muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2010/4444, Karar No: 2010/4750, Tarih: 03.05.2010

**11. Hukuk Dairesi         2010/4444 E.  ,  2010/4750 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Manavgat Asliye 2.Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasında görülen davada Manavgat Asliye 2.Hukuk Mahkemesi’nce verilen 24.06.2008 tarih ve 2006/427-2008/371 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, davalı kooperatif ortağı bulunan müvekkilinin haksız şekilde ve kendisine hiçbir ihtarda bulunulmadan ortaklıktan çıkarıldığını ileri sürerek, davalı kooperatif yönetim kurulunun 08.06.2006 tarih ve 4 sayılı ihraç kararının iptalini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davacının tahditli plaka sürecinde kendisine sağlanan olanaktan yararlanmadığı gibi aynı bölgede faaliyet gösteren başka bir kooperatife ortak olduğunu, parasal yükümlülükleri dahil hiçbir koşulu yerine getirmeyen ve müvekkili ile uzun süredir temas kurmayan davacının ortaklıktan çıkarılması için ihtar keşide edilmesine gerek bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, toplanan kanıtlara dayanılarak, davacının davasını ihraç kararından önce kendisine uygun süre verilmesi hakkında bir ihtar keşide edilmemesine dayandırdığı, oysa Kooperatifler Kanunu’nun 16 ve 17. maddeleri ile anasözleşmenin 14. maddesinde parasal yükümlülükler dışında eksiklerin giderilmesi için süre verilmesi gerektiği yönünde emredici bir hüküm bulunmadığı, bu durumda davalı kooperatifçe davacıya anasözleşmenin 10. maddesinde yer alan ortaklık şartlarını yerine getirmesi için ihtarname keşide edilmemesinde bir usulsüzlük olmadığı, davacının aynı faaliyet alanında başka bir kooperatif ortağı olduğu gibi ticari bir aracı bulunduğunu da ispatlayamadığı, anasözleşmedeki ortaklık şartlarını bilen ve 10 yıldır durumunu bu şartlara uygun hale getirmeyen davacının talebinin iyiniyet kurallarına aykırı olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

1- Dava, ihraç kararının iptali istemine ilişkin olup, yukarıdaki özetten de anlaşılacağı üzere, davalı kooperatif yönetim kurulunca anasözleşmenin 10/3, 5 ve 6. maddelerine dayalı olarak davacı, "taşıyıcılığı bilfiil meslek edinmiş esnaf olmak", "kooperatifin amacına uygun motorlu araç bulunmak" ve "aynı amaçlı başka bir motorlu taşıyıcılar kooperatifine ortak olmamak" şeklindeki ortaklık koşullarını taşımadığından dolayı üç ayrı nedenle ortaklıktan ihraç edilmiş, mahkemece yazılı gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.

Oysa, mahkemenin kabulünün aksine kooperatif anasözleşmesinin ortaklık şartlarını belirten 10. maddesinde, kooperatife ortak olabilme şartları arasında araç sahibi olma koşulu da gösterilmiş ise de araç sahibi olunmaması, üyenin hemen ortaklık sıfatını yitirmesi sonucunu doğuracak bir neden olarak kabul edilemez. Ortağın yeniden araç sahibi olma veya ortaklığı devir etme ihtimali mümkün bulunduğundan, bu konuda ortağa uygun bir süre içerisinde araç sahibi olması yönünde bir ihtar yapılması ve daha sonra bu şartı yerine getirmediği takdirde ihraç edilmesi, hayatın olağan akışına, iyiniyet kurallarına ve kooperatifin amacına uygun olacağından, bu husus gözetilmeksizin davacının ihracına karar verilmesi doğru değildir. Dairemizin yerleşik uygulaması bu yöndedir (11. HD.’nin 2001/8407 E.-2002/516 K., 2004/5114 E.-2005/1744 K.).

Öte yandan, davalı kooperatif anasözleşmesinde her ne kadar ikinci bir kooperatife ortak olma yasağı öngörülmüş ise de ortağın anasözleşmenin "aynı amaçlı başka bir motorlu taşıyıcılar kooperatifine ortak olmamak" hükmüne aykırı davranması halinde de yasa ve anasözleşmede önceden uyarıya yönelik bir hüküm bulunmasa dahi ihraç kararından önce, davalı kooperatif tarafından başka bir kooperatife ortak olunmasının ortaklık koşullarına aykırı bulunduğu, diğer ortaklıktan verilecek münasip süre içerisinde çıkılması gerektiği, aksi halde ihraç edileceği bir uyarı ile davacı ortağa açıkça bildirilmelidir. Aksi halin kabulünün iyi niyet kuralları ile bağdaşmayacağı kuşkusuzdur.

Bu durumda mahkemece, davacının anılan nedenlerle yapılan ihracının yukarıda açıklanan ilkeler çerçevesinde değerlendirilmesi ve sonucuna göre bir karar verilmesi yerine yazılı şekilde hüküm tesisi doğru bulunmamıştır.

2- Diğer yandan, davalı kooperatif anasözleşmesinde öngörülen "taşıyıcılığı bilfiil meslek edinmiş esnaf olmak" ile ilgili ihraç nedeni ile "kooperatifin amacına uygun motorlu araç bulunmak" şeklinde düzenlenen ihraç nedeni arasında çok sıkı bir bağlantı bulunması nedeniyle esasen bu iki ihraç nedeninin bir arada tartışılıp değerlendirilmesi gereğinin ve zorunluluğunun mahkemece nazara alınmaması dahi doğru görülmemiş, kararın bu nedenle de bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) ve (2) nolu bentlerde açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davacı yararına BOZULMASINA, 03.05.2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2007/5064, Karar No: 2007/5830, Tarih: 17.05.2007

**(Kapatılan)14. Hukuk Dairesi         2007/5064 E.  ,  2007/5830 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Davacı tarafından, davalı aleyhine 26.7.2006 gününde verilen dilekçe ile müdahalenin men'i ve tazminat istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 19.12.2006 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, davalı kooperatifin sulama tesislerinden yararlandırmama suretiyle ortaya çıkan muarazanın giderilmesi ve zararın tahsili istemleri ile açılmıştır.

Davalı kooperatif uygulamanın Çeltik Komisyonu kararına dayalı olarak yapıldığını, fazla suların çevrede sağlık sorunları yarattığını, aslında davacının muarazanın giderilmesini istediği kanallarda davacıya su vermek zorunda olmadıklarını, açılan davanın reddini savunmuşlardır.

Mahkemece davalı kooperatifin muarazasının giderilmesine, 1042.00 YTL. zararın davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Hükmü davalı temyiz etmiştir.

1163 sayılı Kooperatifler Kanununun 1. maddesinde yapılan tanıma göre, kooperatifler tüzel kişiliğe haiz olmak üzere ortaklarının belirli ekonomik yararlarını iş gücü ve parasal katkılarıyla karşılıklı yardım, dayanışma ve kefalet suretiyle sağlayıp korumak amacıyla kurulan ortaklıklardır. Özellikle sulama kooperatiflerinin amacı Devletçe yapılmış veya yapılacak sulama tesisleri veya her ne suretle olursa olsun tarım sahalarından çıkarılacak suyun zıraatte kullanılması ile ilgili çalışmaları yapmak kurulmuş olan sulama tesislerini işletmek, işlettirmek ve bakımını yapmak veya yaptırmaktır. Görülüyor ki gerçek kişilerle kooperatifler arasındaki ilişki ortaklık ilişkisine dayalıdır.

Kooperatif ile ortağı arasındaki ilişkiyi ise kooperatife ait ana sözleşme düzenler. O yüzden mahkemece öncelikle davalı kooperatife ait ana sözleşme sağlanmalı kooperatifteki diğer kayıt ve bilgilerden de yararlanılarak uygulamaya ve ana sözleşmeye göre davalı kooperatifin ortağı olan davacıya dava konusu yapılan kanallardan sulama için su vermek zorunda olup olmadığı, bilirkişi incelemesi ile saptanmalı, sonuç olarak sulama tesisinden yararlanması men edilen yerlerden davalı kooperatifin işlemlerinin bir dayanağı olup olmadığı araştırılarak ortaya çıkan muaraza hakkında sonucuna uygun bir hüküm kurulmalıdır.

Diğer taraftan, Borçlar Kanununun 42.maddesi hükmünce zararı ispat etmek bunu iddia eden tarafa düşer. Somut bir kavram olan zarar dava tarihinde gerçekleşmiş olmalıdır. İleride olası zararlar için peşinen dava açılarak istemde bulunulamaz. Hükme dayanak alınan bilirkişi raporunda somut zararın ürün kaybı nedeniyle 200,00 YTL sulama maliyetindeki artışlar nedeniyle de 42,00 YTL olduğu saptanmıştır. Davacının bilirkişi incelemesi ile kanıtladığı zarar toplamı 242,00 YTL.den ibaret iken olası zararların tüm toplamı 1042,00 YTL.nin hüküm altına alınması doğru olmamıştır. Kaldı ki, dava dilekçesinin açıklamalar bölümünde davacı zarar tutarını 242.00 YTL olarak belirlemiş, ıslah suretiyle müddeabihi artırmamış iken HUMK.nun 74. maddesinde hükme bağlanan taleple bağlılık kuralı bir yana bırakılarak tazminat isteminin 1042,00 YTL. tutarında hükme bağlanması yanlıştır.

Karar açıklanan nedenlerle bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde yatırana iadesine, 17.5.2007 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/12477, Karar No: 2016/16632, Tarih: 27.12.2016

**3. Hukuk Dairesi         2016/12477 E.  ,  2016/16632 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :TİCARET MAHKEMESİ

Taraflar arasındaki alacak davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı, davalı dağıtım şirketinin, düzenlediği faturalar ile kendisinden hukuka aykırı olarak kayıp-kaçak, dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti ve iletim bedeli adı altında fazladan ücret tahsil ettiğini ileri sürerek 452.219,00 TL bedelin işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı, kayıp-kaçak bedelinin ilgili mevzuat çerçevesinde abonelere yansıtıldığını ve uygulanmasının yasal bir zorunluluk olduğunu savunarak, davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece; davanın kısmen kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalı tarafça temyiz edilmiştir.

1-) Dava, elektrik abonelerinden tahsil edilen kayıp-kaçak, dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti ve iletim bedelinin istirdatı istemine ilişkindir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 21.05.2014 tarih ve 2013/7-2454 Esas 2014/679 K. Sayılı kararı ve Dairemiz kararları ile Anayasanın Vergi ödevi Başlıklı 73. maddesindeki “... Vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülükler kanunla konulur, değiştirilir veya kaldırılır..." şeklindeki düzenlemeye göre; kayıp-kaçak, sayaç okuma, dağıtım, perakende hizmet ve iletim bedeli uygulamasının EPDK Kararları ve tebliğleri çerçevesinde uygulama arz eden kanunlar ve ikincil mevzuat hükümleri çerçevesinde EPDK tarafından belirlenerek uygulandığı, bu tarihteki mevcut hukuki düzenlemenin EPDK'na sınırsız bir fiyatlandırma ve tarife unsuru belirleme hak ve yetkisi vermediği, özellikle kaçak (elektrik enerjisinin hırsızlanması) bedellerinin kurallara uyan abonelerden tahsili yoluna gitmenin hukuk devleti ve adalet düşünceleri ile bağdaşmadığı, bu faturalara yansıtılan diğer kalemlere ilişkin bedel miktarlarının şeffaflık ilkesi ile denetlenebilmesi ve hangi hizmetin karşılığında ne bedel ödendiğinin bilinmesininde şeffaf hukuk devletinin vazgeçilmez unsuru olduğu, EPDK kararları ile bu bedellerin mevcut mevzuat kapsamında tüketicilerden alınmasının hukuka uygun olmadığı kabul edilmiştir.

Ne var ki, uyuşmazlığın temyiz yolu ile Dairemize geldiği aşamada 17.06.2016 Tarih 29745 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren geçmişede etkili 6719 sayılı kanunun 21. maddesi ile 6446 Sayılı kanunun 17. maddesinin birinci, üçüncü ve dördüncü fıkraları ile altıncı fıkrasının (a), (ç), (d) ve (f) bentleri değiştirilmiş ve aynı maddeye eklenen 10. bend ile; "Kurum tarafından gelir ve tarife düzenlemeleri kapsamında belirlenen bedellere ilişkin olarak yapılan başvurularda ve açılan davalarda; tüketici hakem heyetleri ile mahkemelerin yetkisi, bu bedellerin, Kurumun düzenleyici işlemlerine uygunluğunun denetimi ile sınırlıdır." hükmü getirilerek Tüketici Hakem Heyetlerinin ve Mahkemelerin bu konularda açılacak davalarda inceleme ve araştırma yetkileri geçmişe de etkili olarak sadece bu dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti, iletim ve kayıp-kaçak bedellerinin Kurumun bu konulardaki düzenleyici işlemlerine uygunluğunun denetimi ile sınırlanmış, bu bedellerin alınmasında esas olan ilgili tarifelerin düzenlenmesinde EPDK.nun Kanundaki yetkileri genişletilerek yukarıda sözü edilen bedeller maliyet unsuru kapsamına dahil edilmiştir.

Yine, 6719 sayılı kanunun 26. maddesi ile 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'na eklenen;

Geçici madde 19; "Bu maddeyi ihdas eden Kanunla öngörülen düzenlemeler yürürlüğe konuluncaya kadar, Kurul tarafından yürürlüğe konulan mevcut yönetmelik, tebliğ ve Kurul kararlarının bu Kanuna aykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasına devam olunur." hükmünü,

Geçici madde 20; "Kurul kararlarına uygun şekilde tahakkuk ettirilmiş dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti, iletim ve kayıp-kaçak bedelleri ile ilgili olarak açılmış olan her türlü ilamsız icra takibi, dava ve başvurular hakkında 17 nci madde hükümleri uygulanır." hükmünü içermektedir.

Hal böyle olunca, karar tarihinden sonra yürürlüğe girmiş bulunan bu yasa değişikliklerinin, yürürlük tarihi öncesi dönemde geçerli olan EPDK kararlarına dayanılarak alınmış olan ve dava konusu yapılan kayıp-kaçak, dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti ve iletim bedelleri ile ilgili olarak açılan ve halen devam eden davalarda da geçmişe etkili olacak şekilde (bu yasa değişikliği öncesinde açılan ve halen görülmekte olan davalar da) uygulanması gereken hükümler içerdiğinden, 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun 17., geçici 19. ile 20. maddelerinin, somut olaya etkisinin bulunup bulunmadığının yerel mahkemece tartışılıp değerlendirildikten sonra sonucuna uygun bir karar verilmesi gerekmektedir.

2-) Bozma nedenlerine göre davalının diğer temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.

2-) Bozma nedenlerine göre davalının diğer temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda birinci bendde açıklanan nedenlerle hükmün HUMK.nun 428. maddesi gereğince davalı yararına BOZULMASINA, ikinci bendde açıklanan nedenle davalı tarafın diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, HUMK'nun 440/I maddesi uyarınca karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 27.12.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/2075, Karar No: 2020/4818, Tarih: 01.06.2020

**2. Ceza Dairesi         2020/2075 E.  ,  2020/4818 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Mahkemenin suçun gece vakti işlenmesi nedeniyle yapılan arttırım esnasındaki kabul ve uygulamasında bir isabetsizlik görülmediğinden tebliğnamedeki (4) no’lu bozma düşüncesine iştirak edilmemiş, gece vakti yapılan arttırım esnasında TCK’nın 143/1. maddesinin uygulama maddesi olarak gösterilmemesi ve suça sürüklenen çocuğun gerekçeli karar başlığında sanık olarak gösterilmesi mahallinde düzeltilebilir yazım hataları olarak kabul edilmiş, dosya içeriğine göre diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. Ancak;

Suça sürüklenen çocuğun, temyiz dışı suça sürüklenen çocuklarla birlikte cami avlusunda bulunan müştekiye ait bisikleti çalması şeklindeki eyleminin, 5237 sayılı TCK'nın 142/1-b maddesinde düzenlenen hırsızlık suçunu oluşturduğu gözetilmeden aynı Kanunun 141/1. maddesi ile uygulama yapılması,

Bozmayı gerektirmiş, o yer Cumhuriyet savcısının temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün bu sebepten dolayı BOZULMASINA, bozma sonrası kurulacak hükümde 1412 sayılı CMUK’nın 326/son maddesinin gözetilmesine, 01/06/2020 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/5341, Karar No: 2012/1338, Tarih: 01.03.2012

**8. Hukuk Dairesi         2011/5341 E.  ,  2012/1338 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Tapu iptali ve tescil

... ile ... aralarındaki tapu iptali ve tescil davasının reddine dair Çameli Sulh Hukuk Mahkemesinden verilen 04.05.2011 gün ve 130/119 sayılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davacı tarafından süresinde istenilmiş olmakla dosya incelendi gereği düşünüldü:

KARAR

Davacı, dava konusu 131 ada 6 parselin öncesinin ortak miras bırakan ...’a ait iken 20.07.1987 tarihli adi senetle satın ve devraldığını ileri sürerek davalı adına olan tapu kaydının iptali ile kendi adına tapuya tesciline karar verilmesini istemiştir.

Davalı, taşınmazın ortak miras bırakandan kaldığının doğru olduğunu; ancak, davacının satın almadığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

Mahkemece, dava konusu taşınmazın ortak muristen kaldığı, zilyetliğin davacıya geçtiğinin kanıtlanamadığı, tüm mirasçılar adına da tescil isteğinde bulunulmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Hüküm davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Kargir ahır ve arsası niteliğindeki dava konusu 131 ada 6 parsel, tapu ve vergi kaydına rastlanılmadığı, ceddinden intikalen ve taksimen kaldığı, 20 yılı aşkın süreden beri zilyet ve tasarrufunda olduğu belirtilerek kadastro yoluyla 05.04.2007 tarihinde davalı ... adına tescil edilmiştir. Çekişme konusu taşınmazın tarafların ortak murisleri ...’dan kaldığı dosya içeriğine göre sabittir. Uyuşmazlık muris tarafından sağlığında davacıya satılıp satılmadığı ya da murisin ölümünden sonra tüm mirasçılarının katılımıyla yöntemine uygun biçimde taksim yapılıp yapılmadığında odaklanmaktadır.

Toplanan deliller, tüm dosya kapsamından; özellikle yerel bilirkişi ve tanık beyanlarına göre; çekişme konusu taşınmaz, muris ... tarafından öldüğü 1992 yılına kadar, daha sonra da üzerine ahır yapmak suretiyle davalı ... tarafından zilyet ve tasarruf edildiği, davacının iddia ettiği gibi bağımsız zilyet ve tasarrufuna geçmediği anlaşılmıştır. Her ne kadar, haricen düzenlenen 20.07.1987 tarihli satış senedinde taşınmazın muris tarafından davacıya satıldığı belirtilmiş ise de, zilyetliğin davacıya geçişi kanıtlanamamıştır. Satış tarihi itibariyle tapusuz olan uyuşmazlık konusu taşınmaz; satış ve devir bakımından TMK’nun 762 ve 763.maddeleri uyarınca taşınır mal hükmünde olup, zilyetlik devir ve teslim edilmedikçe satış tamamlanmaz. Tüm bu açıklamalara göre taşınmaz üzerinde Faruk Karul’un tüm mirasçılarının miras haklarının bulunduğu anlaşılmaktadır. Her ne kadar; davacı haricen satın aldığı bu yerde zilyetliğin kendisine devir ve teslim edildiğini kanıtlayamamış ise de; dosya içeriğine göre miras payı bulunmaktadır. Mirasçılar arasında, miras hakkına dayanılarak açılan bu tür davalarda tüm mirasçıların oybirliği ile dava açmalarına gerek yoktur. Ne var ki, çoğun içinde az da vardır kuralı gereğince, taşınmazın tamamının iptaliyle adına tescilini isteyen davacının bu isteğinin miras payı oranında, tescili isteğini de kapsadığının kabulüyle, davacının miras payı oranında davasının kabulüne karar verilmesi gerekirken; mahkemece yanlışa düşülerek yazılı gerekçeyle davanın tamamen reddine karar verilmesi doğru olmamıştır.

Davacının temyiz itirazları tüm bu nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulüyle usul ve kanuna aykırı görülen hükmün 6100 sayılı HMK’nun Geçici 3.maddesi yollamasıyla uygulanacak olan 1086 sayılı HUMK’nun 428.maddesi uyarınca BOZULMASINA ve 37,15 TL peşin harcın istek halinde temyiz eden davacıya iadesine 01.03.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/13786, Karar No: 2022/14868, Tarih: 31.10.2022

**5. Hukuk Dairesi         2022/13786 E.  ,  2022/14868 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki davada İstanbul Anadolu 3. Tüketici ile Yalova 4. Asliye Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile dosyada son karar bölge adliye mahkemelerinin faaliyete geçmesinden sonra verilmiş ise de iki farklı bölge adliye mahkemesinin yargı çevresinde kalan mahkemelerce karşılıklı olarak yetkisizlik kararı verilmiş olması ve 5235 sayılı Kanun’un 36/3. maddesi gereğince bölge adliye mahkemeleri hukuk dairelerinin görevinin yargı çevresi içerisinde bulunan adlî yargı ilk derece hukuk mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarını çözmek olduğundan yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

-KARAR-

Dava, taraflar arasında düzenlenen devre mülk sözleşmesinin ve senetlerin iptali, menfi tespit ve ödenen bedelin iadesi istemine ilişkindir.

İstanbul Anadolu 3. Tüketici Mahkemesince, sözleşmenin feshi talepli davanın sonucunda taşınmazın devrinin söz konusu olması halinde feshedilen sözleşmenin sonucu olarak da tapunun eski hale getirilmesi gerekeceği, bu haliyle taşınmazın aynına yönelik bir hüküm kurulacağından HMK'daki kesin yetki kurallarının uygulanması ve taşınmazın bulunduğu yer mahkemesinin yetkili olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

Yalova 4. Asliye Hukuk Mahkemesince ise (Tüketici Mahkemesi sıfatıyla), TKHK'nın tüketici mahkemelerine ilişkin 73/5. maddesindeki düzenlemede, tüketici davalarının tüketicinin yerleşim yerinin bulunduğu yerdeki tüketici mahkemesinde açılabileceğinin belirtildiği, tüketicinin yerleşim yerinin "Kadıköy/İstanbul" olduğu, cevap dilekçesi ile yetki itirazında bulunulmadığı, tapu iptal ve tescil istemi olmayan davalarda davanın taşınmazın aynına ilişkin olduğundan bahisle kesin yetki kuralının işletilmesinin mümkün olmadığı, davanın taşınmazın aynına ilişkin olmadığı bu sebeple kesin yetkinin de söz konusu olmayacağı gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

Devremülk hakkı Kat Mülkiyeti Kanunu’nda düzenlenen taşınmazın müşterek mülkiyet payına bağlı bir haktır. Mevcut uyuşmazlığın tüketici mahkemelerinde görülmesi için davaya konu sözleşmenin resmi şekilde düzenlenmesi gerekli olmayıp, şekil şartına uyulup uyulmadığı hususunun tüketici mahkemesince tartışılarak bir karara varılması gerektiğinden, 6502 sayılı Kanun kapsamındaki uyuşmazlığın tüketici mahkemesinde görülüp, sonuçlandırılması gerekmektedir.

Somut olayda, dava taraflar arasındaki devremülk sözleşmesinin cayma hakkı kullanıldığından bahisle sözleşmenin feshi ve verilenin iadesi istemine ilişkin olup, dava dilekçesi ve dosya kapsamından taşınmazın aynına ilişkin bir dava olmadığı anlaşılmaktadır.

Sözleşmenin feshi ve verilenlerin iadesi istemine ilişkin davalarda yetki konusunda özel bir düzenleme bulunmadığına göre, yetkili mahkeme genel yetki kuralı gereği davalının yerleşim yeri mahkemesidir.