muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Danıştay — Esas No: 2024/1358, Karar No: 2024/2467, Tarih: 21.10.2024

Dava konusu düzenlemenin Koronavirüs salgını sürecine ilişkin olarak tesis edildiği ve salgının yayılmasının engellenmesine yönelik birtakım tedbirler içerdiği, Koronavirüs salgınının yayılmasını önlemek amacıyla alınan tedbirlerin salgının sona ermesi ile birlikte ortadan kalktığı/kaldırıldığı (tedbirlerin süreli olması halinde kendiliğinden, süreli olmaması halinde ise salgının sona ermesi ile) anlaşılmaktadır.
	Bu yönüyle, söz konusu düzenlemelerin daha tesis edilirken dahi belirli bir süre veya salgın süresince uygulanıp salgının sona ermesi ile ortadan kalkacağı/kaldırılacağı açık olduğundan, bu nitelikteki düzenlemelerin dava açıldıktan sonra sona ermesi halinde davanın konusuz kaldığını söylemek mümkün değildir. Aksi bir yorum, belirli bir süre uygulanarak yürürlükte kalan ve kişiler üzerinde birtakım etki ve sonuçlar doğuran düzenlemelerin hukuki denetim dışında bırakılması anlamına gelecektir ki, bu durumun hukuk devleti ilkesi ile bağdaşmayacağı açıktır.
	Bu nedenle, yukarıdaki açıklamalar dikkate alınarak ve davacının iddiaları gözetilerek inceleme yapılmak suretiyle yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir. 
Dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına yönelik Daire kararı bozulduğundan ve Dairesince işin esası hakkında yeniden bir karar verileceğinden davalı idarenin yargılama gideri ve vekalet ücreti yönünden temyiz istemi hakkında bu aşamada bir değerlendirme yapılmamıştır.
KARAR SONUCU:
            Açıklanan nedenlerle;
1.Yukarıda özetlenen gerekçeyle konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına ilişkin  Danıştay Dördüncü Dairesinin temyize konu 25/12/2023 tarih ve E:2023/9423, K:2023/7376  sayılı kararının BOZULMASINA,
2.Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın Danıştay Dördüncü Dairesine  gönderilmesine, 
3.Kesin olarak,  21/10/2024 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.
 
 KARŞI OY 
X- Temyiz edilen kararla ilgili dosyanın incelenmesinden; Danıştay Dördüncü Dairesince verilen kararın usul ve hukuka uygun olduğu, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenlerinin kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı anlaşıldığından, temyiz istemlerinin reddi ile temyize konu kararın onanması gerektiği oyuyla, karara katılmıyoruz.
 
 
KARŞI OY
XX- Temyiz edilen kararla ilgili dosyanın incelenmesinden; Danıştay Dördüncü Dairesince verilen kararın yargılama gideri ve vekalet ücretine ilişkin kısmı dışında kalan davanın konusuz kaldığı gerekçesiyle karar verilmesine yer olmadığına ilişkin kısmının usul ve hukuka uygun olduğu, davacı tarafından ileri sürülen temyiz nedenlerinin kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı anlaşıldığından, davacının temyiz isteminin reddi ile temyize konu kararın haklılık tespiti yapılmaksızın yargılama giderinin ve vekalet ücretinin davalı idare üzerinde bırakılmasına ilişkin bölümü dışında kalan kısmının onanması gerektiği oyuyla, kararın bu kısmına katılmıyoruz.
Danıştay — Esas No: 2023/279, Karar No: 2024/2462, Tarih: 21.10.2024

"İçtihat Metni"
                      T.C.
           D A N I Ş T A Y
İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas     No : 2023/279
Karar	No : 2024/2462                                                                       
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	: ...Kurulu 
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI)	:...
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMİN KONUSU	: Danıştay Beşinci Dairesinin 16/06/2022 tarih ve E:2016/58356, K:2022/4943 sayılı kararının, iptal ve kabule ilişkin kısmının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. 
YARGILAMA SÜRECİ       :
Dava konusu istem: 667 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararname'nin 3/1. maddesi uyarınca davacının meslekte kalmasının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmasına ilişkin Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulunun Genel Kurulunun... tarih ve ... sayılı kararı ile bu karara karşı yaptığı yeniden inceleme talebinin reddine dair ... tarih ve... sayılı kararının iptaline, bu kararlar nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının işlem tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine ve özlük haklarının iadesine karar verilmesi istenilmiştir.
Daire kararının özeti: Danıştay Beşinci Dairesinin 16/06/2022 tarih ve E:2016/58356, K:2022/4943 sayılı kararıyla;
Davalı idarenin usule ilişkin itirazları yerinde görülmemiş,
"Maddi Olay ve Hukuki Süreç" ile "İlgili Mevzuat"a yer verilmiş;
Davacının Meslekte Kalmasının Uygun Olmadığına ve Meslekten Çıkarılmasına İlişkin Hakimler ve Savcılar Genel Kurulunun ... Tarih ve...Sayılı Kararına Karşı Yaptığı Yeniden İnceleme Talebinin Reddine İlişkin ... tarih ve ...sayılı Kararının İptali İle Bu Karar Nedeniyle Yoksun Kaldığı Parasal Haklarının İşlem Tarihinden İtibaren İşletilecek Yasal Faiziyle Birlikte Ödenmesi ve Özlük Haklarının İadesi İstemi Yönünden:	
 "Yargılamada İzlenen Usul ve Süreç", "FETÖ'ye İlişkin Tespit ve Değerlendirmeler", "Demokratik Anayasal Düzene Sadakat Yükümlülüğü", "Dava Konusu Edilen Kararın Hukuki Niteliği" başlıkları altında genel; "Kişiselleştirme ve Delillerin Değerlendirilmesi" başlığı altında hem genel hem de davacıya özel değerlendirmelerde bulunularak,
Davacı Yönünden Yapılan Değerlendirmede; 
Davacının, ceza yargılaması sonucunda ... Ağır Ceza Mahkemesinin...tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile silahlı terör örgütüne üyelik suçundan, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (CMK) 223/2-e maddesi uyarınca anılan suçu işlediğinin sabit olmadığı (delil yetersizliği) gerekçesiyle beraatine karar verildiği, UYAP ortamında yapılan inceleme sonucu anılan beraat kararının istinaf edilmeden 29/01/2018 tarihinde kesinleştiğinin görüldüğü,

Davacı Yönünden Yapılan Değerlendirmede; 
Davacının, ceza yargılaması sonucunda ... Ağır Ceza Mahkemesinin...tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile silahlı terör örgütüne üyelik suçundan, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (CMK) 223/2-e maddesi uyarınca anılan suçu işlediğinin sabit olmadığı (delil yetersizliği) gerekçesiyle beraatine karar verildiği, UYAP ortamında yapılan inceleme sonucu anılan beraat kararının istinaf edilmeden 29/01/2018 tarihinde kesinleştiğinin görüldüğü,
Davacının kendi beyanı yönünden, davacıya ait sorgulama tutanağı incelendiğinde, 2014 yılı HSK seçimlerinde örgütün sözde bağımsız adaylarını desteklediğine, onlara oy verdiğine, seçim sürecinde örgütle bağlantılı kişilerle örgütsel saiklerle birlikte hareket ettiğine, örgütsel faaliyetlerde bulunduğuna ilişkin herhangi bir beyanın bulunmadığı, aksini ortaya koyabilecek bir tanık beyanı ya da bilgi ve belgenin davalı idarece dosyaya sunulamadığı görüldüğünden, davacının beyanlarının örgütle irtibat ve iltisaklı sayılması için yeterli bir delil olarak değerlendirilmediği,
Davacının ABD'de Open World Projesi kapsamında görevlendirilmesi yönünden, davalı idare tarafından, 2013 yılında gerçekleştirilen Open World Liderlik Merkezi Projesi kapsamında kısa süreli yurt dışı ziyaretine katılanlara ait yirmi kişilik listede bulunan davacının, örgütsel saikle hareket edilerek FETÖ/PDY terör örgütüyle iltisak veya irtibatının bulunması nedeniyle söz konusu yurt dışı ziyaretine gönderildiğine dair dosyaya herhangi bir bilgi ve belgenin sunulmadığı görüldüğünden, belirtilen hususun davacının FETÖ/PDY terör örgütü ile irtibat veya iltisakını ortaya koymaya yeterli bir delil olarak değerlendirilmediği,
Davacı hakkında düzenlenen iddianamede yer alan dijital inceleme raporu ile dijital veri inceleme ve değerlendirme tutanağında bulunan tespitler yönünden, her ne kadar davalı idare tarafından, davacının dijital materyallerinin incelenmesi sonucunda düzenlenen dijital inceleme raporu ile dijital veri inceleme ve değerlendirme tutanağında tespit edilen "sms mesajları" ile "ayet meali yazılı 15/07/2016 tarihli takvim yaprağının görüntüsünün paylaşıldığı" hususlarının davacının FETÖ ile irtibat ve/veya iltisaklı olduğunu gösterir delil niteliğinde olduğu ileri sürülmüşse de, bu hususların, davacının FETÖ/PDY terör örgütü ile irtibat ve iltisakı bulunduğunun göstergesi olarak kabulüne olanak bulunmadığı gibi, davalı idarece, Ceza Mahkemesi kararında yer alan tespitler de dikkate alındığında, söz konusu yazışma ve paylaşımların, davacı tarafından örgütsel saiklerle yapıldığını ispatlar nitelikte herhangi bir bilgi veya belge sunulmadığı, salt gerekçeli karardaki anılan hususun aktarılmasıyla yetinildiği görüldüğünden, söz konusu tespitin, davacının anılan örgütle iltisak ve irtibatını tek başına ortaya koymaya yeterli deliller olarak değerlendirilmesinin mümkün olmadığı,

Davacı hakkında FETÖ/PDY silahlı terör örgütü üyeliği iddiasıyla düzenlenen iddianamede ve anılan iddianame üzerine açılan kamu davası neticesinde verilen beraat kararında yer alan hususlar yönünden, davacı hakkında  FETÖ/PDY silahlı terör örgütü üyeliği suçundan beraat kararı verilmiş olmasının, davacının 667 sayılı KHK uyarınca FETÖ ile iltisakı ve irtibatı olduğu gerekçesiyle meslekte kalmasının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmasına ilişkin dava konusu işlemin hukuka uygun olup olmadığı yönünden Dairelerince bakılan bu davada yapılan idari yargılama açısından bağlayıcılığının bulunmadığı, bununla birlikte, ...Ağır Ceza Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:...sayılı kararında yer alan tespit ve değerlendirmeler davacının FETÖ ile iltisak ve irtibatı noktasında incelendiğinde, davacının FETÖ ile iltisak ve irtibatının göstergesi olabilecek herhangi bir delil ya da bilgi ve belgenin bulunmadığının anlaşıldığı, öte yandan, anılan kamu davasının açılmasının dayanağı iddianamede yer alan hususlar davacının FETÖ ile iltisak ve irtibatı noktasında incelendiğinde de, davacının FETÖ ile iltisak ve irtibatının göstergesi olabilecek herhangi bir delil ya da bilgi ve belgenin bulunmadığının anlaşıldığı,
	Netice itibarıyla, davacı hakkında FETÖ/PDY silahlı terör örgütü üyeliği iddiasıyla düzenlenen iddianamede ve anılan iddianame üzerine açılan kamu davası neticesinde verilen beraat kararında yer alan hususların davacının FETÖ/PDY terör örgütü ile irtibat ve iltisakını ortaya koyan deliller olarak değerlendirilmesine olanak bulunmadığı,
	Davacıyla ilgili soruşturma bilgisi yönünden, Dairelerince, davacı hakkında FETÖ/PDY terör örgütü ile bağlantılı olarak yürütülen başkaca soruşturma bulunup bulunmadığı yönünde yapılan 23/12/2020 tarihli ara kararına davalı idare tarafından verilen 06/04/2021 tarihli cevapta, davacı hakkında Hâkimler ve Savcılar Kurulu ... Dairesinin ...esas sayılı ((Hâkimler ve Savcılar Kurulu ... Dairesinin ...sayılı) disiplin dosyasının, Hakimler ve Savcılar Kurulu ... Dairesinin ... tarihli ve ... sayılı kararı ile Hakimler ve Savcılar Kurulu Teftiş Kurulu Başkanlığına iadesine karar verildiği) disiplin dosyasının dışında FETÖ/PDY örgütü ile bağlantılı olarak yürütülen veya sonuçlandırılan başka idari soruşturma bulunmadığı belirtilmiş ise de, bu disiplin soruşturması kapsamında davacının FETÖ/PDY terör örgütü ile iltisakı ve irtibatına ilişkin varsa elde edilen bilgi ve belgelerin neler olduğu ortaya konulmadığından, söz konusu soruşturmanın davacının FETÖ/PDY terör örgütü ile iltisakı ve irtibatı bulunup bulunmadığının değerlendirilmesinde dikkate alınmadığı,
	Sosyal çevre bilgileri yönünden, davacı hakkında somut bir tespiti içermeyen sosyal çevre bilgilerinin davacının FETÖ/PDY terör örgütü ile irtibat ve iltisakını ortaya koyan bir delil olarak değerlendirilmesinin mümkün bulunmadığı sonucuna varıldığı,

Sosyal çevre bilgileri yönünden, davacı hakkında somut bir tespiti içermeyen sosyal çevre bilgilerinin davacının FETÖ/PDY terör örgütü ile irtibat ve iltisakını ortaya koyan bir delil olarak değerlendirilmesinin mümkün bulunmadığı sonucuna varıldığı,
	Dosyada bulunan bilgi ve belgeler ile kararda yer verilen açıklamalar bir bütün olarak değerlendirildiğinde, davalı idarece bakılmakta olan dosyada davacının terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplarla iltisakı yahut bunlarla irtibatı olduğuna ilişkin yeterli delil sunulmadığı, sunulan delillerin ise davacının iltisakı veya irtibatını ortaya koyacak yeterlilikte ve nitelikte olmadığı, ayrıca ilgili kamu kurumları ve özel kuruluşlarca Dairelerinin 23/12/2020 tarihli ara kararına verilen cevaplarda da davacının iltisakı veya irtibatını ortaya koyan herhangi bir bilgi ve belgenin bulunmadığının anlaşıldığı,
Bu nedenle, davacının FETÖ ile iltisak ve irtibatının olduğu gerekçesiyle tesis edilen dava konusu kararda hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varıldığı,
	Dava konusu kararda hukuka uyarlık görülmediğinden davacının bu karar nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının davacının meslekte kalmasının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmasına ilişkin işlemin tesis edildiği tarihten itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesi ve özlük haklarının iadesi gerektiği,
 Öte yandan, davalı idarece, davacının FETÖ ile iltisak ve irtibatını ortaya koyacak nitelikte  delillerin tespit edilmesi halinde yeniden işlem tesis edilebileceğinin de açık olduğu,
Davacının Meslekte Kalmasının Uygun Olmadığına ve Meslekten Çıkarılmasına İlişkin Hakimler ve Savcılar Genel Kurulunun... Tarih ve ...Sayılı Kararının İptali İstemi Yönünden:	
Davacı tarafından, aynı istemle açılan davada, Dairelerinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla anılan kararın iptaline, bu karar nedeniyle yoksun kalınan özlük haklarının iadesine karar verildiği ve anılan kararın henüz kesinleşmediği anlaşıldığından, bu davada dava konusu Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararının iptaline karar verilmesi istemi yönünden davanın derdestlik nedeniyle incelenmeksizin reddine karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle,
Hâkimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulunun... tarih ve ...sayılı kararına karşı yapılan yeniden inceleme talebinin reddine ilişkin... tarih ve ...sayılı kararının iptaline, davacının bu karar nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının meslekte kalmasının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmasına ilişkin işlemin tesis edildiği tarihten itibaren işletilecek işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine, özlük haklarının iadesine, Hâkimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulunun... tarih ve ... sayılı kararının iptali istemi yönünden davanın derdestlik nedeniyle incelenmeksizin reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI	: Davalı idare tarafından, usule ilişkin itirazlarının karşılanmadığı, dava konusu işlemin bir disiplin işlemi olmadığı, Dairece davacının FETÖ/PDY silahlı terör örgütüyle irtibat ve iltisaklı olduğu noktasında katı bir bakış açısıyla sonuca varıldığı, davacının hâkimlik ve savcılık mesleğinde kalmasının uygun olup olmaması yönünden yapılan değerlendirmede sübut derecesinin aranmasının usul ve yasaya aykırılık oluşturduğu, Dairenin FETÖ/PDY silahlı terör örgütü ile iltisak ve irtibatları nedeniyle meslekten çıkarılmalarına karar verilen hâkim ve savcılar tarafından açılan davalarda verdiği bir kısım ret kararlarında yer alan değerlendirmeler ile işbu dosyadaki gibi verilen iptal kararlarının gerekçelerinde ciddi çelişkiler bulunduğu, parasal haklar yönünden mükerrer olarak hüküm kurulduğu, davacının seçim öncesinde bağımsız görünümlü örgüt ile bağlantılı adayı gezdirdiğine ilişkin ikrar mahiyetindeki açık beyanlarına rağmen, örgütle bağlantılı kişilerle örgütsel saiklerle birlikte hareket ettiğine ilişkin herhangi bir beyanının bulunmadığından bahisle anılan beyanların yeterli olmadığı şeklindeki gerekçede isabet bulunmadığı, bir yandan FETÖ/PDY bağlantılı kişilerin örgütsel faaliyetlerini inkar yoluna gideceklerinin bilinen bir gerçek olduğu, bir yandan da davacıdan eyleminin gerçek saikini açıklamasını beklemenin hukuki bir dayanağının olmadığı ve mantıksal olarak da yerine getirilmesi imkânsız bir istem olduğu, ayrıca dosyaya sunulan her delilin "başka delillerle desteklenmediği" gerekçesiyle ve salt davacının beyanları esas alınarak uyuşmazlığın çözümünün hatalı olduğu, işbu davalarda ilgililer hakkındaki her delilin FETÖ/PDY silahlı terör örgütü ile iltisakı gösterdiği, FETÖ/PDY silahlı terör örgütünün yargı teşkilatında etkin olduğu dönemde yurt dışına dil eğitimi/gezi maksadıyla gönderilenlerin neredeyse tamamına yakınının örgüt ile iltisaklı kişilerden oluşturulmaya gayret gösterildiğinin tüm yargı camiasınca da bilinen bir husus olduğu, dijital verilerin de rastgele, sıradan, amaçsız olarak nitelendirilmesinin mümkün olmadığı, Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK) raporunda yer alan tespitlerin aksini ortaya koyacak belgelerin ancak MASAK tarafından sunulacağı hususunun göz ardı edildiği, idari yargılama usulünde geçerli “resen araştırma ilkesi" gereğince Daire tarafından bu yönde bir araştırma yapılmadığı, adli yargı mercilerince ceza hukuku bağlamında örgüt üyeliğinin tespitine yönelik yapılan değerlendirmelerin karara esas alındığı, davacının FETÖ/PDY terör örgütünün HSYK'da etkin olduğu dönemde Yargıtay Cumhuriyet Savcısı olarak görevlendirildiği ve sonrasında örgütün etkinliğinin kırıldığı 2014 yılında bu görevden alınarak Şanlıurfa'ya atandığı ve bu karara karşı yaptığı yeniden inceleme talebinin, meslekten çıkarılan ve terör örgütü üyesi oldukları yargı kararıyla sabit olan üyeler Ş.I., K.T., M.K.Ö., A.B. ve M

.I., K.T., M.K.Ö., A.B. ve M.Ş'nin muhalefetleriyle reddine yönelik karar verildiği, dosyaya sunulan erkek kardeşi ile ilgili Bank Asya delilinin, Daire tarafından münferit bir finansal hareket olarak değerlendirilmesinin de doğru olmadığı, davacının iltisak ve irtibatını gösteren bu kadar delilin rastlantı, tevafuk, tesadüf veya yanlış anlaşılma ile açıklanmasının hayatın olağan akışına uygun olmayacağı, 15/01/2015 tarihli kararname döneminde davacının da izin alan kişiler arasında bulunması ve bu kapsamda FETÖ/PDY silahlı terör örgütü ile irtibat ve iltisaka ilişkin iddialar ve soruşturma bilgilerinin irtibat ve iltisak noktasında kararda tartışılmadığı, kararın eksik incelemeyle verildiği, meslekten çıkarılan ilgililer hakkında işlem tesis edildiği tarihte idarelerince yapılan değerlendirmeyi destekleyen ve idari/adli süreçte taraflarına gönderilen bilgi ve belgelerin yargı yeri ile paylaşılmasının, işlemin dayanağı delillerin sonradan tespit edildiği anlamına gelmeyeceği, bu şekildeki bir ifadenin hukuki dayanaktan yoksun olduğu, parasal ve özlük hak, maddi, manevi tazminat ve faize ilişkin taleplerin yasal dayanaktan yoksun olduğu, 685 ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameler, Anayasa'nın 159. maddesinin 10. fıkrası ve 7075 sayılı Kanun'un 10. maddesinin 1. fıkrası uyarınca tam yargı davalarına karşı yargı yolunun kapalı olduğu, 685 sayılı KHK'nın yürürlüğe girdiği 23/01/2017 tarihi öncesi için hiçbir şekilde parasal ve özlük hak, maddi ve manevi tazminat ve faize hükmedilemeyeceği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI  : Davacı tarafından, Danıştay Beşinci Dairesince verilen kararın usul ve hukuka uygun bulunduğu ve temyiz dilekçesinde öne sürülen nedenlerin, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'ÜN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Daire kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Kurulumuzun 31/01/2024 tarihli ara kararına davalı idarece verilen cevaba ilişkin bilgi ve belgelerin dosyaya sunulması üzerine, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden davalı idarenin yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY : 
Türkiye’de 15 Temmuz 2016 gecesi, kendilerini "Yurtta Sulh Konseyi" olarak isimlendiren bir grup Türk Silahlı Kuvvetleri (TSK) mensubu tarafından, demokratik biçimde halk tarafından göreve getirilen Türkiye Büyük Millet Meclisini (TBMM), Türkiye Cumhuriyeti Hükûmetini ve Cumhurbaşkanı'nı devirmek ve anayasal düzeni ortadan kaldırmak amacıyla darbe teşebbüsünde bulunulmuş, bu teşebbüs Türk Milleti tarafından akamete uğratılmıştır.
Anayasa'nın olay tarihinde yürürlükte bulunan 118. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca Milli Güvenlik Kurulu (MGK) tarafından 20/07/2016 tarihli toplantıda yapılan değerlendirmede, darbe teşebbüsünün TSK içindeki Fetullahçı Terör Örgütü (FETÖ) mensupları tarafından başlatıldığı, bu örgütün kuruluş aşamasından itibaren etkisi altına aldığı eğitim kuruluşları, sivil toplum kuruluşları, medya kuruluşları, ticari kuruluşlar ve kamu görevlileri aracılığıyla Milleti ve Devleti kontrol altında tutmayı amaçladığı belirtilmiştir.
MGK'nın anılan toplantısında "demokrasinin, hukuk devleti ilkesinin, vatandaşların hak ve özgürlüklerinin korunmasına yönelik tedbirlerin etkin bir şekilde uygulanabilmesi amacıyla" Hükûmete olağanüstü hâl ilan edilmesi tavsiyesinde bulunulması hususu kararlaştırılmıştır. Cumhurbaşkanı başkanlığında toplanan Bakanlar Kurulu 20/07/2016 tarihinde, ülke genelinde 21/07/2016 Perşembe günü saat 01.00'den itibaren geçerli olmak üzere doksan gün süreyle olağanüstü hâl ilan edilmesine karar vermiştir. Anılan karar 21/07/2016 tarih ve 29777 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiş ve aynı gün TBMM tarafından onaylanmıştır. Olağanüstü hâl, daha sonrasında üçer aylık dönemler hâlinde Cumhurbaşkanı başkanlığında toplanan Bakanlar Kurulu tarafından uzatılmış ve 18/07/2018 tarihinde kaldırılmıştır.