muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/4059, Karar No: 2024/1384, Tarih: 08.05.2024

**6. Hukuk Dairesi         2022/4059 E.  ,  2024/1384 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi (Tüketici Mahk. Sıfatıyla)

SAYISI : 2021/140 E., 2022/87 K.

HÜKÜM/KARAR : Davalı ... Yönünden Davanın Kabulüne Diğer Davalılar Yönünden Reddine

1- Mahkemece, yükleniciden temlik alınan şahsi hakka dayalı tapu iptali ve tescil, olmadığı taktirde tazminat istemli davada verilen 12/11/2014 tarihli ilk kararda, davalılar arasındaki arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi ve ek sözleşme gereğince inşa edilecek dairelerden yükleniciye isabet eden dava konusu bağımsız bölümün harici sözleşme ile davacı yanca yükleniciden satın alındığı, bedelinin ödendiği ve kullanılmaya başlandığı halde davalı arsa sahiplerince bağımsız bölüme ait arsa payının devredilmediği iddiasıyla davalı arsa sahiplerine karşı açılan tapu iptal ve tescil davasının, daha önce görülen ve kesinleşmiş karara bağlanan dava dosyası nedeniyle kesin hüküm dava şartı yokluğundan reddine, yükleniciden bağımsız bölüm satın alan davacının arsa sahiplerinden sözleşmeye dayalı istekte bulunamayacağı gerekçesiyle, arsa sahiplerine karşı açılan alacak davasının husumet yokluğu nedeniyle reddine, davacının davalı yükleniciye karşı açmış olduğu alacak davasının tefriki ile yeni esas sırasına kaydına karar verilmiştir.

2- Mahkemenin ilk kararına karşı, davacı vekilince temyiz yoluna başvurulması üzerine, Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesinin 05.10.2016 tarihli, 2016/5739 E. ve 2016/7821 K. sayılı ilamında; Muğla 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2009/655 E., ve 2013/33 K. sayılı dosyasında işbu davacının da içinde bulunduğu davacılar tarafından aynı davalılar hakkında dava konusu dairenin tapusunun iptali için aynı hukuki sebebe dayalı olarak açılan davada, fen ve imar kurallarına uygun imal edilme ediminin yerine getirilmediği ve inşaatın kabul edilebilir seviyeye ulaşmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verildiği ve hükmün temyiz incelemesinden geçerek kesinleştiği, her ne kadar mahkemece önceki davada verilen ve kesinleşen karar nedeniyle işbu davada kesin hüküm dava şartı noksanlığından usulden ret kararı verilmişse de arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi nedeniyle yüklenicinin temlikine dayalı olarak açılan davalarda yapılan inşaatlar devamlılık gösterdiğinden ve her an inşaatın fiziki oranında değişiklik olabileceğinden bu konuda açılmış iki ayrı davada önceki kararın sonraki dava için kesin hüküm oluşturmayacağının göz önünde bulundurulması gerektiği, ayrıca işbu davada önceki davadan farklı olarak ikinci kademede bedel talebinin de bulunduğu anlaşıldığından davacının talebindeki sıraya uygun şekilde inceleme yapılıp karar verilmesi gerekirken davacının terditli talebi hakkında tefrik kararı verilmesinin doğru olmadığı gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

3- Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda verilen 22/11/2019 tarihli ikinci kararda, yüklenicinin arsa sahiplerine karşı edimini yerine getirerek daireleri bitirip teslim ettiği halde kendisine bırakılan dairelerin bir kısmını tamamladığı, bir kısmını tamamlamadığı ve kaba inşaat aşamasında iken bazılarını sattığı, keşif ve bilirkişi incelemeleri uyarınca tespit edildiği üzere davaya konu dairenin ruhsatlandırılmasının mümkün olmadığı, daire değerinin 622.680,00 TL olduğu, davanın niteliği ve taşınmazın ruhsatlandırılamaması nedeniyle tapu iptali ve tescil yönünde bir karar verilmesinin mümkün olmadığı ancak davalı müteahhit ... tarafından taahhüt edilen edimin davalının kendi kusuru ile yerine getirilemediği diğer davalıların bir kusurlarının bulunmadığı gerekçesiyle davalılar ..., ..., ... hakkında açılan davanın ayrı ayrı reddine, davalı ... hakkında açılan davanın kabulü ile 622.680,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak, davacıya verilmesine karar verilmiştir.

4- Mahkemenin ikinci kararına karşı, davacı vekili ile davalı ... vekili tarafından temyiz yoluna başvurulması üzerine, Yargıtay (Kapatılan) 15. Hukuk Dairesinin 13.01.2021 tarihli, 2020/1115 E. ve 2021/39 K. sayılı ilamında; sözleşmede yapı kullanma izninin ve kat mülkiyetinin yüklenici tarafından alınacağının kararlaştırıldığı, farklı parsellerde tamamlanmış ve kısmen natamam binaların inşa edildiği, kısmen imar yoluna tecavüz bulunduğu, kısmen riskli yapı kararı ve yıkım kararı bulunduğu, ilgili belediyece de bağımsız bölümlere yapı kullanma izin belgesinin alınmadığı ve yapıların ruhsat eki mimari projesine uygun olmadığı belirtildiğinden, inşaatın tamamlandığının ve yüklenicinin edimini yerine getirdiğinin söylenemeyeceği ancak mahkemece inşaatın yasal hale getirilmesinin mümkün olup olmadığının araştırılmadığı görülmekle, bu durunda mahkemece arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi ve ilgili belediyeden işlem dosyası ve projeler de getirtildikten sonra yeniden oluşturulacak bilirkişi marifeti ile keşif de yapılarak davalı arsa sahipleri ile yaptığı sözleşme ve ekleri ile tasdikli projesi yapı ruhsatı ile imar mevzuatına göre, yüklenicinin inşaatı tamamlayıp arsa sahiplerine bırakılacak bağımsız bölüm ya da arsa paylarına hak kazanıp kazanmadığının tespit edilmesi, inşaatın getirildiği seviye itibari ile eksik ve kusurlu işler depo ettirilerek birlikte ifa sureti ile davacının tapu iptâl ve tescil isteyip isteyemeyeceği değerlendirilerek, proje ruhsat ve imar mevzuatına aykırılıklar var ise; bunların ruhsat ve proje tadilatı yapılarak yasal hale getirilip getirilemeyeceğinin değerlendirilmesi yasal hale getirilebilecekse bunun için gerekli iş ve işlemlerin ilgili belediyeden sorularak bir kuşkuya yer vermeyecek şekilde belirlenmesi; alınacak cevaba göre konusunda uzman bilirkişi veya bilirkişi kurulu vasıtasıyla keşif yapılarak rapor alınmak suretiyle inşaatın yasal hale getirilmesi için gereken tüm işler için davacıya makul süre ve yetki verilmesi, ruhsat proje ve imara aykırılıklar giderildiğinde tapu iptâl ve tescile karar verilebileceği, bu hâlde davalı arsa sahiplerinin davaya karşı çıkmakta haklı olduklarından ücreti vekâlet ve yargılama giderinden sorumlu tutulmamaları, davacının tapu iptâl ve tescile hak kazanamaması halinde davacının bedel ile ilgili taleplerinin ıslah talebi de değerlendirilerek sonucuna uygun karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle hükmün bozulmasına, bozma nedenine göre tarafların sair temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

5- Mahkemece ikinci bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda verilen 25/05/2022 tarihli üçüncü kararda, ilgili belediyeye yazılan yazıya verilen cevap ile davaya konu imalatın ruhsat ve projelerinin, tadilatla yasal hale getirilmesinin mümkün olmadığı bildirildiğinden yeniden keşif ve bilirkişi incelemesi yapılmasının usul ekonomisine aykırı olacağı gerekçesiyle davalılar ..., ..., ... hakkında açılan davanın ayrı ayrı reddine, davalı ... hakkında açılan davanın kabulüne, 622.680,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

6- Mahkemenin üçüncü kararına karşı davacı vekili ile davalı ... vekili tarafından süresinde temyiz yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Kamu düzenine aykırılık halleri ile uyulan bozma kararı gereğince inceleme yapılarak hüküm verilmiş olduğu, kararın dayandığı gerektirici sebepler ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı ve yine sözleşmeye gereğince yapılacak bağımsız bölümlerin bütünü üzerinden tespit olunan tamamlanma oranı kabul edilebilir imalat seviyesinin altında kaldığı gibi bağımsız bölümlere ait kat irtifakının da kurulmadığı ve yapıdaki aykırılıkların tadilatla dahi yasal hale getirilmesinin mümkün olmadığı anlaşılmakla davacı vekili ile davalı ... vekilinin temyiz sebepleri yerinde görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekili ve davalı ... vekilinin temyiz sebeplerinin reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz edenlerden davalıdan alınmasına, temyiz harcı davacı tarafından peşin yatırılmış ise de muaf olduğundan istek halinde iadesine, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 08/05/2024 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/4308, Karar No: 2021/2033, Tarih: 04.03.2021

**11. Hukuk Dairesi         2019/4308 E.  ,  2021/2033 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada Ankara 1. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi'nce verilen 19.12.2017 gün ve 2017/362 E. - 2017/450 K. sayılı kararı onayan Daire'nin 18.06.2019 gün ve 2018/2878 E. - 2019/4554 K. sayılı kararı aleyhinde davalı Eti Gıda A.Ş. vekili tarafından karar düzeltilmesi isteğinde bulunulmuş ve karar düzeltme dilekçesinin süresi içinde verildiği de anlaşılmış olmakla, dosya için düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra gereği konuşulup düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin 30. sınıf emtiaları içeren 2012/10434 sayılı “Bifa Storm+şekil” ibareli marka başvurusuna, davalının 2011/49048 no’lu ''Eti Popkek+şekil'' ibareli markasına dayalı olarak yaptığı itiraz üzerine, başvurunun mal ve hizmet listesinden “pastacılık ve fırıncılık mamulleri, tatlılar, şekerlemeler, çikolatalar, bisküviler, krakerler, gofretler, kokolinler, pastalar, tartlar, kekler” emtialarının çıkarılmasına karar verildiğini anılan karara müvekkili tarafından yapılan itirazın ise, reddedildiğini oysa, müvekkilinin kullandığı kek görseli ve diğer unsurların, davalı dışında, ilgili sektörde diğer şirketlerce de yaygın olarak kullanılması nedeniyle müvekkili markasının davalı şirketin markasını çağrıştırması ve bağlantı kurulması ihtimalinin bulunmadığını, taraf markalarının “Bifa Storm” ve “Eti Popkek” olduğunu, müvekkili markasında kek içindeki dolgu damlasının kek ürününün içerdiği (çikolata, karamel, meyve vs.) den oluştuğunu, sadece kekin çeşit ve tür olarak tüketiciye tanıtılması amacını taşıdığını, aynı şekilde, kek resminin yanında bulunan çikolata, karamel, meyve vs. unsurların da görsel anlamda tüketiciye kekin çeşidi ile ilgili mesaj veren unsurlar olduğunu, piyasada aynı veya benzer kek görselini kullanan onlarca şirket varken karşılaştırmanın sadece taraflara indirgenmesi ve dar bir anlayışla değerlendirme yapılmasının isabetsiz olduğunu ileri sürerek, TPMK YDİK’in 2014-M-8186 sayılı kararının “pastacılık ve fırıncılık mamulleri, tatlılar, şekerlemeler, çikolatalar, bisküviler, krakerler, gofretler, kokolinler, pastalar, tartlar, kekler” ibarelerinin müvekkili marka başvurusundan çıkarılmasına yönelik kısmının iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekilleri, ayrı ayrı davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, bozma ilamında belirtilen ve uyulan gerekçelerle davanın kabulü ile TPMK YİDK'nın 01/02/2012 tarih 2012-M-8186 sayılı kararının iptaline dair verilen kararın davalılar vekilleri tarafından temyizi üzerine karar Dairemizce onanmıştır.

Davalı Eti Gıda A.Ş. vekili, bu kez karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

Davalılar vekilleri, ayrı ayrı davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, bozma ilamında belirtilen ve uyulan gerekçelerle davanın kabulü ile TPMK YİDK'nın 01/02/2012 tarih 2012-M-8186 sayılı kararının iptaline dair verilen kararın davalılar vekilleri tarafından temyizi üzerine karar Dairemizce onanmıştır.

Davalı Eti Gıda A.Ş. vekili, bu kez karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

Dosyadaki yazılara, mahkeme kararında belirtilip Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere göre, davalı Eti Gıda A.Ş. vekilinin HUMK 440. maddesinde sayılan hallerden hiçbirisini ihtiva etmeyen karar düzeltme isteğinin reddi gerekir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davalı Eti Gıda A.Ş. vekilinin karar düzeltme isteğinin HUMK 442. maddesi gereğince REDDİNE, aşağıda yazılı bakiye 31,10 TL karar düzeltme harcının ve 3506 sayılı Yasa ile değiştirilen HUMK 442/3. maddesi hükmü uyarınca takdiren 520,95 TL para cezasının karar düzeltilmesini isteyen davalı Eti Gıda A.Ş'den alınarak Hazine'ye gelir kaydedilmesine, 04.03.2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/9435, Karar No: 2015/7712, Tarih: 30.04.2015

**7. Hukuk Dairesi         2015/9435 E.  ,  2015/7712 K.**

**"İçtihat Metni"**

Asliye Hukuk Mahkemesi

(İş Mahkemesi Sıfatıyla)

Dava Türü : Alacak

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

Davacı vekili, TİS'den kaynaklı alacaklarının davalı işverence davacıya ödenmediğini ileri sürerek söz konusu alacakların hüküm altına alınmasını talep etmiştir.

Davalı vekili, davacının davalı işverenden herhangi bir alacağı bulunmadığını, ayrıca belirsiz alacak davası açılamayacağını davanın hukuki menfaat yokluğundan reddi gerekeceğini savunmuştur.

Mahkemece dava konusu edilen alacakların belirsiz alacak davasına konu edilemeyecekleri gerekçesiyle davanın hukuki yarar yokluğundan reddine karar verilmiştir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 107. maddesinde belirsiz alacak ve tespit davası başlığı altında yeni bir dava türüne yer verilmiştir.

Maddeye göre;

(1)Davanın açıldığı tarihte alacağın miktarını yahut değerini tam ve kesin olarak belirleyebilmesinin kendisinden beklenemeyeceği veya bunun imkânsız olduğu hâllerde, alacaklı, hukuki ilişkiyi ve asgari bir miktar ya da değeri belirtmek suretiyle belirsiz alacak davası açabilir.

(2)Karşı tarafın verdiği bilgi veya tahkikat sonucu alacağın miktarı veya değerinin tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda davacı, iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın davanın başında belirtmiş olduğu talebini artırabilir.

(3)Ayrıca, kısmi eda davasının açılabildiği hâllerde, tespit davası da açılabilir ve bu durumda hukuki yararın var olduğu kabul edilir”.

Belirtmek gerekir ki belirsiz alacak ve tespit davası;

1. Eda (tahsil talebi ile) davası niteliğinde belirsiz alacak davası(Fıkra 1),

2.Tespit niteliğinde belirsiz alacağı tespit davası(Fıkra 3).

3.Kısmi eda ve külli tespit davası(maddenin gerekçesinde) olmak üzere üç türlü açılabilir.

Davacı tahsil amaçlı belirsiz alacak davası açtığında, davanın başında belirleyebildiği miktarı belirterek dava açmak zorundadır. Bu dava eda davası olmakla birlikte yargılama sırasında belirlenecek kalan miktar için tespit niteliğindedir. Yargılama sırasında davacı belirlenen bakiye miktarı davanın genişletilmesi ve değiştirilmesi yasağına tabi olmadan harcını tamamlayarak hüküm altına alınmasını talep edebilecektir. Bu durumda alacağın tamamı hüküm altına alınacağından ilama dayalı icra takibi yapılabilecektir.

Kısmi eda ve külli tespit davası olarak açıldığında, davacının başlangıçta belirleyebildiği miktarı dava dilekçesinde belirtmesine gerek yoktur. Kısmi davada olduğu gibi istediği miktarda açabilir ve alacağın belirleyemediği kalan kısmının tespitini isteyebilir. Bu durumda mahkeme kısmi olarak talep edileni tahsil, kalan kısmı ise tespit hükmü olarak hüküm altına alacaktır.

Kısmi eda ve külli tespit davası olarak açıldığında, davacının başlangıçta belirleyebildiği miktarı dava dilekçesinde belirtmesine gerek yoktur. Kısmi davada olduğu gibi istediği miktarda açabilir ve alacağın belirleyemediği kalan kısmının tespitini isteyebilir. Bu durumda mahkeme kısmi olarak talep edileni tahsil, kalan kısmı ise tespit hükmü olarak hüküm altına alacaktır.

Madde içeriğinden, belirsiz alacak veya tespit davası açılması için, davanın açıldığı tarihte alacağın miktarını yahut değerini tam ve kesin olarak belirleyebilmesinin; davacının kendisinden beklenememeli (gerçekten belirleyememeli) veya bu (objektif olarak) olanaksız olmalıdır.

Açılacak davanın değeri veya miktarı biliniyor yahut belirlenebiliyor ise, belirsiz alacak ve tespit davası açılamaz. Zira madde gereği bu durumda davacının hukuki yararı yoktur.

Maddenin 2. fıkrasında açıkça karşı tarafın verdiği bilgi veya tahkikat sonucu alacağın miktarı ve değerinin tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda davacı, iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın davanın başında belirtmiş olduğu talebini artırabileceği belirtilmiştir.

6100 sayılı HMK.’nun 107/2. maddesi ile ilgili olarak gerekçede şunlara yer verilmiştir. “Baştan miktar veya değeri tam olarak tespit edilemeyen bir alacak için, davacının böyle bir ihmal ya da kusurundan söz edilemez. Bu sebeple, belirsiz alacak veya tespit davası açıldıktan sonra, yargılamanın ilerleyen aşamalarında, karşı tarafın verdiği bilgiler ve sunduğu delilerle ya da delillerin incelenmesi ve tahkikat işlemleri sonucu (örneğin, bilirkişi ya da keşif incelemesi sonrası), baştan belirsiz olan alacak belirli hale gelmişse, başında belirtmiş olduğu talebini artırabilmesi benimsenmiştir.”

Buradan hareketle dava konusu alacağın değeri veya miktarı karşı tarafın (işverenin) vereceği bilgi veya tahkikat aşamasında belirlenecek (bilirkişiden hesap raporu alınması gibi) ise alacağın dava açıldığında davacı tarafından objektif olarak belirleyebilmesinin kendisinden beklenemeyeceği kabul edilmelidir. Bu nedenle maddenin birinci ve ikinci fıkrasının birlikte değerlendirilmesi gerekir.

Her ne kadar 107. madde de belirtilmemiş ise de belirsiz alacak ve tespit davası açılabilmesi için kısmi dava başlığı altında düzenlenen HMK.’nun 109/2. maddesinin göz ardı edilmemesi gerekir. Zira hükme göre “Talep konusunun miktarı, taraflar arasında tartışmasız veya açıkça belirli ise kısmi dava açılamaz”. Burada talep konusunun taraflar arasında belirli olması halinde kısmi dava açılamayacağı vurgulanmıştır. Kısaca davacı alacağı belirli değil ise belirsiz alacak ve tespit davası açabileceği gibi fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak kısmi dava da açabilecektir. Alacak miktarı belirli ise kısmi dava veya belirsiz alacak ve tespit davası açılamaz.

Ancak madde de ayrıca talep konusunun miktarının taraflar arasında tartışmasız olması halinde kısmi dava açılamayacağı belirtilmiştir. O halde talep konusunun miktarı taraflar arasında tartışmalı ise davacı kısmi dava açabilir. Davacı, alacak miktarı tartışmalı olduğunda kısmi dava yerine belirsiz alacak davasına da başvurabil­melidir.

Bir alacağın davanın açıldığı anda belirli mi belirsiz mi, tartışmalı mı tartışmasız mı olduğu konusunda yukarda belirtilen hükümlerden hareketle uygulamada bazı ölçütler getirilmiştir.

Bunların başında gelen en önemli kriter alacağın likit olup olmadığı ölçütüdür. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu likit alacak kavramını açıklamıştır. Yargıtay’a göre; “Likit bir alacaktan söz edilebilmesi için ise; ya alacağın gerçek miktarının belli ve sabit olması ya da borçlusu tarafından belirlenebilmesi için bütün unsurların bilinmesi veya bilinmesinin gerekmekte olması; böylece, borçlunun borç tutarını tahkik ve tayin etmesinin mümkün bulunması; başka bir ifadeyle, borçlunun yalnız başına ne kadar borçlu olduğunu tespit edebilir durumda olması gerekir. Bu koşullar yoksa, likit bir alacaktan söz edilemez. Diğer bir anlatımla, icra inkar tazminatı, alacaklının genel mahkemede açtığı itirazın iptali davası sonucunda borçlunun itirazının haksızlığına karar verilmesi durumunda alacaklı yararına hükmolunan icra hukukuna özgü bir tazminattır. Borçlunun ne kadar borçlu olduğunun saptanması ve itirazında haklı olup olmadığının belirlenmesi ön koşuldur. Borçlunun ödeme emrine karşı itirazın yapıldığı andaki durumu itibariyle haksızlığı saptanacak ancak haklı çıkma durumuna uygun alacak miktarı esas alınarak alacaklı yararına icra inkar tazminata hükmedilmesi gerekecektir(HGK. 14.07.2010 gün ve 2010/19-376 E, 2010/397 K, HGK)”.

Görüldüğü gibi likit olma ölçütünde Yargıtay; “Alacağın gerçek miktarının belli ve sabit olmasını ya da belirlenebilmesi için bütün unsurların bilinmesi veya bilinmesinin gerekmekte olmasını aramaktadır. Kısaca davacının yalnız başına ne kadar alacaklı olduğunu tespit edebilir durumda olması gerekir. Bu koşullar yoksa, likit bir alacaktan söz edilemez.

Diğer taratan yargılama (tahkikat aşamasında) sırasında hesap raporu alınmasını gerektiren her alacak belirsiz kabul edilmelidir. Davacının talep ettiği dava konusu alacağın miktarı veya değeri belirli ise hesap raporu alınmasına da gerek yoktur. Zira bu durumda hak kazanma veya ispat olgusu ayrık olmak üzere tartışmalı bir alacaktan söz edilemez. Zaten kanunun 107/2 maddesinde bu olgu “tahkikat sonucu belirlenme” olarak vurgulanmıştır. İş uyuşmazlıklarında genel olarak alacağın kesin ve net tutarı, ancak bir yargılama sürecinden ve bilirkişi incelemesinden sonra tam olarak tespit edilebilmektedir. Bu anlamda kıdem, ihbar ve kötüniyet tazminatı giydirilmiş ücretten hesaplanır. Giydirilmiş ücrete işçinin çıplak ücreti yanında, ücret eklentileri ve sosyal yardımlar dahil edilir.

Dava konusu alacak miktarının veya değerinin belirlenmesi yargılama sırasında başka bir olgunun (ki bu işçilik alacaklarında çalışma olgusu, tazminat ve alacaklara esas süre ve ücret yönünden kendini gösterir) tespitini gerektirdiği durumlarda alacak belirsiz ve tartışmalı kabul edilmelidir.

Hakimin takdiri veya yasal nedenlerle indirim yapılarak alacak miktarı veya değerinin belirlenmesi halinde alacak belirsizdir.

Dava konusu alacak karşı tarafın vereceği bilgi veya belgelerle belirlenecekse, alacak belirsiz kabul edilmelidir. Karşılaştırmalı hukukta geçerli olan bu kriter 107. maddenin 2. fıkrasının başlangıcında “karşı tarafın vereceği bilgi sonucu” yargılama sırasında belirlenme olarak kabul edilmiştir. Yıllık ücretli izin alacağı, izin defterinin; fazla mesai ve tatil çalışmaları kayda dayandığında puantaj (işe devam çizelgeleri) kayıtlarının işveren tarafından sunulması ile belirlenebilecektir. İş Hukukunda maddi hukuk kuralları içinde işverene kayıt tutma yükümlülüğü getirilmiştir. Bu belgelerle ilgili yükümlülükleri yerine getirmeyen işverenin açılacak davada alacağın belirlenebilir olduğu savunması yerinde olmayacaktır. İşçinin alacağının belirlenmesi kayda dayandığında, kayıtlı belgeleri sunmayan veya işçiye vermeyen işveren, belirsiz alacak davası açılmasının sonuçlarına katlanmak zorundadır.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 17.10.2012 gün ve 2012/9-838 Esas, 2012/715 Karar sayılı kararında “ “İşçilik alacaklarının özelliği de dikkate alınarak, bu alacaklarda, talep konusunun miktarının taraflar arasında tartışmasız veya açıkça belirli olduğunu söylemek mutlak olarak doğru olmadığı gibi, aksinin kabulü de doğru olmayacağını, talep konusu işçilik alacakları belirli olup olmadığının somut olayın özelliğine göre değerlendirilmesi ve sonuca gidilmesinin daha doğru olacağını” açıkça belirmiştir.

6100 sayılı HMK.’nun 114. maddesinde davacının dava açmakta hukuki yararının bulunması, dava şartı olarak belirtilmiştir. Belirsiz alacak ve tespit davasında, kanun açıkça alacak miktarının veya değerinin belirlenememesi veya olanaksız olması halinde, davacının belirsiz alacak davası açmasında hukuki yararının varsayılacağını öngörmüştür. Kısaca dava açıldığında alacak belirli değil veya tartışmalı ise, belirsiz alacak ve tespit davası açılması için hukuki yarar vardır.