muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Danıştay — Esas No: 2020/11051, Karar No: 2024/8057, Tarih: 25.12.2024

10/10/2018 onay tarihli İzmir-Manisa Planlama Bölgesi 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planında dava konusu taşınmazın “ağaçlandırılacak alan” kullanımı içerdiği; dava konusu işlem ile kabul edilen 1/100.000 ölçekli çevre düzeni planı değişikliği ile uyuşmazlık konusu taşınmazı kapsayan yaklaşık 4,5 hektarlık alanın kullanımının "kentsel gelişme alanı" olarak düzenlendiği anlaşılmıştır.
Bilirkişi raporunda: " Dava konusu bölgedeki ağaçlandırılacak alan kararı bir yeşil kuşak işlevi de görmekte olup, kentsel yerleşimin (kullanım) nerede olacağını belirlemekte; yapılı çevreye dönüştürülmemesi gereken alanları (koruma) da net biçimde tanımlamakta, ağaçlandırılacak alan ... yerleşimine ilişkin olarak koruma-kullanma dengesinin önemli bir bileşenini oluşturmaktadır. Bu alanın önemli bir kısmının kaldırılarak kentsel gelişme alanı kararıyla konut gelişimi için öngörülmesi bu dengenin bozulmasına yol açmakta yapılı çevrenin mekânsal olarak yayılması, doğal ve tarımsal alanların korunamaması ve sürdürülememesi sonuçlarını doğurmaktadır. Dolayısıyla uyuşmazlığa konu plan değişikliği önerisi çevre düzeni planının koruma kullanma dengesini sağlama ve sürdürülebilir kalkınma hedeflerine ulaşma amaçlarına aykırı nitelikte olup Çevre Düzeni Planının bütünlüğünü sürekliliğini ve ana kararlarını bozucu niteliktedir. Bu yönleriyle davaya konu plan değişikliği, Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliğinde belirtilen tanımlara, çevre düzeni planının niteliğine ilişkin hükümlere ve koruma-kullanma dengesinin sağlanmasına yönelik yönetmelik tanımına aykırılık taşımaktadır. Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliğine göre Çevre Düzeni Planlarında “doğal yapının, ekolojik dengenin ve ekosistemin sürekliliğinin korunması amacıyla arazi kullanım bütünlüğünün sağlanması” gerekirken, yapılan plan değişikliği ile doğal yapıya yönelik olarak mekânsal bütünlük ve arazi kullanım bütünlüğü zedelenmiştir. Davaya konu plan değişikliği işlemi, imar yapılaşma ve yerleşme sonucu ortaya çıkabilecek bir müdahale olup, çevre kirliliğinin önlenmesine yönelik bir plan niteliği taşımamaktadır ve ekolojik amaçlı bir plan değişikliği değildir.
Dava konusu alana ilişkin planlama süreci Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliğinde tanımlanan plan kademelenmesi yaklaşımıyla bağdaşmamaktadır: Alt kademe planlar üst kademe plan kararlarına uygun olarak hazırlanmamış; üst kademe planlardaki kentsel gelişme alanının sınırlanması, yeşil kuşak ve tampon bölgelerle tarımsal alan kullanımına geçiş biçimindeki yapısal ve stratejik kararların alt ölçekli planları yönlendirmesi gerekirken süreç bu şekilde gerçekleşmemiştir. Davaya konu Çevre Düzeni Planı Değişikliği, planların kademeli birlikteliği ilkesini göz ardı eden, bunun sonucunda kaçınılmaz olarak üst ölçekli davaya konu planın ana plan stratejilerini zedeleyen bir işlemdir.
Plan bütünlüğünü bozan dava konusu plan değişikliği işlemi, doğal çevrenin bütünlüğü ile doğal ve tarımsal alanın sürekliliğini ve bütünlüğünü zedelemektedir.

Plan bütünlüğünü bozan dava konusu plan değişikliği işlemi, doğal çevrenin bütünlüğü ile doğal ve tarımsal alanın sürekliliğini ve bütünlüğünü zedelemektedir.
Dava konusu bölgede “doğal bütünlüğün” bir konut sitesinin gelişimiyle bozulması öncelikle kendisinin de bir değer olarak algılanabilecek olan yeşil alanın parçalanarak kaybolmasına, sonrasında ise sınırlayıcı kullanımların olmadığı bir ortamda kentsel gelişimin tarımsal alanlar üzerine sıçramasına neden olacaktır. Alanın 2016 yılından günümüze kadarki gelişimi, alan üzerindeki yapılaşmaların yok edici etkisi ve kentsel yayılmanın durdurulamayışı bu saptamaları doğrulamaktadır. Bu nedenle uyuşmazlığa konu olan plan değişikliğinin şehircilik ilkelerine ve planlama esaslarına aykırılık taşımaktadır.
Bilimsel yaklaşım ve değerlendirmelere dayalı bir nüfus öngörüsünü temel almayan, Çevre Düzeni Planının nüfus öngörüleri üzerindeki olası etkileri değerlendirmeyen davaya konu yeni gelişme alanı önerisi şehircilik ilkeleri ve planlama esaslarıyla bağdaşmamaktadır.
Dava konusu planlama konusunun bir kamu yatırımı olması tek başına plan değişikliğini gerekli kılmamaktadır. Üst ölçekli plan kararlarına aykırı biçimde onaylanan, bu nedenle iptaline yönelik davalar ve mahkeme kararları bulunan bir planlama sürecinde alanın yapılaşmaya açılması, yapılaşmasını büyük ölçüde tamamlaması üst ölçekli plana aykırılık konusunu ve mahkeme kararlarıyla ortaya konan olumsuzlukları gidermemektedir. Bu aykırılık ve olumsuzluklara rağmen, planlama esasları ve şehircilik ilkelerine aykırı gelişen bu durumu üst ölçek planlarda değişiklik yapılmasını gerektiren bir koşul olarak sunmak planlama ve şehircilik ilke ve esaslarıyla bağdaşmamaktadır." tespitlerine yer verilmiştir.
Davalı idare ve davalı idare yanında müdahil tarafından, bilirkişi raporuna itiraz edilerek dava konusu işlem ile  kabul edilen çevre düzeni planı değişikliğinin imar mevzuatı ve planlama ilkelerine uygun olduğu ileri sürülmüştür.
Dairemizce yapılan değerlendirme;
Dava konusu değişikliğin, İzmir-Manisa Planlama Bölgesi 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planının hedef, ilke, strateji ve kararlarına uygun olup olmadığının değerlendirilebilmesi için anılan plan düzenlemelerinin, Plan Notları ve Plan Açıklama Raporu çerçevesinde irdelenmesi gerekmektedir.
 İzmir-Manisa Planlama Bölgesi 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planına ilişkin Plan Notlarında;
"4.6. Kentsel Yerleşme Alanları: Bu planla belirlenmiş kentsel yerleşik alanlar ve kentsel gelişme alanları ile bu alanlarla bütünleşen diğer kentsel kullanım alanlarıdır.
4.8. Kentsel Gelişme Alanları: Bu planın hedef yıla ilişkin nüfus kabulleri ile ilke ve stratejilerine göre bu planla kentsel yerleşime uygun bulunan kentsel kullanımların geliştirileceği alanlardır.
...
4.51. Ağaçlandırılacak Alanlar: Bulundukları yörenin doğal bitki örtüsüne uygun olarak ağaçlandırılması önerilen alanlar ile yerleşmeler ile sanayi tesisleri çerçevesinde oluşturulan yeşil kuşak alanlarıdır." tanımlarına yer verilmiş,

4.8. Kentsel Gelişme Alanları: Bu planın hedef yıla ilişkin nüfus kabulleri ile ilke ve stratejilerine göre bu planla kentsel yerleşime uygun bulunan kentsel kullanımların geliştirileceği alanlardır.
...
4.51. Ağaçlandırılacak Alanlar: Bulundukları yörenin doğal bitki örtüsüne uygun olarak ağaçlandırılması önerilen alanlar ile yerleşmeler ile sanayi tesisleri çerçevesinde oluşturulan yeşil kuşak alanlarıdır." tanımlarına yer verilmiş,
"5.2.1. Kentsel ve kırsal mekânsal gelişme gereksinimlerinin koruma kullanma dengesi gözetilerek karşılanması.
5.2.2. Tüm gelişme alanlarının doğal eşikler dikkate alınarak, verimli tarım alanlarına, doğal kaynak değerlerine ve yenilenebilir enerji kaynak alanlarına zarar vermeyecek biçimde geliştirilmesi.
...
5.3.1. Kentsel ve kırsal gelişme yönlerinin ve alanlarının, hedef yıla ilişkin nüfus kabulleri ve gelişme potansiyelleri doğrultusunda belirlenmesi ve etaplar halinde yapılaşmaya açılması." ilkeleri benimsenmiş,
"7.1. Bu çevre düzeni planı, plan açıklama raporu ve plan hükümleriyle bir bütündür. Alt ölçekli planlar yapılırken bu belgelerin bütünü göz önünde bulundurulacaktır.
7.2. Bu plandan ölçü alınarak uygulamaya geçilemez. Bu plan ile belirlenen kentsel yerleşme alanları, bu alanların tamamının yerleşime açılacağını göstermez. Bu alanların sınırları, alt ölçekli planlama çalışmalarında ilgili kurum ve kuruluşların görüşleri ile doğal, yapay ve yasal eşikler doğrultusunda, bu planda ve plan hükümleri ekinde yer alan tabloda belirlenen hedef nüfus dikkate alınarak kesinleştirilir.
...
8.12. Ağaçlandırılacak Alanlar
8.12.1. Bu alanlarda günübirlik kullanım alanları yer alabilir. Bu kullanımlara ilişkin yapılaşma koşulları alt ölçekli planlarda belirlenecektir.
8.12.2. Bu planda, ağaçlandırılacak alan olarak belirlenmiş alanların ilgili idarelerce alt ölçekli planlarda ağaçlandırılacak alan olarak belirlenmemesi durumunda bu alanlar içinde yer alan özel mülkiyete tabi olup mülkiyeti kesinleşmiş ve tapuya tescil edilmiş parsellerde, kadastral bir yola cephesi olmak şartıyla, 8.7.21. Dikili Tarım Arazileri plan hükümleri geçerlidir. Dört tarafı orman alanı ile çevrili olan parsellerde bu planın 8.11.5. hükmü uygulanır. " düzenlemelerine yer verilmiştir.
Çevre düzeni planı kararlarının kurumlardan ve arazi çalışmalarından elde edilen veriler, nüfus projeksiyonları ve yerel idarelerin imar planları, bölgesel yatırım kararları, koruma statülü alanlar, ulaşım ağları gibi plana girdi sağlayan veriler değerlendirilerek oluşturulması gerekmektedir. Nüfus projeksiyonlarına göre, yerleşim alanlarının belirlenmesi ve bu doğrultuda, tarım alanları, orman alanları, meralar, jeolojik açıdan sakıncalı alanların korunması gerektiğinden bu tür alanlarda, münferit kentsel gelişme taleplerinin plan bütünlüğü göz önünde bulundurularak değerlendirilmesi gerekmektedir.

Stratejik mekânsal planlama, kentsel gelişimi yalnızca fiziksel gelişim kapsamında ele alan bir yaklaşım değildir. Fiziksel gelişmenin yanı sıra, kentteki sosyal, kültürel, ekonomik, yerel örgütsel gelişime ilişkin stratejileri de içerir. Çevre düzeni planları, bölgesel nitelikte genel arazi kullanım kararları getirmekte olup, stratejik bir plan olması sebebiyle fiziki kullanım kararları içermemektedir.
Genel ilke olarak, plan kararları ile fiziksel çevreyi sağlıklı bir yapıya kavuşturmak, yatırımların yer seçimlerini ve gelişme eğilimlerini yönlendirmek ve toprağın koruma, kullanma dengesini en rasyonel biçimde belirlemek amaçlanır.Bu amaç çerçevesinde, çevre düzeni planı ölçeğinde hangi usûl ve esaslara göre planlama yapılacağı ayrıntıları ile ilgili Kanun ve Yönetmeliklerde düzenlenmiştir.
Bir bölgede önceki plan kararları ile belli bir amaca yönelik tanımlama yapılmış olması o bölgenin tamamının amacı, kapsamı, niteliği ve esasları ilgili mevzuatta belirlenmiş olan çevre düzeni planında aynı amaca tahsis edileceği sonucunu doğurmaz.
Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliği'nin 20. maddesinin ikinci fıkrasında, kamu yatırımlarına ve değişen verilere bağlı olarak planın güncellenmesine dair yeterli ve geçerli sebeplerin bulunması ve bu hususun gerekçelendirilebilmesi halinde, çevre düzeni planlarında değişiklik yapılabileceği kabul edilmiştir.
Dava konusu İzmir-Manisa Planlama Bölgesi 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planı Değişikliğine ilişkin açıklama raporunda (syf. 4); planlama konusu alanın bir kamu yatırımı olması, alt gelir grubuna yönelik konut alanlarının üretilmesi, fiili durumda yapılaşmış olması ve alt kademe planların yönlendirilmesi hususları göz önünde bulundurulduğunda; öncelikle üst ölçekli İzmir-Manisa Planlama Bölgesi 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planında düzenleme yapılmasına ihtiyaç duyulduğu, dolayısıyla uyuşmazlık konusu alana yönelik “kentsel gelişme alanı” amaçlı 1/100.000 ölçekli çevre düzeni planı değişikliği teklifinin hazırlandığı, mülkiyeti TOKİ'ye ait taşınmazların etkin ve verimli kullanılması amacıyla söz konusu alana kentsel gelişme alanı kullanım kararı getirildiği belirtilmiştir.

Dosyadaki belgelerin incelenmesinden, çevre düzeni planı değişikliğine konu olabilecek alanda yer alan dava konusu taşınmazda, anılan 1/100.000 ölçekli çevre düzeni planı değişikliğinin ilgili kurumlardan alınan görüşlere uygun olarak çevredeki kullanımlar göz önünde bulundurularak yapılmış olduğu, keşif sırasında ve uydu görüntüleri ile plan paftaları incelendiğinde, plan değişikliğine konu alanın ... yerleşkesi ile bütünleşen bir konumda olduğu, yine plan paftaları incelendiğinde uyuşmazlık konusu alanın büyük ova sınırları dışında ve tarımsal arazi vasfı taşımayan bir bölgede bulunduğu, kentsel gelişme alanlarının tamamının alt ölçekli planlarda yerleşime açılacağı anlamına gelmediği, kamu yatırımlarına ve değişen verilere bağlı olarak planın güncellenmesine dair yeterli ve geçerli sebeplere dayalı olarak İzmir İli, Torbalı İlçesi, ... Mahallesindeki "ağaçlandırılacak alan" kullanımının daraltılarak, 4,5 hektarlık alanın, "kentsel gelişme alanı" olarak belirlenmesinde, çevre düzeni planının ilke, hedef ve stratejileri ile planlama esaslarına ve imar mevzuatına aykırlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
KARAR SONUCU:
            Açıklanan nedenlerle;
1. DAVANIN REDDİNE,
2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam …-TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
3. Davalı idare yanında müdahil tarafından yapılan ve ayrıntısı aşağıda gösterilen   …-TL	yargılama giderinin davacıdan alınarak müdahile verilmesine,
4. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca …-TL  vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine,
5. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine,
6. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 25/12/2024 tarihinde oy birliğiyle  karar verildi.
Danıştay — Esas No: 2023/8670, Karar No: 2024/8038, Tarih: 25.12.2024

"İçtihat Metni"
               T.C.
D A N I Ş T A Y
 ALTINCI DAİRE  
Esas  No : 2023/8670
Karar No : 2024/8038 
 
DAVACI	: ...	  
VEKİLİ	: Av. ... 
DAVALILAR	: 1. ...-...
2. ... Bakanlığı-...
VEKİLİ	: Av. ...
 
3.... Anonim Şirketi -...
VEKİLLERİ	: Av. ...
 
İSTEMİN KONUSU  : Karar eki liste ve haritalarda güzergahları gösterilen doğal gaz boru hattı projelerinin yapımı amacıyla söz konusu güzergahlara isabet eden taşınmazlar ile projeler kapsamında inşa edilecek sabit tesisler, ulaşım yolları, enerji nakil hatları, katodik koruma hatları ve anot yataklarının yapımı amacıyla ihtiyaç duyulan taşınmazların mülkiyet şeklinde ya da daimi/geçici irtifak hakkı kurulmak suretiyle, Boru Hatları İle Petrol Taşıma A.Ş. Genel Müdürlüğü tarafından, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 27. maddesi uyarınca acele kamulaştırılmasına ilişkin, 02.11.2023 tarihli, 32357 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan, 01.11.2023 tarihli, 7755 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının ... İli, ... İlçesi, ... Köyü, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaz yönünden iptali istenilmektedir.  
DAVACININ İDDİALARI : Daha çok yaz aylarında ve oldukça az sayıda nüfusun barındığı ilçeye doğal gaz getirilmesinde kamu yararınnın ve 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 27. maddesinde düzenlenen acele kamulaştırmanın şartlarının bulunmadığı, taşınmazın tarımsal faaliyet amacıyla kullanıldığı ve mülkiyet hakkının ihlal edildiği, dava konusu işlemin iptal edilmesine karar verilmesi gerektiği ileri sürülmüştür. 
DAVALI İDARELERİN SAVUNMALARI :  1. .. ile ... Bakanlığı tarafından; usule ilişkin olarak, davanın süresi içinde açılıp açılmadığı re'sen araştırılarak süresinde açılmadığının tespit edilmesi halinde bu nedenle reddine karar verilmesi gerektiği; esasa ilişkin olarak, olayda acelelik halinin gerçekleştiği ve dava konusu işlemin usul ve yasaya uygun olarak tesis edildiği belirtilerek davanın reddi gerektiği savunulmuştur.
2. ... tarafından; usule ilişkin olarak, davanın 30 günlük yasal dava açma süresi içinde açılmadığı; esasa ilişkin olarak, olayda acelelik halinin gerçekleştiği ve dava konusu işlemin usul ve yasaya uygun olarak tesis edildiği belirtilerek davanın reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ  ...'IN DÜŞÜNCESİ :  Üzerinde ceviz bahçesi bulunan ve dava konusu işlem dolayısıyla 613.75 m2lik kısmında ağaç dikmemek, bina ve sabit tesis vs. yapmamak şartıyla BOTAŞ lehine  daimi irtifak hakkı kurulan mutlak tarım arazisi vasfındaki davacıya ait taşınmazda boru hattı döşenebilmesi için, 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu'nun 13. maddesinde öngörülen usule uygun olarak tarım dışı amaçlı kullanım izni alınması gerektiğinden, böyle bir izin alınmadan tesis edilen dava konusu işlemin iptal edilmesine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

DANIŞTAY SAVCISI Danıştay Savcısı ... DÜŞÜNCESİ : Eki liste ve haritalarda güzergahları gösterilen doğal gaz boru hattı projelerinin yapımı amacıyla söz konusu güzergahlara isabet eden taşınmazlar ile projeler kapsamında inşa edilecek sabit tesisler, ulaşım yolları, enerji nakil hatları, katodik koruma hatları ve anot yataklarının yapımı amacıyla ihtiyaç duyulan taşınmazların mülkiyet şeklinde ya da daimi/geçici irtifak hakkı kurulmak suretiyle, Boru Hatları İle Petrol Taşıma A.Ş. Genel Müdürlüğü tarafından, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 27. maddesi uyarınca acele kamulaştırılmasına ilişkin, 02.11.2023 tarihli, 32357 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan, 01.11.2023 tarihli, 7755 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı'nın ... İli, ... İlçesi, ... Köyü, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaza ilişkin kısmının iptali istemiyle açılmıştır.
Davalı idarelerin usule ilişkin itirazlarına itibar edilmemiştir.	
Anayasa'nın 13. ve 35. maddeleri uyarınca mülkiyet hakkının kamu yararı amacıyla Anayasaya uygun olarak yasayla sınırlandırılması mümkündür. Bu hükümlerden hareketle bir taşınmaz üzerindeki mülkiyet hakkının kamulaştırma yolu ile kaldırılması (mülkiyetin el değiştirmesi) ancak kamu yararının karşılanması zorunluluğunun özel mülkiyet hakkının korunmasından üstün tutulması şartına bağlıdır.
Anayasa'nın "Milletlerarası andlaşmaları uygun bulma" başlıklı 90. maddenin 1. fıkrasında: "Türkiye Cumhuriyeti adına yabancı devletlerle ve milletlerarası kuruluşlarla yapılacak andlaşmaların onaylanması, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin onaylamayı bir kanunla uygun bulmasına bağlıdır." son fıkrasında ise: "Usulüne göre yürürlüğe konulmuş milletlerarası andlaşmalar kanun hükmündedir. Bunlar hakkında Anayasaya aykırılık iddiası ile Anayasa Mahkemesine başvurulamaz. (Ek cümle: 07.05.2004 günlü, 5170 sayılı Yasanın 7. maddesi) Usulüne göre yürürlüğe konulmuş temel hak ve özgürlüklere ilişkin milletlerarası andlaşmalarla kanunların aynı konuda farklı hükümler içermesi nedeniyle çıkabilecek uyuşmazlıklarda milletlerarası andlaşma hükümleri esas alınır." kuralıyla usulüne göre yürürlüğe konulmuş uluslararası andlaşmaların iç hukuk sistemine yansıtılma yöntemi belirlenerek, bu andlaşmalardan temel hak ve özgürlüklere ilişkin olanlarla yasaların aynı konuda farklı hükümler içermesi durumunda uluslararası andlaşma kurallarının esas alınması anayasal gerekliliktir.

20.03.1952 günü kabul edilen İnsan Haklarının ve Temel Özgürlüklerinin Korunmasına İlişkin Sözleşmeye Ek 1 Nolu Protokol Türkiye tarafından 19.03.1954 tarihinde onaylanmıştır. Anılan Protokolun "Mülkiyetin korunması" başlıklı 1. maddesinde ise: "Her gerçek ve tüzel kişinin mal ve mülk dokunulmazlığına saygı gösterilmesini isteme hakkı vardır. Herhangi bir kimse, ancak kamu yararı sebebiyle ve yasada öngörülen koşullara ve uluslararası hukukun genel ilkelerine uygun olarak mal ve mülkünden yoksun bırakılabilir. Yukarıdaki hükümler, devletlerin, mülkiyetin kamu yararına uygun olarak kullanılmasını düzenlemek veya vergilerin ya da başka katkıların veya para cezalarının ödenmesini sağlamak için gerekli gördükleri yasaları uygulama konusunda sahip oldukları hakka halel getirmez." kuralı yer almıştır.
2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 3. maddesinde: “İdareler, kanunlarla yapmak yükümlülüğünde bulundukları kamu hizmetlerinin veya teşebbüslerinin yürütülmesi için gerekli olan taşınmaz malları, kaynakları ve irtifak haklarını; bedellerini nakden ve peşin olarak veya aşağıda belirtilen hallerde eşit taksitlerle ödemek suretiyle kamulaştırma yapabilirler” ve 6.maddesinin son fırkasında “Onaylı imar planına veya ilgili bakanlıklarca onaylı özel plan ve projesine göre yapılacak hizmetler için ayrıca kamu yararı kararı alınmasına ve onaylanmasına gerek yoktur.” kuralına yer verilmiştir.
2942 sayılı Yasanın 27. maddesinde: "3634 sayılı Milli Müdafaa Mükellefiyeti Kanununun uygulanmasında yurt savunması ihtiyacına veya aceleliğine Cumhurbaşkanınca (Bakanlar Kurulunca) karar alınacak hallerde veya özel kanunlarla öngörülen olağanüstü durumlarda gerekli olan taşınmaz malların kamulaştırılmasında kıymet takdiri dışındaki işlemler sonradan tamamlanmak üzere ilgili idarenin istemi ile mahkemece yedi gün içinde o taşınmaz malın  10 uncu madde esasları dairesinde ve 15 inci madde uyarınca seçilecek bilirkişilerce tespit edilecek değeri, idare tarafından mal sahibi adına 10 uncu maddeye göre yapılacak davetiye ve ilanda belirtilen bankaya yatırılarak o taşınmaz mala el konulabilir.
 Mahkemece verilen taşınmaz mala el koyma kararı tapu müdürlüğüne bildirilir. Taşınmaz malın başkasına devir, ferağ veya temlikinin yapılamayacağı hükmü tapu kütüğüne şerh edilir. El koyma kararından sonra taşınmaz mal 20 nci madde uyarınca boşaltılır.
Bu Kanunun 3 üncü maddesinin 2 nci fıkrasında belirtilen hallerde yapılacak kamulaştırmalarda yatırılacak miktar, ödenecek ilk taksit bedelidir." kuralına yer verilmiştir.

Mahkemece verilen taşınmaz mala el koyma kararı tapu müdürlüğüne bildirilir. Taşınmaz malın başkasına devir, ferağ veya temlikinin yapılamayacağı hükmü tapu kütüğüne şerh edilir. El koyma kararından sonra taşınmaz mal 20 nci madde uyarınca boşaltılır.
Bu Kanunun 3 üncü maddesinin 2 nci fıkrasında belirtilen hallerde yapılacak kamulaştırmalarda yatırılacak miktar, ödenecek ilk taksit bedelidir." kuralına yer verilmiştir.
4646 sayılı Doğal Gaz Piyasası Kanununun ( Elektrik Piyasası Kanununda Değişiklik Yapılması ve Doğal Gaz Piyasası Hakkında Kanun) " Diğer Hükümler başlıklı  12/a maddesinde "Kamulaştırma; bu Kanunda öngörülen faaliyetlerin gerektirmesi halinde, 4.11.1983 tarihli ve 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununda belirtilen esaslar dahilinde kamulaştırma yapılır. Bu konuda Kurulca verilecek lüzum kararı, kamu yararı kararı yerine geçer ve müteakip işlemler Kamulaştırma Kanunu hükümlerine göre yürütülür.
Kamulaştırılan taşınmazın mülkiyeti Hazineye; kullanma hakkı kamulaştırma bedelini ödeyen tüzel kişiye ait olur. Kullanma hakları, ilgili lisans veya sertifikanın bir cüz’ü olup geçerliliği bunların geçerlilik süresi ile sınırlıdır.
Lisans veya sertifikanın sona ermesi veya iptali halinde, tüzel kişilerce ödenmiş bulunan kamulaştırma bedelleri iade edilmez."hükmüne yer verilmiştir.
5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu'nun "Tarım arazilerinin amaç dışı kullanımı" başlıklı 13. maddesinde: ''Mutlak tarım arazileri, özel ürün arazileri, dikili tarım arazileri ile sulu tarım arazileri tarımsal üretim amacı dışında kullanılamaz. Ancak, alternatif alan bulunmaması ve Kurulun uygun görmesi şartıyla;
a) Savunmaya yönelik stratejik ihtiyaçlar,
b) Doğal afet sonrası ortaya çıkan geçici yerleşim yeri ihtiyacı,
c) Petrol ve doğal gaz arama ve işletme faaliyetleri,
ç) İlgili bakanlık tarafından kamu yararı kararı alınmış madencilik faaliyetleri,
d) Bakanlıklarca kamu yararı kararı alınmış plân ve yatırımlar,
e) Kamu yararı gözetilerek yol altyapı ve üstyapısı faaliyetlerinde bulunacak yatırımlar,
f) Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun talebi üzerine 20/2/2001 tarihli ve 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu uyarınca yenilenebilir enerji kaynak alanlarının kullanımı ile ilgili yatırımları,
g) Jeotermal kaynaklı teknolojik sera yatırımları,
İçin bu arazilerin amaç dışı kullanım taleplerine, toprak koruma projelerine uyulması kaydı ile Bakanlık tarafından izin verilebilir. Bakanlık bu yetkisini valiliklere devredebilir.
Mutlak tarım arazileri, özel ürün arazileri, dikili tarım arazileri ile sulu tarım arazileri dışında kalan tarım arazileri; toprak koruma projelerine uyulması kaydı ile valilikler tarafından tarım dışı kullanımlara tahsis edilebilir.
Tarımsal amaçlı yapılar için, projesine uyulması şartıyla ihtiyaç duyulan miktarda her sınıf ve özellikteki tarım arazisi valilik izni ile kullanılır.'' hükmü yer almaktadır.