muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Danıştay — Esas No: 2021/2885, Karar No: 2024/5129, Tarih: 28.11.2024

c) Yapılan denetim çalışmalarında, TDS çerçevesinde dürüstlük, tarafsızlık, bağımsızlık, mesleki yeterlilik ve özen, sır saklama, mesleğe uygun davranış ve diğer etik ilkelere uyulmaması, kaliteli ve güvenilir denetimler gerçekleştirilmemesi."; 43. maddesinin üçüncü fıkrasında, "(3) Kurum uyarı yaptırımı dışında fiilin ağırlığını dikkate alarak gerekçesini belirtmek suretiyle bir derece hafif yaptırım uygulamaya yetkilidir." kurallarına yer verilmiştir. 
	HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
	Aktarılan mevzuatın değerlendirilmesinden, bağımsız denetim kuruluşları ve bağımsız denetçileri denetlemek konusunda davalı idarenin görevli ve yetkili olduğu, Kurul düzenlemelerine aykırı davranan bağımsız denetim kuruluşları ve bağımsız denetçiler hakkında uyarı, faaliyet izninin askıya alınması ve faaliyet izninin iptali yaptırımlarının uygulanabileceği, fiilin ağırlığına göre TDS'lere aykırı bağımsız denetim gerçekleştirilmesi halinde uyarı; dürüstlük, tarafsızlık, bağımsızlık, mesleki yeterlilik ve özen, sır saklama, mesleğe uygun davranış ve diğer etik ilkelere uyulmayarak veya kaliteli ve güvenilir olmayan denetimler gerçekleştirilmesi halinde faaliyet iznini askıya alma yaptırımı uygulanacağı, bunun yanında uyarı yaptırımı dışında gerekçesi belirtilmek suretiyle Kurul'un bir derece hafif yaptırım uygulayabileceği anlaşılmaktadır.
	Uyuşmazlıkta, davacının fiillerinin Bağımsız Denetim Yönetmeliği'nin 40. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında kaldığının açık olduğu, davalı idare tarafından da gerek dava konusu Kurul kararında gerekçe savunma dilekçelerinde davacının fiillerinin Bağımsız Denetim Yönetmeliği'nin 41. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında olduğunun somut bilgi ve belgelerle ortaya konulamadığı görülmektedir.
	Bu itibarla, davacının fiillerinin Bağımsız Denetim Yönetmeliği'nin 40. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında olduğu anlaşıldığından, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına yönelik yapılan istinaf başvurusunun reddine dair Bölge İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU	:
	Açıklanan nedenlerle;
	1. Davacının temyiz isteminin reddine,
	2. Davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Ankara Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, anılan kararın yukarıda belirtilen GEREKÇEYLE ONANMASINA,
	3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
	4. Posta giderleri avansından artan tutarın davacıya iadesine,
	5. 2577 sayılı Kanun'un 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ...İdare Mahkemesine gönderilmesine, 28/11/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.
Danıştay — Esas No: 2024/5112, Karar No: 2024/6881, Tarih: 28.11.2024

"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
   Esas	No : 2024/5112
   Karar	No : 2024/6881
 
TEMYİZ EDEN (DAVACI)	: ...
 
KARŞI TARAF (DAVALI)	: ... Defterdarlığı-...
                                                      (... Vergi Dairesi Müdürlüğü)
VEKİLİ                                        : Av....
İSTEMİN KONUSU           :  Davacı adına, sahte fatura kullandığından bahisle, vergi tekniği raporu done alınmak suretiyle takdir komisyonu kararına dayanılarak, re'sen tarh edilen 2008/Haziran ve Temmuz dönemlerine ilişkin katma değer vergisi ile kesilen üç kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istemiyle açılan davayı vergi tekniği raporunun davacıya tebliğ edilmemesi nedeniyle savunma hakkının kısıtlandığı gerekçesiyle kabul eden vergi mahkemesi kararının Danıştay Dördüncü Dairesince işin esasının incelenmesi gerektiği gerekçesiyle bozulması üzerine, vergi mahkemesince bozmaya uyularak dosyanın yeniden incelenmesi suretiyle ihtilaflı dönemde davacıya fatura düzenleyen şirket hakkında düzenlenen vergi tekniği raporunun incelenmesinden, anılan şirket tarafından davacıya düzenlenen faturaların sahte olduğu gerekçesiyle davanın reddine ilişkin Vergi Mahkemesi kararının Danıştay Dokuzuncu Dairesince cezalı tarhiyatın zaman aşımına uğradığı gerekçesiyle bozulması üzerine bozma kararına uymayarak ısrar eden ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E..., K:... sayılı kararına yönelik davacının temyiz isteminin Vergi Dava Daireleri Kurulunca ısrar hükmü yönünden reddine, ısrar hükmü niteliğinde olmayan diğer hüküm fıkraları temyizen incelenmek üzere dosyanın Danıştay Dokuzuncu Dairesine gönderilmesi üzerine temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. 
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Emtia alımlarının gerçek olduğu, bedelin çek vasıtasıyla ödendiği, cezalı tarhiyatın zamanaşımına uğradığı iddialarıyla kararın bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Yasal dayanaktan yoksun temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'ÜN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
     Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY: 
 Davacı adına, sahte fatura kullandığından bahisle, vergi tekniği raporu done alınmak suretiyle takdir komisyonu kararına dayanılarak, re'sen tarh edilen 2008/Haziran ve Temmuz dönemlerine ilişkin katma değer vergisi ile kesilen üç kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istenilmektedir.
İLGİLİ MEVZUAT:

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY: 
 Davacı adına, sahte fatura kullandığından bahisle, vergi tekniği raporu done alınmak suretiyle takdir komisyonu kararına dayanılarak, re'sen tarh edilen 2008/Haziran ve Temmuz dönemlerine ilişkin katma değer vergisi ile kesilen üç kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istenilmektedir.
İLGİLİ MEVZUAT:
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun "Re'sen vergi tarhı" başlıklı 30. maddesinin 1. fıkrasında, re'sen vergi tarhı, vergi matrahının tamamen veya kısmen defter, kayıt ve belgelere veya kanuni ölçülere dayanılarak tespitine imkân bulunmayan hâllerde, takdir komisyonları tarafından takdir edilen veya vergi incelemesi yapmaya yetkili olanlarca düzenlenmiş vergi inceleme raporlarında belirtilen matrah veya matrah kısmı üzerinden vergi tarh olunması şeklinde tanımlanmış ve maddenin 2. fıkrasının 3. bendinde; tutulması zorunlu olan defterlerin hepsi veya bir kısmının tutulmaması veya tasdik ettirilmemesi veya vergi incelemesi yapmaya yetkili olanlara herhangi bir sebeple ibraz edilmemesi hâli, 6. bendinde de; tutulması zorunlu olan defterlerin veya verilen beyannamelerin gerçek durumu yansıtmadığına dair delil bulunması hâli re'sen tarh nedeni olarak sayılmıştır.
Aynı Kanun'un "Takdir kararı" başlıklı 31. maddesinde, takdir komisyonunca belli edilen matrah veya matrah kısmının takdir kararına bağlanacağı belirtilmiş, "Komisyonların görevleri" başlıklı 74. maddesinin (a) fıkrasının 1. bendinde, yetkili makamlar tarafından istenilen matrah ve servet takdirlerini yapmak; 2. bendinde de vergi kanunlarında yazılı fiyat, ücret veya sair matrah ve kıymetleri takdir etmek, komisyonun görevleri olarak belirlenmiştir. Kanun'un "Maksat" başlıklı 134. maddesinde; vergi incelemesinden maksadın, ödenmesi gereken vergilerin doğruluğunu araştırmak, tespit etmek ve sağlamak olduğu düzenlenmiştir.
3065 sayılı  Katma  Değer Vergisi Kanunu'nun 29. maddesinde de katma değer vergisi indirim mekanizması düzenlenmiş, anılan maddenin (a) bendinde; mükelleflerin, yaptıkları vergiye tabi işlemler üzerinden hesaplanan katma değer vergisinden kendilerine yapılan teslim  ve  hizmetler  dolayısıyla  hesaplanarak düzenlenen  fatura  ve  benzeri  vesikalarda  gösterilen  katma  değer vergisini indirebilecekleri belirtilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:

3065 sayılı  Katma  Değer Vergisi Kanunu'nun 29. maddesinde de katma değer vergisi indirim mekanizması düzenlenmiş, anılan maddenin (a) bendinde; mükelleflerin, yaptıkları vergiye tabi işlemler üzerinden hesaplanan katma değer vergisinden kendilerine yapılan teslim  ve  hizmetler  dolayısıyla  hesaplanarak düzenlenen  fatura  ve  benzeri  vesikalarda  gösterilen  katma  değer vergisini indirebilecekleri belirtilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıdaki Kanun hükümlerinin değerlendirilmesinden, mükelleflerin kendilerine yapılan teslim  ve  hizmetler  dolayısıyla düzenlenen  fatura  ve  benzeri  vesikaların gerçeği yansıtmadığı ve sahte olduğu hususunun ortaya konulmuş olması durumunda, 3065 sayılı Kanun ile getirilen ve katma değer vergisine özgü bir mekanizma olan indirim mekanizmasından yararlanamayacakları, ancak davacının sahte fatura kullandığı hususunun, Vergi Usul Kanunu'nun 134. maddesi uyarınca usulüne uygun yapılacak vergi incelemesi sonucunda düzenlenecek vergi inceleme raporu ile tespit edilebilecek bir durum olduğu, zira, burada tespit edilecek hususun, matrahın beyan edilmemesi veya eksik beyan edilmesi değil, mükellefin yasal defterlerine kaydetmek suretiyle indirim konusu yaptığı fatura ve belgelerin gerçek durumu yansıtıp yansıtmaması olduğu, söz konusu fatura ve belgelerin gerçek durumu yansıtmaması durumunda ise vergi dairesince, mükellefin katma değer vergisi indirimlerinin reddi suretiyle hakkında tarhiyat yapılabileceği anlaşılmaktadır.
Dosyanın incelenmesinden, davacı şirketin 2008 yılı  hesap ve işlemlerinin incelemesi için takdire sevk edilmesi üzerine, şirket hakkında takdire done yapılması amacıyla düzenlenen vergi tekniği raporu dikkate alınarak takdir komisyonunca indirimi kabul edilmeyen tutarlar belirtilmek suretiyle vergi dairesi müdürlüğünden tarh edilmesi istenen vergi ziyaı cezalı katma değer vergisini içeren ihbarnamelerin davacıya tebliğ edilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.

Dosyanın incelenmesinden, davacı şirketin 2008 yılı  hesap ve işlemlerinin incelemesi için takdire sevk edilmesi üzerine, şirket hakkında takdire done yapılması amacıyla düzenlenen vergi tekniği raporu dikkate alınarak takdir komisyonunca indirimi kabul edilmeyen tutarlar belirtilmek suretiyle vergi dairesi müdürlüğünden tarh edilmesi istenen vergi ziyaı cezalı katma değer vergisini içeren ihbarnamelerin davacıya tebliğ edilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Takdir komisyonlarının görevi; Vergi Usul Kanunu uyarınca, yetkili makamlar tarafından istenilen matrah ve servet takdirlerini yapmak ile vergi kanunlarında yazılı fiyat, ücret veya sair matrah ve kıymetleri takdir etmektir. 3065 sayılı Yasa'da öngörülen indirim mekanizması ise vergilendirme tekniği açısından, matrah takdirinden farklı bir müessese olup  mükelleflerin; gerek sahte fatura kullanmaları, gerek defter ve belgelerini ibraz etmemeleri durumlarında, matrah takdirini gerektiren bir  husus bulunmaması nedeniyle, bu tür fiillerin, Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 29 ve 34. maddelerinde düzenlenen, indirim mekanizması içinde değerlendirilmesi suretiyle, katma değer vergisi indirimleri yönünden yapılacak vergi incelemesi ile bir sonuca bağlanması gerekmektedir. Bu nedenle, bu gibi hâllerde, mükelleflerin matrah takdiri için takdir komisyonlarına sevk edilmesi ve kendisine matrah, servet ve kıymet takdiri görevi verilmiş olup katma değer vergisi indirim reddi yetkisi bulunmayan takdir komisyonlarınca takdir edilen matrah üzerinden mükellefler adına cezalı tarhiyat yapılması mümkün değildir.
İdari işlem ve tasarruflarla kişilerin hukukunda haricen değişiklik yapma yetki ve imtiyazına sahip olan idarenin, bu yetkisini kullanırken öncelikle yetkinin kullanılmasına ilişkin şekil ve koşullarının belirlendiği usul kanunlarının kendi üzerine yüklediği görevler çerçevesinde hareket etmesi gerekir. Zira Anayasa'da yer alan hukuk devleti ilkesinin doğal bir sonucu da idarenin işlem ve eylemlerini, hukuk kuralları çerçevesinde ve yine bu kuralların yüklediği görev ve yetki kapsamında yürütmesidir. Bu nedenle, yukarıda belirtilen mevzuat uyarınca, davacı şirketin takdir komisyonuna sevk edilmesi üzerine, katma değer vergisi indirim reddi yetkisi bulunmayan takdir komisyonunca alınan karara istinaden davacı adına yapılan dava konusu cezalı tarhiyatta hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varıldığından davanın reddine hükmeden Mahkeme kararında hukuki isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU:							Açıklanan nedenlerle;
								1.  Davacının temyiz isteminin kabulüne,
								2. ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
	      	3. 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 28/11/2024 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.

KARAR SONUCU:							Açıklanan nedenlerle;
								1.  Davacının temyiz isteminin kabulüne,
								2. ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
	      	3. 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 28/11/2024 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
(X)KARŞI OY : Davacının fatura aldığı mükellef hakkında düzenlenen vergi tekniği raporundaki tespitler  değerlendirilmek suretiyle uyuşmazlığın esası incelenerek bir karar verilmesi gerekirken, yukarıda yazılı gerekçeyle verilen Daire kararına katılmıyoruz.
Danıştay — Esas No: 2021/1591, Karar No: 2024/7128, Tarih: 28.11.2024

"İçtihat Metni"
               T.C.
D A N I Ş T A Y
 ALTINCI DAİRE  
Esas  No : 2021/1591
Karar No : 2024/7128                                                                    
TEMYİZ EDEN (DAVACI)	: ...
KARŞI TARAF (DAVALI)	: ... Belediye Başkanlığı
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.          
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem:  ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın maliki olan davacı tarafından, komşu taşınmaz olan ... parsel sayılı taşınmazı kapsayan alanda ... Belediye Meclisinin... tarih, ... sayılı kararı ile kabul edilen, ... Büyükşehir Belediye Meclisinin... tarihli,... sayılı kararı ile onaylanan 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğine yapılan itirazın reddine ilişkin ... Belediye Meclisinin ... tarih ve... sayılı kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının  özeti:...İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:...,  K:...sayılı kararda; dava konusu ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın, ... tarihinde onaylanan 1/5000 ölçekli nazım imar planında meskun konut alanında kaldığı, dava konusu uygulama imar planı değişikliğinde ise yol alanı olarak belirlendiği, yapı adaları arasındaki bağlantıyı sağlayan 10 metre ve altındaki bazı yolların nazım imar planında gösterilmesi zorunlu olmadığından dava konusu uygulama imar planı değişikliğinin üst ölçekli plan olan nazım imar planı ile uyumsuzluk taşımadığı, plan değişikliğine ilişkin plan açıklama raporunun bulunduğu, davacı tarafından plan değişikliğine konu ... parsel sayılı taşınmazın komşuluğunda yer alan ve davacının mülkiyetinde bulunan ... parsel sayılı taşınmazın plan değişikliği kapsamına dahil edilerek yolun zikzaklı yapısının düzeltilmesinin talep edildiği görülmekle birlikte, 2723 sayılı ada içerisinden geçen ve uyuşmazlık konusu parsellerin komşuluğunda kalan yolun yaya yolu olduğu ve üzerinde yapı bulunan konut alanlarının arasında kaldığı, bu yolun mevcut yapılaşmış alan içerisinde kalan yaya yolu olması nedeniyle düz doğrultuda olmamasının (zikzaklı olmasının) planlama ilkeleri açısından bir aykırılık oluşturmadığı, davacının talebi doğrultusunda plan değişikliği yapılmasını gerektiren zorunlu bir sebebin de bulunmadığı anlaşıldığından, dava konusu işlemin şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına, kamu yararına ve hukuka aykırı olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdari Dava Dairesi Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu... İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

Bölge İdari Dava Dairesi Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu... İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Dava konusu uygulama imar planı değişikliği ile uyuşmazlık konusu taşınmazın ve davacının taşınmazının bulunduğu alanda zikzaklı bir yol güzergahının olduğu, bu yolun istikametinin düzeltilmesi gerektiğinden plan değişikliği yapılan ... parsel sayılı taşınmaza komşu olan ve davacının maliki olduğu ... parsel sayılı taşınmazın da dava konusu uygulama imar planı değişikliğine dahil edilmesi gerektiğinden dava konusu uygulama imar planının bu haliyle usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.   
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:	
MADDİ OLAY : 
Dava, komşu taşınmaz maliki olan davacı tarafından, ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazı kapsayan alanda ... Belediye Meclisinin... tarih, ... sayılı kararı ile kabul edilen, ... Büyükşehir Belediye Meclisinin... tarihli,... sayılı kararı ile onaylanan 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğine yapılan itirazın reddine ilişkin ... Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istemiyle açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:

MADDİ OLAY : 
Dava, komşu taşınmaz maliki olan davacı tarafından, ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazı kapsayan alanda ... Belediye Meclisinin... tarih, ... sayılı kararı ile kabul edilen, ... Büyükşehir Belediye Meclisinin... tarihli,... sayılı kararı ile onaylanan 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğine yapılan itirazın reddine ilişkin ... Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istemiyle açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
 Dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan 3194 sayılı İmar Kanunu'nun ''Tanımlar'' başlıklı 5. maddesinde nazım imar planı; varsa bölge veya çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, detaylı bir raporla açıklanan ve raporuyla beraber bütün olan plan olarak, Uygulama İmar Planı ise; tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plan olarak tanımlanmıştır.
14.06.2014 tarih ve 29030 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliği'nin "Gösterim (lejand) Teknikleri" başlıklı 10. maddesinde, her türlü mekânsal planın, kendi kademesinin ve yapılış amacının gerektirdiği çizim ve gösterim tekniğine göre hazırlanacağı kurala bağlanmış, "İmar Planı Değişiklikleri" başlıklı 26. maddesinin 6. fıkrasında, "İmar planında gösterilen yolların genişletme, daraltma ve güzergahına ait imar planı değişikliklerinde:
a) Devamlılığı olan bir yolun belli bir kesimde şerit sayısı azaltılamaz ve daraltılamaz.
b) Yolların kaydırılmasında, mülkiyet ve yapılaşma durumu dikkate alınır.
  c) İmar planlarındaki gelişme alanlarında geçiş amaçlı 3,00 metreden dar yaya yolu, 10,00 metreden dar trafik yolu açılamaz; yerleşik alanlarda mülkiyet ve yapılaşma durumlarının elverdiği ölçüde yukarıdaki standartlara uyulur. Ancak parseller 7,00 metreden dar yollardan mahreç alamaz.
ç) İmar planı değişikliği ile taşıt geri dönüş kurbu olmayan çıkmaz yol ihdas edilemez.
d) İmar planlarında Karayolları Genel Müdürlüğünün sorumluluğunda olan karayollarında yapılacak her türlü değişiklikte bu Kuruluştan alınacak görüşe uyulur." hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME: