muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Danıştay — Esas No: 2023/1036, Karar No: 2024/1127, Tarih: 04.12.2024

iii. Gümrük Veri Ambar Sisteminde (GÜVAS) yapılan sorgulama neticesinde, 01/01/2011 tarihinden itibaren bahse konu firmanın, kamera aksam ve parçaları ithalatının olduğu, ancak 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu'na ekli (IV) sayılı listede bulunan, %20 özel tüketim vergisi kapsamında nitelendirilen kamera cinsi eşyaların ithalatına rastlanmadığı tespit edilmiştir.
iv. Mükellefin haklarında sahte belge düzenlemekten dolayı vergi tekniği raporları bulunan firmalardan aldığı faturaları defterlerine kaydettiği saptanmıştır. Bu faturalar içeriği emtialarla ilgili mükellef şirket yetkilisi ifadesinde, "muhteviyatı, güvenlik kamerası aksam ve parçaları ile güvenlik sistemlerinin aksam ve parçalarına ilişkin olarak alınan emtialar kapsamında düzenlenen faturalar olduğu, kamera ve güvenlik sistemleri adı altındaki ürünlerin satış sonrası teknik servis, revizyon ve parça değişimlerinde kullanıldığı, fatura muhteviyatı eşyaların gerçekten satın alındığı, kendi araçları ile getirdikleri, fatura tutarlarının büyük çoğunluğunun banka havalesi ve çekle ödendiği, faturaların sahte olduğunu bilmedikleri" şeklinde beyanda bulunmuştur.
v. Mükellefin 2010 yılında kullanılan sahte fatura tutarının katma değer vergisi hariç 26.696.031,48 TL olduğu, sahte faturalarla alış gösterilen 359 adet alış faturasının 289 adedinin incelemeye ibraz edilmediği, yetmiş adedinin incelemeye ibraz edildiği, ibraz edilen yetmiş adet faturanın toplam tutarının katma değer vergisi hariç 6.283.800,60 TL, bu faturalardaki kamera alış tutarı toplamının ise katma değer vergisi hariç 5.616.525,31 TL olduğu belirlenmiştir. İbraz edilen yetmiş adet faturanın katma değer vergisi hariç tutarının kamera alış tutarına oranının %89 olduğu, mükellefin 2010 yılında katma değer vergisi hariç toplam tutarı 19.911.641,83 TL olan 32.449 adet fatura düzenlediği, bunlardan bir kısmının incelemeye ibraz edilmediği saptanmıştır.
Bu nedenle mükellef kurumun ilgili yılda hangi adet ve tutarda kamera satışı yaptığının kesin olarak tespit edilmesine imkan bulunmadığı ve düzenlenen toplam faturanın aylık ortalamasının 2704 adet, aylık ortalama tutarının ise 1.659.303,49 TL olduğu belirlenmiştir. Mayıs ayında düzenlenen fatura adedinin 3.075, tutarının ise 1.793.702,26 TL olduğu, Mayıs ayında düzenlenen fatura adedi ve tutarı aylık bazda belirlenenden fazla olduğu için örnek olarak Mayıs ayının alındığı, oranlamaların Mayıs ayı üzerinden yapıldığı, dijital kameralar ve görüntü kaydedici kameraların imal ve teslimi özel tüketim vergisine tabi olmasına rağmen verginin hesaplanmadığı ve beyan edilmediği tespit edilmiştir.

Raporda yer alan tespitlerin değerlendirilmesinden, davacının 01/01/2011 tarihinden itibaren kamera aksam ve parçalarını ithal etmeye başlamasına karşın dava konusu dönem olan 2010 yılında yasal olmayan yollardan kamera aksam ve parçalarının ithal edildiği hususunda herhangi bir tespit bulunmadığı anlaşılmıştır. Mükellef kurumun ilgili yıl hangi adet ve tutarda kamera satışı yaptığının da kesin olarak tespit edilmesine imkan bulunmadığı raporda açıkça belirtilmiştir. Buna rağmen oranlamalar yapılırken en fazla fatura düzenlenen Mayıs ayının örnek alındığı, sadece ibraz edilen faturalardan yola çıkılarak sonuca varıldığı, sahte olduğu iddia edilen faturalar içeriği emtiaların davacı tarafından alınmadığı yönünde yapılmış somut bir tespitte de bulunulmadığı, tespitlerin ve oranlamaların varsayımsal veriler üzerinden yapıldığı görülmüştür.
Bu durumda, gerekli ve yeterli somut tespite dayanmadan tarh edilen özel tüketim vergileri ile kesilen vergi ziyaı cezalarında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Mahkeme bu gerekçeyle cezalı tarhiyatı kaldırmıştır.
Davalının istinaf istemini inceleyen ... Bölge İdare Mahkemesi ...Vergi Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı:
Vergi Dava Dairesi, istinaf istemine konu edilen kararın kaldırılmasını gerektiren bir nedenin bulunmadığı gerekçesiyle istinaf istemini reddetmiştir.
Davalının temyiz istemini inceleyen Danıştay Yedinci Dairesinin 21/01/2022 tarih ve E:2018/1190, K:2022/137 sayılı kararı:
Cezalı tarhiyata esas vergi inceleme raporunda, 4760 sayılı Kanun'a ekli (IV) sayılı listede 8525.80 GTİP'te bulunan dijital kameralar ve görüntü kaydedici kameraların imal ve tesliminin özel tüketim vergisine tabi olmasına rağmen verginin hesaplanmadığı ve beyan edilmediği, kamera aksam ve parçaları ile kameraları belgelendirmek amacıyla yurt içindeki firmalardan sahte faturalarla kamera ve güvenlik sistemi alışı yapılmış gibi işlem yapıldığı tespitlerine yer verilmiştir. 
Belirtilen mevzuat hükümleri uyarınca, (IV) sayılı listedeki malların ithalatı veya imal ya da inşa edenler tarafından teslimi bir defaya mahsus olmak üzere özel tüketim vergisine tabi olacaktır. 
Davacının yurt dışı alımları ile haklarında vergi tekniği raporu bulunan yurt içinde yerleşik firmalardan olan alımları incelenerek özel tüketim vergisi ödenip ödenmediğinin tespiti ile ödenmiş ise bu miktar matrahtan düşülerek tarhiyatın hukuka uygunluğu irdelenerek karar verilmesi gerekirken, somut tespite dayanmadan varsayımsal oranlar üzeriden yapılan cezalı tarhiyatta hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle verilen kararda hukuki isabet bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Daire bu gerekçeyle kararı bozmuştur.
 Hakimler ve Savcılar Kurulu ... Dairesinin ... tarih ve ... sayılı Bölge İdare Mahkemelerinin İş Bölümlerine İlişkin Kararı uyarınca dosyanın gönderildiği ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı ısrar kararı:

Daire bu gerekçeyle kararı bozmuştur.
 Hakimler ve Savcılar Kurulu ... Dairesinin ... tarih ve ... sayılı Bölge İdare Mahkemelerinin İş Bölümlerine İlişkin Kararı uyarınca dosyanın gönderildiği ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı ısrar kararı:
Vergi Dava Dairesi, ... Bölge İdare Mahkemesi ...Vergi Dava Dairesince verilen kararda yer alan hukuksal nedenler ve gerekçeyle ısrar etmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI:   Israr kararının hukuka aykırı olduğu belirtilerek bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.  
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Cevap verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NUN DÜŞÜNCESİ: Temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar, ısrar kararının dayandığı hukuksal nedenler ve gerekçe karşısında, yerinde ve kararın bozulmasını sağlayacak nitelikte bulunmadığından, istemin reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
	İLGİLİ MEVZUAT:
4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu'nun 1. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (c) bendinde, Kanun'a ekli (IV) sayılı listelerdeki malların ithalatı veya imal ya da inşa edenler tarafından tesliminin bir defaya mahsus olmak üzere özel tüketim vergisine tabi tutulacağı hükme bağlanmıştır. Aynı maddenin (2) numaralı fıkrasında, Kanun'a ekli listelerde yer alan malların Türk Gümrük Tarife Cetveli'nde tanımlanan eşyalar olduğu, bu malların tarife numaralarında veya tanımlarında bu Kanun'a ekli listeler dışında yapılacak değişikliklerin Özel Tüketim Vergisi Kanunu'nun uygulanmasında hüküm ifade etmeyeceği belirtilmiştir.
Anılan Kanun'un 3. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde, mal teslimi veya ilk iktisap hallerinde, malın teslimi veya ilk iktisabının vergiyi doğuran olay olduğu düzenlenmiştir. Aynı Kanun'un 4. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (a) bendinde, (IV) sayılı listelerdeki malları imal, inşa veya ithal edenler ile bu malların müzayede yoluyla satışını gerçekleştirenlerin özel tüketim vergisinin mükellefi olduğu hükmüne yer verilmiştir. 
	HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
	Davacı hakkında düzenlenen ve cezalı tarhiyatın dayanağı olan ... tarih ve ...sayılı Vergi İnceleme Raporu'nda davacının yurt içinden ve yurt dışından temin ettiği güvenlik kamerası aksam ve parçalarıyla Balitech marka kamera ve güvenlik sistemleri adı altındaki ürünleri imal ettiği ve yurt içinde sattığı, yurt içindeki firmalardan da sahte fatura temin etmek suretiyle kamera ve güvenlik sistemi alımı yapmış gibi göstererek özel tüketim vergisi kaybına neden olduğu belirtilerek cezalı tarhiyat yapılması önerilmiştir.
	Anılan raporda aşağıdaki  tespitlere yer verilmiştir:
	i. Davacı ithalat aşamasında özel tüketim vergisi ödememek amacıyla kamera yerine kamera imal etmeye yetecek düzeyde kamera aksam ve parçalarını yurt dışı ve yurt içinden temin etmiştir.

Anılan raporda aşağıdaki  tespitlere yer verilmiştir:
	i. Davacı ithalat aşamasında özel tüketim vergisi ödememek amacıyla kamera yerine kamera imal etmeye yetecek düzeyde kamera aksam ve parçalarını yurt dışı ve yurt içinden temin etmiştir.
	ii. Bu kamera aksam ve parçalarını yurt içinde birleştirilerek kamera imalatını gerçekleştirmiştir.
	iii. İmal edilen kameralar güvenlik ve alarm sistemleri ile beraber yurt içinde satılmıştır.
	iv. Satışı yapılan kameraların yurt içinde imal edildiğini gizlemek amacıyla da raporda bahsi geçen firmaların düzenlediği sahte faturalarla kamera alışı gerçekleştirdiği izlenimi verildiği anlaşılmaktadır.
	Bu saptamalardan davacının kamera ithal etmediği için  ithalat aşamasında özel tüketim vergisi ödemediği, davacı tarafından teslim edilen kameraların yurt içinde davacı tarafından imal edildiği, 4760 sayılı Kanun'un 1. maddesinin (1) numaralı fıkrasının  (c) bendi uyarınca davacının imal ettiği ürünleri teslim etmesinin özel tüketim vergisine tabi olduğu ve aynı Kanun'un 4. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (a) bendine göre davacının verginin mükellefi olduğu ve davacı tarafından sahte alım belgeleri ile imalat sürecinin gizlenmeye çalışıldığı sonucuna ulaşılmaktadır.
	Öte yandan, davacı tarafından alış ve satış belgelerinin tamamı ibraz edilmeyerek  özel tüketim vergisinin ödendiği hususunda kendi üzerine düşen ispat külfetinin yerine getirilmediği ve davacının özel tüketim vergisinin ödendiği yolunda bir beyanın da bulunmadığı görüldüğünden,  vergi inceleme raporu uyarınca davacı adına  vergi tarh edilmesinde ve ceza kesilmesinde hukuka aykırılık, aksi yönde verilen kararda hukuka uygunluk görülmemiştir.
	Diğer taraftan, bozma üzerine 2010 yılının Nisan ila Aralık dönemlerine ilişkin vergi ziyaı cezasının tekerrür nedeniyle artırılan kısmına yönelik yapılacak değerlendirmede, "lehe olan kanun hükümlerinin geçmişe yürüyeceği" yolundaki ceza hukukunun temel ilkesi çerçevesinde, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 339. maddesinin 7338 sayılı Kanun'la değişik halindeki, artırım tutarının kesinleşen (tekerrüre esas alınan) cezadan fazla olamayacağı yolundaki düzenlemenin göz önünde bulundurulması	suretiyle hüküm kurulacağı tabiidir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1-	Davalının temyiz isteminin KABULÜNE,
2-	... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...  sayılı ısrar kararının BOZULMASINA,
3-	Yeniden verilecek kararda karşılanacağından, yargılama giderleri hakkında hüküm kurulmasına gerek bulunmadığına, 
04/12/2024 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
X - KARŞI OY:
 Israr kararının, Danıştay Yedinci Dairesinin kararında yer alan hukuksal nedenler ve gerekçe uyarınca bozulması gerektiği oyu ile karara katılmıyoruz.
 
XX - KARŞI OY:
Temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar, dayandığı hukuksal nedenler ve gerekçe karşısında ısrar kararının bozulmasını gerektirecek nitelikte bulunmadığından, istemin reddi gerektiği oyu ile karara katılmıyoruz.
Danıştay — Esas No: 2021/7095, Karar No: 2024/5794, Tarih: 04.12.2024

"İçtihat Metni"
       T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas     No : 2021/7095
Karar	No : 2024/5794                                                                   
TEMYİZ EDEN (DAVACILAR)	: 1- ...	  
	  2- ...  
	  3- ...
	  4- ...	     
VEKİLLERİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI)	: ... Bakanlığı / ANKARA
VEKİLİ	: 1. Hukuk Müş. Yrd. V. ...
İSTEMİN_KONUSU	: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ	:
Dava konusu istem: Davacılar tarafından, yakınları ...'ın Şanlıurfa İli, Birecik İlçesinde bulunan ... Polis Merkezi Karakolu nezarethanesinde gözaltında tutulduğu sırada 28/06/2018 tarihinde intihar etmek suretiyle vefat etmesi olayında idarenin hizmet kusurunun bulunduğu ileri sürülerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla her bir davacı için ayrı ayrı 250.000,00 TL maddi, ayrı ayrı 100.000,00 TL manevi olmak üzere toplam 1.400.000,00 TL tazminatın olay tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
             İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacıların tazminat taleplerinin ilk olarak Mahkemelerinin ... tarih ve E..., K... sayılı merciine tevdi kararının 09/10/2020 tarihinde tebliği ile davalı idarece öğrenildiği, ayrıca davacılar tarafından 09/10/2020 tarihli başvuru ile davalı idareden zararlarının tazmininin istenildiği, bu tarihin idareye başvuru tarihi olarak kabul edilmesi gerektiği, dolayısıyla bu tarihte tazminat istemiyle idareye başvuran davacılar tarafından, idarece altmış günlük süre içerisinde bir cevap verilmeyerek başvurunun zımnen reddedilmiş sayıldığı tarihten itibaren altmış günlük dava açma süresi içinde, en son (06/02/2021 tarihi cumartesi günü olduğu için) 08/02/2021 tarihinde dava açılması gerekirken bu tarih geçirildikten sonra 12/02/2021 tarihinde dava açıldığının görüldüğü gerekçesiyle davanın süre aşımı yönünden reddine karar verilmiştir. 
             Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince, davacıların istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ_EDENLERİN_İDDİALARI : Davacılar tarafından; dava açma süresinin başvuru dilekçesinin davalı idarenin kaydına girdiği tarihten itibaren hesaplanması gerektiği, bu husus idareye sorulması gerekirken eksik inceleme ile karar verildiği ileri sürülmektedir.   
KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI: Davalı idare tarafından, davacıların temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır. 
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: ...
DÜŞÜNCESİ	: Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :	
	MADDİ OLAY :

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI: Davalı idare tarafından, davacıların temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır. 
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: ...
DÜŞÜNCESİ	: Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :	
	MADDİ OLAY : 
	Davacıların yakını ..., Şanlıurfa İli, Birecik İlçesinde bulunan Fırat Polis Merkezi Karakolu nezarethanesinde gözaltında tutulduğu sırada 28/06/2018 tarihinde intihar etmek suretiyle vefat etmiştir.
Davacılar tarafından, yakınlarının ölümünde idarenin hizmet kusurunun bulunduğu ileri sürülerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla her bir davacı için ayrı ayrı 250.000,00 TL maddi, ayrı ayrı 100.000,00 TL manevi olmak üzere toplam 1.400.000,00 TL tazminatın olay tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle ilk olarak ... tarihinde ... İdare Mahkemesinin E:... sayılı dosyası nezdinde dava açılmıştır.
Anılan Mahkemenin davanın yetki yönünden reddine ilişkin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla dosyanın gönderildiği ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla davacıların uğradıklarını ileri sürdükleri zararın tazminini, öncelikle tazminat talep edilebilecek olan davalı idareden talep etmeleri ve idarece istemin reddedilmesi halinde tazminat istemiyle dava açmaları gerekirken, idari bir ön karar alınmadan doğrudan doğruya maddi-manevi tazminat istemiyle açılan davada idari merci tecavüzü bulunduğu gerekçesiyle dava dilekçesinin İç İşleri Bakanlığı'na tevdiine karar verilmiş, bu karar davalı idareye 09/10/2020 tarihinde tebliğ edilmiştir.
Davacılar tarafından, merciine tevdi kararının kendilerine tebliği üzerine 09/10/2020 tarihli dilekçe ile İçişleri Bakanlığı'na başvurularak, yakınları ...'ın vefatı nedeniyle uğradıkları ileri sürülen zararların tazmini talep edilmiş, başvurunun zımnen reddi üzerine 12/02/2021 tarihinde bakılan dava açılmıştır.	
	İLGİLİ MEVZUAT: 
	Anayasanın "Anayasanın bağlayıcılığı ve üstünlüğü" başlıklı 11. maddesinde, "Anayasa hükümleri, yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını ve diğer kuruluş ve kişileri bağlayan temel hukuk kurallarıdır." hükmü; "Hak arama hürriyeti" başlıklı 36. maddesinde, "Herkes, meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı ve davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir." düzenlemesi; "Temel hak ve hürriyetlerin korunması" başlıklı 40. maddesinin ikinci fıkrasında ise, "Devlet, işlemlerinde, ilgili kişilerin hangi kanun yolları ve mercilere başvuracağını ve sürelerini belirtmek zorundadır." kuralı yer almaktadır.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun "Doğrudan doğruya tam yargı davası açılması" başlıklı 13. maddesinin 1. fıkrasının 14/07/2021 tarih ve 31541 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 7331 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 3. maddesiyle değiştirilmeden önceki halinde, idari eylemlerden hakları ihlal edilmiş olanların idari dava açmadan önce, bu eylemleri yazılı bildirim üzerine veya başka suretle öğrendikleri tarihten itibaren bir yıl ve her halde eylem tarihinden itibaren beş yıl içinde ilgili idareye başvurarak haklarının yerine getirilmesini istemelerinin gerektiği, bu isteklerinin kısmen veya tamamen reddi halinde, bu konudaki işlemin tebliğini izleyen günden itibaren veya istek hakkında altmış gün içinde cevap verilmediği takdirde bu sürenin bittiği tarihten itibaren, dava süresi içinde dava açılabileceği kuralına yer verilmiş; “Dilekçeler üzerine ilk inceleme” başlıklı 14. maddesinin 3. fıkrasında, dilekçelerin idari merci tecavüzü, husumet, gibi maddede belirtilen hususlar yönlünden sırasıyla inceleneceği; “İlk inceleme üzerine verilecek karar” başlıklı 15. maddesinin 1. fıkrasının (e) bendinde ise, dilekçeler üzerine yapılan ilk incelemede, dava açılmadan önce ilgili idari merciine başvuruda bulunulmadığının anlaşılması halinde dilekçelerin görevli idare merciine tevdiine karar verileceği kural altına alınmıştır.
 
	HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararıyla hukuka uygun bulunan İdare Mahkemesi kararında; davacıların tazminat taleplerinin ilk olarak Mahkemelerinin ... tarih ve E..., K... sayılı merciine tevdi kararının 09/10/2020 tarihinde tebliği ile davalı idarece öğrenildiğinden bahsetmekle birlikte, davacılar tarafından 09/10/2020 tarihli başvuru ile davalı idareden zararlarının tazmininin istenildiği ve bu tarihin idareye başvuru tarihi olarak kabul edilmesi gerektiği gerekçesiyle davanın süre aşımı yönünden reddine karar verilmiştir.
Davacıların ... tarih ve E...., K.... sayılı merciine tevdi kararı sonrasında açtıkları davanın süresinde olup olmadığı hususunun ortaya konulabilmesi için öncelikle merciine tevdi kararının mı yoksa davacıların 09/10/2020 tarihli başvurularının mı esas alınacağının ortaya konulması gerekmektedir.
Somut uyuşmazlıkta; davacılar, davalı idareye 2577 sayılı Kanun'un 13. maddesi uyarınca herhangi bir başvuru yapmadan, 15/06/2020 tarihinde doğrudan ... İdare Mahkemesinin E:... sayılı dosyası nezdinde dava açarak, yakınları ...'ın vefatı nedeniyle uğradıklarını ileri sürdükleri zararların tazmini istemlerine ilişkin hukuki süreci başlatmışlar, anılan Mahkemenin davanın yetki yönünden reddine ilişkin kararıyla dosyanın gönderildiği ... İdare Mahkemesince de 2577 sayılı Kanun'un 13. maddesinde yer alan zorunlu başvuru şartının yerine getirilmesini teminen merciine tevdi kararı verilerek dava dilekçesi İçişleri Bakanlığı'na tevdi edilmiştir.

Dolayısıyla, davacıların tazminat istemlerine ilişkin süreç 15/06/2020 tarihinde açılan dava ile başlamış ve  2577 sayılı Kanun'un 13. maddesinde yer alan zorunlu başvuru şartı da ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı merciine tevdi kararıyla dava dilekçesi İçişleri Bakanlığı'na tevdi edilerek yerine getirilmiş olup, bu süreç devam ederken davacılar tarafından ayrıca yapılan başvurunun dava açma süresinin hesabına ilişkin olarak esas alınması mümkün olmayıp, değerlendirmenin merciine tevdi kararına ilişkin süreç esas alınarak yapılması gerekmektedir
... İdare Mahkemesinin, dava dilekçesinin İçişleri Bakanlığı'na tevdiine ilişkin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararında; davalı İçişleri Bakanlığı tarafından, tebliğ edilen dava dilekçesine altmış günlük yasal cevap verme süresi içerisinde cevap verilmemesi halinde nasıl bir süreç işleyeceğine, davanın kaldığı yerden devam edip etmeyeceğine dair herhangi bir açıklama yapılmadığı gibi, davacılar tarafından hangi usulün takip edilmesi gerektiği konusunda da izahatta bulunulmadığı, başka bir ifadeyle dilekçenin idareye tebliği ile yargısal sürecin sona ererek idari başvuru (ön karar başvurusu) sürecinin başlamış olacağı ve bu başvuru (dilekçenin tebliği) üzerine yeniden dava açma prosedürünün izlenmesi gerektiği, bu nedenle dilekçenin idareye tebliği tarihinin dosya üzerinden takip edilmesi ve dava açma süresinin buna göre hesaplanması gerektiği hususlarında hak arama hürriyetinin kullanımı sağlayıcı bir açıklamaya yer verilmediği görülmektedir. Bahse konu eksikliklerin, hukuk devleti ilkesi ve hak arama özgürlüğüne aykırılık teşkil ettiği ve davacılar tarafından dava açma süresinin kaçırılmasına neden olduğu, ancak bu hukuki sonucun davacılara yükletilmesinin hakkaniyete aykırı bulunduğu şüphesizdir.
	Buna göre, davacılar tarafından, dava açma süresinin sona ermesinin (08/02/2021) hemen ardından makul süre içerisinde (12/02/2021) bakılan dava açılarak davaya devam etme iradesinin açıkça ortaya konulduğu da dikkate alındığında, davanın süre aşımı yönünden reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına karşı davacıların yapmış oldukları istinaf başvurusunun reddine ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararında yukarıda aktarılan gerekçelerle hukuki isabet görülmemiştir.
Öte yandan; temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararıyla hukuka uygun bulunan İdare Mahkemesi kararı davacıların 16/09/2020 tarihli merciine tevdi kararından sonra açtıkları davanın süresinde olmadığına ilişkin olduğundan,  temyiz incelemesi de bu hususa yönelik yapılmış olup, bozma kararımız uyarınca ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince dosyanın gönderileceği ... İdare Mahkemesi tarafından yapılacak yargılama kapsamında, davacıların 15/06/2020 tarihinde ... İdare Mahkemesinin E:... sayılı dosyası nezdinde açtıkları ilk davanın 2577 sayılı Kanun'un 13. maddesi uyarınca süresinde olup olmadığının ayrıca incelenmesi gerekmektedir.
KARAR SONUCU :
            Açıklanan nedenlerle;