muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Danıştay — Esas No: 2024/2889, Karar No: 2024/6275, Tarih: 11.11.2024

proje hakkında ilgili kurum görüşlerinin alındığı, yapılan değerlendirmeler sonucunda "ÇED Olumlu" kararının verildiği, ÇED raporunda projenin çevrede oluşturabileceği olumlu ya da olumsuz etkilerinin belirlendiği, olumsuz yöndeki etkilerinin önlenmesi ya da çevreye zarar vermeyecek ölçüde en aza İndirilmesi için alınacak önlemler yönünden değerlendirmeler içerdiği, bu kapsamda evsel nitelikli atıklar ve diğer atıkların yönetimi, atıksu, gürültü, toz vepartikül madde emisyonlarına ilişkin değerlendirmelerin yapıldığı, hava kalitesi modelleme raporu, akustik rapor, ekosistem değerlendirme raporu, maden atık yönetim planı, çevre ile uyum/rehabilitasyon planı hazırlandığı, paket evsel atıksu arıtma tesisinin planlandığı, çevrenin korunması ve kirliliğin önlenmesi için gerekli her türlü izinlerin alınacağının taahhüt edildiği, aynı işletme ruhsat sınırları içerisinde mevcut ÇED olumlu kararı öncesinde, farklı ÇED alanları için “ÇED Gerekli Değildir” kararlarının verildiği de dikkate alındığında, proje kapsamında alınan önlemlerin yeterli olduğu, ilgili mevzuat ve bilimsel esaslara göre kabul edilebilir düzeylerde olduğu ve teknik olarak uygulanabilir olduğu değerlendirmesinin yapıldığı, Orman Mühendisliği açısından yapılan değerlendirmede; ÇED sahasının 48,57'lik kısmının Karahisar Orman İşletme Şefliğine bağlı kızılçam ormanları ile kaplı vaziyette olduğu, ormanın kısmen bozuk kısmen verimli ormanlardan oluştuğu, sahada herhangi bir korunan alan statüsü bulunmadığı, dava konusu alanın floristik ve faunistik açıdan ayrıcalıklı herhangi bir özelliği bulunmadığı, alanın yaban hayatı açısından kritik bir bölge olma özelliği taşımadığı, bölgede orman alanlarının tahribatı ve doğanın korunması ile ilgili bir olumsuzluğa sebep olup olmaması açısından değerlendirildiğinde bugüne kadar orman alanlarında yürütülen madencilik faaliyetlerinin yarattığı olumsuzluklardan fazla olmayacağı hususları dikkate alındığında ÇED sahalarında yapılacak madencilik faaliyetlerinin Ormancılık açısından mahzuru olmayacağı değerlendirmesinin yapıldığı, Ziraat Mühendisliği açısından yapılan değerlendirmede; davaya konu proje sahasının tarım arazilerine yakın mesafede olduğu, ortaya çıkacak tozun tarım arazilerini olumsuz etkileme potansiyelinin olduğu, dolayısıyla söz konusu projenin gerçekleştirilmesinde ziraat mühendisliği açısından mahzuru olacağı değerlendirmesinin yapıldığı, Ziraat Mühendisi bilirkişi tarafından yapılan mahzurlu değerlendirmesinin; şirketin önceden dört ruhsat sahası içinde toplam 471,09 hektarlık ÇED Alanı bulunduğu, planlanan kapasite artışı ile bu alanın 686,1 hektara ulaşacağı, buna göre Çed Alanı-l 659,4, Çed Alanı-lI'nin 26,7 hektar olduğu, toplam Çed Alanının 481,87'sinin (560,46 hektar) Açık Ocak Alanı olduğu, sahanın büyük bir kısmının tarım arazilerinden oluştuğu, ÇED-2 alanının tamamen tarım arazilerinden oluştuğu, ÇED-I alanının ise güneydoğu kısmı orman alanında (102 ada 1 parsel Kabaçam Devlet Ormanı) kalan kısmın ise tarım arazilerinden

içinde toplam 471,09 hektarlık ÇED Alanı bulunduğu, planlanan kapasite artışı ile bu alanın 686,1 hektara ulaşacağı, buna göre Çed Alanı-l 659,4, Çed Alanı-lI'nin 26,7 hektar olduğu, toplam Çed Alanının 481,87'sinin (560,46 hektar) Açık Ocak Alanı olduğu, sahanın büyük bir kısmının tarım arazilerinden oluştuğu, ÇED-2 alanının tamamen tarım arazilerinden oluştuğu, ÇED-I alanının ise güneydoğu kısmı orman alanında (102 ada 1 parsel Kabaçam Devlet Ormanı) kalan kısmın ise tarım arazilerinden ibaret olduğu, Nihai ÇED raporunda “Proje sahasında yer alan tarım alanlarının tarım dışı amaçla kullanılması ve bu arazilerin tarım dışı maksatla kullanımı izninin alınması için Denizli Gıda Tarım ve Hayvancılık İl Müdürlüğü'ne başvuru yapılacağı, 3083 sayılı Sulama Alanlarında Arazi Düzenlemesine Dair Tarım Reformu Kanunu, 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu gereğince Tarım Dışı Kullanım İzni alınacaktır” denildiği, saha arazilerinin toprak derinliğinin çok derin (150 cm den fazla) olduğunun görüldüğü, proje alanı içerisinde büyük toprak gruplarından; kahverengi orman toprakları, alüvyal topraklar, kolüvyal topraklar, kestane rengi topraklar, kırmızımsı kestane rengi topraklar yer aldığı, sahada daha önceden izin alınan kısımlarda hali hazırda açık işletme tarzında kömür üretimi yapıldığı, söz konusu alanlarda tespit edilen kömür damarı üzerinde ortalama 60-70 metre toprak tabakası yer aldığı, işletmede öncelikle 30 cm derinliğinde bitkisel toprak sıyrılacağı ve rehabilitasyon çalışmalarında kullanılmak üzere depolanacağı, daha sonra kömür üzerindeki toprak tabakasının iş makineleri vasıtasıyla basamaklar düzenlenerek kaldırılacağının ifade edildiği, Nihai ÇED raporuna göre proje alanlarına en yakın yerleşim yeri, açık ocak sınırının 270 m mesafesinde yer alan …Mahallesi olduğu, dava konusu alan çevresinde tarım arazileri bulunduğu, dolayısıyla dava konusu projenin tarım alanlarını etkileme potansiyeli olduğu, Denizli ili, Tavas ilçesi, …Mahallesinin 2022 yılı çiftçi kayıt sistemine göre 6081

.98 dekar ekili ve dikili arazileri bulunduğu, ... Mahallesinin ürün deseninin oldukça geniş olduğu, (Zeytin, tütün, buğday arpa, yulaf, ceviz, kavun, üzüm, nohut, mercimek, kekik vb.) mevcut arazi varlığının açık kömür işletmeciliği yapılacak (686.1 hektar) alandan daha az olduğu, Türkiye'deki tarımsal arazi kullanımında yaşanan değişim incelendiğinde; nüfus artışı ile beraber tarıma açılan arazi miktarında yıllar itibarıyla önemli artışlar gerçekleştiği, 1928 yılında 6,6 milyon hektar alanda tarım yapılmakta iken, bu rakam, makineli tarımın yaygınlaşması ile birlikte önemli miktardaki arazinin tarımsal üretimde kullanılmaya başlanması sonucu 1950 yılında 25,3 milyon hektara, 1980'li yılların sonunda yaklaşık 28 milyon hektar seviyesine ulaştığı, bununla birlikte, tarım arazisi alanının 1990'lı yılların başından itibaren daralmaya başladığı,  azalışın en önemli nedenlerinden birinin, tarım arazilerinin tarım dışı amaçlarla kullanıma tahsis edilmesi olduğu, geri dönüşümü mümkün olmayan toprağın korunması ve sürdürülebilir şekilde kullanılmasının çok önemli olduğu, toprağın diğer üretim faktörlerinden farklı olarak yeniden üretilemez nitelikte olduğu, sürdürülebilir kullanımının özel bir önem taşıdığı, her geçen gün artan gıda ihtiyacının karşılanması konusunda dünyada ve ülkemizde karşılaşılan sorunlar göz önüne alındığında tarım arazilerinin öneminin daha iyi anlaşılacağı, proje kapsamında belirlenen İnceleme ve Değerlendirme Komisyonu üyesi kurumlardan  Denizli İl Tarım ve Orman Müdürlüğü'nün …tarih ve …sayılı “ÇED Raporu Özel Formatı” için vermiş olduğu görüşünde; “5996 sayılı Yasa çerçevesinde, söz konusu alanlara gidilerek inceleme yapılmış ve yapılan incelemede; ... Mahallesinde 2020 yılı ÇKS kayıtlarında olduğu gibi 1517 da alanda tütün bitkisinin yoğun olarak yetiştirildiği, 1000 da alanda hububat ve 340 da alanda da kapama zeytin bahçelerinin bulunduğu görülmüştür. Kömür madeninin işletilmesi ve kömürün taşınması esnasında oluşacak kömür tozlarının çevreye dağılması kaçınılmaz bir gerçektir. Bitkiler yaprak yüzeyinde bulunan stomalar aracılığı ile fotosentez yaparak büyüyüp gelişebilmekte ve besin biriktirebilmektedir. Söz konusu tozların yaprak yüzeyinde tutunması ile fotosentez alanının daralacağı ve verimi yoğunluğa bağlı olarak 96100'e varan oranlarda olumsuz etkileyebileceği düşünülmektedir. Ayrıca tütün bitkisi pütürlü bir yaprak yapısına sahip olup tozları bünyesinde tutan yapışkan bir salgı üretmektedir. Hatta bu konuda; Kale İlçesi Gülbağlık Mahallesinde kömür madeni ocağına yakın zeytin ve tütün alanlarında ürün kaybı yaşanmış ve üreticinin 02.08.2019 tarihinde Kaymakamlık Makamına verdiği dilekçe ile zarar tespiti yapılmıştır. Kale Tarım ve Orman İlçe Müdürlüğü teknik elemanlarınca yapılan hasar tespit raporuna göre tütünde ürün kaybı 9650 olarak tespit edilmiştir

. Ayrıca tütün bitkisi pütürlü bir yaprak yapısına sahip olup tozları bünyesinde tutan yapışkan bir salgı üretmektedir. Hatta bu konuda; Kale İlçesi Gülbağlık Mahallesinde kömür madeni ocağına yakın zeytin ve tütün alanlarında ürün kaybı yaşanmış ve üreticinin 02.08.2019 tarihinde Kaymakamlık Makamına verdiği dilekçe ile zarar tespiti yapılmıştır. Kale Tarım ve Orman İlçe Müdürlüğü teknik elemanlarınca yapılan hasar tespit raporuna göre tütünde ürün kaybı 9650 olarak tespit edilmiştir. Bölgenin coğrafi koşulları incelendiğinde, kuzeyden alınacak hakim rüzgarlarla kömür madeni işletmelerinden yayılacak tozların Merkez Ovaya kadar ulaşabileceği ve …(12.628 da), …(10.313 da), …(21.974 da), …(12.151 da), …(17.069 da), …(7.080 da), …(10.291 da), …(8.446 da) ve …Mahallelerinde (6.416 da) olmak üzere toplam 106.418 da alanda yoğun ekimi yapılan çerezlik ayçiçeği, mısır, bostan ve hububat bitkilerinde verim kayıpları oluşturabileceği”nin ifade edildiği, proje sahasında ve nakliye sırasında oluşacak tozun, bitkilerin stomalarını kapatarak solunumu güçleştirme, güneş ışığının yapraklara ulaşmasını azaltarak fotosentezde gerilemeye neden olma ve çiçeklenme döneminde dişi organlara yapışarak polenlerin dişi organlara ulaşmasını önleme gibi olumsuz etki yapma potansiyeli olduğu, ancak, söz konusu faaliyetin bitkilere zarar verip vermemesi hususunun muhtemel olumsuz etkilerinin, alınacak önlemler sonucu ilgili mevzuat ve bilimsel esaslara göre kabul edilebilir düzeylerde olup olmadığının belirlenmesi, hem etkilenen hem de etkilenmeyen alanlardan alınacak aynı çeşit bitkilerin belirli zaman aralıklarıyla incelenerek, gerekli parametrelerin ölçümü ile mümkün olduğu, dolayısıyla, Denizli İl Tarım ve Orman Müdürlüğü'nün görüş yazısında ifade edilen verim kayıbı oranlarının tam olarak tespitinin detaylı inceleme ve araştırma sonucunda elde edilebileceği, Nihai ÇED raporunda “Arazide oluşabilecek tozlanmayı minimuma indirgemek için emisyon kaynağında sulama, savurma yapmadan doldurma ve boşaltma işlemlerinin yapılması, yolların ıslah edilmesi, malzeme taşınması sırasında araçların üzerinin branda ile kapatılması ve malzemenin üst kısmının 96 10 nemde tutulması gibi önlemler alınacaktır” denildiği, Nihai ÇED raporunda hakim rüzgar yönünün güneybatı (SW) olduğunun ifade edildiği, ayrıca, hava kalitesi standartlarını karşılama hususlarına uyulacağı taahhüt edildiği, ancak dava konusu projenin, özellikle hakim rüzgar yönünde (Güneybatı (SW)) olan tarım alanlarını olumsuz etkileme potansiyelinin olması nedeniyle projenin gerçekleştirilmesinin ziraat mühendisliği açısından uygun olmayacağı şeklinde temellendirildiği görülmektedir.

Bilirkişi raporuna taraflarca yapılan itiraz üzerine, Mahkemenin 09/02/2024 tarihli Ara Kararı ile 19/12/2023 havale tarihli bilirkişi raporunda yer verilen bazı tespitlerin bilimsel verilerle ortaya konulmadığı, raporda belirtilen hususlara taraflarca yapılan itirazlarda dikkate alınmak ve yapılan bu itirazlar bilimsel verilerle karşılanmak suretiyle bilirkişi heyetinden ek rapor alınmasına karar verildiği, bu kapsamda; bilirkişilerden; Maden Mühendisliği açısından yapılan değerlendirmenin sonuç kısmının bilimsel-teknik olarak yapılmış bir değerlendirme bulunmadığı, Çed Olumlu kararı verilen projeye yönelik taraflarca yapılan itirazlarda dikkate alınmak ve yapılan bu itirazların bilimsel verilerle karşılanmak suretiyle yeniden değerlendirilmesinin, sonuç kısmındaki değerlendirmenin olasılıklara dayandırılmadan açık ve net ifadelerle yapılmasının istenilmesine ve Ziraat Mühendisliği açısından yapılan değerlendirmede; mevcut durum itibariyle projenin çevre üzerindeki muhtemel olumsuz etkilerinin, alınacak önlemler sonucu ilgili mevzuat ve bilimsel esaslara göre kabul edilebilir düzeylerde olup olmadığının belirlenmesinin istenilmesine, projenin hakim rüzgar yönünde olan tarım arazilerini olumsuz etkileme potansiyelinin olduğu  şeklindeki değerlendirmenin bilimsel olarak açıklanmasının istenilmesine, projenin çevre üzerindeki muhtemel olumsuz etkilerinin, alınacak önlemler sonucu ilgili mevzuat ve bilimsel esaslara göre kabul edilebilir düzeylerde olup olmadığının, proje neticesinde sahada ve nakliye sırasında oluşması muhtemel olumsuz etkiler yönünden yapılan değerlendirmelerin, davalı yanında müdahil tarafından sunulan emisyon  raporunda yer verilen görüşler de dikkate alınarak değerlendirilmesi ve belirtilen hususların açıklığa kavuşturulmasının istenilmesine, bilirkişilerden belirtilen hususların da yer aldığı, ayrıntılı ve kesin ve ortak bir sonuç içeren ek rapor istenilmesine karar verildiği, 29/03/2024 tarihli Ek Bilirkişi Raporunda; Ziraat Mühendisi bilirkişi tarafından; sahada daha önceden izin alınan kısımlarda hali hazırda açık işletme tarzında kömür üretimi yapıldığı, dava konusu sahada üretime geçilmesi durumunda açık işletme tarzında bir çalışma olacağı, Nihai ÇED raporunda ifade edildiği gibi çalışmanın hemen hemen her aşamasında toz oluşacağı ve tozun izin verilen sınır değerlerin altında tutulacağının taahhüt edildiği, ancak, tozun bitkiler üzerine olumsuz etkilerinin söz konusu olacağı, tozun bitki yapraklarını kaplayarak solunumu ve fotosentezi engellediği, çiçeklenme döneminde döllenmeyi zorlaştırdığı ve meyve/tohum oluşumunu azalttığının bilinen bir gerçek olduğu, tozun yapraklara konması, gece nem ile yapışması ve gündüz kuru hava ile yaprak üstünde bir kabuk haline gelmesinn söz konusu olduğu, yüzeyi tozdan oluşan kabuk ile kaplanan yaprakların yeterli güneş ışığı alamayacağı, fotosentez ve solunum gücünün azalacağı, bu durumun bitkinin beslenme, meyve oluşumu ve meyvenin gelişimi açısından olumsuz etki yaptığı, ince tozun

engellediği, çiçeklenme döneminde döllenmeyi zorlaştırdığı ve meyve/tohum oluşumunu azalttığının bilinen bir gerçek olduğu, tozun yapraklara konması, gece nem ile yapışması ve gündüz kuru hava ile yaprak üstünde bir kabuk haline gelmesinn söz konusu olduğu, yüzeyi tozdan oluşan kabuk ile kaplanan yaprakların yeterli güneş ışığı alamayacağı, fotosentez ve solunum gücünün azalacağı, bu durumun bitkinin beslenme, meyve oluşumu ve meyvenin gelişimi açısından olumsuz etki yaptığı, ince tozun yaprakların solunumunu gerçekleştiren stoma deliklerini tıkadığı, gözeneklerin açılma/kapanma fonksiyonu ortadan kalktığı için yapraklarda devamlı terleme ile su kaybetme ve fizyolojik kuraklık etkisi ortaya çıktığı, projenin bitkiler üzerine olumsuz etkilerinin alınacak önlemler sonucu ilgili mevzuat ve bilimsel esaslara göre kabul edilebilir düzeylerde olup olmadığının belirlenmesinin uzun süreli araştırmalar sonucunda tespit edilebileceği, İl Tarım Müdürlüğünün görüş yazısında, verim kayıplarının olduğundan bahsedildiği, rüzgarın, partiküllerin daha uzun mesafelere taşınmasında en önemli faktör olduğu, dava konusu alan çevresinde, hakim rüzgar yönüne maruz kalacak olan tarım arazileri üzerindeki bitkilerin tozdan daha fazla etkileneceği, özellikle kritik dönemlerde (bitkilerin döllenme vb

.) tozun etkisinin daha belirgin hale geleceği, tarımsal üretimde, verim ve kalitenin azalacağı, sonuç olarak, davaya konu proje sahasının tarım arazilerine yakın mesafede olması ve ortaya çıkacak tozun tarımsal üretimi olumsuz etkileyecek olması nedeniyle söz konusu projenin gerçekleştirilmesinin Ziraat Mühendisliği açısından uygun olmayacağı kanaatinin tekrarlandığı, Mahkemece Bilirkişi Heyetinden ek rapor istenmesi gerekçesi olan; değerlendirmelerin bilimsel verilerle desteklenmek suretiyle yapılması isteminin karşılanmadığı görülmektedir.

Temyize konu Mahkeme kararına esas bilirkişi kök ve ek raporlarında, davaya konu ÇED Olumlu kararının dayanağı olan Nihai ÇED Raporunun Ziraat Mühendisi bilirkişi dışındaki diğer tüm uzmanlarca 2872 sayılı Çevre Kanununa, bu kanuna dayanılarak hazırlanan ÇED Yönetmeliğine ve kamu yararına uygun olduğunun, davaya konu kararın iptalini gerektirir bir husus bulunmadığının tespit edildiğinin belirtildiği, yalnızca Ziraat Mühendisi bilirkişi tarafından, detaylarına Karar metninde yer verilen, projenin, tarım alanlarına, tarım üretimine olacağı belirtilen olumsuz etkilerin ve boyutlarının teknik verilerle somutlaştırılmadığı görüldüğünden, yapılan tespitlerin davaya konu karara dayanak Nihai ÇED Raporunu kusurlandırmayacağı, Nihai ÇED Raporunda yapılan tespitlerin ve taahhüt edilen önlemlerin yeterli olduğu, davaya konu projenin ülke ekonomisine enerji ihtiyacı bakımından sağlayacağı katkıdan kaynaklanan kamu yararı da göz önüne alındığında, projenin çevreye olan olumsuz etkilerinin kabul edilebilir seviyelerde olduğu sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır.
Bu durumda; yukarıda belirtilen gerekçelerle, Açık Ocak Kömür İşletmeciliği Kapasite Artışı Projesine ilişkin ÇED Olumlu Kararında, hukuka ve kamu yararına aykırılık bulunmadığı sonucuna varıldığından, dava konusu işlemin iptali yolunda verilen temyize konu İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU	:
            Açıklanan nedenlerle;
           1.	Temyiz isteminin kabulüne,
          2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin temyize konu …İdare Mahkemesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı  kararının BOZULMASINA,  2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca DAVANIN REDDİNE, 
 3.Aşağıda ayrıntısı gösterilen …-TL yargılama giderinin, davacılar üzerinde, …- TL yargılama giderinin, davacılar yanında müdahil …Derneği üzerinde; …-TL yargılama giderinin, davacılar yanında diğer müdahiller üzerinde bırakılmasına,
4. Hazineden karşılanan …-TL keşif harcı, keşif yol ücreti ile bilirkişi ücretinin davacılardan tahsili için Mahkeme tarafından ilgili tahsil dairesine müzekkere yazılmasına,
4. Davalı tarafından yapılan …-TL yargılama giderinin davacılardan alınarak,  davalıya verilmesine, davalı yanında müdahil tarafından yapılan …-TL yargılama giderinin davacılardan alınarak, davalı yanında müdahile verilmesine,
5.Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca duruşmalı işler için belirlenen …-TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalı idareye verilmesine,
6. Varsa posta gideri avansından artan tutarın, kararın kesinleşmesinden sonra istemleri halinde taraflara iadesine, 
7.Dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
8.2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 20/A-2-(i) maddesi uyarınca, kesin olarak 11/11/2024 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
 
(X) KARŞI OY :

5.Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca duruşmalı işler için belirlenen …-TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalı idareye verilmesine,
6. Varsa posta gideri avansından artan tutarın, kararın kesinleşmesinden sonra istemleri halinde taraflara iadesine, 
7.Dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
8.2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 20/A-2-(i) maddesi uyarınca, kesin olarak 11/11/2024 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
 
(X) KARŞI OY :
	ÇED süreci sonunda verilecek kararların yargısal denetimi yapılırken, seçilecek bilirkişiler arasında bir çevre mühendisinin bulunması, diğer bilirkişilerin ise projenin bulunduğu çevrenin özelliklerine göre ve proje tanıtım dosyası ve ÇED raporunu hazırlayan kişilerin uzmanlık alanları da dikkate alınmak suretiyle belirlenmesi önemli bir gereklilik olmakla birlikte; böyle bir heyet tarafından hazırlanacak bilirkişi raporunun, dava konusu proje kapsamında öngörülen faaliyetin çevresel etkilerinin ve bu etkilerin minimize edilmesi için Proje Tanıtım Dosyası ya da ÇED Raporu içinde yer verilen önlemlerin yeterli olup olmadığının tespit edilerek değerlendirilmesi açısından, tarafları tatmin edici düzeyde hazırlanmasının da önemli bir gereklilik olduğu açıktır. Belirtilen hususların sağlanması, adil bir yargılama yapılması açısından önem arz etmektedir.
	Dosyanın incelenmesinden; davanın; (diğer iddiaların yanı sıra) projeden kaynaklı çıkacak toz emisyonunun, yaşam alanlarına ve tarım alanlarına etkisinin olacağı, hava kirliliğine sebep olacağı, proje alanının ... mahallesine en yakın tarım alanlarının üzerine kurulduğu ve proje alanının doğusunda kalan tarım arazilerine erişimi kolaylaştıracak herhangi bir önlemin alınmadığı, bölge halkının zeytincilik ile uğraştığı, Tavas İlçesinde nüfusun yaklaşık %70'inin geçimini tarımdan sağladığı, toz emisyon sonuçlarının yeterli olarak değerlendirilmediği, toz dağılımının yanlış gösterildiği iddialarıyla açıldığı görülmektedir.

Uyuşmazlığın çözümü için İdare Mahkemesince yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi neticesinde hazırlanan bilirkişi raporunda dava konusu "ÇED Olumlu Kararı"nın, ziraat mühendisliği disiplini haricindeki bilim dalları bakımından uygun olduğunun belirtildiği,  Ziraat Mühendisi bilirkişi tarafından da; proje sahasında ve nakliye sırasında oluşacak tozun, bitkilerin stomalarını kapatarak solunumu güçleştirme, güneş ışığının yapraklara ulaşmasını azaltarak fotosentezde gerilemeye neden olma ve çiçeklenme döneminde dişi organlara yapışarak polenlerin dişi organlara ulaşmasını önleme gibi olumsuz etki yapma potansiyeli olduğu, ancak, söz konusu faaliyetin bitkilere zarar verip vermemesi hususunun muhtemel olumsuz etkilerinin, alınacak önlemler sonucu ilgili mevzuat ve bilimsel esaslara göre kabul edilebilir düzeylerde olup olmadığının belirlenmesi, hem etkilenen hem de etkilenmeyen alanlardan alınacak aynı çeşit bitkilerin belirli zaman aralıklarıyla incelenerek, gerekli parametrelerin ölçümü ile mümkün olduğu değerlendirmesinin yapıldığı, bununla birlikte; Çevre Mühendisi bilirkişi tarafından yapılan değerlendirmede de; yapılması planlanan Açık Ocak Kömür İşletmeciliği Kapasite Artışı Projesinin; ÇED süreci kapsamında yapılan işlemlerin mevzuata uygun olarak yürütüldüğü, ÇED raporunda projenin çevrede oluşturabileceği olumlu ya da olumsuz etkilerinin belirlendiği, olumsuz yöndeki etkilerinin önlenmesi ya da çevreye zarar vermeyecek ölçüde en aza indirilmesi için alınacak önlemler yönünden değerlendirmeler içerdiği, bu kapsamda toz ve partikül madde emisyonlarına ilişkin değerlendirmelerin yapıldığı, proje kapsamında alınan önlemlerin yeterli olduğu, ilgili mevzuat ve bilimsel esaslara göre kabul edilebilir düzeylerde olduğu ve teknik olarak uygulanabilir olduğu değerlendirmesinin yapıldığı, bu haliyle Çevre Mühendisi Bilirkişi ile Ziraat Mühendisi Bilirkişi tarafından yapılan bu değerlendirmelerin kendi içinde çelişki arz ettiği görülmüş olup, uyuşmazlığın tereddüte mahal vermeyecek şekilde çözümlenebilmesi ve Mahkeme kararında yer verilen, projenin tarım alanlarına ve tarımsal üretime etkilerine ilişkin iddiların açıklığa kavuşturulması amacıya yeniden oluşturulacak yeni bir bilirkişi heyetiyle, mahallinde keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılması ve bunun sonucunda düzenlenecek rapor dikkate alınarak işin esası hakkında yeniden bir karar verilmesi gerektiği, dava konusu işlemin iptali yolunda verilen temyize konu İdare Mahkemesi kararının, yeniden keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılmak üzere bozulması gerektiği görüşüyle; İdare Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddi yolunda verilen Dairemiz çoğunluk kararına katılmıyoruz.