muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Danıştay — Esas No: 2024/1769, Karar No: 2024/5583, Tarih: 10.10.2024

Bu itibarla; söz konusu projeyle ilgili verilen "ÇED Olumlu" kararında hukuka aykırılık bulunmadığından, dava konusu işlemin iptali yolundaki Mahkeme kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Temyiz istemlerinin kabulüne,
 2.Temyize konu ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 20/A-2(i) maddesi uyarınca DAVANIN REDDİNE,
3.Aşağıda ayrıntısı gösterilen ... TL yargılama giderinin davacılar üzerinde bırakılmasına,
4.Davalı idarece temyiz aşamasında yapılan ve aşağıda dökümü gösterilen...TL yargılama gideri ile hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca duruşmalı işler için belirlenen ... TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalı idareye verilmesine,
5. Davalı yanında müdahil tarafından yapılan ... TL yargılama giderinin davacılardan alınarak davalı yanında müdahile verilmesine,
6.  Dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
7.2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 20/A-2-(i) maddesi uyarınca, kesin olarak, 10/10/2024 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
 
(X) KARŞI OY :
Dava; ... İli, ... İlçesi, ... Mahallesi sınırları içerisinde davalı yanında müdahil tarafından yapılması planlanan "... Altın Madeni İşletmesi 3. Kapasite Artırımı ..." projesiyle ile ilgili olarak Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Çevresel Etki Değerlendirmesi, İzin ve Denetim Genel Müdürlüğünce verilen ... tarih ve ... sayılı "ÇED Olumlu" kararının iptali istemiyle açılmıştır.

(X) KARŞI OY :
Dava; ... İli, ... İlçesi, ... Mahallesi sınırları içerisinde davalı yanında müdahil tarafından yapılması planlanan "... Altın Madeni İşletmesi 3. Kapasite Artırımı ..." projesiyle ile ilgili olarak Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Çevresel Etki Değerlendirmesi, İzin ve Denetim Genel Müdürlüğünce verilen ... tarih ve ... sayılı "ÇED Olumlu" kararının iptali istemiyle açılmıştır.
Uyuşmazlıkta; Danıştay Altıncı Dairesinin 27/04/2023 tarih ve E:2023/843, K:2023/4200 sayılı kararıyla açık ocak faaliyetleri ile yeraltı ocağı faaliyetlerinin birlikte kümülatif etkisinin yargısal denetim dışında kalmaması amacıyla ÇED raporunun bütünüyle dikkate alınması gerektiği gerekçesiyle Mahkeme kararının bozulması üzerine, her ne kadar  bozma kararına uyularak İdare Mahkemesince alınan ek bilirkişi raporu dikkate alınmak suretiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş ise de, ek bilirkişi raporunun tüm bilirkişilerce imzalandığı görülmekle birlikte, bozma kararında yer verilen hususların tüm bilirkişilerin uzmanlık alanlarını ilgilendirdiği halde ek bilirkişi raporunun içeriğinde sadece çevre mühendisi ile maden mühendisinin değerlendirmelerine yer verildiği görülmüş olup, ... sayılı Genelge kapsamında verilen dava konusu ÇED olumlu kararının dayanağı ÇED raporunun,... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararında yer alan iptal gerekçeleri çerçevesinde revize edilip edilmediğinin ortaya konulması, Danıştay Altıncı Dairesinin 27/04/2023 tarih ve E:2023/1821, K:2023/4201 sayılı kararında da vurgulandığı üzere, açık ocak faaliyetleri ile yeraltı ocağı faaliyetlerinin birlikte kümülatif etkisinin yargısal denetim dışında kalmaması için ÇED raporunun bütünüyle incelenmesi zorunlu olup, bu konudaki incelemenin ise tüm bilirkişilerce yapılması gerektiği halde, bu gerekliliğe uyulmayarak hazırlanan ek bilirkişi raporunun uyuşmazlığı tüm yönleriyle açılığa kavuşturması mümkün değildir.
Bu itibarla, Danıştay Altıncı Dairesinin 27/04/2023 tarih ve E:2023/1821, K:2023/4201 sayılı bozma kararında yer verilen hususların açıklığa kavuşturulması amacıyla tüm bilirkişilerin değerlendirmelerine yer verilmesi suretiyle ek bilirkişi raporu alınması gerektiği sonucuna varıldığından, Mahkeme kararının bozulması gerektiği oyu ile çoğunluk kararına katılmıyoruz.
Danıştay — Esas No: 2024/1085, Karar No: 2024/5582, Tarih: 10.10.2024

"İçtihat Metni"
               T.C.
D A N I Ş T A Y
 DÖRDÜNCÜ DAİRE  
Esas  No : 2024/1085
Karar No : 2024/5582     
TEMYİZ EDENLER : 1- (DAVALI): ... Bakanlığı 
VEKİLİ   : Av. ...
 2- (DAVALI YANINDA MÜDAHİL): ... İşletmeleri Anonim Şirketi 
VEKİLİ     : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI)  :   ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı	  
VEKİLİ    :  Av. ...
 
MÜDAHİLLER (DAVACI YANINDA):	
1-... Genel Müdürlüğü
VEKİLİ    : Av. ...
 2- ... 3-... ... 27-...
VEKİLİ: Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... İdare Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. 
YARGILAMA SÜRECİ	:
Dava konusu istem: ...İli, ... İlçesi, ... Mahallesi sınırları içerisinde davalı yanında müdahil tarafından yapılması planlanan "... Altın Madeni İşletmesi 3. Kapasite Artırımı ..." projesiyle ile ilgili olarak Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Çevresel Etki Değerlendirmesi, İzin ve Denetim Genel Müdürlüğünce verilen ... tarih ve ... sayılı "Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) Olumlu" kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararının Danıştay Altıncı Dairesinin 27/04/2023 tarih ve E:2023/843, K:2023/4200 sayılı kararıyla bozulması üzerine, bozma kararına uyularak, ek bilirkişi raporunun alınması suretiyle verilen temyize konu İdare Mahkemesi kararında;  uyuşmazlığın çözümü amacıyla çevre mühendisi, jeoloji mühendisi, maden mühendisi, kimya mühendisi, orman mühendisi, ziraat mühendisi, harita mühendisi ve (flora ve fauna olmak üzere) iki biyolog bilirkişilerinden oluşan bilirkişi heyetiyle yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen ek bilirkişi raporunda özetle; maden mühendisliği bakımından yapılan değerlendirmede; 1) davaya konu sahada kuzey doğu (KD), güney batı 1 (GB1) yeraltı işletmelerine ek olarak, güney batı 2 (GB2) ve güney batı 3 (GB3) isimli 2 adet yeraltı ocaklarının planlandığı, mevcut durumda bu ocakların fiili olarak faaliyetlerini sürdürdüğü, galerilerde ilerleme yönteminin delme, patlatma ve çıkan malzemenin (cevher ve EOK malzeme) yeraltı kamyonlarıyla taşınması ve tahkimat döngüsü ile yapıldığı, yeraltı işletme yöntemi olarak damarın eğimine göre iki yöntemin uygulandığı, bunların; damarın eğiminin 70'den az olduğu yerlerde "kes ve doldur" (cut & fill) ve damarın eğiminin 70'den fazla olduğu yerlerde “ara katlı uzun delgili kazı” (sub-level long hole stoping) yöntemlerinin olduğu, bu yöntemlerin özellikle damar eğimlerinin fazla olduğu metal madenlerinde yaygın olarak kullanıldığı, madencilikte dolgunun; üretim yapılarak açılan bir alanın, kısmen veya tamamen el, gravite, mekanik, pnömatik ve hidrolik araçlar kullanılarak doldurulması işleminin olduğu, dünyada dolgu teknolojisinin gelişiminde ve bundan faydalanılmasında son 30 senedir büyük bir gelişme kaydedildiği, madencilik sektörünün, yeraltında geniş üretimli açık alanların doldurulmasıyla ilgili teknoloji ile özellikle ilgilendiği, yeraltında kullanılan dolgunun madencilikte sağladığı yararları; güvenli ve ekonomik madenciliğe olanak sağlaması, tasmanı engellemesi, havalandırma kontrolünü sağlaması, galeri ve üretim boşluklarının duraylılığına yardımcı olması, çalışma yerlerinin duraylılığını sağlaması, yan topukların duraylılığını sağlaması, topukların kazanımını sağlayarak, cevher kaybının azaltması, ocak ve/veya tesis artıklarına yer teşkil etmesi olarak sıralanabildiği, yeraltı madenciliğinde dolgu malzemesi olarak genellikle tesis atıklarının ya da açık ocak veya yeraltı ocağından çıkan pasanın kullanıldığı, bu malzemelerin dolgu malzemesi olarak kullanılmasının bir yandan dolgu için kolay malzeme teminini sağlarken, bir yandan da işletme atıklarını ortadan kaldırmak için ekonomik ve basit yol olduğu, yeryüzü hareketleri ve çevre sorunları bakımından dolgulu yöntemlerin kullanımının gittikçe arttığı, yeraltının doldurulması zor bir işlem olduğu için ocak çalışmalarının buna göre planlanmasının  gerektiği, dolgulu yöntemlerin en büyük çevresel faydasının, yeryüzünde tasman

pasanın kullanıldığı, bu malzemelerin dolgu malzemesi olarak kullanılmasının bir yandan dolgu için kolay malzeme teminini sağlarken, bir yandan da işletme atıklarını ortadan kaldırmak için ekonomik ve basit yol olduğu, yeryüzü hareketleri ve çevre sorunları bakımından dolgulu yöntemlerin kullanımının gittikçe arttığı, yeraltının doldurulması zor bir işlem olduğu için ocak çalışmalarının buna göre planlanmasının  gerektiği, dolgulu yöntemlerin en büyük çevresel faydasının, yeryüzünde tasman (çökmeler) hareketlerinin meydana getirmemesi olduğu, bu etkilerin çevresel olarak doğaya ve yaşam alanlarına (bina, yol, baraj vb

.) zarar verebildiği, tasman etkilerinin özellikle yeryüzünde yamaç olarak bulunan bölgelerde daha fazla zararlara neden olabildiği, bu nedenle uygulanan dolgulu yeraltı üretim yöntemlerinin başarısının yüzeyde tasman meydana getirip getirmemesi ile önemli ölçüde ölçülebildiği, keşif esnasında yeraltı üretim alanlarının üstünde bulunan topoğrafya üzerinde ve özellikle de yamaçlı alanlarda gözlem yapıldığı ve herhangi bir tasman hareketine ya da izine rastlanılmadığı, bilirkişi heyetinin sahanın tamamını incelediği, keşif  esnasında tasman hareketi belirlenmemiş olduğu için de yer altı portallarının incelenmesine gerek duyulmadığı, 2) Mahkeme heyeti ve taraflar ile 16 Şubat 2022 tarihinde yerinde keşif yapıldığı, açık ocak hazırlık faaliyetlerine Nisan 2010 itibarıyla başlanıldığı ve Eylül 2010 itibarıyla tam üretime geçildiği, Ekim 2019 tarihi itibarıyla da açık ocak üretim faaliyetlerinin sonlanmış olduğu belirtilmiş olup, keşif incelemesi esnasında da bu durumun tespit edildiği, 2021-2022-2023 yılları için etap 7 ve etap 8 açık ocaklarının planlandığı, ancak yapılan araştırma sondajları sonucu ekonomik açıdan uygun bulunmayarak iptal edildiğinin belirtildiği, etap 7 ve etap 8 açık ocaklarının faaliyet alanlarına yeraltı üretiminin kaydırıldığı, üretimi tamamlanan ocak etap 6'nın geri dolu faaliyetlerinin tamamlandığı, rehabilitasyon ve ağaçlandırma faaliyetlerinin 2022-2023 yıllarında devam edeceğinin keşif esnasında görüldüğü, yine 2010-2019 arası 25.000.000 m3 dekapaj işinin yapıldığının, 2019-2021 yıllarında 4.800.000 m3 geri dolgu ve rehabilitasyon işlemlerinin yapıldığının keşif mahallinden ve dava dosyasından belirlendiği, hesaplamalarda kullanılan formülün ve yaklaşımların bilimsel ve teknik olarak uygun olduğu, Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliğinde "Maden ve Taş Ocakları ile Benzeri Alanlarda Patlama Nedeniyle Oluşacak Titreşimlerin En Yakın Çok Hassas Kullanım Alanının Dışında Yaratacağı Zemin Titreşimlerinin İzin Verilen En Yüksek Değerleri” olan 50 mm/sn'nin altına 23,4 m'de ulaşıldığı, değerlendirme, izin verilen en yüksek titreşim hızı olan 5 mm/sn için yapıldığında emniyetli mesafenin yaklaşık 115 m'ye karşılık geldiği, bu mesafelerin içerisinde yerleşim birimi veya binanın bulunmadığı, oluşacak titreşimin herhangi bir olumsuz etkisinin olmayacağının belirlendiği, bu hesaplamalar göre ÇED dosyasında belirtilen patlayıcı miktarlarının (özgül şarj) uygun olduğu, hava şoku oluşumuyla ilgili yapılan değerlendirmede sonucunda hava şokunun en hafif etkisinin 75 m mesafede sonlandığı, bu mesafede herhangi bir yerleşim alanının zaten olmadığı, taş savrulması ile yapılan hesaplamalarda taş savrulma mesafesinin yaklaşık 650 m olduğu ve en yakın yerleşim yeri olan ... (1

... (1.6km) üzerine etkisinin olmayacağının görüldüğü, yapılan değerlendirmeler sonucunda açık işletme geometrileri stabilite sonuçları ve patlatma kaynaklı çevresel etkiler üzerine yapılan planlamalar ve hesaplamaların maden mühendisliği disiplini açısından uygun bulunduğu,  3) dava konusu ÇED Olumlu kararının  dayanağı ÇED raporunun ... sayılı Genelge çerçevesinde ... İdare Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararında yer alan iptal gerekçeleri çerçevesinde maden mühendisliği disiplini açısından revize edildiğinin belirlendiği, sonuç olarak, maden mühendisilği açısından yürütülen projenin “... Altın Madeni İşletmesi 3. Kapasite Artırımı Projesi ...” ile uyumlu olduğunun görüldüğü, yürütülen madencllik faaliyetlerinin bilimsel ve teknik veriler doğrultusunda incelenmiş olup, faaliyetlerin yürütülmesinin uygun bulunduğu, çevre mühendisliği bakımından yapılan değerlendirmede; ÇED raporu sayfa 5.3'te "Modelde Kullanılan Veriler 1-Kaynak Bilgileri, Üretim Sırasında Toz Kaynakları ve Çıkacak Toz Miktarı" başlığı altında; açık - ocak üretim faaliyetleri sona erdiği için yeraltı madencilik faaliyetleri sırasında patlatma, sökme ve yükleme işlemleri açık alanda gerçekleştirilmeyeceğinden toz emisyonunun oluşmayacağı, bu nedenle yeraltı madenciliği ile üretilen cevher ve EOK kaynaklı toz emisyonlarının hesaplamalara dahil edilmediği açıklamasının mevcut olduğu, hava kalitesi modelleme çalışmasında çalışmanın en yoğun olacağı öngörülen 2023 yılında GB1 Yeraltı Portalı (GB1), GB2 Yeraltı Portalı (GB2), GB3 Yeraltı Portalı (GB3) ve KD yeraltı portalı madenlerinde üretim gerçekleşeceğinden, yeraltı madenlerinden çıkan cevher ile EOK malzemesinin kamyonlar vasıtası ile taşınma/depolanma işleminin aynı anda gerçekleştirileceği göz önüne alınarak oluşacak PM10 ve çöken toz konsantrasyonunun hesaplandığı, Mahkemenin “ÇED raporunun tamamına yönelik değerlendirme yapılması" isteği dikkate alındığında; proje sahası içerisinde halihazırda bulunan 2 adet açık ocağın, 3

. kapasite artırımıyla genişletilecek olan ocak 5'in ve projeye eklenecek üç adet yeni açık ocağın (Ocak 6, Ocak 7, Ocak 8) toz kaynağı olarak Hava Kalitesi Modellemesine dahil edilmediğinin anlaşıldığı, faaliyet alanında yapılan ölçüm sonuçlarının Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği açısından uygunsuzluk içermediği, ancak ÇED raporunun tamamına yönelik değerlendirme yapılması durumunda, modelleme sonuçlarının açık ocakların değerlendirmeye dahil edilmemiş olması nedeniyle Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği açısından denetime elverişli olmadığı, sonuç olarak, keşif esnasında yeraltı üretim alanlarının üstünde bulunan sahanın tamamında, özellikle de yamaçlı alanlarda yapılan gözlemde herhangi bir tasman hareketi ya da izine rastlanılmadığı, sahanın tamamında yapılan incelemede, tasman hareketinin belirlenmemiş olduğu için de yeraltı portallarının incelenmesine gerek duyulmadığı, yapılan değerlendirmeler sonucunda açık işletme geometrileri, şev stabilite sonuçları ve patlatma kaynaklı çevresel etkiler üzerine yapılan planlamalar ve hesaplamaların maden mühendisliği disiplini açısından uygun olduğu, dava konusu ÇED Olumlu kararının ... sayılı Genelge ÇED raporunun, ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararında yer alan iptal gerekçeleri çerçevesinde maden mühendisliği disiplini açısından revize edilmiş olduğu, maden mühendisliği açısından yürütülen projenin “... Altın Madeni İşletmesi 3. Kapasite Artırımı Projesi ..." ile uyumlu olduğunun görüldüğü, yürütülen madencilik faaliyetleri bilimsel ve teknik veriler doğrultusunda incelenmiş olup, faaliyetlerin yürütülmesinin uygun buluduğu, faaliyet alanında yapılan ölçüm sonuçlarının Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği açısından uygunsuzluk içermediği, ancak ÇED raporunun tamamına yönelik değerlendirme yapılması durumunda, modelleme sonuçlarının açık ocakların değerlendirmeye dahil edilmemiş olması nedeniyle Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği açısından denetime elverişli olmadığı, yönünde  görüş ve tespitlerde bulunulmuştur.

Bu durumda, dava dosyasındaki bilgi ve belgeler ile ek bilirkişi raporunun birlikte değerlendirilmesinden; ...İli, ... İlçesi, ... Mahallesi sınırları içerisinde kurulması planlanan "... Altın Madeni İşletmesi 3. Kapasite Artırımı Projesi"ne ilişkin verilen ... tarih ve ... sayılı "ÇED Olumlu" kararının; açık işletme geometrileri, şev stabilite sonuçları ve patlatma kaynaklı çevresel etkiler üzerine yapılan planlamalar ve hesaplamaların maden mühendisliği disiplini açısından uygun olduğu,... sayılı Genelge ÇED raporunun, ... İdare Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararında yer alan iptal gerekçeleri çerçevesinde maden mühendisliği disiplini açısından revize edilmiş olduğu, maden mühendisliği açısından yürütülen projenin “... Altın Madeni İşletmesi 3. Kapasite Artırımı Projesi ..." ile uyumlu olduğu, yürütülen madencilik faaliyetlerinin  bilimsel ve teknik veriler doğrultusunda olduğu, ÇED raporunun tamamına yönelik olarak yapılan değerlendirmede ise;  faaliyet alanında yapılan ölçüm sonuçlarının Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği açısından uygunsuzluk içermemekle birlikte, proje sahası içerisinde hali hazırda bulunan 2 adet açık ocağın, 3. Kapasite artırımıyla genişletilecek olan Ocak 5'in ve projeye eklenecek üç adet yeni açık acağın (Ocak 6, Ocak 7, Ocak 8) toz kaynağı olarak Hava Kalitesi Modellemesine dahil edilmemiş olduğu, modelleme sonuçlarının açık ocakların değerlendirmeye dahil edilmemiş olması nedeniyle Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği açısından denetime elverişli olmadığı anlaşılmış olup, dava konusu işlemde bu yönüyle hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
 Belirtilen gerekçelerle, hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : 1- Davalı idare tarafından, projeyle ilgili ÇED raporunun emisyon hesaplamaları bölümünde yapılan ölçümler, hesaplamalar ve modelleme çalışması  ... sayılı Genelge kapsamında revize edilirken, işletmenin mevcut koşullarındaki çalışma takviminin göz önünde bulundurulduğu, dolayısıyla 3. kapasite artırımı projesi kapsamında yer alan açık ocaklarda 2019 yılı içerisinde üretim faaliyetleri sona erdiği ve rehabilitasyon çalışmaları kapsamında geri dolgu faaliyetleri tamamlandığı için bu bölümde yapılan hesaplamalarda ve modelleme çalışmasında mevcut ve projenin ilerleyişinde uygulanacak olan yeraltı madencilik faaliyetlerinin dikkate alındığı, sonuç olarak projeyle ilgili ÇED sürecinde yer alan ilgili uzman kurum ve kuruluşların olumlu görüşünün bulunduğu, dava konusu işlemin hukuka uygun tesis edildiği belirtilerek, işlemin iptali yolundaki Mahkeme kararının bozularak, davanın reddine karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.

2- Davalı yanında müdahil tarafından, dava konusu proje kapsamında açık ocak faaliyeti bulunmadığı halde, Mahkemece açık ocak faaliyetinin bulunduğu kabulüyle değerlendirme yapıldığı, başlangıçta açık ocak planlanmış iken, maden rezervinin yüzeye yakın olması ve maliyetlerin yüksek olması nedeniyle açık ocakların devreye alınmadığı, bilirkişi raporunda da 2019 tarihi itibarıyla açık ocak üretim faaliyetlerinin sona erdiğinin vurgulandığı, kaldı ki açık ocak faaliyetinin modellemeye dahil edilmesi durumunda mevzuata aykırı bir yönün bulunduğu şeklinde bir bilirkişi raporunun bulunmadığı, bilirkişi raporunda yalnızca açık ocak faaliyetinin modellemeye dahil edilmemesi nedeniyle denetime elverişli bir durumun bulunmadığının belirtildiği, ayrıca hava kirliliğine ilişkin raporlarda kapasite artırımının hava kirliliğine sebep olmayacağının ortaya konulduğu, dolayısıyla Mahkemece bilirkişi raporuyla hava kirliliği bakımından olumsuz bir hususun tespit edilmiş gibi değerlendirme yapılmak suretiyle dava konusu işlemin iptali yolunda verilen kararın bozularak, davanın reddine karar verilmesi gerektiği ileri sürülmüştür.
KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI   :  Davacı ile (... Genel Müdürlüğü haricindeki) davacı yanında müdahiller tarafından, bilirkişi raporunda her ne kadar açık ocak faaliyetlerinin 2019 yılı itibarıyla sona erdiği belirtilmiş ise de, açık ocak faaliyetlerinin uygun olmadığını belirten kesinleşmiş iki iptal kararının bulunduğu, dolayısıyla açık ocak faaliyetlerinin yargısal denetime tabi tutulması gerektiğinin açık olduğu, ayrıca yeraltı galerinde de beş duyu organıyla algılanabilecek gözleme ihtiyaç olduğu, dolayısıyla yer üstünden yapılacak gözlemle yeraltı galerinin değerlendirilmesinin eksik kalacağı, titreşim, hava şoku ve taş savrulması hesabının sadece yerleşim yerlerine göre yapıldığı, oysa flora ve faunanın da olumsuz etkilendiği, kimya mühendisinin önceki Mahkeme kararındaki görüşü ile mevcut görüşünün çelişki oluşturduğu, ayrıca ek bilirkişi raporunda tüm bilirkişilerin bir değerlendirmesinin bulunmadığı, diğer taraftan açık ocak faaliyetlerinin sona ermesi durumunda dahi ÇED raporunun tamamı etkilendiğinden, ... sayılı Genelge uyarınca ÇED raporunun revize edilmesinin de uygun olmadığı belirtilerek, temyiz istemlerinin reddi gerektiği savunulmuş iken, davacı yanında müdahil ... Genel Müdürlüğü tarafından savunma verilmemiştir.
 
TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ	   : Temyiz istemlerinin kabulü ile Mahkeme kararının karşı oyda belirtilen gerekçe ile bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca duruşma istemi yerinde görülmeyerek, işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :

TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ	   : Temyiz istemlerinin kabulü ile Mahkeme kararının karşı oyda belirtilen gerekçe ile bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca duruşma istemi yerinde görülmeyerek, işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY : 
  ...İli, ... İlçesi, ... Köyü civarında davalı yanında müdahil tarafından yapılması planlanan "... Altın Madeni" projesiyle ilgili ilk olarak davalı idare tarafından 02/09/2009 tarihli "ÇED Olumlu" kararı verilmiştir. Bu kararın, iptali istemiyle... İdare Mahkemesinin E:... sayılı dosyasında açılan davada, Mahkemenin... tarih ve K:... sayılı kararı ile davanın reddine karar verilmiş, anılan kararın temyiz edilmesi üzerine, Danıştay Ondördüncü Dairesinin 24/03/2015 tarih ve E:2013/4066, K:2015/2198 sayılı kararı ile Mahkeme kararı onanmıştır.
  Sonrasında davalı yanında müdahil tarafından söz konusu projede kapasite artışı planlanınca davalı idare tarafından "... Altın Madeni Açık ve Kapalı Ocak İşletmesi Kapasite Artırımı" projesiyle ilgili olarak... tarih ve ... sayılı "ÇED Olumlu" kararı verilmiş, anılan kararın iptali istemiyle ... İdare Mahkemesinin E:... sayılı dosyasında açılan davada, Mahkemenin ... tarih ve K:... sayılı kararı ile davanın reddine karar verilmiş, bu kararın temyiz edilmesi üzerine, Danıştay Ondördüncü Dairesinin 24/03/2015 tarih ve E:2013/4061, K:2015/2201 sayılı kararı ile Mahkeme kararı onanmıştır.
Davalı yanında müdahil tarafından anılan projede ikinci kez kapasitenin artırımına karar verilmiş, davalı idare tarafından "... Altın Madeni İşletmesi İkinci Kapasite Artırımı" projesiyle ilgili olarak 11/03/2011 tarihli "ÇED Olumlu" kararı verilmiştir. Söz konusu kararın iptali istemiyle ... İdare Mahkemesinin E:... sayılı dosyasında açılan davada, Mahkemenin ... tarih ve K:... sayılı kararı ile davanın reddine karar verilmiş, anılan kararın temyiz edilmesi üzerine, Danıştay Ondördüncü Dairesinin 24/03/2015 tarih ve E:2013/4067, K:2015/2202 sayılı kararı ile Mahkeme kararı onanmıştır.