muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Danıştay — Esas No: 2021/3498, Karar No: 2024/4002, Tarih: 16.10.2024

d) Orman alanları dışında yer alan korunması gerekli taşınmaz tabiat varlıkları, koruma alanları ve doğal sit alanlarının Bakanlıkça belirlenen ilke kararlarına, onaylanan planlara uygun olarak kullanılmak üzere tahsisini gerçekleştirmek, uygulamaların tahsis şartlarına uygun olarak gerçekleşmesini izlemek ve denetlemek, 
e) Tabiat varlıkları ve doğal sit alanları ile özel çevre koruma bölgelerine ilişkin olarak; hâlihazır haritaları aldırmak, gerekli görülen projeleri yapmak, yaptırmak ve onaylamak, her türlü araştırma ve inceleme yapmak, yaptırmak, izlemek, eğitim ve bilinçlendirme çalışmaları yürütmek, kullanım yasağı getirilen alanların kamulaştırma veya benzer yollarla kamunun eline geçirilmesini sağlamak, kontrol ve denetim yapmak, gerekli görülen alanların korunması ve kirliliğin önlenmesi amacıyla yatırım yapmak veya ilgili idarelerin yatırım projelerini desteklemek, bu alan ve bölgelerde Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlere ilişkin her türlü tasarrufta bulunmak, işletmek, işlettirmek ve kullanım izinlerini vermek, korunan alanlara ilişkin insan ve finansman kaynağı sağlamak" olarak belirtilmiştir.
Mülga 29/06/2011 tarih ve 644 sayılı Çevre ve Şehircilik Bakanlığının Teşkilat ve Görevler, Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 
"Tabiat Varlıklarını Koruma Genel Müdürlüğü" başlıklı 13/A maddesinde, "(1) Tabiat Varlıklarını Koruma Genel Müdürlüğünün görevleri şunlardır: (...) d) Orman alanları dışında yer alan korunması gerekli taşınmaz tabiat varlıkları, koruma alanları ve doğal sit alanlarının Bakanlıkça belirlenen ilke kararlarına, onaylanan planlara uygun olarak kullanılmak üzere tahsisini gerçekleştirmek, uygulamaların tahsis şartlarına uygun olarak gerçekleşmesini izlemek ve denetlemek. e) Tabiat varlıkları ve doğal sit alanları ile özel çevre koruma bölgelerine ilişkin olarak; hâlihazır haritaları aldırmak, gerekli görülen projeleri yapmak, yaptırmak ve onaylamak, her türlü araştırma ve inceleme yapmak, yaptırmak, izlemek, eğitim ve bilinçlendirme çalışmaları yürütmek, kullanım yasağı getirilen alanların kamulaştırma veya benzer yollarla kamunun eline geçirilmesini sağlamak, kontrol ve denetim yapmak, gerekli görülen alanların korunması ve kirliliğin önlenmesi amacıyla yatırım yapmak veya ilgili idarelerin yatırım projelerini desteklemek, bu alan ve bölgelerde Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlere ilişkin her türlü tasarrufta bulunmak, işletmek, işlettirmek ve kullanım izinlerini vermek, korunan alanlara ilişkin insan ve finansman kaynağı sağlamak. (...)" kuralı yer almıştır.

2886 sayılı Kanun'un "Pazarlık usulüyle yapılacak işler" başlıklı 51. maddesinde, "Aşağıda yazılı işlerin ihalesi, pazarlık usulüyle yapılabilir; (...) g) Kullanışlarının özelliği, idarelere yararlı olması veya ivediliği nedeniyle kapalı veya açık teklif yöntemleriyle ihalesi uygun görülmeyen, Devletin özel mülkiyetindeki taşınır ve taşınmaz malların kiralanması, trampası ve mülkiyetin gayri ayni hak tesisi ile Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerin kiralanması ve mülkiyetin gayri ayni hak tesisi (...)" kuralına yer verilmiştir. 
02/05/2013  tarih ve 28635 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan dava konusu  Tabiat Varlıkları ve Doğal Sit Alanları ile Özel Çevre Koruma Bölgelerinde Bulunan Devletin Hüküm ve Tasarrufu Altındaki Yerlerin İdaresi Hakkında Yönetmelik'in "Amaç" başlıklı 1. maddesinde, "Bu Yönetmeliğin amacı, sınırları kesin olarak belirlenmiş olan tabiat varlıkları ve doğal sit alanları ile özel çevre koruma bölgelerinde yer alan; Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerin kiralanması, ön izin verilmesi, kullanma izni verilmesi, ecrimisil, tahsis, işletme hakkı verilmesi, işletilmesi, işlettirilmesi ve tahliye işlemlerine ilişkin usul ve esasları düzenlemektir."; "Kapsam" başlıklı 2. maddesinde, "Bu Yönetmelik, sınırları kesin olarak belirlenmiş olan tabiat varlıkları ve doğal sit alanları ile özel çevre koruma bölgelerinde yer alan Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerleri kapsar."; dava konusu işlem tarihinde yürürlükte bulunan haliyle "Dayanak" başlıklı 3. maddesinde, "Bu Yönetmelik, 29/06/2011 tarihli ve 644 sayılı Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'nın Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 13/A ve 33. maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır." kuralına yer verilmiş; "Tanımlar" başlıklı 4. maddesinde, bu Yönetmelikte geçen "kanun" kelimesinin 08/09/1983 tarih ve 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nu ifade ettiği belirtilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
1) Dava konusu Yönetmeliğin "İhale esasları" başlıklı 55. maddesinin 4. fıkrasının (c) bendi hariç diğer kısımlarının incelenmesinden;

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
1) Dava konusu Yönetmeliğin "İhale esasları" başlıklı 55. maddesinin 4. fıkrasının (c) bendi hariç diğer kısımlarının incelenmesinden; 
Davacı tarafından, dava konusu Yönetmeliğin tamamının iptali istenirken, Yönetmeliğin (işlem tarihinde) kanuni dayanağı olan mülga 644 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin taşınmaz tabiat varlıkları, koruma alanları ve doğal sit alanları için "tahsis" dışında "kiralamaya" ilişkin bir düzenlemeye yer vermediği iddiasında bulunulmuş, bu iddianın kabul görmemesi ve aşılması durumunda ise, Yönetmeliğin “Amaç” başlıklı 1. maddesinin; “Tanımlar” başlıklı 4. maddesinin 1. fıkrasının “İhale” tanımının yer aldığı (g) bendinin; “İhale komisyonu” tanımının yer aldığı (ğ) bendinin; “İstekli” tanımının yer aldığı (h) bendinin; “Kanun” tanımının yer aldığı (j) bendinin; “Kiraya verme” tanımının yer aldığı (l) bendinin; “Müşteri” tanımının yer aldığı (o) bendinin; “Ön izin” tanımının yer aldığı (ö) bendinin; “Sözleşme” tanımının yer aldığı (r) bendinin; “Tahmin edilen bedel” tanımının yer aldığı (t) bendinin; “Uygun bedel” tanımının yer aldığı (ü) bendinin; “Kapalı teklif usulünde ihalenin yapılamaması” başlıklı 31. maddesinde ve “Açık teklif usulünde ihalenin yapılamaması" başlıklı 35. maddesinde yer alan “(…) veya idare yararı görüldüğü takdirde, ihale 15 gün içinde pazarlıkla yapılabilir.” ibarelerinin, 42. maddenin başlığında yer alan “İdare Yararına Öncelik Verilecek İstekliler” ve maddenin 1. fıkrasının ilk cümlesindeki, “İdareye yararlı olması nedeni ile (…)” ibarelerinin; Yönetmeliğin 7. bölüm başlığında yer alan “Taşınmazların Kiraya Verilmesi” ibaresinin; “İhale esasları” kenar başlıklı 55. maddesinin 1. fıkrasında yer alan “(…) veya idare yararı görüldüğü takdirde, ihalenin bitiş tarihinden itibaren 15 gün içinde iş pazarlıkla kiralanabilir.” ibaresinin; aynı maddenin 2. fıkrasının ve 4. fıkrasında yer alan (c) bendinin; Yönetmeliğin 8. bölüm başlığında yer alan “Ön İzin ve Kullanma İzni" ve 60. maddenin başlığında yer alan, "Ön izin verilmesi ve süre” ibareleri ile 60 ve 61. maddelerin tamamının;  9. bölüm başlığındaki “Kıyılarda Verilecek İzinler, Yasaklar ve Sorumluluklar” ibaresi ile “Kıyılarda yapılacak düzenlemeler” başlıklı 65. maddesinin iptali istenilmiştir.
Sözlük anlamı ile "düzenli hale koymak, düzen vermek, tanzim ve tertip etmek" olarak tanımlanan "düzenleme", kamu hukukunda kural koyma ile eş anlamlıdır. Kural ise; sürekli, soyut, nesnel, genel (kişilik dışı) durumları belirleyen ve gösteren bir içeriğe sahiptir.

Sözlük anlamı ile "düzenli hale koymak, düzen vermek, tanzim ve tertip etmek" olarak tanımlanan "düzenleme", kamu hukukunda kural koyma ile eş anlamlıdır. Kural ise; sürekli, soyut, nesnel, genel (kişilik dışı) durumları belirleyen ve gösteren bir içeriğe sahiptir.
İdare, Anayasa ve kanunlardan aldığı yetki ile, kural koyma (düzenleme yapma) yetkisine sahiptir. "Kural işlemler" (ya da diğer adıyla "genel düzenleyici işlemler"), üst hukuk kurallarına uygun olarak hukuk düzenine yeni kural getiren ya da mevcut bir kuralı değiştiren veya kaldıran tek yanlı idari işlemlerdir. Düzenleme yetkisini kullanarak yönetmelik, tebliğ, genelge gibi genel düzenleyici işlemleri yapan idarenin bir işleminin düzenleyici nitelik taşıdığının kabul edilebilmesi için, söz konusu işlemin sürekli, soyut, nesnel, genel durumları belirleyen ve gösteren hükümler içermesi, başka bir anlatımla, belirtilen nitelikte kurallar getirmiş olması gerekmekte olup, bu genel düzenlemelerin üst hukuk kurallarına aykırı hükümler içermemesi zorunludur.
Dava konusu Yönetmeliğin "Amaç" başlıklı 1. maddesinde, "Bu Yönetmeliğin amacı, sınırları kesin olarak belirlenmiş olan tabiat varlıkları ve doğal sit alanları ile özel çevre koruma bölgelerinde yer alan; Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerin kiralanması, ön izin verilmesi, kullanma izni verilmesi, ecrimisil, tahsis, işletilmesi, işlettirilmesi ve tahliye işlemlerine ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.";“Tanımlar” başlıklı 4. maddesinin 1. fıkrasının (g) bendinde, "İhale: Kanunda ve bu Yönetmelikte yazılı usul ve şartlarla, işin istekliler arasından seçilecek birisi üzerine bırakıldığını gösteren ve yetkili mercilerin onayı ile tamamlanan sözleşmeden önceki işlemleri"; (ğ) bendinde, "İhale komisyonu: Bu Yönetmelikte belirtilen ihale ile ilgili işleri yürütmek üzere İta Amirince görevlendirilen üyelerden oluşan komisyonu"; (h) bendinde, "İstekli: İhaleye katılan gerçek veya tüzel kişileri"; "(j) bendinde, "Kanun: 8/9/1983 tarihli ve 2886 sayılı Devlet İhale Kanununu"; "(l) bendinde, "Kiraya verme: Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerin ve bunlarla ilgili hakların kiraya verilmesini"; (o) bendinde, "Müşteri: Kendisine ihale yapılan istekli veya isteklileri"; (ö) bendinde, "Ön izin: Kullanma izni verilmeden önce; imar planlarının, uygulama projelerinin hazırlanması, onaylatılması, ilgili kurum kuruluş izin veya görüşlerinin alınması gibi işlemlerin yerine getirilebilmesi için İdarece verilen izni", (r) bendinde, "Sözleşme: İdare ile müşteri arasında yapılan yazılı anlaşmayı"; (t) bendinde, "Tahmin edilen bedel: İhale konusu olan işlerin tahmin edilen bedelini"; (ü) bendinde, "Uygun bedel: Tahmin edilen bedelden aşağı olmamak üzere, teklif edilen bedellerin en yükseğini, ifade eder";

"Kapalı teklif usulünde ihalenin yapılamaması" başlıklı 31. maddesinde, "(1) Kapalı teklif usulü ile yapılan ihalelerde, istekli çıkmadığı veya teklif olunan bedel komisyonca uygun görülmediği takdirde, ya yeniden aynı usulle ihale açılır veya idare yararı görüldüğü takdirde, ihale 15 gün içinde pazarlıkla yapılabilir.";
"Açık teklif usulünde ihalenin yapılamaması" başlıklı 35. maddesinde, "Açık teklif usulü ile yapılan ihalelerde istekli çıkmadığı, isteklilerin belgeleri veya son teklifleri uygun görülmediği takdirde, yeniden aynı usulle ihale açılır veya idare yararı görüldüğü takdirde, ihale 15 gün içinde pazarlıkla yapılabilir.
";
"İdare Yararına Öncelik Verilecek İstekliler" başlıklı 42. maddesinde, "İdareye yararlı olması nedeni ile aşağıda gösterilen kişi, kurum ve kuruluşlara kiralama ve/veya kullanma izni verilebilir:
 (...)"; 
Yedinci Bölümünde, "Taşınmazların Kiraya Verilmesi
" başlığına;
"İhale esasları" başlıklı 55. maddesinde, "(1)Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerin kiraya verilmesinde tahmin edilen yıllık kira bedeli, Kanun'un 45. maddesine göre her yıl merkezî yönetim bütçe kanunuyla belirlenen parasal sınıra kadar olan ihalelerde açık teklif usulü, bu sınırı aşanlarda ise kapalı teklif usulü uygulanır. Kapalı veya açık teklif usulüyle kiraya verilemeyen Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yer, yeniden aynı usulle kira ihalesine çıkarılır veya idare yararı görüldüğü takdirde, ihalenin bitiş tarihinden itibaren 15 gün içinde iş pazarlıkla kiralanabilir. (2) Kullanışlarının özelliği veya İdareye yararlı olması nedeniyle kapalı veya açık teklif usulleriyle ihalesi uygun görülmeyen taşınmazlar, Kanun'un 51. maddesinin birinci fıkrasının (g) bendine göre pazarlıkla kiraya verilebilir."; 
Sekizinci Bölümde, "Ön İzin ve Kullanma İzni" başlığına;

Sekizinci Bölümde, "Ön İzin ve Kullanma İzni" başlığına;
"Ön izin verilmesi ve süre" başlıklı 60. maddesinde, "(1)Kullanma izni ihalesi sonucunda, yapılacak yatırım için ön izne ihtiyaç duyulması halinde kullanma izni verilecek yatırımcıya; fiili kullanım olmaksızın her tür ve ölçekteki imar planları ve koruma amaçlı imar planlarının yaptırılması, uygulama projelerinin hazırlanması ve onaylatılması gibi işlemlerin yerine getirilebilmesi için, bir yıla kadar Ek-3’te verilen forma uygun olarak ön izin verilir. Gerekli hâllerde bu süre toplamı dört yılı geçmemek üzere uzatılabilir. Uzatılan süreye ilişkin ön izin bedeli, bir önceki yıl ön izin bedelinin Türkiye İstatistik Kurumunca yayımlanan Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE-on ikiaylık ortalamalara göre yüzde değişim) oranında artırılması suretiyle tespit edilen bedeldir. (2) Ön izin süresi içerisinde yükümlülüklerin yerine getirilmesi hâlinde, 10 uncu madde uyarınca tespit edilecek bedel üzerinden bu Yönetmeliğin ekinde yer alan sözleşmelerin düzenlenmesi suretiyle kullanma izni verilir. Ancak, ön izin süresi bitmeden önce kullanma izni verilmesinin talep edilmesi hâlinde, ön izin sözleşmesinde öngörülen yükümlülüklerin yerine getirilmiş olması kaydıyla, ön izin süresinin kalan kısmına ilişkin bedel kullanma izni bedelinden mahsup edilir. (3) Ön izin süresi içinde yükümlülüklerin ilgilinin kusuru dışında yerine getirilmesinin mümkün olamayacağının anlaşılması hâlinde, İdareye yapılacak başvuru üzerine sözleşme feshedilir ve teminat ile kalan süreye ilişkin ön izin bedeli iade edilir. (4) Ön izin sahibinin sözleşme süresi sona ermeden taahhüdünden vazgeçmesi hâlinde, İdarece sözleşme feshedilir. Bu durumda teminatı gelir kaydedilir ve kalan süreye ilişkin ön izin bedeli iade edilmez.";

"Kullanma izni verilmesi" başlıklı 61. maddesinde, "(1) Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerde ilgili mevzuatı uyarınca yapılması mümkün olan yapı ve tesislerin yapılması amacıyla, en fazla otuz yıla kadar Ek-4 ve Ek-5’te verilen forma uygun olarak kullanma izni verilebilir. (2) Kullanma izni sahibinin kusuru dışında kamudan kaynaklanan, hakkın tamamen kullanılmasını ve işin yürütülmesini en az otuz gün süreyle engelleyen hukukî veya fiilî bir imkânsızlık durumunun ortaya çıkması ya da mücbir sebeplerin varlığı halinde, kullanma izni sahibinin talebi üzerine kullanma izni süresi, kamudan kaynaklanan fiili veya hukuki imkânsızlık durumunun veya mücbir sebeplerin ortadan kalkmasına kadar geçecek süre kadar dondurulur. Dondurulan süre için bedel alınmaz. Sürenin yeniden işlemeye başladığı tarihte alınacak bedel, dondurulan yıl bedelinin geçen süre kadar sözleşmesinde belirtilen oranda artırılması suretiyle tespit edilir. Ancak, dondurulan yıl için ödenmiş olan bedelin dondurulan süreye isabet eden kısmı sözleşmesinde belirtilen oranda artırılmak suretiyle yeni tespit edilen bedelden mahsup edilir. Dondurulan süre sözleşme süresine eklenir. (3) Kullanma izni verilmesinde kanunlardaki ve diğer ilgili mevzuattaki özel hükümler saklıdır. (4) Kullanma izni verilen Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerden ayrıca her yıl sonunda elde edilen brüt gelir üzerinden sözleşmesinde belirtilen %1 oranda hasılat payı alınır. Hasılat payının ödemesi takip eden yılın ilk ayı içinde tek seferde yapılır."; 
	Dokuzuncu Bölümünde, "Kıyılarda Verilecek İzinler, Yasaklar ve Sorumluluklar" başlığına; 
	"Kıyılarda Yapılacak Düzenlemeler" başlıklı 65. maddesinde, "Kıyılar, 3621 sayılı Kıyı Kanunu ve 03/08/1990 tarihli ve 20594 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kıyı Kanunu'nun Uygulanmasına Dair Yönetmeliğe uygun olarak kullanılması ve kıyıların kamunun kullanımına açık tutulması kaydı ile Ek-1 ve Ek-2’deki formlara uygun olarak İdarece kiralanabilir." kuralları yer almaktadır. 
	Davacı tarafından, Yönetmeliğin (işlem tarihinde) kanuni dayanağı olan mülga 644 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'de taşınmaz tabiat varlıkları, koruma alanları ve doğal sit alanları için "tahsis" dışında "kiralamaya" ilişkin bir düzenlemeye yer verilmediğinden Yönetmeliğin tamamının, bu iddianın kabul görmemesi ve aşılması durumunda ise, belirtilen düzenlemelerinin, Anayasa'nın "Kıyılardan yararlanma" başlıklı 43. maddesinde yer alan, "Kıyılar, Devletin hüküm ve tasarrufu altındadır. Deniz, göl ve akarsu kıyılarıyla, deniz ve göllerin kıyılarını çevreleyen sahil şeritlerinden yararlanmada öncelikle kamu yararı gözetilir." kuralı uyarınca, kıyılardan kamunun yararlanmasının sağlanması gerektiği gibi iddialarla iptalleri istenilmiştir.

Bu itibarla, 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 109. maddesi ve mülga 644 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 13/A maddesinde belirtildiği üzere tabiat varlıkları ve doğal sit alanları ile özel çevre koruma bölgelerine ilişkin olarak bu alan ve bölgelerde Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlere ilişkin her türlü tasarrufta bulunmak, işletmek, işlettirmek ve kullanım izinlerini verme konusunda yetkili olan davalı idarece, söz konusu yetki kapsamında, sınırları kesin olarak belirlenmiş olan tabiat varlıkları ve doğal sit alanları ile özel çevre koruma bölgelerinde yer alan; Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerin kiralanması, ön izin verilmesi, kullanma izni verilmesi, ecrimisil, tahsis, işletilmesi, işlettirilmesi ve tahliye işlemlerine ilişkin usul ve esasları düzenlemek amacıyla hazırlanarak yürürlüğe konulan dava konusu Yönetmeliğin söz konusu düzenlemelerinde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.  
	2) Yönetmeliğin 55. maddesinin 4. fıkrasının (c) bendinde yer alan "Aşağıda belirtilen kurum ve kuruluşlara Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerler Kanunun 51. maddesinin birinci fıkrasının (g) bendine göre pazarlıkla kiraya verilebilir. ... c) En az on yıl süreli, çevrenin ve biyolojik çeşitliliğin en uygun şekilde korunması, kullanması, izlenmesi, proje geliştirilmesi, iyileştirilmesi ile çevre kirliliğinin önlenmesi amacı ile faaliyet gösteren vakıflara veya bu vakıfların kuruluşlarına kiraya verme" kuralı ile davacı tarafından yapılan başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin incelenmesinden;
	Davalı idare tarafından, davacının başvurusundan sonra ... ilçesi sınırlarında bulunan ve dava konusu Yönetmeliğin kapsamına giren yerlerin ... Ltd. Şti.'ye kiralanması işlemlerinin Yönetmeliğin 55. maddesinin 3. fıkrasının (f) bendine göre devam ettiği ifade edilmekte ise de, dava dosyasına sunulan pazarlık usulüyle yapılacak ihaleye davet yazısı, Bakanlık Olur'u ve ihale komisyonu kararından, söz konusu ihalelerin Yönetmeliğin "İhale esasları" başlıklı 55. maddesinin 4. fıkrasının (c) bendi çerçevesinde yapıldığı anlaşıldığından, davacının başvurusunun zımnen reddi kapsamında söz konusu düzenlemenin incelenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
	Anayasa'nın 124. maddesinde, "Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzelkişileri, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla, yönetmelikler çıkarabilirler." kuralı yer almıştır. 
	Bir hiyerarşik kurallar sistemi olan hukuk düzeninde alt düzeydeki kuralların, yürürlüklerini üst düzeydeki kurallardan aldıkları kuşkusuzdur. Kurallar hiyerarşisinin en üstünde genel hukuk ilkeleri ve Anayasa bulunmakta ve daha sonra gelen kanunlar yürürlüğünü Anayasadan, yönetmelikler ise yürürlüğünü kanunlardan almaktadır. Dolayısıyla, bir kuralın, kendisinden daha üst konumda bulunan ve dayanağını oluşturan bir kurala aykırı veya bunu değiştirici nitelikte bir hüküm içermemesi gerekir.

Bir hiyerarşik kurallar sistemi olan hukuk düzeninde alt düzeydeki kuralların, yürürlüklerini üst düzeydeki kurallardan aldıkları kuşkusuzdur. Kurallar hiyerarşisinin en üstünde genel hukuk ilkeleri ve Anayasa bulunmakta ve daha sonra gelen kanunlar yürürlüğünü Anayasadan, yönetmelikler ise yürürlüğünü kanunlardan almaktadır. Dolayısıyla, bir kuralın, kendisinden daha üst konumda bulunan ve dayanağını oluşturan bir kurala aykırı veya bunu değiştirici nitelikte bir hüküm içermemesi gerekir.
	Bunun yanında, kurallar hiyerarşisinin, yönetmelikler bakımından ifadesi niteliğini taşıyan Anayasa'nın 124. maddesinde; Cumhurbaşkanının, bakanlıkların ve kamu tüzel kişilerinin, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak ve bunlara aykırı olmamak şartıyla yönetmelikler çıkarabilecekleri kuralına yer verilmiştir. Bu çerçevede, bir kanunla veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle daha önceden düzenlenmeyen bir konuda yönetmelik çıkarılması mümkün olmayıp, yönetmeliklerin bu anlamda kanuna veya cumhurbaşkanlığı kararnamesine dayanmak zorunda olduğu, Türk hukukunda, idarenin bir alanı asli olarak yönetmelikle düzenlemesinin mümkün olmadığı anlaşılmaktadır. Başka bir anlatımla, Türk hukukunda idarelerin "muhtar (özerk) bir yönetmelik yetkisi" bulunmamaktadır (GÖZLER Kemal, İdare Hukuku, Cilt I, 2019, Bursa, s. 1392-1393).
	Aktarılan mevzuatın birlikte değerlendirilmesinden, tabiat varlıkları ve doğal sit alanları ile özel çevre koruma bölgelerinde bulunan Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerle ilgili tasarrufta bulunma yetkisinin 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Tabiat Varlıklarını Koruma Genel Müdürlüğü'ne verildiği, Kararnamede söz konusu yerlere ilişkin her türlü tasarrufta bulunmak, işletmek, işlettirmek ve kullanım izinlerini vermek şeklinde sayılan yetkinin hangi usul ve esaslara göre kullanılacağına ilişkin düzenleme öngörülmediği, konunun düzenlendiği dava konusu Yönetmelik'te söz konusu taşınmazlarla ilgili olarak Bakanlığın sahip olduğu yetkinin ihale yoluyla kullanılacağının temel prensip olarak belirlendiği, bu bağlamda dava konusu Yönetmeliğin 4. maddesinde, "Bu Yönetmelikte geçen Kanun, 08/09/1983 tarih ve 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nu ifade eder." kuralına yer verildiği anlaşılmaktadır.

Dava konusu Yönetmeliğin 36. maddesinde, pazarlık usulüyle ihalenin yapılmasının belli bir şekle bağlı olmadığı, bir veya daha fazla istekliden yazılı veya sözlü tekliflerin alınması ve bedel üzerinde anlaşılması suretiyle yapılacağı; 55. maddesinin 4. fıkrasının (c) bendinde ise, en az on yıl süreli, çevrenin ve biyolojik çeşitliliğin en uygun şekilde korunması, kullanması, izlenmesi, proje geliştirilmesi, iyileştirilmesi ile çevre kirliliğinin önlenmesi amacı ile faaliyet gösteren vakıflara veya bu vakıfların kuruluşlarına Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerin 2886 sayılı Kanun'un 51. maddesinin birinci fıkrasının (g) bendine göre pazarlık usulüyle kiraya verilebileceği; 2886 sayılı Kanun'un 51. maddesinin birinci fıkrasının (g) bendinde ise, kullanışlarının özelliği, idarelere yararlı olması veya ivediliği nedeniyle kapalı veya açık teklif yöntemleriyle ihalesi uygun görülmeyen, Devletin özel mülkiyetindeki taşınır ve taşınmaz malların kiralanmasının pazarlık usulüyle yapılabileceği düzenlenmiştir. 
	Aktarılan mevzuat ve açıklamalar çerçevesinde yapılan incelemeden; dava konusu Yönetmeliğin dayanağı olan 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi (Mülga 644 sayılı KHK ile aynı düzenlemeleri içermektedir) ve dava konusu Yönetmeliğin dayanağı olmamakla birlikte, uygulanacak kanun olarak atıfta bulunulan ve Hazinenin özel mülkiyetindeki taşınmazlarla Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerin işletilmesi, işlettirilmesi ve diğer yollarla ekonomiye kazandırılmasına ilişkin temel kanun olan 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'ndaki hükümler göz önüne alındığında; herhangi bir şekilde idareye, vakıflara veya bu vakıfların kuruluşlarına Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerin pazarlık usulüyle kiraya verilmesi bakımından görev ve yetki verilmediği anlaşılmaktadır. Başka bir anlatımla, ne 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nde ne de 2886 sayılı Kanun'da, dava konusu Yönetmeliğin 55. maddesinin 4. fıkrasının (c) bendine ilişkin bir hukuki dayanak bulunmamaktadır.