muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Danıştay — Esas No: 2023/12912, Karar No: 2024/6215, Tarih: 07.11.2024

"İçtihat Metni"
               T.C.
D A N I Ş T A Y
 DÖRDÜNCÜ DAİRE  
Esas     No : 2023/12912
Karar	No : 2024/6215                                                                   
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	:...Genel Müdürlüğü  
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI)	: ...
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMİN KONUSU	: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin  ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. 
YARGILAMA SÜRECİ	:
Dava konusu istem:  Aksaray Eskil 1. Kısım Arazi Toplulaştırma ve Tarla İçi Geliştirme Hizmetleri Projesi kapsamında, Aksaray İli, Eskil  İlçesi, ... Mahallesi, ..., ... ve ... parsel sayılı taşınmazın bulunduğu alanda yapılan arazi toplulaştırmasının anılan parsellere ilişkin kısmının iptali istenilmektedir. 
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; toplulaştırma işlemi sonucunda,  ... ve ... adına kayıtlı Aksaray İli, Eskil İlçesi, ... Mahallesi, ... Mevkiinde ..., ... ve ... nolu kadastro parsellerinin ...’nun ... nolu kadastro parseli ile birlikte değerlendirilerek birleştirilebilecekken dikkate alınmadığı, toplulaştırma yapılırken hasım ve hısım durumlarının dikkate alınması gerektiği, ...nun ... nolu kadastro parseline toplulaştırma öncesi tam hisse ile malikken toplulaştırma sonrası annesi olmayan başka bir ... ile hisselendirildiği ve verilen ... ada ... nolu parselin değer açısından eşdeğer olmadığı, bu yönleriyle toplulaştırmanın amaç ve ilkelerine aykırı olduğu anlaşıldığından, dava konusu toplulaştırma işleminde hukuka uyarlık görülmediği sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı  tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. 
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI	 : Davalı idare tarafından, idareye hiçbir takdir yetkisi bırakılmadığı, tüm tercihlerin karşılanmasının mümkün olmadığı, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI	:  Cevap verilmemiştir. 
TETKİK HÂKİMİ	:...
DÜŞÜNCESİ	: Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE	:

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI	:  Cevap verilmemiştir. 
TETKİK HÂKİMİ	:...
DÜŞÜNCESİ	: Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE	:
 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 2. maddesi, 1. fıkrası, (a) bendinde, iptal davaları, “İdarî işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlâl edilenler tarafından açılan davalar” olarak tanımlanmış; 2. fıkrasında ise, idari yargı yetkisinin, idari eylem ve işlemlerin hukuka uygunluğunun denetimi ile sınırlı olduğu, idari mahkemelerin yerindelik denetimi yapamayacakları, yürütme görevinin kanunlarda ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinde gösterilen şekil ve esaslara uygun olarak yerine getirilmesini kısıtlayacak, idari eylem ve işlem niteliğinde veya idarenin takdir yetkisini kaldıracak biçimde yargı kararı veremeyecekleri hükme bağlanmıştır.
3083 sayılı Sulama Alanlarında Arazi Düzenlenmesine Dair Tarım Reformu Kanunu'nun dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan haliyle 1. maddesinde, bu Kanunun, sulama alanları ile Bakanlar Kurulunca gerekli görülen alanlarda; toprağın verimli şekilde işletilmesi, işletilmesinin korunması, birim alandan azami ekonomik verimin alınması, tarım üretiminin sürekli olarak artırılması, değerlendirilmesi ve buralarda istihdam imkanlarının artırılması, ekonomik üretime imkan vermeyecek şekilde parçalanan tarım topraklarının gerektiğinde ve imkanlar ölçüsünde genişletilmesi suretiyle de toplulaştırılması, tarım arazisinin ailenin geçimini sağlamaya ve aile iş gücünü değerlendirmeye yeterli olmayacak derecede parçalanması ve küçülmesinin önlenmesi amacına hizmet ettiği belirtilmektedir. 
Arazi Toplulaştırması Ve Tarla İçi Geliştirme Hizmetleri Uygulama Yönetmeliği'nin 7. maddesi; "Arazi toplulaştırma projelerinin uygulanması esnasında, elbirliği mülkiyet olarak tescilli parsellerin, paylı mülkiyete dönüştürülmesi işlemleri uygulayıcı kuruluş tarafından re’sen gerçekleştirilir." hükmünü ihtiva etmektedir.
Dosyanın incelenmesinden; davacının davalı idareye verdiği dilekçe ile veraseten iştirak halinde olduğu kendi hisselerinin, oğlu ...'ya ait ... numaralı parsel ile birleştirilerek toplulaştırılmasını istemiş, davalı idare ise baba adı da aynı olan başka bir ... ile davacının oğlu ...’ nun hisselerini ... ada ... nolu parselde toplulaştırmış, davacının hisseleri ise veraseten iştirak halinde olduğu diğer hissedarlarıyla birlikte ... ada ... nolu parselde toplulaştırıldığı, davacının oğlu ... tarafından, annesi olmayan ... ile hisselendirilmesi nedeniyle ... İdare Mahkemesi'nin ... sayılı dosyası üzerinden açılan davada verilen iptal kararı ... Bölge İdare Mahkemesi'nin... tarih ve E..., K... sayılı "istinaf isteminin reddi" kararı ile onanarak kesinleştiği görülmüştür.

Temyizen incelenerek bozulması istenen karar ile; davacı adına kayıtlı Aksaray İli, Eskil İlçesi, ... Mahallesi, ... Mevkiinde ..., ... ve ... nolu kadastro parsellerinin, oğlu ...’nun ... nolu kadastro parseli ile birlikte değerlendirilerek birleştirilebilecekken dikkate alınmadığı, toplulaştırma yapılırken hasım ve hısım durumlarının dikkate alınması gerektiği, ...'nun ... nolu kadastro parseline toplulaştırma öncesi tam hisse ile malikken toplulaştırma sonrası annesi olmayan başka bir ... ile hisselendirildiği ve verilen 1258 ada 8 nolu parselin değer açısından eşdeğer olmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
İdari yargı yetkisinin, idari eylem ve işlemlerin hukuka uygunluğunun denetimi ile sınırlı olduğu açık olup, İdare Mahkemelerince bakılan iptal davalarında, ancak kanunda belirtilen sebeplerle hukuka aykırılık bulunduğunun tespiti halinde iptal hükmü kurulabileceği; başka bir ifadeyle, yetki, şekil, sebep, konu ve amaç unsurlarından herhangi birinde hukuka aykırılık bulunmayan bir idari işlemin İdare Mahkemesince iptal edilmesine hukuki olanak bulunmadığı, aksi yönde yorumun yargı yetkisinin sınırının aşılması anlamına geleceği gibi yerindelik denetimi ile idari eylem ve işlem niteliğinde veya idarenin takdir yetkisini kaldıracak biçimde yargı kararı verilmesi sonucunu da doğurabileceği, oysa kanun koyucunun bu konuda açıkça yasaklama getirdiği açıktır.
Diğer taraftan, Arazi Toplulaştırması Ve Tarla İçi Geliştirme Hizmetleri Uygulama Yönetmeliği'nin 7. maddesinde yer alan "Arazi toplulaştırma projelerinin uygulanması esnasında, elbirliği mülkiyet olarak tescilli parsellerin, paylı mülkiyete dönüştürülmesi işlemleri uygulayıcı kuruluş tarafından re’sen gerçekleştirilir." hükmünün uygulanmasının teknik veya hukuki kısıtlamalar nedeniyle her zaman mümkün olmayabileceği, dava konusu olayda davacı ...'nun ..., ... ve ... nolu kadastro parsellerinde elbirliği ile malik olduğu, davalı idarenin elbirliği ile mülkiyeti paylı mülkiyete çevirerek, davacının payını ayırması ve oğlunun parseli ile birleştirilmesinin talep edildiği,  elbirliği mülkiyet olarak tescilli parsellerin  paylı mülkiyete dönüştürülmesinin miras hukuku hükümleri kapsamında bazı sorunlara neden olabileceği göz önüne alındığında, mirasçılar arasında imzalanmış bir miras sözleşmesinin bulunması, bunun tapuya şerh edilmiş olması veya tüm mirasçıların birlikte başvurarak bu yönde talepte bulunması ya da buna muvafakat vermesi hallerinde davalı idare tarafından Yönetmeliğin bu hükmünün uygulanabileceği sonucuna varılmış olup, dava konusu olayda bu sayılan durumlardan herhangi biri bulunmadığından, ayrıca davacıya kendi tarlasının bulunduğu aynı alan içerisinden iştirak halinde olduğu diğer hissedarlar ile birlikte eşdeğer nitelikteki ... ada ... nolu parselin tahsis edilmiş olduğu dikkate alındığında, dava konusu toplulaştırma işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamıştır.

Öte yandan; ...'nun ... nolu kadastro parseline toplulaştırma öncesi tam hisse ile malikken toplulaştırma sonrası annesi olmayan başka bir ... ile hisselendirildiği ve verilen ... ada ... nolu parselin değer açısından eşdeğer olmadığı gerekçesinin de görülmekte olan dava ile ilgisi olmadığı, bu iddianın ... tarafından ... İdare Mahkemesi'nin...sayılı dosyasına ilişkin olduğu ve bahse konu parsele ilişkin toplulaştırma işleminin iptal edildiği ve kararın bu şekilde kesinleştiği, işbu davada incelenecek işlemin davacının ..., ... ve ... nolu parsellerinin oğlunun parselleri ile birleştirilmeksizin ... ada ... nolu parselde planlanması olduğu  dikkate alındığında, bahse konu gerekçede de isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU	:
            Açıklanan nedenlerle;
1.	Temyiz isteminin kabulüne,
2.	Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının oyçokluğuyla BOZULMASINA,
3.	Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 07/11/2024 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
(X) KARŞI OY:
3083 sayılı Sulama Alanlarında Arazi Düzenlenmesine Dair Tarım Reformu Kanunu'nun dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan haliyle 1. maddesinde, bu Kanunun, sulama alanları ile Bakanlar Kurulunca gerekli görülen alanlarda; toprağın verimli şekilde işletilmesi, işletilmesinin korunması, birim alandan azami ekonomik verimin alınması, tarım üretiminin sürekli olarak artırılması, değerlendirilmesi ve buralarda istihdam imkanlarının artırılması, ekonomik üretime imkan vermeyecek şekilde parçalanan tarım topraklarının gerektiğinde ve imkanlar ölçüsünde genişletilmesi suretiyle de toplulaştırılması, tarım arazisinin ailenin geçimini sağlamaya ve aile iş gücünü değerlendirmeye yeterli olmayacak derecede parçalanması ve küçülmesinin önlenmesi amacına hizmet ettiği belirtilmektedir.
Arazi Toplulaştırması Ve Tarla İçi Geliştirme Hizmetleri Uygulama Yönetmeliği'nin 7. Maddesinde "Arazi toplulaştırma projelerinin uygulanması esnasında, elbirliği mülkiyet olarak tescilli parsellerin, paylı mülkiyete dönüştürülmesi işlemleri uygulayıcı kuruluş tarafından re’sen gerçekleştirilir." hükmünü ihtiva etmekte olup, Tarım Reformu Genel Müdürlüğü tarafından Haziran 2010'da çıkarılan "Arazi Toplulaştırması Teknik Talimatı"nın "Yeni Parselasyon Planlarının Hazırlanması" başlıklı 19. maddesinde, parsel yerleştirilmesinde hısım ve hasım ilişkilerine dikkat edilmesi kuralına yer verilmiştir.

Dosyanın incelenmesinden; davacı ve oğlu tarafından, toplulaştırma işlemi yapılırken Aksaray ili, Eskil ilçesi, ... mahallesindeki davacı anneye ait ..., ... ve ... sayılı parseler ile oğula ait ... parsellerin birleştirilmesini talep ettikleri halde bu talep kabul edilmeden davacıya eski yerinden ... ada ... parselin tahsis edildiği, davacının oğlunun ise annesi ile aynı isimli başka bir şahısla hissedar yapılarak ... ada ... parselin tahsis edildiği, yapılan toplulaştırma işleminde hukuka uyarlık bulunmadığı iddiasıyla açılan dava, ... İdare Mahkemesi'nin... tarih ve E..., K... sayılı kararı ile, her bir davacının ayrı ayrı dilekçelerle dava açması gerektiğinden bahisle reddedilmiş olup, söz konusu dilekçe ret kararı üzerine oğul ... tarafından ayrı bir dava; anne ... tarafından ise görülmekte olan davanın açıldığı,  Aksaray İli, Eskil İlçesi, ... Mahallesi, ... Mevkiindeki ..., ... ve ... nolu kadastro parsellerinin ...’nun ... nolu kadastro parseli ile birlikte değerlendirilerek birleştirilmesi talebinin dikkate alınmadığı iddia edilmektedir.
Öncelikle ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E..., K... sayılı kararı ile ayrı ayrı dava açılması gerektiğinden bahisle dilekçe ret kararı verilmiş ise de, davacı ... ve oğlu ...'nun davalarının bağlantılı olduğu ve birlikte incelenmesi gerektiği halde, İdari Yargılama Usulü Kanunu 5. maddesi uyarınca ayrı ayrı dava açılması gerektiğinden bahisle verilen dilekçe ret kararı üzerine her bir dosyanın ayrı ayrı incelenmesi, birbirinden bağımsız hukuki değerlendirme yapılarak  çelişkili kararlar verilmesine neden olabilecektir. Nitekim ... İdare Mahkemesinin E:... sayılı dosyasında ...'nun kadastro öncesi tam hisseli malik olduğu ... sayılı parselin toplulaştırma sonrası kendi annesi yerine annesi olmayan bir başka ... ile hisselendirilmesi, bakılan dava ile birlikte değerlendirilmesi gereken bir husustur.
Arazi toplulaştırma projelerinin uygulanması esnasında, elbirliği mülkiyet olarak tescilli parsellerin, paylı mülkiyete dönüştürülmesi işlemleri uygulayıcı kuruluş tarafından re’sen (bu konuda herhangi bir istisna ya da belli şartların gerçekleşmesi öngörülmemiştir.) gerçekleştirilebileceği ve hasımlık hısımlık ilişkilerinin dikkate alınması gerektiği ilkesi göz önünde bulundurulduğunda,  ... adına kayıtlı Aksaray İli, Eskil İlçesi, ... Mahallesi, ... Mevkiinde ..., ... ve ... nolu kadastro parsellerinin, ...’nun ... nolu kadastro parseli ile birlikte değerlendirilerek birleştirilebilecekken bu talebin doğru bir şekilde (bir başka ... hisselendirildiğinden) dikkate alınmadığı ve anne ve oğulun parsellerinin birleştirilmeme sebebinin teknik ve hukuki nedenlerin gösterilmemiş olması sebebiyle dava konusu işlemin toplulaştırma amaç ve ilkelerine aykırı olduğu anlaşıldığından, dava konusu toplulaştırma işleminde hukuka uyarlık görülmemiştir. Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararının açıklanan gerekçe ile onanması gerektiği görüşüyle karara katılmıyorum.
Danıştay — Esas No: 2023/5446, Karar No: 2024/6163, Tarih: 07.11.2024

"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
 DOKUZUNCU DAİRE 
Esas	No : 2023/5446
Karar	No : 2024/6163
 
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	: ... Defterdarlığı-...
VEKİLİ	: Av. ...
 
KARŞI TARAF (DAVACI)	: ... Demir Çelik San. ve Tic. A.Ş.
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMİN KONUSU           : ... Bölge İdare Mahkemesi ...Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
 
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından ihtirazi kayıtla verilen katma değer vergisi düzeltme beyannamelerine istinaden 2019/Haziran, Eylül, Ekim dönemlerine ilişkin olarak tahakkuk ettirilen katma değer vergisi, damga vergisi ve bunlara bağlı olarak hesaplanan gecikme faizi ile devreden katma değer vergilerinin düzeltilmesine ilişkin işlemin iptali ile kesilen vergi ziyaı cezalarının kaldırılması istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; mükelleflerin indirim veya iade konusu yaptığı bazı faturaların sahte olduğunun ileri sürüldüğü durumlarda, bu hususun 213 sayılı Yasanın 134. maddesinde belirtilen esaslar çerçevesinde vergi incelemesine konu yapılarak açıkça ortaya konulması gerektiği, bu doğrultuda, Mahkemelerince yapılan ara kararla davalı idareden, davacı şirket hakkında sahte fatura kullanımı hususunda bir inceleme yapılıp yapılmadığı, yapılmışsa da bu inceleme neticesinde davacı şirket hakkında vergi inceleme raporu düzenlenip düzenlenmediğinin sorulduğu, cevaben, davacı şirket hakkında düzenlenmiş herhangi bir inceleme raporu  bulunmadığının bildirildiği, bu durumda, davacı şirket hakkında sahte fatura kullanımı hususunda bir inceleme yapılmadan ve kullandığı faturaların gerçek olup olmadığı hususu; gerek kendisi ve gerekse fatura düzenleyicisi olduğu belirlenen şirket hakkında her yönüyle incelenerek kapsamlı bir şekilde ortaya konulmadan, özel esaslar kapsamına alınmamak amacıyla verilen düzeltme beyannameleri üzerine tahakkuk ettirilen katma değer vergilerinin, damga vergilerinin, bunlara bağlı olarak hesaplanan gecikme faizleri ile kesilen vergi ziyaı cezalarının ve davacı şirketin devreden katma değer vergisi beyanlarının düzeltilmesinin hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne, dava konusu tahakkuk işlemlerinin, bunlara bağlı olarak hesaplanan gecikme faizlerinin ve devreden katma değer vergisinin azaltılmasına ilişkin işlemin iptali ile kesilen vergi ziyaı cezalarının kaldırılmasına karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi Kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi Kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Dava konusu faturaları indirimlerinden çıkarmak suretiyle beyanname veren davacının bu sebeple incelemeye sevk edilmediği, anılan faturaların sahte olup olmadığının mahkemesince re'sen araştırma ilkesi gereğince tespit edilmesi gerektiği ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir. 
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
     Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY: 
Davacı şirket tarafından ihtirazi kayıtla verilen katma değer vergisi düzeltme beyannamelerine istinaden 2019/Haziran, Eylül, Ekim dönemlerine ilişkin olarak tahakkuk ettirilen katma değer vergisi, damga vergisi ve bunlara bağlı olarak hesaplanan gecikme faizi ile devreden katma değer vergilerinin düzeltilmesine ilişkin işlemin iptali ile kesilen vergi ziyaı cezalarının kaldırılması istemine ilişkindir.
İLGİLİ MEVZUAT:  
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun "Vergi Kanunlarının uygulanması ve ispat" başlıklı 3. maddesinin (A) fıkrasında; Bu Kanun'da kullanılan "Vergi Kanunu" tabirinin, işbu Kanun ile bu Kanun hükümlerine tabi vergi, resim ve harç kanunlarını ifade ettiği, vergi kanunlarının lafzı ve ruhu ile hüküm ifade edeceği, lafzın açık olmadığı hallerde vergi kanunlarının hükümlerinin, konuluşundaki maksat, hükümlerin kanun yapısındaki yeri ve diğer maddelerle olan bağlantısı göz önünde tutularak uygulanacağı hükmü getirilmiş, (B) fıkrasında da; Vergilendirmede vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyenin esas olduğu, vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin, yemin hariç her türlü delille ispatlanabileceği, iktisadi, ticari ve teknik icaplara uymayan veya olayın özelliğine göre normal ve mutad olmayan bir durumun iddia olunması halinde ispat külfetinin, bunu iddia eden tarafa ait olduğu düzenlenmiştir.

Aynı Kanun'un re'sen vergi tarhını düzenleyen 30. maddesinin 1. fıkrasında; Re'sen vergi tarhı, vergi matrahının tamamen veya kısmen defter, kayıt ve belgelere veya kanuni ölçülere dayanılarak tespitine imkan bulunmayan hallerde, takdir komisyonları tarafından takdir edilen veya vergi incelemesi yapmaya yetkili olanlarca düzenlenmiş vergi inceleme raporlarında belirtilen matrah veya matrah kısmı üzerinden verginin tarh olunmasıdır, şeklinde tanımlanmış, inceleme raporunda bu maddeye göre belirlenen matrah veya matrah farkının, re'sen takdir olunmuş sayılacağı belirtilmiş, 2. fıkrasında da; fıkraya bağlı bentler halinde sıralanmış hallerden herhangi birinin bulunması durumunda, vergi matrahının tamamen veya kısmen defter, kayıt ve belgelere veya kanuni ölçülere dayanılarak tespitinin mümkün olmadığının kabulü gerektiği hüküm altına alınmıştır. 
Yine aynı Kanun'un "Vergi İncelemeleri" başlıklı 2. bölümünde yer alan "Maksat" başlıklı 134. maddesinin 1. fıkrasında; vergi incelenmesinden maksadın, ödenmesi gereken vergilerin doğruluğunu araştırmak, tespit etmek ve sağlamak olduğu belirtilmiş, incelemeye yetkili olanları düzenleyen 135. maddesinde de vergi incelenmesinin; vergi müfettişleri, vergi müfettiş yardımcıları, ilin en büyük mal memuru veya vergi dairesi müdürleri tarafından yapılacağı, Gelir İdaresi Başkanlığının merkez ve taşra teşkilatında müdür kadrosunda görev yapanların da her hâl ve takdirde vergi inceleme yetkisini haiz olduğu belirtilmiştir. 
3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 29/1-a maddesinde; mükelleflerin, kendilerine yapılan teslim ve hizmetler dolayısıyla hesaplanarak düzenlenen fatura ve benzeri vesikalarda gösterilen katma değer vergisini, yaptıkları vergiye tabi işlemler üzerinden hesaplanan katma değer vergisinden, bu Kanun'da aksine hüküm olmadıkça, faaliyetlerine ilişkin olarak indirebilecekleri ifade edilmiş, "İndirimin belgelendirilmesi" başlıklı 34. maddesinin (1) numaralı fıkrasında da; Yurt içinden sağlanan veya ithal olunan mal ve hizmetlere ait katma değer vergisinin, alış faturası veya benzeri vesikalar ve gümrük makbuzu üzerinde ayrıca gösterilmek ve bu vesikalar kanuni defterlere kaydedilmek şartıyla indirilebileceği hüküm altına alınmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:  
Çağdaş vergi hukukunun temel ilkelerinden biri, verginin, mükellefin vereceği bilgilere göre belirlenmesi ve alınmasıdır. Bu nedenle günümüzde vergi tarhı konusunda benimsenen en yaygın usul "beyan" usulüdür. Türk vergi sistemi de esas itibarıyla beyan esasına dayanmaktadır. Beyan esası ise mükelleflerin elde ettikleri gelirlerini bizzat kendilerinin idareye bildirmesine dayalı bir sistemdir. 
Beyana dayanan vergilendirme, vergi kanunlarında gösterilen tespit şekillerine göre belirlenen matrahlar ve oranlar üzerinden hesaplanan verginin, mükellefler tarafından, vergi kanunlarında öngörülen zamanında, bir beyanname ile bildirilmesini, bildirilen bu verginin kural olarak, tahakkuk fişi düzenlemek suretiyle tarh edilmesini ifade etmektedir.