muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Danıştay — Esas No: 2023/4294, Karar No: 2024/3528, Tarih: 30.09.2024

"İçtihat Metni"
       T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas     No : 2023/4294
Karar	No : 2024/3528                                                                   
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	: …Kurumu   
VEKİLİ	: Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI)                   : …Hobi Teknolojik Ürünler Tic. A.Ş.
VEKİLİ	: Av. …
İSTEMİN_KONUSU	: …Bölge İdare Mahkemesi …İdari Dava Dairesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararının, davalı idare tarafından temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ	:
Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından, 4703 sayılı Kanun'un 5. maddesinin 8. fıkrasına aykırı davrandığından bahisle anılan Kanun'un 12. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi gereğince 7.072,00 TL idari para cezası verilmesine dair Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumunun …numaralı kararının, bu karara istinaden gönderilen …nolu tahakkuk bildirim yazısının ve para cezasına karşı yapılan itirazın reddine ilişkin …tarih ve … sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: …İdare Mahkemesinin …tarih ve E: …,  K: … sayılı kararıyla; idari para cezasına karşı yapılan itiraz başvurusunun Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurulunun  üst mercii bulunmadığından yetkide paralellik ilkesi gereğince idari para cezasını tesis eden aynı kurul tarafından değerlendirilmesi gerekirken, bu hususta alınmış bir yetki devri kararı da bulunmaksızın Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu Teknik Düzenlemeler Dairesi Başkanlığı tarafından reddedilmesine ilişkin işlemde yetki unsuru yönünden hukuka uyarlık görülmediği  gerekçesiyle, idari para cezasına karşı yapılan itirazın reddine ilişkin …tarih ve …sayılı işlemin iptaline, tahakkuk fişi ile karar tutanağının iptali istemleri yönünden, iptal kararı üzerine davalı idarece anılan işlemler için yeniden işlem tesis edilmesi gerekeceğinden, bu işlemlerin iptali istemi yönünden bu aşamada karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: …Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince; … tarih ve E:…, K:…sayılı karar ile, kesin karara karşı kanun yoluna gelindiğinden bahisle istinaf başvurusunun incelenmeksizin reddine karar verilmiş, anılan kararın davalı idare tarafından temyizen incelenerek bozulmasının istenilmesi üzerine, …tarih ve E:…, K:…, Temyiz No:…sayılı karar ile kesin karara karşı temyiz isteminde bulunulduğu belirtilerek davalı idarenin temyiz isteminin reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI	: Davalı idare tarafından, usule ilişkin olarak; davanın açıldığı tarih itibarıyla kararın temyize tabi olduğu, öte yandan, dava konusu işlemlerin 2577 sayılı İdari Yargılama Usul Kanunu'nun 46. maddesinin (m) bendi kapsamında düzenleyici ve denetleyici kurumlar tarafından görevli oldukları piyasa ve sektöre ilişkin alınan karar niteliğinde olduklarından davanın bu yönüyle de temyize tabi olduğu, esasa ilişkin olarak; dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı iddialarıyla Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.   
KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI	: Davacı tarafından, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır. 
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ	: …
DÜŞÜNCESİ	: Temyiz isteminin kabulü ile kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosyanın temyize tabi olduğu anlaşıldığından,  …Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin …tarih ve E: …, K: …, Temyiz No: …sayılı temyiz istemi ret kararı kaldırılarak gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE	:
	MADDİ OLAY : 
	Davacı şirket tarafından, 4703 sayılı Kanun'un 5. maddesinin 8. fıkrasına aykırı davrandığından bahisle anılan Kanun'un 12. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi gereğince 7.072,00 TL idari para cezası verilmesine dair Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumunun 2016/122 numaralı kararının, bu karara istinaden gönderilen …nolu tahakkuk bildirim yazısının ve para cezasına karşı yapılan itirazın reddine ilişkin …tarih ve …sayılı işlemin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
 
	HUKUKİ DEĞERLENDİRME:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
	Dosyanın incelenmesinden; davacı şirket tarafından açılan davada, …İdare Mahkemesinin …tarih ve E:…,  K:…sayılı kararı ile uyuşmazlıkta adli yargı yerlerinin görevli olduğu gerekçesiyle davanın görev yönünden reddine karar verildiği, …Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararıyla da karara karşı taraflarca yapılan istinaf başvurularının reddedildiği, Dairemizin 30/12/2021 tarih ve E:2019/537, K:2021/7107 sayılı kararı ile anılan kararın uyuşmazlıkta idari yargı yerlerinin görevli olduğu gerekçesiyle bozulduğu, bu karar üzerine …Bölge İdare Mahkemesi …İdari Dava Dairesince dosyanın …İdare Mahkemesine gönderildiği, …İdare Mahkemesince  …tarih ve E:…, K:…sayılı karar ile dava konusu işlemler hakkında kısmen iptal, kısmen karar verilmesine yer olmadığı yönünde karar verildiği, karara karşı davalı idare tarafından yapılan istinaf başvurusu, …Bölge İdare Mahkemesi …İdari Dava Dairesininin …tarih ve E:…, K:…sayılı karar ile, dava değerinin 2022 yılı istinaf sınırı olan 9.000,00 TL'nin altında kaldığı, bu nedenle kesin karara karşı kanun yoluna gelindiği gerekçesiyle incelenmeksizin reddedilmiş, anılan kararın davalı idare tarafından temyizen incelenerek bozulmasının istenilmesi üzerine, …tarih ve E:…, K:…, Temyiz No:…sayılı karar ile kesin karara karşı temyiz isteminde bulunulduğu belirtilerek davalı idarenin temyiz isteminin reddine karar verildiği, davalı idare tarafından da 11/07/2023 havale tarihli dilekçe ile temyiz isteminin reddine ilişkin kararın kaldırılarak, Bölge İdare Mahkemesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararının bozulması istemiyle temyize başvurulduğu anlaşılmaktadır.
	Uyuşmazlığın safahatında Dairemizin bozma kararı bulunduğundan, bozma kararı üzerine verilecek kararlar hem istinaf hem de temyiz kanun yoluna tabiidir. 
	Bu nedenle, davalı idarenin istinaf isteminin esas yönüyle incelenmesi gerekirken, …Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince; …tarih ve E:…, K:…sayılı karar ile kesin karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulduğu gerekçesiyle istinaf isteminin incelenmeksizin reddine karar verilmesinde (aynı şekilde  …tarih ve E:…, K:…, Temyiz No:…sayılı karar ile davalı idarenin temyiz isteminin reddine karar verilmesinde) hukuki isabet bulunmamaktadır.
	Bu durumda, Bölge İdare Mahkemesince, davalı idarenin istinaf başvurusu hakkında yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir.
KARAR SONUCU	:
            Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarenin temyiz isteminin KABULÜNE,
2. …Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E: …, K:…sayılı temyize konu kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın …Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 30/09/2024 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.
Danıştay — Esas No: 2020/557, Karar No: 2024/3482, Tarih: 30.09.2024

"İçtihat Metni"
         T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas     No : 2020/557
Karar	No : 2024/3482                                                                                
DAVACI	:...Odası
VEKİLİ	: Av. ...
DAVALI	:... Başkanlığı 
VEKİLİ	: Av. ...
DAVANIN KONUSU	: Davacı tarafından, Gençlik ve Spor Bakanlığı Spor Toto Teşkilat Başkanlığı Yönetim Kurulu kararının, sabit bayilerin bayi komisyon oranlarının %6, ikramiye ödeme primlerinin %1 olarak belirlenmesine ilişkin kısmının iptali istenilmiştir.
DAVACININ İDDİALARI 	: Davacı tarafından, spor toto bayiliği faaliyet alanında kurulu olan tek Oda oldukları, sabit bayilik komisyon oranları ile ikramiye ödeme primleri belirlenirken, 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanunu'nun 13. maddesi uyarınca ilgili Odanın görüşünün alınmadığı ve temsilcisinin bulundurulmadığı, Anayasa'nın 173. maddesinde, Devletin esnaf ve sanatkârları koruyucu ve destekleyeceği tedbirleri alacağının düzenlendiği, bayilerin sözleşme yapıldığı tarihteki komisyon ve prim oranlarını düşünerek yatırım yaptıkları, Spor Toto Teşkilat Başkanlığının her yıl gelirleri artarken bayilerin gelirlerinin düşürüldüğü, idareye sabit bayilik komisyonu ve ikramiye ödeme prim oranlarının belirlenmesi konusunda verilen yetkinin, kamu yararı, anayasal hükümler ve ekonomik şartlar gözetilerek kullanılması gerektiği, takdir yetkisinin hukuki güvenlik ve sosyal devlet ilkelerine aykırı kullanıldığı ileri sürülmektedir.
DAVALININ SAVUNMASI	:	Davalı idare tarafından, usule ilişkin olarak davacının dava açma ehliyetinin bulunmadığı, esasa ilişkin olarak ise, 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile 28/02/2009 tarih ve 27155 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Spor Müsabakalarına  Dayalı Sabit İhtimalli ve Müşterek Bahis Oyunları Uygulama Yönetmeliğindeki hükümler ve Spor Toto Teşkilat Başkanlığı ile bayiler arasında imzalan bayilik sözleşmesi uyarınca, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu, 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanunu'nun 13. maddesinde, ilgili Odadan görüş alma ve Odanın temsilcisinin bulundurulması zorunluluğunun düzenlenmediği, 5602 sayılı Şans Oyunları Hasılatından Alınan Vergi, Fon ve Payların Düzenlenmesi Hakkında Kanun'un 4. maddesinde yapılan değişiklik ile iştirakçilere bir takvim yılı içinde ödenecek ikramiyelerin toplamına ilişkin üst limitin %59'dan %83'e çıkarıldığı, bu düzenleme sonucunda yatırım işletme giderleri oranında önemli derecede daralma gerçekleştiğinden, bayi komisyon oranı ve ikramiye ödeme primi oranında değişikliğe gidildiği, ikramiye dağıtım oranlarındaki artışla beraber iştirakçilerden elde edilen gelirde ve aynı oranda sabit bayilerin gelirlerinde artış meydana geldiği, hasılat payının paylaştırılmasında, kamu yararı, anayasal ilkeler, sosyal devlet anlayışı çerçevesinde tüm dengelerin gözetildiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ	: ...
DÜŞÜNCESİ	: Davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI	: ...

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ	: ...
DÜŞÜNCESİ	: Davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI	: ...
DÜŞÜNCESİ	:.Dava; davacı tarafından, sabit bayilerin bayilik komisyon oranlarının %6, ikramiye ödeme primlerinin %1 olarak belirlenmesine ilişkin Gençlik ve Spor Bakanlığı Spor Toto Teşkilat Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istemiyle açılmıştır.
Davalı idarenin usule ilişkin itirazları yerinde görülmemiştir.
 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 448. Maddesi uyarınca, yurt içinde ve yurt dışında spor müsabakaları üzerine sabit ihtimalli (iddia) ve müşterek bahisler ( spor toto) ile şans oyunlarını düzenleme görev ve yetkisi, Gençlik ve Spor Bakanlığına bağlı, tüzel kişiliğe  sahip Spor Toto teşkilat Başkanlığına verilmiştir. 
Anılan kararnameye dayalı Spor Müsabakalarına  Dayalı Sabit İhtimalli ve Müşterek Bahis Oyunları Uygulama Yönetmeliğinin Amaç başlıklı 1. maddesinde,  Bu Yönetmeliğin amacının; Spor Toto Teşkilat Başkanlığınca düzenlenen spor müsabakalarına dayalı sabit ihtimalli ve müşterek bahis oyunlarının oynatılmasına ilişkin usul ve esasları düzenlemek olduğu; Kapsam başlıklı 2. Maddesinde,  Bu Yönetmeliğin, spor müsabakalarına dayalı olarak düzenlenecek sabit ihtimalli ve müşterek bahislerin oynatılmasını, oyun çeşitlerini, bu oyunlara ait kupon kabul ve değerlendirme işlemlerini, dağıtılacak ikramiye ile sabit, gezici ve sanal ortam bayilerine ilişkin esaslar ile uygulama şekil ve şartlarını kapsadığı hüküm altına alınmış, Sabit bayilik sözleşmesi başlıklı 15. maddesinde, Sabit bayilik ruhsatı verilen gerçek veya tüzel kişiler ile süresi 10 yılı geçmemek üzere süreli sabit bayilik sözleşmesi yapılacağı düzenlenmiş; Sabit bayi komisyonu ve ikramiye ödeme primi oranı başlıklı 20. maddesinde," (1)  Sabit bayilere kendilerince gerçekleştirilen haftalık satış toplamından Katma Değer Vergisi, Şans Oyunları Vergisi ve diğer vergiler düşüldükten sonra kalan tutar üzerinden sabit veya kademeli olarak Teşkilatça belirlenen oranda bayi komisyonu ödenir.(2) (Değişik:RG-13/7/2019-30830) Teşkilat tarafından her bayi için farklı oranda bayi komisyonu belirlenebilir. (3) Ayrıca bayilere iştirakçilere yaptıkları ikramiye ödemeleri üzerinden Teşkilatça belirlenen oranda ikramiye ödeme primi ödenir." hükmüne yer verilmiştir.
Diğer yandan, 5602 sayılı Şans Oyunları Hasılatından Alınan vergi, fon ve payların Düzenlenmesi hakkında kanunun İştirakçilere ödenebilecek ikramiye tutarı başlıklı 4. Maddesinde, "(1) Şans oyunlarında ödenecek olan ikramiyeler, oyun planları ile belirlenir.
  (2) Her bir kurum ve kuruluşun tertip ettiği tüm şans oyunları için bir takvim yılı içinde ödeyeceği ikramiyelerin toplamı, aynı dönemdeki hasılatının % 40’ından az  % 83’ünden fazla olamaz. İlgili kurum ve kuruluşlar, yıllık ikramiye ortalamaları bu sınırlar içerisinde kalmak kaydıyla, tertip ettikleri her bir şans oyunu için farklı ikramiye oranları belirleyebilirler.

(2) Her bir kurum ve kuruluşun tertip ettiği tüm şans oyunları için bir takvim yılı içinde ödeyeceği ikramiyelerin toplamı, aynı dönemdeki hasılatının % 40’ından az  % 83’ünden fazla olamaz. İlgili kurum ve kuruluşlar, yıllık ikramiye ortalamaları bu sınırlar içerisinde kalmak kaydıyla, tertip ettikleri her bir şans oyunu için farklı ikramiye oranları belirleyebilirler.
 (3) Hasılatı önceden öngörülen oyunların, oyun planlarında ödenecek ikramiyeler tutar olarak; hasılatı önceden belli olmayan oyunların planlarında ise ödenecek ikramiyeler oran olarak belirlenir.  (4) İlgili kurum ve kuruluşlar tarafından oyun planları, yukarıda belirtilen esaslara göre hazırlanır..".hükmüne yer verilmiştir.
Davalı idare tarafından tesis edilen dava konusu işlemle , 28 Ağustos 2019 tarihinde başlayacak olan yeni dönemle bilikte bahis oyunlarının ikramiye dağıtım oranının %59 dan %83 e çıkarıldığı, bu düzenlemenin, hasılat miktarını ve dolayısıyla toplam kamu gelirini önemli ölçüde artıracağı bilinmekle birlikte teşkilat başkanlığının tek harcama kalemi olan yatırım işletme giderleri oranında bir daralma gerçekleşeceği, bu daralmanın teşkilata etkilerini bir ölçüde gidermek amacıyla yatırım işletme giderleri içerisinde yer alan bayi komisyonlarının azaltıldığı, sabit bayilerin bayilik komisyon oranlarının %6, ikramiye ödeme primlerinin ise,%1 olarak belirlenmesine karar verildiği; davada,  sabit bayilik komisyon oranları ile ikramiye ödeme primleri belirlenirken, 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanunu'nun 13. maddesi uyarınca ilgili odanın görüşünün alınmadığı ve temsilcisinin bulundurulmadığı, Anayasa'nın 173. maddesinde, Devletin esnaf ve sanatkârları koruyucu ve destekleyeceği tedbirleri alacağının düzenlendiği, bayilerin sözleşme yapıldığı tarihteki komisyon ve prim oranlarını düşünerek yatırım yaptıkları, Spor Toto Teşkilat Başkanlığının her yıl gelirleri artarken bayilerin gelirlerinin düşürüldüğü, idareye bayi komisyonu ve ikramiye ödeme prim oranlarının belirlenmesi konusunda verilen yetkinin, kamu yararı, anayasal hükümler ve ekonomik şartlar gözetilerek kullanılması gerektiği, takdir yetkisinin hukuki güvenlik ve sosyal devlet ilkelerine aykırı kullanıldığı ileri sürülerek iptali istemiyle açılmıştır.
 Dosyada mevcut Spor Toto teşkilat Başkanlığı sözleşmesinin 2. Maddesinde bayinin teşkilatın ve başbayinin re'sen vereceği talimatlara, mevcut veya değişebilecek kanun, kararname, yönetmelik vb düzenlemelere uymayı peşinen kabul edeceği düzenlenmiş, 4. Maddesinde, Bayiye, KDV, şans oyunları vergisi ve diğer vergiler dışındaki satışı üzerinden Teşkilatın belirleyeceği oranda satış komisyonu ve ödeme yaptığı ikramiye tutarı üzerinden Teşkilatın belirleyeceği oranda ikramiye ödeme primi verileceği, teşkilat tarafından her bayi için farklı oranda bayi komisyonu ve ikramiye ödeme primi belirleneceği, teşkilatın hiçbir gerekçe göstermeden söz konusu oranları değiştirmeye yetkili olduğu düzenlemesi yer almıştır.

Dosyada yer alan tüm bilgi ve belgeler ile tarafların iddia ve savunmalarının incelenmesinden, 5602 sayılı Kanun'un 4. maddesinde yapılan değişiklik ile iştirakçilere bir takvim yılı içinde ödenecek ikramiyelerin toplamına ilişkin üst limitin %59'dan %83'e çıkarıldığı, bu düzenleme sonucunda yatırım işletme giderleri oranında önemli derecede daralma gerçekleştiğinden, bayi komisyon oranı ve ikramiye ödeme primi oranında değişikliğe gidildiği, ikramiye dağıtım oranlarındaki artışla beraber iştirakçilerden elde edilen gelirde ve aynı oranda sabit bayilerin gelirlerinde artış meydana geldiği, bu yasal değişiklik üzerine hasılat payının paylaştırılmasında sabit bayilerin bayilik komisyon oranlarının %6, ikramiye ödeme primlerinin ise,%1 olarak belirlenmesine karar verildiği anlaşılmakla; davalı idarece, yukarıda metnine yer verilen, 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile Spor Müsabakalarına Dayalı Sabit İhtimalli ve Müşterek Bahis Oyunları Uygulama Yönetmeliğindeki hükümler ve Spor Toto Teşkilat Başkanlığı ile bayiler arasında imzalan bayilik sözleşmesinde yer alan hükümler göz önünde bulundurularak  yapılan düzenlemenin hukuka uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanunu'nun 13. Maddesinde, "Resmî makamlarca, esnaf ve sanatkârların meslekî faaliyetlerini ilgilendiren hususlarda alınacak kararlarda, ilgili odanın mütalaasından faydalanılır ve kurulacak komisyonlara oda temsilcisinin katılması zorunludur." hükmü yer almakta olup; uyuşmazlık konusu düzenleme nedeniyle  ilgili odadan görüş alma ve odanın temsilcisinin bulundurulması zorunluluğunu içermediği sonucuna ulaşılmakla davacının bu yöndeki iddiası da yerinde görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle davanın reddi yolunda karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay  Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ :
Spor Toto Teşkilat Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı işlemiyle; 28/08/2019 tarihinde başlayacak yeni dönemle birlikte bahsi oyunlarının ikramiye dağıtım oranının %59'dan %83'e çıkarıldığı, bu durumun hasılat miktarını arttıracağı, ancak Teşkilat Başkanlığının tek harcama kalemi olan yatırım işletme giderlerinin oranında bir daralma gerçekleşeceği, bu daralmanın etkilerinin azaltılması amacıyla yatırım işletme giderleri içerisinde yer alan bayi komisyonlarının azaltılması ve sabit bayilerin bayi komisyon oranının %6, ikramiye ödeme primlerinin ise %1 olarak belirlenmesi, ayrıca sanal ortam bayilerinin komisyon oranlarının belirlenmesi ve belirlenen bayi komisyonlarının 28/08/2019 tarihinden itibaren uygulanabilmesi hususunda karar alınabilmesi için konunun Yönetim Kuruluna havalesi uygun bulunmuş, bilahare Yönetim Kurulunun 26/08/2019 tarihli kararıyla, sabit bayilerin bayi komisyon oranı %6, ikramiye ödeme primi oranı ise %1 olarak belirlenmiştir.

Spor Toto Teşkilat Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı yazısında; 26/08/2019 tarihli Yönetim Kurulu kararı ile 28/08/2019 tarihinden itibaren sanal bayilerde ve  sabit bayilerde satış komisyonu oranlarının ve ikramiye ödeme primi oranlarının tabloda belirtildiği şekilde uygulanması gerektiği bildirilmiştir. Söz konusu tabloda ise sabit bayilerin bayi komisyon oranı %6, ikramiye ödeme primi oranı ise %1 olarak belirlenmiştir.  
Bunun üzerine davacı tarafından, Gençlik ve Spor Bakanlığı Spor Toto Teşkilat Başkanlığı Yönetim Kurulu kararının, sabit bayilerin bayi komisyon oranlarının %6, ikramiye ödeme primlerinin %1 olarak belirlenmesine ilişkin kısmının iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İNCELEME VE GEREKÇE:
USUL YÖNÜNDEN:
Davalı idare tarafından, davacının işbu davayı açma ehliyetinin bulunmadığı ve bu nedenle davanın ehliyet yönünden reddi gerektiği ileri sürülmüştür.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İdari dava türleri ve idari yargı yetkisinin sınırı" başlıklı 2. maddesinde, iptal davaları, idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlâl edilenler tarafından açılan davalar olarak tanımlanmıştır.
Hukuk devletinin özünü; devletin hukuka bağlılığı, devlet organlarının hukukun içinde kalarak işlem ve eylemler yapabilmesi oluşturmaktadır. Anayasal bir ilke olarak, devletin tüm faaliyetlerinin yargısal denetime açık olması hukuk devletinin vazgeçilmez bir niteliği olup; yargı denetimi, hukuk devleti ilkesinin en önemli unsurlarından biri konumundadır. Bununla birlikte bir idari işlemin yargı denetimine tabi tutulması için yapılacak başvurular belirli usuli koşullara tabiidir. Bu bağlamda bir idari işlemden dolayı iptal davası açılabilmesi için iptali istenilen idari işlem ile davacı arasında bir menfaat ilişkisinin bulunması gerekir. İdari işlem ile davacı arasındaki bağı ve ilgiyi anlatan menfaat ilişkisi kavramından söz edilebilmesi için; gerek doktrin, gerekse içtihatlar, bu ilişkinin meşru, davacıyı etkileyecek bir biçimde kişisel ve güncel olması gerektiğinde birleşmektedir.

Nitekim, Anayasa Mahkemesinin 18/07/2018 tarih ve 2015/3690 başvuru numaralı kararında da; "2577 sayılı Kanun'un 2. maddesinde yer alan ve iptal davasının subjektif ehliyet koşulu olan "menfaat ihlali" kavramı; idari makamlar tarafından gerçekleştirilen ancak bireyin menfaatini etkilemeyen, bir başka ifadeyle birey üzerinde herhangi bir hukuksal sonuç doğurmayan işlemlerin uyuşmazlık konusu yapılarak hem yargının hem de idarenin sürekli ve gereksiz bir biçimde meşgul edilip işleyemez hâle gelmesini engellemek, bu suretle gerek yargı hizmetinin gerekse idarenin asli görevi olan kamu hizmetlerinin hızlı, düzenli ve etkin biçimde yürütülmesini sağlamak düşüncesiyle davacı ile arasında menfaat bağı kurulamayan işlemlerden doğan uyuşmazlıkların esasının incelenmemesi maksadıyla idari yargıya ilişkin bir usul kuralı olarak düzenlenmiştir." ifadelerine yer verilerek sözü edilen usul kuralının düzenlenme amacı ortaya konulmuştur.
Bu bağlamda sözü edilen menfaat ilişkisinin varlığı ve sınırları ise, her olayda yargı yerince uyuşmazlığın niteliğini ve ilgili mevzuat hükümlerini göz önünde bulundurarak dava konusu işlemin davacının hukuki durumu üzerinde yaratabileceği etki ve sonuçlardan hareketle değerlendirilmektedir.
Uyuşmazlıkta, üyesi olan spor toto bayilerinin ekonomik ve sosyal hak ve menfaatlerini korumayı ve geliştirmeyi amaçlayan bir kamu kurumu niteliğinde meslek kuruluşu olan davacı Oda'nın, sabit bayilerin bayi komisyon oranları ile ikramiye ödeme prim oranlarının azaltılmasına yönelik dava konusu düzenlemenin iptalini istemekte, subjektif dava açma ehliyetinin bulunduğu ve davalı idarenin davanın ehliyet yönünden reddi gerektiğine ilişkin itirazının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
ESAS YÖNÜNDEN:
İlgili Mevzuat:
15/07/2018 tarihli ve 30479 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 4 sayılı Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin; 
"Spor Toto Teşkilat Başkanlığı" alt başlıklı Otuzikinci Bölümünün "Amaç" başlıklı 448. maddesinde, "Bu Bölümün amacı; yurt içinde ve yurt dışında spor müsabakaları üzerine sabit ihtimalli ve müşterek bahis oyunlarını oynatmak üzere Gençlik ve Spor Bakanlığına bağlı, tüzel kişiliği haiz Spor Toto Teşkilat Başkanlığının kuruluş ve görevlerine ilişkin usul ve esasların düzenlenmesidir.";
 "Teşkilat" başlıklı 449. maddesinde, "Teşkilat Başkanlığının merkez teşkilatı; Teşkilat Başkanı, iki Başkan Yardımcısı, Teşkilat Müdürü, Yönetim Kurulu ile hizmet birimlerinden oluşur.";
 "Teşkilat Başkanlığı" başlıklı 450. maddesinin 1. fıkrasında, "Teşkilat Başkanlığının görev ve yetkileri şunlardır:
a) Yurt içinde ve yurt dışında yapılan her türlü spor müsabakası üzerine yurt içinde ve yurt dışında spora dayalı bahis ve şans oyunları düzenlemek, denetim ve gözetimi altında düzenletmek, bunlara ilişkin her türlü izni vermek ve sözleşmeyi yapmak.