muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2017/15152, Karar No: 2020/1066, Tarih: 23.01.2020

B)Davalı cevabının özeti:

Davalı vekili, davacının 26/01/2012 tarihi ile 04/10/2012 tarihlerinde Alt Hesaplı Cari Ekstresine göre avans alacağı olduğunu ileri sürerek dava açtığını, ancak söz konusu Alt Hesaplı Cari Ekstresi ile banka kayıtları birbirlerini tutmadığını davacı tarafın belgeler ile oynadığını, banka hesap ekstrelerine göre 26/01/2012 tarihi ile 04/10/2012 tarihleri arasında davacı tarafından davalının hesabına toplam 39.000,00 TL para yatırıldığını, bu yatan paraların 17/05/2012 tarihli 1.000.00 TL ödemenin, 18/06/2012 tarihli 1.000.00 TL ödemenin, 26/07/2012 tarihli 500.00 TL ödemenin, 27/08/2012 tarihli 1.000.00 TL ödemenin, 18/09/2012 tarihli 1.000.00 TL' ödemenin fazla mesai ücretleri olduğunun banka kayıtlarında belli olduğunu, davacı tarafın bahsi geçen 8 ay, 10 günde 4.500.00 TL fazla mesai ücreti ödediğini, 34.500.00 TL de avans ve maaş altında para ödediğini, SGK kayıtlarında davalının maaşının 4.000.00 TL olduğunu, 8 ay, 10 günlük sürede davalıya fazla mesai hariç 33.300 TL maaş ödenrmesi gerektiğini, davacının ise 34.500.00 TL ödeme yaptığını, söz konusu hesaba ilk bakıldığında davacı tarafın 1.200.00 TL fazla para yatırmış gibi gözüksede aslında ortada fazla yatırılan bir para olmadığını, çünkü davacı tarafın 2-3-4 aylarda yatırması gereken fazla mesai ücretlerini avans adı altında yatırdığı için sanki 1.200.00 TL alacaklı konumunda gibi gözüktüğünü, davacı tarafın davalıdan alacağı değil, borcu bulunduğunu, davacı tarafın Excel tablosunda her zaman değiştirilebilen alt cari hesap tablosunda bir takım oynamalar yaparak resmi evrakta sahtekarlık suçunu da işlediğini, söz konusu cari alt hesap tablosu ile bankaya yatan paraların birbirlerini tutmadığını ve davalıdan hiçbir şekilde elden para almadığını, dolayısıyla ödenmemiş paraların ödenmiş gibi gözükmesinin de tamamen cari hesap ile davacı tarafın oynadığının açık bir göstergesi olduğunu, söz konusu alacağın sebepsiz zenginleşme olduğu iddia edildiğine göre, bir yıllık zamanaşımı süresinin de geçtiğini bu nedenle zamanaşımı itirazında bulunduklarını, iddia ve taleplerin yersiz olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

C)Yerel Mahkeme kararının özeti:

Mahkemece, toplanan delillere ve bilirkişi raporuna göre, davalıya ait SS sicil dosyasının incelenmesinde; davalının ... sigorta sicil numarası ile Sosyal Güvenlik Kurumu İl Müdürlüğü'nde kayıt ve tescilli olduğu, T.C. Atabey Belediyesi Kum Çakıl Hazır Beton Biriket İşletmesi'nce 16/01/201 tarihinde inşaat yöneticisi meslek adı ile 4/a sigortalısı olarak işe başladığına ilişkin işe giriş bildirgesi ile 05/10/2012 tarihinde işten ayrılış nedeni (kodu) (29) "işveren tarafından ahlak veiyiniyet kurallarına uymyan davranışlarda bulunması" olarak belirtilen işten ayrılış bildirgesi düzenlendiği, Isparta 3. İcra Dairesi'nin 2015/339 Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davacı T.C. ... vekillerince 22/01/2015 tarihli takip talebi ile borçlu ... hakkında 12.800,00 TL asıl alacak, 2.651,18 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 15.451,18 TL alacağın fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere asıl alacak kalemine işleyecek 12.800,00 TL için yıllık % 9 yasal faiz oranından az olmamak üzere artan oranlarda faizi ile temerrüt faizi ile birlikte tahsilinin talep edildiği, ödeme emrinin borçluya 27/01/2015 tarihinde tebliğ edildiği, borçlu tarafından süre içerisinde 28/01/2015 havale tarihli dilekçesi ile takibe asıl borç ve ferileri yönü ile itiraz edildiği ve 28/01/2015 tarihinde icra takibinin durdurulduğu, Mahkeme tarafından tanıkların dinlendiği, bilirkişi tarafından düzenlenen 28/01/2016 tarihli raporda; yerinde inceleme yapılmak suretiyle davacı iş yerine ait kayıtlar üzerinde yapılan incelemeler sonucunda; davalı Hasan Hüseyin Bal'ın davacıya ait T.C. Atabey Belediyesi Kum Çakıl Hazır Beton Biriket İşletmesi'nde 16/01/2012 tarihnde yönetici(inşaat) meslek adı ile taraflar arasında herhangi bir sözleşme olmaksızın 4/a sigortalısı olarak çalışmaya başladığı, 05/10/2012 tarihinde (29 işten ayrılış kodu ile) işveren tarafından ahlak ve iyiniyet kurallarına uymayan davranışlardan dolayı çıkış verildiği, Eylül, Ekim aylarında çalışması olmadığı, çalışması olmayan aylarda eksik günün puantaj kaydı olarak bildirildiği, çalışılan dönemlerde davacı T.C. Atabey Belediye Başkanlığınca davalıya Ocak/2012 ayında 16 günlük çalışma karşlığında net 2.170,57 TL fazla mesai dahil ücret tahakkuk ettirildiğini, diğer aylarda ise 2012/2-3-4-5-6-7-8. aylarda net aylık 4.000,00 TL olmak üzere 28.000,00 TL, toplamda ise (2012/1-2-3-4-5-6-7-8) 8.625,14 TL fazla mesai ücreti, 21.546,37 TL normal çalışma ücreti olarak fazla mesai dahil toplam net 30.170,57 TL ücret tahakkuk ettiği, davalının ... nolu Garanti Bankası hesabına toplam 43.800,00 TL olarak ödeme yapıldığı, bu ödemeden 30.170,57 TL fazla mesai dahil net ücretin düşülmesinden sonra 13.629,43 TL davacının davalıya fazla ödemede bulunduğu ancak davacı takip talebi asıl alacağının 12.800,00 TL olarak talep edildiğinin belirtildiği, dosyada mevcut banka hesap ektrelerinin ve ücret bordrolarının ve SGK evrakının incelenmesinde; davacı T.C

.170,57 TL ücret tahakkuk ettiği, davalının ... nolu Garanti Bankası hesabına toplam 43.800,00 TL olarak ödeme yapıldığı, bu ödemeden 30.170,57 TL fazla mesai dahil net ücretin düşülmesinden sonra 13.629,43 TL davacının davalıya fazla ödemede bulunduğu ancak davacı takip talebi asıl alacağının 12.800,00 TL olarak talep edildiğinin belirtildiği, dosyada mevcut banka hesap ektrelerinin ve ücret bordrolarının ve SGK evrakının incelenmesinde; davacı T.C. Atabey Belediye Başkanlığınca davalıya Ocak/2012 ayında 16 günlük çalışma karşılığında net 2.170,57 TL ücret tahakkuk ettirildiği, diğer aylarda ise 2012/2-3-4-5-6-7-8. Aylarda net aylık 4.000,00 TL olmak üzere 28.000,00 TL, toplamda ise (2012/1-2-3-4-5-6-7-8-aylar) 30.170,57 TL net ücret tahakkuk ettirildiği, Eylül ve Ekim 2012 aylarında çalışması olmadığı, çalışması olmayan aylarda eksik gün sebebi puantaj kayıtları olarak bildirildiği ve 05/10/2012 tarihinde işten çıkışının verildiği SGK kayıtlarından anlaşıldığı, davalının davacı işyerinde çalıştığı sürelere ait tahakkuk eden ücretlerin davalının ... nolu Garanti Bankası hesabına toplam 43.800,00 TL olarak ödeme yapıldığı, sunulan bordrolara göre mahkememizce hesaplama yapılmış davalının tahakkuk eden net 30.170,57 TL ücretinin 8.623,80 TL sinin fazla mesai ücreti, 21.546,37 TL'sinin normal çalışma ücreti olduğu kanaatine varıldığı, davacı vekili dilekçelerinde, bilirkişi ise raporunda fazla çalışmaların tahakkuk edilen ücretin içinde olduğunu belirtmişler ise de; son brüt ücret hesaplanırken işçinin aylık ücreti dışında kendisine ödenen ücret ekleri de olabileceği, bu ücret eklerinin hesaba katılabilmesi için yapılan ödemenin süreklilik arz etmesi, para veya para ile ölçülebilir bir menfaat olması gerektiği, bu vasıfları taşıyan ücret eki mahiyetindeki ödemelerin (yakacak yardımı, kasa tazminatı, gıda yardımı, eğitim yardımı, konut yardımı, giyecek yardımı v.s) aylık brüt ücrete tekamül eden tutarı belirlenerek hesaplamaya dahil edilmesi gerekir. İşçiye devamlılık arz etmeyen ve bir defa yapılan ödemelerin ise (yıllık izin ücreti, evlenme yardımı, hastalık yardımı, doğum yardımı, ölüm yardımı, izin harçlığı, fazla çalışma v.s) ücretin belirlenmesinde dikkate alınamayacağı, belirtilen değerlendirme ile birlikte davalının SGK kayıtlarına göre aylık ücretinin 4.000.00 TL olduğu, çalışmış olduğu 26/01/2012-05/10/2012 tarihleri için ödenmesi gereken ücret alacağının 30.170,57 TL olduğu, bu rakamın içerisinde fazla çalışma ücretinin yer almadığı, 8.623,80 TL'nin dosyaya davacı tarafından sunulan evrak ile davacının kabulüne göre fazla çalışma olarak değerlendirilmesi gerektiği, buna göre davalıya ödenmesi gereken miktarın 38.794,37 TL olarak belirlendiği, kendisine yapılan 44.783.00 TL lik ödemeden bu miktar düşüldüğünde davalıya 5.005

.000.00 TL olduğu, çalışmış olduğu 26/01/2012-05/10/2012 tarihleri için ödenmesi gereken ücret alacağının 30.170,57 TL olduğu, bu rakamın içerisinde fazla çalışma ücretinin yer almadığı, 8.623,80 TL'nin dosyaya davacı tarafından sunulan evrak ile davacının kabulüne göre fazla çalışma olarak değerlendirilmesi gerektiği, buna göre davalıya ödenmesi gereken miktarın 38.794,37 TL olarak belirlendiği, kendisine yapılan 44.783.00 TL lik ödemeden bu miktar düşüldüğünde davalıya 5.005.63 TL fazla ödemenin yapıldığı, bu miktar olan asıl alacak üzerinden takibin devamına, takipte ki faiz talebinin takipten önce temerrüt olmadığından asıl alacağa takip tarihine kadar faiz uygulanamayacağından reddine, dava konusu uyuşmazlık yargılamayı gerektirdiğinden davacının icra inkar tazminat talebinin reddine karar vermek gerektiği gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine, Isparta 3. İcra Dairesi'nin 2015/339 Esas sayılı dosyasında yapılan takibin 5.005,63 TL asıl alacak üzerinden devamına, takibindeki faiz talebinin takipten önce temerrüt olmadığından reddine, davacının icra inkar tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.

D)Temyiz:

Karar süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

E)Gerekçe:

1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davacının aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Somut uyuşmazlıkta, Mahkeme tarafından dosyada mevcut bilirkişi raporunda ulaşılan sonuca itibar edilmemiştir.

Mahkeme’nin kabulü ile bilirkişi raporu arasındaki fark, genel olarak, şu şekilde özetlenebilir:

Davalı işçi lehine her ay davalı tarafından tahakkuk ettirilen 4.000.00 TL net ödemeye fazla mesai ücretinin dahil olup olmadığı konusunda Mahkeme tarafından bilirkişi raporundaki görüş benimsenmemiştir.

Bilirkişi raporunda bu 4.000.00 TL.nin içinde normal ücrete ilaveten fazla mesai ücreti de olduğu kabul edilmiştir.

Mahkeme tarafından ise fazla mesai hariç normal aylık maaşın net 4.000.00 TL olduğunu kabul edilmiştir. Mahkemenin yaptığı hesaplama neticesinde, hem bordrolardaki fazla mesai ücreti tahakkukları normal aylık ücretin bir parçası olarak kabul edilmiş, hem de bordrolarda yer alan fazla mesai ücreti tahakkukunun ödenmesi gereken fazla mesai ücreti olarak kabul edilmesi sonucunda bordrolardaki fazla mesai ücreti tahakkukları davalı işçi lehine bir nevi mükerrer tarzda gözetilmiştir.

Bordrolar, fazla mesai ücreti, normal ücret toplamı üzerinden yasal kesintiler düşülünce ve asgari geçim indirimi dahil olmak üzere her ay net 4.000.00 TL ödenecek şekilde hazırlanmıştır. Bordrolardaki brüt fazla mesai ücreti ve brüt normal ücret SGK primi tavan sınırını geçtiğinde tavan üzerinden, tavan sınırını geçmediğinde brüt fazla mesai ücreti ve brüt normal ücret toplamı üzerinden SGK primleri hizmet döküm cetvelinde ödenen prim olarak yer almıştır. Dolayısı ile Mahkeme’nin gerekçesinde SGK kayıtlarına göre aylık normal ücretin net 4.000.00 TL olduğu belirtilmiş ise de SGK kayıtları Mahkeme’nin bu çıkarımını / gerekçesini desteklememektedir.

Dosya kapsamında iş akti bulunmamaktadır.

Tanık beyanları, bordro icmallerinde diğer işçilere yapılan bir işçi için net 1.250.00 TL ödenecek miktar tahakkuku haricinde ondukuz işçi için net 1.000.00 TL veya daha düşük miktarlardaki tahakkuklar, tarafların / taraf vekillerinin beyanları ve itirazı tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, dosyada halihazırda mevcut bilirkişi raporunda yapılan hesaplamanın kabul edilerek hükme esas alınması gerektiğinin düşünülmemesi hatalıdır.

F)SONUÇ:

Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının isteği halinde ilgiliye iadesine, 23/01/2020 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/1882, Karar No: 2019/4975, Tarih: 30.05.2019

**10. Hukuk Dairesi         2019/1882 E.  ,  2019/4975 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava, rücûan tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece, bozmaya uyularak ilamında belirttiği gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Dava, temizlik işçici olarak çalışan mütevefffa Latif Bütüner’in 29.08.2006 günü 21:10 sıralarında davalı şirket tarafından işletilen sosyal tesislerinde bulunan kapalı havuıza girerek boğulması şeklinde meydana gelen iş kazası sonucu vefat etmesi ile hak sahiplerine bağlanan gelir nedeniyle oluşan kurum zararının tahsili istemine ilişkin olup, mahkemece, hak sahiplerince açılan tazminat davasında esas alınan kusur raporu ile yetinilerek ve 506 sayılı Yasa’nın 92. maddesi göz ardı edilerek davanın kabulüne hükmedilmiştir. Davanın yasal dayanağı, olay tarihinde yürürlükte bulunan 506 sayılı kanun olup kusurun belirlenmesinde, mahkemece, öncelikle iş kazasının ne şekilde olduğu, temizlik görevli olarak işçinin havuza girmeden önce şirketin yetkilisinden izin alıp almadığı, işyeri uygulmasına göre temzilik görevlilerinin yüzme havuzuna girmelerine müsade edilip edilmediği, çalışma saatlari içinde kendi insiyatifi ile mi havuza girdiği, dosya içeriğindeki tüm deliller takdir olunarak, varsa çelişki giderilerek belirlenmeli ve kabul edilen maddi olgular doğrultusunda, kusur oran ve aidiyeti konusunda bilirkişi incelemesine gidilmelidir.

1-)Kusur raporlarının, 506 sayılı Yasanın 26., 4857 sayılı Yasanın 77. ve İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğünün 2 vd maddelerine uygun olarak düzenlenmesi gerekir. 4857 sayılı Yasanın 77. maddesi; “İşverenler işyerlerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için gerekli her türlü önlemi almak, araç ve gereçleri noksansız bulundurmak, işçiler de iş sağlığı ve güvenliği konusunda alınan her türlü önleme uymakla yükümlüdürler. İşverenler, işyerinde alınan iş sağlığı ve güvenliği önlemlerine uyulup uyulmadığını denetlemek, işçileri karşı karşıya bulundukları mesleki riskler, alınması gerekli tedbirler, yasal hak ve sorumlulukları konusunda bilgilendirmek ve gerekli iş sağlığı ve güvenliği eğitimini vermek zorundadırlar...” düzenlemesini içermektedir. Anılan düzenleme, işçiyi gözetim ödevi ve insan yaşamının üstün değer olarak korunması gereğinden hareketle; salt mevzuatta öngörülen önlemlerle yetinilmeyip, bilimsel ve teknolojik gelişimin ulaştığı aşama uyarınca alınması gereken önlemlerin de işveren tarafından alınmasını zorunlu kılmaktadır. İş kazasının oluşumuna etken kusur oranlarının saptanmasına yönelik incelemede; ihlal edilen mevzuat hükümleri, zararlı sonuçların önlenmesi için koşulların taraflara yüklediği özen ve dikkat yükümüne aykırı davranışın doğurduğu sonuçlar, ayrıntılı olarak irdelenip, kusur aidiyet ve oranları gerekçeleriyle ortaya konulmalıdır.

Öte yandan, sigortalı veya hak sahipleri tarafından tazmin sorumluları aleyhine açılan tazminat davalarında alınan kusur tespitine ilişkin bilirkişi raporuyla ulaşılan sonuçlar, rücu davasında kurumun taraf olmaması nedeniyle bağlayıcı nitelikte bulunmamakta, işçi sağlığı ve iş güvenliği kuralları yönünden ayrıntılı irdeleme içermesi halinde güçlü delil olarak kabul edilebilmektedir.

Rücû davaları, kusur sorumluluğuna dayanmakta olup, iş kazasında kusurlu olanlar davacı Kurum'un rücû alacağından kusurları karşılığı sorumludur.

Mahkemece, kusur raporu alınmaksızın tazminat dosyasında alınan kusur raporu hükme esas alınmak suretiyle sonuca gidildiği anlaşılmıştır. Kesinleşen tazminat davasında esas alınan kusur raporları her ne kadar güçlü delil ise de söz konusu rücuan tazminat davasında bağlayıcı olmayıp, çelişkileri gideren, zararlandırı olayın nasıl meydana geldiğini ve kusur durumlarını soyut olmayan ifadelerle ortaya koyan ayrıca kusur raporu alınmalıdır.

2-) incelemeye konu dosya kapsamından hak sahibi eş Güner Bütüner’e 01.09.2006 tarihinden itibaren ölüm aylığı bağlanması ile 506 sayılı Yasa’nın 92. maddesinin uygulandığı, ancak kurum zararının mahkemece belirlenmediği anlaşılmıştır.

2-) incelemeye konu dosya kapsamından hak sahibi eş Güner Bütüner’e 01.09.2006 tarihinden itibaren ölüm aylığı bağlanması ile 506 sayılı Yasa’nın 92. maddesinin uygulandığı, ancak kurum zararının mahkemece belirlenmediği anlaşılmıştır.

506 sayılı Yasa'nın 92. maddesi, “Malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları ile iş kazalarıyla meslek hastalıkları sigortasından hak kazanılan aylık ve gelirler birleşirse, sigortalıya veya hak sahibine bu aylık ve gelirlerden yüksek olanın tümü, eksik olanın da yarısı bağlanır. Bu aylık ve gelirler eşitse, iş kazalarıyla meslek hastalıkları sigortasından bağlanan gelirin tümü, malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortalarından bağlanan aylığın da yarısı verilir.” düzenlemesini içermektedir.

Kurumun, sigortalıya bağladığı ilk peşin sermaye değerli gelirden fazlasını isteme hakkı bulunmadığı gibi; bağlanan gelirin kesildiği veya kesilmesi gereğinin, yargılama sürecinde ortaya çıktığı durumlarda; Kurumun ödemediği veya ödemeyecek olduğu gelir kesimini rücuan isteyemeyeceği yönü de, tazmine yönelik davada gözetilmesi gereken genel ilkeler arasında bulunmaktadır.

Dava konusu edilen gelirlerin, 506 sayılı Yasa'nın 92. maddesi (5510 sayılı Yasa’nın 54. madde) uyarınca indirildiğinin anlaşılması halinde; davalının tazminle sorumlu olduğu ilk peşin sermaye değerli gelir miktarının; gelirin başladığı tarih itibariyle 506 sayılı Yasa'nın 92. maddesi (5510 sayılı Yasa’nın 54. madde) uyarınca indirilmiş hâli üzerinden hesaplanan ilk peşin sermaye değerli gelir miktarına, indirme tarihine kadar yapılan fiili ödeme miktarının yarısı da eklenmesi suretiyle belirlenmelidir. Mahkemece; dava konusu edilen gelirlerin, 506 sayılı Kanunun 92. maddesi (5510 sayılı Yasa’nın 54. madde) uyarınca yarıya indirilmiş olup olmadığı belirlenerek yarıya indirildiğinin belirlenmesi halinde gelirin başlangıç tarihi itibariyle 506 sayılı Yasa'nın 92. madde (5510 sayılı Yasa’nın 54. madde) uygulaması gözetilerek belirlenmiş (yukarıda anlatılan şekilde hesaplanmış) miktarını gösterir ilk peşin sermaye değeri Kurumdan sorulmalı, davalının tazminle sorumlu olduğu ilk peşin sermaye değerli gelir miktarı hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak şekilde belirlenmeli ve hasıl olacak sonuca göre karar verilmelidir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular ışığında, tazminat dosyasındaki raporun bağlayıcı olmadığı ve ceza dosyasındaki takipsizlik kararı gözetilerek olaya ve oluşa uygun, kusur durum ve aidiyetlerinin belirlendiği ayrı bir kusur raporu alınmalı, yaşlılık aylığı bağlanmasından dolayı 506 sayılı yasanın 92. maddesi (5510 sayılı Yasa’nın 54. madde) uyarınca gelirin yarıya inmesi ile baştan yarı gelire, gelirin yarıya düştüğü tarihe kadarki ödemenin yarısı eklenip gerçek zararla karşılaştırılması gerektiği gözetilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik araştırma ve yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O hâlde, taraf vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ : Temyiz, edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMAS1NA, temyiz harcının istek halinde davalıya iadesine, 30.05.2019 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/11209, Karar No: 2015/8235, Tarih: 07.05.2015

**7. Hukuk Dairesi         2015/11209 E.  ,  2015/8235 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : Antalya 6. İş Mahkemesi

Tarihi : 02/12/2014

Numarası : 2014/361-2014/596

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

Davacı vekili, davacıya hak ettiği ilave tediye alacağının ödenmediğini belirterek söz konusu alacağın hüküm altına alınmasını talep etmiştir.

Davalı vekili; davacının davalı işçisi olmadığını ilave tediyeye hak kazanamayacağını beyanladavanın reddi gerekeceğini savunmuştur.

Mahkemece dava konusu edilen alacağın belirsiz alacak davasına konu edilemeyeceği gerekçesiyle davanın hukuki yarar yokluğundan reddine karar verilmiştir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 107. maddesinde belirsiz alacak ve tespit davası başlığı altında yeni bir dava türüne yer verilmiştir.

Maddeye göre;

(1)Davanın açıldığı tarihte alacağın miktarını yahut değerini tam ve kesin olarak belirleyebilmesinin kendisinden beklenemeyeceği veya bunun imkânsız olduğu hâllerde, alacaklı, hukuki ilişkiyi ve asgari bir miktar ya da değeri belirtmek suretiyle belirsiz alacak davası açabilir.

(2)Karşı tarafın verdiği bilgi veya tahkikat sonucu alacağın miktarı veya değerinin tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda davacı, iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın davanın başında belirtmiş olduğu talebini artırabilir.

(3)Ayrıca, kısmi eda davasının açılabildiği hâllerde, tespit davası da açılabilir ve bu durumda hukuki yararın var olduğu kabul edilir”.

Belirtmek gerekir ki belirsiz alacak ve tespit davası;

1. Eda (tahsil talebi ile) davası niteliğinde belirsiz alacak davası(Fıkra 1),

2.Tespit niteliğinde belirsiz alacağı tespit davası(Fıkra 3).

3.Kısmi eda ve külli tespit davası(maddenin gerekçesinde) olmak üzere üç türlü açılabilir.

Davacı tahsil amaçlı belirsiz alacak davası açtığında, davanın başında belirleyebildiği miktarı belirterek dava açmak zorundadır. Bu dava eda davası olmakla birlikte yargılama sırasında belirlenecek kalan miktar için tespit niteliğindedir. Yargılama sırasında davacı belirlenen bakiye miktarı davanın genişletilmesi ve değiştirilmesi yasağına tabi olmadan harcını tamamlayarak hüküm altına alınmasını talep edebilecektir. Bu durumda alacağın tamamı hüküm altına alınacağından ilama dayalı icra takibi yapılabilecektir.

Kısmi eda ve külli tespit davası olarak açıldığında, davacının başlangıçta belirleyebildiği miktarı dava dilekçesinde belirtmesine gerek yoktur. Kısmi davada olduğu gibi istediği miktarda açabilir ve alacağın belirleyemediği kalan kısmının tespitini isteyebilir. Bu durumda mahkeme kısmi olarak talep edileni tahsil, kalan kısmı ise tespit hükmü olarak hüküm altına alacaktır.