muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Danıştay — Esas No: 2024/474, Karar No: 2024/5156, Tarih: 20.11.2024

Mevzuatla kendisine verilen yetkiden yola çıkarak, Sağlık Bakanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu, ülkemizde beşeri tıbbi ürünlerin ruhsatlandırma işlemlerini 1262 sayılı Kanun'a dayanılarak çıkarılan "Beşeri Tıbbi Ürünler Ruhsatlandırma Yönetmeliği" hükümlerine göre yürütmektedir. Ruhsat başvuru sahibi tarafından Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumuna sunulan bilgi ve belgelerin bilimsel incelenmesi ve değerlendirilmesi sonucunda, Yönetmelikte öngörülen hususlara uygun olduğu tespit edilen ürüne ruhsat düzenlenmektedir. Anılan Yönetmeliğe ve mevzuata uygun olacak şekilde ilgili bilimsel komisyonlarca etkili ve güvenli bulunarak ruhsatlandırılan ve piyasaya arz edilen bir ilacın ruhsatının geçerli olduğunun, ruhsatın askıya alınması, ilacın piyasadan geri çekilmesi ve hatta ruhsatın iptal edilebilmesi için somut, bilimsel ve tıbbi gerekçelerin bulunmasının zorunlu olduğunun kabulü gerekir. 
Bununla birlikte Sağlık Bakanlığı, ilaçların ruhsatlandırılması konusunda yetkili olduğu gibi, ruhsatın verilmesi sonrasında, etkili, kaliteli ve güvenli ürünlerin halka ulaştırılması konusunda da yetkilidir. Bu çerçevede, Bakanlığın bu sorumluluğunu ve mevzuattaki görevlerini yerine getirirken gerekli tedbirleri alabileceği ve kurallar koyabileceği de kuşkusuzdur. 
Buna göre, idareye geniş ve kapsamlı takdir yetkisi tanınmış ise de, bu yetkinin kullanımının mutlak ve sınırsız olmadığı, kamu yararı ölçütü ve sebep unsuru yönlerinden yargısal denetime tâbi bulunduğu idare hukukunun bilinen ilkelerindendir. 
İdare hukukuna göre, idarelerin, bir idari işlemi tesis edebilmesi için hukuken korunabilir ve hukuka uygun bir nedeni olması gerekmektedir. Bu neden, idari işlemlerin sebep unsurunu oluşturur. Gerek  yargısal  kararlarda,  gerekse  doktrinde sebep unsuru, idari işlemin dışında, idari işlemin yapılmasını gerektiren  hukuki  işlem  veya olay olarak tanımlanmaktadır. Sebep, idareyi işlem yapmaya yönelten tüm etkenler olup, işlemin bir tür gerekçesidir. İdare tesis ettiği işlemi, "gerçek ve hukuka uygun" sebeplere dayandırmak zorundadır. Sebebin "gerçek" olması, varlığının usulüne uygun olarak yapılan tespitlerle ortaya konulmuş olması; "hukuka uygun" olması ise, idarenin işlemi dayandırdığı sebebin, kanunda tesisi için dayanabileceği öngörülen sebeplerden olması anlamına gelmektedir.
Bu çerçevede, dava konusu uyuşmazlığın çözümü, idarenin ruhsatı askıya almaya ilişkin olarak öne sürdüğü sebep unsurunun hukuken geçerli bir tespite dayalı olup olmadığının saptanması noktasında toplanmaktadır.

Bu çerçevede, dava konusu uyuşmazlığın çözümü, idarenin ruhsatı askıya almaya ilişkin olarak öne sürdüğü sebep unsurunun hukuken geçerli bir tespite dayalı olup olmadığının saptanması noktasında toplanmaktadır.
Dava konusu işlemin,  03-07/10/2022, 10-14/10/2022, 17/10/2022 tarihlerinde davacı firmaya ait üretim tesisinde davalı idare müfettişlerince yapılan denetimler sonucunda düzenlenen raporda yer verilen tespitlerin Beşeri Tıbbi Ürün Klinik Değerlendirme Komisyonunda değerlendirilmesi neticesinde, anılan Komisyonda "Tetadif 0,5 ml IM Enjeksiyonluk Süspansiyon isimli ürünün ruhsatının askıya alınması ve hali hazırda firma tarafından üretimi ve/veya dağıtımı yapılmış serilerin 2. sınıf B seviyesinde geri çekilmesi" yönünde alınan karara istinaden tesis edildiği anlaşılmakta olup, dosyada mevcut Komisyon kararında denetim raporunda yer verilen hangi eksikliklerin işleme esas kararın alınmasında göz önünde bulundurulduğu açıkça yazılmamış olmakla birlikte, davalı idare savunmasında, şirkete ait tesiste üretim yerine ilişkin ilki 01-05/07/2019 tarihi olmak üzere farklı tarihlerde yapılan denetimlerde majör nitelikte eksikliklerin tespit edildiği, işleme esas son denetimde de bu eksikliklerin bir kısmının hala giderilmediğinin görüldüğü ifade edilmektedir.  
Tüm dosya kapsamından, üretim tesisine ilişkin olarak son denetim raporunda yer verilen ve "majör" eksiklik kategorisinde tespit edildiği ifade edilen eksikliklerle benzer yöndeki eksikliklerin 01-05/07/2019 tarihinden itibaren yapılan denetimlerde de tespit edildiği ve davalı idarece bu eksikliklerin anılan tesiste üretimin devamı açısından sakıncalı olarak değerlendirilmediği, üretim  faaliyetinin devamına izin verildiği ve bu şekilde davacı şirket tarafından anılan beşeri tıbbi ürünün üretimine devam edildiği anlaşılmaktadır. Buna göre, öne sürülen bu sebebin işlemin tesisi açısından yeterli, geçerli ve haklı bir sebep olarak kabulü mümkün görülmemektedir.  
Kaldı ki, işleme esas denetimlerde tespit edilen eksikliklerin ruhsat askıya alma, geri çekme işlemine konu ürünün, üretim ve kalitesini doğrudan etkileyecek nitelikte eksiklikler olmadığı, işyerinin fiziki koşullarına yönelik eksiklikler olduğu, bu eksikliklerin yukarıda da belirtildiği üzere daha önceki denetimlerde de tespit edildiği ve idarece üretimin devamına engel olarak görülmediği, dosya kapsamında ürünün kendi üretim kalitesine ilişkin bir tespitin bulunmadığı görülmektedir.

Kaldı ki, işleme esas denetimlerde tespit edilen eksikliklerin ruhsat askıya alma, geri çekme işlemine konu ürünün, üretim ve kalitesini doğrudan etkileyecek nitelikte eksiklikler olmadığı, işyerinin fiziki koşullarına yönelik eksiklikler olduğu, bu eksikliklerin yukarıda da belirtildiği üzere daha önceki denetimlerde de tespit edildiği ve idarece üretimin devamına engel olarak görülmediği, dosya kapsamında ürünün kendi üretim kalitesine ilişkin bir tespitin bulunmadığı görülmektedir.
Ayrıca davacının, difteri ve tetanos antijeninin en son 2021 yılı Haziran-Temmuz aylarında üretildiği, ampullere dolumunun yapıldığı en son tarihin ise Kasım 2021 tarihi olduğu ve bu tarihinden sonra şirket tesislerinde aşı etken madde üretimi ve dolumu gerçekleştirilmediği, en son teslimatın ise 14/12/2021 tarihinde tamamlandığı yönündeki beyanı ve davalı idarenin bunun aksi yönde bir savunmasının olmaması dosyada mevcut evrakla birlikte değerlendirildiğinde; "..." isimli ürünün, işleme esas alınan 03-07/10/2022, 10-14/10/2022, 17/10/2022 tarihlerindeki denetimden önce üretimi yapılarak davalı idareye teslim edildiği, davalı idarece gerekli analizler yapılarak seri serbest bırakma sertifikası düzenlendiği ve piyasaya sunulduğu, ürünlerin üretim tarihini kapsayan dönem içerisinde davalı idarece anılan ürünün üretiminde sakınca olduğu yönünde bir tespit ya da değerlendirmesinin bulunulmadığı da anlaşılmaktadır.
Öte yandan, söz konusu beşeri tıbbi ürünün yapılan analizlerinin olumlu olması sonucunda, idarece teslim alındığı ve önemli bir kısmının da kişiler üzerinde uygulandığı, ancak idarece dava konusu işlem tesis edilirken etkililiği ve güvenliliği klinik araştırmalar ve bilimsel çalışmalar sonucunda ortaya konulan ürünün etkili ve güvenli olmadığı yönünde bilimsel ve somut bir tespit ortaya konulamadığı, nitekim idarece, “...” isimli ürün özelinde doğrudan TÜFAM'a ulaşan veya Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü tarafından TÜFAM'a gönderilen 8 adet yan etki bildiriminin bulunduğunun belirtildiği, ancak bu belirlemenin tüketici sağlığına zarar verme riski ve hata olarak kabul edilirse hatanın niteliğine ilişkin herhangi bir değerlendirme yapılmadığı, dolayısıyla  beşeri tıbbi ürünün yarar/risk dengesi açısından piyasada bulunmasının riskli olacağı yönünde yukarıda belirtilen Komisyon kararından öte herhangi bir bilimsel araştırma ve inceleme yapılmadığı, bu kapsamda somut ve bilimsel herhangi bir tespit yapılmadan dava konusu işlemin tesis edildiği, işleme esas Komisyon kararının da herhangi bir bilimsel araştırmanın sonucu olmayıp hekimlerin görüşlerinden oluştuğu tüm dosya kapsamında sabittir.

Diğer taraftan, davalı idarenin savunmasında dava konusu işlemin sebep unsuru olarak, işleme esas denetimlerden önceki bir tarihte ... ve ... seri numaralı ürünlerde difteri antijeninin ve tetanos antijeninin hiç bulunmadığının tespit edildiği hususu da gösterilmiş olmakla birlikte; davalı idarece anılan seri numaralı ürünlere ilişkin olarak seri serbest bırakma uygunsuzluk bildirim formları düzenlendiği ve bu ürünlerin piyasaya sunulmadığı, sonrasında davacı şirket tarafından ... seri numaralı ürünün yerine ... ve ... seri numaralı ürünlerin üretildiği, ... seri numaralı ürünün yerine de ... seri numaralı ürünün üretildiği, yeniden üretilen ürünlere yönelik yapılan analizler sonucunda anılan seri numaralı ürünlerin uygun bulunduğu görüldüğünden, işlemde bu yönüyle de hukuka uygunluk bulunmamaktadır. 
Bu durumda, mevzuata uygun şekilde alınmış bir beşeri tıbbi ürün ruhsatının askıya alınması, ancak mevzuatta öngörülen şartların oluşması halinde mümkün olup, uyuşmazlıkta bu işlemin tesis edilme koşullarının oluşmadığı, bir diğer anlatımla dava konusu işlemin sebebinin hukuken geçerli bir tespite dayanmadığı, bu yönüyle işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varıldığından temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
 Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin KABULÜNE,
2. Dava konusu işlemin iptaline ilişkin ... İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılması ve davanın reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Kullanılmayan ... TL yürütmeyi durdurma harcının istemi hâlinde davacıya iadesine, 
4. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 20/11/2024 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.
Danıştay — Esas No: 2024/4360, Karar No: 2024/5145, Tarih: 20.11.2024

"İçtihat Metni"
       T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas   No : 2024/4360
Karar No : 2024/5145                                                                   
TEMYİZ EDEN (DAVACI)	: ... Özel Sağlık Hizmetleri Tic. Ltd. Şti.	 
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI)	: 1- ... Bakanlığı / ...
VEKİLİ	: Hukuk Müşaviri Av. ...
 2- ... Valiliği 
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMİN_KONUSU:... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ	:
Dava konusu istem:  Endokrinoloji ve metabolizma hastalıkları alanında yan dal uzmanlığı olan Dr. ...'in, davacı şirket sahipliğinde faaliyet gösteren ... Merkezinde ana dalı olan iç hastalıkları uzmanlığı kadrosunda çalıştırılması istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin, ... Valiliği İl Sağlık Müdürlüğünün...tarih ve E-... sayılı yazısı ile bildirilen Sağlık Bakanlığı Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğünün... tarih ve E-... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla, davalı idarece planlama ilkeleri kapsamında alınan ve halen yürürlükte bulunan Kapasite Değerlendirme Kurulu kararı doğrultusunda yapılan değerlendirme sonucu, prensip olarak belirlenen koşulları taşımayan davacının talebinin reddedilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesince davacının istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI: Davacı tarafından, dava konusu işlemin çalışma hürriyetini ihlal ettiği ileri sürülerek temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.   
KARŞI_TARAFIN_SAVUNMALARI: Davalı idareler tarafından, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır. 
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: ...
DÜŞÜNCESİ	: Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden davacının yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE	:
MADDİ OLAY : 
...Tıp Merkezi tarafından, endokrinoloji ve metabolizma hastalıkları alanında yan dal uzmanlığı olan Dr. ...'in merkezlerinde iç hastalıkları uzmanlığı kadrosunda çalıştırılması talebiyle ... tarih ve ... sayılı dilekçe ile ... Valiliği İl Sağlık Müdürlüğüne başvuruda bulunulmuştur. 
Söz konusu başvuru üzerine ... Valiliği İl Sağlık Müdürlüğünün ... tarih ve E-...sayılı yazısıyla Ayakta Teşhis ve Tedavi Yapılan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmeliğin 9. maddesi ile 19. maddesinin 3. fıkrası kapsamında başvuru değerlendirilmek üzere Sağlık Bakanlığına gönderilmiştir.

Söz konusu başvuru üzerine ... Valiliği İl Sağlık Müdürlüğünün ... tarih ve E-...sayılı yazısıyla Ayakta Teşhis ve Tedavi Yapılan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmeliğin 9. maddesi ile 19. maddesinin 3. fıkrası kapsamında başvuru değerlendirilmek üzere Sağlık Bakanlığına gönderilmiştir. 
	Sağlık Bakanlığı Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğünün ... tarih ve E-... sayılı işlemi ile Dr. ...'in ana dalı olan iç hastalıkları uzmanlığı kadrosunda çalıştırılması talebinin reddi üzerine anılan işlemin iptali istemiyle görülmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır. 
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesinin 3. fıkrasının (a) bendinde, dava dilekçelerinin görev ve yetki yönünden ilk incelemeye tabi tutulacağı; 15. maddesinin 1. fıkrasında, Danıştay veya idare ve vergi mahkemelerince 14. maddenin üçüncü fıkrasının (a) bendine aykırılık görülmesi halinde, idari yargının görevli olduğu konularda görevli veya yetkili olmayan mahkemeye açılan davanın görev veya yetki yönünden reddedilerek dava dosyasının görevli veya yetkili mahkemeye gönderilmesine karar verileceği; 32. maddesinin 1. fıkrasında, göreve ilişkin hükümler saklı kalmak şartıyla bu Kanun'da veya özel kanunlarda yetkili idare mahkemesinin gösterilmemiş olması halinde, yetkili idare mahkemesinin, dava konusu idari işlemi veya idari sözleşmeyi yapan idari merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesi olduğu kurala bağlanmıştır.
15/02/2008 tarih ve 26788 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Ayakta Teşhis ve Tedavi Yapılan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmeliğin 9. maddesinin 1. fıkrasında, "Bakanlıkça aşağıdaki amaçlar doğrultusunda muayenehaneler hariç, faaliyetine ihtiyaç duyulan sağlık kurum ve kuruluşları ile bunlara ait sağlık insan gücü, tıbbi hizmet birimleri ve nitelikleri ile teknoloji yoğunluklu tıbbi cihaz dağılımı alanlarında kamu ve özel sektörü kapsayacak şekilde planlama yapılır:...";19. maddesinin 3. fıkrasında "Sağlık kuruluşu kadrosuna, ayrılanın yerine aynı uzmanlık dalında tabip başlatılabilir ancak yan dal uzmanlığı bulunanlar Bakanlığın uygun görüşü ile ana dalda başlatılabilir. Bakanlık yan dal değerlendirmesini her bir yan dal uzmanlık alanında, ülkedeki ve ildeki eğitim kurumlarının tıpta uzmanlık eğitimini sağlayacak şekilde yan dal uzmanı bulunup bulunmadığı çerçevesinde yapar. Başlatılacak personel için mesul müdür tarafından personel çalışma belgesi düzenlenerek müdürlüğe en geç beş iş günü içinde onaylatılır. Ayrılanın yerine başlayış dışındaki her türlü personel başlayışlarında ise, öncelikle mesul müdür tarafından çalışma belgesi düzenlenerek müdürlüğe onaylatılır ve çalışma belgesi onaylandığı tarihten itibaren personel sağlık kuruluşunda çalışabilir." düzenlemelerine yer verilmiş olup, anılan düzenlemeler ile yan dal uzmanlığı bulunan hekimlerin, ancak Sağlık Bakanlığının uygun görüşü ile ana dalda başlatılabileceği düzenlenmiştir. 
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
Yukarıda yer verilen mevzuat hükmü uyarınca, bakılan davanın konusunu oluşturan, yan dal uzmanlığı bulunan hekimin ana dalda çalışabilmesine ilişkin işlem tesis etme yetkisinin Sağlık Bakanlığına ait olduğu, nitekim uyuşmazlıkta da tıp merkezi tarafından yapılan başvurunun Sağlık Bakanlığına iletildiği, dolayısıyla bakılan davanın konusunu oluşturan işlemin Sağlık Bakanlığınca tesis edildiği görüldüğünden, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 32. maddesinin 1. fıkrası uyarınca işbu davanın görüm ve çözümünde, dava konusu işlemi tesis eden idarenin bulunduğu yerdeki Ankara İdare Mahkemesi yetkili bulunmaktadır.
Bu durumda,... İdare Mahkemesi nezdinde açılan işbu davada, İdare Mahkemesince, davanın yetki yönünden reddedilerek, dosyanın yetkili ... İdare Mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekirken, uyuşmazlığın esasının incelenerek karara bağlanmasında, yetki dışındaki bir işe bakılmış olması sebebiyle usul hükümlerine uyarlık bulunmadığından bu karara karşı yapılan istinaf başvurusunun da Bölge İdare Mahkemesince esastan incelenmesinde hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin KABULÜNE,
2.Davanın reddine ilişkin ... İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Kullanılmayan ... TL yürütmeyi durdurma harcının istemi hâlinde davacıya iadesine,
4. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 20/11/2024 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.
Danıştay — Esas No: 2023/5918, Karar No: 2024/6496, Tarih: 20.11.2024

"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
   Esas	No : 2023/5918
   Karar	No : 2024/6496
TEMYİZ EDEN (DAVACI)	    : ... Sayılı ... Kooperatifi	  
VEKİLİ	: Av. ...
 
KARŞI TARAF (DAVALI)	: ... İdaresi Başkanlığı - ...
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMİN KONUSU           : ... Bölge İdare Mahkemesi ...Vergi Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
 
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı kooperatif tarafından, üyelerinden satın alınan zirai ürünleri üzerinden kesilerek 2015 ila 2018 yıllarına ilişkin verilen muhtasar beyannameler üzerinden tahakkuk ettirilen ve ödenen gelir (stopaj) vergisinin 1581 sayılı Tarım Kredi Kooperatifleri Birlikleri Kanunu'nun 19. maddesi uyarınca muaf olduğu ileri sürülerek yapılan düzeltme-şikayet başvurusunun zımnen reddine dair işlemin iptali ve tahsil edilen 359.944,59-TL'nin hesaplanacak tecil faiziyle birlikte iadesi istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; olayda stopaj kesintilerine konu vergilerin davacı kooperatifin ortaklarından tarımsal girdi temini ve ürünlerin değerlendirilmesi amacıyla yaptığı alımlar nedeniyle ödendiği ve bu alımların 1591 Sayılı Kanunun 19. maddesi kapsamında vergiden muaf olduğu yönündeki açık hükmü karşısında muhtasar beyannameyle vergi kesilmesinin hukuka uygun olmadığından, dava konusu düzeltme-şikayet başvurusunun zımnen reddi işleminde hukuka uygunluk bulunmadığı, söz konusu vergi tahsilatında mükelleften kaynaklanan bir hata bulunmadığından 6183 sayılı Kanun'a göre belirlenen tecil faizi oranında hesaplanan faizle birlikte davacıya iadesinin gerektiği gerekçesiyle davanın kabulüne, davacıdan tahsil edilen 359.944,59-TL'nin ödeme tarihlerinden itibaren 6183 sayılı Kanuna göre belirlenen tecil faizi oranında hesaplanan faizle birlikte iadesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Davalının istinaf başvuru dilekçesinde;  davacı kooperatif tarafından 2015 ila 2018 yıllarında üyelerinden alımı yapılan zirai ürün bedellerinden 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 94/11. maddesine göre kesilen ve muhtasar beyannameler ile ... ve ... kodundan beyan edilerek tahakkuk ettirilen ve ödenen vergi tutarının 253.478,07-TL olmasına karşın davacı tarafından mahkemeye ibraz edilen listede hatalı bir şekilde vergi tutarının 359.944,59-TL olarak bildirildiği, dolayısıyla kooperatif tarafından beyan edilmeyen ve ödenmeyen 106.466,52-TL'nin de yasal faizle birlikte iadesinin talep edildiği, mahkeme tarafından bu durum gözetilmeden karar verildiği ileri sürüldüğünden, bu iddia doğrultusunda dosyadaki bilgi ve belgelerin incelenmesinden; dava konusu edilen kesinti tutarı tespit edilemediğinden, Vergi Mahkemesince davacının ödediği tutarın tarafların iddiaları doğrultusunda, gerekirse bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle tespit edilerek işin esası hakkında yeniden bir karar verilmesinin gerektiği gerekçesiyle davalının istinaf başvurusunun kabulüne, Vergi Mahkemesi kararının kaldırılmasına, belirtilen hususlar araştırılıp sonuçları değerlendirildikten sonra yeniden bir karar verilmek üzere dava dosyasının Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Dava dosyasında sunulan bilgi ve belgelerin hüküm kurulmasına yeterli olduğu iddiasıyla kararın bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Yasal dayanaktan yoksun olan temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
     Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY: 
Davacı kooperatif tarafından, üyelerinden satın alınan zirai ürünleri üzerinden kesilerek 2015 ila 2018 yıllarına ilişkin verilen muhtasar beyannameler üzerinden tahakkuk ettirilen ve ödenen gelir (stopaj) vergisinin 1581 sayılı Tarım Kredi Kooperatifleri Birlikleri Kanunu'nun 19. maddesi uyarınca muaf olduğu ileri sürülerek yapılan düzeltme-şikayet başvurusunun zımnen reddine dair işlemin iptali ve tahsil edilen 359.944,59-TL'nin hesaplanacak tecil faiziyle birlikte iadesi istenilmektedir.
İLGİLİ MEVZUAT:

İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun, 45. maddesinin 3. fıkrasında, bölge idare mahkemesinin, yaptığı inceleme sonunda ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulursa istinaf başvurusunun reddine karar vereceği, karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise gerekli düzeltmeyi yaparak aynı kararı vereceği; 4. fıkrasında, bölge idare mahkemesinin ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulmadığı takdirde istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar vereceği ve bu halde bölge idare mahkemesinin işin esası hakkında yeniden bir karar vereceği; 5. fıkrasında ise bölge idare mahkemesinin, ilk inceleme üzerine verilen kararlara karşı yapılan istinaf başvurusunu haklı bulduğu ve davaya görevsiz veya yetkisiz mahkeme yahut reddedilmiş veya yasaklanmış hâkim tarafından bakılmış olması hallerinde, istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar vererek dosyayı ilgili mahkemeye göndereceği ve bölge idare mahkemesinin bu fıkra uyarınca verdiği kararların kesin olduğu hükme bağlanmıştır. 
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Belirtilen düzenlemeler uyarınca bölge idare mahkemesinin, ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulmadığı takdirde kural olarak istinaf başvurusunu kabul ederek ilk derece mahkemesi kararını kaldırdıktan sonra ilk derece mahkemesi kararındaki maddi ve/veya hukuki eksiklikleri tamamlayarak işin esası hakkında yeniden bir karar vermesi gerekmektedir. 
2577 sayılı Kanun'un 45. maddesinin 5. fıkrasında ise bu kuralın istisnalarına yer verilmiştir. Anılan hükme göre, bölge idare mahkemesinin, ilk inceleme üzerine verilen kararlara karşı yapılan istinaf başvurusunu haklı bulması ve davaya görevsiz veya yetkisiz mahkeme yahut reddedilmiş veya yasaklanmış hâkim tarafından bakılmış olması hallerinde, istinaf başvurusunu kabul ederek ilk derece mahkemesi kararını kaldırdıktan sonra yeniden bir karar vermeksizin dosyanın ilgili ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermesi gerekmektedir.