muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Danıştay — Esas No: 2023/3027, Karar No: 2024/2477, Tarih: 23.10.2024

Davacının, dava konusu karar nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine, özlük haklarının iadesine karar verilmesi istemine gelince;
Davacının dava konusu karar öncesinde, FETÖ/PDY ile iltisak ve irtibatı olduğu gerekçesiyle 667 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararname'nin 3/1. maddesi uyarınca Hâkimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulunun ......tarih ve... sayılı kararıyla meslekte kalmasının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmasına karar verildiği, anılan karara karşı yapılan yeniden inceleme talebinin aynı Kurulun ... tarih ve... sayılı kararıyla reddedildiği, bunun üzerine söz konusu kararların iptali ile yoksun kaldığı parasal ve özlük haklarının yasal faiziyle birlikte iadesine karar verilmesi istemiyle açtığı davada Dairelerinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile davanın reddine karar verildiği, bu karara karşı davacı tarafından yapılan temyiz başvurunun ise sonuçlanmadığının görüldüğü,
Dolayısıyla, uyuşmazlık konusu olayda her ne kadar davacının 2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanunu'nun 69. maddesinin son fıkrası uyarınca meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılmasına dair karara karşı yaptığı itirazın reddine ilişkin dava konusu kararın yukarıda yazılı gerekçeyle hukuka aykırı olduğu saptanmış ise de, halihazırda hakkında daha önce verilmiş bir meslekten çıkarma kararı bulunan ve bu karara karşı açtığı dava da reddedilen davacının, bu aşamada henüz tazmini gereken bir parasal ve özlük hakkı bulunmadığı anlaşıldığından, dava konusu karar nedeniyle yoksun kaldığı parasal ve özlük haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine yönelik istemi hakkında karar verilmesine yer olmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle,
Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulunun ...tarih ve E:... K:... sayılı kararının davacıya ilişkin kısmının iptaline, davacının bu karar nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesine, özlük haklarının iadesine karar verilmesi istemi yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI  :Davalı idare tarafından, davacının parasal ve özlük haklarının iadesine karar verilmesi istemi yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesine rağmen, yargılama giderinin idareleri üzerine bırakılması ve idareleri lehine vekalet ücretine hükmedilmemesine ilişkin kısmın bozulması gerektiği, davacının 667 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan 
Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararname'nin 3/1. maddesi uyarınca FETÖ ile iltisak ve 
irtibatının olduğu gerekçesiyle meslekte kalmasının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmasına

Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararname'nin 3/1. maddesi uyarınca FETÖ ile iltisak ve 
irtibatının olduğu gerekçesiyle meslekte kalmasının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmasına 
ilişkin işleme karşı açtığı davanın reddedildiği ve anılan kararın temyiz aşmasında onanarak kesinleştiği, ... İdare Mahkemesi Üyesi olarak görev yaptığı dönemde gerçekleştirdiği hukuka aykırı eylem ve işlemleri soruşturma kapsamında sabit olan davacının, FETÖ terör örgütünün amaç ve gayesi doğrultusunda planlı ve sistematik organizasyonun parçası olarak işlem yaptığı dosya kapsamındaki tüm bilgi ve belgeler ile ortaya konulmasına rağmen Dairece, iptal kararı verilmesinin kararın hukuki dayanaktan yoksun kaldığını gösterdiği; ... İdare Mahkemesinde dava açan emniyet görevlilerinin teşkilat içinde farklı pozisyonlardaki görevlere atanmasının tamamen Emniyet Genel Müdürlüğü teşkilatının kendi takdir yetkisine dayanarak yaptığı tasarruflar olduğu, takdir yetkisini subjektif nedenlerle kullanmadığı açık olan idarelerinin söz konusu işlemlerini iptal etmek suretiyle takdir hakkını ortadan kaldıracak şekilde ve idarenin yerine geçerek yerindelik denetimi yapılmasının ülkenin sonradan terör örgütü olduğu ortaya çıkan yapılarla mücadelesini sekteye uğratmasının yanında  idari yargılama usul kurallarının açık ihlali anlamına geldiği; dava konusu olayda olduğu gibi söz konusu hukuka aykırı kararların verilmesinin somut delil olması adına yeterli olmakla birlikte, aksi bir yorumla, hakim ve savcı olarak görev yaparken FETÖ ile irtibat ve iltisakı nedeniyle meslekten çıkarılan kişilerin talimatla ve kesinlikle yargısal takdire ilişkin olmayacak şekilde ve planlı bir organizasyonun parçası olarak verdikleri kararların işbu temyize konu kararlarla tartışmaya açılması durumunun, söz konusu kararların yargısal takdir kapsamında verildiği algısını oluşturarak kişileri aklamak adına bir argüman haline getirileceği; davacının FETÖ ile irtibatlı veya iltisaklı olmasına karar verilmesinin, işlemin gerekçesi değil, ancak destekleyici bir unsur olacağı,  örgütün çalışma şeklinden ve gizlilik esaslı stratejisinden haberdar olunduğu, nitekim faaliyetlerinin birçoğunda, örgüt mensuplarının deşifre olmaması ve gizlilik önem arz ettiğinin belirtilmesine rağmen, temyize konu kararda bilgi, belge, tanık beyanı gibi somut deliller ile ispatın beklenmesinin kendi içinde çelişki yaratacağı belirtilerek Daire kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI   : Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ :Davalı idarenin temyiz isteminin kabulü ile Daire kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI   : Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ :Davalı idarenin temyiz isteminin kabulü ile Daire kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacının da aralarında bulunduğu, FETÖ/PDY terör örgütü ile iltisak ve irtibatı olduğu gerekçesiyle meslekte kalmasının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmasına karar verilen ... İdare Mahkemesi eski Başkan ve bir kısım Üyeleri hakkında  FETÖ/PDY adlı silahlı terör örgütünün amaç ve gayesi doğrultusunda planlı ve sistematik bir şekilde yürütülen bir organizasyonun parçası olarak bir kısım eylemlerde bulunduklarından bahisle soruşturma başlatılmış, yapılan soruşturma sonucunda düzenlenen 20/04/2017 tarihli raporda;
"FETÖ/PDY adlı silahlı terör örgütünün amaç ve gayesi doğrultusunda planlı ve sistematik bir şekilde yürütülen bir organizasyonun parçası olarak, bir kısım eylemlerde bulundukları, Bu bağlamda davacı hakkında ;
1) ... Emniyet Müdürlüğü bünyesinde Kaçakçılık ve Organize Suçlarla Mücadele Şube Müdürü olarak görev yapan davacı M.K. tarafından, bu görevinden alınarak ... ilçe Emniyet Müdürlüğü'ne ilçe Emniyet Müdürü olarak atanmasına ilişkin işlem ile görev yaptığı Kaçakçılık ve Organize Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğüne Y.K.'nin atanmasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı Valilik Oluru'nun iptali	istemiyle 22/04/2014 tarihinde ... İdare Mahkemesi'nin ... esasına kayden açılan davada, ara kararıyla davacı hakkında açılmış bir disiplin soruşturması olup olmadığı hususunun davalı idareden sorulduğu, verilen cevap dilekçesinde disiplin soruşturması geçirdiği hususu belirtilmesine ve konuya ilişkin personel bilgi notu dava dosyasına ibraz edilmesine karşın, davacının herhangi bir inceleme ve soruşturma geçirmediği hususuna yer verilmek suretiyle gönderilen bilgi ve belge içeriklerine çelişik bir şekilde yürütmenin durdurulması isteminin kabulü kararı ile iptal kararının gerekçesini yazdıkları,...
							2) ... İl Emniyet Müdürlüğü'nde Güvenlik Şube Müdürü olarak görev yapan davacı M.G.'nin, bu görevinden alınarak Koordinasyon ve Harekat Şube Müdürlüğüne aynı unvanla atanmasına ilişkin işlemin iptali istemiyle ... tarihinde ... İdare Mahkemesi'nin ... esasına kayden açılan davada, ara kararıyla davacı hakkında açılmış bir disiplin soruşturması olup olmadığı hususunun davalı idareden sorulduğu, verilen cevap dilekçesinde disiplin soruşturması geçirdiği hususu belirtilmesine ve konuya ilişkin personel bilgi notu dava dosyasına ibraz edilmesine karşın, davacının herhangi bir inceleme ve soruşturma geçirmediği hususuna yer verilmek suretiyle gönderilen bilgi ve belge içeriklerine çelişik bir şekilde yürütmenin durdurulması isteminin kabulü kararı ile iptal kararının gerekçesini yazdıkları,...

3) ... İl Emniyet Müdürlüğü İstihbarat Şube Müdürlüğü emrinde polis memuru olarak görev yapan davacı B.A.D. tarafından, 5442 sayılı Kanun uyarınca bu görevinden alınarak ... İl Emniyet Müdürlüğü Koruma Şube Müdürlüğü emrine atanmasına ilişkin işlemin iptali istemiyle 16/05/2014 tarihinde ... İdare Mahkemesi'nin ... esasına kayden açılan davada, ara kararıyla davacı hakkında açılmış bir disiplin soruşturması olup olmadığı hususunun davalı idareden sorulduğu, verilen cevap dilekçesinde disiplin soruşturması geçirdiği hususu belirtilmesine ve konuya ilişkin personel bilgi notu dava dosyasına ibraz edilmesine karşın, davacının herhangi bir inceleme ve soruşturma geçirmediği hususuna yer verilmek suretiyle gönderilen bilgi ve belge içeriklerine çelişik bir şekilde yürütmenin durdurulması isteminin kabulü kararı ile iptal kararının gerekçesini yazdıkları,....
							4) ... Emniyet Müdürlüğü ... Polis Merkezi Amirliğinde Başkomiser olarak görev yapan davacı V.Ö. tarafından, bu görevinden alınarak ... ili ... ilçesi Emniyet Müdürlüğü'ne atanmasına ilişkin işlemin iptali istemiyle 09/06/2014 tarihinde ... idare Mahkemesi'nin ... esasına kayden açılan davada ara kararıyla davacı hakkında açılmış bir disiplin soruşturması olup olmadığı hususunun davalı idareden sorulduğu, verilen cevap dilekçesinde disiplin soruşturması geçirdiği hususu belirtilmesine ve konuya ilişkin personel bilgi notu dava dosyasına ibraz edilmesine karşın, davacının herhangi bir inceleme ve soruşturma geçirmediği hususuna yer verilmek suretiyle gönderilen bilgi ve belge içeriklerine çelişik bir şekilde yürütmenin durdurulması isteminin kabulü kararı ile iptal kararının gerekçesini yazdıkları..." gerekçesiyle mesleğin şeref ve onurunu ve memuriyet nüfuz ve itibarını bozacak nitelikte eylemlerde bulunduğu ve davacının belirtilen fiillerinin sübuta erdiği sonucuna ulaşılarak 2802 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kanunu'nun 69. maddesi uyarınca meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılması teklif edilmiş.

Anılan raporu değerlendiren Hâkimler ve Savcılar Kurulu İkinci Dairesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; "...Soruşturmaya konu ... İl Emniyet Teşkilatında görev yapan davacıların il içi atamalarına ilişkin yürütmeyi durdurma ve iptal amacıyla açılan davalarda;  davalı tarafça gönderilen personel bilgi notlarında davacılar hakkında disiplin soruşturması yürütüldüğünün bildirildiği, ancak O.A. dışındaki ilgililerin tüm dosyalarda yürütmeyi durdurma kabul kararı verdikleri, Kaçakçılık, Güvenlik, İstihbarat Şube müdürlükleri gibi kilit görevlerde bulunan dosya davacılarının bu görevlerden alınarak farklı pozisyonlardaki görevlere atanmaları şeklindeki işlemlerin haklarında disiplin soruşturmaları olması nedeniyle idarenin takdir hakkı sınırlarında kaldığı çok açıkken tüm dosyalarda iptal kararı vermiş oldukları, iptal kararı gerekçesinde de davacıların herhangi bir disiplin soruşturması geçirmediklerini belirttikleri, her ne kadar ilgililer savunmalarında gerekçeyi sehven bu şekilde yazdıklarını belirtmişler ise de, disiplin soruşturması olduğunu bilerek, kesinleşmiş disiplin cezalarının olmaması nedeniyle atama işleminin iptal edilmesi gerekçesinin de kabul edilebilir olmadığı,  ... Esas sayılı dosyada geçici olarak heyet başkanlığını yapan hakim F.E.'in iptal kararına muhalif kaldığı ve diğer üyeleri de uyardığı ancak üyelerin iptal kararı verdiği, soruşturmaya konu davaların davacılarının tümünün FETÖ/PDY mensubiyeti veya iltisakı nedeniyle görevlerine son verildiği, İlgili hakimlerin de FETÖ/PDY mensubiyeti veya iltisakı nedeniyle meslekten çıkartılmış oldukları hususları birlikte değerlendirildiğinde; ilgililerin  eyleminin  kesinlikle yargısal takdire ilişkin olmayıp plânlı bir organizasyonun parçası olarak hukuk dışı amaçların gerçekleştirilmesine ve örgütsel hiyerarşi içerisinde kendilerine verilen görevi yerine getirmeye yönelik olduğu anlaşılmakla..." denilmek suretiyle, davacının, sabit görülen söz konusu eylemlerinin, hâkimlik ve savcılık mesleğinin şeref ve onurunu ve memuriyet nüfuz ve itibarını bozacak nitelikte olduğundan bahisle 2802 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kanunu'nun 69. maddesinin son fıkrası uyarınca meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiştir.
Davacının, söz konusu disiplin cezasına karşı yapmış olduğu yeniden inceleme talebi aynı Dairenin ...tarih ve K:... sayılı kararıyla; bu karara karşı yaptığı itiraz başvurusu ise Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulunun... tarih ve E..., K:... sayılı kararıyla reddedilmiş, böylece davacı hakkında verilen meslekten çıkarma kararı kesinleşmiştir.
Bunun üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:

Davacının, söz konusu disiplin cezasına karşı yapmış olduğu yeniden inceleme talebi aynı Dairenin ...tarih ve K:... sayılı kararıyla; bu karara karşı yaptığı itiraz başvurusu ise Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulunun... tarih ve E..., K:... sayılı kararıyla reddedilmiş, böylece davacı hakkında verilen meslekten çıkarma kararı kesinleşmiştir.
Bunun üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2802 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kanunu'nun 69. maddesinde, "Meslekten çıkarma: Bir daha mesleğe alınmamak üzere göreve son verilmesidir. 68 inci maddenin (e) bendinde yazılı hallerden dolayı hangi sınıf ve derecede olursa olsun iki defa, diğer hallerden dolayı bir derecede iki veya derece ve sınıf kaydı aranmaksızın üç defa yer değiştirme veya derece yükselmesinin durdurulması cezası almış olmak veya taksirli suçlar hariç olmak üzere, altı aydan fazla hapis veya affa uğramış olsa bile 8 inci maddenin (h) bendinde yazılı suçlardan biri ile kesin hüküm giymek meslekten çıkarılmayı gerektirir. Ancak, verilen cezanın 8 inci maddenin (h) bendinde yazılı suçlardan dolayı verilmemiş olması ve cezanın ertelenmiş, 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 50 nci maddesindeki tedbirlerden birine çevrilmiş veya yüzseksen günden fazla adlî para cezası olması halinde meslekten çıkarma cezası yerine, yer değiştirme cezası verilir. Birinci fıkra dışında kalan ceza mahkûmiyetlerinin ertelenmiş veya 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 50 nci maddesindeki ceza veya tedbirlere çevrilmiş olup olmadığına bakılmaksızın suçun niteliğine göre 64, 65, 66, 67 veya 68 inci maddelerde sayılan disiplin cezalarından biri verilir. Hükümlülüğü gerektiren suç, mesleğin şeref ve onurunu bozan veya mesleğe olan genel saygı ve güveni gideren nitelikte görülürse, Kanunda daha alt derecede bir disiplin cezası öngörülmemiş olmak kaydıyla, cezanın miktarına ve ertelenmiş veya 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 50 nci maddesindeki ceza veya tedbirlerden birine çevrilmiş olup olmadığına bakılmaksızın, meslekten çıkarma cezası verilir. Disiplin cezasının uygulanmasını gerektiren fiil suç teşkil etmezse ve hükümlülüğü gerektirmese bile mesleğin şeref ve onurunu ve memuriyet nüfuz ve itibarını bozacak nitelikte görüldüğü takdirde de meslekten çıkarma cezası verilir." kuralı yer almaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
FETÖ/PDY terör örgütünün, 17-25 Aralık 2013 tarihinde hukuki bir soruşturma görünümü altında Türkiye Cumhuriyeti hükümetini cebren ortadan kaldırmaya ve engellemeye yönelik bir teşebbüste bulunması sonrası Devlet, bekası için bir dizi tedbirler almak zorunda kalmış, bu çerçevede Emniyet Genel Müdürlüğü bünyesinde emniyet mensuplarının görev yeri değişikliklerine ilişkin işlemler tesis edilmiş ve bu mahiyetteki işlemler ülke çapında çok sayıda davaya konu edilmiştir. Soruşturmaya konu dava dosyaları, bu kapsamda yapılan atamalara ilişkindir.

Dava dosyasındaki bilgi ve belgeler incelendiğinde, ... İdare Mahkemelerinin denetimi esnasında davacının eski görev yeri olan ... İdare Mahkemesinde 2014-2015 yıllarında emniyet mensuplarının il içi atama işlemlerine karşı "yürütmenin durdurulması" istemli olarak açılan E:..., E:... E:..., E:... esas sayılı davalarda, ilk derece mahkemesince, yürütmenin durdurulması isteminin, "davalı idarenin birinci savunması alındıktan sonra ve ara karar gereği yerine getirildikten sonra veya savunma yapma ve ara karara cevap verme süreleri geçtikten sonra incelenmesine" karar verildiği  ve ara kararıyla davacılar hakkında açılmış bir disiplin soruşturması olup olmadığı hususunun davalı idareden sorulduğu, davalı idarece verilen cevap dilekçesinde davacıların disiplin soruşturması geçirdiği hususu belirtilmesine ve konuya ilişkin personel bilgi notu dava dosyasına ibraz edilmesine karşın, davacılar hakkında herhangi bir inceleme ve soruşturma geçirmediği hususuna yer verilmek suretiyle gönderilen bilgi ve belge içeriklerine aykırı bir şekilde yürütmenin durdurulması isteminin kabulü kararı ve sonrasında iptal kararı gerekçesi yazıldığı görülmüştür.
Buna göre, yukarıda yer verilen hususlar birlikte değerlendirildiğinde; davacının yer verilen bu eylemlerinin yargısal takdire ilişkin olmadığı, plânlı bir organizasyonun parçası olarak hukuk dışı amaçların gerçekleştirilmesine yönelik olduğu anlaşılmaktadır. Bu itibarla mesleğin şeref ve onurunu, memuriyet nüfuz ve itibarını bozacak nitelikte olduğu tespit edilen eylemi nedeniyle davacının, 2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanunu'nun 69. maddesinin son fıkrası uyarınca meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Hakimler ve Savcılar Kurulu ... Dairesinin...tarih ve E:... K:... sayılı kararının yeniden incelenmesi talebinin reddine dair aynı Dairenin ... tarih ve K:... sayılı kararına yönelik itirazının reddine ilişkin Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulunun ... tarih ve E:... K:... sayılı kararında hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Bu durumda, dava konusu kararın iptali yolunda verilen temyize konu Daire kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

Bu durumda, dava konusu kararın iptali yolunda verilen temyize konu Daire kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
Öte yandan, davacının FETÖ/PDY ile iltisak ve irtibatı olduğu gerekçesiyle 667 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararname'nin 3/1. maddesi uyarınca Hâkimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulunun ... tarih ve... sayılı kararıyla meslekte kalmasının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmasına karar verilmiş, anılan karara karşı yapılan yeniden inceleme talebi aynı Kurulun ... tarih ve ... sayılı kararıyla reddedilmiştir. Bunun üzerine söz konusu kararların iptali ile yoksun kaldığı parasal ve özlük haklarının yasal faiziyle birlikte iadesine karar verilmesi istemiyle açtığı davada Danıştay Beşinci Dairesinin 12/10/2020 tarih ve E:2016/57611, K:2020/4233 sayılı kararı ile davanın reddine karar verilmiş, bu karar, temyiz edilmesi üzerine Danıştay İdarî Dava Daireleri Kurulunun 27/02/2023 tarih ve E:2021/832, K:2023/342 sayılı kararıyla onanarak kesinleşmiştir.
Davalı idarenin, Daire kararının karar verilmesine yer olmadığına ilişkin kısmına bağlı olarak aleyhlerine yargılama gideri ve vekalet ücreti hükmedilmesi ve lehe vekalet ücretine hükmedilmemesi yönünden temyiz istemine gelince; Dairece, Kurulumuzun bozma kararı üzerine yapılacak yargılama sonucunda verilecek kararda, yargılama giderleri ile vekalet ücreti hakkında da yeniden bir değerlendirme yapılacağından, davalı idarenin, yargılama gideri ve vekalet ücretine ilişkin temyiz iddialarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
  Açıklanan nedenlerle;
1.  Davalı idarenin temyiz isteminin kabulüne;
2. Danıştay Beşinci Dairesinin temyize konu 23/02/2024 tarih ve E:2021/1546, K:2023/1439 sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Daireye gönderilmesine,
 4. Kesin olarak  23/10/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Danıştay — Esas No: 2024/1777, Karar No: 2024/2544, Tarih: 23.10.2024

"İçtihat Metni"
                      T.C.
           D A N I Ş T A Y
İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas  No : 2024/1777
Karar No : 2024/2544                                                                       
TEMYİZ EDEN (DAVACI)	: ...	  
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALILAR): 1-...
VEKİLİ : Hukuk Müşaviri ...
2-... Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU: Danıştay Altıncı Dairesinin 15/05/2024 tarih ve E:2023/3025, K:2024/3004 sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. 
 
YARGILAMA SÜRECİ       :
Dava konusu istem: ... ili, ... ilçesi, ..., ..., ... ..., ... ve ... Mahalleleri sınırları içerisinde bulunan ve ada ve parsel numaraları belirtilen taşınmazların ... Deresi taşkın koruma ve altyapı projesi kapsamında ... Belediye Başkanlığı tarafından 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 27. maddesi gereğince acele kamulaştırılmasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan... tarih ve ... sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararı'nın ... ili, ... ilçesi, Sayfiye Mahallesi, ... ada ... parsel sayılı taşınmaz yönünden iptali istenilmiştir.
Daire kararının özeti: Danıştay Altıncı Dairesinin 15/05/2024 tarih ve E:2023/3025, K:2024/3004 sayılı kararıyla;
Davalı idarelerin süre aşımı itirazı yerinde görülmemiş,
Anayasa'nın 35. maddesi; Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin Ek 1 Nolu Protokolü'nün "Mülkiyetin korunması" başlıklı 1. maddesi; 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 3., 5., 6. ve 27. maddelerine yer verilerek,
Acele kamulaştırma kararına yönelik yapılacak incelemede, nihai olarak taşınmazın kamuya devrinin gerçekleşmesi planlandığından, öncelikle acele kamulaştırma yoluyla el konulmak istenilen taşınmazın kamusal bir amaca -plan, proje ve bu konuda yetkili makamlarca alınan kamu yararı kararı gibi- özgülendiğinin ortaya konulması gerektiği, burada acele kamulaştırma işleminin kurucu unsuru olan kamu yararının bulunup bulunmadığı hususu ile sınırlı olarak inceleme yapılacak olup, kamu yararının hukuka uygun olup olmadığına ilişkin incelemenin ise olağan kamulaştırma sürecine ilişkin işlemlere -kamu yararı/kamulaştırma kararı, proje vb.- karşı ilk derece yargı yeri olarak İdare Mahkemesinde açılacak davalarda yapılacağının tabii olduğu,
Diğer taraftan, acelelik halinin varlığından söz edilebilmesi için, idarenin acele kamulaştırmaya konu taşınmaza bir an önce fiilen müdahalede bulunması için olağan usulden ayrılmasının bir zorunluluktan kaynaklandığının, diğer bir ifadeyle gecikmesinde sakınca bulunan bir faaliyetin gerçekleştirilmesinde üstün kamu yararı bulunduğunun ortaya konulması gerektiği,  
Acelelik halinin ve olağan kamulaştırma usulünden ayrılmasını gerektiren nedenlerin, kamu yararı ile özel mülkiyet hakkı arasındaki denge gözetilerek gerçekleşip gerçekleşmediğinin her somut olayda, projenin ve hizmetin niteliği, mahalli veya ulusal ihtiyacın ivedilikle karşılanması gerekliliği gibi hususlar da göz önünde bulundurularak yargı yerince değerlendirileceği,