muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Danıştay — Esas No: 2024/4297, Karar No: 2024/4951, Tarih: 09.10.2024

Yukarıda yer verilen Anayasa'nın 153. maddesinde düzenlenen, iptal kararlarının geriye yürümezliğine ilişkin kural, iptal edilen hükümlere göre kazanılmış hakların ortadan kaldırılmasına veya toplum huzurunun bozulmasına yol açacak sonuçları önlemek amacıyla kabul edilmiş olup bu kuralın mutlak anlamda anlaşılıp uygulanamayacağı; özellikle bir davaya bakmakta olan mahkeme tarafından itiraz yoluyla Anayasa Mahkemesine götürülen konularda uygulanmasının mümkün olmadığı, aksi hâlde Anayasa'nın 152. maddesinde düzenlenmiş olan "Anayasa'ya aykırılığın diğer mahkemelerde ileri sürülmesi" (itiraz) yolunun hukuk ve uygulama yönünden sonuçsuz kalacağı yargısal içtihatlarla kabul edilmiş bulunmaktadır. Nitekim Anayasa'nın, itiraz yoluna başvurulan kanun hakkındaki Anayasa Mahkemesi kararının beş ay içinde gelmemesi hâlinde mahkemenin davayı yürürlükteki kanun hükümlerine göre sonuçlandıracağına işaret edilen 152. maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan "Ancak, Anayasa Mahkemesi'nin kararı, esas hakkındaki karar kesinleşinceye kadar gelirse, mahkeme buna uymak zorundadır." yolundaki kural da Anayasa Mahkemesinin verdiği iptal kararlarının, bu karardan önce açılmış bulunan davalarda uygulanması gerektiğini açıkça ortaya koymaktadır.
Bu hukuksal durumun doğal sonucu olarak, bir kanunun uygulanması nedeniyle dava açmak durumunda kalan ve Anayasa'nın 152. maddesi uyarınca itiraz yoluyla Anayasa Mahkemesine başvurulmasını isteme hakkına sahip olan kişilerin de hak veya menfaatlerini ihlâl eden kuralın, daha önce yapılan başvuru sonucunda (iptal davası veya itiraz yoluyla) Anayasa Mahkemesince iptal edilmiş olması hâlinde, iptal hükmünün hukukî sonuçlarından yararlanmaları gerekeceği açıktır. Aksi hâlde, Anayasa Mahkemesince verilen iptal kararının uygulama tarihinin yukarıda belirtilen amaçla ayrıca belirlenmesi hâlinde, iptal edilen yasa  başvuracakların iptal kararının hukukî sonuçlarından yararlanamayacaklarının kabulü; bir yandan dava yoluna başvuran herkes için Anayasa ile tanınmış olan itiraz hakkının bunlar için fiilen işlemez hâle getirilerek ortadan kalkması ve iptal kararının uygulanamaması, öte yandan Anayasa'ya aykırılığı hükmen saptanmış olan bir yasa kuralının uygulanmasının hukuken korunması gibi bir sonuca neden olur ki bu durumun Anayasa'nın üstünlüğü ve hukuk devleti ilkesine açıkça aykırılık teşkil edecektir.
Bu açıklamaların sonucu olarak Anayasa Mahkemesinin 24/12/2020 tarih ve E:2020/15, K:2020/78 sayılı kararı ile iptal edilen Damga Vergisi Kanunu'nun ek 2. maddesinin (4) numaralı fıkrası ile Harçlar Kanunu'nun ek 1. maddesinin (4) numaralı fıkrasında yer alan "ve yabancı firmalarca da teklif verilen" kuralının, bakılmakta olan işbu davada uygulanması mümkün değildir.

Bu açıklamaların sonucu olarak Anayasa Mahkemesinin 24/12/2020 tarih ve E:2020/15, K:2020/78 sayılı kararı ile iptal edilen Damga Vergisi Kanunu'nun ek 2. maddesinin (4) numaralı fıkrası ile Harçlar Kanunu'nun ek 1. maddesinin (4) numaralı fıkrasında yer alan "ve yabancı firmalarca da teklif verilen" kuralının, bakılmakta olan işbu davada uygulanması mümkün değildir.
Ayrıca; Anayasa Mahkemesinin ... sayılı bireysel başvuru hakkında verdiği ... tarihli kararında da; ... tarih ve E:..., K:... sayılı iptal kararında bir ihalenin uluslararası ihale niteliğinde kabul edilmesi ve bu sayede döviz kazandırıcı faaliyet kapsamında değerlendirilmek suretiyle damga vergisi ve harç istisnasının uygulanması için öngörülen yabancı firmalarca da teklif verilmesi şartının hukuki öngörülebilirlik ve belirlilik ilkelerine aykırı olacak şekilde düzenlendiği sonucuna ulaşılarak 488 sayılı Kanun'un ek 2. maddesinin (4) numaralı fıkrasında yer alan "…ve yabancı firmalarca da teklif verilen…" ibaresi ile 492 sayılı Kanun'un ek 1. maddesinin (4) numaralı fıkrasında yer alan "…ve yabancı firmalarca da teklif verilen…" ibaresini iptal ettiği; anılan kararda; bir ihalenin yerli ve yabancı katılımcılara açık olmasının bu ihalenin uluslararası ihale kabul edilebilmesi için yeterli olmadığına, ayrıca yabancı firmalarca da teklif verilmesi gerektiğine işaret edilerek bu çerçevede ihaleye yabancı firmalarca teklif verilip verilmemesine göre ihalenin uluslararası ihale niteliğinin değişeceğinin altının çizildiği; kararda, teklif sunma aşamasında ihaleye uluslararası ihale niteliği kazandıracak olan yabancı firmalarca da teklif verilmesi şartının gerçekleşip gerçekleşmeyeceği bilinemediğinden damga vergisi ve harç ödemelerinin maliyet hesabına dâhil edilip edilmemesi hususunda katılımcılar açısından öngörülemez ve belirsiz bir durumun ortaya çıktığının vurgulandığı; bu durumun ise ihale uhdesinde kalan katılımcının söz konusu ihaleden kaynaklanan işlemler ve düzenlenen kâğıtlar nedeniyle ödemek zorunda olduğu damga vergisi ve harçlara ilişkin istisnadan yararlanma imkânının bulunup bulunmadığı konusunda bir belirsizliğe yol açtığının ifade edildiği, ayrıca bu konuda oluşan öngörülemezliği ortadan kaldırabilecek herhangi bir kanuni güvencenin veya mekanizmanın bulunmadığına da dikkat çekildiği; anılan kararda her ne kadar sadece "…ve yabancı firmalarca da teklif verilen…" ibarelerinin iptaline karar vermiş ise de istisnadan yararlanılması için aranan yabancı firmalarca da teklif verilmesi şartının -düzenlemenin mevcut hâli dikkate alındığında- mekanizmayı bir bütün olarak öngörülebilir olmaktan çıkardığı tespitinin yapıldığı, bu tespitin, eldeki başvurunun kanunilik koşulunu sağlamadığı sonucuna ulaşılması yönünden yeterli görüldüğü gerekçesiyle mülkiyet hakkının ihlal edildiğine karar verilmiştir.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 2. maddesinde, iptal davası; idarî işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı açılan davalar olarak tanımlanmıştır. Madde bu haliyle diğer unsurları yanında, idareyi işlem tesisine sevk eden, işlemin dayanağını oluşturan sebep ve buna bağlı olarak konu unsuru yönünden hukuka uygunluk denetiminin yapılmasını emretmektedir. İdare hukukunda, nihai işlemin oluşumuna kadar aynı veya değişik mercilerin irade açıklamalarını gerektiren işlemler "zincir işlem" olarak adlandırılmaktadır.  Zincir işlemler nihai bir sonucu doğurmak amacıyla birbirini takip eden ve tamamlayıcı bir dizi işlemler olup zincirin bir halkasında ortaya çıkan hukuka aykırılık tüm işlemi hukuka aykırı hale getirmektedir.
 İşbu davada iptal istemine konu işlem ise;  Toplu Konut İdaresi Başkanlığınca ihale edilen ... ihale kayıt nolu “Islahiye İlçesi 2.Zırhlı Tugay Komutanlığı Başaran Kışlası Yerleşkesi İnşaat İşi” ne ait ihaleye katılımın yerli ve yabancı isteklilere açık olduğu ve ihale konusu işin  488 sayılı Damga Vergisi Kanunu'nun Ek 2/2-a maddesinde sayılan döviz kazandırıcı faaliyetler kapsamında olduğundan bahisle anılan işe ilişkin  ihale kararı, sözleşme ve hakediş ödemeleri ile keşif artışı nedeniyle ödenen damga vergisinin faizi ile birlikte iadesi talebiyle  yapılan düzeltme şikayet başvurusunun zımnen reddine dair işlem olup, davalı idarenin savunma dilekçesinde de davacı tarafından, Vergi Resim  Harç İstisna Belgesi ibraz olunmadığı, söz konusu işin uluslararası ihale olma şartını taşımadığından reddi nedeniyle iade talebinin davacının 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu'nun Ek 2. maddesinde yer alan istisnadan yararlandırılmaması suretiyle yerine getirilmediğinin belirtildiği anlaşılmaktadır. Olayda Vergi Resim Harç İstisna Belgesi  ile tahsil edilen damga vergisi birbirine sıkı sıkıya bağlı bulunan ve yukarıda sözü edilen zincir işlem niteliğindedir. Bu zincir işlemlerin birlikte oluşturduğu vergilendirme sürecinin istisna ve muafiyet gibi nedenlerle hatalı olduğunun ileri sürülmesinin ,213 sayılı Vergi Usul Kanunun 116 ve devamı maddelerinde düzenlenen vergi hatası kapsamında ele alınması gerekliliği, Anayasa Mahkemesinin iptal kararından sonra ortaya çıkan hukuki sonucun uyuşmazlığa konu vergilendirme işlemini uluslararası ihale tanımı olan kurucu unsuruyla baştan itibaren etkilemesinin doğal bir sonucudur.

Hukuki belirlilik ilkesi, yalnızca yasal belirliliği değil, daha geniş anlamda hukuki belirliliği ifade etmektedir. Yasal düzenlemeye dayanarak erişilebilir, bilinebilir ve öngörülebilir niteliksel gereklilikleri karşılaması koşuluyla, mahkeme içtihatları ve yürütmenin düzenleyici işlemleri ile de hukuki belirlilik sağlanabilir. Hukuki belirlilik ilkesinde asıl olan, bir hukuk normunun uygulanmasıyla ortaya çıkacak sonuçların o hukuk düzeninde öngörülebilir olmasıdır (AYM, E.2015/15, K.2015/118, 23/12/2015). Kişilerin hukuki güvenliğini sağlamayı amaçlayan hukuki güvenlik ilkesi hukuk normlarının öngörülebilir olmasını, bireylerin tüm eylem ve işlemlerinde devlete güven duyabilmesini, devletin de yasal düzenlemelerinde bu güven duygusunu zedeleyici yöntemlerden kaçınmasını gerekli kılar (AYM, E.2013/39, K.2013/65, 22/5/2013; E.2014/183, K.2015/122, 30/12/2015, § 5).
 Bu kapsamda, Vergi Resim Harç İstisna Belgesi düzenlenebilmesi için yasanın aradığı iki koşul mevcut olmakla birlikte Anayasa Mahkemesinin iptal kararına rağmen diğer koşulun da aranması, Anayasa Mahkemesinin yukarıda anılan 2019/40353 sayılı kararında da belirtildiği gibi hukuki güvenlik ve belirlilik ilkeleri ile bağdaşmamaktadır.
Kaldı ki, daha önce vergi resim harç istisna belgesi almak için başvuruda bulunup bu başvurusu reddedilmiş olanlarla, Anayasa Mahkemesinin 24/12/2020 tarih ve E:2020/15, K:2020/78 sayılı iptal kararı öncesinde, 488 sayılı Kanun'un ek 2. maddesinin (4) numaralı fıkrasında yer alan "…ve yabancı firmalarca da teklif verilen…" ibaresi nedeniyle bu koşulun sağlanamadığını düşünerek vergi resim harç istisna belgesi almak için herhangi bir başvuruda bulunmayanlar arasında yapılacak ayrım,  iptal kararının yarattığı hukuki sonuçlardan yararlanılamaması ve hukuka aykırılığın göz ardı  edilmesi anlamına gelecek olup,  eşitlik ilkesine aykırı bir durum yaratmak suretiyle mülkiyet hakkının ihlaline neden olacağı da açıktır. 
Öte yandan, davacıya Toplu Konut İdaresi Başkanlığınca ihale edilen ... ihale kayıt nolu “Islahiye İlçesi ...Zırhlı Tugay Komutanlığı Başaran Kışlası Yerleşkesi İnşaat İşi”nin   Kalkınma Bakanlığınca yayımlanan  cari yıl yatırım programında yer alan yatırımlardan veya Milli Savunma Bakanlığı, Jandarma Genel Komutanlığı Sahil Güvenlik Komutanlığının bu programlarda yer almayan kamu yatırımlarından olup olmadığı ve işin ihalesine katılımın yerli ve yabancı isteklilere açık olup olmadığı hususlarında dosyada bir bilgi ve belge bulunmadığı görülmüştür.

Bu durumda, Toplu Konut İdaresi Başkanlığınca ihale edilen ... ihale kayıt nolu “Islahiye İlçesi ...Zırhlı Tugay Komutanlığı Başaran Kışlası Yerleşkesi İnşaat İşi”nin  Kalkınma Bakanlığınca yayımlanan  cari yıl yatırım programında yer alan yatırımlardan veya Milli Savunma Bakanlığı, Jandarma Genel Komutanlığı Sahil Güvenlik Komutanlığının bu programlarda yer almayan kamu yatırımlarından olup olmadığı ve işin ihalesine katılımın yerli ve yabancı isteklilere açık olup olmadığı hususları araştırılarak, bu kapsamda Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe ve Başkanlığı'ndan da anılan hususlar sorularak oluşacak sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiğinden, temyize konu kararda hukuka uyarlık bulunmamaktadır. 
KARAR SONUCU:							Açıklanan nedenlerle;
Davacının temyiz isteminin kabulüne,
 ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesine gönderilmesine, 09/10/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.
Danıştay — Esas No: 2024/5438, Karar No: 2024/4983, Tarih: 09.10.2024

"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
   Esas	No : 2024/5438
   Karar	No : 2024/4983
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	       : ... Başkanlığı- ...
VEKİLİ	: Av. ...
 
KARŞI TARAF (DAVACILAR): 1-... Kimyasalları Ar. Kir. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.
                                                        2-... Maddeler Petrol İnş. Oto Kiralama İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.
VEKİLİ	 : Av. ...
 
İSTEMİN KONUSU           : ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ...  tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından ihale edilen ... ihale kayıt numaralı "Bitüm Emülsiyonları Dışındaki Reçine, Polimer vb İçerikli Su Bazlı Emülsiyon Astar Bağlayıcı Konsantresi Alımı" işi uhdesinde kalan davacı şirketler tarafından ödenen 117.812,50-TL ihale kararı damga vergisi, 296.250,60-TL sözleşme damga vergisi, 38.470,00-TL noter harcının iadesi için yapılan düzeltme-şikayet başvurularının reddine yönelik ... tarih ve E-... sayılı işlem ile ... tarih ve E-... sayılı işlemin iptali ve söz konusu tutarın faiziyle iadesi istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu'nda yer alan uluslararası ihale kavramının, 28/04/2021 tarih ve 31468 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren Anayasa Mahkemesinin 24/12/2020 tarihli ve E.:2020/15; K.:2020/78 kararı ile 've yabancı firmalarca da teklif verilen' ibaresinin iptali üzerine değiştiği, Anayasa'nın 153. maddesi uyarınca iptal kararlarının geriye yürüyememesi nedeni ile iptal kararının Resmi Gazete'de yayınlandığı 28/04/2021 tarihinden önce gerçekleştirilen ihalelere geriye etkili olarak  'uluslararası ihale' niteliği kazandırmasının mümkün olmadığı nitekim, yasa koyucunun Anayasa Mahkemesi iptal kararının geriye yürümezliğini kabul ederek iptal kararlarının idari yargı yerlerince verilen iptal kararlarının aksine kurucu/inşai nitelik taşımasını ve bunun yanında iptal kararından önce sonuçlarını doğurmuş ve uyuşmazlık konusu yapılmamış işlemleri iptal kararının etkilerinden ayrık tutarak hukuki güvenliği ve hukuk düzeninde istikrarı korumayı amaçladığı bu durumda cari yıl yatırım programında yer alan ve uluslararası ihale niteliğini taşıyan ihaleler kapsamında yapılan işler dolayısıyla damga vergisi istisnasından yararlanılabilmesi için vergiyi doğuran olayın gerçekleştiği tarihte geçerli olan vergi resim harç istisna belgesinin bulunması veya sonradan düzenlenen istisna belgesinin olay tarihinde yürürlükte olan mevzuata uygun düzenlenmesi nedeniyle geriye yürütülmesinin mümkün olması gerektiği olayda, dava konusu işin yerli ve yabancı tüm isteklilere açık olduğu iddia edilmekte ise de, dava konusu damga vergisini doğuran ihale kararı ve ihale sözleşmesinin sonuçlarını Anayasa Mahkemesinin iptal kararının Resmi Gazete'de yayımlandığı 28/04/2021 tarihinden önce doğurması karşısında 'uluslararası ihale' niteliğinde mütalaa edilmelerinin mümkün olmadığı gibi damga vergisinden istisna sağlanabilmesi için vergiye tabi kâğıdın düzenlendiği tarihte geçerli vergi resim harç istisna belgesi de sunulmadığından dava konusu edilen damga vergilerinin istisna kapsamında değerlendirilemeyeceği sonucuna varıldığı, dava konusu düzeltme-şikayet başvurusunun reddine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Dosyanın incelenmesinden, davacılar tarafından, Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından ihale edilen ve uhdelerinde kalan ... ihale kayıt numaralı "Bitüm Emülsiyonları Dışındaki Reçine, Polimer vb İçerikli Su Bazlı Emülsiyon Astar Bağlayıcı Konsantresi" ihalesine ilişkin ödenen 296.250,60-TL sözleşme damga vergisi, 38.470,00-TL noter harcı ve 117.812,50-TL ihale kararı damga vergisinin iadesi istemiyle yapılan düzeltme şikayet başvurularının reddedildiğinin anlaşıldığı olayda, davacıların uhdesinde kalan işe ilişkin dava konusu damga vergilerinin iadesine ilişkin düzeltme ve şikayet başvurularının, ihalenin  kamu yatırım programında yer aldığı ve uluslararası ihale olduğuna ilişkin şartları birlikte taşınması gerektiği, bu şartların birlikte tevsiki halinde ihale damga vergisine resen istisna uygulanabileceği, aksi durumda ihale kararının damga vergisine tabi tutulması gerektiği yolundaki ... tarih ve ... sayılı yazısının Gelir İdaresi Başkanlığınca da kendilerinin (vergi dairesi müdürlüğünün) görüşünün uygun bulunduğu ... gün ve ... sayılı üst yazıyla davacı iş ortaklığına bildirilmek suretiyle reddedildiğinin görüldüğü, Gelir İdaresi başkanlığının ilgili vergi dairesine yazmış olduğu üst yazı üzerine, davacı kurumun öngörülen şartları taşıyıp, taşımadığı yönünden öncelikle bir araştırma yapılması ve sonucuna göre işlem tesis edilmesi gerektiği, dava konusu işe ilişkin ihale ilanının 8.1. maddesinde; İhalenin, yeterlik kriterlerini taşıyan yerli ve yabancı tüm isteklilere açık olduğu hususunun yer aldığı ve söz konusu işin Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı tarafından yayımlanan yatırım programları arasında ... sayılı proje numarasında yer aldığının anlaşılması karşısında, düzeltme ve şikayet başvurusunun reddine işlemlerde hukuka uygunluk görülmediği,  davacılardan tahsil edilen tutarın tahsil tarihinden, düzeltme fişinin mükellefe tebliğ edileceği tarihe kadar geçen süre için tecil faizi oranında hesaplanacak faizi ile birlikte iade edileceği gerekçesiyle  davacıların istinaf isteminin kabulüne, Vergi Mahkemesi kararın kaldırılmasına, davanın kabulüne, dava konusu işlemin iptaline, tahsil edilen tutarın tecil faiziyle birlikte davacılara iadesine karar verilmiştir. 
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Anayasa Mahkemesi kararlarının geriye yürümeyeceği, dava konusu uyuşmazlıkta vergi hatası bulunmadığı, hukuki yorum gerektiren konu hakkında 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun düzeltme hükümlerinin tatbik edilemeyeceği, vergi, resim ve harç istisnası belgesi uygulamasının iptal edilmediği, damga vergisi istisnasının istisna belgesine istinaden belgenin geçerlilik süresi içerisinde düzenlenen kağıtlara uygulanabileceği, yargıya intikal eden vergilendirme işlemlerinde idarece faiz ödenebilmesinin ancak kararın idareye tebliğinden itibaren infazın gecikmesi durumunda söz konusu olabileceği iddialarıyla kararın bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ: Dosyanın incelenmesinden, her ne kadar Bölge İdare Mahkemesi kararında, dava konusu damga vergileri ile noter harcının dayanağı ihalenin ... sayılı proje numarası ile cari yıl yatırım programında bulunduğu belirtilmiş ise de anılan proje numarasının "Astarlı Sathi Kaplama Yapılması ve Agrega İhzaratı"na ilişkin olduğu anlaşıldığından, Bölge İdare Mahkemesi'nce söz konusu ihalenin cari yıl yatırım programında olup olmadığı araştırılmak ve ortaya çıkacak sonuca göre yeniden karar verilmek üzere temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir. 
TÜRK MİLLETİ ADINA
     Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
Dosya tekemmül ettiğinden davalının yürütmenin durdurulması istemi hakkında karar verilmesine gerek görülmeyerek işin esasına geçildi.
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY:  
Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından ihale edilen ... ihale kayıt numaralı "Bitüm Emülsiyonları Dışındaki Reçine, Polimer vb İçerikli Su Bazlı Emülsiyon Astar Bağlayıcı Konsantresi Alımı" ihalesi uhdesinde kalan davacı şirketler tarafından ödenen 117.812,50-TL ihale kararı damga vergisi, 296.250,60-TL sözleşme damga vergisi, 38.470,00-TL noter harcının iadesi için yapılan düzeltme-şikayet başvurularının reddine yönelik ... tarih ve E-... sayılı işlem ile ... tarih ve E-... sayılı işlemin iptali ve söz konusu tutarın faiziyle iadesi istenilmektedir.
İLGİLİ MEVZUAT: 
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun  3/B maddesinde, vergilendirmede vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin esas olduğu, vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelerin gerçek mahiyetinin, yemin hariç her türlü delille ispatlanabileceği ve iktisadi, ticari ve teknik icaplara uymayan veya olayın özelliğine göre normal ve mutad olmayan bir durumun iddia olunması hâlinde, ispat külfetinin, bunu iddia eden tarafa ait olduğu ifade edilmiştir.
								2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Yasasının "Dosyanın İncelenmesi" başlıklı 20. maddesinde; Danıştay, bölge idare mahkemeleri ile idare ve vergi mahkemelerinin, bakmakta oldukları davalara ait her türlü incelemeyi kendiliğinden yapacağı, Mahkemelerin belirlenen süre içinde lüzum gördükleri evrakın gönderilmesini ve her türlü bilgilerin verilmesini taraflardan ve ilgili diğer yerlerden isteyebileceği, bu husustaki kararların ilgililerce, süresi içinde yerine getirilmesinin mecburi olduğu, haklı sebeplerin bulunması halinde bu süre, bir defaya mahsus olmak üzere uzatılabileceği, taraflardan birinin ara kararının icaplarını yerine getirmemesi takdirde, bu durumun verilecek karar üzerindeki etkisinin mahkemece önceden takdir edileceği ve ara kararında bu hususun ayrıca belirteceği hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
Dosyanın incelenmesinden; Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından ihale edilen ... ihale kayıt numaralı "Bitüm Emülsiyonları Dışındaki Reçine, Polimer vb İçerikli Su Bazlı Emülsiyon Astar Bağlayıcı Konsantresi Alımı" ihalesi uhdesinde kalan davacı şirket tarafından ödenen 553.068,00-TL ihale kararı damga vergisi, 921.456,00-TL sözleşme damga vergisi ve 58.346,70-TL noter harcının iadesi için yapılan düzeltme-şikayet başvurusunun reddine yönelik ... tarih ve E-... sayılı işlemin iptali ile söz konusu tutarın yasal faiziyle iadesi istemiyle görülmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır. 
Olayda, Bölge İdare Mahkemesi'nce; Gelir İdaresi başkanlığının ilgili vergi dairesine yazmış olduğu üst yazı üzerine, davacıların vergi ve harç istisnası için öngörülen şartları taşıyıp, taşımadığı yönünden araştırma yapılması ve sonucuna göre işlem tesis edilmesi gerektiği, dava konusu işe ilişkin ihale ilanının 8.1. maddesinde; İhalenin, yeterlik kriterlerini taşıyan yerli ve yabancı tüm isteklilere açık olduğunun belirtildiği ve söz konusu işin Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı tarafından yayımlanan yatırım programları arasında ... sayılı proje numarasında yer aldığı gerekçesiyle davacıların istinaf başvurusunun kabulü ile vergi mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmiştir. Her ne kadar Bölge İdare Mahkemesi'nin mevzuata ilişkin hukuki değerlendirmesi yerinde ise de; ...  sayılı yatırım proje numarasının "Astarlı Sathi Kaplama Yapılması ve Agrega İhrazatı"na ilişkin olduğu görülmektedir. 
Diğer yandan, yukarıda yer alan 2577 sayılı Kanun'un 20 maddesi uyarınca,  idari yargı organlarının re'sen araştırma ilkesine tabi olup, davanın taraflarından bağımsız olarak maddi gerçeği açığa kavuşturmakla yükümlü oldukları, bu amaçla da dava konusu olayın çözümü için gerekli bilgi ve belgelerin yargı organlarınca re'sen toplanarak davanın hukuka ve hakkaniyete uygun şekilde  sonuçlandırılması ve kamu yararının tesis edilmesinin amaçlandığı anlaşılmaktadır.
Bu durumda vergilendirmede  gerçek  durumun  tespiti  esas  olduğundan,  Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından ihale edilen ... ihale kayıt numaralı "Bitüm Emülsiyonları Dışındaki Reçine, Polimer vb İçerikli Su Bazlı Emülsiyon Astar Bağlayıcı Konsantresi Alımı" ihalesinin cari yıl yatırım programında yer alıp-almadığı hususunun Bölge İdare Mahkemesi'nce net bir şekilde açığa kavuşturulmak ve ortaya çıkacak sonuca göre yeniden karar verilmek üzere temyize konu kararın bozulması gerekmektedir.
KARAR SONUCU:							Açıklanan nedenlerle;
Davalının temyiz isteminin kabulüne,
 ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ...  tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesine gönderilmesine, 09/10/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.