muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/11720, Karar No: 2015/11196, Tarih: 03.12.2015

-

rapor ve krokisinde; dava konusu yere ait 1953 tarihli basit kroki niteliğindeki toprak tevzi belirtmelik tutanaklarının uygulanabilir niteliği olmadığı ve taşınmazın geldisi olan 295 ada 43 parsel sayılı taşınmazın şekil itibariyle mera kapsamında kaldığı belirtilmiştir. Ancak mahkemece itibar edilen bilirkişi raporu denetime elverişli olmadığı gibi tereddütleri ortadan kaldırıcı nitelikte de değildir.

Davacının dayandığı 02.02.1953 tarihli Aşıkpaşa Semti için verilen mera norm kararında mera hudutları belirtilmiştir. Her ne kadar mera paftası fenni sıhhatı haiz değil ise de zeminde bulunan bu sınırlardan mera hudutlarının belirlenmesi mümkün olabilecektir. Bu yüzden mahkemece mahallinde yeniden keşif yapılarak gerekirse yöreyi iyi bilen mahalli bilirkişilerdende faydalanılarak konusunda uzman olan üç kişiden oluşan harita mühendisi ve ayrıca ziraatçi bilirkişi ve şehir plancısı aracılığıyla uygulama yapılmalı, mera norm kararındaki sınırlar bilirkişilere sorularak arazi üzerinde tespit ettirilmeli, mera norm kararında belirtilen sınırların dava konusu yeri kapsayıp kapsamadığı ve taşınmazın hangi parselin imar uygulaması sonucu oluştuğu duraksamasız belirlenmeli, saptanan sınırlar ve dava konusu taşınmazların konumu teknik bilirkişinin çizeceği krokide işaret ettirilerek denetime elverişli bir rapor aldırılıp sonucuna göre hüküm kurulmalıdır.

Yapılan araştırma sonunda dava konusu taşınmazların mera norm kararı sınırlarında kaldığının tespit edilmesi halinde 2981 sayılı Kanunun 10/c maddesi ve imar planı uygulama haritaları kapsamına göre mera olan taşınmazların 01.01.2003 tarihinden önce yerleşim yeri olarak işgal edilen yerlerden olup olmadığı resmi deliller toplanarak bu tarihlere yakın tarihlerde çekilen hava fotoğraflarından da yararlanılarak saptanmalı, öte yandan meranın artık mera olarak kullanılmasının teknik açıdan mümkün bulunup bulunmadığı parsel bazında değil, imar planları ve ada bazında ziraatçi bilirkişiye incelettirilmeli, HMK'nın 290. maddesi hükmü gereğince keşfi izlemeye olanak sağlayacak ve bilirkişi raporlarını denetlemeye yardımcı olacak sayıda fotoğraf çektirilerek dosyaya konulmalı, tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir hüküm kurulmalıdır.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 04.11.2015 tarihli, 2014/14-1313 Esas sayılı kararı da bu doğrultudadır.

Mahkemece belirtilen bu hususlar gözetilmeden eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, bu sebeple kararın bozulması gerekmiştir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 04.11.2015 tarihli, 2014/14-1313 Esas sayılı kararı da bu doğrultudadır.

Mahkemece belirtilen bu hususlar gözetilmeden eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, bu sebeple kararın bozulması gerekmiştir.

Kabule göre de; 11.01.2011 tarihli ve 6099 sayılı Kanunun 16. maddesi ile 21.06.1987 tarihli ve 3402 sayılı Kadastro Kanununa 36. maddesinden sonra gelmek üzere eklenen “Kamu tarafından açılan davalarda yargılama giderleri” başlıklı 36/A maddesinde; Kadastro işlemi ile oluşan tespit ve kayıtların iptali için Devlet veya diğer kamu kurum ve kuruluşları tarafından kayıt lehtarına karşı kadastro mahkemeleri ile genel mahkemelerde açılan davalarda davalı aleyhine vekâlet ücreti dâhil, yargılama giderine hükmolunmaz” hükmü yer almaktadır.

Mahkemece belirtilen bu hususlar gözetilmeden eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, bu sebeple kararın bozulması gerekmiştir.

Aynı kanunun 17. maddesi hükmü ile 3402 sayılı Kanuna eklenen geçici 11. madde ile de;

"Bu Kanunun 36/A maddesi hükmü, henüz infaz edilmemiş yargı kararlarındaki vekâlet ücreti dâhil yargılama giderleri için de uygulanır" hükmü getirilmiştir.

Mahkemece, anılan kanun hükümleri doğrultusunda davalının yargılama giderleri ve vekalet ücreti ile sorumlu tutulmaması gerekirken, değinilen kanun kuralının gözardı edilmesi de doğru görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda yazılı nedenlerle davalı temsilcisinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, bozma bedenine göre davacı vekilinin temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, peşin yatırılan harcın istek halinde davalı tarafa iadesine, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere 03.12.2015 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/20753, Karar No: 2015/1324, Tarih: 04.02.2015

**17. Hukuk Dairesi         2014/20753 E.  ,  2015/1324 K.**

**"İçtihat Metni"**

Dairelerin iş bölümüne ilişkin Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulu'nun 19.01.2015 tarih ve 8 sayılı kararının 22.01.2015 tarih ve 29244 sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe girmesi nedeniyle Adli Yargı kolu içinde yargı yerinin belirlenmesine ilişkin ihtilafların (merci tayini) incelenmesi görevi Yüksek 20. Hukuk Dairesine verilmiştir.

Bu nedenle dosyanın anılan Daire Başkanlığına GÖNDERİLMESİNE 04/02/2015 tarihinde karar verildi
Yargıtay — Esas No: 2021/10890, Karar No: 2021/15928, Tarih: 13.12.2021

**10. Hukuk Dairesi         2021/10890 E.  ,  2021/15928 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava, iş kazası olduğunun ve maluliyet oranının tespitleri istemine ilişkindir.

Mahkemece, bozma sonrası kararında belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalı ve davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Eldeki uyuşmazlıkla ilgili olarak, davacı yanın, ... İş Mahkemesinin 2004/452 Esas no’lu dosyasına kayden açıldığı anlaşılan maddi manevi tazminat dosyasının celbi sağlandıktan sonra gönderilmek üzere dosyanın mahalline GERİ ÇEVRİLMESİNE, temyiz itirazlarının bu noksanlık giderilip dosya geldikten sonra incelenmesine, 13/12/2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/27184, Karar No: 2013/24194, Tarih: 24.10.2013

**2. Hukuk Dairesi         2012/27184 E.  ,  2013/24194 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İstanbul 5. Aile Mahkemesi

TARİHİ :23.10.2012

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm, davalı-karşı davacı (koca) tarafından, kendi tazminat taleplerinin reddi, kadının davasının kabulü ve kadın yararına hükmedilen tazminatlar yönünden temyiz edilerek; temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılması istenilmekle; duruşma için belirlenen 25.10.2013 günü temyiz eden davalı-davacı R.V.K.vekili Av. F. G. ve karşı taraf davacı-davalı G.K.vekili Av. B.S. geldiler. Gelenlerin konuşması dinlendikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için duruşmadan sonraya bırakılması uygun görüldü. Bugün dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuna uygun sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir yanlışlık görülmemesine göre, davalı-karşı davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yersizdir.

2-Boşanmada manevi tazminatın amacı, boşanmaya sebep olan olaylar yüzünden kişilik hakkı saldırıya uğrayan tarafın, bozulan ruhsal dengesini telafi etmek, manevi değerlerindeki eksilmeyi karşılamaktır. Onun için, kişilik haklarını ihlal eden fiille, tazminat miktarı arasında makul bir oranın bulunması gerekir. Bir tarafın zenginleşmesine yol açacak sonuçlar doğurur miktarda manevi tazminat takdiri, müesseseyi amacından saptırır. Hakim, tazminat miktarını saptarken, bir yandan kişilik hakları zedelenen tarafın, ekonomik ve sosyal durumunu ve boşanmada kusuru bulunup bulunmadığını ve varsa kusur derecesini, fiilin ağırlığını; öbür yandan da, kişilik haklarına saldırıda bulunanın kusur derecesini, ekonomik ve sosyal durumunu göz önünde bulundurmak zorundadır. Açıklanan ilkeler gözetildiğinde davacı-karşı davalı kadın yararına takdir edilen manevi tazminat miktarı orantısız ve çoktur. Daha uygun miktarda tazminat takdiri gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru bulunmamıştır.

SONUÇ:Temyiz edilen hükmün yukarıda 2. bentte gösterilen sebeple BOZULMASINA, bozma kapsamı dışında kalan temyize konu bölümlerinin ise yukarıda 1. bentte gösterilen sebeple ONANMASINA, duruşma için taktir olunan 990 TL. vekalet ücretinin Gözde'den alınıp Ramiz'e verilmesine, istek halinde temyiz peşin harcının yatırana geri verilmesine, işbu kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere oyçokluğuyla karar verildi.25.10.2013 (Cuma)

KARŞI OY YAZISI

SONUÇ:Temyiz edilen hükmün yukarıda 2. bentte gösterilen sebeple BOZULMASINA, bozma kapsamı dışında kalan temyize konu bölümlerinin ise yukarıda 1. bentte gösterilen sebeple ONANMASINA, duruşma için taktir olunan 990 TL. vekalet ücretinin Gözde'den alınıp Ramiz'e verilmesine, istek halinde temyiz peşin harcının yatırana geri verilmesine, işbu kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere oyçokluğuyla karar verildi.25.10.2013 (Cuma)

KARŞI OY YAZISI

Evlilik, fiilen altı ay sürmüştür. Kadın yararına 75.000 TL maddi tazminata da hükmedilmiştir. Kocanın iş adamı olarak ortalamanın üstünde gelir sahibi olduğu, kadının ise TRT'de çalışarak aylık 4500 TL gelir sağladığı anlaşılmaktadır. Boşanmaya sebep olan olaylarda her iki taraf da kusurlu olmakla birlikte, eşine göre kocanın daha ağır kusurlu olduğu hususu sabittir. Evliliğin fiilen oldukça kısa sürmesi, kadının da kendisinin ekonomik güvencesinin bulunması, kadının müterafik (ortak) kusuru göz önüne alındığında; hükmedilen maddi tazminat (TMK md. 174/1) da fazla olmuştur. Hükmün sadece manevi tazminat fazlalığı yönünden değil, maddi tazminatın fazla takdir olması sebebiyle de bozulması gerektiğini düşünüyorum.
Yargıtay — Esas No: 2014/8771, Karar No: 2014/10101, Tarih: 18.09.2014

**6. Hukuk Dairesi         2014/8771 E.  ,  2014/10101 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İstanbul 18. İcra Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 09/10/2012

NUMARASI : 2010/1476-2012/726

İcra mahkemesince verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı karar, davalılar tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Davacı alacaklılar tarafından davalı borçlular hakkında, kira alacağının tahsili amacıyla başlatılan icra takibine davalı borçluların itirazı üzerine, davacı alacaklılar icra mahkemesine başvurarak itirazın kaldırılması ve icra inkar tazminatına karar verilmesini istemiştir. Mahkemece davanın kabulüne itirazın kaldırılmasına ve icra inkar tazminatına karar verilmesi üzerine karar davalıların vekillerince temyiz edilmiştir.

1-Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, temyiz olunan kararda yazılı gerekçelere göre, davalıların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Davacı alacaklı tarafından 01/09/2007 başlangıç tarihli 3 yıl süreli yazılı kira sözleşmesine dayalı olarak 20/01/2010 tarihinde başlatılan icra takibinde aylık 2500 USD kira bedelinden ödenmeyen 2009 yılı Nisan, Mayıs, Haziran, Temmuz, Ağustos ayları kira alacakları ile aylık 3000 USD den ödenmeyen 2009 yılı Eylül, Ekim, Kasım, Aralık ayları ve 2010 yılı Ocak ayı kira alacakları toplamı 27.500 USD karşılığı 40.185,75 TL asıl alacak ve 1.318,93 TL işlemiş (yıllık %8) faiz alacağı toplamı 41.504,68 TL alacağın tahsili istenmiştir. Borca itiraz üzerine davacı alacaklı tarafından açılan itirazın kaldırılması ve tahliye davasında, davacı vekili 08/02/2011 tarihli dilekçe ekinde önceki dönem kira alacağı ile ilgili olarak Şişli 1. İcra Hukuk Mahkemesinin 30/10/2009 tarih ve 2009/1107 Esas 2009/1185 Karar sayılı itirazın kaldırılması ve tahliye kararı ile bu kararın infazına ilişkin 22/01/2010 tarihli tahliye tutanağını sunmuştur. Tahliye tutanağına göre kiralananın 22/01/2010 tarihinde icra müdürlüğünce tahliye edildiği anlaşılmaktadır.

Tahliye tarihinden sonraki alacak tazminat hukukunu ilgilendirdiğinden ve alacağın tespiti yargılamayı gerektirdiğinden dar yetkili icra mahkemesinde tahliye tarihinden sonrasına ilişkin istemin reddine karar verilmesi gerekir. Davacı tarafından başlatılan icra takibinde 2010 yılı Ocak ayı kira alacağının tamamı talep edilmiş olup mahkemece kiralananın tahliye edildiği 22/01/2010 tarihine kadar olan kira alacağı miktarı belirlenerek bu miktar üzerinden itirazın kaldırılmasına karar verilmesi gerekirken tahliye tarihinden sonraki alacak miktarı yönünden de davanın kabulüne ve itirazın kaldırılmasına karar verilmesi doğru değildir.

Karar bu nedenle bozulmalıdır.

Karar bu nedenle bozulmalıdır.

SONUÇ: Yukarıda 2 nolu bentte açıklanan nedenlerle temyiz itirazlarının kabulü ile 6100 sayılı HMK.ya 6217 Sayılı Kanunla eklenen geçici 3.madde hükmü gözetilerek HUMK.nın 428 ve İİK.nın 366.maddesi uyarınca kararın BOZULMASINA, istek halinde peşin alınan temyiz harcının temyiz edenlere iadesine, 18/09/2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/957, Karar No: 2017/169, Tarih: 21.03.2017

**Ceza Genel Kurulu         2015/957 E.  ,  2017/169 K.**

**"İçtihat Metni"**

Yargıtay Dairesi : 8. Ceza Dairesi

Mahkemesi :Asliye Ceza

Köy yoluna tecavüz suçundan sanıkların beraatlerine ilişkin, Bergama 1. Asliye Ceza Mahkemesince verilen 01.02.2013 gün ve 544-132 sayılı hükümlerin katılan Maliye Hazinesi vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay 8. Ceza Dairesince 18.11.2014 gün ve 12815-26375 sayı ile;

"Köy yoluna tecavüz suçunun mağduru köy tüzel kişiliği olup, suçtan doğrudan zarar görme olasılığı bulunmayan Hazinenin, bu suçtan açılan davaya katılma hakkı bulunmadığı gibi katılma kararı verilmiş olması da temyiz hakkı vermeyeceğinden şikâyetçi Hazine vekilinin temyiz isteminin 5320 sayılı Yasayanın 8/1. maddesi uyarınca uygulanması gereken CMUK'nun 317. maddesi gereğince reddine" karar verilmiştir.

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı ise 24.12.2014 gün ve 22680 sayı ile;

"...Somut olayda İzmir ili Bergama ilçesi Ayvatlar köyü kadastro yoluna tecavüz ettiği iddiası ile sanıklar hakkında açılan kamu davasına katılan sıfatı ile kabul edildiği halde sanık hakkında verilen hükme dair temyiz istemi kamu davasına katılma hakkının bulunmadığından bahisle reddedilen Hazinenin kamu davasına katılma ve bu dava ile ilgili verilen hükümleri temyiz hakkı bulunduğu..." görüşüyle itiraz kanun yoluna başvurarak, Özel Daire ret kararının kaldırılması ve hükmün esasının incelenmesi talebinde bulunmuştur.

5271 sayılı CMK'nun 308. maddesi uyarınca inceleme yapan Yargıtay 8. Ceza Dairesince 30.09.2015 gün ve 38487-21840 sayı ile, itiraz nedenlerinin yerinde görülmediğinden bahisle Yargıtay Birinci Başkanlığına gönderilen dosya, Ceza Genel Kurulunca değerlendirilmiş ve açıklanan gerekçelerle karara bağlanmıştır.

TÜRK MİLLETİ ADINA

CEZA GENEL KURULU KARARI

Özel Daire ile Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı arasında oluşan ve Ceza Genel Kurulunca çözümlenmesi gereken uyuşmazlık; Maliye Hazinesinin, köy yoluna tecavüz suçundan açılan kamu davasına katılma ve hükmü temyiz etme hak ve yetkisinin bulunup bulunmadığının belirlenmesine ilişkindir.

İncelenen dosya kapsamından;

Sanıklar hakkında, Bergama ilçesi, Ayvatlar köy yolunu yer yer kapatarak tecavüzde bulundukları iddiasıyla, 5237 sayılı TCK’nun 154/1. maddesi gereğince cezalandırılmaları talebiyle kamu davası açıldığı,

Kovuşturma aşamasında, Maliye Hazinesi vekilinin davaya katılma isteğinde bulunması üzerine yerel mahkemece, suçtan zarar görme ihtimali nedeniyle Maliye Hazinesinin katılan olarak davaya kabulüne karar verildiği,

Kadastro teknisyenlerince hazırlanan raporda; Bergama ilçesi, Ayvatlar köy yoluna sanıklardan ...'ın 77,60 m2, sanık ...'ın 38,81 m2, sanık ...'ın ise 15,38 metrekare tecavüzlerinin bulunduğunun belirtildiği,

Tanıkların benzerlik gösteren ifadelerinde; köy yoluna sanıkların herhangi bir müdahalelerinin bulunmadığını ifade ettikleri,

Sanıkların suçlamaları kabul etmedikleri,

Anlaşılmaktadır.

Kadastro teknisyenlerince hazırlanan raporda; Bergama ilçesi, Ayvatlar köy yoluna sanıklardan ...'ın 77,60 m2, sanık ...'ın 38,81 m2, sanık ...'ın ise 15,38 metrekare tecavüzlerinin bulunduğunun belirtildiği,

Tanıkların benzerlik gösteren ifadelerinde; köy yoluna sanıkların herhangi bir müdahalelerinin bulunmadığını ifade ettikleri,

Sanıkların suçlamaları kabul etmedikleri,

Anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlık konusunda sağlıklı bir hukuki çözüme ulaşılması bakımından, köy yolunun hukuki statüsü ile Hazine ve köy tüzel kişiliğinin köy yolu üzerinde sahip oldukları hakların niteliği üzerinde durulması gerekmektedir.

3402 sayılı Kadastro Kanununun “Kamu malları” başlıklı 16. maddesinde;

“Kamunun ortak kullanılmasına veya bir kamu hizmetinin görülmesine ayrılan yerlerle Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan sahipsiz yerlerden:

A) Kamu hizmetinde kullanılan, bütçelerinden ayrılan ödenek veya yardımlarla yapılan resmi bina ve tesisler, (Hükümet, belediye, karakol, okul binaları, köy odası, hastane veya diğer sağlık tesisleri, kütüphane, kitaplık, namazgah, cami genel mezarlık, çeşme, kuyular, yunak ile kapanmış olan yollar, meydanlar, pazar yerleri, parklar ve bahçeler ve boşluklar ve benzeri hizmet malları) kayıt, belge veya özel kanunlarına göre Hazine, kamu kurum ve kuruluşları, il, belediye köy veya mahalli idare birlikleri tüzelkişiliği, adlarına tespit olunur.

B) Mera, yaylak, kışlak, otlak, harman ve panayır yerleri gibi paralı veya parasız kamunun yararlanmasına tahsis edildiği veya kamunun kadimden beri yararlandığı belgelerle veya bilirkişi veya tanık beyanı ile ispat edilen orta malı taşınmaz mallar sınırlandırılır, parsel numarası verilerek yüzölçümü hesaplanır ve bu gibi taşınmaz mallar özel siciline yazılır.

Bu sınırlandırma tescil mahiyetinde olmadığı gibi bu suretle belirlenen taşınmaz mallar, özel kanunlarında yazılı hükümler saklı kalmak kaydıyla özel mülkiyete konu teşkil etmezler.

Yol, meydan, köprü gibi orta malları ise haritasında gösterilmekle yetinilir.

C) Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan kayalar, tepeler, dağlar (bunlardan çıkan kaynaklar) gibi, tarıma elverişli olmayan sahipsiz yerler ile deniz, göl, nehir gibi genel sular tescil ve sınırlandırmaya tabi değildir, istisnalar saklıdır.

D) Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan ormanlar, bu Kanunda hüküm bulunmayan hallerde, özel kanunları hükümlerine tabidir” hükmü getirilmiş, Kanunun 16-B maddesinde yol, meydan, köprü gibi taşınmazların kamunun ortak kullanımına ayrılan kamu mallarından olduğu belirtilmiştir.

4721 sayılı Türk Medeni Kanununun “Sahipsiz yerler ve yararı kamuya ait mallar” başlıklı 715. maddesinde ise;

“Sahipsiz yerler ile yararı kamuya ait mallar, Devletin hüküm ve tasarrufu altındadır.

Aksi ispatlanmadıkça, yararı kamuya ait sular ile kayalar, tepeler, dağlar, buzullar gibi tarıma elverişli olmayan yerler ve bunlardan çıkan kaynaklar, kimsenin mülkiyetinde değildir ve hiçbir şekilde özel mülkiyete konu olamaz.

4721 sayılı Türk Medeni Kanununun “Sahipsiz yerler ve yararı kamuya ait mallar” başlıklı 715. maddesinde ise;

“Sahipsiz yerler ile yararı kamuya ait mallar, Devletin hüküm ve tasarrufu altındadır.

Aksi ispatlanmadıkça, yararı kamuya ait sular ile kayalar, tepeler, dağlar, buzullar gibi tarıma elverişli olmayan yerler ve bunlardan çıkan kaynaklar, kimsenin mülkiyetinde değildir ve hiçbir şekilde özel mülkiyete konu olamaz.

Sahipsiz yerler ile yararı kamuya ait malların kazanılması, bakımı, korunması, işletilmesi ve kullanılması özel kanun hükümlerine tâbidir.” hükmü ile sahipsiz yerler ile yararı kamuya ait malların Devletin hüküm ve tasarrufu altında olduğu, bu malların kazanılması, bakımı, korunması, işletilmesi ve kullanılmasının özel kanun hükümlerine tâbi olduğu belirlenmiştir.

Anılan kanuni düzenlemeler uyarınca yol, meydan, köprü gibi taşınmazlar kamu malı olup en genel tanımıyla kamu malları, Devletin özel mülkiyetindeki malları, kamunun yararlanmasına tahsis edilen hizmet malları ile kamunun ortak kullanımına ve yararlanmasına açık olan orta malları ve sahipsiz malları ifade eder. Yararlanma, tahsis şekli, mahiyet gibi ölçütler çerçevesinde kamu malları sahipsiz malları, hizmet malları, orta malı, vakıf malları, eski eserler gibi çeşitli sınıflandırmalara tâbi tutulmaktadır. Bu ayrım içerisinde köy yolları da kamu orta malları kapsamında yer almaktadır. Orta mallarının bir kısmından yapılan tahsise göre toplumun belirli bir kesimi yararlanırken, bir kısmından ise yol ve meydanlar gibi mahiyetleri itibarıyla herkes yararlanmaktadır.

Öğretide, Devletin kamu malları üzerinde sahip olduğu hakkın hukuki mahiyeti konusunda iki farklı görüş ileri sürülmüştür:

1) Birinci görüşü göre; Devlet kamu malları üzerinde mülkiyet değil, bir zabıta ve koruma hakkına sahiptir. Buna göre, kamu malları özel mülkiyete ve ferdi tasarrufa elverişli değildir. Çünkü mülkiyet hakkı bir şeyden mutlak şekilde faydalanmak ve tasarruf etmek yetkisini vermektedir. Devletin ise kamu malları üzerinde serbestçe tasarruf ve mutlak kullanma yetkisi olmadığından kamu malları üzerindeki yetkisi bir mülkiyet hakkı olarak tavsif edilemeyecektir. Devlet kamu malları üzerinde sadece kamu hukukundan kaynaklanan bir zabıta ve koruma hakkına sahiptir.

2) İkinci görüşe göre de; Devlet kamu malları üzerinde bir nevi idare hukuku mülkiyetine sahiptir. Ancak bu mallar umumun istifadesine bırakıldığından veya belli bir kamu hizmetine tahsis edildiğinden bu mülkiyet hakkı çok sınırlı ve idare hukuku kaidelerine bağlı bir haktır. (Halil Cin, Mehmet Handan Surlu, Türk Hukukunda Mera Yaylak ve Kışlaklar ve Mera Kanunu Şerhi, Seçkin Yayınevi, Ankara, 2000, s.13 vd)

Belirtilen görüşler doğrultusunda Devletin köy yolu üzerinde sahip olduğu hakkın hukuki niteliğinin takdir ve tayininden önce mevzuatta Devlete ve onu temsilen Hazineye tanınan hak ve yükümlülüklerin neler olduğunun da gözden geçirilmesinde yarar bulunmaktadır.