muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Danıştay — Esas No: 2024/4360, Karar No: 2024/5180, Tarih: 03.12.2024

3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. Kullanılmayan ...-TL yürütmenin durdurulması harcının istemi halinde davalı idareye iadesine, 
5. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın .... İdare Mahkemesine gönderilmesine, kesin olarak, 03/12/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Danıştay — Esas No: 2022/869, Karar No: 2024/5179, Tarih: 03.12.2024

"İçtihat Metni"
          T.C.
 D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No  : 2022/869
Karar No : 2024/5179                                                              
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	: ... Belediye Başkanlığı	  
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI)	: ...'yi temsilen ... Sendikası
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: ... Belediye Başkanlığında 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 49. maddesi kapsamında, sözleşmeli elektrik teknisyeni olarak görev yapan davacının, hizmetinin gerektirdiği pozisyona ihtiyaç kalmadığından bahisle hizmet sözleşmesinin feshine ilişkin ... tarih ve E... sayılı işlemin iptali ile yoksun kaldığı maaş ve diğer özlük haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin... tarih ve E:... K:... sayılı kararıyla; ... Belediyesinde ... tarihinden itibaren ... sayılı Kanun'un 49. maddesi kapsamında sözleşmeli teknisyen kadro unvanında görev yapan davacının hizmet sözleşmesi, hizmetin gerektirdiği pozisyona ihtiyaç kalmadığından bahisle feshedilmiş ise de; davacının istihdam edildiği kadroda hizmetine ihtiyaç bulunmadığına ilişkin somut ve objektif hiçbir tespitin bulunmadığı, işlem sebebinin soyut nitelikte kaldığı, ayrıca davalı idarenin elektrik hizmeti pozisyonunun devam ettiği, bu kapsamda istihdam edilmeye devam edilen teknisyenlerin bulunduğu, dolayısıyla Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar ile davacıyla imzalanan hizmet sözleşmesinde yer verilen fesih şartlarının oluşmadığı, idarece takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmetin gereklerine uygun olarak kullanılması gerektiğinin idare hukukunun temel ilkelerinden biri olduğu, kamu hizmetine giren bir kişinin bu hizmete devam edeceği yolunda haklı beklentisinin oluşacağı hususları birlikte dikkate alındığında; davacının sözleşmesinin feshine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline; davacının yoksun kaldığı maaş ve özlük haklarının da ödenmesi gerektiği gerekçesiyle tazminat isteminin kabulü ile dava konusu işlem nedeniyle yoksun kaldığı maaş ve özlük haklarının davacıya ödenmesine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Sözleşmeli olarak görev yapan 80 teknik personel kadrosu bulunduğu, 14 personelin teknisyen olarak görev yaptığı, elektrik teknisyeni kadrosunda 4 adet kadro bulunduğu, kamu hizmetinin ifasında elektrik işleri için gerekli personel sayısından fazla personel olduğu, en son sözleşme imzalanan davacının sözleşmesinin feshedildiği, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu belirtilerek temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Dava konusu sözleşme feshi işleminin haklı gerekçelere dayanması gerektiği, takdir yetkisinin sınırlarının aşıldığı belirtilerek, istemin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: ...
DÜŞÜNCESİ	: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun, 6545 sayılı Kanun'un 22. maddesiyle değişik "Temyiz incelemesi üzerine verilecek kararlar" başlıklı 49. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde; temyiz incelemesi sonunda Danıştayın, kararı hukuka uygun bulursa onayacağı, kararın sonucu hukuka uygun olmakla birlikte gösterilen gerekçeyi doğru bulmaz veya eksik bulursa, kararı, gerekçesini değiştirerek onayacağı hükmüne yer verilmiştir.
Haklı beklenti kavramı, yargı kararları ve öğretide, idarenin uzun süren bir uygulamasına güvenerek, bireylerin çıkarlarına ya da lehlerine olan bir sonuca ulaşabileceklerini ümit etmeleri olarak tanımlanmakla birlikte; bunun, mevcut hukuki durumun mutlak dokunulmazlığı şeklinde değerlendirilemeyeceği de açıktır.
Bu durumda; İdare Mahkemesi kararının gerekçesinde, "kamu hizmetine giren bir kişinin bu hizmetin devam edeceği yolunda haklı beklentisinin oluşacağı" hususuna yer verilmesinde hukuki isabet bulunmamakta ise de bu husus, karardaki diğer gerekçelerin hukuka uygun bulunması karşısında, İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Bu durumda; İdare Mahkemesi kararının gerekçesinde, "kamu hizmetine giren bir kişinin bu hizmetin devam edeceği yolunda haklı beklentisinin oluşacağı" hususuna yer verilmesinde hukuki isabet bulunmamakta ise de bu husus, karardaki diğer gerekçelerin hukuka uygun bulunması karşısında, İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. 
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Davalı idarenin temyiz isteminin reddine,
2.Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline, dava konusu işlem nedeniyle yoksun kaldığı maaş ve özlük haklarının davacıya ödenmesine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu    Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, gerekçesi düzeltilerek ONANMASINA, 
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, kesin olarak 03/12/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Danıştay — Esas No: 2020/1557, Karar No: 2024/5757, Tarih: 03.12.2024

"İçtihat Metni"
         T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas     No : 2020/1557
Karar	No : 2024/5757                                                                                
DAVACI	: ... Liman İşletmesi Sanayi ve Tic. A.Ş
VEKİLİ	: Av. ...
DAVALI	: ... Bakanlığı / ANKARA
VEKİLİ	: Av. ...
DAVANIN_KONUSU	: Çanakkale (Kepez) Limanı işletmecisi olan davacı şirket tarafından;
1- Çanakkale Boğazı'ndan transit geçen gemilere alkollü içki, tütün ve tütün mamulleri satışı yapabilmeleri için izin verilmesi istemiyle 18/11/2019 tarihli dilekçeyle yapılan başvurunun zımnen reddine ilişkin işlem ile 
2- Bu işlemin dayanağı olan 08/08/2017 tarihli ve 30148 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Gümrüksüz Satış Mağazaları Yönetmeliği'nin;
a) 4. maddesinin 4. fıkrasının, 
b) 5. maddesinin 1. fıkrasının, 14/02/2018 tarihli ve 30332 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmelikle değişik 2. fıkrasının, 4. fıkrasının,
c) 7. maddesinin, 14/02/2018 tarihli ve 30332 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmelikle değişik 9. fıkrasının,
iptali istenilmektedir.

2- Bu işlemin dayanağı olan 08/08/2017 tarihli ve 30148 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Gümrüksüz Satış Mağazaları Yönetmeliği'nin;
a) 4. maddesinin 4. fıkrasının, 
b) 5. maddesinin 1. fıkrasının, 14/02/2018 tarihli ve 30332 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmelikle değişik 2. fıkrasının, 4. fıkrasının,
c) 7. maddesinin, 14/02/2018 tarihli ve 30332 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmelikle değişik 9. fıkrasının,
iptali istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI 	: Davacı şirketin 2005 yılından beri işletmesinde bulunan Çanakkale (Kepez) Limanının, sahip olduğu ISPS Kod ve Kıyı Tesisi İşletme İzin Belgesi kapsamında her türde hizmet verebilir altyapısıyla faaliyette bulunduğu, Yönetmeliğe dayanak teşkil eden 4458 sayılı Kanun ve 2009/15481 sayılı Bakanlar Kurulu Kararında davalı idareye gümrüksüz satış mağazaları yönünden işletmeci ve/veya mağaza sayısını kısıtlayabilecek şekilde bir yetki tanınmadığı, tek işletici konumundaki firmanın neye göre seçileceğinin, yani birden fazla firmanın başvuruda bulunması durumunda genel koşulları sağlayan başvuruculardan hangisinin bu yetkiyi haiz olacağı hususunun Yönetmelikte belirlenmediği, işleticiye 5 yıllık bir sınırlama getirilmiş olmasına karşın, bu sürenin dolmasına yakın bir tarihte başvurusunu yenileme ve işletme süresini uzatma hakkı verilmiş olması nedeniyle işletme süresinin sonsuz ve sınırsız olarak tanımlandığı, Yönetmeliğin, bir işleticiye belirli bir bölgede belirli bir faaliyet için “tekel” olma ve bu hususta korunma yolunu açtığı, Yönetmeliğin hem kendisine dayanak teşkil eden 4458 sayılı Kanun hükümlerine hem de Anayasa tarafından teminat altına alınan teşebbüs hürriyeti ve ticari faaliyetlerde tekelleşmenin engellenmesi ile ilgili hükümlere aykırı olduğu, birden fazla başvurucu olması durumunda aynı genel koşulları sağlayan tüm başvuruculardan hangisinin yetkilendirileceğine dair belirleyici kriterlerin herkes tarafından anlaşılabilir bir şekilde ortaya konulamaması sebebiyle dava konusu Yönetmelik hükümlerinin hukuka aykırı olduğu, Çanakkale Boğazında şirketlerinin işlettiği Çanakkele Limanı dışında bir işletmeci tarafından gümrüksüz satış mağazacılığı yürütülmekle birlikte, tüm üniteleri ile faaliyete geçen limanda uluslararası geçiş yapan gemilere gümrüksüz satış mağazası hizmeti verecek işletme eksikliği olduğu, bu nedenlerle dava konusu Yönetmelik hükümleri ile buna dayanarak tesis edilen işlemin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

DAVALININ SAVUNMASI	:	Davalı idare tarafından, davacının başvurusunun; Gümrük Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde C tipi özel antrepo açılmasına izin verilmesi talebine ilişkin olduğu, antrepo açılması ile gümrüksüz satış mağazası açılması mevzuatının birbirinden farklı olduğu, davacının başvurusunun antrepo açma izni verilmesi talebine yönelik olduğu, gümrüksüz satış mağazası açılması yönünde bir talebi olmayan davacının Gümrüksüz Satış Mağazaları Yönetmeliğinin iptalini isteyemeyeceği, 4458 sayılı Kanun ve 2009/15481 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı'nın gümrük kapılarında mağaza açma izni vermeye idarelerini yetkili kıldığı, bu yetkinin, mağaza açma izni verme ve vermemenin yanı sıra bu iznin hangi şartlarda ve kimlere verileceğini belirlemeyi de kapsadığı, söz konusu yetkiyi dar şekilde yorumlamanın idarenin işlevlerini yerine getirmesine engel olacağı, yüksek vergi oranlarına sahip ve kaçakçılık riski yüksek ürünlerin satıldığı gümrüksüz satış mağazalarının hizmet verme usulleri belirlenirken kamu yararı ve güvenliğinin dikkate alındığı, anılan Yönetmeliğin 4. maddesinin 4. fıkrasında öngörülen, İstanbul Boğazı'nda bir adet, Çanakkale Boğazı'nda bir adet olmak üzere toplam iki adet gemilere satış mağazası açılmasına izin verilmesine ilişkin kural yönünden ise; son 3 yılın satış tutarlarına bakıldığında bahsi geçen mevcut iki mağazanın satış miktarının genel toplama oranla neredeyse %1 oranında olduğu, söz konusu satışların karşılanması için Boğazlarda Bakanlık tarafından verilen yetki ile 2 adet olarak belirlenen gemilere satış mağazası sayısının fazlalaştırılmasının, vergi oranları fazla olan tütün ve alkollü içki gibi eşyanın denetimini de zorlaştırarak suistimale açık hale getireceği; tekelleşme iddialarına yönelik olarak, İstanbul Havalimanında 1 asıl işletici ile sözleşme yaptığı yaklaşık 30 alt işletici firmanın ticari faaliyetlerini sürdürdüğü, tekelleşmeye yol açan hükümler olduğu iddia edilen konunun ise kamu ihale mevzuatına göre belirlendiği, mağazalar için ihaleye gidildiği, dava konusu işlem ile Yönetmelik hükümlerinin hukuka uygun olduğu savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ	: ...
DÜŞÜNCESİ	: Dava konusu Yönetmelik hükümlerinin kısmen iptali, kısmen reddi ile, uygulama işleminin iptali gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI	: ...
DÜŞÜNCESİ	: Dava, Çanakkale Boğazı'ndan transit geçen gemilere alkollü içki, tütün ve tütün mamulleri satmak için gümrüksüz satış mağazası açılmasına izin verilmesi istemiyle 18/11/2019 tarihli dilekçeyle yapılan başvurunun zımnen reddine ilişkin işlem ile işlemin dayanağı 08/08/2017 tarih ve 30148 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Gümrüksüz Satış Mağazaları Yönetmeliği'nin  4. maddesinin 4. fıkrasının,  5. maddesinin 1., 2. ve 4. fıkralarının,  7. maddesinin 9. fıkrasının iptali istemiyle açılmıştır.

4458 sayılı Gümrük Kanununun "Gümrük Antrepo Rejimi" başlıklı 93. maddesinde;    Gümrük antrepo rejiminin; a) İthalat vergilerine ve ticaret politikası önlemlerine tabi tutulmamış ve serbest dolaşıma girmemiş eşyanın, b) Gümrük antreposuna alınması halinde ihracata ilişkin önlemlerden yararlanabilecek serbest dolaşımda bulunan eşyanın, bir gümrük antreposuna konulmasına ilişkin hükümleri belirleyeceği, antrepo işleticisinin, gümrük antreposu işletmesine izin verilen kişi, kullanıcının, eşyanın antrepo rejimi beyanında bulunan kişi veya bu kişinin hak ve yükümlülüklerinin devredildiği kişi olduğu, gümrük antreposunun, gümrük gözetimi altında bulunan eşyanın konulması amacıyla kurulan ve kuruluşunda aranılacak koşulları ve nitelikleri yönetmelikle belirlenen yer olduğu,  1 inci fıkrada belirtilen eşyanın gümrük antreposu olmayan, ancak gümrük idaresince antrepo addedilen bir yere konularak antrepo rejimi hükümlerine tabi tutulabileceği hallerin yönetmelikle belirleneceği hükmüne yer verilmiş;  94. maddede gümrük antreposunun, genel antrepo veya özel antrepo olabileceği belirtildikten sonra "Genel Antrepolar", eşyanın konulması için herkes tarafından kullanılabilen; "Özel Antrepolar" yalnız antrepo işleticisine ait eşyanın konulması amacıyla kurulan gümrük antrepolarıdır, şeklinde tanımlanmış, Kanunun 95. maddesinde "...(Değişik: 18/6/2009-5911/21 md.) Gümrük antrepoları ile gümrük kapılarında eşya satışı yapmak üzere özel antrepo statüsünde mağaza ve bunların depolarının açılması ve işletilmesine izin vermeye Müsteşarlık yetkilidir. İznin verilmesine, bu iznin geçici veya sürekli geri alınmasına, faaliyet, belge ve kayıt düzenine ilişkin usul ve esaslar ile eşya alabilecek kişiler ve bu kişilere satılabilecek eşyanın cins ve miktarı yönetmelikle belirlenir." hükmü yer almıştır.
27/10/1999 tarihli ve 4458 sayılı Gümrük Kanununun Bazı Maddelerinin Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esasların Düzenlenmesine yönelik 29.09.2009 günlü 2009/15481 sayılı Bakanlar kurulu Kararının 134. (4) maddesi; "Yolcu giriş ve çıkışı yapılan gümrük kapılarında mağaza açma izni vermeye; bu mağazalardan satışı yapılabilecek eşyayı, mağazalardan eşya alabilecek kişileri ve eşya alma sürelerini belirlemeye; mağazaların kuruluş, işleyiş, satış ve gümrük vergilerinin tahsil esaslarını düzenlemeye, Müsteşarlık yetkilidir" kuralına 02.03.2000 günlü 23981 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Gümrük Antrepoları Açılması ve İşletilmesine  İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 4. maddesinde; Gümrük idareleri tarafından antrepo işletilmediği veya bu işletmelerin yeterli olmadığı hallerde, gümrük antreposu açılması ve işletilmesi izni vermeye Müsteşarlık (Gümrükler Genel Müdürlüğü) nün yetkili olduğu, 5. maddesine; yönetmelik hükümleri uyarınca;  Kamu kuruluşlarına, Belediyelere, Gerçek ve tüzel kişilere, antrepo açma ve işletme izni verilebileceği, iznin, yalnızca Türikiye’de yerleşik kişilere verileceği belirtilmiştir.

08/08/2017 tarih ve 30148 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Gümrüksüz Satış Mağazaları Yönetmeliği'nde Yönetmeliğin amacı; Türkiye’ye gelen veya Türkiye’den giden yolcular ile transit yolculara, diplomatik muafiyetten yararlananlara, yabancı basın yayın organlarının yabancı uyruklu mensuplarına, İstanbul Boğazı ve Çanakkale Boğazı’ndan transit geçen gemilere ve Gümrük ve Ticaret Bakanlığınca belirlenecek diğer kişilere satış yapmak üzere gümrüksüz satış mağazaları ve bunların depolarının açılışına, işleyişine ve buralardan eşya satışına ilişkin usul ve esasları düzenlemek olarak açıklanmış,  3. maddesinde; (d) Gemilere satış mağazası: İstanbul Boğazı ve Çanakkale Boğazı’ndan transit geçen gemiler ile yurtdışına sefer yapmak üzere mağazanın bulunduğu limandan hareket eden yerli ve yabancı gemilere kumanya olarak satış yapmak üzere açılan ve özel antrepo sayılan yerler, (f) Gümrüksüz satış mağazası (mağaza): 1 inci maddede belirtilen kişilere satış yapmak üzere açılmasına ve işletilmesine izin verilen ve özel antrepo sayılan yerler olarak tanımlanmıştır.

Uyuşmazlıkta, anılan Yönetmeliğin iptal istemine konu; Mağaza ve depo açılabilecek yerler başlıklı 4. maddesinin (4). fıkrasında; "İstanbul Boğazı ve Çanakkale Boğazı’ndan transit geçen gemiler ile yurtdışına sefer yapmak üzere mağazanın bulunduğu limandan hareket eden yerli ve yabancı gemilere kumanya olarak satış yapmak üzere İstanbul Boğazı’nda bir adet, Çanakkale Boğazı’nda bir adet olmak üzere toplam iki adet gemilere satış mağazası açılmasına izin verilebilir."  kuralına,  5. maddesinin  (1). fıkrasında; "Gümrüksüz satış mağazası açılmak istenilen her bir hudut kapısı ve yerde mağaza işletmeciliği tek bir işletmeci tarafından yapılır. Her bir hudut kapısı ve yerde bulunan mağaza için açma izni başvuruları ayrı ayrı yapılarak sonuçlandırılır.", 2. fıkrasında; "(Değişik:RG-14/2/2018-30332) Çıkışa yönelik mağazalarla sınırlı olarak, bu yerdeki tek işletmeci ile işletme sözleşmesi bulunan ve 6 ncı maddede belirtilen şartları taşıyan firmalara alkollü içki, tütün ve tütün mamulleri dışında eşya satışı yapmak üzere mağaza açma izni verilebilir", 4. fıkrasında; "Kamu kurum ve kuruluşları ile belediyeler, 4 üncü maddenin birinci fıkrasında sayılan yerlerde bulunan ve mülkiyetleri veya tasarrufları altında bulundurdukları taşınmazları, Bakanlıktan görüş alınması suretiyle gümrüksüz satış mağazası işletmek üzere tek bir işletmeci tarafından işletilmek şartı ile ilgili ihale mevzuatı çerçevesinde kiraya verebilir. Özel hukuk tüzel kişileri, kamu kurum ve kuruluşları ile belediyeler tarafından kendilerine kiralanan bu yerlerdeki taşınmazları, gümrüksüz satış mağazası işletmek üzere özel hukuk sözleşmeleri çerçevesinde üçüncü kişilere kiralayabilir." kuralına,  7. maddesinin 9. fıkrasında; "Gümrüksüz satış mağazası ve deposu açma ve işletme izinleri, açma ve işletme izin belgesinin düzenlendiği tarihten itibaren beş yıl geçerli olacak şekilde verilir. Süre sonunda faaliyetine devam etmek isteyen mağaza işleticileri açma ve işletme iznine ilişkin yürürlükte olan mevzuata uygun şartların sağlandığını gösteren belgeleri bağlı oldukları gümrük müdürlüğüne ibraz ederek açma ve işletme izninin geçerlilik süresinin uzatılmasını talep ederler. Söz konusu talep, iznin sona erdiği tarihten en erken dört ay, en geç bir ay önce yapılır. Bir aydan sonra yapılan başvurularda gecikme süresi kadar mağaza ve/veya depoya eşya girişi durdurulur. Talep gümrük ve bölge müdürlüğünün görüşü ile birlikte Bakanlığa aktarılarak nihai değerlendirme Bakanlıkça yapılır. Talebin uygun bulunması halinde izin belgesinin geçerlilik süresi beş yıl uzatılır. Süre sonunda yürürlükte olan mevzuata uygun şartları yerine getirmeyen mağaza ve depoların açma ve işletme izinleri iptal edilir. (Ek cümle:RG-14/2/2018-30332) Mağaza işletmecisi firma ile hudut kapısı işleticisi arasındaki kira sözleşmesinin 5 yıldan uzun olması durumunda gümrüksüz satış mağazası/deposu izin belgesi geçerlik süresi için söz konusu kira sözleşmesi süresi dikkate alınır." kuralına yer verilmiştir.