muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Danıştay — Esas No: 2024/470, Karar No: 2024/5806, Tarih: 21.10.2024

Bunun üzerine bireysel işlem ve dayanağı düzenlemenin iptali istemiyle incelenmekte olan dava açılmıştır.
İNCELEME VE GEREKÇE	:
	Anayasa'ya aykırılık iddiası yönünden değerlendirme; 
Davacının, iptali istenilen hükmün Anayasa'nın 10. maddesinde belirtilen, "Herkes, dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle ayırım gözetilmeksizin kanun önünde eşittir" hükmüne  aykırı olduğu ileri sürülmüş ise de; iptali istenilen düzenlemenin Anayasa'nın 56. maddesinde yer alan; "Herkes, sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahiptir.  Çevreyi geliştirmek, çevre sağlığını korumak ve çevre kirlenmesini önlemek Devletin ve vatandaşların ödevidir..." kapsamında  çevre ve insan sağlığı düşünülerek, halkın can ve mal güvenliğinin sağlanması amacıyla Anayasa'nın devlete verdiği görev dikkate alındığında, Anayasa'ya aykırılık iddiası yerinde bulunmamamıştır.
Anayasa'nın "Sağlık hizmetleri ve çevrenin korunması" başlıklı 56. maddesinde, "Herkes, sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahiptir. 
  Çevreyi geliştirmek, çevre sağlığını korumak ve çevre kirlenmesini önlemek Devletin ve vatandaşların ödevidir. 
Devlet, herkesin hayatını, beden ve ruh sağlığı içinde sürdürmesini sağlamak; insan ve madde gücünde tasarruf ve verimi artırarak, işbirliğini gerçekleştirmek amacıyla sağlık kuruluşlarını tek elden planlayıp hizmet vermesini düzenler.
Devlet, bu görevini kamu ve özel kesimlerdeki sağlık ve sosyal kurumlarından yararlanarak, onları denetleyerek yerine getirir..."  hükmü yer almıştır.
	3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un  4. maddesinde; "3 üncü maddede belirtilen merciler, iznin verilmesi için yapılacak beyan ve incelemelerde aşağıda öngörülen genel kriterlere göre düzenlenecek yönetmeliği esas alırlar. a) İnsan sağlığına zarar vermemek, b) Çevre kirliliğine yol açmamak, c) Yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı davranmamak." hükmüne yer verilmiştir.

İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in "İkinci ve üçüncü sınıf gayrisıhhî müesseseler" başlıklı 23. maddesinde; "İkinci ve üçüncü sınıf gayrisıhhî müessese açmak isteyen gerçek ve tüzel kişiler; işin özelliğine göre bu maddenin ikinci fıkrasında belirtilen kriterlere uygun olarak işyerini düzenledikten sonra bu Yönetmeliğin eki Örnek 2’de yer alan başvuru formunu doldurarak yetkili idareye ibraz eder. Yetkili idareler, ikinci ve üçüncü sınıf gayrisıhhî müesseseler için yapılacak beyan ve incelemelerde; insan sağlığına zarar verilmemesi, çevre kirliliğine yol açılmaması, yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemeleri esas alır. Başvurunun öngörülen kriterlere uygun olarak doldurulduğunun tespiti halinde, başkaca bir işleme gerek kalmaksızın işyeri açma ve çalışma ruhsatı beş gün içinde düzenlenerek ilgiliye verilir. İlgili, bu belgeye dayanarak işyeri açabilir. Beyana göre tanzim edilen ruhsat müktesep hak doğurmaz. İkinci ve üçüncü sınıf işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerleri, yetkili idare tarafından bir ay içinde kontrol edilir. Bu süre içinde kontrol edilmemesi halinde, ilgili, çalışma ruhsatı almış sayılır ve kontrol görevini süresinde yerine getirmeyen kamu görevlileri hakkında yetkili idareler tarafından yasal hükümler uygulanır. Ruhsat verilmesini takiben yapılacak kontrol ve denetimlerde, ikinci fıkrada belirtilen kriterlere aykırı beyan ve durumun tespiti halinde, işyerine bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük süre verilir. Verilen süre içinde noksanlık ve aykırılıklar giderilmediği takdirde verilmiş olan ruhsat, yetkili idare tarafından iptal edilerek işyeri kapatılır ve ilgililer hakkında ruhsat vermeye yetkili idareler tarafından ayrıca yasal işlem yapılır. İkinci sınıf gayrisıhhî müesseselerden yakıcı, parlayıcı, patlayıcı ve tehlikeli maddelerle çalışılan işlerle oksijen LPG dolum ve depoları, bunlara ait dağıtım merkezleri, perakende satış yerleri,  akaryakıt ile sıvılaştırılmış petrol gazı, sıvılaştırılmış doğal gaz ve sıkıştırılmış doğalgaz istasyonları ve benzeri yerlere müsaade verilmezden evvel civarında ikamet edenlerin sıhhat ve istirahatleri üzerine gerek tesisatları ve gerekse vaziyetleri itibarıyla bir zarar vermeyeceğine kanaat oluşturulması için yetkili idarelerce inceleme yapılması zorunludur. Bu müesseselerin etrafında yetkili idareler tarafından belirlenecek mesafede sağlık koruma bandı bırakılması mecburidir. Söz konusu yerlerin üçüncü sınıf gayrisıhhî müessese olarak açılması durumunda sıhhî nezarete tabi tutulması yeterlidir." hükmü yer almaktadır. 
Aynı Yönetmeliğin dava konusu "Ek-2 Gayrisıhhi Müesseseler Listesi" kısmında "C) Üçüncü Sınıf Gayrisıhhî Müesseseler" başlığı altında yer alan "8.14.7-Çevreye, altyapıya ve trafiğe getirdiği yük ile can ve mal güvenliği riskine ilişkin Valilik görüşü alınacaktır." düzenlemesine yer verilmiştir.

Aynı Yönetmeliğin dava konusu "Ek-2 Gayrisıhhi Müesseseler Listesi" kısmında "C) Üçüncü Sınıf Gayrisıhhî Müesseseler" başlığı altında yer alan "8.14.7-Çevreye, altyapıya ve trafiğe getirdiği yük ile can ve mal güvenliği riskine ilişkin Valilik görüşü alınacaktır." düzenlemesine yer verilmiştir.
İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğine olarak açılması durumunda sıhhî nezarete tabi tutulması yeterlidir." hükmü yer almaktadır.
İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin Ek-2/C Gayrisıhhi Müesseseler Listesinde yer alan Üçüncü Sınıf Gayrisıhhî Müesseseler başlıklı kısmında yer alan 8.14.7. alt maddesinin iptali istemi yönünden yapılan değerlendirme;
 Anayasa'da herkesin sağlıklı bir çevrede yaşama hakkı olduğu kabul edilmiş bu nedenle de çevre ve insan sağlığına büyük önem vermiştir. Bu doğrultuda çevrenin ve insan sağlığını korumanın devletin ve vatandaşın görevi olduğu, bu konuda her türlü önlem alınması hususunda devlet yetkili sayılmıştır. Anayasa hükmüne uygun olarak düzenlenen 3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun ve bu Kanun dayanak alınarak hazırlanan İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelikte çevre ve insan sağlığı düşünülerek anılan düzenlemenin getirildiği anlaşılmaktadır.
 İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik kapsamında üçüncü sınıf gayrisıhhi müesseseler için yapılacak ruhsatlandırmalarda, insan sağlığına zarar verilmemesi, çevre kirliliğine yol açılmaması, yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelerin esas alındığı; bu kapsamda, ikinci el motorlu kara taşıtı ticareti yapılan iş yerlerinin ruhsatlandırılmadan önce halkın sağlık ve güvenliğini teminen "çevreye, altyapıya ve trafiğe getirdiği yük ile can ve mal güvenliği riskine ilişkin valilik görüşü" alınmasının uygun görüldüğü; bu bakımdan iptali istenen söz konusu düzenleme ile halkın can ve mal güvenliğinin sağlanmasının amaçlandığı; insanın, toplumun ve çevrenin varlık, sağlık ve güvenliği ile bu konuda Anayasa’nın Devlet’e yüklediği görev göz önünde bulundurulduğunda, sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkını olumsuz  yönde etkileyecek herhangi bir faaliyetin idarece denetlenmesinin kamu yararı ve hizmet gereği olup düzenlemenin dayanağı üst norma ve hukuka aykırılık görülmemiştir.   İkinci el motorlu kara taşıtı ticareti faaliyeti konulu işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmesi talebinin reddine ilişkin Çankaya Belediye Başkanlığının 05/10/2021 günlü, ... sayılı işleminin iptali istemi yönünden yapılan değerlendirme;

Dava konusu bireysel işlemde, " işyerinin faaliyette bulunması halinde, trafiğe getireceği yük açısından bölgede trafik yoğunluğunun artacağı, bu kapsamda taksirle yaralama, kasten yaralama, mala zarar verme vb. olayların trafik ve asayiş suçlarının oluşumunda bölgede yoğunluğu arttıracağı gerekçesi ile bahse konu işyerinin can ve mal güvenliği riski açısından sakıncasının olabileceği kanaatine varıldığından olumsuz görüş geldiğinden ruhsat talebinin reddedildiği" gerekçesiyle tesis edilmiş ise de; söz konusu gerekçenin soyut ve genel ifadeler içerdiği, bu hususların somut olarak ortaya konulmadığı; ayrıca davalı belediyece talep edilen ve 09/08/2021 tarihinde çevre mühendisi tarafından düzenlenen raporda; "İkinci El Motorlu Kara Taşıtı Ticareti yapan işyerinin bulvar üzerinde olduğu, yakın çevrede mesken bulunmayıp, işyeri yoğunluklu olduğunun gözlemlendiği" hususlarına da yer verildiği; bütün bunların yanında aynı taşınmazın farklı bağımsız bölümünde bitişik olarak bulunan işyeri yönünden, aynı faaliyet konusu için yapılan başvuru üzerine, Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı Ulaşım Dairesi Başkanlığının 19/06/2019 tarih ve E.50103 yazısı ile "Bir takım şartların yerine getirilmesi halinde, bahse konu işyerinde ikinci el araç satışı yapılmasında trafik güvenliği ve akışı açısından herhangi bir olumsuzluk bulunmadığı" şeklinde görüş verildiği de görülmekle, hukuken kabul edilebilir nitelikte somut tespitler içermeyen olumsuz Kaymakamlık görüşüne istinaden tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
	         Öte yandan; davacı tarafından, Valiliğin bizzat görüş vermesi gerekirken, yetkisini Kaymakamlığa devrettiği, ancak söz konusu yetki devrinin, mevzuatta bu hususta izin verilmemiş olması nedeniyle geçerlilik kazanmadığı ileri sürülmüş ise de; 5442 sayılı İl İdaresi Kanunu'nun 11. maddesinin, (H) fıkrasının 2. bendinde, "Vali; kamu düzeni ve güvenliği ile kişilerin can ve mal emniyetinin korunması, suç işlenmesinin önlenmesi, trafik güvenliği ve kontrolünün sağlanması amacıyla meydan, karayolları, cadde, sokak ve park gibi kamuya açık alanlarda kurulacak sistemlerin yerlerinin tespiti, kurulumu ve altyapı faaliyetlerini koordine eder. ..." ve (I) fıkrasında, "(H) fıkrası ile valiye verilmiş olan yetkiler, ilçede kaymakam tarafından da kullanılabilir." hükmü de dikkate alındığında; Yönetmelikteki, ikinci el motorlu kara taşıtı ticareti faaliyeti yapılan işyerleri için; çevreye, altyapıya ve trafiğe getirdiği yük ile can ve mal güvenliği riskine ilişkin Valiliğe verilen görüş bildirme yetkisinin, mahalli mülki idare amiri olan Kaymakam tarafından da kullanılabileceği düzenlemesi uyarınca davacının iddiasına itibar edilmemiştir.
 
KARAR SONUCU	:
	Açıklanan nedenlerle;
	1. 10/08/2005 tarih ve 25902 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in Ek-2/C kısmında yer alan 8.14.7. alt bendinin iptali istemi yönünden oyçokluğuyla DAVANIN REDDİNE,

KARAR SONUCU	:
	Açıklanan nedenlerle;
	1. 10/08/2005 tarih ve 25902 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in Ek-2/C kısmında yer alan 8.14.7. alt bendinin iptali istemi yönünden oyçokluğuyla DAVANIN REDDİNE,
	2. İkinci el motorlu kara taşıtı ticareti faaliyeti konulu işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmesi talebinin reddine ilişkin Çankaya Belediye Başkanlığının ... tarihli, ... sayılı dava konusu bireysel işlemin oybirliği ile İPTALİNE, 
	3. Dava kısmen iptal, kısmen ret şeklinde sonuçlandığından ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ... TL yargılama giderinin ...TL'sinin davacı üzerinde bırakılmasına, ... TL'sinin davalı idarelerden alınarak davacıya verilmesine, 
	4. Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen ... TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı idarelere; ...TL vekalet ücretinin davalı idarelerden alınarak davacıya verilmesine,
	5. Posta giderleri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya  iadesine,
                6. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen otuz (30) gün içinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere, 21/10/2024 tarihinde karar verildi.
(X) KARŞI OY :
	Dava konusu 10/08/2005 tarih ve 25902 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in Ek-2/C kısmında yer alan 8.14.7. alt maddesinde "çevreye, altyapıya ve trafiğe getirdiği yük ile can ve mal güvenliği riskine ilişkin Valilik görüşü alınacaktır" düzenlemesinde görüş alınmasının ilgili idareyi hukuki yönden bağlayıcılığı hakkında mevzuatında herhangi bir düzenlemeye yer verilmediği, görüş verilmesinin hukuki sonuçları konusunda İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'te hüküm bulunmadığı, Valiliğin vereceği görüşün olumsuz olması halinde ne gibi sonuçları olacağının önceden öngörülemediğinden ilgili idarenin valilik görüşüne istinaden tesis edeceği bireysel işlemin ne gibi etkilerinin olacağının belirsizlik taşıdığı, ayrıca görüş yazısında hangi kriterlerin dikkate alınacağı ile can ve mal güvenliği riskine ilişkin ifadesi ile kastedilen risk ve varılmak istenilen amacın ne olduğunun anlaşılamadığı  dikkate alındığında, düzenleyici işlemin iptali gerektiği gerekçesiyle daire kararının bu kısmına katılmıyorum.
(XX) KARŞI OY :
 5442 sayılı İl idaresi Kanunu'nun 11. maddesinin, (H) fıkrasının 2. bendinde, "Vali; kamu düzeni ve güvenliği ile kişilerin can ve mal emniyetinin korunması, suç işlenmesinin önlenmesi, trafik güvenliği ve kontrolünün sağlanması amacıyla meydan, karayolları, cadde, sokak ve park gibi kamuya açık alanlarda kurulacak sistemlerin yerlerinin tespiti, kurulumu ve altyapı faaliyetlerini koordine eder. ..." ve  (I) fıkrasında, "(H) fıkrası ile valiye verilmiş olan yetkiler, ilçede kaymakam tarafından da kullanılabilir." hükmüne yer verilmiştir.

Belirtilen bu düzenlemede ifade edilen ve valiye verilen yetkilerin ilçede kaymakam tarafından da kullanılabileceği kısmının kesinlik taşımadığı, bu anlamda belirtilen hükmün yetki devri konusunda açık irade beyanı aradığı ve buna bağlı olarak  yetki devrinin yazılı olarak yetkisini devredecek makamca düzenlenmesi gerektiği, oysa dava dosyasında yetki devrine ilişkin herhangi bir belgeye rastlanılmadığı dikkate alındığında, kaymakamlığın görüş bildirme konusunda yetkisiz olduğu, bireysel işlemin bu gerekçe ile iptali gerektiği görüşüyle Daire kararına katılmıyorum.
Danıştay — Esas No: 2024/2980, Karar No: 2024/15932, Tarih: 21.10.2024

"İçtihat Metni"
          T.C.
D A N I Ş T A Y
BEŞİNCİ DAİRE
Esas  No : 2024/2980
Karar No : 2024/15932
TEMYİZ EDEN (DAVALI)            : ... Genel Müdürlüğü /  ...  
VEKİLİ                                         : Av.  ...
KARŞI TARAF (DAVACI)            : ...
VEKİLİ                                          : Av.  ...
İSTEMİN KONUSU	:  ... Bölge İdare Mahkemesi  ...İdare Dava Dairesinin  ... tarih ve E: ..., K: ... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ                 :
Dava konusu istem:  Davacı tarafından, 7145 sayılı Kanun'un 26. maddesiyle 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'ye eklenen Geçici 35. madde uyarınca kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin  ... tarih ve  ... sayılı işlemin iptali ile bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı özlük haklarının iadesine, parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmektedir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:  ... İdare Mahkemesinin  ...tarih ve E: ..., K: ... sayılı kararında; davacı hakkında micro SD kart içinde ele geçirilen belgelerde davacının  "AD" ve "EDL" olarak kodlandığı bu kodlamaların da "Emniyet içindeki FETÖ yapılanmasının etki alanı dışındaki kişi" ve  "Ehli dünya, FETÖ mensubu olmayan, dünya hayatıyla haşır neşir kişi" olarak anlamlandırıldığı, davalı idarece anlamlandırılarak tasnif edilen örgüt kodlamasında bile davacının FETÖ/PDY ile ilgisinin olmadığının kabul edildiği, bunun yanında 2010-2011 yılları arasında bazı örgüt toplantılarında görüldüğü şeklinde hakkında beyanlar olsa da bunların örgütün açıktan kriminalize olmaya başladığı tarihlerden çok öncesine ait olduğu ve tüm bu isnatlar değerlendirilmek suretiyle hakkında yürütülen soruşturma sonucunda Karabük Cumhuriyet Başsavcılığınca kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği hususları dikkate alındığında; yetersiz tespitler esas alınarak davacının 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Geçici 35. maddesi uyarınca kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline, davacının bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı özlük ve parasal hakların yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:  ... Bölge İdare Mahkemesi  ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E: ..., K: ... sayılı kararıyla; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu, kararın kaldırılmasını gerektirecek bir neden bulunmadığı belirtilerek, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI   : Davalı idarelerce, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu, davacının FETÖ/PDY ile irtibat ve iltisakını gösterir nitelik ve yeterlilikte delillerin mevcut olduğu, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddi gerektiği belirtilerek Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI   : Davalı idarelerce, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu, davacının FETÖ/PDY ile irtibat ve iltisakını gösterir nitelik ve yeterlilikte delillerin mevcut olduğu, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddi gerektiği belirtilerek Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI   : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ  ...'NİN DÜŞÜNCESİ : Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı Anayasal Düzene Karşı İşlenen Suçlar Soruşturma Bürosunun  ... sayılı soruşturması kapsamında gizli tanık ...'dan elde edilen dijital materyal içeriğinde yer alan örgüt kodlama verilerinin örgüt ile iltisak ve irtibatın bulunup bulunmadığını ortaya koymaya tek başına yeterli olacak nitelikte somut bir veri olduğu, örgüt tarafından "DİL3" şeklinde kodlanmış olmanın, örgütün toplantılarına katılmak, diğer grup üyeleriyle tanıştırılmak, örgüt tarafından verilen görevleri yerine getirmek, örgüte himmet vermek ve çoğu zaman örgütün mahrem sorumlusu ile tanıştırılmak gibi faaliyetlerden geçirilmiş olması ve söz konusu bu faaliyetlerde bulunmayı iradi olarak tercih etmesi suretiyle, Dil1 ve Dil2 aşamalarını geçerek "alan-içi" kategoriye aktarılmaya en yakın aşamaya gelmesini ifade ettiği, bu kapsamda temyiz aşamasında dosyaya sunulan davacı hakkındaki veri analiz raporunun davacıya tebliğ edilip, varsa cevabı alındıktan sonra, davacı hakkındaki "DİL3" kodunun ve bu kodun içerisinde yer aldığı kategorinin karşılığı olarak tanımlanan aşama ve faaliyetlerin değerlendirilmesi suretiyle, davacının FETÖ/PDY terör örgütü ile iltisak veya irtibatının bulunup bulunmadığının karara bağlanması gerektiğinden dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmamakta olup, dava konusu işlemin iptaline yönelik İdare Mahkemesi kararına yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu İdare Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Beşinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosyanın tekemmül ettiği anlaşıldığından yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca karar verilmeksizin gereği görüşüldü:
A) MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ
1) Genel Olarak
Türkiye'de 15 Temmuz 2016 gecesi, kendilerini “Yurtta Sulh Konseyi” olarak isimlendiren bir grup Türk Silahlı Kuvvetleri (TSK) mensubu tarafından, demokratik biçimde halk tarafından göreve getirilen Türkiye Büyük Millet Meclisini (TBMM), Türkiye Cumhuriyeti Hükûmetini ve Cumhurbaşkanı'nı devirmek ve anayasal düzeni ortadan kaldırmak amacıyla darbe teşebbüsünde bulunulmuş, bu teşebbüs Türk Milleti tarafından akamete uğratılmıştır.

A) MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ
1) Genel Olarak
Türkiye'de 15 Temmuz 2016 gecesi, kendilerini “Yurtta Sulh Konseyi” olarak isimlendiren bir grup Türk Silahlı Kuvvetleri (TSK) mensubu tarafından, demokratik biçimde halk tarafından göreve getirilen Türkiye Büyük Millet Meclisini (TBMM), Türkiye Cumhuriyeti Hükûmetini ve Cumhurbaşkanı'nı devirmek ve anayasal düzeni ortadan kaldırmak amacıyla darbe teşebbüsünde bulunulmuş, bu teşebbüs Türk Milleti tarafından akamete uğratılmıştır.
Cumhurbaşkanı başkanlığında toplanan Bakanlar Kurulu 20/07/2016 tarihinde, ülke genelinde 21/07/2016 Perşembe günü saat 01.00'den itibaren geçerli olmak üzere doksan gün süreyle olağanüstü hâl ilan edilmesine karar vermiştir. Anılan karar 21/07/2016 tarih ve 29777 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiş ve aynı gün TBMM tarafından onaylanmıştır. Olağanüstü hâl, daha sonrasında üçer aylık dönemler hâlinde Cumhurbaşkanı başkanlığında toplanan Bakanlar Kurulu tarafından uzatılmış ve 18/07/2018 tarihinde sona ermiştir.
Türkiye Cumhuriyeti Devletinin demoktarik hukuk düzenini ortadan kaldırmayı  amaçlayan ve bu amacı gerçekleştirmek üzere, özellikle Devletin Mülkiye, Adliye, Emniyet Teşkilatı ve Türk Silahlı Kuvvetlerinde kadrolaşmaya giden FETÖ/PDY terör örgütü ile iltisakı yahut bunlarla irtibatı olduğu değerlendirilen kamu görevlilerinin "kamu görevinde çıkarılmasına ilişkin tedbirler" kapsamında olağanüstü hal döneminde birçok kanun hükmünde kararname yürürlüğe konulmuştur.
Olağanüstü hâlin sona erdirilmesinden sonra, 31/07/2018 tarih ve 30495 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 7145 sayılı Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 26. maddesi ile 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'ye Geçici 35. madde eklenmiştir. Anılan maddede, ''B) Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren dört yıl süreyle; terör örgütlerine veya (İptal ibare: Anayasa Mahkemesi’nin 30/06/2022 tarihli ve E:2018/137, K:2022/86 sayılı kararı ile) Devletin millî güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara (İptal ibare: Anayasa Mahkemesi’nin 30/06/2022 tarihli ve E:2018/137, K:2022/86 sayılı kararı ile) iltisakı yahut bunlarla irtibatı olduğu değerlendirilen; ...6) Jandarma Genel Komutanlığı, Sahil Güvenlik Komutanlığı ve Emniyet Genel Müdürlüğü personeli İçişleri Bakanının onayı ile kamu görevinden çıkarılır" kuralı getirilmiştir. Ayrıca aynı maddenin son fıkrasında, (A) ve (B) fıkraları uyarınca haklarında işlem tesis edilecek olanlara yedi günden az olmamak üzere ilgili kurum tarafından uygun vasıtalarla savunma hakkı verileceği belirtilmiştir. Daha sonra, 28/07/2021 tarihli ve 31551 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 7333 sayılı Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 23. maddesiyle, söz konusu geçici 35. maddenin (B) fıkrasında yer alan “üç yıl” ibaresi “dört yıl” şeklinde değiştirilmiştir.
2) Davacıya İlişkin Süreç