muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Danıştay — Esas No: 2020/1187, Karar No: 2024/4256, Tarih: 23.10.2024

Nizamnamenin 2. maddesinde; patriğin ölümü ve istifası ya da sair sebeplerle patriklik makamının boşalması durumunda Ruhani ve Cismani Meclislerin birleşip bir kaymakam seçeceği ve onaylanmasını Babıali'den isteyeceği, İstanbul patriğinin Genel Meclis tarafından seçileceği ancak Ruhani ve Cismani Meclislerin seçilecek kişilerin hak ettikleri dinî derecelerinin ve isimlerin yer aldığı bir liste düzenleyerek oylarını açıklamaya haklarının bulunduğu kuralı yer almış ve 3. fıkrasında: [İçişleri Bakanlığının savunma dilekçesi ekinde sunulan metinde] “Şöyle ki, Patrik vekilliği makamı, Padişahça himaye edilen yerlerde bulunan bütün episkoposların isimlerini gösterir bir sıra defter düzenlenmesi ile bunların 1. madde gereğince seçilmeyi hakkediş yönleri, her birinin önüne işaret eder ve anılan defteri Ruhani Meclise sunar. Bu meclis tarafından Genel Ruhani Meclis davet olunarak yeterli oyla aşağıda olduğu gibi bir sıra isim defteri düzenlenir.” şeklinde düzenleme yapılmıştır.
Nizamnamede; Patrik olarak seçilecek kişinin Ermeni toplumunun bütün meclislerinin başkanı ve yürütme gücünün sahibi, özel durumlarda kanunların uygulayıcısı olarak tanımlamakta; Patrik Adayının bütün Ermeni toplumunun güvenini, itibarını kazanmış olması ve her yönüyle bu makama layık olacak özelliklerde ve eskiden beri patrikliğe mahsus olan episkopos sınıfından olması şartını da ararken, bu episkoposların Padişahça himaye edilen yerlerde bulunması yeterli görülmüş, İstanbul ile sınırlanması olması yoluna gidilmemiştir.
Lozan Barış Antlaşması’nda Ermenilerle ilgili özel hükümler bulunmamaktadır. Ermenilerin statüsü, diğer Müslüman olmayan azınlıklar gibi Antlaşmanın 37. ve 45. maddeleri arasında düzenlenmiştir.
Antlaşmanın [İçişleri Bakanlığının savunma dilekçesi ekinde sunulan metinde] 37. maddesinde: “Türkiye, 38'den 44'e kadar olan maddelerde belirtilen hükümlerin temel yasalar [Les Lois fondamentales] olarak tanınmasını ve hiç bir yasa, hiç bir yönetmelik ve hiç bir resmi işlemin bu hükümlerle çelişkili ya da onlara aykırı olmamasını ve hiç bir yasanın, hiç bir yönetmeliğin ve hiç bir resmi işlemin söz konusu hükümlere üstün sayılmamasını yükümlenir.”,
42. maddesinde: “Türkiye Hükümeti Müslüman olmayan azınlıkların aile ya da kişi statüleri konusunda, bu sorunların sözü geçen azınlıkların törelerine göre çözümlenmesine uygun her türlü hükümleri koymayı kabul eder.
…
Türkiye Hükümeti söz konusu azınlıkların, Kiliseleri, Havralara, mezarlıklara ve öteki dinsel kurumlarına her türlü koruyuculuğu göstermeyi yükümlenir. Bu azınlıkların bugün Türkiye'de bulunan Vakıflarına ve dinsel ve yardım her türlü kolaylığı gösterecek ve izinleri verecek ve yeni dinsel ve yardım kurumları kurulması için, benzeri teki özel kurumlara sağlanmış olan gerekli kolaylıkları esirgemeyecektir.” düzenlemelerine yer verilmiştir.

…
Türkiye Hükümeti söz konusu azınlıkların, Kiliseleri, Havralara, mezarlıklara ve öteki dinsel kurumlarına her türlü koruyuculuğu göstermeyi yükümlenir. Bu azınlıkların bugün Türkiye'de bulunan Vakıflarına ve dinsel ve yardım her türlü kolaylığı gösterecek ve izinleri verecek ve yeni dinsel ve yardım kurumları kurulması için, benzeri teki özel kurumlara sağlanmış olan gerekli kolaylıkları esirgemeyecektir.” düzenlemelerine yer verilmiştir.
Osmanlı Devleti döneminde ferman ile kurulmuş olan Ermeni Patrikliğinin idaresi, kendi örf ve adetleri ile teamüllerine göre yürütülürken 1863 Nizamnamesi ile hukuki metin haline getirilmiştir. Lozan Antlaşması ile kurulan Türkiye Cumhuriyeti döneminde, Nizamname yürürlükten kalkmakla birlikte Antlaşma hükümleri ve taahhütler çerçevesinde, müslüman olmayan azınlıkların aile ya da kişi statüleri konusunda, bu sorunların sözü geçen azınlıkların törelerine göre çözümlenmesine uygun iş ve işlemlerin gerçekleştirilmesi taahhüt edilmiştir.
Cumhuriyet Döneminde 1927, 1951, 1961, 1990 ve 1998 yıllarında Türkiye Ermenileri Patrik Seçimi yapılmış; 1961 tarihli Tarihli Talimatnamenin 23. maddesinin 1. fıkrasında Patrik namzeti listesine dahil edilecek ruhanilerin haiz olması gereken şartlar arasında “Episkoposluk rütbesine haiz olmak” sayılmış ve 1990 ve 1998 tarihli Patrik Seçimi Talimatnamelerinin 23. maddesinde aynı şekilde yer verilmiştir. 
2019 Yılı Patrik Seçim Talimatnamesi ile episkoposlar sınıfına dahil olanların Patrik Adayı olabilmesi, başka bir ifadeyle seçilme hakkı kazanabilmesi ancak "İstanbul Ermeni Patrikhanesine mahsus” episkoposlar sınıfına dahil olmasına bağlanmıştır.
Anayasanın “Din ve vicdan hürriyeti” kenar başlıklı 24. maddesinde;
“Herkes, vicdan, dinî inanç ve kanaat hürriyetine sahiptir.
14 üncü madde hükümlerine aykırı olmamak şartıyla ibadet, dinî âyin ve törenler serbesttir.
Kimse, ibadete, dinî âyin ve törenlere katılmaya, dinî inanç ve kanaatlerini açıklamaya zorlanamaz; dinî inanç ve kanaatlerinden dolayı kınanamaz ve suçlanamaz.
...
Kimse, Devletin sosyal, ekonomik, siyasî veya hukukî temel düzenini kısmen de olsa, din kurallarına dayandırma veya siyasî veya kişisel çıkar yahut nüfuz sağlama amacıyla her ne suretle olursa olsun, dini veya din duygularını yahut dince kutsal sayılan şeyleri istismar edemez ve kötüye kullanamaz." kuralı yer almaktadır.
Anayasanın 13. maddesine göre de temel hakların sınırlandırılması için mutlaka kanuna ihtiyaç vardır.
Patrik Adayı olabilme koşullarına ilişkin olarak Talimatname kanunla sınırlama ölçütünü karşılamamakla birlikte, uyuşmazlığa konu edilen kuralın demokratik toplum düzeninin gereklerine uygun olup olmadığı (Anayasa Mahkemesi B.No:2014/174354 kararında da bu yönde değerlendirme yapmaktadır) ve Lozan Antlaşmasında tanınan hususlar çerçevesinde düzenlenip düzenlenmediği yönlerinden ele alınması gerekmektedir.

Patrik Adayı olabilme koşullarına ilişkin olarak Talimatname kanunla sınırlama ölçütünü karşılamamakla birlikte, uyuşmazlığa konu edilen kuralın demokratik toplum düzeninin gereklerine uygun olup olmadığı (Anayasa Mahkemesi B.No:2014/174354 kararında da bu yönde değerlendirme yapmaktadır) ve Lozan Antlaşmasında tanınan hususlar çerçevesinde düzenlenip düzenlenmediği yönlerinden ele alınması gerekmektedir.
Davalı idare tarafından, patrikliğin İstanbul Ermeni Patrikliği olduğu, dolayısıyla İstanbul Ermeni Patriği seçiminde aday olabilme şartı olarak İstanbul Patrikhanesinden yetişmiş olmak, episkoposluğun, ruhani silkinin İstanbul Patrikhanesi ile ilişki içinde bulunmasını öngören düzenleme yapıldığı belirtilmektedir.
Fatih Sultan Mehmet tarafından kurulan Ermeni Patrikliğine ait uygulamaların 1863 yılında çıkarılan Ermeni Milleti Nizamnamesinde [Anayasa hukuku açısından, Osmanlı Devleti döneminde kullanılan Millet kavramının müslüman olmayan azınlıkları ifade etmek için kullanıldığı, 20. yüzyıl ile birlikte Millet kavramı kullanımının farklı anlam taşıdığı göz ardı edilmeden] ifadesini bulan İstanbul Ermeni Patrikliği seçiminin, Lozan Antlaşmasında müslüman olmayan azınlıkların dini konudaki sorunlarının azınlıkların kendi törelerine göre çözülmesi ilkesi, demokratik toplumun gereklerinden olan din ve vicdan özgürlüğü ile seçme ve seçilme hakkı ile birlikte ele alınmak suretiyle değerlendirilmesi gerekmektedir.
İstanbul Patrikliği seçiminde; Nizamnamede seçmen olan kişilerin ve seçim çevresinin İstanbul’da yerleşik olanlarla sınırlandırılmadığı gibi seçilme yeterliliği açısından aranan şartlar arasında episkoposluğun İstanbul Ermeni patrikhanesi mahsus kılınmadığı, “Padişahça himaye edilen yerlerde bulunan bütün [episkopos] isimleri” yazılarak seçim sürecinin başladığı, seçilen Patriğin üstlendiği görevin Ermeni toplumunun bütün meclislerine ve bütün Ermeni toplumuna yönelik olduğu, meclislerin İstanbul dışından da seçilerek oluşturulduğu ve hatta seçim sonucu hükümete sunulup sonrasında İrade-i Seniye alınarak atanan Patrik taşrada ise, Nizamnamenin 4. maddesine göre özel çağrıcı aracılığıya çağrı yazısı gönderilmesi şeklinde ifadesini bulduğu üzere, İstanbul’da bulunmayanlar arasından da seçilmesinin örf ve adetler ile gelenekler arasında yer aldığı; Cumhuriyet dönemindeki Talimatnamelerde de İstanbul dışından episkopos seçilmesine engel olacak bir düzenleme yapılması yoluna gidilmediği görülmekte olup; bu oluş çerçevesinde, din ve vicdan özgürlüğüne konu olan bir alanda, seçilme hakkının yer bakımından kısıtlanmasını haklı kılacak kamu düzenini etkileyen, kamu yararını gerektiren hukuksal bir neden gösterilmeden tesis edilen düzenleyici işlemde hukuka uyarlık görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, dava konusu düzenleyici işlemin iptali düşülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ :

Açıklanan nedenlerle, dava konusu düzenleyici işlemin iptali düşülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ :
84. Türkiye Ermenileri Patriği... (... ...) 08/03/2019 tarihinde vefat etmiştir.
Patrikhane tarafından ... Valiliğine yapılan ... tarihli başvuru ile .... Türkiye Ermenileri Patriği seçiminin başlatılması istenilmiştir.
Bunun üzerine yeni Patrik seçimine ilişkin esasları düzenleyen 2019 Yılı Patrik Seçim Talimatnamesi hazırlanmıştır.
Ermeni cemaatine mensup davacı tarafından, 2019 Yılı Patrik Seçim Talimatnamesi’nin 25. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinin iptali istemiyle 31/10/2019 tarihinde bakılan dava açılmıştır.
07/12/2019 tarihinde ruhani delege seçimi; 08/12/2019 tarihinde sivil delege seçimi ve 11/12/2019 tarihinde ise Patrik seçimi yapılmıştır.	  
İNCELEME VE GEREKÇE:
ESAS YÖNÜNDEN:
İlgili Mevzuat:
Lozan Antlaşması’nda Ermenilerle ilgili özel hükümler bulunmamaktadır. Ermenilerin statüsü, diğer Müslüman olmayan azınlıklar gibi Lozan Antlaşması’nın 37. ve 45. maddeleri arasında düzenlenmiştir.
Türkiye Ermenileri Patriği Seçimi, Patrikhanenin organları, bu organların işleyişleri, Patrikhane bünyesinde bulunan hayri ve sosyal birimlerin işleyişleri ile Kudüs Patrikliğine dair hükümler 1863 tarihli ve 99 maddeden ibaret Nizamname ile düzenlenmiştir. Anılan Nizamname'nin 1. ila 7. maddelerinde patrik seçimine ilişkin hükümler yer almaktadır. Nizamname, Müslümanları bir millet, diğer gayrimüslim topluluklardan her birini de ayrı milletler olarak kabul eden Osmanlı millet sistemi esas alınarak düzenlenmiştir.
Nizamname'nin 1. maddesinde, "Dersaadet Patriği intihab olunacak zat bilcümle millet meclislerinin riyasetini ve kuvve-i icraiyyesini haiz olarak ahval-i mahsusada devlet-i aliyyenin vasıta-i tenfiz-i ahkamı olduğundan umum milletin emniyet ve itibarını calib olmak içün her ne cihetle bu makama layık olacak evsaf ve haysiyet ile muttasıf ve ez-kadim patrikliğe mahsus olan piskoposların sınıfından bulunmasıyla beraber devlet-i aliyyenin dahi emniyet-i kamilesine şayan zevatdan ve la-ekal pederinden beri asl-ı tebea-i devlet-i aliyyeden bulunması ve otuz beş yaşını tekmil etmiş olması lazımdır." düzenlemesine;
2. maddesinde, "Patriğin vefatı ve istifası cihetiyle veyahut esbab-ı saireye mebni patriklik makamının halli vukuunda ruhani ve cismani meclisleri birleşerek kaimmakamlık etmek üzere bir zata karar verip tasdikini Babıaliden istida eder. Dersaadet patriği meclis-i umumide intihab olunur fakat ruhani ve cismani meclislerinin intihab olunan zevatın derece-i istihkaklan hakkında bir kıta esami defteri tanzimiyle beyan-ı rey etmeye hakları vardır..." düzenlemesine yer verilmiştir.

2. maddesinde, "Patriğin vefatı ve istifası cihetiyle veyahut esbab-ı saireye mebni patriklik makamının halli vukuunda ruhani ve cismani meclisleri birleşerek kaimmakamlık etmek üzere bir zata karar verip tasdikini Babıaliden istida eder. Dersaadet patriği meclis-i umumide intihab olunur fakat ruhani ve cismani meclislerinin intihab olunan zevatın derece-i istihkaklan hakkında bir kıta esami defteri tanzimiyle beyan-ı rey etmeye hakları vardır..." düzenlemesine yer verilmiştir.
Cumhuriyet Döneminde, 2019 yılındaki seçime kadar; 1950, 1961, 1990 ve 1998 yıllarında olmak üzere dört defa Türkiye Ermenileri Patrik Seçimi yapılmıştır. Bu seçimlerde uygulanan prosedür özü aynı kalmakla beraber günümüze kadar geçerliliğini korumuştur.
18/09/1961 tarih ve 5/1654 sayılı Bakanlar Kurulu kararı ile bir defaya mahsus olarak ve atiye ilişkin hiçbir hukuki hüküm ifade etmemek üzere yürürlüğe giren Patrik Seçimine İlişkin Talimatname, 1990 ve 1998 tarihli Patrik seçimlerinde de aynen uygulanmıştır. Cumhuriyet Döneminde gerçekleştirilen son iki seçimde İçişleri Bakanlığına, Patriklik seçimi yapılacağı bildirilmiş, bu bildirimle birlikte seçimde 1961 tarihli söz konusu Talimatname'nin kullanılacağı da ifade edilmiştir. Son iki seçimde İçişleri Bakanlığı, bahse konu Bakanlar Kurulu kararı gereğince Talimatname'nin uygulanmasının uygun olduğunu bildirmiştir.
Söz konusu Talimatname'nin 1. maddesinde, "Münhal bulunan Türkiye Ermenileri Patrikliği makamı için yapılacak olan yeni patrik seçimi işbu talimatname ile tespit olunan esaslar dairesinde icra edilecektir..." düzenlemesine; 
23. maddesinde, "Patrik namzedi listesine dahil edilecek ruhanilerin aşağıdaki şartlara haiz olmaları lazımdır.
a) Babadan Türk olmak. 
b) Türkiye Cumhuriyeti Hükümetinin itimadına mazhar olmak. 
c) Episkoposluk rütbesine haiz olmak. 
d) 35 yaşını ikmal etmiş bulunmak. 
e) Mahkumiyet ve amme hizmetinden memnuiyet gibi, seçilmeye mani halleri bulunmamak. 
f) Patriklik vazifesini layıkile yapabilecek iktidar ve ehliyette bulunmak." düzenlemesine,
27. maddesinde, "Oyların ekseriyetini kazanan namzet Türkiye Ermenileri Patriği add ve ilan olunur." düzenlemesine yer verilmiştir.
Dava konusu 2019 Yılı Patrik Seçim Talimatnamesi'nin "Amaç" başlıklı 1. maddesinde, "Bu talimatnamenin amacı münhal bulunan İstanbul Ermeni Patrikliği Makamı için yapılacak yeni Patrik seçimine ilişkin esasların düzenlenmesidir."; "Kapsam" başlıklı 2. maddesinde, "Bakanlar Kurulunun 18/09/1961 tarih ve 5/1654 sayılı Kararnamesi çerçevesinde hazırlanan bu talimatname bir defaya mahsus olmak ve geleceğe ait hiçbir hukuki hüküm ifade etmemek kayıt ve şartıyla İstanbul Ermeni Patriği II. Mesrob Mutafyan'ın 08/03/2019 tarihinde vefat etmesi üzerine boşalan İstanbul Ermeni Patrikliği Makamı, Ruhani Meclisi, sivil ve ruhani delege seçimini/seçimlerini kapsar." düzenlemelerine,
"Patrik Adayı Olabilme Şartları" başlıklı 25. maddesinde,
"Patrik adaylarında aşağıdaki şartlar aranır:
a. Babadan Türk olmak,

"Patrik Adayı Olabilme Şartları" başlıklı 25. maddesinde,
"Patrik adaylarında aşağıdaki şartlar aranır:
a. Babadan Türk olmak,
b.Türkiye Cumhuriyeti Hükümetinin itimadına mazhar olmak, (Türkiye Cumhuriyeti Devleti aleyhine siyasi söylem ve eylemlerde bulunmak gibi devletin güven ve itibarını sarsacak faaliyetlerde yer almamak.)
c. İstanbul Ermeni Patrikhanesine mahsus episkoposlar sınıfına dahil olmak,
ç. 35 yaşını ikmal etmiş bulunmak,
d.Mahkûmiyet ve amme hizmetinden memnuiyet gibi seçilmeye mani halleri bulunmamak.
e.Patriklik vazifesini layıkıyla yapabilecek iktidar ve ehliyette bulunmak." düzenlemesine yer verilmiştir.
Dava konusu Talimatname'nin 25. Maddesinin 1. Fıkrasının (c) Bendinin İncelenmesi:
Talimatname'nin 25. maddesinde, Patrik adayı olabilme şartlarının düzenlendiği, anılan maddenin 1. fıkrasının (c) bendinde sayılan şartlardan birisinin de "İstanbul Ermeni Patrikhanesine mahsus episkoposlar sınıfına dahil olmak" olarak belirlendiği anlaşılmaktadır.
Davacı tarafından, söz konusu düzenlemeler ile özetle, Patrik adaylığının kısıtlandığı, yurt dışından aday olunmasının engellediği, daha önceki düzenlemelerde yer almayan bir kural getirildiği iddia edilmektedir.
Türkiye Ermenileri Patriğinin seçimine ilişkin mevzuat düzenlemesi 1863 tarihli Nizamname ile başlamış, Cumhuriyet Döneminde ise esaslı bir düzenleme 1961 yılındaki seçimlerde yapılmış, 1961 tarihli Talimatname'nin bir defaya mahsus olarak ve atiye ilişkin hiçbir hukuki hüküm ifade etmemek üzere hazırlandığı vurgulanmış, sonraki seçimlerde de benzer uygulamalara devam edilmiş ve son olarak dava konusu 2019 tarihli Talimatname yürürlüğe konulmuştur. Günümüze kadar geçen süreçte, söz konusu seçimlere ilişkin yasal bir düzenleme ise yapılmamıştır.
Ermeni cemaatinin gelenekleri de dikkate alınarak hazırlanan seçim talimatnameleri, günün koşulları da gözetilerek, geleceğe ilişkin hiçbir şekilde hukuki hüküm ifade etmemek üzere hazırlanmıştır. Söz konusu seçim usûllerine yönelik genel kurallar koyan herhangi bir uluslararası metin ya da kanun metni de bulunmamaktadır.

Ermeni cemaatinin gelenekleri de dikkate alınarak hazırlanan seçim talimatnameleri, günün koşulları da gözetilerek, geleceğe ilişkin hiçbir şekilde hukuki hüküm ifade etmemek üzere hazırlanmıştır. Söz konusu seçim usûllerine yönelik genel kurallar koyan herhangi bir uluslararası metin ya da kanun metni de bulunmamaktadır.
Buna göre, İstanbul Ermeni Patrikliği Makamı için yapılacak seçimin dünya genelinde yaşayan Ermenileri kapsamadığı, yalnızca Türkiye'de yaşayan Ermeni cemaatine mahsus olduğu, Patrik seçilecek kişinin görev yapacağı patrikhanede bir silsileyi takip ederek episkoposluk unvanını kazanmasının ve 1863 tarihli Nizamname'nin 1. maddesinde ifade edildiği üzere Ermeni cemaatinin başkanı olmasının yanı sıra Türk (Osmanlı) devletinin kanunlarının uygulayıcısı olan Patriğin, ülkemizin sosyal, idari yapısını bilmesinin gerek Türk toplumu ve devleti gerekse Türkiye'de yaşayan Ermeni cemaati ile ilişkilerinin sağlıklı olması bakımından önem arz ettiği dikkate alındığında; adayların "İstanbul Ermeni Patikhanesine mahsus episkoposlar" arasından belirleneceğini öngören, başka bir ifadeyle aktarılan zorunlu toplumsal ihtiyaçları ve kamusal yararı gözeten dava konusu kuralda, dayanağı mevzuata, din özgürlüğüne, kamu yararı amacına ve hizmet gereklerine aykırılık bulunmamaktadır.
Nitekim, dava konusu Talimatname'nin 23. maddesinin, 25. maddesinin 1. fıkrasının (b) ve (c) bentleri ile 29. maddesinin son fıkrasının iptali istemiyle açılan bir başka davada Danıştay Onuncu Dairesinin 30/05/2023 tarih ve E:2019/11710, K:2023/2882 sayılı davanın reddi yolunda verilen kararının davacılar tarafından temyizi üzerine anılan karar, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 08/10/2024 tarih ve E:2023/3125, K:2024/1960 sayılı kararıyla onanarak kesinleşmiştir.
KARAR SONUCU:
 Açıklanan nedenlerle;
1. DAVANIN REDDİNE,
2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam... TL yargılama giderinin davacının üzerinde bırakılmasına,
3. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca duruşmasız işler için belirlenen ... TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine,
4. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine,
5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 23/10/2024 tarihinde oy birliğiyle  karar verildi.
Danıştay — Esas No: 2024/13926, Karar No: 2024/16264, Tarih: 23.10.2024

"İçtihat Metni"
          T.C.
D A N I Ş T A Y
BEŞİNCİ DAİRE 
Esas   No : 2024/13926
Karar  No : 2024/16264              
 
TEMYİZ EDEN (DAVACI)	: ...
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI)	: ... Bakanlığı / ANKARA
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMİN KONUSU                   : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin 
... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek
bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ               :
Dava konusu istem: Türk Silahlı Kuvvetleri'nde Yüzbaşı olarak görev yapan davacının, 375 sayılı KHK'nın Geçici 35/B maddesi uyarınca kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin Millî Savunma Bakanlığı'nın ... tarih ve ...  sayılı işleminin iptaline karar verilmesi istenilmektedir. 
           İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacı hakkında ceza yargılamasına ilişkin bilgi ve belgeler ile diğer belgeler dikkate alındığında; davalı idarenin, davacının Türk Silahlı Kuvvetleri'nde görev yapmasının sakıncalı olup olmadığını belirleme yönünde geniş bir takdir yetkisinin bulunduğu ve askeri hizmetin hassasiyeti birlikte değerlendirildiğinde, FETÖ/PDY'nin yapısı ile hakkında ceza yargılaması sonucunda silahlı terör örgütüne üye olma suçundan 6 yıl 3 ay hapis cezası mahkumiyeti bulunan davacının, bu yapıyla irtibatlı veya iltisaklı olduğu değerlendirilmesi suretiyle kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin olarak tesis olunan dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.
	Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Davacının istinaf başvurusunda bulunması üzerine ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI  : Soruşturma yapılmadan, savunma hakkı tanınmadan, geçerli bir sebebe ve somut delile dayanmadan tesis edilen kamu görevine son verilmesine ilişkin işlemin hukuka, Anayasa'ya ve İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi'ne aykırı olduğu, hakkında kesinleşmiş bir mahkumiyet kararının bulunmadığı, adil yargılanma ile masumiyet karinesinin ihlal edildiği, FETÖ/PDY terör örgütü ile iltisaklı ya da irtibatlı olduğuna ilişkin somut bir delilin bulunmadığı, isnat olunan suçlamaların gerçeği yansıtmadığı, kanun hükmünde kararnameler ile yalnızca olağanüstü halin gerekli kıldığı konularda düzenleme yapılabileceği ve bu düzenlemelerin yalnızca o dönem için geçerli olabileceği, aksi düzenlemenin ölçülülük ilkesine, gerekçesiz bir şekilde olağanüstü hal ilan edilmesinin Anayasa'ya aykırı olduğu iddia edilmektedir.