muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/22389, Karar No: 2015/7426, Tarih: 09.04.2015

**5. Hukuk Dairesi         2014/22389 E.  ,  2015/7426 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İstanbul Anadolu 30. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 13/05/2014

NUMARASI : 2013/423-2014/200

Taraflar arasındaki yargılamanın iadesi ve hükmün iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Talebin reddine dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, talepte bulunan Ç.. B.. vekilince verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R -

Talep, yargılamanın iadesi ve hükmün iptali istemine ilişkindir.

Mahkemece, talebin reddi ile önceki hükmün aynen muhafazasına karar verilmiş; hüküm, talepte bulunan Ç.. B.. vekilince temyiz edilmiştir.

Dosyada bulunan kanıt ve belgelerden; yargılamanın iadesi talebinde bulunan idare vekilinin bu isteğinin HUMK'nun 445.maddesinde sayılan sebeplerden hiçbirisine uymadığı anlaşılmış olup, talebin reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Talepte bulunan Ç.. B.. vekilinin temyiz itirazları yerinde olmadığından usul ve yasaya uygun hükmün ONANMASINA, peşin alınan temyiz ve temyize başvurma harçlarının Hazineye irad kaydedilmesine, 09.04.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/937, Karar No: 2023/2919, Tarih: 10.05.2023

**8. Hukuk Dairesi         2023/937 E.  ,  2023/2919 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi

SAYISI : 2016/52 E., 2018/9 K.

KARAR : Davanın reddine

Taraflar arasındaki kadastro tespitine itiraz davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın Asli müdahiller ... ve arkadaşları vekili ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairenin 11.02.2022 tarihli ve 2021/13422 Esas, 2022/1102 Karar sayılı ilamı ile İlk Derece Mahkemesi kararının onanmasına karar verilmiştir.

Davalı ... vekili tarafından Dairece verilen kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla; kesinlik, süre ve diğer usul eksiklikler yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, karar düzeltme dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

Dosya muhtevasına, dava evrakı ile tutanaklar münderecatına, Yargıtay ilâmında açıklanan gerektirici sebeplere göre yerinde olmayan ve 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 440 ıncı maddesinde yazılı hallerden hiçbirisine uymayan karar düzeltme isteminin REDDİNE,

1086 sayılı Kanun'un 442 nci maddesi uyarınca takdiren 1.470,00 TL para cezasının karar düzeltme isteyenden alınarak Hazineye irad kaydına,

168,30 TL peşin harcın red harcına mahsubu ile kalan 206,80 TL'nin karar düzeltme isteyen davalı ...'ten alınmasına,

10.05.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/8907, Karar No: 2017/7245, Tarih: 25.12.2017

**10. Ceza Dairesi         2014/8907 E.  ,  2017/7245 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkeme : Ağır Ceza Mahkemesi

Suç : Uyuşturucu madde ticareti yapma

Hüküm : Değişen suçun vasfına göre kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçundan verilen tedavi ve denetimli serbestlik tedbirine uyulmaması üzerine mahkûmiyet

Dosya incelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun şekilde oluşan inanç ve takdirine, incelenen dosya içeriğine göre diğer temyiz itirazlarının reddine, ancak;

Mevcut belge ve deliller, hükümden sonra 28.06.2014 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6545 sayılı Kanun'un 68. maddesi ile değiştirilen TCK'nın 191. maddesinin 5. fıkrası ve aynı Kanun'un 85. maddesi ile eklenen 5320 sayılı Kanun'un geçici 7. maddesinin, olaya tatbik kabiliyeti bulunup bulunmadığının tesbiti açısından yeterli görülmediğinden, öncelikle, sanık hakkında kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçundan dolayı, bu suç tarihinden önce açılmış başka bir dava olup olmadığı araştırılıp, varsa; sanığın bu suçu diğer davaya konu olan suç nedeniyle verilen tedavi ve/veya denetimli serbestlik tedbirinin infazı sırasında işleyip işlemediği belirlendikten sonra;

a) Sanık bu suçu, daha önce işlediği suçtan dolayı yapılan kovuşturma aşamasında hükmolunan tedavi ve/veya denetimli serbestlik tedbirinin infazı sırasında işlemiş ise, 6545 sayılı Kanun'un 68. maddesi ile değiştirilen TCK'nın 191. maddesinin 5. fıkrasında öngörülen “Erteleme süresi zarfında kişinin kullanmak için tekrar uyuşturucu veya uyarıcı madde satın alması, kabul etmesi veya bulundurması ya da uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanması, dördüncü fıkra uyarınca ihlâl nedeni sayılır ve ayrı bir soruşturma ve kovuşturma konusu yapılmaz” hükmü uyarınca, ikinci suçtan açılan bu davanın kovuşturma şartının ortadan kalkması nedeniyle, CMK'nın 223. maddesinin 8. fıkrası uyarınca “davanın düşmesine” karar verilmesinde,

b) Sanık hakkında, bu suç tarihinden önce, aynı suçtan açılmış başka dava yoksa veya sanık bu suçu daha önce işlediği suçtan dolayı verilen tedavi ve/veya denetimli serbestlik tedbirinin infazı sırasında işlemiş değilse, bu suç nedeniyle tedavi ve/veya denetimli serbestlik tedbiri uygulandıktan sonra, yükümlülüklerini ihlal eden sanık hakkında, 6545 sayılı Kanun'un 85. maddesi ile 5320 sayılı Kanun'a eklenen geçici 7. maddenin 3. fıkrası uyarınca, yargılamaya devam olunarak, suç tarihi itibarıyla, TCK'nın 191. maddesi çerçevesinde bir karar verilmesinde,

Zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, sanığın temyiz itirazları bu nedenle yerinde görülmüş olduğundan, hükmün BOZULMASINA, 25.12.2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/2027, Karar No: 2019/5701, Tarih: 23.05.2019

**5. Ceza Dairesi         2017/2027 E.  ,  2019/5701 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

KATILANLAR : ..., ..., ...

SUÇ : Nitelikli zimmet, özel belgede sahtecilik

HÜKÜM : Zimmet suçundan beraat, kamu görevlisinin resmi belgede sahteciliği suçundan mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

Sanık hakkında zimmet ve özel belgede sahtecilik suçlarından kamu davası açıldığı, 3628 sayılı Yasanın 17 ve 18. maddelerine göre İçişleri Bakanlığının zimmet suçunun zarar göreni olduğu, bu itibarla CMK'nın 234/1-b maddesi gereğince kovuşturma evresinde sahip olduğu davaya katılma ve öteki haklarını kullanabilmesi için adı geçen Bakanlığın dava ve duruşmalardan haberdar edilmesi gerektiği, diğer yandan aynı Kanunun 260/1. maddesine göre kamu davasından haberdar edilmemiş bulunup da katılan sıfatını alabilecek surette suçtan zarar görmüş olanların kanun yollarına başvurma haklarının bulunduğu gözetilerek hükmün bildirilmesinin gerektiği, ancak dosyada ilgili Bakanlık ile ... köyü tüzel kişiliğinin duruşmadan haberdar edildiklerine ilişkin bilgi ve belgelere rastlanmadığı anlaşıldığından, davanın ilgililere haber verildiğini ve hükmün tebliğ edildiğini gösteren bilgi ve belgeler var ise dosya içine konulmasından, aksi halde hükmün yöntemine uygun olarak sanığın muhtarlık görevi sona ermiş ise halen görevli olan muhtara, köy muhtarlığı görevi devam ediyorsa Köy Kanununun 33/b maddesi uyarınca köy derneğince seçilecek köy tüzel kişiliğini temsile yetkili kişiye ve İçişleri Bakanlığına tebliğinin sağlanarak alınacak tebligat parçaları ile bunlara dair belgelerin eklenmesinden ve temyiz vaki olursa bu hususta ek tebliğname düzenlenmesinden sonra iade edilmek üzere esası incelenmeyen dosyanın mahalline gönderilmesi için Yargıtay C.Başsavcılığına TEVDİNE, 23/05/2019 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/3841, Karar No: 2024/5131, Tarih: 24.09.2024

**1. Hukuk Dairesi         2024/3841 E.  ,  2024/5131 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2020/1704 E., 2022/2198 K.

HÜKÜM/KARAR : Kabul / Esastan Ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : Gevaş Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2019/2 E., 2019/229 K.

Taraflar arasındaki kadastro öncesi nedene dayalı tapu iptali ve isteğine ilişkin davadan dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılması ve davanın yeniden görülmesi için Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi tarafından kaldırma kararına uyularak yapılan yargılama sonucunda davanın kabulüne karar verilmiş, hükmün davalı Hazine vekili ile davalı ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalı ... Başkanlığının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, bilahare 06.12.2022 tarihli ek karar ile davalı Hazinenin de hükmü istinaf ettiği, ancak asıl kararda Hazinenin istinaf başvurusunun sehven incelenmediği belirtilerek aynı gerekçe ile davalı Hazine temsilcisinin istinaf başvurusunun da esastan reddine hükmedilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı ...; irsen intikal, hibe ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine tutunarak çekişmeli 112 ada 58 parsel sayılı taşınmaza yönelik olarak tapu iptali ve tescili isteğinde bulunmuştur.

II. CEVAP

Davalılar davaya cevap vermemiş, aşamalarda ise davanın reddini savunmuşlardır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Gevaş Asliye Hukuk Mahkemesinin 21.11.2017 tarihli ve 2017/1 Esas, 2017/376 Karar sayılı kararıyla; davacının iddiasına konu taşınmaz bölümlerinin mera vasfında olmadığı ve bu taşınmaz bölümleri üzerinde davacı yararına zilyetlikle iktisap koşullarının oluştuğu gerekçesiyle davanın kabulü ile çekişmeli 112 ada 58 parsel sayılı taşınmazın 28.07.2017 havale tarihli fen bilirkişi raporunda ve ekli krokide (A) harfiyle gösterilen 214,92 metrekare, (B) harfiyle gösterilen 538,23 metrekare ve (C) harfiyle gösterilen 303,00 metrekare yüz ölçümündeki bölümlerinin tapu kayıtlarının iptali ile davacı adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı Hazine ile davalı ... tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

B. Kaldırma Kararı

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı Hazine ile davalı ... tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

B. Kaldırma Kararı

Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesinin 05.12.2018 tarihli ve 2018/573 Esas, 2018/2038 Karar sayılı kaldırma kararında özetle; "... zilyetliğin ilk başlama tarihi net olarak saptandıktan sonra, dava ve ayrıca kadastro tespitinin kesinleşme tarihinden geriye doğru en az üç ayrı tarihte çekilmiş ve zilyetlikle iktisap evresine ilişkin yüksek çözünürlüklü hava fotoğraflarının Harita Genel Müdürlüğünden temin edilmesi, komşu taşınmazların tamamının kadastro tutanakları ve dayanak belgelerin ilk tesislerinden itibaren tüm tedavülleriyle birlikte getirtilmesi ve ardından dava konusu taşınmazlar başında yeniden keşif yapılarak keşif sırasında dinlenilecek kadastro tespit bilirkişileri, davada yararı bulunmayan komşu köy ve mahallelerde ikamet eden yerel bilirkişiler ve taraf tanıklarına taşınmazın öncesinin ne olduğu, taşınmaz üzerinde zilyetliğin bulunup bulunmadığı, varsa hangi tarihte ve ne zaman başladığı, imar-ihya edilip edilmediği, edilmişse imar-ihyanın tamamlandığı ve tarımsal amaçlı üretimin ne zaman başladığı, taksim olgusunun var olup olmadığı hususları etraflıca sorularak maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılması, varsa komşu taşınmazlara uygulanan kayıtların dava konusu taşınmaz yönünü ne okuduğunun saptanması, jeodozi ve fotogrametri mühendisine hava fotoğrafları üzerinde stereoskopik inceleme yaptırılarak imar-ihyanın hangi tarihte başlayıp hangi tarihte tamamlandığı hususlarının belirlenmesine çalışılması, zirai bilirkişiden zilyetliğin başlangıcı ve sürdürülüş biçimi ve kullanım durumunu kuşkuya yer bırakmayacak biçimde belirleyen raporlar alınması, HMK'nın 290/2. maddesi uyarınca birlikte keşfe götürülecek bir fotoğrafçı aracılığıyla taşınmaz ve çevresinin yakın plan ve panoramik fotoğrafları çektirilip Mahkemece onaylandıktan sonra dosya arasına konulması, ondan sonra toplanan ve toplanacak olan tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiği..." gereğine değinilmiştir.

C. İlk Derece Mahkemesince Kaldırma Kararı Sonrasında Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesince kaldırma kararına uyularak yapılan yargılama sonucunda; davacının iddiasına konu taşınmaz bölümlerinin mera vasfında olmadığı ve bu taşınmaz bölümleri üzerinde davacı yararına zilyetlikle iktisap koşullarının oluştuğu gerekçesiyle davanın kabulü ile çekişmeli 112 ada 58 parsel sayılı taşınmazın 04.09.2019 havale tarihli fen bilirkişi raporunda ve ekli krokide (A) harfiyle gösterilen 214,92 metrekare, (B) harfiyle gösterilen 538,23 metrekare ve (C) harfiyle gösterilen 303,00 metrekare yüz ölçümündeki bölümlerinin tapu kayıtlarının iptali ile davacı adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiştir.

Ç. Kaldırma Kararı Sonrası İlk Derece Mahkemesi Kararına Karşı İstinaf Yoluna Başvuranlar

Ç. Kaldırma Kararı Sonrası İlk Derece Mahkemesi Kararına Karşı İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı Hazine ile davalı ... tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

D. İstinaf Nedenleri

1. Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının zilyetlik iddiasını ispat edemediğini, farklı tarihlere ait hava fotoğraflarının incelenmesi sonucunda verilen rapora göre taşınmazın kullanım durumu itibariyle zamanla değişkenliklerin oluştuğunu ve zilyetliğin süreklilik arz etmediğini, davanın zamanaşımına uğradığını, taşınmazın mera kaydının olduğunu, mera tahsis belgelerinin bulunmasına rağmen özel kişi lehine tescil kararı verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, TMK'nın 713. maddesinde yer alan iktisap şartlarının ve imar- ihya koşullarının oluşmadığını, mahalli ve tespit bilirkişileri ile tanık beyanlarının çeliştiğini, bilirkişi raporunun eksik ve hüküm kurmaya elverişsiz olduğunu ileri sürerek hükmün kaldırılmasını ve yeniden yargılama yapılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2. Davalı Hazine temsilcisi istinaf dilekçesinde özetle; yapılan keşif ve alınan bilirkişi raporlarının hüküm kurmaya elverişli olmadığını, davacı yararına zilyetlikle kazanım koşullarının gerçekleşmediğini, komşu parsellere ilişkin tapu kayıtlarının tüm tedavülleri ile getirtilip uygulanmadığını ileri sürerek hükmün kaldırılmasını istemiştir.

E. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 17.11.2022 tarihli kararı ile kaldırma ilamında belirtilen eksikler uyarınca yazılı şekilde araştırma yapılmak suretiyle davacı yararına kazanım koşullarının oluştuğu belirtilerek davanın kabulüne dair verilen kararda isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle davalı ... Başkanlığının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, bilahare 06.12.2022 tarihli ek karar ile davalı Hazinenin de hükmü istinaf ettiği, ancak asıl kararda Hazinenin istinaf başvurusunun sehven incelenmediği belirtilerek aynı gerekçe ile davalı Hazine temsilcisinin istinaf başvurusunun da esastan reddine hükmedilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... vekili, istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, kadastro öncesi nedene dayalı tapu iptali ve tescili isteğine ilişkin ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14. ve 16.maddeleri,

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 713/1. maddesi.

3. Değerlendirme

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... vekili, istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, kadastro öncesi nedene dayalı tapu iptali ve tescili isteğine ilişkin ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14. ve 16.maddeleri,

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 713/1. maddesi.

3. Değerlendirme

1. Van ili, Gevaş ilçesi, Aydınocak Mahallesi çalışma alanında bulunan kök 112 ada 56 parsel sayılı taşınmaz mera vasfıyla sınırlandırılmış, bilahare dava dışı gerçek kişi tarafından açılan dava sonucunda hükmen ifraz edilmiş, ifrazen tesis edilen çekişmeli 112 ada 58 parsel sayılı taşınmaz mera vasfıyla mahsus siciline kaydedilmiştir.

2. Mahkemece yazılı şekilde, dava konu taşınmaz bölümlerinin özel mülkiyete konu yerlerden olduğu ve davacı yararına zilyetlikle kazanım koşullarının oluştuğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş ise de varılan sonuç usul ve yasaya uygun düşmemektedir.

3. Dosya kapsamına göre dava konusu taşınmazın mera vasfıyla sınırlandırıldığı anlaşılmaktadır. Bilindiği üzere meralar, mülkiyeti Hazineye, kullanım hakkı köy ya da kasaba halkına ait, hayvanların otlatılması ve otundan yararlanılması için tahsis edilen veya kadimden beri bu şekilde kullanılan kamu orta malı niteliğindeki taşınmazlardır. Meraların ve öncesi mera olan taşınmazların üzerlerinde sürdürülen zilyetliğin süresi ne olursa olsun kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği yoluyla mülk edinilmeleri mümkün değildir. Öte yandan, kural olarak objektif nitelikteki eylemli duruma aykırı düşen subjektif nitelikteki yerel bilirkişi ve tanık sözleri ile bilirkişi raporlarına değer verilmesi olanaksızdır.

4. Somut olayda; mahallinde taşınmaz başında alınan görüntülere göre çekişmeli bölümler üzerinde meraya has bitki varlığının bulunduğu, hatta yer yer ana kayanın yüzeyde gözlendiği, taş unsurunun toprak unsuruna galip geldiği, davacının iddiasına konu bölümler ile taşınmazın kalanı arasında ayırıcı unsura tesadüf edilmediği, şu halde davacının kullandığı bölümlerin meradan sökülerek elde edildiği kuşkusuzdur. Tüm bunlardan bağımsız olarak davacının iddiaya konu bölümler üzerine yapı inşa etmek dışında bir zilyetliğinin bulunmadığı, bu nitelikte bir zilyetliğin ekonomik amaca uygun olmadığı da açıktır. Bu verilere göre, hükme dayanak yapılan yerel bilirkişi ve tanık sözleri ile uzman ziraat mühendisi bilirkişinin dava konusu taşınmazların mera olmadığı yolundaki raporunun yasal bir dayanağı bulunmamaktadır. Hal böyle iken, davanın reddine karar verilmesi gerekirken maddi gerçekliğe aykırı yerel bilirkişi ve tanık sözleri ile bilirkişi raporlarına itibar edilerek yazılı şekilde davanın kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Davalı ... vekilinin yerinde görülen temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davalı Belediyeye iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

24.09.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/3661, Karar No: 2016/3106, Tarih: 29.02.2016

**21. Hukuk Dairesi         2016/3661 E.  ,  2016/3106 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, davalı işverene ait işyerinde geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, davanın usulden reddine karar vermiştir.

Hükmün davalı şirket vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

Dava, hizmet süresinin tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, yetkisizlik kararı verilmiştir.

Uyuşmazlık, yetkili mahkemenin belirlenmesi noktasında toplanmaktadır.

5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 5. maddesinde işçi-işveren arasındaki uyuşmazlıklara ilişkin kesin yetki kuralı düzenlenmiş olup Kanun'un 1/B bendinde "İşçi Sigortaları Kurumu ile sigortalılar veya yerine kaim olan hak sahipleri arasındaki uyuşmazlıklardan doğan itiraz ve davalara da bakarlar" hükmü doğrultusunda 5510 sayılı Kanun'dan kaynaklanan davalar İş Mahkemesinde görülmekle birlikte Kurumun taraf olduğu uyuşmazlıklarda yetkili mahkemenin neresi olacağına dair Kanun'da açık bir düzenleme bulunmamaktadır.

5521 sayılı Yasa'nın 15. maddesinde bu Kanunda sarahat bulunmayan hallerde Hukuk Muhakemeleri Usulü Kanunu hükümlerinin uygulanacağı hükmü yer almaktadır.

01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 447/2.maddesine göre "Mevzuatta, yürürlükten kaldırılan 18.6.1927 tarihli ve 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununa yapılan yollamalar, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun bu hükümlerin karşılığını oluşturan maddelerine yapılmış sayılır" hükmü gereğince genel yetki kuralı dışında düzenleme öngörülmemiş olması karşısında 6100 sayılı HMK'da yer verilen özel yetkiye ilişkin düzenlemelerin İş Mahkemelerinin yetkisinin belirlenmesinde dikkate alınması gerektiği ortadadır.

6100 sayılı HMK 6/1. maddesi genel yetki kuralını düzenlemekte olup; "Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir." denilmektedir. Tüzel kişilere karşı açılacak davalarda yetkili mahkeme tüzel kişinin ikametgahının (merkezinin) bulunduğu yer mahkemesidir. (6102 s. TTK. 213., 339., ve 576. maddeleri) HMK. 14. maddesi ise, bir şubenin işlemlerinden doğan davalarda, o şubenin bulunduğu yer mahkemesinin de yetkili olabileceğini hüküm altına almıştır.

Yukarıda anlatılanlar ışığında; hizmet tespiti davalarında şu dört yer yetkili sayılır. Birincisi, 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 5. maddesi gereğince işin (hizmetin) yapıldığı yer mahkemesi, ikincisi, yine İş Mahkemeleri Kanunu'nun 5. maddesi ile genel yetki kuralını düzenleyen 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 6. maddesi gereğince işverenin (davalının) ikametgahı mahkemesi, üçüncüsü, genel yetki kuralını düzenleyen 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 6. maddesi ile... Güvenlik Kurumu'nun merkezi bulunduğundan... mahkemeleri, dördüncüsü ise, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 14. maddesi gereğince hizmetin geçtiği yerin bağlı olduğu ... Kurumu şubesinin bulunduğu yer mahkemesidir. Davacı, seçimlik hakkını kullanarak belirtilen yer mahkemelerinden herhangi birinde dava açarsa, yetkisizlik kararı verilmemesi ve işin esasına girilmesi gerekir.

Yetkinin kamu düzenine ilişkin olmadığı hallerde yetki itirazı cevap dilekçesi ile birlikte ileri sürülmelidir. (HMK m.116 ve 117) Kesin yetki kuralı bulunmadığı durumlarda, hâkim re'sen yetkisizlik kararı veremez.

Hal böyle olunca Mahkemece, somut olayda, yetkinin kamu düzenine ilişkin olmadığı ve kesin yetkinin bulunmadığı, davalı şirketçe usulüne uygun olarak yapılan yetki itirazında dosyanın yetkili ... İş Mahkemelerine gönderilmesi talep edildiği gözetilerek; bu yönde bir karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile dosya Araç Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmek üzere re'sen yetkisizlik kararı verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde davalı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine

29.02.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.