muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Danıştay — Esas No: 2024/10008, Karar No: 2024/9372, Tarih: 10.06.2024

"İçtihat Metni"
          T.C.
D A N I Ş T A Y
BEŞİNCİ DAİRE  
Esas   No : 2024/10008
Karar  No : 2024/9372  
 
YETKİLİ  YARGI  YERİNİN  BELİRLENMESİ  KARARI
Konya İl Emniyet Müdürlüğünde 3. sınıf emniyet müdürü olarak görev yapmakta iken 672 sayılı Kanun Hükmünde Kararname (KHK) ile kamu görevinden çıkarılan ve Ankara 27. İdare Mahkemesinin 30/10/2023 tarih ve E:2023/896, K:2023/1425 sayılı kararıyla göreve iade edilen davacı ... vekili Av. ... tarafından, müvekkilinin, kamu görevinden çıkarılması nedeniyle uğramış olduğu manevi zararlarının tazmini amacıyla 400.000,00-TL manevi tazminatın yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle Emniyet Genel Müdürlüğü ve İçişleri Bakanlığına karşı açılan davada verilen Ankara 17. İdare ve Konya 2. İdare Mahkemelerinin davanın yetki yönünden reddine dair kararları sonucunda, anılan iki Mahkeme arasında çıkan yetki uyuşmazlığı 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 43. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi uyarınca incelenerek gereği görüşüldü:  
 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Tam Yargı Davalarında Yetki" başlıklı 36. maddesinin "a" bendinde tam yargı davalarında yetkili mahkemenin zararı doğuran idari uyuşmazlığı çözümlemeye yetkili idari mahkemesi olduğuna ilişkin genel yetki kuralı yer almaktadır.  01/02/2018 tarih ve 7075 sayılı OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonu Kurulması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanun'un 1. maddesinde ise, başka bir idari işlem tesis edilmeksizin doğrudan KHK ile tesis edilen işlemlere ilişkin başvuruları değerlendirmek ve karara bağlamak üzere OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonu kurulduğu, anılan Kanun'un "Yargı denetimi" başlıklı 11. maddesinin 1. fıkrasında da, Komisyon kararlarına karşı Hâkimler ve Savcılar Kurulunca belirlenecek Ankara idare mahkemelerinde ilgilinin en son görev yaptığı kurum veya kuruluş aleyhine iptal davası açılabileceği hükme bağlanmıştır.
Söz konusu uyuşmazlığın çözümlenebilmesi için öncelikle 2577 sayılı Kanun'un 36/a maddesinde yer alan tam yargı davalarındaki genel yetki kuralı uyarınca zararı doğuran idari uyuşmazlığın tespitinin yapılması, daha sonra da 2577 sayılı Kanun ve özel kanunlardaki hükümlere göre bu idari uyuşmazlığı çözümlemeye yetkili idare mahkemesinin belirlenmesi gerekmektedir.

Söz konusu uyuşmazlığın çözümlenebilmesi için öncelikle 2577 sayılı Kanun'un 36/a maddesinde yer alan tam yargı davalarındaki genel yetki kuralı uyarınca zararı doğuran idari uyuşmazlığın tespitinin yapılması, daha sonra da 2577 sayılı Kanun ve özel kanunlardaki hükümlere göre bu idari uyuşmazlığı çözümlemeye yetkili idare mahkemesinin belirlenmesi gerekmektedir.
Mevcut uyuşmazlık yukarıda yer verilen düzenlemeler uyarınca incelendiğinde; ilgililerin, haklarında başka bir idari işlem tesis edilmeksizin doğrudan doğruya KHK'ların ekinde isimlerine yer verilerek tesis edilen kamu görevinden çıkarılmalarına karşı yaptıkları başvurular ile ilgili olarak OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonunca verilen kararlara karşı açılan davalar Ankara özel yetkili idare mahkemelerince çözümlendiğinden, KHK'lar uyarınca kamu görevinden çıkarılmalarından sonra bu davalarda verilen kararlar üzerine göreve iade edilenlerin maddi ve manevi zararlarının tazmini istemiyle açılan davaların da zararı doğuran idari uyuşmazlığı çözümlemeye yetkili olan Ankara özel yetkili İdare Mahkemelerince karara bağlanması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
Bu durumda; OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonuna yapılan başvurunun reddine dair işlemin Ankara 27. İdare Mahkemesinin 30/10/2023 tarih ve E:2023/896, K:2023/1425 sayılı kararıyla sayılı kararı ile iptal edilmesi üzerine göreve iade edilen davacı tarafından kamu görevinden çıkarılmasından kaynaklı manevi zararlarının tazmini istemiyle açılan işbu tam yargı davasının görüm ve çözümünde yukarıda anılan özel yasa  uyarınca  belirlenmiş olan Ankara İdare Mahkemeleri yetkili bulunmaktadır. 
Açıklanan nedenlerle, dava dosyasının, davanın görüm ve çözümünde yetkili olduğu belirlenen özel yetkili Ankara İdare Mahkemelerine tevzii yapılmak üzere Ankara İdare Mahkemesine gönderilmesine, kararın Ankara 17. ve Konya 2. İdare Mahkemeleri ile taraflara bildirilmesine, 10/06/2023 tarihinde, oybirliğiyle karar verildi.
Danıştay — Esas No: 2023/9171, Karar No: 2024/3849, Tarih: 10.06.2024

"İçtihat Metni"
               T.C.
D A N I Ş T A Y
 DÖRDÜNCÜ DAİRE  
Esas     No : 2023/9171
Karar	No : 2024/3849                                                                   
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	: ... Belediye Başkanlığı 
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI)	: ...
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMİN KONUSU	: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. 
YARGILAMA SÜRECİ	:
Dava konusu istem: İstanbul ili, Beyoğlu ilçesi, ... Mahallesi, ... Caddesi, No:... adresinde, Beyoğlu Han içerisinde kahvehane ve ganyan bayii olarak işletilen iş yeri hakkında hukuka aykırı olarak verilen ruhsat iptali ve faaliyetten men kararının yargı kararıyla iptaline karar verildiğinden bahisle, hukuka aykırı ve haksız işlem sebebiyle oluştuğu iddia olunan 810.713,00TL maddi ve 60.000,00TL manevi tazminatın 29/12/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı idareden tahsiline karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen  ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; maddi tazminat istemi yönünden; davacının iş yerine ait ruhsatın iptali ve iş yerinin mühürlenmesi sonucunu doğuran işlemin haksız ve hukuka aykırı bulunarak yargı kararı ile iptaline karar verildiği dikkate alındığında, davalı idarenin yürütülen hizmetin kuruluşunda, düzenlenmesinde ve işleyişinde ortaya çıkan her türlü bozukluk, aksaklık ve eksiklik bulunduğu, bu sebeple davacı zarara uğradığından, bu zararın davalı idarece hukuki sorumluluğu kapsamında tazmini gerektiği sonucuna varılarak; davacının zararının haksız ve hukuka aykırı olarak iş yerinin mühürlenmesine ilişkin işlem ile oluşmaya başladığı 21/12/2013 tarihiyle ruhsatının iade tarihi olan 06/06/2017 tarihine kadar olan kısmının davalı idarece tazmini gerektiği düzenlenen ek bilirkişi raporu uyarınca ve kesilmesi gereken vergiler düşüldükten sonra 37.617,22TL net kazanç tutarı hesaplanmış; buna göre, davacının anılan tarihler arasındaki zararının 210.366,22TL olduğu, davalı idareye başvuru tarihi olan 28/12/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı idarece tazmini ve fazlaya ilişkin isteminin ise, reddi gerektiği; manevi tazminat yönünden ise, idarenin hukuka  aykırı işlem ve eylemleriyle mal varlığı zarar gören davacının, olay nedeniyle önemli ölçüde mağduriyet ve üzüntü yaşadığında şüphe bulunmadığından takdiren 30.000,00TL'nin davacının idareye başvuru tarihi olan 28/12/2017 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalı idarece tazmini gerektiği sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın maddi tazminata ilişkin kısmı yönünden 210.366,22TL'nin kabulüyle davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin 600.342,78TL'nin reddine, davanın manevi tazminata ilişkin kısmı yönünden ise, 30.000TL'nin kabulüyle davalı idarece davacıya verilmesine ve fazlaya ilişkin 30.000TL yönünden davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; davacının iş yerine ait ruhsatın iptali ve iş yerinin mühürlenmesi  neticesinde uğradığı acı ve elem ile olayın oluş şekli ve sonuçları birlikte değerlendirildiğinde uğradığı manevi zarara karşılık takdiren 5.000,00TL'nin davacının idareye başvuru tarihi olan 29/12/2017 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalı idarece tazmini gerektiği sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davalı idarenin istinaf talebinin kısmen kabulüne, İdare Mahkemesinin kararının manevi tazminata ilişkin olarak '30.000-TL'nin davalı idarece davacıya verilmesine' ilişkin kısmının kaldırılmasına ve manevi tazminat ile ilgili olarak 5.000TL'nin davacının idareye başvuru tarihi olan 29/12/2017 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalı idarece davacıya verilmesine, davalı idarenin davanın maddi tazminata ilişkin kısmı yönünden istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davalı idare tarafından; dava konusu tazminat istemine esas ruhsat iptali işleminin hukuka uygun olduğu; davacının işyerini kendi istemiyle taşıdığı, kahvehane işletme ruhsatı yokken tazmin sorumlulukları bulunmayacağı gibi, ganyan bayiliğini taşımasının da kendi takdiri olduğu ve bu nedenle aleyhlerine tazminata hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Cevap verilmemiştir. 
TETKİK HÂKİMİ	: ...
DÜŞÜNCESİ	: Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE	:
       Anayasanın 125. maddesinin son fıkrasında; "İdare, kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlüdür." hükmüne yer verilmiştir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun, 2. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, idari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafından açılan tam yargı davaları, idari dava türleri arasında sayılmış; 12. maddesinde, ilgililerin haklarını ihlal eden bir idari işlem dolayısıyla, doğrudan doğruya tam yargı davası veya iptal ve tam yargı davalarını birlikte açabilecekleri gibi ilk önce iptal davası açarak bu davanın karara bağlanması üzerine, bu husustaki kararın veya kanun yollarına başvurulması halinde verilecek kararın tebliği veya bir işlemin icrası sebebiyle doğan zararlardan dolayı icra tarihinden itibaren dava süresi içinde tam yargı davası açabileceği; 31. maddesinde ise, bilirkişi, keşif, delillerin tespiti, yargılama giderleri hususlarında, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu hükümlerinin uygulanacağı belirtilmiştir.
Genel anlamı ile tam yargı davaları, idarenin faaliyetlerinden ötürü, hakları doğrudan zarara uğrayanlar tarafından idare aleyhine açılan tazminat davaları olup, idarenin hukuki (mali/tazmin) sorumluluğunun yargı aracılığıyla belirlenip hüküm altına alınmasını sağlamaktadır.

Genel anlamı ile tam yargı davaları, idarenin faaliyetlerinden ötürü, hakları doğrudan zarara uğrayanlar tarafından idare aleyhine açılan tazminat davaları olup, idarenin hukuki (mali/tazmin) sorumluluğunun yargı aracılığıyla belirlenip hüküm altına alınmasını sağlamaktadır.
İdare kural olarak, yürüttüğü kamu hizmetiyle nedensellik bağı kurulabilen zararları tazminle yükümlü olup; idari eylem ve/veya işlemlerden doğan zararlar, idare hukuku kuralları çerçevesinde, hizmet kusuru veya kusursuz sorumluluk ilkeleri gereği tazmin edilmektedir. İdarenin yürütmekle görevli olduğu bir hizmetin kuruluşunda, düzenlenişinde veya işleyişindeki nesnel nitelikli bozukluk, aksaklık veya boşluk olarak tanımlanabilen hizmet kusuru; hizmetin kötü işlemesi, geç işlemesi veya hiç işlememesi hallerinde gerçekleşmektedir. İdare üstlendiği kamu hizmetini gereği gibi yerine getirmekle yükümlü olup, hizmetin işleyişi ve yerine getirilişi sırasında gerekli önlemlerin alınmaması, hizmetin iyi işlememesi nedeniyle verilen zararların hizmet kusuru ilkesi gereği tazmini gerekmektedir. Hizmet kusurundan dolayı sorumluluk, idarenin sorumluluğunun doğrudan ve asli nedenini oluşturmaktadır.
Prensip olarak, idarenin bir eylem ya da işleminden dolayı tazminatla yükümlü kılınabilmesi için o olayda hizmet kusurunun ya da kusursuz sorumluluğunun bulunması zorunludur. İdarenin hukuki sorumluluğundan söz edebilmek içinse, bir zararın mevcut olması ve bu zararın idari bir işlem veya eylemden kaynaklanması, diğer bir ifadeyle, oluşan zararla idari işlem ve eylem arasında illiyet bağının kurulabilmesi gerekmektedir.
İdarenin hukuki sorumluluğunun varlığı ve kapsamı, yukarıda aktarılan unsurlar dahilinde oluşmakla birlikte; zararın varlığı ve niceliğinin ortaya konulmasında; maddi olayın tüm unsurlarıyla incelenmesi ve tazmin sorumluluğu açısından bir tespitin yapılması da yargının görevidir.
Dava dosyasının, taraflar arasındaki diğer dava dosyalarına ilişkin UYAP kayıtlarıyla birlikte incelenmesinden; İstanbul İli, Beyoğlu İlçesi, ... Mahallesi, ... Caddesi, No:..., ... adresinde (No:... Beyoğlu Han içerisinde) ... tarih ve ... sayılı kahvehane ruhsatı ile kahvehane (ve ganyan bayii olarak işletildiği iddia olunan) davacının iş yeri ile ilgili olarak;
Davalı Belediye İtfaiye Daire Başkanlığı tarafından, işyerinin bulunduğu Beyoğlu Han'da incelemeler yapılarak ... tarih ve ... sayılı yangın raporu düzenlendiği ve Han'da bulunan tüm işyerlerine hizmet vermek üzere zemin kattan sokağa müstakil çıkışı sağlayacak şekilde yangın merdiveni yapılması, detektör ve alarm sisteminin kurulması, yön levhalarının takılması gerektiğinin belirtilmesi üzerine, davalı idarece söz konusu eksikliklerin 15 gün içerisinde giderilmesi aksi halde ruhsatının iptal edileceğinin 15/06/2011 tarihinde davacıya tebellüğ ilmühaberiyle bildirildiği ve giderilmediğinden bahisle ... tarih ve ... sayılı işlemle, aynı hususları içerir 7 günlük süre verildiği;

Davacı tarafından, eksiklikleri gidermesi için süre verme işlemi olan 24/11/2011 tarihli işlemin iptali istemiyle 30/03/2012 tarihinde ... İdare İdare Mahkemesinin ... esasına kayden açılan davada, 27/03/2013 tarihinde davanın reddine karar verilmesi üzerine 21/12/2013 tarihinde davacının söz konusu iş yerinin ruhsatı iptal edilerek, iş yerinin mühürlendiği;
Anılan kararın, Danıştay Onyedinci Dairesinin 28/04/2016 tarih ve E:2015/7854, K:2016/3400 sayılı kararıyla 28/04/2016 tarihinde bozulduğu ve Mahkemece bozmaya uyularak ... tarih ve E....; K. ... sayılı kararıyla dava konusu işlemin iptaline karar verilerek anılan kararın 10/03/2021 tarihinde onanmasını müteakiben kesinleştiği: Belirtilen aşamalarda davacının, ruhsatının iptali veya mühürleme işlemlerine karşı dava açmadığı;
Bozmaya uyulmak suretiyle verilen iptal kararına istinaden dava konusu iş yerinin açılabileceğine ilişkin tebliğ için 21/11/2016 tarihinde mahalline gidildiğinde, kapalı olması nedeniyle kapısına (ve "... bayi ...'a taşındı" notu üzerine) asılarak, bir nüshasının Hüseyinağa Mahallesi Muhtarlığına bırakıldığı ve ... tarih ve ... sayılı işlemle ruhsatın iadesine karar verildiği, müteakiben, Beyoğlu 21. Noterliği'nin ... tarih ve ... sayılı ihtarnamesiyle, davalı idareden fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere toplam 1.142.120,00 TL'nin 7 gün içerisinde ödenmesi için başvuruda bulunularak, davalı idarece cevap verilmemesi üzerine 08/03/2018 tarihli dilekçeyle,  810.713,00 TL maddi ve 60.000,00 TL manevi tazminatın 29/12/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesi istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı;
Mahkemenin ara kararlarına Türkiye Jokey Kulübünden gelen cevaplarda; davacı adına olan ... bayii adresinin, ruhsatı iptal edilerek mühürlenen Beyoğlu Han değil, Halep Han olarak görüldüğü; buna karşın, dava konusu ruhsatı iptal edilen Kahvehanede ganyan bayiliği olup olmadığının dosya kapsamından anlaşılamamakta olduğu;
UYAP üzerinden yapılan incelemelerde, davacının, tazminat istemine esas dönemde cezaevinde bulunduğu ve aynı zamanda ... isimli ... bayiinde sigortalı işçi olarak çalıştığı ve 01/07/2015 tarihinde SSK'dan emekli olduğu ve bu tarihten sonra emekli maaşı aldığı; buna karşın aynı şahsın hem ganyan bayii olup, hem de bir başka ganyan bayiinde çalışıp çalışmadığı hususlarının araştırılmadığı anlaşılmıştır.

UYAP üzerinden yapılan incelemelerde, davacının, tazminat istemine esas dönemde cezaevinde bulunduğu ve aynı zamanda ... isimli ... bayiinde sigortalı işçi olarak çalıştığı ve 01/07/2015 tarihinde SSK'dan emekli olduğu ve bu tarihten sonra emekli maaşı aldığı; buna karşın aynı şahsın hem ganyan bayii olup, hem de bir başka ganyan bayiinde çalışıp çalışmadığı hususlarının araştırılmadığı anlaşılmıştır.
Bu durumda; davacının, sadece süre verme işlemine karşı dava açtığı ve davanın reddi kararı üzerine 21/12/2013 tarihinde ruhsatının iptaline karar verildiğini işyerinin mühürlenmesiyle öğrenmesine karşın anılan işlemlere karşı dava açmadığı hususu dikkate alınarak, öncelikle, idarenin, hizmet kusurundan-hukuki sorumluluğundan söz edilip edilemeyeceğinin net şekilde ortaya konulması ve idarenin hizmet kusurunun bulunduğu sonucuna varılması halinde ise, idarece tazmin edilmesi gereken zarar kalemleriyle, zarara esas dönemin tespitini müteakiben, gerçek zararın tazminine hükmedilmesi gerektiğinden; -öncelikle davacının, Kahvehane ruhsatına esas Beyoğlu Han'daki işyerine ilişkin kira sözleşmesinin getirtilmesiyle, işyerini hangi tarihte ve hangi gerekçeyle boşalttığının tespit edilmesi; -ganyan bayiliğine ilişkin Türkiye Jokey Kulübün'den dava konusu adrese ait bayilik bilgileri (ve geliri) ile hangi tarihte Halep Han'a hangi gerekçeyle taşındığının ve anılan adresteki bayiliğini ne zaman- neden sonlandırdığının sorulması ve -davacının hangi tarihler arasında cezaevinde bulunduğu ile bu süreçte işyerini- bayiliklerini devredip devretmediği ve zarara esas dönemde bir gelir elde edip etmediği hususlarının açıklığa kavuşturulmasından sonra toplanan bilgi ve belgelere göre bir karar verilmesi gerektiğinden mühürleme adresi ile uyuşmayan bir adreste bulunan ganyan bayiinde elde edilen gelirler ile emsaller dikkate alınarak yapılan hesaplama doğrultusunda verilen idare mahkemesi kararında ve anılan karara karşı istinaf başvurusunun kısmen reddine ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU	:
            Açıklanan nedenlerle;
1.	Temyiz isteminin kabulüne,
2.	Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının  BOZULMASINA,
3.	Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 10/06/2024 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.

KARAR SONUCU	:
            Açıklanan nedenlerle;
1.	Temyiz isteminin kabulüne,
2.	Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının  BOZULMASINA,
3.	Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 10/06/2024 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi. 
(X) KARŞI OY : 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 12. maddesinde, "İlgililer haklarını ihlal eden bir idari işlem dolayısıyla Danıştaya ve idare ve vergi mahkemelerine doğrudan doğruya tam yargı davası veya iptal ve tam yargı davalarını birlikte açabilecekleri gibi ilk önce iptal davası açarak bu davanın karara bağlanması üzerine, bu husustaki kararın veya kanun yollarına başvurulması halinde verilecek kararın tebliği veya bir işlemin icrası sebebiyle doğan zararlardan dolayı icra tarihinden itibaren dava süresi içinde tam yargı davası açabilirler. Bu halde de ilgililerin 11. madde uyarınca idareye başvurma hakları saklıdır." kuralına yer verilmiştir.
Dava dosyasının incelenmesinden; 02/06/2011 tarihli itfaiye raporunda belirtilen eksikliklerin giderilmesi için, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 13. maddesi uyarınca davacıya, 15/06/2011 tarihinde 15 günlük süre verildiği; 07/12/2011 tarihli denetimde aynı eksiklikler ve aynı mevzuat hükmüne istinaden 7 günlük süre verildiği ve davacı tarafça bu işleme karşı dava açıldığı, davanın, 27/03/2013 tarihinde reddine karar verilmesi üzerine idarenin, 18/12/2013 tarihli işlemiyle ruhsatının iptal edildiği ve 21/12/2013 tarihli işlemle de işyerinin mühürlendiği; Mahkemenin ret kararının, temyiz incelemesi sonucunda 28/04/2016 tarihinde bozulması üzerine, 14/10/2016 tarihinde bozmaya uyma suretiyle dava konusu işlemin iptaline karar verdiği; anılan kararlar uyarınca, idarece 06/06/2017 tarihinde ruhsatın iadesine karar verildiği; davacı tarafça 28/12/2017 tarihli idari başvuruyla, idarenin hukuka aykırı bulunan işlemi nedeniyle, oluştuğu iddia olunan maddi zararlarının ödenmesi istenilmiş ve reddi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmıştır. 
Bu durumda; 2577 sayılı Kanun'un 12. maddesi uyarınca açılmış bulunan davada, idarenin hukuki sorumluluğunun bulunduğu sonucuna varılarak, ruhsatı iptal edilen "kahvehane" faaliyeti yönünden, davacının elde ettiği gelirler ve dava konusu işyeri adresi civarındaki diğer kahvehanelerin gelirleri dikkate alınarak, mahrum kaldığı gelirin hesaplanılması ve bu tutardan, tazminat istenilen dönemde elde ettiği diğer gelirlerin tespiti ve mahsubu sonucunda kalan tutar yönünden davacının maddi tazminat isteminin kabulü, manevi tazminat isteminin ise, tamamen reddi gerektiği gerekçesiyle temyize konu kararın bozulması gerektiği oyuyla, gerekçe yönünden Daire kararına katılmıyoruz.
Danıştay — Esas No: 2023/6531, Karar No: 2024/3827, Tarih: 10.06.2024

"İçtihat Metni"
               T.C.
D A N I Ş T A Y
 DÖRDÜNCÜ DAİRE  
Esas     No : 2023/6531
Karar	No : 2024/3827     
TEMYİZ EDEN TARAFLAR: 
1- ... Sebze Meyve Komisyonu Nakliye  Turizm İnşaat Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi
VEKİLİ   : Av. ...
 
2- ... Belediye Başkanlığı 
VEKİLİ   : Av. ...
İSTEMİN KONUSU	: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının aleyhe olan kısımlarının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ	:
Dava konusu istem: Mersin İli, Mezitli İlçesi, ... Mahallesi, ... sokak, No:... adresinde bulunan kamuya terkedilmiş alanın 1683 m²'lik kısmının davacı tarafından 17/09/2013 - 17/09/2018 tarihleri arasındaki dönemde fuzulen işgal edildiğinden bahisle 450.000,00-TL ecrimisil bedeli istenilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı ecrimisil ihbarnamesinin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararla; dosyadaki bilgi ve belgelerle yapılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonrası düzenlenerek dava dosyasına sunulan ve karara esas alınabilecek içerikte olan bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde, davacının dava konusu işlemde bahsi geçen yeri 17/09/2013 - 17/09/2018 tarihleri arasında işgal etmesi karşılığında alınması gereken ecrimisil bedelinin 383.611,91 TL olduğu anlaşıldığından, dava konusu ecrimisil ihbarnamesinin 66.388,09 TL'lik kısmının iptaline, hukuka aykırlık bulunmayan  383.611,91 TL'lik kısmı yönünden davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve taraflarca ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. 
TEMYİZ EDEN TARAFLARIN İDDİALARI	: 1) Davacı tarafından; kiracılık sıfatının tespiti istemiyle açılan davada, kiracılık sıfatının devam ettiğine karar verildiği, dolayısıyla dava konusu taşınmazda fuzuli şagil olmadığı, kendilerinden ecrimisil alınamayacağı ileri sürülmektedir.
2) Davalı idare tarafından; dava konusu taşınmazın bulunduğu yerin kamuya terkedilmiş alan olduğu, bu alanın 1683 m²'lik kısmının kira bitim tarihi olan 01/12/2009 tarihinden itibaren davacı şirketin fuzuli şagil olarak haksız işgalinin devam ettiği, bu konunun 06/09/2018 tarihinde mahallinde yapılan denetimde tespit edildiği, bu nedenle dava konusu işlemin hukuka ve mevzuata uygun olduğu, bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen tablo incelendiğinde yıllara göre yapılan artış oranı ÜFE artış oranından az olduğu, eksik bilirkişi raporunun hükme esas alındığı ileri sürülmektedir. 
DAVACININ SAVUNMASI	: Cevap verilmemiştir.
DAVALININ SAVUNMASI	: Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ                                        : ...