muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Danıştay — Esas No: 2020/6499, Karar No: 2024/4230, Tarih: 22.10.2024

Ayrıca, her ne kadar anılan maddede açıkça belirtilmemiş ve "satılır" ibaresine yer verilerek davalı idareye bağlı yetki tanınmış ise de; özel kanun hükümleri gereği satışa konu olamayacak alanların/taşınmazların (örneğin, 4342 sayılı Mera Kanunu, 6831 sayılı Orman Kanunu, 3621 sayılı Kıyı Kanunu, 2873 sayılı Milli Parklar Kanunu, 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu kapsamında satışı mümkün olmayan taşınmazların, 6183 sayılı Kanun'un 98. maddesinin 2. fıkrası uyarınca teferruğ edilen gayrimenkul teferruğ kararı tarihinden itibaren bir yıl müddetle satışa çıkarılamayacağından, teferruğ yoluyla edinilen ve edinme tarihinden itibaren bir yıl geçmemiş taşınmazların), kamu hizmetine tahsisli olup fiilen bu amaçla kullanılan alanların (örneğin, yol, meydan, park, otopark, çocuk bahçesi, yeşil saha, ibadet yeri, karakol, pazar yeri, semt spor alanı gibi kamusal hizmete ayrılan umumi hizmet alanlarının), satışının kamu yararına aykırı olacağı değerlendirilen Hazineye ait taşınmazların (örneğin, kamulaştırma amacı kapsamında kullanılmasının sağlanmasına ve kanun hükmünün dolanılması suretiyle 5 yıllık süre tamamlanmadan önce eski maliklerince geri alınmasının önlenmesine yönelik kamu yararı doğrultusunda 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 23. maddesinde yazılı süresi dolmamış taşınmazların), satışa konu olması hukuken imkânsız bulunan taşınmazların (örneğin, 31/12/2017 tarihinden sonra üzerinde yapı inşa edilen veya yapı kayıt belgesi iptal edilen taşınmazların, özel mülkiyete konu olamayacak taşınmazların, Devletin hüküm ve tasarrufu altında olup tescili mümkün olmayan taşınmazların) da 3194 sayılı Kanun'un Geçici 16. maddesi kapsamında yer alamayacağı hususunda duraksama bulunmamaktadır. Zira, özel kanun hükümlerinin 3194 sayılı Kanun'un Geçici 16. maddesi ile ilga edildiğinden söz edilemeyeceği gibi, kanun koyucunun, satışa konu olması hukuken imkânsız bulunan veya kamunun istifadesine bırakılan alanlar ile Hazinenin mülkiyetinde kalmasında kamusal yarar bulunan taşınmazların fuzuli işgal suretiyle özel mülkiyete konu edilmesini öngördüğünün kabulüne de imkan bulunmamaktadır. Kanun koyucu abesle iştigal etmeyeceğinden, anılan hükümde geçen "satılır" ibaresinden de, Kanun hükmünde açıkça sayılanlara ek olarak yukarıda belirtilenler dışında kalan taşınmazların satışında davalı idarenin bağlı yetki içerisinde bulunduğunun anlaşılması gerekmektedir.

Bir başka anlatımla, "yapı kayıt belgesi alınması" ile "yapı kayıt belgeli yapının bulunduğu Hazineye ait taşınmazın satın alınması" farklı konular olup, yapı kayıt belgesi alınmış olması, yapı malikine mutlak surette fuzulen işgal ettiği Hazineye ait taşınmazı satın alma hakkı tanımamaktadır. Esasen, yapı kayıt belgesinin misyonu, ruhsata aykırı/ruhsatsız yapının yeniden yapılmasına veya kentsel dönüşüm uygulamasına, yani yapının imar mevzuatına uygun hale getirilmesine kadar geçen süre ile sınırlı olmak üzere, yapıya su, elektrik ve doğalgaz bağlama imkanı ile anılan yapıyı (yıkım, para cezası gibi yaptırımların ya da elektrik, su bağlanmaması gibi uygulamaların tehdidi altında olmaksızın) kullanma olanağı sunmaktan ibaret bulunmaktadır. Dolayısıyla, yapı kayıt belgesinin varlığı, işgalci yapı malikine, başka ek bir koşulun varlığı aranmaksızın, doğrudan ve her halûkarda yapının üzerinde bulunduğu Hazineye ait taşınmazı satın alma hakkı bahşetmemektedir. Nitekim, 3194 sayılı Kanun'un Geçici 16. maddesinde ifade edilen "doğrudan satış" ibaresinden maksat, Hazineye ait taşınmazın koşulsuz ve şartsız yapı malikine satılması değil, ihaleye çıkılmaksızın, yani başka istekli aranmaksızın yapı malikine satılmasıdır. 
Bu itibarla, 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi uyarınca Hazinenin özel mülkiyetindeki taşınmazların satış işlemlerini yürütmekle görevli bulunan davalı Bakanlığın, Hazineye ait bir taşınmazın satışında sakınca bulunup bulunmadığını değerlendirmeye ve 3194 sayılı Kanun'un Geçici 16. maddesi kapsamında satışa konu edilecek Hazineye ait taşınmazları, yukarıda aktarılan ilkeler çerçevesinde belirlemeye de yetkili olduğu sonucuna varılmaktadır.
a) Dava konusu Genel Tebliğin 4. maddesinin 1. fıkrasının (ı) bendinin incelenmesi:
Dava konusu bentte, "Sosyal donatı için tahsisli alanlarda kalan taşınmazlar"ın satılamayacağı öngörülmüştür.
Düzenlemenin dayanağı olan 3194 sayılı Kanun'un Geçici 16. maddesinin 9. fıkrasında, " ... Hazineye ait sosyal donatı için tahsisli araziler üzerinde bulunan yapılar bu madde hükümlerinden yararlandırılmaz." hükmü yer almıştır.
Aynı Kanun maddesine dayanılarak, davalı Bakanlık ile Maliye Bakanlığı tarafından müştereken hazırlanan ve mali hükümler içermesi sebebiyle Sayıştay'ın görüşüne sunulan Yapı Kayıt Belgesi Verilmesine İlişkin Usul ve Esaslar'ın 8. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinde, "Kesinleşmiş planlar neticesinde sosyal donatı alanı olarak belirlenmiş ve Maliye Bakanlığınca aynı amaçla değerlendirilmek üzere ilgili kurumlara tahsis edilmiş Hazineye ait taşınmazlar üzerinde bulunan yapılar hakkında Yapı Kayıt Belgesi düzenlenemez." kuralına yer verilmiştir.

Davacı tarafından, 3194 sayılı Kanun hükmün kapsamını belirlemek ve uygulamasını göstermek amacıyla çıkarılan Usul ve Esaslar'da yer alan düzenlemeye göre, Hazineye ait taşınmazların satışının, "kesinleşmiş planlar neticesinde sosyal donatı alanı olarak belirlenmiş olması" ve "Maliye Bakanlığınca aynı amaçla değerlendirilmek üzere ilgili kurumlara tahsis edilmiş olması" koşullarının aynı anda birlikte bulunması kaydıyla yasaklanabileceği ileri sürülmektedir. 
Dolayısıyla uyuşmazlık, Usul ve Esaslar'da yer alan "ve" bağlacının nasıl yorumlanması gerektiği noktasında toplanmaktadır.
Türkçe'de "ve" bağlacı, beraberlik/birliktelik anlamı taşımakta ise de, "ve" bağlacı ile birbirine bağlanan kelime ya da cümlelerin her halûkarda ve mutlaka aynı anda birlikte/beraber olması kastedilmemektedir. Bu açıdan "ve" bağlacı, kendisinden önce ve sonra gelen kelime ya da kelime öbeklerinin (örneğin, iki farklı koşulun) aynı anda bir arada bulunması gerekliliğini anlatabileceği gibi, her iki koşulun farklı zamanlarda tek başına bulunmasının yeterli olduğunu da ifade edebilmektedir. Dolayısıyla "ve" bağlacının, kullanıldığı bağlama bakılarak anlamlandırılması gerekmektedir. 
Buna göre, dayanak Kanun'un lafzı ve amacı dikkate alındığında, kanun koyucunun, "tahsis" kavramını, kamu kurumlarının kullanımına bırakılan alanlarla sınırlı bir belirleme yapmak için kullanmadığı, bilakis sosyal donatı alanı olarak kamunun ortak kullanımına ve istifadesine sunulan alanları da Kanun kapsamı dışına çıkararak kamunun sosyal olanaklardan yararlanmasına ilişkin yararını (kamu yararını), fuzuli şagil olan yapı malikinin yapı maliyetinden doğan mülkiyet hakkından (kişisel yarardan) üstün tuttuğu, esasen bu dengenin ölçülülük prensibiyle de örtüştüğü; Usul ve Esaslar'ın anılan maddesinde de bu doğrultuda düzenleme yapılarak hem "kesinleşmiş planlar neticesinde sosyal donatı alanı olarak belirlenmiş" hem de "Maliye Bakanlığınca aynı amaçla değerlendirilmek üzere ilgili kurumlara tahsis edilmiş" Hazineye ait taşınmazların ayrı ayrı satışa konu olamayacağının öngörüldüğü anlaşılmıştır.
Bu durumda, dayanağı Kanun hükmünün tekrarından ibaret olan, Usul ve Esaslar'da belirlenen kurala da aykırılık içermeyen dava konusu bentte hukuka aykırılık görülmemiştir.
b) Dava konusu Genel Tebliğin 4. maddesinin 1. fıkrasının (l) bendinin incelenmesi:
Dava konusu bentte, "Taşkın yapı durumunda olanlar hariç; üzerinde havuz, spor sahası, konteyner ve benzeri bina niteliğinde olmayan yapı bulunan taşınmazlar"ın satılamayacağı kurala bağlanmıştır.

Bu durumda, dayanağı Kanun hükmünün tekrarından ibaret olan, Usul ve Esaslar'da belirlenen kurala da aykırılık içermeyen dava konusu bentte hukuka aykırılık görülmemiştir.
b) Dava konusu Genel Tebliğin 4. maddesinin 1. fıkrasının (l) bendinin incelenmesi:
Dava konusu bentte, "Taşkın yapı durumunda olanlar hariç; üzerinde havuz, spor sahası, konteyner ve benzeri bina niteliğinde olmayan yapı bulunan taşınmazlar"ın satılamayacağı kurala bağlanmıştır.
Genel Tebliğin dayanağı olan 3194 sayılı Kanun'un 5. maddesinde, yapı, "karada ve suda, daimi veya muvakkat, resmi ve hususi yeraltı ve yerüstü inşaatı ile bunların ilave, değişiklik ve tamirlerini içine alan sabit ve müteharrik tesisler" şeklinde; bina ise, "kendi başına kullanılabilen, üstü örtülü ve insanların içine girebilecekleri ve insanların oturma, çalışma, eğlenme veya dinlenmelerine veya ibadet etmelerine yarıyan, hayvanların ve eşyaların korunmasına yarayan yapılar" olarak tanımlanmıştır. Tanımlardan da anlaşılacağı üzere, "yapı" kavramı, "bina" kavramını da içine alan daha geniş bir kapsama sahiptir ve 3194 sayılı Kanun'un Geçici 16. maddesinin 7. fıkrasında, Hazineye ait taşınmazın satışının ön koşulu olarak, bu taşınmaz üzerine inşa edilmiş ve yapı kayıt belgesi düzenlenmiş bir "yapı"nın bulunması gerektiği belirtilmiştir.
Bununla birlikte, yukarıda da belirtildiği üzere,  "yapı kayıt belgesi alınması" ile "yapı kayıt belgeli yapının bulunduğu Hazineye ait taşınmazın satın alınması" farklı konular olup üzerinde yapı kayıt belgeli yapı bulunan Hazineye ait her taşınmazın yapı malikine satışı zorunlu bulunmamaktadır. Ancak 3194 sayılı Kanun'un Geçici 16. maddesi kapsamında satışa konu edilecek Hazineye ait taşınmazları belirleme yetkisi olan davalı Bakanlığın, bu takdir yetkisini hukuka ve kamu yararına uygun kullanması gerektiğinde de kuşku bulunmamaktadır.

Buna göre, davalı Bakanlığın; Yapı Kayıt Belgesi Verilmesine İlişkin Usul ve Esaslar'ın 7. maddesinin 2. fıkrasını (Taşınmazın yüzölçümü büyük olmakla birlikte üzerindeki yapının küçük bir alanı kaplaması halinde yapının bulunduğu alan ifraz edilerek, ifrazın mümkün olmaması durumunda taşınmaz hisseli olarak satışa konu edilir.) ve basit, küçük tesis niteliğindeki yapıların satışından elde edilerek genel bütçeye kaydedilecek gelirin düşüklüğünü de dikkate alarak Hazineye ait taşınmazı satmaya değer bulunmayacak nitelikteki bağımsız yapıları, yapı kayıt belgeli bulunsalar dahi (Usul ve Esaslar'ın 5. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinin 8 numaralı alt bendinde; istinat duvarı, dolgu alanı, havuz, spor sahaları ve benzeri bina niteliğinde olmayan yapılar için yapı kayıt belgesi düzenleneceği açıkça kabul edilmiştir.) satış kapsamı dışında bırakırken; kişinin özel mülkiyetindeki taşınmazı üzerinde bulunan ruhsatsız ya da ruhsata aykırı yapıların bir kısmının Hazineye ait taşınmaz üzerinde taşkın yapı niteliğinde bulunması halini (ana yapının mütemmim cüz ya da eklentilerinden ayrılmaması ve imar affının amacına ulaşması için) ve üzerinde -yapı kayıt belgeli- bina bulunan Hazineye ait taşınmazları kapsama dahil etmesinde kamu yararı bulunduğu ve dava konusu düzenlemeyle kamu yararı ile bireysel yarar arasında ölçülü bir denge kurulduğu sonucuna varılmıştır.
Öte yandan, yapı kayıt belgesi, ruhsata aykırı/ruhsatsız yapı malikine, yapıyı imar mevzuatına uygun hale getirilmesine kadar geçen süre boyunca (yıkım, para cezası gibi yaptırımların ya da elektrik, su bağlanmaması/kesilmesi gibi uygulamaların tehdidi altında olmaksızın) kullanma olanağı sağladığından, belge bedelinin -asgari olarak- bu olanaklara sahip olunması karşılığında ödendiğinin kabulü zorunludur. Dolayısıyla işgal edilen Hazine taşınmazının satın alınamamasına rağmen belge bedeli ödenmiş olmasının zarara yol açtığından ve bu anlamda mülkiyet hakkının ihlal edildiğinden bahsetmek de mümkün değildir. 
Bu itibarla, hukuka ve kamu yararına uygun bulunan dava konusu düzenlemelerin iptali istemiyle açılan davanın hukuki dayanaktan yoksun bulunduğu ve reddi gerektiği kanaatine ulaşılmıştır. 
KARAR SONUCU:
            Açıklanan nedenlerle;
1. DAVANIN REDDİNE,
2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam... TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
3. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen ... TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine,
4. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine,
	5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 22/10/2024 tarihinde oy birliğiyle  karar verildi.
Danıştay — Esas No: 2020/842, Karar No: 2024/4231, Tarih: 22.10.2024

"İçtihat Metni"
         T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas     No : 2020/842
Karar	No : 2024/4231                                                                                
DAVACI	:...
VEKİLİ	: Av. ...
DAVALI	: ... Bakanlığı
	  (...Bakanlığı)
VEKİLİ	: Av. ...
DAVANIN_KONUSU	: 26/12/2019 tarih ve 30990 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 396 sıra numaralı Milli Emlak Genel Tebliği'nin 4. maddesinin 1. fıkrasının (ç), (m) ve (o) bentlerinin iptali istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI 	: Davacı tarafından, 3194 sayılı İmar Kanunu'nun Geçici 16. maddesinde  ve Yapı Kayıt Belgesi Verilmesine İlişkin Usul ve Esaslar'da, üzerinde yapı kayıt belgeli yapı bulunan Hazineye ait taşınmazların yapı maliklerine  satışına ilişkin herhangi bir sınırlamaya yer verilmediği, bu konuda üst normlara aykırı olarak sınırlamalar getiren dava konusu Tebliğ hükümlerinin normlar hiyerarşisi, kazanılmış hak, haklı beklenti prensipleri ile Anayasa'nın 35. maddesine aykırı olduğu gibi yetki, sebep ve amaç unsurları yönünden de hukuka aykırı bulunduğu ileri sürülmektedir.
DAVALININ SAVUNMASI	: Davalı idarece, 3194 sayılı Kanunun Geçici 16. maddesinin uygulanmasına ilişkin usul ve esasların belirlemesi yetkisinin idarelerine ait olduğu, yapı kayıt belgesinin alınması ile yapı kayıt belgesi bulunan yerlerin satışının farklı konular olduğu, Anayasa'nın ve Kıyı Kanunu'nun emredici hükmünün bilinmemesinin mazeret sayılamayacağı, 3194 sayılı Kanun'da açık yasak bulunmasa dahi özel kanun hükümlerinin göz ardı edilemeyeceği, dava konusu düzenlemede herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığı savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ	: ...
DÜŞÜNCESİ	: Davanın reddi gerektiği dşüşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI	: ...
DÜŞÜNCESİ	: Dava, 3194 sayılı İmar Kanununun Geçici 16. maddesi kapsamında "Yapı Kayıt Belgesi" alınan yapıların bulunduğu Hazineye ait taşınmazların, Yapı Kayıt Belgesi sahiplerine satışına ilişkin usul ve esasları belirlemesi amacıyla davalı idare tarafından hazırlanarak, 26/12/2019 tarih ve 30990 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren 396 sıra nolu Milli Emlak Genel Tebliği'nin 4. maddesinin 1. fıkrasının (ç), (m) ve (o) bentlerinin iptali istemiyle açılmıştır. 
Anayasanın ''Kıyılardan yararlanma'' başlıklı 43. maddesinde, Kıyılar, Devletin hüküm ve tasarrufu altında olduğu, deniz, göl ve akarsu kıyılarıyla, deniz ve göllerin kıyılarını çevreleyen sahil şeritlerinden yararlanmada öncelikle kamu yararı gözetileceği hükme bağlanmış, 3621 sayılı Kıyı Kanununun 6. maddesinde de, Kıyıların, herkesin eşitlik ve serbestlikle yararlanmasına açık olup, buralarda hiçbir yapı yapılamayacağı imar planları ile kamu yararı  gereği istisna yapı yapılabileceği belirtilmiştir.

11.05.2018 günlü 7143 sayılı Yasa ile 3194 sayılı İmar Kanununa eklenen Geçici 16. maddede, afet risklerine hazırlık kapsamında ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı yapıların kayıt altına alınması ve imar barışının sağlanması amacıyla, 31/12/2017 tarihinden önce yapılmış yapılar için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ve yetkilendireceği kurum ve kuruluşlara 31/10/2018 tarihine kadar başvurulması, bu maddedeki şartların yerine getirilmesi ve 31/12/2018 tarihine kadar kayıt bedelinin ödenmesi halinde Yapı Kayıt Belgesi verilebileceği, başvuruya konu yapının ve arsasının mülkiyet durumu, yapı sınıf ve grubu ve diğer hususların Bakanlık tarafından hazırlanan Yapı Kayıt Sistemine yapı sahibinin beyanına göre kaydedileceği; yapının bulunduğu arsanın Emlak Vergisi Kanununa göre belirlenen emlak vergi değeri ile yapının Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca belirlenen yaklaşık maliyet bedelinin toplamı üzerinden konutlarda yüzde üç, ticari kullanımlarda yüzde beş oranında alınacak kayıt bedelinin başvuru sahibi tarafından genel bütçenin (B) işaretli cetveline gelir kaydedilmek üzere merkez muhasebe birimi hesabına yatırılacağı; Yapı Kayıt Belgesinin yapının kullanım amacına yönelik olduğu, Yapı Kayıt Belgesi alınan yapıların, Hazineye ait taşınmazlar üzerine inşa edilmiş olması halinde, bu taşınmazların Bakanlığa tahsis edileceği, Yapı Kayıt Belgesi sahipleri ile bunların kanuni veya akdi haleflerinin talepleri üzerine taşınmazların Bakanlıkça rayiç bedel üzerinden doğrudan satılacağı; Yapı Kayıt Belgesinin, yapının yeniden yapılmasına veya kentsel dönüşüm uygulamasına kadar geçerli olduğu, Yapı Kayıt Belgesi düzenlenen yapıların yenilenmesi durumunda yürürlükte olan imar mevzuatı hükümlerinin uygulanacağı; bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasların Bakanlık ve Maliye Bakanlığı tarafından müştereken belirleneceği kurala bağlanmıştır.
3194 sayılı Kanunun Geçici 16. maddesi  uyarınca Yapı Kayıt Belgesi Verilmesine İlişkin Usul ve Esasların, "Hazineye ve belediyeye ait taşınmazlar üzerindeki yapılar" başlıklı 7. maddesinin, 1. fıkrasında,  yapı kayıt belgesi alınan yapıların Hazineye ait taşınmazlar üzerine inşa edilmiş olması halinde, bu taşınmazlardan özel kanunları kapsamında kalan ve bu özel kanunlara göre değerlendirilmesi gerekenler dışında kalanların Bakanlığa tahsis edileceği ve tahsis işleminden sonra, yapı kayıt belgesi sahipleri ile bunların kanuni veya akdi haleflerinin talepleri üzerine bu taşınmazların Bakanlıkça rayiç bedel üzerinden doğrudan satılacağı hükme bağlanmıştır.
Dava konusu  (396) sıra numaralı Milli Emlak Genel Tebliği 3194 sayılı Yasanın Geçici 16. maddesine dayanılarak, bu madde kapsamında yapı kayıt belgesi  alınan yapıların bulunduğu Hazineye ait taşınmazların, yapı kayıt belgesi sahiplerine satışına ilişkin usul ve esasların belirlenmesi amacıyla çıkarılmıştır. Tebliğin 4. maddesinde satılamayacak taşınmazlar düzenlenmiş, maddenin iptali istenilen 1. fıkrasının

Dava konusu  (396) sıra numaralı Milli Emlak Genel Tebliği 3194 sayılı Yasanın Geçici 16. maddesine dayanılarak, bu madde kapsamında yapı kayıt belgesi  alınan yapıların bulunduğu Hazineye ait taşınmazların, yapı kayıt belgesi sahiplerine satışına ilişkin usul ve esasların belirlenmesi amacıyla çıkarılmıştır. Tebliğin 4. maddesinde satılamayacak taşınmazlar düzenlenmiş, maddenin iptali istenilen 1. fıkrasının
 (ç) bendinde; "04/04/1990 tarihli ve 3621 sayılı Kıyı Kanununa göre kıyıda kalan yerler
(m)  bendinde; Devletin hüküm ve tasarrufunda olup, tescili mümkün olmayan taşınmazlar
(o) Hatay ili sınırları içerisinde bulunanlar ile Çanakkale ilinin Bozcaada ve Gökçeada ilçeleri sınırları içerisinde bulunan taşınmazlar'"ın satılamayacağı hükme bağlanmış, 5.maddesinde, hak sahiplerinin satın alma başvu''rularını 31/12/2019 tarihine kadar idareye yapmaları öngörülmüştür.
29.08.2007 tarihli, 26628 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan ve hazinenin özel mülkiyetinde bulunan taşınmazların satış işlemlerine ilişkin Milli Emlak Genel Tebliğinin (Sıra No: 313) "Satılamayacak Taşınmazlar" başlıklı II. kısmının, 1. maddesinin,  b) Devletin hüküm ve tasarrufu altında olup tescili mümkün olmayan taşınmazlar, c) 4/4/1990 tarihli ve 3621 sayılı Kıyı Kanunu kapsamında bulunan taşınmazlar,  f) 18/12/1981 tarihli ve 2565 sayılı Askeri Yasak Bölgeler ve Güvenlik Bölgeleri Kanunu kapsamında kalıp Genelkurmay Başkanlığınca satılması uygun görülmeyen taşınmazlar,   l) Özel kanun hükümleri gereği kamu kurum ve kuruluşlarına tahsisi, devri, terki ve kullanım hakkı verilmesi gereken taşınmazların satışının mümkün olmadığı belirtilmiştir.
 Yapı kayıt belgesi ilgililere geçici süreliğine bazı haklar tanımakta olup yapının yeniden yapılması veya kentsel dönüşüm uygulamasına karar verilmesi halinde, yapı kayıt belgesinin hükmü kalmayacağından, uyuşmazlığa konu düzenlemenin bir imar affı niteliğinde olmadığı ortadadır.
Diğer yandan, doğal, tarihi ve arkeolojik sit alanları, kültür varlıkları, ormanlar, meralar ve kıyılar gibi korunması gereken alanlar, ilgili özel kanunlar ve düzenlemeler ile korunduklarından, bu alanlarda yapı kayıt belgesi düzenlenmiş olması, özel hükümlerin uygulanmasına engel teşkil etmemektedir.
Dava konusu tebliğin dayanağı olan İmar Kanununun geçici 16. maddesinde yapı kayıt belgeli yapıların hazineye ait taşınmazlar üzerinde bulunması halinde bu taşınmazların satılmasına ilişkin olarak herhangi bir kısıtlamaya yer verilmemişse de; özel kanunlar ile düzenlenerek korunması öngörülen alanlar yönünden (ormanlar, sit alanları, kıyılar, meralar v.b.) özel kanunlarında  ve bu kanunlar uyarınca çıkarılan ilgili mevzuatta yer alan hükümlerin öncelikle uygulanması gerektiği açıktır.

Dava konusu tebliğin dayanağı olan İmar Kanununun geçici 16. maddesinde yapı kayıt belgeli yapıların hazineye ait taşınmazlar üzerinde bulunması halinde bu taşınmazların satılmasına ilişkin olarak herhangi bir kısıtlamaya yer verilmemişse de; özel kanunlar ile düzenlenerek korunması öngörülen alanlar yönünden (ormanlar, sit alanları, kıyılar, meralar v.b.) özel kanunlarında  ve bu kanunlar uyarınca çıkarılan ilgili mevzuatta yer alan hükümlerin öncelikle uygulanması gerektiği açıktır. 
Bu durumda, özel kanunlarında özel mülkiyet konusu olamayacağı öngörülen taşınmazlar  (olayda kıyı, Devletin hüküm ve tasarrufunda olup, tescili mümkün olmayan taşınmazlar) üzerinde bulunan yapı kayıt belgeli yapılar nedeniyle anılan taşınmazların yapı kayıt belgesi sahibine satılmasına olanak bulunmadığından,  dava konusu tebliğin (ç) ve (m) bentlerinde mevzuata ve hukuka aykırılık görülmemiştir.
 Davacı tarafından (o) bendinin tamamının iptali istenilmiş ise de, talep edilen taşınmazların Hatay ilinde olduğu gözönünde bulundurulduğunda,  ilgili idarelerce yapılan görüşmeler sonucu kamu yararı görülerek  Hatay ili içerisinde bulunan taşınmazlar için sınırlama getirilmesi yönünde  yapılan düzenlemede de hukuka aykırılık bulunmamıştır.
Açıklanan nedenlerle davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.
 
TÜRK MİLLETİ ADINA
	Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE	:
	MADDİ OLAY :	
Hatay ili, Samandağ ilçesi, Mağaracık Mahallesinde bulunan taşınmazda bağımsız bölüm maliki olan davacının, bu taşınmazının bitişiğinde yer alan Hazineye ait taşınmaz üzerine inşa ettiği yapılar için 3194 sayılı İmar Kanunu'nun Geçici 16. maddesi kapsamında üç ayrı yapı kayıt belgesi düzenlendiği, 26/12/2019 tarih ve 30990 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 396 sıra numaralı Milli Emlak Genel Tebliği'nin yürürlüğe girmesi üzerine davacı tarafından bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.
	ESAS YÖNÜNDEN:
İlgili Mevzuat:
3194 sayılı İmar Kanunu'nun, 11/05/2018 tarihli, 7143 sayılı Kanun ile ek ve dava konusu düzenlemenin yayımlandığı tarih itibarıyla 04/07/2019 tarihli, 7181 sayılı Kanun ile değişik Geçici 16. maddesinde,
"(1) Afet risklerine hazırlık kapsamında ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı yapıların kayıt altına alınması ve imar barışının sağlanması amacıyla, 31/12/2017 tarihinden önce yapılmış yapılar için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ve yetkilendireceği kurum ve kuruluşlara 31/10/2018 tarihine kadar başvurulması, bu maddedeki şartların yerine getirilmesi ve 31/12/2018 tarihine kadar kayıt bedelinin ödenmesi halinde Yapı Kayıt Belgesi verilebilir. Başvuruya konu yapının ve arsasının mülkiyet durumu, yapı sınıf ve grubu ve diğer hususlar Bakanlık tarafından hazırlanan Yapı Kayıt Sistemine yapı sahibinin beyanına göre kaydedilir. 
...