muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Danıştay — Esas No: 2023/4659, Karar No: 2024/6520, Tarih: 11.12.2024

Tebliğ, genelge ve yönerge gibi düzenleyici işlemler ise; bir yönetmeliğin veya Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin uygulanmasını göstermek amacıyla ve onlara aykırı hükümler içermemek şartıyla yönetmeliklerde veya Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinde gösterilen  usul  ve  yöntemleri  "açıklayıcı"  hükümler  taşıyan,  yeni   bir   yöntem   ve   usul getirmeyen; dayanağı olan mevzuatta yer alan hükümleri aşan düzenleme içermeyen genel düzenleyici işlemlerdir.
Maden Kanunu'nun 7. maddesinin 1. ve 14. fıkraları uyarınca, bu kanun dışında madencilik faaliyetleri ile ilgili olarak yapılacak her türlü kısıtlamanın ancak kanun ile düzenlenebileceği, maden arama faaliyetlerinin, bu kanunda sayılanlar dışında herhangi bir izne tâbi tutulamayacağı, işletme faaliyetlerinin ise, bu Kanuna göre Bakanlıkça çıkarılacak yönetmeliğe göre yürütüleceği hüküm altına alınmıştır. Görüldüğü üzere madencilik faaliyetlerinin çerçevesini belirleyen, başka bir ifadeyle bu faaliyetlere herhangi bir sınır getiren düzenlemeler yalnızca kanun hükmü ile öngörülebilecektir.
Bu itibarla, madenlere (taşınmazlara) yönelik her türlü tasarrufa ilişkin (ruhsat, izin, rödövans vb.) işlemlerin komisyonlar aracılığıyla yapılması ve bu komisyonlarca karara bağlanması şeklinde yeni bir şart getiren, dolayısıyla Maden Kanunu'nda açıkça düzenlenmesine karşın, kanunda sayılanlar dışında bir izne/onaya tabi tutulması sonucunu doğurması nedeniyle Maden Kanunu'na aykırı düzenlemeler içerdiği anlaşılan Genelge uyarınca oluşturan Taşınmaz Komisyonu kararına dayanılarak dava konusu işlemle tesis edilmesinde hukuken olanak bulunmamaktadır.
Diğer taraftan, hukukumuzda takdir yetkisi, temel amacı faaliyetlerinde kamu yararını gerçekleştirmek olan idarenin belli bir konuda karar alıp almama yahut karar alma hususunda birden fazla seçenek arasında seçim yapma serbestisine sahip olması şeklinde tanımlanmaktadır. Ancak bu takdir hakkı, serbestçe kullanılanabilecek bir keyfiyeti ifade etmeyip, kamu yararı ve hizmet gerekleri açısından hukuka uygun olarak temellendirilmiş olgularla desteklenmelidir. Bu yetkinin hukuka, kamu yararına ve hizmet gereklerine uygun olup olmadığının tespiti ise takdir yetkisinin yargısal denetimini ifade etmektedir.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesi uyarınca, bir idari işlem, dava konusu edilmesi halinde diğer unsurları yanında sebep unsuru yönünden de yargı merciince hukuka uygunluk denetimine tabi tutulacak olup, sebep unsuru, idareyi işlem tesis etmeye sevk eden maddi veya hukuki durumlardır. İdare hukukunda sebepsiz idari işlemin olamayacağı, idarenin tüm işlemlerinin, idari faaliyetlerin nihai amacı olan kamu yararını gerçekleştirmeye yönelen bir sebebe dayanması gerektiği, bu anlamda, hakkında idari işlem tesis edilenlerce hukuka aykırılık iddialarının etkin bir biçimde ileri sürülebilmesi ve yargı mercii tarafından idari işlemin hukuki denetiminin gerçekleştirilebilmesi için idarece, tesis edilen işlemin maddi ve hukuki sebeplerinin ortaya konulması gerektiği açıktır.
 Maden mevzuatı uyarınca yapılan başvurular hakkında değerlendirme yapma ve karar verme yetki ve görevi verilen Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünün bu konuda takdir yetkisinin bulunduğu açık ise de, takdir yetkisi kamu yararı ve hizmet gerekleri gözetilerek ve tesis edilecek işlemin somut gerekçeleri ortaya konulmak suretiyle kullanılabilecektir.
 Bu durumda, davalı idareler tarafından hem dava konusu işlemde, hem de dava konusu uyuşmazlıkta verilen savunmalar ile temyiz dilekçelerinde dava konusu işlemin tesis edilmesine yönelik haklı bir sebep ortaya konulamadığından, salt takdir yetkisine dayalı olarak ve hiçbir somut gerekçe gösterilmeden tesis edilen işlemde hukuka uyarlık görülmemiştir.
Öte yandan, işbu iptal kararı doğrudan arama ruhsatının verilmesi sonucunu doğurmamakta olup, davalı Maden ve Petrol İşleri  Genel Müdürlüğü'nce söz konusu talep hakkında 3213 sayılı Maden Kanunu ve Maden Yönetmeliği hükümleri kapsamında değerlendirme yapıldıktan sonra yeniden işlem tesis edilebileceği ve bu işleme karşı ayrıca dava açılabileceği de açıktır.
KARAR SONUCU:
            Açıklanan nedenlerle,
1.  Temyiz istemlerinin reddine,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçeler ile ONANMASINA, 
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,
4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama  kararının taraflara  tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın  İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5. Kesin olarak, 11/12/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Danıştay — Esas No: 2023/6716, Karar No: 2024/5473, Tarih: 11.12.2024

"İçtihat Metni"
               T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas     No : 2023/6716
Karar	No : 2024/5473                                                              
TEMYİZ EDEN (DAVACI)	: …  
VEKİLİ	: Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI)	: …Üniversitesi Rektörlüğü
VEKİLİ	: Av. …
İSTEMİN KONUSU	: …Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin …tarih ve E: …, K: …sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ	:
Dava konusu istem: Ege Üniversitesinde, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’na tabi, genel idare hizmetleri sınıfında, koruma ve güvenlik kadrosunda görev yapan davacının, özel güvenlik ve çalışma izin belgesi ve özel güvenlik kimlik kartı yenilenmediğinden, 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun’un 10. maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi ve 11. maddeleri ile 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 98. maddesinin (b) bendi uyarınca kamu görevine son verilmesine ilişkin Ege Üniversitesi Rektörlüğünün …tarih ve …sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesinin …tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; davacının güvenlik görevlisi olarak 01/07/1996 tarihinde çalışmaya başladığı, dava konusu işlemin sebebini teşkil eden şartların düzenlendiği 5188 sayılı Kanun'un ise 2004 yılında yürürlüğe girdiği, memuriyete kabul edilirken aranılmayan bir şartın sonradan kaybedildiğinden de bahsedilemeyeceğinden, davacının 5188 sayılı Kanun'un 10. ve 11. maddesi hükümleri uyarınca memuriyet şartlarını yitirdiğinden bahisle 657 sayılı Kanun'un 98. maddesi uyarınca memuriyetine son verilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: …Bölge İdare Mahkemesi …İdari Dava Dairesince; 5188 sayılı Kanun'un yürürlüğe girmesinden önce göreve başlamış olsa da, güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasına tabi tutularak özel güvenlik kimlik kartını yenilemek zorunda olan, ancak özel güvenlik kimlik kartını yenilemek için müracaatta bulunmayan ve dolayısıyla bu görevi yapabilmek için şart olan özel güvenlik kimlik kartına sahip olmayan davacının, bu memurluğa alınmak için gereken şartı memurluğu sırasında kaybetmiş duruma düştüğü, davacının özel güvenlik ve çalışma izin belgesi ve özel güvenlik kimlik kartı yenilenmediğinden, mevzuat hükümleri ile düzenlenmiş mesleğe alınma özel şartlarından birini kaybetmiş olduğu, bu durumda, 5188 sayılı Kanun'un 10. ve 11. maddeleriyle, 657 sayılı Kanun'un 98. maddesinin (b) bendi uyarınca kamu görevine son verilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI    : Ceza mahkemesinde süren şahsi davası sebebiyle kartının yenilenmediği, bu durumun hukuka aykırı olduğu, hakkında özel güvenlik kimlik kartının verilmemesine gerekçe olabilecek bir durumun olmadığı belirtilerek, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI   : Dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ	       :  …
 DÜŞÜNCESİ				: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, işin gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Öte yandan, her ne kadar temyize konu …Bölge İdare Mahkemesi …İdari Dava Dairesince verilen ;  istinaf başvurusunun kabulü, İdare Mahkemesi kararının kaldırılması, davanın reddi kararında, davacının özel güvenlik kimlik kartını yenilemek için müracaatta bulunmadığı ve dolayısıyla görev yapabilmek için şart olan özel güvenlik kimlik kartına sahip olma şartını sağlamadığı belirtilmiş ise de, dava dosyasında yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesinden, davacının özel güvenlik kimlik kartının yenilenmesi için kursa katıldığı, kurs sonu sınavına girdiği ve sınavda başarılı olduğu, ancak hakkında süren bir ceza davası olduğu için kimlik kartının yenilenmediği anlaşılmış olup, bu husus sonucu itibarıyla hukuka uygun bulunan kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU	:
            Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2. Dava konusu işlemin iptaline ilişkin İdare Mahkemesi  kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun yukarıda özetlenen gerekçe ile kabulü, İdare Mahkemesi kararının kaldırılması, davanın reddi yolundaki temyize konu …Bölge İdare Mahkemesi …İdari Dava Dairesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararının yukarıda belirtilen açıklama ile ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de …Bölge İdare Mahkemesi  … İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın … İdare Mahkemesine gönderilmesine, kesin olarak 11/12/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Danıştay — Esas No: 2023/8499, Karar No: 2024/7532, Tarih: 11.12.2024

"İçtihat Metni"
               T.C.
D A N I Ş T A Y
 ALTINCI DAİRE  
Esas     No : 2023/8499
Karar	No : 2024/7532                                                                                
DAVACI	: ... Tarım Hayvancılık Gıda Turizm Enerji Taşımacılık İnşaat Petrol Su Ürünleri Sanayi	  
VEKİLİ	: Av. ...
 
DAVALILAR	: 1. ...
	  2. ... Bakanlığı-ANKARA
VEKİLİ	: Av. ...
	  3. ... Başkanlığı-...
VEKİLİ	: Av. ...
DAVANIN	KONUSU	:Kumarlı HES üretim tesisinin yapımı amacıyla Kahramanmaraş İlinde bulunan ve karar eki listede bulundukları yer ile ada ve parsel numaraları belirtilen taşınmazların, tapuda Hazine adına tescil edilmek üzere Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından,  2942 sayılı Kamulaştırma Kanunun 27. maddesi uyarınca  acele kamulaştırılmasına ilişkin 02/11/2023 günlü, 32357 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan, 01/11/2023 günlü, 7752 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının Kahramanmaraş İli, Onikişubat İlçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaz yönünden iptali istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI : 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 27. maddesinde düzenlenen acele kamulaştırmanın şartlarının dava konusu olayda gerçekleşmediği, acelelik halinin bulunmadığı ve mülkiyet hakkının ihlal edildiği, dava konusu işlemin iptal edilmesine karar verilmesi gerektiği ileri sürülmüştür. 
DAVALI İDARELERİN SAVUNMALARI :  1. Cumhurbaşkanlığı ile Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından; usule ilişkin olarak, davanın süresi içinde açılıp açılmadığı re'sen araştırılarak süresinde açılmadığının tespit edilmesi halinde bu nedenle reddine karar verilmesi gerektiği; esasa lilişkin olarak, olayda acelelik halinin gerçekleştiği ve dava konusu işlemin usul ve yasaya uygun olarak tesis edildiği belirtilerek davanın reddi gerektiği savunulmuştur.
2. Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından; usule ilişkin olarak, davanın süresi içinde açılıp açılmadığı re'sen araştırılarak süresinde açılmadığının tespit edilmesi halinde bu nedenle reddine karar verilmesi gerektiği; esasa ilişkin olarak, olayda acelelik halinin gerçekleştiği, Kumarlı HES'ten üretilecek enerjinin bir kısmının 06.02.2023 tarihinde meydana gelen depremde yıkılan Kahramanmaraş şehrinin tekrar eski hale getirilmesi sürecinde ihtiyaç duyulan enerjinin sağlanmasında kullanılacağı, dava konusu işlemin usul ve yasaya uygun olarak tesis edildiği belirtilerek davanın reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ  ...'IN  DÜŞÜNCESİ : Davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ  ...'IN  DÜŞÜNCESİ : Davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI ...'IN DÜŞÜNCESİ : Kumarlı HES üretim tesisinin yapımı amacıyla Kahramanmaraş İlinde bulunan ve karar eki listede bulundukları yer ile ada ve parsel numaraları belirtilen taşınmazların, tapuda Hazine adına tescil edilmek üzere Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunun 27. maddesi uyarınca  acele kamulaştırılmasına ilişkin 02/11/2023 günlü, 32357 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan, 01/11/2023 günlü, 7752 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının Kahramanmaraş İli, Onikişubat İlçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaz yönünden iptali istemiyle açılmıştır.
	Davalı idarelerin süre itirazı yerinde görülmemiştir.
	Anayasa'nın 13. ve 35. madde hükümleri uyarınca mülkiyet hakkının kamu yararı amacıyla Anayasa'ya uygun olarak yasayla sınırlandırılması mümkün olup buna ilişkin düzenlemeler öncelikle kamu yararına dayanmalıdır. Ülkemizin taraf olduğu Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin Ek 1 Nolu Protokolüyle de mülkiyet hakkı bir insan hakkı olarak kabul edilmiş ve bu hakkın orantılılık ilkesi çerçevesinde kamu yararı gözetilerek sınırlandırılabileceği ifade edilmiştir.  Buna göre, bir taşınmaz üzerindeki mülkiyet hakkının kamulaştırma yolu ile kaldırılması (mülkiyetin el değiştirmesi) kamu yararının karşılanması zorunluluğunun özel mülkiyet hakkının korunmasından üstün tutulması şartına bağlıdır. Bu çerçevede, 2942 sayılı Yasanın 27. maddesi incelendiğinde, kamulaştırma işlemlerinde öngörülen yöntemlerin bir kısmının uygulanmayarak taşınmaza acele el konulabilmesi yolu istisnai olarak başvurulabilecek bir yöntem olarak düzenlendiğinden, madde hükmü ile üç durumda acele kamulaştırma yolu ile taşınmaza el konulmasına olanak tanınmıştır. Bu koşullardan ikisi Milli Müdafaa Mükellefiyeti Kanununun uygulanmasında yurt  savunması ihtiyacına veya özel kanunlarda öngörülen olağanüstü durumlarda gerekli olması halleri şeklinde açıkça sayılmak suretiyle üstün kamu yararının ve kamu düzeninin korunmasının gerçekleştirilmesi amacıyla acele kamulaştırma yoluna gidilebileceği belirtilmiştir. Bu kapsamda üçüncü koşul olan aceleliğine Cumhurbaşkanınca karar verilebilmesi için de kamu yararı ve kamu düzenine ilişkin olma halinin maddede yer alan diğer iki koşula paralel nitelik taşıması gerekmektedir.

Dosyanın incelenmesinden, Kahramanmaraş ilinde kurulması planlanan Kumarlı HES üretim tesisinin yatırımına başlanabilmesi ve gerekli onay, izin, ruhsat ve benzerlerinin alınabilmesi amacıyla 04.08.2022 tarihinde ... Temizlik İnşaat Gıda Sosyal Hizmetler Taşımacılık Turizm Madencilik Medya Enerji San. ve Tic. A.Ş. adına önlisans verildiği, Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunca ... günlü, ... sayılı kararla ön lisans kapsamında üretim tesisi için gerekli olan taşınmazların 6446 sayılı Kanunun 19. maddesi uyarınca kamulaştırılmasında  kamu yararı bulunduğuna karar verildiği, proje için 13.07.2023 tarihinde ÇED olumlu kararı verildiği, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunca acele kamulaştırma kararı alınması amacıyla yapılan başvuru üzerine dava konusu Cumhurbaşkanı kararının alındığı, ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... günlü, E:... D.İş, K:...  sayılı kararıyla uyuşmazlığa konu taşınmazın bir kısmına acele el konulmasına karar verildiği anlaşılmaktadır
	 Olayda, kamulaştırılmasına karar verilen taşınmaz malikleriyle yapılan uzlaşma görüşmelerinde uzlaşma sağlanamadığı belirtilerek, ülkemizin enerjide dışa bağımlılığını azaltmak ve arz güvenliğini sürdürülebilir şekilde sağlamak için yenilenebilir enerji tesislerinde acele kamulaştırma yapılmasının önem arz ettiği, bu nedenle uzlaşma sağlanamayan taşınmazların kamulaştırma çalışmalarının uzun sürmesi, taşınmazların birden fazla maliki olması nedeniyle anlaşma sağlanamaması ve veraseten iştiraklerin tamamlanamaması nedeniyle acele el koyma kararına ihtiyaç duyulduğundan bahisle yapılan başvuru üzerine dava konusu işlem tesis edilmişse de,  acele kamulaştırma yoluna gidilmezse kamunun uğraması muhtemel zararlarının neler olduğunun ortaya konulmadığı, acelelik halinin, kamu yararının ve kamu düzeninin korunmasını  gerektiren hallerin somut olarak açıklanmadığı anlaşılmakla, acele kamulaştırmaya ilişkin olarak 2942 sayılı Kanunda aranan özel ve istisnai koşullar bulunmadan tesis edilen dava konusu  Cumhurbaşkanı kararında 2942 sayılı Yasa'nın 27. maddesinin amacına ve uygulanma koşullarına uyarlık görülmemiştir.
	Açıklanan nedenlerle, dava konusu Cumhurbaşkanı kararının uyuşmazlığa konu taşınmaza ilişkin olarak iptaline karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
 
TÜRK MİLLETİ ADINA
	Karar veren Danıştay  Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve  dosyadaki belgeler incelendikten sonra 2577 sayılı Yasanın 20/A maddesi uyarınca işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
	MADDİ OLAY:
	02/11/2023 günlü, 32357 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan, 01/11/2023 günlü, 7752 sayılı Cumhurbaşkanı Kararıyla, Kumarlı HES üretim tesisinin yapımı amacıyla Kahramanmaraş İlinde bulunan ve karar eki listede bulundukları yer ile ada ve parsel numaraları belirtilen taşınmazların, tapuda Hazine adına tescil edilmek üzere Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunun 27. maddesi uyarınca  acele kamulaştırılmasına karar verilmiştir.

MADDİ OLAY:
	02/11/2023 günlü, 32357 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan, 01/11/2023 günlü, 7752 sayılı Cumhurbaşkanı Kararıyla, Kumarlı HES üretim tesisinin yapımı amacıyla Kahramanmaraş İlinde bulunan ve karar eki listede bulundukları yer ile ada ve parsel numaraları belirtilen taşınmazların, tapuda Hazine adına tescil edilmek üzere Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunun 27. maddesi uyarınca  acele kamulaştırılmasına karar verilmiştir. 
	Bakılan dava, söz konusu Cumhurbaşkanı Kararının,  Kahramanmaraş İli, Onikişubat İlçesi, ... Mahallesi, ... ada, .. parsel sayılı taşınmaz yönünden hukuka aykırı olduğu iddialarıyla açılmıştır.
	İLGİLİ MEVZUAT:
Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 35. maddesinde, "Herkes, mülkiyet ve miras haklarına sahiptir. Bu haklar, ancak kamu yararı amacıyla, kanunla sınırlanabilir. Mülkiyet hakkının kullanılması toplum yararına aykırı olamaz." hükmü yer almaktadır.
Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin Ek 1 Nolu Protokolünün "Mülkiyetin korunması" başlıklı 1. maddesinde, "Her gerçek ve tüzel kişinin mal ve mülk dokunulmazlığına saygı gösterilmesini isteme hakkı vardır. Herhangi bir kimse, ancak kamu yararı sebebiyle ve yasada öngörülen koşullara ve uluslararası hukukun genel ilkelerine uygun olarak mal ve mülkünden yoksun bırakılabilir. Yukarıdaki hükümler, devletlerin, mülkiyetin kamu yararına uygun olarak kullanılmasını düzenlemek veya vergilerin ya da başka katkıların veya para cezalarının ödenmesini sağlamak için gerekli gördükleri yasaları uygulama konusunda sahip oldukları hakka halel getirmez." hükmüne yer verilmiştir.
2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun "Kamulaştırma şartları" başlıklı 3. maddesinde, "İdareler, kanunlarla yapmak yükümlülüğünde bulundukları kamu hizmetlerinin veya teşebbüslerinin yürütülmesi için gerekli olan taşınmaz malları, kaynakları ve irtifak haklarını; bedellerini nakden ve peşin olarak veya aşağıda belirtilen hallerde eşit taksitlerle ödemek suretiyle kamulaştırma yapabilirler." hükmüne yer verilmiş; "Kamu yararı kararı verecek merciler" başlıklı 5. maddesinde, kamu kurumları yararına kamulaştırmalarda yönetim kurulu veya idare meclisi, bunların olmaması halinde yetkili 
idare organları tarafından kamu yararı kararı alınacağı düzenlenmiş;  "Onay mercii" başlıklı 6. maddesinde  kamu kurumları yönetim kurulu veya idare meclisleri veya yetkili idare organları  tarafından alınmış olan kamu yararı kararlarının denetimine bağlı oldukları bakanın onayı ile tamamlanacağı kurala bağlanmıştır.

idare organları tarafından kamu yararı kararı alınacağı düzenlenmiş;  "Onay mercii" başlıklı 6. maddesinde  kamu kurumları yönetim kurulu veya idare meclisleri veya yetkili idare organları  tarafından alınmış olan kamu yararı kararlarının denetimine bağlı oldukları bakanın onayı ile tamamlanacağı kurala bağlanmıştır.
 Aynı Kanunun "Acele kamulaştırma" başlıklı 27. maddesinde ise, 3634 sayılı Milli Müdafaa Mükellefiyeti Kanununun uygulanmasında yurt savunması ihtiyacına veya aceleliğine Cumhurbaşkanınca karar alınacak hallerde veya özel kanunlarla öngörülen olağanüstü durumlarda gerekli olan taşınmaz malların kamulaştırılmasında kıymet takdiri dışındaki işlemler sonradan tamamlanmak üzere, ilgili idarenin istemi ile mahkemece yedi gün içinde o taşınmaz malın 10. madde esasları dairesinde ve 15. madde uyarınca seçilecek bilirkişilerce tespit edilecek değerinin, idare tarafından, mal sahibi adına, 10. maddeye göre yapılacak davetiye ve ilanda belirtilen bankaya yatırılarak o taşınmaz mala el konulabileceği ve anılan Kanunun 3. maddesinin 2. fıkrasında belirtilen hallerde yapılacak kamulaştırmalarda yatırılacak miktarın, ödenecek ilk taksit bedeli olduğu düzenlenmiştir.
	HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
    I. Usule ilişkin olarak;
Uyuşmazlıkta, 02/11/2023 tarihli, 32357 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren dava konusu işlemin iptali istemiyle, 30 günlük yasal süre içerisinde, 30/11/2023 tarihinde bakılmakta olan davanın açıldığı; dolayısıyla süre aşımı bulunmadığı sonucuna varılmıştır.	
II. Esasa ilişkin olarak; 
Anayasa’nın 35. maddesinde mülkiyet hakkının ancak kamu yararı amacıyla kanunla sınırlanabileceği belirtilmek suretiyle mülkiyet hakkına yönelik müdahalelerin kanunda öngörülmesi gerektiği ifade edilmiştir.
Anayasa ve uluslararası sözleşmelerde mülkiyet hakkını korumaya yönelik düzenlemelere yer verilmiş ve mülkiyet hakkı korunması gereken temel insan hakları arasında sayılmıştır. Mülkiyet hakkına müdahalelerin de olabileceği hükme bağlanarak, bu müdahalelerde kamu yararı, kanuni düzenleme ve ölçülülük ya da orantılılık gibi uluslararası hukukun genel ilkelerinin varlığının dikkate alınması gerektiği, aksi durumda müdahalenin mülkiyet hakkının ihlaline neden olacağı kabul edilmiştir. Nitekim Anayasa Mahkemesi kararları ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi içtihatlarıyla da bu hususların açık bir şekilde ortaya konulduğu görülmektedir.
Bu bağlamda idarelerin, kanunlarla ve Cumhurbaşkanlığı kararnameleriyle yapmak yükümlülüğünde bulundukları kamu hizmetlerinin veya teşebbüslerinin yürütülmesi için gerekli olan taşınmaz malları, kaynakları ve irtifak haklarını kamulaştırabileceği 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 3. maddesinde hükme bağlanmış ve devam eden maddelerinde  kamulaştırmanın usul ve şartları düzenlenmiştir.
2942 sayılı Kamulaştırma Kanununda, kamulaştırma işlemleri açısından olağan ve acele kamulaştırma olmak üzere iki ayrı usul düzenlenmiştir.