muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Danıştay — Esas No: 2024/7029, Karar No: 2024/7004, Tarih: 26.11.2024

"İçtihat Metni"
               T.C.
D A N I Ş T A Y
 ALTINCI DAİRE  
Esas  No : 2024/7029
Karar No : 2024/7004                                                                    
TEMYİZ EDEN TARAFLAR	: I- (DAVACILAR)  1- ...2- ... 36- ...    
VEKİLLERİ	: Av. ...
	... (... Mirasçısı)
VEKİLİ	: Av. ...
	  37- ...
		II- (DAVALI) ... Bakanlığı-ANKARA
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF 	: I-... Bakanlığı
                                                   II- 1- ...        2- ...
		12- ...
	13- ... Mirasçıları;
		- ...           - Meryem Akbaş
		- ...        - ...
		- ...   - ...
		- ...            - ...
	  - ...
	28- ...
	29- ...Mirasçıları;
		- ...          - ...
		-... - ...
	36- ...     37- ...
İSTEMİN KONUSU	: Antalya İli, Kepez İlçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın imar planında eğitim tesisi alanı olarak belirlenmesi nedeniyle, mülkiyet hakkının kısıtlandığından bahisle taşınmazın değerine karşılık olmak üzere,  2.641.932,00-TL'nin yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılan davada; Danıştay Altıncı Dairesinin 29/12/2022 tarihli, E:2021/3353, K:2022/12332 sayılı bozma kararı üzerine, davanın görev yönünden reddi yolunda ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:...,  K:... sayılı kararına karşı davalı tarafından yargılama giderlerinden olan vekalet ücreti yönünden, davacılar tarafından yargılama giderleri yönünden yapılan istinaf başvurularının reddine dair ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararın, usul ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek bozulması istenilmektedir.
SAVUNMALARIN ÖZETİ: Davacılar tarafından, davalının temyiz isteminin reddi ile İdari Dava Dairesi kararının yargılama giderlerinden olan vekalet ücreti yönünden usul ve yasaya uygun olduğu savunulmaktadır.
	Davalı tarafından, savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının yargılama giderlerine ilişkin kısmının düzeltilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairelerince verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkündür.      
2577 sayılı  İdari Yargılama Usülü Kanununun 49. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa kararın düzeltilerek onanacağı hükmüne yer verilmiştir.

2577 sayılı  İdari Yargılama Usülü Kanununun 49. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa kararın düzeltilerek onanacağı hükmüne yer verilmiştir.
Maddenin gerekçesinde ise, madde ile temyiz incelemesinde sadece maddi hatalarda değil, aynı zamanda yeniden yargılama yapılmasını gerektirmeyen eksiklik ya da yanlışlıklarda da düzelterek onama kararı verilmesinin sağlandığı, uygulamada, vekalet ücretine, yargılama giderlerine ya da faize hükmedilmesinin unutulması ya da bunların yanlış hesaplanması gibi, kararın asli olmayan unsurlarında görülen bir kısım eksiklik ya da yanlışlıklar nedeniyle bozma kararları verildiği, bunun Mahkemece tekrar karara bağlandığı ve yine bu kararlara karşı yeniden kanun yollarına başvurulabilmesi nedeniyle hem zaman hem de emek kaybına neden olunduğunun görüldüğü, bu suretle esasa etkili olmayan konularda Danıştayın kesin karar vermesi sağlanarak uyuşmazlığın hızla sonuçlandırılmasının amaçlandığı hususlarına yer verilmiştir. 
7421 sayılı Vergi Usul Kanunu İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 3. maddesiyle eklenen cümle ile taşınmazların malikleri tarafından mülkiyet hakkından kaynaklı bedele ilişkin açılacak davaların adli yargıda görüleceği düzenlenmiştir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 31. maddesi ile atıfta bulunulan 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun ''Esastan sonuçlanmayan davada yargılama gideri'' başlıklı 331. maddesinde ''(1) Davanın konusuz kalması sebebiyle davanın esası hakkında bir karar verilmesine gerek bulunmayan hâllerde, hâkim, davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumuna göre yargılama giderlerini takdir ve hükmeder." hükmüne yer verilmiştir. 
	Bilindiği gibi, yargılama sonucu bir kimseye yargılama giderlerinin yükletilmesinin nedeni, o kimsenin dava açmak suretiyle karşı tarafın gider yapmasına neden olmuş olmasıdır.
	Davacının davayı açtığı andaki mevzuata veya içtihat durumuna göre davasında haklı olup da dava açıldıktan sonra yürürlüğe giren yeni bir kanun hükmü gereğince davanın adli yargıda görülmesi gerektiği gerekçesiyle görev yönünden reddi halinde, dosyanın geldiği aşamaya kadar olan yargılama giderlerinden sorumlu tutulması adil yargılanma ilkesine uygun görülemez.
	Bu durumda, davanın açıldığı tarihte haklı durumda bulunan tarafın, yargılama sırasında meydana gelen mevzuat değişikliği nedeniyle davanın görev yönünden reddi halinde yargılama giderlerinden sorumlu tutulması kabul edilemez.
	Nitekim Anayasa Mahkemesinin 17/11/2021 tarih ve 2018/27686 başvuru numaralı Hilmi Kocabey ve Diğerleri kararında da yargılama giderlerinden sorumluluk konusunda, davanın açıldığı tarihteki haklılık durumuna vurgu yapılmış ve konu Anayasanın 36. maddesinde güvence altına alınan adil yargılanma hakkı kapsamındaki mahkemeye erişim hakkı dikkate alınarak değerlendirilmiştir.

Nitekim Anayasa Mahkemesinin 17/11/2021 tarih ve 2018/27686 başvuru numaralı Hilmi Kocabey ve Diğerleri kararında da yargılama giderlerinden sorumluluk konusunda, davanın açıldığı tarihteki haklılık durumuna vurgu yapılmış ve konu Anayasanın 36. maddesinde güvence altına alınan adil yargılanma hakkı kapsamındaki mahkemeye erişim hakkı dikkate alınarak değerlendirilmiştir.
	Bu itibarla, yukarıda yer verilen açıklamalar, uyuşmazlık konusuyla ilgili yerleşik içtihatlar ve değerlendirmeler çerçevesinde, mahkemelerce davanın açıldığı tarihteki ve görev ret kararı verilmeden önceki aşamada tarafların haklılık durumu dikkate alınarak yargılama giderlerinin takdir edilmesi gerekmektedir. 
	 Somut olayda, taşınmazın kısıtlılık durumunun sabit olması nedeniyle, davanın açıldığı tarihteki haklılık durumuna göre gelinen aşamada yargılama giderinin davalı idare üzerinde bırakılmasının hakkaniyete uygun olacağı sonucuna ulaşılmıştır. 
	Bu durumda; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesi, 1. fıkrasının (b) bendi uyarınca, İdare Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının yargılama giderlerine ilişkin kısmının, "... aşağıda dökümü yapılan 2.763,75-TL yargılama giderinin  davacı üzerinde..." şeklindeki bölümünün, "...aşağıda dökümü yapılan ve davacılar tarafından karşılanan  2.763,75-TL yargılama giderinin davalı idareden alınarak davacılara verilmesine..." şeklinde; Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının "...istinaf aşamasında taraflarca yapılan ve aşağıda dökümü gösterilen yargılama giderlerinin kendileri üzerinde bırakılmasına..." şeklindeki bölümünün ise, "...taraflarca istinaf aşamasında yapılan ve aşağıda dökümü gösterilen yargılama giderlerinden davacılar tarafından karşılanan 1.910,40-TL'nin davalı idareden alınarak davacılara verilmesine, davalı tarafından karşılanan 304,00-TL'nin ise üzerinde bırakılmasına..." şeklinde düzeltilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle görev yönünden reddine ilişkin ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:...,  K:... sayılı kararına karşı davalı tarafından yargılama giderlerinden olan vekalet ücreti yönünden, davacılar tarafından yargılama giderleri yönünden yapılan istinaf başvurularının reddine dair ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararın, yargılama giderlerine ilişkin kısmının, istinaf istemlerine konu Mahkeme kararının hüküm fıkrasının yargılama giderlerine ilişkin kısmının "... aşağıda dökümü yapılan 2.763,75-TL yargılama giderinin davacı üzerinde..." şeklindeki bölümünün, "...aşağıda dökümü yapılan ve davacılar tarafından karşılanan  2.763,75-TL yargılama giderinin davalı idareden alınarak davacılara verilmesine..." şeklinde; Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının "...istinaf aşamasında taraflarca yapılan ve aşağıda dökümü gösterilen yargılama giderlerinin kendileri üzerinde bırakılmasına..." şeklindeki bölümünün ise, "...taraflarca istinaf aşamasında yapılan ve aşağıda dökümü gösterilen yargılama giderlerinden davacılar tarafından karşılanan 1.910,40-TL'nin davalı idareden alınarak davacılara verilmesine, davalı tarafından karşılanan 304,00-TL'nin ise üzerinde bırakılmasına..." şeklinde DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 26/11/2024 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.
Danıştay — Esas No: 2024/2206, Karar No: 2024/4870, Tarih: 26.11.2024

"İçtihat Metni"
        T.C.
D A N I Ş T A Y
 YEDİNCİ DAİRE 
Esas	No : 2024/2206
Karar	No : 2024/4870
DAVACI			: ... Dekor İthalat İhracat ve Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ	: Av. ...
DAVALI	: ... Bakanlığı 
VEKİLİ	: Av....
DAVANIN KONUSU      : Ticaret Bakanlığı Gümrükler Genel Müdürlüğünün 22/01/2019 tarih ve 2019/1 sayılı, "Kıymet Kriterli Gözetim Hakkında" konulu Genelgesinin iptali istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI : Bu genelge ile vergilerin kanunla konulması gerektiği ilkesinin ihlal edildiği, 2015 yılında tescilli beyannameler için 2019 yılında çıkarılmış genelge ile geriye yönelik olarak gözetim belgesi talep edilmesi suretiyle idari işlemlerin geriye yürütülmesinin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
DAVALININ SAVUNMASI : 29/05/2019 tarihli yazıyla 15 gün içinde istenilen gözetim belgesinin ibraz edilmediği, 4458 Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendi uyarınca alınan ve 24/10/2019 tarihinde tebliğ edilen ceza kararına itiraz edilmediği gibi ödeme de yapılmadığından, 22/01/2019 tarihinde yayımlanan 2019/1 sayılı genelge uyarınca yapılan işlemin geriye yönelik bir işlem olmadığı, kaldı ki geri verme kararının 30/01/2019 tarihli olduğu, 2019/1 sayılı Genelgenin, 4458 sayılı Kanun'un 235. maddesine dayandığı, “yurt dışı” gider kaleminde ödemeyi beyan edip beyanıyla bağlı olmasına rağmen yükümlülüklerini yerine getirmeyerek belgesiz ithalat yapıldıktan sonra ödediği vergiyi yargı yoluyla geri almanın; gerekli özeni göstererek belge temin edip gümrük işlemlerini tamamlayan yükümlüler açısından hakkaniyete aykırı olacağı değerlendirildiğinden davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY SAVCISI ...'UN DÜŞÜNCESİ : Dava konusu Genelge ile Kanun'da olmayan cezanın düzenlendiği, bu durumun hukuka aykırı olduğu ve  geçmişteki işlemlere uygulandığı, idari işlemlerin geriye yürümezliği ilkesi gereğince sonradan yapılan düzenleme ile  geçmiş dönemlere ait mali yükümlülük getirilemeyeceği veya artırılamayacağı, Kayseri Gümrük Müdürlüğü tarafından, geriye dönük 2015 yılına ait gümrük beyannameleri için gözetim belgesinin talep edildiği, verilmediği takdirde 4458 Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendi gereğince işlem yapılacağı ihbarında bulunulduğu, bunun sebebi olarak da ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının gösterildiği ileri sürülerekTicaret Bakanlığı Gümrükler Genel Müdürlüğünün 22/01/2019 tarih ve 2019/1 sayılı, "Kıymet Kriterli Gözetim Hakkında" konulu Genelgesinin iptali istenilmektedir.

Ticaret Bakanlığı Gümrükler Genel Müdürlüğünün 22/01/2019 tarih ve 2019/1 sayılı, "Kıymet Kriterli Gözetim Hakkında" konulu Genelgesi'nde, 2004/7304 sayılı İthalatta Gözetim Uygulanması Hakkında Karar ve ilgili gözetim tebliğleri kapsamında gümrük idarelerince yapılan işlemlerle ilgili olarak, Genelgede belirlenen esaslara göre işlem yapılacağı düzenlenmiş; yükümlünün gözetim belgesi ibraz etmediği hallerde, ithal ettiği eşyanın kıymetini ilgili tebliğde belirtilen gözetim kıymetine yükseltilmesine yönelik beyannamede düzeltme yaparak, farklılığa ilişkin vergilerin ödenmemesi ile bu şekilde ödenen ithalat vergilerinin iadesi amacıyla yapılan başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali  için açılan davada, davanın idare aleyhine sonuçlanarak geri verme işleminin yapılması durumunda, gözetim belgesinin teminine yönelik Gümrük Yönetmeliğinin 181. maddesi ve 2016/9 sayılı Genelgede belirtilen usuller takip edilerek alınacak sonuca göre işlemlerin tekemmül ettirileceği belirtilmiş; Gümrük Yönetmeliğinin 181. maddesinin 10. fıkrasının (ç) bendinde, yapılan yönlendirme veya bilgilendirme neticesinde, ilgili kurumca gerçekleştirilen denetimin olumsuz sonuçlandığının bildirilmesi veya ithali ve ihracı lisansa, şarta, izne, kısıntıya veya belli kuruluşların vereceği uygunluk veya yeterlilik belgesine tabi olan eşyanın denetlendiğine dair belge veya referans numarası alınmadığı halde alınmış gibi gösterilmesi halinde 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235.maddesi hükümlerinin uygulanacağı kurala bağlanmış; 20/06/2016 tarih ve 2016/9 sayılı Genelgede ise 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinin uygulanmasına ilişkin esaslar  yer almıştır.
	4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinin dava konusu Genelgenin yürürlük tarihindeki şeklinde, eşyanın ithali, lisansa, şarta, izne, kısıntıya veya belli kuruluşların vereceği uygunluk veya yeterlilik belgesine tabi olduğu halde uygunluk ve yeterlilik belgesine tabi değilmiş veya belge alınmış gibi beyan edildiğinin tespit edilmesi halinde, eşyanın gümrük vergilerinin yanı sıra, eşyanın gümrüklenmiş değerinin iki katı idari para cezası verileceği hüküm altına alınmıştır.

Dosyanın incelenmesinden, Genelge hükümlerinin 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesine dayandığı, gözetim belgesinin, Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendi kapsamında olduğu, söz konusu 2015 yılına ait mevzuat hükümlerine bakıldığında dahi Kanun'un 235. madde hükümlerinin korunduğu, gözetim tebliğlerinde, tebliğ kapsamında belirtilen eşyanın ancak gözetim belgesi ile ithal edileceği, gözetim belgesinin gümrük beyannamesinin tescilinde ilgili gümrük idaresince aranacağının hükme bağlandığı, iptali istenilen Genelgeyle, ek beyanda bulunarak gümrük işlemlerini tamamlayan yükümlülerin, ödemiş oldukları yurt dışı gider farkını dava etmeleri, söz konusu davaların ise idare aleyhine sonuçlanmasından dolayı, hem vergileri geri alan hem de gözetim uygulamasından kaçınmış olan yükümlülerden, gümrüğünce gözetim belgesinin ibraz edilmesinin talep edildiği, sunamayan yükümlüler için ise Kanun maddesinin uygulanması gerektiğinin hüküm altına alındığı, hem gerekli özeni göstererek belge temin edip gümrük işlemlerini tamamlayan yükümlüler açısından hakkaniyet kuralına ters düşmemesi, hem de, "yurt dışı gider" kaleminde ödeme yapmayı beyan edip, belgesiz ithalat yapmasına rağmen sonrasında idareyi mahkemeye vererek ödemiş olduğu vergileri geri alıp aynı zamanda gözetim belgesi sunma yükümlülüğünden kurtulan yükümlülerin beyanın doğruluğu/bağlayıcılığı ilkesini ihlal etmemeleri gerektiğinden düzenlemede hukuka aykırılık saptanmamıştır.
Açıklanan nedenle davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Dava konusu Genelge ile  yargı kararına istinaden geri verilen alacakların öngörülen usulde ödenmesi suretiyle iptal edileceği hususlarının düzenlenmesi, yükümlülerin hak ve menfaatlerini etkileyen bir idari işlemi yargı mercileri önünde uyuşmazlık konusu etme ve inceletme olanağından yoksun bırakılması sonucunu doğuracak olup, bu durumun, hak arama özgürlüğüne, adil yargılanma hakkına, hukuk devleti ve ölçülülük ilkesine aykırılık teşkil ettiği sonucuna ulaşıldığından Genelgenin iptal edilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Danıştay Savcısının düşüncesinin alınmasından ve  Tetkik Hâkiminin açıklamalarının dinlenilmesinden sonra gereği görüşüldü:
MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ :

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Danıştay Savcısının düşüncesinin alınmasından ve  Tetkik Hâkiminin açıklamalarının dinlenilmesinden sonra gereği görüşüldü:
MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ :
	10/05/2004 tarih ve 2004/7304 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile İthalatta Gözetim Uygulaması Hakkında Karar'ın 1. maddesinde, ''Bu Karar bir malın ithalatında kaydedilecek gelişmelerin yakından izlenmesi amacıyla o malın ithalatında gözetim uygulamasına ilişkin usul ve esasları kapsar.'', 4. maddesinde, ''Bir malın ithalatında gözetim uygulanmasına ilişkin karar, başvuru üzerine veya re'sen yapılacak bir değerlendirme sonucunda Müsteşarlık (İthalat Genel Müdürlüğü) tarafından verilir. Yapılacak değerlendirmede ithalatın gelişimi, ithal şartları ve ithalatın yerli üreticiler üzerindeki etkisi dikkate alınır. Gözetim kararı gözetim belgesi düzenlenmesi yoluyla ileriye yönelik olarak veya gerçekleşen ithalatı değerlendirmek üzere geçmişe dönük olarak uygulanabilecektir. İleriye yönelik gözetime tabi bir malın ithalatında gümrük mevzuatının gerektirdiği belgelerin yanı sıra "Gözetim Belgesi" de aranır.'' düzenlemesine yer verilmiştir.
 Ticaret Bakanlığı Gümrükler Genel Müdürlüğünün davaya konu 22/01/2019 tarih ve 2019/1 sayılı Genelgesinde, ''2004/7304 sayılı İthalatta Gözetim Uygulanması Hakkında Karar’ın 4. maddesinde yer alan 'İleriye yönelik gözetime tabi bir malın ithalatında gümrük mevzuatının gerektirdiği belgelerin yanı sıra Gözetim Belgesi de aranır.' hükmü gereğince yükümlüler, İthalat Genel Müdürlüğünden ilgili eşya için alacakları gözetim belgesini gümrük idarelerine ibraz etmek zorundadırlar. 2004/7304 sayılı Karar ve ilgili gözetim tebliğleri kapsamında gümrük idarelerinde yapılan işlemlerle ilgili olarak gümrük idarelerince aşağıda belirtilen esaslara göre işlem yapılması uygun bulunmuştur:

(1) Eşya kıymetinin gözetim tebliğinde belirtilen kıymetten düşük olması durumunda, eşya kıymetinin gözetim tebliğinde belirtilen düzeye çıkmasını sağlayacak şekilde yurtdışı diğer gider beyan edilmesi halinde yükümlüden gözetim belgesi ibrazı istenilmez. Gümrük Yönetmeliği’nin 180. maddesi kapsamında yapılan kontrollerde, gözetim belgesinin beyan edilmediği ve beyan edilen kıymetin ilgili tebliğde belirtilen kıymete ulaşmadığının tespit edilmesi halinde, yükümlünün talebi üzerine beyan edilen kıymetin ilgili tebliğde belirtilen gözetim kıymetine yükseltilmesine yönelik beyannamede düzeltme yapılmasına izin verilir. Söz konusu ek beyan, 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 61. maddesinin 3. fıkrası  ile Yönetmeliğin 113. maddeleri çerçevesinde yükümlüyü bağlayan esasları kapsamakta olup; BİLGE programında usulüne uygun olarak "Yurt dışı diğer giderler" altında yapılır. Yükümlünün ek kıymet beyanı sonucu oluşan kıymet, eşyanın nihai kıymeti olarak değerlendirilerek, başka bir işleme gerek kalmaksızın serbest dolaşıma giriş rejimi işlemleri tamamlanır. Yükümlünün bu şekilde işlem yapılmasını talep etmemesi halinde, Gümrük Yönetmeliği’nin 181. maddesi ve 2016/9 sayılı Genelge'de belirtilen usuller takip edilerek alınacak sonuca göre işlemler tekemmül ettirilir.
 (2) Teslimden sonra yapılan kontroller sonucunda, eşyanın gözetime tabi olduğunun ve bu şartın karşılanmadığının anlaşılması halinde, gümrük idaresince yükümlüye bu hususun bildirilmesi üzerine otuz gün içinde farklılığa ilişkin vergilerin ödenmesi durumunda, ilave herhangi bir işlem tesis edilmez. Aksi takdirde Gümrük Yönetmeliği’nin 181. maddesi ve 2016/9 sayılı Genelge'de belirtilen usullerin takip edilerek alınacak sonuca göre işlemler tekemmül ettirilir.
 (3) Beyanın tescili aşamasında gözetim tebliğinde yer alan kıymete ulaşılmasını sağlayacak şekilde veyahut eşyanın tesliminden önce ya da sonra gerçekleştirilen kontroller sonucunda yurtdışı gider beyan edilerek buna tekabül eden ithalat vergilerinin ödenmesi sonrasında, Gümrük Kanunu uyarınca geri verme başvurusunda bulunulması, bu başvurunun idarece reddi işlemine karşı dava açılması ve davanın idare aleyhine sonuçlanması sebebiyle yargı kararı mucibince geri verme işleminin yapılması durumunda, yükümlünün gözetim belgesi sunulmaksızın işlem yapmasına izin verilmesini temin eden ek beyanın ortadan kalktığı ve beyanın başlangıcındaki duruma dönüldüğü izahten vareste bir husustur. Bu durumda, gözetim belgesinin teminine yönelik olarak Gümrük Yönetmeliğinin 181. maddesi ve 2016/9 sayılı Genelge'de belirtilen usuller takip edilerek alınacak sonuca göre işlemler tekemmül ettirilir.''

(4) Serbest dolaşıma giriş rejimi, kısmi muafiyet suretiyle geçici ithalat rejimi, dahilde işleme rejimi kapsamı geri ödeme sistemi ile şartlı muafiyet sistemi kapsamı işletme malzemesi ithali hariç olmak üzere, sair gümrük rejimlerinin kullanımına yönelik tescil edilen gümrük beyannamelerinde beyan edilen eşya kıymetinin ilgili gözetim tebliğinde belirtilen kıymete ulaşmaması durumunda, gözetim belgesi ve ilave yurt dışı gider şartı aranmaksızın işlemler tamamlanır düzenlemelerine yer verilmiştir. 
 	İNCELEME VE GEREKÇE:	
	 İLGİLİ MEVZUAT:
	''Hak arama hürriyeti'' doktrinde, idari, siyasal ve yargısal başvuru olmak üzere üçe ayrılmaktadır. İdari ve siyasal başvuru yöntemleri Anayasamızın 40 ve 74. maddelerinde yerini bulmuşken, yargısal başvuruya ilişkin 36. maddesinde, herkesin, meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı merciileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahip olduğu yolundaki düzenlemeyle, hak arama özgürlüğü; kişilerin yargı organları önünde davacı veya davalı olarak haklarını savunabilmek için başvurabilmesi ve bu organlar önünde adil ve hakkaniyete uygun bir şekilde yargılanma hakkının bulunması olarak tanımlanmıştır.
	Uluslararası mevzuat bakımından ise ülkemiz açısından bağlayıcılığı bulunan Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinde (AİHS), hak aramada yargısal başvuru yönteminin karşılığı, Sözleşmenin 6. maddesinde, "adil yargılanma hakkı" başlığı altında düzenlenmiştir. Madde hükmüne göre herkes medeni hak ve yükümlülükleri ile ilgili uyuşmazlıklar ya da cezai alanda kendisine yöneltilen suçlamalar konusunda karar verecek olan, kanunla kurulmuş bağımsız ve tarafsız bir mahkeme tarafından davasının makul bir süre içinde, hakkaniyete uygun ve açık olarak görülmesini isteme hakkına sahiptir. 
T.C. Anayasası'nın 13. maddesinde; temel hak ve hürriyetlerin, özlerine dokunulmaksızın yalnızca Anayasa'nın ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere bağlı olarak ve ancak kanunla sınırlanabileceği, bu sınırlamaların, Anayasanın sözüne ve ruhuna, demokratik toplum düzeninin ve laik Cumhuriyetin gereklerine ve ölçülülük ilkesine aykırı olamayacağı,   38. maddesinin ilk fıkrasında; kimsenin, kanunun suç saymadığı bir fiilden dolayı cezalandırılamayacağı, aynı maddenin üçüncü fıkrasında; ceza ve ceza yerine geçen güvenlik tedbirlerinin ancak kanunla konulacağı kurala bağlanmıştır.
	4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 211. maddesinde, kanunen ödenmemeleri gerektiği halde ödenmiş olduğu belirlenen gümrük vergilerinin geri verileceği, kanunen tahakkuk ettirilmemeleri gerektiği halde tahakkuk ettirilen gümrük vergilerinin kaldırılacağı hükmüne yer verilmiştir.