muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Danıştay — Esas No: 2022/948, Karar No: 2024/5593, Tarih: 25.10.2024

"İçtihat Metni"
          T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas   No : 2022/948
Karar  No : 2024/5593  
TEMYİZ EDEN (DAVALILAR): 1- ... Bakanlığı	  
VEKİLİ	: Hukuk Müşaviri...
2- ... Valiliği 
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACILAR): 1- Kendi adlarına asaleten ...... adına velayeten ...
2- ... 3- ...4- ...5-...6- ...
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. 
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem:  Müteveffa ...'nun, 8. sınıfında okuduğu ...İli, ... Yatılı Bölge Okulunun bahçesinde bulunan inşaat çukuruna düşerek yaralanması, akabinde vefat etmesi olayında, davalı idarelerin hizmet kusurunun bulunduğu ileri sürülerek, destekten yoksun kaldıklarından bahisle baba ... ile anne ... için ayrı ayrı 50.000,00-TL olmak üzere toplam 100.000,00.-TL maddi (miktar artırım sonrası ... için 149.216,44-TL, ... için 67.391,13.-TL olmak üzere toplam 216.607,57-TL maddi), duyulan elem ve ızdırap nedeniyle baba ... ile anne ... için ayrı ayrı 100.000,00-TL olmak üzere 200.000,00.-TL, her bir kardeş için ayrı ayrı 50.000,00-TL olmak üzere 300.000,00-TL, toplam 500.000,00.-TL manevi tazminatın  olay tarihi olan 09.01.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tazminine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:... K:... sayılı kararda; her ne kadar olayın meydana gelmesinde kalorifer yapım işinin yüklenicisi ve yapım müteahhidi ...'ın asli kusurlu olduğu hem adli soruşturmada alınan bilirkişi raporu hem de idari soruşturmaya ait raporda belirtilmiş ise de; idarenin yapması gereken hizmeti özel kişilere yaptırması ve bu hizmet sırasında zararın meydana gelmesinin yürütülen hizmetin kamu hizmeti niteliğini değiştirmeyeceğini; idarenin bu hizmetin görülmesinde sürekli bir gözetim ve denetiminin olması gerektiğini, bu denetimin yokluğunun hizmetin kötü işlemesi sayılacağını ve davalı idarelerin meydana gelen zarardan alt işverenin kusuru da dahil sorumlu olacağı,  davacılardan ...'nun 149.216,44.-TL, ...'nun 67.391,13.-TL (destekten yoksun kalma) maddi zararının davalı idarelerce tazmin edilmesi gerektiği,  anne ... ile baba ... için ayrı ayrı 100.000,00.-TL olmak üzere 200.000,00-TL, her biri kardeş için ayrı ayrı 15.000,00.-TL olmak üzere 90.000,00-TL toplam 290.000,00-TL manevi tazminat miktarının zenginleşmeye yol açmayacak ve hakkaniyetli  olduğu, fazlaya ilişkin istemlerin ise reddi gerektiğine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI         :

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI         : 
Milli Eğitim Bakanlığı : Dava konusu tazmin istemine esas teşkil eden olayın, idarelerince ihale yoluyla yapım işini verdiği kalorifer tesisatının döşenmesi sırasında açık bırakılan bir inşaat çukurundan dolayı meydana geldiği, yükleniciye birden fazla olmak üzere gerekli güvenlik önlemlerinin alınması noktasında uyarıldığı, ancak yüklenici firmaca gerekli güvenlik önlemlerinin alınmaması sonucu dava konusu olayın meydana geldiği, olayın meydana gelmesinde idarelerine atfedilecek bir hizmet kusurunun bulunmadığı belirtilerek, davanın reddi gerektiği ileri sürülmektedir.
...Valiliği : Olayın meydana gelmesinde idarelerine atfedilecek bir hizmet kusurunun bulunmadığı, somut olay ve tazminat talebi değerlendirildiğinde fahiş olduğu, tazminat talebinin bir sebepsiz zenginleşme arazı olarak kullanılamayacağı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI     :  Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY : 
Dava, müteveffa ...'nun, 8. sınıfında okuduğu ...İli, ... Yatılı Bölge Okulunun bahçesinde bulunan inşaat çukuruna düşerek yaralanması, akabinde vefat etmesi olayında, davalı idarelerin hizmet kusurunun bulunduğu ileri sürülerek, destekten yoksun kaldıklarından bahisle baba ... ile anne ... için ayrı ayrı 50.000,00-TL olmak üzere toplam 100.000,00.-TL maddi (miktar artırım sonrası ... için 149.216,44-TL, ... için 67.391,13.-TL olmak üzere toplam 216.607,57-TL maddi), duyulan elem ve ızdırap nedeniyle baba ... ile anne ... için ayrı ayrı 100.000,00-TL olmak üzere 200.000,00.-TL, her bir kardeş için ayrı ayrı 50.000,00-TL olmak üzere 300.000,00-TL, toplam 500.000,00.-TL manevi tazminatın  olay tarihi olan 09.01.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tazmini istemiyle açılmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Milli Eğitim Bakanlığı'nın temyiz istemi yönünden;

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Milli Eğitim Bakanlığı'nın temyiz istemi yönünden;
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunun 45. maddesinde "İdare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı, başka kanunlarda farklı bir kanun yolu öngörülmüş olsa dahi, mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde istinaf yoluna başvurulabilir. Ancak, konusu beş bin Türk lirasını geçmeyen vergi davaları, tam yargı davaları ve idari işlemlere karşı açılan iptal davaları hakkında idare ve vergi mahkemelerince verilen kararlar kesin olup, bunlara karşı istinaf yoluna başvurulamaz. ..."  hükmü yer almaktadır.
... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile görüşme tutanağında hasım düzeltme kararı alınarak Milli Eğitim Bakanlığı'nın hasım mevkiinden çıkarıldığı, hasım mevkiinden çıkarılan Milli Eğitim Bakanlığı'nın davada taraf sıfatı kalmadığı anlaşıldığından temyiz isteminin anılan Bakanlık yönünden  incelenmeksizin reddine karar verilmesi gerekmiştir.
...Valiliği'nin temyiz istemi yönünden;
Dosyanın incelenmesinden;  ... Yatılı Bölge Ortaokulu 8. sınıf öğrencisi olan davacılar yakını müteveffa ...'nun 09.01.2015 tarihinde öğle yemeği arasında saat 13.20 sıralarında okulun ön bahçesinde kalorifer tesisat boruları için açılan inşaat çukurundaki vana kolunun üstüne düşerek yaralandığı, ... Devlet Hastanesinde ilk müdahalesinin yapıldıktan sonra taburcu edildiği, yeniden rahatsızlanması üzerine  ... Devlet Hastanesine götürüldüğü, yapılan ayrıntılı tetkik sonucunda düşmeye bağlı olarak ...'nun iç kanama geçirdiğinin anlaşıldığı, ilk müdahalenin yapılmasına müteakip İskenderun Devlet Hastanesi'ne sevk edildiği, anılan hastanede tedavi gördüğü sırada 10.01.2015 tarihinde vefat ettiği, davacılar tarafından olayın meydana gelmesinde davalı idarenin hizmet kusuru bulunduğundan bahisle ...'nun ölümünden kaynaklanan maddi ve manevi zararların tazmini istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlıkta, müteveffa ...'nun ölümüne sebep olan olay ile ilgili olarak ... Cumhuriyet Başsavcılığının ... esasına kayden soruşturma açıldığı, bu soruşturma kapsamında alınan bilirkişi raporunda özetle "... düşmeye neden olabilecek türdeki çukurun etrafında korkuluk yapmak yahut üzerini kapatmak suretiyle güvenlik altına almayan yapım müteahhidi ...'ın olayın meydana gelmesinde asli kusurlu olduğu, öğrencilerin okulda tehlikeli alanlara veya bölgelere ulaşmalarını önlemek için gerekli tedbirleri almadığı anlaşılan okul müdürü ...'in de tali kusurlu olduğu" tespitine yer verildiği, ...Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğü Maarif Müfettişlerince hazırlanan 20.02.2015 tarihli Ön İnceleme Raporu'nda "...Okul Müdürü ...'in okulun güvenliğinden, okuldaki görevleri eksiksiz ve zamanında yapmak veya yaptırmaktan sorumlu olduğu, okulun ön bahçesinde yer alan çukurların çevresinde yeterli ve gerekli güvenik tedbirlerini almadığı/aldıramadığı bu nedenle okulun 8/D sınıfı öğrencisi ...'nun okul bahçesinde açılan çukura düşerek yaralanması ve hayatını kaybetmesinde sorumluluğu bulunduğu" tespitine yer verildiği görülmektedir.
Buna göre, her ne kadar  idarenin yapması gereken hizmeti özel kişilere yaptırması ve bu hizmet sırasında zararın meydana gelmesinin yürütülen hizmetin kamu hizmeti niteliğini değiştirmeyeceğini; idarenin bu hizmetin görülmesinde sürekli bir gözetim ve denetiminin olması gerektiğini, bu denetimin yokluğunun hizmetin kötü işlemesi sayılacağını ve davalı idarelerin meydana gelen zarardan alt işverenin kusuru da dahil sorumlu olacağı anlaşılmakta ise de; olayın meydana gelmesinde kalorifer yapım işinin yüklenicisi ve yapım müteahhidi ...'ın asli kusurlu olduğunun hem adli soruşturmada alınan bilirkişi raporu hem de idari soruşturmaya ait raporda belirtildiği,  davalı idare tarafından, davacıların zararının tazmin edilmesinin ardından,  zararın doğmasına sebebiyet veren müteahhide rücu edilebileceği ve hakkında genel hükümlere göre adli yargıda tazminat davası açılabileceği açıktır.
KARAR SONUCU:
 Açıklanan nedenlerle,
1.  Milli Eğitim Bakanlığı'nın temyiz isteminin İNCELENMEKSİZİN  REDDİNE,
2. ...Valiliği'nin temyiz istemi yönünden ise, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının AÇIKLAMA İLE ONANMASINA, 
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,
4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama  kararının taraflara  tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın  İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5. Kesin olarak, 25/10/2024 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi. 
 
KARŞI OY :

3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,
4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama  kararının taraflara  tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın  İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5. Kesin olarak, 25/10/2024 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi. 
 
KARŞI OY :
(X)- Uyuşmazlıkta, müteveffa ...'nun ölümüne sebep olan olay ile ilgili olarak ... Cumhuriyet Başsavcılığının ... esasına kayden soruşturma açıldığı, bu soruşturma kapsamında alınan bilirkişi raporunda özetle "... düşmeye neden olabilecek türdeki çukurun etrafında korkuluk yapmak yahut üzerini kapatmak suretiyle güvenlik altına almayan yapım müteahhidi ...'ın olayın meydana gelmesinde asli kusurlu olduğu, öğrencilerin okulda tehlikeli alanlara veya bölgelere ulaşmalarını önlemek için gerekli tedbirleri almadığı anlaşılan okul müdürü ...'in de tali kusurlu olduğu" tespitine yer verildiği görülmektedir.
İdarenin hizmet kusuruna dayalı sorumluluğunun tespitinde uygulanması gereken temel ilkelerden birisi kusur kadar tazminat ilkesidir. Bu ilke gereğince, yapım müteahhidi ile davalı idarenin kusur oranlarının ayrı ayrı tespiti yapılarak, iş bu dava sonucunda davalı idarenin tespit edilen kusuru oranında bir tazminata hükmedilmesi, zararın doğmasına veya artmasına sebep olan üçüncü kişi konumundaki yapım müteahhidinin sorumluluğuna hükmedilmesi işinin ise adli yargı yerine bırakılması gerektiğini düşündüğümden aksi yönde oluşan çoğunluk kararına katılmıyorum.
Danıştay — Esas No: 2021/8402, Karar No: 2024/16339, Tarih: 25.10.2024

"İçtihat Metni"
          T.C.
D A N I Ş T A Y
BEŞİNCİ DAİRE 
Esas   No : 2021/8402
Karar  No : 2024/16339              
 
TEMYİZ EDEN (DAVACI)	: ...
KARŞI TARAF (DAVALI)	: ... Bakanlığı / ANKARA
VEKİLİ                                          : Av. ...
İSTEMİN KONUSU	: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ       :
Dava konusu istem: Davacı tarafından, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Geçici 35/B maddesi uyarınca kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin Milli Savunma Bakanlığının ... tarih ve ... sayılı işleminin iptaline, maddi ve manevi zararlarının tazminine karar verilmesi istenilmektedir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararında; davacının FETÖ/PDY silahlı terör örgütüne üye olma suçu kapsamında yargılandığı ve ... Ağır Ceza Mahkemesinin E:... sayılı dosyasında 6 yıl 3 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verildiğinden davacının kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Öte yandan, dava konusu işlem hukuka uygun bulunduğundan, davacının parasal hak talebinin de reddi gerektiği belirtilerek davanın reddine karar verilmiştir.
	Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Davacının istinaf başvurusunda bulunması üzerine ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; kararın kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığı belirtilerek istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI	: Ceza mahkemesi tarafından hakkında mahkumiyet kararı verilmiş ise de temyiz sürecinin devam ettiği, kesinleşmiş bir hükmün bulunmadığı, iki farklı karar mekanizmasında bir mahkemenin başka bir mahkemenin kararına istinaden karar vermesinin tarafsızlık/bağımsızlık ilkesini ilgilendirir bir durum olduğu, ceza mahkemesi kararının kesinleşmesinin beklenmesi gerektiği belirtilerek Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği iddia edilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI	: Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ :  Davacının terör örgütleri ile iltisak ve irtibatı bulunup bulunmadığına ilişkin dava dosyasında yer alan delillerin ceza yargılamasından bağımsız olarak değerlendirilmesi ve gerekli görüldüğü takdirde resen araştırma ilkesi uyarınca inceleme ve araştırma yapmak suretiyle uyuşmazlığın esası hakkında karar verilmesi gerekmekteyken, salt davacının mahkumiyet kararına atıfta bulunularak davanın reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf isteminin reddi yolundaki Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Beşinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
	MADDİ OLAY :

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Beşinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
	MADDİ OLAY : 
	Davacı, Hava Kuvvetleri Komutanlığı emrinde astsubay olarak görev yapmakta iken, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'ye eklenen Geçici 35. maddenin (B) fıkrası uyarınca Milli Savunma Bakanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı işlemi kamu görevinden çıkarılmıştır.  
	Bunun üzerine, anılan işlemin iptali ile bu süreçte uğradığı ve uğrayacağı maddi, manevi tüm zararlarının tazminine karar verilmesi istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır.
	İLGİLİ MEVZUAT:
	Anayasa’nın 36. maddesinin 1. fıkrasında, “Herkes, meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir.”
; 141. maddesinin 3. fıkrasında, “Bütün mahkemelerin her türlü kararları gerekçeli olarak yazılır.” düzenlemelerine yer verilmiş; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 24. maddesinin (e) fıkrasında, kararın dayandığı hukuki sebepler ile gerekçe, kararlarda bulunacak hususlar arasında sayılmıştır.
	Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin "Adil yargılanma hakkı" başlıklı 6. maddesinde, herkesin, gerek medeni hak ve yükümlülükleriyle ilgili nizalar, gerek cezai alanda kendisine yöneltilen suçlamalar konusunda karar verecek olan, yasayla kurulmuş bağımsız ve tarafsız bir mahkeme tarafından davasının makul bir süre içinde, hakkaniyete uygun ve açık olarak görülmesini isteme hakkına sahip olduğu belirtilmiş olup, adil yargılanma hakkının düzenlendiği bu maddede, kanun ile kurulmuş bağımsız ve tarafsız bir mahkeme tarafından davanın görülmesi, davanın makul bir süre içinde sonuçlandırılması, hakkaniyete uygun yargılama ve aleni yargılama ilkelerine açıkça yer verildiği görülmektedir. Hakkaniyete uygun yargılama ilkesi, silahların eşitliği, çelişmeli yargılama ve gerekçeli karar hakkı unsurlarının bir arada mevcut olmasını gerektirmektedir. 
	Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararları çerçevesinde, gerekçeli karar hakkı denetiminin, gerekçenin yasal olup olmadığı, yeterli ve makul olup olmadığı, gerekçenin öğrenilip öğrenilmediği, tarafların iddialarının karşılanıp karşılanmadığı, gerekçenin makul sürede yazılıp yazılmadığı ilkeleri açısından yapıldığı görülmektedir.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararları çerçevesinde, gerekçeli karar hakkı denetiminin, gerekçenin yasal olup olmadığı, yeterli ve makul olup olmadığı, gerekçenin öğrenilip öğrenilmediği, tarafların iddialarının karşılanıp karşılanmadığı, gerekçenin makul sürede yazılıp yazılmadığı ilkeleri açısından yapıldığı görülmektedir.
	Bu bağlamda, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi içtihatlarına göre, bir uyuşmazlık ayrıntılı ve yeterli gerekçeye yer verilmeden karara bağlanıyorsa adil ve hakkaniyete uygun yargılama açısından ihlal gerçekleşebilmektedir. Soyut, genel ve belirsiz kavramların veya kanunda yer alan ifadelerin tekrarından ibaret olan, maddi ve hukuki unsurların yüzeysel olarak ele alındığı gerekçelendirme şekli, yetersiz gerekçelendirme olarak ifade edilir. Buna örnek olarak, kararda yalnız yasal ifadelere atıf yapılması, başka bir anlatımla kanunda yer alan terim ve kavramların tekrarlanması hali gösterilebilir. Dolayısıyla, soyut yasal anlatımların tekrarlanması başlı başına yeterli olarak görülmemekte olup, yasadaki soyut kavramların gerekçe aracılığıyla analiz edilerek somutlaştırılması gerekmektedir. Yetersiz gerekçeyle verilmiş bu kararlarda da, aslında gerekçe bulunmakla birlikte, bu gerekçelendirme içerik ve format bakımından tatmin edici düzeyde olmamaktadır. Bu durum ise, tek başına hükmün etkinliğini ve saygınlığını zedelemektedir.
	Anayasa Mahkemesinin 13/06/2013 tarihli ve Başvuru No:2013/1235 sayılı kararında da, ilke olarak mahkeme kararlarının gerekçeli olmasının, adil yargılanma hakkının bir gereği olduğu; mahkemelerin dava konusu maddi olay ve olguların kanıtlanmasını, delillerin değerlendirilmesini, hukuk kurallarının yorumlanmasını ve uygulanmasını, uyuşmazlıkla ilgili vardığı sonucu, sonuca varmasında kullandığı takdir yetkisinin sebeplerini makul bir şekilde gerekçelendirmek zorunda olduğu; bu gerekçelerin oluşturulmasında açıkça bir keyfilik görüntüsünün olmaması ve makul bir biçimde gerekçe gösterilmesi halinde adil yargılanma hakkının ihlâlinden söz edilemeyeceği; makul gerekçenin, davaya konu olay ve olguların mahkemece nasıl nitelendirildiğini, kurulan hükmün hangi nedenlere ve hukuki düzenlemelere dayandırıldığını ortaya koyacak, olay ve olgular ile hüküm arasındaki bağlantıyı gösterecek nitelikte olması gerektiği; zira tarafların, o dava yönünden hukuk düzenince hangi nedenle haklı veya haksız görüldüklerini anlayıp değerlendirebilmeleri için ortada usulüne uygun şekilde oluşturulmuş, hükmün hangi nedenle o içerik ve kapsamda verildiğini gösteren, ifadeleri özenle seçilmiş ve kuşkuya yer vermeyecek açıklıktaki bir gerekçe bölümünün ve buna uyumlu hüküm fıkralarının bulunmasının zorunlu olduğu; bununla birlikte, derece mahkemelerinin, taraflarca ileri sürülen tüm iddialara cevap verme zorunluluğunun bulunmadığı, hükme esas teşkil eden gerekçelerin nelerden ibaret olduğunu ortaya koymasının yeterli olduğu belirtilmiştir.
	HUKUKİ DEĞERLENDİRME:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
	Terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut irtibatı olduğu değerlendirilen davacı, Milli Savunma Bakanlığının  14/06/2019 tarih ve 2019/53 sayılı işlemi ile kamu görevinden çıkarılmıştır.
	Bununla birlikte kamu görevinden çıkarılma gerekçelerinden olan "üyelik" unsuru, ceza kanunları ile tanımlanmış bir suç olduğundan idari yargı mercilerinin bu yönde bir inceleme yapmaları ve tespitte bulunmaları mümkün değildir. Zira Anayasa Mahkemesinin 30/06/2022 tarih ve E:2018/137, K:2022/86 sayılı kararıyla, 7145 sayılı Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 26. maddesiyle 27/06/1989 tarih ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Geçici 35. maddesinin (B) fıkrasında yer alan "...üyeliği, mensubiyeti veya..." ibaresinin iptaline karar verilmiştir. Bu nedenle idari yargı yerlerince terör örgütleri ile iltisak ve irtibat noktasında değerlendirme yapılması gerekmektedir.
	Bu bağlamda; ilgililer hakkında silahlı terör örgütüne üye olmak suçundan verilen takipsizlik ya da beraat kararları ilgilinin FETÖ/PDY ile iltisak ve irtibatının bulunup bulunmadığı yönünden farklı bir değerlendirme yapılmasına hukuki engel oluşturmayacağı gibi, ilgili hakkında örgüt üyeliğinden verilmiş bir mahkumiyet kararı bulunması da anılan mahkumiyetin gerekçesi olan maddi tespitlere yönelik olarak ilgili hakkında irtibat ve iltisak kavramları yönünden idari yargı yerlerince ayrıca bir irdeleme yapılması gerekliliğini ortadan kaldırmayacaktır. 
	Söz konusu değerlendirmeler ışığında, idari yargı mercilerince, kişilerin terör örgütleri ile irtibat ve iltisakının bulunup bulunmadığı hususunun, davalı idarece dosyaya sunulan tespitler ile davacı hakkında yürütülen ceza soruşturması veya yargılamasında elde edilen maddi delillerin birlikte dikkate alınması suretiyle irdelenmesi gerekmektedir.
 	Bu durumda; İdare Mahkemesince, davacının kamu görevinden çıkarılmasının sebep unsuru olarak dosyaya sunulan delil ve tespitler hakkında iltisak ve irtibat kavramları yönünden irdeleme ve değerlendirme yapılmadan verilen hükmün, Anayasa ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nde güvence altına alınan adil yargılanma hakkının bir unsuru olan gerekçeli karar hakkına aykırı olduğu açıktır.
Bu itibarla, davanın reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
            Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun’un 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne; 
2. Davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının  BOZULMASINA,

KARAR SONUCU:
            Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun’un 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne; 
2. Davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının  BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 25/10/2024 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.