muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Danıştay — Esas No: 2022/161, Karar No: 2024/4833, Tarih: 24.09.2024

Davaya konu Mersin-Adana Planlama Bölgesi 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planının 4.32 sayılı maddesinde, endüstri bölgelerinin yatırımları teşvik etmek, yurt dışında çalışan Türk işçilerinin tasarruflarını Türkiye'de yatırıma yönlendirmek ve yabancı sermaye girişinin artırılmasını sağlamak üzere 4737 sayılı “Endüstri Bölgeleri Kanunu” uyarınca kurulan üretim bölgeleri olduğu, 7.1. sayılı maddesinde, bu çevre düzeni planının, plan hükümleri ve plan açıklama raporuyla bir bütün olduğu, 7.2. sayılı  maddesinde, bu plandan ölçü alınarak uygulama yapılmayacağı, 7.9. sayılı maddesinde, 1/100.000 ölçekli çevre düzeni planının onayından önce onaylanmış nazım imar planları ve uygulama imar planlarının, bu plan kararlarına ve hükümlerine aykırı olmayan karar ve hükümlerinin geçerli olduğu, imar uygulaması görmüş olan alanlarda, imar planlarında verilmiş hakları çerçevesinde uygulamalara devam edileceği, 7.10. sayılı maddesinde, bu planın onama tarihinden önce mevzuata uygun olarak onaylanmış mevzi imar planları geçerli olduğu, bu alanlarda yoğunluk artışı ve türdeğişikliği getirecek plan değişikliği/revizyonu yapılamayacağı, 7.11. sayılı maddesinde, bu planın onayından önce, 3194 sayılı İmar Kanunu’nun “Plansız Alanlar İmar Yönetmeliği” kapsamında ya da dönemin ilgili diğer mevzuatına göre uygulama görmüş alanların haklarının saklı olduğu, bu alanlarda yoğunluk artışı ve kullanım değişikliği getirecek plan değişikliği/revizyonu yapılamayacağı, 8.20.1 sayılı maddesinde, endüstri bölgelerinde 4737 sayılı “endüstri Bölgeleri Kanunu” ve ilgili Yönetmelik hükümlerinin geçerli olduğu, 8.20.2 sayılı maddesinde ise bu alanlarda yer seçecek kullanımların ve yapılaşma koşullarının alt ölçekli planlarda belirleneceği düzenlemelerine yer verilmiştir.
Çevre düzeni planı kararları, kurumlardan ve arazi çalışmalarından elde edilen veriler, nüfus projeksiyonları ve yerel idarelerin imar planları, bölgesel yatırım kararları, koruma statülü alanlar, ulaşım ağları gibi plana girdi sağlayan veriler değerlendirilerek oluşturulması gerekmektedir. Dolayısıyla nüfus projeksiyonlarına göre, yerleşim alanlarının belirlenmesi, bu doğrultuda, tarım alanları, orman alanları, meralar, jeolojik açıdan sakıncalı alanların korunması gerektiğinden bu tür alanlarda, münferit kentsel gelişme taleplerinin plan bütünlüğü göz önünde bulundurularak değerlendirilmesi gerekmektedir.
 Çevre düzeni planları, bölgesel nitelikte genel arazi kullanım kararları getirmekte olup, stratejik bir plan olması sebebiyle fiziksel gelişmenin yanı sıra, kentteki sosyal, kültürel, ekonomik, yerel örgütsel gelişime ilişkin stratejileri de içerir.

Çevre düzeni planları, bölgesel nitelikte genel arazi kullanım kararları getirmekte olup, stratejik bir plan olması sebebiyle fiziksel gelişmenin yanı sıra, kentteki sosyal, kültürel, ekonomik, yerel örgütsel gelişime ilişkin stratejileri de içerir.
Planların kademeli birlikteliği ilkesi uyarınca alt ölçekli planların üst ölçekli planlarda belirlenen planlama ana ilkelerine, kararlarına uyumlu olması gerekmekle  birlikte, 1/100.000 ölçekli planda leke niteliğinde öngörülen kullanım kararlarının, bu plandan ölçü alınarak uygulama yapılamayacağı, planla öngörülen ilke, strateji ve politikaların gerçekleştirilmesine yönelik olarak kurum/kuruluş görüşleri ve alanın özelliğinden kaynaklı veri ve bilimsel raporlar göz önünde bulundurularak alt ölçekli planlarda planlama kararlarının şekillendirileceği tabiidir.

Dosyanın incelenmesinden, 17/10/2007 tarih ve 26673 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 19/07/2007 tarih ve 12632 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile 341 hektar büyüklüğündeki alan ilk olarak 4737 sayılı Endüstri Bölgeleri Kanunu'nun 3. maddesi ile 4/B maddesi uyarınca Ceyhan Enerji İhtisas Endüstri Bölgesi ilan edildiği, 30/01/2010 tarih ve 27478 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 04/01/2010 tarih ve 33 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile Ceyhan Enerji İhtisas Endüstri Bölgesi sınırı yeniden düzenlenerek bu kapsamda 1341 hektarlık  Ceyhan Enerji İhtisas Endüstri Bölgesinin 1/100.000 ölçekli çevre düzeni planına işlenmesi amacıyla Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'nın 23/10/2017 tarihli işlemi ile mülga 644 sayılı Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'nın Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 7. maddesi uyarınca, 1/100.000 ölçekli çevre düzeni planı değişikliği onaylandığı,	Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'nın 21/03/2019 tarih ve 387 sayılı işlemi ile Ceyhan Petrokimya Endüstri Bölgesi Yönetim Anonim Şirketi, Ceyhan Enerji İhtisas Endüstri Bölgesinin yönetilmesi ve işletilmesinden sorumlu yönetici şirketi olarak tayin edildiği, mevcut endüstri bölgesinin bitişiğinde bulunan ve kıyı kenar çizgisinin deniz tarafında kalan 293 hektarlık alan, 04/10/2019 tarih ve 1649 sayılı Cumhurbaşkanlığı kararı ile Özel Güvenlik Bölgesi ilan edildiği ve ardından ... Petrokimya Endüstri Bölgesi Yönetim Anonim Şirketi'nin 21/07/2020 tarihli talebi üzerine, kıyı kenar çizgisinin deniz tarafında kalan bu alanın deniz sahasındaki yerleşim planına uygun olarak endüstri bölgesi sınırına dahil edilmesi uygun görülerek 06/08/2021 tarih ve 31560 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 05/08/2021 tarih ve 4347 sayılı Cumhurbaşkanlığı kararı ile, özel güvenlik bölgesi, endüstri bölgesi alanına dahil edildiği ve Ceyhan Enerji İhtisas Endüstri Bölgesinin alanı 1.634 hektara çıkarıldığı,anılan kararlar çerçevesinde, 293 hektar büyüklüğündeki ilave endüstri bölgesi alanı, 1 nolu Cumhurbaşkanı Kararnamesi'nin 102. maddesi uyarınca Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın 23/09/2021 tarihli işlemi ile Mersin-Adana Planlama Bölgesi 1/100.000 ölçekli Revizyon Çevre Düzeni Planına işlendiği,bunun üzerine anılan çevre düzeni planı değişikliğinin iptali istemiyle bakılan davanın  açıldığı anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlığın kaynağını Ceyhan Enerji İhtisas Endüstri Bölgesi alanının 1634 hektara çıkarılmasına dair 05/08/2021 tarihli ve 4347 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı oluşturmakta olup, dava konusu çevre düzeni planı anılan alan sınırının plana işlenmesinden ibarettir.
Danıştay Altıncı Dairesi'nce  verilen 26/05/2022 tarihli, E: 2022/161 sayılı ara kararına verilen cevaptan  Ceyhan Enerji İhtisas Endüstri Bölgesi alanının 1634 hektara çıkarılmasına dair 05/08/2021 tarihli ve 4347 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı'nın iptali istemiyle açılan bir davanın bulunmadığı belirtilmiştir.

Danıştay Altıncı Dairesi'nce  verilen 26/05/2022 tarihli, E: 2022/161 sayılı ara kararına verilen cevaptan  Ceyhan Enerji İhtisas Endüstri Bölgesi alanının 1634 hektara çıkarılmasına dair 05/08/2021 tarihli ve 4347 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı'nın iptali istemiyle açılan bir davanın bulunmadığı belirtilmiştir.
Bu durumda, davacı tarafından, mevcut Ceyhan Enerji İhtisas Endüstri Bölgesi sınırlarının değiştirilmesine dair işlem uyarınca  anılan yeni bölge sınırlarının Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nca 23/09/2021 tarihinde onaylanan Mersin-Adana Planlama Bölgesi 1/100.000 ölçekli Revizyon Çevre Düzeni Planına işlenmesine ilişkin  değişikliğin iptali istenmekte ise de; uyuşmazlığın kaynağını  Ceyhan Enerji İhtisas Endüstri Bölgesi alanının 1634 hektara çıkarılmasına dair 05/08/2021 tarihli ve 4347 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı olup, dava konusu çevre düzeni planı değişikliği  anılan yeni bölge sınırlarının işlenmesinden ibaret olduğundan,  Ceyhan Enerji İhtisas Endüstri Bölgesi alanının 1634 hektara çıkarılmasına dair 05/08/2021 tarihli ve 4347 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı'nın iptali istemiyle açılan bir davanın bulunmadığı dikkate alındığında  Ceyhan Enerji İhtisas Endüstri Bölgesinin değişen sınırlarının dava konusu 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planına işlenmesi hukuki bir gereklilik olup, mevzuata da aykırılık  bulunmamaktadır.	
Davacının çevresel etkilere ilişkin iddalarına gelince; iddialarının alt ölçekli planlara ve ÇED süreci sonucunda oluşturulan kararlara yönelik açılacak davalarda ileri sürülebileceğinden anılan iddiaların dava kapsamında değerlendirilmesi mümkün değildir.
Açıklanan  nedenlerle, davanın  REDDİ gerektiği, düşünülmektedir.
 
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay  Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Dava konusu plan değişikliğine konu alanın komşuluğunda bulunan 1341 hektar büyüklüğündeki alan ilk olarak 17/10/2007 tarih ve 26673 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 19/07/2007 tarih ve 12632 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile 4737 sayılı Endüstri Bölgeleri Kanununun 3. maddesi ile 4/B maddesi uyarınca Ceyhan Enerji İhtisas Endüstri Bölgesi ilan edilmiş, 30/01/2010 tarih ve 27478 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 04/01/2010 tarih ve 33 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile Ceyhan Enerji İhtisas Endüstri Bölgesi sınırı yeniden düzenlenmiş ve bu kapsamda 1341 hektarlık  Ceyhan Enerji İhtisas Endüstri Bölgesinin 1/100.000 ölçekli çevre düzeni planına işlenmesi amacıyla Çevre ve Şehircilik Bakanlığının 23/10/2017 tarihli işlemi ile mülga 644 sayılı Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'nın Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 7. maddesi uyarınca, 1/100.000 ölçekli çevre düzeni planı değişikliği onaylanmıştır.

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının ...tarih ve ... sayılı işlemi ile Ceyhan Petrokimya Endüstri Bölgesi Yönetim Anonim Şirketi, Ceyhan Enerji İhtisas Endüstri Bölgesinin yönetilmesi ve işletilmesinden sorumlu yönetici şirketi olarak tayin edilmiştir.
Mevcut endüstri bölgesinin bitişiğinde bulunan ve kıyı kenar çizgisinin deniz tarafında kalan 293 hektarlık alan, 04/10/2019 tarih ve 1649 sayılı Cumhurbaşkanlığı kararı ile Özel Güvenlik Bölgesi ilan edilmiş ve ardından Ceyhan Petrokimya Endüstri Bölgesi Yönetim Anonim Şirketinin 21/07/2020 tarihli talebi üzerine, kıyı kenar çizgisinin deniz tarafında kalan bu alanın deniz sahasındaki yerleşim planına uygun olarak endüstri bölgesi sınırına dahil edilmesi uygun görülerek 06/08/2021 tarih ve 31560 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 05/08/2021 tarih ve 4347 sayılı Cumhurbaşkanlığı kararı ile, özel güvenlik bölgesi, endüstri bölgesi alanına dahil edilmiş ve Ceyhan Enerji İhtisas Endüstri Bölgesinin alanı 1.634 hektara çıkarılmıştır.
Anılan kararlar çerçevesinde, 293 hektar büyüklüğündeki ilave endüstri bölgesi alanı, 1 nolu Cumhurbaşkanı Kararnamesinin 102. maddesi uyarınca Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının 23/09/2021 tarihli işlemi ile Mersin-Adana Planlama Bölgesi 1/100.000 ölçekli Revizyon Çevre Düzeni Planına işlenmiştir.
Bunun üzerine anılan çevre düzeni planı değişikliğinin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:

Bunun üzerine anılan çevre düzeni planı değişikliğinin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
4737 sayılı Endüstri Bölgeleri Kanununun "Tanımlar" başlıklı 1/A maddesinde "Endüstri bölgesi: Ülke ekonomisini uluslararası rekabet edebilir bir yapıya kavuşturmak, teknoloji transferini sağlamak, üretim ve istihdamı artırmak, yabancı sermaye girişini hızlandırmak ve özellikle üretim maliyetleri açısından büyük ölçekli yatırımlar için uygun sanayi alanı oluşturmak üzere bu Kanun uyarınca kurulacak üretim bölgelerini (...) ifade eder." hükmüne, "Endüstri Bölgelerinin kuruluşu ve ilanı" başlıklı 3. maddesinin işlem tarihinde yürürlükte olan halinde; "Bakanlık, kurum ve kuruluşların veya yönetici şirketin başvurusuna istinaden veya resen yer seçimi yapmak suretiyle endüstri bölgelerinin kurulması önerisinde bulunabilir. Bakanlığın önerisi üzerine Kurulca belirlenen yerlerde, Cumhurbaşkanınca endüstri bölgelerinin kurulmasına izin verilebilir. Kurul kararının Cumhurbaşkanına sunulmasından önce yönetici şirketin kurulmuş olması zorunludur. Endüstri bölgelerinin kurulmasına ilişkin Cumhurbaşkanı kararları Resmi Gazetede yayımlanır. Endüstri bölgesi olarak belirlenen alanlar hiçbir şekilde başka amaçlarla kullanılamaz. Bu husus tapu kütüğüne şerh edilir. Endüstri bölgesi olarak ilân edilen alanlardaki araziler kamulaştırılarak Hazine adına tescil edilir ve Maliye Bakanlığı tarafından endüstri bölgesi olarak kullanılmak üzere Bakanlığa tahsisi yapılır. (...) Endüstri bölgelerinin yönetimi ve işletilmesi, yönetici şirket tarafından yürütülür. Bölge sınırları içerisinde tek bir yatırımcı var ise yatırımcı firma yönetici şirket olarak kabul edilir. Endüstri bölgesindeki yatırım faaliyetleri, bölgenin sevk ve idaresi ile ilgili iş ve işlemler, Bakanlığın denetimine tâbidir. (...)" hükmüne, aynı Kanunun "İmar planları" başlıklı 4/A maddesinde ; "Endüstri bölgeleri sınırları içerisinde yapılacak ve hazırlama usul ve esasları Bakanlık tarafından belirlenecek 1/5000 ölçekli nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı ve parselasyon planları ve değişiklikleri ile altyapı ile ilgili etüt, harita, plan ve projeler Bakanlık tarafından onaylanır. Onaylı imar ve parselasyon planları Bakanlık internet sitesinde bir hafta süre ile ilan edilir, itiraz olmaması halinde ilan süresinin sonunda yürürlüğe girer. İmar planları hazırlanırken mülkiyet sınırları içinde Sağlık Bakanlığı ile Bakanlık arasında yapılacak protokol çerçevesinde belirlenen sağlık koruma bandı bırakılır.", "İhtisas endüstri bölgeleri" başlıklı 4/B maddesinin işlem tarihinde yürürükte olan halinde, "İleri teknoloji kullanılması ve araştırma geliştirmeye imkan tanıması şartıyla, bilişim teknolojisi, tıp teknolojisi ve tarımsal endüstri de dahil, ihtisas endüstri bölgeleri oluşturulabilir. İhtisas endüstri bölgelerinin kuruluş ve işletilmesi ile yararlanılacak teşvikler, diğer endüstri bölgelerinde uygulanan usul ve esaslara tabidir." hükmüne yer verilmiştir.

06/08/2019 tarih ve 30854 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Endüstri Bölgeleri Yönetmeliğinin "Tanımlar ve kısaltmalar" başlıklı 3. maddesinin 1. fıkrasının f) bendinde; "İhtisas endüstri bölgesi: Kalkınma planlarında belirtilen ileri teknoloji sektörlerinden birini kullanan ve araştırma geliştirmeye imkan tanıyan bilişim teknolojisi, tıp teknolojisi ve tarımsal endüstri gibi aynı alanda faaliyet gösteren bölgeyi (...) ifade eder." tanımı yer almıştır.
2872 sayılı Çevre Kanununun 9. (b) maddesinde; "Ülke fizikî mekânında, sürdürülebilir kalkınma ilkesi doğrultusunda, koruma-kullanma dengesi gözetilerek kentsel ve kırsal nüfusun barınma, çalışma, dinlenme, ulaşım gibi ihtiyaçların karşılanması sonucu oluşabilecek çevre kirliliğini önlemek amacıyla nazım ve uygulama imar plânlarına esas teşkil etmek üzere bölge ve havza bazında 1/50.000-1/100.000 ölçekli çevre düzeni plânları Bakanlıkça yapılır, yaptırılır ve onaylanır. Bölge ve havza bazında çevre düzeni plânlarının yapılmasına ilişkin usûl ve esaslar Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle belirlenir." hükmü yer almaktadır.
1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 102 maddesinin 1. fıkrasının a bendinde," Yerleşme, yapılaşma ve arazi kullanımına yön veren, her tür ve ölçekte fiziki planlara ve uygulamalara esas teşkil eden üst ölçekli mekânsal strateji planlarını ve çevre düzeni planlarını ilgili kurum ve kuruluşlarla işbirliği yaparak hazırlamak, hazırlatmak, onaylamak ve uygulamanın bu stratejilere göre yürütülmesini sağlamak", c) bendinde  "Havza ve bölge bazındaki çevre düzeni planları da dâhil her tür ve ölçekteki çevre düzeni planlarının ve imar planlarının yapılmasına ilişkin usul ve esasları belirlemek, havza veya bölge bazında çevre düzeni planlarını yapmak, yaptırmak, onaylamak ve bu planların uygulanmasını ve denetlenmesini sağlamak," ç) bendinde " Sektörel planların havza veya bölge düzeyindeki mekânsal strateji planlarına ve çevre düzeni planlarına uyumlu hazırlanmasını sağlamak," Çevre ve Şehircilik Bakanlığı  Mekânsal Planlama Genel Müdürlüğünün görevleri arasında sayılmıştır.

Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca çıkarılan 14.06.2014 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğinin 4.maddesinin 1.fıkrasının (c) bendinde, "Çevre düzeni planı: Varsa mekânsal strateji planlarının hedef ve strateji kararlarına uygun olarak orman, akarsu, göl ve tarım arazileri gibi temel coğrafi verilerin gösterildiği, kentsel ve kırsal yerleşim, gelişme alanları, sanayi, tarım, turizm, ulaşım, enerji gibi sektörlere ilişkin genel arazi kullanım kararlarını belirleyen, yerleşme ve sektörler arasında ilişkiler ile koruma-kullanma dengesini sağlayan 1/50.000 veya 1/100.000 ölçekteki haritalar üzerinde ölçeğine uygun gösterim kullanılarak bölge, havza veya il düzeyinde hazırlanabilen, plan notları ve raporuyla bir bütün olarak yapılan planı ifade eder." kuralı, "mekansal kullanım tanımları ve esasları" başlıklı 5. maddesinin 1. fıkrasının c) bendinde ise "Endüstri bölgesi: Yatırımları teşvik etmek, yurt dışında çalışan Türk işçilerinin tasarruflarını Türkiye’de yatırıma yönlendirmek ve yabancı sermaye girişinin artırılmasını sağlamak üzere 9/1/2002 tarihli ve 4737 sayılı Endüstri Bölgeleri Kanunu uyarınca kurulacak üretim bölgeleridir." tanımı yer almaktadır.
Yönetmeliğin "Planlama alanı" başlıklı 18.maddesinde, "Çevre düzeni planı; coğrafi, sosyal, ekonomik, idari, mekânsal ve fonksiyonel nitelikleri açısından benzerlik gösteren bölge, havza veya en az bir il düzeyinde yapılır." kuralına, "Plan ilke ve esasları" başlıklı 19. maddesinin 1.fıkrasında ise, "Çevre düzeni planları hazırlanırken; a) Varsa mekânsal strateji planlarına uygunluğun sağlanması, b) Yeni gelişmeler ve bölgesel dinamiklerin dikkate alınması, c) İlgili kamu kurum ve kuruluşlarının mekânsal kararları etkileyecek nitelikteki bölge planı, strateji planı ve belgesi, sektörel yatırım kararlarının dikkate alınarak değerlendirilmesi, ç) Sürdürülebilir kalkınma amacına uygun olarak ekolojik ve ekonomik kararların bir arada değerlendirilmesi, d) Tarihi, kültürel yapı ile orman alanları, tarım arazileri, su kaynakları ve kıyı gibi doğal yapı ve peyzajın korunması ve geliştirilmesi, e) Doğal yapının, ekolojik dengenin ve ekosistemin sürekliliğinin korunması amacıyla arazi kullanım bütünlüğünün sağlanması, f) Ulaşım ağının arazi kullanım kararlarıyla birlikte ele alınması suretiyle imar planlarında güzergahı netleştirilecek yolların güzergah ve yönünün genel olarak belirlenmesi, g) Çevre sorunlarına neden olan kaynaklara yönelik önleyici strateji ve politikaların belirlenerek arazi kullanım kararlarının oluşturulması, ğ) İmar planlarına esas olacak şematik ve grafik dil kullanılarak arazi kullanım kararları ile koruma ve gelişmenin sağlanması, h) Afet tehlikelerine ilişkin mevcut raporlar ve jeolojik etütler dikkate alınarak afet risklerini azaltıcı önerilerin dikkate alınması esastır." kuralına yer verilmiştir.

Davaya konu Mersin-Adana Planlama Bölgesi 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planının 4.32 sayılı maddesinde, endüstri bölgelerinin yatırımları teşvik etmek, yurt dışında çalışan Türk işçilerinin tasarruflarını Türkiye'de yatırıma yönlendirmek ve yabancı sermaye girişinin artırılmasını sağlamak üzere 4737 sayılı “Endüstri Bölgeleri Kanunu” uyarınca kurulan üretim bölgeleri olduğu, 7.1. sayılı maddesinde, bu çevre düzeni planının, plan hükümleri ve plan açıklama raporuyla bir bütün olduğu, 7.2. sayılı  maddesinde, bu plandan ölçü alınarak uygulama yapılmayacağı, 7.9. sayılı maddesinde, 1/100.000 ölçekli çevre düzeni planının onayından önce onaylanmış nazım imar planları ve uygulama imar planlarının, bu plan kararlarına ve hükümlerine aykırı olmayan karar ve hükümlerinin geçerli olduğu, imar uygulaması görmüş olan alanlarda, imar planlarında verilmiş hakları çerçevesinde uygulamalara devam edileceği, 7.10. sayılı maddesinde, bu planın onama tarihinden önce mevzuata uygun olarak onaylanmış mevzi imar planları geçerli olduğu, bu alanlarda yoğunluk artışı ve türdeğişikliği getirecek plan değişikliği/revizyonu yapılamayacağı, 7.11. sayılı maddesinde, bu planın onayından önce, 3194 sayılı İmar Kanunu’nun “Plansız Alanlar İmar Yönetmeliği” kapsamında ya da dönemin ilgili diğer mevzuatına göre uygulama görmüş alanların haklarının saklı olduğu, bu alanlarda yoğunluk artışı ve kullanım değişikliği getirecek plan değişikliği/revizyonu yapılamayacağı, 8.20.1 sayılı maddesinde, endüstri bölgelerinde 4737 sayılı “endüstri Bölgeleri Kanunu” ve ilgili Yönetmelik hükümlerinin geçerli olduğu, 8.20.2 sayılı maddesinde ise bu alanlarda yer seçecek kullanımların ve yapılaşma koşullarının alt ölçekli planlarda belirleneceği düzenlemelerine yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Çevre düzeni planı kararlarının, kurumlardan ve arazi çalışmalarından elde edilen veriler, nüfus projeksiyonları ve yerel idarelerin imar planları, bölgesel yatırım kararları, koruma statülü alanlar ulaşım ağları gibi plana girdi sağlayan verilerin değerlendirilmesi sonucunda oluşturulması, dolayısıyla nüfus projeksiyonlarına göre, yerleşim alanlarının belirlenmesi, bu doğrultuda, tarım alanları, orman alanları, meralar, jeolojik açıdan sakıncalı alanlarının korunması, bu tür alanlarda, münferit kentsel gelişme taleplerinin ise plan bütünlüğü gözönünde bulundurularak değerlendirilmesi gerekmektedir.
Genel ilke olarak, plan kararları ile fiziksel çevreyi sağlıklı bir yapıya kavuşturmak, yatırımların yer seçimlerini ve gelişme eğilimlerini yönlendirmek ve toprağın korunma, kullanma dengesini en rasyonel biçimde belirlemek amaçlanır.
Bu amaç çerçevesinde, Çevre Düzeni Planı ölçeğinde hangi usül ve esaslara göre planlama yapılacağı ayrıntıları ile ilgili Kanun ve Yönetmeliklerde düzenlenmiştir.

Genel ilke olarak, plan kararları ile fiziksel çevreyi sağlıklı bir yapıya kavuşturmak, yatırımların yer seçimlerini ve gelişme eğilimlerini yönlendirmek ve toprağın korunma, kullanma dengesini en rasyonel biçimde belirlemek amaçlanır.
Bu amaç çerçevesinde, Çevre Düzeni Planı ölçeğinde hangi usül ve esaslara göre planlama yapılacağı ayrıntıları ile ilgili Kanun ve Yönetmeliklerde düzenlenmiştir.
Stratejik mekânsal planlama, kentsel gelişimi yalnızca fiziksel gelişim kapsamında ele alan bir yaklaşım değildir. Fiziksel gelişmenin yanı sıra, kentteki sosyal, kültürel, ekonomik, yerel örgütsel gelişime ilişkin stratejileri de içerir. Diğer bir deyişle, kentsel gelişme; hem mekânsal, hem de mekânsal olmayan (mekânda dolaylı olarak etkileri olan sosyal/kültürel/ekonomik/yerel örgütsel) etmenler çerçevesinde ele alınmaktadır. Bu yaklaşımda, çeşitli karar vericilerin birbirleriyle eşgüdümünün sağlanması önemli bir gerekliliktir.
Ayrıca, bir bölgede önceki plan kararları ile belli bir amaca yönelik tanımlama yapılmış olmasının o bölgenin tamamının amacı, kapsamı, niteliği ve esasları ilgili mevzuatta belirlenmiş olan çevre düzeni planında aynı amaca tahsis edileceği sonucunu doğurmayacağı açıktır. 
Plan değişikliğine konu alan, dava konusu çevre düzeni planında, 04/10/2019 tarih ve 1649 sayılı Cumhurbaşkanlığı kararları kapsamında Özel Güvenlik Bölgesi ve Ceyhan Enerji İhtisas Endüstri Bölgesi ilan edilen alan sınırları içerisinde kalmaktadır. 
Leke plan niteliğinde bulunan dava konusu planın ölçeği (1/100.000) gözönünde bulundurulduğunda parsel bazında kararların üretilmesinin mümkün olmayacağı gibi genel arazi kullanım kararlarının değerlendirildiği, planın bölge ve havza bazında ve mevzuata uygun olarak tesis edildiği, planlama bölgesinde koruma kullanma dengesinin gözetilmesi gereken alanlardaki yapılaşmalarda keyfiliğin önlenmesi ve azami ölçüde korumanın sağlanması için alt ölçekli plan kararlarına esas olacak yapılaşma şartlarını ortaya koyan genel arazi kullanım kararlarının üretildiği görülmektedir.