muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Danıştay — Esas No: 2023/6875, Karar No: 2024/5571, Tarih: 21.10.2024

"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
   Esas	No : 2023/6875
   Karar	No : 2024/5571
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	: ... Defterdarlığı-...
VEKİLİ	: Av. ...
 
KARŞI TARAF (DAVACI)	: ... İnşaat ve Ticaret A.Ş.
VEKİLLERİ	: Av. ..., Av. ...
İSTEMİN KONUSU	: ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
 
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı şirket adına,  ilişkili olunan üniversiteye bağış adı altında yapılan ödemenin kâr payı dağıtımı niteliğinde olduğundan kurum kazancından gider olarak indirim konusu yapılamayacağı, "121-Alacak Senetleri” ve “136-Diğer Çeşitli Alacaklar” hesaplarında izlenen alacaklar için  hesaplanması gereken faiz gelirinin kayıt dışı bırakıldığı ve bu kapsamda 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun mükerrer 121. maddesi uyarınca indirim konusu yapılan tutarın geri alınması gerektiği yolunda düzenlenen vergi inceleme raporuna dayanılarak 2018/Ocak-Mart, Nisan-Haziran, Temmuz-Eylül, Ekim-Aralık dönemleri için re'sen tarh edilen geçici vergi ile kesilen bir kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; dava konusu vergi ziyaı cezalı geçici verginin matrah yönünden bağlı olduğu 2018 yılına ilişkin cezalı kurumlar vergisinin kaldırılması istemiyle açılan dava, Mahkemelerinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile davanın kabulüne ve dava konusu vergi ziyaı cezalı kurumlar vergisinin kaldırılmasına karar verildiği görüldüğünden; anılan kurumlar vergisi tarhiyatına bağlı olarak yapılan ve bakılmakta olan davanın konusunu oluşturan vergi ziyaı cezalı geçici vergiler yönünden de davanın kabulüne karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle davanın kabulüne, vergi ziyaı cezalı geçici vergilerin kaldırılmasına karar verilmiştir. 
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi Kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davacı şirketin, esasen ticari alacak mahiyetini kaybettiği kanaatine varılan alacakları için faiz gelirini hesaplamayarak kurum kazancını eksik beyan ettiğinin, bağış adı altında indirim konusu yapmış olduğu ödemenin kar payı dağıtımı niteliğinde olduğunun somut olarak tespit edildiği iddiasıyla kararın bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Yasal dayanaktan yoksun olan temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Yasal dayanaktan yoksun olan temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
     Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY: 
Davacı şirket adına,  ilişkili olunan üniversiteye bağış adı altında yapılan ödemenin kâr payı dağıtımı niteliğinde olduğundan indirim konusu yapılamayacağı,   "121-Alacak Senetleri” ve “136-Diğer Çeşitli Alacaklar” hesaplarında izlenen alacaklar için  hesaplanması gereken faiz gelirinin kayıt dışı bırakıldığı ve bu kapsamda 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun mükerrer 121. maddesi uyarınca indirim konusu yapılan tutarın geri alınması gerektiği yolunda düzenlenen vergi inceleme raporuna dayanılarak 2018/Ocak-Mart, Nisan-Haziran, Temmuz-Eylül, Ekim-Aralık dönemleri için re'sen tarh edilen geçici vergi ile kesilen bir kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istenilmektedir.
İLGİLİ MEVZUAT:
193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun mükerrer 120. maddesinin 4. fıkrasında, yapılan incelemeler sonucu, geçmiş dönemlere ait geçici verginin %10'u aşan tutarda eksik beyan edildiğinin tespiti hâlinde, eksik beyan edilen bu kısım için re'sen veya ikmâlen geçici vergi salınacağı, mahsup süresi geçtikten sonra, kesinleşen geçici vergilerin terkin edileceği, ancak gecikme faizi ve ceza tahsil edileceği düzenlenmiştir. Sözü geçen fıkrada, beyandaki noksanlığın bağlandığı %10 oranı, bu nedenle yapılması gereken vergilendirmenin ön koşuludur ve belirtilen oranı aşmayan noksan bildirimlerin, vergilendirme konusu yapılmaması amacıyla öngörülmüştür. Noksan bildirimin %10'u aşması hâlinde, beyan dışı bırakılan tutarın tümünün re'sen veya ikmâlen vergilendirmeye esas alınması, Vergi Usul Kanunu'nun 29 ve 30. maddelerinin gereğidir.

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın "Anayasanın bağlayıcılığı ve üstünlüğü" başlıklı 11. maddesinde, Anayasa hükümlerinin, yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını ve diğer kuruluş ve kişileri bağlayan temel hukuk kuralları olduğu; "Hak arama hürriyeti" başlıklı 36. maddesinde, herkesin, meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı ve davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahip olduğu hükümlerine yer verilmiştir. Anayasa'nın "Temel hak ve hürriyetlerin korunması" başlıklı 40. maddesine, 4709 sayılı Kanun'un 16. maddesiyle eklenen 2. fıkrada ise "Devlet, işlemlerinde, ilgili kişilerin hangi kanun yolları ve mercilere başvuracağını ve sürelerini belirtmek zorundadır." düzenlemesi yapılmıştır. Bu ek fıkranın gerekçesinde değişikliğin, bireylerin yargı ya da idari makamlar önünde sonuna kadar haklarını arayabilmelerine kolaylık ve imkan  sağlanması  amacıyla  ve  son  derece  dağınık mevzuat karşısında kanun yolu, mercii ve sürelerin belirtilmesinin hak arama, hak ve hürriyetlerin korunması açısından zorunluluk haline gelmesi nedeniyle yapıldığına değinilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda yer alan Anayasal düzenlemeler ve değinilen gerekçeden Devletin, kurumları vasıtasıyla tesis edilen her türlü işlemlerinde, bu işlemlere karşı başvurulacak yargı yeri veya idari makamlar ile başvuru süresinin gösterilmesinin bir anayasal zorunluluk haline getirildiği anlaşılmaktadır. Anayasanın bağlayıcılığı karşısında, bu zorunluluğa; yasama, yürütme ve yargı organlarının, idare makamlarının ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarının uymakla yükümlü oldukları sonucuna ulaşılmaktadır. Bu durum, Anayasa Mahkemesinin 18/10/2003 tarih ve E:2003/67, K:2003/88 sayılı kararında; hukukun üstünlüğünün egemen olduğu ve bireyin insan olarak varlığının korunmasını amaçlayan hukuk devletinde vatandaşların hukuk güvenliğinin sağlanmasının, hukuk devleti ilkesinin yerine getirilmesi zorunlu koşullarından olduğu ve hukukî güvenliğin, statü hukukuna ilişkin düzenlemelerde istikrar, belirlilik ve öngörülebilirlik göz önünde bulundurularak açık ve belirgin hukuk kuralları yürürlüğe koyup uygulayarak sağlanacağı şeklinde ifade edilmiştir.
Bu kapsamda, idarelerce muhataplarına tebliğ edilecek olan idari işlemlerde, ilgililerden ödenmesi istenilen vergi ve ceza miktarlarının hiçbir tereddüte mahal vermeyecek şekilde açık ve anlaşılabilir nitelikte olması, ayrıca kanun yolu, merci ve sürelerin, söz konusu işlemler üzerinde belirtilmesi gerektiği tabiidir.

Bu kapsamda, idarelerce muhataplarına tebliğ edilecek olan idari işlemlerde, ilgililerden ödenmesi istenilen vergi ve ceza miktarlarının hiçbir tereddüte mahal vermeyecek şekilde açık ve anlaşılabilir nitelikte olması, ayrıca kanun yolu, merci ve sürelerin, söz konusu işlemler üzerinde belirtilmesi gerektiği tabiidir.
Her ne kadar geçici vergiye ilişkin ihbarnamelerde, mahsup dönemi geçmiş geçici vergi aslının; yukarıda yer alan Gelir Vergisi Kanunu'nun mükerrer 120. maddesi gereğince tahakkuk ettirilmeyeceği, normal vade tarihinden mahsup tarihine kadar geçen süre için sistemde gecikme faizi hesaplanabilmesi için ihbarnamelerde zorunlu olarak yer aldığı belirtilse de; söz konusu ihbarnamelerde geçici vergiye yer verilmesi nedeniyle, davacı tarafından, daha sonra hakkında yapılacak işlemler yönünden açık ve anlaşılır olmayan bu kısmın da  dava konusu edildiği, belirsizliğe neden olan ve gecikme faizinin hesaplanabilmesi için davalının sisteminden kaynaklanan bu durumun, davacıya yöneltilebilecek bir kusur oluşturmayacağı dikkate alındığında ve söz konusu verginin mahsup döneminin geçmiş olduğu da anlaşıldığından, geçici vergi aslı yönünden davayı kabul eden Mahkeme kararına karşı yapılan istinaf başvurusunu reddeden Bölge İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla isabetsizlik bulunmamaktadır.
Davalı idarenin, Bölge İdare Mahkemesi kararının geçici vergi üzerinden kesilen bir kat vergi ziyaı cezasına ilişkin  kısmına yönelik temyiz istemine gelince; 
Dava konusu cezalı tarhiyatın matrah yönünden bağlı bulunduğu ve davacı şirket adına   re'sen tarh edilen  2018 yılı kurumlar vergisi ile kesilen bir kat vergi ziyaı cezasına  karşı açılan davayı kabul eden Vergi Mahkemesi kararına yönelik davacı tarafından yapılan istinaf başvurusunu reddeden  Ankara Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı, Danıştay Dokuzuncu Dairesinin 21/10/2024 tarih ve E:2023/6876, K:2024/5570 sayılı kararı ile kısmen bozulduğundan ve bozma üzerine verilecek karar bu davanın sonucunu da etkileyeceğinden, Bölge İdare Mahkemesince bu husus gözetilerek yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Davalının temyiz isteminin kısmen kabulüne, kısmen reddine,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının geçici vergi aslına ilişkin kısmının yukarıda yazılı gerekçeyle ONANMASINA, geçici vergi üzerinden kesilen vergi ziyaı cezasına ilişkin kısmının BOZULMASINA, 
3.Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesine gönderilmesine, 21/10/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.
Danıştay — Esas No: 2024/470, Karar No: 2024/5806, Tarih: 21.10.2024

"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas	No : 2024/470
Karar    No : 2024/5806
DAVACI	: ...	  
VEKİLİ	: Av. ...
DAVALILAR	: 1- ...   (E-Tebligat)
VEKİLİ	: Hukuk Müşaviri ...
	   2- ... Belediye Başkanlığı  (E-Tebligat)
VEKİLİ	: Av. ...
DAVANIN KONUSU	: İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in EK-2/C Gayrisıhhi Müesseseler Listesinde yer alan Üçüncü Sınıf Gayrisıhhî Müesseseler başlıklı 8.14.7. bendi ile ikinci el motorlu kara taşıtı ticareti faaliyeti konulu işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmesi talebiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali istenilmektedir.
 
DAVACININ İDDİALARI	:
	Düzenleyici işlem yönünden; düzenlemenin genel, somut ve objektif kriterlere dayanmadığı, iptali talep olunan maddenin ikinci el motorlu kara taşıtı ticareti yapılan iş yerleri hakkında, "çevreye altyapıya ve trafiğe getirdiği yük ile can ve mal güvenliği riskine ilişkin valilik görüşü alınacaktır" şeklinde bir düzenleme içerdiği, bu hüküm uyarınca, Valilik tarafından hazırlanacak görüş yazısında hangi kriterlerin dikkate alınacağı ile can ve mal güvenliği riskine ilişkin ifadesi ile de kastedilmek istenen risk ve varılmak istenen amacın ne olduğunun anlaşılamadığı, ikinci el motorlu taşıt ticareti yapan bir iş yerinin can ve mal güvenliğine ilişkin hangi sebeple risk teşkil edeceği ve bu riskin hangi usul ile hangi uzmanlar tarafından belirleneceği hususunun belli olmadığı, idarece yapılan genel düzenleyici işlemlerin sağlıklı, sağlam ve denetlenebilir biçimde somutlaştırılması gerekirken, iptali talep olunan düzenleyici işlem bu genel kriterlerden uzak olmakla birlikte, ruhsat başvurusu sürecinin bir adımı haline getirilen valilik görüşü için takdir edici makama keyfiliğe dönüşebilecek ucu açık yetki tanındığı, bu yetki ile tesis edilen işlemlerin hukuki denetiminin de zorlaştığı;
Bireysel işlem yönünden; ruhsat başvurusunun reddi işlemine gerekçe olarak, valiliğin Yönetmelikle kendisine verilen yetkiyi, yetki devri ile kendisine devrettiği kaymakamlık makamınca tahsis edilen "olumsuz" görüş yazısının gösterildiği, kaymakamlığın ise trafiğe getireceği yük, bölgede trafik yoğunluğunun artacağı, bu kapsamda taksirle yaralama, kasten yaralama, mala zarar verme, olaylarının, asayiş suçlarının oluşumunda bölgede yoğunluğu artıracağı görüşünü öne sürdüğü ancak bunların 
hangi gerekçe ile meydana geleceğinden söz edilmediği, ikinci el motorlu taşıt ticareti yapan

hangi gerekçe ile meydana geleceğinden söz edilmediği, ikinci el motorlu taşıt ticareti yapan 
bir firmanın kasten yaralama ve mala zarar verme gibi asayiş olaylarını hangi sebeple ve nasıl artıracağının anlaşılabilir olmadığı; aynı taşınmazın farklı bağımsız bölümlerinde yan yana bitişik olarak bulunan iş yerlerinden birisi için, usule uygun olarak yapılan başvuru üzerine, Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı Ulaşım Dairesi Başkanlığı tarafından trafiğe yük getirmeyeceği yönünde rapor alındığı ve ruhsatlı olarak faaliyetini yürüttüğü, iptali talep olunan yönetmelik maddesi gereği, valiliğin bizzat görüş vermesi gerekirken valiliğin yetki devri ile görüş yetkisini kaymakamlığa devretmesi ile yetki devrine konu olduğu, ancak söz konusu yetki devrinin, mevzuatta bu hususta izin verilmemiş olması nedeniyle geçerlilik kazanmadığı ileri sürülmektedir. 
DAVALILARIN SAVUNMALARI	:
	Davalı Çankaya Belediyesi tarafından; dava konusu düzenlemede yer alan "çevreye, altyapıya ve trafiğe getirdiği yük ile can ve mal güvenliği riskine ilişkin valilik görüşü alınacaktır" hükmü uyarınca yetki devri ile kaymakamlık makamına devredilen görüş yetkisi doğrultusunda görüş istendiği, Çankaya Kaymakamlığı tarafından gönderilen görüş yazısında, iş yerinin trafiğe getirdiği yük, can ve mal güvenliği riski ile çevre ve altyapıya getirdiği yük açısından olumsuz değerlendirildiğinden anılan işyerine ruhsat verilmesinin uygun görülmediği hususunun bildirildiği; bunun üzerine dava konusu ruhsat taleplerinin değerlendirilemediği cevabının verildiği, dava konusu işlemin Çankaya Kaymakamlığı görüş yazısına istinaden tesis edildiği; söz konusu görüş yazısında açık bir şekilde ruhsat verilmesinin uygun görülmediği belirtildiğinden, bu olumsuz görüşe rağmen ldarece ruhsat verilmesinin Yönetmelik hükmü gereğince yasal olanağı bulunmadığı savunulmaktadır.

Davalı Cumhurbaşkanlığı tarafından; davanın süresinde açılıp açılmadığı hususunun re'sen araştırılması, davanın bu yönden reddine karar verilmesi gerektiği, ikinci el motorlu kara taşıtı pazarlarıyla ilgili olarak, ikinci EI Motorlu Kara Taşıtlarının Ticareti Hakkında Yönetmelik'in 20. maddesinin 2(a) bendinde, çevreye ve trafiğe yük getirmeyen, ikamet amacıyla kullanılan yerlere uzaklığı yeterli olan ve uygun ulaşım imkanı bulunan alanlarda kurulması" hükmünün yer aldığı; yetkili idarelerin, ikinci ve üçüncü sınıf gayrisıhhi müesseseler için yapılacak beyan ve incelemelerde, insan sağlığına zarar verilmemesi, çevre kirliliğine yol açılmaması, yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemeleri esas aldığı, ikinci el motorlu kara taşıtı ticareti yapılan iş yerlerinin gayrisıhhi müessese kapsamında yer aldığı, bir gayrisıhhi müessesenin, öncelikle kendi türündeki işyerlerine ait sanayi bölgesinde açılmasının gerekmekte olduğu, bunun mümkün olmaması halinde gerekli tedbirler alınmak suretiyle farklı bir bölgede de açılabilmekte, ancak imar mevzuatı kapsamında konut alanı içerisinde hizmet veremediği, diğer taraftan işyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına ilişkin Yönetmelik kapsamında üçüncü sınıf gayrisıhhi müesseseler için yapılacak ruhsatlandırmalarda, insan sağlığına zarar verilmemesi, çevre kirliliğine yol açılmaması, yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelerin esas alındığı; bunun yanında motorlu araç sayısı ve kullanımındaki artışın ikinci el motorlu kara taşıtı alım satımını yaygınlaştırması ve bu nitelikteki oto galerilerinin kontrolsüz bir şekilde her yerde açılabilmesi, satışa sunulan araçların yol kenarlarında ve galeriler içinde sergilenmesi, geceleri de bu alanlarda bırakılmaları sonucu, birçoğu LPG'li olan bu araçların taşıdığı yangın ve patlama tehlikesi de dikkate alındığında özellikle çevre sakinlerinin can ve mal güvenliği açısından ciddi tehdit oluşturduğu kaldırımların işgali yoluyla yaya trafiğine engel olması, araç trafiğine de yük getirmesi ve bu konulardaki yakınmaların artması üzerine ikinci el motorlu kara taşıtı ticareti yapılan iş yerlerinin ruhsatlandırılmadan önce halkın sağlık ve güvenliğini teminen çevreye, altyapıya ve trafiğe getirdiği yük ile can ve mal güvenliği riskine ilişkin valilik görüşü alınması gerektiği, bu bakımdan iptali istenen söz konusu hüküm ile halkın can ve mal güvenliğinin sağlanması amaçlanmış olup, hukuka aykırı bir husus bulunmadığı savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ	: ...
DÜŞÜNCESİ	:  Dava konusu düzenleyici işlem yönünden davanın reddi, bireysel işlem yönünden işlemin iptali gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI	: ...

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ	: ...
DÜŞÜNCESİ	:  Dava konusu düzenleyici işlem yönünden davanın reddi, bireysel işlem yönünden işlemin iptali gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI	: ...
DÜŞÜNCESİ	: İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin Ek-2/C kısmında yer alan 8.14.7. alt maddesinin  iptali istemi yönünden; İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik kapsamında üçüncü sınıf gayrisıhhi müesseseler için yapılacak ruhsatlandırmalarda, insan sağlığına zarar verilmemesi, çevre kirliliğine yol açılmaması, yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelerin esas alındığı; bu kapsamda, ikinci el motorlu kara taşıtı ticareti yapılan iş yerlerinin ruhsatlandırılmadan önce halkın sağlık ve güvenliğini teminen çevreye, altyapıya ve trafiğe getirdiği yük ile can ve mal güvenliği riskine ilişkin valilik görüşü alınmasının uygun görüldüğü; bu bakımdan iptali istenen söz konusu hüküm ile halkın can ve mal güvenliğinin sağlanması amaçlanmış olup, dava konusu düzenleyici  işlemde kamu yararı ve hizmet gerekleri yönünden hukuka aykırılık görülmemiştir.
 İkinci el motorlu kara taşıtı ticareti faaliyeti konulu işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmesi talebinin reddine ilişkin Çankaya Belediye Başkanlığının 05/10/2021 günlü, ... sayılı işleminin  iptali istemi  yönünden; her ne kadar; dava konusu işlemde, işyerinin faaliyette bulunması halinde, trafiğe getireceği yük açısından bölgede trafik yoğunluğunun artacağı, bu kapsamda taksirle yaralama, kasten yaralama, mala zarar verme vb. olayların trafik ve asayiş suçlarının oluşumunda bölgede yoğunluğu arttıracağı gerekçesi ile bahse konu işyerinin can ve mal güvenliği riski açısından sakıncasının olabileceği kanaatine varıldığından olumsuz görüş geldiğinden ruhsat talebinin reddedildiği belirtilmiş ise de; söz konusu gerekçenin soyut ve genel ifadeler içerdiği, bu hususların somut olarak ortaya konulamadığı; ayrıca, davalı belediyece talep edilen ve 09/08/2021 tarihinde çevre mühendisi tarafından düzenlenen raporda; "İkinci El Motorlu Kara Taşıtı Ticareti yapan işyerinin bulvar üzerinde olduğu, yakın çevrede mesken bulunmayıp, işyeri yoğunluklu olduğunun gözlemlendiği" hususlarına da yer verildiği; öte yandan, aynı taşınmazın farklı bağımsız bölümünde bitişik olarak bulunan işyeri yönünden, aynı faaliyet konusu için yapılan başvuru üzerine, Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı Ulaşım Dairesi Başkanlığının 19/06/2019 günlü, E.50103 yazısı ile bazı şartların yerine getirilmesi halinde, bahse konu işyerinde ikinci el araç satışı yapılmasında trafik güvenliği ve akışı açısından herhangi bir olumsuzluk bulunmadığı yönünde görüş verildiği  anlaşıldığından, hukuken kabul edilebilir nitelikte somut tespitler içermeyen olumsuz Kaymakamlık görüşüne istinaden tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.

Öte yandan; davacı tarafından, Valiliğin bizzat görüş vermesi gerekirken, yetkisini Kaymakamlığa devrettiği, ancak söz konusu yetki devrinin, mevzuatta bu hususta izin verilmemiş olması nedeniyle geçerlilik kazanmadığı ileri sürülmüş ise de; 5442 sayılı İl idaresi Kanunu'nun 11. maddesinin, (H) fıkrasının 2. bendinde, "Vali; kamu düzeni ve güvenliği ile kişilerin can ve mal emniyetinin korunması, suç işlenmesinin önlenmesi, trafik güvenliği ve kontrolünün sağlanması amacıyla meydan, karayolları, cadde, sokak ve park gibi kamuya açık alanlarda kurulacak sistemlerin yerlerinin tespiti, kurulumu ve altyapı faaliyetlerini koordine eder. ..." ve (I) fıkrasında, "(H) fıkrası ile valiye verilmiş olan yetkiler, ilçede kaymakam tarafından da kullanılabilir." hükmü de dikkate alındığında; Yönetmelikte, ikinci el motorlu kara taşıtı ticareti faaliyeti yapılan işyerleri için; çevreye, altyapıya ve trafiğe getirdiği yük ile can ve mal güvenliği riskine ilişkin Valiliğe verilen görüş bildirme yetkisinin, mahalli mülki idare amiri olan Kaymakam tarafından da kullanılabileceği anlaşıldığından, işlemde yetki unsuru yönünden de herhangi bir hukuka aykırılık görülmemiştir.
Belirtilen nedenlerle davacının, ikinci el motorlu kara taşıtı ticareti faaliyeti konulu işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmesi talebinin reddine ilişkin Çankaya Belediye Başkanlığının 05/10/2021 günlü, ... sayılı işleminin iptaline, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin Ek-2/C kısmında yer alan 8.14.7. alt maddesi  yönünden ise davanın reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
	Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince duruşma için taraflara önceden bildirilen 21/10/2024 tarihinde, davacı vekili Av. ...'in, davalı ... vekili Av. ... ile davalı ... Belediye Başkanlığı vekili Av. ...'in geldiği, Danıştay Savcısının hazır olduğu görülmekle, açık duruşmaya başlandı. Taraflara usulüne uygun olarak söz verilerek dinlendikten ve Danıştay Savcısının düşüncesi alındıktan sonra taraflara son kez söz verilip, duruşma tamamlandı. Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ :
	İkinci el motorlu kara taşıtı ticaretiyle uğraşan davacı tarafından, söz konusu ticari faaliyetini sürdürmek amacıyla ... Mahallesi, ... Cadde, No:... adresindeki bağımsız bölüm kiralanmak suretiyle ikinci el motorlu kara taşıtı ticareti faaliyeti konulu işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmesi talebinde bulunulmuş; söz konusu başvurunun, Çankaya Kaymakamlığı İlçe Yazı İşleri Müdürlüğünün ... günlü, E:... sayılı yazısıyla dava konusu düzenleme uyarınca olumsuz görüş bildirildiğinden bahisle, Çankaya Belediye Başkanlığının ... günlü, ... sayılı işlemi ile reddedildiği anlaşılmaktadır.
Bunun üzerine bireysel işlem ve dayanağı düzenlemenin iptali istemiyle incelenmekte olan dava açılmıştır.
İNCELEME VE GEREKÇE	:
	Anayasa'ya aykırılık iddiası yönünden değerlendirme;