muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Danıştay — Esas No: 2024/2809, Karar No: 2025/539, Tarih: 06.03.2025

Yemek yardımı; işverenler tarafından, çalışılan gün esas alınarak beslenme ihtiyacının karşılanması amacıyla çalışanlara aynî veya nakdî olarak yapılan bir sosyal yardımdır. Beslenme ise; bireyin maddi ve manevi varlığını sürdürebilmesi için yeterli, dengeli ve sağlıklı besin alması olarak tanımlanabilir. Yemek yardımı, daha geniş anlamıyla bir beslenme yardımıdır.
	Bu itibarla, yemek kartı/çeki/kuponu vasıtasıyla yapılan ve beslenme amacına matuf olan aynî yemek yardımının yalnızca yemek hizmeti sunan lokanta vb. iş yerlerinde yemek bedeli ödemesi amacıyla kullanılabileceğinin kabul edilmesi, beslenme kavramının daha geniş olan kapsamı ile bağdaşmamaktadır. Beslenme ihtiyacının yemek hizmeti sunan iş yerlerinin yanında aynı zamanda yine beslenmeyi sağlayan besin maddelerinin satın alınması ve tüketilmesi suretiyle giderilmesi de mümkündür. Burada belirleyici olan ana unsur aynî yemek yardımının beslenme ihtiyacının giderilmesinde kullanılmasıdır. 	
	Yemek yardımının ifa ediliş şekline göre 5510 sayılı Kanun'un 80. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde; yemek yardımının aynî olarak yapılması halinde bu yardım tutarının tamamının prime esas kazanca tabi tutulmayacağı, yemek yardımının nakdî olarak yapılması halinde ise Kurumca tutarları yıllar itibarıyla belirlenecek nakdî yemek yardımı tutarlarının prime esas kazanca tabi tutulmayacağı, bu tutarı aşan kısmın ise prime esas kazanca tabi tutulacağı hükme bağlanmıştır.
	Sosyal veya kişisel bir ihtiyacın karşılanması için işveren tarafından yapılan ve çalışanın işverene sunduğu emeğin karşılığı olan ücret ya da sair yan ödemeler kapsamında yer almayan, sadece mal veya hizmet olarak sağlanan sosyal amaçlı yardımlar aynî yardım olarak tanımlanmıştır. Aynî yardımın bizzat işveren tarafından değil de, işverenle bağıtlanan bir sözleşme gereğince üçüncü kişiler tarafından ifa ediliyor olması, bu yardımın aynî yardım niteliğini kaybettirmez.
	Öte yandan, işveren tarafından doğrudan çalışana nakden verilmesi, çalışanın banka hesabına yatırılması veya herhangi bir kullanım sınırlaması olmaksızın nakit gibi her yerde kullanılabilen kartlar aracılığıyla sağlanması halinde yapılan nakdî yemek yardımının (zammının) Kurumca tutarları yıllar itibarıyla belirlenen tutarının prime esas kazanca tabi tutulmayacağı, bu tutarı aşan kısmın ise prime esas kazanca tabi tutulacağı tabiidir. 
	Aynî yemek yardımı ile nakdî yemek yardımı arasındaki en önemli fark, aynî yemek yardımında bu yardımın fiili yemek şeklinde verilmesi veya yemek ve beslenme amacına yönelik mal ve hizmet sunan işyerleri aracılığıyla kullanılması, nakdî yemek yardımında ise bu koşutun aranmamasıdır. Bu belirleyici ayrım nedeni ile yasa koyucu tarafından aynî yemek yardımının tamamı prime esas kazanca dâhil edilmez iken, nakdî yemek yardımının Kurumca tutarları yıllar itibarıyla belirlenen belli bir kısmının prime esas kazanca dâhil edilmemesi yoluna gidilmiştir.

5510 sayılı Kanun’un yukarıda anılan bu hükmünden hareketle uyuşmazlığın çözümü için yemek kartı aracılığıyla yapılan yemek yardımlarının hukuki nitelemesinin yapılması, başka bir ifade ile yemek kartı ile yapılan yemek yardımlarının aynî yardım mı, nakdî yardım mı olduğunun açıklığa kavuşturulması gerekir. 
	Olayda, yemek kartının; çalışanların beslenme ihtiyaçlarının iş yeri ve müştemilatında karşılanamaması nedeniyle yemek yardımını aynî yardım tanımı ve kapsamında iş yerinde ve/veya iş yeri dışında kapalı devre bir elektronik mutabakat sistemi içerisinde organize eden davacı Dernek üyeleri tarafından sunulan, davacı Dernek üyeleri ile işverenler ve üye iş yerleri arasında imzalanan sözleşmelere dayalı olarak yemek verme hizmeti sunan lokanta vb. üye iş yerleri ile beslenme amacına yönelik besin maddesi harcamaları için diğer üye iş yerlerinde de kullanılabilen, bankaların aracılık ettiği ödeme sistemi ve uygulamaları ile entegre olmayan ve bankacılık sisteminden bağımsız olarak özerk POS altyapısı ağında işlem görebilen, nakit ve/veya nakit yerine kullanılamayan, iş günü esas alınarak aylık yemek yardımı yüklemelerinin yapıldığı, faturalı işleyiş ve elektronik kayıt düzeni içerisinde denetlenebilir niteliği olan özel bir kart olduğu anlaşılmaktadır.
	Dolayısıyla, yukarıda vasıfları belirtilen bir yemek kartının, faturalı olarak sunulan bir hizmet olduğu, yemek kartında bulunan bakiyenin nakit olarak çekilemeyeceği ve nakit gibi her mecrada (yemek ve besin maddesi satışı yapan üye işyerleri dışındaki işletmelerde) kullanılamayacağı tartışmasız olduğundan, bu nitelikleri haiz yemek kartı ile yapılan yardımın aynî yemek yardımı olduğu sonucuna ulaşılmaktadır.
	Bütün bu açıklamalardan da anlaşılacağı üzere, 5510 sayılı Kanun'un 80. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde yardımın; aynî olarak verilmesi bu yardımın prime esas kazançtan muaf tutulması için yeterli görülmesine ve yardımın aynî olarak gerçekleştirileceği yer bakımından mekânsal bir ayrıma (iş yeri veya müştemilatı içi ya da dışı ayrımına) gidilmemesine karşın, dava konusu düzenlemelerle Kanun’un bu belirlemesi dışında ve kanunla verilmiş olan bir hakkı daraltıcı mahiyette hükümler getirilmiş olduğu görülmektedir.
	Sonuç itibarıyla, 5510 sayılı Kanun’un 80. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde yer alan kanuni düzenleme uyarınca yardım tutarının prime esas kazanca tabi tutulmaması ya da sınırlı tabi tutulmaması yönünden "ayni ya da nakdi yapılmasına” göre farklılık arz eden yemek yardımına, Kanun'a aykırı ayrımlara gidilmek suretiyle kurallar getirdiği açık olan dava konusu düzenlemelerde bu yönüyle normlar hiyerarşisine ve hukuka uyarlık görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
            Açıklanan nedenlerle;
1.Dava konusu düzenlemelerin iptali yolundaki Danıştay Onuncu Dairesinin temyize konu 08/05/2024 tarih ve E:2023/170, K:2024/1853 sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçeyle  ONANMASINA, 
2.Kesin olarak,  06/03/2025 tarihinde, oyçokluğu ile karar verildi. 
KARŞI OY

KARAR SONUCU:
            Açıklanan nedenlerle;
1.Dava konusu düzenlemelerin iptali yolundaki Danıştay Onuncu Dairesinin temyize konu 08/05/2024 tarih ve E:2023/170, K:2024/1853 sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçeyle  ONANMASINA, 
2.Kesin olarak,  06/03/2025 tarihinde, oyçokluğu ile karar verildi. 
KARŞI OY 
X- 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun "Prime esas kazançlar" başlıklı 80. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde; ayni yardımlar ve ölüm, doğum ve evlenme yardımları, görev yollukları, seyyar görev tazminatı, kıdem tazminatı, iş sonu tazminatı veya kıdem tazminatı mahiyetindeki toplu ödeme, keşif ücreti, ihbar ve kasa tazminatları ile Kurumca tutarları yıllar itibarıyla belirlenecek yemek, çocuk ve aile zamları, işverenler tarafından sigortalılar için özel sağlık sigortalarına ve bireysel emeklilik sistemine ödenen ve aylık toplamı asgari ücretin %30’unu geçmeyen özel sağlık sigortası primi ve bireysel emeklilik katkı payları tutarlarının, prime esas kazanca tabi tutulmayacağı kuralı yer almıştır.
Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği'nin, "Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki sigortalıların prime esas kazançları" başlığını taşıyan 97. maddesinin 7. fıkrasının (a) bendinde; işveren tarafından; iş yerinde veya müştemilatında yemek verilmemesi şartıyla yemek bedeli adı altında sigortalılara veya sigortalılar için üçüncü kişilere yapılan her türlü ödemelerin, günlük asgari ücretin Kurum Yönetim Kurulunca belirlenen oranının fiilen çalışılan gün sayısı ile çarpılması sonucunda bulunacak tutarının prime esas kazançların hesaplanmasında dikkate alınmayacağı hükmü bulunmakta olup, bu doğrultuda 2022/22 sayılı Genelge'nin dava konusu edilen 2.1.2 maddesinde, işverenlerce  sigortalılar için iş yeri veya müştemilatı dışında kalan yerlerde  üçüncü kişilere nakden yapılan yemek  ödemelerine; 2.1.4 maddesinde de, sigortalılar için üçüncü kişilere yemek kuponu, yemek kartı, yemek çeki vb. araçlarla fatura karşılığı ödenen yemek bedellerine ilişkin günlük  brüt  asgari  ücretin %23,65’inin  fiilen  çalışılan  gün  sayısı  ile  çarpılması sonucunda bulunacak tutarın, prime esas kazanca dahil edilmeyeceği kuralı getirilmiştir.
5510 sayılı Kanun ile  "ayni ya da nakdi yapılmış olması" ayrımını esas alarak yemek yardımı prime esas kazanç bakımından farklı sonuçlara tabi tutulduğundan, ayni yardım kavramının neye karşılık geldiğinin açıklığa kavuşturulması gerekmektedir. "Ayni" kelimesi sözlük anlamı ile nesnesel, para ile değil maddesel/mal olarak karşılananı ifade etmekte olup, "ayni yardım" ise Yardım Toplama Esas ve Usulleri Hakkında Yönetmelik'te; "Nakit ve nakit benzeri dışındaki tüm maddi varlıklarla yapılan yardımlar" olarak tanımlanmıştır.

Ayni yardım, sosyal veya kişisel bir ihtiyacın karşılanması için yapılmakta olup,  çalışanın ihtiyacını doğrudan ve parasal olmayan şekilde karşılamak amacıyla yapılmaktadır. Dolayısıyla, yemek yardımının, ayni yardım olarak yapıldığının kabulü için  doğrudan işveren tarafından, işçiye, işyeri ve müştemilatı içinde fiilen “yemek vermek” şeklinde sunulması halinin anlaşılması gerektiği sonucuna varılmaktadır.
Buna göre, "ayni ya da nakdi yapılmış olması" ayrımını esas alarak yemek yardımını prime esas kazanç bakımından farklı sonuçlara tabi tutan 5510 sayılı Kanun hükmünün, ayni yardımın yukarıda belirtilen niteliği de göz önüne alındığında, işverenin söz konusu yemek bedelini üçüncü kişilere nakden ödemesi veya yemek yardımını işçiye yemek kartı/çeki/kuponu gibi araçlarla ödemesi halinin  de, ayni yardım kapsamında kabul edilecek biçimde genişleterek yorumlanmasının mümkün olmadığı anlaşılmaktadır. 
Bu itibarla, yemek yardımının, doğrudan işveren tarafından, işçiye, iş yeri ve müştemilatı içinde fiilen “yemek vermek” şeklinde sunulması halinde ayni yardımın söz konusu olacağı sonucuna varıldığından, işverenin, yemek bedelini üçüncü kişilere nakden ödemesi veya işçiye yemek kartı/çeki/kuponu gibi araçlarla ödemesi halinde ayni yardımdan bahsedilemeyeceği ve bu halde yapılan nakdi ödemenin yalnızca davalı Kurumca tutarları yıllar itibarıyla belirlenecek kısmının prime esas kazanca tabi tutulmayacağı, bu tutarı aşan kısmının sigorta primine tabi olduğu değerlendirilmiş olup, dava konusu Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği'nin 97. maddesinin 7. fıkrasının (a) bendi ile bu Yönetmelik'e dayanılarak yayımlanan 2022/22 sayılı Genelge’nin 2.1.2 ve 2.1.4. maddelerinde, 5510 sayılı Kanun'a aykırılık bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle, davalı idarenin temyiz isteminin kabulü ile temyize konu Daire kararının bozulması gerektiği oyuyla, karara katılmıyoruz. 
KARŞI OY
XX-5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun "Prime esas kazançlar" başlıklı 80. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde; ayni yardımlar ve ölüm, doğum ve evlenme yardımları, görev yollukları, seyyar görev tazminatı, kıdem tazminatı, iş sonu tazminatı veya kıdem tazminatı mahiyetindeki toplu ödeme, keşif ücreti, ihbar ve kasa tazminatları ile Kurumca tutarları yıllar itibarıyla belirlenecek yemek, çocuk ve aile zamları, işverenler tarafından sigortalılar için özel sağlık sigortalarına ve bireysel emeklilik sistemine ödenen ve aylık toplamı asgari ücretin %30’unu geçmeyen özel sağlık sigortası primi ve bireysel emeklilik katkı payları tutarlarının, prime esas kazanca tabi tutulmayacağı kuralı yer almış, (c) bendinde ise,(b) bendinde belirtilen istisnalar dışında her ne adla yapılırsa yapılsın tüm ödemeler ile ayni yardım yerine geçmek üzere yapılan nakdi ödemelerin prime esas kazanca tabi tutulacağı düzenlenmiştir.

Kanun'un 80. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinde, ayni yardım yerine geçmek üzere yapılan nakdi ödemelerin prime esas kazanca tabi tutulacağı açıkça hüküm altına alınmış olup, işverenin yemek bedelini üçüncü kişilere nakden ödemesi veya işçiye “yemek kartı/çeki/kuponu gibi araçlarla ödemesi" halinin bu kapsamda bulunduğu ve prime esas kazanca tabi tutulması gerektiği sonucuna varıldığından, dava konusu Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği'nin 97. maddesinin 7. fıkrasının (a) bendi ile bu Yönetmeliğe dayanılarak yayımlanan 2022/22 sayılı Genelge’nin 2.1.2 ve 2.1.4. maddelerinde, hukuka  aykırılık, aksi yönde verilen Daire kararında ise hukuki isabet bulunmadığı sonucuna varılmaktadır.
Açıklanan nedenlerle, davalı idarenin temyiz isteminin kabulü ile temyize konu Daire kararının bozulması gerektiği oyuyla, karara katılmıyorum. 
KARŞI OY
XXX-Uyuşmazlık, 5510 sayılı Kanun'un 4. maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı olanlara işveren tarafından yapılan ayni ve nakdi yemek yardımlarının, sigorta primine esas kazanca dahil edilip edilmeyeceği noktasındadır.
5510 sayılı Kanun’un 80. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi uyarınca, 4. maddenin 1. fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı olan hizmet akdi ile bir veya birden fazla işveren tarafından çalıştırılanlara işveren tarafından yapılan ayni yardımlar bütünüyle prime esas kazançtan hariç tutulurken, nakden yapılan yemek yardımlarının yalnızca davalı Kurumca tutarları yıllar itibarıyla belirlenecek kısmı (Kurum Yönetim Kurulunun ... tarihli ve ... sayılı kararıyla günlük brüt asgari ücretin % 23,65’i) sigorta priminden istisna tutulmuştur.
 5510 sayılı Kanun hükmü ile yemek yardımı "ayni ya da nakdi yapılmış olması" ayrımı esas alınarak, prime esas kazanç bakımından farklı sonuçlara tabi tutulmuştur.  Ayni yardım, sosyal veya kişisel bir ihtiyacın karşılanması için yapılmakta olup, çalışanın ihtiyacını doğrudan ve parasal olmayan şekilde karşılamak amacıyla yapılmaktadır. Dolayısıyla, yemek yardımının, ayni yardım olarak yapıldığının kabulü için  yardımın aynî olarak gerçekleştirileceği yer bakımından mekânsal bir ayrıma (işyeri veya müştemilatı içi ya da dışı ayrımına) gidilmeksizin işçiye, fiilen “yemek vermek” şeklinde sunulması halinin anlaşılması gerektiği sonucuna varılmaktadır.

Bu itibarla, yemek yardımının, işçiye, fiilen “yemek vermek” şeklinde sunulması halinde ayni yardımın söz konusu olacağı sonucuna varıldığından,  işverenin söz konusu yemek bedelini işçiye “yemek kartı/çeki/kuponu gibi araçlarla ödemesi" durumunun, yemek kartı/çeki/kuponunun, yemek bedelinin ödenmesi dışında başka mecralarda ve yemek bedeli ödeme dışında -nakit ya da nakit yerine geçecek şekilde- başka amaçlarla kullanılmasının mümkün olması nedeniyle, bahse konu yemek yardımının "nakdi yardım" kapsamında değerlendirilmesi ve davalı Kurumca tutarları yıllar itibarıyla belirlenecek kısmının (Kurum Yönetim Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararıyla günlük brüt asgari ücretin % 23,65’inin) prime esas kazanca tabi tutulmaması, bu tutarı aşan kısmının ise sigorta primine tâbi olması gerekecektir.
Bu durumda, sigortalılar için üçüncü kişilere yemek kuponu, yemek kartı, yemek çeki vb. araçlarla fatura karşılığı ödenen yemek bedellerine ilişkin günlük  brüt  asgari  ücretin %23,65’inin  fiilen  çalışılan  gün  sayısı  ile  çarpılması sonucunda bulunacak tutarın, prime esas kazanca dahil edilmeyeceği hususunun düzenlendiği  2022/22 sayılı Genelge'nin dava konusu edilen  2.1.4 maddesinde  hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle, davalı idarenin temyiz isteminin kısmen kabulü ile temyize konu Daire kararının 2022/22 sayılı Genelge'nin  2.1.4 maddesinin iptaline yönelik kısmının bozulması gerektiği oyuyla, kararın bu kısmına katılmıyorum.
Danıştay — Esas No: 2024/2061, Karar No: 2025/1452, Tarih: 06.03.2025

"İçtihat Metni"
               T.C.
 D A N I Ş T A Y
  DÖRDÜNCÜ DAİRE 
 Esas     No : 2024/2061
 Karar	No : 2025/1452                                                                   
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	 : ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı	
VEKİLİ	 : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI)	: ...
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMİN KONUSU	: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin   ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. 
YARGILAMA SÜRECİ	:
Dava konusu istem: Ankara ili, Çankaya ilçesi, ... Mahallesi, ...Cadde, No:... adresinde işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmadan açık otopark işletildiğinin tespiti üzerine  davacıya 1608 sayılı Kanunun 1. maddesi uyarınca 581,00-TL idari para cezası verilmesine ve işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınıncaya kadar iş yerinin faaliyetten men edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı encümen kararının iptali istenilmiştir.
               İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun 7. maddesinden bahisle, anılan Kanun maddesinde, "Yolcu ve yük terminalleri, kapalı ve açık otoparklar yapmak, yaptırmak, işletmek, işlettirmek veya ruhsat vermek" yetkisinin Büyükşehir belediyesinin görev, yetki ve sorumlulukları arasında sayılmışken,; 30/12/2020 tarihinde söz konusu maddenin İlçe Belediyelerinin görev ve yetkilerini düzenleyen kısmının  "Bölge otoparkı, kapalı ve açık otoparklar yapmak, yaptırmak, işletmek, işlettirmek veya ruhsat vermek" şeklinde değiştirilmek suretiyle ilçe belediyelerine de otopark konulu işyeri açma ve çalışma ruhsatı vermek yetkisinin tanındığı belirtilmiş ve dava konusu adreste faaliyet yürüten Sağlam Otopark isimli açık otopark için işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenmesi yetkisinin Çankaya Belediye Başkanlığı'na ait olduğundan bahisle, davalı Ankara Büyükşehir Belediyesince tesis edilen işlemin yetki unsuru yönünden sakat olduğu, dava konusu işlemde bu yönüyle hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı  tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı  tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. 
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI	 : 7261 sayılı Kanunla 5216 sayılı Kanunun 7. maddesinde yapılan değişiklikle,  "Bölge otoparkı, kapalı ve açık otoparklar yapmak, yaptırmak, işletmek, işlettirmek veya ruhsat verme" hususunda ilçe belediyelerinin de yetkilendirildiği, bununla beraber,  büyükşehir belediyelerinin açık otoparklar yapmak, yaptırmak, işletmek, işlettirmek veya ruhsat vermek yetkisinin kaldırıldığına dair açık bir ibare bulunmadığı, dolayısıyla dava konusu işlemin usul ve hukuka uygun tesis edildiği, İdare Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği  ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI	:  Cevap verilmemiştir. 
TETKİK HÂKİMİ	: ...
DÜŞÜNCESİ	: Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE	:
           3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun’un 3. maddesinde, belediye hudutları ve mücavir alan içinde kalan işyeri ve işletmelerden büyükşehir belediyesi sınırları içinde büyükşehir belediyesinin yetkili olduğu konularda büyükşehir belediyesinin, bunların dışında kalan hususlarda büyükşehir ilçe belediyesinin, diğer belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde belediyenin işyeri açma ve çalışma ruhsatını vermeye yetkili olduğu ve 5. maddesinde ise, işyeri veya işletme açmak isteyenlerin, işin özelliğine göre, yönetmelikte öngörülen kriterlere uygun olarak işyerini düzenledikten sonra başvuru formunu doldurarak 3. maddede belirtilen mercie ibraz edeceği ve bu başvurunun yönetmelikte öngörülen kriterlere uygun olarak doldurulduğunun tespiti halinde, başkaca bir işleme gerek kalmaksızın işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenerek ilgiliye verileceği hükme bağlanmıştır.

5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun "Büyükşehir ve ilçe belediyelerinin görev ve sorumlulukları" başlıklı 7. maddesinin birinci fıkrasında, "Büyükşehir belediyesinin görev, yetki ve sorumlulukları şunlardır: [...] (d) Büyükşehir belediyesi tarafından yapılan veya işletilen alanlardaki işyerlerine büyükşehir belediyesinin sorumluluğunda bulunan alanlarda işletilecek yerlere ruhsat vermek ve denetlemek, [...], (l) Yolcu ve yük terminalleri, kapalı ve açık otoparklar yapmak, yaptırmak, işletmek, işlettirmek veya ruhsat vermek. [...]" hükmü; ikinci fıkrasında, "[...] Büyükşehir belediyeleri birinci fıkranın (l), (s), (t) bentlerindeki görevleri ile temizlik hizmetleri ve adres ve numaralandırmaya ilişkin görevlerini belediye meclisi kararı ile ilçe belediyelerine devredebilir, birlikte yapabilirler. [...]" hükmü; 30/12/2020 tarih ve 31350 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7261 sayılı Kanun'un 29. maddesi ile değiştirilen  üçüncü fıkrasında, "İlçe belediyelerinin görev ve yetkileri şunlardır: [...] (d) Birinci fıkrada belirtilen hizmetlerden [...] bölge otoparkı, kapalı ve açık otoparklar yapmak, yaptırmak, işletmek, işlettirmek veya ruhsat vermek, [...]" hükmü yer almaktadır.
	10/08/2005 günlü, 25902 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 6. maddesinde, "(1) Yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamaz ve çalıştırılamaz. İşyerlerine bu Yönetmelikte belirtilen yetkili idareler dışında diğer kamu kurum ve kuruluşları ile ilgili meslek kuruluşları tarafından özel mevzuatına göre verilen izinler ile tescil ve benzeri işlemler bu Yönetmelik hükümlerine göre ruhsat alma mükellefiyetini ortadan kaldırmaz. İşyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerleri yetkili idareler tarafından kapatılır." düzenlemesine yer verilmiştir.
	Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden; usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılıp çalıştırılamayacağı, işyeri açma ve çalışma ruhsatı bulunmayan işyerlerinin ise, yetkili idareler tarafından kapatılacağı açıktır.