muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Danıştay — Esas No: 2019/3247, Karar No: 2024/3375, Tarih: 17.09.2024

(7) Abonenin ödemesi gereken tutardan elektronik ileti, kısa mesaj gibi yollarla haberdar edilmesi, işletmecinin elektronik veya basılı fatura düzenleme yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.
(8) Abone tarafından fatura bedelinin ödenmemesi halinde, işletmeci borcun takibi için yasal işlemleri başlatmadan makul bir süre öncesinde, borcunu ifa etmesi aksi takdirde borcun yasal yollarla tahsil edileceği hakkında aboneyi ve/veya tüketiciyi son kez uyarır." kuralı yer almıştır.
Borç ve Alacak Bilgilerinin Sorgulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar'ın "Amaç ve Kapsam" başlıklı 1. maddesinde, "(1) Bu Usul ve Esasların amacı, fesih ve iptal sonrasında aboneye gönderilen faturalar ile abonelerin borç/alacaklarına ilişkin bilgilendirilmesi ve ilgili işletmecilerin yükümlülüklerine ilişkin usul ve esasları belirlemektir."; "Hukuki dayanak" başlıklı 2. maddesinde, "Bu Usul ve Esaslar, 5/11/2008 tarih ve 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu'nun 6'ncı maddesi ile 28/07/2010 tarihli ve 27655 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Elektronik Haberleşme Sektöründe Tüketici Hakları Yönetmeliğine dayanılarak hazırlanmıştır."; "Borç ve alacak bilgilerinin sorgulanması, ödenmesi ve iadesi" başlıklı 4. maddesinin 3. fıkrasında, "Toplam ikiyüzbin ve daha fazla abonesi olan işletmeciler, abonelerine e-Devlet kapısı üzerinden, e-Devlet kapısı işleticisi tarafından belirlenen standartlar kullanılarak, yasal takipte olanlar dahil tüm borç ve alacak bilgilerini öğrenebilme imkânı sağlar"; 8. fıkrasında, "(Ek:KK-27/05/2015-2015/DK-HD/278) Toplam ikiyüzbin (200.000) ve daha fazla abonesi olan işletmeciler, e-Devlet kapısı üzerinden yapılan sorgulama sonucunda öğrenilen borç ve/veya alacak bilgilerinin; tüketicilerin kimlik bilgileri ve e-Devlet kapısında yer alan tüketici bazındaki parametreler ile birlikte işletmecilere ait borç ödeme ve alacak iadesi sistemlerine aktarılmasının sağlanması suretiyle borcun ödenmesi veya alacağın iadesine imkan tanıyan hizmeti sunar." kurallarına yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Anayasa'nın 2. maddesinde, Türkiye Cumhuriyetinin bir hukuk devleti olduğu belirtilmiş olup, Anayasa Mahkemesi kararlarında hukuk devleti, insan haklarına dayanan, bu hak ve özgürlükleri koruyup güçlendiren, eylem ve işlemleri hukuka uygun olan, her alanda adaletli bir hukuk düzeni kurup bunu geliştirerek sürdüren, hukuk güvenliğini gerçekleştiren, Anayasa'ya aykırı durum ve tutumlardan kaçınan, hukuku tüm devlet organlarına egemen kılan, Anayasa ve kanunlarla kendini bağlı sayan, yargı denetimine açık olan devlet olarak tanımlanmıştır.

Bir hiyerarşik kurallar sistemi olan hukuk düzeninde alt düzeydeki kuralların, yürürlüklerini üst düzeydeki kurallardan aldığı kuşkusuzdur. Kurallar hiyerarşisinin en üstünde genel hukuk ilkeleri ve Anayasa bulunmakta ve daha sonra gelen kanunlar yürürlüğünü Anayasa'dan, yönetmelikler ise kanun ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinden almaktadır. Dolayısıyla; bir kuralın, kendisinden daha üst konumda bulunan ve dayanağını oluşturan bir kurala aykırı veya bunu değiştirici nitelikte bir hüküm getirmesine imkan bulunmamaktadır.
Nitekim, Anayasa'nın 124. maddesinde, Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzel kişilerinin kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla yönetmelikler çıkarabilecekleri kurala bağlanmıştır.
Diğer yandan, bakanlıklar ile diğer kamu kurum ve kuruluşları, görev alanlarına ilişkin olarak yönetmelik dışında, yönerge, tebliğ, genelge gibi çeşitli adlar altında da düzenleme yapabilmektedirler.
Kanunlar, Cumhurbaşkanlığı kararnameleri ve yönetmelikler açısından geçerli olan "kurallar hiyerarşisi" kuramı, daha alt düzeyde yer alan diğer hukuki metinler ve düzenleyici idari işlemler açısından da geçerlidir. 
Kanun koyucu, düzenleyeceği konularda genel prensipleri belirler ve bunun uygulamasını yürütmeye, başka bir ifadeyle idareye bırakır. Bu, asli düzenleme yetkisinin yasama organına ait olmasının doğal bir sonucudur.
Aktarılan mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden, elektronik haberleşme sektöründe hizmet kalitesinin uluslararası düzenlemelere ve teknolojik gelişmelere uygun hale getirilmesi ile tüketici hak ve menfaatlerinin korunmasının amaçlandığı, bu amaca ulaşabilmek için Kuruma düzenleyici işlemler yapma konusunda yetkiler verildiği, tüm işletmecilerin Kurum düzenlemelerine uygun davranma yükümlülüğü bulunduğu anlaşılmaktadır. 
Dava konusu Usul ve Esaslar, fesih ve iptal sonrasında aboneye gönderilen faturalar ile abonelerin borç/alacaklarına ilişkin bilgilendirilmesi ve ilgili işletmecilerin yükümlülüklerine ilişkin usul ve esasları belirlemek amacıyla hazırlanmış; toplam ikiyüzbin ve daha fazla abonesi olan işletmecilerin, abonelerine e-Devlet kapısı üzerinden, e-Devlet kapısı işleticisi tarafından belirlenen standartları kullanarak, yasal takipte olanlar dahil tüm borç ve alacak bilgilerini öğrenebilme ve öğrenilen borç ve/veya alacak bilgilerinin; tüketicilerin kimlik bilgileri ve e-Devlet kapısında yer alan tüketici bazındaki parametreler ile birlikte işletmecilere ait borç ödeme ve alacak iadesi sistemlerine aktarılmasının sağlanması suretiyle borcun ödenmesi veya alacağın iadesi imkanı sağlaması mümkün kılınmıştır.

Anılan Usul ve Esaslar ile, e-Devlet kapısı üzerinden "Mobil/Sabit/İnternet/Kablo TV/Uydu İşletmecilerinden Borç/Alacak Sorgulama ve Ödeme/İade İşlemleri" başlığı altında sunulan hizmetle, abonelerin fesih ve iptal sonrasında gönderilen faturalar ile geçmiş borçlarına/alacaklarına ilişkin bilgilendirilerek ilerleyen süreçlerdeki mağduriyetlerinin önlenmesi ve kolaylıkla varsa borçlarını ödemeleri, iadelerini almaları amaçlanmıştır. Söz konusu düzenleyici işlem ile, tüm işletmecilere öncelikli olarak kendi bayileri ve internet sayfaları üzerinden güvenlik önlemlerini alarak sorgulama/ödeme ve iade başvurusu hizmetini tüketicilere sağlama konusunda yükümlülük getirilmiştir.
Uyuşmazlığa konu düzenlemenin toplam ikiyüzbin ve daha fazla abonesi olan işletmecileri kapsamasının nedenlerinin ortaya koyulabilmesine yönelik olarak, Dairemizin 17/04/2024 tarihli ara kararı ile davalı idareden, e-Devlet üzerinden sunulan borç ve alacak sorgulaması ile ödeme ve iade sistemlerine ilişkin davalı idare ile e-Devlet kapısının işletilmesi ile görevli ... arasında yapılan yazışmalar istenmiş, idarece 08/07/2024 tarihinde verilen cevaba ek olarak sunulan bila tarih ve E... sayılı ... yazısında, günlük ortalama 14 milyon giriş yapılan e-Devlet kapısının altyapı olarak sürdürülebilirliğinin sağlanabilmesi amacıyla teknik analizler sonrasında hizmet sunum standartlarının belirlendiği, bahse konu hizmet ile ilgili yapılan analizler sonrasında kullanıcılara daha etkin ve verimli hizmet sunabilmek amacıyla entegre olabilecek işletmecilere eş zamanlı servis çağrısı yapılmasının kararlaştırıldığı, eş zamanlı servis çağrısının getireceği yük dikkate alınarak, belirlenen standart kapsamında hizmetin sağlıklı sunumu ve hizmet kalitesi için abone sayısı kısıtı getirilmesinin uygun olacağının değerlendirildiği hususlarına yer verilmiştir.
Bu durumda, e-devlet kapısı üzerinden borç ve alacak bilgilerinin sorgulanmasında ve varsa borcun ödenmesi ya da alacağın iadesinde belli abone sayısına sahip işletmecilere imkan tanınmasının nedeninin e-Devlet kapısının mevcut teknik altyapısı ve sürdürülebilirliği olduğu, mevcut hizmete entegre olabilecek işletmelerin hizmet sunmasının amaçlandığı hususları hizmeti e-Devlet kapısı üzerinden verecek olan ... tarafından belirtildiğinden, davalı idarece teknik şartların elverişliliği ve hizmetin sağlıklı işlemesi göz önünde bulundurularak belli abone sayısına sahip işletmeciler için sınırlama getirildiği anlaşılmaktadır.

Bu itibarla, düzenlemenin amacının tüketicinin borcunu veya alacağını en hızlı ve güvenilir şekilde öğrenmesi, ödeme yapması veya alacak başvurusunda bulunması olduğu, bunların hangi kanaldan yapılacağının teknik imkanlar ölçüsünde bir alternatif sunulmasından ibaret olduğu göz önünde bulundurulduğunda, Usul ve Esaslar'ın 4. maddesinin 3. ve 8. fıkralarında yer alan dava konusu düzenlemelerde ve bu düzenlemelere dayanılarak davacı şirketin e-Devlet borç/alacak sorgulama, ödeme, alacak iadesi sistemine entegre edilmesi istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin işlemde üst hukuk normlarına ve hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşılmaktadır.  
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.  DAVANIN REDDİNE,
2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ...TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
3. Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ... -TL  vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine,
4. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine,
5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 17/09/2024 tarihinde oyçokluğuyla  karar verildi.
 
(X) KARŞI OY :
Dava konusu Usul ve Esaslar'ın  "Borç ve alacak bilgilerinin sorgulanması, ödenmesi ve iadesi" başlıklı 4. maddesinin 3. fıkrasında, "Toplam ikiyüzbin ve daha fazla abonesi olan işletmeciler, abonelerine e-Devlet kapısı üzerinden, e-Devlet kapısı işleticisi tarafından belirlenen standartlar kullanılarak, yasal takipte olanlar dahil tüm borç ve alacak bilgilerini öğrenebilme imkânı sağlar."; 8. fıkrasında, "(Ek:KK-27/05/2015-2015/DK-HD/278) Toplam ikiyüzbin (200.000) ve daha fazla abonesi olan işletmeciler, e-Devlet kapısı üzerinden yapılan sorgulama sonucunda öğrenilen borç ve/veya alacak bilgilerinin; tüketicilerin kimlik bilgileri ve e-Devlet kapısında yer alan tüketici bazındaki parametreler ile birlikte işletmecilere ait borç ödeme ve alacak iadesi sistemlerine aktarılmasının sağlanması suretiyle borcun ödenmesi veya alacağın iadesine imkân tanıyan hizmeti sunar." kuralları yer almaktadır.
Dairemizin 17/04/2024 tarihli ara kararı ile davalı idareden, e-Devlet üzerinden sunulan borç ve alacak sorgulaması ile ödeme ve iade sistemlerinden yararlanan ve yararlanmayan toplam işletmeci ve toplam abone sayılarının açıklanması istenmiş; idarece 08/07/2024 tarihinde verilen cevapta, Kurum tarafından yetkilendirilen toplam aktif işletmeci sayısının 821 olduğu, bu işletmecilerden 12'sinin 200.000'den fazla aboneye sahip ve e-Devlet web servis entegrasyonu yükümlüsü olduğu belirtilmiş, söz konusu 12 işletmecinin (200.000'in üzerinde abonesi bulunan) mobil ve sabit sektördeki toplam abone sayısının %98,82'sini oluşturduğu, geriye kalan %1,18 abonenin ise, kalan 809 işletmeciye (200.000'in altında abonesi olan) dağıldığı belirtilmiştir.

İdarece sunulan veriler ile dava konusu Usul ve Esaslar'da yer alan düzenlemenin gerekçesi olarak belirtilen ...'ın kapasite durumu ve teknik gereklilikleri hususu birlikte değerlendirildiğinde, toplam abone sayısının neredeyse %99'una sahip işletmecilerin e-Devlet kapısı üzerinden sunulacak borç ve alacak bilgilerini öğrenme ile iade ve ödeme yapma hizmetinden yararlanacağı, ancak kalan yaklaşık %1'lik aboneye sahip işletmecilerin e-Devlet kapısı üzerinden sunulacak bu hizmetten yararlanamayacağı, ...'ın kapasitesinin ve teknik alt yapısının abonelerin %99'una sahip işletmecilerin sisteme entegrasyonuna uygun olup da kalan %1'lik kısım için neden uygun olmadığı hususunda herhangi bir açıklama yapılamadığı anlaşılmaktadır.
Öte yandan, davalı idarece bazı işletmecilerin sisteme entegre olamayacağı, uygun altyapıya sahip olmadıklarından bu durumun e-Devlet sisteminde yavaşlamaya neden olacağı şeklindeki gerekçenin, abone sayısının 200.000'in altında veya üzerinde olmasıyla doğrudan bir ilgisinin olmadığı, sisteme dahil edildikten sonra da işletmecilerin idarece belirlenen usul ve esaslara  uygun davranma yükümlülüğünün bulunduğu, bu yükümlülüğün yerine getirilmemesi durumunda idarece idari yaptırım uygulanabileceği açıktır.
Bu durumda, eşit şartlardaki işletmeciler arasında objektif bir neden olmaksızın farklı uygulama öngören dava konusu Usul ve Esaslar'ın 4. maddesinin 3. ve 8. fıkraları ile,  söz konusu düzenlemeye dayanılarak davacı şirketin e-Devlet borç/alacak sorgulama, ödeme, alacak iadesi sistemine entegre edilmesi istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin işlemde hukuka uygunluk bulunmadığından dava konusu işlemlerin iptali gerektiği oyu ile karara katılmıyorum.
Danıştay — Esas No: 2022/6740, Karar No: 2024/4726, Tarih: 17.09.2024

"İçtihat Metni"
               T.C.
D A N I Ş T A Y
 ALTINCI DAİRE  
Esas     No : 2022/6740
Karar	No : 2024/4726                                                                                
DAVACI	: ...  Odası 
VEKİLİ	: Av....
DAVALI	: ... Bakanlığı-ANKARA
VEKİLİ	: Hukuk Müşaviri ...
DAVANIN KONUSU : Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından 06/05/2022 tarhihinde onaylanan Balıkesir - Çanakkale Planlama Bölgesi 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planı Değişikliğinin eko-turizm alanlarına yönelik 4.26, 8.16.1, 8.16.2, 8.16.3, 8.16.4 ve 8.16.5 sayılı plan notlarına ilişkin kısmının iptali istenilmektedir.  
DAVACININ İDDİALARI : Davacı, eko-turizm alanları gösteriminin yasal dayanağının olmadığı, lejant gösterimlerinin mekansal planlar yapım yönetmeliğine uygun olmadığı, alanda yapılaşma koşullarının belirlenmesinin plan yapım tekniğine aykırı olduğunu, çevre düzeni planında yapılaşma koşulunun gösterilemeyeceğini, eko-turizm alanı tanımı ile bu alanlara ilişkin ilkelerin eksik ve yetersiz olduğunu, bahsi geçen tanımın uluslararası eko-turizm tanımı ile çeliştiğini, tanımlamanın alt ölçekli planları yönlendirecek nitelikte olmadığını, plan değişikliği ile yeniden düzenlenen plan hükümlerinde eko-turizm alanlarının bilimsel yöntemlerle belirleneceğine ilişkin şartın kaldırıldığını, hiçbir bilimsel çalışma yapılmadan alt ölçekli planlarda eko-turizm alanı belirlenebileceğini, eko-turizmde asıl  amacın  seyahat olduğu, ancak alt ölçekli planlar ile tarım arazilerinin el değiştirdiğini ve büyük yatırımcıların gelmesi ile sosyal dokunun ve bölge karakterinin bozulacağı, imar planlarının bütünlüğünün ve doğal alanlar bozulduğunu, bu alanlara toplu konut projelerinin yapılmasının önünün açıldığını, tarım ve orman alanlarının yapılaşmaya açıldığını, eko-turizm alanlarının % 45’lik kısmının Arazi ve Arsa Düzenlemeleri Hakkında Yönetmelik uyarınca umumi ve kamu hizmet alanlarına ayrılmasının zorunlu olduğuna dair hüküm getirildiğini, bu durumun kamu yararı açısından olumlu olmakla birlikte bu kesintinin kentsel alanlar için yapılabileceğini, bu düzenlemenin bu alanların ikincil konut olarak kullanılacağını gösterdiğini, yerel ihtiyaçlara ve planlamaya katılım ilkesinin ihlal edildiğini ileri sürmektedir.
DAVALININ SAVUNMASI : Davalı tarafından, Mekansal Planlar Yönetmeliğinin EK1-c İlave Çevre Düzeni Planı Gösterimleri başlığı altında "eko-turizm" için "ET" sembolüne yer verildiği, çevre düzeni planlarında yapılaşma koşullarının belirlenmeyeceğine ilişkin bir hüküm olmadığı, bu alanlarda koruma-kullanma dengesinin sağlanması için yapılaşmanın düşük tutulmasının amaçlandığı, eko-turizm için uygun alanların bilimsel yöntemlerle belirleneceğine ilişkin plan hükmünün soyut kaldığı, bunun yerine daha somut yöntem içeren plan hükmünün düzenlendiği, eko-turizm alanlarının % 45’lik kısmının ayrılacağına ilişkin plan hükmünün ilke kararları doğrultusunda getirildiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ  ...'İN  DÜŞÜNCESİ :  Dava, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından 06/05/2022 tarhihinde onaylanan Balıkesir - Çanakkale Planlama Bölgesi 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planı Değişikliğinin eko-turizm alanlarına yönelik 4.26, 8.16.1, 8.16.2, 8.16.3, 8.16.4 ve 8.16.5 sayılı plan notlarına ilişkin kısmının iptali istemiyle açılmıştır.
Bu alanların % 45’lik kısmının Arazi ve Arsa Düzenlemeleri Hakkında Yönetmelik uyarınca umumi ve kamu hizmet alanlarına ayrılmasının zorunlu olduğuna ilişkin plan notu yönünden ise; dava konusu çevre düzeni planı değişikliğine yapılan itirazların değerlendirilmesi sonucunda bu düzenlemenin kaldırıldığı, bu kısım hakkında davanın konusuz kaldığı anlaşılmıştır.
Bu durumda, dava konusu plan notunun "Bu alanların % 45’lik kısmının Arazi ve Arsa Düzenlemeleri Hakkında Yönetmelik uyarınca umumi ve kamu hizmet alanlarına ayrılmasının zorunlu olduğuna" ilişkin kısmı yönünden konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına, diğer plan notları yönünden davanın reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI ...'IN DÜŞÜNCESİ : Dava Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından 06/05/2022 tarhihinde onaylanan Balıkesir - Çanakkale Planlama Bölgesi 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planı Değişikliğinin eko-turizm alanlarına yönelik 4.26, 8.16.1, 8.16.2, 8.16.3, 8.16.4 ve 8.16.5 sayılı plan notlarına ilişkin kısmının iptali istemiyle açılmıştır.
2872 sayılı Çevre Kanununun 9. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde, "Ülke fizikî mekânında, sürdürülebilir kalkınma ilkesi doğrultusunda, koruma-kullanma dengesi gözetilerek kentsel ve kırsal nüfusun barınma, çalışma, dinlenme, ulaşım gibi ihtiyaçların karşılanması sonucu oluşabilecek çevre kirliliğini önlemek amacıyla nazım ve uygulama imar plânlarına esas teşkil etmek üzere bölge ve havza bazında 1/50.000-1/100.000 ölçekli çevre düzeni plânları Bakanlıkça yapılır, yaptırılır ve onaylanır. Bölge ve havza bazında çevre düzeni plânlarının yapılmasına ilişkin usûl ve esaslar Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle belirlenir." hükmüne yer verilmiştir.

1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 102 maddesinin 1. fıkrasının a bendinde," Yerleşme, yapılaşma ve arazi kullanımına yön veren, her tür ve ölçekte fiziki planlara ve uygulamalara esas teşkil eden üst ölçekli mekânsal strateji planlarını ve çevre düzeni planlarını ilgili kurum ve kuruluşlarla işbirliği yaparak hazırlamak, hazırlatmak, onaylamak ve uygulamanın bu stratejilere göre yürütülmesini sağlamak", c) bendinde  "Havza ve bölge bazındaki çevre düzeni planları da dâhil her tür ve ölçekteki çevre düzeni planlarının ve imar planlarının yapılmasına ilişkin usul ve esasları belirlemek, havza veya bölge bazında çevre düzeni planlarını yapmak, yaptırmak, onaylamak ve bu planların uygulanmasını ve denetlenmesini sağlamak," ç) bendinde " Sektörel planların havza veya bölge düzeyindeki mekânsal strateji planlarına ve çevre düzeni planlarına uyumlu hazırlanmasını sağlamak," Çevre ve Şehircilik Bakanlığı  Mekânsal Planlama Genel Müdürlüğünün görevleri arasında sayılmıştır.
Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca çıkarılan 14.06.2014 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğinin 4.maddesinin 1.fıkrasının (c) bendinde, "Çevre düzeni planı: Varsa mekânsal strateji planlarının hedef ve strateji kararlarına uygun olarak orman, akarsu, göl ve tarım arazileri gibi temel coğrafi verilerin gösterildiği, kentsel ve kırsal yerleşim, gelişme alanları, sanayi, tarım, turizm, ulaşım, enerji gibi sektörlere ilişkin genel arazi kullanım kararlarını belirleyen, yerleşme ve sektörler arasında ilişkiler ile koruma-kullanma dengesini sağlayan 1/50.000 veya 1/100.000 ölçekteki haritalar üzerinde ölçeğine uygun gösterim kullanılarak bölge, havza veya il düzeyinde hazırlanabilen, plan notları ve raporuyla bir bütün olarak yapılan planı ifade eder." kuralı yer almaktadır.

Yönetmeliğin "Planlama alanı" başlıklı 18.maddesinde, "Çevre düzeni planı; coğrafi, sosyal, ekonomik, idari, mekânsal ve fonksiyonel nitelikleri açısından benzerlik gösteren bölge, havza veya en az bir il düzeyinde yapılır." kuralına, "Plan ilke ve esasları" başlıklı 19. maddesinin 1.fıkrasında ise, "Çevre düzeni planları hazırlanırken; a) Varsa mekânsal strateji planlarına uygunluğun sağlanması, b) Yeni gelişmeler ve bölgesel dinamiklerin dikkate alınması, c) İlgili kamu kurum ve kuruluşlarının mekânsal kararları etkileyecek nitelikteki bölge planı, strateji planı ve belgesi, sektörel yatırım kararlarının dikkate alınarak değerlendirilmesi, ç) Sürdürülebilir kalkınma amacına uygun olarak ekolojik ve ekonomik kararların bir arada değerlendirilmesi, d) Tarihi, kültürel yapı ile orman alanları, tarım arazileri, su kaynakları ve kıyı gibi doğal yapı ve peyzajın korunması ve geliştirilmesi, e) Doğal yapının, ekolojik dengenin ve ekosistemin sürekliliğinin korunması amacıyla arazi kullanım bütünlüğünün sağlanması, f) Ulaşım ağının arazi kullanım kararlarıyla birlikte ele alınması suretiyle imar planlarında güzergahı netleştirilecek yolların güzergah ve yönünün genel olarak belirlenmesi, g) Çevre sorunlarına neden olan kaynaklara yönelik önleyici strateji ve politikaların belirlenerek arazi kullanım kararlarının oluşturulması, ğ) İmar planlarına esas olacak şematik ve grafik dil kullanılarak arazi kullanım kararları ile koruma ve gelişmenin sağlanması, h) Afet tehlikelerine ilişkin mevcut raporlar ve jeolojik etütler dikkate alınarak afet risklerini azaltıcı önerilerin dikkate alınması esastır." kuralına yer verilmiştir.

Yönetmeliğin "Revizyon ve değişiklikler" başlıklı 20. maddesinin 1. fıkrasında, "Çevre düzeni planının ihtiyaca cevap vermediği hallerde veya planın vizyonu, amacı, hedefleri, stratejileri, ilke ve politikaları açısından plan ana kararlarını, sürekliliğini, bütünlüğünü etkilemesi halinde çevre düzeni planı bütününde revizyon yapılır. Çevre düzeni planı revizyonu; a) Nüfusun yerleşim ihtiyaçlarının karşılanamaması, b) Planın temel strateji ve politikalarını değiştirecek bölgesel ölçekli yatırımların ortaya çıkması, c) Yeni verilere bağlı olarak, sonradan ortaya çıkabilecek ve bölgesel etkiye yol açabilecek arazi kullanım taleplerinin oluşması, ç) Yeni gelişmeler ve bölgesel dinamiklerde değişiklik olması, durumunda yapılır." düzenlemesine, 2. fıkrasında da, "Çevre düzeni planı ana kararlarını, sürekliliğini, bütünlüğü bozmayacak nitelikte, plan değişikliği yapılabilir. Çevre düzeni planı değişikliklerinde; a) Kamu yatırımlarına, b) Çevrenin korunmasına, c) Çevre kirliliğinin önlenmesine, ç) Planın uygulanmasında karşılaşılan güçlükler ve maddi hataların giderilmesine, d) Değişen verilere bağlı olarak planın güncellenmesine, dair yeterli, geçerli ve gerekçeleri açık olan, altyapı etkilerini değerlendiren raporu içeren teklif ve talepler; idarece planın temel hedef, ilke, strateji ve politikaları kapsamında teknik ve yasal çerçevede değerlendirmeye alınarak sonuçlandırılır." düzenlemesine yer verilmiştir.
A- 4.26. sayılı Eko-Turizm Alanları başlıklı plan notu yönünden;
Davacılar tarafından 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planı Plan Hükümlerinin 4.26 sayılı maddesinde yer alan "Eko-Turizm Alanı" tanımına ilgili mevzuatta özellikle "Turizm Tesislerinin Belgelendirilmesine ve Niteliklerine İlişkin Yönetmelik" hükümleri arasında rastlanılmadığı, bu tanım ve gösterimin Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğinin çizim ve gösterim tekniğine uymadığı belirtilerek üst ölçekli planda tanımlanan "Eko-Turizm Alanları" gösteriminin Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğine aykırı olduğu" ileri sürülmüştür.
Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğinin "Gösterim (lejand) teknikleri" başlıklı 10. maddesinde; "(1) Her türlü mekânsal plan, kendi kademesinin ve yapılış amacının gerektirdiği çizim ve gösterim tekniğine göre hazırlanır. (2) Planlar, Bakanlıkça belirlenen ve EK-1 Gösterimler başlığı altında yer alan EK-1a Ortak Gösterimler, EK-1b Mekânsal Strateji Planları Gösterimleri, EK-1c Çevre Düzeni Planı Gösterimleri, EK-1ç Nazım İmar Planı Gösterimleri, EK-1d Uygulama İmar Planı Gösterimleri ve EK-1e Detay Kataloğuna uygun olarak hazırlanır." kuralı yer almaktadır.