muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2011/8234, Karar No: 2011/9502, Tarih: 14.07.2011

... ... isimli bir tanık dinlenmiştir.Tanık ve yerel bilirkişinin yaşları itibariyle bilgileri, görgüleri ve beyanları yetersizdir. Mahkemece çekişmeli taşınmazların bulunduğu yöreyi iyi bilen elverdiğince yaşlı ve yansız yerel bilirkişi ve tanıklar dinlenmeden eksik inceleme ve yetersiz araştırmaya dayalı olarak 101 ada 11 ve 21 sayılı taşınmazlar dışındaki tüm taşınmazlar yönünden davacıların davalarının reddine karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir. Bu sebeple, davacılar ... ve arkadaşlarının tutundukları tapu kayıtları ilk oluşumundan itibaren tüm gittileri ile birlikte ayrıca satışlara ilişkin tüm belgeler (satış akit tabloları dahil) bulundukları yerlerden getirtilmeli, dayanak tapu kayıtlarının kadastro çalışmaları sırasında revizyon görüp görmediği kadastro ve tapu sicil müdürlüklerinden ayrı ayrı sorulmalı, ... ve arkadaşlarının payları belirlenmeli, çekişmeli taşınmazların bulunduğu mevkiiyi iyi bilen elverdiğince yaşlı , yansız üç yerel bilirkişi, davacı ve davalılar tarafından isimleri bildirilen tanıklar, kadastro tesbit bilirkişileri ve fen bilirkişi huzuruyla taşınmazlar başında yeniden keşif yapılmalı, dayanak tapu kayıtları yerel bilirkişilerin yardımı ve kadastro fen bilirkişi aracılığıyla zemine uygulanmalı, tapu kaydının miktarı ile geçerli kapsamı 3402 sayılı Yasanın 20/C. maddesine uygun olarak sabit sınırdan başlanarak belirlenmeli, bilinmeyen sınırlar bulunduğu takdirde bu konuda taraflara tanık dinletme olanağı sağlanmalı, yerel bilirkişi, kadastro tespit bilirkişileri ve tanıklardan taşınmazın kimden kime ve ne şekilde kaldığı, kim ve kimler tarafından ne kadar süreyle kullanıldığı yönünde ayrıntılı ve inandırıcı bilgi alınmalı, bilirkişi ve tanık sözlerinin doğruluğu komşu

parsel kayıtları , dayanak tapu kayıtlarına ait satış akit tablolarıyla denetlenmeli oluşacak sonuca göre karar verilmelidir.

SONUÇ: 1) Yukarıda 1.bentte açıklanan nedenlerle, Orman Yönetimi ve Hazinenin 101 ada 11 sayılı taşınmazın fen bilirkişi ....... ... tarafından düzenlenen 12.3.2010 havale tarihli ek krokili raporda (B) ile işaretlenen kesimine yönelik temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA,

2) Yukarıda 2. bentte açıklanan nedenlerle, Orman Yönetiminin 101 ada 1, 6, 7, 9, 43 ve 69 sayılı taşınmazların fen bilirkişi ....... ... tarafından düzenlenen 12.3.2010 havale tarihli ek krokili raporda (B) ile işaretlenen kesimlerine, 101 ada 11 sayılı taşınmazın (D ve E) ile işaretlenen bölümlerine ve diğer çekişmeli taşınmazların tamamına (101 ada 10, 70, 71, 72, 371 ve 372 sayılı taşınmazlar dışındaki) yönelik temyiz itirazlarının REDDİNE ,

3) Yukarıda 3. bentte açıklanan nedenlerle, Hazinenin 101 ada 11 sayılı taşınmazın fen bilirkişi ....... ... tarafından düzenlenen 12.03.2010 havale tarihli ek krokili raporda (D ve E) ile işaretlenen kesimlerine yönelik temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA,

4) Yukarıda 4. bentte açıklanan nedenlerle, Hazinenin 101 ada 11 sayılı taşınmazın fen bilirkişi ....... ... tarafından düzenlenen 12.03.2010 havale tarihli ek krokili raporda A ile işaretlenen kesimine yönelik temyiz itirazlarının reddi ile hükmün ONANMASINA ,

5) Yukarıda 5. bentte açıklanan nedenlerle davacılar ... ve arkadaşları vekilinin 101 ada 1, 6, 7, 9 ve 43 sayılı taşınmazların fen bilirkişi ....... ... tarafından düzenlenen 12.03.2010 havale tarihli ek krokili raporda (A) ile işaretlenen kesimlerine, 101 ada 10, 70 ve 71 sayılı taşınmazların tamamına, davacılardan ... oğlu ... ...'nın 101 ada 71 sayılı taşınmaza yönelik temyiz itirazlarının reddi ile hükmün ONANMASINA,

6) Yukarıda 6.bentte açıklanan nedenlerle, davacılar ... ve arkadaşları vekilinin 101 ada 69 sayılı taşınmazın fen bilirkişi ....... ... tarafından düzenlenen 12.3.2010 havale tarihli ek krokili raporda (A) ile işaretlenen kesimine yönelik temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA ,

7) Yukarıda 7. bentte açıklanan nedenlerle, davacılar ... ve arkadaşları vekilinin 101 ada 72 sayılı taşınmaza yönelik temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA,

8) Yukarıda 8. bentte açıklanan nedenlerle ... oğlu ... ...'nın 101 ada 8, 53, 62 ve 75 sayılı taşınmazlara yönelik temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA ,

9) Yukarıda 9. bentte açıklanan nedenlerle ... oğlu ... ...'nın 101 ada 49 sayılı taşınmaza yönelik temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA,

7) Yukarıda 7. bentte açıklanan nedenlerle, davacılar ... ve arkadaşları vekilinin 101 ada 72 sayılı taşınmaza yönelik temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA,

8) Yukarıda 8. bentte açıklanan nedenlerle ... oğlu ... ...'nın 101 ada 8, 53, 62 ve 75 sayılı taşınmazlara yönelik temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA ,

9) Yukarıda 9. bentte açıklanan nedenlerle ... oğlu ... ...'nın 101 ada 49 sayılı taşınmaza yönelik temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA,

10) Yukarıda 10. bentte açıklanan nedenlerle, davacılar ... ve arkadaşları vekilinin 101 ada 10, 11 ,21, 70, 71, 371 ve 372 sayılı taşınmazlar dışında kalan 101 ada 1, 6, 7, 9, 43, 69 ve 72 sayılı taşınmazların fen bilirkişi ....... ... tarafından düzenlenen 12.3.2010 havale tarihli ek krokili raporda (B) ile işaretlenen kesimleri ve diğer çekişmeli taşınmazların tamamına yönelik temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, 14/07/2011 günü oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/6859, Karar No: 2009/7723, Tarih: 19.06.2009

**(Kapatılan)14. Hukuk Dairesi         2009/6859 E.  ,  2009/7723 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki ipoteğin fekki davasından dolayı mahal mahkemesinden verilen yukarıda gün ve sayısı yazılı hükmün; Dairemizin 17.02.2009 gün ve 2008/14821-2009/2043 sayılı ilamı ile onanmasına karar verilmişti. Süresi içinde davalı ... vekili onama ilamında imzaları bulunan Yargıtay Daire Başkanı ve üyelerin, karar düzeltme incelenmesi sırasında dosyaya bakmalarına engel olacak şekilde birlikte ve ayrı, ayrı redlerine karar verilmesi ve onama kararının düzeltilmesi istenilmiş olmakla, dosya içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, 3194 sayılı İmar Kanununun 17. maddesi gereğince davacılara satışı yapılan taşınmazlar üzerine konulan ipoteğin bedelsiz olarak kaldırılması isteğine ilişkindir.

Davacılar, maliki bulundukları 5648 sayılı parselin imar uygulamasıyla imar adalarına ayrıldığını, imar adaları arasında kalan yolları bedelsiz olarak kamuya terk ettiklerini, yola terk edilen alanların sonradan yapılaşmaya açıldığını ve yapılaşmaya açılan kısmın 528 ada 3 sayılı parsel olarak kendilerine iade edildiğini ve adlarına tapuya tescil edildiğini, tescil sırasında belediyece bedel takdir edilerek ipotek konulduğunu, bu ipoteğin yasal olmadığını ileri sürerek bedelsiz olarak terkinine karar verilmesini istemişlerdir.

Davalı ... vekili ise; bedelsiz terk işleminin şarta bağlı bir bağış niteliğinde olmadığını, imar düzenlemesinden arta kalan kısımlar üzerindeki yasadan kaynaklanan tasarruf yetkisinin kullanıldığını, belediyenin sebepsiz zenginleşmesinin söz konusu olmadığını, davanın reddini savunmuştur

Mahkemece, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 20.06.1973 tarihli, 1971/1-224 Esas, 1973/524 Karar sayılı kararı emsal alınarak “yol geçirilmekten vazgeçme ile davacıyı terkine zorlayan iradenin ortadan kalkacağı, bağış koşulunun gerçekleşmeyeceği, dava konusu taşınmazlardan yol geçirilmesi nedeniyle yol olarak terkin edilen yerlerin yeniden imar uygulaması nedeniyle özel mülkiyete konu olacak hale gelmesi halinde davalı belediyenin bedelsiz olarak yola terk edilen bu yerleri yine bedelsiz olarak eski sahiplerine iade etmesi gerektiği” gerekçesiyle davanın kabulüne, davacılar adına tapuda kayıtlı hisseler üzerindeki ipoteğin kaldırılmasına karar verilmiştir.

Davalı vekilinin temyizi üzerine karar Dairemizce onanmış, davalı vekili karar düzeltme isteminde bulunmuşlardır.

Davalı vekilinin temyizi üzerine karar Dairemizce onanmış, davalı vekili karar düzeltme isteminde bulunmuşlardır.

Davacı ... vekilince Dairemize gönderilmek üzere ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesine verilen 20.04.2009 havale tarihli reddi hakim dilekçesinde; “….mahkeme hükmünün onanmasına karar veren Yargıtay 14. Hukuk Dairesi heyetinin ilk derece mahkemesi kararını “yerel mahkeme kararı ve dayandığı gerekçeler usul ve yasaya uygun bulunduğundan” gerekçesiyle HUMK.nun 138/3. maddesine açıkça aykırı biçimde ONAMA kararı veren adı geçen yargıçların tarafsızlıklarına ilişkin kanı ortadan kalkmış olup; aksine kendilerini zorlayan, yasalardan daha etkili bir takım etmenlerin varlığı yönünde ciddi bir kuşku uyanmaktadır. Tarafsızlıklarına büyük ölçüde gölge düşen adı geçen yargıçların karar düzeltme incelemesi sırasında dava dosyasından el çekmelerini ve tarafımızca da kendilerinin reddi talep etmeyi zorunlu kılmaktadır...” şeklinde birlikte ve ayrı ayrı redlerine karar verilmesi talep edilmiştir.

Dilekçede yer alan bu ifadeler HUMK.nun 78/2.maddesinde belirtilen "münasebetsiz sözler" olarak değerlendirilmemiş, savunma sınırları içerisindeki beyanlar olarak kabul edilmiştir. Davalının, heyeti toplu red istemi ise 2797 sayılı Yargıtay Kanununun 39/III. maddesi gereğince olanaklı görülmemiş, reddi gerekmiştir.

Davanın esası ile ilgili olarak yeniden yapılan inceleme sonucunda;

Dava konusu taşınmazın geldisi olan; Bayrampaşa İlçesi, Altıntepsi Mahallesi, 4 pafta 5547 sayılı 228.383,50 m2 yüzölçümündeki taşınmazın Karayolları 17. Bölge Müdürlüğünün talebi üzerine 22.06.1981 tarihli ve 2851 Y. no’lu işlemle dört parçaya ifraz edilerek iki parçasının yola terk edildiği, 5648 ve 5649 sayılı parsellerin ise ... ve diğer hissedarlar adına tescilinden sonra, ... Belediyesinin 10.08.1988 tarihli ve 5790 sayılı Encümen Kararı ile 5648 sayılı parselin 323, 324, 325, 326, 328, 329 ve 330 sayılı imar adalarına ayrıldığı ancak Bayrampaşa Belediyesinin

21.11.2005 tasdik tarihli revizyon uygulama imar planında bu adalar arasındaki imar yollarının kapanmış olması nedeniyle bu yerlerin terk amacına uygun kullanım imkanı kalmadığından eski imar yolları olan 5708.29 m2 lik bu alanların 06.04.2006 tarihli ve 503 sayılı encümen kararı ile imar planına uygun olarak Bayrampaşa Belediyesi adına ihdasen tesciline karar verildiği, sonuçta; 5665.78 m2 ve 42.51 m2 olmak üzere (a+b) toplam 5708.29 m2 yoldan ihdas olunan bu yerlerin imar adalarıyla birleştirilerek toplam 54.840.74 m2 uygulama alanı oluşturulduğu, uygulama alanının 1.703.44 m2 kısmının ... alanı olarak, 494.14 m2 kısmının ise yola terkininden sonra geriye kalan 52.643.16 m2 yüzölçümündeki alanın ise 528 ada 3 parsel numarası ile 3194 sayılı İmar Kanununun 18. maddesi gereğince davacılar adına hisseli olarak tescil edildiği, 11.05.2006 tarihli ve 599 sayılı encümen karar gereğince yoldan ihdas edilen yerlerin eski maliklerine bedeli karşılığında iadesini temin için kıymet takdiri yapılarak m2=550 YTL olmak üzere 1.932.305.43 YTL bedelle satışına karar verildiği, maliklerin satışa ilişkin encümen kararına itirazda bulunmaları üzerine 18.05.2006 tarihli 689 sayılı encümen kararı ile talepleri reddedilerek bu yerler üzerine birinci dereceden ipotek konulmak ve 6183 sayılı Kanun gereğince faiz işletilmek suretiyle taksitle satışına karar verildiği, ipotek belgesinin incelenmesi sonucunda, her ne kadar davacıların payları üzerine 1.932.305.43 YTL bedelli ipotek konulmasına karar verilmiş ise de birlikte kıymet takdiri yapılan 11.05.2006 tarihli ve 599 sayılı encümen kararında belirtilen 4 pafta, 326 ada, 1 parselin satış bedeli 105.000 YTL’nin de ipotek bedeline eklenmek suretiyle ipotek bedelinin 2.056.205.43 YTL olarak yazılı olduğu anlaşılmaktadır.

08.011.1983 tarihinde yayınlanarak yürürlüğe giren 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun “İmar mevzuatı uygulanan veya özel parselasyon yapılan yerler” başlıklı 35. maddesi hükmü gereğince; İmar mevzuatı gereğince düzenlemeye tabi tutulan parsellerden düzenleme ortaklık payı karşılığı olarak bir defaya mahsus alınan yol, yeşil saha ve bunun gibi kamu hizmet ve tesislerine ayrılan yerlerle, özel parselasyon sonunda malikinin muvafakati ile kamu hizmet ve tesisleri için ayrılmış bulunan yerler için eski malikleri tarafından mülkiyet iddiasında bulunulamaz ve karşılığı istenemez.

Yukarıda yapılan açıklamalardan sonra somut olaya gelince;

Mahkemece her ne kadar “bağışlama koşulunun gerçekleşmediğinden” de söz edilerek davanın kabulüne karar verlmiş ise de; davacının başvurması üzerine, davalı ... Başkanlığınca bedelsiz bağış talebinin kabulüne karar verilmiş; kayıtsız, şartsız ve bedelsiz olarak bağış işlemi gerçekleştirilmiştir.

Yukarıda yapılan açıklamalardan sonra somut olaya gelince;

Mahkemece her ne kadar “bağışlama koşulunun gerçekleşmediğinden” de söz edilerek davanın kabulüne karar verlmiş ise de; davacının başvurması üzerine, davalı ... Başkanlığınca bedelsiz bağış talebinin kabulüne karar verilmiş; kayıtsız, şartsız ve bedelsiz olarak bağış işlemi gerçekleştirilmiştir.

Davacı, bağışın davalı belediyenin imar planında değişiklik yaparak parsellerin davacıya kalan kısımlarının iadesi yükümlülüğünü y içerdiğini iddia etmişse de bu durumu ispat etmek için yazılı bir belge ileri sürememiştir. Dosyadaki bilgi ve belgelere göre tarafların resmi senet dışında bağış sözleşmesine bir koşul, bir fıkra eklemeleri söz konusu olmamıştır. Bu durumda davalı ... Başkanlığının yerine getirilmesi gereken bir yükümlülük altına girdiğinden söz etme olanağı bulunmamaktadır.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 31.03.2004 tarihli, 2004/5-199 Esas, 2004/187 Karar sayılı ilamı ile Yargıtay 5. ve 18. Hukuk Dairelerinin konuya ilişkin yerleşik uygulamaları da bu doğrultudadır.

Sonuç olarak, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 35.maddesi gereğince imar mevzuatına göre düzenlemeye tabi tutulan parsellerden kamu hizmetine bedelsiz olarak terk edilen yerler için eski malikleri tarafından mülkiyet iddiasında bulunulamayacağından ve karşılığı istenemeyeceğinden davanın reddi yerine kabulü doğru görülmemiştir. Mahkemece davanın kabulüne ilişkin olarak verilen karar davalı vekilinin temyizi üzerine Dairemizce sehven onanmış ise de davalı vekilinin karar düzeltme talebi üzerine yeniden yapılan inceleme sonucunda karar düzeltme istemi yerinde görüldüğünden kabulü ile Dairemizin onama kararının kaldırılarak hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ : Davalı vekilinin karar düzeltme isteminin KABULÜNE, Dairemizin 17.02.2009 tarihli ve 2008/14821 Esas, 2009/2043 Karar sayılı onama kararının KALDIRILMASINA, kararın yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, peşin yatırılan karar düzeltme harcı ve onama harcının istek halinde yatırana iadesine, 19.06.2009 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/3312, Karar No: 2010/5754, Tarih: 25.03.2010

**2. Hukuk Dairesi         2009/3312 E.  ,  2010/5754 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Karapınar Asliye Hukuk (Aile) Mahkemesi

TARİHİ :3.12.2008
Yargıtay — Esas No: 2015/1224, Karar No: 2015/1651, Tarih: 04.02.2015

**17. Hukuk Dairesi         2015/1224 E.  ,  2015/1651 K.**

**"İçtihat Metni"**

Dairelerin iş bölümüne ilişkin Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulu'nun 19.01.2015 tarih ve 8 sayılı kararının 22.01.2015 tarih ve 29244 sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe girmesi nedeniyle Adli Yargı kolu içinde yargı yerinin belirlenmesine ilişkin ihtilafların (merci tayini) incelenmesi görevi Yüksek 20. Hukuk Dairesine verilmiştir.

Bu nedenle dosyanın anılan Daire Başkanlığına GÖNDERİLMESİNE 04/02/2015 tarihinde karar verildi
Yargıtay — Esas No: 2010/3704, Karar No: 2010/5154, Tarih: 03.05.2010

**1. Hukuk Dairesi         2010/3704 E.  ,  2010/5154 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

DAVA TÜRÜ : ELATMANIN ÖNLENMESİ

Taraflar arasında birleştirilerek görülen davada;

Davacı, asıl ve birleşen davada çekişmeli 602 ve 604 sayılı parsellerde kayden malik olduğunu, davalının haklı ve geçerli bir neden olmaksızın tarım yapmak suretiyle tasarrufta bulunduğunu, ecrimisil ödemediğini ileri sürerek elatmanın önlenmesine karar verilmesini istemiştir.

Davalı, çekişmeli taşınmazın murisi ...’ten miras yoluyla intikal ettiğini, tapu kaydına dayalı olarak uzun yıllar tarım yaparak tasarrufta bulunduklarını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece; kayden davacıya ait çaplı taşınmazlara davalının haklı ve geçerli bir neden olmaksızın elattığının keşfen sabit olduğu gerekçesiyle, asıl ve birleşen davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karar, davalı tarafından süresinde temyiz edilmiş olmakla; Tetkik Hâkimi ...’ın raporu okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü.

-KARAR-

Dosya içeriğine, toplanan delillere, hükmün dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve özellikle, davacının kayden malik olduğu çaplı taşınmazları davalının haklı ve geçerli bir neden olmaksızın tarım yapmak suretiyle elattığının keşfen saptanarak ve kayda üstünlük tanınarak yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olduğuna göre; davalının temyiz itirazı yerinde değildir. Reddiyle usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı 617.32.-TL. bakiye onama harcının temyiz eden davalıdan alınmasına, 03.05.2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

...
Yargıtay — Esas No: 2012/17516, Karar No: 2012/22599, Tarih: 05.11.2012

**3. Hukuk Dairesi         2012/17516 E.  ,  2012/22599 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ:ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Uyuşmazlık, haksız fiilden kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir.

Davanın niteliğine göre inceleme görevi Yargıtay 4.Hukuk Dairesinindir.

Ancak, anılan daire dosyayı dairemize göndermiş olduğundan; dosyanın Hukuk Başkanlar Kurulunca temyiz incelemesini yapacak daire belirtilmek üzere dosyanın Yargıtay Birinci Başkanlığına gönderilmesine, 05.11.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/8953, Karar No: 2015/11496, Tarih: 13.04.2015

**13. Hukuk Dairesi         2015/8953 E.  ,  2015/11496 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı ... Projesi Kanunu ve buna bağlı yönetmelik ile ... kararına dayanarak evini kendisine konut verilmesi karşılığında davalı ... devrettiğini 939 numaralı kıymet takdir komisyonu raporunda bina, müştemilat ve ağaç bedelinin 9375,79 TL olarak belirlendiğini, davalının bu bedelin tamamını ödemesi gerekirken sadece enkaz bedeli ödediğini ileri sürerek fazlası saklı kalmak üzere 10000 TL'nin tahsilini istemiştir.

Davalı, ... Kanunu ve yönetmelik ile... kararı uyarınca davalının ancak enkaz bedelini isteyebileceğini idari yargının görevli olduğunu savunarak davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile 7767,91 TL'nin dava tarihinden itibaren yasal faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmiş, hüküm davalı tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dava, davacı ile davalı ... Projesi çerçevesinde imzalanan sözleşme uyarınca, arsa üzerinde bulunan gecekonduya, müştemilat ve ağaç bedellerinin tamamına takdir edilen bedelin eksik ödendiği iddiasıyla açılmıştır. Eldeki davada öncelikle çözülmesi gereken sorun, davanın görüm ve çözüm yerinin İdari Yargı Mahkemelerine mi, yoksa Adli Yargı Mahkemelerine mi ait olduğu hususudur. Bu itibarla idari işlem ve idari eylemin kapsamının ne olduğunun açıklığa kavuşturulması zorunludur.

İdarenin yürütmekle yükümlü bulunduğu kamu hizmetine ilişkin olarak uygulamaya koyduğu plan ve projeye göre meydana getirdiği yol, kanal, baraj, su yolları, su şebekesi gibi tesislerin kurulması, işletilmesi, bakım ve onarımı sırasında kişilere verdiği zararların tazmini istemiyle açılacak davaların görüm ve çözümünde, idari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları ihlal olanlar tarafından açılacak tam yargı davaları kapsamında yargısal denetim yapan idari yargı yerleri görevli bulunmaktadır.

Anayasanın 125'inci maddesinin son fıkrasında, idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu kurala bağlanmış; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2'nci maddesinin 1'inci fıkrasının (b) bendinde, idari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları ihlal edilenler tarafından açılan tam yargı davaları, idari dava türleri arasında sayılmıştır.

Uygulama ve öğreti'de, kamu idarelerinin, kamu hizmetinin yürütümü sırasında, kamu gücü kullanarak tek yanlı irade açıklamalarıyla yapmış oldukları işlemler, “idari işlem”; herhangi bir işlem ya da karara dayanmaksızın gerçekleştirdikleri maddi faaliyetleriyle, görevleriyle ilgili hareketsizlikleri de, “idari eylem” olarak tanımlanmaktadır.

Uygulama ve öğreti'de, kamu idarelerinin, kamu hizmetinin yürütümü sırasında, kamu gücü kullanarak tek yanlı irade açıklamalarıyla yapmış oldukları işlemler, “idari işlem”; herhangi bir işlem ya da karara dayanmaksızın gerçekleştirdikleri maddi faaliyetleriyle, görevleriyle ilgili hareketsizlikleri de, “idari eylem” olarak tanımlanmaktadır.

Bu tanıma göre, idarelerin 3194 sayılı İmar Kanunu uyarınca tek yanlı irade açıklamaları ile tesis ettikleri, genel ve düzenleyici imar planları, kentsel dönüşüm ve gelişim projeleri, 2981 sayılı Yasa uyarınca tek yanlı irade açıklamaları ile tesis ettikleri, genel ve düzenleyici ıslah imar planları ve bu planlara dayanılarak tesis edilen parselasyon, kamulaştırma, ruhsat, tahliye, arsa payı tahsisi gibi bireysel işlemlerin, “idari işlem”; bu imar planı uyarınca yapmak zorunda oldukları program ve uygulamaları bunun için gerekli zamanda gerçekleştirmemeleri; yani, bu konudaki hareketsizliklerinin de, idari eylem niteliği taşıdığı açıktır.

Bu durumda, idarenin yürütmekle yükümlü bulunduğu kamu hizmetine ilişkin olarak uygulamaya koyduğu Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Projesinin uygulanması sırasında idarece kamu gücüne dayanılarak, re'sen ve tek yanlı şekilde tesis edilen arsa payı tahsis işlemi nedeniyle açılan davanın, imar hukuku ilkeleri ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu kapsamında idari yargı yerince çözümlenmesi gerekmektedir.

Dava konusu taşınmazın söz konusu proje kapsamında kaldığı ve dava konusu uyuşmazlığın, davacının gecekondu, müştemilat ve ağaçlarına karşılık kıymet takdir komisyonu raporu ile saptanan bedelden sadece enkaz bedelinin ödenmesi, tamamının ödenmemesi nedeniyle bakiye kalan miktardan kaynaklandığı dikkate alındığında; davanın, 2577 sayılı Kanun'un 2/1-b maddesinde yer alan idari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan zarar görenler tarafından açılan tam yargı davaları kapsamında idari yargı yerinde çözümlenmesi gerekmektedir. Nitekim Uyuşmazlık Mahkemesi Hukuk Bölümü'nün 2.6.2014 gün ve 2014/279-626 sayılı karar ile, 14.7.2014 gün ve 2014/712-768 sayılı kararlarında açılacak bu tür davalarda İdari Yargının görevli olduğu belirtilmiş bulunmaktadır. Hal böyle olunca mahkemece idari yargı yerinin görevli olduğu gözetilerek yargı yolu nedeniyle dava dilekçesinin usulden reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde işin esasına girilerek karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırıdır. Bozmayı gerektirir.

2-Bozma nedenine göre davalının diğer temyiz itirazlarının incelenmesine gerek görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle hükmün davalı yararına BOZULMASINA, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalının diğer temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına, peşin alınan 530,65 TL harcın istek halinde iadesine, 13.4.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.