muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Danıştay — Esas No: 2022/3138, Karar No: 2024/8026, Tarih: 24.12.2024

DANIŞTAY SAVCISI ...'İN DÜŞÜNCESİ:  Karayolları Genel Müdürlüğünce gerçekleştiren ... kayıt numaralı ihalenin, davacı şirketlerin oluşturduğu iş ortaklığının uhdesinde kalması üzerine iş ortaklığı ile ihale makamı arasında 20/07/2017 tarihinde sözleşme imzalanmış, Damga Vergisi Kanunu'nun ek 2. maddesinin (4) numaralı fıkrası ile Harçlar Kanunu'nun ek 1. maddesinin (4) numaralı fıkrasında yer alan uluslararası ihale tanımına göre, bir ihalenin uluslararası ihale olarak kabul edilebilmesi için ihalenin yerli ve yabancı firmaların ayrı ayrı veya birlikte iştirakine açık olarak çıkılması şartının yanında yabancı firmalarca da teklif verilme şartının aranması nedeniyle davacı şirketler (iş ortaklığı) döviz kazandırıcı faaliyetlere ilişkin istisnadan yararlanmamış,  anılan Kanun'larda yer alan uluslararası ihale tanımındaki "ve yabancı firmalarca da teklif verilen" ibarelerinin, Anayasa Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla iptal edilmesi üzerine davalı idareye 03/09/2021 tarihinde yapılan başvuruyla anılan iş için Vergi, Resim, Harç İstisnası Belgesi düzenlenmesi talep edilmiş, bu talep üzerine Anayasa Mahkemesinin anılan kararı ve ihale makamının işin kalan kısmı ve süresine ilişkin yazısı dikkate alınarak iş ortaklığı adına 07/09/2021 ila 29/11/2024 tarihleri arasında geçerli olan 07/09/2021 tarihli Vergi, Resim, Harç İstisnası Belgesi düzenlenmiş, iş ortaklığı tarafından davalı idareye 21/12/2021 tarihinde yapılan ikinci başvuruyla, Anayasa Mahkemesinin anılan kararı ile bir ihalenin uluslararası ihale olarak kabul edilebilmesi için gerekli şartlardan biri olan yabancı firmanın ihaleye teklif vermesi şartının ortadan kalktığından bahsedilerek ihaleye özgü ve konu bazlı olarak düzenlenen 07/09/2021 tarihli Vergi, Resim, Harç İstisnası Belgesinin geçerlilik tarihinin geçmişe dönük olarak işin tamamını kapsayacak şekilde düzeltilmesi talep edilmiş, bu başvurunun Ticaret Bakanlığı İhracat Genel Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işlemi ile  İhracat, Transit Ticaret, İhracat Sayılan Satış ve Teslimler ile Döviz Kazandırıcı Hizmet ve Faaliyetlerde Vergi, Resim ve Harç İstisnası Hakkında Tebliğ'in (İhracat:2017/4) 4. maddesinin (3) numaralı fıkrası, 6. maddesinin (1) numaralı fıkrası ve 8. maddesinin (2) numaralı fıkrasına dayanılarak reddedilmesi üzerine söz konusu işlem ile bu işlemin dayanağı olarak gösterilen anılan Tebliğin 4. maddesinin 3. fıkrasının; 6. maddesinin 1. fıkrasının "...belge müracaat tarihi ile belge tarihi arasındaki işlemlere istisna uygulanmaz." düzenlemesi ile 8. maddesinin 2. fıkrasının "süre başlangıcı, vergi resim harç istisna belgesinin tarihidir." düzenlemesinin iptali istemiyle dava açılmıştır.

Anayasa’nın 73. maddesinin 3. fıkrasında; vergi, resim, harç ve benzeri malî yükümlülüklerin kanunla konulacağı, değiştirileceği veya kaldırılacağı; 4. fıkrasında, vergi, resim, harç ve benzeri malî yükümlülüklerin muaflık, istisnalar ve indirimleriyle oranlarına ilişkin hükümlerinde kanunun belirttiği yukarı ve aşağı sınırlar içinde değişiklik yapmak yetkisinin Cumhurbaşkanına verilebileceği kurala bağlanmıştır.
Anayasası'nın "Anayasa Mahkemesinin kararları" başlıklı 153. maddesinin birinci fıkrasında ise, Anayasa Mahkemesinin kararlarının kesin olduğu; üçüncü fıkrasında, kanun, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi veya Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü ya da bunların hükümlerinin, iptal kararlarının Resmî Gazete'de yayımlandığı tarihte yürürlükten kalkacağı, gereken hallerde Anayasa Mahkemesinin iptal hükmünün yürürlüğe gireceği tarihi ayrıca kararlaştırabileceği, bu tarihin, kararın Resmî Gazete'de yayımlandığı günden başlayarak bir yılı geçemeyeceği; beşinci fıkrasında, iptal kararlarının geriye yürümeyeceği; altıncı fıkrasında, Anayasa Mahkemesi kararlarının yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını, gerçek ve tüzel kişileri bağlayacağı kuralına yer verilmiştir.

488 sayılı Damga Vergisi Kanunu'nun 09/08/2016 tarih ve 29796 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6728 sayılı Kanun'un 27. maddesi ile değişik ek 2. maddesinin (2) numaralı fıkrasında, Vergi, Resim, Harç İstisnası Belgesine bağlanan ve fıkrada sayılan diğer döviz kazandırıcı faaliyetlere ilişkin işlemler nedeniyle, belgenin geçerlilik süresi içerisinde belgede yer alan tutarla sınırlı olmak kaydıyla, düzenlenen kağıtların damga vergisinden müstesna olduğu belirtilmiş; anılan fıkranın (a) bendinde, Kalkınma Bakanlığınca yayımlanan cari yıl yatırım programında yer alan yatırımlardan ve Milli Savunma Bakanlığı, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığının bu programda yer almayan kamu yatırımlarından uluslararası ihaleye çıkarılanların ihalesini kazanan veya yabancı para ile finanse edilenlerin yapımını üstlenen ana yüklenici firmaların (alt yükleniciler hariç) maddede belirtilen teslim, hizmet ve faaliyetlerinin damga vergisinden müstesna olduğu düzenlenmiştir. Maddenin (4) numaralı fıkrasında, (Anayasa Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı iptal kararının yürürlüğe girmesinden önceki halinde), bu maddenin uygulanmasında, uluslararası ihalenin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından yerli ve yabancı firmaların ayrı ayrı veya birlikte iştirakine açık olarak çıkılan ve yabancı firmalarca da teklif verilen ihaleyi; Vergi, Resim, Harç İstisnası Belgesinin ise, döviz kazandırıcı faaliyetleri teşvik etmek amacıyla damga vergisi istisnası uygulanabilmesi için alınması ve ibraz edilmesi gereken, vergiye tabi kâğıdın düzenlendiği tarihte geçerli Ekonomi Bakanlığınca düzenlenen belgeyi ifade edeceği; (6) numaralı fıkrasında da bu maddenin uygulanması bakımından, (1) ve (2) numaralı fıkralarda yer alan döviz kazandırıcı faaliyetlere ilave olarak döviz kazandırıcı diğer faaliyetleri, belge kapsamında istisna uygulanacak işlem ve faaliyetlerin aşamaları ile diğer usul ve esasları belirlemeye Maliye Bakanlığı ile Ekonomi Bakanlığının birlikte yetkili olduğu kuralına yer verilmiştir.

492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 6728 sayılı Kanun'un 35. maddesiyle değişik ek 1. maddesinin (2) numaralı fıkrasında, Vergi, Resim, Harç İstisnası Belgesine bağlanan fıkrada sayılan diğer döviz kazandırıcı faaliyetlere ilişkin işlemlerin, belgenin geçerlilik süresi içerisinde belgede yer alan tutarla sınırlı olmak kaydıyla harçtan müstesna olduğu belirtilmiş; anılan fıkranın (a) bendinde, Kalkınma Bakanlığınca yayımlanan cari yıl yatırım programında yer alan yatırımlardan ve Milli Savunma Bakanlığı, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığının bu programda yer almayan kamu yatırımlarından uluslararası ihaleye çıkarılanların ihalesini kazanan veya yabancı para ile finanse edilenlerin yapımını üstlenen ana yüklenici firmaların (alt yükleniciler hariç) maddede belirtilen teslim, hizmet ve faaliyetlerinin harçtan müstesna olduğu düzenlenmiştir. Maddenin (4) numaralı fıkrasında (Anayasa Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı iptal kararının yürürlüğe girmesinden önceki halinde), bu maddenin uygulanmasında uluslararası ihalenin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından yerli ve yabancı firmaların ayrı ayrı veya birlikte iştirakine açık olarak çıkılan ve yabancı firmalarca da teklif verilen ihaleyi; Vergi, Resim, Harç İstisnası Belgesinin ise, döviz kazandırıcı faaliyetleri teşvik etmek amacıyla harç istisnası uygulanabilmesi için alınması ve ibraz edilmesi gereken, harca konu işlemin yapıldığı tarihte geçerli Ekonomi Bakanlığınca düzenlenen belgeyi ifade edeceği; (6) numaralı fıkrasında da, bu maddenin uygulanması bakımından, (1) ve (2) numaralı fıkralarda yer alan döviz kazandırıcı faaliyetlere ilave olarak döviz kazandırıcı diğer faaliyetleri, belge kapsamında istisna uygulanacak işlem ve faaliyetlerin aşamaları ile diğer usul ve esasları belirlemeye Maliye Bakanlığı ile Ekonomi Bakanlığının birlikte yetkili olduğu kuralına yer verilmiştir.
Kanunla verilen bu yetkilere istinaden yayımlanan, 18/05/2017 tarih ve 30070 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren İhracat,Transit Ticaret,İhracat Sayılan Satış ve Teslimler ile Döviz Kazandırıcı Hizmet ve Faaliyetlerde Vergi,Resim ve Harç İstisnası Hakkında Tebliğin (İhracat:2017/4) 4/3. maddesinde, "Vergi, resim ve harç istisnasından yararlanılması için belge alınmasının zorunlu olduğu durumlarda belgenin alınmasından önce veya belgenin geçerlilik süresinin dolmasından sonra, belgeye bağlanan iş ile ilgili olarak yapılan işlemlere vergi, resim ve harç istisnası uygulanmaz.";  6/1. maddesinde, "....Vergi, resim harç istisnası, belgenin geçerlilik süresi içerisinde ve belgede yer alan tutarla sınırlı olmak kaydıyla uygulanacak olup, belge müracaat tarihi ile belge tarihi arasında yapılan işlemlere istisna uygulanmaz..."; 8/2. maddesinde ise, ".....Süre başlangıcı, vergi resim harç istisnası belgesinin tarihidir....."  düzenlenmelerine yer verilmiştir.

Dava konusu ihtilafın çözümünde; anılan Tebliğ'in dava konusu edilen kısımlarının, davalı idareye Kanunla verilen usul ve esasları düzenleme yetkisi kapsamı içerisinde olup olmadığı hususu ile ihalenin yapıldığı dönemde istisna kapsamında olmadığı ve Anayasa Mahkemesi kararından sonra istisna kapsamına girdiği taraflar arasında ihtilafsız olan işlemlere ilişkin olarak, işin başlamasından yaklaşık 4 yıl sonra verilen Vergi Resim Harç İstisnası Belgesinin hangi tarihten itibaren geçerli olacağı, bir başka ifade ile; Anayasa mahkemesinin iptal kararından önce başlayan ve o dönemde istisna kapsamında olmayan işlemlerin, faaliyetin başladığı tarihten itibaren istisna kapsamında kabul edilmesinin Anayasa Mahkemesi kararlarının geriye yürütülmesi sonucunu doğurup doğurmayacağı hususlarının değerlendirilmesi önem arz etmektedir. 
 Bireylerin sosyal ve ekonomik durumlarını etkileyecek keyfi uygulamalara neden olmaması için, vergilendirmede, vergiyi doğuran olayın ve vergilerin matrah ve oranlarının yukarı ve aşağı sınırlarının, tarh ve tahakkuklarının, tahsil usullerinin, yaptırımlarının ve zamanaşımı gibi belli başlı temel öğelerinin yasalarla belirlenmesi gerekir. Ancak, yasa ile her konuyu bütün kapsam ve ayrıntılarıyla düzenlemenin olanaklı bulunmadığı durumlarda çerçevesi çizilerek bu sınırlar içinde kalmak koşuluyla uygulamaya ilişkin konularda yürütme organına açıklayıcı ve tamamlayıcı nitelikte düzenleyici idarî işlem yapma yetkisi verilebilir. (AYM 16.1. 2003 tarihli ve E:2001/36, K:2003/3 sayılı kararı)
Uyuşmazlığa konu Tebliğ hükümlerinin dayanağını teşkil eden 488 sayılı Damga Vergisi Kanununun ek 2. maddesinde; (492 sayılı Harçlar Kanununun ek 1. maddesinde de benzer bir düzenleme vardır) Vergi, Resim, Harç İstisnası Belgesine bağlanan aşağıda sayılan diğer döviz kazandırıcı faaliyetlere ilişkin işlemler nedeniyle, belgenin geçerlilik süresi içerisinde belgede yer alan tutarla sınırlı olmak kaydıyla, düzenlenen kâğıtların damga vergisinden müstesna olduğu öngörülmüş, 4. fıkrasında;  Vergi Resim Harç İstisnası Belgesi, döviz kazandırıcı faaliyetleri teşvik etmek amacıyla damga vergisi istisnası uygulanabilmesi için alınması ve ibraz edilmesi gereken, vergiye tabi kâğıdın düzenlendiği tarihte geçerli Ekonomi Bakanlığınca düzenlenen belge olarak tanımlanmıştır.  
Bu Yasa hükmünden, Vergi, Resim, Harç İstisnası Belgesi'nin istisnadan yararlamanın asli bir koşulu olduğu anlaşılmaktadır. İstisna kapsamında olan faaliyetin yapılmış olmasının yanı sıra bu istisnaya ilişkin belgeye sahip olunması istinadan yararlanmanın bir ön koşuludur. Nitekim anılan Kanunun gerekçesi de bu düşünceyi teyit eder niteliktedir.

Bu Yasa hükmünden, Vergi, Resim, Harç İstisnası Belgesi'nin istisnadan yararlamanın asli bir koşulu olduğu anlaşılmaktadır. İstisna kapsamında olan faaliyetin yapılmış olmasının yanı sıra bu istisnaya ilişkin belgeye sahip olunması istinadan yararlanmanın bir ön koşuludur. Nitekim anılan Kanunun gerekçesi de bu düşünceyi teyit eder niteliktedir. 
Ancak söz konusu Kanunların anılan ek maddelerinde; istisnadan yararlanma hususunda engeli olmayan bir mükellefin, bu istisnadan yararlanmak amacıyla belge almak için idareye yaptığı müracaat tarihinin değil, belgenin verildiği tarihin esas alınacağı yönünde, mükelleflere bağlı olmayan, herhangi bir nedenle idare tarafından belgenin geç düzenlenmesi halinde istisnadan yararlanma dönemininde öngörülemez ve belirsiz bir durum yaratılması sonucunu doğuracak bir düzenleme bulunmamaktadır.
Bu nedenle, İhracat,Transit Ticaret,İhracat Sayılan Satış ve Teslimler ile Döviz Kazandırıcı Hizmet ve Faaliyetlerde Vergi,Resim ve Harç İstisnası Hakkında Tebliğin (İhracat:2017/4) 4/3. maddesinde; "Vergi, resim ve harç istisnasından yararlanılması için belge alınmasının zorunlu olduğu durumlarda belgenin alınmasından önce veya belgenin geçerlilik süresinin dolmasından sonra, belgeye bağlanan iş ile ilgili olarak yapılan işlemlere vergi, resim ve harç istisnası uygulanmaz." cümlesindeki; mükellefin mücaraat tarihinden itibaren değil, belgenin alındığı tarihten itibaren istisnadan yararlanılacağı sonucunu doğuran 
"belgenin alınmasından önce" ifadesi ile aynı yöndeki Tebliğin 6/1. maddesinde yer alan ; ".... belge müracaat tarihi ile belge tarihi arasında yapılan işlemlere istisna uygulanmaz..." ifadesi ve " 8/2. maddesindeki ; ".....Süre başlangıcı, vergi resim harç istisnası belgesinin tarihidir....." ifadeleriyle davalı idarenin usul ve esasları düzenleme yetkisi kapsamı dışına çıkarak Kanunda olmayan kurallar getirmek suretiyle, Yasayla getirilen istisna uygulamasının daraltılması sonucunu doğuracak, sınırlayıcı şekilde düzenleme yaptığı görülmektedir.
Davacı şirketlerin oluşturduğu iş ortaklığı adına düzenlenen Vergi, Resim, Harç İstisnası Belgesinin geçerlilik tarihinin işin tamamını kapsayacak şekilde düzeltilmesi talebiyle yapılan başvurunun reddine dair işleme gelince;
Anayasa'nın 153. maddesinde Anayasa Mahkemesinin iptal kararlarının geriye yürümeyeceği kuralına yer verilmiştir. Anayasa Mahkemesi kararlarının geriye yürümemesi kuralı ile amaçlanan; iptal kararlarının,“kazanılmış hakları” ortadan kaldırıcı bir sonuç doğurmasının önlenmesi, hukuki güvenlik, istikrar, adalet, kamu düzeni ve kamu yararı gibi temel ilkelerin korumasıdır. 
Anayasa Mahkemesi'nin İptal kararlarının geriye yürümemesi kuralı nedeniyle iptal edilen Kanunun uygulanmasından olumsuz yönde etkilenenler olabileceği gibi menfaat sağlayanlar da olabileceğinden eşitlik ilkesine  aykırı durumlar ortaya çıkabileceği kuşkusuzdur.

Anayasa Mahkemesi'nin İptal kararlarının geriye yürümemesi kuralı nedeniyle iptal edilen Kanunun uygulanmasından olumsuz yönde etkilenenler olabileceği gibi menfaat sağlayanlar da olabileceğinden eşitlik ilkesine  aykırı durumlar ortaya çıkabileceği kuşkusuzdur.
 Hukukta hiçbir ilke mutlak ve istisnasız değildir. Bu nedenle Anayasa Mahkemesi kararlarının geriye yürümemesi ilkesinin de mutlak olarak kabul edilmesi mümkün görünmemektedir. Çünkü normlar hiyerarşisinde Anayasadan sonra gelen kanunların lafzı, doğrudan doğruya uygulamaya cevap vermeyebileceğinden, kanunların her hadiseye otomatik olarak tatbiki mümkün olmayabilir. Birbirine benzer gibi görünen hadiseler arasındaki farklı detaylar dikkate alınmadan varılan sonuç, kanunun ruhuna aykırı olduğu takdirde, ruhunun nazara alınması, lafzın ihmal edilmesi gerekebilmektedir. Kanunun ruhu ise; kanunun bütününde baskın olan esaslara ve maddelerin hukuk sisteminin ve kanunun tümü içindeki yerlerine ve birbirleriyle olan bağlantılarına göre taşıdıkları anlam demektir. Bu nedenle Anayasa Mahkemesi iptal kararlarının doğası gereği ve olaya özgü olarak geçmişi etkilediği durumlar ortaya çıkabilmektedir. 
Anayasa Mahkemesi 12.12.1989 tarihli ve E:1989/11, K:1989/48 sayılı kararında; ".....Anayasa'nın 153. maddesinde yer alan "İptal kararları geriye yürümez." tikesine aykırı davranıldığından söz edilerek iptal isteminde bulunulmuştur. Davacıya göre, "İptal kararları geriye yürümez." ilkesinin anlamı, iptal kararlarından önceki durumun aynen devam etmesi ve iptal edilen yasaya göre oluşan statülerin değiştirilmeyerek kazanılmış hakların korunmasıdır. İptali istenen Yasa ise bu ilkeyi gözetmemiştir. Gerçekten iptal istemine gerekçe yapılan ve Anayasa'nın 153. maddesinde yer alan kural, Anayasa Mahkemesi'nce verilen iptal kararlarının zaman içinde etki alanını gösterme yönünden Anayasa'da yer almıştır.
Anayasal sistemimiz içerisinde, Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararları Anayasa'ya aykırılığın bir yaptırımı olarak ortaya çıkmakta ve bu yaptırımın etki alanının saptanması da bir anayasal sorun olarak belirmektedir.
Anayasa, iptal kararlarının zaman içerisinde etkisini gösteren başka kuralları da içermektedir. Bu kuralların birlikte değerlendirilmesi sonucunda, iptal kararlarının zaman içerisindeki etkisi ortaya çıkacaktır. Bu kurallar şöyle belirtilebilir:
Anayasa'nın 152. maddesine göre, itiraz yoluna başvuran mahkemeler, Anayasa Mahkemesi'nce verilecek kararlara uymak zorundadırlar. Bu durumda, itiraz eden mahkeme, elinde bulunan ve Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararından önce açılmış olan bir davayı Anayasa Mahkemesi kararma göre çözecek ve doğrudan iptal kararının etkisini önceye uygulayacaktır. Aynı durum, itiraz yoluna başvurmayan mahkemeler yönünden de geçerlidir.

Anayasa'nın 152. maddesine göre, itiraz yoluna başvuran mahkemeler, Anayasa Mahkemesi'nce verilecek kararlara uymak zorundadırlar. Bu durumda, itiraz eden mahkeme, elinde bulunan ve Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararından önce açılmış olan bir davayı Anayasa Mahkemesi kararma göre çözecek ve doğrudan iptal kararının etkisini önceye uygulayacaktır. Aynı durum, itiraz yoluna başvurmayan mahkemeler yönünden de geçerlidir.
İptal davası veya itiraz üzerine bir kuralın iptali sonucu, Mahkemeler bakmakta oldukları davaları bu karara göre çözmekle yükümlüdürler. Bu sonuç Anayasa'nın, "Anayasa Mahkemesi kararları Resmî Gazetede hemen yayımlanır ve yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını, gerçek ve tüzelkişileri bağlar." yolundaki 153. maddesinin altıncı fıkrasında yer alan kuralın sonucudur.
Öte yandan Anayasa'nın 153. maddesinin üçüncü fıkrasına göre, yasa, kanun hükmünde kararname(Cumhurbaşkanlığı kararnamesi) veya Türkiye Büyük Millet Meclisi içtüzüğü ya da bunların hükümleri, iptal kararlarının Resmî Gazete'de yayımlandığı tarihte yürürlükten kalkar. 
Yukarıda gösterilen ve iptal kararlarının bağlayıcılığını ortaya koyan kuralla bu kuralın birlikte değerlendirilmesi durumunda, iptal kararlarının ileriye yönelik "derhal" etkisi tartışmasız biçimde ortaya çıkar.
Böylece, Anayasa Mahkemesi kararıyla iptal edilen bir yasanın geleceğe yönelik tüm etkilerinin kaldırılması ve iptal kararına uyulması tüm devlet kuruluşlarınca kaçınılmaz bir zorunluluktur.
Sonuç olarak, iptal kararlarının kimi durumda geçmişi, fakat her durumda geleceği etkilemesi asıldır.
Bu durumda, Anayasa'nın 153. maddesinde yer alan "iptal kararlan geriye yürümez." kuralının anlamı ne olmak gerekir?  Bu sorunun yanıtı da sistemin içerisinden çıkmaktadır.
Anayasa'da, iptal kararlan idarî davalarda olduğu gibi düşünülmemiş ve iptal edilen kuralın baştan beri geçersiz duruma geldiği esası benimsenmemiştir. Türk Anayasal sisteminde, "Devlete güven" ilkesini sarsmamak ve ayrıca devlet yaşamında bir karmaşaya neden olmamak için iptal kararlarının geriye yürümezliği kuralı kabul edilmiştir. Böylece hukuksal ve nesnel alanda etkilerini göstermiş, sonuçlarını doğurmuş bulunan durumların, iptal kararlarının yürürlüğe gireceği güne kadarki dönem için geçerli sayılması sağlanmıştır.
Bir kural işlemle kurulan bir statünün Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararıyla ya da bir başka kural işlemle kaldırılması durumunda, bu statüye bağlı öznel (sübjektif) işlemlerin de geçersiz duruma düşmesi doğaldır. Dolayısıyla bu öznel işlemlerle, ortadan kalkan statüye dayanarak ileriye dönük haklar elde edilemez. Anayasa'nın bağlayıcılığı, Anayasa Mahkemesi kararlarına tüm devlet organlarının uyma zorunluluğu ve Anayasa'nın üstünlüğü ilkesi, Anayasa'ya aykırı bir kuralın aykırılığının saptanmasından sonra uygulanma alanı bulmasını kesinlikle önler.

Anayasa Mahkemesi iptal kararlarının zaman içerisindeki etkisi böylece ortaya çıkmakta ve "İptal kararlan geriye yürümez." kuralı belirtilen anlamı taşıyarak geçerli olmaktadır." şeklinde karar vermiştir. 
Bu açıklamalar çerçevesinde, Anayasa Mahkemesi kararlarının geriye yürümemesi kuralını yalnız lafza bağlı kalınarak değil, kazanılmış hakların korunması, hukuki güvenlik ve istikrar gibi temel ilkeleri gözeterek ve aynı zamanda kararın sonuçlarından etkilenenlerin durumunun getirdiği kendine özgü koşullar ile Anayasa’nın genel esasları, Anayasa’da teminat altına alınan temel hak ve özgürlükleri de dikkate alınarak değerlendirilmesi gerekmektedir. 
Olayda, davacının ihtilafa konu olan istisna hükmünden faydalanabilmesi için hem istisnaya konu faaliyeti icra etmesi, hemde Vergi Resim Harç İstisna Belgesine sahip olması  gerekmektedir. Söz konusu belgede; belgenin geçerlilik tarihi, istisnaya konu işin sektörü ve konusu, istisnaya konu işin adı ve istisna uygulanacak tutar gibi detaylar yer almakta olup, bu şekilde belge düzenine bağlı kalınarak uygulamada ortaya çıkması muhtemel sorunların önüne geçilmesi amaçlanmıştır. 
Davacı şirketlerin faaliyeti, Anayasa Mahkemesi iptal kararından önce istisna kapsamında olmadığından, istisna belgesi almak için idareye başvuruda bulunulmayarak tahakkuk eden damga vergisi ve harçlar davacılar tarafından ödenmiştir. Özellikle damga vergisi ve harçlar açısından vergiyi doğuran olay gerçekleşmiş ve tarh, tahakkuk ve tahsil aşamaları tamamlanarak vergilendirme işlemi hukuksal sürecini tamamlandıktan yaklaşık 4 yıl geçtikten sonra verilen iptal kararıyla, söz konusu işlemler istisna kapsamına girmiştir. 
İstisnaya konu olan ihale sözleşmesi imzalandıktan sonra her hangi bir nedenle işin yapımından vazgeçilerek sözleşme feshedilmiş olduğu varsayılsa dahi damga vergisi yönünden sözleşmenin imzalanarak uygulamaya girmiş olmasıyla, kağıtlar üzerinden alınan damga vergisi açısından vergiyi doğuran olay gerçekleşmiş olacağından, sözleşmeye esas olan işin yapılmamış olması, sözleşmenin yapılmış olması gerçeğini değiştirmeyeceğinden damga vergisinin iadesi söz konusu olmayacaktır. Ödenmiş olan harçlar için de benzer bir durum söz konusudur. Bu nedenle istisna uygulamasının tüm vergi türleri açısından işin (ihalenin) tamamlanma süresi çerçevesinde ele alınması, Anayasa Mahkemesi kararlarının geriye yürümemesi kuralının vergi hukukunda uygulanması bakımından  yanıltıcı sonuçlar doğurabilecektir.