muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Danıştay — Esas No: 2024/3697, Karar No: 2024/3222, Tarih: 19.09.2024

Ayrıca, Bölge İdare Mahkemesince bozmaya uyularak verilen 13/03/2024 tarihli ara kararına davalı idare tarafından gönderilen cevapta, yapılan TEE işlemi öncesinde davacıların yakınından alınan onam formunun bulunmadığı belirtilmiştir.
	Bölge İdare Mahkemesince, Adli Tıp Kurumu raporlarının hükme esas alınabilecek nitelikte olduğu ve davacılar tarafından istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerin İdare Mahkemesi kararının maddi tazminatın reddine ilişkin kısmının kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği, öte yandan, ara kararına davalı idarece verilen cevapta, davacılar yakınının TEE işlemi öncesinde usulüne uygun olarak bilgilendirilip, rızasının alındığına yönelik onam formunun hasta dosyası içerisinde bulunmadığının belirtildiği, bu nedenle davacıların sağlık hizmetinin gereği gibi yürütülüp yürütülmediği konusunda şüphe, endişe ve üzüntü yaşamakta olduğu ve uğranılan manevi zararın, takdiren davacı eş ... için 50.000,00 TL, davacı çocuklar ..., ...,  ..., ... ve ... için ayrı ayrı 25.000,00 TL olmak üzere toplam 175.000,00 TL manevi tazminatın ödenmesi suretiyle karşılanması gerektiği gerekçesiyle davacıların istinaf başvurusunun kısmen kabulü, kısmen reddi ile İdare Mahkemesi kararının maddi tazminat isteminin reddine ilişkin kısmı yönünden istinaf başvurusunun reddine, manevi tazminat isteminin reddine ilişkin kısmı yönünden kaldırılmasına, manevi tazminat yönünden davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine ve toplam 175.000,00 TL manevi tazminatın davacılara ödenmesine, fazlaya ilişkin manevi tazminat isteminin reddine karar verilmiştir.
 
İLGİLİ MEVZUAT:
	Anayasanın 125. maddesinde, idarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolunun açık olduğu belirtildikten sonra, son fıkrasında, idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu hükme bağlanmış; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde ise, idari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafından açılan tam yargı davaları, idari dava türleri arasında sayılmıştır.
	Genel anlamı ile tam yargı davaları, idarenin faaliyetlerinden ötürü, hakları zarara uğrayanlar tarafından idare aleyhine açılan tazminat davalarıdır. Bu tür davalarda mahkeme, hem olayın maddi yönünü, yani zararı doğuran işlem veya eylemleri, hem de bundan çıkabilecek hukuki sonuçları tespit edecektir.
	İdare kural olarak, yürüttüğü kamu hizmetiyle nedensellik bağı kurulabilen zararları tazminle yükümlü olup; idari eylem ve/veya işlemlerden doğan zararlar, idare hukuku kuralları çerçevesinde, hizmet kusuru veya kusursuz sorumluluk ilkeleri gereği tazmin edilmektedir.

İdare kural olarak, yürüttüğü kamu hizmetiyle nedensellik bağı kurulabilen zararları tazminle yükümlü olup; idari eylem ve/veya işlemlerden doğan zararlar, idare hukuku kuralları çerçevesinde, hizmet kusuru veya kusursuz sorumluluk ilkeleri gereği tazmin edilmektedir.
 
İdarenin yürütmekle görevli olduğu bir hizmetin kuruluşunda, düzenlenişinde veya işleyişindeki nesnel nitelikli bozukluk, aksaklık veya boşluk olarak tanımlanabilen hizmet kusuru; hizmetin kötü işlemesi, geç işlemesi veya hiç işlememesi hallerinde gerçekleşmekte ve idarenin tazmin yükümlülüğünün doğmasına yol açmaktadır. Bu bağlamda hizmet kusuru, özel hukuktaki anlamından uzaklaşarak nesnelleşen, anonim bir niteliğe sahip, bağımsız karakteri olan bir kusurdur. Hizmet kusurundan dolayı sorumluluk, idarenin sorumluluğunun doğrudan ve asli nedenini oluşturmaktadır.
	Zarar gören kişinin hizmetten yararlanan durumunda olduğu ve hizmetin riskli bir nitelik taşıdığı sağlık hizmetine yönelik tam yargı davalarında, idarenin tazmin yükümlülüğünün doğması için; zararın, idarenin hizmet kusuru sonucu meydana gelmiş olması gerekmektedir.
	Esasen, Anayasa'nın 56. maddesi de Devlete, herkesin hayatını, beden ve ruh sağlığı içinde sürdürmesini sağlamak; insan ve madde gücünde tasarruf ve verimi artırarak işbirliğini gerçekleştirmek amacıyla sağlık kuruluşlarını tek elden planlayıp hizmet vermesini düzenlemek ve bu görevini kamu ve özel kesimlerdeki sağlık ve sosyal kurumlarından yararlanarak onları denetleyerek yerine getirmek ile ilgili pozitif bir yükümlülük getirmiştir.
	Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 2. maddesinin devlete yüklediği pozitif yükümlülükler, devlet tarafından, özel ya da kamu hastanelerine hastaların yaşamını koruyacak nitelikteki tedbirleri alma zorunluluğu getiren yasal ve düzenleyici çerçevenin konulmasını gerektirmektedir. Bu yükümlülük, hastaları, tıbbi müdahalelerin bu bağlamda meydana getirebileceği ağır sonuçlardan mümkün olabildiğince koruma gerekliliğine dayanmaktadır. Böylelikle, taraf devletler, bu yükümlülük uyarınca, hekimlerin, uygulanması düşünülen tıbbi müdahalenin hastaların fiziksel bütünlüğüyle ilgili olarak meydana getirebileceği öngörülebilir sonuçlar hakkında sorgulanmaları ve hastalarını aydınlatarak, rıza göstermelerini sağlayacak şekilde kendilerini bu tıbbi müdahale hakkında önceden bilgilendirmeleri amacıyla gereken düzenleyici yasal tedbirleri almakla yükümlüdürler (Codarcea/Romanya, No. 31675/04, 2 Haziran 2009).

11/04/1928 tarihli ve 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı San'atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun’un 70. maddesinde "Tabipler, diş tabipleri ve dişçiler yapacakları her nevi ameliye için hastanın, hasta küçük veya tahtı hacirde ise veli veya vasisinin evvelemirde muvafakatını alırlar. Büyük ameliyei cerrahiyeler için bu muvafakatin tahriri olması lazımdır. (Veli veya vasisi olmadığı veya bulunmadığı veya üzerinde ameliye yapılacak şahıs ifadeye muktedir olmadığı takdirde muvafakat şart değildir.) Hilafında hareket edenlere ikiyüzelli Türk Lirası idarî para cezası verilir." hükmü yer almaktadır.
	5013 sayılı Kanun ile onaylanması uygun bulunan 16/03/2004 tarih ve 2004/7024 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile onaylanan "Biyoloji ve Tıbbın Uygulanması Bakımından İnsan Hakları ve İnsan Haysiyetinin Korunması Sözleşmesi (İnsan Hakları ve Biyotıp Sözleşmesi)"nin "Amaç ve konu” başlıklı 1. maddesinde; “Bu Sözleşmenin Tarafları, tüm insanların haysiyetini ve kimliğini koruyacak ve biyoloji ve tıbbın uygulanmasında, ayrım yapmadan herkesin, bütünlüğüne ve diğer hak ve özgürlüklerine saygı gösterilmesini güvence altına alacaklardır.”; "Mesleki standartlar" başlıklı 4. maddesinde; “Araştırma dahil, sağlık alanında herhangi bir müdahalenin, ilgili mesleki yükümlülükler ve standartlara uygun olarak yapılması gerekir.” kurallarına yer verilmiştir. Sözleşme, iç hukukumuzun bir parçası haline gelmiş olup, anılan düzenlemede her türlü tıbbi müdahalenin mesleki yükümlülükler ve standartlara uygun olması benimsenmiştir.
	Sözleşmenin "Muvafakat" başlıklı (II) numaralı bölümünde yer alan 5. maddesinde “muvafakat” konusu düzenlenmiş ve “Sağlık alanında herhangi bir müdahale, ilgili kişinin bu müdahaleye özgürce ve bilgilendirilmiş bir şekilde muvafakat etmesinden sonra yapılabilir. Bu kişiye, önceden, müdahalenin amacı ve niteliği ile sonuçları ve tehlikeleri hakkında uygun bilgiler verilecektir. İlgili kişi muvafakatini her zaman serbestçe geri alabilir.” düzenlemesiyle muvafakatin kapsamı belirlenmiştir.
	01/08/1998 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Hasta Hakları Yönetmeliği'nin 15. maddesinde,“Hastaya; 
	a) Hastalığın muhtemel sebepleri ve nasıl seyredeceği,
	b) Tıbbi müdahalenin kim tarafından nerede, ne şekilde ve nasıl yapılacağı ile tahmini süresi,
	c) Diğer tanı ve tedavi seçenekleri ve bu seçeneklerin getireceği fayda ve riskler ile hastanın sağlığı üzerindeki muhtemel etkileri,
	ç) Muhtemel komplikasyonları,
	d) Reddetme durumunda ortaya çıkabilecek muhtemel fayda ve riskleri,
	e) Kullanılacak ilaçların önemli özellikleri,
	f) Sağlığı için kritik olan yaşam tarzı önerileri,
	g) Gerektiğinde aynı konuda tıbbî yardıma nasıl ulaşabileceği,

b) Tıbbi müdahalenin kim tarafından nerede, ne şekilde ve nasıl yapılacağı ile tahmini süresi,
	c) Diğer tanı ve tedavi seçenekleri ve bu seçeneklerin getireceği fayda ve riskler ile hastanın sağlığı üzerindeki muhtemel etkileri,
	ç) Muhtemel komplikasyonları,
	d) Reddetme durumunda ortaya çıkabilecek muhtemel fayda ve riskleri,
	e) Kullanılacak ilaçların önemli özellikleri,
	f) Sağlığı için kritik olan yaşam tarzı önerileri,
	g) Gerektiğinde aynı konuda tıbbî yardıma nasıl ulaşabileceği,
	hususlarında bilgi verilir.", 22. maddesinin birinci fıkrasında, “Kanunda gösterilen istisnalar hariç olmak üzere, kimse, rızası olmaksızın ve verdiği rızaya uygun olmayan bir şekilde tıbbi ameliyeye tabi tutulamaz.", “Rızanın Kapsamı” başlıklı 31. maddesinde de, “Rıza alınırken hastanın veya kanuni temsilcisinin tıbbi müdahalenin konusu ve sonuçları hakkında bilgilendirilip aydınlatılması esastır. Hastanın verdiği rıza, tıbbi müdahalenin gerektirdiği sürecin devamı olan ve zorunlu sayılabilecek rutin işlemleri de kapsar. Tıbbi müdahale, hasta tarafından verilen rızanın sınırları içerisinde olması gerekir. Hastaya tıbbi müdahalede bulunulurken yapılan işlemin genişletilmesi gereği doğduğunda müdahale genişletilmediği takdirde hastanın bir organının kaybına veya fonksiyonunu ifa edemez hale gelmesine yol açabilecek tıbbi zaruret hâlinde rıza aranmaksızın tıbbi müdahale genişletilebilir.” düzenlemeleri yer alır.
	Anılan düzenlemeler özetle, herhangi bir tıbbi müdahaleye başlamadan önce kişilerin yapılacak işlemlerin riskleriyle ilgili olarak aydınlatılması ve rızalarının alınmasını öngörmektedir.
	Öte yandan, manevi zararın varlığı, sadece şeref, haysiyet ve onur kırıcı işlem ve eylemlere maruz kalmış ya da kişilerin vücut bütünlüğünün ihlal edilmiş olmasına, ölüm nedeniyle ağır bir elem, üzüntü duyulması şartına bağlı olmayıp; idarenin yürütmekle yükümlü olduğu kamu hizmetini gereği gibi eksiksiz olarak sunamaması nedeniyle ilgililerin yeterli hizmet alamamalarından dolayı üzüntü ve sıkıntı duymaları da manevi zararın varlığı ve manevi tazminatın hükmedilmesi için yeterli bulunmaktadır. Manevi tazminat, mal varlığında meydana gelen bir eksilmeyi karşılamaya yönelik bir tazmin aracı değil, manevi tatmin aracıdır. Olay nedeniyle duyulan elem ve ızdırabı kısmen de olsa hafifletmeyi amaçlar. Tam yargı davalarının ve manevi tazminatın belirtilen niteliği gereği takdir edilecek manevi tazminat miktarının, olayın, zararın ve idarenin kusurunun ağırlığını ortaya koyacak, hukuka aykırılığı özendirmeyecek, bir başka ifade ile benzeri olayların bir daha yaşanmaması için caydırıcı ve aynı zamanda cezalandırıcı olacak şekilde belirlenmesi, bununla birlikte olayın meydana geliş şekli ve idari faaliyetin niteliği gözetilerek hakkaniyetli ve makul bir tutarı aşmaması gerekmektedir.

Buna göre, manevi tazminat takdir edilirken, davacı(lar) yönünden, manevi tatmin duygusunu sağlamaya yetecek, zarara yol açan idari faaliyet sonucu duyulan elem ve ızdırabın kişi üzerindeki etki ve ağırlığını karşılayacak düzeyde olmasına; davalı(lar) yönünden ise, hakkaniyet sınırlarını aşmayan, ölçülü, adil dengeyi sağlayacak ve aşırı mali külfet oluşturmayacak makul bir seviyede olmasına dikkat edilmesi gerektiği açıktır.
	Ayrıca, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 31. maddesinin atıfta bulunduğu 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 266. maddesinde, hakimin, çözümü hukuk dışında, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar vereceği öngörülmüş; aynı Kanun'un 280. maddesinde, bilirkişinin, raporunu, varsa kendisine incelenmek üzere teslim edilen şeylerle birlikte bir dizi pusulasına bağlı olarak mahkemeye vereceği, raporun verildiği tarihin rapora yazılacağı ve duruşma gününden önce birer örneğinin taraflara tebliğ edileceği; 281. maddesinin birinci fıkrasında, tarafların, bilirkişi raporunun, kendilerine tebliği tarihinden itibaren iki hafta içinde, raporda eksik gördükleri hususların, bilirkişiye tamamlattırılmasını, belirsizlik gösteren hususlar hakkında ise bilirkişinin açıklama yapmasının sağlanmasını veya yeni bilirkişi atanmasını mahkemeden talep edebilecekleri düzenlenmiştir.
	Öte yandan, 2659 sayılı Adli Tıp Kurumu Kanunu'nun 1. maddesinde, adalet işlerinde bilirkişilik görevi yapmak üzere Adalet Bakanlığına bağlı Adli Tıp Kurumu kurulduğu; 2. maddesinde, Adli Tıp Kurumu'nun, Mahkemeler ile hakimlikler ve savcılıklar tarafından gönderilen Adli Tıp ile ilgili konularda bilimsel ve teknik görüşlerini bildirmekle yükümlü olduğu; 15. maddesinde, Adli Tıp Üst Kurullarının, adli tıp ihtisas kurulları ve ihtisas daireleri tarafından verilip de mahkemeler, hâkimlikler ve savcılıklarca kapsamı itibarıyla yeterince kanaat verici nitelikte bulunmadığı, sebebi de belirtilmek suretiyle bildirilen işleri, adli tıp ihtisas kurullarınca oybirliğiyle karara bağlanamamış olan işleri, adli tıp ihtisas kurullarının verdiği rapor ve görüşleri arasında ortaya çıkan çelişkileri, adli tıp ihtisas kurulları ile ihtisas dairelerinin rapor ve görüşleri arasında ortaya çıkan çelişkileri, adli tıp ihtisas kurulları ile Adli Tıp Kurumu dışındaki sağlık kuruluşlarının heyet hâlinde verdikleri rapor ve görüşler arasında ortaya çıkan çelişkileri konu ile ilgili uzman üyelerin katılımıyla inceleyeceği ve kesin karara bağlayacağı düzenlenmiştir. 703 sayılı "Anayasada Yapılan Değişikliklere Uyum Sağlanması Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname" ile anılan hükümler yürürlükten kaldırılmış olmakla birlikte, 15/07/2018 tarih ve 304794 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren, 4 No'lu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 2., 3. ve 16. maddelerinde yukarıda yer verilen hükümler aynı şekilde yeniden getirilmiştir.
 
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
	Dosyadaki bilgi ve belgeler ile bilirkişi raporlarının incelenmesinden, davacıların yakınına 01/03/2015 tarihinde uygulanan TEE (transözofageal ekokardiyografi) işleminin endikasyonu bulunduğunun, yemek borusundaki yırtığın bu işlemin bir komplikasyonu olarak ortaya çıktığının ve ortaya çıkan komplikasyonun hızlı bir şekilde tespit edilerek müdahale edildiğinin, davacılar yakınının ölümünün ise TEE işlemi sırasında gelişen yemek borusu yırtığı ve gelişen komplikasyonlardan kaynaklandığının sabit olduğu; ayrıca, Bölge İdare Mahkemesince bozmaya uyularak bilirkişiliğine başvurulan Adli Tıp Kurumu Başkanlığı Üçüncü Üst Kurulunca düzenlenen raporu hazırlayan kurulda 'gastroenteroloji uzmanı, kardiyoloji uzmanı ve genel cerrahi uzmanı' bulunduğu görülmektedir.
	Ancak, Bölge İdare Mahkemesince hükme esas alınan üst kurul raporunda, genel cerrahi bölümünce yapılan ameliyatta yemek borusundaki yırtığın onarımının yapıldığı, ertesi gün gastroenteroloji bölümünce endoskopi yapıldığı ve bir gün sonra yemek borusundaki yırtığa endoklips ve hemoklips ile müdahale edildiği, meydana gelen komplikasyona yönelik işlemlerin zamanında ve uygun şekilde yapılmış olduğu belirtilmesine  rağmen; genel cerrahi bölümünce yapılan ameliyatta herhangi bir onarım yapılmadığının ve yemek borusundaki yırtığın gastroenteroloji bölümünce stent uygulanmak suretiyle onarımının yapılmasının daha uygun olacağının belirtildiği, gastroenteroloji bölümünce ise yemek borusundaki yırtığa endoklips ve hemoklips ile müdahale edildiği, stent uygulanmadığı, davacılar yakınının on beş gün sonra sevk edildiği Ankara Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesinde stent uygulamasına yönelik bir dizi operasyon geçirdiği ve takipleri devam ederken hayatını kaybettiği açıktır.
	Bu haliyle, Bölge İdare Mahkemesince bozmaya uyularak alınan son bilirkişi raporunda, "meydana gelen komplikasyon hızlı bir şekilde tespit edilmiş olsa da farklı servislerce stent konulması ile cerrahi müdahale ile tedavi uygulanması seçenekleri arasında görüş birliğine varılamamış olmasının tıbbi olarak uygun olup olmadığı, hangi tıbbi işlem (cerrahi müdahale ile tadavi veya stent uygulanması) ile meydana gelen komplikasyona müdahale edilmesinin tıbbi olarak daha doğru bir yaklaşım olduğu, davacılar yakınının yemek borusunda meydana gelen yırtığa 15 gün boyunca etkili bir tıbbi müdahale (cerrahi müdahale ile tadavi veya stent uygulanması) yapılamamış olmasının komplikasyon yönetimi açısından bir gecikme olup olmadığı ve bir gecikme mevcutsa ölüm olayına etkisinin ne olduğu" hususunun değerlendirilmediği görüldüğünden; anılan bu raporun da hükme esas alınabilecek nitelikte olmadığı sonucuna varılmıştır.

Hal böyle olunca, yukarıda belirtilen eksikliklerin giderilmesine yönelik olarak 'gastroenteroloji uzmanı, kardiyoloji uzmanı ve genel cerrahi uzmanı' bulunan Adli Tıp Kurumu Başkanlığı ilgili üst kurulundan veya Ankara ili dışındaki bir üniversitenin tıp fakültesinden alınacak açık, ayrıntılı ve anlaşılır bir tıbbi görüş içeren ek bilirkişi raporuna dayanılarak karar verilmesi gerekmektedir.
	Bu itibarla, yukarıda açıklanan eksiklikler nedeniyle hükme esas alınamayacak nitelikteki bilirkişi raporuna dayanılarak verilen temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
	Öte yandan, Bölge İdare Mahkemesince bozmaya uyularak verilen kararın manevi tazminata yönelik kısmında hukuki isabetsizlik bulunmamakla birlikte; yeniden yapılacak olan yargılamada davalı idarenin hizmet kusurunun bulunduğu tespit edilirse, davalı idarenin tazmin sorumluluğunun, gerekli bilgilendirme ve aydınlatma yapılmamış olması nedeniyle sağlık hizmetinin gereği gibi yürütülüp yürütülmediği konusunda duyulan şüphe, endişe ve üzüntüye dayalı olarak değerlendirilmesinden önce hizmet kusuru ilkesine göre bir değerlendirme yapılacağı açık olduğundan, anılan bu kısmın da bozulması gerekmiştir.
KARAR SONUCU	:
            Açıklanan nedenlerle;
1. Tarafların temyiz istemlerinin KABULÜNE,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 19/09/2024 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.
Danıştay — Esas No: 2023/9887, Karar No: 2024/4851, Tarih: 19.09.2024

"İçtihat Metni"
               T.C.
D A N I Ş T A Y
 DÖRDÜNCÜ DAİRE  
Esas     No : 2023/9887
Karar	No : 2024/4851                                                                   
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	: ...Genel Müdürlüğü	  
VEKİLİ	: Av. ... 
KARŞI TARAF (DAVACILAR)	: 
  1- ...
 6- ...
 2-...
 7- ...
 3- ...
 8- ...
 4- ...
 9- ...
 5- ...
10- ...
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMİN KONUSU	: ...  Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin  ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. 
YARGILAMA SÜRECİ	:
Dava konusu istem: Osmaniye ili, Kadirli ilçesi, ...  Köyü eski ... parsel, yeni ... ada, ...  parsel sayılı "mera" niteliğindeki taşınmazın bulunduğu alanda yapılan arazi toplulaştırması işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararda; mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen rapor ile dosyadaki bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, uyuşmazlık konusu parselden ve toplulaştırma işlemine alınan diğer “mera” parsellerinden kamu ortak kullanım payı kesintisi yapılmadığı,  bu durumun da dava konusu toplulaştırma işleminde kamu ortak kullanım payı oranının yanlış olarak hesaplanmış olduğu ve toplulaştırma işlemine alınan diğer parsellerden fazla alan kesilmesi anlamına geldiği, toplulaştırma sahası içerisinde bulunan kanal, kanalet, yol vs. ortak kullanım alanlarının toplulaştırma işleminde hesaplanan kamu ortak kullanım payı oranından karşılanması gereken alanlar olmasına rağmen dava konusu toplulaştırma işlemi sonucunda oluşturulan parsellerden kanal vasfında olan parsellerin bir bölümü (... , ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... nolu parseller)  ile servis yolu vasfında olan ... ada, ... parselin bir bölümünün kamu ortak kullanım payı oranından karşılanması gerekirken bunun yapılmadığı, dava konusu toplulaştırma işlemi sonucunda kanal vasfında ve servis yolu vasfında oluşturulan bu parsellerin bir bölümünün ortada herhangi bir teknik, hukuki ve fiili zorunluluk bulunmamasına rağmen bir kısım maliklere tahsis edilerek tescile konu edildiği, anılan taşınmaz yönünden dava konusu toplulaştırma işleminde hukuka ve mevzuata uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı  tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı  tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI	 : Toplulaştırma işleminin kanuna ve hukuka uygun olarak gerçekleştirildiği, bölgedeki mevcut projeler ve fiili durum üzerinden en verimli ve en uygun projenin uygulandığı, dosyaya sunulan bilirkişi raporunun eksik ve yetersiz araştırmaya dayalı olarak hazırlandığı, eksik inceleme ile hüküm kurulduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI	: Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ	:...
DÜŞÜNCESİ	: Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE	:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İdari dava türleri ve idari yargı yetkisinin sınırı" başlıklı 2. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde, iptal davalarının idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılacağı; "Dilekçeler üzerine ilk inceleme" başlıklı 14. maddesinin 3. fıkrasının (c) bendinde, dava dilekçesinin, davacının dava açma ehliyeti olup olmadığı yönünden inceleneceği; "İlk inceleme üzerine verilecek karar" başlıklı 15. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, davacının, iptali istenen işlem yönünden dava açma ehliyetinin bulunmadığı anlaşıldığında davanın reddine karar verileceği hükümlerine yer verilmiştir.
Yukarıda belirtilen mevzuatta düzenlenen menfaat ihlali kavramının yargı kararlarındaki uygulamasında kişisel, güncel ve meşru olması gerektiği kabul edilmekte olduğundan, idari işlemle bu şekilde menfaat ilgisi kurabilenler tarafından işleme karşı iptal davası açılabileceği tabiidir.
Dosyanın incelenmesinden, uyuşmazlık konusu taşınmazın "mera" niteliğinde ve  "kamu orta malı" olarak kayıtlı olduğu, dava konusu arazi toplulaştırması işlemine karşı, taşınmazın maliki tarafından dava açılmadığı, taşınmaz üzerinde hak sahibi olduğunu ileri süren davacılar tarafından dava açıldığı görülmektedir.
Arazi toplulaştırması projesinden doğrudan etkilenecek olanlar, uygulamanın gerçekleştirildiği alanda bulunan arazilerin malikleri olduğundan, yapılan işlem sonucunda mülkiyet hakkını ihlal edebilecek haksız ve hukuka aykırı bir idari işlemin tesisi durumunda, iptal davası açma hakkının, arazinin mülkiyet hakkı sahibine ait olduğu açıktır.