muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Danıştay — Esas No: 2023/6056, Karar No: 2024/3423, Tarih: 25.09.2024

TEMYİZ_EDENLERİN_İDDİALARI	: Davacı tarafından, ödeme emrine konu borcun Türk Ceza Kanunu kapsamında müsadere kararı olduğu, 6183 sayılı Kanun kapsamında amme alacağı olarak değerlendirilemeyeceği, ana borcun hatalı hesaplandığı, müsadere kararına ilişkin ceza yargılamasının sonucunun beklenmesi gerektiği ileri sürülmektedir.   
Davalı idare tarafından, ilk derece mahkemesince gecikme zammı işletilmesi gereken yerde gecikme faizi işletilmiş gibi karar verilmiş ise de gecikme faizinin tahakkuka kadar işletildiği, gecikme zammının ise 6183 sayılı Kanun'a göre amme alacağının vadesinde ödenmemiş olması halinde işletileceği, tahsil dairesi sıfatıyla yapılan işlemin mevzuata uygun olduğu ileri sürülmektedir.
TARAFLARIN_SAVUNMALARI	: Davacı tarafından davalı idarenin temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır. Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir. 
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ	: ...
DÜŞÜNCESİ	: Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden tarafların yürütmenin durdurulması istemleri hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE	:
 
I- Temyize Konu Bölge İdare Mahkemesi Kararının İdare Mahkemesi Kararının Dava Konusu Ödeme Emrinin Ana Paraya İlişkin 10.751.120,31 TL'lik Kısmı Yönünden Davanın Reddine Dair Kısmına Davacı Tarafından Yapılan İstinaf Başvurusunun Reddine Yönelik Kısmının İncelenmesi:
	Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen kararın anılan kısmı usul ve hukuka uygun olup, davacının dilekçesinde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bu kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
II- Temyize Konu Bölge İdare Mahkemesi Kararının İdare Mahkemesi Kararının Dava Konusu Ödeme Emrinin Gecikme Faizine İlişkin 7.361.287,65 TL'lik Kısmının İptaline Dair Kısmına Davalı İdare Tarafından Yapılan İstinaf Başvurusunun Reddine Yönelik Kısmının İncelenmesi:
	İLGİLİ MEVZUAT:
	5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun "Kazanç müsaderesi" başlıklı 55. maddesinde, "(1) Suçun işlenmesi ile elde edilen veya suçun konusunu oluşturan ya da suçun işlenmesi için sağlanan maddi menfaatler ile bunların değerlendirilmesi veya dönüştürülmesi sonucu ortaya çıkan ekonomik kazançların müsaderesine karar verilir. Bu fıkra hükmüne göre müsadere kararı verilebilmesi için maddi menfaatin suçun mağduruna iade edilememesi gerekir. (2) Müsadere konusu eşya veya maddi menfaatlere elkonulamadığı veya bunların merciine teslim edilmediği hallerde, bunların karşılığını oluşturan değerlerin müsaderesine hükmedilir...." hükümlerine yer verilmiştir.

23/03/2016 tarih ve 29662 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Suç Eşyası Yönetmeliği'nin "Tedavül etmeyen paralarla suç eşyası ve kazanç müsaderesinin konusunu oluşturan malvarlığı değerleri hakkında verilen müsadere ve iade kararlarının yerine getirilmesine ilişkin işlemler" başlıklı 18. maddesinde, "(1) Tedavül etmeyen paralarla suç eşyası ve malvarlığı değerleri hakkında verilen müsadere ve iade kararları aşağıdaki şekilde yerine getirilir: (...) e) Müsadere konusu eşya veya maddî menfaatlere elkonulamadığı veya merciine teslim edilemediği hâllerde, bunların karşılığını oluşturan değerlerin müsaderesine ilişkin verilen kesinleşmiş karar örneği mahkemesince doğrudan bulunduğu yerin en büyük mal memurluğuna gönderilir. Bu kararların infazı, 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre yapılır. (...)" düzenlemesine yer verilmiştir.
6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 37. maddesinde, amme alacaklarının hususi kanunlarında belli edilen zamanlarda ödeneceği, hususi kanunlarında ödeme zamanı tesbit edilmemiş amme alacaklarının Maliye Bakanlığınca belirtilecek usule göre yapılacak tebliğden itibaren bir ay içinde ödeneceği, bu ödeme müddetinin son gününün amme alacağının vadesi günü olduğu; 55. maddesinde, amme alacağını vadesinde ödemiyenlere, 15 gün içinde borçlarını ödemeleri veya mal bildiriminde bulunmaları lüzumunun bir “ödeme emri” ile tebliğ olunacağı; 58. maddesinde, kendisine ödeme emri tebliğ olunan şahsın, böyle bir borcu olmadığı veya kısmen ödediği veya zamanaşımına uğradığı hakkında tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde itirazda bulunabileceği düzenlenmiş; dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan haliyle "Gecikme Zammı, Nispet ve Hesabı" başlıklı 51. maddesinde ise, "Amme alacağının ödeme müddeti içinde ödenmeyen kısmına vadenin bitim tarihinden itibaren her ay için ayrı ayrı % 4 oranında gecikme zammı tatbik olunur. Ay kesirlerine isabet eden gecikme zammı günlük olarak hesap edilir. Gecikme zammı birmilyon liradan az olamaz. Gecikme zammı; 213 sayılı Vergi Usul Kanununa göre uygulanan vergi ziyaı cezalarında bu madde uyarınca belirlenen oranda, mahkemeler tarafından verilen ve ceza mahiyetinde olan amme alacaklarında ise bu oranın yarısı ölçüsünde uygulanır. Bunların dışındaki ceza mahiyetinde olan amme alacaklarına gecikme zammı tatbik edilmez." hükmü yer almıştır. 
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
	Dava dosyasının incelenmesinden, ... Ağır Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla 2.683.699,35 TL, 192.720,01 USD ve 296.444,50 EURO'nun 31/12/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte Türk Ceza Kanunu'nun 55/2. maddesi gereğince müsaderesine karar verildiği, kararın kesinleşmesi üzerine ... Ağır Ceza Mahkemesi tarafından Gelir İdaresi Başkanlığına gönderilen 28/02/2022 tarihli müzekkereyle müsadere kararının infazı konusunda gereğinin yapılmasının istenildiği, bu kapsamda 10.715.120,31 TL ana para, 31/12/2018 tarihinden itibaren işletilen 7.361.287,65 TL gecikme faizi olmak üzere toplam 18.076.407,96 TL'nin davacıdan tahsili için düzenlenen ödeme emrinin davacıya tebliği üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır. 
	Öte yandan ... Ağır Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararında, davacının, FETÖ/PDY silahlı terör örgütüne üye olduğu ve üzerine atılı suçu işlediği, MASAK raporunda davacının şirketinin ve kişisel malvarlığının örgüt faaliyetlerine özgülenmiş olup olmadığı yönünde net bir sonuca ulaşılamadığı, ancak raporun sonuç kısmında belirtildiği üzere 31/12/2018 tarihi itibariyle kaynağı belirsiz nakit varlıkların FETÖ/PDY silahlı terör örgütü tarafından davacı ve ortaklık payına sahip olduğu şirketlere aktarıldığının tespit edildiği gerekçesiyle MASAK raporunda belirtilen 2.683.699,35 TL, 192.720,01 USD ve 296.444,50 EURO'nun 31/12/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte Türk Ceza Kanunu'nun 55/2. maddesi gereğince müsaderesine karar verilmiş, söz konusu karar 02/11/2021 tarihinde kesinleşmiştir.
	Bu durumda, anılan ceza mahkemesi kararında yer alan TL, USD, EURO cinsi paranın 31/12/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müsaderesine hükmedildiği görülmekte olup, dava konusu ödeme emrinde de belirlenen ana paraya yasal faiz oranı üzerinden faiz hesaplanması gerekmekte iken dava konusu işlemde 31/12/2018 tarihinden itibaren gecikme faizi işletilmek suretiyle 7.361.287,65 TL hesaplanmasında hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmaktadır.
	Diğer taraftan, gecikme faizi vergiler için uygulanmakta olup, dava konusu ödeme emri ile talep edilen ana paranın vergi alacağı olmadığı da açıktır.
	Bu itibarla, ... İdare Mahkemesi kararının dava konusu işlemin kısmen iptaline ilişkin kısmına karşı davalı idarece yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararının bu kısmında sonucu itibarıyla hukuki isabetsizlik görülmemiştir.
KARAR SONUCU	:
            Açıklanan nedenlerle;
1. Tarafların temyiz istemlerinin REDDİNE,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararının davalı idarenin istinaf başvurusunun reddine ilişkin kısmının yukarıda belirtilen gerekçe ile ONANMASINA, davacının istinaf başvurusunun reddine ilişkin kısmının  ONANMASINA,

KARAR SONUCU	:
            Açıklanan nedenlerle;
1. Tarafların temyiz istemlerinin REDDİNE,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararının davalı idarenin istinaf başvurusunun reddine ilişkin kısmının yukarıda belirtilen gerekçe ile ONANMASINA, davacının istinaf başvurusunun reddine ilişkin kısmının  ONANMASINA,
3. Temyiz yargılama giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına, kullanılmayan ... TL yürütmenin durdurulması harcının istemi hâlinde davacıya, artan posta ücretlerinin de aidiyetine göre taraflara iadesine, 
4.  2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın .... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 25/09/2024 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.
Danıştay — Esas No: 2021/4969, Karar No: 2024/3448, Tarih: 25.09.2024

"İçtihat Metni"
         T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE 
Esas     No : 2021/4969
Karar	No : 2024/3448                                                                       
TEMYİZ EDEN (DAVACILAR)	: 1- ...  2- ...
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	: ... Bakanlığı
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMİN_KONUSU	: Davacılar tarafından, Süleymaniye Doğum ve Kadın Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesinde  meydana gelen doğum ve sonrasında yapılan tedavilerde idarenin hizmet kusuru bulunmasından kaynaklı davacılardan ...'nin görme yetisini kaybettiğinden bahisle uğranıldığı zararlara karşılık ... için 70.000,00 TL (miktar artırımı ile birlikte 1.405.412,00 TL) maddi, 20.000,00 TL manevi tazminat ile anne ... için 10.000,00 TL manevi tazminatın ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılan dava sonucunda; Danıştay (Kapatılan) Onbeşinci Dairesinin 07/05/2018 tarih ve E:2013/10778, K:2018/4517 sayılı kararı ile  bozulması üzerine bozma kararına uyularak, ... İdare Mahkemesince davanın kabulü yolunda verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararın taraflarca aleyhlerine olan kısımlarının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI	: Davacılar tarafından, Mahkemece güncellenmiş tutar üzerinden değil kök rapor üzerinden hesaplanan tazminat tutarının ödenmesine karar verilmesinin  hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
Davalı idare tarafından, davacılardan ...'nin prematüre doğumunu müteakiben tedavisi için tıbben yapılması gerekenlerin yapılmış olduğu, meydana gelen istenmeyen neticenin herhangi bir kusurdan veya hizmetin işleyişinden kaynaklanmadığı, idarelerinin harçtan muaf olduğu ileri sürülmektedir.
TARAFLARIN SAVUNMALARI	: Taraflarca karşılıklı olarak temyiz istemlerinin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ	: ...
DÜŞÜNCESİ	: Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan  İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME	:
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME	:
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Öte yandan; İdare Mahkemesince, her ne kadar davacılar hakkında hükmedilen maddi tazminat tutarının tamamına (miktar artırılan kısım da dahil) idareye başvuru tarihinden itibaren faiz işletilmesine karar verilmesi gerekmekte ise de; davacıların miktar artırım dilekçesinde artırılan tazminat tutarına, açıkça miktar artırım tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesi yönünde talepleri bulunduğundan, istemle bağlı kalma kuralı gereğince artırılan tazminat tutarına artırım tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine karar verilmesinde bu yönüyle hukuki isabetsizlik bulunmamaktadır. 
KARAR SONUCU	:
            Açıklanan nedenlerle;
1. Tarafların temyiz istemlerinin REDDİNE,
2.... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K... sayılı temyize konu kararının ONANMASINA,
3. Davacıların adli yardım talebi kabul edilmiş olduğundan ödenmeyen temyiz yargılama giderlerinin tahsili için Mahkemesince Vergi Dairesi Müdürlüğüne müzekkere yazılmasına, davalı idare tarafından yapılan temyiz yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, artan posta ücretinin aidiyetine göre iadesine,
4. 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren 15 (on beş) gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 25/09/2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Danıştay — Esas No: 2024/1065, Karar No: 2024/4900, Tarih: 25.09.2024

"İçtihat Metni"
               T.C.
D A N I Ş T A Y
 ALTINCI DAİRE  
Esas     No : 2024/1065
Karar	No : 2024/4900                                                                        
DAVACILAR	: ... Mirasçıları;       1- ...2- ...3- ... 4- ...  
VEKİLLERİ	: Av. ...
DAVALILAR	: 1- ... - (temsilen ... Bakanlığı) ANKARA
VEKİLİ	: Av. ...
                                                       2- ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ	: Av. ...
 
İSTEMİN KONUSU 	: Malatya ili, Battalgazi ilçesi sınırları içerisinde bulunan ve ekli listede mahallesi ile ada ve parsel numaraları belirtilen taşınmazların bölgede yürütülen kentsel dönüşüm ve gelişim projesi kapsamında Malatya Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 27. maddesi uyarınca acele kamulaştırılmasına ilişkin 31/10/2018 tarih ve 30581 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 30/10/2018 tarih ve 260 sayılı Cumhurbaşkanlığı kararının Malatya ili, Battalgazi ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaz yönünden iptali istenilmektedir.  
 
DAVACILARIN İDDİALARI : Acele kamulaştırma kararı alınmasında hukuki yarar bulunmadığı, acele kamulaştırma şartlarının oluşmadığı, dava konusu Cumhurbaşkanlığı kararında adıgeçen Dernek Mahallesinde parselasyon işlemi yapıldığı, bu nedenle Cumhurbaşkanlığı kararının bu aşamada  uygunlaması imkanının bulunmadığı, dava konusu taşınmaz üzerindeki bina için yıkım kararı verileceği, mülkiyet hakkının ihlal edildiği belirtilerek dava konusu acele kamulaştırma kararının iptali gerektiği ileri sürülmektedir.
DAVALILARIN SAVUNMALARI:
1-... tarafından, davanın süresinde açılmadığı, davaya konu bölgede ... İdaresi ve ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı arasında yapılan protokol kapsamında hak sahipleri ile görüşmelerin yapıldığı, belirli oranda anlaşma yapıldığı ancak  alanın tamamında anlaşma ve kamulaştırma işlemleri tamamlanmadan proje uygulamaya geçemeyeceği için acele kamulaştırma yoluna gidildiği, acele kamulaştırma kararı alınmasında üstün kamu yararı  bulunduğu, dava konusu Cumhurbaşkanlığı kararının hukuka, kanuna ve ilgili mevzuat hükümleri ile hizmet gerekleri ve  kamu yararına uygun olduğu, davanın reddinin gerektiği savunulmaktadır.

2- ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından, davanın süresinde açılmadığı, dava konusu acele kamulaştırma kararının uyuşmazlık konusu taşınmazın da içinde bulunduğu 220 hektarlık alanı kapsadığı, alanda bulunan yapıların tamamına yakınının  ruhsatsız, niteliksiz göç alanı, gecekondu, kaçak yapı şeklinde yapıldığını, mevcut çarpık yerleşme alanlarının tasfiye edilerek, çağdaş özelliklere sahip, modern standartlarda yaşam kalitesi yüksek kentsel bir alan oluşturulmasının hedeflendiği, 1. ve 2. etabın tamamlanarak vatandaşlara teslim edildiği, normal kamulaştırma sürecinin uzun sürmesi nedeniyle acele kamulaştırma kararının alındığı, proje alanında bulunan bazı taşınmazların malik sayısının çok fazla olması sebebi ile bürokratik sürecin en az 2 yıl süreceği bu nedenle kentsel dönüşüm projesine bir an önce başlanabilmesi için acele kamulaştırma kararı alındığı, anılan kararın usul ve yasaya uygun olduğu, davanın reddinin gerektiği  savunulmaktadır. 
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI ...'IN DÜŞÜNCESİ : Dava; Malatya ili, Battalgazi ilçesi sınırları içerisinde bulunan ve ekli listede mahallesi ile ada ve parsel numaraları belirtilen taşınmazların bölgede yürütülen kentsel dönüşüm ve gelişim projesi kapsamında Malatya Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 27. maddesi gereğince acele kamulaştırılmasına ilişkin 31/10/2018 tarih ve 30581 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan  30/10/2018 tarih ve 260 sayılı Cumhurbaşkanlığı  kararının Malatya ili, Battalgazi ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaz yönünden  iptali  istemiyle açılmıştır.
                    Davalı idarelerin usule ilişkin iddiaları yerinde görülmemiştir.
	        Anayasanın 35. maddesinde: "Herkes, mülkiyet ve miras haklarına sahiptir. Bu haklar, ancak kamu yararı amacıyla, kanunla sınırlanabilir. Mülkiyet hakkının kullanılması toplum yararına aykırı olamaz." hükmü yer almaktadır.
      		       Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin Ek 1 No'lu Protokolünün "Mülkiyetin korunması" başlıklı 1. maddesinde: "Her gerçek ve tüzel kişinin mal ve mülk dokunulmazlığına saygı gösterilmesini isteme hakkı vardır. Herhangi bir kimse, ancak kamu yararı sebebiyle ve yasada öngörülen koşullara ve uluslararası hukukun genel ilkelerine uygun olarak mal ve mülkünden yoksun bırakılabilir. Yukarıdaki hükümler, devletlerin, mülkiyetin kamu yararına uygun olarak kullanılmasını düzenlemek veya vergilerin ya da başka katkıların veya para cezalarının ödenmesini sağlamak için gerekli gördükleri yasaları uygulama konusunda sahip oldukları hakka halel getirmez." hükmüne yer verilmiştir.

2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 3. maddesinin birinci fıkrasında, idarelerin kanunlarla  yapmak  yükümlülüğünde  bulundukları  kamu  hizmetlerinin  veya  teşebbüslerinin yürütülmesi  için  gerekli  olan  taşınmaz  malları,  kaynakları  ve  irtifak  haklarını;  bedellerini ödemek suretiyle kamulaştırma yapabilecekleri düzenlenmiş; aynı Kanunun 6. maddesinin son fıkrasında da, onaylı imar planına veya ilgili bakanlıklarca onaylı özel plan ve projesine göre yapılacak hizmetler için kamu yararı  kararı  alınmasına  gerek olmaksızın  yetkili  icra  organınca  kamulaştırma  işlemine başlanıldığını gösteren bir kararın alınması yeterli görülmüştür.
2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun "Acele kamulaştırma" başlıklı 27. maddesinde, 3634 sayılı Milli Müdafaa Mükellefiyeti Kanununun uygulanmasında yurt savunması ihtiyacına veya aceleliğine Bakanlar Kurulunca karar alınacak hallerde veya özel kanunlarla öngörülen olağanüstü durumlarda gerekli olan taşınmaz malların kamulaştırılmasında kıymet takdiri dışındaki işlemler sonradan tamamlanmak üzere ilgili idarenin istemi ile mahkemece yedi gün içinde o taşınmaz malın 10 uncu madde esasları dairesinde ve 15 inci madde uyarınca seçilecek bilirkişilerce tespit edilecek değeri, idare tarafından mal sahibi adına 10 uncu maddeye göre yapılacak davetiye ve ilanda belirtilen bankaya yatırılarak o taşınmaz mala el konulabileceği, hükmüne yer verilmiştir.
	 5393 sayılı Belediye Kanununun 73. maddesinde ise: "Belediye, belediye meclisi kararıyla; konut alanları, sanayi alanları, ticaret alanları, teknoloji parkları, kamu hizmeti alanları, rekreasyon alanları ve her türlü sosyal donatı alanları oluşturmak, eskiyen kent kısımlarını yeniden inşa ve restore etmek, kentin tarihi ve kültürel dokusunu korumak veya deprem riskine karşı tedbirler almak amacıyla kentsel dönüşüm ve gelişim projeleri uygulayabilir. Bir alanın kentsel dönüşüm ve gelişim alanı olarak ilan edilebilmesi için yukarıda sayılan hususlardan birinin veya bir kaçının gerçekleşmesi ve bu alanın belediye veya mücavir alan sınırları içerisinde bulunması şarttır. Kentsel dönüşüm ve gelişim proje alanlarında bulunan yapıların boşaltılması, yıkımı ve kamulaştırılmasında anlaşma yolu esastır. Kentsel dönüşüm ve gelişim projesi kapsamında bulunan gayrimenkul sahipleri ve belediye tarafından açılacak davalar, mahkemelerde öncelikle görüşülür ve karara bağlanır." hükmüne yer verilmiştir.

Özel mülkiyet hakkının korunması gereken temel insan hakları arasında öngörüldüğü, anayasa ve uluslararası sözleşmelerde mülkiyet hakkını korumaya yönelik düzenlemelere yer verildiği, bu düzenlemelerde mülkiyet hakkına müdahalelerin olabileceğinin öngörüldüğü, ancak bu müdahalelerde kamu yararı gerekçesi, kanuni düzenleme gereği ve ölçülülük yada orantılılık gibi uluslararası hukukun genel ilkelerinin varlığının dikkate alınması gerektiği, aksi durumda müdahalenin mülkiyet hakkı ihlaline neden olacağı kabul edilmiştir. Nitekim Anayasa Mahkemesi kararları ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi içtihatlarıyla da bu hususların açık bir şekilde ortaya konulduğu görülmektedir.
	Anayasa’nın 35. maddesinin ikinci fıkrasında mülkiyet hakkının ancak kamu yararı amacıyla kanunla sınırlanabileceği belirtilmek suretiyle mülkiyet hakkına yönelik müdahalelerin Kanunda öngörülmesi gereği ifade edilmiştir Acele kamulaştırma usulü idareye kamulaştırma işlemlerinin neticelenmesini beklemeden kamulaştırılan taşınmaza el koyma imkânı tanıyan olağanüstü bir kamulaştırma usulüdür. Acele kamulaştırmada, kıymet takdiri dışındaki işlemler sonradan tamamlanmak üzere ilgili idarenin istemi ile Mahkemece yedi gün içinde o taşınmaz malın kanunda belirtilen usule göre bilirkişilerce tespit edilecek değeri idare tarafından mal sahibi adına bankaya yatırılarak o taşınmaz mala el konulabilir. Acele kamulaştırma usulü, olağan kamulaştırmada malik lehine getirilen usule ilişkin güvenceleri bertaraf etmemekte; yalnızca bu usullerin işletilmesinden önce idareye, kamulaştırılacak taşınmaza el koyma imkânı tanımaktadır. Taşınmaza el konulduktan sonra idare tarafından öncelikle satın alma yolunun işletilmesi, bunun mümkün olamaması durumunda ise Asliye Hukuk Mahkemesinde bedel tespiti ve tescil davası açılması gerekmektedir. Kamulaştırılmasına karar verilen taşınmaza acele olarak ihtiyaç duyulması halinde, 2942 sayılı Kanunun 27. maddesi uyarınca kamulaştırma acele usulle yapılmaktadır.