muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Danıştay — Esas No: 2024/1968, Karar No: 2024/7802, Tarih: 24.12.2024

13.07.2005 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 15.maddesinde de, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 75. maddesi hükümlerinin belediye taşınmazları hakkında da uygulanacağı hükmü yer almaktadır.  
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın "Kıyılardan yararlanma" başlıklı 43. maddesinde, "Kıyılar, Devletin hüküm ve tasarrufu altındadır. Deniz, göl ve akarsu kıyılarıyla, deniz ve göllerin kıyılarını çevreleyen sahil şeritlerinden yararlanmada öncelikle kamu yararı gözetilir.  Kıyılarla sahil şeritlerinin, kullanılış amaçlarına göre derinliği ve kişilerin bu yerlerden yararlanma imkan ve şartları kanunla düzenlenir." hükmü yer almaktadır.
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 715. maddesinde, sahipsiz yerler ile yararı kamuya ait malların Devletin hüküm ve tasarrufu altında olduğu kuralına yer verilmiştir.
3621 sayılı Kıyı Kanunu'nun "Doldurma ve Kurutma Yoluyla Arazi Kazanma ve Bu Araziler Üzerinde Yapılabilecek Yapılar" başlıklı  7. maddesinde, kamu yararının gerektirdiği hallerde, uygulama imar planı kararı ile, deniz, göl ve akarsularda ekolojik özellikler dikkate alınarak doldurma ve kurutma suretiyle arazi elde edilebileceği, bu arazilerin Devletin hüküm ve tasarrufu altında olduğu, özel mülkiyete konu olamayacağı kuralı yer almaktadır.
 13.07.2005 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun "Belediye tasarrufunda yerler" başlıklı 79. maddesinin 2. fıkrasında, "Belediye tarafından deniz, akarsu ve gölden doldurma suretiyle kazanılan alanlar, Kıyı Kanunu ve ilgili mevzuata uygun olarak kullanılmak şartıyla Maliye Bakanlığı tarafından belediyelerin, büyükşehirlerde büyükşehir belediyelerinin tasarrufuna bırakılır." hükmüne yer verilmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden:
Kıyılar, Devletin hüküm ve tasarrufu altında olan yerler olup,  deniz, göl ve akarsularda ekolojik özellikler dikkate alınarak doldurma ve kurutma suretiyle arazi elde edilebilir ise de, bu araziler özel mülkiyete konu olmamakta, araziler Devletin hüküm ve tasarrufu altında kalmaktadır.
Bununla birlikte Belediye Kanunu'nda, belediye tarafından deniz, akarsu ve gölden doldurma suretiyle kazanılan alanların tasarruf yetkisine ilişkin özel bir düzenlemeye yer verilmiştir. Kanun maddesinde verilen şartların oluşması durumunda Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki bu alanlar belediyelerin tasarrufuna bırakılmaktadır.

Bununla birlikte Belediye Kanunu'nda, belediye tarafından deniz, akarsu ve gölden doldurma suretiyle kazanılan alanların tasarruf yetkisine ilişkin özel bir düzenlemeye yer verilmiştir. Kanun maddesinde verilen şartların oluşması durumunda Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki bu alanlar belediyelerin tasarrufuna bırakılmaktadır.
5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 79. maddesinde yer verilen "belediyelere devrolunacağı" ve "Maliye Bakanlığı tarafından belediyelerin tasarrufuna bırakılacağı" ibarelerinden de anlaşılacağı üzere denizden dolgu vasıflı alanların kullanım ve tasarruf hakkı, Kanun'un yürürlüğe girmesiyle birlikte doğrudan doğruya Belediyelere geçmemektedir. Nitekim, 79. maddenin birinci fıkrasındaki yerlerin belediyenin tasarrufunda olduğu belirtilmesine rağmen, dolgu alanlarına yönelik ikinci fıkrada Maliye Bakanlığınca belediyelerin tasarrufuna bırakılır ifadesiyle Kanun'un yürürlüğe girmesiyle doğrudan bu yerlerin belediyenin tasarrufuna geçmediği anlaşılmaktadır. Devletin hüküm ve tasarrufunda olan bu yerlerin Kıyı Kanunu'na ve ilgili mevzuata uygun kullanılmak şartıyla Maliye Bakanlığı tarafından (10/07/2018 tarih ve 30474 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 99. maddesinde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığının hizmet birimleri arasında Milli Emlak Genel Müdürlüğüne yer verilmekle birlikte bu tarihten sonra Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı yetkilidir) belediyelerin tasarrufuna bırakılmaktadır. Kullanım ve tasarruf hakkının belediyeye geçebilmesi için ilgili Bakanlık tarafından, denizde yapılan dolgu işleminin 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 79. maddesindeki ifadesiyle ''Belediye tarafından deniz, akarsu ve gölden doldurma suretiyle kazanılan alanlar'' kapsamında olduğu araştırılarak, bu kapsamda ise Kıyı Kanunu ve ilgili mevzuata uygun olarak kullanılacağına ilişkin Belediyeden yazılı beyan(protokol, taahhütname vb.) alınmak suretiyle tasarruf hakkı ilgili Belediyeye bırakılacaktır. Tasarruf yetkisinin belediyeye bırakıldığı tarih ayrıca kararlaştırılmamış ise iznin verildiği tarihtin itibaren alanın tasarruf yetkisi belediyeye bırakılmış sayılacaktır.
Dosyanın incelenmesinden; İstanbul ili, Fatih ilçesi, ... Mahallesi adresinde  ... ada ... parsel önünde bulunan 2.980,00 m² taşınmazın 1.900,00 m²'sinin tekne bağlama alanı olarak fuzulen işgal edildiğinden bahisle 22/08/2017-05/04/2022 tarihleri arasında toplamda 6.485,300,30-TL ecrimisil istenmesine yönelik Avrupa Yakası Milli Emlak Dairesi Başkanlığının ... tarih ve E-... sayılı ecrimisil ihbarnamesinin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.

Dosyanın incelenmesinden; İstanbul ili, Fatih ilçesi, ... Mahallesi adresinde  ... ada ... parsel önünde bulunan 2.980,00 m² taşınmazın 1.900,00 m²'sinin tekne bağlama alanı olarak fuzulen işgal edildiğinden bahisle 22/08/2017-05/04/2022 tarihleri arasında toplamda 6.485,300,30-TL ecrimisil istenmesine yönelik Avrupa Yakası Milli Emlak Dairesi Başkanlığının ... tarih ve E-... sayılı ecrimisil ihbarnamesinin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Uyuşmazlıkta; İstanbul Valiliği Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü  tarafından 05/04/2022 tarihinde düzenlenen taşınmaz tespit tutanağında; ecrimisil ihbarnamesine konu İstanbul ili Fatih ilçesi ... Mahallesi ... ada ... parsel önünde bulununan taşınmazın cinsinin “Kıyı ve Dolgu Alanları” olarak belirtildiği, ... tarihli ve ... sayılı Ecrimisil Kıymet Takdiri Kararında taşınmazın cinsinin “Deniz Dolgu Alanları” olarak düzenlendiği, ilk derece mahkemesince uyuşmazlık konusu yerin denizden dolgu alanı kapsamında kalıp kalmadığı hususunun İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığından sorulduğu, anılan kurum tarafından sunulan  cevap yazısında; ''Dava dosyasına konu edilen ... ada ... parsel İstanbul İli, Fatıh İlçesi, ... Mahallesi adresinde yer alan bağlama alanı (... İskelesi) deniz dolgu alanında kalmakta olup, Belediyemizin tasarrufunda bulunan yerlerden olan bu alan...'' şeklinde bilgi verildiği, aynı taşınmazın 22/08/2012-21/08/2017 tarihleri arasındaki dönemde fuzulen işgalinden bahisle düzenlenen ecrimisil ihbarnamesinin iptaline ilişkin Dairemizin E:2023/5791 sayılı dosyasına konu ... İdare Mahkemesinin E:... sayılı dosyasında yer alan bilirkişi raporunda; “…Ancak deniz dolgu alanı olması nedeniyle başka amaçlarla idarece kiraya verilmesi ve kira geliri elde edilmesi çok olanaklı değildir.” ifadesine yer verildiği görülmektedir. Öte yandan, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin  ... tarih ve ... sayılı ara kararı ile söz konusu taşınmazla ilgili deniz dolgu alanının, dolgu işleminin İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından yapılıp yapılmadığının, eğer belediyece doldurulmuş ise Maliye Bakanlığınca İstanbul Büyükşehir Belediyesinin tasarrufuna bırakılıp bırakılmadığına ilişkin bir karar, onay vb. işlemin olup olmadığının sorulduğu, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından ara karara: "Dava konusu Fatih ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaz ile ilgili Başkanlığımız Coğrafi Bilgi Sisteminde yapılan incelemede; taşınmazın belli bir kısmının kıyı kenar çizgisinin deniz tarafında kaldığı görülse de 1946 yılına ait hava fotoğrafı incelendiğine söz konusu taşınmazın var olduğu, taşınmazın kadastral parsel olduğu dolayısıyla sonradan doldurulmuş bir alan olmadığı anlaşılmaktadır.

" şeklinde cevap verildiği, söz konusu ara kararın İstanbul Bölge İdare Mahkemesi Sekizinci İdari Dava Dairesince hükme esas alındığı görülmekle birlikte, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından verilen ara kararına cevap dilekçesinde bahsedilen alanın ... ada ... parsel sayılı taşınmaz olduğu, dava konusu taşınmaz alanın ise ... ada ... parsel önünde bulunan taşınmaz olduğu anlaşılmıştır. 
İşbu uyuşmazlıkta, ecrimisil istenilen İstanbul ili, Fatih ilçesi, ... Mahallesinde yer alan ... ada ... parsel önündeki alanın denizden dolgu alanı olduğu;  05/04/2022 tarihli taşınmaz tespit tutanağından, ... tarihli ve ... sayılı ecrimisil kıymet takdiri kararından, Dairemizin 2023/5791 esas sayılı dosyasında yer alan bilirkişi raporundan ve  İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığının E-... sayılı ara kararına cevap dilekçesinden anlaşılmaktadır.
Söz konusu denizden dolgu alanının İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından yapılıp yapılmadığı, yapılmış ise 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 79. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca dolgu alanının tasarruf yetkisinin Büyükşehire bırakılmasına yönelik Bakanlık izni olup olmadığı veya bu yerdeki tasarruf yetkisine yönelik açılan dava olup olmadığı davalı idare ile İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığına sorulmuş olup, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığınca verilen cevaptan, Maliye Bakanlığı Milli Emlak Genel Müdürlüğünün "Dolgu Alanlarının Devri" konulu  ... tarihli ve ... sayılı yazısı sunularak, anılan alanın Belediyelerinin tasarrufuna bırakıldığı beyan edilmiştir. Söz konusu devir işleminin halen yürürlükte olup olmadığı ile işlemde belirtilen istisna hallerinin bulunup bulunmadığı idareden sorulmuş olup, devir işleminin halen yürürlükte olduğu, işlemde belirtilen istisna koşulunun alanda oluşmadığı beyan edilmiştir.
Maliye Bakanlığı Milli Emlak Genel Müdürlüğünün "Dolgu Alanlarının Devri" konulu ... tarihli ve ... sayılı yazısı incelendiğinde; balıkçı barınakları, kullanma izni tesis edilen alanlar, marinalar ve özel mülkiyete konu dolgu vasıflı taşınmazlar hariç olmak üzere; Avcılar, Küçükçekmece, Bakırköy, Zeytinburnu, Fatih, Eminönü ile Üsküdar, Kadıköy, Maltepe, Kartal, Pendik, Tuzla ilçelerinde doldurulan dolgu alanlarının 3621 sayılı Kıyı Kanunu ile Kıyı Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmelik hükümlerine uygun olarak kullanılması şartıyla, Belediye Kanunu'nun 79. maddesinin ikinci fıkrası kapsamında İstanbul Büyükşehir Belediyesinin tasarrufuna bırakılmasına, Bakanlık Makamının ... tarihli ve ... sayılı Olurları ile uygun görüldüğü; Bakanlık işleminde belirtilen ilçelerde doldurulan dolgu sahalarının tasarruf yetkisinin İstanbul Büyükşehir Belediyesine devredildiği, işlemde Belediyeye devredilen ve devredilmeyen dolgu alanları kısımları yönüyle bir ayırım yapılmadığı, bu yönde bir alan ayırımına ilişkin krokiye işlemde yer verilmediği anlaşılmaktadır.

Ayrıca, alan üzerinde davacının yolcu taşıma faaliyetini yürüttüğü, İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile belirlenen "İskele Kullanma İzni ve İskeleye Yanaşma, Bağlama ve Barınma Ücret Tarifesi" uyarınca İstanbul Büyükşehir Belediye iştirakçisi Şirket ile davacı arasında sözleşmenin bulunduğu, sözleşme kapsamında ecrimisil istenilen gemi bağlama yeri için de davacının İstanbul Büyükşehir Belediyesi iştiraki olan şirketine ücret ödediği anlaşılmaktadır.
Bu durumda,  esas itibarıyla Devletin hüküm ve tasarrufu altında olan deniz, akarsu ve gölden doldurma suretiyle kazanılan alanların işgali halinde ecrimisil isteme yetkisi Hazine taşınmazlarının idaresinden sorumlu idarede (milli emlak) olmakla birlikte, bu alandaki Devletin tasarruf yetkisinin Belediye Kanunu'nun 79. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca ilgili Bakanlıkça belediyeye bırakılması halinde tasarruf yetkisinin geçtiği tarihten itibaren bu alanda belediye tarafından ecrimisil istenebileceği, Maliye Bakanlığının halen yürürlükte olan ... tarihli ve ... sayılı kararı ile Fatih ilçesindeki dolgu alanlarının İstanbul Büyükşehir Belediyesinin tasarrufuna bırakıldığı, Bakanlık kararında yer verilen istisna durumlarının da bulunmadığı anlaşılmakla, işbu uyuşmazlıkta ecrimisil istenilen alanda tasarruf yetkisi, dolayısıyla ecrimisil isteme yetkisi İstanbul Büyükşehir Belediyesine ait olduğundan, davalı idarece dolgu alanlarından ecrimisil istenilmesinde yetki yönünden hukuka uyarlık bulunmamaktadır. 
Öte yandan, Bölge İdare Mahkemesince hükme esas alınan bilirkişi raporunda; "Keşif günü yapılan incelemeler ve dosya içinde yer alan bilgi ve belgelere göre; dava konusu ... ada ... parselin kuzeyinde yer alan ... Caddesinin denize bakan tarafında İETT Peronları arkasında kalan alan ... Turizm Deniz Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifi tarafından yanaşma, bağlama ve barınma alanı olarak kullanıldığı görülmüştür. Keşif günü davacılar tarafından heyetimize yerinde gösterilen alan 400 m2 olarak tespit edilmiştir. Deniz yüzeyi ölçümü keşif anında yapılamadığından ve kullanım tespit edilemediğinden dosyadaki bilgiler üzerinden (1900 m²- 400 m²) 1500 m2 olarak kabul edilmiştir."  şeklinde bir değerlendirme yapılmış olsa da işgal edilen deniz yüzeyi alanın gerekli inceleme ve araştırmalar yapılmaksızın, somut tespitler olmadan varsayımlar üzerinden tespit edilemeyeceği de açıktır.
	Bu durumda, temyize konu Bölge İdare Mahkemesince verilen kararının iptal hükmünün yukarıda belirtilen gerekçe ile onanmasına, davanın reddine ilişkin kısmın ise bozulmasına karar verilmesi gerekmektedir.
KARAR SONUCU	:
            Açıklanan nedenlerle;
1.	Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, davalı idarenin temyiz isteminin reddi ile temyize konu kararın iptale ilişkin kısmının yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA,
2.	Davacının temyiz isteminin kabulü ile temyize konu kararın, redde ilişkin kısmının BOZULMASINA,

KARAR SONUCU	:
            Açıklanan nedenlerle;
1.	Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, davalı idarenin temyiz isteminin reddi ile temyize konu kararın iptale ilişkin kısmının yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA,
2.	Davacının temyiz isteminin kabulü ile temyize konu kararın, redde ilişkin kısmının BOZULMASINA,	
3.	2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın anılan İdare Mahkemesine gönderilmesine, 24/12/2024 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.
Danıştay — Esas No: 2024/3926, Karar No: 2024/7789, Tarih: 24.12.2024

"İçtihat Metni"
               T.C.
D A N I Ş T A Y
 DÖRDÜNCÜ DAİRE  
Esas     No : 2024/3926
Karar	No : 2024/7789                                                                   
TEMYİZ EDEN (DAVACI)	: ... Ticaret Limited Şirketi	  
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI)	: ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı 
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMİN KONUSU	: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. 
YARGILAMA SÜRECİ	:
Dava konusu istem: Kiracı sıfatı ile meyve ve sebze alım satım ticareti ile meşgul olan hal içi tüccar olarak çalışan davacı tarafından, İstanbul İli ... Hali ... numaralı işyerine ait kira sözleşmesinin 5957 sayılı Kanunun 11. maddesinin 6. fıkrasının (a) ve (g) bentlerine aykırı hareket etmesi nedeniyle kira sözleşmesinin feshine dair İstanbul Büyükşehir Belediye Encümeninin  ... tarih ve ... sayılı kararın ve bu karar uyarınca kiralanan taşınmazı 15 gün içinde tahliye edilmesi gerektiğine ilişkin işlemin iptali istenilmiştir.
              İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:...,  K:... sayılı kararda; Uyuşmazlıkta, idarenin yaptığı ihale işleminin usulüne uygun olarak sonuçlandığı ve davacı tarafından da ihalenin yapılışına dair bir itirazın olmadığı açık olup, bu aşamadan sonraki tüm hukuki sorunlar ve taleplerin çözümünün yasa gereği adli yargının görev alanına girdiği anlaşıldığından davanın görüm ve çözümünün adli yargı yerine ait olduğu sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın görev yönünden reddine karar verilmiştir.
               Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI	 : Davacı tarafından; Hal Kanunu kapsamında kamu hizmeti yürütüldüğünü, İstanbul Büyükşehir Belediyesi ile aralarında imzalanan kira sözleşmesinin uzun süreli  bir idari sözleşme olduğunu ayrıca işin doğası gereği kiralayan taraf olan Belediye'nin özel hukuk yetkilerini aşan yetkilerinin bulunduğu, Uyuşmazlık Mahkemesi kararlarında da sözleşmenin uzun süreli olma şartı da aranmakla, Danıştay içtehatlarında ise idari sözleşme için gerekli unsurların; "Bir sözleşmenin idari sözleşme sayılabilmesi için, sözleşmenin taraflarından birinin kamu idaresi, kurumu ya da kuruluşu olması; sözleşmenin kamu hizmetinin yürütülmesi ile ilgili bulunması ve yönetime özel hukuk yetkilerini aşan yetkiler tanınması gereklidir" denilmekle birlikte bu hususlar gözetilmeksizin verilen usul ve mevzuata aykırı Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği  ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI	: Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
TETKİK HÂKİMİ	: ...
DÜŞÜNCESİ	: Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE	:
              2577 sayılı İdari Yargılama Usûlü Kanununun 1. maddesinde, Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare mahkemeleri ve vergi mahkemelerinin görevine giren uyuşmazlıkların çözümünün, bu Kanunda gösterilen usullere tabi olduğu belirtilmiş; 2. maddesinde, idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan davalar, "iptal davası" olarak tanımlanmıştır.
            5957 sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanununun "Toptancı hallerindeki işyerleri ile pazar yerlerindeki satış yerlerinin işletilmesi" başlıklı 11. Maddesinin (1) fıkrasında "Belediye toptancı hallerindeki işyerleri, kiralama veya satış yoluyla işletilir. Ancak satılan işyeri sayısı, o haldeki toplam işyeri sayısının yüzde ellisini geçemez. Bu maddenin altıncı fıkrasındaki eylemlerin tespiti halinde satış işlemlerinin iptal edilip işyerlerinin geri alınacağına ilişkin olarak tapu kütüğüne şerh konulur ve bu şartların gerçekleşmesi durumunda taşınmazlar geri alınır. İşyerlerinin kiralanması veya satılması 8/9/1983 tarihli ve 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu hükümlerine göre yapılır. Kira süresi en fazla on yıldır. Bakanlıkça belirlenen esaslara uygun olması kaydıyla, kira süresi sona erenlerle ihaleye çıkılmaksızın yeniden kira sözleşmesi yapılabilir. Kira süresi sona erenler açılacak kiralama ihalelerine tekrar katılabilir. Bir yıldan uzun süreli kira sözleşmelerinde ikinci ve izleyen yıllar kira bedelleri, Üretici Fiyatları Endeksi oranında arttırılır...
(6) Belediye toptancı hallerinde faaliyet gösteren işletmelerden veya pazar yerlerindeki satış yerlerini kullananlardan;
a) Kira bedeli veya tahsis ücretini belediyenin yazılı uyarısına rağmen ödemeyenler ile teminatını süresinde vermeyenlerin veya eksilen teminatını süresinde tamamlamayanların,..
g) Bir takvim yılı içinde üretici alacağını, süresi içinde üç kez ödemeyenlerin,...
kira sözleşmelerinin feshine ya da satış işlemlerinin veya tahsislerinin iptaline belediye
encümenince karar verilir, düzenlemesine yer verilmiştir.

a) Kira bedeli veya tahsis ücretini belediyenin yazılı uyarısına rağmen ödemeyenler ile teminatını süresinde vermeyenlerin veya eksilen teminatını süresinde tamamlamayanların,..
g) Bir takvim yılı içinde üretici alacağını, süresi içinde üç kez ödemeyenlerin,...
kira sözleşmelerinin feshine ya da satış işlemlerinin veya tahsislerinin iptaline belediye
encümenince karar verilir, düzenlemesine yer verilmiştir.
              Dosyanın İncelenmesinden; İstanbul İli Ataşehir ilçesinde bulunan ve davacı tarafından kiracı sıfatı ile meyve ve sebze alım satım ticareti yapılmak amacıyla kiralan dava konusu İstanbul İli Ataşehir Hali 147 numaralı işyeri 01.01.2013 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere bir yıllığına İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığından 2886 sayılı yasa uyarınca kiralanmış, kira sözleşmesinin 5957 sayılı Yasanın “Toptancı hallerindeki işyerleri ile pazar yerlerindeki satış yerlerinin işletilmesi” başlıklı 11. maddesinin 6. fıkrasının (a) ve (g) bentlerinde yer alan 
(6) Belediye toptancı hallerinde faaliyet gösteren işletmelerden veya pazar yerlerindeki tahsis sahiplerinden;
a) Kira bedeli veya tahsis ücretini belediyenin yazılı uyarısına rağmen ödemeyenler ile teminatını süresinde vermeyenlerin veya eksilen teminatını süresinde tamamlamayanların, g) Bir takvim yılı içinde üretici alacağını, süresi içinde üç kez ödemeyenlerin,.. kira sözleşmelerinin feshine ya da satış işlemlerinin veya tahsislerinin iptaline belediye encümenince karar verilir  hükümlerine aykırı hareket etmesi nedeniyle kira sözleşmesinin feshine dair İstanbul Büyükşehir Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararın ve bu karar uyarınca kiralanan taşınmazı 15 gün içinde tahliye edilmesi gerektiğine ilişkin işlemin iptali istemiyle görülmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
	Yukarıda anılan Kanun hükümleri ile Belediye toptancı hallerindeki işyerlerinin  yatırımcılara tahsisi, kiralanması ve bunlara ilişkin esaslar ile sürelerin, bedellerin, hakların sona ermesi ve diğer şartların belirlenmiş olduğu göz önünde bulundurulduğunda, söz konusu mevzuat hükümlerinin vermiş olduğu yetki kullanılarak tesis edilen dava konusu işlemin ilgililerin hukuksal durumunu etkileyen, kamu gücüne dayanan, tek taraflı, kesin ve yürütülmesi zorunlu idari işlem niteliğinde olduğu ve bu işleme karşı açılan davanın idari yargı tarafından çözümlenmesi gerektiği açıktır.
	Bu durumda, dava konusu idari nitelikteki işlemden kaynaklanan uyuşmazlığın görüm ve çözümünün, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 2. maddesinde yer alan; ''İdari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan iptal davaları'' kapsamında idari yargı yerlerinin görevinde olduğu sonucuna varılmış olup, İdare Mahkemesince işin esasına girilerek bir karar verilmesi gerektiğinden temyiz konusu kararda hukuki isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU	:
            Açıklanan nedenlerle;

KARAR SONUCU	:
            Açıklanan nedenlerle;
1.	Temyiz isteminin kabulüne,
2.	Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin  ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının  BOZULMASINA,
3.	Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın Mahkemesine gönderilmek üzere İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 24/12/2024 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.