muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Danıştay — Esas No: 2020/4936, Karar No: 2024/4404, Tarih: 31.10.2024

"  kuralları getirilmiştir.
Yönergenin 42. maddesi hükmü ile yapılan düzenlemeye göre, durum bildirir tek hekim sağlık raporu kişiye teşhis koymak veya tedavi etmek için hazırlanan bir rapor olmamakla birlikte genel tıbbi muayene, sağlık kayıtlarının incelenmesi ve kişinin beyanı üzerine düzenlenen bir durum bildirir rapor olup, çok ayrıntılı alt incelemeler sonranda saptanabilecek bir hastalık nedeniyle  hekimin sorumluluğuna gidilemeyeceği gibi mevcut halde haricen yapılacak bir incelemeyle görülebilecek bir durumu yansıtmayan bir raporun düzenlenmesi halinde meydana gelebilecek olumsuz durumlar nedeniyle bir sorumluluğun doğabileceği de kuşkusuzdur. Ayrıca kişinin beyan ettiği ya da fizik muayene ile saptanan hastalık veya rahatsızlıkların incelenmesi için bir sağlık kurumu ya da kuruluşuna yönlendirmeye engel bir hal bulunmamaktadır. Kadı ki davalı idarece detaylı incelemeyi gerektiren raporların bu incelemeyi yapabilecek merkezlerden düzenlenebildiğini, e-rapor sisteminde yetkilendirme yapıldığı belirtilmektedir.  
6331 sayılı Kanunun 15. maddesinin 3. fıkrasında; bu Kanun kapsamında alınması gereken sağlık raporlarının işyeri hekiminden alınacağı, 50’den az çalışanı bulunan ve az tehlikeli işyerleri için ise kamu  sağlık hizmeti sunucuları veya aile hekimlerinden de alınabileceği, raporlara itirazların Sağlık Bakanlığı tarafından belirlenen hakem hastanelere yapılacağı, verilen kararların kesin olduğu hükmüne göre Yönergede yapılan düzenlemede isabetsizlik görülmemiştir. 
   3289 sayılı Gençlik ve Spor Hizmetleri Kanunu'nun, "Sporcu lisansı" başlıklı 22. maddesinde; sporcuların yarışmalara katılabilmeleri için lisans almalarının şart olduğu, spor yapmaya ve musabakalara katılmaya elverişliliği sağlık raporu ile tevsik edilmeyenlere lisans verilmeyeceği, gerçek şahısların, bir kulüp adına veya ferdi olarak lisans alabilecekleri, hükme bağlanmış, Sporcu Lisans, Tescil, Vize ve Transfer Yönetmeliğinin 6. maddesinde de; sporcu lisansı sahibi olabilmek için;(...), spor yapmaya ve yarışmalara katılmaya elverişliliğini sağlık raporu ile tevsik etmek, ilgili federasyon tarafından spor dalının fiziksel efor gerektirmediği yönünde karar alınması halinde, spor yapmaya ve yarışmalara katılmaya elverişliliğini yazılı beyanla belgelemek, koşullarının öngörüldüğü  dikkate alındığında, sporcu lisansı dışında sosyal faaliyet amaçlı spor faaliyeti için sağlık raporu alınması zorunluluğunun getirilmemesinde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Yine, kişiler adına farklı nedenlerle düzenlenen raporlarda yer alan bilgilerin farklı anlamlara ve yeni sorgulamalara yol açmaması için denetimin sağlanabilmesine yönelik tek formata bağlanmasında mevzuata aykırılık görülmemiştir.

Yine, kişiler adına farklı nedenlerle düzenlenen raporlarda yer alan bilgilerin farklı anlamlara ve yeni sorgulamalara yol açmaması için denetimin sağlanabilmesine yönelik tek formata bağlanmasında mevzuata aykırılık görülmemiştir.
Açıklanan  nedenlerle, dava konusu Yönergenin 5.maddesinin 3. fıkrası, 6. maddesinin  5. fıkrası, 17. maddesinin 3. fıkrası, 31. maddesinin 3. ve 6. fıkralarının iptali, davanın; Yönergenin 6. maddesinin 7. ve 8. fıkraları, 14. maddesinin 2. fıkrası, 17. maddesinin 1. fıkrası, 31. maddesinin 5. fıkrası, 33. maddesinin 1/d bendi, 34. maddesinin 1. fıkrası ve  42. maddesinin 1., 3., 7., 9. ve 13. fıkralarına yönelik kısmının reddi  gerektiği, düşünülmektedir. 
TÜRK MİLLETİ ADINA
	Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
 
İNCELEME VE GEREKÇE            :
MADDİ OLAY :
Davacı tarafından, Sağlık Bakanlığınca ... tarih ve ... sayılı Makam Oluru ile aynı tarihte yürürlüğe konulan Sağlık Raporları Usul ve Esasları Hakkında Yönerge'nin 5. maddesinin üçüncü fıkrasının, 6. maddesinin beşinci, yedinci ve sekizinci fıkralarının, 14. maddesinin ikinci fıkrasının, 17. maddesinin birinci ve üçüncü fıkralarının, 31. maddesinin üçüncü, beşinci ve altıncı fıkralarının, 33. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinin, 34. maddesinin birinci fıkrasının, 42. maddesinin birinci, üçüncü, yedinci, dokuzuncu ve on üçüncü fıkralarının Aile Hekimliği Kanunu'na aykırı olduğu, bilimsel olarak da aile hekimliği müessesine aykırılık teşkil ettiği iddia edilerek iptali istemiyle bakılmakta olan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
Anayasa'nın "Yönetmelikler" başlıklı 124. maddesinde, "Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzelkişileri, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla, yönetmelikler çıkarabilirler. Hangi yönetmeliklerin Resmî Gazetede yayımlanacağı kanunda belirtilir." hükmü bulunmaktadır.
	07/05/1987 tarih ve 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu'nun "Yönetmelikler" başlıklı 9. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinde, "Bütün kamu ve özel sağlık kuruluşlarının tesis, hizmet, personel, kıstaslarını belirlemeye, sağlık kurum ve kuruluşlarını sınıflandırmaya ve sınıflarının değiştirilmesine, sağlık kuruluşlarının amaca uygun olarak teşkilatlanmalarına, sağlık hizmet zinciri oluşturulmasına, hizmet içi eğitim usul ve esasları ile sağlık kurum ve kuruluşlarının koordineli çalışma ve hizmet standartlarının tespiti ve denetimi ile bu Kanunla ilgili diğer hususlar Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığınca, çıkarılacak yönetmelikle tespit edilir." hükmüne yer verilmiştir.

10/07/2018 tarih ve 30474 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 355. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde, "Her türlü koruyucu, teşhis, tedavi ve rehabilite edici sağlık hizmetlerini planlamak, teknik düzenleme yapmak, standartları belirlemek ve bu hizmetler ile sunucularını sınıflandırmak, bununla ilgili iş ve işlemleri yaptırmak" Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğünün görev ve yetkileri arasında sayılmış; yine aynı Kararname'nin "Düzenleme görev ve yetkisi" başlıklı 508. maddesinde; "Bakanlık görev, yetki ve sorumluluk alanına giren konularda idari düzenlemeler yapabilir." hükmü yer almıştır.
... tarih ve ... sayılı Makam Olur’u ile yürürlüğe konulan dava konusu Sağlık Raporları Usul ve Esasları Hakkında Yönerge'nin ‘’Amaç’’ başlıklı 1. maddesinde, ‘’Bu yönergenin amacı; sağlık raporlarının ne şekilde hangi sağlık hizmet sunucularında düzenleneceğinin açıklanması, rapor formatlarının belirlenmesi ve sağlık raporlarına itiraz süreçlerinin tanımlanmasıdır.’’ hükmüne; ‘‘Kapsam’’ başlıklı 2. maddesinde, ‘‘Bu yönerge; resmi ve özel tüm sağlık hizmet sunucularını, özel hukuk tüzel kişileri ve gerçek kişileri kapsamaktadır.’’ hükmüne; ‘’Dayanak’’ başlıklı 3. maddesinde, ‘’Bu yönerge;7/5/1987 tarihli ve 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu, 10/7/2018 tarihli ve 30474 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 355 inci ve 508 inci maddeleri, 24/11/2004 tarihli ve 5258 sayılı Aile Hekimliği Kanunu 5’inci maddesi ile 10/9/1982 tarihli ve 8/5319 nolu Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe giren Yataklı Tedavi Kurumları İşletme Yönetmeliği hükümlerine dayanılarak hazırlanmıştır.’’ hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Uyuşmazlığın çözümü için, genel olarak, idarenin düzenleme yetkisinin kapsamı ve bu bağlamda idarenin özerk ve türev düzenleme yetkisi üzerinde durulmalıdır.
	Anayasa'nın 124. maddesinde, Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzel kişilerinin, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla, yönetmelikler çıkarabileceği düzenlenmiştir. Bu düzenleme, idarenin özerk ve türev düzenleme yetkisinin anayasal dayanağını oluşturmaktadır.
İdarenin düzenleme yetkisinin aslında ikincil, türev nitelikte olduğu hususunda bir duraksama bulunmamaktadır. Anayasa'ya göre, idarenin, düzenleme yetkisini kanunlar çerçevesinde ve kanunlara uygun olarak kullanması gereklidir. Kanunun öngördüğü düzenleme yetkisinin yine kanunda belirtildiği gibi kullanılması, kanun hükmü, bir konunun yönetmelikle düzenlenmesini öngörüyorsa, düzenlemenin yönetmelikle yapılması zorunludur.

İdarenin düzenleme yetkisinin aslında ikincil, türev nitelikte olduğu hususunda bir duraksama bulunmamaktadır. Anayasa'ya göre, idarenin, düzenleme yetkisini kanunlar çerçevesinde ve kanunlara uygun olarak kullanması gereklidir. Kanunun öngördüğü düzenleme yetkisinin yine kanunda belirtildiği gibi kullanılması, kanun hükmü, bir konunun yönetmelikle düzenlenmesini öngörüyorsa, düzenlemenin yönetmelikle yapılması zorunludur.
Ayrıca, normlar hiyerarşisi olarak bilinen temel hukuk ilkesine göre, normlar arasında altlık ve üstlük ilişkisi söz konusu olmakta ve her norm geçerliliğini bir üst hukuk normundan almaktadır. Başka bir anlatımla normlar hiyerarşisi, her türlü normun hiyerarşik olarak bir sıra dahilinde sıralanması ve birbirine bağlı olması anlamına gelmekte olup; bunun doğal sonucu olarak, hiyerarşik sıralamada daha altta yer alan normun, kendisinden üstte bulunan norma aykırı hükümler içeremeyeceği, bir başka deyişle alt norm niteliğindeki düzenleyici işlemlerin, bir hakkın kullanımını üst normda öngörülmeyen bir şekilde daraltamayacağı veya kısıtlayamayacağı; dolayısıyla, düzenleyici bir işlemin kendinden önce gelen kanun ve yönetmelik hükümlerine aykırı düzenlemeler getiremeyeceği kabul edilmektedir.
Bu açıklamalar ışığında uyuşmazlığa bakıldığında, davalı idarenin dava konusu alandaki düzenleme yetkisinin ve bu yetkinin hukuka uygun olarak kullanılıp kullanılmadığının irdelenmesi gerekmektedir.
Dava konusu Yönerge hükümleri ile, sağlık raporlarının hangi sağlık hizmet sunucularınca düzenleneceği ile rapor düzenleme usul ve esasları belirlenmiştir. Belirtilen bu alanda düzenleme yapma yetki ve görevi 3359 sayılı Kanun'un 9. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendi hükmü ile, davalı idareye bırakılmıştır. Bununla birlikte, aynı Kanun maddesine göre, söz konusu yetki uyarınca yapılacak düzenlemelerin Sağlık Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle belirlenmesi gerekmektedir.
Bu durumda, sağlık raporlarının hangi sağlık kuruluşlarınca düzenleneceği ile rapor düzenleme usul ve esaslarının belirlenmesine ilişkin düzenlemelerin davalı idare tarafından çıkarılacak "Yönetmelik" ile belirlenmesi gerekirken, Sağlık Bakanlığının ... tarih ve ... sayılı Makam Olur'u ile yürürlüğe konulan Sağlık Raporları Usul ve Esasları Hakkında Yönerge'nin dava konusu madde hükümleri ile düzenlenmesinde dayanağı üst hukuk normlarına ve hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
Nitekim, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 06/07/2022 tarih ve YD İtiraz No:2022/368 sayılı kararı da aynı yöndedir.
KARAR SONUCU:
            Açıklanan nedenlerle;
1. Dava konusu Yönergenin 5. maddesinin üçüncü fıkrasının, 6. maddesinin beşinci, yedinci ve sekizinci fıkralarının, 14. maddesinin ikinci fıkrasının, 17. maddesinin birinci ve üçüncü fıkralarının, 31. maddesinin üçüncü, beşinci ve altıncı fıkralarının, 33. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinin, 34. maddesinin birinci fıkrasının, 42. maddesinin birinci, üçüncü, yedinci, dokuzuncu ve on üçüncü fıkralarının İPTALİNE,

KARAR SONUCU:
            Açıklanan nedenlerle;
1. Dava konusu Yönergenin 5. maddesinin üçüncü fıkrasının, 6. maddesinin beşinci, yedinci ve sekizinci fıkralarının, 14. maddesinin ikinci fıkrasının, 17. maddesinin birinci ve üçüncü fıkralarının, 31. maddesinin üçüncü, beşinci ve altıncı fıkralarının, 33. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinin, 34. maddesinin birinci fıkrasının, 42. maddesinin birinci, üçüncü, yedinci, dokuzuncu ve on üçüncü fıkralarının İPTALİNE,
2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ... TL yargılama giderinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine,
3. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ... TL vekâlet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine,
4. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine,
5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 31/10/2024 tarihinde oy çokluğuyla  karar verildi.
(X)-KARŞI OY :
Davacı tarafından, Sağlık Bakanlığınca ... tarih ve ... sayılı Makam Oluru ile aynı tarihte yürürlüğe konulan Sağlık Raporları Usul ve Esasları Hakkında Yönerge'nin 5. maddesinin üçüncü fıkrasının, 6. maddesinin beşinci, yedinci ve sekizinci fıkralarının, 14. maddesinin ikinci fıkrasının, 17. maddesinin birinci ve üçüncü fıkralarının, 31. maddesinin üçüncü, beşinci ve altıncı fıkralarının, 33. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinin, 34. maddesinin birinci fıkrasının, 42. maddesinin birinci, üçüncü, yedinci, dokuzuncu ve on üçüncü fıkralarının  Aile Hekimliği Kanununa aykırı olduğu, bilimsel olarak da aile hekimliği müessesine aykırılık teşkil ettiği iddia edilerek iptali istemiyle bakılmakta olan dava açılmıştır.
Anayasa’nın 56. maddesinde, Devletin; herkesin hayatını, beden ve ruh sağlığı içinde sürdürmesini sağlamak, insan ve madde gücünde tasarruf ve verimi artırarak, işbirliğini gerçekleştirmek amacıyla sağlık kuruluşlarını tek elden planlayıp hizmet vermesini düzenleyeceği ve bu görevini kamu ve özel kesimlerdeki sağlık ve sosyal kurumlardan yararlanarak, onları denetleyerek yerine getireceği düzenlenmiştir.

Anayasa’nın 56. maddesinde, Devletin; herkesin hayatını, beden ve ruh sağlığı içinde sürdürmesini sağlamak, insan ve madde gücünde tasarruf ve verimi artırarak, işbirliğini gerçekleştirmek amacıyla sağlık kuruluşlarını tek elden planlayıp hizmet vermesini düzenleyeceği ve bu görevini kamu ve özel kesimlerdeki sağlık ve sosyal kurumlardan yararlanarak, onları denetleyerek yerine getireceği düzenlenmiştir. 
3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu'nun 1. maddesinde, Kanunun amacının, sağlık  hizmetleri  ile  ilgili  temel  esasları  belirlemek  olduğu; 2. maddesinde, Milli Savunma Bakanlığı hariç bütün kamu kurum ve  kuruluşları ile özel hukuk tüzelkişileri ve gerçek kişileri kapsadığı; 3. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde, sağlık kurum ve kuruluşlarının  yurt sathında  eşit, kaliteli ve verimli hizmet sunacak şekilde Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığınca, diğer ilgili bakanlıkların da görüşü alınarak plânlanacağı, koordine edileceği, mali yönden destekleneceği ve geliştirileceği; (c) bendinde, bütün sağlık kurum ve kuruluşları ile sağlık personelinin ülke sathında dengeli dağılımı ve yaygınlaştırılmasının esas olduğu, sağlık kurum ve kuruluşlarının kurulması ve işletilmesinin bu esas içerisinde Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığınca düzenleneceği; 9. maddesinin (c) bendinde, bütün kamu ve özel sağlık kuruluşlarının tesis, hizmet, personel, kıstaslarını belirlemeye, sağlık kurum ve kuruluşlarını sınıflandırmaya ve sınıflarının değiştirilmesine, sağlık kuruluşlarının amaca uygun olarak teşkilatlanmalarına, sağlık hizmet zinciri oluşturulmasına, hizmet içi eğitim usul ve esasları ile sağlık kurum ve kuruluşlarının koordineli çalışma ve hizmet standartlarının tespiti ve denetimi ile bu Kanunla ilgili diğer hususların Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle tespit edileceği hükme bağlanmıştır.
10/07/2018 tarih ve 30474 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 355. maddesinin birinci fıkrasının  (a) bendinde, her türlü koruyucu, teşhis, tedavi ve rehabilite edici sağlık hizmetlerini planlamak, teknik düzenleme yapmak, standartları belirlemek ve bu hizmetler ile sunucularını sınıflandırmak, bununla ilgili iş ve işlemleri yaptırmak; (c) bendinde, kamu ve özel hukuk tüzel kişileri ile gerçek kişilere ait sağlık kurum ve kuruluşlarına izin vermek ve ruhsatlandırmak, bu izin ve ruhsatları gerektiğinde süreli veya süresiz iptal etmek; (l) bendinde ise, mevcut sağlık insan gücünü, kamu ve özel kurum ve kuruluşlar düzeyinde planlamak ve istihdamın bu plan çerçevesinde yürütülmesini denetlemek Sağlık Bakanlığı Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğünün görevleri arasında sayılmıştır. 
Aynı Kararname'nin 508. maddesi ile de Bakanlıklara görev, yetki ve sorumluluk alanına giren konularda idari düzenlemeler yapabilme yetkisi verilmiştir.

Aynı Kararname'nin 508. maddesi ile de Bakanlıklara görev, yetki ve sorumluluk alanına giren konularda idari düzenlemeler yapabilme yetkisi verilmiştir.
 ... tarih ve ... sayılı Makam Olur’u ile yürürlüğe konulan Sağlık Raporları Usul ve Esasları Hakkında Yönerge'nin ‘’Amaç’’ başlıklı 1. maddesinde, ‘’Bu yönergenin amacı; sağlık raporlarının ne şekilde hangi sağlık hizmet sunucularında düzenleneceğinin açıklanması, rapor formatlarının belirlenmesi ve sağlık raporlarına itiraz süreçlerinin tanımlanmasıdır.’’ hükmüne, ‘‘Kapsam’’ başlıklı 2. maddesinde, ‘‘Bu yönerge; resmi ve özel tüm sağlık hizmet sunucularını, özel hukuk tüzel kişileri ve gerçek kişileri kapsamaktadır.’’ hükmüne; ‘’Dayanak’’ başlıklı 3. maddesinde, ‘’Bu yönerge;7/5/1987 tarihli ve 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu, 10/7/2018 tarihli ve 30474 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 355 inci ve 508 inci maddeleri, 24/11/2004 tarihli ve 5258 sayılı Aile Hekimliği Kanunu 5’inci maddesi ile 10/9/1982 tarihli ve 8/5319 nolu Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe giren Yataklı Tedavi Kurumları İşletme Yönetmeliği hükümlerine dayanılarak hazırlanmıştır.’’ hükmüne yer verilmiştir.
 Yukarıda yer verilen düzenlemeler birlikte ele alındığında, Sağlık Bakanlığının, sağlık kurum ve kuruluşlarını yurt sathında eşit, kaliteli ve verimli hizmet sunacak şekilde planlamaya, sağlık hizmetinin bu plan çerçevesinde yürütülmesini sağlamaya, sağlık hizmet sunucularının hizmet standartlarını belirlemeye, değişen koşullara göre bunları değiştirmeye, bu hizmetler ile sunucuları sınıflandırmaya yetkili olduğu açıktır. 
Dava konusu Yönerge ile, anılan mevzuat hükümleriyle Sağlık Bakanlığına verilen yetki çerçevesinde, sağlık raporlarının ne şekilde hangi sağlık hizmet sunucularında düzenleneceğinin açıklanması, rapor formatlarının belirlenmesi ve sağlık raporlarına itiraz süreçlerinin tanımlanmasına ilişkin düzenlemeler yapıldığı görülmekte olup, anılan Yönerge ile düzenleme yapılan hususların 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu'nun 9. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinde yönetmelikle düzenleme yapılması öngörülen hususlardan olmadığı açıktır.
Bu kapsamda yapılan değerlendirmede, sağlık hizmeti sunucularınca verilecek olan sağlık raporlarının düzenleme usul ve esaslarının belirlenmesine ilişkin olarak düzenleme yapma yetkisi bulunan davalı idarece, bu husustaki  düzenlemelerin Yönetmelikle yapılması gerektiğine ilişkin amir bir kanun hükmü bulunmadığından, belirtilen konularda Yönerge ile düzenleme yapılmasında şekil unsuru yönünden hukuka aykırılık bulunmamakta olup Yönerge ile getirilen dava konusu kurallarda üst hukuk normlarına aykırılık da bulunmadığından davanın reddine karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmaktadır.

Bu nedenle, davaya konu Yönerge maddelerine ilişkin olarak uyuşmazlığın esası yönünden inceleme yapılıp davanın reddine karar verilmesi gerektiği oyuyla dava konusu düzenlemelerin şekil unsuru yönünden hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle iptali yolunda verilen aksi yöndeki Daire kararına katılmıyorum.
Danıştay — Esas No: 2020/4563, Karar No: 2024/4396, Tarih: 31.10.2024

"İçtihat Metni"
         T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas     No : 2020/4563
Karar	No : 2024/4396                                                                                
DAVACI	: ... Merkezleri 
		... Derneği	  
VEKİLİ	: Av. ...
DAVALI	: ... Bakanlığı / ANKARA
VEKİLİ	: Hukuk Müşaviri ...
DAVANIN_KONUSU	: Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından 16/12/2019 tarihinde yayımlanan Engelli ve Yaşlı Bakım Hizmetlerinde Kalitenin Geliştirilmesi ve Değerlendirilmesine İlişkin Yönerge'nin;
1) Yönetmelikle düzenlenmesi gereken hususların yönerge ile düzenlenmesi nedeniyle şekil yönünden hukuka aykırı olduğu iddiasıyla Yönergenin tamamı ile Yönergenin Ek-2 sayılı ekinde bulunan "Bakım Hizmetleri Kalite Standartları"nın tamamının, 
2) Bu talep uygun görülmez ise, Yönergenin 1., 2. ve 5. maddelerinin, Ek-2 sayılı ekinde bulunan "Bakım Hizmetleri Kalite Standartları"nın "Boyut I: Hizmet Modelleri" başlıklı bölümünün tamamının ve bu bölüm içerisindeki "Bakım Merkezi" başlıklı kısımda yer alan 1, 2, 3, 4, 6 ve 7 numaralı standartların iptali istenilmektedir.
DAVACININ_İDDİALARI	: Engelli Bireylere Yönelik Özel Bakım Merkezleri Yönetmeliği kapsamında faaliyet gösteren bakım merkezleri ile bunların müdürlerinin üyesi olduğu davacı dernek tarafından;
1) Yönerge ile Yönergenin Ek-2 sayılı ekinde bulunan "Bakım Hizmetleri Kalite Standartları"nın tamamı yönünden; 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu uyarınca kuruluşların hizmet ve personel standartlarının yönetmelikle düzenlenmesi gerekmesine rağmen, hizmet ve kalite standartlarının dava konusu Yönerge ile belirlenmesinin, düzenlemeyi bütünüyle şekil yönünden hukuka aykırı hale getirdiği;

1) Yönerge ile Yönergenin Ek-2 sayılı ekinde bulunan "Bakım Hizmetleri Kalite Standartları"nın tamamı yönünden; 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu uyarınca kuruluşların hizmet ve personel standartlarının yönetmelikle düzenlenmesi gerekmesine rağmen, hizmet ve kalite standartlarının dava konusu Yönerge ile belirlenmesinin, düzenlemeyi bütünüyle şekil yönünden hukuka aykırı hale getirdiği;
2) Yönergenin 1., 2. ve 5. maddeleri ile Ek-2 sayılı ekinde bulunan "Bakım Hizmetleri Kalite Standartları"nın "Boyut I: Hizmet Modelleri" başlıklı bölümünün tamamı yönünden; hem engelli hem yaşlı bireylere yönelik hizmet standartlarının aynı Yönerge içerisinde (torba yönergeyle) düzenlenmesinin, her iki grubun ihtiyaç ve özelliklerinin farklı olması nedeniyle kamu yararı ve hizmet gerekleri ile örtüşmediği, esasen her iki gruba farklı yönetmelikler ile (yaşlılar için Özel Huzurevleri ile Huzurevi Yaşlı Bakım Merkezleri Yönetmeliği, engelliler için Engelli Bireylere Yönelik Özel Bakım Merkezleri Yönetmeliği) hizmet standardı getirilmesinin sebebinin de bu olduğu, dava konusu Yönergede her iki grubun hizmet standardının birleştirilerek düzenlenmesi sonucu kanun koyucunun esas amacı olan engelli bireylerin bakım öncelikli ihtiyaçlarının karşılanmasının göz ardı edildiği, bu durumun düzenlemeleri amaç yönünden hukuka aykırı hale getirdiği, engelli odaklı değil daha çok huzurevinde kalan sağlıklı yaşlılara yönelik otelcilik hizmetine ilişkin standartların düzenlendiği, engellinin bireysel bakım planında yer alması gereken hizmet standartlarının ya hiç belirlenmediği ya da çok soyut ifadelerle geçildiği, torba Yönergeyle getirilen standartlar sebebiyle yalnızca ekonomik durumu iyi olan yaşlılara yönelik iyi otelcilik hizmeti veren bakım merkezilerinin teşvikten yararlanabileceği, davacı dernek üyelerinin teşvikten yararlanmalarının zorlaşacağı ve faaliyetlerine son verme mecburiyeti ile karşı karşıya kalacağı;