muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Danıştay — Esas No: 2024/186, Karar No: 2024/1141, Tarih: 04.12.2024

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Cevap verilmemiştir. 
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ: Dava konusu işlemin ısrar kararına konu kısmına ilişkin taşınmazlar hakkında 150 metrekareden küçük konut niteliğinde olduğuna dair açık bir bilgi ve belge dava dosyasında bulunmadığından değinilen hususun açıklığa kavuşturulması maddi olaya ilişkin detaylı bir inceleme ve araştırma yapılmasını gerektirmektedir. Bu durum, uyuşmazlıkta herhangi bir kuşku ya da hukuki tartışmaya meydan bırakmayacak şekilde açık bir "vergi hatası" değil "hukuki uyuşmazlık" bulunduğunu göstermektedir.
Dolayısıyla davacı tarafından ileri sürülen iddialar ancak vergi ziyaı cezalı olarak tarh edilen katma değer vergilerine karşı süresi içerisinde açılacak bir davada dikkate alınabilecektir.
Bu durumda, hukuki ihtilaf niteliğindeki dava konusu uyuşmazlığın vergi hatası kapsamında değerlendirilmesi ve düzeltme ve şikayet başvurusuna konu edilebilmesi mümkün olmadığından, temyize konu ısrar kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
	MADDİ OLAY VE YARGILAMA SÜRECİ: 
	Davacı adına, 2013 yılında yedi adet taşınmaz satışı yaptığının tespit edilmesi üzerine aynı yılın Ocak, Haziran, Temmuz, Eylül, Kasım dönemlerine ilişkin olarak takdir komisyonu tarafından takdir edilen matrahlar üzerinden %18 oranında hesaplanan vergi ziyaı cezalı katma değer vergileri re'sen tarh edilerek 27/08/2017 tarihinde elektronik ortamda davacıya tebliğ edilmiştir. Davacı tarafından oğlunun e-posta adresine yapılan bildirimden oğlunun sağlık sorunları nedeniyle haberdar olunamadığı belirtilerek adına düzenlenen ...tarih ve ... sayılı ödeme emrinin tebliği ile öğrendiği vergi ziyaı cezalı katma değer vergilerinin %1 oranında hesaplanması gerekirken %18 oranında hesaplandığından bahisle yapılan düzeltme başvurusunun reddi üzerine yapılan şikayet başvurusunun zımnen reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.

Davacı tarafından yukarıda değinilen taşınmaz satışlarından elde edilen hasılatın kayıt ve beyan dışı bırakıldığından bahisle takdir komisyonu kararlarına istinaden re'sen tarh edilen 2013 yılına ilişkin vergi ziyaı cezalı gelir vergisi ile aynı yılın tüm dönemlerine ilişkin vergi ziyaı cezalı gelir geçici vergilerinin kaldırılması istemiyle yapılan düzeltme başvurusunun reddi üzerine yapılan şikayet başvurusunun reddine dair işleme karşı açılan davada ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla davacı tarafından gerçekleştirilen taşınmaz satışlarının ticari faaliyet kapsamında olup olmadığı hususunun hukuki yorum gerektirdiği gerekçesiyle vergi ziyaı cezalı gelir vergisi ile geçici vergiler üzerinden kesilen vergi ziyaı cezaları yönünden davanın reddine, mahsup süresi geçen geçici vergiler yönünden davanın kabulüne karar verilmiştir. Değinilen karara davalı tarafından yöneltilen istinaf istemi kesin olarak reddedilmiştir.
Davacı adına 2013 yılına ilişkin olarak tarh edilen vergi ziyaı cezalı katma değer vergilerinin aşağıdaki taşınmazların satışından kaynaklandığı anlaşılmaktadır.
	1. Ankara ili, Etimesgut ilçesi, ... Mahallesi, ... Ada, ... Parsel'de bulunan bağımsız bölüm.
	2. Ankara ili, Çankaya ilçesi, ... Mahallesi, ... Ada, ... Parsel'de kayıtlı bulunan taşınmazın zemin kat, üç numaralı bağımsız bölümü....	3. Ankara ili, Yenimahalle ilçesi, ... Mahallesi, ... Ada, ... Parsel'de kayıtlı bulunan taşınmazın birinci kat, iki numaralı bağımsız bölümü.
	4. Ankara ili, Yenimahalle ilçesi, ... Mahallesi,... Ada, ... Parsel'de bulunan bağımsız bölüm.
5. Ankara ili, Altındağ ilçesi, ... Mahallesi, ... Ada, ... Parsel'de bulunan taşınmaz.
	6. Ankara ili, Yenimahalle ilçesi, ... Mahallesi, ... Ada, ... Parsel'de bulunan bağımsız bölüm.
	7. Ankara ili, Çankaya ilçesi, ... Mahallesi, ... Ada, ... Parsel'de kayıtlı bulunan taşınmazın birinci kat, beş numaralı bağımsız bölümü.
	Davacının satılan taşınmazların net alanı 150 metrekareden küçük olan konutlar  olduğu iddiasının ispatı amacıyla dava dilekçesine eklediği Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Mimarlar Odası Ankara Şubesi tarafından Planlı Alanlar Tip İmar Yönetmeliği esas alınarak düzenlenen Bilirkişi Kurulu Raporu'nda uyuşmazlık konusu yılda satışı gerçekleştirilen taşınmazlardan aşağıda belirtilen üç adet taşınmazın net alanı 150 metrekareden küçük olan konut olduğu tespitine yer verilmiştir. 
	- Ankara ili, Çankaya ilçesi, ... Mahallesi, ... Ada, ... Parsel'de kayıtlı bulunan taşınmazın zemin kat, üç numaralı bağımsız bölümü.
	-Ankara ili, Çankaya ilçesi,  ... Mahallesi, ... Ada, ... Parsel'de kayıtlı bulunan taşınmazın birinci kat, beş numaralı bağımsız bölümü.
	-Ankara ili, Yenimahalle ilçesi, ... Mahallesi, ... Ada, ... Parsel'de kayıtlı bulunan taşınmazın birinci kat, iki numaralı bağımsız bölümü.

- Ankara ili, Çankaya ilçesi, ... Mahallesi, ... Ada, ... Parsel'de kayıtlı bulunan taşınmazın zemin kat, üç numaralı bağımsız bölümü.
	-Ankara ili, Çankaya ilçesi,  ... Mahallesi, ... Ada, ... Parsel'de kayıtlı bulunan taşınmazın birinci kat, beş numaralı bağımsız bölümü.
	-Ankara ili, Yenimahalle ilçesi, ... Mahallesi, ... Ada, ... Parsel'de kayıtlı bulunan taşınmazın birinci kat, iki numaralı bağımsız bölümü.
Mahkemenin ara kararı üzerine davalı tarafından dosyaya sunulan bilgi ve belgelerin incelenmesinden uyuşmazlık konusu yılda satışı yapılan taşınmazlara ilişkin aşağıdaki tespitler yapılmıştır:
	-Ankara ili, Yenimahalle ilçesi, ... Mahallesi, ... Ada, ... Parsel'de kayıtlı bulunan taşınmazda yer alan bağımsız bölümlerin net alanına ilişkin proje müellifince otopark hesabı için hazırlanan listede tüm bağımsız bölümlerin 150 metrekareden küçük olduğu,
	- Ankara ili, Etimesgut ilçesi, ... Mahallesi, ... Ada, ... Parsel'de bulunan taşınmaza ilişkin olarak Etimesgut Belediye Başkanlığınca dosyaya sunulan bağımsız bölüm listesinde  tüm bağımsız bölümlerin 150 metrekareden küçük olduğu tespit edilmiştir. 
	Diğer taşınmazların net alan hesabına ilişkin olarak herhangi bir tespit, bilgi veya belge dava dosyasına sunulmamıştır. 
	Davanın kabulü yolundaki mahkeme kararına yöneltilen istinaf isteminin reddine ilişkin karar Dairenin kısmen onama, kısmen bozma kararıyla kesinleştiğinden bozulan hüküm fıkrası yönünden istinaf isteminin reddi yolundaki ısrar kararı, dava konusu işlemin aşağıdaki taşınmazların 150 metrekareden küçük konut olduğundan bahisle düzeltilmesi istemine ilişkindir.
	-Ankara ili, Yenimahalle ilçesi, ... Mahallesi, ... Ada, ... Parsel'de bulunan bağımsız bölüm...- Ankara ili, Altındağ ilçesi, ... Mahallesi, ... Ada, ... Parsel'de bulunan taşınmaz
- Ankara ili, Yenimahalle ilçesi, ... Mahallesi, ... Ada, ... Parsel'de bulunan bağımsız bölüm
	İLGİLİ MEVZUAT:
	213 Vergi Usul  Kanunu'nun "Vergi hatası" başlıklı 116. maddesinde, "Vergi hatası, vergiye mütaallik hesaplarda veya vergilendirmede yapılan hatalar yüzünden haksız yere fazla veya eksik vergi istenmesi veya alınmasıdır." kuralına yer verilmiştir. Kanun'un "Hesap hataları" başlıklı 117. maddesinde, matrah hataları, vergi miktarında hatalar ve verginin mükerrer olması hesap hataları olarak sayılmıştır. Kanun'un "Vergilendirme hataları" başlıklı 118. maddesinde ise mükellefin şahsında hata, mükellefiyette hata, mevzuda hata ve vergilendirme veya muafiyet döneminde hatanın vergilendirme hatalarını oluşturduğu belirtilmiştir.

Aynı Kanun'un "Düzeltme talebi" başlıklı 122. maddesinin birinci fıkrasında mükelleflerin, vergi muamelelerindeki hataların düzeltilmesini vergi dairesinden yazı ile isteyebileceği ifade edilmiştir. Kanun'un "Şikayet yolu ile müracaat" başlıklı 124. maddesinin birinci fıkrasında, vergi mahkemesinde dava açma süresi geçtikten sonra yaptıkları düzeltme talepleri reddolunanların şikayet yolu ile Maliye Bakanlığına müracaat edebileceği belirtilmiştir. Ayrıca Kanun'un "Düzeltmede zamanaşımı" başlıklı 126. maddesinde ise 114. maddede yazılı zamanaşımı süresi dolduktan sonra meydana çıkarılan vergi hatalarının düzeltilemeyeceği kuralına yer verilmiştir. 
	3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 1. maddesinin birinci fıkrasının (1) numaralı bendinde, ticari, sınai, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çerçevesinde Türkiye'de yapılan teslim ve hizmetlerin katma değer vergisine tabi olduğu hükme bağlanmış; 28. maddesinin 02/07/2018 tarih ve 700 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 90. maddesiyle değiştirilmeden önceki (6322 sayılı Kanun'la değişik) halinde, katma değer vergisi oranının, vergiye tabi her bir işlem için yüzde on olduğu, Bakanlar Kurulunun bu oranı dört katına kadar artırmaya, yüzde bire kadar indirmeye, bu oranlar dahilinde muhtelif mal ve hizmetler ile bazı malların perakende safhası ve inşaatın yapıldığı arsanın veya konutun vergi değeri ve bulunduğu yeri esas alarak konut teslimleri için farklı vergi oranları tespit etmeye yetkili olduğu düzenlenmiştir.
	3065 sayılı Kanun'un 28. maddesinde verilen yetkiye dayanılarak çıkarılan ve 30/12/2007 tarih ve 26742 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 2007/13033 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı'nın eki "Mal ve Hizmetlere Uygulanacak Katma Değer Vergisi Oranlarının Tespitine İlişkin Karar"ın  1. maddesinin uyuşmazlık konusu dönemde yürürlükte bulunan (1) numaralı fıkrasında, mal teslimleri ile hizmet ifalarına uygulanacak katma değer vergisi oranlarının ekli listelerde yer alanlar hariç olmak üzere, vergiye tabi işlemler için %18, ekli (I) sayılı listede yer alan teslim ve hizmetler için %1, ekli (II) sayılı listede yer alan teslim ve hizmetler için %8 olarak tespit edildiği belirtilmiştir. (I) sayılı listenin (11) numaralı bendinde, net alanı 150 metrekareye kadar konut teslimleri ile belediyeler, il özel idareleri, Toplu Konut İdaresi Başkanlığı ve bunların % 51 veya daha fazla hissesine ya da yönetiminde oy hakkına sahip oldukları işletmeler tarafından konut yapılmak üzere projelendirilmiş arsaların (sosyal tesisler için ayrılan bölümler dahil) net alanı 150 metrekarenin altındaki konutlara isabet eden kısmının %1 olarak vergilendirileceği belirtilmiştir.
	HUKUKİ DEĞERLENDİRME:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
	Kanun koyucu tarafından, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 116 ve devamı maddelerinde, anılan Kanun'da belirtilen vergi hatalarına yönelik ayrı ve sınırlı bir başvuru yolu olan düzeltme ve şikâyet yolu öngörülmüştür. Bu düzenlemeler ile Vergi Usul Kanunu'nun aradığı anlamdaki vergi hatalarının bulunması haline özgü olmak kaydıyla doğrudan vergilendirme işlemine karşı süresi içinde açılabilecek dava hakkından ayrı olarak zamanaşımı süresi içinde olmak koşuluyla düzeltme ve şikâyet yoluna başvurularak vergi hatasının düzeltilmesinin yetkili idari makamlardan istenilebilmesine, başvurunun reddi halinde uyuşmazlığın yargı mercii önüne getirilebilmesine imkân tanınmıştır.
Vergi Usul Kanunu'nun yukarıda anılan düzenlemeleri uyarınca, düzeltme ve şikâyet yoluna başvurulabilmesi için ileri sürülen hatanın hukuki yorum gerektirmeyecek şekilde açık ve net olarak belirlenebilmesi gerekmektedir. Diğer bir ifadeyle düzeltme ve şikâyet konusu yapılabilecek vergi hataları, kendisinden düzeltme isteminde bulunulan idari makam veya uyuşmazlık halinde yargı mercii tarafından, Vergi Usul Kanunu'nun 3. maddesinde öngörülen yorum tekniklerine başvurulmadan ilk bakışta anlaşılabilecek nitelikte olan vergilendirme işlemlerindeki hatalardır. Uyuşmazlığın çözümünün maddi olayların ayrıntılı olarak incelenmesi ve mevzuatın yorumlanmasını gerektirmesi halinde ise "vergi hatası"dan değil "hukuki uyuşmazlık"tan bahsedilebilecektir. Dolayısıyla düzeltme ve şikâyet başvuruları sonucunda idari davaya konu olabilecek nitelikteki şikâyet başvurusunun reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılacak davalarda, idari yargı merciinin denetim alanı, esas bakımından, uyuşmazlıkta tespiti hukuki yorum gerektirmeyen açık bir vergi hatasının bulunup bulunmadığı ve bu kapsamda idarenin başvuruyu reddetmesinin hukuka uygun olup olmadığıyla sınırlıdır.
Uyuşmazlığın çözümü öncelikle olayda, vergi hatalarının düzeltilmesine ilişkin hükümler çerçevesinde değerlendirilebilecek nitelikte bir vergi hatasının bulunup bulunmadığının açıklığa kavuşturulmasına bağlıdır.
Olayda 2013 yılında satılan taşınmazlar nedeniyle anılan yılın muhtelif dönemlerine ilişkin vergi ziyaı cezalı katma değer vergileri tarh edilmiş ve vergi ziyaı cezaları kesilmiştir. Davacı tarafından net alanı 150 metrekareden küçük konut satışlarına ilişkin tarhiyatın dayanağı takdir komisyonu kararlarında belirlenen matraha idarece %1 yerine %18 oranı uygulanarak tarhiyata konu verginin hesaplandığından bahisle vergi hatalarının düzeltilmesine ilişkin hükümler çerçevesinde başvuruda bulunulmuştur. Ancak değinilen yılda yedi adet taşınmaz satışı yapılmasına rağmen dava dilekçesi ekinde değinilen taşınmazlardan üçü hakkında net alanın 150 metrekareden küçük olduğuna dair uzman görüşü dosyaya sunulmuş olup diğer taşınmazlarla ilgili bu hususta açık bir bilgi ve belge dava dosyasına sunulmamıştır.

Israr kararına konu taşınmazların 150 metrekareden küçük konut niteliğinde olduğuna dair açık bir bilgi ve belge dava dosyasında bulunmadığından değinilen hususun açıklığa kavuşturulması maddi olaya ilişkin detaylı bir inceleme ve araştırma yapılmasını gerektirmektedir. Bu durum, uyuşmazlıkta herhangi bir kuşku ya da hukuki tartışmaya meydan bırakmayacak şekilde açık bir "vergi hatası" değil "hukuki uyuşmazlık" bulunduğunu göstermektedir.
Dolayısıyla davacı tarafından ileri sürülen iddialar ancak vergi ziyaı cezalı olarak tarh edilen katma değer vergilerine karşı süresi içerisinde açılacak bir davada dikkate alınabilecek niteliktedir.
Bu durumda, hukuki ihtilaf niteliğindeki dava konusu uyuşmazlığın vergi hatası kapsamında değerlendirilmesi mümkün olmadığından, temyize konu ısrar kararında hukuka uygunluk görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1-	Davalının temyiz isteminin KABULÜNE,
2-	... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı ısrar kararının BOZULMASINA,
3-	Yeniden verilecek kararda karşılanacağından, yargılama giderleri hakkında hüküm kurulmasına gerek bulunmadığına, 
 04/12/2024 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
X - KARŞI OY:
Temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar, dayandığı hukuksal nedenler ve gerekçe karşısında ısrar kararının bozulmasını gerektirecek nitelikte bulunmadığından, istemin reddi gerektiği oyu ile karara katılmıyoruz.
Danıştay — Esas No: 2021/1178, Karar No: 2024/5772, Tarih: 04.12.2024

"İçtihat Metni"
       T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE     
Esas   No : 2021/1178
Karar No : 2024/5772
 
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	: ... Valiliği	  
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI)	: ...
İSTEMİN_KONUSU: ... İdare Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: ... Üniversitesi Tıp Fakültesi Cerrahi Tıp Bilimleri Bölümü Genel Cerrahi Anabilim Dalında doçent ünvanı ile öğretim üyesi olarak görev yapan davacı tarafından, mesai saatleri sonrası serbest mesleki faaliyette bulunmak üzere muayenehane açma istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin ... Valiliği İl Sağlık Müdürlüğünün ... tarih ve E.... sayılı işleminin iptaline karar verilmesi istenilmektedir. 
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...  İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K... sayılı kararıyla;  davacının  2547 sayılı Kanun'a eklenen geçici 70. madde hükmünün yürürlük tarihinden önce, özel sağlık kuruluşlarında mesai saatleri dışında mesleğini serbest icra eden öğretim üyesi statüsünde çalıştığı, 2547 sayılı Kanun'a eklenen geçici 70. maddede belirtilen kapsamda çalıştığı anlaşılan ve bu hususta yasa hükmü gereği kazanılmış hakkı bulunan davacının, bu kazanılmış hakkını aynı çalışma statüsünde serbest meslek faaliyeti şeklinde muayehane açarak çalışma şeklinde değerlendirmek istemesinde yasaya bir aykırılık bulunmadığı, bu nedenle, davacının muayenehane açma talebinin ''18/01/2014 tarihinden önce resmi olarak muayenehane açma başvurusunda bulunulmadığı'' gerekçesiyle reddedilmesine yönelik davalı idare işleminde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. 
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI:  Davalı idare tarafından, 2547 sayılı Kanun'a eklenen hüküm ile 18/01/2014 tarihinde özel muayenehanesi olan hekimlere seçimlik hak tanındığı, davacı adına herhangi bir muayenehane kaydının olmadığı, yürürlükteki mevzuata uygun olarak tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı, bu nedenle dava konusu işlemin iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.           
KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI: Davacı tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: ...
DÜŞÜNCESİ	: Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE	:
MADDİ OLAY :

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI: Davacı tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: ...
DÜŞÜNCESİ	: Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE	:
MADDİ OLAY : 
... Üniversitesi Tıp Fakültesi Cerrahi Tıp Bilimleri Bölümü Genel Cerrahi Anabilim Dalında doçent ünvanıyla öğretim üyesi olarak görev yapan davacı tarafından,   ... Valiliği İl Sağlık Müdürlüğüne hitaben yazılan ... tarih ve ... sayılı dilekçeyle, 22/07/2013 tarihinden itibaren mesai saatleri dışında mesleğini serbest icra eden öğretim üyesi statüsünde çalıştığından ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun geçici 70. maddesi uyarınca bu statüsünü devam ettirebilme hakkı bulunduğundan bahisle muayenehane açma başvurusunda bulunulmuş; söz konusu başvurunun ... Valiliği İl Sağlık Müdürlüğünün ... tarih ve E.... sayılı işlemiyle, 18/01/2014 tarihinden önce resmi olarak muayenehane açma başvurusunda bulunulmadığından yürürlükteki mevzuat hükümleri gereği belirtilen tarihten sonra serbest meslek icrasına izin verilemeyeceği belirtilerek reddedilmesi üzerine anılan işlemin iptaline karar verilmesi istemiyle bakılan dava açılmıştır.  
İLGİLİ MEVZUAT:
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 36. maddesinde, öğretim elemanlarının çalışma esasları kısmi ve tam zamanlı çalışma esasına göre belirlenmişken, söz konusu madde 30/01/2010 tarih ve 27478 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 5947 sayılı Üniversite ve Sağlık Personelinin Tam Gün Çalışmasına ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 3. maddesi ile -yayımı tarihinden bir yıl sonra yürürlüğe girmek üzere- değiştirilmiş ve;
“Öğretim elemanları, üniversitede devamlı statüde görev yapar. 
Öğretim elemanları, bu Kanun ile diğer kanunlarda belirlenen görevler ve telif hakları hariç olmak üzere, yükseköğretim kurumlarından başka yerlerde ücretli veya ücretsiz, resmi veya özel başka herhangi bir iş göremezler, ek görev alamazlar, serbest meslek icra edemezler. Öğretim elemanının görevi ile bağlantılı olarak verdiği hizmetin karşılığında telif ücreti adıyla bir bedel tahsil etmesi halinde 58 inci madde hükümleri uygulanır. 
Öğretim üyesi, kadrosunun bulunduğu yükseköğretim birimi ile sınırlı olmaksızın ve ihtiyaç bulunması halinde görevli olduğu üniversitede haftada asgari on saat ders vermekle yükümlüdür. Öğretim görevlisi ve okutmanlar ise, haftada asgari on iki saat ders vermekle yükümlüdür. 
Öğretim elemanlarının, ders dışındaki uygulama, seminer, proje, bitirme ödevi ve tez danışmanlıklarının kaç ders saatine karşılık geldiği; kendi üniversitesi dışındaki devlet veya vakıf üniversitelerine bağlı yükseköğretim kurumlarında haftada verebileceği azami ders saatleri ve uzaktan öğretim programlarında verdikleri derslerin örgün öğretim programlarında verilen kaç ders saatine tekabül ettiği Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenir.

Öğretim elemanlarının, ders dışındaki uygulama, seminer, proje, bitirme ödevi ve tez danışmanlıklarının kaç ders saatine karşılık geldiği; kendi üniversitesi dışındaki devlet veya vakıf üniversitelerine bağlı yükseköğretim kurumlarında haftada verebileceği azami ders saatleri ve uzaktan öğretim programlarında verdikleri derslerin örgün öğretim programlarında verilen kaç ders saatine tekabül ettiği Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenir.
Rektör, rektör yardımcısı, dekan, enstitü ve yüksekokul müdürlerinin ders verme yükümlülüğü yoktur. Başhekimler, dekan yardımcıları, enstitü ve yüksekokul müdür yardımcıları ve bölüm başkanları, bu madde hükümlerine göre haftada asgari beş saat ders vermekle yükümlüdür.” şeklini almıştır. 
Anılan Kanun’un 6. maddesi ile, 2547 sayılı Kanun’a eklenen geçici 57. maddede  de; “Bu maddenin yayımlandığı tarihte kısmî statüde görev yapmakta olan öğretim üyelerinden, Kanunun yayımlandığı tarihten itibaren bir yıl içerisinde talepte bulunanlar devamlı statüye geçirilir. Bu süre içerisinde talepte bulunmayanlar istifa etmiş sayılır.” hükmüne yer verilmiş ve madde 5947 sayılı Kanun’un Resmî Gazete’de yayımlandığı 30/01/2010 tarihinde yürürlüğe girmiştir.	
5947 sayılı Kanun’un Resmî Gazete’de yayımlanmasını müteakip bazı maddelerinin iptali ve yürürlüğün durdurulması istemiyle Anayasa Mahkemesine başvurulmuş, Anayasa Mahkemesinin 16/07/2010 tarih ve E:2010/29, K:2010/90 sayılı kararı ile 5947 sayılı Kanun’un 3. maddesiyle 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun değiştirilen 36. maddesinin 2. fıkrasının birinci tümcesinin ve 6. maddesi ile 2547 sayılı Kanun'a eklenen geçici 57. maddenin "Bu süre içerisinde talepte bulunmayanlar istifa etmiş sayılır." biçimindeki son tümcesinin iptaline karar verilmiş, karar 04/12/2010 tarih ve 27775 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.
Anayasa Mahkemesinin, 2547 sayılı Kanun’un 5947 sayılı Kanun ile değişik 36. maddesinin 2. fıkrasının birinci tümcesi olan “Öğretim elemanları, bu Kanun ile diğer kanunlarda belirlenen görevler ve telif hakları hariç olmak üzere, yükseköğretim kurumlarından başka yerlerde ücretli veya ücretsiz, resmi veya özel başka herhangi bir iş göremezler, ek görev alamazlar, serbest meslek icra edemezler.” hükmünün iptali gerekçesi;
 “Anayasanın 130. maddesinde çağdaş eğitim-öğretim esaslarına dayanan bir düzen içinde milletin ve ülkenin ihtiyaçlarına uygun insan gücü yetiştirmek amacı ile kurulan üniversitelerin kamu tüzelkişiliğine ve bilimsel özerkliğe sahip olduğu, öğretim üyeleri ve yardımcılarının serbestçe her türlü bilimsel araştırma ve yayında bulunabilecekleri belirtilmiş, madde gerekçesinde de, yasaya bırakılan konuların 'bilimsel özerklik' ilkesi göz önünde bulundurularak düzenlenmesi gerektiği vurgulanmıştır.