muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Danıştay — Esas No: 2023/5374, Karar No: 2024/4592, Tarih: 16.09.2024

Sözü edilen vergi tekniği raporu done alınarak takdir komisyonu kararına dayanılarak dava konusu tarhiyatın yapıldığı anlaşılmıştır.
	İLGİLİ MEVZUAT:
	213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 3. maddesinin (B) fıkrasında; vergilendirmede, vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin esas olduğu, gerçek mahiyetin, yemin hariç her türlü delille ispatlanabileceği, iktisadi, ticari ve teknik icaplara uymayan veya olayın özelliğine göre normal ve mutad olmayan bir durumun iddia olunması halinde ispat külfetinin bunu iddia edene ait olduğu düzenlenmiş, 30. maddesinde; resen vergi tarhı, vergi matrahının tamamen veya kısmen defter, kayıt ve belgelere veya kanuni ölçülere dayanılarak tespitine imkan bulunmayan hallerde takdir komisyonları  tarafından takdir edilen veya vergi incelemesi yapmaya yetkili olanlarca düzenlenmiş vergi inceleme raporlarında belirtilen matrah veya matrah kısmı üzerinden vergi tarh olunması şeklinde tanımlanmış, maddenin vergi matrahının tamamen veya kısmen defter, kayıt ve belgelere veya kanuni ölçülere dayanılarak tespitinin mümkün olmadığı halleri düzenleyen bentleri arasında sayılan defter kayıtları ve bunlarla ilgili vesikaların, vergi matrahının doğru ve kesin olarak tespitine imkan vermeyecek derecede noksan, usulsüz ve karışık olması dolayısıyla ihticaca salih bulunmaması ve de tutulması zorunlu olan defterlerin ve verilen beyannamelerin gerçek durumu yansıtmadığına dair delil bulunması halleri re'sen tarh sebebi olarak öngörülmüş, aynı Kanunun 134. maddesinde ise, vergi incelemesinden maksadın ödenmesi gereken vergilerin doğruluğunun araştırılması, saptanması ve sağlanması olduğu kurala bağlanmıştır. 
	 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 2. maddesinde gerçek gelirin vergilendirileceği ilkesi öngörülerek matrahın, re'sen takdir yoluyla belirlenmesi  gereken hallerde dahi gerçek gelire en yakın gelire ulaşılması amaçlanmıştır.
	HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
Davacı hakkında düzenlenen vergi tekniği raporundaki saptamaların maddi delil olarak kabul edilmesi zorunluluğu 213 sayılı Kanun'un 3. maddesi düzenlemesinin gereği olduğundan ve bu saptamalar davacı tarafından, banka hesabına farklı tarih ve kişiler tarafından gönderilen ve kaynağı belli olmayan bir kısım hasılatın kayıt ve beyan dışı bırakıldığını kanıtlamaya yeterli bulunduğundan, aksi yöndeki gerekçeyle verilen ve hukuka uyarlık görülmeyen Vergi Mahkemesi kararına yöneltilen istinaf başvurusunu reddine dair Vergi Dava Dairesi kararının, tarh matrahının hukuka uygunluğu yönünden yapılacak inceleme sonucuna göre yeniden karar verilmek üzere  bozulması gerekmiştir. 
Öte yandan, bozma kararı üzerine yeniden verilecek kararda, geçici verginin yıllık vergiye mahsuben peşin alınan bir vergi olduğu hususunun gözetileceği tabiidir.
KARAR SONUCU :
            Açıklanan nedenlerle;
1.Temyiz isteminin kabulüne,
 2. Temyize konu Vergi Dava Dairesi kararının BOZULMASINA, 16/09/2024 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
 
(X)-KARŞI OY :

Öte yandan, bozma kararı üzerine yeniden verilecek kararda, geçici verginin yıllık vergiye mahsuben peşin alınan bir vergi olduğu hususunun gözetileceği tabiidir.
KARAR SONUCU :
            Açıklanan nedenlerle;
1.Temyiz isteminin kabulüne,
 2. Temyize konu Vergi Dava Dairesi kararının BOZULMASINA, 16/09/2024 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
 
(X)-KARŞI OY :
	Temyiz dilekçesinde öne sürülen hususlar, temyize konu mahkeme kararının bozulmasını sağlayacak nitelikte bulunmadığından temyiz isteminin reddi gerektiği görüşüyle Dairemiz kararına katılmıyorum.
Danıştay — Esas No: 2023/6128, Karar No: 2024/4604, Tarih: 16.09.2024

"İçtihat Metni"
          T.C.
D A N I Ş T A Y
ÜÇÜNCÜ DAİRE  
Esas  No : 2023/6128
Karar No : 2024/4604
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	: ... Vergi Dairesi Müdürlüğü/...  
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI)	:...
İSTEMİN	KONUSU: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına yöneltilen istinaf başvurusuna ilişkin ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı adına, asıl borçlu ... Mühendislik Anonim Şirketinden alınamayan 2014 ila 2019 yıllarına ait kamu alacağının tahsili amacıyla kanuni temsilci sıfatıyla düzenlenen ... tarih ve ... ila ... ile ... tarih ve ... takip numaralı ödeme emirlerinin iptali istemine ilişkindir.
                  İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Asıl borçlu şirket tarafından, dava konusu ödeme emirleri içeriği kamu alacağının, 2016 yılında 6736 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına İlişkin Kanun kapsamında yapılandırılması üzerine şirketin vergi borçları nitelik değiştirip yeni bir borç haline geldiğinden ödenmeyen vergi borçlarının öncelikle asıl borçlu şirketten tahsili amacıyla şirket adına ödeme emri düzenlenip usulüne uygun şekilde tebliğ edildikten sonra davacının sorumluluğuna gidilmesi gerekirken doğrudan kanuni temsilci sıfatıyla takibinde hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle ödeme emirleri iptal edilmiştir.
                   Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:  Vergi Mahkemesi kararının; dava konusu ... ve ... takip numaralı ödeme emirlerinin iptaline ilişkin hüküm fıkrasına yöneltilen davalı istinaf başvurusu, sözü edilen hüküm fıkrasının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle reddedilmiştir. 
Dava konusu diğer ödeme emirleride hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle Vergi Mahkemesi kararının,  anılan ödeme emirlerinin iptaline ilişkin hüküm fıkrasına yöneltilen istinaf başvurusu kabul edilerek değinilen hüküm fıkrası kaldırıldıktan sonra sözü edilen ödeme emirleri yönünden dava reddedilmiştir.   
TEMYİZ	EDENİN	İDDİALARI: Asıl borçlu şirketten tahsil edilemeyen kamu alacağının tahsili için kanuni temsilci sıfatıyla davacı adına düzenlenen ödeme emirlerinde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülerek kararın aleyhe olan hüküm fıkrasının bozulması istenilmektedir.
KARŞI	TARAFIN	SAVUNMASI	: Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY	TETKİK	HÂKİMİ	...'IN	DÜŞÜNCESİ	: Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay  Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :

KARŞI	TARAFIN	SAVUNMASI	: Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY	TETKİK	HÂKİMİ	...'IN	DÜŞÜNCESİ	: Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay  Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY : 
Davacının, 11/08/2014 tarihli yönetim kurulu kararıyla asıl borçlu şirketin kanuni temsilcisi olarak atandığı, davacı tarafından şirket borçlarının yapılandırılması amacıyla 20/10/2016 tarihinde 6736 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına İlişkin Kanun kapsamında başvuruda bulunulduğu, ödeme yapılmaması nedeniyle yapılandırmanın iptal edildiği, şirketten alınamayan kamu alacağının tahsili amacıyla kanuni temsilci sıfatıyla dava konusu ödeme emirlerinin düzenlendiği anlaşılmıştır. 
İLGİLİ MEVZUAT:
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 10. maddesinde, tüzel kişilerin mükellef veya vergi sorumlusu olmaları halinde bunlara düşen ödevlerin kanuni temsilcileri tarafından yerine getirileceği, bu ödevlerin yerine getirilmemesi yüzünden mükelleflerin veya vergi sorumlularının varlığından tamamen veya kısmen tahsil edilemeyen vergi ve buna bağlı alacakların kanuni ödevlerini yerine getirmeyenlerin varlıklarından alınacağı kural altına alınmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
Yapılandırma kanunları kapsamındaki yapılandırma sonucunda vergi borçlarıyla ilgili olarak ortaya yeni bir hukuki durum çıkmasına karşın, bu durumun, şirket tüzel kişiliği nezdinde yapılandırma öncesinde usulüne uygun biçimde tamamlanmış olan takibin yeniden başlatılmasını başka bir ifadeyle yapılandırmanın ihlalinden sonra asıl borçlu adına yeniden ödeme emri düzenlenerek mal varlığı araştırması yapılmasını gerektirdiğinden söz edilemez.
Bu durumda davacı adına düzenlenen ... ve ... takip numaralı ödeme emirleriyle ilgili olarak yapılandırma öncesinde asıl borçlu şirket adına düzenlenen ödeme emirlerinin usule uygun tebliğ edilip edilmediği, usulüne uygun tebliğ edilmiş ise kamu alacağının şirketten tahsil imkanı bulunup bulunmadığı araştırılarak yeniden karar verilmek üzere Vergi Mahkemesi kararının, yazılı gerekçeyle değinilen ödeme emirlerinin iptali yolundaki hüküm fıkrasına yöneltilen istinaf başvurusunun reddine dair Vergi Dava Dairesi kararının sözü edilen  hüküm fıkrasının bozulması gerekmiştir. 
KARAR SONUCU :
            Açıklanan nedenlerle;
1.Temyiz isteminin kabulüne,
2. Temyize konu Vergi Dava Dairesi kararının; dava konusu ... ve ... takip numaralı ödeme emirlerine yönelik hüküm fıkrasının BOZULMASINA, 16/09/2024 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
(X)-KARŞI OY :
Vergi tahsilatının hızlandırılması gibi amaçlarla kabul edilen, yeniden yapılandırma yasaları olarak da nitelendirilen, geçici bir dönem için uygulanması öngörülen ve belirli aralıklarla çıkarılan bazı özel yasalarla mükelleflere, kimi koşullarla, vergi borcu yeni vade ve tutarlara bağlanıp, bu borcun bir kısmından vazgeçilmesi gibi kolaylıklar sağlanmaktadır.

(X)-KARŞI OY :
Vergi tahsilatının hızlandırılması gibi amaçlarla kabul edilen, yeniden yapılandırma yasaları olarak da nitelendirilen, geçici bir dönem için uygulanması öngörülen ve belirli aralıklarla çıkarılan bazı özel yasalarla mükelleflere, kimi koşullarla, vergi borcu yeni vade ve tutarlara bağlanıp, bu borcun bir kısmından vazgeçilmesi gibi kolaylıklar sağlanmaktadır.
Dayanağını Anayasa'dan alan ve devletin kamusal gereksinimlerini karşılaması için egemenlik gücüne dayanarak tek taraflı iradesiyle kişilere yüklediği bir kamu alacağı şeklinde tanımlanan verginin, yapılandırmaya konu edilerek yeni vade ve tutarlarda ödenmeye bağlanması işleminin, özel hukuktaki borcun yenilenmesi müessesesine benzetilerek, bu durumun, borcun nitelik değiştirmesine ve vergi ödevine ilişkin yükümlülüğü bulunan sorumlunun da değişmesine yol açtığı söylenemez.
Yeniden yapılandırılan borcun ödenmemesi halinde, diğer bir deyişle yapılandırmaya ilişkin koşulların ihlali nedeniyle hakkın kaybedilmesi ve bunun sonucunda yapılandırmanın iptali durumunda tahsil işlemlerine kalındığı yerden devam edilmesi sorumluluk, takip/tahsilata ilişkin yasa kuralları gereğidir.
Vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülüklerin takip ve tahsil usulü 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun ile düzenlenmiş, mükerrer 35. maddesinde ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun "Kanuni temsilcilerin ödevi" başlıklı 10. maddesinde de, kanuni temsilcilerin vergi ve buna bağlı alacaklardan sorumluluğu özel olarak kurala bağlanmıştır. Buna göre, uyuşmazlığın kanuni temsilcilerin vergi borçlarından sorumluluğunun öngörüldüğü yasa kurallarına göre incelenmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, Vergi Mahkemesi kararının, ... ve ... takip numaralı ödeme emirlerinin iptali yolundaki hüküm fıkrasına yöneltilen istinaf başvurusunun reddine dair Vergi Dava Dairesi kararının sözü edilen hüküm fıkrasının bozulması gerektiği görüşüyle, Daire kararının bozmaya ilişkin hüküm fıkrasına gerekçe yönünden katılmıyorum.
Danıştay — Esas No: 2024/1398, Karar No: 2024/3340, Tarih: 16.09.2024

"İçtihat Metni"
            T.C.
    D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas  No:2024/1398
Karar No:2024/3340
TEMYİZ EDENLER: I) (DAVALILAR)
	  1- ... Kurumu
VEKİLİ	: Av. ...
	  2- ...Müdürlüğü
VEKİLİ	: Av. ...
	  II- (DAVACI) ... Enerji Üretim A.Ş.
VEKİLİ	: Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesi'nin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ	:
	Dava konusu istem: Van ili, ... ve ... ilçeleri sınırları dahilinde gerçekleştirilmesi planlanan "Köprüler-Gem HES Projesi" için Van Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu'nca projenin uygun olmadığına karar vermesi üzerine, söz konusu proje nedeniyle yapıldığı ileri sürülen masrafların/zararının karşılanması talebiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin ... tarih ve ...sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararının iptali ve fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 250.000,00-TL (miktar artırımı suretiyle 735.827,37-TL) maddi zararın yapıldıkları tarihten itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tazmini istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının  özeti: .... İdare Mahkemesi'nin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; Şamran Kanalı'nın ... tarih ve ... sayılı Diyarbakır Kültür ve Tabiat Varlıkları Koruma Kurulu Kararı ile tescil edildiği, Van Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunun... tarih ve ... sayılı kararı ile 1. derece arkeolojik sit alanı olarak belirlendiği ve ... tarih ve ... sayılı Van Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu karar ile Şamran Kanalı'nın her iki tarafından 10 metrelik alanın sit sınırı olarak belirlendiği, davalı DSİ Genel Müdürlüğü tarafından yeterli araştırma yapılmadan  "Köprüler - Gem HES Projesi" için davacı şirket ile anlaşma imzaladığı, davalı Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) tarafından ise davacı şirkete  elektrik üretim lisansının verildiği, idarelerin bütünlüğü ilkesi çerçevesinde davalı idarelerin bilgilerinin ve  sorumluluklarının olmadığının iddia edilemeyeceği gibi idarenin işlemlerinin hukuka uygun olduğundan hareketle davacının proje kapsamında yasal işlemlere başlamasının da doğal olduğu anlaşıldığından, projenin ilana çıkarılarak anlaşma imzalanması ve üretim lisanslarının verilmesi işlemlerinde, idarelerin hizmet kusurunun bulunduğu, zaten mevcut hukuki durumlar karşısında davalı EPDK tarafından söz konusu lisansın iptal edildiği ve 288.000,00-TL'lik teminatının... tarih ... sayılı Kurul kararı uyarınca davacıya iade edildiği de gözetildiğinde davalı idareler tarafından proje kapsamında gerçekleşen zararların da ödenmesi gerektiği, bu kapsamda uyuşmazlığın çözümü için yaptırılan ve hesap bilirkişisi tarafından düzenlenen bilirkişi raporunda özetle; "Davacı şirketin proje kapsamında 2010-2016 yılları arasında, dosyaya sunduğu harcama belgeleri tutarlarının 698.457,45-TL olarak hesaplandığı ..." şeklinde görüş ve kanaatlere yer verildiği, söz konusu bilirkişi raporunun taraflara tebliğ edildiği ve rapora taraflarca itirazda bulunulduğu ancak bilirkişi raporunun hükme esas alınabilecek nitelikte olduğu, bu durumda, davacının 698.457,45-TL maddi tazminat talebinin kabulü gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
	Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin kısmen iptaline, davanın kısmen reddine, davacının 698.457,45-TL maddi tazminat talebinin kabulüne ve bu tutarın idareye başvuru tarihi olan 23/08/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı idareler tarafından davacıya ödenmesine, 37.369,92-TL'lik maddi tazminat talebinin ise reddine karar verilmiştir.
	Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesi'nce; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve taraflar tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesi'nce; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve taraflar tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI: Davalı EPDK tarafından, aleyhlerine harca hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğu, İdare Mahkemesi'nce diğer davalının yeterli araştırma yapmadan işlem tesis ettiği sonucuna varıldıktan sonra idarenin bütünlüğü ilkesi çerçevesinde zarardan sorumlu tutulmalarının kusurlu ve kusursuz sorumluluğun birlikte mevcut olduğu anlamını doğurduğu, idarenin bütünlüğü ilkesinin yanlış yorumlandığı, görev ve yetkilerinde olmayan hususlardan dolayı ortaya çıkan olası zararlardan ötürü sorumlu tutulamayacakları, başvurunun muhatapı olmalarının bu durumu değiştirmeyeceği, teminatın iade edilmesinin kendileri açısından hizmet kusurunun varlığının kanıtı olarak değerlendirilemeyeceği, Mahkeme kararına esas alınan bilirkişi raporunda sunulan faturaların tazminat talebiyle alakalı olup olmadığı noktasında inceleme yapılmadığı; davalı DSİ tarafından, davanın süresinde açılmadığı, lisans öncesi aşamada ve sonrasında alınması gerekli izinler ve belgelere yönelik sorumluluğun yatırımcı şirketin üzerinde olduğu, projeyi yapmaya talip olan kişilerin fizibilite raporu ile tesisin kurulacağı yere ilişkin inceleme ve değerlendirmeleri yapması gerektiği, davacı şirketle imzalanan Su Kullanım Hakkı Anlaşması uyarınca projeden kaynaklı tüm sorumluluğun yatırımcıya ait olduğu, Mahkeme kararına esas alınan bilirkişi raporunun hatalı ve eksik düzenlendiği; davacı tarafından, Mahkeme kararına esas alınan bilirkişi raporunda hatalı hesaplama yapıldığı, birçok ödemenin hesaplamaya dahil edilmediği, faizin başlangıç tarihi olarak harcamaların yapıldığı tarihlerin baz alınması gerektiği ileri sürülmektedir.
TARAFLARIN SAVUNMASI: Davacı tarafından, davanın süresinde açıldığı, DSİ tarafından kati projesi hazır bir şekilde projenin ilana çıkarıldığı, dolayısıyla projenin yapıldığı yerle alakalı ilgili kurumlardan görüş alınmasının DSİ'nin sorumluluğunda olduğu, isteklilerin süresi içerisinde projeye teklif vermek dışında, projenin hazırlık safhasında ve yer seçiminde ilgisinin bulunmadığı, Su Kullanım Hakkı Anlaşmaları'nın isteklilerin müzakeresine açık olmayan koşullar ihtiva ettiği, projenin DSİ tarafından başvuruya açılmasının ve anlaşmanın DSİ ile imzalanmasının EPDK'nın sorumluluğunu ortadan kaldırmayacağı, kültürel varlıklar yönünden bölgede yeterli araştırma yapmaksızın projeyi ilana çıkaran, su kullanım hakkı anlaşması imzalayan, enerji üretim lisansı veren davalı idarelerin yükümlülüklerinin ifa edilmesi gereği projeye yapılan yatırımlardan kaynaklı zararları tazmin etmesi gerektiği belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

Davalı idareler tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'UN DÜŞÜNCESİ  : Proje konusu yerin seçimi konusunda bir yükümlülüğü bulunmayan EPDK'nın talep edilen zararlardan kaynaklı olarak kusurunun bulunmadığı, dolayısıyla doğan zarardan sorumlu tutulmayacağı anlaşıldığından, temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği; bununla birlikte projeye yönelik fizibilite raporu hazırlama ve doğabilecek zararları öngörme hususunda davacı şirketin kusuru olsa da DSİ'nin ilana çıktığı projenin yapılacağı yer konusunda inceleme ve araştırma yapmasının gerektiği, ayrıca fizibilite raporlarının değerlendirilmesi bakımından da DSİ'nin sorumlu olduğu anlaşıldığından, davalı DSİ ve davacının doğan zararlardan birlikte sorumlu olduğu ve müterafik kusurlu oldukları sonucuna varıldığından, DSİ açısından kusur incelemesi aşaması geçildikten sonra davacının talep ettiği tazminat kalemlerinin zararla illiyet bağı ve tazminat miktarının hesaplanması noktasında inceleme yapılarak hukuki değerlendirme yapılması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
	ESAS YÖNÜNDEN:
	MADDİ OLAY : 
	Van ili, Gürpınar ve Edremit ilçeleri sınırları dahilinde gerçekleştirilmesi planlanan "Köprüler-Gem HES Projesi" ilk kez DSİ tarafından yaptırılan 1967 tarihli "Van-Engil Projesi" adı altında ve kapsamında planlanmış ve raporlanmıştır. 2003 yılında dava konusu proje DSİ tarafından ilana çıkarılmış, projeye yapılan başvuru sonucunda verilen üretim lisansı EPDK tarafından proje aşamalarında yaşanan gecikmeler nedeniyle 26/03/2009 tarihinde sonlandırılmıştır.
	...tarih ve ... sayılı karar ile Şamran Kanalı, Diyarbakır Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulu tarafından "korunması gerekli kültür varlığı" olarak tescil edilmiştir.
	27/05/2010 tarihinde proje tekrar DSİ tarafından ilana çıkarılmış, yapılan 2 başvuru içerisinde davacı şirketin başvurusu uygun bulunarak davacı 12/08/2010 tarihinde projeyi yapmak üzere su kullanım anlaşması yapmaya hak kazanmış, 23/08/2010 tarihinde DSİ, davacının başvurusunun uygun bulunduğunu, lisans alması uygun bulunursa şirket ile su kullanım anlaşması imzalanacağını EPDK'ya bildirmiş, davacı şirket 15/09/2010 tarihinde EPDK'ya elektrik üretim lisansı verilmesi talebiyle başvuruda bulunmuştur.

EPDK, ... Elektrik Dağıtım A.Ş.'nin ve TEİAŞ Genel Müdürlüğü'nün bağlantı ve sistem kullanımı hakkındaki görüşlerini aldıktan sonra, 12/05/2011 tarihinde, 90 gün içerisinde su kullanım hakkı anlaşmasının imzalanması, teminat mektubunun sunulması ve Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) Yönetmeliği kapsamında gerekli kararlarının ibraz edilmesi şartlarıyla davacı şirkete söz konusu projeye ilişkin 48 ay tesis tamamlama süresi ile 49 yıl süreli üretim lisansı verilmesini uygun bulmuş, bunun üzerine davacı tarafından "ÇED kapsam dışı" kararı EPDK'ya sunulmuş ve 13/07/2011 tarihinde DSİ ile su kullanım hakkı anlaşması imzalanmıştır.
	06/10/2011 tarihinde EPDK tarafından davacıya verilen elektrik üretim lisansı ile inşaat öncesi sürecin 16/02/2013 tarihinde, kamulaştırma sürecinin 02/05/2014 tarihinde, tesis tamamlama sürecinin ise 06/10/2015 tarihinde sona ermesi öngörülmüştür.
	29/06/2012 tarihinde Şamran Kanalı, Van Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu tarafından, 1. derece arkeolojik sit alanı olarak belirlenmiş, 15/08/2013 tarihinde ise kanalın iki ucundan 10 metrelik bir alan sit sınırı olarak belirlenmiştir.
	Davacı şirketin yapılan projenin Şamran Kanalı'na zarar verip vermeyeceğini sorması üzerine, Van Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu söz konusu projenin Şamran Kanalı'nın dokusuna zarar verdiğinden bahisle uygun olmadığına ilişkin... tarih ve ... sayılı işlemi tesis etmiş, bu işlemin iptali istemiyle davacı şirket tarafından açılan davanın, ... İdare Mahkemesi'nce ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararla "(...) projenin korunması gereken kültür varlığı olarak tescil edilen yeri üç yerden kestiği ve dokusuna zarar vereceği gerçeği karşısında söz konusu projenin onaylanmasında kamu yararı bulunmadığı" gerekçesiyle reddine karar vermiş, söz konusu karar temyiz edilmeyerek kesinleşmiştir.
	Bunun üzerine, davacı şirket 02/03/2016, 10/05/2016, 01/06/2016, 25/04/2017 tarihli başvurularla, üretim lisansının sonlandırılmasını ve teminatın iadesini EPDK'dan talep etmiş, ... tarih ve ... sayılı Kurul kararıyla, Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu'nun kararı çerçevesinde davacının sunmuş olduğu gerekçenin mücbir sebep olarak kabul edilmesine, tesis tamamlama süresinin 19 ay ek süre verilerek 06/05/2017 olarak tadil edilmesine, davacı şirkete verilen üretim lisansının şirketin talebi doğrultusunda sona erdirilmesine ve davacının sunduğu teminat mektubunun iade edilmesine karar verilmiştir.
	23/06/2017 tarihinde EPDK tarafından söz konusu lisansın sona erdirildiği DSİ'ye bildirilmiş, bunun üzerine DSİ su kullanım hakkı anlaşmasının hükümsüz kaldığını 10/07/2017 tarihinde davacı şirkete bildirmiştir.
	23/08/2017 tarihli başvuruyla, davacı EPDK'dan söz konusu proje nedeniyle yapmak zorunda kaldığı 761.918,76-TL'nin ve fer'ilerinin tazminini talep etmiş, bu başvurunun ... tarih ve ...sayılı Kurul kararıyla reddi üzerine bakılmakta olan dava açılmıştır.
	İLGİLİ MEVZUAT: