muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Danıştay — Esas No: 2022/8764, Karar No: 2025/9, Tarih: 06.01.2025

.000 ölçekli Çevre Düzeni Planının 4.7. maddesinde kentsel yerleşik alanlar "Büyükşehir ve/veya ilçe belediye sınırları içinde var olan, içinde boş alanları barındırsa da büyük oranda yapılaşmış olan alanlardır." şeklinde ve 1/25.000 ölçekli İzmir Büyükşehir Bütünü Çevre Düzeni Planının 4.6.1. maddesinde "Büyükşehir Belediyesi sınırları içinde var olan, içinde boş alanları barındırsa da büyük oranda yapılaşmış olan alanlardır." şeklinde tanımlandığı, alana ilişkin uydu görüntüleri üzerinden yapılan analizlerde bölge parkı/büyük kentsel yeşil alan kullanımının doğusunda bulunan 39 hektarlık yaklaşık 20 hektarlık kısmında konut yapılaşmalarının tamamlanmış olduğu, bunun dışında alanın içerisinden 30 m'lik yol bağlantısının geçtiği ve ilave bağlantı yollarının düzenlendiği, bölge parkının güney kesiminde yer alan yaklaşık 19 hektarlık kentsel yerleşik alanın ise 10 hektarlık kısmında niteliksiz dokuda konut alanlarının bulunduğunun tespit edildiği, çevre düzeni planının 7.2. genel hükmü uyarınca bu alanların tamamının yapılaşmaya açılacağı anlamına gelmediği, kentsel yerleşik alanlara ilişkin kesin sınırların doğal, yapay ve yasal eşikler doğrultusunda alt ölçekli planlarda kesinleştirilmesinin gerektiği, plan değişikliğine konu alanın yakın çevresinin yoğun kentleşme dokusu barındırdığı hususları ile alandaki yapılaşmalar da dikkate alındığında; uygulama ve fonksiyon bütünlüğünün sağlanması açısından alanın dava konusu çevre düzeni planında kentsel yerleşik alan olarak planlanmasının uygun olduğu savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : İzmir-Manisa Planlama Bölgesi 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planına ilişkin 4.7. sayılı plan hükmünde kentsel yerleşik alanlar, büyükşehir ve/veya ilçe belediye sınırları içinde var olan, içinde boş alanları barındırsa da büyük oranda yapılaşmış olan alanlar olarak tanımlanmıştır.
Bu kapsamda ele alındığında 1/100.000 ölçekli İzmir-Manisa Çevre Düzeni Planının İzmir kentine yönelik bölümü incelendiğinde son derece yoğun bir kentsel yerleşim dokusunun bulunduğu İzmir'de, yerleşik alanların mevcut haliyle gösterildiği anlaşılmıştır. Ancak alandaki mevcut yerleşik alanın güney tarafında olan, genel olarak tamamına yakını boş alan içinde yer alan ve mevcut yerleşik alanın yüzölçümünün iki katından da fazla bir büyüklüğe sahip olan kısmın bölge parkı kullanımından çıkartılıp önce kentsel gelişme alanı olarak, sonrasında dava konusu çevre düzeni planı değişikliği ile kentsel yerleşik alan olarak değiştirilmesinde, Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliği'nin 20. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, değişen verilere bağlı olarak planın güncellenmesine dair yeterli ve geçerli sebeplerin bulunmadığı, mevcutta burada uzun süre önce yapılaşmasını tamamlamış bir kentsel doku olduğa ilişkin somut bir belirlemenin olduğuna yönelik herhangi bir veriye, analize ve açıklamaya yer verilmediği gibi, anılan çevre düzeni planının, hedef yılı nüfus kabulünde de herhangi bir değişikliğin yapılmadığı anlaşıldığından, dava konusu plan değişikliği işleminde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna ulaşılarak dava konusu işlemin iptali gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI ...'NUN DÜŞÜNCESİ : Dava, İzmir ili, Karabağlar ilçesi, ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... Mahalleleri sınırları içerisinde yer alan 540 ha'lık alanın 101,4 ha'lık kısmına ilişkin Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından 03.08.2022 tarihinde onaylanan İzmir-Manisa Planlama Bölgesi 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planı Değişikliğinin iptali istemiyle açılmıştır.
	Davalı idarenin usule yönelik iddiaları yerinde görülmemiştir.  
	2872 sayılı Çevre Kanununun 9.maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde, "Ülke fizikî mekânında, sürdürülebilir kalkınma ilkesi doğrultusunda, koruma-kullanma dengesi gözetilerek kentsel ve kırsal nüfusun barınma, çalışma, dinlenme, ulaşım gibi ihtiyaçların karşılanması sonucu oluşabilecek çevre kirliliğini önlemek amacıyla nazım ve uygulama imar plânlarına esas teşkil etmek üzere bölge ve havza bazında 1/50.000-1/100.000 ölçekli çevre düzeni plânları Bakanlıkça yapılır, yaptırılır ve onaylanır. Bölge ve havza bazında çevre düzeni plânlarının yapılmasına ilişkin usûl ve esaslar Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle belirlenir." hükmüne yer verilmiştir.

10/7/2018 tarihli 30474 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 102.maddesinin 1.fıkrasının (a) bendinde, yerleşme, yapılaşma ve arazi kullanımına yön veren, her tür ve ölçekte fiziki planlara ve uygulamalara esas teşkil eden üst ölçekli mekânsal strateji planlarını ve çevre düzeni planlarını ilgili kurum ve kuruluşlarla işbirliği yaparak hazırlamak, hazırlatmak, onaylamak ve uygulamanın bu stratejilere göre yürütülmesini sağlamak, (c) bendinde ise, havza ve bölge bazındaki çevre düzeni planları da dâhil her tür ve ölçekteki çevre düzeni planlarının ve imar planlarının yapılmasına ilişkin esasları belirlemek, havza veya bölge bazında çevre düzeni planlarını yapmak, yaptırmak, onaylamak ve bu planların uygulanmasını ve denetlenmesini sağlamak Mekânsal Planlama Genel Müdürlüğünün görevleri arasında sayılmıştır.
Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca çıkarılan 14/06/2014 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğinin 20. maddesinin 1. fıkrasında, "Çevre düzeni planının ihtiyaca cevap vermediği hallerde veya planın vizyonu, amacı, hedefleri, stratejileri, ilke ve politikaları açısından plan ana kararlarını, sürekliliğini, bütünlüğünü etkilemesi halinde çevre düzeni planı bütününde revizyon yapılır. Çevre düzeni planı revizyonu; a) Nüfusun yerleşim ihtiyaçlarının karşılanamaması, b) Planın temel strateji ve politikalarını değiştirecek bölgesel ölçekli yatırımların ortaya çıkması, c) Yeni verilere bağlı olarak, sonradan ortaya çıkabilecek ve bölgesel etkiye yol açabilecek arazi kullanım taleplerinin oluşması, ç) Yeni gelişmeler ve bölgesel dinamiklerde değişiklik olması, durumunda yapılır." düzenlemesine, 2.fıkrasında da, "Çevre düzeni planı ana kararlarını, sürekliliğini, bütünlüğü bozmayacak nitelikte, plan değişikliği yapılabilir. Çevre düzeni planı değişikliklerinde; a) Kamu yatırımlarına, b) Çevrenin korunmasına, c) Çevre kirliliğinin önlenmesine, ç) Planın uygulanmasında karşılaşılan güçlükler ve maddi hataların giderilmesine, d) Değişen verilere bağlı olarak planın güncellenmesine, dair yeterli, geçerli ve gerekçeleri açık olan, altyapı etkilerini değerlendiren raporu içeren teklif ve talepler; idarece planın temel hedef, ilke, strateji ve politikaları kapsamında teknik ve yasal çerçevede değerlendirmeye alınarak sonuçlandırılır." düzenlemesine yer verilmiştir.

Manisa-Kütahya-İzmir Planlama Bölgesi 1/100.000 ölçekli 14.08.2009 onay tarihli Çevre Düzeni Planının iptali istemiyle açılan davada Danıştay Altıncı Dairesince iptal kararı verilmesi üzerine İzmir-Manisa Planlama Bölgesi 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planı (ÇDP) 23/06/2014 tarih ve 9948 sayılı Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Oluru ile onaylanmış, anılan plana askı sürecindeki itirazların değerlendirilmesi sonrasında 30/12/2014 tarih ve 21137 sayılı Bakanlık Oluru ile ÇDP yeniden onaylanmış, bu plana yönelik askı süreci içerisindeki itirazların değerlendirilmesi sonrasında da yeniden düzenleme yapılan İzmir-Manisa Planlama Bölgesi 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planı 16/11/2015 tarihinde onaylanmış, bu planın L18 sayılı paftasında 27/01/2017 tarihinde değişiklik yapılmıştır.  İzmir-Manisa Planlama Bölgesi 1/100.000 Ölçekli Çevre Düzeni Planı Değişikliği, Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca 10/04/2018 tarihinde yeniden onaylanmış, bu planın  kentsel gelişme alanına ilişkin kısmı hakkında Danıştay Altıncı Dairesinin E:2018/6611 sayılı dosyasında 16/06/2022 tarihinde   yürütmesinin durdurulmasına karar verilmiştir. Anılan kararının uygulanması amacıyla,  İzmir-Manisa Planlama Bölgesi 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planında, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca 03/08/2022 tarihinde onaylanan davaya konu  değişikliğin  Karabağlar İlçesindeki alana ilişkin olarak yapıldığı ve "Kentsel Gelişme Alanı" kullanım kararının kaldırılarak, yürürlükteki alt ölçekli planlar çerçevesinde verilen yapı ruhsatları ile yapılaşmasını tamamlayan alanların "Kentsel Yerleşik Alan" olarak, yapılaşma faaliyetlerinin başlamadığı kısımların ise "Bölge Parkı/Büyük Kentsel Yeşil Alan" olarak yeniden düzenlendiği, anılan değişikliğin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmıştır.

Danıştay Altıncı Dairesinin  E:2018/6611 dosyasında mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda hazırlanan bilirkişi raporundaki tespitler ile dava dosyasında yer alan diğer tüm bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden; 10/04/2018 tarihinde onaylanan İzmir-Manisa Planlama Bölgesi 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planı Değişikliğinin, değişen verilere bağlı olarak planın güncellenmesine dair yeterli ve geçerli sebepler bulunmaksızın ve hedef yıla ilişkin nüfus kabulleriyle herhangi bir bağlantı kurulmaksızın, İzmir İli, Karabağlar İlçesindeki "bölge parkı/büyük kentsel yeşil alan" kullanımının daraltılarak, 101 hektarlık alanın, "kentsel gelişme alanı" olarak belirlenmesinde, çevre düzeni planının ilke, hedef ve stratejileri ile planlama esaslarına ve imar mevzuatına uyarlık bulunmadığından bahisle   anılan plan değişikliğinin İzmir İli, Karabağlar İlçesindeki "bölge parkı/büyük kentsel yeşil alan" kullanımının daraltılarak, 101 hektarlık alanın "kentsel gelişme alanı" olarak belirlenmesine yönelik bölümününde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçeleriyle Danıştay 6. Dairesinin E:2018/6611 sayılı dosyasında kentsel gelişme alanına yönelik verdiği 16/06/2022 tarihli yürütmenin durdurulması kararının uygulanması amacıyla  dava konusu Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca 03/08/2022 tarihinde onaylanan değişikliğin "kentsel gelişme alanı" kullanım kararının kaldırılmasına, yürürlükteki alt ölçekli planlar çerçevesinde verilen yapı ruhsatları ile yapılaşmasını tamamlayan alanların "kentsel yerleşik alan" olarak, yapılaşma faaliyetlerinin başlamadığı kısımların ise "bölge parkı/büyük kentsel yeşil alan" olarak yeniden düzenlenmesine karar verildiği İzmir-Manisa Planlama Bölgesi 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planına ilişkin 4.7. sayılı plan hükmünde kentsel yerleşik alanlar, büyükşehir ve/veya ilçe belediye sınırları içinde var olan, içinde boş alanları barındırsa da büyük oranda yapılaşmış olan alanlar olarak tanımlandığı, dava konusu 1/100.000 ölçekli İzmir-Manisa Çevre Düzeni Planının son derece yoğun bir kentsel yerleşim dokusunun bulunduğu İzmir'de, yerleşik alanların mevcut haliyle gösterilmesine karşın, bu alanın güneyindeki, genel olarak tamamına yakını boş nitelikte ve mevcut yerleşik alanın yüzölçümünün iki katından da fazla büyüklüğe sahip olan alanın bölge parkı kullanımından çıkartılıp önce kentsel gelişme alanı, sonrasında dava konusu çevre düzeni planı değişikliği ile kentsel yerleşik alan olarak belirlendiği, bu değişiklikle  yargı kararı gereklerinin tam olarak yerine getirilmediği gibi Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğinin 20. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, değişen verilere bağlı olarak planın güncellenmesine dair yeterli ve geçerli sebeplerin bulunduğuna yönelik herhangi bir veriye, analize ve açıklamaya yer verilmediği, hedef yılı nüfus kabulünde de herhangi bir değişikliğin yapılmadığı görüldüğünden, dava konusu plan değişikliği işleminde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Açıklanan  nedenlerle, 03.08.2022 tarihinde onaylanan İzmir-Manisa Planlama Bölgesi 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planı Değişikliğinin iptali gerektiği, düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
	Karar veren Danıştay  Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
	MADDİ OLAY : 14/08/2009 tarihinde onaylanan Manisa-Kütahya-İzmir Planlama Bölgesi 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planının iptali istemiyle açılan davada Danıştay Altıncı Dairesinin 26/12/2012 tarih ve E:2010/786, K:2012/8225 sayılı kararıyla planın tümünün iptaline karar verilmiştir. 
Söz konusu karar üzerine İzmir-Manisa Planlama Bölgesi 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planı 23/06/2014 tarih ve 9948 sayılı Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Oluru ile onaylanmış, anılan plana askı sürecindeki itirazların değerlendirilmesi sonrasında 30/12/2014 tarih ve 21137 sayılı Bakanlık Oluru ile çevre düzeni planı yeniden onaylanmıştır. 
Yeniden onaylanan plana yönelik askı süreci içerisindeki itirazların değerlendirilmesi sonrasında da yeniden düzenleme yapılan İzmir-Manisa Planlama Bölgesi 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planı (..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... sayılı paftaları ve plan hükümleri) 16/11/2015 tarihinde onaylanmış, bu planın ... sayılı paftasında 27/01/2017 tarihinde değişiklik yapılmıştır.
Akabinde;
- İzmir İli, Bornova İlçesi, Kayadibi, Eğridere ve Çamiçi Mahallelerinde yer alan "Bölge Parkı/Büyük Kentsel Yeşil Alan" kullanım kararının mahkeme kararı doğrultusunda, İzmir-Manisa Planlama Bölgesi 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planında “Tarım Arazisi" ve "Bölge Parkı/Büyük Kentsel Yeşil Alan" olarak yeniden düzenlemesi, 
- Karabağlar İlçesi riskli alanı içerisinde yer alan ve Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca imar planları onaylanan 101 hektarlık alanın "Kentsel Gelişme Alanı", Karabağlar Belediyesi ve İzmir Büyükşehir Belediyesi tarafından düzenlemesi talep edilen yaklaşık 30 hektarlık alanın ise "Kentsel Yerleşik Alan" olarak düzenlenmesi, 
-  Çevre düzeni planının 8.17.7.4 sayılı plan notunun, imar planı varken sonradan sit alanı ilan edilen, imar planı varken koruma statüsü kaldırılan ve koruma amaçlı imar planı varken koruma statüsü değişen alanlardaki imar planı çalışmalarının hangi şekilde yürütüleceğini açıklayacak biçimde düzenlenmesi, 
- Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı tarafından ilgili mevzuat uyarınca "afet yerleşme alanı" olarak belirlenen alanlarda gerçekleştirilecek uygulamalara ilişkin çevre düzeni planında genel hüküm düzenlenmesi amaçlarıyla hazırlanan, İzmir-Manisa Planlama Bölgesi 1/100.000 Ölçekli Çevre Düzeni Planı Değişikliği, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca 10/04/2018 tarihinde yeniden onaylanmıştır.

- Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı tarafından ilgili mevzuat uyarınca "afet yerleşme alanı" olarak belirlenen alanlarda gerçekleştirilecek uygulamalara ilişkin çevre düzeni planında genel hüküm düzenlenmesi amaçlarıyla hazırlanan, İzmir-Manisa Planlama Bölgesi 1/100.000 Ölçekli Çevre Düzeni Planı Değişikliği, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca 10/04/2018 tarihinde yeniden onaylanmıştır.
Bunun üzerine; Şehir Plancıları Odası (İzmir Şubesi) tarafından, İzmir İli, Karabağlar İlçesi ile Bornova İlçesindeki "Bölge Parkı/Büyük Kentsel Yeşil Alan" kullanım kararlarında yapılan değişikliklerin iptali istemiyle açılan davada, Danıştay Altıncı Dairesinin E:2018/6611 sayılı dosyasında 16/06/2022 tarihinde kentsel gelişme alanına ilişkin kısmın yürütmesinin durdurulmasına karar verilmiştir.
Devam eden süreçte, İzmir-Manisa Planlama Bölgesi 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planında, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca 03/08/2022 tarihinde onaylanan değişikliğin, Dairemizin E:2018/6611 sayılı dosyasında kentsel gelişme alanına yönelik verdiği 16/06/2022 tarihli yürütmenin durdurulması kararının uygulanması amacıyla, Karabağlar İlçesindeki alana ilişkin olarak yapıldığı ve "Kentsel Gelişme Alanı" kullanım kararının kaldırılarak, yürürlükteki alt ölçekli planlar çerçevesinde verilen yapı ruhsatları ile yapılaşmasını tamamlayan alanların (Değişikliğe ilişkin gerekçe raporunda bu kısımların yaklaşık 66 hektarlık alan olduğu ifade edilmiştir.) "Kentsel Yerleşik Alan" olarak, yapılaşma faaliyetlerinin başlamadığı kısımların ise "Bölge Parkı/Büyük Kentsel Yeşil Alan" olarak yeniden düzenlendiği, anılan değişikliğin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmıştır.
 
	İLGİLİ MEVZUAT: 2872 sayılı Çevre Kanununun 9. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, "Ülke fizikî mekânında, sürdürülebilir kalkınma ilkesi doğrultusunda, koruma-kullanma dengesi gözetilerek kentsel ve kırsal nüfusun barınma, çalışma, dinlenme, ulaşım gibi ihtiyaçların karşılanması sonucu oluşabilecek çevre kirliliğini önlemek amacıyla nazım ve uygulama imar plânlarına esas teşkil etmek üzere bölge ve havza bazında 1/50.000-1/100.000 ölçekli çevre düzeni plânları Bakanlıkça yapılır, yaptırılır ve onaylanır. Bölge ve havza bazında çevre düzeni plânlarının yapılmasına ilişkin usûl ve esaslar Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle belirlenir." hükmüne yer verilmiştir.

3194 sayılı İmar Kanununun 5. maddesinde çevre düzeni planı; varsa mekansal strateji planlarının hedef ve stratejilerine uygun olarak yerleşim, gelişme alanları ve sektörlere ilişkin alt ölçekli planlarını yönlendiren genel arazi kullanım kararları çerçevesinde ilke ve kriterleri belirleyen bölge, havza veya il bütününde hazırlanan, plan hükümleri ve raporuyla bir bütün olan plan olarak tanımlanmış, 8. maddesinin 1. fıkrasında; planların tanımlaması yapılarak, planlar bölge planı, çevre düzeni planı, nazım imar planı ve uygulama imar planı olarak kademelendirilmiş ve alt ölçekli planların üst ölçekli planlarda belirlenen planlama ana ilkelerine, stratejilerine ve kararlarına uyumlu olması zorunluluğu getirilmiştir.
10/7/2018 tarihli 30474 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 102.maddesinin 1.fıkrasının (a) bendinde, yerleşme, yapılaşma ve arazi kullanımına yön veren, her tür ve ölçekte fiziki planlara ve uygulamalara esas teşkil eden üst ölçekli mekânsal strateji planlarını ve çevre düzeni planlarını ilgili kurum ve kuruluşlarla işbirliği yaparak hazırlamak, hazırlatmak, onaylamak ve uygulamanın bu stratejilere göre yürütülmesini sağlamak, (c) bendinde ise, havza ve bölge bazındaki çevre düzeni planları da dâhil her tür ve ölçekteki çevre düzeni planlarının ve imar planlarının yapılmasına ilişkin esasları belirlemek, havza veya bölge bazında çevre düzeni planlarını yapmak, yaptırmak, onaylamak ve bu planların uygulanmasını ve denetlenmesini sağlamak Mekânsal Planlama Genel Müdürlüğünün görevleri arasında sayılmıştır.
Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca çıkarılan 14/06/2014 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğinin 4. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinde, "Çevre düzeni planı: Varsa mekânsal strateji planlarının hedef ve strateji kararlarına uygun olarak orman, akarsu, göl ve tarım arazileri gibi temel coğrafi verilerin gösterildiği, kentsel ve kırsal yerleşim, gelişme alanları, sanayi, tarım, turizm, ulaşım, enerji gibi sektörlere ilişkin genel arazi kullanım kararlarını belirleyen, yerleşme ve sektörler arasında ilişkiler ile koruma-kullanma dengesini sağlayan 1/50.000 veya 1/100.000 ölçekteki haritalar üzerinde ölçeğine uygun gösterim kullanılarak bölge, havza veya il düzeyinde hazırlanabilen, plan notları ve raporuyla bir bütün olarak yapılan planı ifade eder." kuralı yer almaktadır.

Yönetmeliğin "Planlama alanı" başlıklı 18. maddesinde, "Çevre düzeni planı; coğrafi, sosyal, ekonomik, idari, mekânsal ve fonksiyonel nitelikleri açısından benzerlik gösteren bölge, havza veya en az bir il düzeyinde yapılır." kuralına, "Plan ilke ve esasları" başlıklı 19. maddesinin 1. fıkrasında ise, "Çevre düzeni planları hazırlanırken; a) Varsa mekânsal strateji planlarına uygunluğun sağlanması, b) Yeni gelişmeler ve bölgesel dinamiklerin dikkate alınması, c) İlgili kamu kurum ve kuruluşlarının mekânsal kararları etkileyecek nitelikteki bölge planı, strateji planı ve belgesi, sektörel yatırım kararlarının dikkate alınarak değerlendirilmesi, ç) Sürdürülebilir kalkınma amacına uygun olarak ekolojik ve ekonomik kararların bir arada değerlendirilmesi, d) Tarihi, kültürel yapı ile orman alanları, tarım arazileri, su kaynakları ve kıyı gibi doğal yapı ve peyzajın korunması ve geliştirilmesi, e) Doğal yapının, ekolojik dengenin ve ekosistemin sürekliliğinin korunması amacıyla arazi kullanım bütünlüğünün sağlanması, f) Ulaşım ağının arazi kullanım kararlarıyla birlikte ele alınması suretiyle imar planlarında güzergahı netleştirilecek yolların güzergah ve yönünün genel olarak belirlenmesi, g) Çevre sorunlarına neden olan kaynaklara yönelik önleyici strateji ve politikaların belirlenerek arazi kullanım kararlarının oluşturulması, ğ) İmar planlarına esas olacak şematik ve grafik dil kullanılarak arazi kullanım kararları ile koruma ve gelişmenin sağlanması, h) Afet tehlikelerine ilişkin mevcut raporlar ve jeolojik etütler dikkate alınarak afet risklerini azaltıcı önerilerin dikkate alınması esastır." kuralına yer verilmiştir.
Anılan 19. maddenin 2. fıkrasında, "Çevre düzeni planlarının hazırlanması sürecinde, planlama alanı sınırları kapsamında aşağıda genel başlıklar halinde belirtilen konular ile diğer konularda ilgili kurum ve kuruluşlardan veriler elde edilir; bu veriler kapsamında analiz, etüt ve araştırmalar yapılır: a) Sınırlar. b) İdari ve bölgesel yapı. c) Fiziksel ve doğal yapı. ç) Sit ve diğer koruma alanları, hassas alanlar, doğal karakteri korunacak alanlar. d) Ekonomik yapı. e) Sektörel gelişmeler ve istihdam. f) Demografik ve toplumsal yapı. g) Kentsel ve kırsal yerleşme alanları ve arazi kullanımı. ğ) Altyapı sistemleri. h) Yeşil ve açık alan kullanımları. ı) Ulaşım sistemleri. i) Afete maruz ve riskli alanlar. j) Askeri alanlar, askeri yasak bölgeler ve güvenlik bölgeleri. k) Planlama alanına yönelik bölgesel ölçekli kamu projeleri ve yatırım kararları. l) Her tür ve ölçekteki plan, program ve stratejiler. m) Göller, barajlar, akarsular, taşkın alanları, yeraltı ve yüzeysel su kaynakları ve benzeri hidrolojik, hidrojeolojik alanlar. n) Çevre sorunları ve etkilenen alanlar." düzenlemesine yer verilmiştir.