muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Danıştay — Esas No: 2024/3601, Karar No: 2024/8026, Tarih: 26.12.2024

Olayda, her iki projenin internette yer alan ilan metninde, Anayasa'nın 40. maddesi uyarınca özel dava açma süresinin gösterilmediği dikkate alındığında, dava konusu ÇED Gerekli Değildir kararlarına ilişkin internette yer alan ilan süresinin sona erdiği tarihi izleyen günden itibaren 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesi uyarınca özel dava açma süresinin değil, 2577 sayılı Kanun'un 7. maddesinde belirtilen 60 günlük genel dava açma süresinin uygulanması gerekmekte olup, davanın, internetteki ilan süresinin sona erdiği 10/07/2024 tarihini izleyen günden itibaren 60 günlük genel dava açma süresi içinde ve (son gün olan 08/09/2024 tarihinin tatil gününe rastlaması nedeniyle) en son  09/09/2024 tarihinde açılmadığı anlaşıldığından, 12/09/2024 tarihinde açılan işbu davanın esasının incelenemeyeceği sonucuna varılmıştır.
	Bu itibarla, davanın süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin temyize konu İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla isabetsizlik bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU	:
	Açıklanan nedenlerle;
	1.	Temyiz isteminin reddine,
	2.	Temyize konu ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA,
	3.	Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
	4.	Dosyanın anılan İdare Mahkemesine gönderilmesine,
	5.	2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 20/A-2-(i) maddesi uyarınca, kesin olarak, 26/12/2024 tarihinde esasta oybirliğiyle, gerekçede oyçokluğuyla karar verildi.
KARŞI OY (X) :
Dava; Kahramanmaraş İli, Pazarcık İlçesi, ... Mahallesi,  ...  Evleri mevkiinde, 63 hektar ruhsat  sahasının 249.930,95  m2'lik  kısmında  KÇS  Kahramanmaraş ... ve  Madencilik  İşletmeleri A.Ş. tarafından yapılması planlanan "II  A  Grubu  ...  İşletme Ruhsat  Numaralı (... Erişim Nolu) Kireçtaşı (Kalker) Ocağı" projesi ile ilgili verilen ''ÇED Gerekli Değildir'' kararı ile Kahramanmaraş İli, Pazarcık İlçesi, ... Civarı mevkiinde 100 hektar ruhsat alanının 249.386,281 m²'lik kısmında anılan şirket tarafından yapılması planlanan "II-A Grubu ... İşletme Ruhsat Numaralı Kireçtaşı (Kalker) Ocağı ve Kırma Eleme Tesisi" projesi ile ilgili verilen ''ÇED Gerekli Değildir'' kararının iptal edilmesi isteğiyle davalı idareye yapılan 10/06/2024 tarihli başvurunun reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Kahramanmaraş Valiliği Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğünün işleminin iptali istemiyle açılmıştır.

Uyuşmazlıkta, her ne kadar İdare Mahkemesince; davalı idareye yapılan 10/06/2024 başvuru tarihi itibarıyla ÇED Gerekli Değildir kararından haberdar olunduğu yönünde değerlendirme yapılmış ise de, davacının başvuru dilekçesinde, davalı idarenin 28/05/2024 tarihli işlemiyle ÇED Gerekli Değildir kararı verildiğinin bildirildiği belirtildiğinden, davacının en geç 28/05/2024 tarihi itibarıyla ÇED Gerekli Değildir kararından haberdar olduğu anlaşıldığından, bu tarihten itibaren Anayasanın 40. maddesi gereği 60 gün içerisinde dava açılmadığı anlaşılmış olup, Mahkeme kararının bu gerekçeyle onanması gerektiği oyu ile çoğunluk kararına katılmıyorum.
Danıştay — Esas No: 2024/2759, Karar No: 2024/8024, Tarih: 26.12.2024

"İçtihat Metni"
               T.C.
D A N I Ş T A Y
 DÖRDÜNCÜ DAİRE  
Esas     No : 2024/2759
Karar	No : 2024/8024                                                                       
TEMYİZ EDENLER (DAVACILAR)	: 1- ...  
	       2- ...	  
	       3- ...	  
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI)	: ... Valiliği  
VEKİLİ	: Av. ...	 
İSTEMİN KONUSU	: ...  İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.   
YARGILAMA SÜRECİ	:
	Dava konusu istem: İstanbul İli, Büyükçekmece İlçesi, ... Mahallesinde, ... Beton Sanayi Anonim Şirketi Büyükçekmece Şubesi tarafından kurulan yapılması planlanan  "Hazır Beton Santrali" projesiyle ilgili olarak İstanbul Valiliği Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğünce verilen ... tarih ve  ... sayılı "Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) Gerekli Değildir" kararının iptali istenilmiştir.
	İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: İdare Mahkemesince verilen kararda; Olayda; söz konusu "ÇED Gerekli Değildir" kararının Kaymakamlık ve ilgili muhtarlıklar tarafından ilan edilmesi hususunun ... tarih ve ... sayılı yazı ile Büyükçekmece Kaymakamlığına bildirildiği, söz konusu karar kapsamında gerekli ilanların 10/04/2023 ve 10/05/2023 tarihleri arasında Büyükçekmece Kaymakamlığı ilan panosunda ve Pınartepe Mahallesi Muhtarlığı ilan panosunda ilan edildiği, söz konusu kararın ilan  edildiğine ilişkin tutanakların davalı idareye iletildiği, söz konusu "ÇED Gerekli Değildir" kararı ile ilgili yöre halkının bilgilendirildiği görülmektedir.
 Bu durumda, davacılar tarafından "ÇED Gerekli Değildir" kararının iptali istemiyle açılacak dava yönünden dava açma süresinin 10/05/2023 tarihini izleyen  günden itibaren işlemeye başlayacağı açık olup, 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin 2. fıkrasının (a) bendi uyarınca anılan tarihten itibaren 30 gün içerisinde ve en son 09/06/2023 tarihinde dava açılması gerekirken, bu süre geçirildikten sonra 25/12/2023 tarihinde açılan davanın süre aşımı nedeniyle esasının incelenmesine olanak bulunmamaktadır.
Belirtilen gerekçeyle davanın süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.   
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI	: Davacılar tarafından, yazılı ilanda yöre halkının dava açma süresinin bilinmesine olanak tanınmadığından, dava açma süresinin öğrenme tarihine göre hesaplanması gerektiği, nitekim işlemin usulüne uygun tebliğinin ve bütün unsurlarıyla ilgililer tarafından öğrenilmesinin ilgililerin dava açma haklarını kullanmalarını doğrudan etkileyeceği, dolayısıyla öğrenme üzerine açılan davanın süresinde olduğu belirtilerek, Mahkeme kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI	 : Savunma verilmemiştir.
 
TETKİK HÂKİMİ	: ...
DÜŞÜNCESİ	: Temyiz istemlerinin reddi ile İdare Mahkemesi aşağıda yer verilen gerekçeyle onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
	Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI	 : Savunma verilmemiştir.
 
TETKİK HÂKİMİ	: ...
DÜŞÜNCESİ	: Temyiz istemlerinin reddi ile İdare Mahkemesi aşağıda yer verilen gerekçeyle onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
	Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY: 
Tepe Beton Sanayi Anonim Şirketi Büyükçekmece Şubesi tarafından İstanbul İli, Büyükçekmece İlçesi, ... Mahallesinde "Hazır Beton Santrali" projesinin yapılmasının planlanması üzerine, hazırlanan proje tanıtım dosyası (PTD) davalı idareye sunulmuş, ilgili kurumdan alınan görüş çerçevesinde davalı idarece ... tarih ve ... sayılı "ÇED Gerekli Değildir" kararı verilmiştir.
Bunun üzerine, anılan işlemin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
	 İLGİLİ MEVZUAT:
Anayasa'nın "Temel hak ve hürriyetlerin korunması" başlıklı 40. maddesinin ikinci fıkrasında; "Devlet, işlemlerinde, ilgili kişilerin hangi kanun yolları ve mercilere başvuracağını ve sürelerini belirtmek zorundadır." düzenlemesi öngörülmüştür.
Anayasa'nın "Yargı Yolu"  başlıklı  125. maddesinde; "... İdari işlemlere karşı açılacak davalarda süre yazılı bildirim tarihinden başlar." hükmü yer almış, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Dava Açma Süresi" başlıklı 7. maddesinin ilk fıkrasında; "Dava açma süresi, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştayda ve idare  mahkemelerinde altmış ve vergi mahkemelerinde otuz gündür." hükmüne, "Sürelerle İlgili Genel Esaslar" başlıklı 8. maddesinde; "1. Süreler, tebliğ, yayın veya ilan tarihini izleyen günden itibaren işlemeye başlar. 2. Tatil günleri sürelere dahildir. Şu kadarki, sürenin son günü tatil gününe rastlarsa, süre tatil gününü izleyen çalışma gününün bitimine kadar uzar. 3. Bu Kanunda yazılı sürelerin bitmesi çalışmaya ara verme zamanına rastlarsa bu süreler, ara vermenin sona erdiği günü izleyen tarihten itibaren yedi gün uzamış sayılır." hükmüne, "İvedi yargılama usûlü" başlıklı 20/A maddesinde; "1. İvedi yargılama usulü aşağıda sayılan işlemlerden doğan uyuşmazlıklar hakkında uygulanır: (...) e) 9/8/1983 tarihli ve 2872 sayılı Çevre Kanunu uyarınca, idari yaptırım kararları hariç çevresel etki değerlendirmesi sonucu alınan kararlar. (...) 2. İvedi yargılama usulünde: a) Dava açma süresi otuz gündür. b) Bu Kanunun 11 inci maddesi hükümleri uygulanmaz. (...)"  hükmüne yer verilmiştir.

29/07/2022 tarih ve 31907 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren "Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği"nin "Tanımlar" başlıklı 4. maddesinde; "b) Askıda ilan: Gerçekleştirilmesi planlanan projenin ÇED süreci hakkında, projeden etkilenecek veya etkilenmesi muhtemel halkın yaşadığı yer/yerlerde, il müdürlüğü, kaymakamlık, muhtarlık binasında bulunan askı ilan yerlerinde yapılan yazılı duyuruyu, (...) ifade eder." olarak tanımlanmış, "Çevresel Etki Değerlendirmesi Gereklidir veya Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir Kararı" başlıklı 17. maddesinin 1. fıkrasında; "Bakanlık inceleme değerlendirme süreci tamamlanarak karar aşamasına geçilen proje hakkında 5 iş günü içinde "ÇED Gereklidir" veya "ÇED Gerekli Değildir" kararını verir. Verilen karar il müdürlüğüne, görüş alınan kurum/kuruluşlara, proje sahibine ve Bakanlıkça yeterlik verilmiş kurum/kuruluşlara bildirilir. Bu karar il müdürlüğü tarafından internet sitesinde süresiz ve askıda 30 takvim günü ilan edilerek halka duyurulur." kuralına yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden; dava açma süresinin, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştay'da ve idare mahkemelerinde altmış gün, ivedi yargılamaya konu uyuşmazlıklarda ise otuz gün olduğu, bu sürenin, idari işlemin tebliğ, yayın veya ilân tarihini izleyen günden başlayacağı, dava konusu işlemin niteliği gereği belli bir bölgeyi ilgilendirmesi nedeniyle, tüm ilgililerine ayrı ayrı bildirilmesi mümkün olmadığından, ilgililerin etkin ve yeterli bir şekilde dava konusu işlemden haberdar olması amacıyla ÇED kararlarının da projeden etkilenecek veya etkilenmesi muhtemel halkın yaşadığı yer/yerlerde, il müdürlük, kaymakamlık, muhtarlık binasında askıda ve internette ilan edilmesi gerektiği düzenlenmiş olup, buna göre, ÇED kararlarına karşı açılan davalarda, dava açma süresinin kural olarak son ilan tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı anlaşılmaktadır. Kanunda öngörülen bu durumların söz konusu olmadığı hallerde, davacıların dava konusu işlemi öğrenme tarihinin iyiniyet kuralları çerçevesinde, olayın özelliği ve niteliği göz önünde tutulmak suretiyle yargı organınca belirleneceği kuşkusuzdur.

Bununla birlikte, dava konusu işlemin ilan yolu ile süresiz olarak tebliğ edildiği durumlarda, ilgililerin sürekli dava açılma tehdidine maruz bırakıldığı görülmüştür. Nitekim Anayasa Mahkemesi kararlarında da belirtildiği üzere, idari işlemlerin belirli bir süre sınırlaması olmaksızın, süreklilik arz edecek şekilde veya makul olmayacak ölçüde uzun bir süre dava konusu edilebilme olasılığının bulunmasının, kamu hizmetlerinin işleyişini aksatacağı ve idarede bulunması gereken istikrarı bozacağı, dolayısıyla, hukuki güvenlik ve idari istikrarın sağlanabilmesi amacıyla dava açma sürelerinin, idarenin işlem ve eylemlerinin özelliklerine göre belli bir süre ile sınırlandırılabileceği, ayrıca süresiz/sınırsız dava açma tehdidinden dolayı, idareye güven ilkesi doğrultusunda alınan izinlere ve ruhsatlara dayanılarak yüksek maliyetlere katlanılmak suretiyle gerçekleştirilen yatırımlar nedeniyle maddi ve manevi zararların ortaya çıkabileceği, bu zararların tazmin edilebilmesi için adli ve idari davalar açılarak bozulan hukuk düzeninin yeniden oluşturulması yoluna gidileceği, bunun da hukuk devleti ilkesiyle bağdaşmayacağı, idari istikrar ve hukuki güvenlik ilkelerini ihlal edeceği açıktır.
Bu nedenlerle; niteliği gereği yargılamanın geciktirilmeden sonuçlandırılması hedeflenen 2577 sayılı Kanunun 20/A maddesinde düzenlenen ivedi yargılamaya tabi bu tür uyuşmazlıklarda, ilan yolu ile yapılan tebliğlerde, ilanın süresiz olması halinde, muhatapların her an dava tehdidi altında bulunmasının, idari istikrar ve hukuki güvenlik ilkelerinin ihlaline yol açabileceği ve kamu hizmetlerinin aksamasına neden olabileceği dikkate alındığında, açılacak davalar için bir süre sınırlaması getirilmesinde kamu yararının bulunduğu, ÇED Yönetmeliğinde yer verilen askıda ilan süresine uygun olarak, internette yapılan ilanın süresiz olması durumunda ilan süresinin 30 gün olarak belirlenmesinin kamu hizmetlerinin aksatılmadan yürütülebilmesi ve muhatabın haklarını kullanmasını sağlayacak yeterli ve makul bir süre olduğu, bu nedenle davanın süresinde açılıp açılmadığının, bu süreye göre belirlenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Uyuşmazlıkta, her ne kadar İdare Mahkemesince; 10/04/2023 ve 10/05/2023 tarihleri arasında Büyükçekmece Kaymakamlığı ile Pınartepe Mahallesi Muhtarlığınca yapılan askıda ilan dikkate alınarak hüküm kurulmuş ise de, yukarıda yer verilen mevzuat gereği, söz konusu işlemin askıda ilanın yanı sıra internette yapılan ilan ile de duyurulması gerektiğinden, Bakanlığın internet sayfası (eced-duyuru) incelendiğinde dava konusu işlemin 26/04/2023 tarihinde ilana çıkarıldığının anlaşılması nedeniyle mevzuat gereği bu tarihten itibaren süresiz olarak internette ilanın öngörülmesine rağmen, yukarıda yer verilen hususlar dikkate alınarak, internette ilanın 30 gün süreyle sınırlandırılması gerekmekte olup, (internette) ilan süresinin 26/05/2023 tarihinde sona erdiği dikkate alındığında, dava konusu işlemden en geç bu tarih itibarıyla haberdar olunduğunun kabulü gerekmektedir.
Dava açma süresine gelince; Anayasa'nın temel hak ve hürriyetlerin korunması başlıklı 40. maddesinin 2. fıkrasında yer alan hüküm ile bireylerin yargı ya da idari makamlar önünde sonuna kadar haklarını arayabilmelerine kolaylık ve imkan sağlanmasının amaçlandığı, son derece dağınık mevzuat karşısında kanun yolu, mercii ve sürelerin belirtilmesinin hak arama, hak ve hürriyetlerin korunması açısından zorunluluk haline geldiği, maddenin gerekçesinde belirtilmiştir.
İdari işlemden hak ve menfaati etkilenen kişilere, bu işleme karşı başvurulabilecek tüm idari ve yargısal yolların ve merciilerin gösterilmesi mahkemeye erişim hakkının etkin kullanımı ve dolayısıyla hak arama hürriyetinin sağlanması bakımından önem arz etmektedir.
Diğer yandan, Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulunun 19/06/2022 tarih ve 31871 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 15/03/2022 tarih ve E:2021/2, K:2022/1 sayılı kararıyla; "(...) idarî işlemlerde dava açma süresinin belirtilmediği hallerde özel ve genel dava açma süresinin işletilmesi veya işletilmemesi konusunda Danıştay dava daireleri ile kurullarının kararları arasında var olan içtihat aykırılığının, içtihatların birleştirilmesi yoluyla bağlayıcı bir çözüme kavuşturulması ve içtihadın, “özel dava açma süresine tâbi bir idarî işlemde, dava açma süresinin gösterilmemiş olması durumunda, vergi mahkemelerinde 30, Danıştay ve idare mahkemelerinde 60 günlük genel dava açma süresinin uygulanması gerektiği; aynı şekilde genel dava açma süresine tâbi bir idarî işlemde dava açma süresi gösterilmemiş olsa da, 30 ve 60 günlük genel dava açma süresinin uygulanması gerektiği” yönünde birleştirilmesi sonucuna ulaşılmıştır. (...) 2- Yazılı olarak bildirilen özel veya genel dava açma süresine tabi idari işlemlerde dava açma süresinin belirtilmediği hallerde genel dava açma süresinin uygulanması gerektiği doğrultusunda içtihadın birleştirilmesine (...)" karar verilmiştir.

Her ne kadar, söz konusu Kurul kararında "ilanı gereken işlemler" açısından açık bir hüküm kurulmamış olsa da, Anayasa'nın 40. maddesinin 2. fıkrası ve gerekçesi ile anılan Kurul kararının gerekçesi bir bütün olarak değerlendirildiğinde, ilan edilen işlemler yönünden de anılan Anayasa hükümünün uygulanması gerekmektedir. Dolayısıyla idari işlemlerin nitelikleri gereği genel dava açma süreleri dışında ayrı dava açma sürelerinin öngörülmüş olması halinde, mahkemeye erişim hakkının etkin kullanımı ve hak arama hürriyetinin gereği olarak Anayasanın 40. maddesi uyarınca idare tarafından idari işlemlerin nitelikleri ve tabi oldukları dava açma süreleri gösterilmedikçe, özel dava açma sürelerinin işletilmesine olanak bulunmamakta olup, özel dava açma süresine tabi olmasına rağmen, bu hususun idari işlemde açıklanmaması halinde, dava konusu idari işlemin tebliği veya askı ilan süresinin sona erdiği tarihi izleyen günden itibaren özel dava açma süresinin değil, 2577 sayılı Kanun'un 7. maddesinde belirtilen 60 günlük genel dava açma süresinin uygulanması gerektiği açıktır.
Olayda, İdare Mahkemesince; dava açma süresinin 10/05/2023 tarihini izleyen  günden itibaren 30 gün içerisinde ve en son 09/06/2023 tarihinde dava açılması gerekirken,  bu süre geçirildikten sonra 25/12/2023 tarihinde açılan davanın süre aşımı nedeniyle esasının incelenmesine olanak bulunmadığına karar verilmiş ise de, dava konusu ÇED Gerekli Değildir kararının duyurulmasına ilişkin internette yer alan ilan metninde Anayasa'nın 40. maddesi uyarınca özel dava açma süresinin gösterilmediği dikkate alındığında, dava konusu ÇED Gerekli Değildir kararına ilişkin internette yer alan ilan süresinin sona erdiği tarihi izleyen günden itibaren 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesi uyarınca özel dava açma süresinin değil, 2577 sayılı Kanun'un 7. maddesinde belirtilen 60 günlük genel dava açma süresinin uygulanması gerekmekte olup, davanın, internetteki ilan süresinin sona erdiği 26/05/2023 tarihini izleyen günden itibaren 60 günlük genel dava açma süresi içinde ve (son gün olan 25/07/2023 tarihinin çalışmaya ara verme zamanına rastlaması nedeniyle) en son 07/09/2023 tarihinde açılmadığı anlaşıldığından,  25/12/2023 tarihinde açılan işbu davanın esasının incelenemeyeceği sonucuna varılmıştır.
	Bu itibarla, davanın süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin temyize konu İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla isabetsizlik bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU	:
	Açıklanan nedenlerle;
	1.	Temyiz istemlerinin reddine,
	2.	Temyize konu  ...  İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçe ile ONANMASINA,
	3.	Temyiz giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına,
	4.	Dosyanın anılan İdare Mahkemesine gönderilmesine,
	5.	2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 20/A-2-(i) maddesi uyarınca, kesin olarak, 26/12/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Danıştay — Esas No: 2024/3498, Karar No: 2024/7938, Tarih: 26.12.2024

"İçtihat Metni"
               T.C.
D A N I Ş T A Y
 DÖRDÜNCÜ DAİRE  
Esas   No : 2024/3498
Karar No : 2024/7938                                                                       
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	: ... Bakanlığı 
VEKİLİ	: Hukuk Müşaviri - ...
KARŞI TARAF (DAVACI)	: ... Yapı Malzemeleri Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi 
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.   
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: ... İli, ... İlçesi, ... Mahallesinde ER:..., Ruhsat No: S-... sayılı II-A Grubu maden işletme ruhsat sahasında yapılması planlanan Kalker Ocağı ve Kırma Eleme Tesisi projesi ile ilgili  olarak Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Çevresel Etki Değerlendirmesi, İzin ve Denetim Genel Müdürlüğünce verilen ... tarih ve ... sayılı "Çevresel Etki Değerlendirmesi Olumsuz" kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Davanın reddine ilişkin kararın Danıştay Altıncı Dairesi'nin 13/12/2022 tarih ve E:2022/8254, K:2022/11198 sayılı kararı ile bozulması üzerine, bozma kararına uyularak, dava konusu işlemin iptali yolunda verilen kararın Dairemizin 28/12/2023 tarih ve E:2023/13470, K:2023/7520 sayılı kararı ile uyuşmazlığın tereddüte mahal vermeyecek şekilde çözümlenebilmesi amacıyla, davalının temyiz dilekçesindeki ÇED Raporunda toz emisyonları yönünden kümülatif hesaplama yapılmadığı, sadece davaya konu taş ocağı ve kırma eleme tesisi için hesaplanan PM10 ve ÇÖKEN toz değerleri ile aynı değerler tabloya yerleştirilmek suretiyle (aynı zamanda kümülatif değerlermiş gibi sunularak yanıltıcı bir şekilde) değerlendirme yapıldığı yönündeki iddiaları dikkate alınarak, bu hususla sınırlı olmak üzere mevcut heyetten ek rapor alınması suretiyle işin esası hakkında yeniden karar verilmesi gerektiği gerekçesi ile bozulması sonrasında, bozma kararına uyularak, İdare Mahkemesince verilen kararda; Mahkemelerinin 24/04/2024 tarihli ara kararıyla dosya üzerinden ek bilirkişi raporu alınmasına karar verildiği, 18/07/2024 havale tarihli ek bilirkişi raporunda: "... Hesaplamalarda kullanılan emisyon faktörü, saha çalışmalarında birim alan üzerinde yapılan kazı, yükleme, boşaltma, taşıma, kırma ve depolama gibi tüm öğeleri içermektedir. Modelleme çalışmalarında, en olumsuz şartlar göz önüne alınmış ve bütün çalışmaların aynı anda yapıldığı düşünülmüştür. Aynı zamanda, tesis inceleme alanında toz emisyonuna katkı yapabilecek sanayi tesisleri ile ısınmadan kaynaklı toz emisyonları kümülatif etki olarak modellemeye dahil edilmiştir. Belirtilen kapsamda 3 farklı senaryo için model çalıştırılmıştır. Bu senaryolar,
Senaryo-1: Kontrollü çalışma şartlarında tesisten kaynaklanacak toz emisyon dağılımı,
Senaryo-2: Kontrollü çalışma şartlarında patlatmadan kaynaklanacak toz emisyon dağılımı,

Senaryo-1: Kontrollü çalışma şartlarında tesisten kaynaklanacak toz emisyon dağılımı,
Senaryo-2: Kontrollü çalışma şartlarında patlatmadan kaynaklanacak toz emisyon dağılımı,
Senaryo-3: Kontrollü çalışma şartlarında tesis ve tesis inceleme alanında toz emisyonuna katkı yapabilecek sanayi tesisleri ile ısınmadan kaynaklanacak kümülatif toz emisyon dağılımı. 
...
Senaryo-1'e göre, söz konusu ocak faaliyetinin kontrollü durumda yürütülmesinden kaynaklanacak toz emisyonu, Çöken Toz Parametresi için sınır değerleri sağlamakta, PM10 parametreleri için kısa vade değerleri yılda 33 defa aşılmaktadır. SKHKKY'ya göre bir yılda 35 defadan fazla aşılmadığından sınır değerleri sağlamaktadır. Uzun vade PM10 değerleri sınır değerleri sağlamaktadır.
Senaryo-2'ye göre, patlatma faaliyetinin kontrollü şartlarda yürütülmesi durumunda kaynaklanacak toz emisyonu, Çöken Toz Parametresi için sınır değerleri sağlamakta, PM10 parametreleri için kısa vade değerlerinde aşım gözlemlenmemiştir. SKHKKY'ya göre bir yılda 35 defadan fazla aşılmadığından sınır değerleri sağlamaktadır. Uzun vade PM10 değerleri sınır değerleri sağlamaktadır.
Senaryo-3'e göre, kümülatif faaliyetlerinin kontrollü şartlarda yürütülmesi durumunda kaynaklanacak toz emisyonu, Çöken Toz Parametresi için sınır değerleri sağlamakta, PM10 parametreleri için kısa vade değerleri yılda 33 defa aşılmaktadır. SKHKKY'ya göre bir yılda 35 defadan fazla aşılmadığından sınır değerleri sağlamaktadır. Uzun vade PM10 değerleri sınır değerleri sağlamaktadır.
...
Sonuç olarak, dava konusu proje çalışması için hazırlanan Hava Kalitesi Modelleme Raporunda sunulan hesaplama ve değerlendirmelerin bilimsel ve teknik açıdan doğru olarak hazırlandığı anlaşılmıştır. Modelleme kapsamında yapılan dağılım senaryolarında kümülatif değerlendirmelerde yer almaktadır. Yapılan modelleme çalışması ve kümülatif etki değerlendirmeleri göz önüne alındığında en yakın alıcılarda bütün noktalarda faaliyetin kontrollü çalışma şartlarını belirten Senaryo 1, Senaryo 2 ve Senaryo 3'te PM10 ve Çöken Toz parametreleri SKHKKY'de belirtilen sınır değerleri sağlamaktadır.