muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Danıştay — Esas No: 2020/5807, Karar No: 2024/3784, Tarih: 08.10.2024

4736 sayılı Kamu Kurum ve Kuruluşlarının Ürettikleri Mal ve Hizmet Tarifeleri ile Bazı Kanunlarda değişiklik yapılması hakkında Kanun'nun ek 2. fıkrasında,''4/2/1968 tarihli ve 1005 sayılı İstiklal Madalyası Verilmiş Bulunanlara Vatani Hizmet Tertibinden Şeref Aylığı Bağlanması Hakkında Kanun veya 28/5/1986 tarihli ve 3292 sayılı Vatani Hizmet Tertibi Aylıklarının Bağlanması Hakkında Kanun kapsamındaki hizmetleri sebebiyle vatani hizmet tertibinden aylık bağlananların; 8/6/1949 tarihli ve 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanununun 56 ncı maddesi ile mülga 45 inci ve 64 üncü maddelerine veya 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 47 nci maddesine, 3/11/1980 tarihli ve 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanuna veya 2330 sayılı Kanun hükümleri uygulanarak aylık bağlanmasını gerektiren kanunlara göre vazife malulü sayılarak aylık bağlananların kendileri, eşleri, evli olmayan ve yirmi beş yaşını doldurmamış olan çocukları, anne ve babaları; yukarıda sayılan kanunlara göre harp veya vazife malulü sayılanlardan sınıf veya görev değiştirerek çalışmaya devam edenler ile vazife malulü sayılarak aylık bağlananlardan, 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesi kapsamında çalışmaya başlamaları nedeniyle ödenmekte olan aylıkları kesilenlerin kendileri ile eşleri, evli olmayan ve yirmi beş yaşını doldurmamış çocukları, anne ve babaları; yukarıda sayılan kanunlara göre harp veya vazife malulü sayılacak şekilde  hayatını  kaybedenlerin ya da aynı kapsamda aylık almaktayken hayatını kaybedenlerin eşleri, evli olmayan ve yirmi beş yaşını doldurmamış olan çocukları, anne ve babaları; engelliler için sağlık kurulu raporuyla %40 ve üzerinde engelli olduğunu belgeleyen Türk vatandaşlarının kendileri, ağır engellilerin kendileri ile birlikte birden fazla olmamak üzere birlikte yolculuk ettikleri refakatçileri, demiryolları ve denizyollarının şehiriçi ve şehirlerarası hatlarından, belediyelere, belediyeler tarafından kurulan şirketlere, birlik, müessese ve işletmelere veya belediyeler tarafından yetki verilen özel şahıs ya da şirketlere ait şehiriçi toplu taşıma hizmetlerinden ücretsiz olarak yararlanırlar. '' hükmü yer almakta olup; aynı maddenin 3. Fıkrasında ise, ''Türk vatandaşı olan altmış beş yaş ve üzeri kişiler, demiryolları ve denizyollarının şehiriçi hatları ile belediyelere, belediyeler tarafından kurulan şirketlere, birlik, müessese ve işletmelere veya belediyeler tarafından yetki verilen özel şahıs ya da şirketlere ait şehiriçi toplu taşıma hizmetlerinden ücretsiz olarak, demiryolları ve denizyollarının şehirlerarası hatlarından ise %50 indirimli olarak yararlanırlar. Bu fıkrada belirtilen kurum ve kuruluşlar, belediyeler, belediyeler tarafından kurulan şirketler, birlikler, müessese ve işletmeler altmış ila altmış beş yaş arasında bulunan kişilerin toplu taşıma hizmetlerinden ücretsiz veya indirimli olarak yararlanmasını sağlayabilirler

. Bu fıkrada belirtilen kurum ve kuruluşlar, belediyeler, belediyeler tarafından kurulan şirketler, birlikler, müessese ve işletmeler altmış ila altmış beş yaş arasında bulunan kişilerin toplu taşıma hizmetlerinden ücretsiz veya indirimli olarak yararlanmasını sağlayabilirler .Belediyeler ile bunların kurdukları birlik, müessese ve işletmeler, toplu taşım hizmetlerinde, öğrenci ve basın kimlik kartı sahiplerine indirim uygulamaya yetkilidirler.24.2.1968 tarihli ve 1005 sayılı İstiklal Madalyası Verilmiş Bulunanlara Vatani Hizmet Tertibinden Şeref Aylığı Bağlanması Hakkında Kanun, 3.11.1980 tarihli ve 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun ve 12.4.1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun ücretsiz veya indirimli tarife uygulanması ile ilgili diğer hükümleri saklıdır. Cumhurbaşkanı birinci fıkra hükmünden muaf tutulacak kişi veya kurumları tespit etmeye yetkilidir. '' hükmü bulunmaktadır. Yine aynı maddede 6495 sayılı yasanın 88 maddesiyle getirilen değişiklikle; İkinci ve üçüncü fıkra hükümleri kapsamında hizmet verecek toplu taşıma araçları, toplu taşıma hizmetlerinin kapsamı ile bu hizmetlerden ücretsiz ve indirimli yararlanmaya ilişkin usul ve esaslar, Maliye, Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme, İçişleri, Çevre ve Şehircilik ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik bakanlıklarının görüşleri alınmak suretiyle Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı tarafından çıkarılan yönetmelikle düzenleneceği kurala bağlanmıştır.

4736 sayılı Kamu Kurum ve Kuruluşlarının Ürettikleri Mal ve Hizmet Tarifeleri ile Bazı Kanunlarda değişiklik yapılması hakkında Kanun' nun 1. Maddesinin 8. Fıkrasında yeralan yetkiye dayalı olarak 04.03.2014 tarihinde Aile Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından çıkarılan Ücretsiz veya İndirimli Seyahat Kartları Yönetmeliği 14. Maddesinde, bu Yönetmelik ile yürürlükten kaldırılan 17/5/1995 tarihli ve 22286 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığınca Aylık Bağlananlara Verilecek Tanıtım Kartları ve Ücretsiz Seyahat Kartları Yönetmeliğine yapılan atıflar bu Yönetmelik hükümlerine yapılmış sayılacağı hükmü ve Yürürlükten kaldırılan yönetmelik başlığı altında 15. madde ise; 17/5/1995 tarihli ve 22286 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığınca Aylık Bağlananlara Verilecek Tanıtım Kartları ve Ücretsiz Seyahat Kartları Yönetmeliği yürürlükten kaldırıldığı hükmü yer almaktadır.
Bu durumda,4736 sayılı Kamu Kurum ve Kuruluşlarının Ürettikleri Mal ve Hizmet Tarifeleri ile Bazı Kanunlarda değişiklik yapılması hakkında Kanunu' nun 1. Maddesinin 8. Fıkrasında verilen yetkiye istinaden davalı idare tarafından ilgili Bakanlıklardan görüş alınmak suretiyle 04/03/2014  tarih  ve  28931 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren dava konusu ,' Ücretsiz veya İndirimli Seyahat Kartları Yönetmeliğinde 'yetki ve şekil yönünden hukuka aykırılık bulunmamaktadır.  
Açıklanan  nedenlerle, davanın  reddi gerektiği, düşünülmektedir. 
TÜRK MİLLETİ ADINA
	Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ :
20/03/2020 tarihinde Ticaret Bakanlığı Gümrükler Genel Müdürlüğünden Gümrükler Muhafaza Kısım Amiri olarak emekli olan davacı tarafından, SGK İzmir İl Müdürlüğüne yapılan 11/05/2020 tarihli başvuru ile "çeşitli kurum ve kuruluşlardan talep ettiği iş ve işlemlerin yapılabilmesi için unvanını gösterir emekli kimlik kartı düzenlenmesi" isteminde bulunulmuştur. 
İzmir Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü tarafından 15/05/2020 tarihli cevapta “01/12/2010 tarihi itibarıyla tanıtım kartı uygulamasının kaldırıldığı" gerekçesiyle başvuru reddedilmiştir.
 Davacı tarafından ise, emekli kimlik kartı düzenlenmesi istemiyle yaptığı başvurunun, 17/05/1995 tarihli Yönetmeliğin ilga edildiğinden bahisle reddedildiği gerekçesiyle bahsi geçen Yönetmeliği yürürlükten kaldıran dava konusu Yönetmeliğin iptali istemiyle bakılmakta olan dava açılmıştır.

İzmir Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü tarafından 15/05/2020 tarihli cevapta “01/12/2010 tarihi itibarıyla tanıtım kartı uygulamasının kaldırıldığı" gerekçesiyle başvuru reddedilmiştir.
 Davacı tarafından ise, emekli kimlik kartı düzenlenmesi istemiyle yaptığı başvurunun, 17/05/1995 tarihli Yönetmeliğin ilga edildiğinden bahisle reddedildiği gerekçesiyle bahsi geçen Yönetmeliği yürürlükten kaldıran dava konusu Yönetmeliğin iptali istemiyle bakılmakta olan dava açılmıştır.
Öte yandan, davacı tarafından, yaş haddinden emekliye sevk edilmesi yerine görev süresinin 1 yıl daha uzatılması istemiyle yapmış olduğu başvurunun reddine ilişkin 31/12/2019 tarihli işlemin iptali istemiyle açılan davada, "5434 sayılı Emekli Sandığı Kanunu'nun 40. maddesinin 1. fıkrasında yer alan 65 yaş haddine tabi olduğu anlaşılan davacının, 60 yaş haddini doldurduğundan bahisle yaş haddi süresinin uzatılmamasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı" gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş olup anılan karar istinaf ve temyiz incelemelerinden geçerek kesinleşmiştir. 
Ayrıca, UYAP entegrasyon ekranlarında yapılan sorguda, iptal kararı üzerine görevine geri dönen davacının halen Ege Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğü emrinde Kısım Amiri olarak çalıştığı görülmüştür.
İNCELEME VE GEREKÇE	:
USÛL YÖNÜNDEN:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İdari dava türleri ve idari yargı yetkisinin sınırı" başlıklı 2. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde, iptal davalarının idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılacağı; "Dilekçeler üzerine ilk inceleme" başlıklı 14. maddesinin 3. fıkrasının (c) bendinde, dava dilekçesinin, davacının dava açma ehliyeti olup olmadığı yönünden inceleneceği;  "İlk inceleme üzerine verilecek karar" başlıklı 15. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, davacının, iptali istenen işlem yönünden dava açma ehliyetinin bulunmadığı anlaşıldığında davanın reddine karar verileceği hükümlerine yer verilmiştir.
İptal davaları, idarenin hukuka uygun davranmasını sağlayan en önemli denetim araçlarından olmakla birlikte, her idari işleme karşı herkes tarafından iptal davası açılmasının idari işlemlerde istikrarsızlığa neden olmaması ve idarenin işleyişinin bu yüzden olumsuz etkilenmemesi için, dava konusu edilecek işlem ile dava açacak kişi arasında belli ölçüler içinde menfaat ilişkisi bulunmasını öngören kanun koyucu, iptal davaları için menfaat ihlalini, subjektif ehliyet koşulu olarak getirmiştir.
İptal davalarındaki subjektif ehliyet koşulunun, doğrudan doğruya hukuk devletinin yapılandırılması ve sürdürülmesine ilişkin bir sorun olması dolayısıyla, idari işlemlerin hukuka uygunluğunun iptal davası yoluyla denetlenmesini engellemeyecek bir biçimde anlaşılması gerekmektedir.

İptal davalarındaki subjektif ehliyet koşulunun, doğrudan doğruya hukuk devletinin yapılandırılması ve sürdürülmesine ilişkin bir sorun olması dolayısıyla, idari işlemlerin hukuka uygunluğunun iptal davası yoluyla denetlenmesini engellemeyecek bir biçimde anlaşılması gerekmektedir. 
Bununla birlikte, iptal davasının içtihat ve doktrinde belirlenen hukuki nitelikleri göz önüne alındığında, idare hukuku alanında tek yanlı irade açıklamasıyla kesin ve yürütülmesi zorunlu nitelikte tesis edilen işlemlerin, ancak bu idari işlemle doğrudan, meşru, kişisel ve güncel bir menfaat ilgisi kurulabilenler tarafından iptal davasına konu edilebileceğinin kabulü zorunludur. Aksi halde, her idari işlemle dolaylı da olsa bir menfaat ilgisi kurulmak suretiyle dava açılmasını kabul etmek, dava konusu edilecek işlem ile dava açacak kişi arasında belli ölçüler içinde menfaat ilişkisi bulunması şartının ihlali sonucunu doğurur.
Çalıştığı kurumca yaş haddinden emekliye sevk edilmesi üzerine çeşitli kurum ve kuruluşların özel imkanlarından yararlanmak amacıyla emekli kimlik kartı başvurusunda bulunan davacı tarafından, başvurusunun reddi yönünde tesis edilen uygulama işlemi akabine bakılmakta olan dava ile Ücretsiz veya İndirimli Seyahat Kartları Yönetmeliği'nin iptali istenilmiştir. 
Dava konusu Ücretsiz veya İndirimli Seyahat Kartları Yönetmeliği, 08/01/2002 tarih ve 4736 sayılı Kamu Kurum ve Kuruluşlarının Ürettikleri Mal ve Hizmet Tarifeleri ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun kapsamında ücretsiz veya indirimli yolcu taşıma hizmeti verecek toplu taşıma araçlarının belirlenmesi, toplu taşıma hizmetinin kapsamı ve bu hizmetlerden ücretsiz veya indirimli yararlanmaya ilişkin usul ve esasların tespiti amacıyla düzenlenmiştir.
Her ne kadar davacı, emekli kimlik kartını alamaması nedeniyle işbu davayı açmış ise de, dava dosyasında ve UYAP üzerinde yapılan incelemelerde, davacının halen Ege Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğü emrinde Kısım Amiri olarak çalıştığı görüldüğünden, davacının yalnızca  emekli olanlar adına düzenlenebilecek emekli kimlik kartını talep etmek konusunda meşru bir menfaatinin kalmadığı anlaşılmıştır.
Bu itibarla, dava konusu Yönetmeliğin davacıya uygulanmasına, başka bir ifadeyle emekli kimlik kartı düzenlemesi istemiyle yaptığı başvurunun reddine dayanak teşkil etmesine hukuken olanak bulunmamaktadır.
Öte yandan, iptali istenen Yönetmelik, ücretsiz veya indirimli yolcu taşıma hizmeti verecek toplu taşıma araçlarının belirlenmesi, toplu taşıma hizmetinin kapsamı ve bu hizmetlerden ücretsiz veya indirimli yararlanmaya ilişkin usul ve esasları düzenlemekte olup, ücretsiz veya indirimli seyahat hakkına sahip kişiler arasında yer almadığı anlaşılan davacı ile Yönetmelik arasında bu yönden de kişisel, güncel ve meşru bir menfaat ilişkisi bulunmamaktadır.

Öte yandan, iptali istenen Yönetmelik, ücretsiz veya indirimli yolcu taşıma hizmeti verecek toplu taşıma araçlarının belirlenmesi, toplu taşıma hizmetinin kapsamı ve bu hizmetlerden ücretsiz veya indirimli yararlanmaya ilişkin usul ve esasları düzenlemekte olup, ücretsiz veya indirimli seyahat hakkına sahip kişiler arasında yer almadığı anlaşılan davacı ile Yönetmelik arasında bu yönden de kişisel, güncel ve meşru bir menfaat ilişkisi bulunmamaktadır.
Bu itibarla, 04/03/2014  tarih  ve  28931 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ücretsiz veya İndirimli Seyahat Kartları Yönetmeliği'nin davacının kişisel, güncel ve meşru bir menfaatini doğrudan etkilemediği açık olduğundan; davacının, anılan düzenlemenin iptali istemiyle dava açmakta subjektif ehliyetinin bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
 
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1-	2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesinin 3. fıkrasının (c) bendi ve 15. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi uyarınca davanın EHLİYET YÖNÜNDEN REDDİNE, 
2-	Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ... TL yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, artan posta ücretinin isteği halinde davacıya iadesine, 
3- Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca  belirlenen  ... TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine, 
4- Bu kararın tebliğini izleyen günden itibaren 30 (otuz) gün içinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 08/10/2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Danıştay — Esas No: 2023/6096, Karar No: 2024/5152, Tarih: 08.10.2024

"İçtihat Metni"
          T.C.
D A N I Ş T A Y
ÜÇÜNCÜ DAİRE  
Esas  No : 2023/6096
Karar No : 2024/5152
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	: ... Vergi Dairesi Müdürlüğü/...	  
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI)	: ...
İSTEMİN	KONUSU		:...Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına yöneltilen istinaf başvurusuna ilişkin ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Radyo, televizyon ve internet üzerinden perakende tekstil ürünleri ticaretiyle  uğraşan davacının  bir kısım hasılatını kayıt ve beyan dışı bıraktığı, alış ve satışlarına konu olan emtia karşılığında fatura almadığı ve düzenlemediği yolundaki tespitleri içeren vergi inceleme raporu uyarınca 2017 yılı için re'sen salınan bir kat vergi ziyaı cezalı gelir vergisi ile 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 353. maddesinin 1. bendi gereğince kesilen özel usulsüzlük cezasının kaldırılması istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Uyuşmazlık konusu olayda, davacının anlaşmalı olduğu kargo firmasından temin edilen bilgi ve belgeler, banka hesap hareketleri ve  beyanları birlikte değerlendirildiğinde, bir kısım kazancın kayıt ve beyan dışı bıraktığı hususu sabit olmakla birlikte kargo firmasınca, davacı adına alıcılardan tahsil edilen toplam tutarın 680.341,00 -TL, davacının banka  hesabına aktarılan tutarın ise 650.054,63-TL  olduğu, vergi inceleme raporunda, kargo firmasınca alıcı adına tahsil edilen tutarın tamamının henüz davacıya aktarılmamış olabileceği veya davacının borçlarına mahsup edilebileceği göz önüne alınarak 680.341,00 -TL üzerinden hesaplama yapıldığı, sözü edilen tutardan davacı tarafından düzenlenen fatura tutarlarının tenzil edildiği, üçüncü kişiler tarafından  davacının banka hesabına yatırılan tutarların ise ilave edildiği,  davacının ifade  ettiği %5-10 karlılık oranı gerçekçi bulunmayarak alış ve satış faturaları belirli olan ürünler üzerinden ulaşılan % 62 karlılık oranı dikkate alınmak suretiyle saptanan matrah farkı üzerinden dava konusu tahiyatın yapıldığı ve özel usulsüzlük cezasının kesildiğinin anlaşıldığı, kargo firması tarafından alıcılardan tahsil edilen tutar ile davacının banka hesabına  aktarılan tutar arasındaki farkın kargo ücreti gibi kargo firması tarafından gerçekleştirilen kesintilerden kaynaklanabileceği, bu hususta kargo firması yetkililerinin ifadesine başvurulmadığı gibi vergilendirmeye esas olan safi kazancın belirlenmesi açısından ticari ticari teamüllere uygun olabilecek bir karlılık oranı belirlenmesi gerekirken sektörel karlılık ve davacının diğer yıllarda elde ettiği karlılık oranları üzerinde inceleme ve değerlendirme yapılmadığı da dikkate alındığında,  eksik inceleme ve varsayıma dayalı olarak yapılan tarhiyatta ve somut bir tespit olmaksızın kesilen özel usulsüzlük cezasında hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle dava konusu vergi ve cezalar kaldırılmıştır.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusunun, usul ve hukuka uygun olduğu sonucuna varılan Vergi Mahkemesi kararının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ	EDENİN	İDDİALARI					: Davacı hakkında düzenlenen vergi inceleme raporu uyarınca yapılan tarhiyatta ve kesilen özel usulsüzlük cezasında hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir. 
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI	: Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY	TETKİK	HÂKİMİ	...'IN	DÜŞÜNCESİ	: Temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay  Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:	
           MADDİ OLAY : 
Radyo, televizyon ve internet üzerinden perakende tekstil ürünleri ticaretiyle  uğraşan davacının  bir kısım hasılatını kayıt ve beyan dışı bıraktığı, alış ve satışlarına konu olan emtia karşılığında fatura almadığı ve düzenlemediği yolundaki tespitleri içeren vergi inceleme raporu uyarınca dava konusu tarhiyatın yapıldığı ve özel usulsüzlük cezasının kesildiği anlaşılmıştır.
 Davacı tarafından, vergi incelemesine söz konusu faaliyetin, ... Kargo Yurtiçi ve Yurtdışı Taşımacılık Anonim Şirketinden alınan kargo hizmeti aracılıyla gerçekleştirildiği, anılan firmanın kapıda ödeme yöntemiyle  adına tahsil edilen tutardan komisyon bedeli ve kargo taşıma bedelinin mahsubu sonrasında  kalan tutarın banka hesabına aktarıldığı, üretim yapılmadığı,  satışlarına  ilişkin genelde fatura düzenlendiği, karlılık oranın ise %5- 10 olduğu şeklinde beyanda bulunulmuştur.
Davacının beyan ettiği karlılık oranı gerçekçi bulunmadığından bahisle alış ve satış faturaları bulunan tişört, gömlek, pantolon ve mont/kolye gibi emtia satışından 2018 yılı için % 91,  uyuşmazlık yılı için % 62 karlılık oranının saptandığı ve  bu oran kargo firması tarafından davacı adına tahsil edildiği bildirilen tutara uygulanmak, faturası düzenlenen satış tutarı ise tenzil edilmek suretiyle tarh matrahına ulaşıldığı anlaşılmıştır.
            İLGİLİ MEVZUAT:
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun, vergi kanunlarının uygulanması ve ispatı düzenleyen 3. maddesinin (B) bendinde; vergilendirmede, vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin esas olduğu ve yemin hariç her türlü delille ispatlanabileceği, vergiyi doğuran olayla ilgisi doğal ve açık olmayan tanık anlatımının kanıtlama aracı olarak kullanılamayacağı, iktisadi, ticari ve teknik icaplara uymayan veya olayın özelliğine göre normal ve mutad olmayan bir durumun iddia olunması halinde ispat külfeti bunu iddia eden tarafa ait olduğu kurala bağlanmıştır.

213 sayılı Kanun'un 30. maddesinin 4. bendinde defter kayıtları ve bunlarla ilgili vesikaların, vergi matrahının doğru ve kesin olarak tesbitine imkan vermeyecek derecede noksan, usulsüz ve karışık olması dolayısıyla ihticaca salih bulunmaması halinde matrahın re'sen takdir edileceği; aynı Kanun'un 134. maddesinde vergi incelemesinden maksadın ödenmesi gereken vergilerin doğruluğunun araştırılması, saptanması ve sağlanması olduğu hükme bağlanmış olup, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 2. maddesinde ise gerçek gelirin vergilendirileceği ilkesi benimsenmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
    Davacının bir kısım hasılatını kayıt ve beyan dışı bıraktığı hususunun vergi inceleme raporuyla ortaya konulduğu dolayısıyla re'sen tarh nedeninin gerçekleştiği olayda,  gerçek gelirin vergilendirilmesi ilkesine uygun düşen davacının banka hesabına yatırılan tutara, davacı tarafından beyan edilen karlılık oranının aritmetik ortalamasına isabet eden karlılık oranı esas alınmak suretiyle yeniden karar verilmek üzere yazılı gerekçeyle tarhiyatın kaldırılmasına ilişkin Vergi Mahkemesi kararına yöneltilen istinaf başvurusunun reddi yolundaki Vergi Dava Dairesi kararının bozulması gerekmiştir.
Yeniden verilecek kararda, özel usulsüzlük cezası hakkında değerlendirme yapılması gerektiği tabiidir.
KARAR SONUCU :
            Açıklanan nedenlerle;
1.Temyiz isteminin kabulüne,
2. Temyize konu Vergi Dava Dairesi kararının BOZULMASINA, 08/10/2024 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
 
(X)- KARŞI OY :
Temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar bozulması istenen Vergi Dava Dairesi kararının dayandığı hukuksal nedenler ve gerekçe karşısında istemin kabulünü gerektirecek nitelikte bulunmadığından, temyiz isteminin reddi gerektiği oyuyla Daire kararına  katılmıyoruz.