muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/19766, Karar No: 2014/11355, Tarih: 05.06.2014

**7. Ceza Dairesi         2013/19766 E.  ,  2014/11355 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : 5607 sayılı yasaya muhalefet

HÜKÜM : Hükümlülük, müsadere

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya okunduktan sonra Türk Milleti adına gereği görüşülüp düşünüldü;

Suç tarihi ve ele geçen eşyanın niteliğine göre, sanığın 5752 sayılı yasa ile değişik 4733 sayılı yasanın 8/4.fıkrası uyarınca cezalandırılması gerektiği gözetilmeksizin yazılı şekilde hüküm tesisi aleyhe, temyiz olmadığından bozma sebebi yapılmamıştır.

Suçtan doğrudan doğruya zarar görmeyen ve katılma hakkı bulunmayan Gümrük İdaresinin davaya katılan olarak kabul edilip lehine vekalet ücretine hükmedilmesi,

Yasaya aykırı, sanığın temyiz itirazları bu nedenle yerinde görüldüğünden ve bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, 5320 sayılı yasanın 8/1 .maddesi gereğince yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK.nun 322.maddesi uyarınca, hüküm fıkrasından Gümrük İdaresi lehine hükmedilen vekalet ücreti kısmının çıkarılması, diğer kısımların aynen bırakılması suretiyle hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 05/06/2014 günü oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/1266, Karar No: 2015/1664, Tarih: 04.02.2015

**17. Hukuk Dairesi         2015/1266 E.  ,  2015/1664 K.**

**"İçtihat Metni"**

Dairelerin iş bölümüne ilişkin Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulu'nun 19.01.2015 tarih ve 8 sayılı kararının 22.01.2015 tarih ve 29244 sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe girmesi nedeniyle Adli Yargı kolu içinde yargı yerinin belirlenmesine ilişkin ihtilafların (merci tayini) incelenmesi görevi Yüksek 20. Hukuk Dairesine verilmiştir.

Bu nedenle dosyanın anılan Daire Başkanlığına GÖNDERİLMESİNE 04/02/2015 tarihinde karar verildi
Yargıtay — Esas No: 2015/12673, Karar No: 2015/11551, Tarih: 13.04.2015

**13. Hukuk Dairesi         2015/12673 E.  ,  2015/11551 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı ...i karşılığında davalı belediyeye devrettiğini 982 numaralı kıymet takdir komisyonu raporunda bina, müştemilat ve ağaç bedelinin 9079,00 olarak belirlendiğini, davalının bu bedelin tamamını ödemesi gerekirken sadece enkaz bedeli ödediğini ayrıca kira bedeli ödenmesi gerektiğini ileri sürerek fazlası saklı kalmak üzere 9343,00 TL'nin tahsilini istemiştir.

Davalı, ... Projesi Kanunu ve yönetmelik ile... meclis kararı uyarınca davalının ancak enkaz bedelini isteyebileceğini idari yargının görevli olduğunu savunarak davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, davanın kabulü ile 9343,00 TL'nin dava tarihinden itibaren yasal faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmiş, hüküm davalı tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dava, davacı ile davalı belediye arasında.... Projesi çerçevesinde imzalanan sözleşme uyarınca, arsa üzerinde bulunan gecekonduya, müştemilat ve ağaç bedellerinin tamamına takdir edilen bedelin eksik ödendiği iddiasıyla açılmıştır. Eldeki davada öncelikle çözülmesi gereken sorun, davanın görüm ve çözüm yerinin İdari Yargı Mahkemelerine mi, yoksa Adli Yargı Mahkemelerine mi ait olduğu hususudur. Bu itibarla idari işlem ve idari eylemin kapsamının ne olduğunun açıklığa kavuşturulması zorunludur.

İdarenin yürütmekle yükümlü bulunduğu kamu hizmetine ilişkin olarak uygulamaya koyduğu plan ve projeye göre meydana getirdiği yol, kanal, baraj, su yolları, su şebekesi gibi tesislerin kurulması, işletilmesi, bakım ve onarımı sırasında kişilere verdiği zararların tazmini istemiyle açılacak davaların görüm ve çözümünde, idari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları ihlal olanlar tarafından açılacak tam yargı davaları kapsamında yargısal denetim yapan idari yargı yerleri görevli bulunmaktadır.

Anayasanın 125'inci maddesinin son fıkrasında, idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu kurala bağlanmış; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2'nci maddesinin 1'inci fıkrasının (b) bendinde, idari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları ihlal edilenler tarafından açılan tam yargı davaları, idari dava türleri arasında sayılmıştır.

Uygulama ve öğreti'de, kamu idarelerinin, kamu hizmetinin yürütümü sırasında, kamu gücü kullanarak tek yanlı irade açıklamalarıyla yapmış oldukları işlemler, “idari işlem”; herhangi bir işlem ya da karara dayanmaksızın gerçekleştirdikleri maddi faaliyetleriyle, görevleriyle ilgili hareketsizlikleri de, “idari eylem” olarak tanımlanmaktadır.

Uygulama ve öğreti'de, kamu idarelerinin, kamu hizmetinin yürütümü sırasında, kamu gücü kullanarak tek yanlı irade açıklamalarıyla yapmış oldukları işlemler, “idari işlem”; herhangi bir işlem ya da karara dayanmaksızın gerçekleştirdikleri maddi faaliyetleriyle, görevleriyle ilgili hareketsizlikleri de, “idari eylem” olarak tanımlanmaktadır.

Bu tanıma göre, idarelerin 3194 sayılı İmar Kanunu uyarınca tek yanlı irade açıklamaları ile tesis ettikleri, genel ve düzenleyici imar planları, kentsel dönüşüm ve gelişim projeleri, 2981 sayılı Yasa uyarınca tek yanlı irade açıklamaları ile tesis ettikleri, genel ve düzenleyici ıslah imar planları ve bu planlara dayanılarak tesis edilen parselasyon, kamulaştırma, ruhsat, tahliye, arsa payı tahsisi gibi bireysel işlemlerin, “idari işlem”; bu imar planı uyarınca yapmak zorunda oldukları program ve uygulamaları bunun için gerekli zamanda gerçekleştirmemeleri; yani, bu konudaki hareketsizliklerinin de, idari eylem niteliği taşıdığı açıktır.

Bu durumda, idarenin yürütmekle yükümlü bulunduğu kamu hizmetine ilişkin olarak uygulamaya koyduğu ... Projesinin uygulanması sırasında idarece kamu gücüne dayanılarak, re'sen ve tek yanlı şekilde tesis edilen arsa payı tahsis işlemi nedeniyle açılan davanın, imar hukuku ilkeleri ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu kapsamında idari yargı yerince çözümlenmesi gerekmektedir.

Dava konusu taşınmazın söz konusu proje kapsamında kaldığı ve dava konusu uyuşmazlığın, davacının gecekondu, müştemilat ve ağaçlarına karşılık kıymet takdir komisyonu raporu ile saptanan bedelden sadece enkaz bedelinin ödenmesi, tamamının ödenmemesi nedeniyle bakiye kalan miktardan kaynaklandığı dikkate alındığında; davanın, 2577 sayılı Kanun'un 2/1-b maddesinde yer alan idari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan zarar görenler tarafından açılan tam yargı davaları kapsamında idari yargı yerinde çözümlenmesi gerekmektedir. Nitekim Uyuşmazlık Mahkemesi Hukuk Bölümü'nün 2.6.2014 gün ve 2014/279-626 sayılı karar ile, 14.7.2014 gün ve 2014/712-768 sayılı kararlarında açılacak bu tür davalarda İdari Yargının görevli olduğu belirtilmiş bulunmaktadır. Hal böyle olunca mahkemece idari yargı yerinin görevli olduğu gözetilerek yargı yolu nedeniyle dava dilekçesinin usulden reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde işin esasına girilerek karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırıdır. Bozmayı gerektirir.

2-Bozma nedenine göre davalının diğer temyiz itirazlarının incelenmesine gerek görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle hükmün davalı yararına BOZULMASINA, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalının diğer temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, HUMK’nun 440/1 maddesi uyarınca tebliğden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 13/04/2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/28084, Karar No: 2013/32494, Tarih: 11.10.2013

**12. Hukuk Dairesi         2013/28084 E.  ,  2013/32494 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ankara 8. İcra Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 09/07/2013

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki davacı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için  Tetkik Hakimi tarafından  düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, temyiz olunan kararda yazılı gerekçelere göre yerinde bulunmayan temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun mahkeme kararının İİK. 366. ve HUMK. 438. maddeleri uyarınca (ONANMASINA), 24,30 TL onama harcı temyiz edenden alındığından başkaca harç alınmasına mahal olmadığına, ilamın tebliğinden itibaren 10 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 11.10.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/9582, Karar No: 2012/13600, Tarih: 29.05.2012

**3. Hukuk Dairesi         2012/9582 E.  ,  2012/13600 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ:SULH HUKUK MAHKEMESİ

Uyuşmazlık, tedavi karşılığı tahsil edilen paranın iadesi istemine ilişkindir.

Davanın niteliğine göre inceleme görevi Yargıtay 13.Hukuk Dairesinindir.

Ancak, anılan daire dosyayı dairemize göndermiş olduğundan; dosyanın Hukuk Daireleri Başkanlar Kurulunca temyiz incelemesini yapacak daire belirtilmek üzere dosyanın Hukuk Başkanlar Kuruluna gönderilmesine, 29.05.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/16063, Karar No: 2022/565, Tarih: 13.01.2022

**7. Ceza Dairesi         2021/16063 E.  ,  2022/565 K.**

**"İçtihat Metni"**

4250 sayılı İspirto ve İspirtolu İçkiler İnhisarı Kanunu’na aykırı davranmaktan kabahatli ... hakkında Tarım ve Orman Bakanlığı Tütün ve Alkol Dairesi Başkanlığının 08/05/2019 tarihli ve E.1388704 sayılı kararı ile uygulanan 42.076,00 Türk lirası idarî para cezasına yönelik başvurunun reddine ilişkin ... Sulh Ceza Hâkimliğinin 28/11/2019 tarihli ve 2019/4610 değişik iş sayılı kararına karşı yapılan itirazın reddine dair ... Sulh Ceza Hâkimliği'nin 06/01/2020 tarihli ve 2020/30 değişik iş sayılı kararı aleyhine Yüksek Adalet Bakanlığı'ndan verilen 30/12/2020 tarihli kanun yararına bozma istemini içeren dava dosyası Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 22/01/2021 tarihli ve KYB. 2021/4067 sayılı ihbarnamesi ile daireye verilmekle okundu.

Mezkür ihbarnamede;

4250 sayılı İspirto ve İspirtolu İçkiler İnhisarı Kanunu'nun 6/5. maddesinin; "Alkollü içkiler, 22:00 ila 06:00 saatleri arasında perakende olarak satılamaz." hükmünü içerdiği, aynı Kanun'un 7/1. maddesinin e bendinde ise; "Beşinci fıkrasındaki yasaklara aykırı hareket edenlere, 3/1/2002 tarihli ve 4733 sayılı Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumu Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun 8 inci maddesinin beşinci fıkrasının (k) bendinde öngörülen, idari para cezası verilir." hükmünün amir olduğu, iki polis memuru tarafından tanzim edilerek imza altına alınan 13/12/2018 tarihli olay tutanağından anlaşılacağı üzere, alkol satışı yapanın ... isimli şahıs, iş yeri sahibinin ise ... isimli şahıs olduğu, içkileri satın alan ... ve içkileri satan ... isimli şahısların tutanağı imzalamaktan imtina ettiği, saat 22:00'den sonra içki satışı yapıldığına dair kasa fişi ya da kamera kaydı gibi başkaca bir delilin de bulunmadığı gözetilmeksizin, itirazın bu yönlerden kabulü yerine yazılı şekilde reddine karar verilmesinde isabet görülmemiş ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 309. maddesi uyarınca anılan kararın bozulması lüzumu kanun yararına bozmaya atfen ihbar olunmuş bulunmakla Türk Milleti adına gereği görüşülüp düşünüldü;

Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309-310. maddelerinde düzenlenen “Kanun Yararına Bozma” olağanüstü kanun yollarındandır.

Kanun yararına bozma yasa yolu; istinaf ve temyiz incelemesinden geçmeksizin kesinleşmiş hüküm ve kararlara karşı gidilmesi sebebiyle dar kapsamlı olup her türlü hukuka aykırılığın öne sürülüp incelenmesine elverişli bir denetim yolu değildir.

Bu olağanüstü kanun yolunun amacı, ülke sathında uygulama birliğini sağlamak ve farklı uygulamalar sebebiyle oluşabilecek kayıpların önlenmesi açısından kabul edilmiş bir olağanüstü kanun yolu olup, ikinci bir temyiz yolu değildir.

Eylemin subutuna yönelik delillerin değerlendirilmesi ve takdire yönelik konularda Kanun Yararına Bozma olağanüstü kanun yoluna başvurulamayacağı gerek Ceza Genel Kurulu gerekse daire kararlarıyla kabul edilmiştir.

Bu olağanüstü kanun yolunun amacı, ülke sathında uygulama birliğini sağlamak ve farklı uygulamalar sebebiyle oluşabilecek kayıpların önlenmesi açısından kabul edilmiş bir olağanüstü kanun yolu olup, ikinci bir temyiz yolu değildir.

Eylemin subutuna yönelik delillerin değerlendirilmesi ve takdire yönelik konularda Kanun Yararına Bozma olağanüstü kanun yoluna başvurulamayacağı gerek Ceza Genel Kurulu gerekse daire kararlarıyla kabul edilmiştir.

Bu itibarla delillerin takdiri ile kabahatin oluştuğuna dair mahkemenin kabulüne yönelik Kanun Yararına bozma talebi yerinde görülmediğinden REDDİNE, 13.01.2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/6023, Karar No: 2021/4108, Tarih: 24.05.2021

**12. Ceza Dairesi         2019/6023 E.  ,  2021/4108 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Ceza Mahkemesi

Suç : Taksirle öldürme

Hüküm : Sanıklar ... ve ... hakkında ayrı ayrı; TCK’nın 85/1, 62/1, 50/1-a-4, 52/2-4. maddeleri uyarınca mahkumiyet,

Sanık ... hakkında; CMK’nın 223/2-c maddesi uyarınca beraat

Taksirle öldürme suçundan sanık Topçu Kaplan’ın beraatine; diğer sanıklar ... ve ...’ün mahkumiyetlerine ilişkin hüküm, katılan vekili ile sanık ... müdafii tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Olay günü Altınova Tersaneler Bölgesinde faaliyet gösteren ... Tersanesinde Yalçınlar Temizlik firmasının çalışanı ...'nın, bitmiş olan geminin tesliminden önce güvertede kalan malzemeleri toplamak isterken menhol kapağı açık olan balans tankının içine düştüğü ve kaldırıldığı ... Devlet Hastanesinde 30.03.2011 tarihinde vefat ettiği, ölene ait ceset üzerinde ... Adli Tıp Kurumu Morg İhtisas Dairesi tarafından yapılan otopsi neticesi tanzim edilen 01.08.2011 tarih ve AT No: 995 sayılı rapora göre "kişinin ölümü sırasında alkollü" olmadığı, vücudunda toksik bir madde ile uyutucu/uyuşturucuya rastlanılmadığı, kişinin ölümünün yüksekten düşme sonucu künt travma ile beyin omurları kırık çıkıkları, servikal subdural kanama ve spinal şok sonucu meydana geldiği, ölümü üzerinde etkili harici veya dahili başka bir nedenin tespit edilmediği kanaatinin bildirildiği olayda; aşamalarda ... sağlığı ve güvenliği uzmanlarından alınan bilirkişi raporlarından da anlaşılacağı üzere; müteveffanın işçisi olduğu temizlik firmasının sahibi olan ve alt işveren sıfatına sahip sanık ...'ın sigortalı işçisinin çalışması sırasında yeterli ... güvenliği önlemlerinin alınıp alınmadığını denetlemediği, güvenli bir çalışma ortamı sağlamadığı, yüksekte çalışma sırasında güvenli ve sağlam bir ortam oluşturmadığı, her an içine düşmeye uygun yeterli koruma sağlanmamış bir ortamda çalışmaya izin verdiği, güvenlik alet ve edevatlarını kullanıp kullanmadığını denetlemediği gerekçeleriyle asli kusurlu olduğu, dosya içeriğinden asıl işveren sıfatına sahip olan ... Tersanesinin ... güvenliği sorumlu personeli sanık ...'ün işyerinde alt işveren tarafından işin yapımı sırasında alınması gereken tedbirlerin alınıp alınmadığı hususunda yeterli denetim ve gözetim yaptırmadığı, ayrıca yapılan denetimler neticesinde eksik ve yetersizliklerin tespiti halinde, bu eksikliklerin giderilmesi açısından ... sağlığı ve güvenliği önlemlerini tamamlattırması gerekirken bu kurala uymaması sebebiyle asli kusurlu olduğu, diğer sanık Topçu Kaplan'ın ise, tersanede boru ve makina formeni olarak çalışması hasebiyle ... sağlığı ve güvenliği önlemlerinin alınıp uygulanmasından sorumlu olmadığı anlaşılarak kendisine atfı kabil bir kusurun bulunmadığı anlaşılmakla,

A-Sanık Topçu Kaplan hakkında kurulan beraat hükmüne ilişkin temyiz isteminin incelenmesinde;

A-Sanık Topçu Kaplan hakkında kurulan beraat hükmüne ilişkin temyiz isteminin incelenmesinde;

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, katılan vekilinin kusur durumuna ve sanığın mahkumiyetine karar verilmesi gerektiğine ilişkin temyiz itirazlarının reddiyle, sair yönleri usul ve kanuna uygun bulunan hükmün isteme uygun olarak ONANMASINA,

B-Sanıklar ... ve ... hakklarında kurulan mahkumiyet hükmüne ilişkin temyiz isteminin incelenmesinde;

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, katılan vekilinin kusur durumları ile ceza miktarlarına ve sanık ... müdafinin kusur durumuna ilişkin temyiz itirazlarının reddiyle, sair yönleri usul ve kanuna uygun bulunan hükmün isteme uygun olarak ONANMASINA, 24.05.2021 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/12914, Karar No: 2011/6927, Tarih: 18.05.2011

**3. Ceza Dairesi         2010/12914 E.  ,  2011/6927 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Ceza Mahkemesi

HÜKÜM : Mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü;

Yerinde görülmeyen sair itirazların reddine; Ancak;

1) Sanık hakkında asgari hadden tayin edilen hürriyeti bağlayıcı cezanın paraya çevrilmediği ve ertelenmediği durumda, 5728 sayılı kanun ile değişik 6831 sayılı Kanunun 108/2 maddesindeki asgari ceza 1 yıl hapis ve 5 ... adli para cezasının daha lehe olduğunun gözetilmemesi,

2) Yediemine alınan hizar şerit makinesi ile dinamonun bilirkişiden yeniden alınacak raporla sökülmeden el konulabilen aletlerden mi yoksa sabit nitelikte mi olduğu sorularak sabit tesis nitelikli ise müsadere edilemeyecekleri gözetilmeden yazılı şekilde karar verilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, sanık vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan bozmaya uyularak verilen hükmün bu sebepten dolayı istem gibi BOZULMASINA, 18.05.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/5909, Karar No: 2013/11666, Tarih: 04.06.2013

**21. Hukuk Dairesi         2012/5909 E.  ,  2013/11666 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

K A R A R

Gerekçeli kararın davalılardan ...'a tebliğ edildiğine dair tebliğ belgesi bulunmadığı, ...'a ait tebligat parçasının temyiz dilekçesinin tebliğine ilişkin olduğu anlaşıldığından; tebliğ yapılmış ise tebliğ belgesinin dosyaya konulması veya tebliğ yapılan tarih sorularak alınacak yanıt ve belge dosyaya eklendikten sonra, tebliğ yapılmamış ise gerekçeli kararın tarafa yöntemince tebliğ edilerek temyiz süresi geçtikten sonra ve gerektiğinde Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 432. (Hukuk Muhakemeleri Kanunun 366.) maddesindeki prosedür işletildikten sonra gönderilmek üzere, dosyanın mahalline GERİ ÇEVRİLMESİNE, 04/06/2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/10927, Karar No: 2013/28345, Tarih: 06.11.2013

**9. Hukuk Dairesi         2013/10927 E.  ,  2013/28345 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVA :Davacı, icra takibine yapılan itirazın iptali ile takibin devamına, % 40 icra inkar tazminatının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkeme, yetkisizlik kararı vermiştir.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, davalının icra takibine yaptığı itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesi ve icra inkar tazminatı taleplerinde bulunmuştur.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı, davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlara dayanılarak, Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu'nun 15/01/2013 tarih ve 8 sayılı kararı ile ... İlçesi'nin adli yönden Karamürsel yargı alanından çıkartılarak ... Ağır Ceza Mahkemesi yargı alanına bağlanmasına karar verildiği, bu karar gereğince yetkili mahkemenin ... İş Mahkemesi olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davalı temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

Taraflar arasında yetkili mahkemenin hangi mahkeme olduğu konusunda uyuşmazlık vardır.

5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanununun 5 inci maddesi uyarınca, iş mahkemelerinde açılacak her dava, açıldığı tarihte dava olunanın Türk Medeni Kanunu gereğince ikametgâhı sayılan yer mahkemesinde bakılabileceği gibi, işçinin işini yaptığı işyeri için yetkili mahkemede de bakılabilir. Bunlara aykırı sözleşme geçerli değildir.

İş mahkemesinin görevi kapsamında bulunan bir dava, dava tarihinde davalının ikametgâhının bulunduğu veya işçinin işini yaptığı yerdeki iş mahkemesi veya iş davalarına bakmakla görevli asliye hukuk mahkemesinde açılmalıdır.

Türk Medeni Kanununun 19 uncu maddesi uyarınca, gerçek kişi yönünden yerleşim yeri, sürekli kalma niyetiyle oturulan yerdir. Gerçek kişi işverenin başka bir yerde yerleşmek niyetiyle oturduğu kanıtlanmadığı takdirde, kural olarak nüfusta kayıtlı olduğu yerin ikametgâh olarak kabulü gerekir. Aynı Yasanın 49 uncu maddesi gereğince, tüzel kişinin yerleşim yeri, kuruluş belgesinde başka bir hüküm bulunmadıkça, işlerinin yönetildiği yerdir (Yargıtay 9. H.D. 23.06.2008 gün ve 2008/17468 Esas, 2008/17262 Karar sayılı ilamı).

Yetkili mahkemenin belirlenmesinde önemli olan işin yapıldığı işyeri tanımına, 5521 sayılı Yasada yer verilmemiştir. İşyeri, 4857 sayılı İş Kanununun 2 inci maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre, işveren tarafından mal veya hizmet üretmek amacıyla maddi olan ve olmayan unsurlar ile işçinin birlikte örgütlendiği birime işyeri denir. İşverenin işyerinde ürettiği mal veya hizmet ile nitelik yönünden bağlılığı bulunan ve aynı yönetim altında örgütlenen yerler (işyerine bağlı yerler) ile dinlenme, çocuk emzirme, yemek, uyku, yıkanma, muayene ve bakım, beden ve mesleki eğitim ve avlu gibi diğer eklentiler ve araçlar da işyerinden sayılır. İşyeri, işyerine bağlı yerler, eklentiler ve araçlar ile oluşturulan iş organizasyonu kapsamında bir bütündür. Bir yer, ancak işin niteliği ve yürütümü bakımından işyerine bağlı bulunmaktaysa, o işyerinden sayılacaktır.

İş veya toplu iş sözleşmesinin tarafları, davalının yerleşim yeri ve işin yapıldığı yer dışındaki bir mahkemenin yetkili olduğuna dair düzenleme yapmaları, 5521 sayılı Kanunun 5 inci maddesinin emredici nitelikteki son cümlesi gereğince geçersizdir.

... İş Kanununun 46 ncı maddesi uyarınca, adı geçen Yasa kapsamına giren gemiadamlariyle bunların işveren veya işveren vekilleri arasında bu Kanundan veya iş sözleşmesinden doğan davalar hakkında da, 5521 sayılı kanun hükümleri uygulanır. İş sözleşmesinde ayrıca bir hüküm yoksa dava, geminin bağlama limanında iş davalarını bakmaya yetkili mahkemede görülür”.

İş mahkemesinin yetkisi kamu düzeni ile ilgili olduğundan, davalı tarafça süresinde yetki itirazı yapılmamış olsa bile, mahkeme tarafından bu husus kendiliğinden göz önünde bulundurmalıdır. Bir başka anlatımla hâkim, davanın her aşamasında yetki itirazını dikkate alabileceği gibi, kendisi de resen yetkisizlik kararı verebilir (Dairemizin 26.05.2008 gün ve 2008/20378 Esas, 2008/12778 Karar sayılı ilamı).

5521 sayılı Yasanın yetkiyle ilgili bu düzenlemesi yanında, diğer bir kısım yasalarda da uyuşmazlığın çözümü için hangi iş mahkemelerinin yetkili olduğu konusunda düzenlemeler bulunmaktadır.

4857 sayılı Kanunun 79 uncu maddesinde, komisyon kararı ile iş güvenliği yönünden işin durdurulması veya işyerinin kapatılması kararına karşı, işverenin yerel iş mahkemesine,

2821 sayılı Sendikalar Kanununun 28 inci maddesinde, uluslararası nitelikteki bir kuruluşa üyeliğin iptali davasında, sendika veya konfederasyon merkezinin bulunduğu iş mahkemesine,

2822 sayılı Toplu İş Sözleşmesi Grev ve Lokavt Kanununun 12 nci maddesi uyarınca, iş kolu istatistiklerine karşı ... iş mahkemesine,