muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2017/26120, Karar No: 2018/12107, Tarih: 29.05.2018

**9. Hukuk Dairesi         2017/26120 E.  ,  2018/12107 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 25. HUKUK DAİRESİ

İLK DERECE

MAHKEMESİ : ... 9. İŞ MAHKEMESİ

DAVA : Davacı, feshin geçersizliğine, işe iadesine ve yasal sonuçlarına hükmedilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesinin kabul kararına karşı davalı avukatı istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesi 25. Hukuk Dairesi davalı avukatının istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi 25. Hukuk Dairesi'nin kararı süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, İlk Derece Mahkemesinin objektif, mantıksal ve hayatın olağan akışına uygun, dosyadaki verilerle çelişmeyen tespitlerine ve uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararında yazılı gerekçelere göre yerinde bulunmayan temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı HMK'nun 370. maddesi uyarınca ONANMASINA, dava dosyasının İlk Derece Mahkemesi'ne, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesi'ne gönderilmesine, aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine, 29/05/2018 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/12501, Karar No: 2010/2575, Tarih: 30.03.2010

**5. Ceza Dairesi         2009/12501 E.  ,  2010/2575 K.**

**"İçtihat Metni"**

Çocuğun basit cinsel istismarı suçundan sanık ...’ın yapılan yargılanması sonunda; atılı suçtan mahkümiyetine dair ... 15. Ağır Ceza Mahkemesinden verilen 13.11.2008 gün ve 2007/65 Esas, 2008/194 Karar sayılı hükümlerin re'sen Yargıtay'ca incelenmesi istenilmiş olduğundan dava evrakı C.Başsavcılığından tebliğname ile daireye gönderilmekle incelenerek gereği düşünüldü:

Müşteki ...’nin kendisine asaleten mağdureye velayeten verdiği vekaletname uyarınca vekil tayin olunan Avukat ...’in, müştekice azloluğundan bahisle 18.01.2007 günlü dilekçe vererek duruşmalara katılmadığı ve mahkemece baroya yazılan yazı uyarınca suç ve hüküm tarihlerinde yaşı 15’ten küçük olan mağdureye baro tarafından .. ...’nin vekil olarak atandığı anlaşılmakla ve Yargıtay Ceza Genel Kurulu’nun 03.06.2008 gün, 2008/5-56 Esas ve 2008/156 Karar sayılı ilamında da vurgulandığı üzere; 15 yaşından küçük mağdurenin sanıktan şikayetçi olmaması durumunda dahi usulen davaya katılıp kanun yoluna başvurma hakkı bulunan mağdure vekiline yokluğunda verilen hükmün tebliğinin gerektiği, ancak dosyada tebligat yapıldığına dair bilgi ve belgeye rastlanmadığından varsa eklenmesi, aksi takdirde anılan tebligat noksanlığının giderilmesi ile tebellüğ belgelerinin ve verildiği takdirde temyiz ve cevap dilekçelerinin eklenmesinden sonra iade edilmek üzere incelenmeyen dosyanın mahalline gönderilmesi için Yargıtay C.Başsavcılığına TEVDİİNE, 30.03.2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/34834, Karar No: 2015/819, Tarih: 22.01.2015

**22. Hukuk Dairesi         2014/34834 E.  ,  2015/819 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA : Davacı, kıdem, ihbar tazminatı, fazla çalışma ücreti ile ücret alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, haklı sebep olmadan iş sözleşmesinin feshedildiğini, ödenmeyen kıdem tazminatı, yıllık izin ve fazla çalışma alacaklarını davalıdan tahsilini istemiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı, davanın reddini istemiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, haklı olarak işine son verildiği davalı tarafından ispatlanamadığı gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne karar vermiştir.

Temyiz:

Kararı davacı vekili taraf temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir

2-Davacı işçinin fazla mesai alacağı konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

3-Somut olayda, davacının 01.04.2005-31.8.2011 tarihleri arası davalı iş yerinde çalıştığı, mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda davacının, haftanın beş günü 08:30-18:00 arası çalıştığı ve bir buçuk saat ara dinlenme, Cumartesi günlerinde ise; saat 08:30-13:00 arasında yarım saat ara dinlenme ile çalıştığı buna göre haftalık fazla çalışma yapılmadığı kanaatiyle hesaplama yapılmadığı anlaşılmıştır. Ancak davacının haftaiçi çalışma saatleri açısından bir saat ara dinlenme yaptığının kabulü gerekmektedir. Davacının haftanın beş günü, 08:30-18:00 saatleri arasında bir saat ara dinlenme ile cumartesi günlerinde ise ; saat 08:30-13:00 arasında yarım saat ara dinlenme ile çalıştığı, buna göre davacının haftalık bir buçuk fazla mesai yaptığı kabul edilmeli ve buna göre alacak hesaplanmalı, daha sonra uygun bir takdiri indirim ile bu alacağın hüküm altına alınması gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

Sonuç:

Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebeplerden BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının isteği halinde ilgilisine iadesine, 22.01.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/968, Karar No: 2017/194, Tarih: 28.03.2017

**Ceza Genel Kurulu         2015/968 E.  ,  2017/194 K.**

**"İçtihat Metni"**

Yargıtay Dairesi : 8. Ceza Dairesi

Mahkemesi :Asliye Ceza

Köy yoluna tecavüz suçundan sanıklar ... ve ...'in 5237 sayılı TCK’nun 154/1-2, 62, 50/1-a ve 52. maddeleri uyarınca hapisten çevrilen 4.500 Lira ve doğrudan verilen 3.000 Lira adli para cezaları ile cezalandırılmalarına ilişkin, Karaman 1. Asliye Ceza Mahkemesince verilen 26.06.2009 gün ve 67-463 sayılı hükümlerin, sanıklar tarafından temyiz edilmesi üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay 8. Ceza Dairesince 16.01.2014 gün ve 11873-883 sayı ile;

"...sanıkların, suçun sabit olmadığına ve lehe hükümlerin uygulanmadığına yönelik yerinde görülmeyen sair itirazlarının reddine, ancak;

1- Sanıklar hakkında temel hürriyeti bağlayıcı cezanın alt sınırdan belirlenmesine karşın, aynı gerekçeyle adli para cezasına esas alınan birim gün sayısının alt sınırdan uzaklaşılarak tayini suretiyle çelişkiye neden olunması,

2- Köy yoluna tecavüz suçunun mağduru köy tüzel kişiliği olup, suçun niteliğine göre suçtan doğrudan zarar görmeyen Maliye Hazinesinin davaya katılma hakkı bulunmadığı gözetilmeden, katılma kararı verilip, Hazine lehine vekalet ücretine hükmedilmesi,

Yasaya aykırı ise de, yeniden yargılama yapılmasını gerektirmeyen bu hususların, 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi uyarınca uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nun 322. maddesi gereğince düzeltilmesi mümkün bulunduğundan, sanıklar hakkında hapis cezası yanında hükmolunan adli para cezasına esas alınan 120 günün 5 güne, TCK'nun 62. maddesinin uygulanmasıyla belirlenen 100 günün 4 güne, bir gün karşılığı takdir olunan 30 TL ile sonuç gün sayısının çarpılması sonucu bulunan 3.000 TL'nin 120 TL'ye indirilmesi ve hükümlerden katılan hazine vekili lehine vekalet ücreti verilmesine ilişkin bölümün çıkarılması suretiyle sair yönleri usul ve yasaya uygun olan hükümlerin düzeltilerek onanmasına" karar verilmiştir.

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı ise 10.02.2014 gün ve 2013/185535 sayı ile;

"Kamu davasına katılma 5271 sayılı CMK’nun 237 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. CMK’nun 237/1. maddesine göre; 'Mağdur, suçtan zarar gören gerçek ve tüzel kişiler ile malen sorumlu olanlar, ilk derece mahkemesindeki kovuşturma evresinin her aşamasında hüküm verilinceye kadar şikâyetçi olduklarını bildirerek kamu davasına katılabilirler.'

Tüm dosya kapsamından dava konusu yerin köy yolu olduğu anlaşılmaktadır. Bu anlamda dava konusu yer Maliye Hazinesine ait ancak kullanım hakkı köylüye ait bir yerdir.

Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 14.01.2014 tarih ve 222-6 sayılı kararı da nazara alındığında, köy yoluna tecavüz suçlarında Maliye Hazinesinin suçtan doğrudan zarar gören olarak davaya katılabileceği ve lehine vekalet ücretine hükmolunması gerektiği kabul edilmelidir.

Şu halde, katılan Maliye Hazinesi lehine vekalet ücretine hükmolunmasına dair yerel mahkeme kararı usul ve yasaya uygundur.

Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 14.01.2014 tarih ve 222-6 sayılı kararı da nazara alındığında, köy yoluna tecavüz suçlarında Maliye Hazinesinin suçtan doğrudan zarar gören olarak davaya katılabileceği ve lehine vekalet ücretine hükmolunması gerektiği kabul edilmelidir.

Şu halde, katılan Maliye Hazinesi lehine vekalet ücretine hükmolunmasına dair yerel mahkeme kararı usul ve yasaya uygundur.

Dolayısıyla, Yüksek Dairenizin itirazımıza konu ilamında yer alan 2 numaralı bozma sebebine karşı sanıklar aleyhine itiraz yoluna gitmek zorunluluğu doğmuştur.

...Yukarıda açıklanan nedenlerle, itirazımızın kabulü ile Yüksek Dairenizin 16.01.2014 gün ve 2013/11873 esas - 2014/883 karar sayılı kararının kaldırılması, ilamda yer alan 1 numaralı bozma sebebi doğrultusunda yerel mahkeme kararının bozulması, ancak yeniden yargılama gerektirmeyen bu hususun 1412 sayılı CMUK'nun 322. maddesi gereğince düzeltilmesi mümkün bulunduğundan, sanıklar hakkında hapis cezası yanında hükmolunan adli para cezasına esas alınan 120 günün 5 güne, TCK'nun 62. maddesinin uygulanmasıyla belirlenen 100 günün 4 güne, bir gün karşılığı takdir olunan 30 Lira ile sonuç gün sayısının çarpılması sonucu bulunan 3.000 Liranın 120 Liraya indirilip düzeltilmesi suretiyle hükümlerin onanması" gerektiği görüşüyle itiraz kanun yoluna başvurmuştur.

CMK'nun 308. maddesi uyarınca inceleme yapan Yargıtay 8. Ceza Dairesince 30.09.2015 gün ve 4439-21802 sayı ile, itiraz nedenlerinin yerinde görülmediğinden bahisle Yargıtay Birinci Başkanlığına gönderilen dosya, Ceza Genel Kurulunca değerlendirilmiş ve açıklanan gerekçelerle karara bağlanmıştır.

TÜRK MİLLETİ ADINA

CEZA GENEL KURULU KARARI

Özel Daire ile Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı arasında oluşan ve Ceza Genel Kurulunca çözülmesi gereken uyuşmazlık; Maliye Hazinesinin, köy yoluna tecavüz suçundan açılan kamu davasına katılma hakkının bulunup bulunmadığının, bu bağlamda Maliye Hazinesi lehine vekalet ücretine hükmolunmasının isabetli olup olmadığının belirlenmesine ilişkindir.

İncelenen dosya kapsamından;

Ayrancı Kaymakamlığının 17.12.2007 tarih ve 3 sayılı kararı ile; Kayaönü köyü yolunun, 26,66 m2'lik kısmına sanık ...'ın tel duvar çekmek suretiyle, 11,30 m2'lik kısmına ise sanık ...'in kazmak ve duvar yapmak suretiyle tecavüzde bulundukları gerekçesiyle 3091 sayılı Kanuna göre tecavüzlerin men'ine karar verildiği,

Sanık ... hakkında, Karaman ili, Ayrancı ilçesi, Kayaönü köyünde bulunan kendisine ait 145 ada, 13 numaralı taşınmazdan, sanık ... hakkında da, kendisine ait 142 ada, 25 numaralı taşınmazdan köy yoluna taştıkları iddialarıyla, köy yoluna tecavüz suçundan cezalandırılmaları talebiyle kamu davaları açıldığı,

Kovuşturma aşamasında, Maliye Hazinesi vekilinin davalara katılma isteğinde bulunması üzerine yerel mahkemece, suçtan zarar görme ihtimali nedeniyle Maliye Hazinesinin katılan olarak davalara kabulüne karar verildiği,

Kovuşturma aşamasında, Maliye Hazinesi vekilinin davalara katılma isteğinde bulunması üzerine yerel mahkemece, suçtan zarar görme ihtimali nedeniyle Maliye Hazinesinin katılan olarak davalara kabulüne karar verildiği,

29.05.2009 tarihli keşif zaptında; köy yolunun bir tarafında sanık ...’e ait evin, diğer tarafında sanık ...’a ait ev ve bahçenin bulunduğu, görünüm itibariyle köy yoluna tecavüz yapılıp yapılmadığının belirli olmadığı bilgilerine yer verildiği,

Keşif sonucu düzenlenen 15.06.2009 tarihli bilirkişi raporunda; krokide A harfi ile gösterilen yolun 25,50 m2’lik kısmına 145 ada, 13 numaralı parsel malikince, krokide B harfi ile gösterilen yolun 11,50 m2’lik kısmına 142 ada, 25 numaralı parsel malikince tecavüz edildiğinin belirtildiği,

Sanık ...’in; arazisinin sınırlarına tel çektiğini, köy muhtarının tel çektiği yerin köy yolu olduğunu söylediğini, atılı suçlamaya bir diyeceğinin olmadığını savunduğu,

Sanık ...’nin; yola herhangi bir şekilde müdahalede bulunmadığını, yolu daraltmadığını, kendi evinin bahçe sınırından yola hiçbir şekilde girmediğini savunduğu,

Kendisini vekil ile temsil ettiren katılan Maliye Hazinesi lehine, avukatlık asgari ücret tarifesine göre 575 Lira vekalet ücretinin sanıklardan tahsili ile katılana verilmesine karar verildiği,

Anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlık konusunda sağlıklı bir hukuki çözüme ulaşılması bakımından, köy yolunun hukuki statüsü ile Hazine ve köy tüzel kişiliğinin köy yolu üzerinde sahip oldukları hakların niteliği üzerinde durulması gerekmektedir.

3402 sayılı Kadastro Kanununun “Kamu malları” başlıklı 16. maddesinde;

“Kamunun ortak kullanılmasına veya bir kamu hizmetinin görülmesine ayrılan yerlerle Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan sahipsiz yerlerden:

A) Kamu hizmetinde kullanılan, bütçelerinden ayrılan ödenek veya yardımlarla yapılan resmi bina ve tesisler, (Hükümet, belediye, karakol, okul binaları, köy odası, hastane veya diğer sağlık tesisleri, kütüphane, kitaplık, namazgah, cami genel mezarlık, çeşme, kuyular, yunak ile kapanmış olan yollar, meydanlar, pazar yerleri, parklar ve bahçeler ve boşluklar ve benzeri hizmet malları) kayıt, belge veya özel kanunlarına göre Hazine, kamu kurum ve kuruluşları, il, belediye köy veya mahalli idare birlikleri tüzelkişiliği, adlarına tespit olunur.

B) Mera, yaylak, kışlak, otlak, harman ve panayır yerleri gibi paralı veya parasız kamunun yararlanmasına tahsis edildiği veya kamunun kadimden beri yararlandığı belgelerle veya bilirkişi veya tanık beyanı ile ispat edilen orta malı taşınmaz mallar sınırlandırılır, parsel numarası verilerek yüzölçümü hesaplanır ve bu gibi taşınmaz mallar özel siciline yazılır.

Bu sınırlandırma tescil mahiyetinde olmadığı gibi bu suretle belirlenen taşınmaz mallar, özel kanunlarında yazılı hükümler saklı kalmak kaydıyla özel mülkiyete konu teşkil etmezler.

Yol, meydan, köprü gibi orta malları ise haritasında gösterilmekle yetinilir.

Bu sınırlandırma tescil mahiyetinde olmadığı gibi bu suretle belirlenen taşınmaz mallar, özel kanunlarında yazılı hükümler saklı kalmak kaydıyla özel mülkiyete konu teşkil etmezler.

Yol, meydan, köprü gibi orta malları ise haritasında gösterilmekle yetinilir.

C) Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan kayalar, tepeler, dağlar (bunlardan çıkan kaynaklar) gibi, tarıma elverişli olmayan sahipsiz yerler ile deniz, göl, nehir gibi genel sular tescil ve sınırlandırmaya tabi değildir, istisnalar saklıdır.

D) Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan ormanlar, bu Kanunda hüküm bulunmayan hallerde, özel kanunları hükümlerine tabidir” hükmü getirilmiş, Kanunun 16-B maddesinde yol, meydan, köprü gibi taşınmazların kamunun ortak kullanımına ayrılan kamu mallarından olduğu belirtilmiştir.

4721 sayılı Türk Medeni Kanununun “Sahipsiz yerler ve yararı kamuya ait mallar” başlıklı 715. maddesinde ise;

“Sahipsiz yerler ile yararı kamuya ait mallar, Devletin hüküm ve tasarrufu altındadır.

Aksi ispatlanmadıkça, yararı kamuya ait sular ile kayalar, tepeler, dağlar, buzullar gibi tarıma elverişli olmayan yerler ve bunlardan çıkan kaynaklar, kimsenin mülkiyetinde değildir ve hiçbir şekilde özel mülkiyete konu olamaz.

Sahipsiz yerler ile yararı kamuya ait malların kazanılması, bakımı, korunması, işletilmesi ve kullanılması özel kanun hükümlerine tâbidir.” hükmü ile sahipsiz yerler ile yararı kamuya ait malların Devletin hüküm ve tasarrufu altında olduğu, bu malların kazanılması, bakımı, korunması, işletilmesi ve kullanılmasının özel kanun hükümlerine tâbi olduğu belirlenmiştir.

Anılan kanuni düzenlemeler uyarınca yol, meydan, köprü gibi taşınmazlar kamu malı olup en genel tanımıyla kamu malları, Devletin özel mülkiyetindeki malları, kamunun yararlanmasına tahsis edilen hizmet malları ile kamunun ortak kullanımına ve yararlanmasına açık olan orta malları ve sahipsiz malları ifade eder. Yararlanma, tahsis şekli, mahiyet gibi ölçütler çerçevesinde kamu malları sahipsiz malları, hizmet malları, orta malı, vakıf malları, eski eserler gibi çeşitli sınıflandırmalara tâbi tutulmaktadır. Bu ayrım içerisinde köy yolları da kamu orta malları kapsamında yer almaktadır. Orta mallarının bir kısmından yapılan tahsise göre toplumun belirli bir kesimi yararlanırken, bir kısmından ise yol ve meydanlar gibi mahiyetleri itibarıyla herkes yararlanmaktadır.

Öğretide, Devletin kamu malları üzerinde sahip olduğu hakkın hukuki mahiyeti konusunda iki farklı görüş ileri sürülmüştür:

Öğretide, Devletin kamu malları üzerinde sahip olduğu hakkın hukuki mahiyeti konusunda iki farklı görüş ileri sürülmüştür:

1) Birinci görüşü göre; Devlet kamu malları üzerinde mülkiyet değil, bir zabıta ve koruma hakkına sahiptir. Buna göre, kamu malları özel mülkiyete ve ferdi tasarrufa elverişli değildir. Çünkü mülkiyet hakkı bir şeyden mutlak şekilde faydalanmak ve tasarruf etmek yetkisini vermektedir. Devletin ise kamu malları üzerinde serbestçe tasarruf ve mutlak kullanma yetkisi olmadığından kamu malları üzerindeki yetkisi bir mülkiyet hakkı olarak tavsif edilemeyecektir. Devlet kamu malları üzerinde sadece kamu hukukundan kaynaklanan bir zabıta ve koruma hakkına sahiptir.

2) İkinci görüşe göre de; Devlet kamu malları üzerinde bir nevi idare hukuku mülkiyetine sahiptir. Ancak bu mallar umumun istifadesine bırakıldığından veya belli bir kamu hizmetine tahsis edildiğinden bu mülkiyet hakkı çok sınırlı ve idare hukuku kaidelerine bağlı bir haktır. (Halil Cin, Mehmet Handan Surlu, Türk Hukukunda Mera Yaylak ve Kışlaklar ve Mera Kanunu Şerhi, Seçkin Yayınevi, Ankara, 2000, s.13 vd)

Belirtilen görüşler doğrultusunda Devletin köy yolu üzerinde sahip olduğu hakkın hukuki niteliğinin takdir ve tayininden önce mevzuatta Devlete ve onu temsilen Hazineye tanınan hak ve yükümlülüklerin neler olduğunun da gözden geçirilmesinde yarar bulunmaktadır.

442 sayılı Köy Kanununun 2. maddesinde; cami, mektep, otlak, yaylak, baltalık gibi orta malları bulunan ve toplu veya dağınık evlerde oturan insanların, bağ ve bahçe ve tarlalarıyla birlikte bir köy teşkil edecekleri, 8. maddesinde; köy yollarının da dâhil bulunduğu köy orta mallarının Devlet malı gibi korunacağı, bu türlü mallara el uzatanların Devlet malına el uzatanlar gibi cezalandırılacağı,

3091 sayılı Taşınmaz Mal Zilyedliğine Yapılan Tecavüzlerin Önlenmesi Hakkında Kanunun 3. maddesinde; köye ait taşınmaz mallara yapılan tecavüz veya müdahalelerde köy halkından herhangi birinin de yetkili makama başvuruda bulunabileceği, anılan Kanunun uygulama şekli ve esaslarına dair yönetmeliğin 46. maddesinde ise köy tüzel kişiliğine ait mera, harman yeri, yol ve sulak gibi taşınmaz mallara yapılan ilk tecavüz ve müdahaleler 3091 sayılı Kanuna göre önlenmekle birlikte, tecavüz veya müdahalede bulunanlar hakkında 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 154. maddesi uyarınca cezai işlem yapılmak üzere durumun valilik ve kaymakamlıkça Cumhuriyet savcılığına bildirileceği,

Düzenlenmiştir.

Görüldüğü üzere köy yolları üzerinde Devletin ve köy tüzel kişiliğinin müşterek hak ve yükümlülükleri bulunmaktadır. Köy yolunu kullanma hakkının sahibi köyler, Devlet ise bu mülkün sahibidir. Ancak Devletin sahip olduğu mülkiyet hakkı, özel mülkiyetten farklı, çıplak veya kuru mülkiyet diyebileceğimiz sınırlı bir idari mülkiyettir.

Düzenlenmiştir.

Görüldüğü üzere köy yolları üzerinde Devletin ve köy tüzel kişiliğinin müşterek hak ve yükümlülükleri bulunmaktadır. Köy yolunu kullanma hakkının sahibi köyler, Devlet ise bu mülkün sahibidir. Ancak Devletin sahip olduğu mülkiyet hakkı, özel mülkiyetten farklı, çıplak veya kuru mülkiyet diyebileceğimiz sınırlı bir idari mülkiyettir.

Bu şekilde köy yolunun hukuki durumu, Hazine ve köy tüzel kişiliğinin bu yerler üzerinde sahip olduğu hakkın hukuki niteliği ortaya konulduktan sonra, köy yoluna tecavüz suçu üzerinde de durulması gerekmektedir.

Köy yoluna tecavüz suçu, hakkı olmayan yere tecavüz suçunun bir türü olarak 765 sayılı Kanunun 513. maddesi ile buna benzer biçimde 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 154. maddesinde düzenlenmiş olup maddenin 2. fıkrası; “Köy tüzel kişiliğine ait olduğunu veya öteden beri köylünün ortak yararlanmasına terk edilmiş bulunduğunu bilerek mera, harman yeri, yol ve sulak gibi taşınmaz malları kısmen veya tamamen zapt eden, bunlar üzerinde tasarrufta bulunan veya sürüp eken kimse hakkında birinci fıkrada yazılı cezalar uygulanır” hükmünü taşımaktadır.

Suçun maddi unsurunu oluşturan seçimlik hareketler; köy yolunu kısmen veya tamamen zapt etme veya üzerinde tasarrufta bulunma ya da sürüp ekmektir. Zapt etme; taşınmazdan başkalarının kısmen veya tamamen yararlanmasını engellemek, taşınmazı fiilen el altında tutmaktır. Tasarruf etmek ise, taşınmazın devamlı bir biçimde kullanılması olup kısa süreli tasarruflar, kanunun aradığı anlamda tasarruf değildir. Öte yandan sürüp ekmek de, taşınmaz üzerinde tasarruf etme şekillerinden biridir.

Suçla korunan hukuki yarar köy yolunun mülkiyet ve ortak kullanım hakkının korunmasıdır. Bu suçla köy yoluna vâki tecavüz eylemlerinin herhangi bir şikâyet ve başvuru şartına bağlı olmaksızın etkin bir biçimde yaptırım altına alınması ve bu suretle korunması amaçlanmıştır.

Suçun mağduru köy yolunu kullanma hakkı olan herkestir. Köy yolunun kullanma hakkı sahibi köy tüzel kişiliği ve köy yolunun sahibi Hazine de suçtan zarar görendir.

Suçun maddi konusunu köy tüzel kişiliğine ait olan veya öteden beri köylünün ortak yararlanmasına terk edilmiş bulunan mera, harman yeri, yol ve sulak gibi taşınmazlar oluşturmaktadır. Burada sayılan mera, harman yeri, yol ve sulak gibi yerler sınırlayıcı olarak belirlenmemiş, örnekleyici olarak gösterilmiştir. Ancak köylünün ortak kullanımında olmayan köy adına tarla veya arsa vasfında kaydedilmiş yerler bu suçun konusunu oluşturmazlar.

Uyuşmazlığın sağlıklı bir çözüme kavuşturulabilmesi için "mağdur, suçtan zarar gören ve malen sorumlu" kavramları ile "kamu davasına katılma" kurumu üzerinde de durulması gerekmektedir.