muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Danıştay — Esas No: 2022/2558, Karar No: 2024/5269, Tarih: 25.11.2024

4- Bununla birlikte, dava konusu işlemin (3) no. lu paragrafta belirtilen gerekçe ile hukuka uygun olmadığı sonucuna ulaşılmış olmasının, davacı hakkında güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılmadan ya da başkaca hiçbir işleme gerek olmadan davalı idarece doğrudan özel güvenlik kimlik kartı düzenlenmesi ve çalışma izni verilmesi yönünde işlem tesis edilmesi sonucunu doğurmayacağı açıktır. 
	5- Anayasa Mahkemesinin iptal kararından sonra idarelerce yapılacak güvenlik soruşturmasının usul ve esaslarını düzenleyen  7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu 17/04/2021 tarih ve 31457 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Anılan Kanun'un 13. maddesinin 8. fıkrası ile 4045 sayılı Kanun yürürlükten kaldırılmış ve 14. maddesiyle de  4045 sayılı Kanun'a yapılan atıfların bu Kanun'a yapılmış sayılacağı kuralına yer verilmiştir. Davalı idarece, yukarıda belirtilen iptal gerekçesi doğrultusunda 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu'nda öngörülen temel ilkelere, usul ve esaslara uygun olarak, davacı hakkında yeniden bir güvenlik soruşturması yapılabileceği ve neticesine göre yeni bir işlem tesis edilebileceği de kuşkusuzdur. 
6- Bu itibarla, dava konusu işlemin iptaline ilişkin ...İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak davalı idare tarafından yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararında sonucu itibarıyla hukuki isabetsizlik bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU	:
            Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarenin temyiz isteminin REDDİNE,
2. Dava konusu işlemin iptaline ilişkin ...İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararının gerekçe değiştirerek ONANMASINA, 
3. Temyiz yargılama giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, artan posta ücretinin iadesine,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 25/11/2024 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.
Danıştay — Esas No: 2022/2742, Karar No: 2024/5270, Tarih: 25.11.2024

"İçtihat Metni"
        T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas     No : 2022/2742
Karar	No : 2024/5270                                                              
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	: ... Valiliği	/ ...
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI)	:...
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMİN_KONUSU	:	... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
DAVANIN_KONUSU	: Davacı tarafından; özel güvenlik görevlisi kimlik kartının yenilenmesi talebiyle davalı idareye yapmış olduğu başvurusunun reddine ve adına düzenlenen özel güvenlik kimlik kartının ve çalışma izninin iptal edilmesine ilişkin Bursa Valiliği İl Özel Güvenlik Komisyonunun ...tarih ve...sayılı kararının iptali istenilmiştir.
YARGILAMA SÜRECİ	:
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararıyla; davacı hakkında adli makamlarca yürütülen herhangi bir soruşturma veya kovuşturmanın olmadığı, davacının adının ihbar edilen sıfatı ile ihbar araştırması dosyasında geçtiği anlaşıldığından, diğer bir ifade ile; 5188 sayılı Kanun'da adaylar hakkında devam etmekte olan soruşturma veya kovuşturma bulunuyor olması özel güvenlik görevlisi olmaya engel olarak sayılmışken, anılan Kanun'da adaylar hakkında yapılmakta olan araştırmanın özel güvenlik görevlisi olarak çalışmaya engel olduğu yönünde herhangi bir  düzenlemeye yer verilmediği anlaşılmakla, Bursa Cumhuriyet Başsavcılığının ... tarin ve ...sayılı kararıyla davacı hakkında soruşturmaya yer olmadığına da karar verildiği görüldüğünden, davalı idare işleminde hukuka ve mevzuata uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; davalı idarenin istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI	:	Davalı idare tarafından, kamu güvenliğini tamamlayıcı nitelikte olan özel güvenlik hizmetinin yürütülmesi aşamasında görev yapan kişilerin suç şüphesinden uzak olması gerektiği, mevzuat hükümlerine göre tesis edilen işlemin hukuka uygun olduğu, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI	:	Davacı tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ	:	...
DÜŞÜNCESİ	:	Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçesi değiştirilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME	:

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI	:	Davacı tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ	:	...
DÜŞÜNCESİ	:	Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçesi değiştirilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME	:
1- Dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan mevzuatta, özel güvenlik görevlileri hakkında gerek kimlik belgesi ve çalışma izni verilmesi gerekse bunların yenilenmesi sırasında güvenlik soruşturması yapılacağı, söz konusu soruşturmanın sonucu olumlu olanlara ve mevzuatta aranan diğer şartları taşıyanlara çalışma belgesi düzenleneceği, çalışma şartlarını kaybeden ve güvenlik soruşturması olumsuz olanların da belgelerinin iptal edileceği düzenlenmiştir.
2- Bu kapsamda da, dava konusu olayda, davalı idare tarafından davacı hakkında 4045 sayılı Kanun uyarınca güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılarak, dava konusu işlem tesis edilmiş olup, işlemin sebep unsuru olarak, davacının 5188 sayılı Kanunun 10. maddesinin (h) bendi uyarınca güvenlik soruşturmasının olumsuz olması gösterilmiştir. 
3- Öte yandan, dava konusu işlemin dayanağını oluşturan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucunda elde edilen ve davalı idarece kullanılan davacıya ait kişisel veri niteliğindeki bilgilere, güvenlik soruşturması yapmakla görevli birimler tarafından ulaşılabileceğine ve anılan birimlerin bu kapsamdaki bilgileri alabileceğine dair kanuni düzenleme olan 4045 sayılı Kanun'a göre yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması neticesi ulaşılmış olup; 5188 sayılı Kanun'un 10. maddesinin (h) bendinde düzenlenen güvenlik soruşturması olumlu olmak koşulunun 4045 sayılı Kanun uyarınca yapılan güvenlik soruşturması yönünden Anayasa Mahkemesinin 21/04/2022 tarihli ve E:2021/42, K:2022/45 sayılı kararıyla iptal edilmiş olması karşısında; Anayasa'nın 153. maddesinde yer alan, Anayasa Mahkemesi kararlarının bağlayıcı olduğuna dair hüküm ile Danıştayın yerleşmiş içtihatlarıyla istikrarlı bir şekilde belirtildiği üzere, Anayasa'ya aykırı bulunarak iptal edilmiş olduğu bilindiği halde görülmekte olan davaların Anayasa'ya aykırılığı saptanmış hükümler dikkate alınarak çözümlenmesinin, Anayasa'nın üstünlüğü ve hukuk devleti ilkesine aykırı olacağı hususu da göz önünde bulundurulduğunda, 4045 sayılı Kanun uyarınca yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz sonuçlandığından bahisle davacı hakkında tesis edilen dava konusu işlemde bu gerekçe ile hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

4- Bununla birlikte, dava konusu işlemin (3) no. lu paragrafta belirtilen gerekçe ile hukuka uygun olmadığı sonucuna ulaşılmış olmasının, davacı hakkında güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılmadan ya da başkaca hiçbir işleme gerek olmadan davalı idarece doğrudan özel güvenlik kimlik kartı düzenlenmesi ve çalışma izni verilmesi yönünde işlem tesis edilmesi sonucunu doğurmayacağı açıktır. 
	5- Anayasa Mahkemesinin iptal kararından sonra idarelerce yapılacak güvenlik soruşturmasının usul ve esaslarını düzenleyen  7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu 17/04/2021 tarih ve 31457 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Anılan Kanun'un 13. maddesinin 8. fıkrası ile 4045 sayılı Kanun yürürlükten kaldırılmış ve 14. maddesiyle de  4045 sayılı Kanun'a yapılan atıfların bu Kanun'a yapılmış sayılacağı kuralına yer verilmiştir. Davalı idarece, yukarıda belirtilen iptal gerekçesi doğrultusunda 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu'nda öngörülen temel ilkelere, usul ve esaslara uygun olarak, davacı hakkında yeniden bir güvenlik soruşturması yapılabileceği ve neticesine göre yeni bir işlem tesis edilebileceği de kuşkusuzdur. 
6- Bu itibarla, dava konusu işlemin iptaline ilişkin ... İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak davalı idare tarafından yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesi kararında sonucu itibarıyla hukuki isabetsizlik bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU	:
            Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarenin temyiz isteminin REDDİNE,
2. Dava konusu işlemin iptaline ilişkin ... İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının gerekçe değiştirerek ONANMASINA, 
3. Temyiz yargılama giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, artan posta ücretinin iadesine,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ...İdare Mahkemesine gönderilmesine, 25/11/2024 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.
Danıştay — Esas No: 2020/4556, Karar No: 2024/5279, Tarih: 25.11.2024

"İçtihat Metni"
         T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas     No : 2020/4556
Karar	No : 2024/5279                                                                                
DAVACILAR	: 1- ... Gümrük Müşavirleri Derneği	  
	  2- ... Gümrük Müşavirliği Derneği	   
	  3- ... Gümrük Müşavirleri Derneği 
	  4- ... Gümrük Müşavirleri Derneği
	  5- ... Gümrük Müşavirlik Derneği
VEKİLİ	: Av. ...
DAVALI	: ... Bakanlığı / ANKARA
VEKİLİ	: Av. ...
DAVANIN_KONUSU	: Ticaret Bakanlığı Gümrükler Genel Müdürlüğünün 06/07/2020 tarihli ve 55553357 sayılı, "Geri Verme ve Kaldırma Başvurusu Formunun Elektronik Ortamda Sunulması-Yetkilendirme" konulu genel düzenleyici işlemi ile uygulamaya geçilen, gümrük vergilerinin ve para cezalarının geri alınması veya kaldırılması başvurularının elektronik ortamda avukatlar tarafından da yapılabilmesi için BİLGE (Bilgisayarlı Gümrük Etkinlikleri) Sisteminde "mtav-Mükellef Temsilci Avukatları" profili oluşturulmasına yönelik düzenlemenin iptali istenilmektedir.
DAVACILARIN İDDİALARI 	: Davacılar tarafından, eşyanın gümrükçe onaylanmış bir işlem ve kullanıma tabi tutulmasına ilişkin faaliyetler kapsamında kalan geri verme ve kaldırma başvurusu ve bu konudaki diğer işlemlerin, bu işlemlerin yapılabilmesini teminen alınacak BİLGE şifresi ile “temsilciler” vasıtası ile yapılabileceği, Gümrük Kanunu’nun 225. maddesinde gümrük işlemlerinin doğrudan veya dolaylı temsil yoluyla yapılabileceğinin düzenlendiği; dolaylı temsil yetkisinin münhasıran gümrük müşavirlerine ait olduğu, avukatların bu kapsamda olmadığı, dava konusu işlemin, gümrük müşavirlerine ait yetkinin Gümrük Kanunu'na aykırı biçimde avukatlarla paylaşılmasına imkân verdiği ve gümrük müşaviri ve yardımcılarının haklarını ihlal ettiği, gümrük işlemlerinde temsilci kavramının geniş yorumlanması halinde, bunun avukatlarla sınırlı kalmayacağı, herkesin bu işlemleri yapma hakkına sahip olacağı, Gümrük Yönetmeliğinin 502. maddesindeki “temsilci” kavramının, Gümrük Kanunu’nun 5. maddesi ile birlikte değerlendirilmesi gerektiği, Avukatlık Kanunu'nun genel, Gümrük Kanunu'nun özel kanun olduğu, dolayısıyla temsil hususunun değerlendirilmesinde Gümrük Kanunu'nun dikkate alınması gerektiği, Yasa ve Yönetmelikle münhasıran gümrük müşavirlerine verilen dolaylı temsil yetkisi ile bundan kaynaklı hakların, hiyerarşik olarak daha alt düzeyde bulunan dava konusu işlem ile gümrük müşavirlerinin elinden alındığı, kazanç ve itibar kaybına neden olunduğu, yapılan düzenlemenin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

DAVALININ SAVUNMASI	: Davalı idare tarafından, usul yönünden, iptali talep edilen yazı ile yeni bir işlem tesis edilmediği, kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olmadığı; esas yönünden, Gümrük Kanunu’nun 211 ila 214. maddelerine istinaden gerçekleştirilen gümrük vergilerinin geri verilmesi veya kaldırılması işlemlerinin Kanun’un 225. maddesi kapsamında "eşyanın gümrükçe onaylanmış bir işlem ve kullanıma tabi tutulmasına ilişkin faaliyet" olmadığı, söz konusu başvurular ile dava açmaya gerek kalmaksızın ilgilinin durumunun idare tarafından bir kez daha gözden geçirilmesinin amaçlandığı, avukatların temsil yetkisi konusunda özel düzenleme niteliğinde bulunan 1136 sayılı Avukatlık Kanunu’nun 35. maddesinde, avukatların resmi dairelerdeki bütün işleri takip edebileceklerinin hükme bağlandığı ve buna göre de avukatların gümrük idarelerine geri verme veya kaldırma başvurusu yapmalarının mümkün olduğu, esasen dava konusu yazıyla, halihazırda avukatlar tarafından, Gümrük Yönetmeliğinin 502. maddesinin 1. fıkrasında 01/04/2020 tarihinde yapılan değişiklik öncesinde kâğıt ortamında sunulan formun, Geri Verme ve Kaldırma Talep Yönetimi Sisteminde (yalnızca bu sistemde kullanılmak üzere) BİLGE şifresi almak suretiyle elektronik olarak sunulabilmesinin sağlandığı, konu ile ilgili yeni bir tasarrufta bulunulmadığı, yapılan işlemin usule ve hukuka uygun olduğu savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ	: ...
DÜŞÜNCESİ	: Davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI	: ...
DÜŞÜNCESİ	: Dava, Ticaret Bakanlığı Gümrükler Genel Müdürlüğünün 06/07/2020 tarih ve 55553357 sayılı yazısı ile uygulamaya geçilen "Geri Verme ve Kaldırma Başvurusu Formunun Elektronik Ortamda Sunulması - Yetkilendirme" konulu Bilge Sistemi üzerinden "mtav-Mükellef Temsilci Avukatları" profili oluşturması işleminin iptali istemiyle açılmıştır.
Davalı idarenin usule ilişkin itirazları yerinde görülmemiştir.
4458 sayılı Gümrük Kanununun 1. maddesinde bu Kanunun amacının, Türkiye Cumhuriyet Gümrük Bölgesine giren ve çıkan eşyaya ve taşıt araçlarına uygulanacak gümrük kurallarını belirlemek olduğu tanımlanarak Temsil Hakkı ve Yetkilendirilmiş Yükümlü başlığını taşıyan 5. maddesinde;  bütün kişilerin, gümrük mevzuatı ile öngörülen tasarrufları ve işlemleri gerçekleştirmek üzere gümrük idarelerindeki işleri için bir temsilci tayin edebilecekleri; …temsilin, doğrudan veya dolaylı olabileceği..225’inci maddenin 1’inci fıkrasında belirtilen kişilerin (gümrük müşavirlerinin) gümrük idarelerinde dolaylı temsilci olarak iş takip edebilecekleri hükmü yer almış, gümrük müşavirlerinin yetki ve sorumlulukları ise, aynı Kanunun “Gümrüklerde İş Takibi ve Gümrük Müşavirleri” başlıklı “Üçüncü Bölüm”ünde düzenlenmiştir.

Bu bölümde yer alan 225’inci maddenin 1’inci fıkrasında, eşyanın gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi tutulmasına ilişkin faaliyetlerin, 5’inci madde hükümleri çerçevesinde, sahipleri ile bunların adına hareket edenler tarafından doğrudan temsil yoluyla veya gümrük müşavirleri tarafından dolaylı temsil yoluyla takip edilip sonuçlandırılacağı; 226’ncı maddede, gümrük müşavirlerinin, her türlü gümrük işlemini takip ederek sonuçlandırabilecekleri, 210 maddesinde bu Kanunda geçen 
a) "Geri verme" deyimi, ödenmiş olan gümrük vergilerinin tamamen veya kısmen geri ödenmesi,
b) "Kaldırma" deyimi, henüz ödenmemiş olan gümrük vergilerinin tamamen veya kısmen alınmamasına karar verilmesi, anlamına geleceği, 211. maddesinde, Kanunen ödenmemeleri gerektiği halde ödenmiş olduğu belirlenen gümrük vergileri geri verilir. Kanunen tahakkuk ettirilmemeleri gerektiği halde tahakkuk ettirilen gümrük vergileri kaldırılır kuralı yer almıştır.
Gümrük Yönetmeliği'nin geri verme veya kaldırma başvurusunu düzenleyen 502. maddesinde (1) (Değişik:RG-1/4/2020-31086)(35) Gümrük vergilerinin ve para cezalarının geri verilmesi veya kaldırılması başvurusu, bu vergileri ve cezaları ödeyen veya ödemekle yükümlü olan kişi veya bunların temsilcileri veya hak ve yükümlülükleri devralan kişi tarafından Ek-78’de yer alan Geri Verme veya Kaldırma Başvurusu Formu ile elektronik olarak ilgili gümrük idarelerine yapılır. Bu Forma gerekli belgeler de elektronik ortamda eklenir." hükmüne yer verilmiştir.
1136 sayılı Avukatlık Kanununun 2. maddesinde avukatlığın amacı "Hukuki münasabetlerin düzenlenmesini, her türlü hukuki mesele ve anlaşmazlıkların adalet ve hakkaniyete uygun olarak çözümlenmesini ve hukuk kurallarının tam olarak uygulanmasını her derecede yargı organları, hakemler, resmi ve özel kişi, kurul ve kurumlar nezdinde sağlamak.” olarak tanımlandıktan sonra, 35'inci maddesinde, kanun işlerinde ve hukuki meselelerde mütalaa vermek, mahkeme, hakem veya yargı yetkisini haiz bulunan diğer organlar huzurunda gerçek ve tüzel kişilere ait hakları dava etmek ve savunmak, adli işlemleri takip etmek, bu işlere ait bütün evrakı düzenlemenin yalnız baroda yazılı avukatlara ait olduğu, baroda yazılı avukatların birinci fıkradakiler dışında kalan resmi dairelerdeki bütün işleri de takip edebilecekleri" düzenlenmiştir.
Uyuşmazlık, Gümruk vergilerinin ve para cezalarının geri verilmesi veya kaldırılması amacıyla bilgisayarlı Gümrük Etkinlikleri (BILGE) sistemi içinde yer alan geri verme veya Kaldırma başvurusu formunun, Geri Verme veya Kaldırma Takip yönetimi Sistemi üzerinden elektronik olarak sunulabilmesini teminen bu kişiler için yalnızca anılan sistemde kullanılmak üzere "Mtav-Mükellef Temsilci Avukatları" profili tanımlanarak ilgili profile sahip kullanıcıların uygulamayı kullanmasına yönelik düzenleme yapılmasına ilişkin işlemden kaynaklanmıştır.

İdarenin yönetmelik ve daha altı düzenleyici işlemlerle düzenleme yetkisinin üst nomla getirilen hükümleri kısıtlayacak şekilde kullanılamayacağı yasayla kendisine verilmiş olan görevleri idari metinlerle düzenlerken, bu görevlerin gerektirdiği teknik detayların belirlenmesi noktasında takdir hakkına sahip olduğu, ancak bu takdir hakkının  kamu yararı ve kamu düzenine uygun olarak kullanılması gerektiği açıktır.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden, 4458 sayılı Gümrük Kanununun 210 ve 211. maddesi hükmüne göre gümrük vergilerinin ve para cezalarının geri verilmesi veya kaldırılması başvurusunun sadece gümrük müşavirlerinin dolaylı temsilci olarak yapabileceği yönünde bir sınırlama olduğundan söz edilemez.
Böylece baroya kayıtlı avukatlar tarafından söz konusu başvurunun elektronik ortamda sunulabilmesini amacıyla "Mtav-Mükellef Temsilci Avukatları" profili tanımlanması, 1136 sayılı Kanunla resmi dairelerde tüm iş ve işlemlerin takip edebilmesine dair avukatlara tanınan yetkinin kullanılması amacına uygundur.
Bu durumda üst norma aykırılık taşımayan kamu yararı ve kamu düzenine uygun olarak tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, davanın reddi gerektiği, düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:	
MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ :
Devlet kurumlarının ve faaliyetlerinin elektronik ortamda tanımlanarak Dijital Türkiye hedefine ulaşılması amacıyla, Gümrük Yönetmeliğinin 502. maddesinin 1. fıkrasında, 01/04/2020 tarihli ve 31086 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmelik ile değişiklik yapılarak gümrük vergilerinin ve para cezalarının geri alınması veya kaldırılması başvurularının elektronik ortamda gerçekleştirilmesi öngörülmüştür.
Anılan Yönetmelik kuralına istinaden, Ticaret Bakanlığı Gümrükler Genel Müdürlüğünün 06/07/2020 tarihli ve 55553357 sayılı, "Geri Verme ve Kaldırma Başvurusu Formunun Elektronik Ortamda Sunulması- Yetkilendirme" konulu genel düzenleyici işlemiyle, gümrük vergilerinin ve para cezalarının geri alınması veya kaldırılması başvurularının elektronik ortamda (Geri Verme veya Kaldırma Talep Yönetim Sistemi üzerinden) avukatlar tarafından yapılabilmesi için BİLGE (Bilgisayarlı Gümrük Etkinlikleri) Sisteminde "mtav-Mükellef Temsilci Avukatları" profilinin tanımlanması suretiyle uygulamanın avukatlar tarafından -yalnızca geri alma veya kaldırma başvurularını yapmak üzere- kullanılmasına yönelik gerekli düzenlemenin yapıldığı belirtilerek, avukatların BİLGE Sistemi şifresi başvurularının uygun bulunması halinde "mtav-Mükellef Temsilci Avukatları" profil tanımlamalarının yapılması yönünde tüm gümrük ve dış ticaret bölge müdürlükleri talimatlandırılmıştır.

Bunun üzerine davacı dernekler tarafından, gümrük müşavirlerine ait yetkinin 4458 sayılı Gümrük Kanunu'na aykırı biçimde avukatlarla paylaşılmasına imkân verdiği ve gümrük müşaviri ve yardımcılarının haklarını ihlal ettiği iddiasıyla anılan işlem ile uygulamaya geçilen ve gümrük vergilerinin geri alınması veya kaldırılması başvurularının elektronik ortamda avukatlar tarafından yapılabilmesine olanak sağlayan BİLGE Sistemi üzerinde "mtav-Mükellef Temsilci Avukatları" profili oluşturması işleminin iptali istemiyle bakılmakta olan dava açılmıştır.
İNCELEME VE GEREKÇE	:
USUL YÖNÜNDEN:
 Davalı tarafından,  iptali talep edilen işlem ile yeni bir düzenleme yapılmadığı, bu nedenle kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olmadığı ileri sürülmüştür.
İdari davaya konu olacak kesin ve yürütülmesi gereken işlemler, idari makam ve mercilerin kamu gücüne dayanarak idare hukuku alanına ilişkin olarak yaptıkları ve hukuki sonuçlar doğurabilme kabiliyetini haiz, hukuka uygunluk karinesinin doğal sonucu olarak ve kural itibarıyla (kanunda aksi öngörülmedikçe) re'sen icra edilebilme yeteneğini taşıyan irade açıklamalarıdır.
Başka bir ifadeyle, idarelerin, ilgililerin hukukunu doğrudan etkileyen, onların hak ve yükümlülüklerinde değişiklik veya yenilik yaratan ve hukuk aleminde sonuç doğurması için başka bir işleme ya da onay mekanizmasına ihtiyacı olmayan  irade açıklamalarının idari davaya konu edilmeleri mümkündür.
Dava konusu edilen işlem incelendiğinde; Gümrük Yönetmeliği'nin 502. maddesi kapsamında gümrük vergilerinin ve para cezalarının geri verilmesi veya kaldırılması başvurusunun, gümrük yükümlüsünün temsilcisi sıfatıyla avukatlar tarafından Geri Verme veya Kaldırma Talep Yönetim Sistemi üzerinden elektronik ortamda sunulmasını teminen ilgili avukatlara "mtav-Mükellef Temsilci Avukatları" profili oluşturulmasına yönelik olarak  taşra birimlerine iletilen bir talimat mahiyetinde olduğu, dolayısıyla dava konusu işlemin, Gümrükler Genel Müdürlüğü birimleri arasında yapılan bir iç yazışmanın ötesinde, hak sahiplerinin hukukunu doğrudan etkileyen, onların hak ve yükümlülüklerini belirleyen ve hukuk aleminde sonuç doğurması için başka bir işleme ya da onay mekanizmasına ihtiyacı olmayan, kamu gücüne dayalı bir irade beyanı niteliğinde bulunduğu, bu haliyle kesin ve yürütülmesi zorunlu mahiyet arz ettiği anlaşıldığından, davalı idarenin aksi yöndeki itirazı yerinde görülmemiştir.
ESAS YÖNÜNDEN:
İlgili Mevzuat:
04/11/1999 tarihli ve 23866 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun;
3. maddesinin 1. fıkrasında, 
"Bu Kanunda geçen; ...
8. a) “Gümrük vergileri” deyimi, ilgili mevzuat uyarınca eşyaya uygulanan ithalat vergilerinin ya da ihracat vergilerinin tümünü;
b) “Gümrük yükümlülüğü” deyimi, yükümlünün gümrük vergilerini ödemesi zorunluluğunu; ...
11. "Yükümlü" deyimi, gümrük yükümlülüğünü yerine getirmekle sorumlu bütün kişileri; ...
14. "Eşyanın gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi tutulması" deyimi, eşyanın,