muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Danıştay — Esas No: 2021/2, Karar No: 2024/4107, Tarih: 17.10.2024

Siyasi Partiler Kanunu'nun yukarıda metnine yer verilen 7. maddesinde siyasi partilerin teşkilatlarının; merkez organları ile il, ilçe ve belde teşkilatlarından ibaret olduğu belirtilmiş olup siyasi partilerin il teşkilatları "il başkanı" tarafından temsil edilmektedir. İl başkanı, mensubu olduğu partinin hedeflediği siyasetin il düzeyinde benimsenmesini sağlamak adına il teşkilatı tarafından yapılan çalışmaların ve faaliyetlerin koordinasyonunu sağlar ve denetimini gerçekleştirir.
Yukarıda metinlerine yer verilen 2820 sayılı Kanun hükümleri ve bu Kanun ile Anayasa esasları çerçevesinde ve hazırlanan parti tüzükleri doğrultusunda faaliyet gösteren siyasi partilerin teşkilatlarında bulunan görevlilerin, yine anılan düzenlemelerde çerçevesi belirlenen faaliyet konuları itibarıyla, 4737 sayılı Endüstri Bölgeleri Kanunu kapsamında tesis edilen münferit yatırım yeri tahsis işlemine karşı dava açmakta; il başkanı sıfatıyla kişisel, güncel ve meşru bir menfaati bulunmamaktadır.
Nitekim Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun benzer uyuşmazlıklara ilişkin kararlarında, siyasi partiler tarafından açılan davalarda çevre, tarihi ve kültürel değerlerin korunması ve imar uygulamaları gibi konuların anılan partilerin faaliyet konusunu ilgilendirmediği hüküm altına alınmıştır (DİDDK Kararı: E:2015/4558, K:2017/3836, DİDDK Kararı: E:2018/2303, K:2019/2547).
Davacının İstanbul ilinde yaşayan bir semt sakini olmasının sonucu olarak, hemşehri hukuku nedeniyle dava konusu işlemle menfaat bağının incelenmesine gelince;
Çevre, tarihi ve kültürel değerlerin korunması, imar uygulamaları gibi  konularda; vatandaşların, belde veya semt sakini sıfatıyla dava açılabileceğinin Danıştay içtihatlarıyla kabul edildiği hususunda duraksama bulunmamaktadır. 
Anılan içtihadın temelinde ise; çevre, tarihi ve kültürel değerlerin korunması, imar uygulamaları gibi kamu yararını yakından ilgilendiren konularda tesis edilen işlemlerin belde sakinlerinin kişisel menfaatini de ihlal ettiği gerçeği yatmaktadır.
Bu anlayış çerçevesinde geliştirilen hemşehri hukuku kavramı; herkesin sağlıklı bir çevrede yaşama hakkı kapsamında, yaşadığı yer ve çevresine dair idari işlemler sonucunda o beldede ikamet etmek koşuluyla işlemden menfaatinin etkileniyor olduğunun kabul edilmesini gerektirir. Bu durumun bir sonucu olarak da belde sakinlerinin çevre, tarih ve kültürel değerlerin korunması, imar uygulamaları gibi işlemlere dava açma konusunda hemşehri hukuku kapsamında ehliyetli olduğu kabul edilmektedir. 
Somut olayda değerlendirilmesi gereken husus ise, belde sakini kavramından ne anlaşılması gerektiği ve davacının bu kapsamda işlemden etkilenip etkilenmediğidir. Öncelikle davacı tarafından, dava konusu işlemin, yer seçimi nedeniyle imar mevzuatına ve mer'i planlara aykırılık yarattığı ileri sürülmekte ise de; bu durum, dava konusu işleme konu yatırımın gerçekleştirilmesinin planlandığı İstanbul ili Silivri ilçesini ve bu ilçeye ilişkin imar planlarını ilgilendirmektedir.

Somut olayda değerlendirilmesi gereken husus ise, belde sakini kavramından ne anlaşılması gerektiği ve davacının bu kapsamda işlemden etkilenip etkilenmediğidir. Öncelikle davacı tarafından, dava konusu işlemin, yer seçimi nedeniyle imar mevzuatına ve mer'i planlara aykırılık yarattığı ileri sürülmekte ise de; bu durum, dava konusu işleme konu yatırımın gerçekleştirilmesinin planlandığı İstanbul ili Silivri ilçesini ve bu ilçeye ilişkin imar planlarını ilgilendirmektedir. 
Zira, imar planları, çeşitli kentsel işlevler arasında var olan ya da sağlanabilecek olanaklar ölçüsünde en iyi çözüm yolları bulmak, insan, toplum ve çevre münasebetlerinde kişi ve aile mutluluğu ile toplum hayatını yakından etkileyen fiziksel çevreyi sağlıklı bir yapıya kavuşturmak; yatırımların yer seçimlerini ve gelişme eğilimlerini yönlendirmek ve belde halkına iyi yaşama düzeni ve koşulları sağlamak amacıyla hazırlanır.
Bu bağlamda özellikle davacının dava dilekçesinde vurguladığı 1/5000 ve 1/1000 ölçekli imar planlarının getireceği kullanım kararları mahalli müşterek ihtiyaçlara ilişkin kararlar olup; dava konusu işlem sonucunda yapılması gerekecek olan imar planı değişikliklerinin "mahalli" boyutu aşan bir niteliği bulunduğu söylenemez. Bu sebeple dava dosyasının ve UYAP kayıtlarının incelenmesinden İstanbul ili Beyoğlu ilçesinde ikamet ettiği anlaşılan davacının, hemşehri hukuku bağlamında belde sakini olarak değerlendirilmesi mümkün değildir. 
Öte yandan, dava konusu işlem neticesinde kurulması planlanan tesisin; hakkında "çevresel etki değerlendirmesi gerekli değildir" kararı verildiği ve yerli plazmadan kan ürünleri üretimi faaliyetinde bulunacak bir tesis olduğu dikkate alındığında; kurulması halinde çevresel etkileri de mahalli olacağından, uyuşmazlığa konu yatırımın niteliği ve etki alanı yönünden de davacının kişisel, güncel ve meşru menfaatini etkilediğinin kabulüne olanak bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Bu durumda, davacının siyasi parti il başkanı sıfatıyla dava açma ehliyeti bulunmadığı gibi belde ya da semt sakini de olmaması sebebiyle dava konusu işlemle menfaat ilişkisinin kurulamadığı, bu nedenlerle dava açma ehliyetinin bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
KARAR SONUCU :
	Açıklanan nedenlerle;
	1- 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesinin 3. fıkrasının (c) bendi ve 15. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi uyarınca ehliyet yönünden DAVANIN REDDİNE,
	2- Yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
	3-.Karar tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 28.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine,	
	4- Kararın tebliğini izleyen günden itibaren 30 (otuz) gün içinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere 17/10/2024 tarihinde oy çokluğuyla  karar verildi.
 
(X)-KARŞI OY :

2- Yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
	3-.Karar tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 28.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine,	
	4- Kararın tebliğini izleyen günden itibaren 30 (otuz) gün içinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere 17/10/2024 tarihinde oy çokluğuyla  karar verildi.
 
(X)-KARŞI OY :
 Davacı tarafından, 04/12/2020 tarih ve 31324 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan ve İstanbul ili, Silivri ilçesinde bulunan bazı alanların ... İlaç Sanayi Anonim Şirketine münferit yatırım yeri olarak tahsis edilmesine ilişkin ekli kararın yürürlüğe konulmasına yönelik 03/12/2020 tarih ve 3275 sayılı Cumhurbaşkanı kararının iptali istenilmiştir. 
 Anayasa’nın 2. maddesinde, Türkiye Cumhuriyeti’nin bir hukuk devleti olduğu belirtilmiştir. Anayasa Mahkemesi kararlarında da belirtildiği gibi, hukuk devleti, eylem ve işlemleri hukuka uygun olan, insan haklarına dayanan, bu hak ve özgürlükleri koruyup güçlendiren, her alanda adil bir hukuk düzeni kurup bunu geliştirerek sürdüren, Anayasa’ya aykırı durum ve tutumlardan kaçınan, hukukun üstün kurallarıyla kendini bağlı sayan ve yargı denetimine açık olan devlettir.
Anayasa’nın "Hak arama hürriyeti" başlıklı 36. maddesinde, herkesin meşru vasıta ve yollardan yararlanmak suretiyle yargı organları önünde davacı ya da davalı olarak iddia ve savunma hakkı ile adil yargılanma hakkına sahip olduğu belirtilmiştir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinde; iptal davalarının; idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan davalar olduğu belirtilmiş, "Dilekçeler üzerine ilk inceleme: "başlıklı 14. maddesinde; dilekçelerin Danıştayda daire başkanının görevlendireceği bir tetkik hakimi tarafından;
a) Görev ve yetki,
b) İdari merci tecavüzü,
c) Ehliyet,
d)İdari davaya konu olacak kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olup olmadığı, 
e) Süre aşımı,
f) Husumet,
g) 3 ve 5 inci maddelere uygun olup olmadıkları,
Yönlerinden sırasıyla inceleneceği öngörülmüştür. Aynı Yasa'nın "İlk inceleme ve üzerine verilecek karar" başlıklı 15. maddesinde de, menfaati ihlal edilmeyen kişi tarafından açılan davanın ehliyet yönünden reddedileceği kurala bağlanmıştır.
Dolayısıyla iptal davasının gerek anılan maddelerde, gerekse içtihat ve doktrinde belirlenen hukuki nitelikleri göz önüne alındığında, idare hukuku alanında tek taraflı irade açıklamasıyla kesin ve yürütülmesi zorunlu nitelikte tesis edilen idari işlemlerin ancak bu idari işlemle meşru, kişisel ve güncel bir menfaat ilgisi kurabilenler tarafından iptal davasına konu edilebileceğinin kabulü zorunlu bulunmaktadır.

Dolayısıyla iptal davasının gerek anılan maddelerde, gerekse içtihat ve doktrinde belirlenen hukuki nitelikleri göz önüne alındığında, idare hukuku alanında tek taraflı irade açıklamasıyla kesin ve yürütülmesi zorunlu nitelikte tesis edilen idari işlemlerin ancak bu idari işlemle meşru, kişisel ve güncel bir menfaat ilgisi kurabilenler tarafından iptal davasına konu edilebileceğinin kabulü zorunlu bulunmaktadır.
Taraf ilişkisinin kurulması için gerekli olan kişisel,  meşru  ve güncel bir menfaat  alâkasının  varlığı ise,  davanın  niteliğine ve özelliğine göre idari yargı yerlerince belirlenmekte, davacının idari işlemle ciddi ve makul, maddi ve manevi bir ilişkisinin bulunduğunun anlaşılması, dava açma ehliyeti için yeterli sayılmaktadır.
Ayrıca, iptal davaları ile idari işlemlerin hukuka uygun olup olmadığının saptanmasına, hukukun üstünlüğünün sağlanmasına, böylece de idarenin hukuka bağlılığının belirlenmesine, sonuçta hukuk devleti ilkesinin gerçekleştirilebilmesine olanak sağlandığından, bu davalarda menfaat  ilişkisinin bu amaç doğrultusunda yorumlanması da gerekmektedir.	
Özellikle çevre, tarih ve kültürel değerlerin korunması, imar uygulamaları gibi kamu yararını ilgilendiren konularda dava açma ehliyetinin geniş yorumlanması çevreyi geliştirmeyi, çevre sağlığını korumayı ve çevre kirliliğini önlemeyi Devlete bir ödev olarak veren, ayrıca herkesin sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahip olduğunu belirten Anayasa'nın 56. maddesinin zorunlu bir sonucudur.

Davacı tarafından; dava konusu işlem ile münferit yatırım yeri olarak tahsis edilen alanların kapatılan Kavaklı Belediye Başkanlığı zamanında ot bedeli ödenerek mera vasfından çıkartıldığı ve spor ve eğitim alanı yapıldığı, bu bölgenin Silivri'nin ihtiyacı olan ve ülkemizde tarım ile ilgili örnek uygulamalar başlatmak amacı ile bir tarım üniversitesi kurulacak alan olarak planlandığı, söz konusu parsellerin mer'i Kavaklı 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planında kısmen idari tesis alanı, kısmen eğitim alanı, kısmen spor tesis alanı, kısmen sağlık tesis alanı, kısmen kreş alanı, kısmen park alanı ve kısmen yol alanında kaldığı, tahsisi yapılan alanda lehine tahsis yapılan ilgili firma tarafından fabrika yapılabilmesi için imar planının da değiştirilmesi gerektiği, yapılacak plan değişikliğinin şehircilik ilkeleri ve planlama kararlarına aykırı olamayacağı, söz konusu alanda plan değişikliği yapılmadan tahsis amacının gerçekleştirilmesi mümkün olmayacağından tahsis kararının bu sebeple usûl ve yasaya aykırı olduğu, 17/12/2012 onay tarihli, 1/5000 ölçekli Selimpaşa, Ortaköy ve Kavaklı TEM Otoyolu Güneyi Nazım İmar Planında söz konusu parsellerin doğusunda sanayi bölgesi planlandığı, söz konusu parsellerin endüstri bölgesi olarak belirlenmesinin hem mevcut kullanımlar hem planlanan çevre fonksiyonları ile uyumsuz olduğu, ayrıca mer'i plandaki bölgeye hizmet edecek donatı alanları dikkate alınmadan Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliği uyarınca eş değer donatı alanı belirlenmeden karar alındığı, bu parsellere yönelik ÇED raporu alınıp alınmadığının belirsiz olduğu, Yasa ve Yönetmeliğe göre ÇED olumlu kararı alınması gerektiği, ilgili rapor alınmadan yapılan tahsisin hukuka aykırı olduğu, ayrıca söz konusu alanın yerleşim yeri içerisinde kaldığı, üzerinde futbol sahası, park ve Silivri Belediyesine ait depo bulunduğu, yine alanla ilgili olarak 13/08/2020 tarihinde Türk Kızılay Derneği tarafından bu yerin kendilerine tahsis edildiğinden bahisle mevcut planlardaki vasfının değiştirilmesi ve alanın sağlık tesis alanı olarak belirlenmesi talebi ile Silivri Belediyesine başvuru yapıldığı, ancak Belediyece bu talebin reddedildiği, daha sonra ise dava konusu işlemin tesisi için, Sanayi  ve Teknoloji Bakanlığının bu karara yönelik ilgili kurum ve kuruluşlardan görüş istediği, Silivri Belediye Başkanlığının ise uygun görüş vermediği, Bakanlığa iletilen görüş yazısında; plazma tesisinin oluşturacağı kimyasal ve biyolojik risklerin yerleşim yerini etkileyeceği, tesiste oluşacak gürültü riskleri, üretilen atıkların çevreye etkileri, proses detayı bilinmediğinden emisyon oluşup oluşmayacağının ve ne gibi olumsuz etkiler doğabileceğinin bilinemediği hususlarına yer verildiği ancak bu durum dikkate alınmadan dava konusu işlemin tesis edildiği, kendisinin ..

... Partisi İstanbul il başkanı olarak İstanbul'da yaşayan halkın sağlığını ve geleceğini korumakla ilgili tüm çabayı göstermekle yükümlü olduğu ve bu kentte yaşayan bir birey olarak kent adına bu davanın açılmasının zorunlu olduğu iddiasıyla bakılan dava açılmıştır.

Daire kararında, İstanbul ili Beyoğlu ilçesinde ikamet ettiği anlaşılan davacının, İstanbul ili Silivri ilçesine ilişkin dava konusu işlemin iptalini isteme hususunda dava açma ehliyeti bulunmadığı sonucuna ulaşılmış ise de; günümüz yaşam koşulları dikkate alındığında, kişilerin yalnızca ikamet ettikleri belde ile sınırlı bir etkileşim içinde bulunmadıkları, davacının da çeşitli sebeplerle (iş, seyahat vb.) ikamet ettiği belde dışında olmakla birlikte aynı büyükşehir belediye sınırları içindeki diğer ilçelerle irtibatının bulunabileceği ve bu ilçelerdeki çevresel sorunlardan etkilenebileceği açıktır.
Öte yandan, dava konusu işlemle kurulması öngörülen tesisin çevreye olan etkisinin sadece projenin yapılacağı bölgeyle sınırlı olup olmayacağının da teknik incelemeyi gerektiren bir konu olduğu ve dolayısıyla esastan yapılacak bir inceleme sonucu ortaya çıkacağı açıktır.
Bu durumda, bir kamu arazisinin özel bir şirkete tahsisini öngören işleme karşı açılan davanın objektif niteliği ve kamu yararının amaçlanması karşısında, davacının dava açma ehliyetinin bulunduğunun kabulü gerekmektedir.
Açıklanan nedenle, uyuşmazlığın esasının incelenmesi suretiyle bir karar verilmesi gerektiği oyuyla Daire kararına katılmıyoruz.
Danıştay — Esas No: 2024/5253, Karar No: 2024/4145, Tarih: 17.10.2024

"İçtihat Metni"
         T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas     No : 2024/5253
Karar	No : 2024/4145                                                                                
DAVACI 	:	...
DAVALI	: … Bakanlığı / ANKARA
 
DAVANIN_ÖZETİ :	30/06/2021 tarih ve 31527 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Hukuk Muhakemelerinde Ses ve Görüntü Nakledilmesi Yoluyla Duruşma İcrası Hakkında Yönetmelik'in "Geçiş hükmü" başlıklı geçici 1. maddesinin iptali istenilmektedir.
 
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ	: …
DÜŞÜNCESİ	:	Davanın süre aşımı nedeniyle reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca Tetkik Hakiminin raporu ve sözlü açıklamaları dinlenildikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra yürütmenin durdurulması istemi hakkında bir karar verilmeksizin dava dilekçesi öncelikle davanın süresinde açılıp açılmadığı yönünden incelenerek  gereği görüşüldü:
MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ:
 "Geçiş hükmü" başlıklı geçici 1. maddesinde, "Bu Yönetmelikte düzenlenen ve elektronik ortamda yapılması gerekmekle birlikte henüz UYAP’ta bulunmayan işlemlere ilişkin hükümler, gerekli yazılım çalışması tamamlandıktan sonra uygulanır." düzenlemesi yer alan Hukuk Muhakemelerinde Ses ve Görüntü Nakledilmesi Yoluyla Duruşma İcrası Hakkında Yönetmelik 30/06/2021 tarih ve 31527 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Davacı tarafından; 20/10/2022 tarihli dilekçeyle, ... Asliye Ceza Mahkemesinin … tarihli ve … Asliye Hukuk Mahkemesinin 13/12/2022 tarihli duruşmalarına UYAP Vatandaş Portal üzerinden elektronik duruşma sistemiyle katılımının sağlanması amacıyla davalı idareye yapılan başvurunun reddine ilişkin Adalet Bakanlığı Bilgi İşlem Genel Müdürlüğünün … tarih ve E-… sayılı işleminin iptali istemiyle açılan davada, ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla davanın reddine karar verilmiş, … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin  … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla davacının istinaf başvurusunun reddine kesin olarak karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesince, daha sonra yapılan temyiz başvurusu üzerine temyiz isteminin reddi yolunda verilen kararın ise, Danıştay Onuncu Dairesinin 28/12/2023 tarih ve E:2023/4011, K:2023/9229 sayılı kararıyla onanmasına karar verilmiştir.
Bilahare, davacı tarafından -yapılacak herhangi bir duruşmadan söz edilmeksizin- 03/06/2024 tarihli dilekçeyle aynı istemle davalı idareye yapılan başvuru Adalet Bakanlığı Bilgi İşlem Genel Müdürlüğünün … tarih ve E…. sayılı işlemi ile vatandaşlar tarafından e-duruşma uygulamasının kullanımına ilişkin teknik çalışmaların devam ettiği belirtilerek reddedilmiş; anılan işlemin iptali istemiyle ... İdare Mahkemesi nezdinde E:… sayılı dosya ile dava açılmıştır.

Bilahare, davacı tarafından -yapılacak herhangi bir duruşmadan söz edilmeksizin- 03/06/2024 tarihli dilekçeyle aynı istemle davalı idareye yapılan başvuru Adalet Bakanlığı Bilgi İşlem Genel Müdürlüğünün … tarih ve E…. sayılı işlemi ile vatandaşlar tarafından e-duruşma uygulamasının kullanımına ilişkin teknik çalışmaların devam ettiği belirtilerek reddedilmiş; anılan işlemin iptali istemiyle ... İdare Mahkemesi nezdinde E:… sayılı dosya ile dava açılmıştır.
Davacı tarafından, anılan ret işleminin iptali istemiyle açılan davada, Adalet Bakanlığı tarafından verilen savunma dilekçesi ile 05/06/2024 tarihli işlemden haberdar olduğu, işlemde e-duruşma yapılması talebinin Hukuk Muhakemelerinde Ses ve Görüntü Nakledilmesi Yoluyla Duruşma İcrası Hakkında Yönetmeliğin geçici 1. maddesi gerekçesiyle reddedildiği, böylece 05/06/2024 tarihli işlemden anılan dava kapsamında Adalet Bakanlığının savunma dilekçesinin  03/09/2024 tarihinde tebliğ edilmesiyle haberdar olunduğu belirtilerek anılan Yönetmeliğin geçici 1. maddesinin iptali istemiyle 01/10/2024 tarihinde kayda giren dilekçeyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İNCELEME VE GEREKÇE	             :
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7. maddesinin 1. fıkrasında, dava açma süresinin özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hâllerde Danıştayda ve idare mahkemelerinde altmış ve vergi mahkemelerinde otuz gün olduğu;  anılan maddenin 4. fıkrasında, ilanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresinin, ilan tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı, ancak bu işlemlerin uygulanması üzerine ilgililerin, düzenleyici işlem veya uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine birden dava açabileceği, düzenleyici işlemin iptal edilmemiş olmasının bu düzenlemeye dayalı işlemin iptaline engel olmayacağı; 8. maddesinin 1. fıkrasında, sürelerin tebliğ, yayın veya ilan tarihini izleyen günden itibaren işlemeye başlayacağı; 14. maddesinin 3. fıkrasının (e) bendinde, dava dilekçelerinin ilk inceleme esnasında süre aşımı yönünden inceleneceği; 15. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde ise, yasal süresi içerisinde açılmayan davaların reddine karar verileceği hükme bağlanmıştır. 
Anılan hükümlerin incelenmesinden; bir düzenleyici işleme karşı ilan tarihinden itibaren altmış gün içinde dava açılabileceği gibi, söz konusu düzenleyici işleme dayanılarak tesis edilen bir uygulama işleminin varlığı hâlinde, işlemin tebliğinden itibaren altmış gün içinde birel veya düzenleyici işleme yahut her ikisine birden dava açılabileceği anlaşılmaktadır. 
 Dava konusu uyuşmazlıkta, iptali talep edilen düzenlemenin, 30/06/2021 tarih ve 31527 sayılı Resmi Gazete'de yayımlandığı, bakılan davanın bu tarihten itibaren 60 günlük dava açma süresinde açılmadığı gibi, davacı tarafından yukarıda anılan mahkemelerdeki duruşmalara elektronik duruşma sistemiyle katılımının sağlanması amacıyla 20/10/2022 tarihli dilekçeyle yapılan başvurunun reddi üzerine açılan iptal davasında da ilgili düzenlemenin dava konusu edilmediği görülmektedir.

Dava konusu uyuşmazlıkta, iptali talep edilen düzenlemenin, 30/06/2021 tarih ve 31527 sayılı Resmi Gazete'de yayımlandığı, bakılan davanın bu tarihten itibaren 60 günlük dava açma süresinde açılmadığı gibi, davacı tarafından yukarıda anılan mahkemelerdeki duruşmalara elektronik duruşma sistemiyle katılımının sağlanması amacıyla 20/10/2022 tarihli dilekçeyle yapılan başvurunun reddi üzerine açılan iptal davasında da ilgili düzenlemenin dava konusu edilmediği görülmektedir.
Bu durumda; 03/06/2024 tarihli başvurunun dava açma süresini canlandıracak nitelikte bir uygulama işlemi olmadığı, ilk başvurunun reddi üzerine dava konusu Yönetmelik düzenlemesi hakkında da dava açılabileceği, söz konusu başvurunun reddine ilişkin 03/11/2022 tarihli işleme karşı açılan davada, davanın reddi yolunda verilen kararın kesinleşmesinin ardından yapılan ikinci başvuru üzerine açılan işbu davanın süresinde olmadığı sonucuna ulaşılmaktadır.
Öte yandan, her ne kadar davacı tarafından dava konusu Yönetmeliğin geçici 1. maddesi uyarınca vatandaşların duruşmalara çevrimiçi katılımlarına yönelik teknik çalışmaların devam ettiğinin ... İdare Mahkemesinin E:… sayılı dosyasında davalı idare tarafından sunulan savunma dilekçesi ile haberdar olunduğu iddia edilmekte ise de, işlemin sebep unsurundan 20/10/2022 tarihli başvurunun reddine ilişkin Adalet Bakanlığı Bilgi İşlem Genel Müdürlüğünün … tarih ve E-… sayılı işlemi ile haberdar olduğu görüldüğünden, davacının bu iddiasına da itibar edilmemiştir.
KARAR SONUCU	:
Açıklanan nedenlerle, 
1- 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesinin 3. fıkrasının (e) bendi ve 15. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi uyarınca süre aşımı nedeniyle DAVANIN REDDİNE,
2- Aşağıda ayrıntısı gösterilen … TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, 
3- Kullanılmayan … TL yürütmenin durdurulması harcının istemi halinde, artan posta ücretinin ise kararın kesinleşmesinden sonra istemi halinde davacıya iadesine,
4- Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 17/10/2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.