muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Danıştay — Esas No: 2025/1804, Karar No: 2025/1686, Tarih: 17.03.2025

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI    : 03.09.2024 tarihinde tebliğ edilen 10.07.2024 tarihli yazıyla işlemin aşamalarının ve ne şekilde tesis edildiğinin bildirildiği, tebliğ tarihinden yalnızca 7 gün sonra davayı açtıkları, dava açma süresinin işlemeye başlayabilmesi için ilgiliye yapılan yazılı bildirimin yetkili makamlarca ve usulüne uygun olarak yapılmış olmasının yetmeyeceği, ayrıca yazılı bildirimin açık ve anlaşılır olması aynı zamanda idari işlemlerde açıklık ilkesinin gereği olduğu,  somut olayda kendilerine işlemle ilgili herhangi bir yazılı bildirim yapılmadığı, işlemden yararlanan dava dışı şirketin köy ve çevresindeki kazı, çevre düzenlemesi ve sair eylemleri üzerinde söz konusu işlemi duydukları, bunun üzerine hem dava konusu işlemle ilgili bilgi almak hem de böyle bir işlem tesis edilmiş ise bunun usul ve yasaya uygun yapılıp yapılmadığını öğrenmek ve duruma göre gerekirse iptal davası açabilmek adına 01.07.2024 tarihinde davalı idareye başvurdukları, işleme ilişkin yazılı bildirimin 03.09.2024 tarihinde tebliğ edilen 10.07.2024 tarihli yazıyla yapıldığı, Anayasa ve İYUK'ta belirtilen yazılı bildirim şartı 03.09.2024 tarihinde gerçekleştiğinden, 10.09.2024 tarihinde açılan davanın yasal süresinde açıldığı, idarenin yazılı bildirim şartını yerine getirmediği gözetilmeksizin, işleme ilişkin bilgilendirme talebi niteliğindeki başvurunun doğrudan işlemi öğrenme tarihi olduğu şeklinde aleyhlerine bir yorum yapılmasının hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğu belirtilerek, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
TETKİK HÂKİMİ	: ...
DÜŞÜNCESİ	:Temyiz isteminin reddi ile Mahkeme kararının gerekçesinin değiştirilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
	Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE	:
  MADDİ OLAY:
Davacı köy tüzel kişiliği tarafından, Elazığ ili, Merkez, ... Köyü, sınırları içinde bulunan alanda Tarıma Dayalı Besi Organize Sanayi Bölgesi Projesi ile Bioenerji Elektrik Üretim Santrali ve organik Gübre İşleme Tesisi Projesine ilişkin "Tarıma Dayalı İhtisas (Besi) Organize Sanayi Bölgesi ve Biyogaz Tesisi Projesine" ilişkin … tarih ve … karar numaralı ''Çevresel Etki Değerlendirmesi Olumlu" kararının iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır. 
İLGİLİ MEVZUAT:

Davacı köy tüzel kişiliği tarafından, Elazığ ili, Merkez, ... Köyü, sınırları içinde bulunan alanda Tarıma Dayalı Besi Organize Sanayi Bölgesi Projesi ile Bioenerji Elektrik Üretim Santrali ve organik Gübre İşleme Tesisi Projesine ilişkin "Tarıma Dayalı İhtisas (Besi) Organize Sanayi Bölgesi ve Biyogaz Tesisi Projesine" ilişkin … tarih ve … karar numaralı ''Çevresel Etki Değerlendirmesi Olumlu" kararının iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır. 
İLGİLİ MEVZUAT:
Anayasanın "Yargı Yolu"  başlıklı  125. maddesinde; "... idari işlemlere karşı açılacak davalarda süre yazılı bildirim tarihinden başlar." hükmü yer almış, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "Sürelerle İlgili Genel Esaslar" başlıklı 8. maddesinde; "... süreler tebliğ, yayın veya ilan tarihini izleyen günden itibaren işlemeye başlar." hükmüne, aynı Kanunun "Dava Açma Süresi" başlıklı 7. maddesinin ilk fıkrasında; "Dava açma süresi, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde  Danıştayda  ve  idare  mahkemelerinde  altmış ve vergi mahkemelerinde otuz gündür" hükmüne yer verilmiş, ivedi yargılama usulü başlıklı 20/A maddesinin 2. fıkrasında ise, ivedi yargılama usulünde dava açma süresinin otuz gün olduğu hüküm altına alınmıştır. Yine 2577 sayılı Kanunun 14. maddesinin 3. fıkrasında; dilekçelerin sırasıyla a) görev ve yetki, b) idari merci tecavüzü, c) ehliyet, d) idari davaya konu olacak kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olup olmadığı, e) süre aşımı, f) husumet, g) 3 ve 5'inci maddelere uygun olup olmadıkları yönlerinden inceleneceği, 6. fıkrasında; anılan hususların ilk incelemeden sonra tespit edilmesi halinde de davanın her safhasında 15 nci madde hükmü uygulanacağı belirtilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
 İdari işlemin usulüne uygun olarak tebliği ve bütün unsurlarıyla birlikte, ilgililer tarafından öğrenilmesi; ilgililerin dava açma haklarını kullanmalarını ve açılan davanın da gereği gibi yargı mercileri önüne getirilebilmesini doğrudan etkileyeceğinden, tebligatı yargılama sürecinin başlangıcı olarak kabul etmek gerekmektedir. Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre de, dava konusu işleme ait tebliğ işleminin yayın ve ilan şeklinde olabileceği, dava konusu işlemin niteliği gereği belli bir bölgeyi ilgilendirmesi nedeniyle, tüm ilgililerine ayrı ayrı bildirilmesi mümkün olmadığından, ilgililerin etkin ve yeterli bir şekilde dava konusu işlemden haberdar olması amaçlanarak, Yönetmelikteki düzenlemeye göre, askıda ilan ve internet aracılığıyla halka duyurulması öngörülmüştür. İlan yolu ile tebliğlerde dava açma süresi ise son ilan tarihini izleyen günden itibaren başlamaktadır.

Ancak yasada öngörülen bu durumların söz konusu olmadığı hallerde, davacının dava konusu işlemi öğrenme tarihinin iyiniyet kuralları çerçevesinde, olayın özelliği ve niteliği gözönünde tutulmak suretiyle yargı organınca belirleneceği kuşkusuzdur. İdari işlemin usulüne uygun tebliği ve bütün unsurlarıyla ilgililer tarafından öğrenilmesi; ilgililerin dava açma haklarını kullanmalarını ve açılan davanın da gereği gibi yargı mercileri önüne getirilebilmesini doğrudan etkiler. 
Dava konusu ÇED Olumlu kararının, 25/11/2014 günlü, 29186 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren ve dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği uyarınca, askıda ilan ve internet aracılığıyla halka duyurularak tebliğ edileceği, askıdan ilanın projeden etkilenecek veya etkilenmesi muhtemel yerlerde valilik, kaymakamlık veya muhtarlık binasında ya da köy odasında bulunan askıda ilan yerlerinde yapılması gerektiği düzenlenmekle birlikte; askıda ilanın muhtarlık binasında veya köy odasında bulunan askıda ilan yerlerinde yapılmasına yönelik getirilen düzenlemenin amacının, yöre halkının dava konusu işlemden haberdar edilmesi olduğu değerlendirilmektedir.
Dava dosyasının incelenmesinden; iptali istenen "ÇED Olumlu" kararının 21/01/2021 tarihinde tesis edildiği, davacı tarafından, davaya konu işlemden 01.07.2024 tarihinde davalı idareye  yaptıkları başvuruya verilen ve kendilerine 03.09.2024 tarihinde tebliğ edilen 10.07.2024 tarihli yazıyla haberdar oldukları belirtilmek suretiyle davanın 10/09/2024 tarihinde açıldığı, ...  tarih ve E:..., K:... sayılı dilekçe ret kararının 05.11.2024 tarihinde tebliği üzerine, 18.11.2024 tarihinde yenileme dilekçesinin verildiği, Mahkemenin 04/12/2024 ve 31/12/2024 tarihli ara kararları ile dava konusu kararın ilan edilmesi ve yöre halkına duyurulmasına ilişkin bilgi ve belgelerin istenildiği, dosyaya sunulan bilgi ve belgelerden; dava konusu karara ilişkin internet ilanının web sitesinde yapıldığı, Yönetmelikte yer verilen uygun iletişim araçları ile (internet ilanı, askıda ilan vs) yöre halkına duyurulmasının Elazığ Valiliğinin ... tarihli, E... sayılı yazısı ile

... Köyü Muhtarlığı, ilgili diğer Muhtarlıklar ve Mollakendi Belediye Başkanlığı'ndan istendiğine ilişkin belgelerin dosyaya sunulduğu, ancak dava konusu kararın proje alanı olduğu belirtilen Cevizdere Köyünde ilan edildiğine ilişkin herhangi bir bilgi ve belgenin dosyaya sunulmadığı, yine Mahkemenin 04/12/2024 tarihli ara kararı ile projeye ilişkin inşaat/yatırım çalışmalarına başlanılıp başlanılmadığının sorulduğu, söz konusu ara kararına … tarihli ve E… sayılı yazı ile verilen cevap dilekçesi ekinde sunulan belgede, Tarıma Dayalı İhtisas (Besi) Organize Sanayi Bölgesine ilişkin yer tesliminin 2023 yılında yapıldığı, alt yapı çalışmalarının 2024 yılında bittiği, tahsis işleminin devam ettiği, Biyogaz Tesisine ilişkin ise Nisan 2021 yılında inşaata başlandığı, 2022 yılında inşaatın bittiği ve 2022 yılında enerji üretiminin başladığı bilgisinin verildiği görülmektedir.
Uyuşmazlıkta; her ne kadar temyize konu Mahkeme kararında, söz konusu dosyada bulunan ve davalı idareye 01/07/2024 tarihinde yapılan başvuru incelendiğinde; davacının dava konusu yerde uygulanan projeden ve dayanağı olan ÇED kararlarından bilgisinin olduğunun görüldüğü, bu nedenle davacının davalı idareye başvuru tarihi olan 01/07/2024 tarihi itibariyle uyuşmazlığa konu ÇED olumlu kararını öğrendiğinin kabulü ile birlikte, bu tarihten itibaren 30 gün içerisinde ve adli tatil ile hafta sonuna denk gelen süreler nedeniyle en son 09/09/2024 tarihinde dava açılması gerektiği anlaşıldığından, 10/09/2024 tarihinde  açılan davanın esasının süre aşımı nedeniyle incelenme olanağı bulunmadığı değerlendirmesinde bulunulmuşsa da; dosya kapsamında yapılan 04/12/2024 tarihli ara kararına verilen cevap dilekçesi incelendiğinde, ... Köyü sınırlarında yapılması planlanan davaya konu projenin Biyogaz tesisine ilişkin bölümünün inşaatına Nisan 2021 tarihinde başlandığı anlaşılmakta olup, davacının köy sınırları içerisinde inşaatına başlanan bir projeden haberdar olmamasının hayatın olağan akışına aykırı bir durum olacağı açıktır.
Bu nedenle iyi niyet kuralları çerçevesinde hareket etmesi beklenen davacının, davaya konu projeden inşaata başlandığı tarihte haberdar olduğunun kabulü gerektiği ve söz konusu inşaata Nisan 2021 tarihinde başlandığı dikkate alındığında, 3 yılı aşkın bir süre geçtikten sonra, 10.09.2024 tarihinde açılan davanın süre aşımı nedeniyle esasının incelenmesine hukuki olanak bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Bu durumda; yukarıda belirtilen açıklamalar çerçevesinde, süre aşımı yönünden davanın reddi yolunda verilen temyize konu İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla isabetsizlik görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
	Açıklanan nedenlerle;
	1.	Temyiz isteminin reddine,
	2.	Temyize konu ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA,
	3.	Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
	4.	Dosyanın anılan İdare Mahkemesine gönderilmesine,

KARAR SONUCU:
	Açıklanan nedenlerle;
	1.	Temyiz isteminin reddine,
	2.	Temyize konu ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA,
	3.	Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
	4.	Dosyanın anılan İdare Mahkemesine gönderilmesine,
	5.	2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 20/A-2-(i) maddesi uyarınca, kesin olarak, 17/03/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Danıştay — Esas No: 2023/13973, Karar No: 2025/1700, Tarih: 17.03.2025

"İçtihat Metni"
               T.C.
D A N I Ş T A Y
 DÖRDÜNCÜ DAİRE  
Esas     No : 2023/13973
Karar	No : 2025/1700                                                                   
TEMYİZ EDEN (DAVACI)	: ... Genel Müdürlüğü	  
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI)	: ... Bakanlığı 
İSTEMİN KONUSU	: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin  ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. 
YARGILAMA SÜRECİ	:
Dava konusu istem: İstanbul ili, Pendik ilçesi, ... Merkezi, ... Mahallesi, ... Çocuk Parkı adresinde bulunan Tuzla İleri Biyolojik Atıksu Arıtma Tesisinde (... Merkezi) izin alma, arıtma ve bertaraf etme yükümlülüğüne aykırı olarak kanalizasyon sistemi ile toplanan atıksuların arıtılmadan deşarj edildiğinin tespit edildiğinden bahisle 2872 sayılı Çevre Kanununun 11. maddesini ihlal edildiği gerekçesiyle aynı Kanun'un 20. maddesinin (f) bendi uyarınca ... tarih ve ... sayılı 657.638,00-TL idari para cezasının iptali ve ödenen idari para cezasının iadesi istemiyle iptali istenilmiştir.
              İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:...,  K:... sayılı kararda; dava dosyasında yer alan  03/02/2022 tarihli çevre denetim tutanağı ve laboratuvar sonuçlarının birlikte değerlendirilmesinden, davacı tarafından söz konusu istasyonda atıksuların terfi merkezinde bulunan tanktan iki adet vana ile kapasite fazlası atıksuların merkezin hemen yanındaki Çavuşoğlu Deresine yaklaşık 1 metre çapındaki beton boru hattı ile deşarj edilmesi fiilinin işlendiği sabit olduğundan para cezası verilmesinin hukuka uygun olduğu, ayrıca davacının daha öncede Çevre Kanununa muhalefet ettiğinin tespit edildiği, söz konusu fiil nedeniyle ... tarih ve ... sayılı işlemle 2872 sayılı Çevre Kanununun 11. maddesini ihlal edildiği gerekçesiyle aynı Kanun'un 20. maddesinin (f) bendi uyarınca 241.424,00-TL idari para cezası verildiği ve anılan para cezasına karşı dava açılmadığı, bu sebeple tekerrür hükmünün uygulanmasının da yerinde olduğu; öte yandan, işlemin hukuka uygun olduğu tespit edildiğinden işlem nedeniyle davacı tarafından davalı idareye yapılan ödemenin de iadesi isteminin de reddi gerektiği sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.
                Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı  tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı  tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. 
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI	 : Söz konusu denetimin yapıldığı tarihlerde yoğun yağış olduğu, özel durumlarda fazla debinin tahliyesinin mümkün kabul edildiği, bahsedilen beton boru hattının hezeyan durumlarında (gerçekleşen olayda olduğu gibi) havzaya geri su basmasını ve su taşkınları sebebiyle yerleşim yerlerinde can ve mal kaybını önlemek için sonradan inşaa edilmiş ve dere üst kotundan akış veren taşkan hattı olduğu, tesisin maksimum hidrolik kapasitesinde işletildiği; bu nedenle terfi merkezi haznesine gelen yağış sularının tesis kapasitesinin üstünde olması nedeniyle havzada düşük kotlarda bulunan vatandaşların can ve mal güvenliğini tehlikeye atmamak için terfi merkezinin taşkan hattının çalıştırılmak zorunda kalındığı ve fazla gelen suların adı geçen dereye deşarj edildiği, bilirkişi incelemesi yaptırılması gerekirken yapılmadığı, eksik inceleme ile verilen kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI	:  Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ	: ...
DÜŞÜNCESİ	: Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE	:

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI	:  Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ	: ...
DÜŞÜNCESİ	: Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE	:
            2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 8. maddesinde; "Her türlü atık ve artığı, çevreye zarar verecek şekilde, ilgili yönetmeliklerde belirlenen standartlara ve yöntemlere aykırı olarak doğrudan ve dolaylı biçimde alıcı ortama vermek, depolamak, taşımak, uzaklaştırmak ve benzeri faaliyetlerde bulunmak yasaktır. Kirlenme ihtimalinin bulunduğu durumlarda ilgililer kirlenmeyi önlemekle; kirlenmenin meydana geldiği hallerde kirleten, kirlenmeyi durdurmak, kirlenmenin etkilerini gidermek veya azaltmak için gerekli tedbirleri almakla yükümlüdürler." hükmüne; 11. maddesinde; "...Üretim, tüketim ve hizmet faaliyetleri sonucunda oluşan atıklarını alıcı ortamlara doğrudan veya dolaylı vermeleri uygun görülmeyen tesis ve işletmeler ile yerleşim birimleri, atıklarını yönetmeliklerde belirlenen standart ve yöntemlere uygun olarak arıtmak ve bertaraf etmekle veya ettirmekle ve öngörülen izinleri almakla yükümlüdürler." hükmüne; aynı Kanunun 20. maddesinin (f) bendinde; "11. maddeye göre kurulması zorunlu olan atık alım, ön arıtma, arıtma veya bertaraf tesislerini kurmayanlar ile kurup da çalıştırmayanlara 60.000 Türk Lirası idari ara cezası verilir." hükmüne;  (ı) bendinin 6. fıkrasında; "....Bu bendin birinci paragrafı dışında, bu Kanun ve bu Kanun uyarınca çıkarılan yönetmeliklere aykırı olarak ülkenin egemenlik alanındaki denizlere ve yargılama yetkisine tâbi olan deniz yetki alanlarına, içme ve kullanma suyu sağlama amacına yönelik olmayan sulara atık boşaltanlara 24.000 Türk Lirası idarî para cezası verilir..." hükmüne yer verilmiştir.	
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden; kirlenme ihtimalinin bulunduğu durumlarda ilgililerin kirlenmeyi önlemekle, kirlenmenin meydana geldiği hallerde kirletenin, kirlenmeyi durdurmak, kirlenmenin etkilerini gidermek veya azaltmak için gerekli tedbirleri almakla yükümlü olduğu anlaşılmakta olup; her türlü atık ve artığı çevreye zarar verecek şekilde ilgili yönetmeliklerde belirlenen standartlara ve yöntemlere aykırı olarak doğrudan ve dolaylı biçimde alıcı ortama vermenin yasak olduğu, bu eylemlere sebebiyet verenlere idari para cezası verileceği, kirlenme ihtimalinin bulunduğu durumlarda ilgililerin, kirlenmeyi önlemekle, kirlenme meydana gelmişse kirlenmeyi durdurmakla ve etkilerini gidermekle yükümlü oldukları konusunda tereddüt bulunmamaktadır.        
	Bununla birlikte; 2872 sayılı Çevre Kanununun 20. maddesinin (f) bendi uyarınca idari para cezası verilebilmesi için, 2872 sayılı Kanunun 11. maddesine göre kurulması zorunlu olan atık alım, ön arıtma, arıtma veya bertaraf tesisinin ilgilisi tarafından kurulmamış olması yada  kurulup da çalıştırılmamış olması gerekmektedir.

Bununla birlikte; 2872 sayılı Çevre Kanununun 20. maddesinin (f) bendi uyarınca idari para cezası verilebilmesi için, 2872 sayılı Kanunun 11. maddesine göre kurulması zorunlu olan atık alım, ön arıtma, arıtma veya bertaraf tesisinin ilgilisi tarafından kurulmamış olması yada  kurulup da çalıştırılmamış olması gerekmektedir. 
	Dosyanın incelenmesinden; dava konusu işleme dayanak alınan 03/02/2022 tarihli çevre denetim tutanağında; "işletmenin atıksu terfi istasyonu olarak faaliyet gösterdiği, söz konusu terfi istasyonuna kentsel atıksuların geldiği buradan Tuzla Atıksu Arıtma Tesisine atıksuların terfi edildiği, işletmede atıksuların kaba ızgaradan sonra Tuzla Atıksu Arıtma Tesisine pompalanmak üzere tutulduğu, tanktan Tuzla Atıksu Arıtma Tesisine gönderilemeyen kapasite fazlası (yoğun kar erimeleri ve yoğun yağış sebebiyle) atıksuların iki adet vana ile hemen yanındaki dereye yaklaşık 1 metre çapında beton boru ile deşarj edildiği, derenin deşarj noktasından itibaren denize döküldüğü noktaya kadar denetim yapıldığı" fotoğraf ve video kayıtları alınarak tespit edildiğinin belirtildiği, yine dava dilekçesinde; denetimin yapıldığı tarihlerde yoğun yağış olduğu, özel durumlarda fazla debinin tahliyesinin mümkün kabul edildiği, bahsedilen beton boru hattının hezeyan durumlarında (gerçekleşen olayda olduğu gibi) havzaya geri su basmasını ve su taşkınları sebebiyle yerleşim yerlerinde can ve mal kaybını önlemek için sonradan inşaa edilmiş ve dere üst kotundan akış veren taşkan hattı olduğu, tesisin maksimum hidrolik kapasitesinde işletildiğinin belirtildiği; savunma dilekçesinde de yoğun  kar  erimesi  ve  yoğun  yağış  sebebiyle terfi merkezinde
 bulunan  tanktan  iki adet vana ile kapasite fazlası atıksuların merkezin hemen yanındaki
 Çavuşoğlu Deresine yaklaşık 1 metre çapındaki beton boru hattı ile deşarj edildiği ve söz konusu
 derenin de Marmara Denizi ile sonlandığının ifade edildiği anlaşılmaktadır.
	Her ne kadar, çevre denetim tutanağında, arıtma tesisine gelen ancak yağmur sularının da etkisiyle arıtıma girmeden doğrudan alıcı ortama taştığı tespit edilen atıksu nedeniyle dava konusu işlem ile 2872 sayılı Çevre Kanununun 20. maddesinin (f) bendi uyarınca idari para cezası tesis edilmiş ise de; anılan madde hükmü gereğince idari para cezası verilebilmesi için gerçekleştirilmesi gereken; kurulması zorunlu olan arıtma tesisinin ilgilisi tarafından kurulmamış olması ya da kurulup da çalıştırılmamış olmasına yönelik eylemlerin somut olayda tespit edilmediği, bununla birlikte; gerek tesisin yetersizliğinden gerekse denetimin yapıldığı günün koşullarından kaynaklı olabilecek nedenlerle alıcı ortama doğrudan atıksu deşarjının yapıldığının açık olduğu, doğrudan alıcı ortama deşarjın yapıldığı by-pass hattından alınan atıksu numunesinin deşarj standartlarını sağlamadığı, dava konusu işlemin de işbu eylem nedeniyle tesis edildiği görülmektedir.

Bu nedenle, dava konusu işleme dayanak fiilin; dava konusu idari para cezasının tesisine konu olabilecek, Kanun ve Yönetmelikte belirlenen aykırılığı oluşturmadığı anlaşıldığından, doğrudan alıcı ortama deşarj edilen atıksu nedeniyle davacı şirkete 2872 sayılı Çevre Kanununun 20. maddesinin (f) bendi uyarınca idari para cezası verilmesinde hukuka uyarlık  görülmemiştir.
	Öte yandan; 16/04/2019 tarihli çevre denetim tutanağında tespit edilen fiilin ise Çevre Kanununun 20. maddesinde yer alan uygun alt bent uyarınca idari para cezasını gerektirip gerektirmediğinin davalı idarece değerlendirileceği tabiidir.  
	Bu itibarla, davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair temyize konu Bölge İdare  Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU	:
            Açıklanan nedenlerle;
1.	Temyiz isteminin kabulüne,
2.	Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin  ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının  BOZULMASINA,
3.	Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 17/03/2025 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.
Danıştay — Esas No: 2025/1372, Karar No: 2025/1693, Tarih: 17.03.2025

"İçtihat Metni"
               T.C.
D A N I Ş T A Y
 DÖRDÜNCÜ DAİRE  
Esas     No : 2025/1372
Karar	No : 2025/1693                                                                       
TEMYİZ EDEN (DAVACI)	: ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi	  
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI)	: ... Valiliği  
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMİN KONUSU	: ... İdare Mahkemesinin ...  tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.   
YARGILAMA SÜRECİ	:
	Dava konusu istem: Antalya İli, Finike İlçesi, ... Mahallesi sınırları içerisinde bulunan ... (ER:...)  ruhsat numaralı 99,68 hektarlık sahanın 24,94 hektarlık kısmında yapılması planlanan "II-B Grubu Mermer Ocağı Projesi" ile ilgili olarak, Antalya Orman Bölge Müdürlüğü ve Finike Belediye Başkanlığı'nın olumsuz görüşüne istinaden, ÇED sürecinin sonlandırılması ve proje tanıtım dosyasının iade edilmesine ilişkin … tarih ve E… sayılı Antalya Valiliği işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: İdare Mahkemesince verilen kararda;  dosyada yer alan bilgi ve belgelerin, Jeoloji Mühendisi, Maden Mühendisi, Çevre Mühendisi, Orman Mühendisi ve Harita Mühendisi bilirkişilerden oluşan heyet ile mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi neticesinde hazırlanan Bilirkişi Raporunun birlikte incelenmesinden; dava konusu Antalya İli, Finike İlçesi, ... Mahallesi sınırları içerisinde bulunan ... (ER:..