muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Danıştay — Esas No: 2023/1368, Karar No: 2024/4307, Tarih: 31.10.2024

16/6/2022 tarih ve  31868 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren ve  4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 3. maddesinin (i) bendi ile ek 11. maddesine dayanılarak hazırlanan, Korunması Gerekli Kültür Varlıklarının Onarımları ve Restorasyonları ile Çevre Düzenlemesine İlişkin Mal ve Hizmet Alımlarına  Dair Usul ve Esaslar'ın "Amaç" başlıklı 1. maddesinde, "Bu Usul ve Esasların amacı, korunması gerekli kültür varlıklarının rölöve, restitüsyon, restorasyon projeleri, sokak sağlıklaştırma, çevre düzenleme projeleri ve bunların uygulamaları ile değerlendirilmesi, muhafaza, nakil işleri ve kazı çalışmalarına yönelik mal ve hizmet alımlarına ilişkin usul ve esasları belirlemektir."; "Kapsam" başlıklı 2. maddesinde, "Bu Usul ve Esaslar, 21/7/1983 tarihli ve 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu kapsamındaki kültür varlıklarının rölöve, restitüsyon, restorasyon projeleri, sokak sağlıklaştırma, çevre düzenleme projeleri, teşhir tanzim projeleri ve bunların uygulamaları ile değerlendirme, muhafaza, nakil işleri ve kazı çalışmalarına ilişkin mal ve hizmet alımları ihalelerini kapsar."; "Uygulama ilkeleri" başlıklı 5. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde, "Bu Usul ve Esasların uygulanmasındaki temel ilkeler şunlardır: a) Kültür varlıklarıyla ilgili esaslı onarımlar mesleki ve teknik yeterliliği ile ekonomik ve mali güçleri idarelerce kabul edilen yükleniciler eliyle yapılır."; "Şartnameler" başlıklı 7. maddesinin 2. fıkrasında, "İhale konusu mal veya hizmet alımları ile uygulama işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olmalı, rekabeti engelleyici hususlar içermemeli ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlanmalıdır."; "İhaleye katılımda yeterlik kuralları" başlıklı 8. maddesinin 8. fıkrasında," İsteklilerin kendisi veya temsilcilerinin ihale dokümanını ihale tarihinden (ihale tarihi dahil) en az üç gün öncesine kadar satın almaları veya idarece öngörülmesi halinde EKAP üzerinden e-imza kullanılarak indirmesi zorunludur. Ancak ilansız ihalelerde doküman EKAP üzerinden görülemez ve indirilemez. Ön yeterlik dokümanının ve/veya teknik şartname dahil ihale dokümanının EKAP üzerinden e-imza kullanılarak indirilmesi halinde doküman satın alınmış sayılır." düzenlemelerine yer verilmiştir. 
Açık İhale Usulü ile İhale Edilen ... İli, ... İlçesinde Bulunan Tarihi ... Köprüsünün  Restorasyon Uygulama İşlerinde Uygulanacak Tip İdari Şartname'nin "İhale dökümanının görülmesi ve temini" başlıklı 4.1 maddesinde, "İhale dökümanı aşağıda belirtilen adreste bedelsiz olarak görülebilir. Ancak ihaleye teklif verecek olanların kendisi veya noter onaylı vekaletnameyi haiz yetkili temsilcilerinin idarece onaylı ihale dökümanını ihale tarihinden (ihale tarihi dahil) en az 3 gün önce satın almaları zorunludur." kuralı yer almıştır.

Mevzuat hükümlerinin incelenmesinden; idarelerin ihaleye çıkarken temel ihale ilkelerinden olan; saydamlık, rekabet, güvenilirlik, kamuoyu denetimi ilkeleri ışığında ihaleleri hazırlayıp  ilan edecekleri ve sonuçlarını yayımlayacağı,  buna karşılık, Kamu İhale Kanunu'nun 3. maddesiyle, bazı idarelerin ve ihalelerin ihale mevzuatından istisna tutuldukları, istisna tutulan idarelerin Kanun’un gerektirdiği kurallara uymak zorunda olmadan, kendi özel mevzuatı ile alım yapabildiği, ilansız ihalelere çıkıp sonuçlarını yayınlamadan sonuçlandırabildikleri anlaşılmaktadır.
Kamu İhale Kanunu'nun “İstisnalar” başlıklı 3. maddesi, Kanun'un Resmi Gazete'de yayımlanma tarihi olan 2002 yılından bu yana pek çok kez değiştirilerek genişletilmiştir. 4734 sayılı Kanun'a tabi olmamaya ilişkin bu düzenleme, ihalelerin tamamen keyfi, idarenin mutlak takdiri ile yapılabileceği anlamına gelmez. İdareler, mutlak takdir yetkisine sahip olmayıp, ihalelerini ilgili mevzuata uygun, ihale hukukunun temel ilkelerine ve önceden ilan ettiği ihale dokümanına bağlı olarak yapmak zorundadır.
Kamu İhale Kanunu'nun gerekçesinde, ihale mevzuatının Avrupa Birliği ve Dünya Ticaret Örgütü gibi uluslararası kuruluşların ihale mevzuatına paralel hale getirilebilmesinin amaçlandığı belirtilmiştir. Avrupa Birliği Müktesebatında istisna tutulan hususlar sınırlı ve bellidir. Bunlar; savunma alımları, su, enerji, ulaştırma ve posta hizmetleri alanındaki alımlar, uluslararası anlaşmalara dayanan alımlar, imtiyazlar, AR-GE Alımları ve Direktifin 16. maddesinde sayılan diğer birkaç alım türüdür. Avrupa Komisyonunun AB Genişleme Politikasına İlişkin 2018 Bilgilendirmesi, Komisyon Çalışma Dokümanı 2018 Türkiye Raporunun, Kamu İhale Kanunu ile ilgili olan bölüm ve yolsuzlukla mücadele bölümünde Kanun’a yapılan en önemli eleştiri, istisnaların sayısının her geçen gün artması olarak belirtilmiş, bu durum, Avrupa Birliği İlerleme Komisyonunda; "Türkiye’nin kamu alımları mevzuatının, kapsamı bakımından çok sayıda sapma ve istisnayı da içermesi bakımından halen AB müktesebatıyla tam uyumlu olmadığı" şeklinde ifade edilmiştir. (Karagülle Gürkan, Kamu İhale İlke ve Usulleri Açısından İstisna Kapsamındaki Alımlar)
Öte yandan, 4734 sayılı Kanun'un 53. maddesinde Kamu İhale Kurumunun görevleri  sayılmıştır. Kurumun anılan maddede sayılan görevleri ihale sürecinin işleyişi açısından  önemlidir. Fakat Kanun'un 3. maddesi ile Kamu İhale Kanunu kapsamının istisnası içine giren işlerde Kamu İhale Kurumu sayılan görevleri yerine getirememektedir. Yapılan başvurularda Kurum başvuruyu, Kamu İhale Kurumunun istisna kapsamında yapılan bir ihaleye ilişkin şikayet başvurularını inceleme görev ve yetkisinin bulunmadığı gerekçesiyle görev yönünden reddetmekte, bu şekilde istisna kapsamındaki ihalelerde şikayet yolu işletilememektedir.

İstisna kapsamındaki konulara ve idarelere ait alımların işleyişi, Kanun kapsamındaki alımların işleyişinden farklı olarak ayrı bir mevzuatla yürütülmektedir. Her istisna kurumun kendine ait farklı bir mevzuatı bulunmakta ve alımlarını ona göre düzenlemektedir. İstisna alımlarının EKAP’a kayıt edilmesi zorunlu olmasına karşılık, Kamu İhale Bülteninde yayımlanma zorunluluğu yoktur. Kamu ihale bülteni gibi herkesçe bilinen bir bültende yayımlanmadığından istekli olabilecekler tarafından bilinemeyebilmektedir. İdare, istisna kapsamındaki ihale ilanını, Kamu İhale Bülteninde yayımlamayıp kendi uygun gördüğü bir yerde yayınlasa bile,  belli ortak bir alanda ilan edilmedikçe, ilan tarihi de bilinmediğinden istekli ya da istekli olabileceklerin bu ilanlara ulaşma ihtimali azalmaktadır. Oysa, İhale ilkelerinin hayata geçirilebilmesi için, her şeyden önce, sözleşme konusu işin herkese duyurulması ve mümkün olduğu kadar çok sayıda kişinin sözleşme yapmak (ihaleye katılmak) üzere başvurmasının sağlanması gerekir (Günday Metin, İdare Hukuku) Bu sağlanmadığı takdirde; saydamlık (şeffaflık), kamu kaynaklarının kullanımı konusunda kamuoyu denetimi ilkesi, rekabet ilkesi ve bu ilke ile bağlantılı olan "Kaynakların verimli kullanılması" ilkesi de zarar görmektedir.
Tüm bu açıklamalar ışığında, istisna kapsamının artışı; Kamu İhale Kanunu’nu uygulamayacak idareler veya Kamu İhale Kanunu hükümleri uygulanmayacak alımlar anlamına gelmekte olup, Kamu İhale Kanunu’nun 3. maddesindeki istisnaların hem idare sayısı bakımından hem de konu bakımından sınırlı tutulması; makul bir neden olmadığı takdirde Kanunun uygulamasından uzaklaşılmaması gerekliliği kamu yararı açısından önem taşımaktadır.

"Korunması Gerekli Kültür Varlıklarının Onarımları ve Restorasyonları ile Çevre Düzenlemesine İlişkin Mal ve Hizmet Alımlarına Dair Usul ve Esaslar", 4734 sayılı Kanun'un 3. maddesinin (i) bendi ile ek 11. maddesine dayanılarak hazırlanmış olup, yukarıda paragraflar halinde belirtilen çekinceler dikkate alınarak, 4734 sayılı Kanun'un 3. maddesinin (i) bendi ile, "2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu kapsamındaki taşınır ve taşınmaz kültür varlıklarının rölöve, restorasyon, restitüsyon ve konservasyon projeleri, sokak sağlıklaştırma, çevre düzenleme projeleri ve bunların uygulamaları ile değerlendirme, muhafaza, nakil işleri ve kazı çalışmalarına ilişkin mal ve hizmet alımları"nın  istisna kapsamına alınmasının, yani, Kanun'un 3. maddesinin (i) bendinin Anayasaya aykırı olup olmadığının incelenmesi gerektiği düşünülmüş ise de, Anayasa Mahkemesince bu konuda verilen kararların incelenmesinden (4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’na eklenen geçici 13.  maddesinin iptali istemine ilişkin 20/09/2012 tarih ve E:2012/65, K:2016/128 sayılı karar, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 3. maddesinin 1. fıkrasının (n) bendine eklenen bazı ibarelerin iptali istemine ilişkin 13/01/2016 tarih ve E:2015/60, K:2016/2 sayılı karar, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’na eklenen Ek 10’uncu maddenin iptali istemine ilişkin  10/04/2019 tarih ve E:2017/33, K:2019/20 sayılı karar); Anayasa Mahkemesince; “(...) Anayasa'nın 2. maddesinde belirtilen hukuk devletinin önemli ilkelerinden birinin de kanunların kamu yararı amacıyla çıkarılması olduğu,  kamu yararı düşüncesine dayanmaksızın, yalnız özel çıkarlar için veya yalnız belli kişilerin yararına yasa kuralı konulamayacağı, böyle bir durumun açık ve kesin olarak saptanması halinde, söz konusu kanun hükmünün Anayasa'nın 2. maddesine aykırı olacağı, açıklanan bu ayrık hal dışında, bir yasa kuralının ülke ihtiyaçlarına uygunluğunun bir siyasi tercih sorunu olarak kanun koyucunun takdirinde olduğu ve salt bu nedenle kamu yararı değerlendirmesi yapmanın Anayasa yargısıyla bağdaşmadığı" gerekçesiyle iptal talebinin reddine karar verildiği görülmüş olup,  Anayasa Mahkemesi'nin,  Kamu İhale Kanunu’nun 3. maddesi kapsamında Kanun'a eklenen ve istisna tutulan idare ve işlerin, kamu yararı düşüncesine dayanmaksızın, yalnız özel çıkarlar için veya yalnız belli kişilerin yararına konulmadığı sürece bir siyasi tercih sorunu olarak kanun koyucunun takdirinde olduğuna ilişkin kararları karşısında, 4734 sayılı Kanun'un 3. maddesinin (i) bendiyle, 21/07/1983 tarih ve 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu kapsamındaki taşınır ve taşınmaz kültür varlıklarının rölöve, restorasyon, restitüsyon ve konservasyon projeleri, sokak sağlıklaştırma, çevre düzenleme projeleri ve bunların uygulamaları ile değerlendirme, muhafaza, nakil işleri ve kazı çalışmalarına ilişkin mal ve hizmet alımları nın  istisna kapsamına alınmasının Anayasaya uygun olup olmadığı tartışmasına girilmeyerek, işin esasının incelenmesine geçildi.

16/06/2022 tarih ve 31868 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 15/06/2022 tarih ve 5738 sayılı Cumhurbaşkanı kararıyla yürürlüğe konulan "Korunması Gerekli Kültür Varlıklarının Onarımları ve Restorasyonları ile Çevre Düzenlemesine İlişkin Mal ve Hizmet Alımlarına Dair Usul ve Esaslar"ın 8. maddesinin 8. fıkrasının incelemesi;
4734 sayılı Kanun'un 5. maddesinde, Kanun'un temel ilkelerine, yani idarelerin ihale dokümanını hazırlarken ve ihale aşamasında dikkate alması gereken ilkelere yer verilmiştir. Kanun'un 5. maddesi, idarelerin, bu Kanun'a göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumlu olduğunu, aralarında kabul edilebilir doğal bir bağlantı olmadığı sürece mal alımı, hizmet alımı ve yapım işlerinin bir arada ihale edilemeyeceğini, eşik değerlerin altında kalmak amacıyla mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin kısımlara bölünemeyeceğini, ödeneği bulunmayan hiçbir iş için ihaleye çıkılamayacağını  kurala bağlamıştır. İhaleye hakim olan temel ilkeler, ihale sürecinin hukuka uygun olarak yürütülmesini ve kamu kaynaklarının verimli kullanılmasını sağlamak üzere belirlenmiş olup, Kamu İhale Kanunu'na tabi idareler açısından bağlayıcıdır.
Kamu İhale Kanunu'nda sayılan ilkelerin hayata geçirilebilmesi için, her şeyden önce, sözleşme konusu işin herkese duyurulması ve mümkün olduğu kadar çok sayıda kişinin sözleşme yapmak (ihaleye katılmak) üzere başvurmasının sağlanması gerekir. İhale ilkeleri içinde en önemli ikisi, saydamlık ve rekabetin sağlanması ilkeleridir. Diğer ilkeler bu ilkeleri tamamlayıcı niteliktedir. Kamu İhale Kurulu kararlarında saydamlık ilkesi, ihale ilanının herkes tarafından görülebilmesi, ihale dokümanının ihaleye katılmak isteyen herkes tarafından satın alınabilmesi, gizlilik şartı bulunan işlemler dışındaki işlemlerin istekliler tarafından bilinmesinin teminat altına alınmasına ilişkin ilke olarak tanımlanmaktadır. Aleniyet ya da saydamlık ilkesi ile, idarenin yapacağı sözleşmelerde, hem en yetenekli kişilerin bulunması ve hem de yolsuzluk şüphe ve söylentilerinin önlenmesi ve böylece de gereksinimlerin uygun şartlarla ve zamanında karşılanması amaçlanmıştır.

Kamu İhale Kanunu'ndaki rekabetten kasıt ise, aynı ihale üzerinde mümkün olabildiğince çok isteklinin katılımı sonucu birbirleriyle yarışabilmeleridir. Bu itibarla, ihale kriterleri oluşturulurken, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve bütün istekliler için fırsat eşitliğini sağlaması gerekir. Bunun için ilgili düzenlemelerin de, ihalede katılımın ve rekabetin artmasını sağlayacak nitelikte olması gerekir. Başka bir deyişle, ihalelerde rekabet ilkesine uygunluğun sağlanabilmesi için, ihale ilanları kolayca takip edilerek dokümanlara kolayca ulaşılabilmeli, ihale dokümanları, mümkün olduğunca çok istekliyi teklif vermeye davet eder nitelikte olmalı, kısıtlayıcı ve engelleyici olmamalı, katılımı azaltan nitelikte  şartlar içermemelidir.  İhale dokümanını ve işin yapılacağı yerin görülmesinin ve incelenmesinin gerekli olduğu durumlarda, idarenin başvuran her istekliye aynı imkanları sağlaması eşit muamele ilkesi ile ilgili olup, güvenilirlik ilkesi de, sadece bireylerin devlet faaliyetlerine duyduğu güveni değil, aynı zamanda yürürlükteki mevzuatın süreceğine duyulan güveni içermektedir. Bu nedenle hukuk devletinde idareden beklenen, açık ve güvenilir olma yükümlülüğüne uygun davranmasıdır. 
Yukarıda da değinildiği gibi, kamu hukukuna tabi olan veya kamunun denetimi altında bulunan ya da kamu kaynağı kullanan kamu kurum ve kuruluşlarının mal alımları, hizmet alımları, yapım işi ihaleleri 4734 sayılı Kanun kapsamında olmakla birlikte bazı kamu kurumları ve bu kurumların yapacakları bazı mal alımları, hizmet alımları ve yapım işi ihaleleri kanundan istisna tutulmuştur. Ayrıca Kanun'da idarelere istisna kapsamındaki ihaleleri istisnai usule veya kanuna göre yapma konusunda herhangi bir takdir hakkı tanınmamıştır. Başka bir deyişle, idarelerce istisna kapsamındaki bir ihalenin, öngörülen istisnai usule göre gerçekleştirilmesi yasal bir zorunluluktur. Kanun kapsamındaki bir ihale, idare kararı ile Kanun’dan istisna tutulamayacağı gibi, istisna olarak tanımlanmış bir ihalenin de idare kararı ile 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamında gerçekleştirilmesine olanak bulunmamaktadır.

21/07/1983 tarih ve 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu kapsamındaki taşınır ve taşınmaz kültür varlıklarının rölöve, restorasyon, restitüsyon ve konservasyon projeleri, sokak sağlıklaştırma, çevre düzenleme projeleri ve bunların uygulamaları ile değerlendirme, muhafaza, nakil işleri ve kazı çalışmalarına ilişkin mal ve hizmet alımları, 4734 sayılı Kanun'un 3. maddesinin (i) bendinde, istisna kapsamında düzenlenmiş olup, 4734 sayılı Kanun'un 3. maddesinin (i) bendine ilişkin gerekçesinde,  Kültür ve tabiat varlıkları ile arkeolojik kazılarda mal ve hizmet alımlarına ilişkin ihalelerde eserlerin aslına uygun olarak onarımının gerçekleştirilmesi gerekliliği, orijinal malzemenin temininde fiyat tahminleri yapılmasının zorluğu, uygulama aşamasında ortaya çıkan süreçlerin özellikle arkeolojik kazılarda önceden tahmin edilememesi sebebiyle tahmini bedellerin belirlenmesi konusunda sorunlar yaşanması, ayrıca, eserin özgünlüğünün sağlanması için belirlenecek kriterlerin 2863 sayılı Kanun uyarınca kurulların yetkisinde olması sebebiyle, İhale Kanunu çerçevesinde kalınmasının uygulamada sorun yarattığı belirtilmiş ve sayılan sorunların çözümlenmesi için Kültür ve Tabiat Varlıklarına Yönelik Mal ve Hizmet Alımları istisna kapsamına alınmak suretiyle, alımın en az formalite ile hızlı bir şekilde gerçekleştirilmesi amaçlanmıştır.
Bununla birlikte, Kamu İhale Kanunu'nda belirtilen ilkeler ve yasakların bir kısmı istisna mevzuatında da yer almış ve ilke ve yasaklara uyulması gerektiği belirtilmiştir. İstisna mevzuatında, istisna kapsamında yapılacak ihalelerde; saydamlık, rekabet, eşit muamele, güvenilirlik, gizlilik, kamuoyu denetimi, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması, kaynakların verimli kullanılması ilkelerinin esas olduğuna dair ifadeler bulunmaktadır. Nitekim, "Korunması Gerekli Kültür Varlıklarının Onarımları ve Restorasyonları ile Çevre Düzenlemesine İlişkin Mal ve Hizmet Alımlarına Dair Usul ve Esaslar"ın 7. maddesinin 2. fıkrasında,  "İhale konusu mal veya hizmet alımları ile uygulama işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olmalı, rekabeti engelleyici hususlar içermemeli ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlanmalıdır." düzenlemesine yer verilmiştir.
İstisna kapsamındaki idareler, Kanun’un 3. maddesinde belirtilen ihtiyaçların karşılanmasında, istisna alımları ile, kanundan tamamen bağımsız kendi özel mevzuatı ile alım gerçekleştirilebilmekte iseler de, istisna kapsamına alınmak suretiyle, en az formalite ile hızlı bir şekilde alımın gerçekleştirilmesinin amaçlanmış olması, temel ihale ilkelerinden uzaklaşılması sonucunu doğurmamalıdır. Dolayısıyla, istisna kapsamında karşılanan alımların da, inceleme ve denetlemeye imkan sağlayacak nitelikte ve temel ihale ilkelerine uygun şekilde yapılması gerekmektedir.

Öte yandan, gerek 4734 sayılı Kanun'da, gerekse Korunması Gerekli Kültür Varlıklarının Onarımları ve Restorasyonları ile Çevre Düzenlemesine İlişkin Mal ve Hizmet Alımlarına Dair Usul ve Esaslar'da belirtildiği üzere, "Açık ihale usulü",  işin niteliklerinin gerektirdiği yeterliğe sahip bütün isteklilerin teklif verebildiği bir usuldür. Bu usule göre ihaleye katılacak kişilerin sayısı, mal varlığı ve yeterlilikleri bakımından Kanun herhangi bir sınırlama, düzenlemnda sağlanabilecektir. Bu itibarla, Kamu İhale Kanunu uyarınca, isteklilerin son teklif saatine kadar  tekliflerini idareye ulaştırabilmeleri esas olup, istisna mevzuatında da uygulanan rekabet ilkesinin zorunlu bir unsurudur.
Bu durumda, ihaleye katılabilmek için, ihale dokümanının ihale tarihinden en az üç gün öncesine kadar satın alınması zorunluluğu, ihalelere mümkün olduğunca çok isteklinin katılımını sağlamaya yönelik olmadığı gibi, özellikle ön yeterliği haiz istekli listesinde yer alan veya ihale dökümanını ilanda belirtilen adreste inceleyip, dokümanı daha sonra satın almak isteyen  istekliler  bakımından, ihaleye katılımı engelleyici/kısıtlayıcı nitelikte olduğundan;   "Korunması Gerekli Kültür Varlıklarının Onarımları ve Restorasyonları ile Çevre Düzenlemesine İlişkin Mal ve Hizmet Alımlarına Dair Usul ve Esaslar"ın "İhaleye katılımda yeterlik kuralları" başlıklı 8. maddesinin 8. fıkrasında yer alan, "(...) ihale dökümanını ihale tarihinden en az üç gün öncesine kadar satın almaları zorunludur" ibaresinin,  rekabet ve eşit muamele ilkelerine uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.
Davalı idarenin, "İhale sürecinin, ihaleyi yapan idarelerce, elektronik ortamdan bağımsız olarak tamamlandığı, tescilli taşınmaz kültür varlığı yapılarda, arazi inceleme; proje inceleme, değerlendirme, bu doğrultuda birim fiyat teklif cetveli ve birim fiyat analizlerinin hazırlanması sürecinin daha detaylı ve hassas bir çalışma gerektirdiği ve daha fazla zaman alacağı dikkate alındığında; ihale dokümanının istekliler tarafından idareden teslim alınması ve dokümanların hazırlanmasının, hazırlanan evrakın İdareye teslim edilmesinin belirli bir zaman alacağı düşünülerek, ihaleden önceki 3 günlük süreçte başvuru alınmaması hususunun, ihale dokümanlarının hazırlanmasına gerekli sürenin verilebilmesi amacıyla bu şekilde düzenlendiği"ne dair gerekçesi de; istisna kapsamındaki alımların  aslında, ihalelerin  en az formalite ile hızlı bir şekilde alımın gerçekleştirilmesi amacıyla istisna kapsamına alınmış olması, ayrıca, ihale dokümanının satın alınmasında, ön yeterliği haiz istekliler ile ön yeterliği haiz olmayan isteklilerin aynı kapsamda değerlendirilerek, düzenlemenin tüm isteklileri kapsamasının, ön yeterliğe sahip istekliler açısından hakkaniyete uygun bulunmaması sebebiyle yerinde ve yeterli görülmemiştir.

Öte yandan, kamu kurum veya kamu ihale rejimini düzenleyen temel kanunlara istisna oluşturacak biçimde hazırlanan 3. maddenin diğer bendlerinde yer alan istisnai nitelikteki alımlara ilişkin istisna mevzuatında, "Korunması Gerekli Kültür Varlıklarının Onarımları ve Restorasyonları ile Çevre Düzenlemesine İlişkin Mal ve Hizmet Alımlarına Dair Usul ve Esaslar"ın dava konusu 8. maddenin 8. fıkrasında yer alan kurala benzer bir düzenlemeye rastlanmamıştır. Genel kural, 4734 sayılı Kanun'da belirtildiği üzere, ihale dokümanının ihale saatine kadar satın alınabilmesi olup, dava konusu düzenlemenin, ihale hukukuna hakim olması gereken yeknesaklığı bozduğu da söylenebilir. Bu nedenle istisna mevzuatına ilişkin düzenlemelerin de, temel ihale ilkelerine uygun olması, temel mevzuattan sapmaması ve ancak gerçekten özellikli bir iş ya da idare söz konusu ise özel hukuki düzenleme yapılması, sağlıklı bir ihale sisteminin varlığı için oldukça önemlidir.
Dava konusu, ... ihale kayıt numaralı "... İli, ... İlçesinde Bulunan Tarihi ... Köprüsünün Restorasyon Uygulama İşi" ihalesine yönelik olarak davacı şirket tarafından yapılan ihale dokümanı satın alma talebinin reddine ilişkin Karayolları Genel Müdürlüğü 4. Bölge Müdürlüğünün ... tarih ve  ... sayılı işleminin incelenmesi;
 Uyuşmazlıkta, davacı şirket,  29/03/2023 tarihli dilekçesi ile, Karayolları Genel Müdürlüğü 4. Bölge Müdürlüğüne başvurarak, 4. Bölge Müdürlüğünce ihale edilen "... İli, ... İlçesinde bulunan Tarihi ... Köprüsünün Restorasyon Uygulama İşi" için ihale dokümanını satın alma talebinde bulunmuş, ancak talebi, Karayolları Genel Müdürlüğü 4. Bölge Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işlemiyle ve "(...) dilekçe tarihi olan 29/03/2023 ile, ihale tarihi olan 30/03/2023 tarihi arasında 3 günden daha kısa süre (1 gün) bulunduğundan, ihale  mevzuatına göre, tarafınıza doküman satma işleminin yapılamadığı" gerekçesiyle reddedilmiştir.