muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Danıştay — Esas No: 2024/252, Karar No: 2024/965, Tarih: 23.10.2024

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ: Temyizen incelenen ısrar kararının, Danıştay Dördüncü Dairesinin kararında yer alan hukuksal nedenler ve gerekçe uyarınca bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ  ADINA
Karar veren Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup dilekçede ileri sürülen iddialar, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1-	Davalının temyiz isteminin REDDİNE,
2-	...  Bölge İdare Mahkemesi...  Vergi Dava Dairesinin...  tarih ve E:... , K:... sayılı ısrar kararının ONANMASINA,
3-	2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de Vergi Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın Vergi Mahkemesine gönderilmesine,
23/10/2024 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
X - KARŞI OY :
Temyiz isteminin kabulü ile ısrar kararının Danıştay Dördüncü Dairesinin kararında yer alan hukuksal nedenler ve gerekçe uyarınca bozulması gerektiği oyu ile karara katılmıyoruz.
Danıştay — Esas No: 2023/1113, Karar No: 2024/954, Tarih: 23.10.2024

"İçtihat Metni"
                       T.C.
	D A N I Ş T A Y
VERGİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas	No : 2023/1113
Karar	No : 2024/954
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	: ...  Defterdarlığı - ...  
		(...  Vergi Dairesi Müdürlüğü)
VEKİLİ	: Av. ... 
TEMYİZ EDEN (DAVACI)	:...  Vakfı
	   ...  İşletmesi 
VEKİLİ	: Av. ... 
İSTEMİN	KONUSU	:	...  Bölge İdare Mahkemesi... Vergi Dava Dairesinin  ...  tarih ve E:... , K:...  sayılı ısrar kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ	: 
Dava konusu istem:Davacı adına, gayrimenkul satışından ticari kazanç elde ettiği ve bu kazancını beyan dışı bıraktığından bahisle sevk edildiği takdir komisyonunca takdir edilen matrahlar üzerinden re'sen tarh edilen 2014 yılına ilişkin kurumlar vergisi, aynı yılın Ocak-Mart, Nisan-Mayıs dönemlerine ilişkin geçici vergiler ile vergilerin bir katı tutarında kesilen vergi ziyaı cezalarının kaldırılması istemiyle dava açılmıştır.
	...  Vergi Mahkemesinin ...  tarih ve E:... , K:...  sayılı kararı:
	5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 1. maddesinin (1) numaralı fıkrasının "ç" bendinde dernek veya vakıflara ait iktisadi işletmelerin kazançlarının kurumlar vergisine tabi olduğu, aynı maddenin (2) numaralı fıkrasında, kurum kazancının gelir vergisinin konusuna giren gelir unsurlarından oluştuğu öngörülmüştür. 
Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 2. maddesinin (5) numaralı fıkrasında, dernek veya vakıflara ait iktisadî işletmeler "Dernek veya vakıflara ait veya bağlı olup faaliyetleri devamlı bulunan ve bu maddenin birinci ve ikinci fıkraları dışında kalan ticarî, sınaî ve ziraî işletmeler ile benzer nitelikteki yabancı işletmeler, dernek veya vakıfların iktisadî işletmeleridir." olarak tanımlanmıştır. Aynı maddenin (6) numaralı fıkrasında "İktisadî kamu kuruluşları ile dernek veya vakıflara ait iktisadî işletmelerin kazanç amacı gütmemeleri, faaliyetlerinin kanunla verilmiş görevler arasında bulunması, tüzel kişiliklerinin olmaması, bağımsız muhasebelerinin ve kendilerine ayrılmış sermayelerinin veya iş yerlerinin bulunmaması mükellefiyetlerini etkilemez. Mal veya hizmet bedelinin sadece maliyeti karşılayacak kadar olması, kâr edilmemesi veya kârın kuruluş amaçlarına tahsis edilmesi bunların iktisadî niteliğini değiştirmez." hükmüne yer verilmiştir.
Olayda, Türkiye Ekonomik ve Kültürel Dayanışma Vakfı (TEKDAV) adına 2010 ila 2014 yıllarında toplam on altı adet taşınmaz satışı yapıldığı, 2014 yılında iki adet bağımsız bölüm (60534 Ada 1 Parsel'de kayıtlı) ve bir adet arsa (50523 Ada 5 Parsel) olmak üzere üç adet taşınmaz satışı yapıldığı tespit edilmiştir. Bunun üzerine devamlı olarak gayrimenkul alım-satım faaliyetiyle uğraşıldığından bahisle önceden mükellefiyet kaydı bulunan TEKDAV İktisadi İşletmesi adına takdir komisyonu kararlarına istinaden dava konusu cezalı tarhiyatların yapıldığı anlaşılmıştır.

Dava konusu cezalı tarhiyatların dayanağı on altı adet satışın on beşi, Ankara ili, Yenimahalle ilçesi, ...  Mahallesi'nde bulunan taşınmazlara dair olup bunların dördü... Ada/Parsel; dokuzu ...  Ada/Parsel; biri de ... Ada/Parsel'de kain binalardaki bağımsız bölümlere ilişkindir. Değinilen satışların biri ise aynı mahallede bulunan ...  Ada/Parsel'de kayıtlı arsaya diğeri de ...  Mahallesi...  Ada/Parsel'de kayıtlı arsaya ilişkin bulunmaktadır.
Uyuşmazlıkta, on altı adet satışın on dördünü oluşturan ... , ... , ...  Ada/Parsel'deki bağımsız bölümlerin kat karşılığı inşaat sözleşmesi uyarınca edinildiği ve sözleşmelere konu arsaların ise bağış yoluyla vakfın mülkiyetine geçtiği görülmektedir.
5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 2. maddesinin (5) ve (6) numaralı fıkraları uyarınca vakıf adına yapılan satışlardan dolayı vakıf iktisadi işletmesi hakkında tarhiyat yapılması mümkün olmakla birlikte, bağış yoluyla elde edilen arsalarda kat karşılığı inşaat sözleşmesi uyarınca yapılan bağımsız bölümlerin satılmasından ibaret olan faaliyetin, ticari organizasyon dahilinde ve kâr elde etmek amacıyla yapıldığının kabulü mümkün bulunmamaktadır. 
Bu durumda değinilen satışlar nedeniyle beyanname verme yükümlülüğü bulunmayan davacının ticari kazanç elde ettiğinden bahisle takdire sevkinde ve takdir komisyonunca belirlenen matrahlar üzerinden yapılan dava konusu vergi ziyaı cezalı tarhiyatlarda yasal isabet görülmemiştir.
Mahkeme bu gerekçeyle cezalı tarhiyatları kaldırmıştır. 
	Davalının istinaf istemini inceleyen ...  Bölge İdare Mahkemesi ...  Vergi Dava Dairesinin ...  tarih ve E:... , K:...  sayılı kararı:
Vergi Dava Dairesi, istinaf istemine konu edilen kararın usul ve kanuna uygun olduğu gerekçesiyle istinaf istemini reddetmiştir. 
Davalının temyiz istemini inceleyen Danıştay Dördüncü Dairesinin 09/11/2022 tarih ve E:2019/2560, K:2022/6360 sayılı kararı: 
	Davacı tarafından 1982 ve 1983 yıllarında bağış yoluyla edinilen tarla mahiyetindeki gayrimenkulün, arsa vasfı kazanması üzerine kat karşılığı inşaat sözleşmesine konu edilerek Yenimahalle ilçesi, ...  Mahallesi, ... , ... , ...  Ada/Parsellerde on yedi mesken, 1/2 paylı bir mesken, bir dükkan ile 50.000 TL tutarında para iktisap edilmiştir. Edinilen meskenlerden 2010 yılında bir, 2011 yılında bir adedi 1/2 paylı olmak üzere üç, 2012 yılında beş, 2013 yılında iki, 2014 yılında bir, 2015 yılında bir adedi satılmıştır. Değinilen satışlar dışında Gelir İdaresi Başkanlığı Yönetim Bilişim Sistemi ve Tapu Sicil Müdürlüğü kayıtlarında alış bedeli 0,00 TL olarak yer alan 2005 ve 2007 yılında edinilen iki adet arsanın 2013 ve 2014 yıllarında satıldığı, bununla birlikte 2012 yılında bedeli karşılığı satın alınan iki adet meskenden bir adedinin 2015 yılında satıldığı anlaşılmaktadır.

Yukarıda yer verilen tespitler bir arada değerlendirildiğinde, daire ve arsa satışlarındaki çokluk nedeniyle devamlılık unsurunun bulunmasından dolayı davacının yürüttüğü bu faaliyetin salt vakfın sosyal amacının ötesine geçerek ticari nitelik kazandığı sonucuna varıldığından Vergi Mahkemesi kararına yapılan istinaf başvurusunu reddeden Vergi Dava Dairesi kararında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Daire bu gerekçeyle kararı bozmuştur.
	...  Bölge İdare Mahkemesi... Vergi Dava Dairesinin...  tarih ve E:... , K:...  sayılı ısrar kararı:
	Vergi Dava Dairesi, aynı hukuksal nedenler ve gerekçeyle ilk kararında ısrar etmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Dava konusu vergi ve cezaların hukuka uygun olduğu belirtilerek ısrar kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Cevap verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ... 'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar, ısrar kararının dayandığı hukuksal nedenler ve gerekçe karşısında, yerinde ve kararın bozulmasını sağlayacak nitelikte bulunmadığından, istemin reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ  ADINA
Karar veren Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME : 
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup dilekçede ileri sürülen iddialar, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1-	Davalının temyiz isteminin REDDİNE,
2-	...  Bölge İdare Mahkemesi ...  Vergi Dava Dairesinin  ...  tarih ve E:... , K:... sayılı ısrar kararının ONANMASINA,
3-	2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de Vergi Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın Vergi Mahkemesine gönderilmesine,
23/10/2024 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
X - KARŞI OY:
Temyiz isteminin kabulü ile ısrar kararının Danıştay Dördüncü Dairesinin kararında yer alan hukuksal nedenler ve gerekçe uyarınca bozulması gerektiği oyu ile karara katılmıyoruz.
Danıştay — Esas No: 2023/1114, Karar No: 2024/955, Tarih: 23.10.2024

"İçtihat Metni"
                       T.C.
	D A N I Ş T A Y
VERGİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas	No : 2023/1114
Karar	No : 2024/955
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	: ... Defterdarlığı - ...   
		(...  Vergi Dairesi Müdürlüğü)
VEKİLİ	: Av. ... 
TEMYİZ EDEN (DAVACI)	: ... Vakfı
	   ... İşletmesi 
VEKİLİ	: Av. ... 
İSTEMİN	KONUSU	:	...  Bölge İdare Mahkemesi ...  Vergi Dava Dairesinin  ...  tarih ve E:... , K:...  sayılı ısrar kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ	: 
Dava konusu istem:Davacı adına, gayrimenkul satışından ticari kazanç elde ettiği ve bu kazancını beyan dışı bıraktığından bahisle sevk edildiği takdir komisyonunca takdir edilen matrahlar üzerinden re'sen tarh edilen 2011 yılına ilişkin kurumlar vergisi, aynı yılın Ocak-Mart, Ekim-Aralık dönemlerine ilişkin geçici vergiler ile vergilerin bir katı tutarında kesilen vergi ziyaı cezalarının kaldırılması istemiyle dava açılmıştır.
	...  Vergi Mahkemesinin... tarih ve E:... , K:... sayılı kararı:
	5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 1. maddesinin (1) numaralı fıkrasının "ç" bendinde dernek veya vakıflara ait iktisadi işletmelerin kazançlarının kurumlar vergisine tabi olduğu, aynı maddenin (2) numaralı fıkrasında, kurum kazancının gelir vergisinin konusuna giren gelir unsurlarından oluştuğu öngörülmüştür. 
Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 2. maddesinin (5) numaralı fıkrasında, dernek veya vakıflara ait iktisadî işletmeler "Dernek veya vakıflara ait veya bağlı olup faaliyetleri devamlı bulunan ve bu maddenin birinci ve ikinci fıkraları dışında kalan ticarî, sınaî ve ziraî işletmeler ile benzer nitelikteki yabancı işletmeler, dernek veya vakıfların iktisadî işletmeleridir." olarak tanımlanmıştır. Aynı maddenin (6) numaralı fıkrasında "İktisadî kamu kuruluşları ile dernek veya vakıflara ait iktisadî işletmelerin kazanç amacı gütmemeleri, faaliyetlerinin kanunla verilmiş görevler arasında bulunması, tüzel kişiliklerinin olmaması, bağımsız muhasebelerinin ve kendilerine ayrılmış sermayelerinin veya iş yerlerinin bulunmaması mükellefiyetlerini etkilemez. Mal veya hizmet bedelinin sadece maliyeti karşılayacak kadar olması, kâr edilmemesi veya kârın kuruluş amaçlarına tahsis edilmesi bunların iktisadî niteliğini değiştirmez." hükmüne yer verilmiştir.
Olayda,...  Vakfı (...) adına 2010 ila 2014 yıllarında toplam on altı adet taşınmaz satışı yapıldığı tespit edilmiştir. Bunun üzerine devamlı olarak gayrimenkul alım-satım faaliyetiyle uğraşıldığından bahisle önceden mükellefiyet kaydı bulunan ... İktisadi İşletmesi adına takdir komisyonu kararlarına istinaden dava konusu cezalı tarhiyatların yapıldığı anlaşılmıştır.
Davacı tarafından 2011 yılında gerçekleştirilen taşınmaz satışlarının kat karşılığı inşaat sözleşmesi uyarınca edinilen bağımsız bölümlere ilişkin olduğu ve kat karşılığı inşaat sözleşmelerine konu arsaların vakfın mülkiyetine bağış yoluyla geçtiği görülmektedir.

Davacı tarafından 2011 yılında gerçekleştirilen taşınmaz satışlarının kat karşılığı inşaat sözleşmesi uyarınca edinilen bağımsız bölümlere ilişkin olduğu ve kat karşılığı inşaat sözleşmelerine konu arsaların vakfın mülkiyetine bağış yoluyla geçtiği görülmektedir.
5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 2. maddesinin (5) ve (6) numaralı fıkraları uyarınca vakıf adına yapılan satışlardan dolayı vakıf iktisadi işletmesi hakkında tarhiyat yapılması mümkün olmakla birlikte, bağış yoluyla elde edilen arsalarda kat karşılığı inşaat sözleşmesi uyarınca yapılan bağımsız bölümlerin satılmasından ibaret olan faaliyetin, ticari organizasyon dahilinde ve kâr elde etmek amacıyla yapıldığının kabulü mümkün bulunmamaktadır. 
Bu durumda değinilen satışlar nedeniyle beyanname verme yükümlülüğü bulunmayan davacının ticari kazanç elde ettiğinden bahisle takdire sevkinde ve takdir komisyonunca belirlenen matrahlar üzerinden yapılan dava konusu vergi ziyaı cezalı tarhiyatlarda yasal isabet görülmemiştir.
Mahkeme bu gerekçeyle cezalı tarhiyatları kaldırmıştır. 
	Davalının istinaf istemini inceleyen ...  Bölge İdare Mahkemesi ...  Vergi Dava Dairesinin ...  tarih ve E:... , K:...  sayılı kararı:
Vergi Dava Dairesi, istinaf istemine konu edilen kararın usul ve kanuna uygun olduğu gerekçesiyle istinaf istemini reddetmiştir. 
Davalının temyiz istemini inceleyen Danıştay Dördüncü Dairesinin 09/11/2022 tarih ve E:2019/2561, K:2022/6353 sayılı kararı: 
	Davacı tarafından 1982 ve 1983 yıllarında bağış yoluyla edinilen tarla mahiyetindeki gayrimenkulün, arsa vasfı kazanması üzerine kat karşılığı inşaat sözleşmesine konu edilerek Yenimahalle ilçesi, ...  Mahallesi,... ,... , ... Ada/Parsellerde on yedi mesken, 1/2 paylı bir mesken, bir dükkan ile 50.000 TL tutarında para iktisap edilmiştir. Edinilen meskenlerden 2010 yılında bir, 2011 yılında bir adedi 1/2 paylı olmak üzere üç, 2012 yılında beş, 2013 yılında iki, 2014 yılında bir, 2015 yılında bir adedi satılmıştır. Değinilen satışlar dışında Gelir İdaresi Başkanlığı Yönetim Bilişim Sistemi ve Tapu Sicil Müdürlüğü kayıtlarında alış bedeli 0,00 TL olarak yer alan 2005 ve 2007 yılında edinilen iki adet arsanın 2013 ve 2014 yıllarında satıldığı, bununla birlikte 2012 yılında bedeli karşılığı satın alınan iki adet meskenden bir adedinin 2015 yılında satıldığı anlaşılmaktadır. 
Yukarıda yer verilen tespitler bir arada değerlendirildiğinde, daire ve arsa satışlarındaki çokluk nedeniyle devamlılık unsurunun bulunmasından dolayı davacının yürüttüğü bu faaliyetin salt vakfın sosyal amacının ötesine geçerek ticari nitelik kazandığı sonucuna varıldığından Vergi Mahkemesi kararına yapılan istinaf başvurusunu reddeden Vergi Dava Dairesi kararında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Daire bu gerekçeyle kararı bozmuştur.
	...  Bölge İdare Mahkemesi ...  Vergi Dava Dairesinin...  tarih ve E:... , K:...  sayılı ısrar kararı:
	Vergi Dava Dairesi, aynı hukuksal nedenler ve gerekçeyle ilk kararında ısrar etmiştir.

Daire bu gerekçeyle kararı bozmuştur.
	...  Bölge İdare Mahkemesi ...  Vergi Dava Dairesinin...  tarih ve E:... , K:...  sayılı ısrar kararı:
	Vergi Dava Dairesi, aynı hukuksal nedenler ve gerekçeyle ilk kararında ısrar etmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Dava konusu vergi ve cezaların hukuka uygun olduğu belirtilerek ısrar kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Cevap verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ... 'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar, ısrar kararının dayandığı hukuksal nedenler ve gerekçe karşısında, yerinde ve kararın bozulmasını sağlayacak nitelikte bulunmadığından, istemin reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ  ADINA
Karar veren Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME : 
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup dilekçede ileri sürülen iddialar, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1-	Davalının temyiz isteminin REDDİNE,
2-	...  Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin...  tarih ve E:... , K:...  sayılı ısrar kararının ONANMASINA,
3-	2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de Vergi Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın Vergi Mahkemesine gönderilmesine,
23/10/2024 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
X - KARŞI OY:
Temyiz isteminin kabulü ile ısrar kararının Danıştay Dördüncü Dairesinin kararında yer alan hukuksal nedenler ve gerekçe uyarınca bozulması gerektiği oyu ile karara katılmıyoruz.
Danıştay — Esas No: 2024/1787, Karar No: 2024/2546, Tarih: 23.10.2024

"İçtihat Metni"
                      T.C.
           D A N I Ş T A Y
İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas     No : 2024/1787
Karar	No : 2024/2546                                                                       
TEMYİZ EDEN (DAVACI)	: ...
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALILAR)	: 1-...
		VEKİLİ : Av. ...
		2-... Belediye Başkanlığı
		VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU: Danıştay Altıncı Dairesinin 15/05/2024 tarih ve E:2023/6528, K:2024/3017 sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. 
 
YARGILAMA SÜRECİ   :
Dava konusu istem: Malatya ili, Darende ilçesi, ..., ..., ..., ... ve ... Mahalleleri sınırları içerisinde bulunan ve ada ve parsel numaraları belirtilen taşınmazların Aşudu Deresi taşkın koruma ve altyapı projesi kapsamında Darende Belediye Başkanlığı tarafından 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 27. maddesi gereğince acele kamulaştırılmasına ilişkin 31/03/2023 tarih ve 32149 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 30/03/2023 tarih ve 7018 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararı'nın Malatya ili, Darende ilçesi, ... Mahallesi, ... ada ... parsel sayılı taşınmaz yönünden iptali istenilmiştir.
Daire kararının özeti: Danıştay Altıncı Dairesinin 15/05/2024 tarih ve E:2023/6528, K:2024/3017 sayılı kararıyla;
Davalı idarelerin süre aşımı itirazı yerinde görülmemiş,
Anayasa'nın 35. maddesi; Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin Ek 1 Nolu Protokolü'nün "Mülkiyetin korunması" başlıklı 1. maddesi; 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 3., 5., 6. ve 27. maddelerine yer verilerek,
Acele kamulaştırma kararına yönelik yapılacak incelemede, nihai olarak taşınmazın kamuya devrinin gerçekleşmesi planlandığından, öncelikle acele kamulaştırma yoluyla el konulmak istenilen taşınmazın kamusal bir amaca -plan, proje ve bu konuda yetkili makamlarca alınan kamu yararı kararı gibi- özgülendiğinin ortaya konulması gerektiği, burada acele kamulaştırma işleminin kurucu unsuru olan kamu yararının bulunup bulunmadığı hususu ile sınırlı olarak inceleme yapılacak olup, kamu yararının hukuka uygun olup olmadığına ilişkin incelemenin ise olağan kamulaştırma sürecine ilişkin işlemlere -kamu yararı/kamulaştırma kararı, proje vb.- karşı ilk derece yargı yeri olarak İdare Mahkemesinde açılacak davalarda yapılacağının tabii olduğu,
Diğer taraftan, acelelik halinin varlığından söz edilebilmesi için, idarenin acele kamulaştırmaya konu taşınmaza bir an önce fiilen müdahalede bulunması için olağan usulden ayrılmasının bir zorunluluktan kaynaklandığının, diğer bir ifadeyle gecikmesinde sakınca bulunan bir faaliyetin gerçekleştirilmesinde üstün kamu yararı bulunduğunun ortaya konulması gerektiği,  
Acelelik halinin ve olağan kamulaştırma usulünden ayrılmasını gerektiren nedenlerin, kamu yararı ile özel mülkiyet hakkı arasındaki denge gözetilerek gerçekleşip gerçekleşmediğinin her somut olayda, projenin ve hizmetin niteliği, mahalli veya ulusal ihtiyacın ivedilikle karşılanması gerekliliği gibi hususlar da göz önünde bulundurularak yargı yerince değerlendirileceği,

Acelelik halinin ve olağan kamulaştırma usulünden ayrılmasını gerektiren nedenlerin, kamu yararı ile özel mülkiyet hakkı arasındaki denge gözetilerek gerçekleşip gerçekleşmediğinin her somut olayda, projenin ve hizmetin niteliği, mahalli veya ulusal ihtiyacın ivedilikle karşılanması gerekliliği gibi hususlar da göz önünde bulundurularak yargı yerince değerlendirileceği,
Dosyanın incelenmesinden; Darende Belediye Başkanlığı görevlileri tarafından düzenlenen 12/01/2022 tarihli teknik raporda, 9500 metre uzunluğunda olan vadinin ortasından Aşudu Deresinin aktığı, Vadi içerisinde  ..., ..., ..., ..., ... ve ... Mahallerinin bulunduğu, Günpınar Milli Parkının yılda 1 milyon kişi tarafından ziyaret edildiği, vadinin Darende'nin önemli bir taşkın bölgesi olduğu, DSİ tarafından taşkın koruma projesinin yapıldığı, taşkın koruma projesinin yapılması ile olası sel afetinin önüne geçilebileceği, anılan yerleşim yerlerinin kanalizasyon ve atık suyunun Aşudu Deresine bırakıldığı, Malatya Büyükşehir Belediyesi MASKİ Genel Müdürlüğü tarafından altyapı projesinin hazırlandığı, altyapı projesinin yapılmasıyla çevresel tehlikenin önüne geçileceği, kapalı sulama projesiyle su kaynaklarının daha verimli kullanılacağı, derenin her iki yanında yapılacak yaya ve bisiklet yolunun turizme kazandırılacağı, yerleşim yerlerine gerekli ulaşımın sağlanamadığı, itfaiye araçlarının olay yerine ulaşamadığı, 2003 yılında yaşanan yangında itfaiye araçlarının ulaşamaması nedeniyle bir ailenin kaybedildiği belirtilerek, projenin planlanan süre içerisinde gerçekleştirilmesinde kamulaştırma konusunun engelleyici bir husus olduğu, davaların uzaması nedeniyle kamulaştırmanın tamamlanması uzun zaman aldığından projenin yapılmasının zorlaştığı, kamulaştırmanın bir bütün olarak yapılamamasının projenin uygulanmasını imkansız hale getirdiği, Darende Aşudu Deresi taşkın koruma ve alt yapı projesi içesinde kalan 568 adet parselin mülkiyetlerinin veraset nedeniyle çok parçalı olmasının işlemlerin yapılmasında çok uzun süre alacağı, anılan hususlar dikkate alınarak işin önemini ve özelliğini kaybetmemesi, gecikme nedeniyle uğranması muhtemel kayıpların önüne geçilmesi için anılan proje kapsamında bulunan taşınmazların 2942 sayılı Kanun'un 27. maddesi uyarınca acele kamulaştırılmasının gerekli olduğunun belirtildiği,