muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/19568, Karar No: 2014/18882, Tarih: 03.12.2014

Hile her türlü delille ispat edilebileceği gibi iptal hakkının kullanılması hiç bir şekle bağlı değildir. Aldatmanın öğrenildiği tarihten itibaren bir yıllık hak düşürücü süre içerisinde karşı tarafa yöneltilecek bir irade açıklaması, defi yahut dava yoluyla da kullanılabilir.

Hâl böyle olunca; birleşen davada 90 parsel yönünden de davacıların murisinin temlik ettiği ½ paya yönelik açılan tapu iptal ve tescil davasının da kabul edilmesi;asıl davada 129 ve 352 parsel yönünden davacıların murisinin temlik ettiği ½ paya yönelik hile iddası yönünden yukarıdaki ilke ve olgulara göre araştırma ve inceleme yapılması; iddia sabit görüldüğü takdirde 352 parselin akit tarafı davalı ... ve 129 parselin akit tarafı davalı ...'in katkısı ile 352 parsel sayılı taşınmazın son kayıt maliki Mustafa'nın Türk Medeni Kanununun 1023. maddesi uyarınca iyiniyetli olup-olmadığının özellikle anılan taşınmazı satın alan ... ve ara malik davalı ... ile son kayıt maliki davalı ... arasında el ve işbirliği bulunup-bulunmadığının,birbirlerini tanıyıp tanımadıkları, aralarında iş, arkadaşlık ve akrabalık ilişkisinin bulunup bulunmadığının,alış güçlerinin olup olmadığının,taşınmazları kullanıp kullanmadıklarının üzerinde yeterince durulup gerekli araştırmanın yapılması,özellikle ... ve ...'nın kötüniyetli olup olmadıkları bir kuşkuya yer bırakmayacak biçimde açıklığa kavuşturulması, başka bir deyişle TMK'nin 1023. maddesinin koruyuculuğundan yararlanıp yararlanamayacağı konusunda duraksamaya yer bırakmayacak şekilde araştırma ve inceleme yapılması,taraf tanıklarının açıklanan konularda beyanlarına başvurulması,352 parselin 08.02.1996 ve 10.01.1997 tarihli akit tarihlerinde gerçek değerlerinin tespiti için bilirkişiden ek rapor alınarak çekişmeli taşınmazların temlik tarihlerindeki değerleri ile akitte gösterilen değerlerinin karşılaştırılması , taşınmazı kimin

hangi tarihten beri ne şekilde tasarruf ettiğinin kesin olarak tespit edilmesi,davalı ... ile davacıların murisi ile birlikte payını temlik eden paydaşlar ve aynı zamanda davacıların murisinin yeğeni olduğu anlaşılan davalı ...'in karı-koca (davalılar ...,...'un eniştesi) olduğunun ve davalı ...'in de davacıların murisleri ile aynı köyden olduğunun gözetilmesi, toplanan ve toplanacak olan tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir hüküm kurulması gerekirken, eksik soruşturma ve yanılgılı değerlendirme ile yazılı olduğu üzere karar verilmiş olması doğru değildir.

Öte yandan,asıl ve birleşen davadaki istek terekeye iade (mirasçılar adına tescil) istemli olduğuna göre asıl davada davacıların murisinin temlik ettiği 438 parseldeki ½ paya yönelik olarak mirasçılar adına miras payları oranında tescile karar verilmesi gerekirken yasal mirasçı davacı ... adına tescil hükmü kurulmaması ve Türk Medeni Kanunun 28.maddesi uyarınca ölümle şahsiyetin son bulacağı gözetilmeksizin yargılama sırasında ölen davacı ... adına sicil oluşturulacak şekilde tescil hükmü kurulmuş olması doğru olmadığı gibi karar başlığında asıl davada davacılar ... ve ...l'ün yargılama sırasında ölen davacı ...'nin yasal mirasçısı olarak buna karşın...'nin yasal mirasçısı Nuh'un da asıl davanın davacısı olarak gösterilmesi de isabetsizdir.

Davacılar (birleşen davada davacılar) vekili ile asıl davada davalı ... vekilinin bu yönlere değinen temyiz itirazları yerindedir. Kabulüyle,hükmün açıklanan nedenlerle (6100 sayılı Yasanın geçici 3.maddesi yollaması ile) 1086 sayılı HUMK'nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, bozma kapsamına göre davacılar vekilinin asıl davada davalı ... ve davalı ... (noter) hakkındaki temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına,alınan peşin harcın temyiz edenlere geri verilmesine, 03.12.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/1796, Karar No: 2021/5084, Tarih: 22.02.2021

**4. Ceza Dairesi         2018/1796 E.  ,  2021/5084 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Tehdit

HÜKÜM : Mahkumiyet

K A R A R

Yerel Mahkemece bozma üzerine verilen hüküm temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede başkaca nedenler yerinde görülmemiştir.

Ancak;

17/10/2019 gün ve 7188 sayılı Kanun'un 24. maddesi ile 5271 sayılı CMK'nın 251. maddesinde Basit Yargılama Usulü düzenlenmiştir.

Ancak bu düzenlemenin uygulanmasıyla ilgili olarak, 7188 sayılı Kanun'un 31. maddesiyle, 5271 sayılı CMK'ya eklenen geçici 5. maddenin (d) bendi ile; "01/01/2020 tarihi itibariyle kovuşturma evresine geçilmiş, hükme bağlanmış veya kesinleşmiş dosyalarda seri muhakeme usulü ile basit yargılama usulü uygulanmaz" hükmü getirilmiştir.

Konuyu somut norm denetimi yoluyla inceleyen Anayasa Mahkemesi (25/06/2020, 2020/16, 2020/33; R.G. 19/08/2020, Sayı: 31218), sözü geçen geçici 5/d maddesindeki hükmün, "kovuşturma evresine geçilmiş" ibaresinin aynı bentte yer alan, "basit yargılama usulü" yönünden Anayasa'nın 38. maddesine aykırı görerek iptaline karar vermiştir.

Anayasa Mahkemesi kararında, hükme bağlanmış dosyalarla ilgili iptale karar verilmemiş ise de, 5271 sayılı Kanun'un 2/1-(f) maddesince hükme bağlanmış dosyalarla ilgili olarak kovuşturma evresinin kesinleşmeye kadar devam etmesi ve aynı Yasanın 251/3. maddesi gereği mahkumiyet hükmü verildiği takdirde sonuç cezadan dörtte bir indirim öngörülmesi, bu durumunda temyiz incelemesi devam eden dosyalar bakımından lehe düzenleme getirmesi karşısında,

Anayasa Mahkemesinin iptal kararında; sanık lehine getirilen yeni düzenlemenin, 7188 sayılı Kanunun 31. maddesi gereğince 5271 sayılı CMK'ya eklenen geçici 5. maddesiyle "kovuşturma evresine geçilmiş" dosyalar bakımından uygulanması gerektiğine işaret edildiğinden, temyiz incelemesi yapılan ve 5271 sayılı CMK'nın 251/1. maddesi kapsamına giren suçlar yönünden; Anayasa'nın 38. maddesi ile 5237 sayılı TCK'nın 7 ve 5271 sayılı CMK'nın 251 vd. maddeleri gereğince yeniden değerlendirme yapılması zorunluluğu,

Bozmayı gerektirdiğinden, sanık ...'ın temyiz nedenleri yerinde görülmekle, tebliğnameye aykırı olarak, HÜKMÜN BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayıp sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın esas/hüküm mahkemesine gönderilmesine, 22/02/2021 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/5558, Karar No: 2015/13106, Tarih: 07.12.2015

**11. Hukuk Dairesi         2015/5558 E.  ,  2015/13106 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :..... FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 12/02/2015

NUMARASI : 2014/314-2015/49

Taraflar arasında görülen davada.... Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi’nce verilen 12/02/2015 tarih ve 2014/314-2015/49 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalılar vekilleri tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin uzun süredir kullandığı, müşterileri tarafından aranır ve bilinir hâle gelen "T...." ibareli 29. sınıftaki süt ve süt ürünlerini de içeren 02.09.1994/153776; "T... Ç..." ibareli 29. sınıftaki süt ve süt ürünleri emtialarını içeren 28.02.1994/149523; "T...." ibareli 29. sınıftaki süt emtiasını içeren 02.09.1994/153672; "T... S.. Ü..." ibareli 29. sınıftaki süt ve süt ürünleri emtialarını içeren 02.09.1994/153796; "T... Ç...+ŞEKİL" ibareli 29. sınıftaki süt ve süt ürünleri emtialarını da içeren 15.04.1996/179371; "T... B..." ibareli 29. sınıftaki süt ve süt ürünleri emtialarını da içeren 14.12.2001/26148; "T... F..." ibareli 29. sınıftaki süt ve süt ürünleri emtialarını da içeren 01.04.2002/6948; "T... L..." ibareli 29. sınıftaki süt ve süt ürünleri emtialarını da içeren 21.05.2002/12404; "T... Ç... T... B...+ŞEKİL" ibareli 29. sınıftaki süt ve süt ürünleri emtialarını da içeren 21.05.2002/12407; "T... Ç... T... B...+ŞEKİL" ibareli 29. sınıftaki süt ve süt ürünleri emtialarını da içeren 21.05.2002/12408; "T... Ç... L...+ŞEKİL" ibareli 35. sınıftaki müşterilerin malları görmesi ve satın alması için malların bir araya getirilmesi hizmetleri ile 29. sınıftaki süt ve süt ürünleri emtialarını da içeren 09.12.2003/33224; "T... Ç... T... L...+ŞEKİL" ibareli 29. sınıftaki süt ve süt ürünleri emtialarını da içeren 09.12.2003/34742; "T... L...'S L....+ŞEKİL" ibareli 29. sınıftaki süt ve süt ürünleri emtialarını da içeren 27.04.2005/15980; "T... Ç... B... D. P...+ŞEKİL" ibareli 29. sınıftaki süt ve süt ürünleri emtialarını da içeren 13.06.2005/23932; "T..." ibareli 29. sınıftaki süt ve süt ürünleri emtialarını da içeren 28.11.2005/51140 ve "T... Ç...+ŞEKİL" ibareli 29. sınıftaki kremalı beyaz peynir ürünlerini içeren 05.05.2006/20676 sayılı markalarına iltibas oluşturan davalı şirket tarafından 14.09.2012 tarihinde gerçekleştirilen "T... Y..." ibare ve biçimli, 29. sınıftaki ürünleri içeren 2012/78635 sayılı marka tescil başvurusunun Resmî Marka Bülteninde ilânı üzerine iltibas vakıasına dayalı olarak başvurunun reddi arzusunu içeren itirazlarının önce Markalar Dairesi ve nihaî olarak da YİDK tarafından 2014/M-9207 sayılı kararla reddedildiğini ileri sürerek, YİDK kararının iptalini ve davalı marka tescil başvurusunun reddini talep ve dava etmiştir.

Davalı TPE ve şirket vekilleri, tescilli markalarla başvuru konusu işaret arasında iltibasa sebebiyet verebilecek derecede benzerlik olup olmadığının tespitinde işaret ve markanın görsel, sescil ve anlamsal unsurları itibariyle bütünsel olarak analiz edilmeleri gerektiğini, başvuru ile redde mesnet alınmaya çalışılan markaların kapsamlarında yer alan ürünler itibariyle ortalama düzeydeki tüketicilerin davacı markalarıyla başvuru konusu işareti karıştırmasının mümkün olmadığını, zira "T..." ibaresinin bir coğrafi bölge ismi olduğunu, hayvancılık ve ürünleri bakımından ayırt ediciliğinin bulunmadığını, nitekim davacı markalarının da "T... Ç..." biçiminde olduğunu, kullanımın da bu şekilde gerçekleştiğini, "Y..." ibaresinin başvuru ile davacı markası arasında görsel, okunuş ve anlamsal olarak belirgin farklılık doğurduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmişlerdir.

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davacı ile aynı sektörde faaliyette bulunan, öteden bu yana "T..." ibaresini tescilli marka olarak kullanan, özellikle gıda sektöründe uzun süreli kullanım ve tanıtım ile haklı bir yer edinen davacı ve markalarından haberdar olmaması olanaksız bulunan davalının bu eyleminin, ürünlerin ortalama alıcılarını bu ürünlerin davacı işletmeden kaynaklı ürünler olduğu yönünden yanıltmaya ve bu suretle iltibas ve karışıklığa düşürmeye müsait olması; ayrıca davacının markalarının ulaştığı bilinirlikten haksız yarar elde etmeye olanak sağlaması karşısında, davalı fiilinin haksız rekabet hükümlerine aykırılık da yarattığı; davacının ayrıca bu sebeple de davalı başvurusunun tesciline itiraz edebileceği gerekçesiyle, davanın kabulü ile, YİDK'nın 2014/M-9207 sayılı kararının iptaline karar verilmiştir.

Kararı, davalılar temyiz etmiştir.

Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalılar vekillerinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davalılar vekillerinin bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, temyiz harcı davalılardan ayrı ayrı peşin alındığından başkaca harç alınmasına mahal olmadığına, 07/12/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/18400, Karar No: 2021/5855, Tarih: 30.09.2021

**4. Hukuk Dairesi         2021/18400 E.  ,  2021/5855 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Tüketici Mahkemesi

Davacı Otoyol Yatırım ve İşletme A.Ş vekili Av.... tarafından, davalı ... aleyhine 01/08/2019 gününde verilen dilekçe ile itirazın iptali istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; yetkili icra dairesinde takip başlatılmadığından dava şartı yokluğu nedeniyle davanın reddine dair verilen 24/12/2019 günlü karara yönelik Adalet Bakanlığı tarafından Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü tarafından kanun yararına bozma talep edilmesi üzerine dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

KARAR

Davacı vekili, davalıya ait aracın, müvekkili şirketin işlettiği otoyoldan ihlalli geçişi nedeniyle geçiş ücreti ve geçiş ücretinin 4 katı tutarındaki ceza tutarı toplamından ibaret alacağın tahsili amacıyla ... 32. İcra Müdürlüğünün 2019/3479 sayılı dosyasından başlattıkları ilamsız takibe davalı/borçlu tarafından yetkiye ve borca itiraz edilmesi nedeniyle takibin durdurulmasına karar verildiğini belirterek vaki itirazın iptali ile takibin devamına ve davalının yüzde kırktan aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı, davaya cevap vermemiştir.

Mahkemece, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 6. maddesine göre genel yetkili mahkemenin davalının yerleşim yeri mahkemesi olduğu, ayrıca 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’un 73. maddesinin 5. fıkrası uyarınca tüketici davalarının tüketicinin ikametgahı mahkemesinde de açılabileceği, otoyol geçiş ihlalinden kaynaklı alacağın varlığının öncelikle sözleşmenin mevcudiyeti, daha sonra da davacının edimini yerine getirip getirmediğinin tespitinden sonra belirleneceği, dolayısıyla davanın konusunun münhasıran para borcuna ilişkin olmadığı, aksi halde tüm borç ilişkilerinden doğan borçların para borcu olduğu şeklinde bir sonuca ulaşılacağı, bu nedenle 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 89. maddesinin 1. fıkrasında düzenlenen yetki kuralının uygulanamayacağı, davalının ... olan yerleşim yeri itibariyle usulüne uygun olarak yapılmış bir icra takibi bulunmadığı, itirazın iptali davasının görülebilmesi için yetkili icra dairesinde takip yapılması gerektiği gerekçesiyle, dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine kesin olarak karar verilmiştir.

Dava, itirazın iptali istemine ilişkindir. Adalet Bakanlığı, kararın kanun yararına bozulmasını istemiştir.

2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun yetkiyi düzenleyen 50. maddesinin 1. fıkrasına göre, para ve teminat borçlarına dair icra takiplerinde yetkili icra dairesi, 6100 sayılı HMK’nın yetkiye dair hükümleri kıyas yoluyla uygulanmak suretiyle belirlenir. 6100 sayılı Kanun’un 6. maddesine göre genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın

Dava, itirazın iptali istemine ilişkindir. Adalet Bakanlığı, kararın kanun yararına bozulmasını istemiştir.

2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun yetkiyi düzenleyen 50. maddesinin 1. fıkrasına göre, para ve teminat borçlarına dair icra takiplerinde yetkili icra dairesi, 6100 sayılı HMK’nın yetkiye dair hükümleri kıyas yoluyla uygulanmak suretiyle belirlenir. 6100 sayılı Kanun’un 6. maddesine göre genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın

açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir. Aynı Kanun’un “Sözleşmelerden doğan davalarda yetki” başlıklı 10. maddesinde ise sözleşmeden doğan davalar için, sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinin de yetkili olduğu belirtilmiştir ki bu hüküm de özel yetkiye ilişkin bir düzenlemedir. Sözleşmenin yerine getirileceği yerin tarafların açık veya örtülü olarak belirlenmediği durumlarda, şayet borç bir para borcu ise sözleşmenin ifa edileceği yer 6098 sayılı Kanun’un 89. maddesine göre belirlenecektir. Bu maddeye göre, borç bir miktar paradan ibaret ise ödeme, alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde yapılır. Para borçları kural olarak götürülecek borçlardandır. Aynı zamanda para borcunun kaynağı önemli değildir. Para borcunun kaynağı, sözleşme olabileceği gibi, haksız eylem veya sebepsiz zenginleşme veya başka bir neden de olabilir. Bu durumda, 6098 sayılı Kanun’un 89. maddesi uyarınca bir para borcunun alacaklısının kendi yerleşim yerinde dava açmasında (veya 2004 sayılı Kanun’un 50. maddesi belirlemesiyle icra takibi başlatmasında) bir usulsüz bulunmamaktadır. Diğer taraftan 6502 sayılı Kanun’un 73. maddesinin 5. fıkrasındaki yetki kuralı ise kesin yetki kuralı olmayıp, tüketiciye tanınmış seçimlik yetki kuralıdır.

Yukarıdaki açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde; eldeki itirazın iptali davasına konu alacağın, davacı şirket tarafından işletilen otoyoldan davalının yaptığı iddia edilen ihlalli geçişten kaynaklı para alacağı olduğu anlaşılmaktadır. Takip, davacı/alacaklının seçimine göre hem genel ve hem de özel yetkili mahkemede açılabilir. Davanın dayanağı icra takibine konu para alacağı olup, talep edilen borç 6098 sayılı TBK’nun 89. maddesi uyarınca götürülecek borçlardandır. Davacının yerleşim yeri ... olup, borcun ifa edileceği yer itibariyle ... icra dairesi de yetkili olduğundan, davalının yetki itirazının reddi ile taraf delillerinin toplanıp işin esasına girilerek sonucuna göre hüküm kurulması gerekirken, hatalı değerlendirme ile yazılı şekilde yetkisiz icra dairesinde takip yapılması nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olduğundan, Adalet Bakanlığının kanun yararına temyiz isteminin kabulüne karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda gösterilen nedenle, Adalet Bakanlığının kanun yararına temyiz isteminin kabulü ile 6100 sayılı HMK’nın 363. maddesi uyarınca ... 9. Tüketici Mahkemesinin 24/12/2019 günlü 2019/286 esas ve 2019/317 karar sayılı hükmünün, hukuki sonuçlarına etkili olmamak kaydı ile kanun yararına BOZULMASINA, dosyanın gereği yapılmak üzere Adalet Bakanlığı’na gönderilmesine 30/09/2021 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/9263, Karar No: 2010/17258, Tarih: 20.12.2010

**(Kapatılan) 13. Hukuk Dairesi         2010/9263 E.  ,  2010/17258 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı ve davalı ...Tic., ... avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, davalıların 2002-2004 yıllarında belediyeye ait park ve bahçelerin bakımı ile cadde ve sokakların temizliği işini üstlendiklerini, sözleşme ve ihale şartnamelerine göre davalıların çalıştırdıkları işçilere ait her türlü işçi alacaklarından sorumlu olduklarını, dava dışı işçi Kasım Biçer'in açtığı dava sonunda kıdem ve ihbar tazminatı, fazla mesai, yıllık izin ve benzeri alacak kalemlerinden olmak üzere tazminata hak kazanıldığını ve işçiye 6.431,00 TL tazminat ödendiğini ileri sürerek, bu meblağın davalılardan faizi ile tahsilini istemiştir.

Davalılar, işçilere ödenecek bu tür tazminatlardan davacının sorumlu olduğunu belirterek davanın reddini dilemişlerdir.

Mahkemece, taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine göre işçiye ödenecek olan tazminatlardan davalı yüklenicilerin işçiyi çalıştırdıkları dönem ile sınırlı sorumlu olduğu sonucuna varılarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiş; hüküm, davacı ile davalılar ...Lt Şt ile davalı ... tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacının tüm davalıların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-Davacı, belediyeye ait park ve bahçelerin temizlik işinin davalılarca üstlenildiğini, ihale şartnamesine göre, çalıştırdıkları işçilerin ... hukukundan doğan her türlü işçilik hakları ile ilgili tazminatlarından sorumlu olduklarını ileri sürerek eldeki davayı açmış olup, dava dışı işçinin ... akdinin haksız feshedildiğini belirterek açtığı dava sonunda hesaplanan tazminatın ... bu eldeki davanın tarafları olan davacı ve davalılardan tahsiline karar verildiğini ve icra takibi sonunda da, davacı ... tarafından ödendiği ihtilafsızdır. Taraflar arasındaki uyuşmazlık, işçiye ödenen bu tazminattan hangi tarafın veya tarafların ne oranda sorumlu olduklarına ilişkindir. Uyuşmazlığın çözümünde öncelikle taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine, aynı sözleşmelerden kaynaklanan uyuşmazlıkla ilgili verilmiş mahkeme kararları ve genel hukuk prensipleri dikkate alınarak bir sonuca gidilmelidir. Bu cümleden

2010/9263-17258

2010/9263-17258

alarak, davacı ile davalılar arasında düzenlenen ve birbirine benzeyen sözleşmelerin "Mali Hükümler" ve "İşçi Üçretleri" başlığını taşıyan hükümlerinde; "Yüklenici sözleşme tarihi öncesi çalışmalarından dolayı mahkeme kararları ve benzeri durumlardan doğacak Belediye ile ilgili işçi alacaklarından sorumlu olmayacaktır." ve yine "Her türlü vergi, harç, resim ve işçilerin SSK primleri, SSK mevzuatından doğan alacakları yükleniciye aittir." şeklinde düzenlemeler yapılmıştır. Sözleşmelerin diğer, yapılacak hizmetler, işçi ve araç sayısı, cezai hükümler, personel kılık kıyafet ve mesai saatleri, belediyenin temizlik uygulaması, denetim esasları, fiyat farkları, başlıklı hükümleri incelendiğinde, davacı belediyenin çalıştırılacak işçiler ile ilgili işe başlama, çalışma koşulları, denetleme, mali haklarının ödenmesi ve hatta ... sözleşmelerinin sonlandırılması ile ilgili denetim ve kontrolün tamamen elinde bulundurduğu, davalı yüklenicinin işçilere yapacağı mali hakları asgari ücretli işçi analizi raporuna göre ödemesinin belirlendiği görülmektedir. Yine, aynı sözleşmeden kaynaklanan ve işçilerin ... mahkemesinde açtığı benzeri davalarda, belediye ile yükleniciler arasında sözleşmelerin asıl işveren-alt işveren ilişkisi olmayıp muvazaa olduğu sonucuna varılmış ve benzeri kararlar derecaatten geçerek kesinleşmiştir. Taraflar arasında ki sözleşme hükümlerinde işçilere işçilik hakları ile ilgili SSK mevzuatından doğan hakları ve fiili çalışmaları ile ilgili ödemelerin nasıl yapılacağı düzenlendiği halde, işçilerin ... akidlerinin haksız feshi halinde doğacak tazminattan hangi taraftan ne oranda sorumlu olduğuna dair bir düzenlemenin bulunmadığı görülmektedir. Dosya kapsamı ve kesinleşen mahkeme kararları ile davalı yüklenicilerin üstlendiği işi sözleşmede belirtilen sürelerde tamamladıkları, ancak, süre sonunda işçilerin ... akitlerinin davacı Belediyece haksız olarak feshedildiği anlaşılmaktadır.

Tüm bu açıklamalardan sonra; tacir olan davalıların çalıştırdıkları işçilerin fiili işçilik dışında sair tazminat haklarından sorumlu olacaklarını bilebilecek durumda oldukları ancak, davacı Belediyenin de asıl işveren durumunu muhafaza etmesi ve işçilerin ... akidlerini haksız fesih etmesi nazara alındığında doğan zararlardan tarafların yarı yarıya sorumlu olduğunun kabulü gerekir. O halde mahkemece, davalıların bu ilkeler çerçevesinde sorumluluklarının belirlenmesi gerekirken, aksi düşüncelerle yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

SONUÇ:Yukarıda (1) nolu bentte yazılı nedenlerle davacının tüm, davalıların sair temyiz itirazlarının reddine, (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle temyiz edilen hükmün davalılar yararına BOZULMASINA, peşin alınan 79.00 TL. temyiz harcının istek halinde davalı ... ile ...İnş.'ye iadesine ve yine peşin alınan 61.85 TL temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, 20.12.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.