muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Danıştay — Esas No: 2024/2408, Karar No: 2024/6251, Tarih: 11.11.2024

Dosyanın incelenmesinden; Mahkeme tarafından karara esas alınan bilirkişi raporunda, projenin üretim tekniği konusunda çelişkili belirlemeler yapılmak suretiyle çevresel etkilerin değerlendirildiği, bilirkişi raporunun madencilik açısından tespitlerin yapıldığı bölümünde, delme-patlatma yapılmadan üretim yapılması halinde insan ve çevre sağlığı açısından önemli tehditler oluşturmayacağı değerlendirmesinde bulunulduğu, hidrolik ve hidrojeolojik değerlendirmelerin yapıldığı bölümlerinde inceleme alanında üretim amaçlı yapılacak patlatmalar neticesinde kırıklı çatlaklı yapıya sahip kireçtaşları içerinde yeni ve zamanla daha geniş kırık ve çatlakların oluşacağı, oluşacak yeni ve geniş çatlaklar ve kırıklar nedeniyle yeraltısuyu akışı akım yönlerinde değişimlerin meydana geleceği, bu değişimlere bağlı olarak proje alanının kuzeyinde yeralan Kadıköy formasyonu içerisindeki mevcut su kaynaklarını ve bölge halkı tarafından açılan su sondaj kuyuları olumsuz etkileneceği yönünde tespitlerde bulunulduğu, yine aynı raporun ziraat mühendisliği bakımından değerlendirmelerin bulunduğu bölümünde ise Ocak İş Akım Şeması’na göre bölgede patlatma için alanın hazırlanması, bitkisel toprağın sıyrılması, düzenli kademe oluşturulması, patlatma, malzemenin sökülmesi, kamyonlara yüklenme ve kırma-eleme tesisine sevk işlemlerinin yapılacağının belirtilmesinden sonra, Proje Tanıtım Dosyasında verilen taahhütlerin yerine getirilmesi durumunda tarımsal açıdan ciddi bir problem teşkil etmeyeceğinin düşünüldüğü, taahhütlerin yerine getirilmemesi durumunda tarımsal açıdan bitki gelişimine önemli zararlar verme potansiyelinin bulunduğu değerlendirmesinin yapıldığı, neticede projenin çevresel etkilerini inceleyip değerlendiren bilirkişi heyetinde bulunan uzmanlar arasında, PTD'de bulunan veriler değerlendirilerek, projenin üretim tekniğinin ne olduğu, patlatmalı mı yoksa patlatmasız mı yapılacağı hususunda net bir belirleme yapılmadığı, farklı belirlemeler yapılarak, birbiri ile çelişik değerlendirmeler de bulunulduğu  anlaşılmaktadır.

Öte yandan; Proje Tanıtım Dosyası incelendiğinde ise; projenin teknik olmayan özeti başlıklı bölümünün 3. paragrafında (1. sayfa) üretimin açık işletme ile yapılacağı, örtü tabakası açıldıktan sonra malzemenin kırıcı ekskavatör ile yerinden çıkarılacağı, ocakta patlatma yapılmayacağının belirtildiği, 42. sayfasında belirtilen saha içerisinde patlatma yapılmayacağının açıkça taahhüt edildiği, buna karşın 4. sayfada bulunan şekil 1'deki iş akım şeması incelendiğinde ise üretimin patlatmalı olarak yapılacağına ilişkin bir üretim tekniği belirlenerek, PTD içeriğinde belirlenen üretim tekniği ve buna ilişkin taahhüt arasında çelişkiye sebebiyet verilmişse de, PTD bir bütün olarak değerlendirildiğinde; gerek 1. sayfada üretim tekniğinin açıkça belirlenmiş olması, gerekse de 42. sayfadaki patlatma yapılmayacağına ilişkin açık taahhüt yanında, bu husustaki davalı ve müdahil beyanları ile bilirkişi raporunda da geçen sahada yapılan inceleme esnasında işletme görevlisi tarafından Şekil 1’de yazılan iş akım şemasında sehven hata yapıldığı ve ocakta patlatma yapılmayacağının belirtildiği yönündeki tespitler de dikkate alındığında, projenin patlatmalı olarak yapılmayacağının açık olduğu, bu hususta PTD Şekil 1'de sehven yapılan hatadan kaynaklandığı anlaşılan durumun PTD'yi kusurlandırmayacağı sonucunda ulaşılmıştır.  
Bu durumda; yukarıda belirtilen hususlar çerçevesinde, projenin patlatmalı ya da patlatmasız olarak yapılması arasında çevresel etkiler yönünden çok büyük farklar ortaya çıkacağı açık olmakla birlikte, PTD'e projenin patlatmasız olarak yapılacağının açıkça taahhüt edilmiş olması, buna rağmen karara esas alınan bilirkişi heyeti raporunda bu hususta ortak bir belirleme yapılmadan çevresel etkilerin çelişkili biçimde değerlendirilmiş olması nedenleriyle, bilirkişi heyeti raporunun hükme esas alınabilecek nitelik ve yeterlilikte olmadığı sonucuna varıldığından, projenin patlatmasız olarak yapılacak olması da dikkate alınarak, çevreye olacak muhtemel olumsuz etkilerinin ve alınacak önlemlerin yeterli olup olmayacağı hususlarının tespiti ile uyuşmazlığın tereddüte mahal vermeyecek şekilde çözümlenebilmesi amacıyla, tarafların iddia ve savunmaları dikkate alınarak, mevcut bilirkişi heyetinden ek rapor alınarak ya da Mahkemece gerekli görülmesi halinde yeni oluşturulacak bilirkişi heyetine yeniden keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılarak, yukarıda belirtilen eksik hususlar Mahkemece açıklığa kavuşturulduktan sonra, uyuşmazlığın esası hakkında yeniden bir karar verilmesi gerektiğinden, temyize konu kararda bu yönden hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
Bu itibarla, yukarıda belirtilen gerekçelerle, karara dayanak alınabilecek nitelikte bulunmayan bilirkişi raporu esas alınarak verilen dava konusu işlemin iptaline ilişkin temyize konu İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
 
KARAR SONUCU	:
            Açıklanan nedenlerle;
           1.	Temyiz istemlerinin kabulüne,

Bu itibarla, yukarıda belirtilen gerekçelerle, karara dayanak alınabilecek nitelikte bulunmayan bilirkişi raporu esas alınarak verilen dava konusu işlemin iptaline ilişkin temyize konu İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
 
KARAR SONUCU	:
            Açıklanan nedenlerle;
           1.	Temyiz istemlerinin kabulüne,
          2.	Temyize konu ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3.	Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan İdare Mahkemesine gönderilmesine,
4.	2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 20/A-2-(i) maddesi uyarınca, kesin olarak, 11/11/2024 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
 
(X) KARŞI OY :
2872 sayılı Çevre Kanununun 2. maddesinde; "Çevresel Etki Değerlendirmesi: Gerçekleştirilmesi plânlanan projelerin çevreye olabilecek olumlu ve olumsuz etkilerinin belirlenmesinde, olumsuz yöndeki etkilerin önlenmesi ya da çevreye zarar vermeyecek ölçüde en aza indirilmesi için alınacak önlemlerin, seçilen yer ile teknoloji alternatiflerinin belirlenerek değerlendirilmesinde ve projelerin uygulanmasının izlenmesi ve kontrolünde sürdürülecek çalışmaları; Proje Tanıtım Dosyası: Gerçekleşmesi plânlanan projenin yerini, özelliklerini, olası olumsuz etkilerini ve öngörülen önlemleri içeren, projeyi genel boyutları ile tanıtan bilgi ve belgeleri içeren dosyayı ifade eder.'' hükmüne, 10. maddesinde; "Gerçekleştirmeyi plânladıkları faaliyetleri sonucu çevre sorunlarına yol açabilecek kurum, kuruluş ve işletmeler, Çevresel Etki Değerlendirmesi Raporu veya proje tanıtım dosyası hazırlamakla yükümlüdürler. Çevresel Etki Değerlendirmesi Olumlu Kararı veya Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir Kararı alınmadıkça bu projelerle ilgili onay, izin, teşvik, yapı ve kullanım ruhsatı verilemez; proje için yatırıma başlanamaz ve ihale edilemez.  Çevresel Etki Değerlendirmesine tâbi projeler ve Stratejik Çevresel Değerlendirmeye tâbi plân ve programlar ve konuya ilişkin usûl ve esaslar Bakanlıkça çıkarılacak yönetmeliklerle belirlenir" hükmüne yer verilmiştir.
Dosyadaki bilgi ve belgeler ile davaya konu ÇED Gerekli Değildir kararına esas Proje Tanıtım Dosyası kapsamı incelendiğinde; PTD'nin 1. sayfasında üretimin açık işletme ile yapılacağı, örtü tabakası açıldıktan sonra malzemenin kırıcı ekskavatör ile yerinden çıkarılacağı, ocakta patlatma yapılmayacağı, ayrıca 42. sayfada belirtilen saha içerisinde patlatma yapılmayacağı açıkça taahhüt edilmiş olmakla birlikte, 4. sayfada bulunan şekil 1'deki iş akım şemasında ise üretimin patlatmalı olarak yapılacağına ilişkin bir üretim tekniği belirlemesi yapıldığı, bu şekilde davaya konu projenin çalışma esaslarının belirlendiği ve ÇED süreci sonunda alınacak olan karara esas olmak üzere hazırlanan PTD'de çelişkili bir durum ortaya çıkmasına sebebiyet verildiği görülmektedir.

Bu durumda; projenin patlatmalı ya da patlatmasız olmasına göre çevresel etkilerinin çok değişkenlik göstereceği dikkate alındığında, projenin çevresel etkilerinin değerlendirilmesi sırasında, faaliyete dair en temel unsurlardan olan üretim tekniğine ilişkin çelişkili bir PTD'nin esas alınması mümkün olmadığından ve söz konusu çelişkili durumu gideren, üretim tekniğini her türlü tartışmadan uzak biçimde net olarak ortaya koyan bir PTD hazırlanması gerektiğinden, eksik ve çelişkili değerlendirmeye dayalı PTD'na dayanılarak düzenlenen davaya konu ÇED Gerekli Değildir kararında hukuka uyarlık bulunmadığından,  sonucu itibarıyla hukuka uygun olan temyize konu İdare Mahkemesi kararının belirtilen gerekçe ile onanması gerektiği oyu ile çoğunluk kararına katılmıyorum.  
(XX) KARŞI OY :
Temyize konu edilen ... İdare Mahkemesi'nin... tarih ve E:..., K:...sayılı kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde belirtilen bozma nedenleri bulunmadığından, temyiz istemlerinin söz konusu karar yönünden reddi ve anılan kararın onanması gerektiği oyu ile çoğunluk kararına, belirtilen kısım yönünden katılmıyorum.
Danıştay — Esas No: 2024/5079, Karar No: 2024/4447, Tarih: 11.11.2024

"İçtihat Metni"
       T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas     No : 2024/5079
Karar	No : 2024/4447                                                                   
TEMYİZ EDEN (DAVACI)	: ... 
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI)	: ... Valiliği / ...
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMİN_KONUSU	: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ	:
Dava konusu istem: Davacı tarafından, Siirt ili, Pervari ilçesi, ... köyü, ... mezrasındaki mal varlığına yörede yaşanan terör olayları nedeniyle 1988 yılından beri ulaşamadığından bahisle, uğranıldığı ileri sürülen maddi zararının, 5233 sayılı Kanun kapsamında karşılanması istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Siirt Valiliği Terör ve Terörle Mücadeleden Doğan 1 No'lu Zarar Tespit Komisyon Başkanlığı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile, dava konusu işlemin 01/01/1988-27/10/2019 tarihleri arasında uğranıldığı ileri sürülen zararlara ilişkin kısmı yönünden; başvurunun 5233 sayılı Kanun'a göre süresinde olmadığı gerekçesiyle davanın reddine, 27/10/2019-27/10/2020 tarihleri arasında uğranıldığı ileri sürülen zararlara ilişkin kısmı yönünden; davalı idare tarafından Çemekare bölgesinin mera ve yaylak vasfında olduğu, rakımın 2000 civarında olması nedeniyle bölgenin sadece yaz aylarında kullanılabileceği, bölgede herhangi bir yerleşim kaydının bulunmadığı belirtilmiş ise de, Siirt Valiliği Kadastro Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı yazısında, bölgede kadastro görmeyen 102 bin dönüm arazi bulunduğunun belirtildiği, ... tarih ve ... sayılı yazısında da, bölgede mera haricinde tarıma elverişli 12 bin dönüm arazi bulunduğunun belirtildiği, davalı idare tarafından, Çemekare bölgesinin 27/10/2019-27/10/2020 tarihleri arasında terör sebebiyle boşaltılıp boşaltılmadığı, boşaltıldıysa köye dönüş ve rehabilitasyon kapsamında geri dönüş kararı alınıp alınmadığı, geçici askeri bölge ve/veya özel güvenlik bölgesi ilan edilip edilmediği hususuna ilişkin bilgi ve belgelerin dava dosyasına sunulmadığının görüldüğü, bu kapsamda davacının başvurusunda belirttiği  Siirt ili, Pervari ilçesi, ... köyü, ... mezrasındaki mal varlığına ulaşamamaktan kaynaklı bir zararının olup olmadığı hususlarının gerekirse konusunda uzman bilirkişilerce mahallinde keşif yapılmak suretiyle inceleme ve araştırma yapılarak açıklığa kavuşturmak suretiyle işlem tesis edilmesi gerekirken, eksik inceleme sonucu tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle, dava konusu işlemin 27/10/2019-27/10/2020 tarihleri arasında uğranıldığı ileri sürülen zararlara ilişkin kısmı yönünden iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; davacının istinaf başvurusunun reddi, davalı idarenin istinaf başvurusunun kabulü ile, İdare Mahkemesi kararının dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmının kaldırılmasına, davacının anılan yörede ikametinin ya da mülkiyet veya zilyetlik kapsamında edindiği bir mal varlığı unsurunun bulunmadığı, kaldı ki Çemekare denilen yerin ikamet edilen bir yerleşim yeri olmadığı, küçükbaş hayvan yetiştirenlerin hayvanların yaz aylarında otlattıkları ortak bir alan olduğu, davacının da Şırnak ilinde ikamet ettiği, dönüş iradesini ortaya koyan idari bir başvurusunun olmadığı, terör nedeniyle göç ettiği ile ilgili iddialarının doğruluğunun ortaya konulamadığı anlaşıldığından, davacı tarafından 5233 sayılı Kanun kapsamında yapılan başvurunun reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI:	Davacı tarafından, uyuşmazlıkta devam eden zarar söz konusu olduğundan süre aşımından söz edilemeyeceği, uyuşmazlık konusu mezrada 1988 yılından beri mal varlığına ulaşılamadığı, mezrada mal varlığının bulunduğu ve tespite yönelik kadastro işlemlerinin halen devam ettiği, davalı idare lehine seri davalar için öngörülen vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken hükmedilmediği iddialarıyla Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.   
KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI:	Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: ...
DÜŞÜNCESİ	: Temyiz isteminin kabulü ile kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE	:
	MADDİ OLAY : 
	Davacı tarafından, Siirt ili, Pervari ilçesi, ... köyü, ... mezrasındaki mal varlığına yörede yaşanan terör olayları nedeniyle 1988 yılından beri ulaşamadığından bahisle, uğranıldığı ileri sürülen maddi zararının, 5233 sayılı Kanun kapsamında karşılanması istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Siirt Valiliği Terör ve Terörle Mücadeleden Doğan 1 No'lu Zarar Tespit Komisyon Başkanlığı işleminin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
	İLGİLİ MEVZUAT:

İLGİLİ MEVZUAT:
	17/07/2004 tarihinde kabul edilip, 27/07/2004 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 5233 sayılı Terör ve Terörle Mücadeleden Doğan Zararların Karşılanması Hakkında Kanun'un 1. maddesinde, ''Bu Kanunun amacı, terör eylemleri veya terörle mücadele kapsamında yürütülen faaliyetler nedeniyle maddî zarara uğrayan kişilerin, bu zararlarının karşılanmasına ilişkin esas ve usulleri belirlemektir.''; 2. maddesinin 1. fıkrasında, ''Bu Kanun, 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun 1 inci, 3 üncü ve 4 üncü maddeleri kapsamına giren eylemler veya terörle mücadele kapsamında yürütülen faaliyetler nedeniyle zarar gören gerçek kişiler ile özel hukuk tüzel kişilerinin maddî zararlarının sulhen karşılanması hakkındaki esas ve usullere ilişkin hükümleri kapsar.''; 6. maddesinin 1. ve 2. fıkralarında, ''Zarar gören veya mirasçılarının veya yetkili temsilcilerinin zarar konusu olayın öğrenilmesinden itibaren altmış gün içinde, her hâlde olayın meydana gelmesinden itibaren bir yıl içinde zararın gerçekleştiği veya zarar konusu olayın meydana geldiği il valiliğine başvurmaları hâlinde gerekli işlemlere başlanır. Bu sürelerden sonra yapılacak başvurular kabul edilmez. Bu Kanun kapsamındaki yaralanma ve engelli hâle gelme durumlarında, yaralının hastaneye kabulünden hastaneden çıkışına kadar geçen süre, başvuru süresinin hesaplanmasında dikkate alınmaz. İlgili valilik dışında diğer valilikler, kaymakamlıklar, Türkiye Cumhuriyeti dış temsilcilikleri, diğer bakanlıklar ile kamu kurum ve kuruluşlarına yapılan başvurular ilgili valiliğe gönderilir.''; 7. maddesinde, ''Bu Kanun hükümlerine göre sulh yoluyla karşılanabilecek zararlar şunlardır: a) Hayvanlara, ağaçlara, ürünlere ve diğer taşınır ve taşınmazlara verilen her türlü zararlar, b) Yaralanma, engelli hâle gelme ve ölüm hâllerinde uğranılan zararlar ile tedavi ve cenaze giderleri, c) Terörle mücadele kapsamında yürütülen faaliyetler nedeniyle kişilerin mal varlıklarına ulaşamamalarından kaynaklanan maddî zararlar'';  Geçici 1. maddesinde, ''Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde ilgili valilik ve kaymakamlıklara başvurmaları hâlinde, 19.7.1987 tarihi ile bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarih arasında işlenen 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun 1 inci, 3 üncü ve 4 üncü maddeleri kapsamına giren eylemler veya anılan tarihler arasında terörle mücadele kapsamında yürütülen faaliyetler nedeniyle zarar gören gerçek kişiler ile özel hukuk tüzel kişilerinin maddî zararları hakkında da bu Kanun hükümleri uygulanır.'' hükümleri düzenlenmiştir.
	HUKUKİ DEĞERLENDİRME:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
	Dava dosyasına sunulan bilgi ve belgelerin incelenmesinden; ... İdare Mahkemesinin E:... sayılı dosyasında mevcut Siirt Valiliği İl Jandarma Komutanlığınca düzenlenen 30/10/2023 tarihli tutanaklarda, Siirt ili, Pervari ilçesi ... köyü, ... mezrasında 2008-2018 yılları arasında toplam on adet terör olayı meydana geldiği, Pervari İlçe Jandarma Komutanlığı ve Doğan Jandarma Karakol Komutanlığı arşiv kayıtlarında yapılan incelemede mezranın 2008, 2009, 2010, 2011, 2012, 2013, 2014, 2015, 2017 ve 2018 yıllarında geçici askeri bölge veya özel güvenlik bölgesi ilan edilip edilmediğine dair herhangi bir belge bulunamadığı, ancak Pervari ilçesi Yapraktepe köyü kırsal alanlarının 25 Eylül 2016-09 Ekim 2016, 10-24 Ekim 2016, 25 Ekim 2016- 08 Kasım 2016, 09 - 23 Kasım 2016, 24 Kasım 2016-08 Aralık 2016, 10-24 Aralık 2016 tarihlerinde özel güvenlik bölgesi ilan edildiğinin tespit edildiği, her ne kadar 2016 yılı içerisinde Pervari ilçesi Yapraktepe köyü kırsal alanları kısa süreli olarak özel güvenlik bölgesi ilan edilmişse de bu ilanın bölgenin boşaltılması, tarım ve hayvancılık faaliyetlerinin sonlandırılmasına yönelik olmayıp bölgedeki terör eylemlerinin engellenmesine yönelik olarak icra edilen operasyonların daha sağlıklı yapılabilmesi için alındığı, özel güvenlik bölgesi ilan edilen yerlerde ve belirtilen tarihler arasında vatandaşların kontrollü bir şekilde tarım ve hayvancılık yapmalarına müsaade edildiği, ayrıca söz konusu Çemekare bölgesinde kadastro işlemlerinin yeni başladığı ve henüz tapulu arazisi olan vatandaşın bulunmadığı, 2008-2018 yılları arasında Pervari ilçesi Yaprak Tepe köyü Çemekare mezrası bölgesinde vatandaşların göçerlik, hayvancılık ve tarım faaliyetlerine devam ettiğinin yapılan araştırmalardan anlaşıldığı tespitlerine yer verildiği, yine 12/11/2021 tarihli jandarma tutanağında Çemekare mezrasında 2018 yılından itibaren tutanağın düzenlendiği tarihe kadar toplam 37 terör olayının gerçekleştiğinin belirtildiği görülmektedir.
	Bu durumda, Siirt İl Jandarma Komutanlığı tarafından yapılan tespitler karşısında, dava konusu yerin terör olayları nedeniyle boşaltılan yerlerden olduğu anlaşılmaktadır.

Bu durumda, Siirt İl Jandarma Komutanlığı tarafından yapılan tespitler karşısında, dava konusu yerin terör olayları nedeniyle boşaltılan yerlerden olduğu anlaşılmaktadır.
	Diğer taraftan,  Siirt Valiliği Terör Zararları Tespit Komisyonu Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı işlemi ile komisyonlarınca, 2011 yılında ... köyü, ... mezrasının mera alanı olduğu bu nedenle söz konusu alanın mal varlığına ulaşamamaktan kaynaklı tazminat talebine konu edilemeyeceği gerekçesiyle verdikleri başvuruların reddine ilişkin kararlara karşı başvurucular tarafından açılan davalarda Mahkemelerce ret kararı verildiği ve bu ret kararlarının Danıştay incelemesinden de geçerek kesinleştiği, ancak ... İdare Mahkemesinin E:... sayılı dosyasında mahkemenin mezranın bir kısmının mera alanı olduğu, başvurucunun mal varlığının mera alanı içinde mi yoksa dışında mı olduğunun idarece araştırılarak yeniden bir karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle komisyonun başvurunun reddine ilişkin kararını iptal ettiği, iptal kararının gereği olarak ... mezrasının terör olayları nedeniyle boşaltılıp boşaltılmadığı, boşaltıldıysa hangi yıllarda boşaltıldığının tespit edilmesi, mera alanının ... mevkiinin tamamını kapsayıp kapsamadığı ve varsa ne kadarını kapsadığının netleştirilmesi,  buna göre iptal kararı verilen dosya haricinde ... mevkii ile ilgili işlem yapılmayı bekleyen başvurularda yeniden karar alınmasına karar verildiği; bunun üzerine, Siirt Valiliği Zarar Tespit Komisyonunun ... tarih ve ... sayılı yazısıyla, Siirt  ili, Pervari ilçesi, ... köyü, ... mezrasında kadastro görmeyen alanın dönüm cinsinden ne kadar olduğu hususunun il kadastro müdürlüğünden sorulduğu, Siirt Valiliği Kadastro Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı cevabi yazısında, Siirt ili, Pervari ilçesi, ... köyü, ... mezrasında kadastro görmeyen 102 bin dönüm arazi bulunduğunun belirtildiği, yine anılan Kurumun ... tarih ve ... sayılı yazısında da, bölgede mera haricinde tarıma elverişli 12 bin dönüm arazinin bulunduğunun belirtildiği anlaşılmaktadır.

Dava dosyasına sunulan bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesi neticesinde; dava konusu mevkinin bütün halinde mera alanı olmadığı, mevkide özel mülkiyete elverişli mal varlığı değerleri bulunmasının ihtimal dahilinde olduğu, aynı zamanda anılan mevkiide kadastro çalışmalarının devam ettiği anlaşıldığından, Bölge İdare Mahkemesince; davacının anılan mezrada taşınmazlarının bulunup bulunmadığı, bulunuyor ise ... mevkiinde mera olarak tespit edilen alan içerisinde mi yoksa, özel mülkiyete tabi olan alan içerisinde mi olduğu, kalıcı yapılarının (ev, ahır, kümes vs.) bulunup bulunmadığı ve yine davacının mera olarak tespit edilen alan dışında taşınmazı bulunuyor ise göçebe olup olmadığı, göçebe durumu var ise yılın hangi mevsiminde orada bulundukları, zilyetliğe dayalı tarımsal faaliyet ile uğraşıp uğraşmadıkları, ne kadar süreyle mal varlığından yararlanmadığı hususunun gerekirse mahallinde keşif ve bilirkişi marifetiyle inceleme ve araştırma yapılarak bir karar verilmesi gerekirken, temyize konu karar ile ... denilen yerin ikamet edilen bir yerleşim yeri değil, küçükbaş hayvan yetiştirenlerin yaz aylarında hayvan otlattıkları ortak bir alan olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesinde hukuki isabet bulunmamaktadır.
 
KARAR SONUCU	:
            Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin KABULÜNE,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararının  BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 11/11/2024 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.
Danıştay — Esas No: 2024/4730, Karar No: 2024/5813, Tarih: 11.11.2024

"İçtihat Metni"
          T.C.
D A N I Ş T A Y
ÜÇÜNCÜ DAİRE  
Esas  No : 2024/4730
Karar No : 2024/5813
TEMYİZ EDENLER : 1- (DAVACI) ... İletişim Elektronik Tekstil İnşaat Sanal Mağazacılık Hizmetleri Sanayi Ticaret Anonim Şirketi	  
VEKİLİ : Av....
 2- (DAVALI) ... Vergi Dairesi Müdürlüğü/...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU:...Vergi Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına yöneltilen istinaf başvurularına ilişkin ... Bölge İdare Mahkemesi... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. 
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı adına, kısmen sahte fatura düzenlediği ve alımlarının bir kısmını sahte faturalarla belgelendirdiğinden bahisle değinilen faturalara konu katma değer vergilerinin reddi ile önceki dönemden devreden indirilebilecek katma değer vergisinin olmadığı da gözetilerek yeniden oluşturulan beyan tablosu uyarınca 2017 yılının Ocak ila Ekim dönemleri için re'sen salınan üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisi ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 353. maddesinin 1. bendi uyarınca kesilen özel usulsüzlük cezasının kaldırılması istemine ilişkindir.