muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/21041, Karar No: 2016/16898, Tarih: 13.12.2016

**8. Hukuk Dairesi         2016/21041 E.  ,  2016/16898 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Aile Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Eşya Alacağı

... ile ... aralarındaki eşya alacağı davasının kısmen kabulüne ve kısmen reddine dair Aile Mahkemesi'nden verilen 20.05.2015 gün ve 756/350 sayılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davacı vekili tarafından süresinde istenilmiş olmakla; dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Davacı ... vekili, davacıya ait olan ev eşyalarının aynen iadesi, mümkün olmadığı takdirde fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 700 TL'nin faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep etmiş, 20.05.2015 tarihli harcını yatırdıkları ıslah dilekçesi ile talep miktarını fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak 2.040,00 TL olarak arttırmıştır.

Davalı ... vekili, dava konusu edilen ev eşyalarından bir kısmının davalının ailesi tarafından bedeli ödenerek alındığını, kalan kısmın ise tarafların müşterek çalışmaları sonucu evlilik birliği içinde taksitleri ödenerek satın alındığını ileri sürerek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece; davanın aynen iade ve bedele yönelik kısmının reddine, dava konusu buzdolabı, çamaşır makinesi bulaşık makinesi, fırın, 3 adet halı, plazma televizyon, perde, oturma grubu, vestiyer, ütü, elektrik süpürgesinin tarafların 1/2 oranında paylı mülkiyetlerinin olduklarının tespitine, davacıya ait özel eşyaların keşif sırasında teslim alındığı anlaşıldığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir. Hüküm, süresi içerisinde davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosya muhtevasına, dava evrakı ile yargılama tutanakları münderecatına ve mevcut deliller mahkemece takdir edilerek karar verildiğine, takdirde bir isabetsizlik bulunmadığına göre, davacı vekilinin aynen iade taleplerinin reddine ilişkin temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2- Davacı vekilinin tespit hükmüne yönelik temyiz itirazlarına gelince; davacı taraf ev eşyalarına ilişkin olarak aynen iadesi mümkün olmadığı takdirde alacak talebinde bulunmuş olup. Mahkemenin aynen iade talebinin reddine ilişkin hükmü yerin de ise de bedele ilişkin talebin reddi doğru olmamıştır. Mahkemece, karardan bir ay önce davaya konu ev eşyaları üzerinde yaptırılan inceleme sonucu bilirkişi tarafından tanzim edilen raporda ev eşyalarının toplam değerinin 2.740,00 TL olarak tespit edilmiş olması karşısında, bu tespit edilen değerin yarısı üzerinde davacı lehine katılma alacağına hükmedilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda (2) nolu bentte gösterilen nedenlerle davacı vekilinin yazılı temyiz itirazları yerinde görüldüğünden kabulü ile hükmün 6100 sayılı HMK'nun Geçici 3. maddesi yollaması ile HUMK'nun 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA, diğer temyiz itirazlarının yukarıda (1) nolu bentte gösterilen nedenle reddine ve 62,53 TL peşin harcın istek halinde temyiz edene iadesine 13.12.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/9062, Karar No: 2024/4039, Tarih: 30.04.2024

**4. Hukuk Dairesi         2022/9062 E.  ,  2024/4039 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

SAYISI : 2022/457 D.İş, 2022/456 K.

SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU İTİRAZ HAKEM HEYETİ

SAYISI : 2022/İHK-19439

HÜKÜM/KARAR : Başvurunun usulden reddi/İtirazın kabulü

SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ

SAYISI : K-2021/253937-2022/42562

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetice davanın reddine karar verilmiştir.

Karara karşı davacı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince davacı vekilinin itirazının kabulüne karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; yaya konumunda olan müvekkiline davalı tarafından Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) ile sigortanmış olan aracın çarpması neticesinde davacının yaralandığını belirterek fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik sürekli iş göremezlik tazminatı, geçici iş göremezlik tazminatı ve geçici bakıcı gideri ile rapor ücreti 15.000,00 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş; talebini 85.257,19 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; haksız açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı tarafından sunulan maluliyet raporunun 12 aylık iyileşme süresi tamamlanmadan hazırlandığı gerekçesiyle davanın usulden reddine karar veilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

Davacı vekili itiraz dilekçesinde; sunulan raporun uygun olduğunu belirterek karara itiraz etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; sunulan raporun yetersiz olduğu ancak eksikliğin tamamlanabilir dava şartı olduğu gerekçesiyle itirazın kabulüne ve başvurunun kısmen kabulü ile toplam 85.257,49 TL tazminatın 03.06.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; kusur oranlarının hatalı olduğunu, çelişkiyi gideren rapor alınması gerektiğini, progresif rant yönteminin uygulanmasının hatalı olduğunu, maluliyet raporunun hatalı olduğunu, tedavi giderlerinden sorumlu olmadıklarını, adli tıp rapor ücretinden sorumlu olmadıklarını, başvuru sahibi lehine tam vekalet ücretine hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık; yaya konumunda olan davacıya davalı tarafından Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası ile sigortanmış olan aracın çarpması neticesinde davacının uğradığı sürekli iş göremezlik tazminatı talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49, 51 ve 54 üncü maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90 ve 91 inci maddeleri, 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkındaki Kanun'un 48 inci maddesi, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme

1. Türk Hukukunda kişilerin hak arama özgürlüklerini kullanmaları herhangi bir sınırlandırmaya tabi tutulmamıştır. Ancak bazı istisnai durumlarda dava açan veya takip hakkını kullananın önceden belirlenen bazı özel yükümlülükleri yerine getirmesi şart koşulabilir. Bu istisnai şartlardan biri de teminat gösterme yükümlülüğüdür.

5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun (MÖHUK)’un 48 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca; Türk mahkemesinde dava açan, davaya katılan veya icra takibinde bulunan yabancı gerçek ve tüzel kişiler, yargılama ve takip giderleriyle karşı tarafın zarar ve ziyanını karşılamak üzere mahkemenin belirleyeceği teminatı göstermek zorundadır.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK)’nun 114 üncü maddesinin birinci fıkrasının (ğ) bendi uyarınca teminat gösterilmesine ilişkin kararın gereğinin yerine getirilmesi dava şartlarındandır. Bu itibarla İtiraz Hakem Heyetince verilen kesin süre içinde teminat yatırılmaz ise anılan hüküm uyarınca dava şartı eksikliğinden dava reddedilir.

MÖHUK’un 48 inci maddesinin ikinci fıkrasında ise “Mahkeme, dava açanı, davaya katılanı veya icra takibi yapanı karşılıklılık esasına göre teminattan muaf tutar.” hükmü yer almaktadır.

Buna göre hâkim, yabancı davacının vatandaşı olduğu ülke ile Türkiye arasında karşılıklılık (mütekabiliyet) var ise bu kişiyi teminattan muaf tutacaktır. Karşılıklılık, iki devlet arasında imzalanan (iki taraflı) anlaşma veya iki devletin de taraf olduğu uluslararası (çok taraflı) anlaşma ile sağlanabileceği gibi, kanuni veya fiili karşılıklılık şeklinde de sağlanabilir.

Buna göre hâkim, yabancı davacının vatandaşı olduğu ülke ile Türkiye arasında karşılıklılık (mütekabiliyet) var ise bu kişiyi teminattan muaf tutacaktır. Karşılıklılık, iki devlet arasında imzalanan (iki taraflı) anlaşma veya iki devletin de taraf olduğu uluslararası (çok taraflı) anlaşma ile sağlanabileceği gibi, kanuni veya fiili karşılıklılık şeklinde de sağlanabilir.

Söz konusu anlaşmalardan biri de 1954 tarihli Hukuk Usulüne Dair Lahey Sözleşmesi olup anılan Sözleşme’nin 17 nci maddesinde âkit devletlerden birinde ikamet eden ve diğer bir devletin mahkemeleri huzurunda davacı veya müdahil olarak bulunan âkit bir devletin vatandaşlarından yabancı olmaları sebebi ile herhangi bir teminat istenemeyeceği düzenlenmiştir.

Somut olayda, davacı Suriye uyruklu olup dosya kapsamından İtiraz Hakem Heyetince başvurucunun teminat muafiyetinin bulunup bulunmadığı hususunda, hükme dayanak oluşturacak nitelikte bir araştırma yapılmadığı anlaşılmaktadır.

5718 sayılı Kanun’un 48 inci maddesinin ikinci fıkrasında, dava açanın karşılıklılık esasına göre, teminattan muaf tutulabileceği düzenlendiğinden öngörülen teminat hususu resen gözetilmelidir.

Bu sebeple İtiraz Hakem Heyetince, öncelikle davacının statüsü belirlenerek teminattan muaf olup olmadığı hususunun Adalet Bakanlığı Dış İlişkiler ve Avrupa Birliği Genel Müdürlüğünden sorularak alınacak yazı cevabına göre, davacının teminat göstermesi gerektiği sonucuna varılırsa teminatın yatırılması için kesin süre verilmesi, verilen bu sürede belirtilen teminatın yatırılmaması hâlinde istemin usulden reddine, yatırılması hâlinde ise dava şartı eksikliği süresinde giderilmiş olacağından işin esasına girilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken doğrudan işin esasına girilmesi doğru değildir. Kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.

2. Bozma ilamının kapsam ve şekline göre, davalı vekilinin diğer temyiz itirazları şimdilik incelenmemiştir.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davalıya iadesine,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,

30.04.2024 tarihinde Üye ...'in karşı oyu ve oyçokluğuyla karar verildi.

(Karşı Oy)

KARŞI OY

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davalıya iadesine,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,

30.04.2024 tarihinde Üye ...'in karşı oyu ve oyçokluğuyla karar verildi.

(Karşı Oy)

KARŞI OY

Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 6 ncı maddesinde herkesin kişisel hak ve yükümlülükleriyle ilgili her türlü iddiasını mahkeme önüne getirme hakkı güvence altına alınmıştır. Adil yargılanma hakkının en temel unsurlarından biri olan mahkemeye erişim hakkı, bir uyuşmazlığı mahkeme önüne taşıyabilmek ve uyuşmazlığın etkili bir şekilde karara bağlanmasını isteyebilmek anlamına gelmektedir. Kişinin mahkemeye başvurmasını engelleyen veya mahkeme kararını anlamsız hale getiren, bir başka ifadeyle mahkeme kararını önemli ölçüde etkisizleştiren sınırlamalar, mahkemeye erişim hakkını ihlal edebilir.

5718 sayılı MÖHUK madde 48/1'e göre; “Türk mahkemesinde dava açan, davaya katılan veya icra takibinde bulunan yabancı gerçek ve tüzel kişiler, yargılama ve takip giderleriyle karşı tarafın zarar ve ziyanını karşılamak üzere mahkemenin belirleyeceği teminatı göstermek zorundadır”.

Ülkemizin taraf olduğu 1951 tarihli Cenevre sözleşmesi 16 ncı maddesi “1. Her mülteci, bütün Taraf Devletler’in topraklar üzerindeki hukuk mahkemelerine serbestçe ve kolayca başvurabilecektir. 2. Her mülteci, sürekli ikametgahının bulunduğu Taraf Devlette, adli yardım ve teminat akçesinden muafiyet dahil, mahkemelere müracaat bakımından vatandaş gibi muamele görecektir. 3. Her mülteci, sürekli ikametgahının bulunduğu ülkenin dışındaki Taraf Devletlerde, o ülkelerin vatandaşlarına 2. fıkrada bahsedilen konular hakkında yapılan muamelenin aynından istifade edecektir.” hükmünü içermektedir.

Ne varki ülkemize göç eden Suriyeli göçmenlerin hukuksal statüleri, mülteci ve sığınmacı konumunda olmayıp “Geçici koruma statüsü'nde olduklarından MÖHUK 48/1 inci maddesinden doğrudan yararlanmaları mümkün değildir. Ancak bu kişiler AHİM kararlarında da sıkça yer alan “kırılgan grup“ olarak ifade edilen kişiler kapsamında değerlendirilmelidir. (MSS/Yunanistan/ Belçika kararı) Geçici koruma statüsündeki kişiler, ev sahibi ülkenin diline hakim olmadıkları gibi, kendilerine destek olacak bir yapıda bulunmamakta, toplam hayatına katılmaları, büyük oranda devletin katkısı ile mümkün olmaktadır. Uluslararası koruma altına alınan bu kişiler, mülteciler gibi ve hatta onlardan daha fazla kırılgan, imkanları sınırlı, savunmasız ve özel korumaya muhtaç kimselerdir.

Maddi durumları da dikkate alındığında, geçici koruma altındaki kişilerden teminat alınması, dava açma hakkının orantısız bir şekilde sınırlandırılması, dolayısı ile mahkemeye erişim hakkının ihlali gibi bir sonuç doğmasına neden olacaktır. Somut olayda, dosya arasındaki bilgi ve belgelerden davacının Suriye vatandaşı olduğu tespit edilmiştir.

Maddi durumları da dikkate alındığında, geçici koruma altındaki kişilerden teminat alınması, dava açma hakkının orantısız bir şekilde sınırlandırılması, dolayısı ile mahkemeye erişim hakkının ihlali gibi bir sonuç doğmasına neden olacaktır. Somut olayda, dosya arasındaki bilgi ve belgelerden davacının Suriye vatandaşı olduğu tespit edilmiştir.

Bu nedenlerle, geçici koruma statüsündeki davacıdan teminat alınmaması gerektiğinden, davalının bozma sebebine göre incelenmeyen diğer temyiz itirazlarının incelenmesi gerektiği düşüncesinde olduğumdan sayın çoğunluğun bozma gerekçesine katılmıyorum.
Yargıtay — Esas No: 2017/9551, Karar No: 2019/8402, Tarih: 10.04.2019

**9. Hukuk Dairesi         2017/9551 E.  ,  2019/8402 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi taraflar vekilleri tarafından istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin 03.09.2003 tarihinden Eylül 2012 ayına kadar alt işveren işçisi olarak çalıştığını, iş akdini haklı nedenle tek taraflı olarak feshettiğini, temizlik işleri yaptığını, bu çalışmasının davalı Bakanlığa bağlı ... Hastanesinde gerçekleştiğini, taşeron firmada temizlik işçisi olarak gösterilmesine rağmen temizlik işleri dışında hasta bakıcı ve diğer sağlık personelinin yapması gereken, işlerinde hiçbir eğitimi olmamasına rağmen davacıya yaptırıldığını, işini kaybetmemek için görevi ile ilgisi bulunmayan bu işleri yapmak zorunda kaldığını, yoğun bakım servisindeki çalışması boyunca, hafta tatili yapmaksızın saat 16:00’ dan, ertesi sabah 08:00’ e kadar çalışmasını sürdürdüğünü, çalışma bittiği gün dinlendiğini ve bir sonraki gün saat 16:00’ da tekrar işe başladığını, fazla mesai, hafta tatili, ulusal bayram genel tatil günlerinde çalışmasına rağmen ücretlerini alamadığını, davacının ücretlerinin bu şekilde eksik ödenmesi ve aslında görevine girmeyen ve eğitimi de olmayan konularda çalışmak istemediğini işverene bildirmesine rağmen işyeri koşullarında bir değişiklik olmaması sebebiyle iş akdini 2012 yılı Eylül ayında haklı neden ile tek taraflı olarak feshettiğini, bu şekilde feshin istifa olarak değerlendirilemeyeceğini, müvekkilinin yaptığı işler göz önüne alındığında asıl iş mahiyetinde olduğu, alt işverenlere devrinin mümkün olmayan işler olduğunu, ihalenin muvazaalı olduğu ve davacının asıl işverenin işçisi olduğunu, asgari ücretle, yemek ve yol yardımı alarak çalıştığını, iddia ederek kıdem tazminatı, fazla çalışma ücret alacağı, hafta tatili alacağı, ulusal bayram genel tatil ücreti, ilave tediye alacağının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davanın zamanaşımı süresi geçtikten sonra ikame olunduğunu, davanın husumet nedeniyle reddi gerektiğini, davanın alt işverenlere teşmil edilmesi için davacıya süre verilmesi gerektiğini, davacının iş akdinin fesih nedeninin idarece bilinmesinin mümkün olmadığını, davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağını, müvekkili idare ile alt işveren arasında yapılan ihale sözleşmesinde işçilik alacaklarından alt işverenin sorumlu olduğunun kabul edildiğini, davacı ile aralarında iş sözleşmesi bulunmadığını, faiz başlangıç ve oranlarına ilişkin taleplerin usul ve yasaya aykırı olduğunu, davacının çalışmaya ilişkin iddialarının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, işyerinde haftalık 45 saatin aşılmadığını, fazla mesai yapılırsa izin olarak kullandırıldığını, yıllık izin alacağının bulunmadığını, davacıya daha önce kıdem tazminatı ödemesi yapılıp yapılmadığının idareden ihale alan şirketlere sorulması gerektiğini, davacının ilave tediye alacağı isteyemeyeceğini, idarenin işçisi olmadığını, asıl işveren-alt işverenlik ilişkisinin muvazaaya dayanmadığını, davanın ihbarını, savunarak davanın reddini talep etmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davacı ve davalı vekilleri temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davacının tüm, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Davacı dava dilekçesinde açıkça davalı işyerinde saat 16:00' da başladığı işini ertesi sabah 08:00' da bıraktığını o gün dinlendiğini ertesi gün 16:00' da tekrar iş başı yaptığını açıklamıştır. Mahkemeninde kabulünde olan bu çalışma sistemine göre davacı 2 gün (48 saat)' lük periyotta 16 saat çalışma 32 saat dinlenme şeklinde çalışmaktadır. İş Kanunun 46. maddesine göre hafta tatili 7 günlük zaman dilimi içerisinde en az 24 saatlik dinlenme olup davacı her mesaisi sonrasında 32 saat dinlendiğine göre hafta tatilini kullanmıştır. Açıklanan nedenlerle hafta tatili talebinin reddi yerine kabulü hatalıdır.

3-Yukarıda da açıklandığı üzere davacı davalı işyerinde 16 saat çalışma 32 saat dinlenme şeklinde çalışmakta olup bu çalışma sistemine göre ulusal bayram genel tatillerin tamamında çalıştığı kabul edilemez. Davacı çalıştığı günlere denk gelen ulusal bayram genel tatil günlerinde çalışmıştır. Bu nedenle çalışma sistemi de gözetilerek davacının ulusal bayram genel tatillerin yarısında çalıştığı kabul edilip hesaplama yapılarak daha önceden de olduğu gibi hesaplanan miktardan %30 takdiri indirim yapılarak sonuca gidilmesi gerekirken davacının çalışma sistemine açıkça aykırı olacak şekilde davacının tüm ulusal bayram genel tatillerde çalıştığının kabulü hatalıdır.

F) Sonuç:

F) Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgililerden davacıya iadesine 10.04.2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/5747, Karar No: 2018/2956, Tarih: 12.04.2018

**4. Hukuk Dairesi         2016/5747 E.  ,  2018/2956 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı vekili Avukat ... tarafından, davalı ... aleyhine 03/09/2014 gününde verilen dilekçe ile evde bakım sözleşmesine aykırı davranıştan kaynaklanan yersiz ödemenin iadesi istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kabulüne dair verilen 10/12/2015 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davalı tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Dava, yersiz ödenen evde bakım ücretinin istirdadı istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı vekili; Bakıma Muhtaç Özürlülerin Tespiti ve Bakım Hizmeti Esaslarının Belirlenmesine İlişkin Yönetmelik ve 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu kapsamında davalının başvurusuna istinaden engelli ... için bakıcısı sıfatı ile davalıya evde bakım ücreti ödenmeye başlandığını, kurum tarafından adrese dayalı nüfus kayıt sistemi üzerinden yapılan kontrol sonucunda bakıcının adres değiştirerek engelli ile birlikte ...'e taşındığı ve bu durumun İl Müdürlüğü'ne bildirilmediğinin tespit edildiğini, anılan Yönetmeliğin 11. maddesinin 3. fıkrası uyarınca adres değişikliklerinin 15 gün içinde bakıcı tarafından İl Müdürlüğü'ne bildirilmesi hükmünün bulunduğunu, bakıcının taahhüt sözleşmesiyle bu durumu yüklendiğini belirterek, yersiz ödenen tutarın iadesini talep etmiştir.

Davalı, davaya cevap vermemiş duruşmalara da katılmamıştır.

Mahkemece; davalının bakım sözleşmesine aykırı biçimde adres değişiklikleri yapıp bu durumu davacı idareye bildirmediği, davacı idarenin talep konusu alacağının miktarının kontrolü yönünde bilirkişiden alınan raporun okunup denetlenmesi sonucu; davacı iddialarının yerinde olduğu gerekçesiyle açılan davanın kabulüne karar verilmiştir.

Dosya kapsamından, davalının kurumun adres değişikliğini tespiti tarihinde engelli ile beraber yaşama olgusunun hala devam ettiği, engelli ... hakkında ... Devlet Hastanesinden alınan 11/05/2009 tarihli sağlık kurulu raporu ile; engellinin orta düzeyde mental reterdasyon rahatsızlığından dolayı %70 özür oranı olduğu, ağır özürlü olup, raporun sürekli nitelikte bulunduğu anlaşılmıştır.

Davalıya bağlanan gelir sosyal devlet ilkesi gereği bağlanmıştır. Sosyal devlet; ekonomik, sosyal, kültürel bakımdan, vatandaşın insanca yaşayabilmesi için gerekli olan tedbirleri alan, sosyal barış ve sosyal adaleti sağlamak amacıyla sosyal ve ekonomik hayata müdahaleyi gerekli gören devlettir. Sosyal devlet olmanın unsurlarından başlıcası, herkese insana yakışır asgari bir hayat düzeyi sağlamaya yönelik tedbir almadır. Bu kapsamda dar gelirli olan davalıya %70 oranında özürlü olan oğluna bakması nedeniyle gelir bağlanmıştır.

Anlatılanlar doğrultusunda, davalının kurum tarafından geri ödeme istenen dönem içerisinde özürlü çocuğuna bakmaya devam ettiği ortadadır. Mahkemece, yapılan ödemelerin sosyal devlet ilkesi uyarınca yapıldığı, salt ikamet değişkiliğinin bildirilmemesi nedeniyle davacı kurumun aylıkların iadesini istemesinin anılan ilkeye aykırı düşeceği gözetilerek davanın tümden reddine karar verilmesi gerekirken, kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiş; hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Temyiz edilen kararın yukarıda açıklanan nedenlerle davalı yararına BOZULMASINA ve peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 12/04/2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.