muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Danıştay — Esas No: 2024/2888, Karar No: 2024/4723, Tarih: 12.11.2024

Aynı Yönetmeliğin "Sözleşmenin sona ermesi ve feshi" başlıklı 44. maddesinde, sözleşmenin, sözleşmede belirtilen sürenin bitimi veya sözleşmenin feshi ile sona ereceği, tarafların, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 24. ve 25. maddelerinin birinci fıkralarının (II) numaralı bentlerinde yer alan hükümleri (25. maddenin birinci fıkrasının (II) numaralı bendinin (g) alt bendi hariç olmak üzere) kıyasen uygulamak suretiyle sözleşmeyi fesih yetkisine sahip oldukları, sözleşmenin feshedilebilmesi için; durumun fesih kararı alan tarafça aynı gün içinde yazılı olarak ve gerekçeleriyle birlikte sözleşmenin diğer tarafına ve en geç üç iş günü içinde il müdürlüğüne bildirmesi gerektiği, fesih kararının, il müdürlüğü tarafından uygun görülmesi halinde, fesih kararının alındığı tarih itibarıyla geçerlilik kazanacağı, il müdürlüğünün, sözleşmede belirtilen hususlara uyulmaması, gerçeğe aykırı beyanda bulunulmasının tespiti nedenleriyle sözleşmeyi feshedebileceği ve bu durumda fesih kararının aynı gün içinde yazılı olarak taraflara bildirileceği, il müdürlüğünün de uygun görmesi şartıyla, programın dörtte birlik süresi içerisinde taraflar karşılıklı anlaşarak sözleşmeyi fesih yetkisine sahip oldukları; "Denetimler ve ziyaretler" başlıklı 45. maddesinde, programlara ilişkin denetimlerin, Kurumun denetim yetkisi saklı kalmak şartı ile Denetim Kurulu tarafından yapılacağı, Denetim Kurulunca yapılan denetimin dışında programın izlenmesi amacıyla il müdürlüğünün her program için ünvan farkı olmaksızın bir asıl ve bir yedek personeli program sorumlusu olarak görevlendireceği, program sorumlusunun programın her safhasında incelemek, değerlendirmek, yönetmek, gerekli bilgi ve belgeleri almak, program dosyasını, programla ilgili evrak ve belgeleri, sözlü/yazılı müracaat ve şikayetleri incelemek, ortaya çıkabilecek olumsuzlukları gerektiğinde yerinde incelemek, olumsuzlukların ve sorunların giderilip giderilmediğini takip etmek, giderilememesi durumunda, derhal gerekli işlemleri başlatmak, olumsuzluklar ve sorunları gerektiğinde ilgililere iletmek, sorumlu olduğu programı, program süresince en az bir kez ziyaret etmek, program ile ilgili kaydedilen gelişmelerin ve varsa sorunların yer aldığı raporları hazırlamak ve muhafaza etmek, katılımcı ve işverenlerin bu Yönetmelik, sözleşme ve ilgili mevzuatta belirlenmiş yükümlülüklerini yerine getirip getirmediklerini kontrol etmek zorunda olduğu; "İdari ve mali yaptırımlar" başlıklı 47. maddesinin dördüncü fıkrasında, 44. maddenin ikinci ve üçüncü fıkralarına göre sözleşmenin feshedildiği durumlarda, katılımcıya ve katılımcı adına Kurum tarafından yapılan tüm ödemeler, ödeme tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte feshe neden olan taraftan tahsil edilir ve feshe neden olan taraf bu Yönetmelik kapsamında düzenlenen kurs veya programlardan yirmi dört ay süreyle yararlandırılmaz; "İdari yaptırımlar" başlıklı 62

. maddesinin dördüncü fıkrasında, 44. maddenin ikinci ve üçüncü fıkralarına göre sözleşmenin feshedildiği durumlarda, katılımcıya ve katılımcı adına Kurum tarafından yapılan tüm ödemeler, ödeme tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte feshe neden olan taraftan tahsil edilir ve feshe neden olan taraf bu Yönetmelik kapsamında düzenlenen kurs veya programlardan yirmi dört ay süreyle yararlandırılmaz; "İdari yaptırımlar" başlıklı 62. maddesinde, bu Yönetmelik ve sözleşme veya protokol kapsamında yer alan yükümlülüklerin yerine getirilmemesi halinde kursiyer veya katılımcılar ile istekli veya yükleniciler için ilgili il müdürlüğü tarafından bu Yönetmelikte ve ilgili mevzuatında belirtilen yaptırımların uygulanacağı, yaptırımların sisteme kaydedileceği ve bu işlemin kişi veya kuruma yazılı olarak da bildirileceği düzenlenmiştir.

01/04/2013 tarih ve 10379 sayılı Makam Olur'u ile 2013/1 sayılı Aktif İşgücü Hizmetleri Genelgesi yürürlüğe konulmuş, anılan Genelge'nin dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan halinin ekinde yer alan Tip Sözleşme kullanılarak davacı şirket ile sözleşme ekinde yer alan katılımcılar arasında 02/02/2022 tarihinde "Düz Dikiş Makinacı", 14/06/2022 tarihinde "Konfeksiyon İşçisi" mesleğine yönelik İşbaşı Eğitim Programı Tip Sözlemeleri imzalanmış, anılan sözleşmeler sırasıyla 03/02/2022 ve 14/06/2022 tarihlerinde Malatya Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü tarafından onaylanmıştır.
	"Düz Dikiş Makinacı" ve "Konfeksiyon İşçisi" mesleklerine yönelik İşbaşı Eğitim Programı Tip Sözleşmesi'nin "Taraflar" başlıklı 1. maddesinde, sözleşmenin aşağıda bilgileri yer alan taraflarla İşbaşı Eğitim Programı düzenlemek amacıyla yapıldığı belirtilerek Katılımcı: Ekli Liste, İşveren: Cihan Ürkmez - İnovatif Tekstil İthalat İhracat Taşımacılık Turizm Sanayi Ticaret Ltd. Şti., Kurum: Malatya Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü ibarelerine yer verilmiştir.
	"Konfeksiyon İşçisi" mesleğine yönelik İşbaşı Eğitim Programı Tip Sözleşmesi'nin (Sözleşme) 6. maddesinde, işverenin görev ve sorumlulukları arasında, programın başlatılması ve devamı sırasında, programın ilgili mevzuata ve sözleşme hükümlerine uygunluğuna yönelik olarak il müdürlüğü tarafından alınan tedbirleri uygulamak ve gereğini yapmak, bu sözleşmenin ayrılmaz parçası olan Aktif İşgücü Hizmetlerinin Yürütülmesine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik ve bu Yönetmeliğe dayanılarak hazırlanan yürürlükteki mevzuatta yer alan diğer yükümlülüklere uygun davranmaya yer verilmiş; 7. maddesinde, katılımcının görev ve sorumlulukları arasında, programı düzenli olarak takip etmek, doktor raporu ile tevsik edilebilen en fazla 5 günlük sağlık izni dışında, devamsızlık süresi olarak toplam İşbaşı Eğitim Program süresinin 1/10'undan daha fazla devamsızlığı bulunmamak, program sırasında işyeri ile ilgili olarak edinilen ticari ve gizli bilgileri işyeri dışında başkaları ile paylaşmamak, fesih kararı alması halinde, fesih kararını aynı gün içinde yazılı olarak ve gerekçeleriyle birlikte sözleşmenin diğer tarafına ve en geç üç işgünü içinde il müdürlüğüne bildirmek, programa katılma şartlarını taşıdığı hususunda yazılı beyanname vermek, bu sözleşmenin ayrılmaz parçası olan Aktif İşgücü Hizmetlerinin Yürütülmesine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik ve bu Yönetmeliğe dayanılarak hazırlanan yürürlükteki mevzuatta yer alan diğer yükümlülüklere uygun davranmak, işsizlik ödeneği aldıkları süre boyunca işten ayrılma bildirgesinin tarafı olan iş yerinin bağlı olduğu vergi numarası altında yer alan işyerlerinde düzenlenen programlara katılmamaya yer verilmiştir.

Sözleşmenin 8. maddesinde, "(1) Kurum sözleşmenin tarafı olmayıp Kurumun görev ve sorumlulukları; (a) Katılımcılara İşbaşı Eğitim Programına katıldığı her bir fiili gün için Kurum Yönetim Kurulu tarafından belirlenmiş olan tutarda ödeme yapmak. (Ödemeler, aylık olarak banka/PTT hesabı üzerinden katılımcının doğrudan hesabına yapılır.) (b) İşveren ya da katılımcı tarafından yapılan itiraz ve şikâyetleri karara bağlamak. (c) Katılımcılar adına kısa vadeli sigorta kolları kapsamında iş kazası ve meslek hastalığı primleri SGK'ya ödemek. (d) Sözleşmede belirtilen hususlara uyulmaması, gerçeğe aykırı beyanda bulunulmasının tespiti nedenleri ile sözleşmeyi feshedebilir ve bu durumda fesih kararını aynı gün içinde yazılı olarak taraflara bildirir. (...)" düzenlemesine yer verilmiştir.
	Sözleşmenin "Sözleşmenin Sona Ermesi ve Feshi" başlıklı 9. maddesinde, sözleşmenin feshedilebilmesi için durumun fesih kararı alan tarafça aynı gün içinde yazılı olarak ve gerekçeleriyle birlikte sözleşmenin diğer tarafına ve en geç üç işgünü içinde il müdürlüğüne bildirmesi gerektiği, fesih kararının il müdürlüğünce uygun görülmesi halinde fesih kararının alındığı tarih itibarıyla geçerlik kazanacağı ve bu tarih aralığında katılımcıya herhangi bir ödeme yapılmayacağı veya yapılmış ödemelerin feshe neden olan taraftan geri alınacağı, ayrıca il müdürlüğünün sözleşmede belirtilen hususlara uyulmaması, gerçeğe aykırı beyanda bulunulmasının tespiti nedenleri ile sözleşmeyi feshedebileceği, bu durumda fesih kararının aynı gün içinde yazılı olarak taraflara bildirileceği düzenlenmiştir.
	Sözleşmenin "Yaptırımlar" başlıklı 10. maddesinin birinci fıkrasının (h) bendinde, "İşverenin programdan yararlanma şartlarını taşımadığının tespiti halinde program sonlandırılır, sözleşme kapsamında yapılan tüm ödemeler ödeme tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte işverenden tahsil edilir ve söz konusu işveren bu Yönetmelik kapsamında düzenlenen kurs veya programlardan yirmi dört ay süreyle yararlandırılmaz. Katılımcının programdan yararlanma şartlarını taşımadığının tespiti halinde ise katılımcının program ile ilişiği kesilir, katılımcıya ve katılımcı adına yapılan tüm ödemeler ödeme tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte tahsil edilir ve söz konusu katılımcı bu Yönetmelik kapsamında düzenlenen kurs veya programlardan yirmi dört ay süreyle yararlandırılmaz." düzenlemesine yer verilmiştir.
	"Düz Dikiş Makinacı" mesleğine yönelik Sözleşmenin "Yaptırımlar" başlıklı 10. maddesinin birinci fıkrasının (k) bendinde, "İşverenin veya katılımcının işbaşı eğitim programından yararlanma şartlarını taşımadıklarının tespiti halinde program sonlandırılır, program için yapılan ödemeler tespit tarihinden itibaren yasal faizi ile yararlanma şartlarını taşımayan taraftan tahsil edilir ve ve ilgili taraf on iki ay süre ile Aktif İşgücü Hizmetleri Yönetmeliği kapsamındaki kurs ve programlardan yararlanamaz. (...)" düzenlemesi yer almıştır.
	HUKUKİ DEĞERLENDİRME:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
	Yönetmelik kapsamında 24 ay süreyle işbaşı eğitim programı düzenlenmemesine ilişkin işlemin idari yaptırım niteliğinde olduğu ve bu işlemin sözleşmeden ayrılabilir mahiyette olduğundan bahisle anılan işlemin iptali istemiyle açılan dava, İdare Mahkemesince, özel hukuk sözleşmesine dayalı uyuşmazlığın görüm ve çözümünün adli yargının görev alanında bulunduğu, Uyuşmazlık Mahkemesi kararının da bu yönde olduğu gerekçesiyle görev yönünden reddedilmiş, Bölge İdare Mahkemesince anılan karara yönelik istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
	Öncelikle, davanın görüm ve çözümünde adli yargının görevli olduğuna yönelik Uyuşmazlık Mahkemesi kararının, bakılan dava bakımından bağlayıcı olup olmadığının ortaya koyulması gerekmektedir.
	2247 sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanun'un "Kararların bildirilmesi" başlıklı 28. maddesinde, "Uyuşmazlık Mahkemesi, vereceği bütün kararların sonuçlarını ilgili Başsavcı ve Başkanunsözcüsüne, görev uyuşmazlığının çözülmesi için kendisine başvuran yargı merciine, kararı beklemesi için yazı yazılmış bulunan yargı merciine veya mercilerine uyuşmazlığın çözülmesi için başvurmuş olan kişilere veya makamlara hemen tebliğ eder. İlgili yargı mercileri ile bütün makam, kuruluş ve kişiler; mahkeme kararlarına uymak, geciktirmeksizin onları uygulamakla ödevlidirler. Gerekçeli kararın birer örneği de birinci fıkrada yazılı yerlere ve kişilere gönderilir." kuralı yer almıştır.
	Aktarılan Kanun maddesinden anlaşılacağı üzere Uyuşmazlık Mahkemesince verilen kararların yalnız aralarında görev uyuşmazlığı çıkan mahkemeler açısından bağlayıcı olduğu hususu gözetildiğinde, Bölge İdare Mahkemesince istinaf başvurusunun reddine karar verilen İdare Mahkemesinin davanın görev yönünden reddi kararına dayanak oluşturan Uyuşmazlık Mahkemesi kararının bakılan dava bakımından bağlayıcı olmadığı açıktır.
	Uyuşmazlığın hangi yargı yoluna tabi olduğuna gelince:
	Anayasa Mahkemesi kararlarında da irdelendiği üzere, Anayasa'da adli ve idari yargı ayrımına gidilmiş ve idari uyuşmazlıkların çözümünde idare ve vergi mahkemeleriyle Danıştay konu itibarıyla yetkili kılınmıştır. Bu ayrım uyarınca idarenin kamu gücü kullandığı ve kamu hukuku alanına giren işlem ve eylemleri idari yargı, özel hukuk alanına giren işlemleri de adli yargı denetimine tabi olacaktır. Bu durumda idari yargının görev alanına giren bir uyuşmazlığın çözümünde adli yargının görevlendirilmesi konusunda yasa koyucunun mutlak bir takdir hakkının bulunduğunu söylemek olanaklı değildir. Bununla birlikte, idari yargının denetimine bağlı olması gereken idari bir uyuşmazlığın çözümü haklı neden ve kamu yararının bulunması halinde yasa koyucu tarafından adli yargıya bırakılabilir. (AYM, E:2005/108, K:2006/35, 01/03/2006; E.2007/115, K.2009/80, 11/06/2009)

Anayasa Mahkemesinin aktarılan kararları uyarınca, bir uyuşmazlığın adli veya idari yargıda görülmesi uyuşmazlığın niteliğine bağlı olarak anayasal ilkeler uyarınca belirlenmesini gerektirir. Bu belirleme, haklı nedenin ve kamu yararının bulunması halinde yasa koyucu tarafından gerçekleştirilmiş olabilir. Aktarılan mevzuat irdelendiğinde, Türkiye İş Kurumunun işlemlerinden kaynaklanan uyuşmazlıkların adli yargının görev alanına girdiğine dair açık bir yasa kuralına yer verilmediği görülmektedir. Bu tür bir belirlemenin kanun koyucu tarafından yapılmamış olması dava konusu işlemin niteliğini ortaya koymayı ve görevli yargı kolunun buna bağlı olarak belirlenmesini gerektirmektedir.
	Anayasa Mahkemesinin yukarıda ele alınan kararlarında da vurgulandığı üzere, adli yargı ile idari yargı arasındaki görev ayrımı kaynağını Anayasa'dan almaktadır. Bu ayrım çerçevesinde, idari yargı fonksiyonu, idarenin işlem ve eylemlerinin hukuka uygunluğunun yargısal denetiminin Anayasa, kanunlar, bizzat idare tarafından yürürlüğe konulan birincil ve ikincil düzenlemeler ile bütün hukuk düzeninin kaynağını aldığı anayasal ilkelere dayalı olarak yerine getirilmesidir. Bu kapsamda idari yargı (adli yargıdan farklı olarak) idari işlem ve eylemlerin hukuka uygunluğunun yargısal denetiminin yerine getirilmesi ve kişilerin hak ve/veya menfaatlerinin korunması amacını iç içe geçmiş bir şekilde yerine getirmektedir. Bu noktada, idari yargının varlık sebebi, idarenin işlem ve eylemlerinin hukuka uygunluğunun yargısal denetimi aracılığıyla Devletin Anayasa'da ifadesini bulan hukuk devleti niteliğinin sağlanmasını temin etmektir.
	Hukuk devleti ilkesiyle idarenin işlem ve eylemlerinin hukuka uygunluğu arasındaki ilişki iki yönlüdür. Birincisi Anayasa'dan başlayarak hukuk kurallarının yukarıdan aşağıya doğru, aşağıdaki kuralların üstündeki kurallara uygun olduğu tutarlı ve uyumlu bir hiyerarşi izlemesidir. İkincisi ise hukukun uygulanmasıyla ortaya çıkan bireysel idari işlem ve eylemlerin bir hiyerarşi oluşturarak Anayasa'ya doğru ilerleyen hukuk kurallarına uygun olmasıdır. Bu özelliği nedeniyle, idari yargı, sadece iki taraf arasındaki uyuşmazlığın çözüme kavuşturulması aracı olmaktan çıkmakta ve hukuk kuralları arasındaki normatif hiyerarşinin ve bu kuralların uygulanmasının hukuka uygunluğunun yargısal denetimini hukuk devleti ilkesinin bir gereği olarak yerine getirmek suretiyle idarenin işlem ve eylemlerinde hukuka uygun davranılmasını sağlamaktadır.

Adli yargı, esas olarak birbirine hukuki anlamda eşit veya denk olan bireyler veya hükmi kişilikler arasındaki hak temelli uyuşmazlığın çözüme kavuşturulması ve yargıdan hukuki koruma talep edenlerin sübjektif haklarının korunmasını sağlar. Bu açıdan bakıldığında adli yargıdaki yargısal denetim, birtakım işlem ve/veya eylemlerin hukuka uygunluğunun yargısal denetiminden ziyade taraflar arasında geçerli olan hakkın kaynağının tespiti ve tarafların uyuşmazlık yaşadıkları hakların hangi miktar ve düzeyde hangi tarafa ait olduğunun belirlenmesine yöneliktir ve bununla sınırlıdır.
	İdari yargı ise idarenin işlem ve eylemlerinin hukuka uygunluğunun yargısal denetimini yerine getirmek üzere kaynağını Anayasa'nın adli yargı ve idari yargı görev ayrımından alan temel bir yargı kolunu temsil ekmekte ve Anayasa'nın 2. maddesinde ifadesini bulan hukuk devleti ilkesini sağlama aracı rolünü yerine getirmektedir. Dolayısıyla adli yargının esas olarak iki tarafın üzerinde uzlaşamadıkları hakkın sahibine verilmesinin sağlanmasına yönelik temel kurgu idari işlemlerin yargısal denetimi söz konusu olduğunda idari yargı bakımından geçerli değildir. Zira idari işlemlerin yargısal denetiminde yargılanan, taraflar ve onların sübjektif hakları değil, idari işlemin kendisi ve onun hukuka uygun olup olmadığıdır. Bu nedenle idari yargıda, davanın taraflarının kişiliklerinden ziyade uyuşmazlık konusu işlemin idari işlem olup olmadığı önem taşır.
	İdari yargıda, idari işlemin hukuka uygunluğunun yargısal denetiminde, kamu yararının gerçekleştirilmesi adına tesis edilmesi gereken bir idari işlemin yine kamu yararının gerçekleştirilmesi adına hukuka uygunlukla sınırlı olarak yargı denetimine tabi tutulması söz konusudur. İdari yargının özelliği yargılamanın taraflarının kişiliklerinden soyutlanmış bir idari işlemin hukuka uygunluğunun yargılanmasını konu edinmesidir. Başka bir anlatımla, idari davalarda verilen kararlar öncelikle davacıların hak ve/veya menfaatlerinin belirlenmesine hizmet ederken aynı zamanda idarenin işlem ve eyleminin hukuka uygunluğunun yargısal denetimi yapıldığından hukuki etkisi itibarıyla davanın taraflarından daha geniş kamusal sonuçları söz konusu olmaktadır. İdari yargıdaki uyuşmalıkların davanın taraflarını aşan hüküm ve sonuçlar doğurması, yargılama konusunun idari işlem olmasından kaynaklanmaktadır. Dolayısıyla, yargılamanın hak süjelerinin konumu bakımından iki taraflılığı mantığının hem adli hem de idari yargıda geçerli olması yargı kollarının sadece bir tercihe dayalı olarak değişebileceği şeklinde ele alınamaz.

İdarenin hem kamu hukuku hem de özel hukuk alanına giren işlem ve eylemleri söz konusu olabilir. Anayasa'dan kaynaklanan adli yargı idari yargı görev ayrımının bir sonucu olarak idarenin kamu hukukundan kaynaklanan işlem ve eylemlerinin yargısal denetiminin idari yargıda; özel hukuk alanından kaynaklanan işlem ve eylemlerinin yargısal denetiminin ise adli yargıda yerine getirilmesi gerekir. Bu yalnızca adli yargı ve idari yargı görev ayrımının bir sonucu değil Anayasa'nın 37. maddesinde ifadesini bulan hiç kimsenin kanunen tabi olduğu mahkemeden başka bir merci önüne çıkarılamayacağına yönelik kanuni hakim güvencesinin de bir gereğidir.
	Yargı yolunun belirlenmesine yönelik inceleme, dava konusu işlemin dayandığı hukuksal ilişkinin bir özel hukuk ilişkisi veya kamu hukuku ilişkisi olup olmadığına göre belirlenir. İdari yargının görev alanına giren hukuksal ilişkiler özel hukuk ilişkilerinde rastlanmayan, özel hukuk ilişkilerinin kapsam ve sınırlarını aşan kamu hukuku ilişkileridir. Kamu hukuku ilişkilerine niteliğini veren en temel ölçütlerden biri işlemin bir kamu hizmetinin görülmesi kapsamında tesis edilmiş olmasıdır. Kamu hizmeti bizzat idare tarafından yerine getirilebileceği gibi idarenin yakın gözetim ve denetimi altında özel hukuk kişileri tarafından da yerine getirilebilir. Kamu hizmetinin özel hukuk kişileri tarafından yerine getirilmesi bu hizmetin kamusal niteliğini ortadan kaldırmadığı için idarenin bu kapsamda tesis edeceği işlemler idari işlem olmaya devam edecektir.
	İdari işlemler, idari makamların, kamu gücü kullanarak, idare işlevine ilişkin olarak tesis ettikleri, muhatapları yönünden çeşitli hak ve/veya yükümlülükler doğuran, muhataplarının hukuki durumlarında değişiklik yapan tek yanlı irade açıklamalarıdır. Buna göre, idari işlemlerin "idari makamlarca tesis edilmiş olma", "tek yanlı olma" ve "icrailik niteliğini taşıma" unsurlarını bünyesinde barındırması gerekmektedir.
	Öteden beri idare tarafından yerine getirilen meslek kazandırma ve istihdam düzeyini koruma faaliyeti günümüzde idarenin yakın gözetimi ve denetimi altında özel hukuk kişileri tarafından yerine getirilmektedir. Özel hukuk kişilerinin söz konusu meslek eğitimi verme yetkileri idare ile kurulan kamu hukuku ilişkisinin bir sonucudur. Dolayısıyla idare meslek kazandırmaya yönelik kamu hizmeti faaliyetinin (işbaşı eğitim programının) usulüne uygun olarak yerine getirilip getirilmediğini sürekli olarak kontrol etmekte ve Kanunun ve ikincil düzenlemelerin kendisine verdiği denetim yetkilerini mahiyetinde saklı tutmaktadır.

Somut olayda, işbaşı eğitim programının özel hukuk kişisi olan davacı şirket tarafından tertip edilmesi, idarenin davacıyı bu amaçla yetkilendirmesinden kaynaklanmaktadır. Bunun bir sonucu olarak, özel hukuk kişilerinin mesleki deneyim edindirme kurslarını tertip etmesi ile sağlanan hizmetin karşılığı hizmeti alan bireylerin (katılımcıların) kişisel gelirlerinden değil kamu bütçesinden karşılanmaktadır. Bu açıdan davalı idare ile davacı özel hukuk kişisi arasındaki hukuksal ilişki, özel hukuk alanında meydana gelen sıradan bir özel hukuk ilişkisi olarak nitelendirilemez.
	İdarenin işbaşı eğitim programlarının nihai sorumlusu olmasının bir yansıması olarak Yönetmeliğin 43. maddesinde, sözleşmenin içeriği, şekli ve şartlarının Kurum tarafından belirleneceği ve işveren ile katılımcı arasında (idare ile işveren arasında değil) imzalanacağı belirtilmiştir. Dolayısıyla davalı idare sözleşmenin tarafı değildir ancak meslek kazandırma ve istihdam düzeyini korumaya yönelik kamu hizmeti faaliyetinin nihai sorumlusu olduğu için işbaşı eğitim programı sözleşmesinin onay mercidir. Bu husus Yönetmeliğin 43. maddesinde, "işbaşı eğitim programı sözleşmesinin Kurum yönünden hüküm ifade etmesi il müdürlüğünün onayına bağlıdır." şeklinde ifade edilmiştir.
	İdarenin Sözleşmedeki hukuki durumuna yönelik aktarılan Yönetmelik düzenlemesinin bir sonucu olarak Sözleşmenin 8. maddesinde, Kurumun sözleşmenin tarafı olmadığı açıkça vurgulanmıştır.
	Davalı idarenin işbaşı eğitim programları düzenlenmesine yönelik kamu hizmetinin nihai sorumlusu olmasının bir yansıması olarak Sözleşmenin 9. maddesinde, fesih kararının geçerlilik kazanması, feshin, il müdürlüğünce uygun görülmesi koşuluna bağlanmıştır. Ayrıca sözleşmenin tarafları olan işveren ve katılımcılar dışında il müdürlüğüne de sözleşmede belirtilen hususlara uyulmaması ile gerçeğe aykırı beyanda bulunulduğunun tespit edilmesi hallerinde sözleşmeyi feshetme yetkisi verilmiştir. Başka bir anlatımla, idare, sözleşmenin tarafı olmamasına karşın belirli koşulların oluşması halinde sözleşmeyi feshetmeye yönelik kamu gücüyle donatılmıştır.
	Davalı idarece tesis edilen "davacı şirketin 24 ay süreyle Yönetmelik kapsamında kurs programı düzenlememesine" ilişkin dava konusu işlem, katılımcılar ile davacı şirketin tarafı olduğu İşbaşı Eğitim Programı Tip Sözleşmesinin tarafı olmayan davalı idarece kamu gücü kullanılarak ve tek taraflı olarak tesis edilmiş idari yaptırım niteliğinde bir idari işlem olduğundan, anılan idari işlemin iptali istemiyle açılan davanın görüm ve çözümünün idari yargının görev alanında olduğu sonucuna varılmıştır.
	Bu itibarla, davanın görev yönünden reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
	Açıklanan nedenlerle;
	1. Davacının temyiz isteminin kabulüne;

Bu itibarla, davanın görev yönünden reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
	Açıklanan nedenlerle;
	1. Davacının temyiz isteminin kabulüne;
	2. Davanın görev yönünden reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu  ...  Bölge İdare Mahkemesi...İdari Dava Dairesinin  ...  tarih ve E: ... , K: ...  sayılı kararının 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın  ...  Bölge İdare Mahkemesi  ...  İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 12/11/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.