muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Danıştay — Esas No: 2022/3626, Karar No: 2024/1754, Tarih: 23.09.2024

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile ... Bölge İdare Mahkemesi 7. İdari Dava Dairesi ısrar kararının gerekçeli onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra dosya tekemmül ettiğinden davacının yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacı, 2012 yılında Öğretim Üyesi Yetiştirme Programı kapsamında ... Üniversitesi İşletme Fakültesi İşletme Bölümü Sayısal Yöntemler Ana Bilim Dalına araştırma görevlisi olarak atanmıştır.
Aynı yıl, Öğretim Üyesi Yetiştirme Programı ile Boğaziçi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İşletme Ana Bilim Dalı Tezsiz Yüksek Lisans Programına yerleştirilmiştir.
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 33/a maddesi kapsamında araştırma görevlisi olarak görev yaparken 2016 yılında 2547 sayılı Kanun'a Ek-30. madde eklenmiştir.
Bu madde ile, Öğretim Üyesi Yetiştirme Programı kapsamında 2547 sayılı Kanun'un 33/a maddesi uyarınca atanan araştırma görevlilerinin statüleri herhangi bir işleme gerek kalmaksızın Kanun'un 50/d maddesinde belirtilen statüye dönüştürülmüş ve bunlar hakkında söz konusu (d) bendi hükümlerinin uygulanacağı belirtilmiştir.
Söz konusu Kanun değişikliği üzerine, davalı Üniversite tarafından tesis edilen işlem ile Ek-30. maddenin yürürlüğe girdiği 01/09/2016 tarihinden itibaren bir yıl süreyle davacının Kanun'un 50/d maddesi uyarınca ataması yapılmıştır.
 Sayısal Yöntemler Ana Bilim Dalı Akademik Kurulunun 31/07/2017 tarihli toplantısında; 01/09/2017 tarihinde görev süresi dolacak olan davacının Ana Bilim Dalında yapılan hiçbir toplantıya ve faaliyete katılmadığı, bu nedenle görevine kesinlikle son verilmesi gerektiği yönünde karar alınmıştır.
Bu karar, İşletme Bölüm Başkanlığının 03/08/2017 tarihli kararıyla uygun görülmüştür.
 ... Üniversitesi İşletme Fakültesi Yönetim Kurulunun ... tarih ve... sayılı kararıyla; davacının akademik bir faaliyetinin olmaması ve başarısız bir yüksek lisans ve doktora öğrencisi olması nedeniyle görev süresinin uzatılmaması yönündeki görüşün Rektörlüğe arzına karar verilmiştir.
... Üniversitesi Rektörlüğünün 08/11/2017 tarihli oluruyla; davacının görev süresinin uzatılmamasına karar verilmiştir.
Bunun üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT :

... Üniversitesi İşletme Fakültesi Yönetim Kurulunun ... tarih ve... sayılı kararıyla; davacının akademik bir faaliyetinin olmaması ve başarısız bir yüksek lisans ve doktora öğrencisi olması nedeniyle görev süresinin uzatılmaması yönündeki görüşün Rektörlüğe arzına karar verilmiştir.
... Üniversitesi Rektörlüğünün 08/11/2017 tarihli oluruyla; davacının görev süresinin uzatılmamasına karar verilmiştir.
Bunun üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT :
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 33. maddesinin (a) fıkrasında, "Araştırma görevlileri, yükseköğretim kurumlarında yapılan araştırma, inceleme ve deneylerde yardımcı olan ve yetkili organlarca verilen ilgili diğer görevleri yapan öğretim yardımcılarıdır. Bunlar ilgili anabilim veya anasanat dalı başkanlarının önerisi, Bölüm Başkanı, Dekan, enstitü, yüksekokul  veya konservatuvar müdürünün olumlu görüşü üzerine rektörün onayı ile araştırma görevlisi kadrolarına en çok üç yıl süre ile atanırlar; atanma süresi sonunda görevleri kendiliğinden sona erer. Bunlar aynı usulle yeniden atanabilirler." hükmü, 50. maddesinin (d) fıkrasında ise, "Lisans üstü öğretim yapan öğrenciler, kendilerine tahsis edilebilecek burslardan yararlanabilecekleri gibi, her defasında bir yıl için olmak üzere öğretim yardımcılığı kadrolarından birine de atanabilirler." hükmüne yer verilmiştir.
2547 sayılı Kanun'un Ek-30. maddesinde, "Öğretim Üyesi Yetiştirme Programı kapsamında 33 üncü maddenin (a) fıkrası uyarınca araştırma görevlisi kadrosuna atanmış olup, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte araştırma görevlisi kadrosunda bulunanların statüleri herhangi bir işleme gerek kalmaksızın 50 nci maddenin birinci fıkrasının (d) bendinde belirtilen statüye dönüştürülmüş sayılır ve bunlar hakkında söz konusu (d) bendi hükümleri uygulanır. Bu şekilde statüleri değiştirilen araştırma görevlilerinden 33 üncü maddenin (a) fıkrasına göre yeniden ataması yapılmayanların mecburi hizmet yükümlülükleri kaldırılır. 35 inci madde uyarınca başka bir üniversitede ve yurtdışında eğitimde bulunanlar, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren üniversitelerinin talebi üzerine onbeş gün içinde kendi üniversitelerine dönmek zorundadırlar. Bu süre içerisinde dönmeyenlerin atamaları iptal edilir." hükmü yer almıştır.

13/10/1984 tarih ve 18544 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Lisansüstü Öğrenim Görenlerden Öğretim Yardımcısı Kadrolarına Atanacakların Hak ve Yükümlülükleri ile Tıpta Uzmanlık Öğrencilerinin Giriş Sınavları Hakkında Yönetmelik'in "Atama Süresi" başlıklı 5. maddesinde, "Atanma için bütün şartlar haiz yüksek lisans, sanatta yeterlik, doktora ve tıpta uzmanlık öğrencilerinin öğretim yardımcısı kadrolarına atanmaları her defasında en fazla bir yıl süre ile yapılır. Atanmalar her öğretim yılı başında aynı usulde ve yükseklisans, sanatta yeterlik ve doktora öğrencileri için Lisansüstü Öğretim Yönetmeliğinde, tıpta uzmanlık öğrencileri için ise, Tababet ve Uzmanlık Tüzüğü’nde öngörülen süreler ile 2547 sayılı kanunun 44. maddesinde gösterilen ek sürelerle sınırlı olmak üzere, yeniden yapılabilir. Ancak, üniversitelerin özelliklerine göre tıpta uzmanlık eğitimi yapanlar için bu süreler anabilim dalı başkanı ve ilgili yönetim kurulunun görüşü alınarak rektörün onayı ile uzatılabilir."; "Sürelerin Uzatılması" başlıklı 6. maddesinde, "Her öğretim yılı sonunda öğretim elemanı kadrolarına geçici olarak atanmış olan lisansüstü öğrencilerin bu kadrolara atanmak isteyen diğer adaylarda dikkate alınarak, yeniden aynı usulle atanmalarının yapılıp yapılmamasına Rektörlükçe karar verilir."; "Kadroyu Boşaltma" başlıklı 10. maddesinde ise, "2547 sayılı kanunun 50. maddesine göre öğretim yardımcılığı kadrolarına geçici olarak atanıp, yükseklisans, doktora, sanatta yeterlik ve tıpta uzmanlık öğrenimlerini başarı ile tamamlayarak yükseklisans, doktora veya sanatta yeterlik diploması veya tıpta uzmanlık belgesi alanların kadro ile ilişkileri kendiliğinden kesilir. Hizmetlerine ihtiyaç görülenlerin 2547 sayılı kanunun 2880 sayılı kanunla değişik 33. maddesine göre öğretim yardımcısı olarak yeniden atanmaları mümkündür." hükümlerine yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
2547 sayılı Kanun'un 50/d maddesinde, lisansüstü öğretim yapan öğrencilerin her defasında bir yıl için olmak üzere öğretim yardımcılığı kadrolarından birine atanabilecekleri hükme bağlanmış olup, anılan maddeye göre yapılan atamalarla burs verilmeyen  lisansüstü  öğrencilerinin  mali  yönden desteklenmeleri amaçlanmıştır.
Görev süresi sona eren araştırma görevlilerinin yeniden atanması konusunda ise idarelere takdir yetkisi tanınmış olup, idarenin bu konuda yargı kararıyla zorlanamayacağı, ancak bu takdir yetkisinin de mutlak olmayıp kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlı olduğu ve takdire dayanan işlemlerin sebep ve maksat yönünden yargı denetimine tabi olduğu hususları idare hukukunun bilinen ilkelerindendir.

Görev süresi sona eren araştırma görevlilerinin yeniden atanması konusunda ise idarelere takdir yetkisi tanınmış olup, idarenin bu konuda yargı kararıyla zorlanamayacağı, ancak bu takdir yetkisinin de mutlak olmayıp kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlı olduğu ve takdire dayanan işlemlerin sebep ve maksat yönünden yargı denetimine tabi olduğu hususları idare hukukunun bilinen ilkelerindendir.
Dosyanın incelenmesinden; davacının 2012 yılında Öğretim Üyesi Yetiştirme Programı kapsamında ... Üniversitesi İşletme Fakültesi İşletme Bölümü Sayısal Yöntemler Ana Bilim Dalına araştırma görevlisi olarak atandığı, 2016 yılında 2547 sayılı Kanun'a eklenen Ek-30. madde ile statüsünün Kanun'un 50/d maddesinde belirtilen statüye dönüştürüldüğü, bunun üzerine Ek-30. maddenin yürürlüğe girdiği 01/09/2016 tarihinden itibaren bir yıl süreyle Kanun'un 50/d maddesi uyarınca atamasının yapıldığı, Sayısal Yöntemler Ana Bilim Dalı Akademik Kurulunun 31/07/2017 tarihli toplantısında; 01/09/2017 tarihinde görev süresi dolacak olan davacının Ana Bilim Dalında yapılan hiçbir toplantıya ve faaliyete katılmadığı, bu nedenle görevine kesinlikle son verilmesi gerektiği yönünde karar alındığı, bu kararın İşletme Bölüm Başkanlığının 03/08/2017 tarihli yazısıyla uygun görüldüğü, ... Üniversitesi İşletme Fakültesi Yönetim Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararıyla da; davacının akademik bir faaliyetinin olmaması ve başarısız bir yüksek lisans ve doktora öğrencisi olması nedeniyle görev süresinin uzatılmaması yönündeki görüşün Rektörlüğe arzına karar verildiği ve ... Üniversitesi Rektörlüğünün 08/11/2017 tarihli oluruyla davacının görev süresinin uzatılmamasına ilişkin dava konusu işlemin tesis edildiği anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlıkta; 2012 yılında Öğretim Üyesi Yetiştirme Programı ile Boğaziçi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İşletme Ana Bilim Dalı Tezsiz Yüksek Lisans Programına yerleştirilen davacının daha sonra hiç ders kaydı yaptırmadığı; 2014 yılında Boğaziçi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Felsefe Ana Bilim Dalı Yüksek Lisans Programına kayıt yaptırdığı ancak hiç ders kaydı yaptırmadığı, 2014 yılında ... Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İşletme Ana Bilim Dalı Doktora Programına kayıt yaptırdığı ve 29/04/2015 tarihli Enstitüsü Yönetim Kurulu kararıyla kaydının inaktif hale getirildiği; 2015 yılında Boğaziçi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Felsefe Ana Bilim Dalı Doktora Programına kayıt yaptırdığı, 2015-2016 öğretim yılında ders kaydı yaptırmadığı, 2016-2017 öğretim yılında ise ders kaydı yaptırdığı ancak derslerin tümünden "F" notu alarak başarısız olduğu görülmektedir.
Öte yandan, davacının araştırma görevlisi olarak görev yaptığı 2012-2017 yılları arasında Ana Bilim Dalında yapılan hiçbir toplantıya ve faaliyete katılmadığı, sınavlarda gözetmelik yapmak dışında Ana Bilim Dalında verilen eğitime bilimsel ve akademik katkı sağlayacak bir faaliyet ortaya koymadığı anlaşılmaktadır.

Öte yandan, davacının araştırma görevlisi olarak görev yaptığı 2012-2017 yılları arasında Ana Bilim Dalında yapılan hiçbir toplantıya ve faaliyete katılmadığı, sınavlarda gözetmelik yapmak dışında Ana Bilim Dalında verilen eğitime bilimsel ve akademik katkı sağlayacak bir faaliyet ortaya koymadığı anlaşılmaktadır.
Bu durumda, görev süresinin uzatılıp uzatılmaması konusunda idarenin sahip olduğu takdir yetkisinin, davacının akademik bir faaliyetinin olmaması ve başarısız bir yüksek lisans ve doktora öğrencisi olması nedeniyle görev süresinin uzatılmaması yönünde kullanılmak suretiyle tesis edilen dava konusu işlemde kamu yararı ve hizmet gerekleri yönünden hukuka aykırılık görülmemiştir.
Bu itibarla, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına yönelik yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi ısrar kararında sonucu itibarıyla hukuka aykırılık bulunmamaktadır. 
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2. Davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararının yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA,
3. Kullanılmayan ... TL yürütmeyi durdurma harcının istemi halinde davacıya iadesine,
4. Bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ...  İdare  Mahkemesine gönderilmesine, 
5. Kesin olarak, 23/09/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Danıştay — Esas No: 2023/7580, Karar No: 2024/4812, Tarih: 23.09.2024

"İçtihat Metni"
               T.C.
D A N I Ş T A Y
 ALTINCI DAİRE  
Esas     No : 2023/7580
Karar	No : 2024/4812                                                                                
DAVACI	: ...	  
VEKİLİ	: Av. ...
DAVALILAR	: 1- ...-ANKARA
VEKİLİ	: Av. ...
	  2- ... Başkanlığı
VEKİLİ	: Av. ...
 
DAVALI YANINDA MÜDAHİL	: ... Yenilenebilir Enerji ve Elektrik Üretim Anonim Şirketi 
VEKİLİ	: Av. ...
DAVANIN KONUSU	 : İstanbul İli, Çatalca İlçesi, ... Mahallesi,... ada, ... parsel sayılı taşınmazın Res üretim tesisi amacıyla Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 27. maddesi gereğince acele kamulaştırılmasına ilişkin  03/09/2023 tarih ve 32298 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 02/09/2023 tarih ve 7556 sayılı Cumhurbaşkanlığı kararının iptali istenilmektedir.
    DAVACININ İDDİALARI : Davaya konu taşınmazda uzun yıllardır tarımsal faaliyette bulunduğunu, böylesine tarımsal alanlarda acele kamulaştırma işlemlerinin kamu yararına olmayacağı ülke ekonomisine zarar verileceği, 4 yıla yayılan projede acelecilik unsurundan bahsedilemeyeceği, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 27. maddesinde düzenlenen acele kamulaştırmanın şartlarının dava konusu olayda gerçekleşmediği, acelelik halinin bulunmadığı ve mülkiyet hakkının ihlal edildiği ileri sürülmüştür.
DAVALI İDARELERİN SAVUNMASI : Usule ilişkin olarak; davanın süresinde açılmadığı, Esasa ilişkin olarak; Gelgit RES proje sahasında özel şahıslara ait 79 adet taşınmazın bulunduğu, vefatların meydana geldiği, elbirliği mülkiyet durumunun olduğu, malik ya da mirasçı sayısının çokluğu nedeniyle taşınmaz sahipleriyle uzlaşma imkanının bulunmadığı, projenin yapılabilmesi için yıllarca beklenmesinin gerekebileceği, üretim tesisi projesinin yatırım bütünlüğü, inşaatın tamamlanması, sistemin bir an önce faaliyete geçebilmesi için taşınmazın kullanım hakkının alınması gerektiği, elektrik üretiminde, yenilenebilir kaynakların payının ivedilikle artırılmasına ihtiyaç duyulduğu, Ülkenin enerjide dışa bağımlılığı ve enerjiye olan ihtiyaç vurgulanarak davaya konu işlemde acelelik halinin gerçekleştiği belirtilerek davanın reddi gerektiği savunulmuştur.
DAVALI YANINDA MÜDAHİL'İN SAVUNMASI : Gelgit RES projesinin ön lisansının alındığı, detaylı teknik rapor düzenlendiği, projenin uzun araştırmalar ve çalışmalar sonucu hazırlandığı elektrik üretiminde, yenilenebilir kaynakların önem arz ettiği, Ülkede enerjiye olan ihtiyaç vurgulanarak davaya konu işlemde acelelik halinin gerçekleştiği belirtilerek davanın reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ  ...'IN  DÜŞÜNCESİ : Davanın reddi düşünülmektedir.

DAVALI YANINDA MÜDAHİL'İN SAVUNMASI : Gelgit RES projesinin ön lisansının alındığı, detaylı teknik rapor düzenlendiği, projenin uzun araştırmalar ve çalışmalar sonucu hazırlandığı elektrik üretiminde, yenilenebilir kaynakların önem arz ettiği, Ülkede enerjiye olan ihtiyaç vurgulanarak davaya konu işlemde acelelik halinin gerçekleştiği belirtilerek davanın reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ  ...'IN  DÜŞÜNCESİ : Davanın reddi düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI ...'IN DÜŞÜNCESİ : Dava, İstanbul İli, Çatalca İlçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın rüzgar enerji santrali üretim tesisi kurulması amacıyla 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 27. maddesi gereğince acele kamulaştırılmasına ilişkin  03.09.2023 tarihli, 32298 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 02.09.2023 tarihli, 7556 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararı'nın iptali istemiyle açılmıştır.
Davalı idarelerin usule ilişkin iddalarına itibar edilmemiştir.
Anayasa’nın 35. maddesinde, "Herkes, mülkiyet ve miras haklarına sahiptir. Bu haklar, ancak kamu yararı amacıyla, kanunla sınırlanabilir. Mülkiyet hakkının kullanılması toplum yararına aykırı olamaz." hükmü yer almaktadır.
	Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin Ek 1 Numaralı Protokolünün "Mülkiyetin korunması" başlıklı 1. maddesinde, "Her gerçek ve tüzel kişinin mal ve mülk dokunulmazlığına saygı gösterilmesini isteme hakkı vardır. Herhangi bir kimse, ancak kamu yararı sebebiyle ve yasada öngörülen koşullara ve uluslararası hukukun genel ilkelerine uygun olarak mal ve mülkünden yoksun bırakılabilir. Yukarıdaki hükümler, devletlerin, mülkiyetin kamu yararına uygun olarak kullanılmasını düzenlemek veya vergilerin ya da başka katkıların veya para cezalarının ödenmesini sağlamak için gerekli gördükleri yasaları uygulama konusunda sahip oldukları hakka halel getirmez." hükmüne yer verilmiştir.
	Anayasa ve uluslararası sözleşmelerde mülkiyet hakkını korumaya yönelik düzenlemelere yer verilmiş ve mülkiyet hakkı korunması gereken temel insan hakları arasında sayılmıştır. Mülkiyet hakkına müdahalelerin de olabileceği hükme bağlanarak bu müdahalelerde kamu yararı, kanuni düzenleme ve ölçülülük ya da orantılılık gibi uluslararası hukukun genel ilkelerinin varlığının dikkate alınması gerektiği, aksi durumda müdahalenin mülkiyet hakkının ihlaline neden olacağı kabul edilmiştir. Bu husus Anayasa Mahkemesi ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarıyla da ortaya konulmuştur.
	Bu bağlamda idarelerin, kanunlarla ve Cumhurbaşkanlığı kararnameleriyle yapmak yükümlülüğünde bulundukları kamu hizmetlerinin veya teşebbüslerinin yürütülmesi için gerekli olan taşınmaz malları, kaynakları ve irtifak haklarını kamulaştırabileceği 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 3. maddesinde hükme bağlanmış ve devam eden maddelerinde bu olağan kamulaştırmanın usul ve şartları düzenlenmiştir.

Bu bağlamda idarelerin, kanunlarla ve Cumhurbaşkanlığı kararnameleriyle yapmak yükümlülüğünde bulundukları kamu hizmetlerinin veya teşebbüslerinin yürütülmesi için gerekli olan taşınmaz malları, kaynakları ve irtifak haklarını kamulaştırabileceği 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 3. maddesinde hükme bağlanmış ve devam eden maddelerinde bu olağan kamulaştırmanın usul ve şartları düzenlenmiştir.
	Kamulaştırma Kanunu'nun 27. maddesinde, "3634 sayılı Milli Müdafaa Mükellefiyeti Kanununun uygulanmasında yurt savunması ihtiyacına veya aceleliğine Cumhurbaşkanınca karar alınacak hallerde veya özel kanunlarla öngörülen olağanüstü durumlarda gerekli olan taşınmaz malların kamulaştırılmasında kıymet takdiri dışındaki işlemler sonradan tamamlanmak üzere ilgili idarenin istemi ile mahkemece yedi gün içinde o taşınmaz malın10 uncu madde esasları dairesinde ve 15 inci madde uyarınca seçilecek bilirkişilerce tespit edilecek değeri, idare tarafından mal sahibi adına 10 uncu maddeye göre yapılacak davetiye ve ilanda belirtilen bankaya yatırılarak o taşınmaz mala el konulabilir." hükmüne yer verilmiştir.
	Taşınmazın mülkiyetinin kamu hizmetini yürütecek olan idareye geçmesine ilişkin Kamulaştırma Kanunu'nun 3. maddesi ve devamı maddeleri uyarınca yapılan (olağan) kamulaştırma ile mülkiyetin malikin üzerinde kalmasına rağmen taşınmaza el konularak kullanımının idareye geçmesine ilişkin Kanun'un 27. maddesinde düzenlenen acele kamulaştırma işlemi, aynı taşınmaza ilişkin olsa da farklı işlemlerdir. İdare doğrudan olağan kamulaştırma yapabileceği gibi olağanüstü bazı durumlarda önce acele kamulaştırma işlemi tesis edip sonra kamulaştırma işlemini tamamlayabilir. Acele kamulaştırma ile taşınmaza el konulduktan sonra idare tarafından öncelikle satın alma yolunun işletilmesi, bunun mümkün olamaması durumunda ise asliye hukuk mahkemesinde bedel tespiti ve tescil davası açılması gerekmektedir. Taşınmazın maliki, taşınmazına el konulması üzerine acele kamulaştırma işleminin iptali istemiyle dava açabileceği gibi asliye hukuk mahkemesinde açılan dava üzerine olağan kamulaştırmaya dönüşen işlemin iptali istemiyle de ayrıca dava açabilir.

Dolayısıyla acele kamulaştırma bir kamulaştırma usulü olmayıp kamulaştırma işlemlerinin tamamlanması ve mülkiyetin idareye geçmesine kadar taşınmaza el konularak kullanım hakkının idareye geçmesini sağlayan bir işlemdir. Nitekim Cumhurbaşkanınca kamulaştırma kararı değil kamulaştırmayı yapacak olan idarenin istemi üzerine "acelelik" kararı alınmaktadır. Bu nedenle acele kamulaştırma ve kamulaştırma işlemlerinin yargı denetimi de farklı olacaktır. Kamulaştırma işleminin kamu yararına ve kanunlarda belirtilen hükümlere ve kamulaştırma usulüne uygun olup olmadığı yönünden değerlendirilmesi gerekirken acele kamulaştırma işleminde acelelik durumunun olup olmadığının değerlendirilmesi gerekir. Bu itibarla kamu yararının bulunmadığı kamulaştırma işlemlerinde acelelik durumunun olmadığı açık olmakla birlikte kamu yararı bulunan işlemlerde her zaman acelelik halinin bulunmadığı, olağan kamulaştırma ile taşınmazın mülkiyetinin idareye geçmesiyle kamu yararının gerçekleşebileceği tabidir.
	Hukuk devletinde idarenin, acele kamulaştırma işlemi tesis edebilmesi için,  olağanüstü durumlar karşısında, kamulaştırmaya konu taşınmaza daha acil olarak ihtiyaç duyması, idarenin anılan taşınmazı bir an önce kullanmaya başlamaya muhtaç olması, bir başka ifadeyle, üstün kamu yararının gerçekleşebilmesi için olağan usulden ayrılmasının zorunlu olması gerekir.
	Bu doğrultuda, Kamulaştırma Kanunu'nun 27. maddesinde, olağan dışı  hallerde, belli şartların varlığına bağlı olarak, kamulaştırma işlemlerinin neticelenmesini beklemeden, idarenin, kamulaştırılan taşınmaza el koymasına izin verilmiş ve acele kamulaştırma olağanüstü ve istisnai bir yöntem olarak düzenlenmiştir. Acele kamulaştırmada, kıymet takdiri dışındaki işlemler sonradan tamamlanmak üzere ilgili idarenin istemi ile mahkemece yedi gün içinde o taşınmaz malın kanunda belirtilen usule göre bilirkişilerce tespit edilecek değeri idare tarafından mal sahibi adına bankaya yatırılarak o taşınmaz mala el konulabilir. Burada malik lehine olağan kamulaştırmada getirilen usule ilişkin güvenceler bertaraf edilmekte ve taşınmazın mülkiyeti geçmeden, idareye, taşınmazı el koyarak kullanma, ondan yararlanma ve üzerinde birtakım tasarrufta bulunma yetkisi verilmektedir. Bu işlem, malikin mülkiyet hakkını kısıtlayan bir sonuç doğuracağından, taşınmaza el konulmasında amaçlanan kamu yararı ile malikin mülkiyet hakkı arasındaki dengenin korunması ve bu kapsamda acelelik halinin değerlendirilmesi önem arz etmektedir.
	Yukarıda içeriği yazılı Kanun'un 27. maddesinde üç durumda acele kamulaştırma ile taşınmaza el konulmasına olanak tanınmış olup üç durumdan biri olan "aceleliğine Cumhurbaşkanınca karar alınacak haller" kapsamında tesis edilen dava konusu işlemin bu çerçevede değerlendirilmesi gerekmektedir. Başka bir ifadeyle acele kamulaştırma, istisnai bir yöntem olduğundan, olağan kamulaştırma gerekçeleri dışında aceleliğin varlığına dair şartların idarece ortaya konulup konulmadığı değerlendirilmelidir.