih ve ... sayılı işlemi ile; yapılan incelemede üretim bilgilerinden, maden sahasında faaliyetlerin devam ettiği, "Madencilik Faaliyetleri İle İlgili ÇED Süreçlerinde ve Görüş Taleplerinde Uygulanacak Usul ve Esaslar"ın 8. maddesine göre kapasite artışının olmaması ve üretim veya faaliyete başlanılmış olması şartıyla daha önce verilen görüşün (kararın) geçerli olduğu düzenlendiğinden, bu aşamada ÇED Yönetmeliği açısından yapılabilecek bir işlem olmadığına karar verilmiştir. 
Bunun üzerine, daha önce verilen ÇED Kapsam Dışı kararının davalı yanında müdahil adına da geçerli olduğuna ilişkin ... Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünce verilen ...tarih ve E... sayılı karar ile bu kararın iptal edilmesi isteğiyle yapılan 09/03/2023 tarihli başvurusunun reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7. maddesinde; dava açma süresinin özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hâllerde Danıştay'da ve idare mahkemelerinde altmış gün olduğu belirtildikten sonra, "İvedi Yargılama Usulü" başlıklı 20/A maddesinin 1. fıkrasının (e) bendinde yer alan; "2872 sayılı Çevre Kanunu uyarınca, idari yaptırım kararları hariç çevresel etki değerlendirmesi sonucu alınan kararlar" hakkında ivedi yargılama usulünün uygulanacağı, ikinci fıkrasında ise, dava açma süresinin otuz gün olduğu ve 2577 sayılı Kanunun 11. maddesinin uygulanmayacağı hükme bağlanmıştır.

Diğer taraftan, 25/11/2014 tarih ve 29186 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren ve dava konusu işlem tarihinde yürürlükte bulunan "Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği"nin 4. maddesinde; " ... g) Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir Kararı: Seçme Eleme Kriterlerine Tabi Projeler hakkında yapılan değerlendirmeler dikkate alınarak, projenin çevre üzerindeki muhtemel olumsuz etkilerinin, alınacak önlemler sonucu ilgili mevzuat ve bilimsel esaslara göre kabul edilebilir düzeylerde olduğunun belirlenmesi üzerine projenin gerçekleşmesinde çevre açısından sakınca görülmediğini belirten Bakanlık kararını, ... h) Çevresel etki değerlendirmesi olumlu kararı: Çevresel Etki Değerlendirmesi Raporu hakkında Komisyon tarafından yapılan değerlendirmeler dikkate alınarak, projenin çevre üzerindeki muhtemel olumsuz etkilerinin, alınacak önlemler sonucu ilgili mevzuat ve bilimsel esaslara göre kabul edilebilir düzeylerde olduğunun belirlenmesi üzerine projenin gerçekleşmesinde çevre açısından sakınca görülmediğini belirten Bakanlık kararı,  ... ifade eder." olarak tanımlanmış, 7. maddesinde; "(1) Bu Yönetmeliğin; a) Ek-1 listesinde yer alan projelere, b) "ÇED Gereklidir" kararı verilen projelere, c) Kapsam dışı değerlendirilen projelere ilişkin kapasite artırımı ve/veya genişletilmesinin planlanması halinde, mevcut proje kapasitesi ve kapasite artışları toplamı ile birlikte projenin yeni kapasitesi ek-1 listesinde belirtilen eşik değer veya üzerinde olan projelere, ÇED Raporu hazırlanması zorunludur." kuralına, 15. maddesinde; (1) Bu Yönetmeliğin; a) Ek-2’deki listede yer alan projeler, b) Kapsam dışı değerlendirilen veya kanunen muafiyeti bulunan projelere ilişkin kapasite artırımı ve/veya genişletilmesinin planlanması halinde, mevcut proje kapasitesi ve kapasite artışları toplamı ile birlikte projenin yeni kapasitesi Ek-2’deki listede belirtilen projeler, için proje tanıtım dosyası hazırlanması zorunludur." kuralına yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden; bir projenin ÇED Yönetmeliğine tabi olup olmadığı kapasitesi itibarıyla ÇED Yönetmeliğinin Ek-1 ve Ek-2 listelerinde yer alan o projeler için öngörülmüş eşik değerler aralığında olmasına bağlı olduğu, dolayısıyla herhangi bir projenin ÇED Yönetmeliğinin eki listelerde yer almaması durumunda veya listede yer alan bir proje olsa dahi yapılmak istenilen projenin kapasitesinin o proje için öngörülen eşik değer aralığında olmaması durumunda projenin ÇED (Yönetmeliği) Kapsamı Dışında değerlendirileceği, bu nedenle ÇED Yönetmeliğine tabi projeler için verilen ÇED kararlarında olduğu gibi, ÇED Yönetmeliğine tabi olmayan projeler için verilen kararların da (bu anlamda ÇED Kapsam Dışı kararının da) çevresel etki değerlendirmesi sonucu verilen ve ivedi yargılama usulüne tabi olan kararlardan olduğu sonucuna varılmıştır.