muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Danıştay — Esas No: 2024/3209, Karar No: 2024/3940, Tarih: 28.06.2024

Bu durumda; davacının emeklilik işlemlerine ilişkin başvurusunun reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davanın görüm ve çözümünde; 2577 sayılı Kanunun 32. maddesi uyarınca başvuruyu değerlendirip / işlemi tesis etmesi gereken Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı'nın bulunduğu yer olan Ankara İlinin yargı yetkisi yönünden bağlı olduğu Ankara İdare Mahkemesinin yetkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Açıklanan nedenlerle; dava konusu uyuşmazlığın görüm ve çözümünde Ankara İdare Mahkemesinin yetkili olduğunun belirlenmesine, dava dosyasının Ankara 5. İdare Mahkemesine gönderilmesine, kararın birer örneğinin Van 4. İdare Mahkemesi'ne ve taraflara bildirilmesine, 28/06/2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Danıştay — Esas No: 2024/3390, Karar No: 2024/3948, Tarih: 28.06.2024

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2024/3390 E.  ,  2024/3948 K.


"İçtihat Metni"
          T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No   :  2024/3390
Karar No  : 2024/3948
DOSYA ESAS KAYDININ KAPATILMASI KARARI
	Davacı  ...'e velayeten annesi ...ve ...vekili Av. ... tarafından, Milli Eğitim Bakanlığınca 02/06/2024 tarihinde yapılan  Sınavla Öğrenci Alacak  Ortaöğretim Kurumlarına İlişkin  Merkezi Sınav 2024, Sayısal Bölüm,  A  Kitapçık Türü  Fen Bilimleri  13. sorusunun  iptali  istemiyle  Milli Eğitim Bakanlığı'na karşı açılan davaya ait dosya incelenerek işin gereği görüşüldü:
	Davacılar, 12/06/2024 tarihinde kayda alınan dilekçe ile açılan davanın Dairemizin E:2024/3391 esasına kaydedildiği, davacı vekili tarafından gönderilen dilekçe nüshasının ise sehven yeni bir esas numarası verilerek Dairemizin E:2024/3390 esasına kaydedildiği anlaşılmaktadır.
Açıklanan nedenlerle, dosya esas kaydının kapatılmasına, bu dosyanın Dairemizin E:2024/3391 sayılı dosyası içine konulmasına, 28/06/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Danıştay — Esas No: 2024/3388, Karar No: 2024/3947, Tarih: 28.06.2024

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2024/3388 E.  ,  2024/3947 K.


"İçtihat Metni"
          T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No   :  2024/3388
Karar No  : 2024/3947
DOSYA ESAS KAYDININ KAPATILMASI KARARI
		Davacı  ...'e velayeten annesi ... ve ... tarafından, Milli Eğitim Bakanlığınca 02/06/2024 tarihinde yapılan  Sınavla Öğrenci Alacak  Ortaöğretim Kurumlarına İlişkin  Merkezi Sınav 2024, Sayısal Bölüm,  A  Kitapçık Türü  Fen Bilimleri  13. sorusunun  iptali  istemiyle  Milli Eğitim Bakanlığı'na karşı açılan davaya ait dosya incelenerek işin gereği görüşüldü:
	Davacılar, 12/06/2024 tarihinde kayda alınan dilekçe ile açılan davanın Dairemizin E:2024/3391 esasına kaydedildiği, davacı vekili tarafından gönderilen dilekçe nüshasının ise sehven yeni bir esas numarası verilerek Dairemizin E:2024/3388 esasına kaydedildiği anlaşılmaktadır.
Açıklanan nedenlerle, dosya esas kaydının kapatılmasına, bu dosyanın Dairemizin E:2024/3391 sayılı dosyası içine konulmasına, 28/06/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Danıştay — Esas No: 2024/3226, Karar No: 2024/3941, Tarih: 28.06.2024

"İçtihat Metni"
     T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE  
Esas	No : 2024/3226
Karar	No : 2024/3941  
YETKİLİ YARGI YERİNİN BELİRLENMESİ
... vekili Av. ... tarafından, köy korucusu olarak görev yapmakta iken emekli olan müvekkilinin babasının yerine 678 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 1. maddesi ile 442 sayılı Köy Kanunu'na eklenen geçici 3'üncü maddesi uyarınca görevlendirilmesi istemiyle yapılan 23/11/2021 tarihli başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle İçişleri Bakanlığına karşı açılan davada; Diyarbakır 2. İdare Mahkemesinin; davanın görüm ve çözümünde, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 32. maddesinin 1. fıkrası uyarınca, dava konusu işlemi tesis eden İçişleri Bakanlığı'nın bulunduğu yer idare mahkemesi olan Ankara İdare Mahkemesinin yetkili olduğuna ilişkin 06/01/2022 gün ve E:2021/3018, K:2022/94 sayılı yetki ret kararı ile Ankara 17. İdare Mahkemesinin; davanın konusunu, geçici köy korucusu olarak görevlendirilmesi için yapılan başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin oluşturduğu, JGK 202-24 Geçici Köy Korucuları Yönergesinde geçici köy koruculuğuna atanması uygun görülenlerin Valinin onayına sunulacağı ve Vali onayı ile görevlendirme işlemi tamamlanacağı düzenlemesinin yer aldığı, davacının başvurusunun İçişleri Bakanlığı'nın 30/11/2011 tarihli ve ... sayılı yazısı ile gereği için Diyarbakır Valiliğine gönderiliği ve Diyarbakır Valiliğince davacının talebinin zımnen reddedildiği, bu sebeple dava konusu işlemin görüm ve çözümünde 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 32. maddesinin 1. fıkrasında yer alan genel yetki kuralı uyarınca dava konusu işlemi tesis eden Diyarbakır Valiliğinin bulunduğu yer olan Diyarbakır İdare Mahkemesinin yetkili olduğuna ilişkin 15/05/2024 tarih ve E:2024/749, K:2024/726 sayılı yetki ret kararı üzerine ortaya çıkan yetki uyuşmazlığında, 2577 sayılı Yasanın 43. maddesi uyarınca dava dosyası incelenerek işin gereği görüşüldü:
	2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 32. maddesinde, "Göreve ilişkin hükümler saklı kalmak şartıyla bu Kanunda veya özel kanunlarda yetkili idare mahkemesinin gösterilmemiş olması halinde, yetkili idare mahkemesinin, dava konusu olan idari işlemi veya idari sözleşmeyi yapan idari merciin bulunduğu yerdeki  idare mahkemesidir." hükmü yer almaktadır.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 32. maddesinde, "Göreve ilişkin hükümler saklı kalmak şartıyla bu Kanunda veya özel kanunlarda yetkili idare mahkemesinin gösterilmemiş olması halinde, yetkili idare mahkemesinin, dava konusu olan idari işlemi veya idari sözleşmeyi yapan idari merciin bulunduğu yerdeki  idare mahkemesidir." hükmü yer almaktadır.
Dosyanın incelenmesinden; davacının 442 sayılı Köy Kanunu'na eklenen geçici 3'üncü maddesi kapsamında göreviyle ilişiği kesilen babası yerine Güvenlik Korucusu olarak görevlendirilmesi talebiyle İçişleri Bakanlığı'na başvuruda bulunulduğu, zımnen ret süresinin dolması üzerine bakılan davanın açıldığı, bu süre içerisinde İçişleri Bakanlığı'nın 30.11.2021 tarih ve ... sayılı yazı ile davacının başvuru dilekçesini Diyarbakır Valiliğine ilettiği, Valiliğin de başvuru hakkında gerekli incelemelerin yapılması için 03.12.2021 tarih ve ... sayılı yazıyla dilekçeyi Kulp Kaymakamlığına gönderdiği, Kulp İlçe Jandarma Komutanlığı'nca gerekli araştırma yapılarak başvuru hakkında davacının bilgisine sunulmak üzere anılan Kaymakamlıkça 24.12.2021 tarih ve ... sayılı yazının hazırlandığı görülmektedir.
Olayda, davacı, başvurusunu İçişleri Bakanlığı'na yapmış olmakla birlikte, İçişleri Bakanlığı'nın güvenlik korucularının göreve alınıp alınmaması konusunda yetkisinin bulunmadığı, nitekim davalı Bakanlığın söz konusu başvuruyu yerel makamlara ilettiği ve gereken inceleme ve araştırmanın Valilik ve Kaymakamlıkça yapıldığı görüldüğünden davanın görüm ve çözümünde 2577 sayılı Kanunun 32. maddesi uyarınca Diyarbakır İdare Mahkemesi'nin yetkili olduğu sonucuna varılmaktadır.
Açıklanan nedenlerle; dava konusu uyuşmazlığın görüm ve çözümünde Diyarbakır İdare Mahkemesinin yetkili olduğunun belirlenmesine, dava dosyasının Diyarbakır İdare Mahkemesine gönderilmesine, kararın birer örneğinin Ankara 17. İdare Mahkemesi'ne ve taraflara bildirilmesine, 28/06/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Danıştay — Esas No: 2021/6956, Karar No: 2024/3960, Tarih: 28.06.2024

"İçtihat Metni"
          T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas   No : 2021/6956
Karar  No : 2024/3960  
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	: ... Müdürlüğü	  
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI): ...  Mermer İhr. İth.San. ve Tic. Ltd. Şti.
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin  ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. 
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem:  Muğla ili, ... ilçesi, ... mevkiindeki ormanlık alanda bulunan enerji nakil hattı ve şantiye binasını madencilik faaliyetleri kapsamında kira sözleşmesine istinaden kullanan davacı tarafından; söz konusu tesislerin yeniden kiralanması talebiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin (Bitkisel Üretim Genel Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı yazısıyla İnşaat ve İkmâl Daire Başkanlığına bildirilen) 28 sayılı Komisyon kararı ile kiralama talebinin olumsuz olarak değerlendirilmesi nedeniyle taşınmazdaki kullanımın sona erdirilmesi ve  taşınmazın teslim edilmesine ilişkin Kavaklıdere Orman İşletme Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: .... İdare Mahkemesince verilen  ... tarih ve E:...,  K:... sayılı kararda; davacı tarafından ruhsat sahaları kapsamındaki ormanlık alanda daha önce verilen izinler kapsamında yürütülen madencilik faaliyetleri için ihtiyaç duyulan ve uzun süredir kiralama yoluyla kullanılan şantiye binası ve enerji nakil hattının, davacıya yeniden kiralanmasının uygun görülmeyişinin somut bir gerekçeye dayanmadığı, söz konusu tesislere hâlihazırda yürütülen madencilik faaliyeti için zorunlu olmadığına ve gerek kalmadığına, idarece başka bir hizmet için ihtiyaç duyulduğuna, ihalenin yapılmasına gerekçe teşkil eden sebeplerin ortadan kalktığına ya da davacının verilen izinlere aykırı faaliyet gösterdiğine yönelik herhangi bir somut tespitin bulunmadığı, dolayısıyla davacının yeniden kiralama talebinin uygun görülmeyişinin geçerli ve hukuken kabul edilebilir bir sebebe dayanmadığı anlaşıldığından, davacının şantiye binası ve enerji nakil hattını yeniden kiralanmasına ilişkin talebinin reddine ilişkin dava konusu Komisyon kararında ve buna istinaden taşınmazdaki kullanımının sona erdilerek taşınmazın teslim edilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:	İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:	İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI        : Davalı idare tarafından,  ... sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi uyarınca, kamu kurum ve kuruluşlarının tasarruflarında bulunan taşınmazlarla ilgili olarak kiralama işlemlerinin bakanlıklara bakan yardımcısı başkanlığında teşkil ettirilen komisyonlar vasıtasıyla yapıldığı, davacının talebi hakkında da bu Genelge kapsamında oluşturulan komisyon tarafından olumsuz değerlendirme yapıldığı, dava konusu işlemde hukuka aykırı bir yön bulunmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI     :  Davacı tarafından,  Bölge İdare Mahkemesi kararının
usul ve yasaya uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur. 
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
 
İNCELEME VE GEREKÇE:	
MADDİ OLAY : 
	Muğla ili, ... ilçesi sınırlarında, davacının uhdesinde bulunan İR:... ruhsat numaralı maden sahası kapsamında kalan ormanlık alanda enerji nakil hattı izni verilmesi talebiyle davacı tarafından 28/01/2008 tarihinde Muğla Orman Bölge Müdürlüğüne başvurulması üzerine, ... ilçesi sınırlarında daha önce başka bir mermer şirketi tarafından kullanılan 9.439,00 m2'lik enerji nakil hattı ve 228,01 m2'lik şantiye binası Mahkeme kararı gereği müsadere edilip, davalı idareye devredilerek 25/03/2009 onay tarihli işlemle davalı idarenin sabit kıymetlerine alınmış ve söz konusu şantiye binası ve enerji nakil hattının kiralanması amacıyla Devlet İhale Kanunu'nun 51'inci maddesinin (g) bendi uyarınca yapılan ihale, davacının mevcut tesisleri kiralamasıyla; ormanlık alanda yeni tesis kurulmasından sakınılacağı, atıl duran tesislerin millî ekonomiye katkı sağlayacağı ve idareye ekonomik yarar getireceği gerekçeleriyle davacının uhdesinde bırakılarak söz konusu tesisler davacıya üç yıllığına kiralanmıştır.

Kira sözleşmesinin devam ettirilmesi suretiyle davacı tesisleri kullanmaya devam etmiş, en son 03/08/2016 tarihinde pazarlık usûlüyle yapılan ihale sonucu imzalanan sözleşmeyle söz konusu tesisler üç yıl süreyle 19/08/2019 tarihine kadar davacıya yeniden kiralanmıştır. Kavaklıdere Orman İşletme Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı yazısıyla, kira sözleşmesinin süresinin bitecek olması nedeniyle davacının tesisleri kullanmaya devam etmek istemesi hâlinde buna ilişkin talep göndermesinin davacıya bildirilmesi üzerine davacı tarafından 11/03/2019 tarihli dilekçeyle, söz konusu tesisleri kullanmaya devam edileceği belirtilerek yeniden kiralama talebinde bulunulmuştur. Bu talep,
 Bakan yardımcılarından teşekkül eden Komisyon tarafından olumsuz olarak değerlendirilmiş ve buna istinaden Kavaklıdere Orman İşletme Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işlemiyle, alandaki kullanımın sona erdirilmesi ve taşınmazın teslim edilmesinin istenilmesi üzerine 16/11/2020 tarihinde bakılan dava açılmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
	Dosya içerisinde yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesinden, davacı şirketin, 03/08/2016 tarihinde pazarlık usûlüyle yapılan ihale sonucu imzalanan sözleşme hükümlerinde, sözleşmede süre uzatımına ilişkin bir hüküm bulunmadığı, Kavaklıdere Orman İşletme Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı yazısıyla, kira sözleşmesinin süresinin bitecek olması nedeniyle davacının tesisleri kullanmaya devam etmek istemesi hâlinde buna ilişkin talep göndermesinin davacıya bildirilmesi üzerine davacı tarafından 11/03/2019 tarihli dilekçeyle, söz konusu tesisleri kullanmaya devam edileceği belirtilerek yeniden kiralama talebinde bulunulduğu, davalı idarenin 01/09/2020 tarihli yazısı ile 1 yıllık kira bedelinin bildirilerek anılan bedelin 7 gün içerisinde yatırılmasının istendiği, davacının da 15/09/2020 tarihinde davalı idarece istenen bedeli yatırdığı görülmüştür.
	Bu haliyle, davacının söz konusu tesislerin yeniden kiralanması talebiyle yaptığı başvurunun orman mevzuatı kapsamında değerlendirilerek sonuçlandırılması gerekirken, somut bir gerekçe olmaksızın reddinde sebep unsuru yönünden hukuka uygunluk bulunmadığı görülmekle, sonucu itibarıyla hukuka uygun olduğu anlaşılan Mahkeme kararının, aktarılan açıklama ile onanması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
KARAR SONUCU:
            Açıklanan nedenlerle,
1.  Temyiz isteminin reddine,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının yukarıda belirtilen açıklamayla ONANMASINA, 
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,
4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama  kararının taraflara  tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın  İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5. Kesin olarak, 28/06/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Danıştay — Esas No: 2024/3126, Karar No: 2024/3963, Tarih: 28.06.2024

"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas   No : 2024/3126
Karar  No : 2024/3963
DAVACI	  : ...Derneği	  
VEKİLİ	  : Av. ...
DAVALI	  : ... Bakanlığı
 
DAVANIN KONUSU	 : Milli Eğitim Bakanlığı tarafından "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli" olarak tanıtılan ve 27/05/2024 tarihinde Milli Eğitim Bakanlığı tarafından onaylanarak yürürlüğe giren eğitim programı değişikliği kararının usul ve yasaya aykırı olması nedeniyle iptali ve yürütmesinin durdurulması istenilmektedir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ	  : ...
DÜŞÜNCESİ	  : 2577 sayılı Kanunun 3. maddesine uygun bulunmayan dava dilekçesinin reddi gerektiği  düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince, dava dilekçesi ve ekleri 2577 sayılı Yasanın 14. maddesi uyarınca incelenerek işin gereği görüşüldü. 
İNCELEME VE GEREKÇE :
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İdari dava türleri ve idari yargı yetkisinin sınırı" başlıklı 2. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde, iptal davalarının idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılacağı; "Dilekçeler üzerine ilk inceleme" başlıklı 14. maddesinin üçüncü fıkrasının (c) bendinde, dava dilekçesinin, davacının dava açma ehliyeti olup olmadığı yönünden inceleneceği; "İlk inceleme üzerine verilecek karar" başlıklı 15. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde, davacının, iptali istenen işlem yönünden dava açma ehliyetinin bulunmadığı anlaşıldığında davanın reddine karar verileceği hükümlerine yer verilmiştir.
İptal davaları, idarenin hukuka uygun davranmasını sağlayan en önemli denetim araçlarından olmakla birlikte her idari işleme karşı herkes tarafından iptal davası açılmasının idari işlemlerde istikrarsızlığa neden olmaması ve idarenin işleyişinin bu yüzden olumsuz etkilenmemesi için dava konusu edilecek işlem ile dava açacak kişi arasında belli ölçüler içinde menfaat ilişkisi bulunmasını öngören yasa koyucu, iptal davaları için menfaat ihlalini, subjektif ehliyet koşulu olarak aramaktadır.
İptal davalarındaki subjektif ehliyet koşulunun, doğrudan doğruya hukuk devletinin  yapılandırılması ve sürdürülmesine ilişkin bir sorun olması dolayısıyla, idari işlemlerin hukuka uygunluğunun iptal davası yoluyla denetlenmesini engellemeyecek bir biçimde anlaşılması gerekmektedir.
İptal davasının içtihat ve doktrinde belirlenen hukuki nitelikleri göz önüne alındığında, idari işlemlerin; ancak bu idari işlemle meşru, kişisel ve güncel bir menfaat ilgisi kurulabilenler tarafından iptal davasına konu edilebileceği kabul edilmektedir.
Taraf ilişkisinin kurulması için gerekli olan kişisel, meşru ve güncel bir menfaat ilgisinin varlığı, davanın niteliğine ve özelliğine göre idari yargı yerlerince belirlenmekte, davacının idari işlemle ciddi ve makul, maddi ve manevi bir ilişkisinin, hukuken korunması gereken bir menfaat bağının bulunması dava açma ehliyeti için gerekli sayılmaktadır.

Taraf ilişkisinin kurulması için gerekli olan kişisel, meşru ve güncel bir menfaat ilgisinin varlığı, davanın niteliğine ve özelliğine göre idari yargı yerlerince belirlenmekte, davacının idari işlemle ciddi ve makul, maddi ve manevi bir ilişkisinin, hukuken korunması gereken bir menfaat bağının bulunması dava açma ehliyeti için gerekli sayılmaktadır.
Dava dosyasının incelenmesinden, davacı derneğin kamuya yararlı çalışan dernekler arasında olduğu, tüzüğünün 3. maddesinde Derneğin amacının; Atatürk ilke ve devrimleri (Kemalizm) ile gerçekleşmiş olan hakların korunması, geliştirilmesi, yaygınlaştırılması ve çağdaş eğitim yolu ile çağdaş insan ve çağdaş topluma ulaşılması olarak belirlendiği, Çalışma ilkelerinin sayıldığı 4. maddesinde; Evrensel hukuk ilkeleri, Anayasa ve yasalar doğrultusunda evrensel insan haklarına saygılı; demokratik, laik bir toplum ve sosyal hukuk devleti düzeninin gerçekleştirilmesi, korunması ve geliştirilmesi, bireylerin hukuksal, siyasal, ekonomik, kültürel, toplumsal konumunun geliştirilmesi, tüm insan hakları ve özgürlüklerinden yararlanmalarının sağlanması, toplumda çevre bilincinin ve kültürel mirasımızla ilgili duyarlılığın artırılması ve çevre sorunlarıyla ilgilenilmesi, amaç doğrultusunda çocuklar ve gençlerin sosyal, kültürel ve bedensel gelişmelerinin sağlanması, sağlık sorunlarının çözümüne destek olunması, eğitimde fırsat eşitsizliğini gidermek amacıyla kız çocuklarının okullaştırılma oranının artırılmasının sağlanması, kadınların eğitimli ve meslek sahibi bireyler olmaları için çalışmalar yapılması, çağdaşlaşma ve eğitimde reform çalışmalarına öncülük edilmesi, derneğin çalışma ilkeleri olarak sayılmıştır.
Bu durumda, davacı Derneğin Tüzüğünde, yukarıda ifade edildiği şekilde, üyelerinin haklarını korumak amacıyla dava açabileceğine veya Derneğin amaçları arasında üyelerinin haklarını korumak için hukuki yollara başvurabileceğine dair herhangi bir ifadeye yer verilmediği gibi dava konusu düzenlemenin iptalinde davacı Derneğin üyelerinin menfaat birliği de bulunmadığından davacı Derneğin dava açma ehliyetinin bulunmaması nedeniyle, davanın esasının incelenmesine hukuken olanak bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14/3-c ve 15/1-b maddeleri uyarınca DAVANIN EHLİYET YÖNÜNDEN REDDİNE,
2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ...-TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
3. Kullanılmayan ... TL yürütmeyi durdurma harcının istemi hâlinde kararın kesinleşmesinin ardından davacıya iadesine,
4. Posta giderleri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine,
5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'na temyiz yolu açık olmak üzere, 28/06/2024 tarihinde oyçokluğu ile  karar verildi.
 
KARŞI OY :

3. Kullanılmayan ... TL yürütmeyi durdurma harcının istemi hâlinde kararın kesinleşmesinin ardından davacıya iadesine,
4. Posta giderleri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine,
5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'na temyiz yolu açık olmak üzere, 28/06/2024 tarihinde oyçokluğu ile  karar verildi.
 
KARŞI OY :
(X)- İptal davasının içtihat ve doktrinde belirlenen hukuki nitelikleri gözönüne alındığında, idare hukuku alanında tek taraflı irade açıklamasıyla kesin ve yürütülmesi zorunlu nitelikte tesis edilen idari işlemlerin, bu idari işlemlerle kişisel, meşru ve güncel bir menfaat ile ilgili olanlar tarafından iptal davasına konu edilebileceğinin kabulü zorunludur.
Taraf ilişkisinin kurulması için gerekli olan kişisel, meşru ve güncel bir menfaat ilgisinin varlığı, davanın niteliğine ve özelliğine göre idari yargı yerlerince belirlenmekte, davacının idari işlemle ciddi ve makul, maddi ve manevi bir ilişkisinin bulunduğunun anlaşılması, dava açma ehliyeti için yeterli sayılmaktadır.
Ayrıca, iptal davaları ile idari işlemlerin hukuka uygun olup olmadığının saptanmasına, hukukun üstünlüğünün sağlanmasına, böylece de idarenin hukuka bağlığının belirlenmesine, sonuçta hukuk devleti ilkesinin gerçekleştirilebilmesine olanak sağlandığından bu davalarda menfaat ilişkisinin bu amaç doğrultusunda yorumlanması gerekmektedir.
Öte yandan, kendi üyelerinin hak ve menfaatlerini korumak amacıyla kurulmuş sendika, dernek, vakıf gibi özel hukuk tüzel kişiliğini haiz sivil toplum örgütlerinin de, kuruluş amaçlarıyla sınırlı olmak üzere dava açmaları mümkündür.
Davacı derneğin tüzüğü'nün  3. maddesinde derneğin amacının; Atatürk ilke ve devrimleri (Kemalizm) ile gerçekleşmiş olan hakların korunması, geliştirilmesi, yaygınlaştırılması ve çağdaş eğitim yolu ile çağdaş insan ve çağdaş topluma ulaşılması olarak belirlendiği, 4.7 maddesinde; çağdaşlaşma ve eğitimde reform çalışmalarına öncülük edilmesi hususunun çalışma ilkeleri arasında yer aldığı, 5.4. maddesinde; okul, kurs, yuva, yurt, pansiyon, konukevi, eğitim ve kültürevi, kitaplık, kütüphane, çocuk ve gençlik kulüpleri ve benzeri eğitsel ve sosyal kuruluşlar, sportif etkinlikler için yerleşik alanlar, kamplar, tesisler kurmak ve bunları işletmek, vakıflar kurmak, burs vermek hususu ile doğal afetler, savaş, terör, iş kazası ve şiddet mağdurlarına ve bu mağdurların çocuklarına, başta eğitim amaçlı olmak üzere gerekli çalışmaları yapmak, gerekli tesisleri kurmak hususunun çalışma biçimleri arasında sayılmıştır.
Buna göre, işbu davayı açmakta davacı derneğin menfaatinin bulunduğu, işin esasına girilerek inceleme yapılması gerektiği görüşüyle, davanın ehliyet  yönünden reddi yolunda verilen karara katılmıyorum.