muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Danıştay — Esas No: 2023/5062, Karar No: 2024/4239, Tarih: 24.09.2024

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi Kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI:  
DAVACININ İDDİALARI:Somut tespitler olmadan,eksik inceleme ile yapılan dava konusu cezalı tarhiyatta hukuka uyarlık bulunmadığı iddiasıyla kararın aleyhe olan kısmının bozulması istenilmektedir.
DAVALININ İDDİALARI: Dava konusu olayda, 2015/Ağustos dönemi damga vergisi nedeniyle kesilen ve 02/01/2017 tarihinde tebliğ edilerek kesinleşen vergi ziyaı cezasından sonra vergi ziyaı cezasını gerektiren yeni fiillerin işlenmesi nedeniyle cezanın tekerrür hükümleri uygulanarak artırımlı kesilmesinde Kanuna aykırı bir durum olmadığı iddiasıyla kararın aleyhe olan kısmının bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI: Taraflarca savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ: Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY: 
 Davacı adına 2017 yılında alışlarına ilişkin bir kısım faturayı mükerrer olarak kaydederek satışlarının maliyet hesabında dikkate aldığı ve eksik beyan ettiği özel tüketim vergisinin hasılatlarından çıkarılması gerektiği yolunda düzenlenen vergi inceleme raporuna istinaden re'sen tarh edilen 2017/Ocak-Mart dönemine ilişkin geçici vergi ile bu vergi üzerinden tekerrür hükümleri uygulanmak suretiyle kesilen bir kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istenilmektedir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Davalının temyiz istemi yönünden; 
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 1. fıkrasında, idare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı, başka kanunlarda farklı bir kanun yolu öngörülmüş olsa dahi, mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde istinaf yoluna başvurulabileceği; 46. maddesinin 1. fıkrasında, Danıştay dava dairelerinin nihai kararları ile bölge idare mahkemelerinin maddenin devamında bentler halinde sayılan davalar hakkında verdikleri kararların, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi Danıştayda, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde temyiz edilebileceği ifade edilmiştir.

Davacı adına 2017 yılında alışlarına ilişkin bir kısım faturayı mükerrer olarak kaydederek satışlarının maliyet hesabında dikkate aldığı ve eksik beyan ettiği özel tüketim vergisinin hasılatlarından çıkarılması gerektiği yolunda düzenlenen vergi inceleme raporuna istinaden re'sen tarh edilen 2017/Ocak-Mart dönemine ilişkin geçici vergi ile bu vergi üzerinden tekerrür hükümleri uygulanmak suretiyle kesilen bir kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istemiyle açılmış davayı vergi ziyaı cezasının tekerrür uygulanmak suretiyle artırılan kısmı yönünden kabul eden, geçici vergi aslı üzerinden kesilen bir kat vergi ziyaı cezası yönünden reddeden ve geçici vergi aslı yönünden incelenmeksizin reddeden ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına karşı davacı tarafından yapılan istinaf başvurusu ... Bölge İdare Mahkemesi...Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile reddedilmiştir.
Uyuşmazlıkta, davalı tarafından temyiz yoluna başvurulmuşsa da, istinaf kanun yoluna başvurulmadığı görüldüğünden davalı açısından Vergi Mahkemesi kararının davanın kabulüne dair kısmının kesinleşmesi nedeniyle, temyiz isteminin incelenmesine hukuken olanak bulunmamaktadır. 
Davacının temyiz istemi yönünden;
 Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 
Bölge İdare Mahkemesi kararının geçici vergi üzerinden kesilen bir kat vergi ziyaı cezasına ilişkin kısmına yönelik davacı tarafından ileri sürülen temyiz nedenleri kararın belirtilen hüküm fıkralarının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. 
Bölge İdare Mahkemesi kararının geçici vergi aslına  ilişkin kısmına yönelik davacı temyiz istemine gelince; 
193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun mükerrer 120. maddesinin 4. fıkrasında, yapılan incelemeler sonucu, geçmiş dönemlere ait geçici verginin %10'u aşan tutarda eksik beyan edildiğinin tespiti hâlinde, eksik beyan edilen bu kısım için re'sen veya ikmâlen geçici vergi salınacağı, mahsup süresi geçtikten sonra, kesinleşen geçici vergilerin terkin edileceği, ancak gecikme faizi ve ceza tahsil edileceği düzenlenmiştir. Sözü geçen fıkrada, beyandaki noksanlığın bağlandığı %10 oranı, bu nedenle yapılması gereken vergilendirmenin ön koşuludur ve belirtilen oranı aşmayan noksan bildirimlerin, vergilendirme konusu yapılmaması amacıyla öngörülmüştür. Noksan bildirimin %10'u aşması hâlinde, beyan dışı bırakılan tutarın tümünün re'sen veya ikmâlen vergilendirmeye esas alınması, Vergi Usul Kanunu'nun 29 ve 30. maddelerinin gereğidir.

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın "Anayasanın bağlayıcılığı ve üstünlüğü" başlıklı 11. maddesinde, Anayasa hükümlerinin, yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını ve diğer kuruluş ve kişileri bağlayan temel hukuk kuralları olduğu; "Hak arama hürriyeti" başlıklı 36. maddesinde, herkesin, meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı ve davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahip olduğu hükümlerine yer verilmiştir. Anayasa'nın "Temel hak ve hürriyetlerin korunması" başlıklı 40. maddesine, 4709 sayılı Kanun'un 16. maddesiyle eklenen 2. fıkrada ise "Devlet, işlemlerinde, ilgili kişilerin hangi kanun yolları ve mercilere başvuracağını ve sürelerini belirtmek zorundadır." düzenlemesi yapılmıştır. Bu ek fıkranın gerekçesinde değişikliğin, bireylerin yargı ya da idari makamlar önünde sonuna kadar haklarını arayabilmelerine kolaylık ve imkan  sağlanması  amacıyla  ve  son  derece  dağınık mevzuat karşısında kanun yolu, mercii ve sürelerin belirtilmesinin hak arama, hak ve hürriyetlerin korunması açısından zorunluluk haline gelmesi nedeniyle yapıldığına değinilmiştir.
Anayasal düzenlemeler ve değinilen gerekçeden Devletin, kurumları vasıtasıyla tesis edilen her türlü işlemlerinde, bu işlemlere karşı başvurulacak yargı yeri veya idari makamlar ile başvuru süresinin gösterilmesinin bir anayasal zorunluluk haline getirildiği anlaşılmaktadır. Anayasanın bağlayıcılığı karşısında, bu zorunluluğa; yasama, yürütme ve yargı organlarının, idare makamlarının ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarının uymakla yükümlü oldukları sonucuna ulaşılmaktadır. Bu durum, Anayasa Mahkemesinin 18/10/2003 tarih ve E:2003/67, K:2003/88 sayılı kararında; hukukun üstünlüğünün egemen olduğu ve bireyin insan olarak varlığının korunmasını amaçlayan hukuk devletinde vatandaşların hukuk güvenliğinin sağlanmasının, hukuk devleti ilkesinin yerine getirilmesi zorunlu koşullarından olduğu ve hukukî güvenliğin, statü hukukuna ilişkin düzenlemelerde istikrar, belirlilik ve öngörülebilirlik göz önünde bulundurularak açık ve belirgin hukuk kuralları yürürlüğe koyup uygulayarak sağlanacağı şeklinde ifade edilmiştir.
Yukarıda anılan anayasal ve yasal düzenlemeler uyarınca, idarelerce muhataplarına tebliğ edilecek olan idari işlemlerde, ilgililerden ödenmesi istenilen vergi ve ceza miktarlarının hiçbir tereddüte mahal vermeyecek şekilde açık ve anlaşılabilir nitelikte olması, ayrıca kanun yolu, merci ve sürelerin, söz konusu işlemler üzerinde belirtilmesi gerektiği tabiidir.

Yukarıda anılan anayasal ve yasal düzenlemeler uyarınca, idarelerce muhataplarına tebliğ edilecek olan idari işlemlerde, ilgililerden ödenmesi istenilen vergi ve ceza miktarlarının hiçbir tereddüte mahal vermeyecek şekilde açık ve anlaşılabilir nitelikte olması, ayrıca kanun yolu, merci ve sürelerin, söz konusu işlemler üzerinde belirtilmesi gerektiği tabiidir.
Her ne kadar geçici vergiye ilişkin ihbarnamede, mahsup dönemi geçmiş geçici vergi aslının; Gelir Vergisi Kanunu'nun mükerrer 120. maddesi gereğince tahakkuk ettirilmeyeceği, normal vade tarihinden mahsup tarihine kadar geçen süre için sistemde gecikme faizi hesaplanabilmesi için ihbarnamelerde zorunlu olarak yer aldığı belirtilse de; söz konusu ihbarnamede geçici vergiye yer verilmesi nedeniyle, davacı tarafından, daha sonra hakkında yapılacak işlemler yönünden açık ve anlaşılır olmayan bu kısmın da  dava konusu edildiği, belirsizliğe neden olan ve gecikme faizinin hesaplanabilmesi için davalının sisteminden kaynaklanan bu durumun, davacıya yöneltilebilecek bir kusur oluşturmayacağı dikkate alındığında ve söz konusu verginin mahsup döneminin geçmiş olduğu da anlaşıldığından, geçici vergi aslı yönünden davayı incelenmeksizin reddeden Mahkeme kararına karşı davacı tarafından yapılan istinaf başvurusunu reddeden Bölge İdare Mahkemesi kararında isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.  Davalının temyiz isteminin incelenmeksizin reddine, davacının temyiz isteminin kısmen kabulüne, kısmen reddine,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:... K:... sayılı kararının geçici vergi aslına ilişkin kısmının BOZULMASINA, bir kat vergi ziyaı cezasına ilişkin kısmının ONANMASINA,
3.Temyiz isteminde bulunan davacıdan 492 sayılı Harçlar Kanunu'na bağlı (3) sayılı Tarife uyarınca aleyhe onanan kısım üzerinden hesaplanacak nispi harcın alınmasına 			4.Bozulan kısım yönünden yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi... Vergi Dava Dairesine gönderilmesine, 24/09/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.
Danıştay — Esas No: 2023/4599, Karar No: 2024/4225, Tarih: 24.09.2024

"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
Esas No : 2023/4599
Karar No : 2024/4225
 
TEMYİZ EDEN (DAVACI)	: ... Yapı İnşaat Madencilik Nakliye Petrol Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.	  
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI)	: ... Defterdarlığı-...
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: İkamet amaçlı binaların inşaatı faaliyeti ile iştigal eden davacı şirket tarafından, hakkında düzenlenen vergi inceleme raporuna istinaden 2017 yılı için 7.000,00-TL ve üzeri nakit ödeme ve tahsilatların aracı finansal kurumlar kanalıyla yapılmadığı, düzenlenmesi gereken satış faturalarının düzenlenmediği ve/veya eksik tutarda düzenlendiği, muhasebe standartlarına ilişkin usul ve esaslara uyulmadığından bahisle  213 Sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 353/1, 353/6 ve mükerrer 355/1-1  maddeleri uyarınca 2017/Ocak-Aralık dönemi için kesilen özel usulsüzlük cezalarının kaldırılması istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih,..., K: ... sayılı kararıyla; davacı hakkında düzenlenen... ve ... vergi inceleme raporunun değerlendirilmesinden; 213 sayılı Kanunun mükerrer 355. maddesi uyarınca kesilen özel usulsüzlük cezası yönünden; vergi inceleme tutanağının 28. maddesindeki tabloda yer alan yasal defter kayıtlara dayanak teşkil eden ödeme ve tahsilat işlemlerinin nakit olarak yapılması ve 100-Kasa Hesabı kullanılmak suretiyle yasal defter kayıtlarına intikal ettirilmesinin sebebi olarak davacı şirket temsilcisinin kısmen  nakit tahsilat yapılarak tahsilat makbuzunun kesildiğinin belirtildiği ve herhangi bir belge ibraz edilmediği bu nedenle davacı şirketin, 2017 yılında bir kısım ödemelerini banka ve benzeri finans kurumlarından alınan belgelerle tevsik edememiş olması nedeniyle hukuka aykırılık bulunmadığı; 213 sayılı Kanunun 353/6. maddesi uyarınca kesilen özel usulsüzlük cezası yönünden;  davacı şirketin muhasebe kayıtlarının tek düzen hesap planına aykırı olduğu görüldüğünden  hukuka aykırılık bulunmadığı;  213 sayılı Kanunun 353/1 maddesi  uyarınca kesilen özel usulsüzlük cezası yönünden ise; davacı şirket hakkında düzenlenen... tarih ve... sayılı vergi tekniği raporu dayanağı tutanağın ekinde yer alan, davacı şirket ile davacı şirketten gayrimenkul satın alan kişilerin isim, soy isimleri, tapu devir tarihleri ile gayrimenkul sıra numaralarının belli olduğu, tapu devir işlemleri yapılıp faturasının düzenlenmediği ve/veya gerçek meblağdan düşük tutarlara yer verildiğinin açıkça ortaya konulduğu, davacı şirketin hangi gayrimenkul satışları için belge düzenlemediğine ilişkin hukuken geçerli somut tespitlerin yapılmış olduğu anlaşıldığından hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi Kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: 213 sayılı Kanun hükümlerine uygun bir vergi incelemesi yapılmadığı, tapu siciline tescil edilen satışlar için tevsik zorunluluğunun bulunmadığı, defterlerinin  e-defter kapsamında olduğu ve tekdüzen muhasebe sistemine uygun tutulduğu iddialarıyla kararın bozulması istenilmektedir. 
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Yasal dayanaktan yoksun olan temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NİN DÜŞÜNCESİ: Davacı şirketin ikamet amaçlı binaların inşası faaliyeti ile uğraştığı ve  459 sayılı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinde 4.2.ç bendinde tapuda gerçekleştirilmesi zorunlu satış işlemleri nedeniyle tahsil edilen tutarların tevsik zorunluluğu kapsamında olmadığı düzenlendiğinden, 213 sayılı Kanunun mük. 355 maddesi uyarınca kesilen özel usulsüzlük cezası yönünden davacı temyiz isteminin kabulü ile kararın bu kısmının bozulması, kalan kısmının onanması gerektiği düşünülmektedir. 
TÜRK MİLLETİ ADINA
 Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY: İkamet amaçlı binaların inşaatı faaliyeti ile iştigal eden davacı şirket tarafından, hakkında düzenlenen vergi inceleme raporuna istinaden 2017 yılı için 7.000,00-TL ve üzeri nakit ödeme ve tahsilatların aracı finansal kurumlar kanalıyla yapılmadığı, düzenlenmesi gereken satış faturalarının düzenlenmediği ve/veya eksik tutarda düzenlendiği, muhasebe standartlarına ilişkin usul ve esaslara uyulmadığından bahisle  213 Sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 353/1, 353/6 ve mükerrer 355/1-1  maddeleri uyarınca 2017/Ocak-Aralık dönemi için kesilen özel usulsüzlük cezalarının kaldırılması istenilmektedir. 
İLGİLİ MEVZUAT:

İLGİLİ MEVZUAT: 
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 3. maddesinin (B) fıkrasında,  vergilendirmede vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin esas olduğu;   mükerrer 257. maddesinin birinci fıkrasının (2) numaralı bendinde de Maliye Bakanlığı'na, mükelleflere muameleleri ile ilgili tahsilat ve ödemelerini banka, benzeri finans kurumları veya posta idarelerince düzenlenen belgelerle tevsik etmeleri zorunluluğunu getirme ve bu zorunluluğun kapsamını ve uygulamaya ilişkin usul ve esaslarını belirleme yetkisi verildiği; mükerrer 355. maddesinin 4. fıkrasında ise, tahsilat ve ödemelerini banka, benzeri finans kurumları veya posta idarelerince düzenlenen belgelerle tevsik etme zorunluluğuna uymayan mükelleflerden her birine, her bir işlem için bu maddeye göre uygulanan cezalardan az olmamak üzere işleme konu tutarın % 5'i nispetinde özel usulsüzlük cezası kesileceği düzenlenmiştir. 
459 sıra numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği'nin "Kapsamda Olmayan Tahsilat ve Ödemeler" başlıklı 4.2. maddesinin (ç) bendinde ise; tapu sicil müdürlüklerinde gerçekleştirilen işlemler karşılığında yapılan tahsilat ve ödemelerin, aracı finansal kurumlar kanalıyla yapılması zorunluluğu bulunmadığı düzenlenmiştir. 
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge İdare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.
Bölge İdare Mahkemesi kararının, 213 sayılı Kanunun 353/1 ve 353/6 maddeleri uyarınca 2017 yılı için kesilen özel usulsüzlük cezalarına ilişkin kısmının dayandığı sebepler ve gerekçesi Dairemizce de uygun görülmüş olup davacı tarafından ileri sürülen iddialar, temyize konu kararın belirtilen kısmının bozulmasını gerektirir nitelikte bulunmamıştır.
Bölge İdare Mahkemesi kararının, 213 sayılı Kanunun mükerrer 355. maddesi uyarınca kesilen özel usulsüzlük cezasına yönelik davacı temyiz istemine gelince; 
459 sıra numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğine 4.2.ç. maddesine  göre tapu idarelerinde yapılan işlemlere konu ödeme ve tahsilatların belirtilen kurumlar aracı kılınarak yapılması zorunluluğu bulunmamaktadır.

Bölge İdare Mahkemesi kararının, 213 sayılı Kanunun mükerrer 355. maddesi uyarınca kesilen özel usulsüzlük cezasına yönelik davacı temyiz istemine gelince; 
459 sıra numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğine 4.2.ç. maddesine  göre tapu idarelerinde yapılan işlemlere konu ödeme ve tahsilatların belirtilen kurumlar aracı kılınarak yapılması zorunluluğu bulunmamaktadır. 
Uyuşmazlığa konu özel usulsüzlük cezasının dayanağı vergi inceleme raporunda tevsik zorunluluğu sınırı üzerindeki bir kısım tahsilatların nakit olarak yapıldığından bahisle ceza tutarı hesaplanmış ise de; davacı hakkında düzenlenen ... tarih ... sayılı vergi tekniği raporunda ikamet amaçlı binaların inşası faaliyetiyle uğraşan davacı şirketin tarhiyata konu  tahsilatlarının bir kısmının taşınmaz satışına ilişkin olduğu belirtilmesine rağmen, tapuda gerçekleştirilmesi zorunlu söz konusu satış işlemleri nedeniyle tahsil edilen tutarların ilgili Genel Tebliğe göre tevsik zorunluluğu kapsamında bulunmadığı hususu dikkate alınarak tapuda yapılan satış tutarları karşılığı miktarlar çıkarılmak suretiyle hesaplama yapılması gerekirken, düzenlenen vergi inceleme raporunda bu durumun değerlendirilmediği ve tüm ödemelerin tevsik edici belgelerle belgelenmediği hususunun somut olarak ortaya konulamadığı görüldüğünden, temyize konu kararının, 213 sayılı Kanunun mükerrer 355. maddesi uyarınca kesilen özel usulsülük cezasına ilişkin kısmında hukuki isabet görülmemiştir. 
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.  Davacının temyiz isteminin kısmen kabulüne, kısmen reddine; 
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesi'nin... tarih; E:..., K: ... sayılı kararının, 213 sayılı Kanunun mükerrer 355. maddesi uyarınca kesilen özel usulsüzlük cezasına ilişkin kısmının BOZULMASINA, diğer kısmının ONANMASINA, 
3. Temyiz isteminde bulunan davacıdan onanan kısım üzerinden 492 sayılı Harçlar Kanunu'na bağlı (3) sayılı Tarife uyarınca hesaplanacak nispi harcın alınmasına;
4.Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesine gönderilmesine, 24/09/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.
Danıştay — Esas No: 2020/5466, Karar No: 2024/3260, Tarih: 23.09.2024

"İçtihat Metni"
       T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE     
Esas     No : 2020/5466
Karar	No : 2024/3260
 
TEMYİZ EDEN (DAVALILAR)	: 1- ... Bakanlığı
VEKİLİ	: Av. ...
	  2- ... Valiliği
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI)	: ...
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMİN_KONUSU	: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih  ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
DAVANIN_KONUSU	: Kütahya ili, Emet ilçesi, Dr. Fazıl Doğan Devlet Hastanesinde çocuk sağlığı ve hastalıkları uzmanı olarak çalışmakta iken hakkında "Devlet Memurluğundan Çıkarma Cezası" verilen davacı tarafından, özel sağlık kuruluşlarında çalışıp çalışmayacağının tarafına bildirilmesi istemiyle yapılan başvurunun Sağlık Bakanlığı Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğünün ... tarih ve E:... sayılı işlemine istinaden devlet hizmet yükümlülüğü şartının yerine getirilmediğinden bahisle reddine ilişkin Eskişehir Valiliği İl Sağlık Müdürlüğünün ... tarih ve E:... sayılı işleminin iptali istenilmektedir. 
YARGILAMA SÜRECİ	:
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacının 500 günlük devlet hizmet yükümlülüğünün bulunduğu, bu yükümlülük kapsamında 31/05/2017-22/01/2018 tarihleri arasında toplam 227 günlük fiili çalışmasının olduğu, 22/01/2018 tarihinde görevinden uzaklaştırıldığı, 20/12/2018 tarihinde devlet memurluğundan çıkarma cezasının tebliği sağlanarak görevi ile ilişiğinin kesildiği, görevden uzaklaştırıldığı toplam sürenin ise 10 ay 28 gün olduğu, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 141. maddesi hükmü gereğince davacının memuriyet statüsünün devam ettiği, davacının görevden uzakta kaldığı sürenin de devlet hizmet yükümlülüğü süresinden sayılması gerektiği, bu halde davacının fiilen çalıştığı 227 gün ile görevden uzaklaştırıldığı 10 ay 28 günlük süre toplamının  davacının yükümlü olduğu 500 günlük süreyi aştığı, dolayısıyla devlet hizmeti yükümlülüğünü tamamlanmadığı gerekçesiyle davacının özel sağlık kuruluşlarında çalışmasının uygun olmadığı yönünde tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; davalı idarelerin istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir. 
TEMYİZ_EDENLERİN_İDDİALARI	: Davalılar tarafından, bir hekimin devlet hizmet yükümlülüğünü yerine getirmeden hiçbir şekilde tabiplik mesleğini icra edemeyeceği,  davacı hakkında daha sonra yeni bir işlem tesis edilmiş olmasının dava konusu işlemi hukuka aykırı hale getirmeyeceği, daha sonraki işlemin davacının özel sağlık kuruluşundan doğrudan çalışabilmesine imkan vermediği, devlet hizmet yükümlülüğü süresinin hesaplanmasında fiilen çalışmadan geçirilen sürelerin sayılamayacağı belirtilerek Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. 
KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI: Davacı tarafından savunma verilmemiştir.

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI: Davacı tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ	: ...
DÜŞÜNCESİ	: Anayasanın 48. maddesinin 1. fıkrasında, herkesin dilediği alanda çalışma ve  sözleşme hürriyetine sahip olduğu; 49. maddesinin 2. fıkrasında ise, devletin çalışma barışını sağlamak için gerekli tedbirleri alacağı hükme bağlamıştır.
	Uyuşmazlıkta, davacının devlet hizmet yükümlülüğü kapsamında Kütahya ili, ... ilçesi, Dr. Fazıl Doğan Devlet Hastanesinde 31/05/2017 tarihinde görevine başladığı, sosyal paylaşımlar nedeniyle başlatılan idari soruşturma neticesinde ise önce 22/01/2018 tarihinde görevinden uzaklaştırıldığı, ardından 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi ve aynı maddenin dördüncü fıkrası uyarınca devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına üzerine 20/12/2018 tarihinde görevine son verildiği anlaşılmaktadır. 
	Ayrıca, 657 sayılı Kanun'da devlet memurluğundan çıkarma cezası ile çıkarılanların bir daha devlet memurluğuna atanamayacağı düzenlenmiş olduğundan, söz konusu işlem  nedeniyle -anılan işleme karşı yürütülen yargılama sonucunda verilecek iptal kararı hariç- davacının bir daha devlet memurluğuna atanamayacağı hususunda kuşku bulunmamaktadır.