muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/35202, Karar No: 2016/499, Tarih: 13.01.2016

Mezkur ihbarnamede;

Dosya kapsamına göre, kardeş olan katılan sanıklar arasında babalarından kalan arazinin kullanımı konusunda husumet bulunduğu, olay günü ...’nın tarlayı sürdürdüğü sırada olay yerine gelen ... ile tarlanın yakınlarında bulunan ... arasında tartışma çıktığı, ...’nın elinde sopa, ...’nın elinde kesici alet niteliğinde tahra bulunduğu, taraflar arasında çıkan kavga sonucunda ... hakkında düzenlenen Osmaniye Adli Tıp Şube Müdürlüğünün 26/03/2015 tarihli ve 2015/2... sayılı raporuna göre; ... Devlet Hastanesinin 25/10/2014 tarih ve 8... sayılı raporu ile sol parieto okcipital bölgede 5 cm’lik cilt ve cilt altı kesi, sol klavikula diafizinde kırık, sol el 3. parmak dorsal yüzde 1 cm’lik cilt kesisi, sol tibia diafiz hizasında 4 cm çaplı ödem, sağ deltoid bölgede 5 cm’lik abrazyon olduğunun tespit edildiği, ... Devlet Hastanesi Beyin Cerrahi Kliniğine ait 27/10/2014 tarihli ve Y... sayılı epikriz raporuna göre de kafasına tahra ile vurulan hastanın kafa kubbe kırığı tanısı ile yoğun bakım servisine yatırıldığının belirtildiği, şahsa ait radyolojik görüntüler incelendiğinde sol parietal kemikte kırık ve sol klavikulada ayrıksız kırık tespit edildiği, buna göre şahısta kafa kemiklerinde kırığa (kubbe) neden olan yaralanmasının yaşamını tehlikeye sokan bir durum olduğu, basit tıbbi müdahale ile giderilemeyeceği ve vücuttaki kemik kırıklarının hayat fonksiyonlarına etkisinin ağır (4) derecede etkileyecek nitelikte olduğunun belirtilmiş olması karşısında sanık ...'nın eyleminin adam öldürmeye teşebbüs suçunu oluşturup oluşturmayacağına dair delillerin takdiri ile yargılama görevi Ağır Ceza Mahkemesine ait olduğu dikkate alınmaksızın, itirazın reddi yerine, yazılı şekilde kabulü ile görevsizlik kararının kaldırılmasına karar verilmesinde; isabet görülmediğinden bahisle, 5271 sayılı CMK'nin 309.maddesi gereğince anılan kararın bozulması lüzumunun ihbar olunduğu anlaşıldı.

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Adalet Bakanlığı'nın kanun yararına bozma isteyen yazısına dayanan tebliğnamede ileri sürülen düşünce yerinde görüldüğünden; Osmaniye .. Ağır Ceza Mahkemesinin 23/06/2015 tarihli ve 2015/479 değişik iş sayılı kararının 5271 sayılı CMK'nin 309/4.maddesigereğince kanun yararına BOZULMASINA, müteakip işlemlerin mahallinde yerine getirilmesine; dosyanın mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE; 13.01.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/10045, Karar No: 2016/9939, Tarih: 03.11.2016

**20. Hukuk Dairesi         2016/10045 E.  ,  2016/9939 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Tüketici Mahkemesi

Taraflar arasında görülen davada ... 1. Asliye Hukuk (Tüketici Mahkemesi sıfatıyla) ve ... Tüketici Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Davacı 04.06.2015 tarihli dilekçe ile; ... Tüketici Hakem Heyeti kararının iptali istemiyle ... Asliye Hukuk Mahkemesinde (Tüketici Mahkemesi sıfatıyla) dava açmıştır.

... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi (Tüketici Mahkemesi sıfatıyla) "Kararına itiraz olunan Tüketici Hakem Heyetinin bulunduğu yer itibariyle 6502 sayılı Kanunun 70/3. maddesi uyarınca ... Tüketici Mahkemesinin yetkili olduğu..." gerekçesiyle yetkisizlik kararı vermiştir.

... Tüketici Mahkemesi ise; "...davacının ... Tüketici Hakem Heyeti kararının iptalini istediklerini, dava dilekçesine yanlışlıkla ... Tüketici Hakem Heyeti yazıldığını belirttiklerinden kararına itiraz olunan Tüketici Hakem Heyetinin bulunduğu yer itibariyle 6502 sayılı Kanunun 70/3. maddesi uyarınca ... Tüketici Mahkemesinin yetkili olduğu..." gerekçesiyle yetkisizlik kararı vermiştir.

6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanun 28.05.2014 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Dava, 6502 sayılı Kanunun yürürlüğe girmesinden sonra, 04.06.2015 tarihinde açılmıştır. 6502 sayılı Kanun, tüketici hakem heyeti kararlarına itiraz davalarına ilişkin yetki konusunda 4077 sayılı Kanundan farklı bir düzenleme getirmiş; 70/3. maddesinde "Tüketici hâkem heyetinin bulunduğu yerdeki tüketici mahkemesinin yetkili" olduğu kabul edilmiştir.

Somut olayda, iptali istenen karar, ... Tüketici Hâkem Heyeti tarafından verildiğine, dava dilekçesinde yanlışlıkla .... Tüketici Hâkem Heyeti yazıldığına göre, 6502 sayılı Kanunun 70/3. maddesi uyarınca ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi (Tüketici Mahkemesi sıfatıyla) kesin yetkilidir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 6100 sayılı HMK'nın 21 ve 22. maddeleri gereğince; ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin (Tüketici Mahkemesi sıfatıyla) YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE 03.11.2016 gününde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/21232, Karar No: 2014/7004, Tarih: 07.05.2014

**3. Hukuk Dairesi         2013/21232 E.  ,  2014/7004 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Uyuşmazlık, mahkemece haksız eylemden kaynaklanan tazminat davası olarak nitelendirilmiş olup, adam çalıştıranın sorumluluğuna ilişkin bir nitelendirmede bulunulmamıştır.

Davanın niteliğine göre inceleme görevi Yargıtay 4.Hukuk Dairesinindir.

Ancak, anılan daire dosyayı dairemize göndermiş olduğundan; dosyanın Hukuk Daireleri Başkanlar Kurulunca temyiz incelemesini yapacak daire belirtilmek üzere dosyanın Hukuk Daireleri Başkanlar Kuruluna gönderilmesine, 07.05.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/3457, Karar No: 2012/4142, Tarih: 23.02.2012

**(Kapatılan)13. Ceza Dairesi         2011/3457 E.  ,  2012/4142 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Tahsis ve kullanımları gereği açıkta bırakılmış eşya hakkında hırsızlık

HÜKÜM : Beraat

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

Şikayetçinin abisi adına kayıtlı aracı direksiyon kilidini takıp kapı ve camlarını da kilitledikten sonra sokak üzerine park ettiği aracının olay günü gecesi sol ön kapının üst kısmından esnetilerek açıldıktan sonra kilidin kesilerek düz kontak yapılmak suretiyle çalındıktan sonra bir başka yerde terk vaziyette bulunduğu 22.02.2005 tarihli ekspertiz raporu içeriğine göre sanığın sol el orta parmak izinin otonun sol ön kapı dış yüzeyinden alınan izle uyumlu olduğunun tespiti ve sanığın yetersiz savunması karşısında mahkumiyeti yerine yazılı şekilde beraat kararı verilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, o Yer Cumhuriyet Savcısının temyiz itirazı bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenle tebliğnameye uygun olarak BOZULMASINA, 23.02.2012 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/1744, Karar No: 2008/4970, Tarih: 11.04.2008

**(Kapatılan)14. Hukuk Dairesi         2008/1744 E.  ,  2008/4970 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 22.03.2006 gününde verilen dilekçe ile tapu iptali, tescil, olmadığı takdirde alacak istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; tapu iptali ve tescil davasının reddine, davalı şirket yönünden alacak davasının kabulüne dair verilen 15.05.2007 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, yüklenicinin temliki işlemine dayalı mülkiyet aktarımı ve ikinci kademede satış bedelinin istirdatı istemlerine ilişkindir.

Davalı arsa sahibi yüklenicinin edimlerini yerine getirmediğini, davanın reddini savunmuş, diğer davalı yüklenici savunmada bulunmamıştır.

Mahkemece, dayanılan 25.03.1998 günlü taşınmaz satış vaadi sözleşmesinde arsa sahibi taraf olmadığından ve yüklenici edimlerini yerine getirmediğinden bahisle dava reddedilmiştir.

Hükmü davacı temyiz etmiştir.

Davalılar arasında biçimine uygun düzenlenen 21.03.1997 günlü arsa payı devri karşılığı inşaat yapım sözleşmesi bulunmaktadır. Bu sözleşmeyle davalı yüklenici arsa sahibinin maliki olduğu 10273 ada 3 parsel sayılı taşınmaz üzerinde sözleşmeye amaca ve fen sanat kurallarına uygun bir bina yapım işini üstlenmiştir. Dosyada yer alan bilgi ve belgelerden yapı için bodrum+zemin ve 1. kata bina yapmak üzere ruhsat verildiği, yapının fiilen bodrum+zemin 1, 2, 3 ve 4 kat inşa edildiği bu haliyle 2, 3 ve 4. normal katların projesine aykırı yapıldığı uygulamadaki değimiyle «kaçak» olduğu görülmektedir. Diğer taraftan; inşaat arsa üzerine taşırılarak oturtulmuş, yapı hakkın da 28.11.1997 tarihinde tatil tutanağı düzenlenmiş yetkili mercii tarafından da yaptırım uygulanarak yıkımına karar verilmiştir.

Görülüyor ki, orta yerde kamu düzenine ilişkin imar mevzuatına uygun meydana getirilmiş bir bina yoktur. Mevcut bina ruhsat ve eklerine aykırı yapıldığından, hakkında yıkım kararı verilmiştir. Bu haliyle yüklenicinin ediminin yerine getirdiğinden, bir bakıma eserin bedeli olan bağımsız bölüm tapusunu ondan talep edebileceğinden, söz edilemez. Edim yerine getirilmediğinden yüklenicinin davacıya yaptığı temlik işlemi de hüküm ve sonuç meydana getirmez. Mahkemece bu yönler gözetilerek davacının mülkiyet aktarımı talebinin reddedilmesinde yanılgı yoktur.

Yapılan yargılamaya, toplanan delillere ve tüm dosya içeriğine göre davacının bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edene yükletilmesine, 11.04.2008 gününde oybirliği ile karar verildi
Yargıtay — Esas No: 2013/6176, Karar No: 2013/10411, Tarih: 04.07.2013

**9. Ceza Dairesi         2013/6176 E.  ,  2013/10411 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Sulh Ceza Mahkemesi

Suç : Muhafaza görevini kötüye kullanma

Hüküm : TCK’nın 289/1-1.cümle-2.cümle, 62, 52/2, 51. maddeleri uyarınca mahkumiyet, erteleme

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre sanık müdafiinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükmün ONANMASINA, 04.07.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/14512, Karar No: 2025/201, Tarih: 09.01.2025

**9. Hukuk Dairesi         2024/14512 E.  ,  2025/201 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 47. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2024/1675 E., 2024/1939 K.

Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar; davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı ... bünyesinde dava dışı ... Kent Hizmetleri AŞ (... AŞ) sigortalısı olarak çalıştığını, davalı ... ile dava dışı Şirket arasındaki ilişkinin muvazaalı işleme dayandığı hususunun Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı (ÇSGB) İş Müfettişlerince dava dışı Şirket bünyesinde yapılan teftiş sonucunda düzenlenen 07.07.2014 tarihli ve 4687 sayılı muvazaa raporunda tespit edildiğini, davalının raporun iptali için İstanbul Anadolu 24. İş Mahkemesinin 2014/468 Esas sayılı dosyasında açtığı davada Bakanlığın tespit raporunun yerinde olduğunun tespiti ile davanın reddedildiğini, kesinleşmiş muvazaa olgusu nedeniyle müvekkilinin başlangıçtan itibaren davalı ... işçisi sayılarak geçmişe dönük ücret ve alacaklarının belirlenmesi gerektiğini ileri sürerek fark ücret, ikramiye, ilave tediye, fazla çalışma ve toplu iş sözleşmesinden kaynaklanan alacaklarının ve ayrımcılık tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; husumet itirazında bulunduklarını, dava dilekçesinde bahsi geçen muvazaa tespit raporunun iptaline ilişkin davanın kesinleşmediğini, bekletici mesele yapılması gerektiğini, davacının dava dışı Şirket çalışanı olduğunu, müvekkili Belediye ile dava dışı Şirket arasındaki ilişkinin geçerli asıl işveren alt işveren ilişkisi kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini, zira söz konusu dava dışı Şirket ile yapılan ihalelerin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'na (4734 sayılı Kanun) uygun şekilde yapıldığını ve ihale konusu işlerin 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun (5393 sayılı Kanun) 67. maddesinde sayılan işlerden olduğundan üçüncü kişilere gördürülmesinde herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 26.05.2022 tarihli kararı ile; davalı ... ile yüklenici firma ... AŞ arasındaki iş ilişkisinin muvazaaya dayandığının davacının ... AŞ uhdesindeki çalışma süresi bakımından davalı ... Başkanlığının işçisi sayılması gerektiği ancak davacının baştan itibaren davalı Belediyenin işçisi hâline gelmesinin, kendisine hemen ve başkaca bir işleme gerek kalmaksızın Belediyenin tarafı olduğu toplu iş sözleşmesinden yararlanmasına imkân vermeyeceğinden işçinin toplu iş sözleşmesinden yararlanması için üyeliğinin işçi sendikasınca işverene bildirilmesi veya dayanışma aidatı ödemek suretiyle amacıyla başvurmasının gerektiği, ancak davacının üyeliğinin davalı Belediyeye bildirilmediği veya dayanışma aidatı ödeyerek Belediyede geçerli toplu iş sözleşmesinden yararlanma talebinde de bulunmadığı, bu bağlamda, davacının davalı Belediyede geçerli toplu iş sözleşmesinden yararlanamayacağı ve toplu iş sözleşmesinden kaynaklı alacaklara hak kazanamayacağı, ayrımcılık tazminatı yönünden de ise ücret alacaklarının muvazaya dayalı olarak eksik ödenmesinin dil, ırk, cinsiyet, siyasal düşünce, felsefi inanç, din ve mezhep gibi sebeplere dayalı olduğu iddia ve ispat edilemediği gerekçeleriyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin 26.05.2022 tarihli kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 27.12.2023 tarihli kararı ile; davacının, ÇSGB İş Müfettişlerince dava dışı Şirket bünyesinde yapılan teftiş sonucunda düzenlenen 07.07.2014 tarihli ve 4687 sayılı muvazaa raporunun; muvazaa tespiti yapılan ihale kapsamında çalışan işçiler listelerinde bulunmadığı, ayrıca dava konusu ihale dönemlerini kapsayan tarihlerde yürürlükte bulunan 4734 sayılı Kanun'un 62/1-(e) hükmü ve 5393 sayılı Kanun'un 67. maddesi uyarınca davalı Belediyenin görevi konusuna giren işlerin hizmet alım sözleşmesi ile gördürülmesi mümkün olduğundan 11.09.2014 tarihinden sonra muvazaalı çalışmanın söz konusu olmayacağı, bununla birlikte Mahkemece belirtildiği üzere davacının sendika üyeliğini bildirmediği ya da dayanışma aidatı ödemediği dolayısıyla toplu iş sözleşmesi hükümlerinden de yararlanamayacağı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

Bölge Adliye Mahkemesinin 27.12.2023 tarihli kararının süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairece, Bölge Adliye Mahkemesince İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesi değiştirilmiş olmasına rağmen istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesinin hatalı olduğu gerekçesiyle usulden bozulmasına karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

Bölge Adliye Mahkemesinin 27.12.2023 tarihli kararının süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairece, Bölge Adliye Mahkemesince İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesi değiştirilmiş olmasına rağmen istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesinin hatalı olduğu gerekçesiyle usulden bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile iş yerinde ÇSGB İş Müfettişlerince düzenlenen raporun ekinde bulunan muvazaa tespitine konu listelerde olmadığı, ayrıca dava konusu ihale dönemlerini kapsayan tarihlerde yürürlükte bulunan mevzuat hükümleri uyarınca davalı Belediyenin görevi konusuna giren işlerin hizmet alım sözleşmesi ile gördürülmesi mümkün olduğundan 11.09.2014 tarihinden sonra muvazaalı çalışmanın söz konusu olmayacağı gerekçeleriyle davanın reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde:

a. Davacının kararda belirtildiği gibi temizlik işçisi olarak çalışmadığını, mühendis olarak çalıştığını,

b. ÇSGB İş Müfettişlerince yapılan tespitlerin yerinde olduğunu, davalı ... ile ... AŞ arasında hukuka uygun olmayan asıl-alt işveren ilişkisi kurulmadığını beyan etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, davalının tarafı olduğu asıl işveren alt işveren ilişkisinin kanuna uygun kurulup kurulmadığı, muvazaaya dayanıp dayanmadığı, bunun sonucu olarak da davacının dava konusu alacaklara hak kazanıp kazanmadığına ilişkindir.

1. 4857 sayılı İş Kanunu'nun (4857 sayılı Kanun) 2/7 hükmüne göre bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren alt işveren ilişkisi denilmektedir. Maddeye göre asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak 4857 sayılı Kanun'dan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur. Dolayısıyla asıl işveren alt işveren ilişkisinin geçerli olarak kurulabilmesi için iki işverenin bulunması, mal veya hizmet üretimine ilişkin bir işin varlığı ve asıl işin bölünerek alt işverene verilmesi hâlinde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik sebeplerle uzmanlık gerektirme unsurunun gerçekleşmiş olması gerekir. Sözü edilen bu hususların, aksi kanıtlanabilen adi kanuni karineler olduğu kabul edilmelidir.

2. Muvazaa ise 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nda (6098 sayılı Kanun) düzenlenmiş olup tarafların üçüncü kişileri aldatmak amacıyla, kendi gerçek iradelerine uymayan, aralarında hüküm ve sonuç meydana getirmesini arzu etmedikleri, görünüşte bir anlaşma olarak tanımlanabilir. Muvazaada, taraflar arasında üçüncü kişileri aldatma kastı bulunmakta ve sözleşmedeki gerçek amaç gizlenmektedir. Muvazaa genel ispat kuralları ile ispat edilebilir. Bunun dışında işverenler arasında muvazaalı biçimde asıl işveren alt işveren ilişkisi kurulmasının önüne geçilmek amacıyla 4857 sayılı Kanun'un 2/8 hükmünde bazı muvazaa kriterlerine de yer verilmiştir. Maddenin sekizinci fıkrasına göre, asıl işverenin işçilerinin alt işveren tarafından işe alınarak çalıştırılmaya devam ettirilmesi suretiyle hakları kısıtlanamaz veya daha önce o işyerinde çalıştırılan kimse ile alt işveren ilişkisi kurulamaz. Aksi hâlde ve genel olarak asıl işveren alt işveren ilişkisinin muvazaalı işleme dayandığı kabul edilerek alt işverenin işçileri başlangıçtan itibaren asıl işverenin işçisi sayılarak işlem görürler. İşletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işler dışında asıl iş, bölünerek alt işverenlere verilemez.

3. 5393 sayılı Kanun'un 14/1-(a) hükmünde esasen Belediyenin görev ve sorumlulukları düzenlenmiştir. Maddenin sözü edilen bendinin birinci cümlesinde "...yaptırır." ibaresi yer almakta ise de; genel idare esaslarına göre yürütülen kamu hizmetlerinin gerektirdiği görevlerden, asli ve sürekli nitelik taşıyanların memurlar ve diğer kamu görevlileri eliyle görülmesi zorunlu olduğu hususu gözetildiğinde, maddede sayılan işlerin tamamının alt işverenlere verilemeyeceği açıktır. Kanun koyucu tarafından 14. maddede sayılan işlerden hangilerinin alt işverenlere verilebileceğine ilişkin sınırlamaya ise 5393 sayılı Kanun'un 67. maddesinde yer verilmektedir. 5393 sayılı Kanun’un 67. maddesinde belirtilen asıl işlerin, 4857 sayılı Kanun'un 2. maddesinde belirtilen sınırlamalar olmaksızın alt işverenlere verilebileceği düzenlenmiş olup bu işlerin belediyenin asli işlerinden olmasına rağmen işletmenin veya işin gereği teknolojik sebeplerle uzmanlık gerektiren iş olup olmadığına bakılmaksızın üçüncü kişilere gördürülmesi mümkün kılınarak 4857 sayılı Kanun’un 2 nci maddesine istisna getirilmiştir.

4. Diğer yandan 11.09.2014 tarihli ve 29116 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6552 sayılı İş Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması ile Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına Dair Kanun ile 4734 sayılı Kanun'un 62/1-(e) hükmü ve Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun (4735 sayılı Kanun) 8. maddesinde yapılan değişikliklerle personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alım sözleşmelerinin yapılabilmesine imkân tanınmıştır. Bu nedenle düzenlemenin yürürlüğe girdiği 11.09.2014 tarihinden sonra asıl işveren alt işveren ilişkisinin, sırf işçi teminine dayalı olduğu gerekçesiyle geçersiz olduğunun kabulü mümkün değildir.

5. 5393 sayılı Kanun’un 70. maddesinde de “Belediye kendisine verilen görev ve hizmet alanlarında, ilgili mevzuatta belirtilen usûllere göre şirket kurabilir.” düzenlemesi yer almaktadır.

6. Belirtilen düzenlemeler dikkate alındığında davalı Belediyenin görevi kapsamına giren işlerin hizmet alım sözleşmesi ile gördürülmesinin ve belediyelerce şirket kurulmasının yasal olarak mümkün olduğu; kurulan bu şirketlerden hizmet alımı kanuna aykırı olmadığı gibi bu hususun tek başına muvazaaya delil de teşkil etmediği sonuçlarına ulaşılmaktadır.

7. Dairemiz uygulamasına göre her ihale dönemi kendi içinde değerlendirilerek davalı ile dava dışı Şirketler arasında asıl işveren alt işveren ilişkisinin usulüne uygun olarak kurulup kurulmadığı, muvazaaya dayanıp dayanmadığı tespit edildikten sonra karar verilmesi gerekir. Ancak somut uyuşmazlıkta hükme esas alınan bilirkişi raporu, eksik incelemeye dayalı olduğu gibi denetime elverişli de değildir. Bilirkişi raporunda davacının; hangi dönemlerde hangi hizmet alım sözleşmesi kapsamında çalıştırıldığı ve hizmet alım sözleşmesine uygun çalıştırılıp çalıştırılmadığı açık değildir.

8. Davacıya ait hizmet döküm cetvelinin incelenmesinden uyuşmazlık döneminde; davacının 01.07.2012 -30.04.2014 tarihlerinde ....sicil No.lu ... İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. unvanlı işyerinde , 01.05.2014-30.06.2014 .... sicil No.lu ..... Şiş. Bl. Tk. Md. İnş. .... Et. Tr. Tem. Hz. Gd. Rk. Ot. ve ....t. unvanlı işyerinde 01.07.2014-20.10.2015 tarihlerinde ...sicil No.lu ... Şiş. Bl. Tk. Md. İnş. ..... Et. Tr. Tem. Hz. Gd. Rk.....unvanlı işyerinde sigortalı olduğu anlaşılmıştır.

9. ÇSGB İş Teftiş Kurulu Başkanlığınca düzenlenen 07.07.2014 tarih ve 4687 sayılı muvazaa raporu ve ekleri dosyada bulunmadığından, Dairemizin 2020/18110 Esas sayılı dosyasından temin edilerek yapılan incelemede; davacının adının, muvazaa tespiti yapılan 01.04.2013-30.06.2014 tarihli 170 personelli temizlik Hizmet Alım Sözleşmesi kapsamında çalışan işçiler arasında olmadığı, aksine muvazaalı olmadığı kabul edilen ... İnşaat San. Tic. Ltd. Şti. ile ... AŞ arasında yapılan 27.06.2012 tarihli "Şişli İlçesi .... Cadde, Sokakların ve Pazar Yerlerinin Süpürülmesi, Yıkanması, Çöp Toplama ve Taşıma İşine İlişkin Hizmet Alım Sözleşmesi" kapsamında çalışan işçilerin arasında 375. sırada olduğu görülmüştür. Mahkemece tanık dinlenmemiştir. Özlük dosyasında yer alan belgelerde de davacının çevre kontrol müdürlüğünde, teknik ve idari personel olarak çalıştığına dair kayıtlara rastlanmıştır.