muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Danıştay — Esas No: 2022/3252, Karar No: 2024/3973, Tarih: 14.10.2024

Bu itibarla, İdare Mahkemesince, adı geçen davacıların maddi tazminat istemleri hakkında yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir.
C. Temyize Konu Kararın, davacı ...'un eşi ...'un vefatı nedeniyle talep ettiği manevi tazminata ilişkin kısmının incelenmesi:
	Manevi tazminat, kişinin mal varlığında meydana gelen eksilmeyi gidermeye yönelik bir tazmin aracı değil, manevi değerlerinde bir eksilme meydana gelen ve yaşama sevinci ve zevki azalan kişinin manen tatminini sağlamaya yönelik bir tazmin aracıdır. Manevi zararın başka türlü giderim yollarının bulunmayışı veya yetersiz kalışı manevi tazminatın parasal olarak belirlenmesini zorunlu kılmaktadır. Manevi tazminat, olay nedeniyle duyulan elem ve ızdırabı kısmen de olsa hafifletmeyi amaçlamaktadır. Tam yargı davalarının ve manevi tazminatın belirtilen niteliği gereği takdir edilecek manevi tazminat miktarının, olayın, zararın ve varsa idarenin kusurunun ağırlığını ortaya koyacak, hukuka aykırılığı özendirmeyecek, bir başka ifade ile benzeri hak ihlallerinin bir daha yaşanmaması için caydırıcı ve aynı zamanda cezalandırıcı olacak şekilde belirlenmesi, bununla birlikte olayın meydana geliş şekli, idari faaliyetin niteliği, zararlı sonuca etkisi ve idarenin sorumluluk sebebi gözetilerek hakkaniyetli ve makul bir tutarı aşmaması gerekmektedir.
	Buna göre, manevi tazminat takdir edilirken, davacı yönünden, manevi tatmin duygusunu sağlamaya yetecek, zarara yol açan idari faaliyet sonucu duyulan elem ve ızdırabın kişi üzerindeki etki ve ağırlığını karşılayacak düzeyde olmasına; davalı yönünden ise, hakkaniyet sınırlarını aşmayan, ölçülü, adil dengeyi sağlayacak ve aşırı mali külfet oluşturmayacak makul bir seviyede olmasına dikkat edilmesi gerektiği açıktır.
	Temyize konu kararda davacı ... lehine eşinin vefatı nedeniyle 20.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmiş ise de; dava konusu olayın davacı üzerinde yarattığı etki ve yaşadıkları sıkıntılar göz önünde bulundurulduğunda; İdare Mahkemesince davacı için takdir edilen manevi tazminat miktarının, duyulan elem ve ızdırabı kısmen de olsa giderecek düzeyde olmadığı görülmektedir.
	Bu itibarla, İdare Mahkemesince, davacı ... lehine eşinin vefatı nedeniyle yeniden manevi tazminatın takdir edilmesi gerekmektedir.
KARAR SONUCU :
            Açıklanan nedenlerle;
1.	Tarafların temyiz istemlerinin KISMEN KABULÜNE, KISMEN REDDİNE,
2.  ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararının;
A. Davacı ...'un kızı ...'un yaralanması nedeniyle talep ettiği manevi tazminata ilişkin kısmının, davacı ...'un annesi ...'un vefatı ve kendisinin yaralanması nedeniyle talep ettiği manevi tazminata ilişkin kısmının, davacı ...'un gelini ...'un vefatı nedeniyle talep ettiği manevi tazminata ilişkin kısmının, davacı ...'un annesi ...'un vefatı nedeniyle talep ettiği manevi tazminata ilişkin kısmının, davacı ... yönünden dosyanın işlemden kaldırılmasına ilişkin kısımlarının yukarıda belirtilen gerekçe ile ONANMASINA,

B. Davacılar ..., ... ve ...'un maddi tazminat istemlerine ilişkin kısmının BOZULMASINA,
C. Davacı ...'un eşi ...'un vefatı nedeniyle talep ettiği manevi tazminata ilişkin kısmının BOZULMASINA,
3. Bozulan kısımlar hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
4. 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin birinci fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren onbeş gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 14/10/2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Danıştay — Esas No: 2023/1247, Karar No: 2024/2318, Tarih: 14.10.2024

"İçtihat Metni"
                      T.C.
           D A N I Ş T A Y
İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas     No : 2023/1247
Karar	No : 2024/2318                                                                       
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	: … Kurulu 
VEKİLİ	: Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI)	: …
VEKİLİ	: Av. …
 
İSTEMİN KONUSU	: Danıştay Beşinci Dairesinin 22/11/2022 tarih ve E:2017/6354, K:2022/8968 sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ	:
Dava konusu istem: 667 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararname'nin 3/1. maddesi uyarınca FETÖ ile iltisak ve irtibatının olduğu gerekçesiyle davacının meslekte kalmasının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmasına ilişkin Hâkimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararı ile bu karara karşı yaptığı yeniden inceleme talebinin reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı kararının iptaline karar verilmesi istenilmiştir.
Daire kararının özeti: Danıştay Beşinci Dairesinin 22/11/2022 tarih ve E:2017/6354, K:2022/8968 sayılı kararıyla;
Davalı idarenin usule ilişkin iddiaları yerinde görülmeyerek işin esasına geçilmiş,
"Maddi Olay ve Hukuki Süreç" ile "İlgili Mevzuat"a yer verilmiş; "Yargılamada İzlenen Usul ve Süreç", "FETÖ'ye İlişkin Tespit ve Değerlendirmeler", "Demokratik Anayasal Düzene Sadakat Yükümlülüğü", "Dava Konusu Edilen Kararların Hukuki Niteliği" başlıkları altında genel; "Kişiselleştirme ve Delillerin Değerlendirilmesi" başlığı altında hem genel hem de davacıya özel değerlendirmelerde bulunularak,
Davacı Yönünden Yapılan Değerlendirmede; 
	Davacının, ceza yargılaması sonucunda ... Ağır Ceza Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile silahlı terör örgütüne üye olma suçundan, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 223/2-e maddesi uyarınca anılan suçu işlediğinin sabit olmadığı (delil yetersizliği) gerekçesiyle beraatine karar verildiği ve anılan kararın kesinleştiği,

Davacı Yönünden Yapılan Değerlendirmede; 
	Davacının, ceza yargılaması sonucunda ... Ağır Ceza Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile silahlı terör örgütüne üye olma suçundan, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 223/2-e maddesi uyarınca anılan suçu işlediğinin sabit olmadığı (delil yetersizliği) gerekçesiyle beraatine karar verildiği ve anılan kararın kesinleştiği,
	Tanık beyanları yönünden, B.B. isimli tanığın ifade içeriğinde ileri sürülen iddiaların somut bilgilerle desteklenmediği, tanığın bu beyanından başka davacının örgütle iltisakının ve irtibatının bulunduğuna ilişkin olarak herhangi bir somut tespit, tanık beyanı ya da başkaca bir bilgi ve belgenin dava dosyasında bulunmadığı gibi tanık ile ilgili olarak davacı hakkındaki ceza mahkemesi kararında yer verilen yalan tanıklıkla ilgili değerlendirme de nazara alındığında, söz konusu tanığın beyanının, davacının FETÖ/PDY terör örgütü ile irtibat ve iltisakını ortaya koyan bir delil olarak değerlendirilmediği; ... kod adlı gizli tanık tarafından ileri sürülen iddiaların yoruma ve duyuma dayalı olduğu ve davacının örgütle bağlantısı bulunduğuna yönelik somut verilere dayalı bir beyanda bulunulmadığı, davacının FETÖ/PDY ile bağlantısı olduğunu ortaya koyabilecek nitelikte somut herhangi bir bilgiye sahip olmadığı anlaşılan tanık beyanında yer alan iddiaları destekleyebilecek başkaca tanık beyanı ya da bilgi ve belgenin de davalı idarece dosyaya sunulmadığı görüldüğünden, anılan tanığın beyanının davacının örgütle irtibat ve iltisaklı sayılması için yeterli bir delil olarak değerlendirilmediği,
	HTS kaydı yönünden, HTS analiz raporunun davalı idare tarafından dosyaya sunulmadığı, davacının silahlı terör örgütüne üye olma suçundan beraatine dair kararda yer alan tespitlerin değerlendirilmesi sonucunda, belirli bir periyot veya yoğunluk tespiti yapılmaksızın, yalnızca haklarında FETÖ/PDY kapsamında soruşturma/kovuşturma yürütülen bir kısım kişilerle telefon görüşmesinin bulunduğu iddiasının, davacının FETÖ/PDY terör örgütü ile irtibat ve iltisakını ortaya koymaya yeterli bir delil olarak değerlendirilmediği,
	Davacı hakkında FETÖ/PDY silahlı terör örgütü üyeliği iddiasıyla düzenlenen iddianamede ve anılan iddianame üzerine açılan kamu davası neticesinde verilen beraat kararında yer alan deliller yönünden, iddianamede ve anılan iddianame üzerine açılan kamu davası neticesinde verilen beraat kararında yer alan hususların davacının FETÖ/PDY terör örgütü ile irtibat ve iltisakını ortaya koyan deliller olarak değerlendirilmesine olanak bulunmadığı,

Davacı hakkında FETÖ/PDY silahlı terör örgütü üyeliği iddiasıyla düzenlenen iddianamede ve anılan iddianame üzerine açılan kamu davası neticesinde verilen beraat kararında yer alan deliller yönünden, iddianamede ve anılan iddianame üzerine açılan kamu davası neticesinde verilen beraat kararında yer alan hususların davacının FETÖ/PDY terör örgütü ile irtibat ve iltisakını ortaya koyan deliller olarak değerlendirilmesine olanak bulunmadığı,
	Davacının eşinin FETÖ/PDY terör örgütü ile iltisaklı veya irtibatlı olduğu gerekçesiyle meslekten çıkarılmasına karar verilmiş olması ve kamu imkanlarıyla yurt dışı dil eğitimine gönderilmesi yönünden, davacının eşi hakkındaki tespitlerde ve eşinin açtığı Dairelerinin E:2017/4623 ve E:2017/6353 sayısına kayıtlı dava dosyalarına sunulan belgelerde, davacının bizzat kendisini FETÖ/PDY terör örgütü ile ilişkilendirecek herhangi bir hususa yer verilmediği gibi, davacının eşinin Dairelerinin E:2017/6353 sayısına kayıtlı olarak açtığı davada da dava konusu kararların iptaline karar verildiği anlaşıldığından, davacının eşinin meslekte kalmasının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmasına karar verilmiş olması ile buna dayanak gösterilen tespitlerin davacının FETÖ/PDY terör örgütü ile irtibatını ve/veya iltisakını ortaya koyan bir delil olarak değerlendirilmesinin mümkün olmadığı,
	Davacıyla ilgili soruşturma bilgisi yönünden, davacı hakkındaki şikayet dilekçeleri ile hakkındaki soruşturmanın davacının FETÖ/PDY terör örgütü ile irtibatını ve/veya iltisakını ortaya koyan deliller olarak değerlendirilmesinin mümkün olmadığı,
	Davacı hakkındaki sosyal çevre bilgileri yönünden, davacı hakkında somut bir tespit içermeyen sosyal çevre bilgilerinin, davacının FETÖ/PDY terör örgütü ile irtibat ve iltisakını ortaya koyan delil olarak değerlendirilmesinin mümkün bulunmadığı sonucuna varıldığı,
Dosyada bulunan bilgi ve belgeler ile kararda yer verilen açıklamalar bir bütün olarak değerlendirildiğinde, davalı idarece, bakılmakta olan dosyada davacının terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplarla iltisakı yahut bunlarla irtibatı olduğuna ilişkin yeterli delil sunulmadığı, sunulan delillerin ise davacının iltisakı veya irtibatını ortaya koyacak yeterlilikte ve nitelikte olmadığı, ayrıca ilgili kamu kurumları ve özel kuruluşlarca Dairelerinin 12/05/2022 tarihli ara kararına verilen cevaplarda da davacının iltisakı veya irtibatını ortaya koyan herhangi bir bilgi ve belgenin bulunmadığının anlaşıldığı,
Bu nedenle, davacının FETÖ ile iltisak ve irtibatının olduğu gerekçesiyle tesis edilen dava konusu kararlarda hukuka uyarlık bulunmadığı,
	Davalı idarece, davacının FETÖ ile iltisak ve irtibatını ortaya koyacak nitelikte  delillerin tespit edilmesi halinde yeniden işlem tesis edilebileceğinin de açık olduğu gerekçesiyle dava konusu kararların davacıya ilişkin kısmının iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI  :	Davalı idare tarafından, usule ilişkin itirazlarının yerinde görülmeme gerekçesinin kararda yer almadığı, dava konusu işlemin bir disiplin işlemi olmadığı, bu nedenle hukuki denetimin disiplin işlemi kapsamında yapılamayacağı, dava dosyasına sunulan delillerin, idarelerince davacının FETÖ/PDY silahlı terör örgütü ile iltisak ve irtibatını ortaya koymaya yeterli görüldüğü, davacı hakkında "silahlı terör örgütüne üye olma" suçundan başlatılan adli süreç mahkûmiyet dışında bir kararla sonuçlanmış ise de, dava konusu işlem "üyelik" değil "iltisak ve irtibat" isnadına dayandığından söz konusu kararın davacının hukuki durumunu değiştirmediği; meslekten çıkarılan ilgililer hakkında işlem tesis edildiği tarihte idarelerince yapılan değerlendirmeyi destekleyen ve idari/adli süreçte taraflarına gönderilen bilgi ve belgelerin yargı yeri ile paylaşılmasının, işlemin dayanağı delillerin sonradan tespit edildiği anlamına gelmeyeceği, bu şekildeki bir ifadenin hukuki dayanaktan yoksun olduğu, davacının aynı mesleği icra eden, sosyal çevresi anlamında en yakını kabul edilebilecek eşi hakkındaki bilgi ve belgeler incelendiğinde; yargı mensubu olarak görev yapmaktayken HSYK Genel Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararı ile 667 sayılı KHK'nın 3/1. maddesi uyarınca FETÖ/PDY terör örgütü ile iltisaklı veya irtibatlı olduğu tespit edilerek meslekten çıkarılmasına karar verilmesi, tanık beyanları, davacı hakkındaki beraat kararında da belirtildiği üzere, cep telefonuna ait HTS kayıtlarının incelemesi sonucunda davacının, haklarında FETÖ/PDY silahlı terör örgütü üyesi oldukları isnadıyla işlem yapılan kişilerle görüşmelerinin olduğunun tespit edilmiş olması, hakkındaki ihbar ve şikâyet bilgileri birlikte değerlendirildiğinde Kurul kanaatinin, davacının FETÖ/PDY silahlı terör örgütüyle iltisaklı veya irtibatlı olduğu yönünde oluştuğu; tanık B.B

.B.'nin ifadesinin tamamı incelendiğinde ve ifadesinde geçen isimler irdelendiğinde tanığın beyanının sıhhatinde herhangi bir sorun olmadığının anlaşılacağı; tanığın beyanının yalan tanıklık suçundan mahkumiyeti sebebiyle muteber kabul edilmemesinin Dairenin hatalı hüküm kurmasına sebep olduğu; davacı hakkında ifade veren gizli tanığın daha sonra bu ifadesini değiştirmesi hususu ile ilgili olarak, FETÖ/PDY mensuplarının yargılama sürecini sekteye uğratmak amacıyla sıklıkla önceki ifadelerini inkâr cihetine gittikleri, tanığın farklı amaçlarla beyanını değiştirdiği kanaatiyle önceki ifadelerinin hükme esas alınması gerektiği; her iki tanığın beyanlarının birbirlerini doğruladıkları, somut bilgiler içerdikleri ve bu yönüyle de davacının FETÖ/PDY silahlı terör örgütü ile irtibat ve iltisakını gözler önüne serdiği görülmekle, bu hususun gözardı edilerek dava konusu işlemin iptaline karar verilmesinin hukuka aykırı olduğu; davacı hakkındaki HTS kayıtlarına ilişkin olarak, Dairenin idari yargılama usulünde geçerli "resen araştırma ilkesi" çerçevesinde öncelikli yetkisini kullanarak tüm verilere sahip olabileceği açıkken, söz konusu iletişim kayıtlarının dayanağı olan raporun dosyaya sunulmadığı şeklindeki gerekçesinde hukuka uyarlık bulunmadığı; davacının tespit edilen hususlara ilişkin olarak herhangi bir beyanda bulunmadığı; belirli bir periyot deyimi ile Dairenin neyi kastettiği bilinmemekle beraber, görülen bu davalarda "periyot" belirlemesi yapılmasının doğru bir yaklaşım olmayacağı ve görüşmelerin yoğunluğunun görüşme hakkında bir veri oluşturmayacağı; davacı hakkında mevcut delillerin, bir Cumhuriyet savcısı tarafından değerlendirmeye tabi tutulması neticesinde bu delillerin "terör örgütü üyeliği" suçu yönünden kamu davası açmak için "yeterli" olduğu takdir edilmekle davacı hakkında kamu davasının açılmış olduğu, iddianamedeki delillerin iltisak ve irtibat hususunu ortaya koyduğu; davacı hakkındaki tespit ve delillerin, aile bireyleri başta olmak üzere sosyal çevre bilgileri ve Kurul kayıtlarının bir bütün olarak değerlendirildiği ve neticesinde Kurulun davacıyla ilgili kanaatinin olumsuz yönde oluştuğu; Danıştay Savcısının, davacının FETÖ/PDY ile irtibat ve iltisaklı olduğu ve davanın reddine karar verilmesi yönündeki görüşünün de dikkate alınması icap ettiği belirtilerek Daire kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI:	Davacı tarafından, Dairece detaylı ve titiz bir araştırma ve yargılama yapıldığı, resen araştırma yetkisi de kullanılarak her türlü iddia, savunma ve delilin ayrıntılı olarak incelenerek karar verildiği; gerekçeli kararın özenle hazırlandığı; yargılamada usuli herhangi bir eksiklik bulunmadığı; idarenin tesis ettiği işlemin arkasındaki takdir hakkının somut delillere dayanması gerektiği; diğer kişilerle ilgili olarak yapılan yargılamaların ve verilen kararların temyize konu bu dosya ile ne gibi bir ilgisi olduğunun anlaşılamadığı; sosyal çevre bilgilerinin ne olduğuna dair en ufak bir açıklama bulunmadığı; ceza dosyasında yer alan bilgi, belge, beyan ve delillerden herhangi bir oluşum ile irtibat veya iltisakının olmadığının açığa çıktığı, maddi gerçeğin lehine değerlendirilmesinin hukukun bir gereği olduğu; gizli tanığın beyanının gerçeğe aykırı, yalan, yanlış, hatalı, inandırıcılıktan uzak, soyut ve hiçbir somut olguyla desteklenmeyen bir beyan olduğu; ...

.... Ağır Ceza Mahkemesinin de gerekçesinde soruşturma ve kovuşturma aşamalarında değişiklik gösteren, somut ve denetlenebilir maddi vakıalara dayanmayan ve duyuma dayalı gizli tanık beyanına itibar etmediğini belirttiği; diğer tanığın yalancı tanıklıktan, hürriyeti yoksun bırakmaktan ve terör örgütü üyeliğinden hapis cezası almış olan firari bir mahkum olduğu; daha önce de yalan tanıklık yaparak birçok insanın haksız olarak tutuklanmasına ve yargılanmasına sebebiyet verdiği; yalancı tanıklık yaptığı ve yalan tanıklıktan ceza aldığının maddi gerçek olduğu ve maddi gerçeğin göz ardı edilmesinin de mümkün olmadığı; bu şahsın iftiralarını destekleyen herhangi bir tanık ya da delil bulunmadığı, kendisinin cezaevinden kurtulmak için uğraştığı ve amacına da ulaştığı; hakkında düzenlenen HTS analiz raporu dosyaya sunulmadığından bu hususta bir açıklama yapma gereği duymadığı; görevde olan çok sayıdaki hakim, savcı, kamu personeli ile daha fazla görüşmesinin bulunmasına rağmen buna ilişkin HTS kayıtlarının dahi dosya arasına alınmadığı, tek yanlı olarak haklarında soruşturma/kovuşturma yürütülen kişilerle yapılan görüşmelere dikkat çekildiği; iddianame düzenlenme tarihinin idari işlemin tesis edilmesinden üç yıl sonraki 2020 yılı olduğu; kendisi ve eşi hakkında beraat kararı verildiği ve bu kararın savcılık tarafından istinaf edilmeden kesinleştiği; eşinin ihraç edildiği belirtilmişse de bu durumun sorumluluğun şahsiliği ilkesine aykırılık teşkil ettiği; eşinin ceza yargılamasında beraat ettiği ve hakkındaki idari işlemin iptal edilip hakim olarak görevine başladığı; disiplin soruşturmalarında şikayetin işleme konulmamasına, karar verilmesine yer olmadığına ve soruşturma izni verilmemesine dair kararlar verildiği, bunun dışında FETÖ/PDY örgütü ile bağlantılı olarak yürütülen veya sonuçlandırılan başka idari soruşturma bulunmadığı; bu disiplin soruşturmaları kapsamında da FETÖ/PDY terör örgütü ile iltisakı ve irtibatına ilişkin bir delil bulunmadığı, dosyada da bu yönde bilgi ve belgelerin neler olduğunun ortaya konulmadığı, bu nedenle hakkındaki şikayet dilekçelerinin ve disiplin soruşturmasının FETÖ/PDY terör örgütü ile iltisakı ve irtibatı bulunup bulunmadığının değerlendirilmesinde dikkate alınmasının mümkün olmadığı, kararın onanması icap ettiği belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'ÜN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Daire kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Kurulumuzun 07/02/2024 tarihli ara kararına davalı idarece verilen cevabın dosyaya sunulması üzerine, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY : 
Türkiye’de 15 Temmuz 2016 gecesi, kendilerini "Yurtta Sulh Konseyi" olarak isimlendiren bir grup Türk Silahlı Kuvvetleri (TSK) mensubu tarafından, demokratik biçimde halk tarafından göreve getirilen Türkiye Büyük Millet Meclisini (TBMM), Türkiye Cumhuriyeti Hükûmetini ve Cumhurbaşkanı'nı devirmek ve anayasal düzeni ortadan kaldırmak amacıyla darbe teşebbüsünde bulunulmuş, bu teşebbüs Türk Milleti tarafından akamete uğratılmıştır.
Anayasa'nın olay tarihinde yürürlükte bulunan 118. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca Milli Güvenlik Kurulu (MGK) tarafından 20/07/2016 tarihli toplantıda yapılan değerlendirmede, darbe teşebbüsünün TSK içindeki Fetullahçı Terör Örgütü (FETÖ) mensupları tarafından başlatıldığı, bu örgütün kuruluş aşamasından itibaren etkisi altına aldığı eğitim kuruluşları, sivil toplum kuruluşları, medya kuruluşları, ticari kuruluşlar ve kamu görevlileri aracılığıyla Milleti ve Devleti kontrol altında tutmayı amaçladığı belirtilmiştir.
MGK'nın anılan toplantısında "demokrasinin, hukuk devleti ilkesinin, vatandaşların hak ve özgürlüklerinin korunmasına yönelik tedbirlerin etkin bir şekilde uygulanabilmesi amacıyla" Hükûmete olağanüstü hâl ilan edilmesi tavsiyesinde bulunulması hususu kararlaştırılmıştır. Cumhurbaşkanı başkanlığında toplanan Bakanlar Kurulu 20/07/2016 tarihinde, ülke genelinde 21/07/2016 Perşembe günü saat 01.00'den itibaren geçerli olmak üzere doksan gün süreyle olağanüstü hâl ilan edilmesine karar vermiştir. Anılan karar 21/07/2016 tarih ve 29777 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiş ve aynı gün TBMM tarafından onaylanmıştır. Olağanüstü hâl, daha sonrasında üçer aylık dönemler hâlinde Cumhurbaşkanı başkanlığında toplanan Bakanlar Kurulu tarafından uzatılmış ve 18/07/2018 tarihinde kaldırılmıştır.