muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Danıştay — Esas No: 2024/2318, Karar No: 2024/5656, Tarih: 28.11.2024

TEMYİZ_EDENLERİN_İDDİALARI: Davacılar tarafından; davalı idarenin tam ve ağır kusurlu olduğu, olay hakkındaki deliller yeterince değerlendirilmeden karar verildiği, temyize konu kararla maddi tazminat oldukça düşürülerek hukuka ve hakkaniyete aykırı karar verildiği ileri sürülmektedir.
Davalı İçişleri Bakanlığı tarafından; zarara neden olan patlamanın hizmet kusuru ve kusursuz sorumluluğunu doğuracak bir olay olmayıp terör eylemi olduğu, bu tür uyuşmazlıkların 5233 sayılı Kanun kapsamında çözümlenmesi gerektiği ileri sürülmektedir.
Davalı Ankara Valiliği tarafından; miting günü öncesinde alınan önlemlerle üzerine düşen görevleri eksiksiz olarak yerine getirdiği, idarelerinin sorumluluğunun bulunmadığı, tüm tedbirler alınmasına rağmen olayın gerçekleştiği, faizin artırılan kısım yönünden miktar artırım dilekçesinin kendilerine tebliğinden itibaren, dava dilekçesinde belirtilen kısım için de dava tarihinden itibaren başlatılması gerektiği, harçtan muaf olduklarından kendileri aleyhine harca hükmedilemeyeceği ileri sürülmektedir.
TARAFLARIN_SAVUNMALARI: Davacılar ve davalı Ankara Valiliği tarafından temyiz istemlerinin reddi gerektiği savunulmaktadır. İçişleri Bakanlığı tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ	: ...
DÜŞÜNCESİ	: Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan  Bölge İdare Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME	:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen kararın, kabulüne karar verilen maddi tazminat miktarına işletilecek yasal faizin başlangıç tarihine ilişkin kısmı dışındaki kısımları usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bu kısımlarının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Temyiz istemine konu kararın, kabulüne karar verilen maddi tazminat tutarına 09/12/2015 tarihinden itibaren yasal  faiz işletilmesi yönünden incelenmesi;
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Temyiz incelemesi üzerine verilecek kararlar" başlıklı 49. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, temyiz incelemesi sonunda Danıştayın, kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa kararı  düzelterek onayacağı hükme bağlanmıştır.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun "Taleple bağlılık ilkesi" başlıklı 26. maddesinin 1. fıkrasında, "Hâkim, tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır; ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Duruma göre, talep sonucundan daha azına karar verebilir." kuralı yer almıştır.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun "Taleple bağlılık ilkesi" başlıklı 26. maddesinin 1. fıkrasında, "Hâkim, tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır; ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Duruma göre, talep sonucundan daha azına karar verebilir." kuralı yer almıştır.
Dosyanın incelenmesinden, davacılar tarafından dava dilekçesinde hükmedilecek maddi tazminatın yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesinin istenildiği, idareye başvuru tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz talep edilmediği görülmektedir.
Bu haliyle davacılar lehine hükmedilen maddi tazminat tutarına, taleple bağlılık ilkesi gereği dava tarihi olan 07/04/2016 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
  Bu durumda, Bölge İdare Mahkemesi kararının hüküm fıkrasında yer alan "Davacılara 32.640,65-TL maddi tazminatın idareye başvuru tarihi olan 09/12/2015 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idarelerce ÖDENMESİNE," ibaresinin, "Davacılara 32.640,65-TL maddi tazminatın dava tarihi olan 07/04/2016 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idarelerce ÖDENMESİNE" şeklinde düzeltilmesi gerekmektedir.
KARAR SONUCU	:
            Açıklanan nedenlerle;
1. Davacıların ve davalı İçişleri Bakanlığının temyiz isteminin REDDİNE, davalı Ankara Valiliğinin temyiz isteminin ise kısmen KABULÜNE, kısmen REDDİNE, 
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının yukarıda belirtilen şekilde DÜZELTİLEREK ONANMASINA,  
3. Temyiz yargılama giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına, artan posta ücretinin aidiyetine göre iadesine,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 28/11/2024 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.
Danıştay — Esas No: 2020/4515, Karar No: 2024/5661, Tarih: 28.11.2024

"İçtihat Metni"
         T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas   No : 2020/4515
Karar No : 2024/5661                                                                                
DAVACI	:...
DAVALI	: ... Başkanlığı / ...
VEKİLİ	: Av. ...
DAVANIN_KONUSU: Davacı tarafından, 18/04/2014 tarihli ve 28976 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Genel Sağlık Sigortası Tescil, Prim ve Müstehaklık İşlemleri Yönetmeliği'nin 6. maddesinin 12. fıkrasının 1. cümlesinin iptali istenilmektedir. 
DAVACININ_İDDİALARI	:Davacı tarafından, izin almak suretiyle Türk vatandaşlığından çıkarak mavi kart aldığı, 2013 yılında yurda kesin dönüş yaptığı, ticari faaliyetini sürdürdüğü dönemde Bağ-Kur primi ödeyerek sosyal güvenlik sistemine dahil olduğu, ticari faaliyeti terk ettikten sonra genel sağlık sigortalısı olmak için başvurduğu, ancak Türk vatandaşı olarak genel sağlık sigortalısı sayılanlardan yaklaşık 10 kat fazla prim tahakkuk ettirildiğini öğrenmesi üzerine Türk vatandaşlarının tabi olduğu usul ve esaslar çerçevesinde başvurusunun değerlendirilmesini talep ettiği, ... Sosyal Güvenlik Merkezinin... tarih ve E... sayılı yazısı ile dava konusu Yönetmelik kuralı uyarınca, 5510 sayılı Kanun'un 60/1-g bendi değil, 60/1-d bendi kapsamında genel sağlık sigortalısı olabileceğinin bildirildiği, izin alarak vatandaşlıktan çıktığı için oturma izni almasının gerekmediği, bu nedenle 5510 sayılı Kanun'un 60/1-d bendi kapsamında değerlendirilemeyeceği, Yönetmelik hükmünün Anayasa'nın 10. ve 13. maddelerine, 5510 sayılı Kanun'un 60. maddesine ve Türk Vatandaşlığı Kanunu'nun 28. maddesine aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

DAVALININ_SAVUNMASI: Usul yönünden, süresinde açılmayan davanın süre yönünden reddinin gerektiği; esas yönünden ise, 5510 sayılı Kanun'un Geçici 12. maddesinde yer alan geçiş sürecinin 01/01/2012 tarihi itibariyle tamamlandığı, bu tarihten sonra mütekabiliyet esası dikkate alınmak şartıyla yabancı bir ülke mevzuatı kapsamındaki sağlık sigortalılıkları üzerinden sağlık hizmetinden yararlanma hakkı bulunmayan kişilerin yerleşim süresinin kesintisiz bir yılı geçmesi ve talepte bulunmaları halinde 5510 sayılı Kanun'un 60/1-d bendi uyarınca genel sağlık sigortalısı sayıldığı, Türk vatandaşlığını kaybeden kişilerin kayıt tarihinden itibaren yabancı muamelesine tabi tutulduğu, Türk vatandaşlığından izinle ayrılanların ise yazılı olarak başvurmaları halinde bir yıllık ikamet şartı aranmaksızın Kanun'un 60/1-d bendi uyarınca genel sağlık sigortalısı olarak tescil edildiği, Kanun'da belirtilen haklar yorum veya kıyas yoluyla genişletilemeyeceğinden, sosyal güvenlik ile ilgili olarak da sadece kazanılmış haklar yönünden düzenleme söz konusu olduğundan bu kişilerin kazanılmamış haklar yönünden Türk vatandaşı gibi değil yabancı vatandaşlar gibi muameleye tabi tutulmalarının yasal zorunluluk olduğu, anılan kişilerin sosyal güvenliğe ilişkin kazanılmış hakları var ise bu hakların Kanun'un 60. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde aranan mütekabiliyet esası dikkate alınmaksızın devam etmesi gerektiğinden (d) bendi kapsamında değerlendirilemeyeceği, kazanılmış hakları yok ise tıpkı bir yabancı vatandaş gibi Kanun'un 60. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi kapsamında genel sağlık sigortası tescil işlemlerinin yapılmasının gerekeceği, bu kişilerin ve çocuklarının ilgili Kanun'dan doğan oturma hakları olduğundan oturma izni almış olma şartının aranmayacağı, Kanun hükmünü uygulamaktan ibaret olan düzenlemenin hukuka ve üst normlara aykırılık taşımadığı ileri sürülerek davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: ...
DÜŞÜNCESİ	: Davanın reddi  gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI:...
DÜŞÜNCESİ	:Davacı tarafından, izin almak suretiyle Türk vatandaşlığından çıkarak mavi kart aldığı, 2013 yılında yurda kesin dönüş yaptığı, ticareti bıraktıktan sonra genel sağlık sigortalısı olmak için başvurduğu, ... Sosyal Güvenlik Merkezinin ... tarih ve E... sayılı yazısı ile 5510 sayılı Kanun'un 60/1/d bendi kapsamında genel sağlık sigortalısı olabileceğinin bildirildiği, Türk vatandaşı olarak genel sağlık sigortalısı sayılanlardan yaklaşık 10 kat fazla prim tahakkuk ettirildiği, izin alarak vatandaşlıktan çıktığı için oturma izni almasının gerekmediği, Yönetmelik hükmünün Anayasa'nın 10. ve 13. maddelerine, 5510 sayılı Kanun'un 60. maddesine ve Türk Vatandaşlığı Kanunu'nun 28. maddesine aykırı olduğu ileri sürülerek  Genel Sağlık Sigortası Tescil, Prim ve Müstehaklık işlemleri Yönetmeliği'nin 6. maddesinin 12. fıkrasının 1. cümlesinin iptali  istenilmektedir.

5510 sayılı Kanun'un Geçici 12. maddesinde yer alan geçiş süreci 01/01/2012 tarihi itibariyle tamamlanmış, bu tarihten sonra mütekabiliyet esası dikkate alınmak şartıyla yabancı bir ülke mevzuatı kapsamındaki sağlık sigortalılıkları üzerinden sağlık hizmetinden yararlanma hakkı bulunmayan kişilerin yerleşim süresinin kesintisiz bir yılı geçmesi ve talepte bulunmaları halinde 5510 sayılı Kanun'un 60/1/d maddesi uyarınca genel sağlık sigortalısı sayılarak, Türk vatandaşlığını kaybeden kişilerin kayıt tarihinden itibaren yabancı muamelesine tabi tutulmakta, Türk vatandaşlığından izinle ayrılanlar yazılı olarak başvurmaları halinde bir yıllık ikamet şartı aranmaksızın Kanun'un 60/1/d maddesi uyarınca genel sağlık sigortalısı olarak tescil edilmektedir.
Türk Vatandaşlığı Kanunu 28. Maddesinde, çifte vatandaşlı mavi kart sahibi şahıslar, Türkiye Cumhuriyetinin Türk vatandaşlarına sağlamış olduğu haklardan aynen yararlanabileceğini belirtmiştir. Bu kişilere yabancılar için öngörülen kısıtlayıcı hükümler kamu düzeni ve milli güvenliğe ilişkin çok özel istisnalar dışında uygulanamaz.
Mavi kart sahibi kişiler her ne kadar Türk vatandaşlarına tanınan bir kaç istisna dışında diğer haklara sahip de olsalar, Türk vatandaşlığından ayrılmış oldukları ve dolayısıyla yabancı ülke vatandaşı oldukları gerekçesiyle, ülkemizde ikamet eden diğer yabancılar ile aynı statüde değerlendirilerek yabancıların ödedikleri GSS prim oranı tutarında GSS primi ödemektedirler.
Mavi kart kapsamında olan kişilerin Genel Sağlık Sigortalısı olma zorunluluğu bulunmadığından  talepleri halinde Genel Sağlık Sigortalısı olabileceklerinden eşitlik ilkesine aykırılık oluşturmayan düzenlemede hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Açıklanan  nedenlerle, davanın reddi gerektiği, düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ :
Türkiye’de doğan ve doğumla Türk vatandaşlığını kazanan davacı, mülga 403 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu’nun 20. maddesi uyarınca İçişleri Bakanlığının ...tarihli ve ... sayılı kararıyla Türk vatandaşlığından çıkmasına izin verilmesi üzerine, Hollanda Krallığı vatandaşlığına geçmiş ve çıkma belgesini teslim aldığı 15/12/2006 tarihi itibarıyla Türk vatandaşlığından çıkmış, bilahare 03/12/2013 tarihinde adına Mavi Kart düzenlenmiştir.

MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ :
Türkiye’de doğan ve doğumla Türk vatandaşlığını kazanan davacı, mülga 403 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu’nun 20. maddesi uyarınca İçişleri Bakanlığının ...tarihli ve ... sayılı kararıyla Türk vatandaşlığından çıkmasına izin verilmesi üzerine, Hollanda Krallığı vatandaşlığına geçmiş ve çıkma belgesini teslim aldığı 15/12/2006 tarihi itibarıyla Türk vatandaşlığından çıkmış, bilahare 03/12/2013 tarihinde adına Mavi Kart düzenlenmiştir.
2013 yılında Türkiye'ye kesin dönüş yaptığını, ticari faaliyete başladığı dönemde Bağ-Kur primi ödeyerek sosyal güvenlik sistemine dahil olduğunu, ancak ticareti terk ettikten sonra sosyal güvencesinin kalmadığını, bu nedenle genel sağlık sigortalısı olmak için idareye başvurduğunu, bununla birlikte adına, Türk vatandaşı olarak genel sağlık sigortalısı sayılanlardan yaklaşık 10 kat fazla prim tahakkuk ettirildiğini öğrenmesi üzerine, Türk vatandaşlarının tabi olduğu esas ve usuller çerçevesinde başvurusunun değerlendirilmesini talep ettiğini beyan eden davacı; anılan başvurusunun, ... Sosyal Güvenlik Merkezinin ... tarih ve E... sayılı işlemiyle, dava konusu Yönetmelik kuralı gereği, 5510 sayılı Kanun'un 60/1-g bendi yerine 60/1-d bendi kapsamında genel sağlık sigortalısı olabileceğinin bildirilmesi suretiyle reddedilmesi üzerine bakılmakta olan davayı açmıştır. 
İNCELEME VE GEREKÇE	:
USUL YÖNÜNDEN:
 Davalı idare tarafından, davanın yasal süresi içinde açılmadığı ve davanın süre aşımı yönünden reddine karar verilmesi gerektiği ileri sürülmüştür.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Dava açma süresi" başlıklı 7. maddesinin 1. fıkrasında, dava açma süresinin özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştayda altmış gün olduğu; 4. fıkrasında, ilanı gereken düzenleyici işlemlerde dava açma süresinin, ilan tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı; "Sürelerle ilgili genel esaslar" başlıklı 8. maddesinin 1. fıkrasında, sürelerin tebliğ, yayın veya ilan tarihini izleyen günden itibaren işlemeye başlayacağı; 3. fıkrasında ise,  bu Kanunda yazılı sürelerin bitmesi çalışmaya ara verme zamanına rastlarsa bu sürelerin, ara vermenin sona erdiği günü izleyen tarihten itibaren yedi gün uzamış sayılacağı hüküm altına alınmıştır.

26/03/2020 tarih ve 31080 (Mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 7226 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un geçici 1. maddesinin 1. fıkrasında, Covid-19 salgın hastalığının ülkemizde görülmüş olması sebebiyle yargı alanındaki hak kayıplarının önlenmesi amacıyla dava açma süreleri de dâhil olmak üzere bir hakkın doğumu, kullanımı veya sona ermesine ilişkin tüm süreler ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu da dahil olmak üzere usul hükmü içeren diğer kanunlarda taraflar bakımından belirlenen süreler 13/03/2020 (bu tarih dâhil) tarihinden itibaren 30/04/2020  (bu tarih dâhil) tarihine kadar durdurulmuş, bu sürelerin durma süresinin sona erdiği günü takip eden günden itibaren işlemeye başlayacağı, durma süresinin başladığı tarih itibarıyla, bitimine on beş gün ve daha az kalmış olan sürelerin durma süresinin sona erdiği günü takip eden günden başlamak üzere on beş gün uzamış sayılacağı, salgının devam etmesi halinde Cumhurbaşkanı'nın durma süresini altı ayı geçmemek üzere bir kez uzatabileceği ve bu döneme ilişkin kapsamı daraltabileceği hüküm altına alınmış; 30/04/2020 tarih ve 31114 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 2480 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile de 7226 sayılı Kanun'un geçici 1. maddesinin 1. fıkrasında düzenlenen durma süresi 01/05/2020  (bu tarih dâhil) tarihinden 15/06/2020  (bu tarih dâhil) tarihine kadar uzatılmıştır. 
Uyuşmazlık konusu olayda, davacının 5510 sayılı Kanun’un 60/1-g bendi kapsamında genel sağlık sigortalısı yapılması istemli başvurusunun, dava konusu Yönetmelik kuralı uyarınca aynı Kanun'un 60/1-g bendine tabi olacağından bahisle, ... tarihli ve E... sayılı davalı idare işlemiyle reddedildiği, anılan işlemin davacıya tebliğ tarihine yönelik dosyada herhangi bir belge yer almadığı, davacı tarafından söz konusu işlemin 20/08/2020 tarihinde elden tebliğ alındığının beyan edildiği, davalı idare tarafından da bu beyanın aksinin ortaya konulamadığı, dolayısıyla anılan uygulama işleminin davacı tarafından 20/08/2020 tarihinde öğrenildiğinin kabul edilmesi gerektiği, bu haliyle söz konusu uygulama işleminin 20/08/2020 tarihinde öğrenilmesi üzerine 28/08/2020 tarihinde açıldığı anlaşılan davada süre aşımı bulunmadığı; kaldı ki davacının uygulama işlemini tesis edildiği tarih olan 04/06/2020 tarihinde öğrendiği kabul edilse bile, yukarıda bahsi geçen düzenlemeler uyarınca hiç işlememiş olan dava açma süresinin 15/06/2020 tarihine kadar durduğu, bu tarihten itibaren 60 günlük yasal dava açma süresinin son günü olan 14/08/2020 tarihinin adli tatile rastlaması nedeniyle dava açma süresinin 07/09/2020 tarihine kadar uzadığı görüldüğünden, bu halde dahi 28/08/2020 tarihinde açılan davanın süresinde olduğu sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla, davalı idarenin süre itirazı yerinde görülmemiştir.
 
ESAS YÖNÜNDEN:
İlgili Mevzuat:
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun;
"Tanımlar" başlıklı 3. maddesinde,
"Bu Kanunun uygulanmasında; ...
2) Kurum: Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığını,

Bu itibarla, davalı idarenin süre itirazı yerinde görülmemiştir.
 
ESAS YÖNÜNDEN:
İlgili Mevzuat:
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun;
"Tanımlar" başlıklı 3. maddesinde,
"Bu Kanunun uygulanmasında; ...
2) Kurum: Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığını,
3) Sosyal sigortalar: Kısa ve uzun vadeli sigorta kollarını,
4) Kısa vadeli sigorta kolları: İş kazası ve meslek hastalığı, hastalık ve analık sigortası kollarını,
5) Uzun vadeli sigorta kolları: Malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortası kollarını,
6) Sigortalı: Kısa ve/veya uzun vadeli sigorta kolları bakımından adına prim ödenmesi gereken veya kendi adına prim ödemesi gereken kişiyi, ...
8) Genel sağlık sigortası: Kişilerin öncelikle sağlıklarının korunmasını, sağlık riskleri ile karşılaşmaları halinde ise oluşan harcamaların finansmanını sağlayan sigortayı,
9) Genel sağlık sigortalısı: Bu Kanunun 60 ıncı maddesinde sayılan kişileri, ... 
ifade eder." hükmüne;
"Genel sağlık sigortalısı sayılanlar" başlıklı 60. maddesinde,
"İkametgahı Türkiye'de olan kişilerden; 
a) 4 üncü maddenin birinci fıkrasının; 
1) (a) ve (c) bentleri gereğince sigortalı sayılan kişiler, 
2) (b) bendi gereğince sigortalı sayılan kişiler, 
b) İsteğe bağlı sigortalı olan kişiler, 
c) Yukarıdaki (a) ve (b) bentlerine göre sigortalı sayılmayanlardan; (…)
d) Mütekabiliyet esası da dikkate alınmak şartıyla, oturma izni almış yabancı ülke vatandaşlarından yabancı bir ülke mevzuatı kapsamında sigortalı olmayan kişiler,  
e) 25/8/1999 tarihli ve 4447 sayılı Kanun gereğince işsizlik ödeneği, Esnaf Ahilik Sandığı ödeneğinin ve ilgili kanunları gereğince kısa çalışma ödeneğinden yararlandırılan kişiler, 
f) Bu Kanun veya bu Kanundan önce yürürlükte bulunan sosyal güvenlik kanunlarına göre gelir veya aylık alan kişiler,
g) Yukarıdaki bentlerin dışında kalan ve başka bir ülkede sağlık sigortasından yararlanma hakkı bulunmayan vatandaşlar, genel sağlık sigortalısı sayılır. ..." hükmüne;
"Genel sağlık sigortalılığının başlangıcı, bildirimi ve tescili" başlıklı 61. maddesinde,
"Genel sağlık sigortalılığı başlangıcının tespiti ve tescil işlemleri aşağıdaki hükümlere göre yürütülür. 60 ıncı maddenin birinci fıkrasının;
...
c) (d) bendinde sayılanlar Türkiye’deki yerleşim süresinin bir yılı geçtiği tarihten sonra talepte bulunmaları hâlinde talep tarihini takip eden günden itibaren genel sağlık sigortalısı sayılır. Bu kişilerin genel sağlık sigortalılığı bu Kanunda belirtilen nedenlerle sona erer.
 ...
f) (g) bendinde sayılanlar; diğer bentlere göre genel sağlık sigortalısı olmadıkları veya diğer bentlere göre genel sağlık sigortasından yararlanma haklarının sona erdiği tarihten itibaren bu bent kapsamında genel sağlık sigortalısı sayılırlar ve Kurumca resen tescil edilirler. ...
Genel sağlık sigortası giriş bildirgesinin içerik ve şekli ile bu maddenin uygulanmasına ilişkin usûl ve esaslar, Kurum tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir." hükmüne;
"Prime esas kazançlar” başlıklı 80. maddesinin 4. fıkrasında,

Genel sağlık sigortası giriş bildirgesinin içerik ve şekli ile bu maddenin uygulanmasına ilişkin usûl ve esaslar, Kurum tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir." hükmüne;
"Prime esas kazançlar” başlıklı 80. maddesinin 4. fıkrasında,
 “"Yalnızca genel sağlık sigortasına tâbi olanlar bakımından prime esas aylık kazancın tespitinde; 60 ıncı maddenin birinci fıkrasının (d) bendinde sayılan kişiler için 82 nci maddeye göre belirlenen prime esas günlük kazanç alt sınırının iki katının otuz günlük tutarı, ... prime esas asgari kazanç tutarı esas alınır. 60 ıncı maddenin birinci fıkrasının (g) bendi kapsamında genel sağlık sigortalısı sayılanlar için 82 nci maddeye göre belirlenen prime esas günlük kazanç alt sınırının otuz günlük tutarı, prime esas kazanç tutarı olarak esas alınır. ..."  hükmüne;
"Yönetmelikler" başlıklı 107. maddesinde, 
"Bu Kanunda bahsi geçen yönetmelikler bu Kanunun yürürlük tarihinden itibaren bir yıl içerisinde çıkarılır. Kurum, bu Kanunun diğer maddelerinin uygulanmasına ilişkin usûl ve esasları yönetmelik ile düzenleme yetkisine sahiptir." hükmüne yer verilmiştir.
5510 sayılı Kanun'un 61. ve 107. maddelerine dayanılarak çıkarılan, 18/04/2014 tarihli ve 28976 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan dava konusu Genel Sağlık Sigortası Tescil, Prim ve Müstehaklık İşlemleri Yönetmeliği'nin "Genel sağlık sigortalısı sayılanlar" başlıklı 6. maddesinde,
" ... (12) 29/5/2009 tarihli ve 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanununun 28 inci maddesine göre çıkma izni almak suretiyle Türk vatandaşlığından çıkanlar bir yıllık kesintisiz ikamet etme izni aranmaksızın talepleri halinde Kanunun 60 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi kapsamında genel sağlık sigortalısı sayılırlar.  Bu kişilerden öğrenciliği devam edenler talep etmeleri halinde Kanunun 60 ıncı maddesinin yedinci fıkrası kapsamında genel sağlık sigortalısı olurlar." kuralı yer almıştır.
Dava konusu Yönetmeliğe dayanılarak Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı Sigorta Primleri Genel Müdürlüğünün "Genel Sağlık Sigortası Tescil ve Prim İşlemleri" konulu, 2019/17 sayılı Genelgesinin "3.5.5. Türk Vatandaşlığından İzinle Ayrılanlar (Mavi Kartlılar)" maddesinde de,
"5901  sayılı  Türk  Vatandaşlığı  Kanununun  28  inci  maddesi  uyarınca  Türk vatandaşlığından izinle  ayrılanlar (Mavi  Kartlılar),  yazılı  olarak  başvurmaları  halinde  bir yıllık  ikamet  etme  şartı  aranmaksızın  talepte  bulundukları  tarihi  takip  eden  gün  itibariyle Kanunun 60/1/dbendi kapsamında genel sağlık sigortalısı olarak tescil edilir. ..." düzenlemesi yer almıştır.
Öte yandan, 29/05/2009 tarihli ve 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu'nun, 09/05/2012 tarihli ve 6304 sayılı Kanunla değişik "Çıkma izni almak suretiyle Türk vatandaşlığını kaybeden kişilere tanınan haklar" başlıklı 28. maddesinde,