muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Danıştay — Esas No: 2024/634, Karar No: 2024/3332, Tarih: 11.12.2024

Bu durumda, davacı tarafından, arazi toplulaştırma çalışması sonucu tahsis edilen taşınmazlar ile eski taşınmazları arasındaki değer farkının tazmini istemiyle açılan tam yargı davasında, arazi toplulaştırması işleminin uzun bir zamana yayılan bir süreci kapsayan ve birçok işlem içeren bir süreç olduğu dikkate alındığında, kesinleşen tescile esas parselasyon planları sonrasında yeni tahsis edilen taşınmazlara ilişkin olarak tapuya yapılan tescilin davacıya tebliğ edilip edilmediğinin ilgili tapu müdürlüğüne sorularak; ayrıca, yeni tahsis edilen taşınmazlara ilişkin olarak davacıya yer teslimi yapılıp yapılmadığının, yapıldı ise ne zaman yapıldığının tespit edilerek bir karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeye dayalı olarak verilen temyize konu Bölge İdare Mahkemesi ısrar kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
            Açıklanan nedenlerle;
1.Davacının temyiz isteminin kabulüne;
2.İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun yukarıda özetlenen gerekçeyle kabulü, kararın kaldırılması, davanın süre aşımı nedeniyle reddi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar  kararının BOZULMASINA,
3.Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ...  İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 11/12/2024 tarihinde kesin olarak oyçokluğu ile karar verildi.  
KARŞI OY
X-  Temyiz edilen kararla ilgili dosyanın incelenmesinden; ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararının, usul ve hukuka uygun bulunduğu, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenlerinin kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı anlaşıldığından, davacının temyiz isteminin reddi ile ısrar kararının onanması gerektiği oyuyla, karara katılmıyorum.
Danıştay — Esas No: 2019/3212, Karar No: 2024/5377, Tarih: 11.12.2024

"İçtihat Metni"
            T.C.
    D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas  No:2019/3212
Karar No:2024/5377
TEMYİZ EDEN (DAVACI)	: ...  Telekomünikasyon A.Ş.
VEKİLİ	: Av. ... 
 
KARŞI TARAF (DAVALI)	: ...  Kurumu 
VEKİLİ	: Av. ... 
MÜDAHİL (DAVALI YANINDA)	: ...  ... Hizmetleri A.Ş. 
İSTEMİN KONUSU	: ...  Bölge İdare Mahkemesi ...  İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:... , K:...  sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ	:
	Dava konusu istem: Davacı şirketin kendisine yapılan tesis paylaşımı başvurularına yönelik bazı uygulamaları ile sözleşme yapmayı reddetmek suretiyle 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 6. maddesini ihlal ettiğinden bahisle 33.983.792,76-TL idari para cezası verilmesine ve paylaşım taleplerinin parçalı güzergah ile karşılanabilmesinin mümkün olduğu durumların tesis paylaşımı talep eden teşebbüsler lehine düzenlenmesi yönünde görüş gönderilmesine ilişkin ...  tarih ve ... sayılı Rekabet Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.
	İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ...  tarih ve E:... , K:... sayılı kararda; dava konusu Kurul kararında, Kurum kayıtlarına ulaşan dört farklı şikayete yönelik iddialara ilişkin olarak yapılan inceleme ve tespitler sonucunda davacı şirketin 9 davranışının tesis paylaşımını zorlaştırıcı nitelikte olduğunun değerlendirildiği; 
	1) 17/06/2014 tarih ve 2014-DK-ETD/324 sayılı BTK kararı ile onaylanan Referans Tesis Paylaşımı ve Aydınlatılmamış Fiber Teklifi'nde (RETPAFT) öngörülenden daha uzun yer etüdü sürelerinin öngörülmesi:

1) 17/06/2014 tarih ve 2014-DK-ETD/324 sayılı BTK kararı ile onaylanan Referans Tesis Paylaşımı ve Aydınlatılmamış Fiber Teklifi'nde (RETPAFT) öngörülenden daha uzun yer etüdü sürelerinin öngörülmesi:
	Ortak Yerleşim ve Tesis Paylaşımına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ'in (Tesis Paylaşımı Tebliği) 10. maddesinin ilk fıkrasında, işletmecinin yer etüdü süresini ve ücretini kabul ettiğini bildirmesini müteakip azami 30 gün içerisinde talebe konu tesise ilişkin yer etüdü gerçekleştirilmesi gerektiğinin düzenlendiği, diğer taraftan anılan maddenin ikinci fıkrasında, BTK’nın, yer etüdü süresini ilgili tesislerin teknik ve ekonomik özelliklerini dikkate alarak farklılaştırmaya ve yeni süre ve koşullar belirlemeye yetkili olduğu hükmüne dayanılarak 12/04/2013 tarih ve 2013/DK-ETD/187 sayılı BTK kararında da yer etüdü süresinin 30 gün olarak belirlendiği, 17/06/2014 tarih ve 2014-DK-ETD/324 sayılı BTK kararı ile onaylanan RETPAFT’ın hazırlanması sürecinde, davacı şirket tarafından 17/01/2014 tarihinde BTK’ya sunulan ve BTK tarafından RETPAFT kapsamında onaylanan yer etüdü sürelerine/uzunluklarına bakıldığında, davacı şirket tarafından BTK’ya önerilen yer etüdü sürelerinin/uzunluklarının müdahil şirket ile yapılan sözleşmede belirtilen yer etüdü sürelerinden/uzunluklarından farklı olduğu, zira hem 30 gün içinde etüt yapılacak mesafenin 7 kilometreden daha uzun olduğu, hem de 30 günün ardından her bir günde yapılacak yer etüdü uzunluğunun sözleşmede belirlenen uzunluğun yaklaşık 1,5 katı olduğunun anlaşıldığı, davacı şirket tarafından BTK’ya önerilen sürelerin kabul edilmediği, 01/08/2014 tarihinde yürürlüğe giren RETPAFT’ta, davacı şirket tarafından önerilenden daha farklı yer etüdü süresi/uzunluğunun benimsendiği, BTK tarafından RETPAFT’ta, müdahil şirket ile yapılan sözleşmede yer alan yer etüdü uzunluklarına oranla yaklaşık 2 ila 5 kat arasında artış yapıldığı, RETPAFT kapsamında yer etüdü için belirlenen süreler, müdahil şirketin tesis paylaşımı başvurularına uygulandığında, tesis paylaşımı hizmetinin sadece bir bölümünü oluşturan yer etüdü hizmeti için, daha sonra BTK onayıyla belirlenen sürelerin çok üstünde (yaklaşık 2 ila 5 katı kadar) süre belirlemesinin, işletmecilerin tesis paylaşımından faydalanmasını ve böylece kendi altyapılarına sahip olmalarını önemli ölçüde geciktireceği sonucuna varıldığı; 
	2) Yüksek miktarda aylık bakım ve işletme ücretleri talep edilmesi:

2) Yüksek miktarda aylık bakım ve işletme ücretleri talep edilmesi:
	Davacı şirket tarafından tesis paylaşımı kapsamında fiber optik kabloların bakım ve işletme hizmetlerine uygulanan ücretler incelendiğinde, davacı şirket tarafından hazırlanarak BTK’ya sunulan ve 14/07/2010 tarihli ve 2010/DK-07/416 sayılı BTK kararı ile kabul edilen Referans Ortak Yerleşim ve Tesis Paylaşımı Teklifi'nde (ROYTEPT) “bir fiber optik kablonun aylık bakım ve işletme ücreti”nin 0,142951 TL/m olarak belirlendiği, 12/04/2013 tarih ve 2013/DK-ETD/187 sayılı karar sonrasında BTK’ya 0,069611 TL/m düzeyinde bakım ve işletme ücreti sunulduğunun tespit edildiği, müdahil şirket ile yapılan sözleşmede de “bir damar fiber optik kablonun aylık bakım ve işletim ücreti” 0,069611 TL/m olarak belirlendiği, diğer taraftan, RETPAFT ile birlikte, işletmecilerin bakım ve işletme hizmetlerini alternatif teşebbüslerden de alabileceği düzenlendiği için, RETPAFT’ta bakım ve işletme ücretlerine yönelik bir düzenleme yapılmadığı, müdahil şirketin çok daha yüksek kapasiteli kablolara ihtiyaç duymasına rağmen daha düşük kapasiteli/damarlı fiber optik kablo istemesinin altındaki nedenin bakım işletme ücretleri olduğu düşünüldüğünde, davacı şirket tarafından damar başına talep edilen söz konusu ücretin makul olmadığı, bu çerçevede, 01/08/2014 tarihi öncesinde davacı şirket tarafından uygulanan bakım-işletim ücretlerinin ROYTEPT’te belirlenen ücretlerden düşük olmasına rağmen tesis paylaşım talebinde bulunan teşebbüsleri, asgari kapasitede kablo talep etmeye ittiği ve makul kabul edilemeyecek düzeyde olduğu kanaatine varıldığı; 
	3) Tesis paylaşımı hizmetini davacı şirketten alan işletmecilerin bakım ve işletme hizmetlerini de davacı şirketten almaya zorlanması,

3) Tesis paylaşımı hizmetini davacı şirketten alan işletmecilerin bakım ve işletme hizmetlerini de davacı şirketten almaya zorlanması, 
	RETPAFT’ın yürürlüğe girdiği 01/08/2014 tarihi itibarıyla, tesis paylaşımı hizmeti alan işletmecilerin bakım ve işletme hizmetlerini de davacı şirketten alması yönündeki koşulun ortadan kalktığı, RETPAFT’ta arıza ve hasar nedeniyle davacı şirket tesislerine girecek işletmeci ve/veya taşeron personeline davacı şirket personelinin refakat etmesi, davacı şirket tesislerine giriş yapacak personele özel giriş kartlarının düzenlenmesi gibi çeşitli önlemler öngörüldüğü, 01/08/2014 tarihi sonrasında getirilen bu düzenlemelerin, esasen davacı şirketin 01/08/2014 tarihi öncesinde de benzer koşullar altında işletmecilerin bakım ve işletim hizmetlerini alternatif teşebbüslerden almalarına izin vermesinin mümkün olduğunu ortaya koyduğu, davacı şirketin 01/08/2014 tarihi öncesinde bir yandan tesis paylaşımı hizmeti alan işletmecilerin bakım ve işletme hizmetini de kendisinden almalarını zorunlu kıldığı, bir yandan da makul olmayacak düzeyde yüksek bakım ve işletme ücretleri uygulayarak ilgili mevzuat hükümleri uyarınca davacı şirketten tesis paylaşımı hizmeti almak dışında bir seçeneği olmayan işletmecilerin altyapıya sahip olma maliyetlerini ciddi ölçüde artırdığı, bu tespitler ışığında, işletmecilere bakım ve işletim hizmetlerini de davacı şirketten alma zorunluluğu getiren Türk Telekom Şebekesinde Altyapı Paylaşım Sözleşmesi'nin 2.4.3. maddesi hükmünün makul olmadığı, bu bağlamda tesis paylaşımı talebinde bulunan teşebbüslerin tesis paylaşımı başvuru süreçlerini geciktirdiği ve zorlaştırdığı sonucuna ulaşıldığı;
	4) Davacı şirkete tesis paylaşımına ilişkin sözleşmede tek taraflı değişiklik yapma hakkı tanınması,
	Davacı şirket ile müdahil şirket arasında akdedilen sözleşmenin amacı ve kapsamı dikkate alındığında, sözleşmenin 2 numaralı ekinde düzenlenen altyapı paylaşım taleplerinin iletilmesi ve değerlendirilmesine ilişkin süreçlerin, sözleşmenin ve davacı şirketten alınacak hizmetin esaslı bir unsurunu oluşturduğunun görüldüğü, zira, söz konusu sözleşme hükmü ile davacı şirkete yapılan tesis paylaşım taleplerinin miktarına ve yapılan talebin formatına ilişkin koşullar getirme hakkı verildiği, bu doğrultuda, davacı şirketin, müdahil şirket ile akdettiği sözleşmede, sözleşmenin esasına ilişkin belirli hususlarda bir yönüyle müdahil şirketin sözleşme özgürlüğünü kısıtlayan bir hüküm öngörmesinin, tesis paylaşımını zorlaştırabileceği, dolayısıyla, Türk Telekom Şebekesinde Altyapı Paylaşım Sözleşmesi'nin 3.1. maddesinde davacı şirkete tek taraflı olarak sözleşmede değişiklik yapma hakkı verilmesinin makul bir eylem olarak değerlendirilemeyeceği kanaatine varıldığı,
	5) Tesis paylaşımı hizmetini davacı şirketten alan işletmecinin, tesis paylaşımı talebine ileride yapılabilecek kapasite artırımı dışındaki taleplerinin yeni talep olarak değerlendirilmesi,

5) Tesis paylaşımı hizmetini davacı şirketten alan işletmecinin, tesis paylaşımı talebine ileride yapılabilecek kapasite artırımı dışındaki taleplerinin yeni talep olarak değerlendirilmesi,
	Halihazırda işletmeciler tarafından kullanılan kabloların demontajı veya değiştirilmesi işlemleri için davacı şirket altyapısında yeni bir başvuru yapılmışcasına bir inceleme yapılmasına gerek olmayacağı, bu çerçevede, sözleşmede yer verilen kapasite artırımı dışındaki taleplerin yeni bir başvuru olarak değerlendirilmesi ve başvuru ücreti talep edilmesinin makul olmadığı sonucuna ulaşıldığı, 
	6) Tesis paylaşımı taleplerini değerlendirmeye almak için sözleşme imzalanmasının zorunlu tutulması:

6) Tesis paylaşımı taleplerini değerlendirmeye almak için sözleşme imzalanmasının zorunlu tutulması:
	Taraflar arasında kurulacak bir ticari ilişkide, tarafların hak ve yükümlülüklerini, ayrıca uyulması gereken usul ve esasları yazılı olarak belirlemek amacıyla sözleşme düzenlenmesi ticari hayatın doğasında bulunduğundan davacı şirketin tesis paylaşımı hizmeti sunacağı işletmecilerle sözleşme imzalamak istemesinin makul bulunduğu, ancak, henüz başvuru aşamasında, tesis paylaşımı talep edilen güzergahta davacı şirketin paylaşıma elverişli altyapısının bulunup bulunmadığı henüz belirlenmemişken sözleşme imzalanmasının şart koşulmasının makul görülmediği, nitekim, bahse konu sözleşmelerin kapsamının geniş olduğu, tesis paylaşımı hizmetinin usul ve esasları ile süre ve ücretlerinin ayrıntılı olarak düzenlendiği, bu açıdan, bu kapsamdaki bir sözleşmenin, başvuru sürecinde taraflarca mutabık kalınarak imzalanmasının zorunlu tutulmaması gerektiği, taleplerin değerlendirilmesi sonucunda paylaşıma elverişli güzergahın bulunması durumunda müzakere edilmesinin uygun olacağı kanaatine varıldığı, zira, 2013/DK-ETD/187 sayılı BTK kararında da taleplerin değerlendirilmesi sonucunda, elverişli güzergahlar ile yer etüdü süresi ve ücretinin işletmeciye gönderileceği ve işletmecinin bunu kabul etmesinin ardından yer etüdü sürecinin başlayacağının düzenlendiği, başka bir deyişle, sözleşmenin de bir parçası olan süre ve ücretlerin başvurunun olumlu sonuçlanması sonrasında gündeme geldiği, buna ilaveten, tesis paylaşımı taleplerinin değerlendirilmesi için mevzuatta 15 günlük bir süre öngörülmüş olduğu, bu sürenin sonunda olumsuz yanıt alınması durumunda işletmecilerin kendi altyapılarını kurmak için Ulaştırma Bakanlığına başvurma hakkı doğduğu, elverişli güzergah bulunması durumunda ise yer etüdü ile tesis paylaşımı sürecinin başladığı, öte yandan sözleşme yapma zorunluluğu getirilmesinin hem tesis paylaşımı hizmetinin alımını hem de işletmecilerin kendi altyapılarını kurmalarını geciktireceği kanaatine varıldığı, nitekim ...  İletişim Hizmetleri A.Ş. (...) tarafından sözleşmenin hem zorunlu olmaması hem de içerdiği hükümler nedeniyle imzalanmamasının, işletmecinin tesis paylaşımı başvurularını yaklaşık bir yıl kadar geciktirdiği, davacı şirket ve işletmeciler arasındaki bir ticari ilişkide sözleşme yapılmasının gerekliliği kabul edilmekle birlikte, hizmet alımının gerçekleşip gerçekleşmeyeceğinin kesinleşmediği bir süreçte sözleşme yapılmasının zorunlu tutulmasının makul olmadığının değerlendirildiği, tarafların gizli bilgilerinin korunmasına yönelik olarak ise sözleşme yapmalarının zorunlu olmadığı, bu amaçla hazırlanmış bir gizlilik sözleşmesinin yeterli olacağı kanaatinin oluştuğu; 
	7) ...  ve davacı şirket arasında imzalanmış olan sözleşmede hizmet seviyesi taahhüdünün bulunmaması:

7) ...  ve davacı şirket arasında imzalanmış olan sözleşmede hizmet seviyesi taahhüdünün bulunmaması: 
	2013/DK-ETD/187 sayılı BTK kararı ile davacı şirkete hizmet seviyesi taahhüdü sunma yükümlülüğü getirilmediği, bu nedenle de bu kapsamdaki başvurulara ilişkin olarak davacı şirket ve işletmeciler arasında yapılan sözleşmelerde hizmet seviyesi taahhüdü bulunmadığı, diğer taraftan 12/04/2013 tarih ve 2013/DK-SRD/188 sayılı BTK kararı ile davacı şirketin EPG ilan edilmesi neticesinde hazırlanan RETPAFT ile davacı şirkete hizmet seviyesi taahhüdü sunma yükümlülüğü getirildiği, ...’ın tesis paylaşımı hizmeti aldığı altyapı üzerinden müşterilerine toptan ve perakende düzeyde hizmet sunacağı ve belli taahhütler altına gireceği düşünüldüğünde, ...’ın da paylaştığı tesise ilişkin olarak davacı şirketten alacağı bakım-işletme, arıza giderim, refakatçi süreleri gibi hizmetlere yönelik olarak ileriki dönemlerde hizmet seviyesi taahhüdü talep etmesinin olağan olduğu, her ne kadar mevzuatta yer almasa da, halihazırda RETPAFT kapsamındaki tesis paylaşımları bakımından davacı şirketin söz konusu hususlara ilişkin olarak hizmet seviyesi taahhüdü sunduğu da dikkate alındığında, ...’ın hizmet seviyesi taahhüdü talebini karşılamasının gerekli olduğu, başka bir deyişle hizmet seviyesi taahhüdü talebini karşılamamasının makul olmadığı kanaatine varıldığı; 
	8) 2013/DK-ETD/187 sayılı BTK kararında yer alan tesisin hazır hale getirilmesine ilişkin sürelere uyulmayarak, sözleşmede tesis paylaşımına konu altyapının belirlenecek iş programı esas alınarak hazır hale getirileceği hükmüne yer verilmesi:
	2013/DK-ETD/187 sayılı BTK kararının ekinde yer alan “Tesis Paylaşımı Hizmetinin Sunumuna İlişkin Usul ve Esaslar”da tesisin hazır hale getirilme süresinin, ilave çalışma yapılması gereken durumlarda azami 60 gün, ilave çalışmaya ihtiyaç duyulmayan hallerde ise azami 15 gün olarak belirlendiği, bunun yanı sıra, RETPAFT’ta da aynı sürelerin öngörüldüğü, mevzuatta açık bir düzenleme bulunmasına rağmen, davacı şirket tarafından söz konusu düzenlemede yer alan sürelere uyulmamasının, bunun yanı sıra, herhangi bir süre öngörülmeden, tesislerin hazır hale getirilmesinin davacı şirketin iş programına bağlanmasının makul bir davranış olmadığı, söz konusu eylemin tesis paylaşımı sürecini uzatmak ve öngörülemez hale getirmek suretiyle ...’ın faaliyetlerini zorlaştırdığı sonucuna varıldığı; 
	9)  Davacı şirketin yer etüdü sırasında ortaya çıkan problemlerin giderilmesi için ilave çalışma yapmak yerine, bu problemler nedeniyle yer etüdünün tamamlanamadığını belirtmesi ve ilgili düzenlemelerde bu yönde bir hüküm bulunmamasına rağmen bu nedenle başvuruları reddetmesi:

9)  Davacı şirketin yer etüdü sırasında ortaya çıkan problemlerin giderilmesi için ilave çalışma yapmak yerine, bu problemler nedeniyle yer etüdünün tamamlanamadığını belirtmesi ve ilgili düzenlemelerde bu yönde bir hüküm bulunmamasına rağmen bu nedenle başvuruları reddetmesi:
	Menholün kayıp olması, menhol üzerinde araç park etmesi ve menholün su ve/veya toprakla dolu olması durumlarının  ilave çalışma olarak değerlendirilebileceği kanaati oluştuğu, davacı şirketin boru, kanal, göz, menhol, kule ve direk gibi fiziksel altyapı unsurları ve aydınlatılmamış fiber pazarında tesis paylaşımını zorlaştırıcı nitelikte olduğu, bir diğer ifadeyle makul olmadığı kanaatine varıldığı;

Bu tespit ve değerlendirmelerle birlikte dava konusu Kurul kararında, bakır ve fiber optik kablo uzunluklarının ilgili ürün pazarında teşebbüslerin pazar paylarının belirlenmesi ve altyapı kapasitelerinin tespiti için en uygun ölçüt olduğunun değerlendirildiği, bunun yanı sıra, davacı şirket tarafından pazar payının tespiti için alternatif bir yöntem veya veri sunulmadığı, kullanılan yöntem veya veriden bağımsız olarak dosya konusu iddialar bakımından davacı şirketin Türkiye genelinde sahip olduğu fiziksel altyapı ile hakim durumda olacağının tespit edildiği, sözleşme yapmanın reddinin, “bir teşebbüsün ürettiği mal ya da hizmetler ile sahibi olduğu maddi ya da gayri maddi işletme unsurlarını diğer teşebbüslere sağlamaması ya da bunların diğer teşebbüsler tarafından kullanılmasına doğrudan veya dolaylı olarak izin vermemesi” şeklinde tanımlandığı, belirli hizmetlerin sağlanabilmesi için gerekli altyapıların da sözleşme yapma talebine konu olabilecek unsurlar arasında sayıldığı, dosya kapsamında reddetmeye konu unsurun, davacı şirket tarafından aktif olarak kullanılmayan ancak tesis paylaşımına konu olabilecek boru, kanal, göz ve menhol şeklindeki fiziksel telekomünikasyon altyapı unsurları olduğu, fiziksel altyapı kurulabilmesinin iki yöntemi bulunduğu, bunlardan ilkinin altyapının, geçiş hakkı kullanımı ile sıfırdan kazı yapılarak boru, kanal ve gözün oluşturulması ve bunların içinden kablo geçirilmesi şeklinde kurulması, ikincisinin ise, altyapının, tesis paylaşımı hizmeti kapsamında boru, kanal ve gözün kiralanması sonrasında bunlardan kablo geçirilerek oluşturulması olduğu, bu bağlamda, yeni bir altyapı tesis etmek isteyen işletmecinin, öncelikle tesis paylaşımına ilişkin mevzuat hükümlerine tabi olduğu, eğer talep edilen güzergahta tesis paylaşımı yükümlülüğü mevcut değilse veya mevcut altyapı tesis paylaşımına elverişli değilse geçiş hakkına ilişkin düzenlemeler çerçevesinde geçiş hakkından yararlanabileceği, dolayısıyla, içerisinden kablo geçirilecek olan boru, kanal ve gözün tesis paylaşımı kapsamında temin edilmesinin öncelikli hale geldiği, herhangi bir güzergah için geçiş hakkı kullanım onayı alındıktan sonra kazı yapılabilmesi için, ayrıca güzergahın bulunduğu belediyeden de kazı izni alınması gerektiği, ancak, özellikle İstanbul gibi kalabalık il merkezlerinde belediyeden kazı izni alınmasının oldukça güçleştiği, bu bağlamda, bu tür güzergahlar açısından fiziksel altyapının oluşturulması için, davacı şirket gibi bir yerleşik işletmecinin altyapı unsurlarının tesis paylaşımı kapsamında kiralanmasının ikamesinin bulunmadığı, ayrıca, davacı şirketin fiziksel altyapı pazarında rakiplerine kıyasla oldukça yüksek oranda paya sahip olması nedeniyle tesis paylaşımına konu unsurlara ilişkin olarak sözleşme yapmayı reddetmesinin söz konusu alt pazardaki rekabeti kısıtlayıcı etki doğurmasının muhtemel hale getirdiği, davacı şirket kendisinden sözleşme yapmanın reddi konusu ürünleri isteyen teşebbüsler ile alt pazarlarda rekabet ettiğinden,

unsurlarının tesis paylaşımı kapsamında kiralanmasının ikamesinin bulunmadığı, ayrıca, davacı şirketin fiziksel altyapı pazarında rakiplerine kıyasla oldukça yüksek oranda paya sahip olması nedeniyle tesis paylaşımına konu unsurlara ilişkin olarak sözleşme yapmayı reddetmesinin söz konusu alt pazardaki rekabeti kısıtlayıcı etki doğurmasının muhtemel hale getirdiği, davacı şirket kendisinden sözleşme yapmanın reddi konusu ürünleri isteyen teşebbüsler ile alt pazarlarda rekabet ettiğinden, tesis paylaşımı sürecinin etkin bir şekilde işletilmemesinin, alternatif işletmecilerin fiziksel altyapı pazarında ve en genel anlamda elektronik haberleşme hizmetlerinin sunumunda davacı şirkete karşı strateji geliştirebilmelerini ve etkin bir şekilde rekabet etmelerini engelleyeceğinin değerlendirildiği, tesis paylaşımına konu unsurlar ile fiber optik altyapının gelişmesinin ve buna bağlı olarak daha yenilikçi ürünlerin sunulmasının planlandığı anlaşıldığından bu pazardaki reddetme davranışının tüketici zararına yol açmasının da muhtemel olacağının değerlendirildiği, rakip teşebbüslerin kendi altyapılarının bulunması durumunda davacı şirketin maliyetlerinde bir düşüş yaşanacağı ve bu durumun da fiyat rekabetini olumlu yönde etkileyeceği tespitinde bulunulabileceği, bu tespitle, davacı şirketin tesis paylaşımı kapsamında talep edilen altyapı unsurlarına yönelik olarak sözleşme yapmayı reddetmesinin tüketici zararına yol açacağı savının desteklendiği, mevcut dosya kapsamında incelenen eylemlerin uzun süreler, yüksek ücretler, zorlayıcı uygulamalar veya sözleşme hükümleri ile makul olmayan şartlar ileri sürülmesi yoluyla gerçekleştiği ve bu nedenle sözleşme yapmanın dolaylı reddi niteliğinde olduğu sonucuna ulaşıldığı, ilk başvurunun yapıldığı tarihten itibaren geçen sürelere (6,5 ay, 12 ay, 16 ay, 19 ay gibi  sürelerin) geçtiği hususu da örnek gösterilerek davacı şirketin sözleşme yapmanın reddi niteliğinde olduğu anlaşılan eylemlerinin, işletmecilerin tesis paylaşımı sürecini önemli ölçüde uzattığını ve teşebbüsler açısından zarara yol açtığını ortaya koyduğu, talep edilen güzergah uzunluğu dikkate alındığında, tesis paylaşımının düzenlemeler sonrasında alternatif teşebbüslerin kendi altyapılarını oluşturabilmeleri için bir ihtiyaç haline geldiği, ancak bir güzergahın fiilen paylaşıma açılmasının oldukça sınırlı düzeyde kaldığının görüldüğü, davacı şirketin bu eylemlerinin bir bütün olarak sözleşme yapmanın reddi kapsamında değerlendirildiği, rekabet karşıtı piyasa kapamaya ilişkin değerlendirmede, yukarıda yer verilen hususların yanı sıra fiili piyasa kapamayla ilgili olası deliller olarak davacı şirkete yapılan başvuruların sonuçlanma oranı, başka bir ifadeyle fiilen paylaşıma açılan altyapı unsurlarının oranı dikkate alındığında tesis paylaşımı sürecinin etkin bir şekilde işlemediğinin görüldüğü, davacı şirketin tesis paylaşımı hizmetine ilişkin olarak sözleşme yapmayı reddetmesinin, rakiplerinin faaliyetlerini zorlaştırdığı ve rekabet karşıtı piyasa