muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2018/983, Karar No: 2018/1506, Tarih: 27.02.2018

5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanununun 5. maddesinde ise, "İş mahkemelerinde açılacak her dava, açıldığı tarihte dava olunanın, Türk Medeni Kanunu gereğince ikametgâhı sayılan yer mahkemesinde bakılabileceği gibi, işçinin işini yaptığı işyeri için yetkili mahkemede de bakılabilir. Bunlara aykırı sözleşme muteber sayılmaz." 15. maddesinde de, "Bu Kanunda sarahat bulunmayan hallerde Hukuk Muhakemeleri Usulü Kanunu hükümleri uygulanır." düzenlemeleri bulunmaktadır.

İş mahkemelerinde yetki kuralı, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu/Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun yetki kurallarına uygun olup, buna ek olarak işçinin işinin yapıldığı yer mahkemeleri de yetkili kılınmıştır.

5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun 5. maddesindeki düzenleme ile kanun koyucu, anılan kanunun 1. maddesi gereğince görevli bulunan iş mahkemelerinin, yer itibariyle yetkisini saptamaktadır. Bu maddenin kapsamı, sadece İş Mahkemeleri Kanunu’nun 1. maddesine göre açılacak davalarla sınırlı bulunmaktadır. Diğer Kanunlar bakımından, örneğin 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'na, 1479 sayılı Bağ-Kur Kanunu’na (5510 sayılı sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’na) göre açılacak davalar, bu maddenin kapsamına dahil değildir (Uygur T.: İş ve sosyal Güvenlik Hukukunda Temel Kavramlar, Olgaç matbaası, 1980, s.412)

Bu aşamada, genel ve özel yetki kurallarının niteliğinin açıklığa kavuşturulmasında yarar vardır. Bütün davalar için uygulanan yetki kuralına genel yetki kuralı denilmekte olup, genel yetkili mahkeme, davalının ikametgâhı mahkemesidir. Eş deyişle, her dava, kanunda aksine hüküm bulunmadıkça açıldığı tarihte davalının ikametgâhı sayılan yer mahkemesinde görülür (HUMK. 9/1., HMK. 6. maddeler). Bundan ayrı olarak bazı davalar için davalının ikametgâhı mahkemesinin yanında başka yer mahkemeler de yetkili kılınmıştır. Bu istisnai nitelikteki yetki kurallarına “özel yetki” kuralları denilmektedir. İlke olarak, özel yetki kuralları genel yetkiyi kaldırmaz, onunla birlikte uygulanır. Ancak, istisna olarak bazı davaların mutlaka belli bir yer mahkemesinde açılması öngörülmüştür ki, bu halde kesin yetki söz konusu olur. Kesin yetki halleri, genel yetki kuralının istisnasıdır ve mutlaka uygulanması gerekir. Bunun dışında, bir dava için özel yetki kuralı bulunsa bile, davacının genel yetki ile özel yetki arasında bir seçim hakkı vardır. Özel yetki kuralları ilke olarak kamu düzenine ilişkin değildir. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 08.07.2009 gün 2009/10-236-345 sayılı kararı)

Bu yönde, kamu düzenine ilişkin yetki kuralını düzenleyen 5521 sayılı Kanunun 5. maddesinin, işçi sayılan kimselerle işveren veya işveren vekilleri arasında iş akdinden veya İş Kanununa dayanan alacak ve hak iddialarından doğan hukuk uyuşmazlıklarına

uygulanacağı kabul edilmelidir. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 13.02.2013 gün 2012/10-1153 E., 2013/245 K. sayılı kararı)

Bu yönde, kamu düzenine ilişkin yetki kuralını düzenleyen 5521 sayılı Kanunun 5. maddesinin, işçi sayılan kimselerle işveren veya işveren vekilleri arasında iş akdinden veya İş Kanununa dayanan alacak ve hak iddialarından doğan hukuk uyuşmazlıklarına

uygulanacağı kabul edilmelidir. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 13.02.2013 gün 2012/10-1153 E., 2013/245 K. sayılı kararı)

Somut olaya ilişkin olarak, davacı hakkında Bursa Sosyal Güvenlik Merkezince tanzim edilen ödeme emri ile 6183 sayılı Kanunun uygulanması nedeniyle doğan uyuşmazlığın çözümlenmesi için açılan eldeki davada, 5510 sayılı Kanunun 88/19. maddesinde belirtilen yetkiye ilişkin hüküm, kesin nitelikte olup diğer yetki kurallarının üzerindedir ve uygulanmasının yasal gereklilik olduğu belirgindir.

Öte yandan, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanuna Göre Kullanılacak Yetkilere İlişkin Yönetmeliğin; "Tanımlar" başlıklı 4. maddesinde; “Tahsil dairesi: Kurumun tahsilâtla görevli ünitesini, servisini, icra memurlarını, memurlarını ve Kurum adına vekâletname verilen gerçek ve tüzel kişileri” “Ünite: Kurumun tahsilâtla görevli sosyal güvenlik il müdürlüğü ile sosyal güvenlik merkezlerini ifade eder.”

“Takip işlemlerine yetkili tahsil dairesi” başlıklı 17. maddesinde;

“Takip işlemleri, Kurumun ilgili ünitesince yapılır.

Borçlu veya malları başka mahallerde bulunduğu takdirde, takip işlemleri Kurumun o mahaldeki ilgili ünitesince niyabeten yürütülür.”

"Yetkili mahkeme" başlıklı 32. maddesinde;

"Kurum alacaklarının tahsilinde, 6183 sayılı Kanunun uygulamasından doğacak uyuşmazlıkların çözümlenmesinde Kurumun alacaklı ünitesinin bulunduğu yer iş mahkemesi yetkilidir." ifadelerine yer verildiği görülmektedir.

Değinilen mevzuat hükümleri çerçevesinde; “sosyal güvenlik il müdürlükleri” ile “sosyal güvenlik merkezlerinin" takip işlemlerinde yetkili olduğu görülmekte olup, bu yönde davaya konu 6183 Sayılı Kanunun uygulanması nedeniyle ödeme emirlerinin gönderilmesi işleminin Bursa Sosyal Güvenlik Merkezi tarafından yapılması nedeniyle, bu merkezin bulunduğu yer iş mahkemesi olan Bursa İş Mahkemelerinin kesin yetkili olduğu gözetilmeksizin, yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde karar verilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesi'ne gönderilmesi ile kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 27.02.2018 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/2927, Karar No: 2022/7910, Tarih: 26.05.2022

**10. Hukuk Dairesi         2022/2927 E.  ,  2022/7910 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

No : 2016/451-2021/780

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalı ... ve feri müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespti edildi.

Eldeki davaya konu olayla ilgili, Malkara Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2015/73 Esas sayılı dava dosyasının aslı veya onaylı bir suretinin mevcut dava dosyası içerisine eklendikten sonra gönderilmek üzere, dosyanın mahal mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, temyiz itirazlarının bu noksanlık giderilip dosya geldikten sonra incelenmesine, 26.05.2022 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/10525, Karar No: 2014/24880, Tarih: 04.11.2014

**5. Hukuk Dairesi         2014/10525 E.  ,  2014/24880 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, davalı idare vekilince verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

1-Dava konusu taşınmazın tapu kaydının tüm tedavülleri ile birlikte Tapu Sicil Müdürlüğünden getirtildikten,

2-Dava konusu taşınmaza ait kadastro tutanakları ve dayanak kaydı belgeler ilgili Tapu Sicil Müdürlüğünden getirtirilerek,

3-Bilirkişi raporlarında münavebe ürünü olarak alınan buğday ve mercimeğin dekar başına verim miktarlarının... Müdürlüğünden, değerlendirme tarihi olan 2013 yılı dekar başına üretim masrafları ile hasat dönemindeki ortalama toptan kg. satış fiyatlarının da ilgili resmi kuruluşlardan sorulduktan

4-Dava konusu taşınmazla ilgili el atma tarihi itibarı ile idarenin el atma ile ilgili elinde bulunan tüm bilgi ve belgelerin sorulup, dosya içerisine konulmasından,

5-Dava konusu taşınmazın diğer paşdaşlarınında el atma nedeni ile dava açıp açmadıkları da araştırılarak,açmışlarsa ilgili mahkameden esas numaraları tespit edilerek sorulup,cevabı dosya içerisine konulduktan,

Sonra, alınacak cevapla birlikte gönderilmek üzere dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 04.11.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/6485, Karar No: 2018/15351, Tarih: 10.09.2018

**9. Hukuk Dairesi         2018/6485 E.  ,  2018/15351 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVA TÜRÜ : ALACAK

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

1- Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Davada, fazla çalışma alacağından yapılan karineye dayalı makul indirim (takdiri indirim) dışında reddedilen kısım olmadığı halde, yargılama giderinde kabul-ret oranından bahsedilerek hüküm kurulması hatalı olup bozma sebebi ise de, bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden hükmün HMK'nın geçici 3/2. maddesi yollaması ile HUMK'un 438/7. maddesi uyarınca düzeltilerek onanmasına karar verilmiştir.

SONUÇ:

Temyize konu kararın hüküm fıkrasındaki yargılama giderine yönelik parağrafın hükümden çıkartılarak yerine ;

"Davacı tarafça yapılan 515,50 TL yargılama gideri ile başlangıçta yatırılan 17,15 TL harç ve 2,75 TL vekalet harcı olmak üzere toplam 536,40 TL yargılama giderinin davalı ...'ten alınarak davacıya verilmesine," parağrafının yazılmasına hükmün bu şekli ile DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 10/09/2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/11003, Karar No: 2013/24981, Tarih: 04.11.2013

**2. Hukuk Dairesi         2013/11003 E.  ,  2013/24981 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sincan 2. Aile Mahkemesi

TARİHİ :14.02.2013

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

Yapılan soruşturma ve toplanan delillerden; eşini sevmediğini ve eşinden tiksindiğini söyleyen, güven sarsıcı davranışlarda bulunan davacı kadın boşanmaya neden olan olaylarda tam kusurludur, davalı kocadan kaynaklanan boşanmayı gerektirir maddi bir hadisenin varlığı kanıtlanamamıştır.

Türk Medeni Kanununun 166.maddesi hükmünü tamamen kusurlu eşin de dava açabileceği ve yararına boşanma hükmü elde edebileceği biçiminde yorumlamamak ve değerlendirmemek gerekmektedir.Çünkü böyle bir düşünce, kimsenin kendi eylemine ve tamamen kendi kusuruna dayanarak bir hak elde edemeyeceği yönündeki temel hukuk ilkesine aykırı düşer.Diğer taraftan gene böyle bir düşünce tek taraflı irade ile sistemimize aykırı bir boşanma olgusunu ortaya çıkarır. Boşanmayı elde etmek isteyen kişi karşı tarafın hiçbir eylem ve davranışı söz konusu olmadan, evlilik birliğini, devamı beklenmeyecek derecede temelinden sarsar, sonrada mademki birlik artık sarsılmış diyerekten boşanma doğrultusunda hüküm kurulmasını talep edebilir. Öyle ise Türk Medeni Kanununun 166.maddesine göre boşanmayı isteyebilmek için tamamen kusursuz ya da az kusurlu olmaya gerek olmayıp daha fazla kusurlu bulunan tarafın dahi dava hakkı bulunmakla beraber, boşanmaya karar verilebilmesi için davalının az da olsa kusurunun varlığı ve bunun belirlenmesi kaçınılmazdır. Az kusurlu eş boşanmaya karşı çıkarsa bu halin tespiti dahi tek başına boşanma kararı verilebilmesi için yeterli olamaz. Az kusurlu eşin karşı çıkması hakkın kötüye kullanılması niteliğinde olmalı, eş ve çocuklar için korunmaya değer bir yararın kalmadığı anlaşılmalıdır.(TMK.md.166/2)

Mevcut olaylara göre evlilik birliğinin, devamı eşlerden beklenmeyecek derecede, temelinden sarsıldığı kuşkusuzdur. Ne var ki bu sonuca ulaşılması tamamen davacının tutum ve davranışlarından kaynaklanmış olup, davalıya atfı mümkün hiçbir kusur gerçekleşmemiştir. Bu durumda açıklanan nedenle isteğin reddi gerekirken yasa hükümlerinin yorumunda yanılgıya düşülerek boşanmaya karar verilmesi usul ve kanuna aykırıdır. SONUÇ:Temyiz edilen hükmün yukarıda gösterilen sebeple BOZULMASINA, istek halinde temyiz peşin harcının yatırana geri verilmesine, işbu kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi. 04.11.2013 (Pzt.)
Yargıtay — Esas No: 2016/17194, Karar No: 2020/2979, Tarih: 04.06.2020

**8. Hukuk Dairesi         2016/17194 E.  ,  2020/2979 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Tapu İptal Ve Tescil

Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş olup hükmün bir kısım davalılar vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü.

K A R A R

Davacı vekili, davalıların murisi ... adına tespit ve tescil edilen taşınmazın, tespit ve tescil edilmesinden itibaren bu güne kadar geçen süre içinde müvekkili tarafından nizasız ve fasılasız olarak zilyet edildiğini, gerek davalıların murisi ve gerekse davalılar tarafından hiç kullanılmadığını, müvekkilinin gerçekte bu taşınmazın kendine ait olduğunu bildiğini, davalıların dava konusu taşınmazı 30.12.2014 tarihinde tapuda intikal ettirdiklerini, intikal sonrasında 2015 yılında davalı ...’nun taşınmazı ektiğini belirterek 103 ada 199 parsel sayılı taşınmazın tapu kaydının iptali ile müvekkil adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

Bir kısım davalılar vekili, murislerinin ölümüne kadar taşınmazı kullandığını, vefatından sonra mirasçılarının 1996 yılına kadar kullanımının devam ettiğini, 1996-2003 yılları arasında taşınmazın davalılardan ... tarafından ekildiğini, 2003 yılında davalılardan ... ile davacı arasında yapılan anlaşma sonucunda birbirlerine ait taşınmazları karşılıklı olarak kullanmaya başladıklarını, bu türlü kullanıma diğer mirasçıların muvafakat etmemesi üzerine karşılıklı kullanıma 2012 yılında son verildiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmesi üzerine; hüküm, bir kısım davalılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, TMK'nin 713/2. maddesinde düzenlenen ölüm hukuki sebebine dayalı tapu iptali ve tescil isteğine ilişkindir.

Kural olarak, tapulu bir taşınmazın veya tapuda kayıtlı bir payın kazandırıcı zamanaşımı ve zilyetlik yoluyla edinilmesi mümkün değildir. Ancak, kanunun açıkça izin verdiği ve düzenlediği ayrık durumlarda tapulu bir yerin veya tapuda kayıtlı bir payın koşulları oluştuğu takdirde kazandırıcı zamanaşımı ve zilyetlik yoluyla edinilmesi mümkün olabilir. Kanunun açıkça izin verdiği hallerden biri de TMK'nin 713/2. maddesindeki düzenlemelerdir. TMK'nin 713. maddesinin 1.fıkrasında; ''Tapu kütüğünde kayıtlı olmayan bir taşınmazı davasız ve aralıksız olarak 20 yıl süreyle ve malik sıfatıyla zilyetliğinde bulunduran kişi, o taşınmazın tamamı, bir parçası veya bir payı üzerindeki mülkiyet hakkının tapu kütüğüne tesciline karar verilmesini isteyebilir'' denilmiştir.

Aynı maddenin 2.fıkrasında ise; ''Aynı koşullar altında, maliki tapu kütüğünden anlaşılamayan veya 20 yıl önce ölmüş ya da hakkında gaiplik kararı verilmiş bir kimse adına kayıtlı bulunan taşınmazın tamamının veya bölünmesinde sakınca olmayan bir parçasının zilyedi de, o taşınmazın tamamı, bir parçası veya bir payı üzerindeki mülkiyet hakkının tapu kütüğüne tesciline karar verilmesini isteyebilir '' amir hükmüne yer verilmiştir. TMK'nin 713/2. maddesinde yer alan üç halden biri olan ''... ölmüş...'' ibaresi, Anayasa Mahkemesinin 17.03.2011 tarihli ve 2009/58 Esas, 2011/52 Karar sayılı kararıyla iptal edilmiş ise de; Dairenin sapma göstermeyen uygulamalarında, Anayasa Mahkemesince yürürlüğün durdurulmasına ilişkin kararın verildiği 17.03.2011 tarihine kadar hak sahipleri yararına kazanma koşulları oluşmuş, malik 20 yıl önce ölmüş ve 20 yıllık kazanma süresi de dolmuş ise, bu tür hak sahiplerinin de dava açma yönünden kazanılmış haklarının olduğu kabul edilmektedir.

TMK'nin 713/2. fıkrasına dayalı olarak açılan davaların başarıya ulaşması için bu fıkrada belirtilen koşullar yanında aynı zamanda 713/1. fıkrasındaki koşulların da gerçekleşmiş bulunması gerekir. Çünkü 2. fıkrada; “aynı koşullar altında…” denilmek suretiyle aynı maddenin 1. fıkrasına atıfta bulunulduğu anlaşılmaktadır. Bu nedenle 1. fıkradaki koşulların araştırılıp belirlenmesi zorunludur. Başka anlatımla mülkiyetin kazanılabilmesi için diğer kazanma koşullarının yanında dava konusu taşınmazda davacı tarafın aralıksız, çekişmesiz, malik sıfatıyla ve 20 yıl süreyle zilyet ve tasarrufta bulunması gerekir.

Dosya içeriğinden ve toplanan delillerden; çekişme konusu taşınmazın 13.08.1977 tarihinde kesinleşen kadastro sonucunda ... adına kayıt edildiği, tapu malikinin 28.09.1987 tarihinde vefat ederek davalıları mirasçı bıraktığı ve tapu kaydının 30.12.2014 tarihinde intikal gördüğü anlaşılmaktadır.

Davacı vekili, dava konusu taşınmaza malik sıfatıyla, kadastro tespit tarihinden itibaren nizasız ve fasılasız zilyet olduğunu, malik olduğu bitişik parsel ile birleştirmek suretiyle kullandığını iddia etmiş, bir kısım davalılar vekili, davalılardan ... ile yapılan karşılıklı kullanım anlaşması uyarınca davacının 2003 – 2012 yılları arasında dava konusu taşınmazı kullandığını savunmuştur. Uyuşmazlık ve dava konusu taşınmazın davacı tarafın aralıksız, çekişmesiz, malik sıfatıyla ve 20 yıl süreyle zilyet ve tasarrufunda olup olmadığı hususunda toplanmaktadır.

Mahkemece, keşifte dinlenen mahalli bilirkişi ... “bu dava konusu taşınmaz haricindeki yerler için anlaşmaları vardı, anlaşmaları şu şekildeydi, ... davalıların murisi ...'dan kalan taşınmazları kira bedeli karşılığında ekip biçecekti, hatta bir defasında bir yer için bende ... ile ...'in arasına girip onları kira bedeli konusunda uzlaştırdım, ancak dava konusu taşınmaza ilişkin böyle bir anlaşmaları olup olmadığını bilmiyorum” şeklinde beyanda bulunduğu beyanın devamında ise “ 1977 senesinde köyümüzden kadastro geçti, 1977 senesinden başlayarak şimdiden 10 yıl öncesine kadar dava konusu taşınmazı ... kullandı, 10 yıl öncesinde de ... taşınmazı ...'e sattı, ... de aldığı tarihten 2014 senesine kadar taşınmazı kullanmaya devam etti. yine köyümüzde aynı pafta içerisinde dava konusu taşınmaza benzer şekilde bir taşınmaz başka birisi tarafından kullanılıyordu, davalı ...'in taşınmazın kendilerine ait olduğuna dair tapuyu ibraz etmesi üzerine o kişi taşınmazı kullanmayı bıraktı, yine bu bahsettiğim yer için büyükler takas yapmışlar” dediği, davacı tanığı ...’ın “Davacı benim amcamın oğlu olur, ben kendimi bildim bileli dava konusu taşınmaz davacı ...'in babası amcam ... tarafından kullanılmaktadır, taşınmaz ona da kendi üst soyundan intikal etmiştir, dava konusu taşınmazın davalıların murisi ... ile herhangi bir alakası olup olmadığını bilmem, benim babamın annesi, davacının babası ... amcamın annesi ve ... adlı şahıslar 3 kardeşlerdir, zamanında atalarından kalan taşınmazlar 3 parçaya ayrılmış ve bu şekilde kullanılmaktadır, bu saymış olduğum şahısların arasında taşınmazların kullanımına ilişkin olarak takas yapılıp yapılmadığını bilmem, benim bildiğim taşınmazın ...'in babası amcam ... tarafından kullanıldığı, amcamdan davacıya kaldığıdır....taşınmazın etrafındaki tel örgüler davacı ... tarafından taşınmaz ...'den satın alındıktan sonra çevrilmiştir, davacı ... ile davalı ... arasında buraya ve kira parasına ilişkin olarak bir tartışma olup olmadığı hususu sorulsun, ben böyle bir tartışma olup olmadığını bilmiyorum ”şeklinde beyanda bulunduğu, diğer davacı tanığı ...’ın “... davacı ... ile davalı ... arasında kira parasına ilişkin olarak bir tartışma olup olmadığı hususu ve davalıların murisi ile davacının ataları arasında dava konusu taşınmazın takas suretiyle kullanılmasına ilişkin bir anlaşma olup olmadığı hususu sorulsun, ben dava konusu taşınmaza ilişkin böyle bir anlaşma yapılıp yapılmadığını bilmiyorum, ayrıca kira parasına ilişkin olarak taraflar arasında tartışma olup olmadığı hususunu bilmiyorum.” dediği , davacı tanığı ...’ın “....bizim buralarda takas suretiyle yerlerin kullanımı mümkündür, bu şekilde yapılarak aslında tapusu kendisine ait olmayan kimseler başkasının yerini kendi malı olarak kullanır, ancak burada da bu şekilde bir işlem olup olmadığını bilmiyorum, benim bildiğim dava konusu taşınmazın ben kendimi bildim bileli davacı ..

.” dediği , davacı tanığı ...’ın “....bizim buralarda takas suretiyle yerlerin kullanımı mümkündür, bu şekilde yapılarak aslında tapusu kendisine ait olmayan kimseler başkasının yerini kendi malı olarak kullanır, ancak burada da bu şekilde bir işlem olup olmadığını bilmiyorum, benim bildiğim dava konusu taşınmazın ben kendimi bildim bileli davacı ... tarafından kullanıldığıdır, kira parasına ilişkin olarak taraflar arasında tartışma olup olmadığı hususunu bilmiyorum.” şeklinde beyanda bulunduğu , davalı tanıklarından ...’ın “tarafları köylüm olması sebebiyle tanırım, ben davacı ... ile davalı ... tarafından sorunlar çıkması üzerine davalı ...'e bu işin bu şekilde olmayacağını gidip tapudan tapu kaydı çıkartması gerektiğini söyledim, bunun üzerine davalı ... tapu kayıtlarını çıkardı, yaklaşık 80 adet taşınmaz olduğunu gördü, yine bu şekilde ...'ın da kullandığı bir yer varmış, ..., ...'nun tapuyu göstermesi üzerine kullandığı yeri terk etti, ancak ... bu şekilde bir dava açmış benim bilgilerim buna ilişkindir, taşınmazı davacı ... ben kendimi bildim bileli kullanır, son iki yıl içerisinde kira parası yüzünden sıkıntı yaşandı bu yüzden ... tarafından biçilen ot taşınmazda kaldı, 199 parsel sayılı taşınmaz davacı ... tarafından ...'den satın alınmıştır, taşınmaz yaklaşık 8-10 sene evvel ...'den satın alınmıştır, ... burayı kullanmıyordu, yine ...'e aitken de taşınmaz ... tarafından kullanılmaktaydı” şeklinde beyanda bulunduğu, davalı tanıklarından ...’ın ise “tarafları köylüm olması sebebiyle tanırım, benim bildiğim dava konusu yerin ... tarafından davalı ...'ten hayvan otlatmak için kiralandığıdır, ancak ben buranın malikini bilmem, başkaca da bir bilgim yoktur.” dediği görülmüştür.

O halde Mahkemece; adı geçen mahalli bilirkişi ve taraf tanıklarının yeniden dinlenmelerinin sağlanması, taşınmazın öncesinin kime ait olduğu, kimden kime ne şekilde ve hangi tarihte intikal ettiğinin, davacıların zilyetliğinin başlangıcı ve sürdürülüş şeklinin özellikle davacı kullanımının takasa ya da kira ilişkisine istinaden olup olmadığı hususunda tanıklardan ayrıntılı olarak sorularak açıklığa kavuşturulması, beyanlar arasında çelişki bulunduğu takdirde, HMK'nin 261. maddesi gereğince aykırılığın giderilmesi ve tüm delillerin birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, TMK'nin 713/1 ve 2. fıkralarında ifade edilen şartların (somut olayda) oluşup oluşmadığı yeterince araştırılmadan yazılı şekilde karar verilmiş olması bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle bir kısım davalılar vekilinin temyiz itirazlarının yerinde olduğundan kabulü ile hükmün 6100 sayılı HMK'nin Geçici 3. maddesi yollamasıyla HUMK'un 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA, taraflarca HUMK'un 440/1 maddesi gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine, istek halinde peşin harcın temyiz edene iadesine, 04.06.2020 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.