muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Danıştay — Esas No: 2024/2946, Karar No: 2024/4689, Tarih: 12.11.2024

İhaleye davacı ile birlikte 4 istekli katılmış, 26/06/2024 tarihli ... Büyükşehir Belediyesi Encümen Kararı ile, ihalenin en yüksek teklifi veren davacı şirket üzerinde bırakılmasına karar verilmiştir.
Davacı şirket tarafından, anılan ihalenin, ihaleye ait Kira Şartnamesi'nin 8.27. maddesinde parantez içinde belirtilen düzenlemesinin, 8.28. maddesinin tamamının ve ... tarih ve E-... sayılı "Kira Sözleşmesine Davet" konulu işlemin iptali ile şartname bedelinin ödeme tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte iadesine karar verilmesi istemiyle 12/08/2024 tarihinde dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT: 
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın "Anayasanın bağlayıcılığı ve üstünlüğü" başlıklı 11. maddesinde, Anayasa hükümlerinin, yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını ve diğer kuruluş ve kişileri bağlayan temel hukuk kuralları olduğu; "Hak arama hürriyeti" başlıklı 36. maddesinde, herkesin, meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahip olduğu; "Yargı yolu" başlıklı 125. maddesinde, idarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolunun açık olduğu kurala bağlanmıştır.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde, iptal davaları, idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan davalar olarak tanımlanmış; 7. maddesinde, dava açma süresinin özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştayda ve idare mahkemelerinde altmış gün olduğu; 11. maddesinde, ilgililer tarafından idari dava açılmadan önce idari işlemin kaldırılmasının, geri alınmasının, değiştirilmesinin veya yeni bir işlem yapılmasının üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresinde istenebileceği, bu başvurunun işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durduracağı; 14. maddesinin üçüncü fıkrasının (e) bendinde, dava dilekçesinin, süre aşımı yönünden inceleneceği; altıncı fıkrasında, süre aşımı hususunun davanın her safhasında dikkate alınacağı; 15. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde, süre aşımı bulunan hallerde davanın reddedileceği kurala bağlanmıştır.
2577 sayılı Kanun'a 6545 sayılı Kanun'un 18. maddesiyle eklenen "İvedi yargılama usulü" başlıklı 20/A maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde, ihaleden yasaklama kararları hariç ihale işlemlerinden doğan uyuşmazlıklarda ivedi yargılama usulünün uygulanacağı; ikinci fıkrasının (a) bendinde, ivedi yargılama usulünde dava açma süresinin otuz gün olduğu; (b) bendinde ise, ivedi yargılama usulünde Kanun'un 11. maddesinin uygulanmayacağı kural altına alınmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:

2577 sayılı Kanun'a 6545 sayılı Kanun'un 18. maddesiyle eklenen "İvedi yargılama usulü" başlıklı 20/A maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde, ihaleden yasaklama kararları hariç ihale işlemlerinden doğan uyuşmazlıklarda ivedi yargılama usulünün uygulanacağı; ikinci fıkrasının (a) bendinde, ivedi yargılama usulünde dava açma süresinin otuz gün olduğu; (b) bendinde ise, ivedi yargılama usulünde Kanun'un 11. maddesinin uygulanmayacağı kural altına alınmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
2577 sayılı Kanun'un 2. maddesinde yer alan ve iptal davasının subjektif ehliyet koşulu olan "menfaat ihlali" kavramı doktrin ve içtihatlarda dava konusu işlemle davacı arasında kurulan kişisel, meşru, güncel bir menfaat ilişkisi olarak tanımlanmaktadır. Sözü edilen menfaat ilişkisinin varlığı ve sınırları her olayda yargı yerince ihtilafın niteliğine göre belirlenmektedir.
Yargısal denetim amacıyla her idari işleme karşı herkes tarafından iptal davası açılmasının idari  işlemlerde istikrarsızlığa neden olmaması ve idarenin işleyişinin bu yüzden olumsuz etkilenmemesi için, dava konusu edilecek işlem ile dava açacak  kişi arasında  belli  ölçüler içinde menfaat ilişkisi bulunması koşuluna ihtiyaç vardır.
İptal davası açılabilmesi için gerekli olan menfaat ilişkisi kişisel, meşru, güncel bir menfaatin bulunması halinde gerçekleşecektir. Başka bir anlatımla, iptal davasına konu olan işlemin davacının menfaatini ihlal ettiğinden söz edilebilmesi için, davacıyı etkilemesi, yani davacının kişisel menfaatini ihlal etmesi, işlem ile davacı arasında ciddi ve makul bir ilişkinin bulunması gerekmektedir.
“Meşru menfaat” ilgisinden kasıt, kişi ile işlem arasında hukuken kabul edilebilir, başka anlatımla, dinlenilebilir, korunmaya değer bir ilginin varlığı iken; “kişisel menfaat” ilgisiyle, işlemin, kişinin hukukunu etkilemesi, kişi bakımından hukuk aleminde sonuç doğurması kastedilmektedir.
Menfaat ilgisinin varlığına yönelik kısıtlayıcı bir yaklaşım, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin "Adil yargılanma hakkı" başlıklı 6. maddesinin, "Herkes, davasının, medeni hak ve yükümlülükleriyle ilgili uyuşmazlıklar ya da cezai alanda kendisine yöneltilen suçlamaların esası konusunda karar verecek olan, yasayla kurulmuş, bağımsız ve tarafsız bir mahkeme tarafından, kamuya açık olarak ve makul bir süre içinde görülmesini isteme hakkına sahiptir." kuralı ile "Etkili başvuru hakkı" başlıklı 13. maddesinin, "Bu Sözleşme’de tanınmış olan hak ve özgürlükleri ihlal edilen herkes, söz konusu ihlal resmi bir hizmetin ifası için davranan kişiler tarafından gerçekleştirilmiş olsa dahi, ulusal bir merci önünde etkili bir yola başvurma hakkına sahiptir." kuralını ihlal edecek ve Anayasa'nın idari işlemlere karşı yargı yolunu açan 125. maddesi ile "Hak arama hürriyeti" başlıklı 36. maddesine de aykırılık teşkil edecektir.

Dosyanın incelenmesinden, ... Büyükşehir Belediyesince 2886 sayılı Kanun'un 45. maddesi uyarınca açık teklif usulü ile ...tarihinde ... ili, ... ilçesi, ... Plajı ... no.lu plaj ortasında bulunan 6 m² yüzölçümlü su üstü sporları parkur noktasının 3 yıl süreyle kiraya verilmesine ilişkin ihalenin yapıldığı, ihale üzerinde kalan davacı şirket tarafından, anılan ihalenin, ihaleye ait Kira Şartnamesi'nin 8.27. maddesinde parantez içinde belirtilen düzenlemesinin, 8.28. maddesinin tamamının ve ...tarih ve E-... sayılı "Kira Sözleşmesine Davet" konulu işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı görülmüştür.
Mahkeme kararında temyize konu kısım yönünden her ne kadar "davacının katılımıyla gerçekleşen ve netice olarak davacı uhdesinde bırakılan dava konusu ihale ile davacının kişisel ve meşru bir menfaatinin ihlal edildiğinden bahsedilemeyeceği" gerekçesiyle davanın ehliyet yönünden reddine karar verilmişse de, bu şekildeki değerlendirmenin, ihale üzerinde bırakılan kişiler açısından Anayasa'da yer verilen hukuk devleti ilkesi kapsamında, hak arama özgürlüğünü kısıtlayacak nitelikte olduğu, ihalenin davacı şirket üzerinde kalmasının ardından devam eden süreçte söz konusu ihaleye ilişkin işlemlerin tarafının da bizzat davacı şirket olacağı hususları birlikte değerlendirildiğinde, davacı şirketin dava konusu işlem ile makul bir menfaat ilgisinin dolayısıyla dava açma ehliyetinin bulunduğunun kabulü gerektiği sonucuna varılmıştır.
Bununla birlikte, davanın temyize konu kısmının süresinde açılıp açılmadığı hususu incelendiğinde;
2577 sayılı Kanun'un aktarılan hükümlerinin değerlendirilmesinden, ihaleden yasaklama kararları hariç ihale işlemlerinden kaynaklanan uyuşmazlıkların ivedi yargılama usulüne tabi olduğu, bu usule tabi olan uyuşmazlıklarda dava açma süresinin otuz gün olduğu ve dava açılmadan önce idari işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılması istemiyle anılan Kanun'un 11. maddesi kapsamında yapılacak bir başvurunun işlemeye başlamış olan dava açma süresini durdurmayacağı anlaşılmaktadır.
Anayasa'nın 125. ve 2577 sayılı Kanun'un 7. maddesinde, idari işlemlere karşı açılacak davalarda sürenin, yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden başlayacağı kurala bağlanmak suretiyle dava açma süresinin başlamasında "yazılı bildirim"in esas alınması öngörülmüş olup, hak arama özgürlüğünün kullanılması bakımından, idari işlemlerin idare tarafından ilgililere açık ve anlaşılabilir biçimde bildirilmesi gerekmektedir.
Öte yandan, 2577 sayılı Kanun'un 7. maddesinin dördüncü fıkrasında düzenlenen, dava açma süresinin hesabında bildirim yerine ilanın esas alınarak sürenin ilan tarihini izleyen günden itibaren başlamasına ilişkin kural, ilanı gereken düzenleyici işlemlere karşı açılan idari davalara yöneliktir.

Öte yandan, 2577 sayılı Kanun'un 7. maddesinin dördüncü fıkrasında düzenlenen, dava açma süresinin hesabında bildirim yerine ilanın esas alınarak sürenin ilan tarihini izleyen günden itibaren başlamasına ilişkin kural, ilanı gereken düzenleyici işlemlere karşı açılan idari davalara yöneliktir. 
Düzenleyici işlemler dışında kalan birel nitelikteki idari işlemlerin iptali istemiyle açılan davalarda ise, dava açma sürelerinin hesabında, işlemin ilgilisine tebliğ edildiği tarihin esas alınması gerekmekle birlikte, özellikle idarenin tesis ettiği işlemin doğrudan tarafı olmayan ve bu nedenle de idarece yazılı bildirim zorunluluğu bulunmayan kişilerin açacakları davalarda, bu kişilerin idari işlemi öğrenme tarihinin belirlenebildiği durumlarda, öğrenme tarihinin esas alınması gerektiği yargısal içtihatlarla kabul edilmektedir. 
Bu durumda, ihale işlemleri, ilanı gereken düzenleyici işlem olmadığından dava açma süresinin ilanla başlamayacağı ve yazılı bildirim yapılmayan hallerde işlemin bütün unsurlarıyla ilgililer tarafından öğrenildiği tarihten itibaren dava açma süresinin başlayacağı dikkate alındığında, davanın, ilan veya ihale tarihinden itibaren değil, ihaleden haberdar olunduğu ve öğrenme tarihi olarak belirtilen tarihi izleyen günden itibaren süresi içinde açılıp açılmadığının açıklığa kavuşturulması gerekmektedir.
Dosyanın incelenmesinden, uyuşmazlık konusu ihaleye ilişkin ihale dokümanının davacı şirket tarafından 14/06/2024 tarihinde satın alındığı, ardından Şartnamenin 8.27. ve 8.28. maddelerinin hukuka aykırı olduğundan bahisle anılan ihalenin iptali istemiyle 12/08/2024 tarihinde davanın açıldığı, bir başka ifadeyle davacı şirket tarafından, Şartnamenin 8.27 ve 8.28. maddelerinde belirtilen düzenlemelerin dava konusu ihaleyi hukuka aykırı hale getirdiği iddiasıyla davanın açıldığı, anılan ihalenin Şartname düzenlemelerinden bağımsız sebeplerle hukuka aykırılığı hususunda herhangi bir iddiada da bulunulmadığı, davacı şirketin uyuşmazlık konusu ihalenin hukuka aykırı olduğu iddiasına dayanak olarak gösterdiği söz konusu Şartname düzenlemelerinden ise ihale dokümanının satın alındığı 14/06/2024 tarihi itibarıyla haberdar olduğu görülmüştür.
Bu durumda, davacının ihale dokümanında yer verilen şartları ihale tarihinden önce ihaleye katılmak için doküman satın aldığı 14/06/2024 tarihinde öğrendiği, 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesi uyarınca bu tarihten itibaren doğrudan 30 gün içinde ve en geç 16/07/2024 tarihine kadar (sürenin son günü olan 14/07/2024 tarihinin Pazar gününe, 15/07/2024 tarihinin ise resmi tatile denk gelmesi sebebiyle) dava açılması gerekirken 12/08/2024 tarihinde Mahkeme kayıtlarına giren dilekçe ile açıldığı anlaşılan davanın süre aşımı nedeniyle esasının incelenme olanağı bulunmamaktadır.

Bu itibarla, davacı şirketin işbu davayı açmakta ehliyetli olduğu kabul edilmekle birlikte, bakılan davanın yukarıda belirtilen gerekçeyle süresinde açılmadığına karar verildiğinden, İdare Mahkemesi kararının temyize konu davanın ehliyet yönünden reddine ilişkin kısmında sonucu itibarıyla hukuki isabetsizlik bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2. ...  İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyize konu davanın ehliyet yönünden reddine ilişkin kısmında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından anılan Mahkeme kararının yukarıda belirtilen GEREKÇEYLE ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. Posta giderleri avansından artan tutarın davacıya iadesine,
5. Kullanılmayan ...-TL yürütmeyi durdurma harcının istemi halinde davacıya iadesine,
6. Dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
7. 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 12/11/2024 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
 
(X) KARŞI OY :
Temyize konu Mahkeme kararının; davanın ehliyet yönünden reddine ilişkin kısmının incelenmesinden;
Dairemiz kararında belirtilen gerekçeyle, "davacı şirketin dava konusu işlem ile makul bir menfaat ilgisinin dolayısıyla dava açma ehliyetinin bulunduğunun kabulü gerektiği" kısmına katılıyorum.
Davanın süresinde açılıp açılmadığı hususu incelendiğinde ise;
20/01/1982 tarihinde yürürlüğe giren 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nda idari yargıda uygulanan “genel yargılama usulü” ve 7. maddesi ile devamı maddelerde de “genel dava açma süreleri” düzenlenmiş bulunmaktadır. Anılan 7. maddesinde, özel süre gösterilmeyen hâllerde idare mahkemelerinde idari işlemlere karşı dava açma süresinin "altmış gün" olduğu ve bu sürenin yazılı bildirim tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı kurala bağlanmıştır.
Buna karşılık, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'na, 28/06/2014 tarihinde yürürlüğe giren 6545 sayılı Kanun'un 18. maddesiyle eklenen 20/A maddesiyle, bir kısım işlemlere karşı açılan davalarda, genel yargılama usulünden farklı olarak, gerek dava, gerekse temyiz aşamasında uygulanacak “ivedi yargılama usulü” getirilmiş; ayrıca, ivedi yargılama usulünde dava açma süresinin "otuz gün" olduğu ve bu Kanun'un 11. maddesi hükümlerinin uygulanmayacağı öngörülmüştür. Anılan maddede, ihaleden yasaklama kararları hariç ihale işlemlerinden doğan uyuşmazlıklarda ivedi yargılama usulünün uygulanacağı kuralı yer almıştır.

2886 sayılı Kanun'un "Kapsam" başlıklı 1. maddesinde "(1) Genel bütçeye dahil dairelerle katma bütçeli idarelerin, özel idare ve belediyelerin alım, satım, hizmet, yapım, kira, trampa, mülkiyetin gayri ayni hak tesisi ve taşıma işleri bu Kanunda yazılı hükümlere göre yürütülür. (2) Birinci fıkrada sayılan daire ve idarelere bağlı döner sermayeli kuruluşlar ile özel kanunlarla veya özel kanunların vermiş olduğu yetkiyle kurulmuş bulunan fonların yukarıda belirtilen işlerinin nasıl yapılacağı Cumhurbaşkanınca çıkarılacak yönetmelikte belirtilir." düzenlemesine yer verilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden, ... Büyükşehir Belediye Başkanlığınca 2886 sayılı Kanun'un 45. maddesi uyarınca açık teklif usulü ile 26/06/2024 tarihinde gerçekleştirilen "... ili, ... ilçesi, ... Plajı...no.lu plaj ortasında bulunan 6 m² yüzölçümlü su üstü sporları parkur noktasının 3 yıl süreyle kiraya verilmesine" ilişkin ihale dokümanının, davacı şirket tarafından 14/06/2024 tarihinde satın alındığı,	ihaleye ait Kira Şartnamesinin 8.27. ve 8.28. maddelerinin hukuka aykırı olduğu iddiasıyla, anılan ihalenin iptali istemiyle 12/08/2024 tarihinde davanın açıldığı görülmüştür.
2886 sayılı Kanun kapsamında yapılan genel bütçeye dahil dairelerle katma bütçeli idarelerin, özel idare ve belediyelerin satım, kira, trampa gibi kamuya gelir getirici nitelikteki ihalelerinde, ihaleye katılan istekliler açısından dava açma süresinin ihale tarihinden itibaren başlatılması gerekmektedir.
Bu durumda ihale tarihi olan 26/06/2024 tarihinden itibaren 30 gün içerisinde ve sürenin son gününün adli tatile rastlaması sebebiyle en son 07/09/2024 tarihine kadar dava açma süresi bulunan davacının, 12/08/2024 tarihinde açtığı davasının süresi içerisinde olduğunun kabulü gerekir. 
Açıklanan nedenlerle, davanın süresinde açıldığı kabul edilerek, davanın ehliyet yönünden reddi yolundaki temyize konu İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği oyu ile karara katılmıyorum.
Danıştay — Esas No: 2022/3725, Karar No: 2024/4609, Tarih: 12.11.2024

"İçtihat Metni"
               T.C.
D A N I Ş T A Y
 YEDİNCİ DAİRE 
Esas     No : 2022/3725
Karar	No : 2024/4609                                                            
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	: ... Defterdarlığı
	 (... Vergi Dairesi Müdürlüğü)
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACILAR)	: 1- ... 
	  2- ...
	  3- ...
	  4- ...
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMİN KONUSU	: ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih  ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ	:
Dava Konusu İstem: ... Süt Ürünleri Pazarlama Gıda Sanayi Ticaret Limited Şirketi hakkında tanzim edilen vergi tekniği raporunda, davacıların aralarında kurdukları adi ortaklıkla  POS cihazı kullanmak suretiyle ikrazatçılık faaliyetinde bulunduklarından bahisle takdir komisyonu kararına istinaden, 2015 yılının Ocak ilâ Aralık dönemlerine ilişkin olarak davacılar adına re'sen tarh edilen banka ve sigorta muameleleri vergileri ile üç kat kesilen vergi ziyaı cezalarının iptali istemiyle dava açılmıştır. 
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; ... Süt Ürünleri Pazarlama Gıda Sanayi Ticaret Limited Şirketi hakkında düzenlenen vergi tekniği raporunda, şirketin hesaplarına gelen eft ve havale tutarlarının 2015 yılında elde ettiği faiz geliri olarak kabul edilmesi suretiyle tefecilik faaliyetinin adi ortaklık şeklinde ..., ..., ... ve ... tarafından  yürütüldüğünden bahisle bu kişiler adına adi ortaklık tesis edilmesi gerektiğinden bahisle davaya konu işlem tesis edilmiş ise de; şirketin mükellefiyet kaydının 30/10/2014 tarihinde re’sen terk ettirildiği, bu tarihten sonra şirketin herhangi bir faaliyette bulunduğuna dair tespit yapılmadığı, 2015 yılında POS cihazı kullanımı bulunmadığı, tarh dosyasının tetkikinden ...'nın hisselerini 25/07/2014 tarihinde devrettiği göz önünde alındığında aralarında kurulmuş adi ortaklıktan söz edilemeyecek olayda, re'sen tarh nedeninin de gerçekleşmediği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı hakkında yapılan cezalı tarhiyatın hukuken geçerli ve somut tespitlere dayalı olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI     :  Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan kararın onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI     :  Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan kararın onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY : 
	... Süt Ürünleri Pazarlama Gıda Sanayi Ticaret Limited Şirketi hakkında tanzim edilen vergi tekniği raporunda, davacıların aralarında kurdukları adi ortaklıkla  POS cihazı kullanmak suretiyle ikrazatçılık faaliyetinde bulunduklarından bahisle takdir komisyonu kararına istinaden, 2015 yılının Ocak ilâ Aralık dönemlerine ilişkin olarak davacılar adına re'sen tarh edilen banka ve sigorta muameleleri vergileri ile üç kat kesilen vergi ziyaı cezalarının iptali istemiyle dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 30. maddesinde; re'sen vergi tarhı, vergi matrahının tamamen veya kısmen defter, kayıt ve belgelere veya kanuni ölçülere dayanılarak tespitine imkan bulunmayan hallerde takdir komisyonları tarafından takdir edilen veya vergi incelemesi yapmaya yetkili olanlarca düzenlenmiş vergi inceleme raporlarında belirtilen matrah veya matrah kısmı üzerinden vergi tarh olunması şeklinde tanımlanmış olup, aynı madde de, defter kayıtları ve bunlarla ilgili vesikaların, vergi matrahının doğru ve kesin olarak tesbitine imkan vermiyecek derecede noksan, usulsüz ve karışık olması dolayısıyla ihticaca salih bulunmaması hali ile tutulması zorunlu olan defterlerin veya verilen beyannamelerin gerçek durumu yansıtmadığına dair delil bulunması hali re'sen tarh nedeni olarak sayılmıştır.
	HUKUKİ DEĞERLENDİRME:

Dava dosyasının incelenmesinden; ... Süt Ürünleri Pazarlama Gıda Sanayi Ticaret Limited Şirketi hakkında düzenlenen Vergi Tekniği Raporunda; şirketin 06/07/2007 tarihinde "... Mahallesi ...Caddesi No:... Okmeydanı-Beyoğlu/İstanbul" adresinde toptan cep telefonu ve kontör satışı faaliyetine başladığı, 13/06/2011 tarihinde düzenlenen tutanakta mükellefin faaliyetine devam ettiği, 2011 yılında herhangi bir satışının bulunmadığının tespit edildiği, 24/08/2011 tarihinde "... Mah. ... Sitesi ... Blok ... Yeşilpınar-Eyüp/İSTANBUL" adresinde ... nezdinde düzenlenen yoklama tutanağı ile ilgili adreste ... İletişim Güvenlik Sistemleri Limited Şirketinin faaliyetine devam ettiğinin tespit edildiği, 22/10/2012 tarihli yoklama tutanağı ile mükellefin "... Mah. ... Blok No:... Bayrampaşa-İSTANBUL" adresine nakil geldiği, faaliyete hazır halde olduğu ve süt ürünleri toptan alım satım ve pazarlama faaliyetine devam edeceğinin tespit edildiği, 05/02/2012 tarihli yoklama tutanağı ile telekomünikasyon ve güvenlik sistemleri satış ve servis hizmetleri faaliyetini sürdürdüğü, 11/09/2012 tarihinde düzenlenen yoklama tutanağı ile adreste başka bir mükellefin faaliyette olduğu, mükellefiyet kaydının 30/10/2014 tarihinde re’sen terk ettirildiği, 2015 hesap dönemine ait yasal defler ve belgelerinin ibrazına ilişkin  yazının 23/12/2012 tarihi itibariyle şirketin tüm hisselerinin sahibi ve kanuni temsilcisi olan ...'nın ablası Emel Usta'ya tebliğ edildiği, yasal defter ve belgelerin ibraz edilmediği, tarh dosyasının tetkikinden ...'nın İstanbul 34. Noterliği'nin ...tarih ve ... yevmiye numaralı hisse devir sözleşmesi ile şirketteki hissesinin tamamını devrettiği ancak bu hususun ticaret sicil gazetesinde yayımlanmadığının tespit edildiği, 2015 yılında Ba ve Bs formlarının verilmediği, 2015 hesap döneminde kullanılan ve adına kayıtlı olan POS cihazı bulunmadığı, beyanname verilmediği, banka hesaplarına EFT veya havale yoluyla para gönderen veya bu hesaplarda kendisine para gönderilen mükelleflerden onu hakkında sahte belge düzenleme yönünden, 13 mükellef hakkında ise pos tefecilik faaliyeti ile ilgili raporlar bulunduğu, şirketin 2008, 2009, 2012 ve 2014 dönemleri hesap ve işlemlerinin POS tefecilik faaliyeti yönünden incelenmesi neticesinde vergi inceleme raporları düzenlendiği, bu mükellefin gerçek ticari faaliyetinin yanı sıra POS cihazlarını kullanarak faiz karşılığında ödünç para verme faaliyeti ile de iştigal ettiği, bu işlemleri izinsiz olarak yapması ve mutad meslek şeklinde yürütmesi nedeniyle bu faaliyetinin tefecilik olarak değerlendirilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varıldığı, ... Süt Ürünleri Pazarlama Gıda Sanayi Ticaret Limited Şirketi hakkında düzenlenen...tarih ve... Vergi Tekniği Raporu'nda, şirketin kanuni temsilcisi ... tarafından ..

... Süt Ürünleri Pazarlama Gıda Sanayi Ticaret Limited Şirketi hakkında düzenlenen...tarih ve... Vergi Tekniği Raporu'nda, şirketin kanuni temsilcisi ... tarafından ...’a verilen genel vekaletnameye istinaden bu şahıs tarafından yapılan yetkilendirmelerle banka hesaplarından yüklü miktarda para çekildiği, para çekim işlemlerine 2015 yılında da devam edildiği, mükellefin hesaplarına gelen EFT ve havale tutarlarının 2015 yılında elde ettiği faiz geliri olarak kabul edilmesi suretiyle tefecilik faaliyetinin adi ortaklık şeklinde ..., ..., ... ve ... tarafından yürütüldüğü belirtilmektedir.