muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Danıştay — Esas No: 2024/1780, Karar No: 2024/3630, Tarih: 19.09.2024

Öte yandan, 03/07/2001 tarih ve 24451 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 4684 sayılı Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 01/01/2002 tarihinde yürürlüğe giren 16. maddesinin (e) fıkrası ile, 18/06/1999 tarih ve 4389 sayılı Bankalar Kanunu'nun, Bakanlar Kurulunun; kredilerin kalkınma planlarının amaçlarına uygun olarak yönlendirilmesi için fon kurmaya, kaldırmaya, kaynağını kredilere tahakkuk ettirilen faizlerden veya sair suretlerle sağlamaya yetkili olduğuna ilişkin 20. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi 01/01/2002 tarihinden itibaren yürürlükten kaldırılmış; aynı Kanun'un geçici 3. maddesinin (a) fıkrasında ise, Kaynak Kullanımını Destekleme Fonu kesintilerinin, bu konuda yeni bir düzenleme yapılıncaya kadar yürürlükten kaldırılan hükümlere göre tahsil edilmeye devam olunacağı ve doğrudan genel bütçeye gelir yazılmak üzere Hazine hesaplarına intikal ettirileceği; kesinti oranlarını sıfıra kadar indirmeye veya onbeş puana kadar yükseltmeye veya kesintiyi tümüyle kaldırmaya Bakanlar Kurulunun yetkili olduğu; bu kesintilerin tahakkuk ve tahsilinin, Maliye Bakanlığınca, vergi gelirlerine ilişkin yetkiler kapsamında takip edileceği ve kesintilerin tahsilinde, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerinin uygulanacağı belirtilmiş; bu düzenlemelere parelel olarak da, 12/07/2001 tarih ve 24460 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 03/07/2001 tarih ve 2001/2698 sayılı Kararnamenin eki Kararın 4. maddesi ile de, 12/05/1988 tarih ve 88/12944 sayılı Kararnamenin eki Kaynak Kullanımını Destekleme Fonu Hakkında Karar ile ek ve değişiklikleri, 01/01/2002 tarihinden itibaren yürürlükten kaldırılmıştır.
Diğer taraftan, 11/02/2017 tarihinde yürürlüğe giren 6771 sayılı T.C. Anayasası'nda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'la Anayasaya eklenen Geçici 21. maddeyle; Kanunlar ve diğer mevzuat ile Başbakanlık ve Bakanlar Kuruluna verilen yetkilerin, ilgili mevzuatta değişiklik yapılıncaya kadar Cumhurbaşkanı tarafından kullanılacağı, yürürlükte bulunan kanun hükmünde kararnameler, tüzükler, Başbakanlık ve Bakanlar Kurulu tarafından çıkarılan yönetmelikler ile diğer düzenleyici işlemlerin yürürlükten kaldırılmadıkça geçerliliğini sürdüreceği düzenlenmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
	Dayandığı hukuki ve kanuni nedenlerle gerekçesi yukarıda açıklanan mahkeme kararının, dava konusu beyannamelerden  88/12944 sayılı Bakanlar Kurulu Kararında fona tabi olduğuna dair belirleme olmayan ödeme şekli peşin ödeme niteliğindeki vesaik mukabili olanlar nedeniyle tesis edilen işlemlere ilişkin hüküm fıkrası aynı gerekçe ve nedenlerle Dairemizce de uygun görülmüş olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar, anılan hüküm fıkrasının bozulmasını gerektirecek nitelikte bulunmamıştır.
Temyiz isteminin, kararın, ödeme şekli mal mukabili olan beyannamelere ilişkin hüküm fıkrasına yönelik kısmına gelince;

Temyiz isteminin, kararın, ödeme şekli mal mukabili olan beyannamelere ilişkin hüküm fıkrasına yönelik kısmına gelince;
Yukarıda yer verilen düzenlemelerin birlikte değerlendirilmesinden, yayım tarihi sonraya rastlamakla birlikte; 4684 sayılı Kanun'la aynı tarihli 2001/2698 sayılı Kararnamenin eki Kararın 4. maddesi ile, 4684 sayılı Kanun'un geçici 3. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendine paralel olarak, 12/05/1988 tarih ve 88/12944 sayılı Kararnamenin eki Kaynak Kullanımını Destekleme Fonu Hakkında Karar ile ek ve değişikliklerinin  01/01/2002 tarihinden itibaren yürürlükten kaldırılmış olması karşısında, Bakanlar Kurulunun,  01/01/2002 tarihi itibarıyla kredilerin kalkınma planlarının amaçlarına uygun olarak yönlendirilmesi için fon kurma, kaldırma, kaynağını kredilere tahakkuk ettirilen faizlerden veya sair suretlerle sağlama yetkisinin kaldırıldığı, Kaynak Kullanımını Destekleme Fonu kesintilerinin ise bütçeye gelir yazılmak üzere tahsil edilmeye devam olunacağı, Bakanlar Kurulunun yeni bir fon kurma yetkisi olmamakla birlikte Kaynak Kullanımını Destekleme Fonu kesinti oranlarını belirleme veya tümden kaldırma yetkisinin devam ettiği sonucuna ulaşılmaktadır.
Yine; serbest dolaşımda olmayan eşyanın, dahilde işleme rejimi çerçevesinde, Türkiye'de işlenerek veya başka eşyanın üretiminde kullanılarak Türkiye Gümrük Bölgesinden ihraç edilmek kaydıyla, geçici olarak ithal edilmesi halinde, ithal edilen eşyaya ait vergilerin kural olarak, giriş sırasında tahakkuk ettirilmesi, ancak, tahsil edilmeyecek geçici olarak ithal edilen eşyanın işlem görmüş ürünler şeklinde ihraç edilmesi halinde iade edilmek üzere, teminata bağlanmasının icap ettiği 4458 sayılı Kanun'un yukarıda  değinilen hükmünden anlaşılmaktadır. 
Buna göre, dahilde işleme rejimi kapsamında ithal edilen eşyaya isabet eden vergiler, başlangıçta tahakkuk ettirilip teminata bağlamasına karşın, kaynak kullanımını destekleme fonu payı için aynı durum söz konusu değildir. Kaynak kullanımını destekleme fonu payının, gümrük idaresince, dahilde işleme izin belgesi kapsamında yapılan ithalat sırasında tahakkuk ettirilerek tahsiline olanak bulunmayıp, ancak, rejim koşullarının ihlal edilmesi halinde tahsili yoluna gidilebilmektedir. Bu nedenledir ki,  dahilde işleme rejimi kapsamında gerçekleştirilen ithalat sırasında tahakkuk ettirilmesi söz konusu olmayan, fon payı ve fon payının matraha dahil edilmesi suretiyle  ek olarak tahakkuk ettirilen katma değer vergisi yeni bir tahakkuk olup, rejim ihlalinin tespiti halinde, ödeme şekillerine göre ithalatların fona tabi olup olmadığının belirlenmesi gerekmektedir.

Kaynak kullanımı destekleme fon payının tahakkuk ettirilmesi için öncelikle, ithale konu eşyanın bedelinin nasıl ödendiğinin belirlenmesi gerektiğinden, ödeme yöntemleri olan, "peşin ödeme", "kabul kredili ödeme", "vadeli akreditifli ödeme" ve "mal mukabili ödeme" şekillerinin tanımlanması zorunludur, gümrük mevzuatında anılan ödeme şekilleri ile ilgili bir tanım bulunmamakla birlikte, ilgili dönemde kambiyo mevzuatını düzenleyen Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü Dış Ticaret Müdürlüğünce yayımlanan ancak olay tarihinde yürürlükte bulunmayan 23/06/2004 tarih ve 2004/YB-50 sayılı Genelgede söz konusu ödeme şekillerinin tanımlandığı, buna göre "peşin ödeme"nin; gümrük beyannamesi ve eklerinin gümrük idaresine onay için ibraz edildiği tarihe kadar yapılan ödemeyi ifade ettiği, bir başka deyişle malların ithalatçı tarafından gümrükten fiilen teslim alınmasından önce yapılan ödemeye peşin ödeme denileceği belirtilmiş, kabul kredili ödemenin; satılan malın bedelinin bir poliçeye bağlandığı vadede satıcıya ödendiği ödeme şeklini, vadeli akreditifli ödemenin; ithalatçı ve ihracatçı arasındaki satış sözleşmesine göre akreditif bedelinin ihracatçı tarafından malların sevkinden sonra muhabir bankaya belgelerin ibrazında değil, bu belgelerin ibrazından belirli bir süre sonra ihracatçıya ödenmesini sağlayan akreditif türü olarak tanımlandığı, mal mukabili ödemenin ise; firmaların mal bedelinin transferine ilişkin taleplerini gümrük beyannamesinin bankaya ibrazı ile yapabilecekleri ödeme şeklini yani, ihraç edilen malın bedelinin, bu malın ithalatçı tarafından teslim alınmasından sonra ödenmesini ifade ettiği görülmektedir.
Dosyanın incelenmesinden, davaya konu beyannamelerden bir kısmında ödeme şeklinin  mal mukabili, bir kısmının  ise vesaik mukabili şeklinde gösterildiği Mahkeme tarafından da rejim ihlali bulunduğu sonucuna varılmakla birlikte ödeme şekillerine ilişkin herhangi bir değerlendirme yapılmaksızın, tüm ödemelerin peşin olduğunun kabulü ile ithalatların fona tabi olmadığı sonucuna ulaşılarak karar verildiği anlaşılmış ise de, davaya konu muhtelif tarih ve sayılı 19 adet beyannameden bir kısmının ödeme şeklinin mal mukabili olduğu, dolayısıyla kaynak kullanımını destekleme fonu payına tabi bulunduğu tespit edildiğinden hukuka aykırı ve eksik incelemeye dayalı olarak verilen kararın işlemin ödeme şekli mal mukabili olan beyannamelere ilişkin kısmına dair hüküm fıkrasının bozulması gerekmiştir.
KARAR SONUCU:
            Açıklanan nedenlerle;
1.  Temyiz isteminin kısmen reddine, kısmen de kabulüne, 
2. ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının; ödeme şekli vesaik mukabili olan beyannameler yönünden ONANMASINA,
3. Ödeme şekli mal mukabili olan beyannameler yönünden ise BOZULMASINA, 
4. Yeniden bir karar vermek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,

KARAR SONUCU:
            Açıklanan nedenlerle;
1.  Temyiz isteminin kısmen reddine, kısmen de kabulüne, 
2. ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının; ödeme şekli vesaik mukabili olan beyannameler yönünden ONANMASINA,
3. Ödeme şekli mal mukabili olan beyannameler yönünden ise BOZULMASINA, 
4. Yeniden bir karar vermek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
5. 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 13. maddesinin (j) bendi parantez içi hükmü uyarınca alınması gereken harç dahil olmak üzere, yargılama giderlerinin yeniden verilecek kararda karşılanması gerektiğine,
6. 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen onbeş gün içinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere,  19/09/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Danıştay — Esas No: 2024/1675, Karar No: 2024/1746, Tarih: 19.09.2024

"İçtihat Metni"
                      T.C.
           D A N I Ş T A Y
İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas     No : 2024/1675
Karar	No : 2024/1746                                                                       
TEMYİZ EDEN (DAVALILAR)	: 1-...	 
		2-... Kurumu	  
		VEKİLİ : Av. ...
DAVALILAR YANINDA
MÜDAHİLLER	: 1-... Sanayi ve Ticaret AŞ
		2-... Enerji Sanayi ve Ticaret AŞ
		3-... Sanayi ve Ticaret AŞ
VEKİLİ	: Av. ...
 
KARŞI TARAF (DAVACI)	: ...
VEKİLLERİ	: Av. ...
		Av. ...
İSTEMİN KONUSU	: Danıştay Altıncı Dairesinin 27/02/2024 tarih ve E:2022/4808, K:2024/1270 sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. 
 
YARGILAMA SÜRECİ       :
Dava konusu istem: Şırnak ili sınırları içerisindeki IR:... (S:...) ruhsat numaralı sahada asfaltit üretim faaliyetlerinin devamı amacıyla ekli listede belirtilen taşınmazların Türkiye Kömür İşletmeleri Kurumu Genel Müdürlüğü tarafından 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 27. maddesi uyarınca acele kamulaştırılmasına ilişkin 25/02/2022 tarih ve 31761 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 24/02/2022 tarih ve 5243 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararı'nın, Şırnak ili, Merkez ilçesi, ... Köyü, ... ada ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... parsel; ... ada ... parsel ve ... ada ... parsel sayılı taşınmazlar yönünden iptali istenilmiştir.
Daire kararının  özeti:Danıştay Altıncı Dairesinin 27/02/2024 tarih ve E:2022/4808, K:2024/1270 sayılı kararıyla;
Davada süre aşımı bulunduğu yönündeki davalı idarelerin itirazları yerinde görülmemiş,
 Anayasa'nın 35. maddesi; Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin Ek 1 Nolu Protokolü'nün "Mülkiyetin korunması" başlıklı 1. maddesi; 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 3., 5., 6., 27. maddeleri ile 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 46. maddesine yer verilerek,
Acele kamulaştırma kararına yönelik yapılacak incelemede, nihai olarak taşınmazın kamuya devrinin gerçekleşmesi planlandığından, öncelikle acele kamulaştırma yoluyla el konulmak istenilen taşınmazın kamusal bir amaca -plan, proje ve bu konuda yetkili makamlarca alınan kamu yararı kararı gibi- özgülendiğinin ortaya konulması gerektiği,  burada acele kamulaştırma işleminin kurucu unsuru olan kamu yararının bulunup bulunmadığı hususu ile sınırlı olarak inceleme yapılacak olup, kamu yararının hukuka uygun olup olmadığına ilişkin incelemenin ise, olağan kamulaştırma sürecine ilişkin işlemlere -kamu yararı/kamulaştırma kararı, proje vb.- karşı ilk derece yargı yeri olarak İdare Mahkemesinde açılacak davalarda yapılacağının tabii olduğu, 
Diğer taraftan, acelelik halinin varlığının ortaya konulmasının, işlemin temel dayanağını teşkil ettiği, acelelik halinin varlığından söz edilebilmesi için, idarenin acele kamulaştırmaya konu taşınmaza bir an önce fiilen müdahalede bulunması için olağan usulden ayrılmasının bir zorunluluktan kaynaklandığının, diğer bir ifadeyle gecikmesinde sakınca bulunan bir faaliyetin gerçekleştirilmesinde üstün kamu yararı bulunduğunun ortaya konulması gerektiği,

Diğer taraftan, acelelik halinin varlığının ortaya konulmasının, işlemin temel dayanağını teşkil ettiği, acelelik halinin varlığından söz edilebilmesi için, idarenin acele kamulaştırmaya konu taşınmaza bir an önce fiilen müdahalede bulunması için olağan usulden ayrılmasının bir zorunluluktan kaynaklandığının, diğer bir ifadeyle gecikmesinde sakınca bulunan bir faaliyetin gerçekleştirilmesinde üstün kamu yararı bulunduğunun ortaya konulması gerektiği,  
Acelelik halinin ve olağan kamulaştırma usulünden ayrılmasını gerektiren nedenlerin, kamu yararı ile özel mülkiyet hakkı arasındaki denge gözetilerek gerçekleşip gerçekleşmediğinin her somut olayda, projenin ve hizmetin niteliği, mahalli veya ulusal ihtiyacın ivedilikle karşılanması gerekliliği gibi hususlar da göz önünde bulundurularak yargı yerince değerlendirileceğinin açık olduğu, 
2942 sayılı Kanun'un 6. maddesi uyarınca; kamu idareleri tarafından  kamulaştırma yapılabilmesi için kamu yararının bulunması gerektiği, kural olarak kamu yararı kararının alınması ve bu kararın anılan maddede sayılan merciiler tarafından bir idari işlem ile onaylanması gerektiği, anılan Kanun hükmü doğrultusunda Cumhurbaşkanı veya Bakanlıklar tarafından verilen kamu yararı kararları dışındaki kamu yararı kararlarının ilgili idarenin onayı ile tamamlanacağının açık olduğu, kamu yararı kararları, anılan maddede sayılan merciiler tarafından onaylanmadıkça hukuken geçerli bir kamu yararı kararının varlığından söz edilemeyeceği, 
Uyuşmazlıkta; Dairelerince verilen ara kararına cevaben gönderilen yazı ve eklerinin incelenmesinden, Türkiye Kömür İşletmeleri Kurumu Genel Müdürlüğü Yönetim Kurulunca alınan ... tarih ve ... sayılı kamu yararı kararının Bakan tarafından idari işlem ile onaylandığına dair herhangi belgenin dosyaya sunulmadığı, dolayısıyla kamu yararı kararının 2942 sayılı Kanun'un 6. maddesine uygun olarak tamamlanmadığı, bu itibarla, dava konusu acele kamulaştırma işleminin dayanağının bulunmadığı anlaşıldığından dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmediği, 
Öte yandan; işletme ruhsatı bulunan sahada faaliyetin devamı için anılan taşınmazlara ihtiyaç bulunduğu, taşınmaz maliklerinin kamulaştırma talebini kabul etmedikleri, olağan kamulaştırma sürecinin uzun sürdüğü, istihdamın ve ülke ekonomisine katkının arttırılması gerekçesiyle acele kamulaştırma kararının alındığı, işletmenin faaliyetinin devamlılığının öncelikle ekonomik yarar yönünden irdelendiği, acele kamulaştırma yoluna gidilmezse kamunun uğraması muhtemel zararlarının neler olduğunun açıkça ortaya konmadığı, başka bir anlatımla dava konusu Cumhurbaşkanı Kararı'nda, acele kamulaştırma yapılmasını gerektiren nedenlerin ve "acelelik hali"nin somut olarak ortaya konulamadığı, dolayısıyla uyuşmazlık konusu olayda, acele kamulaştırma yapılmasını gerektirecek acelelik halinin de mevcut olmadığı sonucuna varıldığından, dava konusu işlemde bu yönden de hukuka uygunluk görülmediği gerekçesiyle,

dava konusu işlemin uyuşmazlığa konu taşınmazlara ilişkin kısmının iptaline karar verilmiştir. 
 
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davalı idareler tarafından,  tüm şartlar yerine getirilerek usulüne uygun bir kamu yararı kararı ile acelelik kararı alındığı, 2942 sayılı Kanun'un  6/1-g maddesinde kamu yararı kararının onaylanmasının açık bir işlemle yapılacağına dair bir şart bulunmadığı, bunun sarih bir işlemle yapılabileceği gibi zımni bir işlemle de yapılabileceği;   olağan kamulaştırma yoluyla uzun bir zamana yayılacak dava sürecinin işletmenin faaliyetlerini tamamen sekteye uğratarak ciddi zararlara sebep olacağı, zaten hali hazırda boş olan ve kullanılamayan arazilerin maden işletmesi olarak da uzun süre atıl kalacağı, yapılan faaliyetlerle yaratılan istihdamın sürdürülememesi sebebiyle bölge ekonomisinin de ciddi zarara uğrayacağı, bütün bu hususlar dikkate alındığında acelelik halinin de bulunduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, istemlerin reddi gerektiği savunulmaktadır. 
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'UN DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin reddi ile Daire kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden davalı idarelerin yürütmenin durdurulması istemleri hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin, 2577 sayılı Kanunun 20/A maddesi uyarınca gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Maden Dairesi Başkanlığınca; Şırnak ili, Merkez ilçesinde bulunan İR:...(S:...) ruhsat numaralı saha için Türkiye Kömür İşletmeleri Kurumu Genel Müdürlüğü adına 13/09/1988 tarihli ve 25 yıllık süreli işletme ruhsatı düzenlenmiştir.
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünce; Şırnak ili, Merkez ilçesinde bulunan S:... ruhsat numaralı saha için Türkiye Kömür İşletmeleri Kurumu Genel Müdürlüğü  adına 13/09/2013-13/09/2033 tarihleri arasındaki dönem için geçerli olmak üzere IV. grup işletme ruhsatı düzenlenmiştir.
Anılan sahadaki madencilik faaliyetlerinin yürütülmesi için Türkiye Kömür İşletmeleri Kurumu Genel Müdürlüğü ile ... Teknoloji AŞ/... Makinaları AŞ/... AŞ adi ortaklığı  arasında 14/04/2017 tarihli rödövans sözleşmesi imzalanmıştır.

Anılan sahadaki madencilik faaliyetlerinin yürütülmesi için Türkiye Kömür İşletmeleri Kurumu Genel Müdürlüğü ile ... Teknoloji AŞ/... Makinaları AŞ/... AŞ adi ortaklığı  arasında 14/04/2017 tarihli rödövans sözleşmesi imzalanmıştır.
Türkiye Kömür İşletmeleri Kurumu Genel Müdürlüğü Yönetim Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararı ile, Şırnak ili, Merkez ilçesi dahilindeki S:... ruhsat numaralı sahada ... Teknoloji AŞ (Pilot)/... Makinaları AŞ/... AŞ Kömür İşletmesi Adi Ortaklığı Ticaret İşletmesi ile Kurum arasında yapılan rödovans sözleşmesi kapsamında, tüm kamulaştırma bedelleri ve masraflarının şirket tarafından karşılanması kaydıyla, madencilik faaliyetlerinin devam edebilmesi için Şırnak ili, Merkez ilçesi, ... Köyünde bulunan şahıslara ait toplam 1.168.174,20m² alanlı 656 adet şahıs parselinin üzerindeki ekili, dikili, yapı unsurları ile birlikte kamulaştırılmasını teminen 2942 sayılı  Kanun'un 5. maddesinin (b) fıkrası gereğince kamu yararı kararı alınmasına ve 2942 sayılı Kanun'un 27. maddesi uyarınca acele kamulaştırma kararının alınmasına karar verilmiştir.
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığınca, Cumhurbaşkanlığına hitaben yazılan ... tarih ve ... sayılı yazı ile Şırnak ili, Merkez ilçesi dahilindeki S:... ruhsat numaralı sahada madencilik faaliyetlerinin devam edebilmesi için 2942 sayılı Kanun'un 27. maddesi uyarınca acele kamulaştırma kararı alınması talep edilmiştir.
Dava konusu 24/02/2022 tarih ve 5243 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararı ile Şırnak ili sınırları içerisindeki IR:... (S:...) ruhsat numaralı sahada asfaltit üretim faaliyetlerinin devamı amacıyla ekli listede belirtilen taşınmazların Türkiye Kömür İşletmeleri Kurumu Genel Müdürlüğü tarafından 2942 sayılı Kanun'un 27. maddesi uyarınca acele kamulaştırılmasına karar verilmiştir.
Bunun üzerine dava konusu acele kamulaştırma kararının davacıya ait taşınmazlar yönünden iptali istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır. 
İLGİLİ MEVZUAT :
	Anayasa'nın 35. maddesinde; "Herkes, mülkiyet ve miras haklarına sahiptir. Bu haklar, ancak kamu yararı amacıyla, kanunla sınırlanabilir. Mülkiyet hakkının kullanılması toplum yararına aykırı olamaz." hükmü yer almaktadır.
Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin Ek 1 Nolu Protokolü'nün "Mülkiyetin korunması" başlıklı 1. maddesinde; "Her gerçek ve tüzel kişinin mal ve mülk dokunulmazlığına saygı gösterilmesini isteme hakkı vardır. Herhangi bir kimse, ancak kamu yararı sebebiyle ve yasada öngörülen koşullara ve uluslararası hukukun genel ilkelerine uygun olarak mal ve mülkünden yoksun bırakılabilir. Yukarıdaki hükümler, devletlerin, mülkiyetin kamu yararına uygun olarak kullanılmasını düzenlemek veya vergilerin ya da başka katkıların veya para cezalarının ödenmesini sağlamak için gerekli gördükleri yasaları uygulama konusunda sahip oldukları hakka halel getirmez." hükmüne yer verilmiştir.

2942 sayılı Kanun'un 3. maddesinde; "İdareler, kanunlarla yapmak yükümlülüğünde bulundukları kamu hizmetlerinin veya teşebbüslerinin yürütülmesi için gerekli olan taşınmaz malları, kaynakları ve irtifak haklarını; bedellerini nakden ve peşin olarak veya aşağıda belirtilen hallerde eşit taksitlerle ödemek suretiyle kamulaştırma yapabilirler." hükmüne yer verilmiş, aynı Kanun'un 5. maddesinde, kamu kurumları yararına kamulaştırmalarda yönetim kurulu  tarafından kamu yararı kararı alınacağı düzenlenmiş, 6. maddesinde de, kamu kurumları yönetim kurulu tarafından alınan kamu yararı kararlarının, denetimine bağlı oldukları bakanın onayı ile tamamlanacağı düzenlenmiştir.
Aynı Kanun'un 27. maddesinde ise; 3634 sayılı Milli Müdafaa Mükellefiyeti Kanununun uygulanmasında yurt savunması ihtiyacına veya aceleliğine Cumhurbaşkanınca karar alınacak hallerde veya özel kanunlarla öngörülen olağanüstü durumlarda gerekli olan taşınmaz malların kamulaştırılmasında kıymet takdiri dışındaki işlemler sonradan tamamlanmak üzere ilgili idarenin istemi ile mahkemece yedi gün içinde o taşınmaz malın 10. madde esasları dairesinde ve 15. madde uyarınca seçilecek bilirkişilerce tespit edilecek değeri, idare tarafından mal sahibi adına 10. maddeye göre yapılacak davetiye ve ilanda belirtilen bankaya yatırılarak o taşınmaz mala el konulabileceği, bu Kanunun 3. maddesinin 2. fıkrasında belirtilen hallerde yapılacak kamulaştırmalarda yatırılacak miktar, ödenecek ilk taksit bedeli olduğu düzenlemesine yer verilmiştir.
	HUKUKİ DEĞERLENDİRME: