muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Danıştay — Esas No: 2023/7530, Karar No: 2024/5849, Tarih: 23.10.2024

"İçtihat Metni"
               T.C.
D A N I Ş T A Y
 ALTINCI DAİRE  
Esas     No : 2023/7530
Karar	No : 2024/5849                                                                  
KARAR DÜZELTME İSTEMİNDE
BULUNAN (DAVALI)	: ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı	  
VEKİLİ	: Av....
 
KARŞI TARAF (DAVACI)	:  ... Valiliği 
VEKİLİ	:  Av. ...
İSTEMİN	KONUSU	: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararın onanmasına dair Danıştay Altıncı Dairesinin  07/06/2023 tarih ve E:2020/5974, K:2023/5695 sayılı kararının; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi uyarınca düzeltilmesi istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem:  Mülkiyeti hazineye ait ve Milli Eğitim Bakanlığına tahsisli olan Şanlıurfa İli, ... İlçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... ve ... parsel sayılı taşınmazları kapsayan alanda Şanlıurfa Büyükşehir Belediye Meclisinin  03/07/2013 tarih ve 77 sayılı kararıyla kabul edilen 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin iptali isteilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince; dava konusu uygulama imar planı değişikliğinin dayanağı olan ve Şanlıurfa Büyükşehir Belediye Meclisinin...... tarih ve ... sayılı kararıyla kabul edilen 1/5000 ölçekli nazım imar planında dava konusu taşınmazların ''yol ve ortaöğretim tesis alanı'' kullanımında kaldığı, dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinde ise anılan taşınmazların tamamının ''yol'' alanı olarak fonksiyonlandırıldığı, bu durumda üst ölçekli nazım imar planına aykırı kullanım getirdiği anlaşılan ve plan hiyerarşisine aykırı olan dava konusu uygulama imar planı değişikliğinde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Daire kararının özeti: Davalının temyiz başvurusu üzerine Danıştay Altıncı Dairesince, temyize konu karar hukuk ve usule uygun bulunmuş ve  kararın onanmasına karar verilmiştir.
KARAR DÜZELTME TALEP EDENİN İDDİALARI        : Davalı tarafından, dava konusu taşınmazlara ilişkin yapılan imar planı değişikliğinin ... tarih ve ... sayılı belediye meclis kararı ile yürürlüğe girdiği, 30/07/2013 tarihinde ilan edildiği, ilan süresi içerisinde davacı tarafından herhangi bir itirazda bulunulmadığı, planın kesinleşmesinden itibaren süresi içinde dava açılmadığı ileri sürülerek kararın düzeltilmesi istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI          : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY	TETKİK HAKİMİ... 'İN DÜŞÜNCESİ      : Karar düzeltme isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI          : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY	TETKİK HAKİMİ... 'İN DÜŞÜNCESİ      : Karar düzeltme isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: 
6545 sayılı Türk Ceza Kanunu İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 103. maddesinin b) bendi ile 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 54. maddesi yürürlükten kaldırılmış ise de; anılan Yasanın 27. maddesiyle 2577 sayılı Yasaya eklenen Geçici 8. maddenin 1. fıkrasındaki "Bu Kanunla idari yargıda kanun yollarına ilişkin getirilen hükümler, 2576 sayılı Kanunun, bu Kanunla değişik 3 üncü maddesine göre kurulan bölge idare mahkemelerinin tüm yurtta göreve başlayacakları tarihten sonra verilen kararlar hakkında uygulanır. Bu tarihten önce verilmiş kararlar hakkında, kararın verildiği tarihte yürürlükte bulunan kanun yollarına ilişkin hükümler uygulanır." kuralı uyarınca, bu maddeye göre kararın düzeltilmesi yolundaki istemin incelemesine geçildi.  2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 54. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendine göre kararın düzeltilmesi istemi yerinde görüldüğünden Dairemizin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararı kaldırılarak işin esası incelendi:
İNCELEME VE GEREKÇE:
	MADDİ OLAY : 
	Mülkiyeti hazineye ait ve Milli Eğitim Bakanlığına tahsisli olan Şanlıurfa İli, ... İlçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... ve ... parsel sayılı taşınmazları kapsayan alanda Şanlıurfa Büyükşehir Belediye Meclisinin  ... tarih ve ... sayılı kararıyla kabul edilen 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin iptali istemiyle bakılmakta olan dava açılmıştır.
 
	İLGİLİ MEVZUAT: 
	3194 sayılı İmar Kanununun 5. maddesinin işlem tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan halinde, nazım imar planı; varsa bölge veya çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, detaylı bir raporla açıklanan ve raporuyla beraber bütün plan olarak, uygulama imar planı ise; tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların  yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plan olarak tanımlanmıştır.
	HUKUKİ DEĞERLENDİRME:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
	İmar hukukunda planların kademeli birlikteliği olarak da adlandırılan planlama hiyerarşisi gereği alt ölçekli planların üst ölçekli planlarda belirlenen planlama ana ilkelerine, stratejilerine ve kararlarına uyumlu olması zorunludur.
"Plan kademelerinin üst basamaklarında yer alan imar planları, alt basamaklara göre daha soyut, daha genel ve daha kapsamlı olan ve ana ilkelerin, stratejilerin ve bunların biçimlendirdiği ana planlama kararlarının vurgulandığı belgelerdir. Bu nedenle üst ölçeklerde çok genel çizgileriyle belirlenen farklı arazi kullanımlarının konum ve büyüklüklerinin bir alt ölçeğe aynen aktarılması yeterli ve  anlamlı değildir. Diğer bir deyişle, aynı bir bölge için, alt ölçekli planlarda, üst ölçekte belirlenen kullanımlardan daha fazlasına yer vermek kaçınılmazdır. Sorun, bu farklılaşmanın sınırlarının belirlenmesinde göz önünde tutulması gereken temel ölçütün ne olması gerektiğidir. Bu ölçüt ise, üst ölçekte belirlenen arazi kullanımının hakim arazi kullanımı olarak alt ölçeklere aktarılması biçiminde özetlenebilir. Diğer bir anlatımla, aynı bölge için üst ölçekte öngörülen arazi kullanımı alt ölçeklerde de -yine aynı bölge için- hakim kullanım türü olacak, ancak alt ölçeğin gerektirdiği farklı kullanım türlerine de yer verilecektir." (İmar Planlarının Kademelenmesi ve Farklı Ölçeklerdeki Planlar Arasındaki İlişki Prof. Dr. Melih Ersoy)
	Uyuşmazlıkta İdare Mahkemesince, dava konusu uygulama imar planı değişikliğinin dayanağı olan ve Şanlıurfa Büyükşehir Belediye Meclisinin ...tarih ve ... sayılı kararıyla kabul edilen 1/5000 ölçekli nazım imar planında dava konusu taşınmazların ''yol ve ortaöğretim tesis alanı'' kullanımında kaldığı, dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinde ise anılan taşınmazların tamamının ''yol'' alanı olarak fonksiyonlandırıldığı, bu durumda üst ölçekli nazım imar planına aykırı kullanım getirdiği anlaşılan ve plan hiyerarşisine aykırı olan dava konusu uygulama imar planı değişikliğinde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verildiği görülmüştür.
Dava dosyasında bulunan plan ve pafta örneklerinin incelenmesinden; dava konusu taşınmazları da kapsayan alanda yürürlükte bulunan ve dava konusu olmayan Şanlıurfa Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararıyla kabul edilen 1/5000 ölçekli nazım imar planında ve dava konusu ...tarih ve ... sayılı belediye meclisi kararıyla kabul edilen 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinde ''yol ve ortaöğretim tesis alanı'' lejantında kaldığı, diğer bir anlatımla dava konusu uygulama imar planı değişikliğinin üst ölçekli nazım imar planına uygun olarak kabul edildiği ve alt ölçekli planın üst ölçekli plana aykırı bir kullanım kararı getirmediği anlaşılmıştır.

Bu durumda, dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin üst ölçekli nazım imar planına uygun olarak hazırlandığı ve üst ölçekli nazım imar planına karşı dava açılmadığı anlaşıldığından dava konusu işlemde imar mevzuatına, planlama esaslarına ve şehircilik ilkelerine aykırılık bulunmadığı, bu nedenle davanın reddine karar verilmesi gerekirken aksi yönde verilen dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararında isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
            Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davalının  temyiz isteminin kabulüne,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin...İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının 2577 sayılı  Kanunun 49. maddesi uyarınca BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine, 23/10/2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Danıştay — Esas No: 2023/7172, Karar No: 2024/5868, Tarih: 23.10.2024

"İçtihat Metni"
               T.C.
D A N I Ş T A Y
 ALTINCI DAİRE  
Esas     No : 2023/7172
Karar	No : 2024/5868                                                                
KARAR DÜZELTME İSTEMİNDE 
BULUNAN (DAVACI)	: ...... Kooperatifi
VEKİLİ	: Av. ...
MÜDAHİLLER 
(DAVACI YANINDA)	: 1- ...
	  2- ... (Kendi Adına Asaleten)
VEKİLLERİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI)	: ... Belediye Başkalığı -...
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... İdare Mahkemesinin ...... tarih ve E:..., K:... sayılı kararın redde ilişkin kısmının onanmasına dair  Danıştay Altıncı Dairesinin 18/05/2023 tarih ve E:2022/8185, K:2023/4849 sayılı kararının;  2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi uyarınca düzeltilmesi istenilmektedir. 
YARGILAMA SÜRECİ : 
Dava konusu istem:  Ankara ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... ve ... parsel ile ... ada, ... ve ... parsel sayılı taşınmazlar üzerinde bulunan binalarda yapı ruhsatı ve eki projesine aykırı imalatlar yapıldığından bahisle, söz konusu yapıların 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 32. maddesi uyarınca, bir ay içinde ruhsat ve eklerine uygun hale getirilmediği takdirde yıkımına ve aynı Kanun'un 42. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca yapı sahibi sıfatıyla davacı kooperatife 449.621,76-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Gölbaşı Belediye Encümeni kararının iptali istemiyle açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının  özeti:  ... İdare Mahkemesince; Ankara ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... ve ... parsel ile ... ada, ... ve ... parsel sayılı taşınmazlar üzerinde bulunan binalarda yapı ruhsatı ve eki projesine aykırı imalatlar yapıldığından bahisle, söz konusu yapıların 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 32. maddesi uyarınca, bir ay içinde ruhsat ve eklerine uygun hale getirilmediği takdirde yıkımına ve aynı Kanun'un 42. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca yapı sahibi sıfatıyla davacı kooperatife 449.621,76-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Gölbaşı Belediye Encümeni kararının; para cezasına yönelik kısmında hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle iptaline, yıkıma ilişkin kısmı yönünden ise hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Daire kararının özeti: Davacının temyiz başvurusu üzerine Danıştay Altıncı Dairesince, temyize konu karar hukuk ve usule uygun bulunmuş ve  kararın onanmasına karar verilmiştir.
KARAR DÜZELTME TALEP EDENİN İDDİALARI   :  3194 sayılı İmar Kanununa eklenen Geçici 16. madde uyarınca imalatların tamamı için yapı kayıt belgesi alındığı, yapı kayıt belgesi üzerine dava konusu Encümen kararının, Gölbaşı Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararıyla iptal edildiği belirtilerek, Danıştay Altıncı Dairesince verilen kararın düzeltilmesi istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: Savunma verilmemiştir.

KARAR DÜZELTME TALEP EDENİN İDDİALARI   :  3194 sayılı İmar Kanununa eklenen Geçici 16. madde uyarınca imalatların tamamı için yapı kayıt belgesi alındığı, yapı kayıt belgesi üzerine dava konusu Encümen kararının, Gölbaşı Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararıyla iptal edildiği belirtilerek, Danıştay Altıncı Dairesince verilen kararın düzeltilmesi istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY	TETKİK HAKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ:Karar düzeltme isteminin kabulü ile Mahkeme kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
Kararın düzeltilmesi dilekçesinde ileri sürülen nedenler, 2577 sayılı Kanunun Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi hükmüne uygun bulunduğundan, karar düzeltme isteminin kabulü ile Danıştay  Altıncı Dairesinin 18/05/2023 tarih ve E:2022/8185, K:2023/4849 sayılı kararı kaldırılarak uyuşmazlık yeniden incelendi:
İNCELEME VE GEREKÇE:
	MADDİ OLAY : Ankara ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... ve ... parsel ile ... ada, ... ve ... parsel sayılı taşınmazlar üzerinde bulunan binalarda yapı ruhsatı ve eki projesine aykırı imalatlar yapıldığından bahisle, söz konusu yapıların 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 32. maddesi uyarınca, bir ay içinde ruhsat ve eklerine uygun hale getirilmediği takdirde yıkımına ve aynı Kanun'un 42. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca yapı sahibi sıfatıyla davacı kooperatife 449.621,76-TL idari para cezası verilmesine ilişkin  ... tarih ve ... sayılı Gölbaşı Belediye Encümeni kararı tesis edilmiştir.
	Bunun üzerine görülmekte olan dava açılmıştır.
	İLGİLİ MEVZUAT: 
	3194 sayılı İmar Kanununun 32. maddesinin ilk cümlesinde; "Bu Kanun hükümlerine göre ruhsat alınmadan yapılabilecek yapılar hariç; ruhsat alınmadan yapıya başlandığı veya ruhsat ve eklerine aykırı yapı yapıldığının ilgili idarece tespiti, fenni mesulce tespiti ve ihbarı veya herhangi bir şekilde bu duruma muttali olunması üzerine, belediye veya valiliklerce o andaki inşaat durumu tespit edilir." hükmüne yer verilmiştir.
Anılan Kanunun 42. maddesinde ise; ruhsat alınmaksızın veya ruhsata, ruhsat eki etüt ve projelere veya imar mevzuatına aykırı olarak yapılan yapının sahibine, yapı müteahhidine veya aykırılığı altı iş günü içinde idareye bildirmeyen ilgili fenni mesullere yapının mülkiyet durumuna, bulunduğu alanın özelliğine, durumuna, niteliğine ve sınıfına, yerleşmeye ve çevreye etkisine, can ve mal emniyetini tehdit edip etmediğine ve aykırılığın büyüklüğüne göre, beşyüz Türk Lirasından az olmamak üzere idari para cezaları uygulanacağı, Bakanlıkça belirlenen yapı sınıflarına ve gruplarına göre yapının inşaat alanı üzerinden idari para cezası verileceği hükme bağlanmıştır.

18/05/2018 günlü, 30425 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Vergi ve Diğer Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin 7143 sayılı Kanunun 16. maddesi ile 3194 sayılı İmar Kanununa eklenen Geçici 16. maddenin 1. fıkrasında; "Afet risklerine hazırlık kapsamında ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı yapıların kayıt altına alınması ve imar barışının sağlanması amacıyla, 31/12/2017 tarihinden önce yapılmış yapılar için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ve yetkilendireceği kurum ve kuruluşlara 31/10/2018 tarihine kadar başvurulması, bu maddedeki şartların yerine getirilmesi ve 31/12/2018 tarihine kadar kayıt bedelinin ödenmesi halinde Yapı Kayıt Belgesi verilebilir. Başvuruya konu yapının ve arsasının mülkiyet durumu, yapı sınıf ve grubu ve diğer hususlar Bakanlık tarafından hazırlanan Yapı Kayıt Sistemine yapı sahibinin beyanına göre kaydedilir." hükmüne, 4. fıkrasında ise; "Yapı Kayıt Belgesi verilen yapılarla ilgili bu Kanun uyarınca alınmış yıkım kararları ile tahsil edilemeyen idari para cezaları iptal edilir." hükmüne yer verilmiştir.
Anılan madde uyarınca 06/06/2018 günlü, 30443 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak  yürürlüğe  giren Yapı Kayıt Belgesi Verilmesine İlişkin  Usul  ve  Esasların  6. 
maddesinin 1.  fıkrasında  "Yapı  Kayıt  Belgesi  verilen  yapıların malikleri,  bu  belgenin bir örneğini belediye ve mücavir alan sınırları içinde ilgili belediyesine, bu sınırlar dışında il özel idaresine vermek zorundadır." hükmü, 3. fıkrasında da "Yapı Kayıt Belgesi verilen yapılarla ilgili 3194 sayılı Kanun uyarınca alınmış yıkım kararları ile tahsil edilemeyen idari para cezaları iptal edilir. " hükmü yer almaktadır.	
	HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
	3194 sayılı Kanunun Geçici 16. maddesi uyarınca yapı kayıt belgesi verilen yapıların malikleri tarafından, bu belgenin bir örneğinin belediyeye ve mücavir alan sınırları içinde ilgili belediyesine, bu sınırlar dışında il özel idaresine verilmesi, bu  belgeye istinaden yapı kayıt belgesi verilen yapılarla ilgili 3194 sayılı Kanun uyarınca alınmış yıkım kararları ile tahsil edilemeyen idari para cezalarının iptal edilmesi gerekmektedir.
	Dosyanın incelenmesinden;  davacı tarafından verilen kararın düzeltilmesi dilekçesi ekinde, uyuşmazlık konusu yapıya ilişkin olarak yapı kayıt belgesinin alınması nedeniyle,  dava konusu ... tarih ve ... sayılı Gölbaşı Belediye Encümeni kararının iptal edildiğine ilişkin Gölbaşı Belediye Encümeninin ...tarih ve ... sayılı kararının sunulduğu görülmüştür.
	Bu durumda; yapı kayıt belgesinin davalı idareye sunulması üzerine uyuşmazlık konusu Encümen kararının iptaline karar verildiği dikkate alınarak, dava konusu işleminin konusu kalmayan yıkıma ilişkin kısmı hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmesi gerekmektedir.
KARAR SONUCU:
            Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davacının  temyiz isteminin kabulüne,

Bu durumda; yapı kayıt belgesinin davalı idareye sunulması üzerine uyuşmazlık konusu Encümen kararının iptaline karar verildiği dikkate alınarak, dava konusu işleminin konusu kalmayan yıkıma ilişkin kısmı hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmesi gerekmektedir.
KARAR SONUCU:
            Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davacının  temyiz isteminin kabulüne,
2. ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının redde ilişkin kısmının  2577 sayılı  Kanunun 49. maddesi uyarınca BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine, 23/10/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Danıştay — Esas No: 2023/1402, Karar No: 2024/940, Tarih: 23.10.2024

"İçtihat Metni"
            T.C.
D A N I Ş T A Y
VERGİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas  No : 2023/1402
Karar No : 2024/940
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	: ... Defterdarlığı - ... -(... Vergi Dairesi Müdürlüğü) 
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI)	: ... Çelik Konstrüksiyon İnşaat ve Yapı Malzemeleri  Gıda Hırdavat Nakliyat Sanayi ve Ticaret İthalat İhracat Limited Şirketi
 
İSTEMİN KONUSU:... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
	Dava konusu istem: Davacı adına, 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 11. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (a) işaretli bendi kapsamında 2016 yılının Ocak döneminde yüklenilen katma değer vergilerinin yeminli mali müşavir tarafından düzenlenen katma değer vergisi iadesi tasdik raporu uyarınca nakden ve Sosyal Güvenlik Kurumu borçlarına mahsuben iadesi istemiyle yaptığı başvurunun davacı hakkında yapılacak incelemenin sonucuna göre yerine getirileceğinden bahisle reddine dair ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.
	...Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararı:
	3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 11. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (a) işaretli bendi ve aynı Kanun'un 32. maddesi ile anılan maddenin verdiği yetkiye dayanarak yayımlanan Katma Değer Vergisi Uygulama Genel Tebliği hükümlerinin değerlendirilmesinden katma değer vergisi iade alacağının hak sahibi mükelleflerin kendi borçlarına mahsubunun talep edilmesi halinde mahsup talebinde bulunulan dönemde sahte veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge düzenlediği veya kullandığı inceleme raporuyla tespit edilen mükellefler hariç bu talebin miktarına bakılmaksızın inceleme raporu ve teminat aranılmadan yerine getirileceği aksi halde iade ve mahsup taleplerinin teminat karşılığında yerine getirileceği anlaşılmaktadır. 
Olayda, davacı tarafından, 2016 yılının Ocak döneminde 3065 sayılı Kanun'un 11. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (a) işaretli bendi uyarınca yapmış olduğu teslimlerden kaynaklanan katma değer vergisi iade alacakları ile ilgili olarak yeminli mali müşavir tarafından düzenlenen 07/03/2016 tarihli katma değer vergisi iade tasdik raporu ...tarih ve ... sayılı evrak numarası ile davalı idareye teslim edilmiştir.

Olayda, davacı tarafından, 2016 yılının Ocak döneminde 3065 sayılı Kanun'un 11. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (a) işaretli bendi uyarınca yapmış olduğu teslimlerden kaynaklanan katma değer vergisi iade alacakları ile ilgili olarak yeminli mali müşavir tarafından düzenlenen 07/03/2016 tarihli katma değer vergisi iade tasdik raporu ...tarih ve ... sayılı evrak numarası ile davalı idareye teslim edilmiştir. 
Davalı idare tarafından yeminli mali müşavire hitaben yazılan 14/04/2016 tarihli yazıda, davacı adına düzenlenen katma değer vergisi iade tasdik raporunun tetkiki sonucunda davacıya mal tesliminde bulunan ... Teknik Hırdavat Elektrik Makina Sanayi Ticaret Limited Şirketi hakkında düzenlenen karşıt inceleme tutanağında yer alan mükelleflerden... hakkında gayri faal olduğu,... hakkında ise sahte belge kullandığına dair tespitlerin olduğuna değinildikten sonra, Gelir İdaresi  Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı yazısı dikkate alındığında, doğrudan mal ve hizmet temin edilen safhalardan önceki safhalarda yer alan mükelleflerin mal alımlarının gerçekliğini ispatlamaları gerektiğinden adı geçen kişilerden yapılan alımların doğruluğunun ispatlanması veya bu alımlara isabet eden katma değer vergisi tutarlarının indirilecek katma değer vergisi listesinden çıkarılması halinde iade hususunun değerlendirileceği belirtilmiştir. Ayrıca davalı idarece vergi dairesi başkanlığına yazılan 01/04/2016 tarihli yazı ile davacının 2006 yılının Ocak dönemine ilişkin defter ve belgeleri incelenerek düzenlenecek vergi inceleme raporunun yapılacak iade işlemine esas alınmak üzere gönderilmesi istenmiştir. Yeminli mali müşavir tarafından davalı idareye sunulan 26/04/2016 tarihli dilekçe ile adı geçen mükelleflere ait faturaların ... Hırdavat Elektrik Makina Sanayi Ticaret limited Şirketinin beyanlarından çıkartıldığı ve bu husustaki düzeltme beyanlarının sunulduğu belirtilmiştir. 
Davalı idare tarafından yeminli mali müşavire gönderilen 28/04/2016 tarihli yazıda, iade tasdik raporuna istinaden işlem yapılamayacağı, iade mahsup talebinin, davacı hakkında düzenlecek vergi inceleme raporuna göre değerlendirileceği belirtilmiştir. Bunun üzerine davacı adına nakden ve mahsuben iade taleplerine ilişkin olarak haklarında düzenlenecek vergi inceleme raporuna göre işlem yapılacağına dair ... tarih ve ... sayılı yazı düzenlenerek tebliğ edilmiştir.