muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Danıştay — Esas No: 2023/301, Karar No: 2024/3338, Tarih: 11.12.2024

Davacının tutuklanmasına ilişkin Rize Sulh Ceza Hakimliğinin 20/07/2016 tarih ve Sorgu No:2016/148 sayılı ifade sorgu zaptında, davacının "…gün olur devran döner sizde yargılanırsınız, sizde bu sanık sandalyesinde yer alırsınız dediği…" şeklinde ifadesinin yer aldığı görülmüştür.
	Davacının yargı mensubu olan eşinin 667 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararname'nin 3/1. maddesi uyarınca FETÖ ile iltisak ve irtibatının olduğu gerekçesiyle meslekte kalmasının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmasına ilişkin Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararı ile bu karara karşı yapılan yeniden inceleme talebinin reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı kararının iptaline, bu kararlar nedeniyle yoksun kalınan parasal hakların yasal faiziyle birlikte ödenmesine ve özlük haklarının iadesine karar verilmesi istemiyle açtığı davada, dava konusu kararların iptali, davacının bu kararlar nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının meslekte kalmasının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmasına ilişkin işlemin tesis edildiği tarihten itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesi ve özlük haklarının iadesi yolundaki Danıştay Beşinci Dairesinin 14/10/2022 tarih ve E:2017/6447, K:2022/6948 sayılı kararı, Kurulumuzun 11/12/2024 tarih ve E:2023/349, K:2024/3337 sayılı kararı ile, davacının FETÖ ile iltisak ve irtibatının olduğu ve dava konusu kararlarda hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle kesin olarak bozulmuştur.
Bu durumda, FETÖ'nün yapısı ve işleyiş kuralları uyarınca evlilik ve aile yaşamına kadar yansıyan faaliyetlerde bulunduğu ve davacının eşinin FETÖ silahlı terör örgütü ile iltisaklı ve irtibatlı olduğu dikkate alındığında, davacının söz konusu örgütün faaliyetlerinden ve eşinin durumundan haberdar olmamasının, bir yargı mensubu olarak yürüttüğü meslek itibarıyla sahip olduğu nitelikler ve donanım ile hayatın olağan akışına uygun olmadığı, bu durumun, bir yargı mensubu olarak üstün kamu gücü ayrıcalığına sahip olan ve bağımsız ve tarafsız "olması" kadar bağımsız ve tarafsız "görünmesi" de gereken davacı açısından bağımsızlık ve tarafsızlığından şüphe edilmesine ve dolayısıyla FETÖ ile irtibat ve iltisakı bulunduğu kanaatinin oluşmasına neden olan bir delil niteliğinde olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Temyize konu Daire kararında, Dairece dosyadaki mevcut deliller davacının FETÖ/PDY terör örgütü ile irtibat ve iltisakı için yeterli görülmemiş ise de, davacının üniversiteye hazırlık döneminde FETÖ/PDY terör örgütüne müzahir dershaneye gittiğine yönelik kendi beyanı, 2014 yılı HS(Y)K üye seçimlerinde, sözde bağımsız adaylara oy verdiğine, seçim sürecinde ve sonrasındaki tavır, söylemlerine ve diğer hususlara yönelik tanık beyanları, dijital materyal inceleme raporu ve eşinin durumunun bir bütün olarak değerlendirilmesinden, davacının FETÖ/PDY terör örgütü ile iltisak ve irtibatlı olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

3) Dava Konusu Kararın Temel Hak ve Özgürlükler Bağlamında Değerlendirilmesi
Dava konusu kararla ortaya çıkan özel hayata saygı hakkına yönelik müdahalenin ihlal oluşturup oluşturmadığı hususunun, AİHS ve Anayasa bağlamında, kanunilik, meşru amaç ve demokratik bir toplumda gerekli olma ile ölçülülük ilkeleri doğrultusunda irdelenmesi gerekmektedir.
Dava konusu karar, davalı idare tarafından, 667 sayılı KHK’nın 3. maddesi uyarınca tesis edilmiştir. Anılan KHK, 6749 sayılı Kanun'la TBMM tarafından değiştirilerek kabul edilmiş ve 29/10/2016 tarih ve 29872 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Sonuç olarak davacı hakkında dava konusu kararın tesis edildiği tarih itibarıyla bu karara dayanak KHK'nın yürürlükte olduğu ve öngörülen anayasal usul dâhilinde daha sonra kanunlaştığı görülmektedir. Bu nedenle özel hayata saygı hakkına müdahale niteliği taşıyan dava konusu karar, öngörülebilir ve belirli bir kanun hükmü uyarınca tesis edilmiş olup müdahale kanunilik şartını taşımaktadır.
Dava konusu karar, FETÖ ile üyelik, mensubiyet, iltisak veya irtibatı bulunan ilgililer hakkında ülkenin içinde bulunduğu tehdit ve kamu düzeninin bozulması ihtimali doğduğundan ivedi şekilde karar alma zorunluluğu nedeniyle ve millî güvenliğin, kamu düzeninin ve başkalarının hak ve özgürlüklerinin korunması amacıyla tesis edilmiştir. Bu nedenle FETÖ ile iltisak ve irtibatı olan ve dava konusu kararın tesis edildiği tarih itibarıyla kamu gücünün güçlü bir tezahürü niteliğinde yargı yetkisi kullanan davacının meslekte kalmasının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmasına karar verilmesi suretiyle özel hayata saygı hakkına yapılan müdahale meşru bir amaca dayanmaktadır.
Dava konusu karar ile davacının özel hayata saygı hakkına yapılan müdahale, zorlayıcı bir toplumsal gereksinim olarak ortaya çıkmıştır. Nitekim 15 Temmuz 2016 gecesi yaşanan darbe teşebbüsü nedeniyle "ulusun varlığını tehdit eden genel bir tehlike"nin bulunduğu açıktır (Alparslan Altan/Türkiye, B. No: 12778/17, 16/04/2019, §§ 71-75). Bu tehlike, ulusun ve Devlet teşkilatının varlığı için tehdit teşkil eden, kamu düzenini etkileyen, olağandışı bir kriz niteliğindedir. Bununla birlikte darbe teşebbüsünün faili olan FETÖ'nün, yukarıda belirtildiği üzere atipik ve kendine özgü niteliği göz önüne alındığında, bu tehlikeye karşı alınan ve davacının yargı yetkisini kullanmasına son veren dava konusu tedbirin de yaşanan özellikli durumun ortaya çıkardığı zorunluluktan ve bu durumun faili olan örgütün Devleti ele geçirmeyi amaç edinen niteliğinden kaynaklandığı anlaşılmaktadır. Bu nedenle anılan olağanüstü koşullar altında ve olağan demokratik düzene geri dönebilmek amacıyla söz konusu terör örgütü ile iltisak ve irtibatı bulunan davacının yargı yetkisini kullanmasına son veren tedbirin demokratik bir toplumda gereklilik arz ettiği açıktır.

Bu itibarla, demokratik kurumlara ve demokratik toplum düzeninin bizatihi kendisine karşı yapılan darbe teşebbüsü sonrasında, bahse konu teşebbüsün faili olan FETÖ ile iltisak ve irtibatı olduğu gerekçesiyle hakkında tesis edilen dava konusu karar ile yargı mensubu olarak görev yapması nedeniyle üstün kamu gücü ayrıcalığına sahip olan davacının, meslekte kalmasının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmasına karar verilmesi suretiyle özel hayatına saygı hakkına yapılan müdahalenin, AİHS ve Anayasa anlamında durumun gerektirdiği ölçüde bir tedbir olduğu anlaşılmıştır.
4) Sonuç olarak
	Dava dosyasında bulunan bilgi ve belgeler ile yukarıda yer verilen açıklamalar bir bütün olarak değerlendirildiğinde; davacının, FETÖ ile iltisak ve irtibatının olduğu ve bu nedenle demokratik anayasal düzene sadakat yükümlülüğünü ihlal ettiği anlaşıldığından dava konusu kararda hukuka aykırılık görülmemiştir.
	Bu itibarla, Hâkimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararına yapılan yeniden inceleme talebinin zımnen reddine ilişkin kararın iptali, davacının bu karar nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının meslekte kalmasının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmasına ilişkin işlemin tesis edildiği tarihten itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesi ve özlük haklarının iadesi yolundaki Daire kararında hukuki isabet bulunmamaktadır. 
KARAR SONUCU:
            Açıklanan nedenlerle;
1.  Davalı idarenin temyiz isteminin kabulüne;
2. Yukarıda özetlenen gerekçeyle dava konusu kararın iptaline, davacının bu karar nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının meslekte kalmasının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmasına ilişkin işlemin tesis edildiği tarihten itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine ve özlük haklarının iadesine ilişkin Danıştay Beşinci Dairesinin temyize konu 14/10/2022 tarih ve E:2017/5283, K:2022/6947 sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Daireye gönderilmesine, 
4. Kesin olarak, 11/12/2024 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY 
X- Temyiz edilen kararla ilgili dosyanın incelenmesinden; Danıştay Beşinci Dairesince verilen kararın usul ve hukuka uygun bulunduğu, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenlerinin kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı anlaşıldığından, temyiz isteminin reddi ile temyize konu kararın onanması gerektiği oyuyla, karara katılmıyorum.
Danıştay — Esas No: 2023/11506, Karar No: 2024/7253, Tarih: 11.12.2024

"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas	No : 2023/11506
Karar    No : 2024/7253
DAVACI	: ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı 
VEKİLİ	: Av. ...
DAVALILAR	: 1- ...
	 	2- ... Bakanlığı
VEKİLLERİ	:  Av. ...
DAVANIN KONUSU	: 16/03/2018 günlü, 30362 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren, Muğla İli, Menteşe, Milas, Marmaris ve Ula İlçelerinde bulunan, karar eki harita ve listelerde sınır ve koordinatları gösterilen bazı alanların kesin korunacak hassas alan olarak tescil ve ilan edilmesine ilişkin 17/01/2018 günlü, 2018/11264 sayılı Bakanlar Kurulu kararının iptali istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI	:

Muğla Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü'nün... tarih ve ... sayılı yazısı ile 644 sayılı KHK kapsamında Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'nca "Korunan Alanların Tespit, Tescil ve Onayına İlişkin Usul ve Esaslara Dair Yönetmelik" ve "Doğal Sit Alanlarının Değerlendirilmesine İlişkin Teknik Esaslar" çerçevesinde Muğla İli bütününde doğal sit alanlarında dört mevsimi kapsayan "Ekolojik Temelli Bilimsel Araştırma Projesi" yapılarak, alanın yeniden değerlendirildiği belirtilerek, önerilen sit alanları ile ilgili davacının görüşlerinin talep edilmesi üzerine, konunun Muğla Büyükşehir Belediye Meclisi gündemine alındığı, tüm ilçe belediyelerinden, sivil toplum kuruluşlarından alınan görüşler doğrultusunda Muğla Büyükşehir Belediye Meclisi'nin ... tarih ve ... sayılı kararıyla kurum görüşünün oluşturulduğu, Meclis kararı ile belirlenen görüş ve önerilerin, alanın sit statüsü belirlenirken dikkate alınmadığı, davaya konu 17.01.2018 tarih ve 2018/11264 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile tescil ve ilan edilen "Kesin Korunacak Hassas Alan" sınırlarının çok dar tutulduğu, bu tespitin, koruma kullanma dengesine ve kamu yararına aykırı olduğu, yerinde araştırma yapılmaksızın gerçekleştirildiği, dava dilekçesinin (6) nolu ekinde yer alan karşılaştırma tablosunda işaretli (3) numaralı alanın tamamının, 1.Derece Doğal Sit Alanı iken herhangi bir irdeleme yapılmaksızın Nitelikli Doğal Koruma Alanı'na dönüştürüldüğü, bu değişikliğin, söz konusu alanların doğal ve ekolojik yapısını, yapılaşma baskısı nedeniyle olumsuz yönde etkileyebileceği, değişikliklerin yapılacağı alanların irdelenmesi gerektiği, meskun alanların ve günübirlik faaliyette bulunulabilecek alanların Nitelikli Doğal Koruma Alanı; diğer bölgelerin ise Kesin Korunacak Hassas Alan olarak belirlenmesi gerekirken alanın tamamının Nitelikli Doğal Koruma Alanı olarak tescil edildiği, karşılaştırma tablosunda işaretli (4) ve (5) numaralı alanın tamamının, yani kıyı boyunca tüm alanların 1

. Derece Doğal Sit Alanı'ndan, Nitelikli Doğal Koruma Alanı'na dönüştürüldüğü, hiçbir analiz yapılmaksızın tüm kıyıların aynı dereceyle nitelendirilmesinin koruma kullanma dengesine ve kamu yararına aykırı olduğu, Gökova sahil şeridi üzerinde tabii özelliklerin korunması adına sadece yerleşim yerlerinin çevresinin "Nitelikli Doğal Koruma Alanı" geriye kalan alanların ise “Kesin Korunacak Hassas Alan” olarak tescil edilmesi gerektiği bildirilmişken bu alanların tamamının “Nitelikli Doğal Koruma Alanı” olarak tescil edildiği, sit alanlarına ilişkin yeniden değerlendirme yapılırken doğal sit alanlarında bütünsel değil, lokal değerlendirmelere gidilmesi gerektiği, Muğla İlinin 1479,68 km kıyı uzunluğuna sahip olduğu, ilin,  kıyı ile bütünleşik olarak geliştiği göz önünde bulundurularak, koruma kullanıma dengesi dahilinde genel ekosistemi bozmadan, kıyı kullanımına ilişkin ihtiyaçların karşılanması gerektiği, kıyıların tamamındaki koruma statüsünün derecesinin düşürülmesinin, kıyılardaki yapılaşma baskısını arttırarak doğal dengeyi bozucu bir tehlike yaratacağı, ayrıntılı çalışmayla yeniden değerlendirme yapılarak belirlenmesi gerektiği, tescil işleminin bu hali ile hukuka aykırı olduğu ileri  sürülmektedir.

Cumhurbaşkanlığı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından; Dava konusu 17/01/2018 tarihli ve 2018/11264 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının 16/03/2018 tarihli ve 30362 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak ilânen tebliğ edildiği, davanın kanuni süre geçirilerek açılmış olması durumunda davanın süre aşımı bakımından reddi gerektiği; 644 sayılı Çevre ve Şehircilik Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnameye, 648 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 17. maddesi ile eklenen Geçici 6

. maddesi ile eklenen Geçici 6. maddesi ile söz konusu alanlar ile ilgili her türlü belgenin Bakanlıklarına devredilmesi ve bu alan ve varlıkların yeniden değerlendirilmesinin öngörüldüğü, 2863 sayılı Kanuna 648 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile eklenen Ek Madde 4'ün birinci fıkrasında, taşınır tabiat varlıkları hariç tabiat varlıkları, doğal sit alanları ve bunlara ilişkin koruma alanları ile ilgili olarak bu Kanunda öngörülen iş, işlem ve kararlar bakımından görevli ve yetkili Bakanlığın Çevre ve Şehircilik Bakanlığı olduğunun hükme bağlandığı, bu kapsamda, 644 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin “Mevcut statülerin değerlendirilmesi' başlıklı geçici 6 ncı maddesinin birinci ve üçüncü fıkraları uyarınca işlem tesis edildiği, Korunan Alanların Tespit Tescil ve Onayına İlişkin Usul ve Esaslara Dair Yönetmelikte doğal sitlerin ve diğer koruma statüsüne sahip alanların tespiti, ayırt edici özellikleri, tescili ve onayına ilişkin usul ve esasların düzenlendiği, Yönetmeliğe göre mevcut doğal sit alanlarının güncel durumunun ön değerlendirme raporuna göre belirlendiği, doğal sit özelliği taşımayan alanların statüsünün iptali; doğal sit özelliği taşıdığı belirlenen alanların ise ardışık en az dört mevsimi kapsayacak ekolojik temelli bilimsel araştırma sonucuna göre koruma statüsünün devamı, yeni statü tesisi veya iptalinin önerileceği, söz konusu yönetmelik kapsamında, doğal sit alanlarının güncel durumunun değerlendirilerek mevcut ve yeni ilan edilecek doğal sit alanı kategorilerinin belirlenmesine ilişkin bilimsel temele dayalı yöntemlerin ortaya konulması amacıyla Doğal Sit Alanlarının Değerlendirilmesine İlişkin Teknik Esaslar'ın Bakanlık Makamının 01/03/2013 tarihli Olur'u ile onaylandığı, davalı idareye devredilen mevcut doğal sit alanlarının, ilgili Yönetmelik ve Teknik Esaslarda öngörülen usul ve esaslara göre yeniden değerlendirildiği, Korunan Alanların Tespit Tescil ve Onayına İlişkin Usul ve Esaslara Dair Yönetmelik hükümleri uyarınca doğal sit alanlarının yeniden değerlendirilmesi çalışmaları kapsamında, Bakanlık ve yüklenici firma arasında hizmet alım sözleşmesi imzalandığı ve dört mevsimi kapsayan "Muğla İli, Doğal Sit Alanlarının Ekolojik Temelli Bilimsel Araştırma Projesi" çalışmalarının başlatıldığı, bu çalışmalar sonucunda söz konusu alanların "Kesin Korunacak Hassas Alanlar", "Nitelikli Doğal Koruma Alanları" ve “Sürdürülebilir Koruma ve Kontrollü Kullanım Alanları” şeklinde belirlendiği, yapılan tüm araştırma, inceleme, raporlama ve haritalama işlemlerinin alanında uzman kişiler tarafından, bilimsel veriler esas alınarak gerçekleştirildiği, Muğla Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Komisyonu tarafından ilgili kurum ve kuruluş görüşleri de dikkate alınarak, ... tarihli ve ..

... tarihli ve ... sayılı komisyon kararı alındığı, Bakanlık Olur'u ile "Sürdürülebilir Koruma ve Kontrollü Kullanım Alanları"na ilişkin kararların 06/12/2016 tarihli ve 12556 sayılı Bakanlık Makamı Olur'u ile onaylandığı, "Kesin Korunacak Hassas Alan"lara ilişkin kararın dava konusu işlem ile sonuçlandırıldığı, ilgili kurum görüşlerine uyulması mecburiyetinin bulunmadığı, doğal sit alanına ilişkin yeni belirlemelerin, kıyıların imara açılmasına sebep olmayacağı, aksine kıyıdan faydalanmak isteyen ancak mevzuat uyarınca sit alanında herhangi bir yapı yapılamadığı için kaçak yapılaşma ile sorunlarını çözmeye çalışan vatandaşın, kaçak yapıya yönelmesini engelleyeceği, kıyı alanlarının günübirlik kullanımının düzenli olarak yapılmasına olanak tanıyacağı, alanın, sit statüsünün değişmesinin imara açılacağı anlamına gelmeyeceği, işlemin hukuka uygun olduğu, davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ	: ...
DÜŞÜNCESİ	: Dava konusu işlemin, karar gerekçesinde belirtilen nedenlerle iptali gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI	: ...
DÜŞÜNCESİ	:  Dava, 16/03/2018 günlü, 30362 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren, Muğla İli, Menteşe, Milas, Marmaris ve Ula ilçelerinde bulunan doğal sit alanları kapsamına giren ve ekli haritalar ile listelerde sınır ve koordinatları gösterilen alanların kesin korunacak hassas alan olarak tescil ve ilan edilmesine ilişkin 17/01/2018 günlü, 2018/11264 sayılı Bakanlar Kurulu kararının iptali istemiyle açılmıştır. 
Davalı idarelerin süre itirazı yerinde görülmemiştir.
2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu'nun "tanımlar ve kısaltmalar" başlıklı 3. maddesinde doğal sit; "jeolojik devirlere ait olup, ender bulunmaları nedeniyle olağanüstü özelliklere sahip yer üstünde, yer altında veya su altında bulunan korunması gerekli alanlardır."  şeklinde tanımlanmıştır.
2863 sayılı Kanun'a 17/08/2011 tarihli 648 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile eklenen Ek 4. madde ile doğal sit alanları ve bunlara ilişkin koruma alanları ile ilgili olarak, 2863 sayılı Yasa'dan kaynaklanan yetki ve görevler, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ile bu Bakanlığın bünyesinde kurulan Tabiat Varlıklarını Koruma Merkez Komisyonuna devredilmiş; tabiat varlıkları, doğal sit alanları ve bunlara ilişkin koruma alanları ile ilgili iş, işlem ve kararlara ilişkin usul ve esaslar ile bu konularda görev yapacak komisyonların teşkili ve çalışma usul ve esaslarının Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca hazırlanacak yönetmelikle düzenleneceği kuralına yer verilmiş; dava konusu işlem tarihinde yürürlükte olan 644 sayılı Çevre ve Şehircilik Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnameye 648 sayılı KHK ile eklenen 13/A maddesi ile de, Bakanlık bünyesinde Tabiat Varlıklarını Koruma Genel Müdürlüğü kurulmuş, geçici 6. madde ile bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte, doğal sit alanı ve tabiat varlığı olarak tespit ve tescil edilmiş alan ve varlıklara ilişkin her türlü belgenin, bu alan ve varlıkların statülerinin yeniden değerlendirilmesi için en geç altı ay içinde Bakanlığa devredileceği, tabiat varlıkları ve doğal sitlerle ilgili yeni değerlendirme yapılıncaya kadar bu alanlara ilişkin olarak kültür ve tabiat varlıklarını koruma bölge kurullarınca alınmış kararların geçerli olduğu; Bakanlık tarafından konunun uzmanlarından oluşturulacak komisyonca yeniden tespit edilen statülerin Çevre ve Şehircilik Bakanının onayı ile, yapı yasağı öngörülen statülerin ise Bakanlar Kurulunca onaylandıktan sonra tescil edileceği hükme bağlanmıştır.

Anılan hükümler uyarınca çıkarılan ve 19/07/2012 günlü, 28358 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Korunan Alanların Tespit, Tescil ve Onayına İlişkin Usul ve Esaslara Dair Yönetmelikle  doğal sit alanlarının tespit ve tesciline ilişkin yeni kriterler belirlenmiş, "Korunan alanlara ilişkin genel ilkeler" başlıklı 5. maddesinde; "(1) Korunan alanların belirlenmesi, değerlendirilmesi ve korunmasında aşağıdaki ilkelere uyulur.
a) Korunan alanların statüsünün belirlenmesi ve değerlendirilebilmesi için zamana bağlı değişimleri ortaya koyan ekolojik süreçler tanımlanır.
b) Herhangi bir korunan alanın güncel durumu tespit edilmeden, o alanın korunan alan statüsü yeniden değerlendirilemez.
c) (Değişik:RG-19/2/2013-28564)  Korunan alanların güncel durumu; alanın biyolojik çeşitliliği, hidrolojisi ve hidrojeolojisi başta olmak üzere her açıdan durumu hazırlanacak ön değerlendirme raporu sonucuna göre veya gerekli görülmesi durumunda ise en az ardışık dört mevsimi kapsayan ekolojik temelli bilimsel araştırma yapılarak belirlenir.
ç) (Ek:RG-19/2/2013-28564) Doğal sit ilanı ile ilgili talepler veya Genel Müdürlükçe incelenmesi uygun görülen alanlar hakkında hazırlanacak ön değerlendirme raporu sonucuna göre doğal sit özelliği taşımayan talepler değerlendirmeye alınmaz, alanın doğal sit özelliği taşıdığının belirlenmesi durumunda ise ardışık en az dört mevsimi kapsayan ekolojik temelli bilimsel araştırma yapılarak koruma statüsü belirlenir.
d) Herhangi bir korunan alanın statüsünün değerlendirilmesi için belirlenecek araştırma alanı sınırları; korunan alanın konumu, büyüklüğü ve doğal eşiklerle ilişkisi göz önüne alınarak tespit edilir...
n) Korunması gerekli taşınmaz tabiat varlıkları, doğal sit alanları ve özel çevre koruma bölgelerinin tespiti ilgili kurum ve kuruluşların görüşleri alınarak Bakanlıkça belirlenir." hükmüne; "Doğal sitlerin tespit ilke ve kriterleri" başlıklı 6. maddesinde; "(2) Doğal sit alanları; kesin korunacak hassas alanlar, nitelikli doğal koruma alanları ve sürdürülebilir koruma ve kontrollü kullanım alanları olarak üç kategoriye ayrılır." hükmüne, "Kesin korunacak hassas alanların ayırt edici özellikleri" başlıklı 7. maddesinde; işlem tarihinde yürürlükte olan şekliyle: "(1)Kaynak değerlerinin korunması için; alan kullanımı ve alana tüm etkilerin sınırlandırıldığı, gerektiğinde insanların bölgeye girişlerinin engellendiği, bilimsel araştırmalar, eğitim ya da çevresel izleme amacıyla özel önlemler alınarak korunacak kara, su, deniz alanları olup, Bakanlar Kurulu kararı ile ilan edilerek yapı yasağı getirilen mutlak korunması gereken alanlardır.
(2) Bu alanların aşağıdaki kriterlerden bir veya bir kaçını içermesi aranır.
a) Bölgesel, ulusal veya dünya ölçeğinde olağanüstü ekosistemleri, türleri bulundururlar.
b) Jeolojik, jeomorfolojik özellikleri korunmuştur.
c) Genel olarak insan etkisi olmadan meydana gelmiştir.
ç) İnsan faaliyetleri sonucu bozulma veya tahrip olma riski yüksektir.