muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/13632, Karar No: 2014/306, Tarih: 14.01.2014

4857 sayılı Kanun'un 77. ve devamı bir kısım maddeleri 30.06.2012 tarih ve 28339 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun 37. maddesiyle, 01.01.2013 tarihinde yürürlüğe girmek üzere yürürlükten kaldırılmış olup, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, işverenin sağlık ve güvenlik önlemlerini alma yükümünü daha ayrıntılı bir biçimde düzenlemiştir.

Gerek, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 77. maddesi gerekse 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun 4. ve 5. maddeleri ile bunu uygun olarak çıkarılan iş güvenliği yönetmelikleri hükümleri işverenin sorumluluğunu objektifleştiren kriterler olarak değerlendirilmelidir. Bu sebeple mevzuatta yer alan teknik iş güvenliği kurallarına uyulmaması işverenin kusurlu davranışı olarak kabul edilmelidir. Ancak, işveren sadece anılan yazılı kurallara değil, yazılı olmayan ve teknolojinin gerekli kıldığı önlemlere aykırı davrandığında da kusurlu görülerek oluşan zararı karşılamalıdır.

Öte yandan, objektifleştirilen kusur, kusur sorumluluğunu kusursuz sorumluluğa yaklaştırsa da, onu kusursuz sorumluluk haline dönüştürmez. Çünkü, bu halde dahi işverenin sorumluluğu için kusurun varlığı şarttır. Kusurun objektifleştirilmesi kriterinin yanısıra, Türk Borçlar Kanunu’nun 417/2. maddesinin, Anayasa hükümleri ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun 4. maddesi kapsamında yorumlanması da işverenin sorumluluğunu oldukça genişletecektir.

Somut olayda, hükme dayanak alınan bilirkişi kusur raporunun rücuan tazminat dosyasında alınan kusur raporu ile çelişkili olduğu ve oluş şekline uygun olmadığı gibi, bilirkişilerin kaza tarihinde yürürlükte olan İş Kanunu'nun 77. maddesinin öngördüğü koşulları göz önünde tutarak ve özellikle işyerinin niteliğine göre, uygulanması gereken İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliğinin ilgili maddelerini incelemek suretiyle, işyerinde alması gerekli önlemlerin neler olduğu, hangi önlemlerin alındığı, hangi önlemlerin alınmadığı, alınan önlemlere sigortalı işçinin uyup uymadığı gibi hususları ayrıntılı bir biçimde incelemek suretiyle kusurun aidiyeti ve oranını hiç bir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek biçimde saptamadıkları anlaşılmaktadır.

Yapılacak iş; aralarında fiili ve hukuki irtibat bulunan ve tefrikine karar verilen müteveffa sigortalının anne, baba ve kardeşlerinin maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkin Şişli Asliye Hukuk Mahkemisi'nin 2004/160 esas 2005/117 karar sayılı dosyasının iş bu dava dosyası ile birleştirilmesine karar verilerek, işçi sağlığı-iş güvenliği konularında uzman ehil bilirkişi kuruluna konuyu yukarıda açıklandığı biçimde yeniden inceletmek, kusur raporları arasındaki çelişkinin giderilerek verilen raporu dosyadaki bilgi ve belgelerle birlikte değerlendirilerek, çıkacak sonuca göre karar vermekten ibarettir. Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın ve özellikle, kusur raporları arasındaki çelişki giderilmeksizin, inandırıcı güç ve nitelikte olmayan, 77. maddenin öngördüğü koşulları içermeyen kusur raporunun hükme dayanak almak suretiyle yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, tarafların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, bozmanın niteliğine göre tarafların sair yönlere ilişkin temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, temyiz harcının istek halinde temyiz edenlere iadesine, 14.01.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/4571, Karar No: 2009/463, Tarih: 09.02.2009

**(Kapatılan)17. Hukuk Dairesi         2008/4571 E.  ,  2009/463 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

-K A R A R-

Davalılar ... ve ...’nın Ticaret Sicil Memurluğunca bildirilen adresleri “... Mahallesi ... Sokak No:1... Gaziantep” olduğu halde yerel mahkeme kararının ayrıldıkları, “...Caddesi No:55 Gaziantep” adresinde Tebligat Kanunu’nun 35.maddesine göre tebliğ edildiği anlaşılmıştır. Yapılan tebligat usulsüz olduğundan adı geçen davalılara Ticaret Sicil Memurluğunca bildirilen adreslerinde yerel mahkeme kararının tebliği ile temyiz süresinin beklenmesi, dava konusu taşınmazlara ait davalı borçlular ile ... arasında yapılan 31.12.1999 tarihli tapu satış sözleşmesinin bulunduğu yerden getirtilmesi, Gaziantep 1.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2003/870 Esas 2004/191 Karar sayılı ilamının kesinleşmiş onaylı örneğinin ve Gaziantep 1. İcra Müdürlüğünün 1999/4235-1999/4409 ve 1999/5625 Esas sayılı takip dosyalarının getirtilerek dosyaya eklendikten sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere gönderilmesi için dosyanın yerel mahkemesine GERİ GÖNDERİLMESİNE 9.2.2009 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/11495, Karar No: 2010/18178, Tarih: 04.11.2010

**3. Hukuk Dairesi         2010/11495 E.  ,  2010/18178 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava, hakka dayalı tapu iptali-tescil talebine ilişkindir.

Davanın niteliğine göre inceleme görevi Yargıtay 1.Hukuk Dairesinindir.

Ancak, anılan daire dosyayı dairemize göndermiş olduğundan dosyanın Başkanlar Kurulunca temyiz incelemesini yapacak daire belirtilmek üzere Hukuk Genel Kuruluna gönderilmesine, 04.11.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/23904, Karar No: 2017/13732, Tarih: 20.09.2017

**9. Hukuk Dairesi         2017/23904 E.  ,  2017/13732 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVA : Davacı, kooperatifi 21.217.853.911 TL zarara uğrattığını, 21.217.853.911 TL zararın ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.Yerel mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hüküm süresi içinde davalılardan ... tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davalıların Kooperatifte İş Yasasına bağlı olarak yetkili memur ünvanı ile çalıştığını, görev yaptıkları sırada bir dizi usulsüz işlem yaparak Kooperatifi 21.217.853.911 TL zarara uğrattığını, bu durumun müfettiş raporuyla belirlendiğini ileri sürerek zararın faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalılar davanın reddini istemiştir.

C) Bozma İlamı ve Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemenin, davalı ... yönünden açılan davanın reddine, davalı ... yönünden açılan davanın kısmen kabulü ile 20.549,95 TL'nin bilirkişi raporunda gösterilen işlem tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine ilişkin ilk kararı Dairemizin 2005/38966 Esas ve 2006/17408 Karar sayılı ilamı ile; davalılar hakkında...Ceza Mahkemesi'nde dava açıldığı ve davanın halen derdest olduğunun anlaşıldığı, ilgili...Ceza Mahkemesi'nin dosyasının sonucu beklenmeden karar verilmesinin hatalı olduğu gerekçesiyle bozulmuştur.

Mahkemece...Ceza Mahkemesi dosyasının sonucu beklenmiş ve davanın kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davalı ... temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

Mahkemece...Ceza Mahkemesi dosyasının sonucu beklenmiş ve davanın kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davalı ... temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

Dava dosyası ile ekindeki ceza dosyasındaki bilgi ve belgelerin incelenmesinde, davalılar hakkında Türkiye Tarım Kredi Kooperatifleri Merkez Birliği Teftiş Kurulu tarafından düzenlenen 21.08.2002 tarih ve 4 sayılı soruşturma raporunda davalıların Tarım Kredi Kooperatifini toplam 21.217,85 TL zarara uğrattıkları, bu zararın 10.003,97 TL'sinden davalı ...'in tek başına, 1.128,87 TL'sinden davalı ...'ın tek başına, kalan 10.085,00 TL'sinden müşterek müteselsil sorumlu olduklarının belirtildiği, davalı Tarım Kredi Kooperatifleri tarafından bu miktarların tahsili talebiyle işbu alacak davasının açıldığı, Mahkemenin ilk kararının bozulmasından sonra alınan 13.12.2016 tarihli bilirkişi raporunda davalı Kooperatif tarafından sunulan 11.10.2016 tarihli yazıda belirtildiği şekilde aynen davalı ...'in 7.121,92 TL'den tek başına sorumlu olduğu, ...'ın 1.128,88 TL'den tek başına sorumlu olduğu, 2.223,50 TL'den davalıların müşterek müteselsil sorumlu olduklarının tespit edildiği, davalı Kooperatifin 11.10.2016 tarihli yazısında "...'ın Dava Tarihinden Sonra Yatırdığı Tutar Tablosu" başlığı altında gösterilen ödemelerin neye ilişkin olduğu konusunda değerlendirme yapılmadığı, yine davalı Kooperatif tarafından 17.05.2006 tarihli yazı ekinde Tunceli...Ceza Mahkemesine sunulduğu anlaşılan ve dava dosyası ekindeki ceza dosyası içersinde yer alan "...'ın Ücret ve Diğer Kazançalarından Suça Konu Olay ile İlgili Nakden Yapılan Tahsilatlar Dökümü" başlığı altında davalı ...'tan tahsil edilen miktarların belirtildiği ödemeler ve içeriğindeki "Not: ...'ın Kooperatifimize kayıtlı herhangi bir borcu yoktur." şeklinde kaydın bulunduğu yazı hakkında değerlendirme yapılmadığı anlaşılmıştır.

Davalı vekili temyize cevap dilekçesinde davalının ödediği miktarların öncelikle faize mahsup edildiği belirtilmiş ise de, bu hesaplamanın nasıl yapıldığına ilişkin bir açıklık da bulunmamaktadır.

Mahkemece yapılacak iş, davalı Kooperatifin yazılarında belirttiği ödemeler, davalının borcu bulunmadığına ilişkin kayıt ve yapılan hesaplama ile ilgili olarak davalı tarafa açıklama yaptırılarak, varsa belgeler getirtilerek dava dosyası ve ceza dosyası içerisinde yer alan bilgi ve belgelerin değerlendirildiği denetime elverişli yeni bir bilirkişi raporu alınarak sonuca gidilmesidir. Eksik araştırma ve incelemeyle yazılı şekilde hüküm kurulması hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.

F) SONUÇ:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 20.09.2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/12891, Karar No: 2012/24582, Tarih: 12.11.2012

**4. Ceza Dairesi         2012/12891 E.  ,  2012/24582 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : İmar kirliliğine neden olma

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede başkaca nedenler yerinde görülmemiştir.

Ancak;

1- TCK'nın 184/4. maddesinin "üçüncü fıkra hariç, bu madde hükümleri ancak belediye sınırları içinde veya özel imar rejimine tabi yerlerde uygulanır" hükmü uyarınca 3. fıkra hariç mücavir alanın maddenin kapsamı dışında tutulması karşısında; imara aykırılığın bulunduğu yerin belediye sınırları içinde veya özel imar rejimine tabi yerlerden olup olmadığının araştırılması ve sonucuna göre sanığın hukuki durumunun belirlenmesi gerektiği gözetilmeden, eksik inceleme ve yetersiz gerekçe ile mahkumiyetine karar verilmesi,

2- Kabule göre;

Sanığa atılı imar kirliliğine neden olma suçunun kişilere ve kamu idaresine karşı doğrudan bir zarara yol açtığının kanıtlanmamış bulunması ve ruhsatsız yapının eski hale getirilmesinin ise ancak TCK'nın 184/5. maddesinde öngörülen etkin pişmanlık hükmünün uygulanması bakımından gözetilebilmesi karşısında, CMK'nın 231. maddesinde düzenlenen hükmün açıklanmasının geri bırakılmasının uygulanma koşullarının bu doğrultuda değerlendirilmesi gerekirken, yasal ve yeterli olmayan gerekçeyle CMK'nın 231. maddesinde düzenlenen hükmün açıklanmasının geri bırakılması hükümlerinin uygulanmaması,

Yasaya aykırı ve sanık ...'in temyiz nedenleri ile tebliğnamedeki düşünce yerinde görüldüğünden HÜKMÜN BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın esas/hüküm mahkemesine gönderilmesine, 12.11.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/4881, Karar No: 2021/2172, Tarih: 16.02.2021

**7. Ceza Dairesi         2018/4881 E.  ,  2021/2172 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : 5607 sayılı Kanuna muhalefet

HÜKÜM : Hükümlülük, erteleme, tasfiye

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya okunduktan sonra Türk Milleti adına gereği görüşülüp düşünüldü;

1. Hükümden sonra 15.04.2020 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7242 sayılı Yasanın 61. maddesi ile 5607 sayılı Yasanın 3/22. maddesine eklenen "Eşyanın değerinin hafif olması halinde verilecek cezalar yarısına kadar, pek hafif olması halinde ise üçte birine kadar indirilir." şeklindeki düzenlemenin sanık lehine hükümler içermesi, yine aynı Yasanın 62. maddesi ile değiştirilen 5607 sayılı Yasanın 5/2. maddesine eklenen fıkra uyarınca kovuşturma aşamasında etkin pişmanlık uygulamasının olanaklı hale geldiği anlaşılmakla, 5237 sayılı TCK'nun 7. maddesi ve 7242 sayılı Yasanın 63. maddesi ile 5607 sayılı Yasaya eklenen geçici 12. maddenin 2. fıkrası gözetilerek ilgili hükümlerin yasal koşullarının oluşup oluşmadığının saptanması ve sonucuna göre uygulama yapma görevinin de yerel mahkemeye ait bulunması zorunluluğu,

2. 17/10/2019 tarih ve 7188 sayılı Kanunun 24. maddesi ile yeniden düzenlenen 5271 sayılı CMK’nun 251/1. maddesine göre, “Asliye ceza mahkemesince, iddianamenin kabulünden sonra adli para cezasını ve/veya üst sınırı iki yıl veya daha az süreli hapis cezasını gerektiren suçlarda basit yargılama usulünün uygulanmasına karar verilebilir.” şeklindeki hükme, 7188 sayılı Kanununun 31. maddesinde yer alan geçici 5/1-d. maddesi ile “01/01/2020 tarihi itibarıyla kovuşturma evresine geçilmiş, hükme bağlanmış veya kesinleşmiş dosyalarda seri muhakeme usulü ile basit yargılama usulü uygulanmaz.” şeklinde sınırlama getirilmiş ise de, Anayasa Mahkemesi'nin, 19/08/2020 tarih ve 31218 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan, 25/06/2020 tarihli, 2020/16 Esas ve 2020/33 Karar sayılı iptal kararı ile “...kovuşturma evresine geçilmiş...” ibaresine ilişkin esas incelemenin aynı bentte yer alan “...basit yargılama usulü...” yönünden Anayasa'ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verildiği, böylece “kovuşturma evresine geçilmiş basit yargılama usulü uygulanabilecek dosyalar yönünden iptal kararı” verildiği anlaşılmakla; her ne kadar Anayasa Mahkemesi kararları geriye yürümez ise de, CMK’de yapılan değişikliklerin derhal uygulanması ilkesi geçerli olmakla birlikte, iptal kararının sonuçları itibarıyla Maddi Ceza Hukukuna ilişkin olduğu, zira CMK’nun 251/3. maddesinde “Basit yargılama usulü

uygulanan dosyalarda sonuç ceza dörtte bir oranında indirilir” şeklindeki düzenleme gereği maddi ceza hukuku anlamında sanık lehine sonuç doğurmaya elverişli olduğundan TCK'nun 7. ve CMK’nun 251. maddeleri uyarınca dosyanın “Basit Yargılama Usulü” yönünden değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

Kabule göre;

uygulanan dosyalarda sonuç ceza dörtte bir oranında indirilir” şeklindeki düzenleme gereği maddi ceza hukuku anlamında sanık lehine sonuç doğurmaya elverişli olduğundan TCK'nun 7. ve CMK’nun 251. maddeleri uyarınca dosyanın “Basit Yargılama Usulü” yönünden değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

Kabule göre;

Olay tarihinde, sanığın tezgahta 340 adet kol saatini satarken yakalandığı anlaşılmakla, dava konusu eşyaların niteliği ve cinsi hususunda alanında uzman bilirkişiden rapor alınarak, yerli ya da yurt dışında üretim olup olmadığı yönünde tespit yaptırılmadan yazılı şekilde hüküm kurulması,

Bozmayı gerektirmiş, katılan kurum vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK'nun 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 16.02.2021 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/1259, Karar No: 2019/542, Tarih: 21.01.2019

**11. Hukuk Dairesi         2018/1259 E.  ,  2019/542 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ .... HUKUK DAİRESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

Taraflar arasında görülen davada ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesince verilen .../06/2017 tarih ve 2016/1356 E - 2017/603 K. sayılı kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, istinaf isteminin esastan reddine dair ... Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesi’nce verilen 29/.../2017 tarih ve 2017/2117-2017/1500 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili; müvekkilinin dava dışı şirkete ait ... ve ... Limanlarındaki gemilere teslim edilmek üzere satışını yaptığı emtianın taşınması için davalıyla anlaştığını, davalının taşıma edimini süresinde yerine getirmediğini, dava dışı alıcı şirketin emtiayı başkasından aldığını, ... dışındaki emtianın geri getirme masraflarının bedelinden daha fazla olduğunu, Montreal Konvansiyonu hükümleri uyarınca davalının oluşan zarardan sorumlu olduğunu, ayrıca taşıma ücreti talep edemeyeceğini ileri sürerek müvekkilinin 33.519,07 TL taşıma ücreti ve bu ücretin vade farkından dolayı borçlu olmadığının tespitini, geç teslim nedeniyle ve emtia bedeli olarak şimdilik ....000,00 TL tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili; yetki itirazında bulunarak taraflar arasında ....03.2013 tarihli yazılı sözleşme olduğunu, belirtilen sözleşmede yetkili mahkeme olarak ... Mahkemelerinin kararlaştırıldığını, davanın hak düşürücü süre içinde açılmadığını, müvekkilinin teslim tarihine ilişkin taahhütte bulunmadığını, makul sürede teslimatın yapıldığını, gümrük sürecinde yaşanan sorunlardan müvekkilinin kusuru olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

İlk derece mahkemesince, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre; taraflar arasında yazılı taşıma sözleşmesinde 6100 saylı HMK .... maddesi uyarınca yetki sözleşmesinin yapıldığı, her ikisi de tacir olan taraflarca davaya konu taşıma sözleşmesinden doğan uyuşmazlıkların çözümünde yetkili mahkemenin ... Mahkemeleri olarak belirlendiği, davalının süresinde yetki ilk itirazında bulunduğu, aksi kararlaştırılmadığından yetkili mahkemenin ... Mahkemeleri olduğu gerekçesiyle dava dilekçesinin yetkisizlik nedeniyle reddine, ... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin yetkili olduğuna, karar kesinleştiğinde ve talep halinde dosyanın nöbetçi ... Asliye Ticaret mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

Karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

... Bölge Adliye Mahkemesince, tüm dosya kapsamına göre; davacı vekilinin istinaf başvurusunun, dava konusu uyuşmazlığa Varşova Konvansiyonu hükümlerinin uygulanması gerektiği, anılan Konvansiyonu tadil eden Lahey ve Montreal protokolü hükümlerinin dikkate alınmasının zorunlu olduğu, Montreal Protokolünün 33. maddesindeki yetki düzenlemesinin ülke bakımından yetkiyi belirlediği, tarafların yetkili ülkeler dışında yetkili mahkeme belirlemesinin geçerli olmayacağı ancak tarafların yetkili olan ülke içerisinde geçerli olmak üzere yetki sözleşmesi yapmalarına engel bir durumun bulunmadığı, uyuşmazlık Türkiye'de görülebilecek bir dava olup tarafların bu ülke içinde yaptığı yetki sözleşmesinin geçerli olduğu, tarafların tacir olduğu, aralarında münhasır yetki sözleşmesinin bulunduğu, sözleşmenin HMK'nın .... maddesine uygun olduğu, yetki itirazının süresinde yapıldığı, ilk derece mahkemesi kararının usul ve esas yönünden kanuna uygun olduğu gerekçesiyle esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun HMK'nın 353/b-1 maddesi uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarda açıklanan nedenlerle, davacının temyiz isteminin reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın HMK'nın 370/1. maddesi uyarınca ONANMASINA, HMK'nın 372. maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, aşağıda yazılı bakiye 8,50 TL temyiz ilam harcının temyiz edenden alınmasına, .../01/2019 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/11081, Karar No: 2015/11522, Tarih: 13.04.2015

**13. Hukuk Dairesi         2015/11081 E.  ,  2015/11522 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, ... Projesi kapsamında davalı belediye ile 21.12.2015 tarihli sözleşme akdettiklerini, sözleşme gereği arsasını davalıya devrettiğini, kura çekimi sonucunda kendisine isabet eden daire ile aynı bloktaki diğer daireler arasında açık değer farkı olduğunu ileri sürerek 70.000 TL tazminatın tahsilini istemiştir.

Davalı, davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, davacının verilen kesin süre içinda dava harcını ödemediği gerekçesiyle davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dava, davacı ile davalı... arasında kentsel dönüşüm projesi kapsamında imzalanan sözleşme uyarınca, davacının davalıya devrettiği arsa karşılığında davacıya verilen dairenin değerinin emsal dairelere göre az olmasından kaynaklandığı ididasıyla açılan tazminat davasıdır. Eldeki davada öncelikle çözülmesi gereken sorun, davanın görüm ve çözüm yerinin İdari Yargı Mahkemelerine mi, yoksa Adli Yargı Mahkemelerine mi ait olduğu hususudur. Bu itibarla idari işlem ve idari eylemin kapsamının ne olduğunun açıklığa kavuşturulması zorunludur.

İdarenin yürütmekle yükümlü bulunduğu kamu hizmetine ilişkin olarak uygulamaya koyduğu plan ve projeye göre meydana getirdiği yol, kanal, baraj, su yolları, su şebekesi gibi tesislerin kurulması, işletilmesi, bakım ve onarımı sırasında kişilere verdiği zararların tazmini istemiyle açılacak davaların görüm ve çözümünde, idari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları ihlal olanlar tarafından açılacak tam yargı davaları kapsamında yargısal denetim yapan idari yargı yerleri görevli bulunmaktadır.

Anayasanın 125'inci maddesinin son fıkrasında, idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu kurala bağlanmış; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2'nci maddesinin 1'inci fıkrasının (b) bendinde, idari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları ihlal edilenler tarafından açılan tam yargı davaları, idari dava türleri arasında sayılmıştır.

Uygulama ve öğreti'de, kamu idarelerinin, kamu hizmetinin yürütümü sırasında, kamu gücü kullanarak tek yanlı irade açıklamalarıyla yapmış oldukları işlemler, “idari işlem”; herhangi bir işlem ya da karara dayanmaksızın gerçekleştirdikleri maddi faaliyetleriyle, görevleriyle ilgili hareketsizlikleri de, “idari eylem” olarak tanımlanmaktadır.