muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Danıştay — Esas No: 2021/5773, Karar No: 2024/4023, Tarih: 15.10.2024

İdare Mahkemesince anılan raporun hükme esas alınması suretiyle davanın reddine karar verilmiş olup, davacının istinaf başvurusu da reddedilmiştir.
		İLGİLİ MEVZUAT:
	Anayasanın 125. maddesinde, idarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolunun açık olduğu belirtildikten sonra, son fıkrasında, idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu hükme bağlanmış; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde ise, idari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafından açılan tam yargı davaları, idari dava türleri arasında sayılmıştır.
	Genel anlamı ile tam yargı davaları, idarenin faaliyetlerinden ötürü, hakları doğrudan zarara uğrayanlar tarafından idare aleyhine açılan tazminat davaları olup, idarenin hukuki (mali/tazmin) sorumluluğunun yargı aracılığıyla belirlenip hüküm altına alınmasını sağlamaktadır.
	İdare kural olarak, yürüttüğü kamu hizmetiyle nedensellik bağı kurulabilen zararları tazminle yükümlü olup; idari eylem ve/veya işlemlerden doğan zararlar, idare hukuku kuralları çerçevesinde, hizmet kusuru veya kusursuz sorumluluk ilkeleri gereği tazmin edilmektedir.
	İdarenin yürütmekle görevli olduğu bir hizmetin kuruluşunda, düzenlenişinde veya işleyişindeki nesnel nitelikli bozukluk, aksaklık veya boşluk olarak tanımlanabilen hizmet kusuru; hizmetin kötü işlemesi, geç işlemesi veya hiç işlememesi hallerinde gerçekleşmektedir. Hizmet kusurundan dolayı sorumluluk, idarenin sorumluluğunun doğrudan ve asli nedenini oluşturmaktadır.
	İdarelerin kamu hizmetlerinin gereği gibi işlemesini sağlayacak organizasyonları yaparak, yeterli araç ve gereçle donatılmış bina, tesis ve araçlarda hizmetin özelliğine uygun olarak seçilen ve yetişmiş personelle hizmeti yürütme yükümlülüğünün bulunduğu tartışmasızdır.
	Zarar gören kişinin hizmetten yararlanan durumunda olduğu ve hizmetin riskli bir nitelik taşıdığı sağlık hizmetinde, idarenin tazmin yükümlülüğünün doğması için; zararın, idarenin hizmet kusuru sonucu meydana gelmiş olması gerekmektedir.
Öte yandan, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 31. maddesiyle "bilirkişi" konusunda atıfta bulunulan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 450. maddesi ile yürürlükten kaldırılmış ve aynı Kanun'un 447. maddesinin 2. fıkrası ile mevzuatta 1086 sayılı Kanun'a yapılan atıfların, 6100 sayılı Kanun'un bu hükümlerin karşılığını oluşturan maddelerine yapılmış sayılacağı hüküm altına alınmıştır.

Öte yandan, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 31. maddesiyle "bilirkişi" konusunda atıfta bulunulan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 450. maddesi ile yürürlükten kaldırılmış ve aynı Kanun'un 447. maddesinin 2. fıkrası ile mevzuatta 1086 sayılı Kanun'a yapılan atıfların, 6100 sayılı Kanun'un bu hükümlerin karşılığını oluşturan maddelerine yapılmış sayılacağı hüküm altına alınmıştır.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 266. maddesinde, hakimin, çözümü hukuk dışında, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar vereceği öngörülmüş; "Bilirkişi raporunun verilmesi" başlıklı 280. maddesinde, bilirkişinin, raporunu, varsa kendisine incelenmek üzere teslim edilen şeylerle birlikte bir dizi pusulasına bağlı olarak mahkemeye vereceği, raporun verildiği tarihin rapora yazılacağı ve duruşma gününden önce birer örneğinin taraflara tebliğ edileceği; "Bilirkişi raporuna itiraz" başlıklı 281. maddesinin 1. fıkrasında ise, tarafların, bilirkişi raporunun, kendilerine tebliği tarihinden itibaren iki hafta içinde, raporda eksik gördükleri hususların, bilirkişiye tamamlattırılmasını, belirsizlik gösteren hususlar hakkında ise bilirkişinin açıklama yapmasının sağlanmasını veya yeni bilirkişi atanmasını mahkemeden talep edebilecekleri düzenlenmiştir.
 2659 sayılı Adli Tıp Kurumu Kanunu'nun 1. maddesinde, adalet işlerinde bilirkişilik görevi yapmak üzere Adalet Bakanlığına bağlı Adli Tıp Kurumu kurulduğu; 2. maddesinde, Adli Tıp Kurumu'nun, mahkemeler ile hakimlikler ve savcılıklar tarafından gönderilen adli tıp ile ilgili konularda bilimsel ve teknik görüşlerini bildirmekle yükümlü olduğu; 15. maddesinde, Adli Tıp Üst Kurullarının, adli tıp ihtisas kurulları ve ihtisas daireleri tarafından verilip de mahkemeler, hâkimlikler ve savcılıklarca kapsamı itibarıyla yeterince kanaat verici nitelikte bulunmadığı, sebebi de belirtilmek suretiyle bildirilen işleri, adli tıp ihtisas kurullarınca oybirliğiyle karara bağlanamamış olan işleri, adli tıp ihtisas kurullarının verdiği rapor ve görüşleri arasında ortaya çıkan çelişkileri, adli tıp ihtisas kurulları ile ihtisas dairelerinin rapor ve görüşleri arasında ortaya çıkan çelişkileri, adli tıp ihtisas kurulları ile Adli Tıp Kurumu dışındaki sağlık kuruluşlarının heyet hâlinde verdikleri rapor ve görüşler arasında ortaya çıkan çelişkileri konu ile ilgili uzman üyelerin katılımıyla inceleyeceği ve kesin karara bağlayacağı düzenlenmiştir. 703 sayılı "Anayasada Yapılan Değişikliklere Uyum Sağlanması Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname" ile anılan hükümler yürürlükten kaldırılmış olmakla birlikte, 15/07/2018 tarih ve 30479 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 4 No.lu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 2.,3. ve 16. maddelerinde yukarıda yer verilen hükümler aynı şekilde yeniden getirilmiştir.
           HUKUKİ DEĞERLENDİRME:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
	Kişilerin maddi ve manevi varlığını koruma hakkının tıbbi ihmal nedeniyle ihlal edildiği iddiasıyla açılan tam yargı davalarında, hizmet kusurunun tespitine yönelik olarak ilk derece mahkemelerince yaptırılan bilirkişi incelemesinde, bilirkişinin somut tıbbi verileri kullanarak, sahip olduğu tıbbi bilgilerden hareketle her türlü şüpheden uzak, nesnel bir sonuca varması ve buna göre de somut gerekçelerle kanaat bildirmesi gerekmekte olup; bilirkişiye başvurulmasındaki amacın, hukuka uygun karar verebilmek için gerekli verilere ulaşmak olduğu göz önünde tutulduğunda, bilirkişilerin uyuşmazlık konusunda özel ve teknik bilgiye sahip olan kişiler arasından seçilmesi gerektiği kuşkusuzdur. Buna ek olarak, bilirkişi veya bilirkişilerce düzenlenen raporda, sorulara verilen cevapların şüpheye yer vermeyecek şekilde açık, rapor içeriğinin ise hükme esas alınabilecek nitelikte olması gerekmektedir. 
Doğrudan sağlık hakkını ilgilendiren bu tür davalarda, olayların oluşumuna ilişkin olarak delilleri değerlendirmekle görevli olan mahkemelerce, somut verilere dayanmayan, bilimsel değerlendirme içermeyen, yalnızca varsayıma dayalı olarak görüş bildiren bilirkişi raporlarının hükme esas alınması halinde, kişilerin anayasal haklarını korumaya yönelik yeterli yargısal güvence sağlanmamış olacaktır.
Uyuşmazlık konusu olaya ilişkin olarak yukarıda ayrıntılı bir şekilde aktarılmış olan bilirkişi raporunda, doktorun ifadesinde yer alan davacıya açı ayarlı bir diz ortezi önermiş olmasına rağmen davacının bu tedaviyi kabul etmediği yönündeki beyanı esas alınarak değerlendirme yapılmış olmakla birlikte; davacı tarafından ileri sürülen, "doktorun iddia ettiği gibi atel kullanım önerisinin söz konusu olmadığı, aksine kendisine güçlenmesi için ayağının üzerine basmasının söylendiği" yönündeki iddiasına yönelik herhangi bir açıklamaya yer verilmediği ve dosyada yer alan tedavi evrakları incelendiğinde davacıya açı ayarlı bir diz ortezi önerilmiş olmasına rağmen davacının bu tedaviyi kabul etmediğine dair bir tıbbi kaydın dosyada bulunmadığı görülmektedir.
Ayrıca, hükme esas alınan bilirkişi raporu incelendiğinde; davacının, davalı idareye bağlı sağlık kuruluşuna başvuru sebebi, birden çok kez tedavi için geçirdiği ameliyatlar özetlenerek, somut olay aktarımı sonrasında detaylı ve açıklayıcı bir değerlendirme içermeksizin davalı idareye bağlı sağlık kuruluşunda konulan teşhisin ve uygulanan tedavinin genel kabul görmüş tıbbi teşhis ve tedavi kriterlerine uygun olduğu, ilgili hekim ve idareye atfı kabil kusur bulunmadığı belirtildiğinden, hükme esas alınabilecek nitelikte olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Bir başka deyişle, bu raporun detaylı herhangi bir tıbbi açıklamaya yer vermemesi, diğer taraftan davacının iddialarını da karşılamaktan uzak olması nedeniyle, hukuken itibar edilebilir ve hükme esas alınabilir nitelikte olmadığı açıktır.

Bu durumda; Bölge İdare Mahkemesince,  09/05/2017 ve  07/09/2017 tarihlerinde Silivri Devlet Hastanesinde davacıya menisküs yırtığı tanısı ile gerçekleştirilen ameliyatların endikasyonunun bulunup bulunmadığı, bu ameliyatların tıbben uygun bir şekilde gerçekleştirilip gerçekleştirilmediği, meydana gelen zararın komplikasyondan mı tıbbi uygulama hatasından mı kaynaklandığı, meydana gelen zarar komplikasyondan kaynaklanıyorsa komplikasyon yönetiminin tıbben uygun olup olmadığı, uzun bir süre zarfında müteaddit defalar ameliyat olmak zorunda kalan davacının sağlık durumunun gelinen son noktada olağan bir durum olup olmadığı hususlarının, davacıya açı ayarlı bir diz ortezi önerilip önerilmediği, önerilmiş ise davacının bu tedaviyi kabul edip etmediğinin de araştırılması suretiyle detaylı, açık ve anlaşılır bir şekilde hazırlanacak bilirkişi raporu doğrultusunda aydınlatılarak karar verilmesi gerekmektedir.
Bu amaçla; davacı tıbbi muayeneye sevk edilmek suretiyle konuyla ilgili uzman hekimlerin katılımının sağlandığı Adli Tıp Kurumunun ilgili ihtisas kurulundan, tarafların iddialarının dikkate alındığı, yukarıda belirtilen hususların açık, anlaşılır şekilde cevaplandığı bir rapor alınarak olayda davalı idarenin hizmet kusuru bulunup bulunmadığının belirlenmesi gerekmektedir.
Bu itibarla, davanın reddi yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU	:
            Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin KABULÜNE,
2. Davanın reddine ilişkin ... İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 15/10/2024 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.
Danıştay — Esas No: 2020/6377, Karar No: 2024/4026, Tarih: 15.10.2024

"İçtihat Metni"
       T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas     No : 2020/6377
Karar	No : 2024/4026                                                                   
TEMYİZ EDEN (DAVACI)	: ...   
VEKİLİ	: Av. ... 
KARŞI TARAF (DAVALI)	: ...  Bakanlığı / ANKARA
VEKİLLERİ					: Hukuk Müşaviri Av. ... 
				    Hukuk Müşaviri Av. ... 
İSTEMİN_KONUSU	: ...  Bölge İdare Mahkemesi...  İdari Dava Dairesinin ...  tarih ve E:... , K:...  sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ	:
Dava konusu istem: Davacı tarafından, yakını ...'in tedavi gördüğü Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesinde uygulanan tedavilerdeki tıbbi uygulama hataları nedeniyle hayatını kaybettiği iddiasıyla, davalı idarenin hizmet kusurundan kaynaklandığını ileri sürdüğü zararına karşılık 300.000,00 TL manevi tazminatın idareye başvuru tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir. 
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine karar verilmiştir. 
Bölge  Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; davalı idarenin istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI	: Davacı tarafından, Adli Tıp Kurumunca düzenlenen raporun 2659 sayılı Kanun'a aykırı şekilde teşekkül eden komisyon tarafından düzenlendiği, müteveffanın felçli sağ kolunun tedavi sırasında çıkarıldığı, ilgili konsültasyonlarda durumun tespit edilmesine rağmen bu duruma yönelik herhangi bir tedavi uygulanmadığı, acil servisteki tedavi süresinin 24 saati geçemeyeceği, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.   
KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI	: Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ	: ...
DÜŞÜNCESİ	: Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: 
İNCELEME VE GEREKÇE	:	
	MADDİ OLAY : 
	Dosyanın incelenmesinden;

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI	: Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ	: ...
DÜŞÜNCESİ	: Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: 
İNCELEME VE GEREKÇE	:	
	MADDİ OLAY : 
	Dosyanın incelenmesinden; 
	Davacının yakını ...'in 03/05/2017 tarihinde Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi acil servisine başvurduğu ve idrar yolu enfeksiyonu tanısı ile acil servis alana alındığı 04/05/2017 tarihinde ise acil servis kırmızı alana alındığı ve yapılan konsültasyonlar neticesinde gerçekleştirilen muayenelerde ilgili bölümlerce kendi servislerine yatışının gerekmediği belirtildiğinden burada takip ve tedavisine devam edildiği, 07/05/2017 tarihinde ikinci kez yapılan konsültasyon neticesinde gerçekleştirilen anestezi ve reanimasyon bölümü muayenesinde yoğun bakım ihtiyacı bulunduğunun belirtilmesi ve yoğun bakım ünitesinin dolu olması nedeniyle ... Hastanesine sevk edildiği, tedavi gördüğü ... Hastanesinde 22/06/2017 tarihinde hayatını kaybettiği, davacı tarafından hizmet kusurundan kaynaklandığını ileri sürdüğü zararın tazmini için davalı idareye yapılan başvurunun zımnen reddi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı,
	Davacının yakınının ölümü nedeniyle İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığınca yürütülen soruşturmada alınan Adli Tıp Kurumu Başkanlığı 8. İhtisas Kurulunun ... tarih ve ... karar numaralı raporunda, "kişinin şikayetleri üzerine götürüldüğü Sağlık Bilimleri Üniversitesi Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi Acil Tıp Kliniğinde şikayetlerine yönelik muayenesinin yapıldığı, vital bulgularının değerlendirildiği, laboratuvar tetkiklerinin yapıldığı, radyolojik tetkiklerin yapıldığı, branş konsültasyonları eşliğinde değerlendirilerek uygun ilaçları içeren tedavilerin başlatıldığı, öncesinde de geçirilmiş serebrovasküler hastalık nedeniyle yatağa bağımlı bakım hastası olarak bakılmakta olan hastanın mevcut tablosunda iyileşme olmaması yoğun bakım şartlarında takip edilmesine karar verilmesi ve hastanelerinde erişkin yoğun bakım servisinde yer olmaması üzerine alınan sevk kararının uygun olduğu, muayenesinde ve tedavisinde görev alan hekimlerin eylemlerinin tıp kurallarına uygun olduğu" yönünde görüş bildirildiği,

İdare Mahkemesince; bakılan dava konusu olayda, davacının annesinin (müteveffa) 24 saatten fazla süre ile yaklaşık 5 gün boyunca acil serviste tutularak ilgili kliniğe yatışının sağlanmadığı, acil servisteki nöbet değişimleri sebebiyle hastaya birden fazla doktorun bakmasının hastanın gereği gibi takip edilmemesine yol açtığı, acil kırmızı alana alınan hastaya 24 saati aşan sürelerle geç konsültasyon yapıldığı, herhangi bir tedavi uygulanmadığı, fiziksel muayene ile hastanın sağ kolunu oynatamadığı saptandığı halde buna ilişkin olarak hastaya bir tetkik ve tedavide bulunulmadığından idarenin hizmet kusuru bulunduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulü, kısmen reddi ile 30.000,00 TL manevi tazminatın idareye başvuru tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verildiği,
	Bölge İdare Mahkemesince; Adli Tıp Kurumu Başkanlığı 8. İhtisas Kurulunun  ... tarih ve ... karar numaralı raporu doğrultusunda herhangi bir hizmet kusuru bulunmadığı görüldüğünden, idarenin tazminin sorumluluğunun doğduğundan bahisle davacının manevi tazminat isteminin kısmen kabulüne karar verilmesinin yerinde olmadığı ve bu kısmın kaldırılması gerektiği gerekçesiyle davalı idarenin istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verildiği görülmüştür.
	İLGİLİ MEVZUAT:
	Anayasanın 125. maddesinde, idarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolunun açık olduğu belirtildikten sonra, son fıkrasında, idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu hükme bağlanmış; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde ise, idari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafından açılan tam yargı davaları, idari dava türleri arasında sayılmıştır.
	Genel anlamı ile tam yargı davaları, idarenin faaliyetlerinden ötürü, hakları doğrudan zarara uğrayanlar tarafından idare aleyhine açılan tazminat davaları olup, idarenin hukuki (mali/tazmin) sorumluluğunun yargı aracılığıyla belirlenip hüküm altına alınmasını sağlamaktadır.
	İdare kural olarak, yürüttüğü kamu hizmetiyle nedensellik bağı kurulabilen zararları tazminle yükümlü olup; idari eylem ve/veya işlemlerden doğan zararlar, idare hukuku kuralları çerçevesinde, hizmet kusuru veya kusursuz sorumluluk ilkeleri gereği tazmin edilmektedir.
	Tam yargı davalarında, öncelikle zarara yol açtığı öne sürülen idari işlem veya eylemin hukuka uygunluğunun denetimi yapılacağından, mahkemece, olayın oluşumu ve zararın niteliği irdelenip, idarenin hizmet kusuru olup olmadığının araştırılması, hizmet kusuru  yoksa  kusursuz  sorumluluk  ilkelerinin  uygulanıp uygulanmayacağının incelenmesi, tazminata hükmedilirken de her halde sorumluluk sebebinin açıkça belirtilmesi gerekmektedir.

Tam yargı davalarında, öncelikle zarara yol açtığı öne sürülen idari işlem veya eylemin hukuka uygunluğunun denetimi yapılacağından, mahkemece, olayın oluşumu ve zararın niteliği irdelenip, idarenin hizmet kusuru olup olmadığının araştırılması, hizmet kusuru  yoksa  kusursuz  sorumluluk  ilkelerinin  uygulanıp uygulanmayacağının incelenmesi, tazminata hükmedilirken de her halde sorumluluk sebebinin açıkça belirtilmesi gerekmektedir.
	İdarenin yürütmekle görevli olduğu bir hizmetin kuruluşunda, düzenlenişinde veya işleyişindeki nesnel nitelikli bozukluk, aksaklık veya boşluk olarak tanımlanabilen hizmet kusuru; hizmetin kötü işlemesi, geç işlemesi veya hiç işlememesi hallerinde gerçekleşmektedir. Hizmet kusurundan dolayı sorumluluk, idarenin sorumluluğunun doğrudan ve asli nedenini oluşturmaktadır.
	İdarelerin kamu hizmetlerinin gereği gibi işlemesini sağlayacak organizasyonları yaparak, yeterli araç ve gereçle donatılmış bina, tesis ve araçlarda hizmetin özelliğine uygun olarak seçilen ve yetişmiş personelle hizmeti yürütme yükümlülüğünün bulunduğu tartışmasızdır.
	Zarar gören kişinin hizmetten yararlanan durumunda olduğu ve hizmetin riskli bir nitelik taşıdığı sağlık hizmetinde, idarenin tazmin yükümlülüğünün doğması için; zararın, idarenin hizmet kusuru sonucu meydana gelmiş olması gerekmektedir.
	Öte yandan, manevi zararın varlığı, sadece şeref, haysiyet ve onur kırıcı işlem ve eylemlere maruz kalmış ya da kişilerin vücut bütünlüğünün ihlal edilmiş olmasına, ölüm nedeniyle ağır bir elem, üzüntü duyulması şartına bağlı olmayıp; idarenin yürütmekle yükümlü olduğu kamu hizmetini gereği gibi eksiksiz olarak sunamaması nedeniyle ilgililerin yeterli hizmet alamamalarından dolayı üzüntü ve sıkıntı duymaları da manevi zararın varlığı ve manevi tazminatın hükmedilmesi için yeterli bulunmaktadır. Manevi tazminat, mal varlığında meydana gelen bir eksilmeyi karşılamaya yönelik bir tazmin aracı değil, manevi tatmin aracıdır. Olay nedeniyle duyulan elem ve ızdırabı kısmen de olsa hafifletmeyi amaçlar. Tam yargı davalarının ve manevi tazminatın belirtilen niteliği gereği takdir edilecek manevi tazminat miktarının, olayın, zararın ve idarenin kusurunun ağırlığını ortaya koyacak, hukuka aykırılığı özendirmeyecek, bir başka ifade ile benzeri olayların bir daha yaşanmaması için caydırıcı ve aynı zamanda cezalandırıcı olacak şekilde belirlenmesi, bununla birlikte olayın meydana geliş şekli ve idari faaliyetin niteliği gözetilerek hakkaniyetli ve makul bir tutarı aşmaması gerekmektedir.
	Buna göre, manevi tazminat takdir edilirken, davacı(lar) yönünden, manevi tatmin duygusunu sağlamaya yetecek, zarara yol açan idari faaliyet sonucu duyulan elem ve ızdırabın kişi üzerindeki etki ve ağırlığını karşılayacak düzeyde olmasına; davalı(lar) yönünden ise, hakkaniyet sınırlarını aşmayan, ölçülü, adil dengeyi sağlayacak ve aşırı mali külfet oluşturmayacak makul bir seviyede olmasına dikkat edilmesi gerektiği açıktır.	
	HUKUKİ DEĞERLENDİRME:

Buna göre, manevi tazminat takdir edilirken, davacı(lar) yönünden, manevi tatmin duygusunu sağlamaya yetecek, zarara yol açan idari faaliyet sonucu duyulan elem ve ızdırabın kişi üzerindeki etki ve ağırlığını karşılayacak düzeyde olmasına; davalı(lar) yönünden ise, hakkaniyet sınırlarını aşmayan, ölçülü, adil dengeyi sağlayacak ve aşırı mali külfet oluşturmayacak makul bir seviyede olmasına dikkat edilmesi gerektiği açıktır.	
	HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
	İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığınca alınan bilirkişi raporunda, davacı yakınının genel durum bozukluğu, ürosepsis, yoğun bakımda uzun süre yatma ve gelişen diğer komplikasyonlar  nedeniyle hayatını kaybettiği belirtildiğinden, davacının yakınının hayatını kaybetmesinde davalı idarenin hizmet kusuru bulunduğu açıkça ortaya konulamamıştır.
	Öte yandan, dosyada bulunan bilgi ve belgelerden hastanın sarı alanda bulunduğu 04/05/2017 tarihinde saat 00.39'da istenilen ve saat 01.15'te gerçekleştirilen konsültasyonda, "..hastanın sağ kolunda kızarıklık şişlik mevcut olduğu, hastanın kolunu hareket ettirmediği ve hareket ettirilmeye çalışıldığında elini uzaklaştırmaya çalıştığı"nın belirtildiği ve ortopedi servisine konsülte edilmesinin önerildiği, sağ kolunu oynatamadığı saptandığı halde buna ilişkin olarak hastaya herhangi bir tanı konulmadığı ve tedavi uygulanmadığı, ayrıca dört gün boyunca acil serviste tedavisi devam eden hastanın istenilen konsültasyonlar neticesinde gerçekleştirilen muayenelere rağmen herhangi bir poliklinik tarafından kabul edilmediği görülmektedir.
	Bu haliyle, davacının yakınının kolunda sağlık problemi tespit edilmiş olmasına rağmen ortopedi konsültasyonu yapılmamasının ve bu tespite yönelik tedavi uygulanmamasının, istenilen konsültasyonlar neticesinde gerçekleştirilen muayenelere rağmen herhangi bir polikliniğe yatışı yapılmayarak yalnızca acil serviste tedavi uygulanmasının davacıda sağlık hizmetinin gerektiği gibi yürütülemediği konusunda endişe ve üzüntüye yol açtığı görüldüğünden, dava konusu olayda davalı idarenin söz konusu yükümlülükleri yerine getirmemesinden kaynaklı uğranılan manevi zararın, manevi tazminatın yukarıda belirtilen niteliği gözetilerek takdiren belirlenecek makul bir miktarın ödenmesine hükmedilmek suretiyle giderilmesi gerekmektedir.
	Bu durumda, davanın kısmen kabulü, kısmen reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına karşı davalı idarece yapılan istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın reddine yönelik temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamıştır.  
KARAR SONUCU	:
            Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin KABULÜNE,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 15/10/2024 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.