muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/852, Karar No: 2015/5906, Tarih: 29.04.2015

Sanık hakkında beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun basit cinsel istismarı suçundan kurulan hükmün temyiz incelemesine gelince,

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin soruşturma ve kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya içeriğine göre yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine,

Ancak,

Hükümden sonra 28.06.2014 tarihinde yürürlüğe giren 6545 sayılı Kanunun 58, 59, 60 ve 61. maddeleri ile 5237 sayılı Kanunun 102, 103, 104 ve 105. maddelerinde yeralan cinsel dokunulmazlığa karşı suçların yeniden düzenlenmesi karşısında; 5237 sayılı TCK'nın 7/2. madde-fıkrasındaki "Suçun işlendiği zaman yürürlükte bulunan kanun ile sonradan yürürlüğe giren kanunların hükümleri farklı ise, failin lehine olan kanun uygulanır ve infaz olunur" hükmü gözetilerek, lehe olan hükmün, önceki ve sonraki kanunların bütün hükümleri olaya uygulanarak ortaya çıkan sonuçların birbirleriyle karşılaştırılması suretiyle belirlenmesi ve her iki kanunla ilgili uygulamanın, denetime imkan verecek şekilde kararda gösterilmesi suretiyle yeniden değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, sanık müdafiin temyiz itirazları ile duruşmalı inceleme sırasındaki sözlü savunması bu itibarla yerinde görüldüğünden hükmün 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gözetilerek 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 29.04.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

29.04.2015 tarihinde verilen işbu karar 06.05.2015 tarihinde Yargıtay Cumhuriyet Savcılarından hazır olduğu halde sanık müdafiin gıyabında tefhim olundu.
Yargıtay — Esas No: 2009/1953, Karar No: 2011/2835, Tarih: 17.03.2011

**11. Hukuk Dairesi         2009/1953 E.  ,  2011/2835 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasında görülen davada Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 13.11.2008 tarih ve 2006/507-2008/512 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi duruşmalı olarak davalı vekili tarafından istenmiş olmakla, duruşma için belirlenen 17.03.2011 gününde davacı avukatı ... ile davalı avukatı .... gelip, temyiz dilekçesinin süresinde verildiği anlaşıldıktan ve duruşmada hazır bulunan taraf avukatları dinlenildikten sonra, duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakılmıştı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ..... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, Muğla/Milas’ta bulunan dava dışı Hatko Teknik Donanımlar Mümessillik ve Tic AŞ’ne ulaştırılmak üzere müvekkili tarafından davalı taşıyıcıya teslim edilen malın zayi edildiğini, davalı tarafından alıcısına ulaştırılmayan mal nedeniyle müvekkilince uğranılan zararın ihtarnameye rağmen tazmin edilmediğini ileri sürerek, 3.000 YTL manevi tazminat ile 1.000 YTL maddi tazminatın 31.10.2005 tarihinden itibaren ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiş, 27.07.2007 tarihli ıslah dilekçesi ile maddi tazminat talebini 16.578,85 YTL’na yükseltmiştir.

Davalı vekili, davacı tarafından taşıma faturasında eşyaların niteliği konusunda bir beyanda bulunulmadığını, ayrıca daha sonrasında haricen bir fatura sunulmuş olmasının, bu fatura içeriğinin müvekkilince taşındığı anlamına gelmeyeceğini, davacının beyan yükümlülüğünü yerine getirmediğini, 397516 numaralı taşıma faturasında alıcı adresinin “Muğla” yazdığını, taşıma sonrası haricen sunulan irsaliyeli faturada ise adresin “Beşiktaş/İstanbul” yazdığını, tutarsız adreslerin söz konusu olduğu belgelere dayanılarak müvekkilinden tazminat istenemeyeceğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, davacı tarafından taşınması için davalı tarafa malzemelerin teslim edildiği konusunda uyuşmazlık bulunmadığı, 31.10.2005 tarihli faturada “malın Hatko AŞ MNG Kargo Milas Şubesinden alınacağı” ibaresinin yazıldığı, kargo cinsinin “koli V.D ticari değil”, varış yerinin “Milas” ve “23,47 YTL ücretin peşin ödendiği”nin belirtildiği, koli üzerinde de alıcının “Hatko AŞ MNG Kargo Milas Şubesi, Milas Muğla” yazıldığı, emtianın taşıma sırasında zayi olduğu, her ne kadar davalı tarafın “davacı tarafından teslim yerinin açıkça belirtilmediği ve İstanbul adresinin yazılması nedeniyle davacı tarafından adres karışıklığına sebebiyet verildiği” savunulmuş ise de, dava konusu emtianın davalının belirttiği İstanbul adresine de teslim edilmediği, emtianın nerede olduğunun belli olmayıp zayi olduğu, TTK’nun 785.maddesi gereğince belirlenen tazminatın makul olduğu, manevi tazminat isteminin ise yerinde olmadığı sonucuna varılarak, 16.687,85 YTL maddi tazminatın 18.03.2006 temerrüt tarihinden itibaren ticari temerrüt faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, manevi tazminat isteminin reddine karar verilmiştir.

Karar, davalı vekilince temyiz edilmiştir.

Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davalı vekilinin bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, takdir olunan 825,00 TL duruşma vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, aşağıda yazılı bakiye 95,40 TL temyiz ilam harcının temyiz edenden alınmasına, 17.03.2011 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/35802, Karar No: 2021/225, Tarih: 20.01.2021

**19. Ceza Dairesi         2019/35802 E.  ,  2021/225 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : 5607 sayılı Kanuna Aykırılık

HÜKÜM : Beraat

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun süresi, kararın niteliği ve suç tarihine göre dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

Kolluk kuvvetlerince icra edilen yol devriyesi esnasında önleme araması kararına istinaden sanığın aracında yapılan aramada bidonlar hâlinde 2900 litre gümrük kaçağı akaryakıt ele geçirilmesi şeklinde gerçekleşen olayda;

Sanıktan ele geçirilen akaryakıtın miktarı itibarıyla ticari mahiyette olduğu nazara alınarak sanığın atılı suçtan mahkumiyetine hükmedilmesi gerektiğinin gözetilmemesi,

Kanuna aykırı ve katılan vekilinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görüldüğünden tebliğnameye uygun olarak, HÜKMÜN 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nin 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine, 20/01/2021 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/2940, Karar No: 2012/5298, Tarih: 20.09.2012

**23. Hukuk Dairesi         2012/2940 E.  ,  2012/5298 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün onanmasına ilişkin olarak Dairemizin 18.01.2012 gün ve 2011/3125 esas 2012/164 karar sayılı ilamının karar düzeltme yoluyla incelenmesi davalı vekilince istenilmekle, dosya incelendi, gereği görüşüldü:

- KARAR -

Davacı vekili, müvekkilinin, davalı kooperatif ortağı olduğunu, haksız şekilde ve kendisine hiçbir ihtarda bulunulmadan ortaklıktan çıkarıldığını ileri sürerek, davalı kooperatif yönetim kurulunun 06.07.2006 tarih ve 7 sayılı ihraç kararının iptalini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, üyelik devrinin kooperatife karşı hüküm ve sonuç ifade etmesi için devrin, yönetim kurulunun kabulüne bağlı olduğu, dosyada bu şekilde bir karar bulunmadığı ayrıca ihraç gerekçesinde bu sebebin yeralmadığı, davacının ihracına konu olan ''araç sahibi olmak'', ''taşıyıcılığı bilfiil meslek edinmek'' ve ''aynı konulu başka bir kooperatife üye olmamak'' hususlarını tamamlaması için kendisine makul süre verilmesi gerektiğinden bahisle davanın kabulüne dair verilen karar davalı vekilinin temyiz istemi üzerine Dairemizin 18.01.2012 tarih, 2011/3125 E. 2012/164 K. sayılı ilamıyla onanmıştır.

Bu kez, davalı vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

Dosyadaki yazılara, mahkeme kararında belirtilip Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere ve özellikle 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca ortaklığın devrinin kooperatife bildirilmesinden sonra kooperatife karşı hüküm ifade edeceğine ve devir olgusunun kooperatife bildirildiğinin davalı kooperatifçe savunulmamasına göre, HUMK'nun 440.maddesinde sayılan hallerden hiçbirisine uymayan karar düzeltme isteminin reddi gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin karar düzeltme isteminin REDDİNE, alınması gereken harç peşin yatırıldığından yeniden harç alınmasın yerolmadığına, takdiren 203,00 TL para cezasının karar düzeltme isteyenden alınarak Hazineye gelir kaydedilmesine, 20.09.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/8118, Karar No: 2010/16306, Tarih: 09.12.2010

**10. Hukuk Dairesi         2009/8118 E.  ,  2010/16306 K.**

**"İçtihat Metni"**

.........

Davacı Kurum, iş kazası sonucu ölen sigortalının hak sahiplerine bağlanan gelirlerden oluşan sosyal sigorta yardımlarını 506 sayılı Yasanın 26. maddesi uyarınca tazminine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, taraflar avukatları tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre, davalı vekilinin tüm, davacı Kurum vekilinin ise, sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Kanunun 26.maddesindeki halefiyet ilkesi uyarınca, Kurumun rücu alacağı; hak sahiplerinin tazmin sorumlularından isteyebileceği maddi zarar (Tavan) miktarı ile sınırlı iken, Anayasa Mahkemesi’nin, 21.03.2007 gün ve 26649 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan 23.11.2006 gün ve E:2003/10, K:2006/106 sayılı kararı ile 26.maddedeki “…sigortalı veya hak sahibi kimselerin işverenden isteyebilecekleri miktarla sınırlı olmak üzere…” bölümünün Anayasaya aykırılık nedeniyle iptali sonrasında, Kurumun rücu hakkının, yasadan doğan kendine özgü ve sigortalı ya da hak sahiplerinin hakkından bağımsız basit rücu hakkına dönüşmüş olması karşısında artık ilk peşin değerli gelirlerin; tazmin sorumlularının kusuruna isabet eden miktarıyla sınırlı şekilde hüküm kurulması gerektiği gibi,diğer taraftan kesinleşen önceki rücu davalarında hükmolunan miktarın mahsubu yapılırken, sigortalıya bağlanan gelirlerin ilk peşin sermaye değerinin esas alınması, şayet ilk peşin sermaye değerli gelirle birlikte artışlara da hükmedilmişse, bu durumda artışların hükmolunacak rücu tazminatından mahsup edilmesine imkan bulunmamaktadır.

İnceleme konusu dava yönünden; Anayasa Mahkemesi’nin iptal kararı ile ortaya çıkan bu maddi ve hukuki olgulara göre, iş kazası sonucu ölen sigortalının hak sahiplerine bağlanan ilk peşin sermaye değerli gelirin (=12.838,89 TL), açıklanan ilkeler doğrultusunda %10’luk bölümünün ilk rücu davasında hüküm altına

./..

-2-

alındığı, işbu davada ise, ancak kalan %70 kusur farkını oluşturan 8.987,21 TL gelire hükmedilmesi gerekirken, hatalı mahsup sonucu eksik rücu alacağına hükmedilmesi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

Ne var ki; bu hususların düzeltilmesi, yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, hüküm bozulmamalı, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 438. maddesi uyarınca düzeltilerek onanmalıdır.

S O N U Ç : 1-Hükmün ilk paragrafında yer alan “Davanın kısmen KABULÜ ile,” sözlerinin silinerek, yerine, “Davanın KABULÜ ile,” sözlerinin yazılmasına;

2-Hükmün ikinci paragrafının ilk satırında yer alan “8.859,46” rakamlarının silinerek, yerine, “8.987,21” rakamlarının yazılmasına;

Ne var ki; bu hususların düzeltilmesi, yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, hüküm bozulmamalı, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 438. maddesi uyarınca düzeltilerek onanmalıdır.

S O N U Ç : 1-Hükmün ilk paragrafında yer alan “Davanın kısmen KABULÜ ile,” sözlerinin silinerek, yerine, “Davanın KABULÜ ile,” sözlerinin yazılmasına;

2-Hükmün ikinci paragrafının ilk satırında yer alan “8.859,46” rakamlarının silinerek, yerine, “8.987,21” rakamlarının yazılmasına;

3-Hükmün üçüncü paragrafında yer alan “Fazlaya dair 127,75 TL ye ilişkin istemin reddine” sözlerinin silinerek, hüküm fıkrasından çıkarılmasına;

4-Hükmün harca ilişkin dördüncü paragrafında yer alan “478,41” rakamlarının silinerek, yerine, “485,30” rakamlarının yazılmasına;

5-Hükmün davacı lehine vekalet ücretine ilişkin beşinci paragrafında yer alan “1.063,14” rakamlarının silinerek, yerine, “1.078,46” rakamlarının yazılmasına;

6-Hükmün davalı lehine vekalet ücretine ilişkin altıncı paragrafın tamamen silinerek, hüküm fıkrasından çıkarılmasına;

7-Hükmün yargılama giderine ilişikin yedinci ve son paragrafının silinerek, yerine, “Davacı Kurum tarafından yapılan toplam 13,00 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,” sözlerinin yazılmasına ve hükmün bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA, aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davalıdan alınmasına, 09.12.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.

.........
Yargıtay — Esas No: 2021/32082, Karar No: 2022/6107, Tarih: 28.02.2022

**4. Ceza Dairesi         2021/32082 E.  ,  2022/6107 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Göçmen kaçakçılığı

HÜKÜMLER : Mahkumiyet

KARAR

Yerel Mahkemece bozma üzerine verilen hükümler temyiz edilmekle, başvurunun süresi, kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü.

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler, gerekçe içeriğine göre ve yapılan incelemede;

Sanıkların, yurt dışına kaçak yolla götürmek istedikleri ...’in akrabaları olduğunu belirtmeleri ve bu yöndeki savunmalarının ... tarafından da ifade edilmesi karşısında, sanıkların savunmalarının doğruluğunun tespiti amacıyla sanıklar ile Burcu Yüksel arasında bir akrabalık ilişkisi bulunup bulunmadığı araştırılıp, tüm delillerin toplanmasından sonra göçmen kaçakçılığı suçunun manevi unsuru olan “fiilin doğrudan doğruya veya dolaylı olarak maddî bir yarar elde etme” maksadının somut olayda ne şekilde gerçekleştiği kararda tartışılmadan eksik inceleme ve yetersiz gerekçeyle mahkumiyet kararı verilmesi,

Kanuna aykırı ve sanıklar ... ile ... müdafisinin temyiz nedenleri yerinde görüldüğünden, tebliğnameye uygun olarak HÜKÜMLERİN BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın esas/hüküm mahkemesine gönderilmesine, 28/02/2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/4271, Karar No: 2022/5162, Tarih: 25.04.2022

**9. Hukuk Dairesi         2022/4271 E.  ,  2022/5162 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : ALACAK

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili; müvekkilinin 01.05.2004 tarihinden 02.06.2014 tarihine kadar ... Üniversitesi ile üniversiteden ihale yolu ile iş alan alt işveren şirketler bünyesinde (en son ...Ltd. Şti) 1596,00 TL ücretle çalıştığını, 01.07.2014 tarihinde emekli olmaya hak kazandığını, emeklilik nedeni ile yasal haklarının ödenmesi için 01.07.2014 ve 11.07.2014 tarihinde üniversiteye vekil sıfatıyla müracaat edildiğini, davacının Kurum' da çalışmadığına dair cevap verilerek, kıdem tazminatı ve ilave tediye alacaklarının verilen süre içinde ödenmediğini, ... Üniversitesi ile alt işveren şirketler arasındaki sözleşmelerin muvazaalı olduğunun ... 1. İş Mahkemesinin 05.12.2012 tarihli 2010/ 188 eEas 2012/ 640 Karar sayılı kararı ile kesinleştiğini, karar gereği muvazaa nedeni ile taşeron işçilerinin baştan itibaren kamu işçisi sayılması gerektiğini, işe başladığı tarihten itibaren 6772 sayılı Kanun gereği ödenmesi gereken 52 günlük ücret tutarında ilave tediye alacağından yoksun bırakıldığını, ... 6. İş Mahkemesinin 05.09.2013 tarihli 2013/ 58 Esas 2013/ 457 sayılı kararı uyarınca ilave tediye alacağına hak kazandığını, baştan itibaren ... Üniversitesi işçisi sayıldığından ilave tediye alacaklarının ödenmesi yasal zorunluluk olduğunu ileri sürerek kıdem tazminatı ve ilave tediye ücreti alacağının davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, akademik personel tarafından yürütülen bilimsel araştırma projesi kapsamında dava dışı ...Ltd. Şti.' nden "Deney Hayvanı Bakım ve Yetiştirme İşi" hizmet alımı yapıldığını, hizmet alımı yapılan işin müvekkili tarafından yapılabilecek bir iş olmadığını, üniversite ile davacı arasında hiçbir şekilde sözleşme yapılmadığını, davacının çalıştığı hizmet alımına ilişkin muvazaa tespiti bulunmadığını, bu bakımdan ilave tediye alacağının kabul edilemeyeceğini, ilave tediye alacağı talebine ilişkin olarak zamanaşımı itirazında bulunduklarını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme Kararının Özeti ve Yargılama Süreci:

Mahkeme Kararının Özeti ve Yargılama Süreci:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davanın kabulüne karar verilmiştir. Karar, davalı vekilinin temyizi üzerine Dairemizce “...Mahkeme kararına dayanak oluşturan ... 1. İş Mahkemesi kararında muvazaa tespiti yapılan şirketler arasında davacının çalışmış olduğu ihbar olunan şirket bulunmamaktadır. İş müfettişince düzenlenen ve kesinleşen rapora göre davalı üniversite ile dava dışı şirketler arasında geçerli olan Sağlık ve Sağlık destek hizmetleri ve genel temizlik hizmetleri, hasta yakını ve ziyaretçi yönlendirme hizmetleri- bilgisayarlı veri işlem hizmetlerine ilişkin sözleşmelerin muvazaalı olduğunun tespit edildiği, ancak dosya muhteviyatından davacının ne iş yaptığı anlaşılamadığı gibi davacının söz konusu hizmet alımı sözleşmeleri kapsamında çalıştırıldığına ilişkin somut bir tespit de yapılamamaktadır. Mahkemece öncelikle 26.02.2010 tarih 13 sayılı İş Müfettişi raporu ile rapora karşı açılan dava ile ilgili kesinleşen dava dosyasının ve davalı üniversite ile ...Yemekçilik Mobilya Temizlik Hiz. Gıda San. Tic. Ltd. Şti. arasındaki sözleşme ile varsa ihale şartnamesi ve tüm ihale evraklarının dosya arasına alınması, davacının yapmış olduğu işin belirlenmesi, davacının hangi tarihli ihale ile hangi işverene bağlı çalıştırıldığı, ilgili hizmet alım sözleşmesinde gösterilen iş dışında başka bir işte çalıştırılıp çalıştırılmadığı belirlenmelidir. Mahkemece davalı üniversite ile ihbar olunan şirket arasındaki asıl işveren - alt işveren ilişkisinin geçerli olarak kurulup kurulmadığı ya da muvazaaya dayanılıp dayanılmadığı yönünde araştırma ve inceleme yapılmaksızın bu dosya ile ilgisi bulunmayan muvazaa tespit kararı dikkate alınarak dava konusu iş ilişkisinin de muvazaaya dayandığının kabulü hatalı olup bozmayı gerektirmiştir. ...” gerekçesi ile bozulmuş, Mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Bozmadan sonra verilen karar davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

1- Dosyadaki yazılara, kararın bozmaya uygun olmasına, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2- Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacının çalıştığı dava dışı işverenler ile davalı üniversite arasındaki asıl işveren-alt işveren ilişkisinin kanuna uygun kurulup kurulmadığı ve muvazaaya dayanıp dayanmadığı noktasında toplanmaktadır.

Gerekçe:

1- Dosyadaki yazılara, kararın bozmaya uygun olmasına, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2- Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacının çalıştığı dava dışı işverenler ile davalı üniversite arasındaki asıl işveren-alt işveren ilişkisinin kanuna uygun kurulup kurulmadığı ve muvazaaya dayanıp dayanmadığı noktasında toplanmaktadır.

4857 sayılı İş Kanunu’nun 2. maddesinin altıncı fıkrasında asıl işveren-alt işveren ilişkisi; “bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişki” olarak tanımlanmış; aynı maddenin yedinci fıkrasında “asıl işverenin işçilerinin alt işveren tarafından işe alınarak çalıştırılmaya devam ettirilmesi suretiyle hakları kısıtlanamaz veya daha önce o işyerinde çalıştırılan kimse ile alt işveren ilişkisi kurulamaz. Aksi halde ve genel olarak asıl işveren-alt işveren ilişkisinin muvazaalı işleme dayandığı kabul edilerek alt işverenin işçileri başlangıçtan itibaren asıl işverenin işçisi sayılarak işlem görürler. İşletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işler dışında asıl iş bölünerek alt işverenlere verilemez” kuralına yer verilmiştir.

Asıl işveren-alt işveren ilişkisinin geçerli olarak kurulabilmesi için iki işverenin bulunması, mal veya hizmet üretimine ilişkin bir işin varlığı ve asıl işin bölünerek alt işverene verilmesi halinde “işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektirme” unsurunun gerçekleşmiş olması gerekir. Bundan başka asıl işverenin işçilerinin alt işveren tarafından işe alınarak çalıştırılmaya devam ettirilmesi suretiyle haklarının kısıtlanması veya daha önce asıl işveren tarafından o iş yerinde çalıştırılan kimse ile alt işveren ilişkisi kurulması gibi muvazaa kriterlerinin bulunmaması icap eder. Aksi halde alt işveren işçisi başlangıçtan itibaren asıl işverenin işçisi sayılarak işlem görecektir.

İşverenler arasında muvazaalı biçimde asıl işveren-alt işveren ilişkisi kurulmasının önüne geçilmek amacıyla 4857 sayılı Kanun'un 2. maddesinde bazı muvazaa kriterlerine yer verilmiştir. Muvazaa Borçlar Kanunu'nda düzenlenmiş olup, tarafların üçüncü kişileri aldatmak amacıyla, kendi gerçek iradelerine uymayan, aralarında hüküm ve sonuç meydana getirmesini arzu etmedikleri, görünüşte bir anlaşma olarak tanımlanabilir. Muvazaada, taraflar arasında üçüncü kişileri aldatma kastı bulunmakta ve sözleşmedeki gerçek amaç gizlenmektedir. Muvazaa genel ispat kuralları ile ispat edilebilir. Bundan başka 4857 sayılı Kanun'un 2. maddesinin yedinci fıkrasında sözü edilen hususların, aksi kanıtlanabilen adi kanuni karineler olduğu kabul edilmelidir.