muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Danıştay — Esas No: 2023/1711, Karar No: 2025/1177, Tarih: 12.03.2025

Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI	  : Davalı idare tarafından, uyuşmazlık konusu ihalenin pazarlık usulüyle yapılabilmesi için 4734 sayılı Kanun'un 21/b maddesinde belirtilen şartların sağlandığı, davacının dava açmadan önce tüketilmesi zorunlu olan şikayet ve itirazen şikayet başvurularında bulunmaksızın doğrudan yargı yoluna başvurmasının hukuka aykırı olduğu, davacının ihale ile doğrudan hiçbir ilgisinin bulunmadığı, dava konusu işlemle arasındaki menfaat ilişkisini ortaya koyamadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI	: Davacı tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
USUL YÖNÜNDEN:
MADDİ OLAY : 
Kestel Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğünce 12/10/2022 tarihinde 4734 sayılı Kanun'un 21. maddesinin (b) bendi uyarınca pazarlık usulü ile "Kestel Vani Mehmet Mahallesi Gençlik Merkezi Yapılması ile Kestel Kent Meydanı (Meydan Kestel) Çevre Düzenlemesi Yapım İşi" ihalesi gerçekleştirilmiştir.
	Davacı tarafından, söz konusu ihaleden 03/11/2022 tarihinde EKAP üzerinden haberdar olunduğu belirtilerek, ihalenin pazarlık usulü ile yapılmasının hukuka aykırı olduğu iddiasıyla ihalenin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinde, iptal davaları, idari işlemler hakkında menfaatleri ihlal edilenler tarafından, tam yargı davaları ise idari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafından açılan davalar olarak tanımlanmış; 14. maddesinin üçüncü fıkrasının (c) bendinde, dava dilekçelerinin, diğer ilk inceleme konuları yanında ehliyet yönünden de inceleneceği; altıncı fıkrasında, ehliyet hususunun davanın her safhasında dikkate alınacağı kurala bağlanmış; aynı Kanun'un 15. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde ise, 14. maddenin 3/c, 3/d ve 3/e bentlerinde yazılı hallerde davanın reddine karar verileceği belirtilmiştir. 
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun "İhaleye katılımda yeterlik kuralları" başlıklı 10. maddesinde, "İhaleye katılacak isteklilerden, ekonomik ve malî yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenmesine ilişkin olarak aşağıda belirtilen bilgi ve belgeler istenebilir:
(...)
	b) Mesleki ve teknik yeterliğin belirlenmesi için; 
	(...)
	2) İstekli tarafından kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;
	a) Son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan yapım işleri ile kabul işlemleri tamamlanan yapımla ilgili hizmet işleriyle ilgili deneyimi gösteren belgeler,

(...)
	b) Mesleki ve teknik yeterliğin belirlenmesi için; 
	(...)
	2) İstekli tarafından kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;
	a) Son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan yapım işleri ile kabul işlemleri tamamlanan yapımla ilgili hizmet işleriyle ilgili deneyimi gösteren belgeler,
	b) Son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan yapım işleri ile kabul işlemleri tamamlanan yapımla ilgili hizmet işlerinde sözleşme bedelinin en az %80'i oranında denetlenen ya da yönetilen işlerle ilgili deneyimi gösteren belgeler, 
	(...)
	İhale konusu işin niteliğine göre yukarıda belirtilen bilgi veya belgelerden hangilerinin yeterlik değerlendirmesinde kullanılacağı, ihale dokümanında ve ihale veya ön yeterliğe ilişkin ilân veya davet belgelerinde belirtilir. (...)" kuralına yer verilmiştir.	
 Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin “İstenecek belgeler” başlıklı 30. maddesinde, ekonomik ve mali yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliğin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere aday veya isteklilerden istenecek belgelere ilişkin olarak, "Yaklaşık maliyetine bakılmaksızın aday veya isteklinin teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler ile iş deneyim belgesinin" her ihalede istenilmesinin zorunlu olduğu; "İş deneyimini gösteren belgeler" başlıklı 39. maddesinde, aday veya isteklilerden, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt ettikleri, ihale konusu iş veya benzer işlerdeki deneyimlerini tevsik etmeleri için iş deneyim belgesi istenilmesinin zorunlu olduğu; "İş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili kurum ve kuruluşlar" başlıklı 43. maddesinin 2. fıkrasında, gerçek kişilere veya 1. fıkrada sayılanlar dışındaki tüzel kişilere gerçekleştirilen işler için belediye sınırları veya mücavir alan içinde ilgili belediye tarafından, belediye sınırları veya mücavir alan dışında il özel idaresi tarafından iş deneyim belgelerinin düzenleneceği kurala bağlanmıştır.
İhaleye ait İdari Şartname'nin 7.5. maddesinde, ihale kapsamında sunulması istenilen mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterlerin sayıldığı, söz konusu maddede isteklinin yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ve teklif edilen bedelin %50'sinden az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulmasının zorunlu olduğunu belirtilmiş; 7.6. maddesinde, Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği'nde yer alan BIII Grubu işlerin benzer iş olarak kabul edileceği düzenlemesi yer almıştır.
 Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği'nin eki Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Listesinde "(B) ÜSTYAPI (BİNA) İŞLERİ" bölümünde "III. GRUP: BİNA İŞLERİ" 1. BII. Grup işler, 2. BI. ve BII. Grubu işlerin dışındaki bina işleri olarak belirtilmiştir.  
	HUKUKİ DEĞERLENDİRME:

Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği'nin eki Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Listesinde "(B) ÜSTYAPI (BİNA) İŞLERİ" bölümünde "III. GRUP: BİNA İŞLERİ" 1. BII. Grup işler, 2. BI. ve BII. Grubu işlerin dışındaki bina işleri olarak belirtilmiştir.  
	HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 
	2577 sayılı  Kanun'un 2. maddesinde, iptal davaları, idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan davalar olarak tanımlanmıştır.
Yargı kararlarında ve doktrinde "menfaat" kavramının davacı ile iptalini istediği idari işlem arasındaki bağı, ilgiyi ifade ettiği belirtilmekte ve idari işlem ile dava açan kişi arasında meşru, güncel ve ciddi bir alaka söz konusu ise, davada menfaat bağının bulunduğu kabul edilmektedir. İptal davalarında davacı olabilmek için subjektif bir hakkın ihlal edilmesi şartı aranmamakta, menfaat ihlali yeterli sayılmaktadır.
	İptal davasının gerek anılan maddede, gerek içtihat ve doktrinde belirtilen hukuki nitelikleri göz önüne alındığında, idare hukuku alanında tek taraflı irade açıklamasıyla kesin ve yürütülmesi zorunlu nitelikte tesis edilen idari işlemlerin, bu idari işlemle meşru, kişisel ve güncel bir menfaat alakası kurabilenler tarafından iptal davasına konu edilebileceğinin kabulü gerekmektedir.
	Yapım işleri ihalelerinde, isteklilerin ekonomik ve mali yeterliğinin belirlenmesine ilişkin olarak 4734 sayılı Kanun'un 10. maddesinde hangi bilgi ve belgelerin istenebileceği belirtilmiş; Kanun’da sayılan bilgi ve belgelerin şekil ve içeriklerine ilişkin şartlara ise Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nde yer verilmiştir. 
İhaleye ait İdari Şartname'nin 7.5. maddesinde, ihale kapsamında sunulması istenilen mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler sayılmış, söz konusu maddede isteklinin yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ve teklif edilen bedelin %50'sinden az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulmasının zorunlu olduğu belirtilmiş olup, 7.6. maddesinde de, dava konusu ihalede  Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği'nde yer alan "BIII Grubu" işlerin benzer iş olarak kabul edileceği belirtildiğinden, aday veya isteklilerin "BIII Grubu" işlerden elde ettiği bir iş deneyim belgesine sahip olması ve bunu ihalede sunması gerektiği açıktır.
Davacı tarafından dava açmaktaki menfaati, dava dilekçesinde "... inşaat ve çevre düzenleme işleri bütün belediyelerde açık ihale usulü ile ihale edilmektedir. Müvekkil de bu ihalelere katılmaktadır." şeklinde ifade edilmiş ve Mahkemece yalnızca davacının anılan beyanı esas alınarak dava açma ehliyetinin bulunduğundan bahisle işin esası incelenerek karar verilmiştir.

Davacı tarafından dava açmaktaki menfaati, dava dilekçesinde "... inşaat ve çevre düzenleme işleri bütün belediyelerde açık ihale usulü ile ihale edilmektedir. Müvekkil de bu ihalelere katılmaktadır." şeklinde ifade edilmiş ve Mahkemece yalnızca davacının anılan beyanı esas alınarak dava açma ehliyetinin bulunduğundan bahisle işin esası incelenerek karar verilmiştir.
Dairemizin 26/11/2024 tarihli ara kararı ile davacıdan, dava konusu ihaleye katılma yeterliği olup olmadığı hususunun anlaşılabilmesi için Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği'nde yer alan B-III Grubu işlerde iş deneyim belgesine sahip olunduğunu tevsik edecek bilgi ve belgeler istenilmiş olmasına rağmen davacı tarafından, kendisine verilen süre içerisinde ara kararında belirtilen hususlara ilişkin olarak herhangi bir bilgi ve belge sunulmadığı görülmüştür.
Bu durumda, davacının ihale konusu alanda faaliyet gösterdiği iddiasını doğrulayacak herhangi bir belgenin dosyaya ibraz edilmediği, bir başka ifade ile bu iddialara dayalı olarak ihale işleminin iptalini istemenin davacının faaliyet sahası ile ilgili olduğunun ve menfaatini ne şekilde etkilediğinin ortaya konulamadığı dikkate alındığında, davacının bakılan davayı açmakta menfaatinin bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla, davanın ehliyet yönünden reddine karar verilmesi gerekirken, esası incelenmek suretiyle verilen dava konusu işlemin iptaline ilişkin kararda usul kurallarına uygunluk görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
	Açıklanan nedenlerle;
	1. Davalının temyiz isteminin kabulüne;
	2. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
	3. Davanın 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14/3-c ve 15/1-b maddeleri uyarınca EHLİYET YÖNÜNDEN REDDİNE,
4. Ayrıntısı aşağıda gösterilen ...-TL ilk derece yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5. Toplam ...-TL temyiz yargılama gideri ile Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ...-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine,
6. Posta giderleri avansından artan tutarın taraflara iadesine,
7. Dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
	8. 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 12/03/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Danıştay — Esas No: 2023/13718, Karar No: 2025/1561, Tarih: 12.03.2025

"İçtihat Metni"
               T.C.
D A N I Ş T A Y
 DÖRDÜNCÜ DAİRE  
Esas   No : 2023/13718
Karar No : 2025/1561                                                                   
TEMYİZ EDEN (DAVALILAR): 1- ... İl Özel İdaresi	
VEKİLİ	: Av. ...
 2- MÜDAHİL (DAVALI YANINDA): ... İnşaat Taahhüt İnşaat Malzemeleri Mühendislik Akaryakıt Petrol Ürünleri Turizm İmalat İthalat İhracat Ticaret ve Sanayi Anonim Şirketi
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACILAR): 1- ..., 2- ... 3- ...,     4- ... 5- ...
VEKİLLERİ	: Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin  ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. 
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacılar tarafından, ... ili ... ilçesi ... Köyü yakınındaki sahada faaliyette bulunması amacıyla ... erişim numaralı II-B grubu (mermer) maden ocağı için ... Mermer Madencilik İnş. Taah. Malz. Müh. Akr. Pet. Ür. Turz. İml. İht. Tic. A.Ş'ye verilen ... ve ... sayılı iş yeri açma ve çalışma ruhsatının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:...,  K:... sayılı kararda; mahallinde yapılan keşif ve bilirkişi incelemesi neticesinde düzenlenen raporunda da belirtildiği üzere fauna-flora ve ekosistem yönünden; proje tanıtım dosyasının fauna ve flora ile ilgili bölümde yer alan tür listeleri literatür bilgisine dayalı olarak hazırlandığı ve fakat bölgenin gerçek fauna ve flora envanterini belirlemek için yeterli literatür incelemesinin yapılmadığı, proje tanıtım dosyasında fauna ve flora türlerinin tespiti amacıyla saha çalışması yapıldığına dair herhangi bir veri veya tespitin bulunmadığı, aynı bölgede yer alan diğer iki işletmenin faaliyetleri de göz önüne alındığında, kümülatif etkiyle beraber, dava konusu projenin ekonomik ömrünün 64 yıl olacağı da düşünüldüğünde, işletmenin mevcut plan ve stratejilerinin biyolojik çevre, biyoçeşitlilik, ekosistemler ve bölge halkının doğal yaşam konforu üzerine yaratacağı potansiyel olumsuz etkisinin artacağı, dosyada proje faaliyetlerinin

. bölgenin doğal fauna populasyonları ve flora temsilcileri üzerine yaratabileceği potansiyel zararların/tahribatın önlenmesi veya azaltılması yönünde hiçbir plana/faaliyete yer verilmediği, yalnızca birkaç taahhütte bulunulduğu, etki değerlendirmesi yapılmadığı ve etki azaltma önlemlerinin belirtilmediği gibi, tüm süreçlerin izlenmesine dair ise hiçbir faaliyetin de  planlanmadığı hususu, hidrojeoloji yönünden; ocak alanının akış aşağısında yer alan kaynak boşalımları (pınarlar) ile ilgili olarak proje tanıtım dosyasında, söz konusu pınarların proje alanından 520 metre ve 900 metre mesafelerde yer aldıkları ve proje kapsamında gerçekleştirilecek olan faaliyetlerden etkilenmeyecek mesafelerde oldukları belirtilmekle birlikte, keşif esnasında 200 metre uzaklıkta başka bir kaynak boşalım noktasının bulunduğunun ve bu kaynağın yöre halkı tarafından sulama suyu ve otlaktaki hayvanlar için içme suvu olarak kullanılmakta olduğunun tespit edildiği, firmanın bölgedeki bu kaynak ile ilgili olarak, kaynağın ocak işletmesi sırasında ve işletme sonrasında etkilenip etkilenmeyeceğini bilimsel veri ve analizlerle net olarak ortaya koyması ve eğer etkilenme durumu olursa gerekli tedbirleri alması gerektiği hususu, çevre yönünden: proses suyunun ocak sahasında kontrollü olarak toplanmadığında, çalışanlar için sağlıksız ve riskli bir ortam oluşturması ile birlikte içeriğindeki mermer tozunun zeminde birikmesi sonucu yağışlı dönemlerde araziden mermer tozu karışımı atıksuyun taşınması söz konusu olacağından, proses suyunun kontrollü olarak toplanması ve bertarafı ile ilgili uygulanacak yöntemin tanımlanması, ocak içi yollar, ve sahada oluşacak toz emisyonunu engellemek/azaltmak için sulama yapılması, toz ve gaz emisyonlarının hesaplanmasında sahaya daha yakın olan meteorolojik verilerin kullanılması sonuçların güvenilirliği açısından daha uygun olacağı ve yakın alanda faaliyet gösteren işletmelerin de kümülatif toz ve gaz emisyonlarına eklenmesi, pasa nakliyesi sonucu oluşan gürültü, toz ve gaz emisyon hesaplarının yapılması gerektiği hususu birlikte değerlendirildiğinde, söz konusu maden faaliyetinin proje tanıtım dosyasında yer alan mevcut eksiklikler giderilmeksizin devamının çevreye vereceği tahribat kaçınılmaz olduğundan, ... ili ... ilçesi ... Köyü yakınındaki sahada faaliyette bulunması amacıyla II-B grubu maden ocağı için verilen iş yeri açma ve çalışma ruhsatında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı  ile davalı yanında müdahil tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. 
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI :  Davalı İl Özel İdaresi tarafından; İdare Mahkemesinin iptal kararının gerekçesindeki hususların idarelerince inceleme yetki ve sorumluluğunda bulunmadığı, proje tanıtım dosyasında "Çed Gerekli Değildir" belgesi düzenlendiği, kararın gerekçesinde ruhsat işleminin hangi yönlerden hukuka aykırı olduğuna yer verilmediği, süre aşımı ve ehliyet itirazının dikkate alınmadığı, davanın Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına ihbarı gerektiği, bilirkişi raporuna itirazların dikkate alınmadığı ileri sürülmektedir.
Davalı yanında müdahil tarafından; Çed proje tanıtım dosyasına göre işyeri açma ve çalışma ruhsatı verildiği, yaklaşık 30.000.000,00 TL yatırım yapıldığı, tüm izinlerin alındığı, faaliyet alanında tarım alanı bulunmadığının İl Tarım Müdürlüğü yazısında belirtildiği, flora-fauna bilgisinin bilimsel esas ve temellere dayandığı, mermer atıklarının tehlikeli atık olmadığı, olumsuz herhangi bir kurum görüşü bulunmadığı, bölgenin yapısından dolayı bazı kaynak boşaltım noktalarının mevsimsel koşullara bağlı olarak görüldüğü, kaldı ki bu kaynak noktasının ÇED sınırı dışında olduğu ileri sürülmektedir. 
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
TETKİK HÂKİMİ: ...
DÜŞÜNCESİ	: Temyiz istemlerinin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE	:
3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un 4. maddesinde, "3 üncü maddede belirtilen merciler, iznin verilmesi için yapılacak beyan ve incelemelerde aşağıda öngörülen genel kriterlere göre düzenlenecek yönetmeliği esas alırlar.
a) İnsan sağlığına zarar vermemek,
b) Çevre kirliliğine yol açmamak,
c) Yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı davranmamak."; 6. maddesinde, "İşyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerleri, 3 üncü maddede belirtilen merciler tarafından ilgili kamu kurum ve kuruluşlarına ruhsatın veriliş tarihini izleyen bir ay içinde kontrol ettirilirler. Bu süre içinde kontrol ettirilmemesi halinde, ilgili, çalışma ruhsatı almış sayılır ve kontrol görevini süresinde yerine getirmeyen kamu görevlileri hakkında yasal hükümler uygulanır.

Ruhsat verilmesini takiben yapılacak kontrol ve denetimlerde, 4 üncü maddede belirtilen yönetmelikte öngörülen kriterlere aykırı beyan ve durumun tespiti halinde; verilmiş olan ruhsat, ilgili mevzuattaki hükümler çerçevesinde yetkili merci veya mülki idare amirince iptal edilerek işyeri kapatılır ve ilgililer hakkında ayrıca işlem yapılır." kuralına yer verilmiştir.
İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 23. maddesinde, "İkinci ve üçüncü sınıf gayrisıhhî müessese açmak isteyen gerçek ve tüzel kişiler; işin özelliğine göre bu maddenin ikinci fıkrasında belirtilen kriterlere uygun olarak işyerini düzenledikten sonra bu Yönetmeliğin eki Örnek 2’de yer alan başvuru formunu doldurarak yetkili idareye ibraz eder.
Yetkili idareler, ikinci ve üçüncü sınıf gayrisıhhî müesseseler için yapılacak beyan ve incelemelerde; insan sağlığına zarar verilmemesi, çevre kirliliğine yol açılmaması, yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemeleri esas alır.
Başvurunun öngörülen kriterlere uygun olarak doldurulduğunun tespiti halinde, başkaca bir işleme gerek kalmaksızın işyeri açma ve çalışma ruhsatı beş gün içinde düzenlenerek ilgiliye verilir. İlgili, bu belgeye dayanarak işyeri açabilir.
Beyana göre tanzim edilen ruhsat müktesep hak doğurmaz.
İkinci ve üçüncü sınıf işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerleri, yetkili idare tarafından bir ay içinde kontrol edilir. Bu süre içinde kontrol edilmemesi halinde, ilgili, çalışma ruhsatı almış sayılır ve kontrol görevini süresinde yerine getirmeyen kamu görevlileri hakkında yetkili idareler tarafından yasal hükümler uygulanır.
Ruhsat verilmesini takiben yapılacak kontrol ve denetimlerde, ikinci fıkrada belirtilen kriterlere aykırı beyan ve durumun tespiti halinde, işyerine bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük süre verilir. Verilen süre içinde noksanlık ve aykırılıklar giderilmediği takdirde verilmiş olan ruhsat, yetkili idare tarafından iptal edilerek işyeri kapatılır ve ilgililer hakkında ruhsat vermeye yetkili idareler tarafından ayrıca yasal işlem yapılır..." düzenlemesi getirilmiştir.
Aynı Yönetmelik'in Örnek 7 kısmında ise, madencilik faaliyetleri için gayrısıhhi müesssese açma ruhsatı başvuru/beyan formu düzenlenmiş, formun not kısmında da, "Bu forma ÇED olumlu kararı ve ÇED Raporu veya ÇED Gerekli Değildir kararı ve proje tanıtım dosyası ya da ÇED kapsamı dışındadır belgesi eklenir." ifadesine yer verilmiştir.
Aktarılan bu hükümlerde, gayrisıhhi müessese açma ruhsatı başvurularında, madencilik faaliyetlerinin çevreye olan etkilerinin değerlendirilmesi için ÇED Kararının başvuru belgesine eklenmesi zorunlu tutulmuştur. Başka bir ifade ile açılmak istenen işyerinin çevreye olan etkilerinin ÇED sürecinde değerlendirilmesi, bu süreç sonunda verilen ÇED Belgesinin işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenmesi için yeterli görülmesi ilkesi kabul edilmiştir.