muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Danıştay — Esas No: 2024/18, Karar No: 2024/802, Tarih: 11.09.2024

Vergi Dava Dairesi, 22/09/2022 tarihli kararında yer alan hukuksal nedenler ve gerekçeyle ısrar etmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davacının anılan mükelleften temin ettiği faturaların gerçek bir emtia teslimi ve hizmet ifasına dayanmadığı hususunun somut olarak ortaya konulduğu dolayısıyla dava konusu vergi ve cezalarda hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek ısrar kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Cevap verilmemiştir. 
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ: Vergi Dava Dairesince, 2010 yılının Haziran dönemine ilişkin vergi ziyaı cezasının tekerrür nedeniyle artırılan kısmının 213 sayılı Kanun'un 339. maddesinin 7338 sayılı Kanun ile değişik hali de gözetilerek hukuka uygunluğu incelenmek ve cezalı tarhiyatın, 3779 numaralı vade farkı faturasından kaynaklanan kısmı yönünden hukuka uygunluk denetimi yapılmak suretiyle yeniden karar verilmek üzere ısrar kararının Danıştay Dördüncü Dairesinin kararında yer alan hukuksal nedenler ve gerekçe uyarınca bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Danıştay Dördüncü Dairesinin yukarıda yer verilen 27/04/2023 tarihli kararının dayandığı aynı hukuksal nedenler ve gerekçeyle ısrar kararının bozulması gerekmektedir. 
	Ayrıca bozma kararı üzerine yeniden verilecek kararda
	a) Anılan şirket tarafından davacı adına düzenlenen … tarih ve … numaralı faturanın içeriğinin, kayıtlara intikal ettirilen diğer faturalardan farklı olarak vade farkına ilişkin olması, 3779 numaralı faturanın diğer faturalardan önce düzenlenmiş olması, dava dilekçesinin ekinde bir örneği sunulan muavin defter (320.01.02 alt hesap koduna ve … Pet isimli alt hesabına ilişkin) kayıtlarına göre 2010 yılı dönem başı açılış bilançosunda ilgili hesapta izlenen belirli bir kaydın mevcut olması, diğer taraftan, anılan şirket adına düzenlenen vergi tekniği raporunun 2009 yılına ilişkin hesap ve işlemlere yönelik herhangi bir tespit içermemesi, 3779 numaralı faturanın, anılan rapora dayanak alınan inceleme tutanağının 7 numaralı ekinde listelenen faturalar arasında yer almaması hususları birlikte dikkate alınarak ve dava dosyasında yer alan diğer bilgi ve belgeler incelenerek cezalı tarhiyatın, davacı adına düzenlenen 3779 numaralı faturadan kaynaklanan kısmında hukuka uygunluk bulunup bulunmadığının değerlendirilmesi
	b) 2010 yılının Haziran dönemine ilişkin vergi ziyaı cezasının tekerrür nedeniyle artırılan kısmına yönelik yapılacak değerlendirmede, "lehe olan kanun hükümlerinin geçmişe yürüyeceği" yolundaki ceza hukukunun temel ilkesi çerçevesinde, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 339. maddesinin 7338 sayılı Kanun'la değişik halindeki, artırım tutarının kesinleşen (tekerrüre esas alınan) cezadan fazla olamayacağı yolundaki düzenlemenin göz önünde bulundurulması suretiyle hüküm kurulacağı tabiidir.
KARAR SONUCU :

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1- Davalının temyiz isteminin KABULÜNE,
2- … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı ısrar kararının BOZULMASINA,
3- Yeniden verilecek kararda karşılanacağından, yargılama giderleri hakkında hüküm kurulmasına gerek bulunmadığına, 
11/09/2024 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
 
X - KARŞI OY:
Temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar, dayandığı hukuksal nedenler ve gerekçe karşısında ısrar kararının bozulmasını gerektirecek nitelikte bulunmadığından, istemin reddi gerektiği oyu ile karara katılmıyoruz.
Danıştay — Esas No: 2024/674, Karar No: 2024/1460, Tarih: 11.09.2024

"İçtihat Metni"
                      T.C.
           D A N I Ş T A Y
İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas     No : 2024/674
Karar	No : 2024/1460                                                                       
TEMYİZ EDEN (DAVACI)	: ... 
VEKİLİ	: Av....
KARŞI TARAF (DAVALI)	:...Bakanlığı
VEKİLİ	: Huk. Müş. ...
İSTEMİN KONUSU	: Danıştay Altıncı Dairesinin 10/11/2022 tarih ve E:2019/13479, K:2022/9375 sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ       :
Dava konusu istem:  Mersin ili, Mezitli ilçesi, ... Mahallesi, ... parsel sayılı taşınmazın bulunduğu alanda Çevre ve Şehircilik Bakanlığının 03/04/2017 tarihli oluru ile onaylanan Mersin-Adana Planlama Bölgesi 1/100.000 ölçekli Revizyon Çevre Düzeni Planının iptali istenilmiştir.
Daire kararının özeti: Danıştay Altıncı Dairesinin 10/11/2022 tarih ve E:2019/13479, K:2022/9375 sayılı kararıyla; 
Usul yönünden, 
Dava konusu Çevre Düzeni Planının uygulama işlemi niteliğinde olan 1/5000 ölçekli nazım imar planında yapılan değişiklik üzerine başlayan dava açma süresi içerisinde üst ölçekli çevre düzeni planının iptali istemiyle açılan davada süre aşımı bulunmadığı,
Esas yönünden,
Uyuşmazlık konusu taşınmazın, önceki 16/09/2013 onay tarihli 1/100.000 ölçekli çevre düzeni planında gelişme konut alanında, dava konusu 03/04/2017 onay tarihli 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planı'nda orman alanı kullanımında kaldığı, davacının ise taşınmazının kentsel gelişme alanı olarak gösterilmesi gerektiği iddialarıyla dava açtığı,
Leke plan niteliğinde bulunan dava konusu Plan'ın ölçeği (1/100.000) göz önünde bulundurulduğunda parsel bazında kararların üretilmesinin mümkün olmayacağı, bölge ve havza bazında ve mevzuata uygun olarak onaylandığı, planlama bölgesinde koruma kullanma dengesinin gözetilmesi gereken alanlardaki yapılaşmalarda keyfiliğin önlenmesi ve azami ölçüde korumanın sağlanması için alt ölçekli plan kararlarına esas olacak yapılaşma şartlarını ortaya koyan genel arazi kullanım kararlarının üretildiği davaya konusu çevre düzeni planında uyuşmazlık konusu taşınmaz yönünden şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına ve kamu yararına aykırılık bulunmadığı,
Kaldı ki, plan notlarında belirtildiği gibi dava konusu Plan'ın onayından önce mevzuata uygun olarak onaylanmış mevzi imar panlarının geçerli ve uygulama görmüş alanların haklarının saklı olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. 
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI  : Davacı  tarafından, taşınmazının önceki 1/100.000 ölçekli çevre düzeni planında gelişme konut alanında kalırken, dava konusu 1/100.000 ölçekli çevre düzeni planı ile gelişen bir şehir olan Mersin'de bulunan taşınmazın orman alanına alınmasının hatalı olduğu ileri sürülmektedir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI  : Davacı  tarafından, taşınmazının önceki 1/100.000 ölçekli çevre düzeni planında gelişme konut alanında kalırken, dava konusu 1/100.000 ölçekli çevre düzeni planı ile gelişen bir şehir olan Mersin'de bulunan taşınmazın orman alanına alınmasının hatalı olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, Danıştay Altıncı Dairesince verilen kararın usul ve hukuka uygun bulunduğu ve temyiz dilekçesinde öne sürülen nedenlerin, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Daire kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
	Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan;
	"a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması,
	b) Hukuka aykırı karar verilmesi,
	c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
            Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2.Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin Danıştay Altıncı Dairesinin temyize konu 10/11/2022 tarih ve E:2019/13479, K:2022/9375 sayılı kararının ONANMASINA, 
3. Kesin olarak,  11/09/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Danıştay — Esas No: 2024/509, Karar No: 2024/1458, Tarih: 11.09.2024

"İçtihat Metni"
                      T.C.
           D A N I Ş T A Y
İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas     No : 2024/509
Karar	No : 2024/1458                                                                       
TEMYİZ EDEN (DAVACI)	: ... Odası 
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI)	: ... Bakanlığı
VEKİLİ	: Av. ...
 
İSTEMİN KONUSU	: Danıştay Dördüncü Dairesinin 23/11/2023 tarih ve E:2023/11490, K:2023/6511 sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ       :
Dava konusu istem: 20/03/2020 tarih ve 31074 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Su Altında Korunması Gerekli Kültür ve Tabiat Varlığı Bulunan Bölgelerde Turizm ve Sportif Amaçlı Dalış Alanlarının Belirlenmesine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin iptali istenilmiştir.
Daire kararının özeti: Danıştay Dördüncü Dairesinin 23/11/2023 tarih ve E:2023/11490, K:2023/6511 sayılı kararıyla;
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinde yer alan ve iptal davasının subjektif ehliyet koşulu olan "menfaat ihlali"nin, doktrin ve içtihatlarda dava konusu işlemle davacı arasında kurulan kişisel, meşru, güncel bir menfaat ilişkisi olarak tanımlandığı, menfaatin  kişisel ve meşru olması için hukuki  bir durumdan ortaya çıkması gerektiği, sözü edilen menfaat ilişkisinin varlığı ve sınırları her olayda yargı yerince uyuşmazlığın niteliğine göre belirlendiği,
	İptal davaları, idarenin hukuka uygun davranmasını sağlayan en önemli denetim araçlarından olmakla birlikte, her idari işleme karşı herkes tarafından iptal davası açılmasının idari işlemlerde istikrarsızlığa neden olmaması ve idarenin işleyişinin  bu yüzden olumsuz etkilenmemesi için, dava konusu edilecek işlem ile dava açacak kişi arasında belli ölçüler içinde menfaat ilişkisi bulunmasını öngören yasakoyucunun, iptal davaları için "menfaat ihlali"ni, subjektif ehliyet koşulu olarak getirdiği,
	İptal davasının içtihat ve doktrinde belirlenen hukuki nitelikleri göz önüne alındığında, İdare Hukuku alanında tek yanlı irade açıklamasıyla kesin ve yürütülmesi zorunlu nitelikte tesis edilen işlemlerin, ancak bu idari işlemle doğrudan meşru, kişisel ve güncel bir menfaat ilgisi kurulabilenler tarafından iptal davasına konu edilebileceğinin kabulünün zorunlu olduğu, aksi halde, her idari işlemle dolayısıyla da olsa bir menfaat ilgisi kurulmak suretiyle dava açılmasını kabul etmenin, dava konusu edilecek işlem ile dava açacak kişi arasında belli ölçüler içinde menfaat ilişkisi bulunması şartının ihlali sonucunu doğuracağı,
	Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının genel nitelikteki düzenleyici işlemlere karşı sadece kuruluş kanunlarında gösterilen amaçları doğrultusunda dava açma ehliyetinin bulunuğu, nitekim konuyla ilgili yasal düzenlemelerde de, bu kuruluşların amaçları dışında faaliyette bulunamayacaklarının açık bir biçimde yer aldığı,

Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının genel nitelikteki düzenleyici işlemlere karşı sadece kuruluş kanunlarında gösterilen amaçları doğrultusunda dava açma ehliyetinin bulunuğu, nitekim konuyla ilgili yasal düzenlemelerde de, bu kuruluşların amaçları dışında faaliyette bulunamayacaklarının açık bir biçimde yer aldığı,
	Dava konusu Yönetmeliğin "Amaç ve kapsam" başlıklı 1. maddesinde; "Bu Yönetmeliğin amacı; su altında korunması gerekli kültür ve tabiat varlığı bulunan bölgelerden, Kültür ve Turizm Bakanlığınca belirlenen yerlerde yapılacak turizm ve sportif amaçlı dalışlara ilişkin usul ve esasları düzenlemektir." kuralının yer aldığı, 
	Anılan maddede yer alan düzenlemeden de anlaşılacağı üzere, dava konusu Yönetmeliğin, su altında bulunan kültür ve tabiat varlıklarına yapılacak turizm ve sportif amaçlı dalışlar ve bu dalışlara ilişkin usul ve esasları düzenlediği,
 	TMMOB ve bu birliğin bir üyesi olan Mimarlar Odasının kuruluş amacının; mühendislik ve mimarlık mesleği mensuplarının, müşterek ihtiyaçlarını karşılamak, mesleki faaliyetlerini kolaylaştırmak, mesleğin genel menfaatlere uygun olarak gelişmesini sağlamak, meslek mensuplarının birbirleriyle ve halk ile olan ilişkilerinde dürüstlüğü ve güveni hâkim kılmak ve meslek disiplinini ve ahlâkını korumak olduğu,
	Gerek 6235 sayılı Kanun'da, gerekse Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Mimarlar Odası Ana Yönetmeliği'nde, Mimarlar Odasının faaliyet alanının; mimarlık mesleğine yönelik iş ve işlemlere yönelik olduğunun belirtildiği, dava konusu Yönetmelik ile düzenlenen, su altında bulunan kültür ve tabiat varlıklarına yapılacak turizm ve sportif amaçlı dalışlara ilişkin herhangi bir mesleki faaliyetinin bulunmadığı,
	Bu kapsamda, Birlik kapsamındaki her meslek odasının amacının, Kanun'da belirtilmiş faaliyet alanlarının kendi mesleki alanlarıyla sınırlı olduğu,
	Bu durumda, davacı Odanın kuruluş amacı ve  faaliyet alanı ile dava konusu işlem birlikte değerlendirildiğinde, dava konusu işlemin davacı Odanın menfaatini etkilemediği, bu nedenle davacının subjektif dava açma ehliyetinin bulunmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle davanın ehliyet yönünden reddine karar verilmiştir.

Bu kapsamda, Birlik kapsamındaki her meslek odasının amacının, Kanun'da belirtilmiş faaliyet alanlarının kendi mesleki alanlarıyla sınırlı olduğu,
	Bu durumda, davacı Odanın kuruluş amacı ve  faaliyet alanı ile dava konusu işlem birlikte değerlendirildiğinde, dava konusu işlemin davacı Odanın menfaatini etkilemediği, bu nedenle davacının subjektif dava açma ehliyetinin bulunmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle davanın ehliyet yönünden reddine karar verilmiştir. 
 
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu'nun 35. maddesinde su altında korunması gerekli kültür ve tabiat varlıklarının bulunduğu bölgelerde sportif amaçlı dalışların tamamen yasaklandığı, bu hükmün, devletin tarihi, kültür ve tabiat varlıklarının ve değerlerinin korunması görevine ve kamu menfaatinin korunması amacına dayandığı, doğal, tarihi ve kültürel değerlerin korunmasında her bir yurttaş gibi menfaat ilgisi bulunduğu, dava açmaktaki tek menfaatinin kamu yararı olduğu, davanın, Anayasa'nın 56. maddesinde yer alan çevre hakkının kullanılması çerçevesinde açıldığı, menfaat ihlali kavramının kişisel hak ihlali kavramından farklı olduğu, çevre, tarihi, kültürel ve doğal varlıkların korunması gibi kamu yararını yakından ilgilendiren durumlarda meslek odalarının dava açmasında menfaati bulunduğunun kabulü gerektiği, temyize konu kararın, adil yargılanma hakkını kısıtladığı, dava konusu Yönetmelik ile getirilen düzenlemelerin, kültür ve tabiat varlıklarının Anayasa ve 2863 sayılı Kanun hükümlerine aykırı olarak turizm amaçlı dalışlarla zarar görmesine yol açabileceği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, davanın süresinde açılmadığı, dava konusu Yönetmeliğin düzenlenmesinin amacının, ülkemizin kıyılarında yürütülmekte olan sportif amaçlı faaliyetlerin, su altı kültür mirasımıza zarar vermeden ve su altı kültür varlıklarının tahribini bertaraf edecek tedbir ve yöntemlerle yürütülmesini sağlamak olduğu, Danıştay Dördüncü Dairesince verilen kararın usul ve hukuka uygun bulunduğu ve temyiz dilekçesinde öne sürülen nedenlerin, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır. 
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...IN DÜŞÜNCESİ : Su altında korunması gerekli kültür ve tabiat varlığı bulunan alanların taşıdığı kültürel ve çevresel önem nedeniyle, su altında korunması gerekli kültür ve tabiat varlığı bulunan bölgelerden, Kültür ve Turizm Bakanlığınca belirlenen yerlerde yapılacak turizm ve sportif amaçlı dalışlara ilişkin usul ve esasların düzenlendiği dava konusu Yönetmeliğin, kamu yararını doğrudan ilgilendiren bir düzenleme olduğu sonucuna ulaşıldığından, davacının kamu yararını koruma görev ve yükümlülüğünden dolayı dava açma ehliyetinin bulunduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, davacının temyiz isteminin kabulü ile davanın ehliyet yönünden reddine ilişkin temyize konu Daire kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
	Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan;
	"a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması,
	b) Hukuka aykırı karar verilmesi,
	c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
            Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2.Davanın ehliyet yönünden reddine ilişkin Danıştay Dördüncü Dairesinin temyize konu 23/11/2023 tarih ve E:2023/11490, K:2023/6511 sayılı kararının ONANMASINA, 
3. Kesin olarak, 11/09/2024 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY 
X- Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 56. maddesinde; "Herkes, sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahiptir. Çevreyi geliştirmek, çevre sağlığını korumak ve çevre kirlenmesini önlemek Devletin ve vatandaşların ödevidir. Devlet, herkesin hayatını, beden ve ruh sağlığı içinde sürdürmesini sağlamak; insan ve madde gücünde tasarruf ve verimi artırarak, işbirliğini gerçekleştirmek amacıyla sağlık kuruluşlarını tek elden planlayıp hizmet vermesini düzenler. Devlet, bu görevini kamu ve özel kesimlerdeki sağlık ve sosyal kurumlarından yararlanarak, onları denetleyerek yerine getirir." 63. maddesinde; "Devlet, tarih, kültür ve tabiat varlıklarının ve değerlerinin korunmasını sağlar, bu amaçla destekleyici ve teşvik edici tedbirleri alır.
" 125. maddesinde; "İdarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolu açıktır." 135. maddesinde ise; "Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve üst kuruluşları; belli bir mesleğe mensup olanların müşterek ihtiyaçlarını karşılamak, mesleki faaliyetlerini kolaylaştırmak, mesleğin genel menfaatlere uygun olarak gelişmesini sağlamak, meslek mensuplarının birbirleri ile ve halk ile olan ilişkilerinde dürüstlüğü ve güveni hakim kılmak üzere meslek disiplini ve ahlakını korumak maksadı ile kanunla kurulan ve organları kendi üyeleri tarafından kanunda gösterilen usullere göre yargı gözetimi altında, gizli oyla seçilen kamu tüzel kişilikleridir." hükümleri yer almaktadır.

6235 sayılı Türk Mühendis  ve Mimar Odaları Birliği Kanunu'nun yukarıda anılan   Anayasal hükme  paralel olarak düzenlenen 2. maddesinde; "...Birliğin kuruluş amacı: a) Bütün mühendis ve mimarları ihtisas kollarına ayırmak ve her kol için bir oda kurulmasına karar vermek; Bu suretle aynı ihtisasa mensup meslek mensuplarını bir Odanın bünyesinde toplamak; merkezde idare heyeti, haysiyet divanı ve murakıplar gibi görevlilere yetecek kadar üyesi bulunmayan Odanın merkezini, Umumi Heyetin belirleyeceği yerde açmak; b) Mühendislik ve mimarlık mesleği mensuplarının, müşterek ihtiyaçlarını karşılamak, mesleki faaliyetlerini kolaylaştırmak, mesleğin genel menfaatlere uygun olarak gelişmesini sağlamak, meslek mensuplarının birbirleriyle ve halk ile olan ilişkilerinde dürüstlüğü ve güveni hakim kılmak üzere meslek disiplinini ve ahlakını korumak için gerekli gördüğü bütün teşebbüs ve faaliyetlerde bulunmak; c) Meslek ve menfaatleriyle ilgili işlerde resmi makamlarla işbirliği yaparak gerekli yardımlarda ve tekliflerde bulunmak, meslekle ilgili bütün mevzuatı normları, fenni şartnameleri incelemek ve bunlar hakkındaki görüş ve düşünceleri ilgililere bildirmektir. Birlik ve organları, kuruluş amaçları dışında faaliyette bulunamazlar." hükmüne yer verilmiştir.
Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Mimarlar Odası Ana Yönetmeliği'nin 6. maddesinde ise; "Odanın başlıca amaçları; a) Mesleki alanda ülke ve kamu çıkarları ile uluslararası gelişmeler çerçevesinde çalışmalar yapmak, mesleğin ve üyelerin değişen toplumsal ve ekonomik yapı içindeki değişen konumlarını izlemek, tespit etmek, değerlendirmek, mesleğin ve üyelerin görev, yetki ve sorumluluklarını düzenlemek, ulusal ve uluslararası ölçekte mesleğin gelişmesini izlemek ve sağlamak,  b) Meslek onurunu ve üye haklarını korumak, c) Ülke içinde ve dışında tüm resmi ve özel kuruluşlarla işbirliği yaparak, mesleğin uygulama ve kuram alanında gelişmesini sağlamak üzere her türlü etkinliklerde bulunmak; bilimsel ve teknik evrakı inceleyerek gereken mesleki denetimleri yapmak, d) Mimarlık uygulamasıyla ilgili standart ve normları, yönetmelik ve teknik şartnameleri araştırmak ve incelemek, gerekli düzenlemeleri yapmak, e) Eğitim kurumlarıyla işbirliği yaparak mesleki eğitimin gelişmesine katkıda bulunmak, f) Üyeler arasındaki dayanışmayı sağlamak ve haksız rekabeti önlemek, g) Mimarlık kültürünün korunmasını ve geliştirilmesini sağlamak, bu doğrultudaki başarılı çalışmaları özendirmektir." kuralı yer almıştır.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde; iptal davalarının idari işlemler hakkında yetki, sebep, şekil, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılacağı hükme bağlanmıştır.