muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Danıştay — Esas No: 2023/1075, Karar No: 2024/5678, Tarih: 19.12.2024

Dosyanın incelenmesinden, ... tarih ve ... sayılı Kurul kararıyla petrol piyasasında iki ay süreyle uygulanacak akaryakıt fiyatlarının tespit edildiği, söz konusu kararda en yakın erişilebilir dünya serbest piyasa fiyatı olarak Akdeniz Havzası'ndaki (İtalya, Fransa, İspanya ve Yunanistan) fiyatların kabul edildiği, yine ... tarih ve ... sayılı Kurul kararıyla tavan fiyat tespitine gidildiği, bu kez 2014 yılındaki tavan fiyat uygulamasında İspanya'daki petrol piyasasının rekabet koşullarından yoksun olduğu ve Yunanistan'da ekonomik kriz yaşandığı gerekçesiyle bu ülkelerin takip edilen ülkeler arasından çıkarıldığı, anılan ülkelerin yerine ise Birleşik Krallık ve Almanya'nın dâhil edildiği, bilahare, 03/11/2014 tarih ve 5291 sayılı Kurul kararıyla, akaryakıt fiyatlarının takibine ilişkin metodolojinin belirlendiği, daha sonra da, "5291 sayılı Kurul kararı gereğince takip edilen ülkeler (Birleşik Krallık, İtalya, Fransa, Almanya) ile ülkemiz arasında, piyasa şartları ve makroekonomik görünüm kaynaklı avantaj ve dezavantajların bulunduğu, bununla birlikte, satın alma gücü, asgari ücret gibi temel ekonomik göstergelerde takip edilen ülkeler ile ülkemiz arasında son dönemde fiyatların takibinin zorlaştığı, yaşanan Covid-19 pandemisi, Avrupa Enerji Krizi gibi yapısal değişimlere sebebiyet veren küresel gelişmeler doğrultusunda yurt içi piyasadaki marjlar ile referans olarak alınan ülkelerdeki marjların önemli ölçüde ayrıştığı, bu ayrışmanın ülkemizdeki akaryakıt fiyatlarının ve fiyatları oluşturan kalemlerin sağlıklı bir şekilde oluşup oluşmadığı hususundaki marj takibini zorlaştırdığı, mevcut durumda, ülkemiz akaryakıt fiyatları ile dağıtıcı+bayi marjlarının yurtdışı piyasalardaki muadilleri ile yapılan mukayesesinin işlerliğini yitirmesinden dolayı söz konusu fiyatların ve marjların takibinde yurt içi ekonomik göstergelerin kullanılmasının zaruri hale geldiği " gerekçeleri ile, akaryakıt fiyatlarının takibinin ve tavan fiyat uygulamalarının  kamuoyu tarafından da bilinen ekonomik göstergelere bağlı olarak yapılmasını teminen dava konusu  29/12/2022 tarih ve 11528 sayılı Kurul kararının tesis edildiği anlaşılmıştır.

Anılan Kurul kararıyla, dağıtıcı ve bayi marjı toplamının takibinde en yüksek işlem hacimli 8 dağıtıcının bayilerine ilişkin Kuruma bildirilen ilan panosunda yer alan satış fiyatlarının ağırlıklı ortalamasının dikkate alınacağı, Türkiye ağırlıklı ortalama pompa fiyatından harmanlama maliyeti dâhil ağırlıklı ortalama rafineri satış fiyatının düşülmesi ile bulunacak marjın, dağıtıcı ve bayi maliyetlerini yansıtacak şekilde ülke içi piyasa koşulları ile uyumlu olmasının esas olduğu, bu kapsamda marj takibinde faaliyetlerin her aşamasında, bölgesel veya ulusal düzeyde, belirli zaman aralıklarında muhtelif istatistiki yaklaşımlar kullanılmak suretiyle modeller oluşturularak bunların birlikte veya ayrı ayrı dikkate alınacağı, lisans sahipleri tarafından belirlenen koşullara riayet edilmemesi ve/veya yaygın bir şekilde  yapılan modellemeler ile takip edilen marjın üzerinde marjlar uygulanmakta olduğunun tespit edilmesi hâlinde 5015 sayılı Kanun'un 10. maddesi kapsamında gerekli işlemlerin yapılacağı düzenlenmiştir. 
	Anayasa'nın 48. maddesinde, çalışma ve sözleşme hürriyeti düzenlenmiştir. Buna göre, herkesin dilediği alanda çalışma ve sözleşme hürriyetine sahip olduğu, özel teşebbüsler kurmanın serbest olduğu, Devlet'in, özel teşebbüslerin millî ekonominin gereklerine ve sosyal amaçlara uygun yürümesini, güvenlik ve kararlılık içinde çalışmasını sağlayacak tedbirleri alacağı belirtilmiş; 13. maddesinde de, temel hak ve hürriyetlerin, özlerine dokunulmaksızın yalnızca Anayasa'nın ilgili Maddelerinde belirtilen sebeplere bağlı olarak ve ancak kanunla sınırlanabileceği, bu sınırlamaların, Anayasa'nın sözüne ve ruhuna, demokratik toplum düzeninin ve laik Cumhuriyet'in gereklerine ve ölçülülük ilkesine aykırı olamayacağı kurala bağlanmıştır.
	5015 sayılı Kanun'un "Bayiler" başlıklı 8. maddesinin 1. fıkrasında, bayi lisanslarına ilişkin düzenlemelerin (teknik, güvenlik, kapasite, çevre vb.) Kurum tarafından yapılacağı, bayilerin, dağıtıcıları ile yapacakları tek elden satış sözleşmesine göre bayilik faaliyetini yürütecekleri belirtilmiş olup, yapılacak sözleşmenin içeriğinin, kapsamının, tarafların karşılıklı hak ve yükümlülükleri ile sözleşme bedelinin, dağıtıcı ve bayi arasında serbest olarak belirlenmesi asıldır. Sözleşme serbestisini sınırlayacak nitelikteki bir kuralın ise, yine Anayasa'da tanımlanan sınırlama sebeplerine uygun olarak kanunla konulması gerekmektedir. Dolayısıyla "kanuni bir dayanak" olmaksızın dağıtıcı ile bayi arasındaki sözleşme ilişkisine Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun müdahale etmesi mümkün değildir.

5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun fiyat oluşumunu düzenleyen 10. maddesi  çerçevesinde dağıtıcı lisansı sahipleri tarafından hazırlanarak Enerji Piyasası Düzenleme Kurumuna bildirilen "tavan fiyatlar"ın herhangi bir izne veya onaya tabi olmadığı, referans ücret ve benzeri herhangi bir Kurum düzenlemesine tâbi bulunmadığı; elektrik piyasasında olduğu gibi Kurumun onayına tabi olan tarifelere benzer bir fiyat olmadığı; sadece Kuruma bildirildiği ve bildirildiği andan itibaren piyasada uygulanmaya başladığı açıktır. Dolayısıyla serbest piyasa koşullarına göre oluşturulan ve dağıtıcı tarafından belirlenen tavan fiyata Kurumun doğrudan bir müdahale yetkisi bulunmamaktadır. Dağıtıcı lisansı sahiplerinin de serbest piyasa koşullarından bağımsız şekilde fiyat belirlemeleri mümkün değildir.
	Dağıtıcı lisansı sahipleri tarafından Kuruma bildirilen tavan fiyat, aynı zamanda dağıtıcının bayilerine uyguladığı tavan fiyatı ifade etmektedir. Dağıtıcının bayilerine uyguladığı ve Kurum'a bildirdiği tavan fiyat ile bayilerin tüketicilere uyguladığı fiyat arasındaki toplam marjın tespiti ve kâr cinsinden paylaşımı, dağıtıcı ile bayi arasında tarafların serbest iradeleri ile yapılan sözleşmenin konusunu oluşturmaktadır. Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun toplam marjın serbest piyasa koşullarına göre belirlenmesine izin vermeyerek toplam marjın nasıl hesaplanacağını düzenlemek şeklinde bir yetkisi olmadığı gibi, gerek dağıtıcının kâr marjı oranını, gerekse bayinin kâr marjı oranını belirlemek suretiyle toplam marjın paylaşımına müdahale etmek gibi herhangi bir yasal yetkisi de bulunmamaktadır. Dolayısıyla, dağıtıcı ve bayi fiyatları arasındaki toplam marjın tespiti ve bu marjın kâr cinsinden paylaşımı, piyasa koşullarına göre sözleşme özgürlüğü kapsamında tarafların serbest iradeleri ile belirlenecek bir konudur. 
	Her ne kadar, 5015 sayılı Kanun'un 10. maddesinin 14. fıkrası ile, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumuna, "petrol piyasasında faaliyetleri veya rekabeti engelleme, bozma veya kısıtlama amacı taşıyan veya bu etkiyi doğuran veya doğurabilecek nitelikte anlaşma veya eylemlerin bulunması", "bu eylem ve anlaşmaların piyasa düzenini bozucu etkiler oluşturması" şartlarının birlikte gerçekleşmesi durumunda her defasında iki ayı geçmemek üzere tavan ve/veya taban fiyat tespiti yetkisi verilmiş ise de, verilen bu yetkinin sınırlı süreli ve istisnai bir yetki olduğu, Kurulun daha önceden aldığı iki aylık süre ile sınırlı tavan fiyat kararlarını sürekli uygulanır hâle getirerek dağıtıcı ve bayi kâr marjlarına özgü genel bir düzenleme yapamayacağı, sınırlı süreli ve istisnai bir yetkinin sürekli ve genel bir yetkiye dönüştürülemeyeceği, sözleşme özgürlüğü kapsamında yer alan hususlara ilişkin müdahalede bulunulamayacağı, aksi hâlde kanunda sınırları belirlenen yetkinin aşılmış olacağı kuşkusuzdur.

Bu itibarla, dağıtıcı ve bayi arasında toplam marjın paylaşımına yönelik olarak asgarî oranlar belirlenmesine, mevzuata göre dağıtıcı sorumluluğunda olan veya bayiye teslimden önceki aşamalarda gerçekleştirilen iş ve işlemlere ilişkin maliyetlere, bayilik faaliyetleri kapsamında dağıtıcıdan hizmet alınması sonucu ortaya çıkan maliyetlere, sözleşmelerde açık şekilde ismi zikredilmeyen, kapsamı ve mahiyeti tereddüde mahal bırakmayacak şekilde tanımlanmayan maliyet, bedel veya ücretlerin bayilere yansıtılıp yansıtılmayacağına ilişkin hususlara, dağıtıcılar ve bayiler arasında imzalanacak sözleşmelerde ve ancak sözleşme özgürlüğüne göre karar verilebileceğinden, bu konularda Kurumca yapılacak düzenlemelerin sözleşme özgürlüğüne müdahale niteliği taşıyacağı, dolayısıyla 5015 sayılı Kanun'da açıkça öngörülmediği sürece davalı idarece genel düzenleme yetkisine dayanılarak böyle bir belirleme yapılabilmesinin hukuken mümkün olmadığı açıktır.
	Bu durumda, dağıtıcı ve bayilerin toplam marjının belirlenip takibinde esas alınacak dava konusu Kurul kararındaki düzenlemelerin, idarenin yasal yetkisini aştığı ve serbest piyasada oluşacak fiyatlara ölçüsüz müdahale niteliğinde olduğu, 5015 sayılı Kanun'da açıkça öngörülmediği sürece davalı idarece genel düzenleme yetkisine dayanılarak böyle bir belirleme yapılabilmesinin hukuken mümkün olmadığı dikkate alındığında, dağıtıcı ve bayi marjlarının belirlenmesine yönelik  Kurul kararının davaya konu 2. maddesinin parantez içindeki  “satın alma gücü paritesi, TCMB faiz oranları, ... vb.” ifadeleri ile 3. ve 4. maddelerinde hukuka uygunluk görülmemiştir.
	Açıklanan nedenlerle, 30/12/2022 tarih ve 32059 sayılı Resmî Gazete'de  yayımlanan Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu'nun 29/12/2022 tarih ve 11528 sayılı Akaryakıt Fiyatlarının Takibine İlişkin Kurul Kararı'nın  2. maddesinin parantez içindeki “satın alma gücü paritesi, TCMB faiz oranları, ... vb.” ifadeleri ile  3. ve 4. maddelerinin iptaline karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
 
TÜRK MİLLETİ ADINA
	Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, taraflara önceden bildirilen 19/12/2024 tarihinde yapılan duruşmada, davacı vekili Av. ...'ın ve davalı idare vekili Av. ...'in geldikleri, Danıştay Savcısının hazır olduğu görülmekle, açık duruşmaya başlandı. Taraflara usulüne uygun olarak söz verilerek dinlendikten ve Danıştay Savcısının düşüncesi alındıktan sonra taraflara son kez söz verilip, duruşma tamamlandı. Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ :
	Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunun (Kurul) 29/12/2022 tarihli toplantısında "Akaryakıt Fiyatlarının Takibine İlişkin Kurul Kararı" kabul edilerek Resmi Gazete'de yayımlanmak üzere Cumhurbaşkanlığına gönderilmesine karar verilmiş ve anılan Kurul kararı 30/12/2022 tarih ve 32059 sayılı (2. Mükerrer) Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.

MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ :
	Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunun (Kurul) 29/12/2022 tarihli toplantısında "Akaryakıt Fiyatlarının Takibine İlişkin Kurul Kararı" kabul edilerek Resmi Gazete'de yayımlanmak üzere Cumhurbaşkanlığına gönderilmesine karar verilmiş ve anılan Kurul kararı 30/12/2022 tarih ve 32059 sayılı (2. Mükerrer) Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
	Söz konusu 29/12/2022 tarih ve 11528 sayılı Akaryakıt Fiyatlarının Takibine İlişkin Kurul kararında, "Madde 1- Rafinerici lisansı sahiplerinin akaryakıt satış fiyatının takibinde Platıs European Markel Scan'de CIF MED (Genova/Lavera) başlığı altında ABD Dolarıfton cinsinden yayımlanan günlük fiyatların ortalamasının Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası (TCMB) tarafından açıklanan döviz satış kuru üzerinden TL'ye çevrilmiş olan tuları (TL/ton) dikkate alınır. Bu tutarın TL/lt değerinin hesaplanmasında yoğunluk değeri motorin için 0,845 ton/m3 ve benzin için 0,775 ton/m3 olarak dikkate alınır. Rafinerici lisansı sahipleri tarafından belirlenecek ürün fiyatında ürünün uluslararası piyasadaki fiyatının TL cinsinden değerine ilaveten ülke içi pazara sunumu kapsamında katlanılan maliyetler de dikkate alınır.
	Madde 2- Dağıtıcı ve bayi marjı toplamının takibinde; en yüksek işlem hacimli 8 dağıtıcının bayilerine ilişkin Kuruma bildirilen ilan panosunda yer alan satış fiyatlarının ağırlıklı ortalaması dikkate alınır. Türkiye ağırlıklı ortalama pompa fiyatından harmanlama maliyeti dahil ağırlıklı ortalama rafineri satış fiyatının düşülmesi ile bulunacak marjın, dağıtıcı ve bayi maliyetlerini yansıtacak şekilde ülke içi piyasa koşulları (satın alma gücü paritesi, TCMB faiz oranları, enflasyon, döviz kuru, asgari ücret vb.) ile uyumlu olması esastır.
	Madde 3- İkinci madde çerçevesinde gerçekleştirilecek marj takibinde faaliyetlerin her aşamasında, bölgesel veya ulusal düzeyde, belirli zaman aralıklarında muhtelif istatistiki yaklaşımlar kullanılarak modeller oluşturulur. Marj takibinde bu modeller birlikte veya ayrı ayrı dikkate alınır.
	Madde 4- Piyasada faaliyet gösteren lisans sahipleri tarafından ikinci maddedeki koşullara riayet edilmemesi ve/veya yaygın bir şekilde üçüncü Madde çerçevesinde takip edilen marjın üzerinde marjlar uygulanmakta olduğunun tespit edilmesi halinde Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) tarafından 04/12/2003 tarih ve 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun 10. maddesi kapsamında gerekli idari işlemler yapılır.
	Madde 5- 07/11/2014 tarihli ve 29168 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 03/11/2014 tarih ve 5291 sayılı Kurul Kararı yürürlükten kaldırılmıştır.
	Madde 6- Bu Karar yayımı tarihinde yürürlüğe girer,
	Madde 7- Bu Karar hükümlerini Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu Başkanı yürütür." düzenlemelerine yer verilmiştir.

Madde 5- 07/11/2014 tarihli ve 29168 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 03/11/2014 tarih ve 5291 sayılı Kurul Kararı yürürlükten kaldırılmıştır.
	Madde 6- Bu Karar yayımı tarihinde yürürlüğe girer,
	Madde 7- Bu Karar hükümlerini Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu Başkanı yürütür." düzenlemelerine yer verilmiştir.  
	Davacı Sendika tarafından Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu Tarifeler Dairesi Başkanlığına yapılan 27/01/2023 tarihli başvuruyla, Kurul kararının dilekçelerinde belirtilen hususlar kapsamında değiştirilmesi talebinde bulunulmuş, davalı idarece başvuruya verilen 01/02/2023 tarihli cevapla, Kurumun 5015 sayılı Kanun ile çerçevesi çizilen piyasa yapısı ve verilen görev kapsamında, güvenli ve ekonomik olarak rekabet ortamı içerisinde kullanıcılara akaryakıt satışı ve diğer piyasa faaliyetlerinin şeffaf, eşitlikçi ve istikrarlı bir biçimde sürdürülebilmesi için yönlendirme, gözetim ve denetim faaliyetlerine devam etmekte olduğu, bu kapsamda paylaşılan görüş ve önerilerin dikkate alındığı davacıya bildirilmiştir.
	Bunun üzerine davacı tarafından anılan 29/12/2022 tarih ve 11528 sayılı Kurul kararının 2. maddesinin parantez içindeki “satın alma gücü paritesi, TCMB faiz oranları, ... vb.” ibareleri ile 3. ve 4. maddelerinin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır. 
İNCELEME VE GEREKÇE:
	USUL YÖNÜNDEN:
	Davalı idarenin davanın süresinde açılmadığına ilişkin usule yönelik itirazı geçerli bulunmayarak esasın incelenmesine geçilmiştir. 
	ESAS YÖNÜNDEN:
	İLGİLİ MEVZUAT:
	5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun 10. maddesinin 1. fıkrasında, "Petrol alım satımında fiyatlar en yakın erişilebilir dünya serbest piyasa koşullarına göre oluşur. Yerli ham petrol için, teslim yeri olan en yakın liman veya rafineride teşekkül eden “Piyasa Fiyatı” fiyat olarak kabul edilir."; 11. fıkrasında, "Rafinerici ve dağıtıcı lisansı kapsamında yapılan piyasa faaliyetlerine ilişkin fiyatlar, en yakın erişilebilir dünya serbest piyasa oluşumu dikkate alınarak, lisans sahipleri tarafından hazırlanan tavan fiyatlar olarak Kuruma bildirilir."; 14. fıkrasında, "Ancak, petrol piyasasında faaliyetleri veya rekabeti engelleme, bozma veya kısıtlama amacını taşıyan veya bu etkiyi doğuran veya doğurabilecek nitelikte anlaşma veya eylemlerin piyasa düzenini bozucu etkiler oluşturması hâlinde, gerekli işlemlerin başlatılmasıyla birlikte, her seferinde iki ayı aşmamak üzere, faaliyetlerin her aşamasında, bölgesel veya ulusal düzeyde uygulanmak için taban ve/veya tavan fiyat tespitine ve gerekli tedbirlerin alınmasına Kurum yetkilidir." kuralları yer almaktadır.
Madde gerekçesinde, petrol fiyatlarının en yakın erişilebilir dünya serbest piyasa koşullarına göre oluşacağı, fiyatların serbest piyasada oluşumu ile, ülkemizdeki petrol ürünlerinin fiyatlarının her aşamada dış pazarlardaki fiyat dengeleri paralelinde oluşumunun amaçlandığı, Kurumun haklı gerekçelere dayanması halinde fiyatlara müdahale edebileceği belirtilmiştir.

Madde gerekçesinde, petrol fiyatlarının en yakın erişilebilir dünya serbest piyasa koşullarına göre oluşacağı, fiyatların serbest piyasada oluşumu ile, ülkemizdeki petrol ürünlerinin fiyatlarının her aşamada dış pazarlardaki fiyat dengeleri paralelinde oluşumunun amaçlandığı, Kurumun haklı gerekçelere dayanması halinde fiyatlara müdahale edebileceği belirtilmiştir.
5015 sayılı Kanun'un verdiği yetkiye dayanılarak çıkarılan Petrol Piyasası Fiyatlandırma Sistemi Yönetmeliği'nin "Petrol piyasasında fiyatlandırma" başlıklı 5. maddesinde, (1) Kanun'un, 10. maddesinde yer alan; a) Yerli ham petrolün fiyat teşekkülüne, b) Olağanüstü hallerde taban ve/veya tavan fiyat belirlemeye, c) Tarife veya tavan fiyat oluşturmaya, ilişkin hükümler saklı kalmak üzere, piyasaya arz edilen mal ve hizmetlerin fiyatları serbestçe oluşur.
(2) Petrol piyasasına sunulan mal ve/veya hizmetlerle ilgili olarak; a) İletim, depolama, rafinerici ve dağıtıcı lisansları kapsamındaki faaliyetlerde, tarife, b) İşleme lisansı kapsamındaki faaliyetlerde, fiyat listesi, c) Bayilik (İstasyonlu) lisansı kapsamındaki faaliyetlerde, fiyat ilanı esası uygulanır.
(3) Kurul tarafından; a) Taşıma, ihrakiye teslimi, madeni yağ ve bayilik (istasyonsuz) lisansları kapsamındaki faaliyetlerin tümü veya bir kısmı için; tarife, fiyat listesi veya fiyat ilanı esaslarından birinin uygulanması, b) İşleme lisansları kapsamında yürütülen faaliyetlerin tümü veya bir kısmının fiyat listesi esasından muaf kılınması veya faaliyetlerde fiyat ilanı esası uygulanması kararlaştırılabilir."; 
"Tarife, fiyat listesi ve fiyat ilanına ilişkin ilkeler" başlıklı 6. maddesinin birinci fıkrasında," Tarife, fiyat listesi veya fiyat ilanı her bir lisans için oluşturulur.";
"Tarife, fiyat listesi ve fiyat ilanına ilişkin yükümlülükler" başlıklı 7. maddesinin üçüncü fıkrasında, "Piyasada; a) İletim ve depolama tarifelerinde indirimler hariç olmak üzere, fiyat, b) Rafinerici ve dağıtıcı tarifeleri ile fiyat listeleri ve fiyat ilanlarında, tavan fiyat esası uygulanır.";
"Tarifelerin oluşturulması ve uygulanması" başlıklı 8. maddesinde, "(1) Lisans başvuruları kapsamında alınan tarife dosyalarının incelenmesi ve değerlendirilmesi ile onaya tabi tarifelerin ilk onayları, lisans başvurusuna ilişkin işlemler kapsamında yapılır.
(2) Lisans başvuruları kapsamında değerlendirilen tarife önerilerinde; a) İlgili ve diğer mevzuata uygunluk, b) Var ise emsal tarifelere uygunluk, emsal tarifeler yoksa makul ve adil olma, c) Rafinericilerin ve dağıtıcıların tarife metodolojisinin, fiyatların en yakın erişilebilir dünya serbest piyasa fiyatlarına göre teşekkülüne imkan vermesi, ç) İletim ve depolama tarifelerinde, Kanunun 12. maddesine ve tip tarifeye uygunluk aranır. ...";

(2) Lisans başvuruları kapsamında değerlendirilen tarife önerilerinde; a) İlgili ve diğer mevzuata uygunluk, b) Var ise emsal tarifelere uygunluk, emsal tarifeler yoksa makul ve adil olma, c) Rafinericilerin ve dağıtıcıların tarife metodolojisinin, fiyatların en yakın erişilebilir dünya serbest piyasa fiyatlarına göre teşekkülüne imkan vermesi, ç) İletim ve depolama tarifelerinde, Kanunun 12. maddesine ve tip tarifeye uygunluk aranır. ...";
"Piyasaya müdahale" başlıklı 15. maddesinde, "Piyasada faaliyetleri veya rekabeti engelleme, bozma veya kısıtlama amacını taşıyan veya bu etkiyi doğuran veya doğurabilecek nitelikte anlaşma veya eylemlerin piyasa düzenini bozucu etkiler oluşturması halinde, gerekli işlemlerin başlatılmasıyla birlikte, Kurul Kararıyla her seferinde iki ayı aşmamak üzere, faaliyetlerin her aşamasında, bölgesel veya ulusal düzeyde uygulanmak için taban ve/veya tavan fiyat tespit edilebilir. Bu durumda, gerekli tedbirlerin alınmasına ilişkin olarak ilgili mevzuat hükümleri uygulanır." kurallarına yer verilmiştir. 
	HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
	25/06/2009 tarih ve 2145/1 sayılı Kurul kararıyla akaryakıt dağıtım tavan fiyatı ve akaryakıt bayi tavan fiyatı uygulanmış, kararda, rafinerici lisansı sahibi Türkiye Petrol Rafinerileri A.Ş. (TÜPRAŞ) için olduğu gibi dağıtıcı lisansı sahipleri için de Akdeniz Havzasındaki ticarette kullanılan CIF MED Genova/Lavera, FOB MED fiyatları ve Akdeniz Havzasından benzer usullerle kendi iç piyasalarının temin ihtiyaçlarını karşılayan Akdeniz ülkelerinden en yakın erişilebilir dünya serbest piyasa fiyatı olarak İtalya, Fransa, İspanya ve Yunanistan fiyatlarının takip edilmesine karar verilmiş;
	... tarih ve ... sayılı Kurul kararıyla tavan fiyat tespitine gidilmiş, ancak 2014 yılındaki tavan fiyat uygulamasında İspanya'daki petrol piyasasının rekabet koşullarından yoksun olduğu ve Yunanistan'da ekonomik kriz yaşandığından bu ülkelerin durumlarında meydana gelen olumsuz değişimler neticesinde dağıtıcı+bayi marjlarının rekabet şartları altında belirlenemediği gerekçesiyle bu ülkeler takip edilen ülkeler arasından çıkarılmış, yerlerine serbest piyasa koşullarının daha iyi işlediği sonucuna ulaşılan Birleşik Krallık ve Almanya dahil edilmiştir.

... tarih ve ... sayılı Kurul kararıyla ise, akaryakıt fiyatlarının takibine ilişkin metodolojinin belirlenerek, dağıtıcı ve bayi marjı toplamının takibinde, 01/01/2015 tarihine kadar en yüksek işlem hacimli 8 dağıtıcının İstanbul (Avrupa Yakası) için Kuruma bildirmiş olduğu bayi tavan satış fiyatlarının ortalaması, 01/01/2015 tarihinden itibaren en yüksek işlem hacimli 8 dağıtıcının bayilerine ilişkin Kuruma bildirilen ilan panosunda yer alan satış fiyatlarının ağırlıklı ortalamasının dikkate alınacağı, Türkiye ağırlıklı ortalama pompa fiyatından rafineri satış fiyatının düşülmesi ile bulunacak marjın, takip edilen ülkeler (Birleşik Krallık, İtalya, Fransa, Almanya) için Avrupa Birliği resmi internet sayfasında yayımlanan vergisiz pompa satış fiyatlarından ilgili ülkelerdeki ülke içi rafineri satış fiyatları düşülerek bulunan marjların ortalaması ile uyumlu olmasının esas olduğu, takip edilen ülkeler için ülke içi rafineri satış fiyatına ulaşılamaması durumunda, rafineri fiyatı olarak Platts European Market Scan’de CIF MED (Genova/Lavera) başlığı altında ABD Doları/ton cinsinden yayımlanan günlük fiyatların ortalamasının esas alınacağı, takip edilen ülkeler için belirlenecek marjlara, ülkemiz ile söz konusu ülkelerdeki piyasa şartlarındaki farklılıkların etkisinin yansıtılabileceği, kararda yer alan takip metodolojisi kapsamında yapılan düzenlemelere uyulmaması halinde, 5015 sayılı Kanun'un 10. maddesi kapsamında gerekli idari işlemler yapılacağı düzenlenmiştir.