muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Danıştay — Esas No: 2024/401, Karar No: 2025/1172, Tarih: 11.03.2025

660 sayılı Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumunun Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 2. maddesinde, "(1) Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin uygulanmasında;
	(...)
	b) Bağımsız denetim: Finansal tablo ve diğer finansal bilgilerin, finansal raporlama standartlarına uygunluğu ve doğruluğu hususunda, makul güvence sağlayacak yeterli ve uygun bağımsız denetim kanıtlarının elde edilmesi amacıyla, denetim standartlarında öngörülen gerekli bağımsız denetim tekniklerinin uygulanarak defter, kayıt ve belgeler üzerinden denetlenmesi ve değerlendirilerek rapora bağlanmasını,
	(...)
	k) Türkiye Denetim Standartları: Kurul tarafından onaylanarak Türkiye Denetim Standardı adıyla yayımlanan uluslararası standartlarla uyumlu denetim standartlarını, ifade eder.; uyuşmazlık konusu fiil tarihindeki haliyle 26. maddesinin beşinci fıkrasında, "(5) Bağımsız denetçiler ve bağımsız denetim kuruluşları, yapılan incelemeler sonucunda tespit edilen görüş ve öneriler doğrultusunda gerekli tedbirleri almakla yükümlüdürler. Kurumca belirlenen sürede gerekli tedbirleri almayanlar hakkında uyarı, lisansın askıya alınması ve iptali de dahil olmak üzere uygun yaptırımlar uygulanır." kurallarına yer verilmiştir.
	Bağımsız Denetim Yönetmeliği'nin 9. maddesinde, "(1) Denetim kanıtı, denetim konusunda denetim kıstası çerçevesinde önemli uyumsuzluklar bulunup bulunmadığı hususunda güvence verilmesini teminen görüş bildirmeye yönelik olarak denetçi tarafından elde edilen ve belirlenen güvence seviyesi için yeterli ve uygun bilgi, belge ve beyanlardır. Bu kanıtlar, denetimin TDS çerçevesinde ve mesleki şüphecilik içinde planlanması ve gerçekleştirilmesi suretiyle elde edilir ve tevsik edilir.
	(2) Denetim, denetimin konusunda önemli uyumsuzluklara yol açabilecek koşulların mevcut olabileceği göz önünde bulundurularak mesleki şüphecilik içinde planlanmalı ve gerçekleştirilmelidir. Önemlilik, mevcut koşullar içinde değerlendirildiğinde, denetim konusu ile denetim kıstası arasındaki uyumsuzluğun boyutuna, niteliğine veya her ikisine bağlıdır."; 10. maddesinde, "Denetim raporu, denetim kanıtlarının TDS çerçevesinde değerlendirilmesi sonucunda, belirlenen güvence seviyesine uygun şekilde oluşturulan denetçi görüşünün ve varsa dikkat çekilmek istenen diğer hususların kullanıcıların istifadesine sunulması amacıyla Kurum düzenlemelerine uygun olarak hazırlanan ve imzalayan denetim kuruluşu veya denetim üstlenen bağımsız denetçi tarafından sorumluluğu üstlenilen belgedir."; 41. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde, "(1) Aşağıda belirtilen aykırılıklarda bulunulduğunun tespit edilmesi halinde, denetim kuruluşlarının ve denetçilerin faaliyet izinleri fiilin ağırlığı dikkate alınarak, iki yılı geçmemek üzere Kurul kararıyla belirlenen süreyle askıya alınır:
	(...)

(...)
	c) Yapılan denetim çalışmalarında, TDS çerçevesinde dürüstlük, tarafsızlık, bağımsızlık, mesleki yeterlilik ve özen, sır saklama, mesleğe uygun davranış ve diğer etik ilkelere uyulmaması, kaliteli ve güvenilir denetimler gerçekleştirilmemesi. (...)" kurallarına yer verilmiştir.
	HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
	Aktarılan mevzuattan, idari yargılama usulünde bilirkişi incelemesinin, aksi 2577 sayılı Kanun'da belirtilmedikçe, 6100 sayılı Kanun ve 6754 sayılı Kanun uyarınca gerçekleştirileceği, uyuşmazlığın çözümü için özel ve teknik bir bilginin önemli bulunması halinde mahkemenin bilirkişinin oy ve görüşüne başvurabileceği, genel bilgi veya tecrübeyle çözülebilecek uyuşmazlıklarda bilirkişi incelemesi yaptırılamayacağı ve her halükarda hakimlik mesleğinin gerektirdiği hukuki bilgiyle çözülebilecek uyuşmazlıklarda bilirkişiye başvurulamayacağı anlaşılmaktadır.
	Bilirkişi tecrübe ve prensipleri hakkında hakimde eksik olan bilgiyi veren ve bu tecrübeye göre ispat edilmiş olan vakıadan sonuçlar çıkaran veya kendi özel bilgisine dayanarak uyuşmazlık konusu olayları tespit eden kişi olarak tanımlanmaktadır. Bilirkişi, mahkeme tarafından kendisinden istenen özel ve teknik bilgiyi aktarır ve somut uyuşmazlığa uygulayarak ulaştığı sonuçları mahkemeye bildirir. Bilirkişiye başvurulması gerektiği kanun koyucu tarafından özel olarak belirtilmiş ise mahkemenin bilirkişiye başvurma konusunda takdir yetkisi bulunmamaktadır. (Oğuz Atalay, Medeni Usul Hukuku, Ed.: Hakan Pekcanıtez, Muhammet Özekes, Mine Akkan, Hülya Taş Korkmaz, II. Cilt, 15. Baskı, İstanbul, On İki Levha Yayıncılık, 2017, s. 1914 vd.)
	Uyuşmazlığın çözümü için kanunda açıkça bilirkişiye başvurulacağı düzenlenmemiş ise mahkeme her davada uyuşmazlığın çözümü için bilirkişinin özel ve teknik bilgisine gerek olup olmadığına kendisi karar verir. Hakim davanın karara bağlanabilmesi için özel ve teknik bilgiye gerek olmadığı kanaatinde ise bilirkişiye başvuramaz. Hakimlik mesleğinin gerektirdiği hukuki bilgi ile çözümlenebilecek uyuşmazlıklarda kanun koyucu bilirkişiye başvurulmasını yasaklamıştır. (Baki Kuru, Hukuk Muhakemeleri Usulü, III. Cilt, 6. Baskı, İstanbul, Beta Basım A.Ş., 2001, s. 2632 vd.)
	Genel bilgi veya tecrübeyle ya da hakimlik mesleğinin gerektirdiği hukuki bilgiyle çözümlenmesi mümkün olan konular dışında özel veya teknik bilgiyi içeren uzmanlık gerektiren konularda bilirkişiye başvurulması adil yargılanma hakkının gereği olarak değerlendirilmelidir. Çünkü hakim, bir delil değerlendirme vasıtası olan bilirkişi incelemesinden de yararlanarak önüne gelen sorunu çözerek adaletin gerçekleşmesini temin etmektedir. Bununla birlikte hukuk kurallarını re'sen araştırarak bulmak, yorumlamak ve olaya uygulamak zaten hakimin işidir. (AYM Kararı, E:2017/20, K:2018/75, T:05/07/2018, § 41)

6754 sayılı Kanun'un gerekçesinde de açıklandığı üzere, hukuki sorunları hakimin mesleki bilgi ve deneyimleriyle çözmesi gerektiğinden, bu sorunların en yetkin kişisi hakim olup Anayasa’nın 138. maddesinde de hukuka uygun olarak hüküm verme yetkisi hakime tanınmıştır. Ayrıca 6754 sayılı Kanun’un ilgili madde gerekçesinde, düzenlemenin amacının hakime verilen mutlak yargı yetkisinin -bilirkişi vasıtasıyla dahi olsa- bir başkasına devrini önlemek olduğu, hukuk kurallarını resen araştırmak, yorumlamak ve uygulamak hakimin görevi kapsamında kaldığından, uyuşmazlık hakkında bir de bilirkişi atanmasının gereksiz yere yargılama giderlerinin artmasına ve buna bağlı olarak yargılama sürelerinin uzamasına sebebiyet vereceği, salt hukuki konularda bilirkişiye ihtiyaç bulunmadığı belirtilmiştir. (AYM Kararı, E:2017/20, K:2018/75, T:05/07/2018, § 36). 
	Nitekim Anayasa Mahkemesince bireysel başvuru üzerine verilen bir kararda, uyuşmazlığın çözümüne hiçbir yarar sağlamadığı ilk bakışta açıkça anlaşılan bir delilin toplanması sonucu oluşan giderlerin ilgili tarafa yükletilmesinin gereksiz yere yargılamanın uzamasına sebep olacağı gibi mal varlığından gerekli olmadığı halde yol açılan eksilme sebebiyle ilgili tarafın mülkiyet hakkına ölçüsüz bir müdahale teşkil edeceği belirtilmiş, başvurucu tarafından sadece idari para cezasının hukuki denetimi ile sınırlı olarak itirazda bulunulduğu halde Sulh Ceza Hakimliğince hukukçu bir bilirkişiye rapor düzenlettirildiği, bilirkişiden hakimin hukuk bilgisiyle aydınlatılması mümkün olmayan teknik veya bilimsel herhangi bir konuda görüş istenmediği, bilirkişinin de raporunda, hukuki denetim ile ilgili olarak görüş bildirdiği, somut olayda bilirkişi görüşüne başvurulmasının gerekli olmadığının anlaşıldığı, itirazı bakımından hiçbir yarar sağlamadığı halde bilirkişi ücreti ödemek durumunda kalan başvurucunun aleyhine yargılama giderlerine hükmedilmesi suretiyle mülkiyet hakkına yapılan müdahalenin başvurucuya yüklediği külfetin, içerdiği kamu yararı amacıyla dahi meşru kılınamadığı belirtilerek kamu yararı ile başvurucunun mülkiyet hakkının korunması arasındaki adil dengenin başvurucu aleyhine bozulduğu ve müdahalenin ölçülü olmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle Anayasa'nın 35. maddesinde güvence altına alınan mülkiyet hakkının ihlal edildiğine karar verilmiştir. (AYM Kararı, A.D. Başvurusu, B. No: 2015/10393, T:09/01/2019, §§ 84-87).
	Uyuşmazlıkta Mahkeme tarafından bilirkişiden, dava konusu Kurul kararında davacı tarafından ihlal edildiği ileri sürülen Bağımsız Denetim Standartları'na yer verilerek bunlara uyulup uyulmadığının sorulduğu, bilirkişi tarafından düzenlenen raporda da kısaca Bağımsız Denetim Standartları'nın ihlal edildiğine yönelik görüş bildirildiği görülmektedir.

Uyuşmazlıkta Mahkeme tarafından bilirkişiden, dava konusu Kurul kararında davacı tarafından ihlal edildiği ileri sürülen Bağımsız Denetim Standartları'na yer verilerek bunlara uyulup uyulmadığının sorulduğu, bilirkişi tarafından düzenlenen raporda da kısaca Bağımsız Denetim Standartları'nın ihlal edildiğine yönelik görüş bildirildiği görülmektedir.
	Uyuşmazlığın "aydınlatılabilmesi" için teknik ve uzmanlık gerektiren bir hususun bulunması halinde bilirkişi incelemesi yaptırılması mümkünse de, dava dosyası incelendiğinde, davacının idari işlem tesis edilmeden önce yapmış olduğu açıklama ve savunmalarda,  bazı hataların sehven yapıldığı, bazı denetim prosedürlerinin yapılmasına gerek görülmediği, dış teyitlerin alınmadığı, bazı hesaplarda faturalara dayanıldığı, bazı denetim çalışmalarının önceki denetimlerde yapıldığı için tekrar yapılmadığı gibi ifadelere yer verildiği, buna karşılık Kurum uzmanlarınca Bağımsız Denetim Standartları'nın ilgili yerlerine atıf yapılarak davacının savunmasının neden kabul edilemeyeceğinin belirtildiği, hem davacının hem de davalı idarenin bağımsız denetim alanında uzman ve yeterliliğe sahip oldukları dikkate alındığında, uyuşmazlığın davalı idarenin ... tarih ve ... sayılı inceleme raporuyla yeterince aydınlatıldığı, raporda yer verilen tespitlerin aksinin de davacı tarafından somut delillerle ortaya koyulmadığı halde bilirkişi incelemesinde bulunulmasının, yukarıda atıf yapılan mevzuata ve usul ekonomisine aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.
	Bu durumda, davacı tarafından gerçekleştirilen fiillerin Bağımsız Denetim Yönetmeliği'nin 41. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendini ihlal edip etmediğinin hakimlik mesleğinin gerektirdiği hukuki bilgiyle değerlendirilmesi gerektiği, İdare Mahkemesince, çözümün hukuk dışında, özel veya teknik bilgiyi gerektirdiğinden bahisle bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verildiği, oysa Mahkemece hakimlik mesleğinin gerektirdiği genel ve hukuki bilgiyle çözümlenmesi mümkün olan bir uyuşmazlıkta bilirkişi raporu alınması ve bu bilirkişi raporunun hükme esas alınarak karar verilmesinde usul hükümlerine uygunluk bulunmadığı anlaşılmakla birlikte, Mahkemece, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu gerekçesiyle davanın reddedildiği göz önüne alındığında, söz konusu aykırılık ve davacı tarafından ileri sürülen diğer iddialar temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasını gerektirecek nitelikte bulunmamıştır.
	Bu itibarla, davacının tarafından Bağımsız Denetim Yönetmeliği'nin 41. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinin ihlal edildiğine ve anılan Yönetmeliğin 43. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca davacı şirkete uyarı yaptırımı uygulanmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair Bölge İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla hukuki isabetsizlik bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
	Açıklanan nedenlerle;
	1. Davacının temyiz isteminin reddine,

KARAR SONUCU:
	Açıklanan nedenlerle;
	1. Davacının temyiz isteminin reddine,
	2. Davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına ilişkin yapılan istinaf başvurusunun uyarı yaptırımına yönelik olarak reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, anılan kararın yukarıda belirtilen GEREKÇEYLE ONANMASINA,
	3. Temyiz posta giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
	4. Posta giderleri avansından artan tutarın davacıya iadesine,
	5. 2577 sayılı Kanun'un 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 11/03/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.
Danıştay — Esas No: 2024/1606, Karar No: 2025/1541, Tarih: 11.03.2025

"İçtihat Metni"
               T.C.
D A N I Ş T A Y
 DÖRDÜNCÜ DAİRE  
Esas     No : 2024/1606
Karar	No : 2025/1541                                                                       
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	:  ...Genel Müdürlüğü
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACILAR)	: 1- ...
		 2- ...
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMİN KONUSU	: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ...  tarih  ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ	:
Dava konusu istem: Batman ili, Liçik (...) Köyü'nde ... Kısım Arazi Toplulaştırma ve Tarla İçi Geliştirme Hizmetleri Projesi kapsamında yapılan … tarih ve … sayılı toplulaştırma işleminin, ... ada ... parsel, ... ada ... parsel, ... ada ... parsel, ... ada ... parsel, ... ada ... nolu parsel ve ... ada ... parsel sayılı taşınmazlara ilişkin kısmının  iptali istenilmiştir.
                 İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dava dosyasındaki bilgi ve belgeler ile bilirkişi raporundaki saptamalar dikkate alındığında, yeni parsellerin eski parseller üzerinde olmasına rağmen daha yüksek bir parsel dönüşüm katsayısı ile nitelendirilerek daha az bir alan tahsisine sebep olunduğu, uyuşmazlık konusu tüm parseller yönünden de toplulaştırma sonrasında tahsis edilen parsellerin en-boy oranı, sulama yönü ve yol durumunun teknik talimatnameye göre düzenlenmediği anlaşıldığından Batman ili, ... (...) Köyü, ... ada ve ... parsel, ... ada ve ... parsel, ... ada ve ... parsel, ... ada ve ... parsel, ... ada ve ... nolu parsel, ... ada ve ... parselde bulunan ve davacıların hissedarı oldukları taşınmazları kapsayan alanda yapılan toplulaştırma işleminin, toplulaştırma amaç ve ilkelerine, dağıtım esaslarına ve hukuka uygun olarak yapılmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
                  Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı  tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı  tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. 
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Dava konusu işlemin tipik bir toplulaştırma işlemi olmayıp, bir ifraz işlemi olduğu, dava konusu parsellerin Hazine ile müşterek yapılmasının açıklamasının bilirkişi raporunda yapılmadığı, davacı tarafın bu yönde mantıklı bir izahının olmadığı, 2018 yılından önce yapılan 2014 yılındaki işlemde Hazine arazileri ve vatandaş arazileri müstakil ve büyük parçalar halindeyken dava konusu parsellerde olduğu üzere 2018 yılında yapılan kısmi toplulaştırma işlemi ile hazine arazilerinin onlarca parsele bölündüğü, kimi vatandaşların Hazine arazilerine müşterek yapıldığı, dava konusu işlem  ile Hazine tasarrufunun kısıtlardan arındırıldığı, sadece bilirkişi raporu odaklı değil, olaya geniş açıdan bakılarak karar verilmesi gerektiği belirtilerek, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.  
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI :  Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ	: ...
DÜŞÜNCESİ	: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
	Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE	:

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI :  Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ	: ...
DÜŞÜNCESİ	: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
	Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE	:
3083 sayılı Sulama Alanlarında Arazi Düzenlenmesine Dair Tarım Reformu Kanunu'nun "Kanunun amacı" başlıklı 1. maddesinde: "Bu Kanunun amacı sulama alanları ile Bakanlar Kurulunca gerekli görülen alanlarda; a) Toprağın verimli şekilde işletilmesini,işletilmesinin korunmasını, birim alandan azami ekonomik verimin alınmasını, tarım üretiminin sürekli olarak artırılmasını, değerlendirilmesini ve buralarda istihdam imkanlarının artırılmasını, b)  Yeterli toprağı bulunmayan ve topraksız çiftçilerin zirai aile işletmeleri kurabilmeleri için Devletin mülkiyetinde bulunan topraklarla topraklandırılmalarını, desteklenmelerini, eğitilmelerini, c) Ekonomik üretime imkan vermeyecek şekilde parçalanan tarım topraklarının gerektiğinde ve imkanlar ölçüsünde genişletilmesi suretiyle de toplulaştırılmasını, tarım arazisinin ailenin geçimini sağlamaya ve aile iş gücünü değerlendirmeye yeterli olmayacak derecede parçalanmasını ve küçülmesini önlemeyi, d) Yeni yerleşme yerleri kurmayı, mevcut yerleşme yerlerine eklemeler yapmayı, e) Zorunluluk halinde tarım arazisinin diğer amaçlara tahsisini düzenlemeyi, f) Dağıtılmayan tarım arazisinin değerlendirilme şeklini belirlemeyi, g) Bakanlar Kurulunca gerekli görülen diğer bölgelerde gayrimenkullerin Milli Güvenlik nedeniyle mülkiyet ve tasarruf şekillerinde ve yerleşim yerlerinde düzenlemeler yapmayı, sağlamaktır." hükmüne yer verilmiştir.

Aynı Kanunun "Toplulaştırma ve tarla içi geliştirme hizmetleri" başlıklı  6. maddesinde; "Bu Kanunda belirtilen amaçları gerçekleştirmek üzere uygulama alanlarında ilgili kuruluşça, isteğe bağlı veya maliklerin muvafakati aranmaksızın arazi toplulaştırması yapılabilir, isteğe bağlı olanlara öncelik vermek kaydıyla arazi toplulaştırmasını teşvik için ilgili kuruluşça arazi genişletmek ve kredi imkanlarından daha fazla faydalandırmak gibi destekleyici tedbirler alınabilir. Toplulaştırma alanlarında gerçek kişilerle kamu ve özel hukuk tüzel kişilerine ait araziden projenin özelliğine göre, yol ve kanal gibi kamunun ortak kullanacağı yerler için %10'a kadar katılım payı kesilir. Toplulaştırma nedeniyle kapanan yollarla, yol fazlalıkları da aynı amaç için kullanılır. Katılım payı için herhangi bir bedel ödenmez. Ancak, katılım payı dışında kesilen arazi, öncelikle varsa eşdeğer Hazine arazisinden karşılanır. Yoksa, kesilen arazi için kamulaştırma işlemi yapılır. Toplulaştırma sonunda dağıtılan veya sahibine bırakılan tarım arazisi malikleri adına, geriye kalan arazi ise Hazine adına uygulayıcı kuruluşun talebi ile tapuya tescil edilir. Malikleri adına tescil edilen arazi bu Kanun hükümleri dışında o bölge için tespit edilen dağıtım normundan daha küçük parçalara rızaen veya hükmen taksim edilemez ve ifraz işlemlerine konu olamaz. Bu husus tapu siciline şerh edilir. Toplulaştırma esas ve usulleri ile toprağın derecelendirilmesinin nasıl yapılacağı yönetmelikte belirtilir." kuralına yer verilmiştir.
 Batman ili, Liçik (Güneşli) Köyü'nde 76. Kısım Arazi Toplulaştırma ve Tarla İçi Geliştirme Hizmetleri Projesi kapsamında yapılan … tarih ve … sayılı toplulaştırma işleminin, ... ada ... parsel, ... ada ... parsel, ... ada ... parsel, ... ada ... parsel, ... ada ... nolu parsel ve ... ada ... parsel sayılı taşınmazlara ilişkin kısmının  iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Batman ili, Liçik (Güneşli) Köyü'nde 76. Kısım Arazi Toplulaştırma ve Tarla İçi Geliştirme Hizmetleri Projesi kapsamında yapılan … tarih ve … sayılı toplulaştırma işleminin, ... ada ... parsel, ... ada ... parsel, ... ada ... parsel, ... ada ... parsel, ... ada ... nolu parsel ve ... ada ... parsel sayılı taşınmazlara ilişkin kısmının  iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Davaya konu parsellere ilişkin olarak taşınmaz mahallinde yapılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu hazırlanan bilirkişi raporunda özetle; kısmi toplulaştırma işlemlerinde davacının gerçek alan yönünden hisse alanları toplamları toplulaştırmaya giren eski parsellerde (1152 + 3069 + 3458 + 6645 + 3202 + 1691,99 + 2750 = 21.967,99 m2) iken toplulaştırma sonrası yeni parsellerde (1112,17 + 2962,90 + 3372,85 + 6608,95 + 3163,26 + 1769,74 + 2842,57 = 21.832,44 m2) olduğu ve toplam gerçek alan yönünden yeni parsellerde davacının hisse payının 135,55 m2 azaldığının  tespit edildiği, oysaki dava konusu kısmi toplulaştırma işleminde yeni ... nolu parselde her iki davacı adına 1.769,74’şer m2, yeni 122/28 nolu parselde her iki davacı adına 2.842,57’şer m2, yeni ... nolu parselde ... adına 2.962,90 m2 ... adına 4.075,07 m2, yeni ... nolu parselde her iki davacı adına 3.162,27’şer m2, ... nolu yeni parselde her iki davacı adına 3.372,85’şer m2 ve ... nolu yeni parselde her iki davacıya 6.608,95’şer m2 ile en fazla hisse tahsisi yapıldığı, tahsisi yapılan altı yeni parselin tamamı 4-5 müşterekli olup bir müştereğin hissesi ise veraset-intikal nedeniyle 15 mirasçının daha eklenmesi nedeniyle toplam 19-20 hissedarlı bir yapı ortaya çıktığı, sonuç olarak dava konusu toplulaştırma işleminin davacılar yönünden ilgili mevzuat hükümlerine ve toplulaştırma amacına ve ilkelerine uygun olarak yapılmadığı sonucuna varılmıştır." şeklinde görüş bildirildiği görülmüştür.
Taşınmazların eski ve yeni çakıştırılmış raster görüntüsünden de anlaşılacağı üzere, yapılan kısmi toplulaştırma işlemi ile Hazine parsellerinin ifraz edilmesi doğru olmakla birlikte, davacılara ait toplulaştırma öncesi parsel ile yeni tahsis edilen yerlerin ilişkisinin gözetilerek hukuka ve fiili duruma uygun işlem tesis edilmediği, toplulaştırma uygulaması yapılırken toprağın verimli şekilde işletilmesi amacıyla aynı kişilere ait olan parsellerin mümkün olan ölçüler içerisinde ve aynı kadastral parsellerin yer aldığı mahalde birleştirilmesinin sağlanması ve aksine uygulamanın ise teknik gerekçelerinin açıklanması gerektiği dikkate alındığında, kısmi toplulaştırma işleminde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yolunda verilen temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında sonucu itibariyle  hukuka aykırılık görülmemiştir. 
KARAR SONUCU :
	Açıklanan nedenlerle;
	1.	Temyiz isteminin reddine,