muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Danıştay — Esas No: 2024/246, Karar No: 2025/1763, Tarih: 18.03.2025

4721 sayılı Türk Medeni Kanununun "Elbirliği Mülkiyeti" başlıklı 701. maddesinde; "Kanun veya kanunda öngörülen sözleşmeler uyarınca oluşan topluluk dolayısıyla mallara birlikte malik olanların mülkiyeti, elbirliği mülkiyetidir. Elbirliği mülkiyetinde ortakların belirlenmiş payları olmayıp her birinin hakkı, ortaklığa giren malların tamamına yaygındır." hükmüne, 702. maddesinde; "Ortakların hakları ve yükümlülükleri, topluluğu doğuran kanun veya sözleşme hükümleri ile belirlenir. Kanunda veya sözleşmede aksine bir hüküm bulunmadıkça, gerek yönetim, gerek tasarruf işlemleri için ortakların oybirliğiyle karar vermeleri gerekir." hükmüne, aynı Kanunun "Miras Ortaklığı" başlıklı 640. maddesinde ise; "Birden çok mirasçı bulunması hâlinde, mirasın geçmesiyle birlikte paylaşmaya kadar, mirasçılar arasında terekedeki bütün hak ve borçları kapsayan bir ortaklık meydana gelir. Mirasçılar terekeye elbirliğiyle sahip olurlar ve sözleşme veya kanundan doğan temsil ya da yönetim yetkisi saklı kalmak üzere, terekeye ait bütün haklar üzerinde birlikte tasarruf ederler." hükmüne yer verilmiştir.
Yukarıda aktarılan mevzuatın birlikte değerlendirilmesinden, aralarında elbirliği ile mülkiyetten kaynaklı ortaklık bağı (mirasçılık, sözleşme vb.) bulunan kişilerin bu ortaklık nedeniyle söz konusu şeye birlikte malik olup, birlikte tasarrufta bulunabileceklerinden 6100 sayılı Kanun kapsamında aralarında bir mecburi dava arkadaşlığının olduğu, dolayısıyla böyle durumlarda aralarında ortaklık bağı bulunanların birlikte dava açmaları gerektiği ya da dava açmayan ortakların dava açan ortağa muvafakatname vermeleri gerektiği açıktır.
Dosyanın incelenmesinden; ... ada ... parsel sayılı taşınmaza davacı ve ...'ün elbirliği ile malik oldukları ancak davacı ...'ün görülmekte olan davayı tek başına açtığı anlaşılmaktadır.
Elbirliği halinde mülkiyetin söz konusu olduğu hallerde taraflar arasında zorunlu takip ve dava arkadaşlığı bulunduğundan bir kısım hissedarın tek başına dava açma hakkının bulunmadığı, davanın tüm hissedarlar tarafından birlikte açılması gerektiği veya dava dışı kalan diğer hissedarın davaya katılmalarının sağlanması veya açılmış bulunan davaya karşı olurunun alınması, böylece taraf teşkilinin sağlanması gerekmektedir.

Elbirliği halinde mülkiyetin söz konusu olduğu hallerde taraflar arasında zorunlu takip ve dava arkadaşlığı bulunduğundan bir kısım hissedarın tek başına dava açma hakkının bulunmadığı, davanın tüm hissedarlar tarafından birlikte açılması gerektiği veya dava dışı kalan diğer hissedarın davaya katılmalarının sağlanması veya açılmış bulunan davaya karşı olurunun alınması, böylece taraf teşkilinin sağlanması gerekmektedir.
 Bu durumda elbirliği mülkiyetinin söz konusu olduğu bakılan davada, dava konusu edilen 196 ada 10 nolu parselde bütün hissedarlar birlikte dava açmadığı gibi ilk inceleme aşamasında dava açmayan hissedarın muvafakatının da alınmadığı görüldüğünden, iştirak halinde diğer malikin açılan işbu  davada muvafakatının olup olmadığı tespit edildikten sonra duruma göre, davanın esasına geçilmesi ya da birlikte dava açma şartının mevcut olmadığı gerekçesiyle ... ada ... parsel yönünden ehliyet yönünden davanın reddine karar verilmesi gerekirken, Mahkemesince yukarıda belirtildiği şekilde taraf teşkili sağlanmaksızın doğrudan işin esasına girilerek verilen kararın bu parsele ilişkin kısmında hukuki isabet bulunmadığından, anılan parsel yönünden kısmen bozulması gerektiği görüşüyle aksi yöndeki Daire kararına katılmıyorum.
Danıştay — Esas No: 2025/1466, Karar No: 2025/1749, Tarih: 18.03.2025

"İçtihat Metni"
               T.C.
D A N I Ş T A Y
 DÖRDÜNCÜ DAİRE  
Esas     No : 2025/1466
Karar	No : 2025/1749                                                                   
TEMYİZ EDEN (DAVACI)	: ... Peyzaj Hafriyat İnşaat ve Turizm Yatırımları Sanayi Ticaret Anonim Şirketi	  
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI)	: ... Belediye Başkanlığı
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMİN KONUSU	: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. 
YARGILAMA SÜRECİ	:
Dava konusu istem: Muğla İli, Bodrum İlçesi, ... Mahallesi, ... Sokak, No:... adresinde faaliyet gösteren "..." isimli tesisin süresiz olarak faaliyetten men edilmesine ilişkin 11/08/2023 tarihli Bodrum Belediye Başkanlığı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:...,  K:... sayılı kararda;  Muğla İli, Bodrum İlçesi, ... Mahallesi, ... mevki, ... ada, ... parsel ve ... ada, ... parsel sayılı taşınmazlarda gerçekleştirilmesi planlanan "Turizm Konaklama Tesisi Proje Revizyonu" projesine ilişkin olarak Muğla Valiliği tarafından verilen ... tarih ve ... sayılı "Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir" kararının ve bu karara dayanak olan anılan projenin iptali istemiyle açılan dava neticesinde ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; dava konusu "Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir" kararının iptaline,  "Turizm Konaklama Tesisi Proje Revizyonu" projesinin iptali istemi yönünden ise davanın esasının incelenmeksizin reddine karar verildiği, anılan Mahkeme kararının Danıştay Dördüncü Dairesinin 12/10/2023 tarih ve E:2023/11983, K:2023/5414 sayılı kararı ile onanarak kesinleştiği, ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının uygulanması amacıyla ÇED Yönetmeliğinin 19. maddesi uyarınca tesisin faaliyetinin durdurulmasının bila tarih ve ... sayılı Muğla Valiliği işlemiyle Bodrum Kaymakamlığına bildirildiği, ... tarihli ve ... sayılı Bodrum Kaymakamlığı işlemi ile işletmenin faaliyetin durdurularak sonucundan Kaymakamlığa bilgi verilmesi gerektiğinin davalı belediyeye ve dava dışı Bodrum İlçe Emniyet Müdürlüğüne bildirildiği, bu yazılara istinaden davacıya ait tesisin davalı belediye tarafından süresiz olarak faaliyetten men edilmesine ilişkin dava konusu 11/08/2023 tarihli Bodrum Belediye Başkanlığı işleminin tesis edildiği, dava konusu işlemin dayanağı olan ... tarihli ve ... sayılı Bodrum Kaymakamlığı işlemi ile bu işlemin dayanağı olan bila tarih ve ... sayılı Muğla Valiliği işleminin iptali istemiyle açılan davanın  ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:...,  K:... sayılı kararla reddedildiği, yargı kararıyla hukuka uygun bulunan Valilik ve Kaymakamlık işlemlerinin davalı idareye bildirilmesi sonrasında davalı idarece söz konusu işletmenin süresiz olarak kapatılmasına ilişkin olarak tesis olunan dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı
sonucuna varılmıştır.

sonucuna varılmıştır.
	Mahkemece, 2872 sayılı Çevre Kanunu ve bu Kanun uyarınca yayımlanan yönetmeliklere aykırı davranılması hâlinde faaliyetin kısmen veya tamamen, süreli veya süresiz olarak durdurulması hususunda yetkili olduğu ve  dava konusu işlemin, dayanağı olan Valilik ve Kaymakamlık işlemlerinin belediye zabıtası marifetiyle icrasına yönelik olduğu, bu nedenle dava konusu işlemde yetki yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davalı belediyenin dava konusu işlemi tesis etme yetkisinin bulunmadığı yönündeki davacının iddiasına itibar edilmemiştir.
	Belirtilen gerekçelerle davanın reddine reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI	 : Davacı tarafından işletilen "..." isimli tesisin davacının mülkiyetindeki ... ada, ... parsel ile Hazine mülkiyetinde ve Tarım ve Orman Bakanlığı Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü tasarrufundaki ... ada, ... parsel ile ... ada, ... parsel sayılı taşınmazlarda yer aldığı, ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının tesisin tamamına ilişkin olmadığı, ... ada, ... parsel ile ... ada, ... parsele ilişkin bir tespit içermediği,  davacı mülkiyetindeki ... ada, ... parsel sayılı taşınmazdaki ana binaya ilişkin Muğla Valiliğinin 11/04/2012 tarihli "ÇED Gerekli Değildir" kararı ile Hazinesi mülkiyetinde bulunan taşınmazlar için alınan ÇED Muafiyet belgelerinin geçerliliklerini koruduğu, haklarında alınmış herhangi bir iptal kararının bulunmadığı,  davacı mülkiyetindeki ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın Usuluk Koyu Tabiat Parkı sınırları dışında kaldığı, herhangi bir korunan alan statüsü kapsamında kalmadığı, tüm tesisi kapsayacak şekilde tesis edilen dava konusu işlemin ölçüsüz ve hukuka aykırı olduğu, ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararınına esas alınan bilirkişi raporunun hükme esas alınabilir yeterlilikte olmadığı, dava konusu tesisin içinde bulunduğu alanı kapsayan "Muğla İli, Bodrum İlçesi, Torba Mahallesi, Usuluk Koyu Tabiat Parkı’na ilişkin 1/5000 ölçekli Koruma Amaçlı Nazım İmar Planı ve 1/1000 ölçekli Koruma Amaçlı Uygulama İmar Planı”nın Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı (Tabiat Varlıklarını Koruma Genel Müdürlüğü) Bakanlık Makamı’nın 26/12/2023 tarihli ve 8341902 sayılı Olur’u ve 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 109. maddesi uyarınca onaylanarak 29.12.2023 tarihinde askıya çıkarıldığı, 29/01/2024 tarihinde askıdan indirildiği, Çevre, Şehircilik Ve İklim Değişikliği Bakanlığı Tabiat Varlıklarını Koruma Genel Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı yazısıyla söz konusu planlara askı sürecinde itiraz olmadığının,  söz konusu  planların kesinleşmesi doğrultusunda uygulamalara başlanabileceğinin bildirildiği, dava konusu tesiste bulunan tüm yapılar için yapı maliki Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından Bodrum Belediyesi Başkanlığına ruhsat başvurusunda bulunulması üzerine tüm yapılar için yapı ruhsatı düzenlendiği, Muğla Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Komisyonunun ... tarih ve ... sayılı kararı ile vaziyet  planı  ve  mimari  projenin  doğal  sit  alanları ve tabiat varlıkları yönünden uygulanmasında 728 sayılı İlke Kararı uyarınca sakınca olmadığının bildirildiği  ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI:  Cevap verilmemiştir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI:  Cevap verilmemiştir. 
TETKİK HÂKİMİ	: ...
DÜŞÜNCESİ	: Temyiz isteminin kabulü ile temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararının bozulması  gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE	:
MADDİ OLAY : 
Muğla İli, Bodrum İlçesi, ... Mahallesi, ... Sokak, No:... adresinde faaliyet gösteren "Vogue Hotel Supreme Bodrum" isimli tesisin süresiz olarak faaliyetten men edilmesine ilişkin 11/08/2023 tarihli Bodrum Belediye Başkanlığı işleminin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2872 sayılı Çevre Kanunu'nun "Amaç" başlıklı 1. maddesinde; "Bu Kanunun amacı, bütün canlıların ortak varlığı olan çevrenin, sürdürülebilir çevre ve sürdürülebilir kalkınma ilkeleri doğrultusunda korunmasını sağlamaktır." hükmüne, "Tanımlar" başlıklı 2. maddesinde Çevresel Etki Değerlendirmesi, "Gerçekleştirilmesi plânlanan projelerin çevreye olabilecek olumlu ve olumsuz etkilerinin belirlenmesinde, olumsuz  yöndeki etkilerin önlenmesi ya da çevreye zarar vermeyecek ölçüde en aza indirilmesi için alınacak önlemlerin, seçilen yer ile teknoloji alternatiflerinin belirlenerek değerlendirilmesinde ve projelerin uygulanmasının izlenmesi ve kontrolünde sürdürülecek çalışmalar",  Proje Tanıtım Dosyası, "Gerçekleşmesi plânlanan projenin yerini, özelliklerini, olası olumsuz etkilerini ve öngörülen önlemleri içeren, projeyi genel boyutları ile tanıtan bilgi ve belgeleri içeren dosya" tanımlarına; "Faaliyetlerin durdurulması" başlıklı değişik 15. maddesinde; "Bu Kanun ve bu Kanun uyarınca yayımlanan yönetmeliklere aykırı davrananlara söz konusu aykırı faaliyeti düzeltmek üzere Bakanlıkça ya da 12 nci maddenin birinci fıkrası uyarınca denetim yetkisinin devredildiği kurum ve merciler tarafından bir defaya mahsus olmak üzere esasları yönetmelikle belirlenen ve bir yılı aşmamak üzere süre verilebilir. Faaliyet; süre verilmemesi halinde derhal, süre verilmesi durumunda, bu süre sonunda aykırılık düzeltilmez ise Bakanlıkça ya da 12 nci maddenin birinci fıkrası uyarınca denetim yetkisinin devredildiği kurum ve merciler tarafından kısmen veya tamamen, süreli veya süresiz olarak durdurulur. Çevre ve insan sağlığı yönünden tehlike yaratan faaliyetler ile çevre izni veya çevre izin ve lisansı olmayan faaliyetler süre verilmeksizin durdurulur. Çevresel Etki Değerlendirmesi incelemesi yapılmaksızın başlanan faaliyetler Bakanlıkça, proje tanıtım dosyası hazırlanmaksızın başlanan faaliyetler ise mahallin en büyük mülkî amiri tarafından süre verilmeksizin durdurulur. Süre verilmesi ve faaliyetin durdurulması, bu Kanunda öngörülen cezaların uygulanmasına engel teşkil etmez." hükmü yer almaktadır.

29.07.2022 tarih ve 31907  sayılı Resmî Gazete'te yayımlanarak yürürlüğe giren ve dava konusu işlem tarihinde yürürlükte olan Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği'nin "Çevresel etkileri ön inceleme ve değerlendirmeye tabi projeler" 15. maddesinde; "(1) Bu Yönetmeliğin; a) Ek-2’deki listede yer alan projeler, b) Kapsam dışı değerlendirilen veya kanunen muafiyeti bulunan projelere ilişkin kapasite artırımı ve/veya genişletilmesinin planlanması halinde, mevcut proje kapasitesi ve kapasite artışları toplamı ile birlikte projenin yeni kapasitesi Ek-2’deki listede belirtilen projeler, için proje tanıtım dosyası hazırlanması zorunludur." düzenlemesine, "Yatırımın izlenmesi ve denetimi" 18. maddesinde; "(1) Bakanlık, "ÇED Olumlu" kararı veya "ÇED Gerekli Değildir" kararı verilen projelerle ilgili olarak, “ÇED Olumlu” kararına esas nihai ÇED raporunda veya “ÇED Gerekli Değildir” kararına esas proje tanıtım dosyasında taahhüt edilen hususların yerine getirilip getirilmediğini izler, kontrol eder ve denetler. Bakanlık, proje ilerleme raporlarında belirtilen iş ve işlemlerin doğruluğunu kontrol eder. ..." düzenlemesine, "Bu Yönetmeliğe aykırı uygulamaların durdurulması" 19. maddesinde; "(1) Bu Yönetmelik kapsamındaki projelerde; a)“ÇED Olumlu” kararı alınmadan başlanan faaliyetler Bakanlıkça veya Bakanlığın yazılı talimatı ile doğrudan il müdürlüğü tarafından, “ÇED Gerekli Değildir” kararı alınmadan başlanan faaliyetler ise mahallin en büyük mülki amiri tarafından süre verilmeksizin durdurulur. "ÇED Olumlu" ya da "ÇED Gerekli Değildir" kararı alınmadıkça yatırıma ilişkin durdurma kararı kaldırılmaz. “ÇED Olumlu" ya da "ÇED Gerekli Değildir" kararı alınmaz ise, yatırımcı faaliyet alanını eski haline getirmekle yükümlüdür. 2872 sayılı Çevre Kanununun ilgili hükümlerine göre işlem tesis edilir. b) “ÇED Olumlu” kararı ya da “ÇED Gerekli Değildir” kararı verildikten sonra, proje sahibi tarafından nihai ÇED raporu veya proje tanıtım dosyasında taahhüt edilen hususlara uyulmadığının tespit edilmesi durumunda söz konusu taahhütlere uyulması için projeyle ilgili Bakanlıkça/il müdürlüğünce bir defaya mahsus olmak üzere ve bir yılı aşmamak üzere süre verilebilir. Bu süre sonunda taahhüt edilen hususlara uyulmaz ise yatırım durdurulur. Yükümlülükler yerine getirilmedikçe durdurma kararı kaldırılmaz. Bu konuda 2872 sayılı Kanunun ilgili hükümlerine göre işlem tesis edilir." düzenlemesine yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyanın Dairemizin E:2024/4068 sayılı dosyası ile birlikte incelenmesinden; Muğla İli, Bodrum İlçesi, ... Mahallesi, ... mevki, ... ada, ... parsel ve ... ada, ... parsel sayılı taşınmazlarda gerçekleştirilmesi planlanan "Turizm Konaklama Tesisi Proje Revizyonu" projesine ilişkin olarak Muğla Valiliği tarafından verilen ... tarih ve ... sayılı "Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir" kararının ve bu karara dayanak olan anılan projenin iptali istemiyle açılan davada, dava konusu "Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir" kararının iptali,  "Turizm Konaklama Tesisi Proje Revizyonu" projesinin iptali istemi yönünden ise davanın esasının incelenmeksizin reddi yolunda verilen ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı Dairemizin 12/10/2023 tarih ve E:2023/11983, K:2023/5414 sayılı kararıyla kesin olarak onandığı, ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının uygulanması amacıyla ÇED Yönetmeliğinin 19. maddesi uyarınca "faaliyetin ivedilikle durdurulması"nın Muğla Valiliği Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğünün dava konusu bila tarih ve ... sayılı yazısıyla Bodrum Kaymakamlığından istendiği, bu yazı üzerine Bodrum Kaymakamlığının dava konusu ... tarihli ve ... sayılı işlemi ile "faaliyetin ivedilikle durdurulması"nın Bodrum Belediye Başkanlığı ile Bodrum İlçe Emniyet Müdürlüğüne bildirildiği, Bodrum Belediye Başkanlığı personeli tarafından faaliyetten men hususunun ve  tesisin 11/08/2023 tarihinde saat 15.30 da kapatılacağının davacıya tebliğ edildiğine dair 11/08/2023 tarihli süresiz kapatma konulu tebliğ tebellüğ tutanağının tanzim edildiği görülmektedir.
Dava konusu işlemin dayanağı olan,  ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının uygulanması amacıyla ÇED Yönetmeliğinin 19. maddesi uyarınca tesisin faaliyetinin durdurulmasına ilişkin ... tarihli ve ... sayılı Bodrum Kaymakamlığı işlemi ile bu işlemin dayanağı olan bila tarih ve ... sayılı Muğla Valiliği işleminin iptali istemiyle açılan davanın reddi yolunda ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:...,  K:... sayılı kararına karşı yapılan istinaf isteminin reddi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı Dairemizin 18/03/2025 tarih ve E:2024/4068, K:2025/1748 sayılı kararıyla bozulmuştur.
Bu durumda, işbu dava konusu işlemin dayanağı olan ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının uygulanması amacıyla ÇED Yönetmeliğinin 19. maddesi uyarınca tesisin faaliyetinin durdurulmasına ilişkin ... tarihli ve ... sayılı Bodrum Kaymakamlığı işlemi ile bu işlemin dayanağı olan bila tarih ve ... sayılı Muğla Valiliği işleminin iptali istemiyle açılan davada, Dairemizin 18/03/2025 tarih ve E:2024/4068, K:2025/1748 sayılı bozma kararı uyarınca ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesi tarafından yeniden verilecek karar dikkate alınarak işbu davada da yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir.

KARAR SONUCU	:
            Açıklanan nedenlerle;
1.	Temyiz isteminin kabulüne,
2.	Temyize konu  ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının  BOZULMASINA,
3.	Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 18/03/2025 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi. 
(X) KARŞI OY :
Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının onanması gerektiği düşüncesiyle Dairemiz bozma kararına katılmıyoruz.
Danıştay — Esas No: 2023/13698, Karar No: 2025/1747, Tarih: 18.03.2025

"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas	No : 2023/13698
Karar    No : 2025/1747
DAVACI       : ... Peyzaj Hafriyat İnşaat ve Turizm Yatırımları Sanayi 	 Ticaret Anonim Şirketi	  
VEKİLİ	: Av. ...
DAVALILAR	: 1- ...
	   2- ... Bakanlığı  
VEKİLLERİ	: Av. ...
DAVANIN KONUSU	: 10/01/2023 tarih ve 32069 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak, 09/01/2023 tarih ve 6661 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe giren Turizm Tesislerinin Niteliklerine İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 1. maddesi ile ana Yönetmeliğin 9. maddesine eklenen 10. fıkranın iptali      istenilmektedir.	
DAVACININ İDDİALARI	:

DAVACININ İDDİALARI	:
	Dava konusu Yönetmelik değişikliğinden önceki hukuki düzenlemeye güvenerek işlem tesis eden ve sözleşme imzalayan hak sahiplerinin zarar göreceği,  Turizm İşletmesi Belgesi düzenlenmesi istemiyle yapılan başvurularda davalı idare tarafından Turizm Tesislerinin Niteliklerine İlişkin Yönetmeliğin 6., 7., ve 8.maddelerinde sayılan başvuru ekinde sunulması gerekli evrakın sunulup sunulmadığıyla sınırlı bir denetim gerçekleştirilmekte ve dava dışı idarelerle turizm yatırımcısı arasındaki tahsis sözleşmesinin türü önem arz etmemekte iken iptali istenilen düzenleme ile yatırımcıların tahsis sözleşmelerinde yer alan tesis türünün Turizm İşletmesi Belgesi için aranan koşullar arasına dahil edildiği, Hazine mülkiyetindeki taşınmazlar üzerinde dava dışı idarelerle imzalanan uzun süreli kira sözleşmeleri ile faaliyet yürüten yatırımcıların sözleşmelerinde yer alan tesis türü ile fiilen yürütülen tesis türünün çoğu zaman farklı olduğu, sözleşmelerde yer alan tahsis türlerinin bağlayıcı olmadığı, sözleşmelerin idare tarafından faaliyetin niteliğinden bağımsız, tür bakımından hiç bir araştırma yapılmaksızın ya da türün mahiyeti önemsenmeksizin hazırlandığı, iptali istenilen düzenlemenin Yönetmeliğin 6. maddesinde yer alan kullanım türünün uygunluk yazısıyla her zaman değiştirilebileceği şeklindeki düzenleme ile de çeliştiği, düzenlemenin Turizm Tesislerinin Niteliklerine İlişkin Yönetmeliğin amacına ve Turizmi Teşvik Kanununa aykırı olduğu, ... adresinde faaliyet gösteren "..." isimli tesis için "5 Yıldızlı Otel Turizm İşletmesi Belgesi" düzenlenmesi istemiyle yapılan 07/10/2022 tarihli başvurunun davalı idarenin 25/11/2022 tarihli işlemiyle reddedildiği, bu işlemin iptali istemiyle açılan davanın derdest olduğu, anılan tesisin davacının mülkiyetindeki ... ada, ... parsel ile Hazine mülkiyetinde ve Tarım ve Orman Bakanlığı Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü tasarrufundaki ... ada, ... parsel ile ... ada, ... parsel sayılı taşınmazlarda yer aldığı, ... ada, ... parsel ile ... ada, ... parsel sayılı taşınmazların "Muğla/Usuluk Koyu Tabiat Parkı İşletmecilik Sözleşme Süresinin 49 Yıla Uzatılmasına Ve İrtifak Hakkı Tesis Edilmesine Yönelik Sözleşme" ile tesis bünyesine dahil edildiği, dava konusu düzenleme ile anılan tesis için tekrar  "5 Yıldızlı Otel Turizm İşletmesi Belgesi" başvurusu yapılması imkanının ortadan kaldırıldığı, "Muğla/Usuluk Koyu Tabiat Parkı İşletmecilik Sözleşme Süresinin 49 Yıla Uzatılmasına Ve İrtifak Hakkı Tesis Edilmesine Yönelik Sözleşme"de sözleşme konusu tesisin 1470 yatak kapasiteli 5 yıldızlı tatil köyü eşdeğerinde bir tesis olduğunun belirtildiği ancak bu belirlemenin herhangi bir araştırmaya dayanmayan genel nitelikte bir sınıflandırma olduğu, anılan sözleşmenin konu kısmında "kır evi konaklama" şeklinde bir tür belirlemesi yapılmış ise de Bodrum ilçesinin 1/100000 ölçekli Nazım İmar Planında kırsal turizmin yer almadığı ileri sürülmektedir.
DAVALILARIN SAVUNMASI	: