muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Danıştay — Esas No: 2023/6033, Karar No: 2024/7666, Tarih: 26.12.2024

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY : 
 Davacı şirket tarafından, uhdesindeki ... İli, ... İlçesi, IV. Grup işletme talepli ruhsat sahası ile ilgili olarak işletme ruhsatı verilmesi talebiyle ... tarih ve ... sayılı dilekçe ile yapmış olduğu başvurusunun reddine ilişkin ... tarih ve... sayılı kararı ile reddi üzerine  bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdarî Yargılama Usûlü Kanunu'nun 14. maddesinin 3. fıkrasının (f) bendinde, idarî dava dileçelerinin "husumet" yönünden inceleneceği belirtilmiş, 6. fıkrasında, ilk incelemeye tâbi hususların tespiti hâlinde davanın her aşamasında 15. maddenin uygulanacağı hükme bağlanmış; 15. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinde ise, "3/f bendine göre, davanın hasım gösterilmeden veya yanlış hasım gösterilerek açılması hâlinde, dava dilekçesinin tespit edilecek gerçek hasma tebliğine" karar verileceği ifade edilmiştir.
12/09/2018 tarih ve 30533 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 2018/8 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi'nde, "Kamu kurum ve kuruluşları (belediyeler ve il özel idareleri hariç) ile sermayesinin yüzde ellisinden fazlası kamu kurum ve kuruluşlarına ait şirketler, kendi mülkiyetlerinde veya tasarruflarında bulunan taşınmazlarıyla ilgili olarak; kamu kurum ve kuruluşları, vakıf, dernek veya bunların şirketlerine, gerçek veya tüzel kişilere; satış, kira, irtifak, takas, tahsis, devir ve benzeri her türlü tasarrufa yönelik işlemlerini, bakanlıklar ile bağlı, ilgili ve ilişkili kamu kurum ve kuruluşlarında bakan yardımcısı, diğer kamu kurum ve kuruluşlarında üst yönetici başkanlığında teşkil ettirilen komisyonlar vasıtasıyla yapacaklardır. Söz konusu komisyonlarca izin başvuru ve sonuçları Ocak, Nisan, Temmuz ve Ekim aylarında Cumhurbaşkanlığına bildirilecektir..." düzenlemesi yer almaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
Yukarıda yer verilen Genelge'de tanımlanan görevlerin yerine getirilmesi amacıyla Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından Genelgeye uygun bir şekilde taşınmaz komisyonu oluşturulmuştur.
Uyuşmazlıkta, ... İli, ... İlçesi, IV. Grup işletme talepli ruhsat sahası ile ilgili olarak işletme ruhsatı verilmesi talebiyle ... tarih ve ... sayılı dilekçe ile yapmış olduğu başvurusunun reddine ilişkin... tarih ve ... sayılı kararı  ile uygun bulunmadığı,  bu kararın ... tarihli ve ... sayılı Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü işlemi ile davacı şirkete tebliği üzerine işbu davanın açıldığı görülmektedir.
Her ne kadar talebin reddine ilişkin bildirim Genel Müdürlük tarafından yapılmış ise de, davacının başvurusu, Bakanlık Taşınmaz Komisyonu kararına istinaden reddedilmiş olup, davacı tarafından da Taşınmaz Komisyonu kararının tarih ve sayısı verilmek suretiyle anılan kararın iptalinin istenildiği açık olduğundan, davanın hem Bakanlık hem de MAPEG husumetiyle görülüp karara bağlanması gerekmektedir.

Her ne kadar talebin reddine ilişkin bildirim Genel Müdürlük tarafından yapılmış ise de, davacının başvurusu, Bakanlık Taşınmaz Komisyonu kararına istinaden reddedilmiş olup, davacı tarafından da Taşınmaz Komisyonu kararının tarih ve sayısı verilmek suretiyle anılan kararın iptalinin istenildiği açık olduğundan, davanın hem Bakanlık hem de MAPEG husumetiyle görülüp karara bağlanması gerekmektedir.
Bu itibarla; İdare Mahkemesince, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'nın da hasım konumuna alınarak dosya tekemmül ettirildikten sonra bir karar verilmesi gerektiğinden, eksik hasım ile görülen dava neticesinde verilen İdare Mahkemesi kararında ve bu karara yönelik istinaf başvurusunu reddeden temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.  2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 
4. Kesin olarak 26/12/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Danıştay — Esas No: 2024/5817, Karar No: 2024/7670, Tarih: 26.12.2024

"İçtihat Metni"
         T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas   No : 2024/5817
Karar  No : 2024/7670  
TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALI): ... Müdürlüğü	  
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI)	:... Madencilik İç ve Dış Ticaret A.Ş.
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:... K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. 
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: ... ili, ... ilçesi, ... Köyü dahilinde bulunan ER:... II-(b) Grubu saha ile ilgili olarak maden arama ruhsatı verilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin ...sayılı işlem ile tebliğ edilen... tarih ve ...sayılı Taşınmaz Komisyonu kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacı tarafından yapılan maden arama ruhsatı başvurusunun herhangi bir gerekçe gösterilmeden, mevzuat ile aranan şartları sağlayıp sağlamadığı ortaya konulmaksızın, bir başka deyişle idari işlemin tesisinde takdir hakkının hangi suretle kullanıldığının açıkça belirtilmesi gerekliliği karşısında sebep unsuru ortaya konulmadan tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılarak dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, taşınmaz olarak değerlendirilen maden sahalarına ilişkin müracaatların davalı idarenin bağlı olduğu Enerji Ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Bağlı, İlgili ve İlişkili Kuruluşlar Taşınmaz Komisyonu kararı ile reddedildiği, genelge uyarınca işlem yapılmasının hukuka uygun olduğu  ileri sürülmektedir.  
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI      : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :	
MADDİ OLAY : 
Davacı şirket tarafından, ... ili ... ilçesi, ... köyü dahilinde bulunan ER:...sayılı II-(b) Grubu saha ile ilgili olarak maden arama ruhsatı verilmesi talebinin Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, Bağlı, İlgili ve İlişkili Kuruluşlar Taşınmaz Komisyonunun...tarih ve ... sayılı kararı ile uygun bulunmadığının ...3 sayılı  işlem ile tebliğ sonrasında  bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:

İNCELEME VE GEREKÇE :	
MADDİ OLAY : 
Davacı şirket tarafından, ... ili ... ilçesi, ... köyü dahilinde bulunan ER:...sayılı II-(b) Grubu saha ile ilgili olarak maden arama ruhsatı verilmesi talebinin Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, Bağlı, İlgili ve İlişkili Kuruluşlar Taşınmaz Komisyonunun...tarih ve ... sayılı kararı ile uygun bulunmadığının ...3 sayılı  işlem ile tebliğ sonrasında  bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdarî Yargılama Usûlü Kanunu'nun 14. maddesinin 3. fıkrasının (f) bendinde, idarî dava dileçelerinin "husumet" yönünden inceleneceği belirtilmiş, 6. fıkrasında, ilk incelemeye tâbi hususların tespiti hâlinde davanın her aşamasında 15. maddenin uygulanacağı hükme bağlanmış; 15. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinde ise, "3/f bendine göre, davanın hasım gösterilmeden veya yanlış hasım gösterilerek açılması hâlinde, dava dilekçesinin tespit edilecek gerçek hasma tebliğine" karar verileceği ifade edilmiştir.
12/09/2018 tarih ve 30533 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 2018/8 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi'nde, "Kamu kurum ve kuruluşları (belediyeler ve il özel idareleri hariç) ile sermayesinin yüzde ellisinden fazlası kamu kurum ve kuruluşlarına ait şirketler, kendi mülkiyetlerinde veya tasarruflarında bulunan taşınmazlarıyla ilgili olarak; kamu kurum ve kuruluşları, vakıf, dernek veya bunların şirketlerine, gerçek veya tüzel kişilere; satış, kira, irtifak, takas, tahsis, devir ve benzeri her türlü tasarrufa yönelik işlemlerini, bakanlıklar ile bağlı, ilgili ve ilişkili kamu kurum ve kuruluşlarında bakan yardımcısı, diğer kamu kurum ve kuruluşlarında üst yönetici başkanlığında teşkil ettirilen komisyonlar vasıtasıyla yapacaklardır. Söz konusu komisyonlarca izin başvuru ve sonuçları Ocak, Nisan, Temmuz ve Ekim aylarında Cumhurbaşkanlığına bildirilecektir..." düzenlemesi yer almaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
Yukarıda yer verilen Genelge'de tanımlanan görevlerin yerine getirilmesi amacıyla Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından Genelgeye uygun bir şekilde taşınmaz komisyonu oluşturulmuştur.
Uyuşmazlıkta, ... ili ... ilçesi, ... köyü dahilinde bulunan ER:... sayılı II-(b) Grubu saha ile ilgili olarak maden arama ruhsatı verilmesi talebinin Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, Bağlı, İlgili ve İlişkili Kuruluşlar Taşınmaz Komisyonunun ... tarih ve ... sayılı kararı ile uygun bulunmadığının ... sayılı  işlem ile tebliği üzerine işbu davanın açıldığı görülmektedir.
Her ne kadar talebin reddine ilişkin bildirim Genel Müdürlük tarafından yapılmış ise de, davacının başvurusu, Bakanlık Taşınmaz Komisyonu kararına istinaden reddedilmiş olup, davacı tarafından da Taşınmaz Komisyonu kararının tarih ve sayısı verilmek suretiyle anılan kararın iptalinin istenildiği açık olduğundan, davanın hem Bakanlık hem de MAPEG husumetiyle görülüp karara bağlanması gerekmektedir.

Her ne kadar talebin reddine ilişkin bildirim Genel Müdürlük tarafından yapılmış ise de, davacının başvurusu, Bakanlık Taşınmaz Komisyonu kararına istinaden reddedilmiş olup, davacı tarafından da Taşınmaz Komisyonu kararının tarih ve sayısı verilmek suretiyle anılan kararın iptalinin istenildiği açık olduğundan, davanın hem Bakanlık hem de MAPEG husumetiyle görülüp karara bağlanması gerekmektedir.
Bu itibarla; İdare Mahkemesince, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'nın da hasım konumuna alınarak dosya tekemmül ettirildikten sonra bir karar verilmesi gerektiğinden, eksik hasım ile görülen dava neticesinde verilen İdare Mahkemesi kararında ve bu karara yönelik istinaf başvurusunu reddeden temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.  2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin  ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 
4. Kesin olarak 26/12/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Danıştay — Esas No: 2023/759, Karar No: 2024/5401, Tarih: 26.12.2024

"İçtihat Metni"
        T.C.
D A N I Ş T A Y
YEDİNCİ DAİRE 
Esas     No : 2023/759
Karar	No : 2024/5401                                                            
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	: ... Bakanlığı adına
		 ... Gümrük Müdürlüğü 
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI)	: ... Enerji Elektrik Üretim Anonim Şirketi 
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMİN KONUSU	: ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının aleyhlerine olan hüküm fıkrasının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ	:
Dava konusu istem: Davacı adına tescilli ... tarih ve ... sayılı, ... tarih ve ... sayılı serbest dolaşıma giriş beyannameleri muhteviyatı eşyaya ilişkin olarak 19/09/2016 tarih ve 2016/9166 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki Kömür İthalatına Ek Mali Yükümlülük Konulması Hakkında Kararda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Karar uyarınca ihtirazi kayıtla beyan üzerine tahakkuk ettirilen ek mali yükümlülüğe vaki itirazın reddine ilişkin işlemin iptali ile ödenen ek mali yükümlülüğün tahsil tarihinden itibaren 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre gecikme zammı oranında hesaplanacak faiziyle birlikte iadesi istemiyle dava açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin  ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; olayda, davacı tarafından gerçekleştirilen kömür ithalatlarında, Anayasa'nın 167. maddesinin 2. fıkrası ile 4458 sayılı Gümrük Kanunu ve 2976 sayılı Dış Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun'un verdiği yetkiye dayanılarak Bakanlar Kurulunca yapılan düzenlemeye uygun şekilde ek mali yükümlülüğün hesaplanarak tahsil edildiğinin anlaşılması karşısında,  ihtirazi kayıtla beyan üzerine tahakkuk ettirilen ek mali yükümlülüğe vaki itirazın reddine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Düzenleyici işlemlere dayalı uygulama işlemlerine karşı açılan iptal davalarında, düzenleyici işlemin hukuka uygunluk denetiminin yapılabileceği, her ikisine birlikte açılan davada, düzenleyici işlemin iptal edilmemiş olmasının uygulama işleminin iptal edilmesine engel hukuki bir durum olarak kabul edilemeyeceği, bu bakımdan, belli bir eşyanın ithalatında ek mali yükümlülük alınmasına karar verme konusunda yürütme organı Anayasa ve yasayla yetkili kılınmışsa da, bu konuda getirilecek düzenlemenin, kişiler bakımından öngörülebilir, ulaşılabilir ve belirli olmasının zorunlu olduğu, dosyanın incelenmesinden, 19/09/2016 tarih 2016/9166 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki “Kömür İthalatına Ek Mali Yükümlülük Konulması Hakkındaki Kararda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Karar” ile 2701.12.90.00.00 GTİP’li eşya için uygulanacak ek mali yükümlülüğün (70 ABD Doları/Ton)-(Uluslararası Fiyat) olarak değiştirildiği, “uluslararası fiyat” olarak, gümrük beyannamesinin tescil edildiği günün içinde bulunduğu haftadan bir önceki haftada en son yayımlanmış “ICE Rotterdam Coal Future” kapanış endeksinin kullanılacağı, haftanın yedi gün olup pazartesi günü ile başlayacağının belirtildiği; ek mali yükümlülüğün hesaplanmasında matematiksel olarak iki eleman kullanıldığı, bu elemanlardan ilkini oluşturan “70 ABD Doları”nın belirliği ve öngörülebilirliğinin tartışılamayacak açıklıkta olmasına karşın, formülün ikinci elemanını oluşturan “uluslararası fiyat”ın aynı belirlilikte olmadığı, söz konusu belirsizlikleri giderebilmek amacıyla Ticaret Bakanlığınca çıkarılan kılavuzlar incelendiğinde, uluslararası fiyatın hesaplama yönteminin, kişiler tarafından belirli ve öngörülebilir nitelikte olmadığı sonucuna varıldığı, bu nedenle, yürütme organının ek mali yükümlülük ihdas etme konusundaki yetkisini, önceki ve benzer düzenlemeler karşısında hukuki güvenlik ve belirlilik ilkeleri çerçevesinde kullandığından söz edilemeyeceğinin anlaşılması karşısında, davacı tarafından ithal edilen kömür cinsi eşyaya ilişkin olarak tahakkuk ettirilen ek mali yükümlülüğe vaki itirazın reddine ilişkin işlemde hukuka uyarlık görülmediği; ödenen ek mali yükümlülüğün 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 216. maddesi uyarınca tecil faiziyle iadesinin icap ettiği gerekçesiyle istinaf başvurusunun tecil faizi oranını aşan faiz istemi yönünden davanın reddine dair hüküm fıkrasına yönelik kısmının reddine, kısmen de kabulü ile dava konusu işlemin iptaline ve ödenen ek mali yükümlülüğün tahsil tarihinden itibaren hesaplanacak tecil faiziyle birlikte iadesine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Beyannamenin tescili aşamasında BİLGE sisteminde tanımlanmış olması nedeniyle uluslararası fiyatın, yükümlüler açısından belirli ve öngörülebilir olduğu, ayrıca kılavuzda yer verilen bağlantı üzerinden de kapanış fiyatlarının görülebileceği ileri sürülmekte ve duruşma yapılması istenilmektedir.   
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Beyannamenin tescili aşamasında BİLGE sisteminde tanımlanmış olması nedeniyle uluslararası fiyatın, yükümlüler açısından belirli ve öngörülebilir olduğu, ayrıca kılavuzda yer verilen bağlantı üzerinden de kapanış fiyatlarının görülebileceği ileri sürülmekte ve duruşma yapılması istenilmektedir.   
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ : Dosyanın UYAP kayıtlarıyla birlikte incelenmesinden, 19/09/2016 tarih ve 2016/9166 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki Kömür İthalatına Ek Mali Yükümlülük Konulması Hakkında Kararda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Karar'ın 2. maddesinin Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulunun bozma kararı üzerine Dairemizin 26/12/2024 tarih ve E:2024/3170, K:2024/5398 sayılı kararıyla iptal edildiğinin anlaşılması karşısında, dayanağı kalmayan ek mali yükümlülük tahakkukunda hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna ulaşıldığından, temyize konu kararın iptale ilişkin hüküm fıkrasına yönelik temyiz isteminin reddi; ödenen ek mali yükümlülüğün tecil faiziyle birlikte davacıya iadesine ilişkin hüküm fıkrasının ise onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, duruşma yapılmasına gerek görülmeyerek, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME	:
Dosyanın UYAP kayıtlarıyla birlikte incelenmesinden, 19/09/2016 tarih ve 2016/9166 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki Kömür İthalatına Ek Mali Yükümlülük Konulması Hakkında Kararda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Karar'ın 2. maddesinin Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulunun bozma kararı üzerine Dairemizin 26/12/2024 tarih ve E:2024/3170, K:2024/5398 sayılı kararıyla  iptal edildiğinin anlaşılması karşısında, dayanağı kalmayan ek mali yükümlülük tahakkukunda hukuka uyarlık, temyize konu kararın dava konusu işlemin iptaline ilişkin hüküm fıkrasında ise sonucu itibarıyla isabetsizlik bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Öte yandan, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar, kararın, ödenen ek mali yükümlülüğün tecil faiziyle birlikte davacıya iadesine ilişkin hüküm fıkrasının bozulmasını gerektirecek durumda görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
            Açıklanan nedenlerle; 
1. ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının istinaf başvurusunun kısmen kabulüne ilişkin hüküm fıkrasına yönelik TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİNE, 
2. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliği ve bir örneğinin de Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 26/12/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.
Danıştay — Esas No: 2023/758, Karar No: 2024/5400, Tarih: 26.12.2024

"İçtihat Metni"
        T.C.
D A N I Ş T A Y
YEDİNCİ DAİRE 
Esas     No : 2023/758
Karar	No : 2024/5400                                                            
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	: ... Bakanlığı adına
		 ... Gümrük Müdürlüğü 
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI)	: ... Enerji Elektrik Üretim Anonim Şirketi 
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMİN KONUSU	: ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının aleyhlerine olan hüküm fıkrasının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ	:
Dava konusu istem: Davacı adına tescilli ... tarih ve ... sayılı, ... tarih ve ... sayılı serbest dolaşıma giriş beyannameleri muhteviyatı eşyaya ilişkin olarak 19/09/2016 tarih ve 2016/9166 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki Kömür İthalatına Ek Mali Yükümlülük Konulması Hakkında Kararda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Karar uyarınca ihtirazi kayıtla beyan üzerine tahakkuk ettirilen ek mali yükümlülüğe vaki itirazın reddine ilişkin işlemin iptali ile ödenen ek mali yükümlülüğün tahsil tarihinden itibaren 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre gecikme zammı oranında hesaplanacak faiziyle birlikte iadesi istemiyle dava açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:  ... Vergi Mahkemesinin  ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; olayda, davacı tarafından gerçekleştirilen kömür ithalatlarında, Anayasa'nın 167. maddesinin 2. fıkrası ile 4458 sayılı Gümrük Kanunu ve 2976 sayılı Dış Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun'un verdiği yetkiye dayanılarak Bakanlar Kurulunca yapılan düzenlemeye uygun şekilde ek mali yükümlülüğün hesaplanarak tahsil edildiğinin anlaşılması karşısında,  ihtirazi kayıtla beyan üzerine tahakkuk ettirilen ek mali yükümlülüğe vaki itirazın reddine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Düzenleyici işlemlere dayalı uygulama işlemlerine karşı açılan iptal davalarında, düzenleyici işlemin hukuka uygunluk denetiminin yapılabileceği, her ikisine birlikte açılan davada, düzenleyici işlemin iptal edilmemiş olmasının uygulama işleminin iptal edilmesine engel hukuki bir durum olarak kabul edilemeyeceği, bu bakımdan, belli bir eşyanın ithalatında ek mali yükümlülük alınmasına karar verme konusunda yürütme organı Anayasa ve yasayla yetkili kılınmışsa da, bu konuda getirilecek düzenlemenin, kişiler bakımından öngörülebilir, ulaşılabilir ve belirli olmasının zorunlu olduğu, dosyanın incelenmesinden, 19/09/2016 tarih 2016/9166 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki “Kömür İthalatına Ek Mali Yükümlülük Konulması Hakkındaki Kararda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Karar” ile 2701.12.90.00.00 GTİP’li eşya için uygulanacak ek mali yükümlülüğün (70 ABD Doları/Ton)-(Uluslararası Fiyat) olarak değiştirildiği, “uluslararası fiyat” olarak, gümrük beyannamesinin tescil edildiği günün içinde bulunduğu haftadan bir önceki haftada en son yayımlanmış “ICE Rotterdam Coal Future” kapanış endeksinin kullanılacağı, haftanın yedi gün olup pazartesi günü ile başlayacağının belirtildiği; ek mali yükümlülüğün hesaplanmasında matematiksel olarak iki eleman kullanıldığı, bu elemanlardan ilkini oluşturan “70 ABD Doları”nın belirliği ve öngörülebilirliğinin tartışılamayacak açıklıkta olmasına karşın, formülün ikinci elemanını oluşturan “uluslararası fiyat”ın aynı belirlilikte olmadığı, söz konusu belirsizlikleri giderebilmek amacıyla Ticaret Bakanlığınca çıkarılan kılavuzlar incelendiğinde, uluslararası fiyatın hesaplama yönteminin, kişiler tarafından belirli ve öngörülebilir nitelikte olmadığı sonucuna varıldığı, bu nedenle, yürütme organının ek mali yükümlülük ihdas etme konusundaki yetkisini, önceki ve benzer düzenlemeler karşısında hukuki güvenlik ve belirlilik ilkeleri çerçevesinde kullandığından söz edilemeyeceğinin anlaşılması karşısında, davacı tarafından ithal edilen kömür cinsi eşyaya ilişkin olarak tahakkuk ettirilen ek mali yükümlülüğe vaki itirazın reddine ilişkin işlemde hukuka uyarlık görülmediği; ödenen ek mali yükümlülüğün 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 216. maddesi uyarınca tecil faiziyle iadesinin icap ettiği gerekçesiyle istinaf başvurusunun tecil faizi oranını aşan faiz istemi yönünden davanın reddine dair hüküm fıkrasına yönelik kısmının reddine, kısmen de kabulü ile dava konusu işlemin iptaline ve ödenen ek mali yükümlülüğün tahsil tarihinden itibaren hesaplanacak tecil faiziyle birlikte iadesine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Beyannamenin tescili aşamasında BİLGE sisteminde tanımlanmış olması nedeniyle uluslararası fiyatın, yükümlüler açısından belirli ve öngörülebilir olduğu, ayrıca kılavuzda yer verilen bağlantı üzerinden de kapanış fiyatlarının görülebileceği ileri sürülmekte ve duruşma yapılması istenilmektedir.   
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.