muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2012/27461, Karar No: 2013/3694, Tarih: 05.03.2013

**5. Hukuk Dairesi         2012/27461 E.  ,  2013/3694 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı idare vekili yönünden verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla dosyadaki belgeler okunup iş anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

1-Davalı idarenin temyizi üzerine 1/4 oranında nisbi harç yerine, sadece maktu harç alınmıştır. Bu noksanlık HUMK.nun 434/son maddesi uygulanmak suretiyle giderildikten,

2-... Köyü 1384 parsel sayılı taşınmazın, 3402 sayılı Kadastro Kanununun 22/a maddesi uyarınca yapılan çalışmalar neticesinde, dava konusu 102 ada 5 parsel sayılı taşınmaz olarak kesinleşip tespit gördüğü bildirildiğinden, 102 ada 5 parsel sayılı taşınmazın tapu kaydının ilgili Tapu Sicil Müdürlüğünden istenildikten,

3-Bilirkişi raporlarında münavebe ürünü olarak alınan çeltiğin dekar başına verim miktarının İlçe Tarım Müdürlüğünden, değerlendirme tarihi olan 2011 yılı dekar başına üretim masrafları ile hasat dönemindeki ortalama toptan kg. satış fiyatının da ilgili resmi kuruluşlardan sorulmasından,

Sonra, alınacak cevapla birlikte gönderilmek üzere dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 05.03.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/6035, Karar No: 2022/6909, Tarih: 12.09.2022

**2. Hukuk Dairesi         2022/6035 E.  ,  2022/6909 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Korunma Kararının Kaldırılması

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm hakkındaki korunma kararı kaldırılan ... tarafından temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

1- Dava, 2828 sayılı Kanuna göre alınmış olan korunma kararının kaldırılmasına ilişkindir. Sözü edilen Kanun, korunmaya muhtaç çocukların, ergin oluncaya kadar, bu kanun hükümlerine göre kurulan sosyal hizmet kuruluşlarında bakılıp gözetilmeleri hususundaki tedbirin görevli ve yetkili mahkemece alınacağını hükme bağlamıştır (2828 Sayılı Kanun m. 22/1). Kanun'un 24. maddesi de, korunma kararı alınmasını gerektiren şartların ortadan kalkması halinde, kurum yetkililerinin önerisi üzerine mahkemece, çocuk ergin olmadan kaldırılabileceği gibi, ergin olduktan sonra da, çocuğun rızası alınmak şartıyla ve bu maddede gösterilen şartların varlığı halinde korunma kararının devamına karar verilebileceğini hükme bağlamıştır.

5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu'nun 26/3. maddesinde mahkemeler ve çocuk hakiminin bu kanun ve diğer kanunlarda yer alan tedbir kararlarını almakla görevli olduğu düzenlendiğinden, 2828 sayılı Kanun maddesindeki tedbir kararlarında da çocuk mahkemeleri görevli bulunmaktadır (HGK'nun 16.01.2013 tarih, 2012/2-563 esas, 2013/69 karar sayılı ilamı).

Yukarıda açıklandığı üzere, 5395 sayılı Kanun’un yürürlüğe girmesiyle, 2828 sayılı Kanun uyarınca korunmaya muhtaç çocuklar hakkında korunma kararı alma ve koşullarının varlığı halinde bu kararı kaldırma görevi çocuk mahkemelerinin görevi kapsamına alınmıştır. İşin esasıyla ilgili karar vermek görevi sonradan yürürlüğe giren yukarıda bahsedilen kanunla değiştiğine göre, dava, çocuk mahkemesinin görevine girmektedir. 5395 sayılı Kanunun geçici 1/4. maddesi uyarınca çocuk mahkemelerinin bulunmadığı yerlerde aile ya da asliye hukuk mahkemelerinin görevli olacağı düzenlenmiştir. Afyon`da aile mahkemesi bulunmaktadır. Gerçekleşen bu durum karşısında, görevsizlik kararı verilmek üzere hükmün bozulmasına karar verilmesi gerekmiştir.

2- Kabule göre;

Korunma kararının kaldırılmasına yönelik istek korunma altında bulunan çocuğun hak ve menfaatleriyle ilgilidir. Bu sebeple davanın hakkında korunma kararı alınmış olan kişi küçük ise yasal temsilcisine, ergin ise korunma altına alınan kişiye yöneltilmesi gerekir. Bu husus nazara alınmadan eksik hasım ve incelemeyle hüküm kurulması da doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda 1. bentte gösterilen sebeple BOZULMASINA, bozma sebebine göre temyize konu sair hususların incelenmesine yer olmadığına, temyiz peşin harcının istek halinde yatırana geri verilmesine, işbu kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 12.09.2022 (Pzt.)
Yargıtay — Esas No: 2015/2370, Karar No: 2015/16040, Tarih: 16.09.2015

**2. Hukuk Dairesi         2015/2370 E.  ,  2015/16040 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (Aile) Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Boşanma

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm, davalı tarafından temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

Boşanmaya sebep olan olaylarda eşini evden kovup, istemediğini söyleyen davacı erkek tamamen kusurludur.

Türk Medeni Kanununun 166. maddesinde "evlilik birliği, ortak hayatı sürdürmeleri kendilerinden beklenmeyecek derecede temelinden sarsılmış olursa, eşlerin her birinin boşanma davası açabileceği" hükme bağlanmıştır. Bu hükmü, tamamen kusurlu eşin de dava açabileceği ve yararına boşanma hükmü elde edebileceği biçiminde yorumlamak ve değerlendirmek doğru değildir. Çünkü böyle bir düşünce, kimsenin kendi eylemine ve tamamen kendi kusuruna dayanarak bir hak elde edemeyeceği yönündeki temel hukuk ilkesine aykırı düşer. Diğer taraftan gene böyle bir düşünce tek taraflı irade ile sistemimize aykırı bir boşanma olgusunu ortaya çıkarır. Boşanmayı elde etmek isteyen kişi karşı tarafın hiçbir eylem ve davranışı söz konusu olmadan, evlilik birliğini, devamı beklenmeyecek derecede temelinden sarsar, sonra da mademki birlik artık sarsılmış diyerekten boşanma doğrultusunda hüküm kurulmasını talep edebilir. Öyle ise Türk Medeni Kanununun 166. maddesine göre boşanmayı isteyebilmek için tamamen kusursuz ya da az kusurlu olmaya gerek olmayıp, daha fazla kusurlu bulunan tarafın dahi dava hakkı bulunmakla beraber, boşanmaya karar verilebilmesi için davalının az da olsa kusurunun varlığı ve bunun belirlenmesi kaçınılmazdır. Az kusurlu eş boşanmaya karşı çıkarsa bu halin tespiti dahi tek başına boşanma kararı verilebilmesi için yeterli olamaz. Az kusurlu eşin karşı çıkması hakkın kötüye kullanılması niteliğinde olmalı, eş ve çocuklar için korunmaya değer bir yararın kalmadığı anlaşılmalıdır (TMK md.166/2).

Mevcut olaylara göre evlilik birliğinin, devamı eşlerden beklenmeyecek derecede, temelinden sarsıldığı kuşkusuzdur. Ne var ki, bu sonuca ulaşılması tamamen davacının tutum ve davranışlarından kaynaklanmış olup, davalıya atfı mümkün hiçbir kusur gerçekleşmemiştir. Bu durumda açıklanan nedenle isteğin reddi gerekirken, yasa hükümlerinin yorumunda yanılgıya düşülerek boşanmaya karar verilmesi usul ve kanuna aykırıdır.

SONUÇ:Temyiz edilen hükmün yukarıda gösterilen sebeple BOZULMASINA, istek halinde temyiz peşin harcının yatırana geri verilmesine, işbu kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi. 16.09.2015(Çrş.)
Yargıtay — Esas No: 2017/2950, Karar No: 2019/320, Tarih: 19.03.2019

**Hukuk Genel Kurulu         2017/2950 E.  ,  2019/320 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki “nüfus kaydının düzeltilmesi” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda Körfez 2. Asliye Hukuk Mahkemesince, davanın usulden reddine dair verilen 19.03.2014 tarihli ve 2013/374 E., 2014/158 K. sayılı karar, davacı ... vekili tarafından temyiz edilmekle, Yargıtay (Kapatılan) 18. Hukuk Dairesinin 26.03.2015 tarihli ve 2014/18500 E., 2015/4383 K. sayılı kararı ile;

“…Davacı vekili dava dilekçesinde, davacının dedesi 01.07.1891 doğumlu ......'in 15.05.1967 tarihinde ölümünden sonra, mahkemeden aldıkları 30.05.1967 gün 1967/390-446 sayılı veraset ilamında, 01.05.1917 doğumlu..... adlı kızı olmadığı halde, yanlış bilgi ve beyanlarla dedesinin hanesine Ayşe'den doğma 01.05.1917 doğum tarihli ......l'in kaydının yapıldığını, aslında adı geçen.....'nin ...... ile ilgisinin bulunmadığını,.....'nin aslında Ali ve Tayyibe kızı Ayşe Baran'ın Hüseyin Aşıkoğlu ile evliliğinden olduğunu ve Hüseyin Aşıkoğlu nüfusuna kayıtlı bulunduğunu, Hüseyin Aşıkoğlu ölümcül hastayken, yakınları tarafından, Ayşe ve.....'nin Hüseyin Aşıkoğlu'nun mirasından yararlanmasını önlemek için boşanmanın gerçekleştirildiği, Ayşe ve Kızı.....'nin evden uzaklaştırıldığı daha sonra da ikisinin de nüfus kayıtlarına ölüm şerhlerinin düşüldüğü, bu kez kızı ile birlikte gidecek yeri bulunmayan Ayşe'nin, Mehmet Ekşi ile birlikte Çorum'a gittiği ve 1956 yılında da yanıltıcı isimle (Ayşe Boran yerine Ayşe Gümüş adı ile) müracaat ederek kızı.....'yi Af Kanunundan yararlanarak nüfusa kaydettirdiğini bildirerek, davacının dedesi üzerindeki Hüseyin kızı Ayşe'den olma Yarımca 01.05.1917 doğumlu ......l'in nüfus kaydından çıkartılması suretiyle kaydın düzeltilmesini istemiştir. Mahkemece, ...303/1. maddesine göre bir davaya ait şekli anlamda kesinleşmiş hükmün diğer bir davada maddi anlamda kesin hüküm oluşturabilmesi için her iki davanın taraflarının, dava sebeplerinin ve ilk davanın hüküm fıkrası ile ikinci davaya ait talep sonucunun aynı olması gerekir. Aynı maddenin 3. fıkrasına göre de kesin hüküm, tarafların külli haleflere sirayeti prensibi gereğince ......'in mirasçısı olan herhangi bir kişinin ......l'in mirasçısı olan diğer bir kişiye karşı açtığı davada verilecek hüküm o davanın tarafı olmayan, ancak tarafların mirasçısı olan kişileri de bağlayacağından 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2009/118 Esas 2010/207 Karar sayılı dosyasının tarafları ile bu dava dosyasının taraflarını aynı kabul etmek gerektiği gerekçesi ile HMK 114/1-i maddesi uyarınca dava şartı yokluğu nedeni ile davanın usulden reddine karar verilmiştir.

Dosya içerisindeki bilgi ve belgelerden, 01.05.1917 doğumlu ......l'in, 13.04.1956 tarihli evli erkeğin başka kadınla birleşmesinden doğan çocuklara ait ilmuhaberle, anne adı Ayşe Gümüş olarak, babası Kocaeli İli, İzmit İlçesi, Yarımca Bucağı Bala Köyü ev:8, c:72, sıra no:32 deki ...... nüfusuna kaydedilmek üzere anne Ayşe Gümüş tarafından Çorum İli İskilip İlçesi, Bayat Nahiyesi Nüfus Müdürlüğünden 13.04.1956 tarihinde talepte bulunulduğu, evrakın ilgili Kocaeli Nüfus Müdürlüğüne 18.04.1956 tarihinde gönderildiği, işlemin gerçekleştirilmesi üzerine Bayat Nüfus Müdürlüğünün de durumdan 08.05.1956 gün 56/2001 sayılı yazı ile bilgilendirildiği, bu kaydın iptal edilmesi için dosya arasında fotokopisi mevcut Kocaeli 2. Asliye Hukuk Mahkemesi 2009/118-2010/207 E.K. ile davacılar .....,.....,..... ve..... tarafından davalılar Nüfus Müdürlüğü, ..., ..., ..., ... ve ... aleyhine bu davadaki sebeplerle ve aynı istemle nüfus kaydının iptali davası açıldığı, yeterli kanıt bulunmaması nedeni ile davanın reddine karar verildiği, kararın 2. Hukuk Dairesince onandığı (2.H.D. 24.09.2012 gün 2012/15781-22272 sayılı) ve karar düzeltme isteminin de reddedildiği (2.H.D 10.12.2012 gün 2012/25091-29663 sayılı) anlaşılmışsa da, temyiz incelemesi için Dairemize gelen bu davada ise ordaki davada taraf olmayan ...'in davacı olduğu, Yurdanur'un davacıların alt soyu olmadığı bu nedenle önceki davanın taraflarının külli halefi olamayacağından kesin hükmün koşulları oluşmadığından işin esasına girilerek toplanacak kanıtlara göre bir karar verilmesi gerekirken, yerinde olmayan gerekçe ile davanın reddi doğru görülmemiştir…”

gerekçesiyle karar bozularak dosya yerine geri çevrilmekle yeniden yapılan yargılama sonunda mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki belgeler okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Dava, ......l’in nüfus kaydının gerçeğe uygun hâle getirilmesi ve ......’in nüfus kaydından çıkartılması istemine ilişkindir.

Davacı vekili; kök muris ......’in 15.05.1967 tarihinde vefat ettiğini, yine murisin ilk eşinden olan 1911 doğumlu çocuğu ......l’in ise bebekken vefat ettiğini ve murisin 4 çocuğunun varis olarak kaldığını, buna karşın ......’in nüfus kaydında 01.05.1917 doğumlu Ayşe ve Hüseyin kızı..... isminde bir kaydın daha bulunduğunu ancak bu kaydın gerçeği yansıtmadığını, kaydın yanlış bilgilerle oluşturulan ilmuhabere ve sahte başvurulara dayanılarak eklendiğini, yapılan tescilin yolsuz olduğunu ileri sürerek kaydın düzeltilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Yerel Mahkemece (Kocaeli 4. Asliye Hukuk Mahkemesi) 26.11.2012 tarihli karar ile; (Davalılar adına tebligat çıkartılmadan ön inceleme aşamasında davacının adresinin Yarımca-Körfez/Kocaeli olduğu anlaşılmıştır.) 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu’nun 36. maddesi uyarınca nüfus kaydının iptali veya düzeltilmesine ilişkin davaların ilgilinin yerleşim yeri Asliye Hukuk Mahkemesinde görülmesi gerektiği, davacının adresinin Körfez olduğu dikkate alındığında yetkili mahkemenin Körfez Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu gerekçesiyle mahkemenin yetkisizliğine karar verilmiştir.

Yetkisizlik kararı sonrasında davacı vekilinin talebi üzerine dosya Körfez Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmiş olup, yetkili mahkemece yargılamaya başlanmıştır.

Davalı ... ve arkadaşları vekili; aynı konuyla ilgili Kocaeli 2. Asliye Hukuk Mahkemesinde dava açıldığını ve yapılan yargılama neticesinde davanın reddine karar verildiğini, bu nedenle eldeki davanın da kesin hüküm yönünden reddinin gerektiğini, diğer yandan nüfus kaydının tescilinden sonra 5 yıllık kesin süre içerisinde itirazda bulunulmadığını, bu yönüyle de davanın zamanaşımına uğradığını, kaldı ki davacının iddialarının yersiz ve hukuka aykırı olduğunu savunmuştur.

Davalı ...; kendisinin konuya ilişkin bir şey duymadığını, aradan çok uzun bir süre geçtiğini, Ayşe isminde bir halasının olup olmadığını bilmediğini ancak Ankara’da evlatlık verilen bir halasının olduğunu duyduğunu ifade etmiştir.

Davalı ...; dava dilekçesinde ileri sürülen hususlara yönelik olarak babasından ve dedesinden bir şey duymadığını, Ayşe isminde bir halasının olup olmadığını bilmediğini, ancak Ankara’da evlatlık verilen bir halasının olduğunu duyduğunu belirtmiştir.

Davalı ...; Ayşe İkiz isminde bir halasının bulunduğunu, ancak Yarımca’da yaşadığını, halasının vefat ettiğini, bunun dışında Ankara’da evlatlık verilen bir halasının olup olmadığını bilmediğini anlatmıştır.

Davalı Körfez Nüfus Müdürlüğü temsilcisi; yapılan araştırmada iki..... arasında isim benzerliği olduğunu, bunun dışında akrabalık ilişkilerinin bulunmadığını beyanla takdirin mahkemeye ait olduğunu ifade etmiştir.

Davalılar ...’na, ...’na, ...’na ve ...’na duruşma gününü bildirir tebligatlar çıkartılmış olup, davalılar duruşmaya gelmemişler, esas hakkında bir beyanda da bulunmamışlardır.

Davalı Körfez Nüfus Müdürlüğü temsilcisi; yapılan araştırmada iki..... arasında isim benzerliği olduğunu, bunun dışında akrabalık ilişkilerinin bulunmadığını beyanla takdirin mahkemeye ait olduğunu ifade etmiştir.

Davalılar ...’na, ...’na, ...’na ve ...’na duruşma gününü bildirir tebligatlar çıkartılmış olup, davalılar duruşmaya gelmemişler, esas hakkında bir beyanda da bulunmamışlardır.

Yerel Mahkemece (Körfez Asliye Hukuk Mahkemesi) 19.03.2014 tarihli karar ile; Kocaeli 2. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2009/118 E., 2010/207 K. sayılı dosyasının incelenmesinde;....., .....,..... ve..... tarafından muris ......’in nüfus kaydına sehven yazılan ......l’e ait kaydın silinmesi istemiyle Kocaeli Nüfus Müdürlüğü aleyhine dava açıldığı ancak davacıların, 01.05.1917 doğumlu ......l’in muris ......’in kızı olmadığını kanıtlayamadıkları, bu nedenle de davanın reddine karar verildiği, kararın temyizi üzerine Yargıtay 2. Hukuk Dairesi’nin 24.09.2012 tarih ve 2012/15781 E., 1012/22272 K. sayılı kararı ile yerel mahkeme kararının onandığı, davacıların karar düzeltme taleplerinin de reddedildiği ve kararın 10.12.2012 tarihinde kesinleştiği; eldeki davada da davacının talep sonucunun, 01.05.1917 doğumlu ......l’in muris ......’in kızı olmadığı gerekçesiyle nüfus kaydından çıkartılması istemine ilişkin olduğu, Kocaeli 2. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2009/118 E., 2010/207 K. sayılı dosyasının hüküm fıkrasının bu yönü ile görülmekte olan davadaki talep sonucu ile aynı olduğu, her ne kadar ilk açılan davanın davacıları ve davalıları eldeki dosyanın taraflarından farklı ise de, kesin hükmün külli haleflere sirayeti prensibi gereğince ......’in mirasçısı olan herhangi bir kişinin ......l’in mirasçısı olan herhangi bir kişiye karşı açtığı davada verilecek hükmün o davanın tarafı olmayan, ancak tarafların mirasçısı olan kişileri de bağlayacağı, bu yönü ile her iki dosyanın taraflarının aynı olarak kabul edilmesinin doğru olacağı, HMK’nın 303’üncü maddesinin 1’inci fıkrasına göre bir davaya ait şekli anlamda kesinleşmiş olan hükmün, diğer bir davada maddi anlamda kesin hüküm oluşturabilmesi için her iki davanın taraflarının, dava sebeplerinin ve ilk davanın hüküm fıkrası ile ikinci davaya ait talep sonucunun aynı olmasının gerektiği ve kesin hükmün, tarafların külli halefleri hakkında da geçerli kabul edileceği, bu durumda HMK’nın 114/1-i maddesi uyarınca dava şartı niteliğinde kesin hükmün bulunmaması şartının görülmekte olan davada söz konusu olmadığı, dava şartı yokluğunun giderilmesinin de mümkün bulunmadığı belirtilerek dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.

Davacı ... vekilinin temyizi üzerine karar Özel Dairece, yukarıda başlık bölümünde açıklanan gerekçelerle bozulmuştur.

Davacı ... vekilinin temyizi üzerine karar Özel Dairece, yukarıda başlık bölümünde açıklanan gerekçelerle bozulmuştur.

Yerel Mahkemece (Körfez Asliye Hukuk Mahkemesi) 09.12.2015 tarihli karar ile; maddi anlamda kesin hükmün, yargısal (kazai) kararlara tanınan yasal gerçeklik vasfı olduğu, kesin hüküm kuralının, haklı ve adil kararların korunması yanında kişiler arasındaki çekişmelerin sonsuza kadar devam etmesini önlemek, toplumun istikrar ve düzenini sağlamak, hukukun ve yargının güvenirliğini korumak amacıyla kabul edildiği; tarafları, mevzuu ve sebebi aynı olan devletin iştiraki, hakimin tarafsız araştırması ve iradesi ile kurulan, tüm yasal yollardan geçmek suretiyle, diğer bir anlatımla şekli yönüyle de kesinleşen önceki hükmün korunmasında kamunun büyük yararının bulunduğu; HMK’nın 303’üncü maddesinin 1’inci fıkrasına göre bir davaya ait şekli anlamda kesinleşmiş olan hükmün, diğer bir davada maddi anlamda kesin hüküm oluşturabilmesi için her iki davanın taraflarının, dava sebeplerinin ve ilk davanın hüküm fıkrası ile ikinci davaya ait talep sonucunun aynı olmasının gerektiği, aynı maddenin 3’üncü fıkrasına göre ise kesin hükmün, tarafların külli halefleri hakkında da geçerli olacağı; eldeki davanın davacısı ...’in, Kocaeli 2. Asliye Hukuk Mahkemesi’nde açılan davanın davacıları ile müşterek mirasçı olduğu, bu durumda HMK’nın 303’üncü maddesi gereği aynı olayla ilgili verilen kesin mahkeme kararının davacıyı da bağlayacağı; kök muris ......’in miras hakkından dolayı halefi olan diğer mirasçıların açtığı davanın reddedilerek kesinleştiği, diğer külli halef (mirasçı) olan ...’in davasının da külli halefiyet sebebiyle reddine karar verilmesinin gerektiği; Özel Daire bozma kararına uyulması durumunda kesin hükmün külli haleflere sirayeti prensibinin gerçekleşmeyeceği ve uyuşmazlığın sonlanmayacağı gerekçesiyle direnme kararı verilmiştir.

Direnme kararı davacı mirasçılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Direnme yoluyla Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık; kök muris ...... mirasçısı ...’in külli halef olarak kabul edilip edilemeyeceği, buradan varılacak sonuca göre Kocaeli 2. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2009/118 E., 2010/207 K. sayılı kararının eldeki dava dosyası bakımından 6100 sayılı HMK’nın 114/1-i maddesi anlamında kesin hüküm niteliğinde olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

Konunun açıklığa kavuşturulabilmesi için öncelikle “dava şartı ve “kesin hüküm” kavramları üzerinde durulmasında yarar bulunmaktadır.

Dava şartları, 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nda (HUMK) ayrı başlıklar altında yer almamışken; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nda (HMK) 114’üncü madde ile “Dava Şartları”, 115’inci madde ile de “Dava Şartlarının İncelenmesi” başlıkları altında sıralanmıştır.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (HMK) “Dava şartları” başlıklı 114’üncü maddesi;

“Dava şartları şunlardır:

a) Türk mahkemelerinin yargı hakkının bulunması.

b) Yargı yolunun caiz olması.

c) Mahkemenin görevli olması.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (HMK) “Dava şartları” başlıklı 114’üncü maddesi;

“Dava şartları şunlardır:

a) Türk mahkemelerinin yargı hakkının bulunması.

b) Yargı yolunun caiz olması.

c) Mahkemenin görevli olması.

ç) Yetkinin kesin olduğu hâllerde, mahkemenin yetkili bulunması.

d) Tarafların, taraf ve dava ehliyetine sahip olmaları; kanuni temsilin söz konusu olduğu hâllerde, temsilcinin gerekli niteliğe sahip bulunması.

e) Dava takip yetkisine sahip olunması.

f) Vekil aracılığıyla takip edilen davalarda, vekilin davaya vekâlet ehliyetine sahip olması ve usulüne uygun düzenlenmiş bir vekâletnamesinin bulunması.

g) Davacının yatırması gereken gider avansının yatırılmış olması.

ğ) Teminat gösterilmesine ilişkin kararın gereğinin yerine getirilmesi.

h) Davacının, dava açmakta hukuki yararının bulunması.

ı) Aynı davanın, daha önceden açılmış ve hâlen görülmekte olmaması.

i) Aynı davanın, daha önceden kesin hükme bağlanmamış olması.

(2) Diğer kanunlarda yer alan dava şartlarına ilişkin hükümler saklıdır.”

hükmünü içermektedir.

Görüldüğü üzere, HMK’nın 114/1-i maddesinde aynı davanın, daha önceden kesin hükme bağlanmamış olması dava şartı olarak düzenlenmiştir.

HMK’nın “Dava şartlarının incelenmesi” başlıklı 115’inci maddesi ise,

“(1) Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler.

(2) Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. Ancak, dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanması için kesin süre verir. Bu süre içinde dava şartı noksanlığı giderilmemişse davayı dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddeder.

(3) Dava şartı noksanlığı, mahkemece, davanın esasına girilmesinden önce fark edilmemiş, taraflarca ileri sürülmemiş ve fakat hüküm anında bu noksanlık giderilmişse, başlangıçtaki dava şartı noksanlığından ötürü, dava usulden reddedilemez.”

düzenlemesini getirmiştir.

Mahkemenin, davanın esası hakkında yargılama yapabilmesi (davayı esastan inceleyebilmesi) için varlığı veya yokluğu gerekli olan hâllere, dava (yargılama) şartları denir. Davanın esası hakkında inceleme yapılabilmesi için varlığı gerekli olan hâllere, olumlu dava şartları denir (meselâ görev, hukuki yarar gibi); yokluğu gerekli hâllere ise olumsuz dava şartları denir (meselâ, kesin hüküm gibi).

Dava şartları, dava açılabilmesi için değil, mahkemenin davanın esası hakkında inceleme yapabilmesi (davanın esasına girebilmesi) için gerekli olan şartlardır. Buna davanın dinlenebilmesi (mesmu olması) şartları da denir.

Dava şartlarından biri olmadan açılan dava da açılmış (var) sayılır, yani derdesttir. Ancak mahkeme, dava şartlarından birinin bulunmadığını tespit edince, davanın esası hakkında inceleme yapamaz; davayı dava şartı yokluğundan (usulden, mesmu olmadığından) reddetmekle yükümlüdür