muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/13597, Karar No: 2016/7845, Tarih: 03.05.2016

Anılan Kanun'un “Çıraklık Şartları” başlıklı 10'uncu maddesine göre çırak olabilmek için,

a)14 yaşını doldurmuş, 19 yaşından gün almamış olmak. (Bu bentte yer alan "onüç yaşını" ibaresi, 16/8/1997 tarih ve 4306 sayılı Kanunun 6 ncı maddesiyle "ondört yaşını" olarak değiştirilmiştir.)

b)En az ilköğretim okulu mezunu olmak.

c)Bünyesi ve sağlık durumu gireceği mesleğin gerektirdiği işleri yapmaya uygun olmak gerekmektedir.

Ancak, 19 yaşından gün almış olanlardan daha önce çıraklık eğitiminden geçmemiş olanlar, yaşlarına ve eğitim seviyelerine uygun olarak düzenlenecek mesleki eğitim programlarına göre çıraklık eğitimine alınabilir. Kanun'un 13'ncü maddesi hükmüne göre ise; “Bu Kanunun uygulandığı yer ve meslek dallarında 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun çıraklık sözleşmesine dair hükümleri ile 18 yaşını doldurduktan sonra sözleşmesi devam eden çıraklar hakkında 1475 sayılı İş Kanunu'nun, İşçi Sağlığı ve Güvenliği başlıklı beşinci bölümünde yer alan hükümleri dışındaki hükümler uygulanmaz.”

Bu hükümler çerçevesinde taraflar arasındaki ilişkinin niteliği belirlenirken, başka bir ifade ile, davacının uyuşmazlığa konu dönemde çırak olup olmadığına karar verilirken, çalışma ilişkisine bakılmalıdır.

Gerçekten de çıraklık sözleşmesinde, akdi ilişkinin üstün niteliği çalışma olgusu değil, sigortalıya bir meslek ve sanatın öğretilmesidir. Ancak çırak, işyerinde üretimle ilgili çalışmalara bilfiil katılıyor, meslek ve sanat eğitimi arka planda tutuluyorsa, bu durumda çıraklık ilişkisinden söz edilemeyecektir.

Sözü edilen öğrencilerin sigortalı sayılmamaları, “tatbiki mahiyetteki yapım ve üretim işleri” nin gördükleri öğrenimin doğal bir gereği olmasından ötürüdür. Bir başka anlatımla, bu işler -SSK anlamında sigortalı işçilerin gördükleri iş görünümünde bulunsalar bile- belirgin olarak öğrenim çevresine girmektedir. Bu bakımdan, bu gibi durumlarda, esasen bir hizmet akdinin varlığından söz edilemeyeceği için sigortalılık niteliği edinme hali de söz konusu değildir (Mustafa Çenberci, Sosyal Sigortalar Kanunu Şerhi; Ankara, 1977 Baskı, s;130).

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, doğumlu olduğu, tarihleri arasında askerlik yaptığı, ilkokulu tarihinde bitirdiği, 01.10.2004-27.08.2012 tarihleri arasında askerlik süresi dışında davalı işyerinden kısmen bildirilmiş hizmetlerinin bulunduğu davalı işyerinin cam,doğalgaz, boya, su tesisatı işyeri olduğu, 12.06.1997 tarihinde yasa kapsamına alındığı anlaşılmaktadır.

Somut olayda, doğumlu olan davacının mahkemece sigortalı kabul edilen 12.06.1997-25.07.2003 tarihleri arasında 18 yaşından küçük olması, çalışılan işyeri ve çalışma koşulları değerlendirildiğinde 12 yaşındaki bir çocuğun üretime yönelik çalışmalarda bulunmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğu gözardı edilerek eksik inceleme ve araştırma ile verilen karar doğru olmamıştır.

Somut olayda, doğumlu olan davacının mahkemece sigortalı kabul edilen 12.06.1997-25.07.2003 tarihleri arasında 18 yaşından küçük olması, çalışılan işyeri ve çalışma koşulları değerlendirildiğinde 12 yaşındaki bir çocuğun üretime yönelik çalışmalarda bulunmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğu gözardı edilerek eksik inceleme ve araştırma ile verilen karar doğru olmamıştır.

Yapılacak iş, dönem bordrolarında ihtilaflı dönemin tamamında kayıtlı ve tarafsız tanıklar saptanarak ve gerekirse daha önceden dinlenen bordro tanıklarını yeniden dinleyerek davacının bu dönemde davalı işyerinde yaptığı işin niteliğini tespit etmek,davacının hangi dönem çırak olduğu, davacının işyerinde üretimle ilgili çalışmalara bilfiil katılıp katılmadığını veya meslek ve sanat eğitimi alıp almadığını, davacının üretime yönelik çalışmasının hangi tarihte ve ne şekilde başladığını açık ve net şekilde belirlemek ve sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözönünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalı işveren vekili ile davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde temyiz edenlerden ...'ne iadesine

03.05.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.

C.C
Yargıtay — Esas No: 2022/8526, Karar No: 2022/18925, Tarih: 21.12.2022

**5. Hukuk Dairesi         2022/8526 E.  ,  2022/18925 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi

İLK DERECE

MAHKEMESİ : Çine Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki davanın yapılan yargılaması sonunda; ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf incelemesi üzerine bölge adliye mahkemesinin yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmünün Yargıtayca incelenmesi davacı idare vekilince istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü;

- K A R A R -

Dava, 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince davanın kabulüne ilişkin olarak verilen karara karşı, taraf vekillerince yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesince HMK'nın 353/1-b-3 maddesi uyarınca ilk derece mahkemesinin kararı kaldırılmak suretiyle yeniden hüküm kurulmuş; bu karar, davacı idare vekilince temyiz edilmiştir.

Dosyada bulunan delil ve belgelere, kararın dayandığı gerekçelere göre; taraf vekilleri tarafından yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile Çine Asliye Hukuk Mahkemesinin 2018/128 Esas, 2019/542 Karar sayılı kararı ortadan kaldırılarak, zeytin bahçesi niteliğindeki Aydın İli, Çine İlçesi, Çaltı Mahallesi 109 ada 67 parsel sayılı taşınmaza değerlendirme tarihi olan 2018 yılı Çine İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü verilerine göre zeytin münavebesi esas alınarak değer tespit edilmesinde ve tespit edilen bedelin bloke ettirilerek davacı tarafa ödenmesine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Davacı idare vekilinin temyiz itirazları yerinde olmadığından usul ve yasaya uygun olan hükmün HMK'nın 370. maddesi gereğince ONANMASINA, davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmamasına, 21.12.2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/3102, Karar No: 2019/2084, Tarih: 07.03.2019

**14. Hukuk Dairesi         2018/3102 E.  ,  2019/2084 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki asıl dava komşuluk hukukundan kaynaklanan tazminat, karşı birleştirilen dava müdahalenin önlenmesi, kal ve ecrimisil davasından dolayı mahal mahkemesinden verilen yukarıda gün ve sayısı yazılı hükmün; Dairemizin 16.01.2018 gün ve 2017/2268 Esas, 2018/340 Karar sayılı ilamı ile bozulmasına karar verilmişti. Süresi içinde davacı vekili, davalı-karşı davacı ... vekili ve davalı ... vekili tarafından kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla, dosya içerisindeki bütün evrak incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Mahkemece verilen karar, Dairemizce yasal ve hukuki dayanakları gösterilmek suretiyle bozulmuş olup, karar düzeltme istemi HUMK’nun 440. maddesindeki nedenlerden hiçbirisine dayanmamaktadır. Bu nedenle yerinde olmayan istemin reddi gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan gerekçelerle, HUMK’nun 440. maddesinde gösterilen nedenlerden hiçbirisine uymayan karar düzeltme isteminin REDDİNE, aynı yasanın 442/son ve 4421 sayılı Kanunun 2 ve 4/b-1 maddeleri delaletiyle takdiren 370,00'şer TL para cezası karar düzeltme isteyenlerden ayrı ayrı tahsili ile bakiye karar düzeltme ret harcı olan 17.70 TL'nin davalı-karşı davacı ...'den, 17.70 TL'nin davacı-birleştirilen dava davalısından tahsili ile 92.50 TL karar düzeltme ret harcının davalı ...'ten tahsiline, 07.03.2019 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/11868, Karar No: 2010/14720, Tarih: 08.11.2010

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2010/11868 E.  ,  2010/14720 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm bir kısım davalılar vekilleri ile davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz istemlerinin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasal gerektirici nedenlere ve özellikle kanıtların takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre sair temyiz itirazları yerinde değildir.

Ancak;

2942 sayılı Yasanın 4650 sayılı Yasa ile değişik 11. maddesinin 1. fıkrasının (f) bendi uyarınca bilirkişi kurulu, arazi niteliğindeki taşınmaz malın kamulaştırma tarihindeki mevki ve şartlarına göre ve olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelirini esas tutarak düzenleyeceği raporda bedelin tespitinde etkili olacak bütün nitelik ve unsurları ve her unsurun ayrı ayrı değerini belirtmek suretiyle ve ilgililerin de beyanını dikkate alarak gerekçeli bir değerlendirme raporuna dayalı olarak taşınmaz malın değerini tespit etmelidir. Yargıtay'ın yerleşmiş uygulamalarında ise özel ve dikkate alınması gereken haklı bir neden bulunmadıkça tarım arazilerinin olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelir üzerinden bilimsel yöntemle yapılacak değerlendirmede münavebeye alınacak ürünler için aynı Yasanın 4650 sayılı Yasa ile değişik 15. maddesinin son fıkrası hükmü uyarınca, kamulaştırma belgelerinin mahkemeye verildiği gün itibarıyla dekar başına elde edilecek ortalama verim, üretim gideri ve toptan satış fiyatına ilişkin olarak ciddi istatistiki bilgilere dayalı olduğu bilinen o yerdeki Tarım Müdürlüğü verilerinin esas alınması aranmaktadır.

Bu sebeple, bilirkişi kurulunca münavebeye alınan ürünlerin değerlendirme tarihi olan 2008 yılı itibarıyla sulu şartlarda dekar başına ortalama verim, ortalama toptan satış fiyatı ve dekar başına üretim giderine ilişkin veri listesine göre taşınmazın değerinin tespiti gerekirken yasaya ve Yargıtay uygulamalarına uygun düşmeyecek şekilde şeker pancarı, buğday, ayçiçeği ürünlerinin son beş yıllık veriminin ortalamasının değerlendirmeye esas alınması suretiyle taşınmazın değerinin eksik tespit edilmesi doğru görülmemiştir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, temyiz peşin harçlarının istek halinde temyiz edenlere iadesine, 08.11.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/11177, Karar No: 2009/308, Tarih: 15.01.2009

**1. Hukuk Dairesi         2008/11177 E.  ,  2009/308 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ŞANLIURFA 1. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 17/01/2008

Taraflar arasında görülen davada;

Davacı Hazine vekili, Suriye vatandaşı H.D...ait taşınmazların davalılar tarafından sonradan iptal edilen usulsüz veraset ilamı ile sahiplenilerek kamulaştırma bedellerinin alındığını, H.'nin gerçek mirasçılarının da Suriye vatandaşı olduğunu, bu ülke vatandaşlarının Türkiye'deki malları üzerindeki yetkilerinin dondurulduğunu ileri sürerek taşınır,taşınmaz mallara el konulması ile kamulaştırma bedellerinin iadesi ve tespit isteklerinde bulunmuştur.

Bir kısım davalılar, davanın reddini savunmuşlardır.

Mahkemece,davanın kabulüne dair karar Dairece “… davalıların Suriye uyruklu H.nin mirasçısı olmadıklarının hasımlı verasetin iptali kararı ile anlaşılmasına göre taşınmazların Suriye uyruklu kişiye ait olduğunun tespitine, davalıların idareden aldıkları kamulaştırma bedellerinin tahsiline, paranın muhafazasının maliye hazinesine verilmesinin doğru olduğu, davalıların bu yöne değinen temyiz itirazlarının reddiyle, taşınmaza hazinece el konulmasına Maliyece muhafaza ve idaresine karar verilmesi yönünden de davada Suriye uyruklu kişinin mirasçılarının taraf olmaması nedeniyle, taşınmazın tedbir ve muhafazası ile ilgili davanın reddine karar verilmesi gerektiği …”gerekçesi ile bozulmuştur.Hükmüne uyulan bozma ilamı gereğince davanın reddine karar verilmiştir.

Karar, davacı hazine vekili tarafından süresinde temyiz edilmiş olmakla; Tetkik Hakimi .raporu okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü.

-KARAR-

Mahkemece davanın kabulüne dair kurulan hüküm temyiz üzerine dairece kısmen bozulmuş kısmen onanmış olup, hükmüne uyulan bozma ilamı gereğince dava konusu taşınmazlara el konulması ve Hazine tarafından idaresine yönelik talebin reddine karar verilmiştir.Hemen belirtilmelidirki, maddi yanılgıya dayalı bozma ilamlarına uyulması taraflar yararına kazanılmış usulü hak oluşturmaz.

Bilindiği üzere,1062 sayılı yasa ve bu yasanın uygulanmasına dair yönetmelikle Suriye uyruklu özel ve tüzel kişilere ait olup 28/05/1927 gün 1062 sayılı Kanun hükümlerine göre Bakanlar Kurulunca müttehaz 01/10/1966 gün 6/7104 sayılı kararla, taşınır ve taşınmaz mallar ve bunlara müteferri hak ve menfaatlare el konulacağı hususu düzenlenmiştir.

Anılan yasa gereği taşınmazların Hazinece muhafaza altına alınabilmesi için öncelikle taşınmazların Suriye uyruklu kişiler adına kayıtlı olması gereklidir.

Ancak, davaya konu taşınmazlar Suriye uyruklu kişiler adına değil iptal edilen veraset ilamına göre belirlenen kişiler adına tescil edilmiştir.Öte yandan halen kayıt davalılar üzerindedir.Davacı hazinenin, dava konusu taşınmazların davalılar adına olan tapusunun iptali ile Suriye uyruklu kişiler adına tescilini talep etmemiş, taşınmazlara el konularak muhafaza ve idaresini istemiştir.

Ancak, davaya konu taşınmazlar Suriye uyruklu kişiler adına değil iptal edilen veraset ilamına göre belirlenen kişiler adına tescil edilmiştir.Öte yandan halen kayıt davalılar üzerindedir.Davacı hazinenin, dava konusu taşınmazların davalılar adına olan tapusunun iptali ile Suriye uyruklu kişiler adına tescilini talep etmemiş, taşınmazlara el konularak muhafaza ve idaresini istemiştir.

Hal böyle olunca davacı Hazineye niza konusu taşınmazların öncelikle davalılar adına olan tapusunun iptali ile gerçek mirasçı olan Suriye uyruklular adına tescilinin sağlanması için tapu iptal ve tescil davası açmak üzere önel verilmesi ondan sonra muhafaza ve idare hakkında bir karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu üzere karar verilemesi doğru değildir.Davacı Hazinenin bu yöne ilişkin temyiz itirazları yerindedir.Kabulü ile hükmün açıklanan nedenlerle HUMK’nun 428. md. gereğince BOZULMASINA, 15.01.2009 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/2971, Karar No: 2017/4619, Tarih: 30.05.2017

**21. Hukuk Dairesi         2016/2971 E.  ,  2017/4619 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

Davacı, malulen emekliliğinin iptal edildiği tarih itibariyle devamına, ödenmeyen aylıkların faiziyle tahsiline, ödenen Bağ-Kur primlerinin faiziyle iadesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.

Hükmün, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

Dava, davacının maluliyet aylığını kesen kurum işleminin iptali ile maluliyetinin tespiti, aylığının kesilme tarihinden itibaren tekrar bağlanması istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulü ile davacının malulen emekliliğinin durdurulmasına ilişkin 28.08.2009 tarih ve 2139 sayılı işlemin yerinde olmadığının tespitine, durdurulan malulen emeklilik aylığının durdurulduğu tarihten itibaren devamına karar verilmiştir.

Mahkemece, davanın kabulü ile davacının malulen emekliliğinin durdurulmasına ilişkin 28.08.2009 tarih ve 2139 sayılı işlemin yerinde olmadığının tespitine, durdurulan malulen emeklilik aylığının durdurulduğu tarihten itibaren devamına karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacının 15.7.2005 tarihli talebine istinaden böbrek rahatsızlığı nedeniyle 1.8.2005 tarihinden itibaren maluliyet aylığı bağlandığı, davacının 17.7.2009 tarihli kontrol muayenesi neticesinde çalışma gücünün en az 2/3 ünü kaybetmediği belirtildiği için maluliyet aylığının 27/8/2009 tarihi itibariyle durdurulduğu, davacının 25/12/2009 tarihli dilekçesine istinaden yeniden değerlendirme neticesinde de bölge sağlık ve YSK karararı ile çalışma gücünün % 60 ını kaybetmediğinden talebinin reddedildiği, davacının itirazı üzerine kararın Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu' nun 21.5.2010 tarihli kararı ile çalışma gücü ve meslekte kazanma gücü kaybı oranı tespit işlemleri yönetmeliği çerçevesinde çalışma gücünün % 60 ını kaybetmediğinden malul sayılamayacağına, Adli Tıp 3. İhtisas Kurulu' nun 20.11.2013 tarihli raporunda ise davacının 7.5.2001 tarihli sağlık kurulu raporu göz önüne alınarak hemodiyalize girdiği 7.5.2001 tarihinden böbrek nakli olduğu, 14.1.2008 tarihine kadar sosyal sağlık hizmetleri tüzüğü hükümlerine göre beden çalışma gücünün en az 2/3 ünü kaybettiği, malul sayılması gerektiği, böbrek nakli olduğu 14.1.2008 tarihinden itibaren ise 11.10.2008 tarih ve 27021 sayılı resmi gazetede yayımlanan çalışma gücü ve meslekte kazanma gücü kaybı oranı tespit işlemleri yönetmeliği müvacehesinde beden çalışma gücünün en az % 60 ını kaybetmediği, malul sayılamayacağı, yine Adli Tıp Genel Kurulu' nun 13.11.2014 tarihli raporunda da, davacının 7.5.2001 tarihli sağlık kurulu raporu göz önüne alınarak hemodiyalize girdiği 7.5.2001 tarihinden böbrek nakli olduğu, 14.1.2008 tarihine kadar sosyal sağlık hizmetleri tüzüğü hükümlerine göre beden çalışma gücünün en az 2/3 ünü kaybettiği, malul sayılması gerektiği, böbrek nakli olduğu 14.1.2008 tarihinden itibaren ise 11.10.2008 tarih ve 27021 sayılı resmi gazetede yayımlanan çalışma gücü ve meslekte kazanma gücü kaybı oranı tespit işlemleri yönetmeliği müvacehesinde beden çalışma gücünün en az % 60 ını kaybetmediği, malul sayılamayacağının, 3.8.2013 tarih ve 28727 sayılı resmi gazetede yayımlanan maluliyet işlemleri yönetmeliğine göre beden çalışma gücünün en az % 60 ını kaybetmiş olduğu ve maluliyet başlangıç tarihinin 7.5.2001 olduğu, sonuçlar arasındaki çelişkinin 1985-2008 ve 2013 tarihli ilgili tüzük ve yönetmeliklerin muhtevasından kaynaklandığının belirtildiği, davacının dava tarihinden sonra 2014/6. ayındaki maluliyet aylığı talebine istinaden % 60 çalışma gücü kaybı kabul edilerek 1.7.2014 tarihinden itibaren maluliyet aylığı tekrar bağlandığı anlaşılmaktadır.

Her dava, açıldığı tarihteki fiili ve hukuki duruma göre değerlendirilir.

Her dava, açıldığı tarihteki fiili ve hukuki duruma göre değerlendirilir.

Dava tarihinden sonra yürürlüğe giren yönetmelik uyarınca yazılı şekilde davanın kabulüne karar verilmesi isabetsiz olmuştur. Yönetmelik geçmişe yürümeyeceği gibi, SSYSK, ATK 3. İhtisas Kurulu ve Adli Tıp Genel Kurulu raporları doğrultusunda davacının çalışma gücünü %60 oranında kaybetmediği sabittir. Neticeten, davanın açıldığı tarihteki mevzuat hükümlerine göre davacının % 60 oranında çalışma gücünü kaybetmediği gözardı edilerek davanın reddi yerine yazılı şekilde kabulüne karar verilmiş olması usul ve yasya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ:Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 30.05.2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/9856, Karar No: 2017/9654, Tarih: 20.11.2017

**20. Hukuk Dairesi         2017/9856 E.  ,  2017/9654 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki davada ... 22. İş Mahkemesi ile... 1.Asliye Hukuk (İş Mahkemesi sıfatı ile) Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile dosyada son karar Bölge Adliye Mahkemelerinin faaliyete geçmesinden sonra verilmiş ise de iki farklı Bölge Adliye Mahkemesinin yargı çevresinde kalan mahkemelerce karşılıklı olarak yetkisizlik kararı verilmiş olması ve 5235 sayılı Kanunun 36/3. maddesi gereğince Bölge Adliye Mahkemeleri hukuk dairelerinin görevinin yargı çevresi içerisinde bulunan adlî yargı ilk derece hukuk mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarını çözmek olduğundan yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava 6111 Sayılı Kanunun 74.maddesi ile tanınan teşviklerden yararlanma hakkının tespitine ve davalı kurumun işleminin iptaline ilişkindir.

... 22. İş Mahkemesi tarafından davacı şirkete ait işlemlerin... SGM’de gerçekleştiği bu nedenle yetkili mahkemenin... Asliye Hukuk Mahkemeleri (İş Mahkemesi sıfatı ile) olduğu gerekçesi ile yetkisizlik kararı verilmiştir.

... 1. Asliye Hukuk Mahkemesince de (İş Mahkemesi sıfatı ile) davalı tarafça yapılmış bir yetki itirazının bulunmadığı, uyuşmazlıkta resen yetkisizlik kararı verilemeyeceği gerekçesi ile karşı yetkisizlik kararı verilmiştir.

6100 sayılı HMK'nın 6. maddesi uyarınca her dava kural olarak davalının ikametgahı mahkemesinde açılır.

5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanununun 5. maddesinde iş uyuşmazlıklarında yer itibari ile yetkili iş mahkemelerini belirlemiştir. Buna göre, “İş mahkemelerinde açılacak her dava, açıldığı tarihte dava olunanın Türk Medenî Kanunu gereğince ikametgâhı sayılan yer mahkemesinde bakılabileceği gibi, işçinin işini yaptığı işyeri için yetkili mahkemede de bakılabilir. Bunlara aykırı sözleşme muteber sayılmaz.

Öte yandan tüzel kişilere karşı açılacak davalarda yetkili mahkeme tüzel kişinin ikametgahının (merkezinin) bulunduğu yer mahkemesidir. (6102 s. TTK. 213, 339 ve 576. maddeleri) HMK'nın 14. maddesi ise bir şubenin işlemlerinden doğan davalarda, o şubenin bulunduğu yer mahkemesinin de yetkili olabileceğini hüküm altına almıştır.

Somut olayda, davacının geçmiş dönemlere ilişkin olarak sigorta prim teşvikinden geriye dönük olarak yararlanmak için ... Sosyal Güvenlik Merkezine başvurduğu, yapılan başvurunun reddine ilişkin kurum işleminin iptalini istediği anlaşılmaktadır. Bu durumda, uyuşmazlığın ... 22. İş Mahkemesince görülüp sonuçlandırılması gerkmektedir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 6100 sayılı HMK'nın 21 ve 22. maddeleri ve 5235 sayılı Kanunun 36/3 maddesi gereğince; ... 22. İş Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE 20/11/2017 gününde oy birliğiyle karar verildi.