muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Danıştay — Esas No: 2021/1579, Karar No: 2024/4743, Tarih: 18.09.2024

İLGİLİ MEVZUAT:
 Anayasanın 125. maddesinin son fıkrasında "İdare, kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlüdür." hükmü; 138. maddesinin 4. fıkrasında ise "Yasama ve yürütme organları ile idare, mahkeme kararlarına uymak zorundadır; bu organlar ve idare, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremez ve bunların yerine getirilmesini geciktiremez." hükmü mevcuttur.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 28. maddesinde ise, "Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idare, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecburdur. Bu süre hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemez" hükmüne yer verilmiştir.
5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun ''Büyükşehir ve ilçe belediyelerinin görev ve sorumlulukları'' başlıklı 7/b maddesinde; ''Çevre düzeni plânına uygun olmak kaydıyla, büyükşehir belediye sınırları içinde 1/5.000 ile 1/25.000 arasındaki her ölçekte nazım imar plânını yapmak, yaptırmak ve onaylayarak uygulamak; büyükşehir içindeki belediyelerin nazım plâna uygun olarak hazırlayacakları uygulama imar plânlarını, bu plânlarda yapılacak değişiklikleri, parselasyon plânlarını ve imar ıslah plânlarını aynen veya değiştirerek onaylamak ve uygulanmasını denetlemek; nazım imar plânının yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde uygulama imar plânlarını ve parselasyon plânlarını yapmayan ilçe belediyelerinin uygulama imar plânlarını ve parselasyon plânlarını yapmak veya yaptırmak.'' düzenlemesi yer almaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
    Kamu kurum ve kuruluşları mevzuatla uhdelerine tevdi kılınan kamu hizmetlerini gereği gibi yapmakla yükümlüdürler. İdarelerin bu yükümlülüklerini gereği gibi yerine getirmemesi suretiyle hizmetin kötü veya geç işlemesi yahut hiç işlememesi sonucunda bir zararın meydana gelmesi durumunda idarenin hizmet kusuru ilkesi gereğince bu zararı tazmin yükümlülüğü bulunmaktadır.
İdarelerin bir zararı ödemekle yükümlü tutulabilmesi zararın varlığına, bu zararın idareye atfı kabil ve isnadının mümkün olabilmesine ve zararla idari işlem veya eylem arasında illiyet bağı bulunması şartlarının bir arada gerçekleşmesine bağlıdır.

İdarelerin bir zararı ödemekle yükümlü tutulabilmesi zararın varlığına, bu zararın idareye atfı kabil ve isnadının mümkün olabilmesine ve zararla idari işlem veya eylem arasında illiyet bağı bulunması şartlarının bir arada gerçekleşmesine bağlıdır.
Hizmet kusuru kavramı genel anlamıyla bir kamu hizmetinin kuruluş ve işleyişindeki aksaklık, eksiklik ve bozuklukları ifade etmektedir. Başka bir anlatımla, Kanunlarla kendisine görev olarak verilen kamu hizmetinin işlemesini sağlayacak örgütü kurmak, gerekli organizasyonu sağlamak, denetimleri yapmak ve önlemleri almakla yükümlü olan idarelerin, bu yükümlülüklerini gereği gibi ve zamanında yerine getirmemesi nedeniyle ortaya çıkan aksaklık, aykırılık, bozukluk, düzensizlik, eksiklik hallerinde idarenin hizmet kusurunun varlığı kabul edilmektedir. İdarenin hizmet kusurundan doğan sorumluluk halleri, uygulama süreci içinde giderek artmış ve yaygınlaşmışsa da bu haller günümüz öğreti ve içtihatlarında da hizmetin kötü işlemesi, geç işlemesi ve hiç işlememesi şeklinde üç ana başlık halinde toplanmaktadır. Hizmetin kötü işlemesi, hizmetin gereği gibi yapılmamış olması, hizmetin beklenen özen, dikkat ve kalitede yapılmaması, hizmetin geç işlemesi, hizmetin belli bir çabukluk içinde ve zamanında yerine getirilmemesi, beklenen ölçü ve süratin gösterilmemesi, hizmetin hiç işlememesi de idarenin yükümlü ve görevli kılındığı hizmeti yerine getirmemesi, hareketsiz kalması olarak tanımlanmaktadır.
 Dosyanın incelenmesinden, her ne kadar İdare Mahkemesince, uygulamaya dönük yapı ruhsatı ve yapı kullanma izin belgelerini düzenleme görevinin ilçe belediyesinde olduğu, büyükşehir belediyesi tarafından nihai durumda uygulamaya dönük işlemler tesis edilmediği, dava konusu edilen edilen zararın meydana gelmesine neden olan binanın inşa edilmesine yönelik düzenlenen nihai uygulamalara dönük kontrol ve izinlere ilişkin iş ve işlemlerde (yapı ruhsatı, yapı kullanma izin belgesi) İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığının kusurunun bulunmadığı, bu hususta tüm sorumluluğun Başakşehir Belediye Başkanlığında olduğu, bu nedenle davacının taşınmazında meydana gelen değer kaybının ilçe belediyesi tarafından tazmin edilmesi gerektiği belirtilerek, büyükşehir belediyesine herhangi bir sorumluluk yüklenmemiş ise de, davacının taşınmazının zarar uğramasına neden olan yapı ruhsatının dayanağı olan  ve yukarıda belirtilen yargı kararıyla hukuka aykırılığı tespit edilen 1/1000 ölçekli uygulama imar planının onaylanması sürecinde dahli olan Büyükşehir Belediyesinin de sorumlu olduğu, bu nedenle, davacının taşınmazında meydana gelen değer kaybının davalı idarelerce müştereken tazmin edilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
Bu durumda, yukarıda belirtilen husus göz önünde bulundurularak İdare Mahkemesince yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir.
 
KARAR SONUCU :
            Açıklanan nedenlerle;
1.2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davacının ve davalı Başakşehir Belediye Başkanlığının temyiz isteminin kabulüne,

Bu durumda, yukarıda belirtilen husus göz önünde bulundurularak İdare Mahkemesince yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir.
 
KARAR SONUCU :
            Açıklanan nedenlerle;
1.2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davacının ve davalı Başakşehir Belediye Başkanlığının temyiz isteminin kabulüne,
2.Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle kısmen kabulü, kısmen reddine ilişkin  temyize konu ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
4. 2577 sayılı Kanunun (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen 15 gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere 18/09/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Danıştay — Esas No: 2021/9180, Karar No: 2024/4744, Tarih: 18.09.2024

"İçtihat Metni"
               T.C.
D A N I Ş T A Y
 ALTINCI DAİRE  
Esas  No : 2021/9180
Karar No : 2024/4744                                                                    
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	: ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı	  
VEKİLİ	: Av. ..
 
KARŞI TARAF (DAVACI)	: ...
VEKİLİ	: Av. ...
 
İSTEMİN	KONUSU	: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.          
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Trabzon ili, Arsin ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı, davacının hissedar olduğu taşınmazdan geçen yolun kaldırılarak planın düzeltilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine yönelik ... tarih ve ... sayılı Trabzon Büyükşehir Belediye Meclisi kararının  iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen .. tarih ve E:..., K:..., sayılı kararda; dosyada yer alan bilgi ve belgeler ile yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu hazırlanan bilirkişi raporunun birlikte değerlendirilmesinden; planların kademeli birlikteliği ilkesi doğrultusunda üst ölçekli planda yapılan değişikliklerin alt ölçekli planlara aktarılması amacıyla hazırlanan planların, imar mevzuatı, planlama esasları ve şehircilik ilkeleri açısından bir zorunluluk olduğu, mevcut nüfus artış hızı dikkate alındığında, üst ölçekli planlarda Arsin ilçesi kent merkezi için öngörülen nüfusun sorunlu olduğu, dava konusu planda eğitim, sağlık, sosyal ve kültürel tesisler ile teknik altyapı gibi kullanımlarının Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğinde belirtilen asgari standartların altında olduğu, uyuşmazlık konusu 15 m.lik imar yolunun, D-010 karayolu ile planlama alanının güneyinde yer alan kullanımlara hizmet eden kuzey-güney doğrultulu 15 metrelik imar yolu arasındaki bağlantıyı sağlayan devamlılığı olan bir yol olduğu, mevcut 15 metrelik imar yolunun dava konusu parseli de içine alacak şekilde uzatılarak D-010 karayolu ve yan yol bağlantısını düzenleyen kavşak alanına bağlandığı, söz konusu 15 metrelik yolun D-010 karayolu ile bağlantısının sağlanması kent içi ulaşım sisteminin ana ulaşım akslarından biri olması nedeniyle ulaşım sisteminin sürekliliği ve bütünlüğünün sağlanması açısından gereklilik olduğu, bu itibarla davacıya ait ... ada, ... sayılı parselin bir kısmının 15 metrelik imar yolunda kalmasında planda kurgulanan ulaşım sistemi açısından bir sakınca bulunmadığı,  Arsin İlçesine mevcut nüfus artış hızı dışında nüfus ataması yapılması nedeniyle ihtiyaç fazlası bir alanın donatı alanı olarak düzenlenmesinin dava konusu parsele getirilen 15 metrelik imar yolu kullanım kararı açısından olumsuz etkisinin olmadığı, ayrıca talep doğrultusunda söz konusu yol bağlantısının kaldırılmasının yolun bütünlüğü ve sürekliliğini bozacağından ulaşım kurgusuna aykırı olacağı, yine davacının talebi doğrultusunda söz konusu yol bağlantısının kaldırılarak yapılaşmaya açılmasının, diğer parseller açısından da bu yöndeki talepleri teşvik edeceğinden, bölgede nüfus yoğunluğunun artmasına neden olacağı, bu durumun, Arsin kent merkezinin nüfus gelişim yapısıyla uyumlu olmaması dışında ayrıca dava konusu planda öngörülen nüfusa göre zaten yetersiz olan donatı kurgusunu olumsuz etkileyeceği görülmekle dava konusu parselden geçen 15 metrelik imar yolu kullanım kararının kaldırılarak eski hale getirilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine yönelik davalı idarenin ... tarih ve ... sayılı belediye meclisi kararında hukuka aykırılık bulunmadığı  gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İdari Dava Dairesince verilen kararda; Olayda, Trabzon ili, Arsin ilçesi, .. Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı  taşınmaza   yol kullanım kararı getirilmesine ilişkin, ... tarih ve .. sayılı Trabzon Büyükşehir Belediye Meclisi kararıyla onaylanan 1/5000 ölçekli revizyon nazım imar planının, ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:... K:... sayılı kararıyla;  dava konusu planla öngörülen gelişme yapısının Arsin ilçesinin mevcut gelişme yapısı ile uyumlu olmaması, nüfus ataması yapılırken ve buna göre konut ve donatı alanları düzenlenirken nüfusun gelişme dinamiklerinin dikkate alınmaması, eğitim, sağlık, sosyal ve kültürel tesisler ile teknik altyapı gibi kullanımlara Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğinde belirtilen asgari standartların altında alan ayrılması nedenleriyle, anılan planda imar mevzuatı, şehircilik ilkeleri ve planlama esaslarına uygunluk bulunmadığı, söz konusu hukuka aykırılıkların planın genelini etkileyen hususlar olması nedeniyle, davacıya ait taşınmaza getirilen yol kullanım kararı açısından da dava konusu ... tarih ve ... sayılı Trabzon Büyükşehir Belediye Meclisi kararıyla onaylanan 1/5000 ölçekli nazım imar planında hukuka uygunluk görülmediği gerekçesiyle iptaline karar verildiği görüldüğünden, Dairenin anılan kararıyla hukuka aykırı olduğu saptanan yol kullanım kararının  kaldırılması istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin dava  konusu belediye meclisi kararında hukuka uygunluk, davanın reddi yolundaki idare mahkemesi kararında ise hukuki isabet görülmemiştir.
 Açıklanan nedenlerle, davacının istinaf başvurusunun kabulüne, ... İdare Mahkemesi'nce verilen istinaf başvurusuna konu .. günlü, E:..., K:... sayılı kararın kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline, karar verilmiştir.                                         
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI           :  Temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.   
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI      : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY	TETKİK	HAKİMİ	...'INDÜŞÜNCESİ	: Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
	MADDİ OLAY :

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI      : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY	TETKİK	HAKİMİ	...'INDÜŞÜNCESİ	: Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
	MADDİ OLAY : 
	Dosyanın incelenmesinden, dava konusu parselin bulunduğu Trabzon ilinin alt ölçekli imar planlarını ve uygulamaları yönlendirici biçimde, kullanımların yer seçimi, büyüklük ve dağılımı ile ilgili mekansal karar ve stratejiler ile makro ölçekte nüfus dağılımı ve yoğunluk kararlarını düzenleyen Ordu-Trabzon-Rize-Giresun-Gümüşhane-Artvin Planlama Bölgesi 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planı değişikliğinin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'nın 03.04.2017 tarih ve 644 sayılı oluru ile onaylandığı, alt ölçekli planlara esas olacak şekilde ana ulaşım, sektörel ve mekânsal planlama kararları, gelişme önerileri ile sorunlara müdahale stratejilerini kapsayan Trabzon ilinin tamamını kapsayan 1/50000 ölçekli İl Çevre Düzeni Planının Trabzon Büyükşehir Belediye Meclisi’nin ... tarih ve ... sayılı kararı ile onaylandığı, askı ilan süresi içinde yapılan itirazların Trabzon Büyükşehir Belediye Meclisi’nin ...tarih ve ... sayılı kararıyla değerlendirilerek 1/50000 ölçekli İl Çevre Düzeni Planının kesinleştiği, Trabzon ili, Akçaabat, Ortahisar, Yomra ve Arsin İlçelerinin oluşturduğu 1. alt bölgeye ilişkin olarak hazırlanan 1/25.000 ölçekli Nazım İmar Planı, Trabzon Büyükşehir Belediye Meclisi’nin ... tarih ve ... sayılı kararıyla  onaylandığı, davaya konu edilen Trabzon İli Arsin İlçesi Merkez ve Mahalleleri 1/5.000 ölçekli Revizyon Nazım İmar Planının Trabzon Büyükşehir Belediye Meclisi’nin ... tarih ve ... sayılı kararı ile onaylandığı, askı ilan sürecinden sonra davacı tarafından, Trabzon ili, Arsin ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel numaralı taşınmazında imar yolu kullanım kararının kaldırılarak eski hale getirilmesi istemiyle yapılan başvurunun davalı idarenin ... tarih ve ... sayılı meclis kararı ile reddedilmesi üzerine anılan kararın iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
	HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
 Dosyanın ve Dairemizin E:2021/7795 esasına kayıtlı dosyanın birlikte incelenmesinden, her ne kadar temyize konu kararda Bölge İdare Mahkemesince ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:... K:... sayılı kararı hükme esas alınarak dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş ise de hükme esas alınan kararın temyiz aşamasında Dairemizin 18.09.2024 tarihli, E:2021/7795, K:2024/4745 sayılı kararıyla redde yönelik olarak bozulduğu anlaşılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
 Dosyanın ve Dairemizin E:2021/7795 esasına kayıtlı dosyanın birlikte incelenmesinden, her ne kadar temyize konu kararda Bölge İdare Mahkemesince ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:... K:... sayılı kararı hükme esas alınarak dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş ise de hükme esas alınan kararın temyiz aşamasında Dairemizin 18.09.2024 tarihli, E:2021/7795, K:2024/4745 sayılı kararıyla redde yönelik olarak bozulduğu anlaşılmıştır.
Bu durumda, temyize konu kararda hükme esas alınan ... Bölge İdare Mahkemesi.... İdari Dava Dairesince verilen  kararın Dairemizin yukarıda anılan kararıyla bozulduğu anlaşıldığından, bozma kararı üzerine verilecek karara göre bu dava hakkında yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir. 
KARAR SONUCU:
            Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davalının temyiz isteminin kabulüne,
2. Davanın reddine dair Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile anılan kararının kaldırılarak yukarıda özetlenen gerekçeyle davanın dava konusu işlemin iptali yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine  gönderilmesine, 18/09/2024 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.
Danıştay — Esas No: 2024/1387, Karar No: 2024/4101, Tarih: 18.09.2024

"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
Esas No : 2024/1387
 Karar No : 2024/4101
 
TEMYİZ EDEN (DAVACI)	: ... Plastik Ambalaj San. ve Tic. Ltd. Şti.
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI)	: ... Defterdarlığı-...
		(... Vergi Dairesi Müdürlüğü)
VEKİLİ	: Av....	               
 
İSTEMİN KONUSU  : ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. 
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem:  Davacı şirket adına, sahte fatura düzenlemek suretiyle elde ettiği  komisyon gelirini kayıt ve beyan dışı bıraktığından bahisle düzenlenen vergi inceleme raporuna dayanılarak re'sen tarh edilen 2018/Şubat-Aralık dönemlerine ilişkin katma değer vergisi ile kesilen üç kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istemine ilişkindir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Danıştay Dokuzuncu Dairesince kurumlar vergisine karşı dava açılmamasının katma değer vergisine karşı açılan davanın işin esasının incelenmesine engel olmadığı gerekçesiyle verilen bozma kararına uyarak dosyanın yeniden incelenmesi suretiyle, davacı hakkında düzenlenen ... tarih ve ... sayılı vergi tekniği raporu ve ... sayılı vergi inceleme raporunda yer alan tespitlerin birlikte değerlendirilmesinden, davacı şirketin faaliyetinin sahte fatura düzenlemek olduğu sonucuna varıldığından, cezalı tarhiyatta hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davalının istinaf başvurusunun kabulüne, Vergi mahkemesi kararının davanın kabulü yolundaki kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmiştir.  
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Alış ve satışlarının gerçek olduğu, mal aldığı bir kısım mükellef hakkında yapılan cezalı tarhiyatlara karşı açılan davaların kabulüne karar verilip cezalı tarhiyatların kaldırıldığı, vergi borçlarının ihtirazı kayıtla verilen beyannamelerden kaynaklandığı, bu işlemlere karşı açılan davaların da kabulüne karar verilerek tarhiyatların kaldırıldığı, düzenlenen faturaların sahte olduğunun somut tespitlerle ortaya konulmadığı iddialarıyla kararın bozulması istenilmektedir. 
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Yasal dayanaktan yoksun olan temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır. 
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ  ...'IN DÜŞÜNCESİ: Davacı hakkında düzenlenen  Vergi tekniği raporundaki tespitlerin değerlendirilmesinden davacının dava konusu dönemde düzenlemiş olduğu belgelerin gerçek bir mal teslimi veya hizmet ifasında bulunmaksızın komisyon geliri elde etmek amacıyla düzenlenen sahte faturalar  olduğu hususu hukuken geçerli delillerle somut şekilde ortaya konulmadığı sonucuna varıldığından, davacının temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir. 
TÜRK MİLLETİ ADINA
 Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY:

TÜRK MİLLETİ ADINA
 Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY:
 Davacı şirket adına, sahte fatura düzenlemek suretiyle elde ettiği komisyon gelirini kayıt ve beyan dışı bıraktığından bahisle re'sen tarh edilen üç kat vergi ziyaı cezalı; 2018 yılı kurumlar vergisi ile 2018/Nisan-Haziran, Temmuz-Eylül, Ekim-Aralık dönemlerine ilişkin geçici verginin kaldırılması istenilmektedir.
İLGİLİ MEVZUAT:
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun  3/B maddesinde, vergilendirmede vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin esas olduğu, vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelerin gerçek mahiyetinin, yemin hariç her türlü delille ispatlanabileceği ve iktisadi, ticari ve teknik icaplara uymayan veya olayın özelliğine göre normal ve mutad olmayan bir durumun iddia olunması hâlinde, ispat külfetinin, bunu iddia eden tarafa ait olduğu ifade edilmiştir.
Aynı Kanun’un 30. maddesinin 1. fıkrasında re'sen vergi tarhı, vergi matrahının tamamen veya kısmen defter, kayıt, belgelere veya kanuni ölçülere dayanılarak tespitine imkân bulunmayan hâllerde, takdir komisyonları tarafından takdir edilen veya vergi inceleme yapmaya yetkili olanlarca düzenlenmiş vergi inceleme raporlarında belirtilen matrah veya matrah kısmı üzerinden vergi tarh olunması şeklinde tanımlanmış, 134. maddesinde de vergi incelemesinden maksadın, ödenmesi gereken vergilerin doğruluğunu araştırmak, tespit etmek ve sağlamak olduğu düzenlenmiştir.
3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun 1.maddesinde Türkiye'de yapılan ticari, sınai, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetlerin,
 katma değer vergisine tabi olduğu, ticari, sınai, zirai faaliyet ile serbest meslek faaliyetinin devamlılığı, kapsamı ve niteliği Gelir Vergisi Kanunu hükümlerine göre; Gelir Vergisi Kanununda açıklık bulunmadığı hallerde, Türk Ticaret Kanunu ve diğer ilgili mevzuat hükümlerine göre tayin ve tespit edileceği, aynı kanunun 20.maddesinde ise teslim ve hizmet işlemlerinde matrahın, bu işlemlerin karşılığını teşkil eden bedel olduğu, bedel deyiminin, malı teslim alan veya kendisine hizmet yapılan veyahut bunlar adına hareket edenlerden bu işlemler karşılığında her ne suretle olursa olsun alınan veya bunlarca borçlanılan para, mal ve diğer suretlerde sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaat, hizmet ve değerler toplamını ifade edeceği belirtilmiştir. 
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
 Yukarıda yer verilen Kanun hükümlerinin değerlendirilmesinden, vergilendirme işlemi yapılırken, Kanuna uygun biçimlendirilen muamelelerin, bu biçimselliğinin ötesine geçilerek, muamelenin tarafları arasında oluşan maddi ve hukuki ilişkinin gerçek mahiyetinin araştırılması gerektiği, gerçek mahiyetin ortaya çıkarılmasında yemin hariç her türlü delile izin verildiği, bu delillerin, tarafların ikrarı, vergiyi doğuran olayla ilişkisi doğal ve açık bulunan tanık ifadesi, muamelenin taraflarının ekonomik ve ticari konumları, işyerlerinin durumu, arandığında bulunup bulunamamasına ilişkin tespitler olacağı; ticari faaliyet çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetlerin katma değer vergisine tabi olduğu, teslim ve hizmet işlemlerinde katma değer vergisi matrahının, bu işlemlerin karşılığını teşkil eden bedel olduğu anlaşılmaktadır.