muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Danıştay — Esas No: 2020/2710, Karar No: 2024/3701, Tarih: 07.10.2024

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ	: ...
DÜŞÜNCESİ	: Davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI	: ...
DÜŞÜNCESİ	:	Dava, Davacılar Türk vatandaşlığı kaybettirilen babalarının Türk vatandaşlığının kaybettirilmesine ilişkin kararın kaldırılarak babalarının Türk vatandaşlığına alınması talebiyle yapmış oldukları başvurunun cevap verilmemek suretiyle zımnen reddine ilişkin işlem ile babalarının Türk vatandaşlığının kaybettirilmesine yönelik 31/10/2016 tarih ve 2014/9490 sayılı Bakanlar Kurulu kararının iptali	istemiyle açılmıştır.
5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanununun Vatandaşlık kararlarının geri alınması başlıklı 40. maddesinde," (1) Türk vatandaşlığının kazanılması veya kaybına ilişkin kararlar, hukuki şartlar oluşmadan veya mükerrer olarak verildiği sonradan anlaşıldığı takdirde geri alınır." hükmü, anılan kanunun 43. Maddesinde de, " (1) Mülga 403 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanununun 25 inci maddesinin (a), (ç), (d) ve (e) bentleri uyarınca Türk vatandaşlığını kaybetmiş olan kişiler, başvurmaları halinde, millî güvenlik bakımından engel teşkil edecek bir hali bulunmamak kaydıyla, Türkiye’de ikamet etme şartı aranmaksızın Bakanlık kararı ile yeniden Türk vatandaşlığına alınabilirler.
(2) Mülga 28/5/1928 tarihli ve 1312 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanununa göre vatandaşlıktan ıskat edilmiş kişiler, başvurmaları hâlinde, millî güvenlik bakımından engel teşkil edecek bir hâli bulunmamak kaydıyla, Türkiye’de ikamet etme şartı aranmaksızın Bakanlık kararı ile yeniden Türk vatandaşlığına alınabilirler.
(3) Millî güvenlik bakımından engel teşkil edecek hali bulunanların talepleri Bakanlıkça reddedilir." hükmü yer almıştır.				
Anılan yasaya dayalı olarak yürürlüğe konulan Türk vatandaşlığı Kanununun uygulanmasına ilişkin Yönetmeliğin  Vatandaşlık kararının geri alınması başlıklı  66. Maddesinde,"  (1) Türk vatandaşlığının kazanılması veya kaybına ilişkin kararların, hukuki şartlar oluşmadan veya mükerrer ya da sehven verildiği sonradan anlaşıldığı takdirde kararı veren makam tarafından geri alınır. Geri alınan karar, ilk karar tarihinden itibaren hükümsüz hale gelir." hükmü yer almıştır.
Dava  dosyasının  incelenmesinden; davacıların babası Suriye uyruklu ...'ın mülga 403 sayılı yasanın 25/ç maddesi uyarınca Bakanlar Kurulunun 01.07.2002 tarih ve 2002/4483 sayılı kararıyla Türk vatandaşlığının kaybettirildiği, daha sonra  ...'ın başvurusu üzerine anılan şahsın 27.10.2014 tarih ve 2014/6962 sayılı Bakanlar Kurulu kararıyla tekrar Türk vatandaşlığına alındığı, ancak Diyarbakır Valiliğince anılan şahsın Türk vatandaşlığına alınmadan önce vefat ettiğinin bildirilmesi üzerine, bu kez dava konusu Bakanlar Kurulu Kararıyla  anılan şahsın Türk vatandaşlığına geri alınmasına ilişkin işlemin geri alınması suretiyle Türk vatandaşlığının kaybettirilmesine  karar verildiği, davanında bu işlemin iptali istemiyle açıldığı anlaşılmıştır.

Bu durumda, olayda, Türk vatandaşlığına geri alındığı tarihte hayatta olmadığı anlaşılan davacıların babası ...'ın Türk vatandaşlığına sehven alındığı anlaşılarak yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca Türk vatandaşlığına alınmasına ilişkin işlemin geri alınmasına yönelik dava konusu  işlemde hukuka aykırılık görülmemiş olup, davacıların talep ve iddialarında hukuki isabet görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, davanın  reddi gerektiği düşünülmüştür.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay  Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ :
Davacıların babası olan, Türk anneden doğma ve Türk babadan olma ..., Suriye uyruklu bir kadınla evlenip Suriye’ye yerleşmiş, daha sonra mülga 403 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu'nun 25. maddesinin 1. fıkrasının (ç) bendi (Yurt dışında bulunup da muvazzaf askerlik görevini yapmak veya Türkiye’de savaş ilanı üzerine, yurt dışında bulunup da, yurt savunmasına katılmak için yetkili kılınmış makamlar tarafından usulen yapılacak çağrıya mazeretsiz olarak üç ay içinde icabet etmeyenler.) uyarınca Bakanlar Kurulunun 01/07/2002 tarih ve 2002/4483 sayılı kararı ile Türk vatandaşlığını kaybetmiş, 05/11/2013 tarihli yeniden Türk vatandaşlığına alınması istemli başvurusunun Mardin Valiliğinin ... tarih ve ... sayılı yazısı ile İçişleri Bakanlığı Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğüne gönderilmesi üzerine Bakanlıkça yapılan araştırma sonucunda 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu'nun 43. maddesi uyarınca Bakanlar Kurulunun 27/10/2014 tarih ve 2014/6962 sayılı kararı ile yeniden Türk vatandaşlığına alınmıştır. 
Ancak Diyarbakır Valiliğinin ... tarih ve ... sayılı yazısında, ...'ın Türk vatandaşlığına geri alınmadan önce 13/03/2014 tarihinde vefat ettiğinin bildirilmesi üzerine, anılan Kanun'un 40. maddesi uyarınca Bakanlar Kurulu'nun 31/10/2016 tarih ve 2016/9490 sayılı kararı ile ...'ın yeniden Türk vatandaşlığına alınmasına ilişkin Bakanlar Kurulu kararı geri alınmıştır.
Davacılar tarafından, 15/04/2019 tarihinde İçişleri Bakanlığı Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğüne verilen dilekçeyle, Türk vatandaşlığını kaybeden babalarının yeniden Türk vatandaşlığına alınmasına ilişkin 27/10/2014 tarihli ve 2014/6962 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının, 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu'nun 40. maddesi uyarınca, hukuki şartlar oluşmadığından bahisle geri alınmasına yönelik 31/10/2016 tarih ve 2016/9490 sayılı Bakanlar Kurulu kararının kaldırılarak babalarının Türk vatandaşlığına alınması istemiyle başvurulmuş, ancak başvurularının zımnen reddedilmesi üzerine bakılan dava açılmıştır.

Diğer taraftan, davalı İçişleri Bakanlığının savunması ve ekindeki belgeler incelendiğinde, davacıların 15/04/2019 tarihli başvurularının reddine yönelik olarak Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünce ... tarihli ve E... sayılı işlemin tesis edildiği, ancak bu işlemin davacılara tebliğ edilmediği anlaşıldığından, davaya konu zımni ret işleminin hukuka uygunluğunun denetlenmesi uygun görülmüştür. 
ESAS YÖNÜNDEN:
İlgili Mevzuat:
Davacıların babası ...’ın Türk vatandaşlığının kaybettirilmesine yönelik 01/07/2002 tarih ve 2002/4483 sayılı Bakanlar Kurulu kararı tarihinde yürürlükte bulunan (Mülga) 403 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu'nun "Kaybettirme" başlıklı 25. maddesinde, "Aşağıdaki kişilerin Türk vatandaşlığına kaybettiklerine Bakanlar Kurulu tarafından karar verebilir. 
...
 ç) Yurt dışında bulunup da muvazzaf askerlik görevini yapmak veya Türkiye’de savaş ilanı üzerine, yurt dışında bulunup da, yurt savunmasına katılmak için yetkili kılınmış makamlar tarafından usulen yapılacak çağrıya mazeretsiz olarak üç ay içinde icabet etmeyenler. ..." hükmü;
12/06/2009 tarihinde yürürlüğe girerek 403 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu'nu ilga eden 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu'nun, 2014/6962 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı'nın tesis edildiği 27/10/2014 tarihinde yürürlükte olan haliyle 43. maddesinde, "(1) Mülga 403 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanununun 25 inci maddesinin (a), (ç), (d) ve (e) bentleri uyarınca Türk vatandaşlığını kaybetmiş olan kişiler başvurmaları halinde, milli güvenlik bakımından engel teşkil edecek bir hali bulunmamak kaydıyla, Türkiye'de ikamet etme şartı aranmaksızın Bakanlar Kurulu kararı ile yeniden Türk vatandaşlığına alınabilirler." hükmü; 
"Vatandaşlık kararlarının geri alınması" başlıklı 40. maddesinde, "Türk vatandaşlığının kazanılması veya kaybına ilişkin kararlar, hukuki şartlar oluşmadan veya mükerrer olarak verildiği sonradan anlaşıldığı takdirde geri alınır." hükmü yer almaktadır. 
5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu'nun 46. maddesine dayanılarak hazırlanan ve 06/04/2010 tarih ve 27544 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Türk Vatandaşlığı Kanununun Uygulanmasına ilişkin Yönetmeliğin "Vatandaşlık kararının geri alınması" başlıklı 66. maddesinde, "Türk vatandaşlığının kazanılması veya kaybına ilişkin kararların, hukuki şartlar oluşmadan veya mükerrer ya da sehven verildiği sonradan anlaşıldığı takdirde kararı veren makam tarafından geri alınır. Geri alınan karar, ilk karar tarihinden itibaren hükümsüz hale gelir." kuralına yer verilmiştir.

Öte yandan; 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun "Hak ehliyeti" başlıklı 8. maddesinde, "(1) Her insanın hak ehliyeti vardır. (2) Buna göre bütün insanlar, hukuk düzeninin sınırları içinde, haklara ve borçlara ehil olmada eşittirler." hükmüne;  "Doğum ve ölüm" başlıklı 28. maddesinde, "(1) Kişilik, çocuğun sağ olarak tamamıyla doğduğu anda başlar ve ölümle sona erer. (2) Çocuk hak ehliyetini, sağ doğmak koşuluyla, ana rahmine düştüğü andan başlayarak elde eder." hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
İdari işlemin unsurları, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinde de ifade edildiği üzere, "yetki", "şekil", "sebep", "konu" ve "amaç"tan oluşmaktadır.
İdari işlemin "konu" unsuru, o işlemin hukuk aleminde yaptığı etki ve doğurduğu hukuki sonuç veya hüküm olarak ifade edilmektedir. İşlemin konusu, onun içeriğidir. İşlemin konusunun hukuka ve genel ahlaka aykırı olmaması, ayrıca imkânsız bulunmaması gerekir.
5901 sayılı Kanun'un yukarıda yer verilen hükümleri incelendiğinde, hukuki şartlar oluşmadan veya mükerrer ya da sehven verildiği sonradan anlaşılan Türk vatandaşlığına alma veya Türk vatandaşlığının kaybına ilişkin kararların, kararı veren makam tarafından geçmişe etkili olarak geri alınabileceği anlaşılmaktadır.
Dosyanın incelenmesinden; Diyarbakır Eğitim ve Araştırma Hastanesince, hastanede tedavi gören ...'nin Midyat Kaymakamlığı Geçici Barınma Merkezi Tanıtım Kartına dayanılarak düzenlenen ölüm belgesinde, Suriye/Halep 01/07/1934 doğumlu ...'nin 13/03/2014 tarihinde öldüğünün belirtildiği, davacılar tarafından, vefat eden Suriye Arap Cumhuriyeti uyruklu ...'nin, aynı zamanda Türk vatandaşı olan (çift uyruklu) ... T.C. kimlik numaralı ... olduğu ve bu kişinin de babaları olduğu, ölüm belgesinin T.C. nüfus kayıtları yerine Tanıtım Kartına istinaden düzenlenmesi nedeniyle karışıklık yaşandığı ileri sürülerek vefatının T.C. nüfus kütüklerinde ...'ın hanesine tescil edilmesinin talep edildiği, anılan talebin, Tanıtım Kartındaki ana-baba adı ve doğum tarihi ile T.C. nüfus kaydındaki bilgilerin uyuşmadığı gerekçesiyle reddedildiği, ardından davacılar tarafından yapılan tespit talepleri üzerine ... T.C. kimlik numaralı ...'ın, önce ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... tarihli ve E:..., K:... sayılı (kesinleşen) kararıyla, Suriye/Halep 01/07/1934 doğumlu ... ile aynı kişi olduğunun tespitine, ardından ... Asliye Hukuk Mahkemesinin  ... tarihli ve E:..., K:... sayılı (kesinleşen) kararıyla, ölüm belgesinde vefat ettiği belirtilen ... (...) ile aynı kişi olduğunun ve 13/03/2014 tarihinde vefat ettiğinin tespiti ile ...'ın T.C. nüfus kaydının ölü olarak düzeltilmesine, son olarak da ... Aile Mahkemesinin ... tarihli ve E:..., K:... sayılı kararıyla ...'ın davacıların babası olduğunun tespiti ile aralarında soy bağının kurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.

Dolayısıyla uyuşmazlıkta, ... T.C. kimlik numaralı ...'ın, aynı zamanda Suriye Arap Cumhuriyeti uyruklu olduğu ve bu ülkenin kayıtlarında .../.../... olarak kayıtlı bulunduğu, Diyarbakır Eğitim ve Araştırma Hastanesince düzenlenen ölüm belgesinde 13/03/2014 tarihinde öldüğü belirtilen ... ile aynı kişi olduğu ve adı geçen kişinin davacıların babası olduğu, özetle davacıların babası ... T.C. kimlik numaralı ...'ın 13/03/2014 tarihinde vefat ettiği hususunda tereddüt ve ihtilaf bulunmamaktadır. 
Buna göre, davacıların babası ...'ın, 5901 sayılı Kanun'un 43. maddesi uyarınca yeniden Türk vatandaşlığına alınmasına ilişkin 2014/6962 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının tesis edildiği tarih olan 27/10/2014 tarihi itibarıyla müteveffa olduğu sabit bulunduğundan ve vefat ederek hak ehliyetini yitirmiş bir kişi hakkında idari işlem tesis edilmesi hukuken mümkün olmadığından, yetkili makam olan Bakanlar Kurulunca bu durumun fark edilerek hukuki şartlar oluşmadan, yani işlemin konu unsurunu teşkil eden "hayatta bulunan bir gerçek kişi"nin Türk vatandaşlığına yeniden alınması söz konusu olmadan verilen 27/10/2014 tarihli ve 2014/6962 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının geri alınmasına ilişkin 31/10/2016 tarih ve 2016/9490 sayılı kararda ve bu kararın kaldırılarak babalarının Türk vatandaşlığına alınması istemiyle yaptıkları başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemde hukuka aykırılık görülmemiştir.
Başka bir ifadeyle, davacıların babası ...'ın vefat ettiği 13/03/2014 tarihinden sonra Türk vatandaşlığına yeniden alınması, ölü bir kişinin vatandaşlığa alınmasının imkânsız bulunması nedeniyle idari işlemin konu unsuru yönünden hukuka aykırı olup, bu hukuka aykırılığın fark edilerek yeniden vatandaşlığa alma kararının geçmişe etkili olarak (hiç tesis edilmemiş gibi) geri alınmasında ve bu işleme yapılan itirazın cevap verilmeyerek reddedilmesinde hukuki isabetsizlik bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVANIN REDDİNE,
2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ... TL yargılama giderinin davacılar üzerinde bırakılmasına,
3. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca duruşmasız işler için belirlenen ... TL vekâlet ücretinin davacılardan alınarak davalı idareye verilmesine,
4. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacılara iadesine,
5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'na temyiz yolu açık olmak üzere, 07/10/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Danıştay — Esas No: 2022/3677, Karar No: 2024/3725, Tarih: 07.10.2024

"İçtihat Metni"
         T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE 
Esas     No : 2022/3677
Karar	No : 2024/3725                                                                       
TEMYİZ EDEN (DAVACILAR): 1-...
		 2- ...
VEKİLİ	: Av. ...
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	: ... Bakanlığı / ANKARA
VEKİLİ	: 1. Huk. Müş. Yrd. ...
İSTEMLERİN_KONUSU:16/09/2010 tarihinde Hakkari ili, ..., ... köyü karayolunun 20. km'sinde ... plakalı yolcu minibüsünün geçişi sırasında yola döşenen mayının patlaması sonucu 9 kişinin ölümü ve yaralanmalar nedeniyle uğranıldığı ileri sürülen manevi zararlara karşılık ... için, kızkardeşi...'un vefatı nedeniyle 15.000,00 TL manevi tazminat, yeğenleri ..., ...ve diğer yakınlarının vefatı nedeniyle 10.000,00 TL manevi tazminat ve ...için, kızkardeşi ...'un vefatı nedeniyle 15.000,00 TL manevi tazminat, yeğenleri ..., ... ve diğer yakınlarının vefatı nedeniyle 10.000,00 TL manevi tazminat olmak üzere toplam 50.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılan dava sonucunda, ... İdare Mahkemesince, Danıştay Onuncu Dairesinin 17/06/2020 tarih ve E:2017/3407, K:2020/2045 sayılı bozma kararına uyularak,  davanın kısmen kabulü, kısmen reddi yolunda verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararın, taraflarca aleyhlerine olan kısımlarının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
TEMYİZ_EDENLERİN_İDDİALARI	: Davacılar tarafından, hükmedilen manevi tazminat tutarlarının yetersiz olduğu, vefat eden yeğenleri için de manevi tazminata hükmedilmesi gerektiği iddialarıyla İdare Mahkemesi kararının aleyhlerine olan kısımlarının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
 Davalı idare tarafından, olayın meydana gelmesinde idarelerinin hizmet kusurunun bulunmadığı, hükmedilen manevi tazminat tutarlarının yüksek olduğu iddialarıyla İdare Mahkemesi kararının aleyhlerine olan kısımlarının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
TARAFLARIN_SAVUNMALARI: Davalı idare tarafından, davacıların temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır. Davacılar tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ:...
DÜŞÜNCESİ	: Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan  İdare Mahkemesi kararının gerekçeli olarak onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME	:
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME	:
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
İdare Mahkemesince, Dairemizin E:... sayılı dosyasına sunulan Emniyet Genel Müdürlüğünün bila tarih ve ... sayılı bilgi notunda, olay öncesinde söz konusu yolda terör örgütü mensuplarınca saldırı yapılacağına ilişkin istihbari bilgi bulunduğunun belirtilmesinin yanında, olayla ilgili olarak düzenlenen 2011/29 sayılı Fezlekede, olaydan önce geçici güvenlik korucularının mevzilendikleri mevzinin patlama noktasına 1400 m. mesafede bulunduğu ve noktanın mevziden çıplak gözle görülebildiği de belirtildiğinden, mevziye oldukça yakın bir noktada yolda saldırı yapılacağına ilişkin istihbari bilgi de bulunmasına rağmen idarece gerekli güvenlik önlemleri alınmadığı, bu nedenle olayda hizmet kusuru bulunduğu gerekçesiyle, davanın kısmen kabulü, kısmen reddine karar verilmesi gerekirken, olay öncesi istihbari bilgi bulunmasına rağmen gerekli güvenlik önlemlerinin alınmayarak güvenlik hizmetinin gereği gibi yürütülmediği, bu nedenle olayda hizmet kusuru bulunduğu gerekçesiyle, davanın kısmen kabulü, kısmen reddine karar verilmesinde neticesi itibarıyla hukuki isabetsizlik bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU	:
            Açıklanan nedenlerle;
1. Tarafların temyiz istemlerinin REDDİNE,
2.... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararının yukarıda belirtilen gerekçe ile ONANMASINA,
3. Temyiz yargılama giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, artan posta ücretinin istem halinde iadesine, davacıların adli yardımdan yararlandırılmış olması nedeniyle yatırılmayan temyiz aşamasına ilişkin yargılama giderlerinin davacılardan tahsili için Mahkemesince vergi dairelerine müzekkere yazılmasına,
4. 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren 15 (on beş) gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 07/10/2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Danıştay — Esas No: 2023/5086, Karar No: 2024/5105, Tarih: 07.10.2024

"İçtihat Metni"
          T.C.
D A N I Ş T A Y
ÜÇÜNCÜ DAİRE  
Esas  No : 2023/5086
Karar No : 2024/5105
TEMYİZ EDEN (DAVALI)	: ... Vergi Dairesi Müdürlüğü/...
VEKİLİ	: Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI)	: ...
İSTEMİN	KONUSU				: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih  ve E:..., K:...sayılı kararına yöneltilen istinaf başvurusuna ilişkin  ... Bölge İdare Mahkemesi... Vergi Dava Dairesinin...tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.  
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacının, muhasebecilik hizmeti sunduğu ... İthalat İhracat İnşaat Taahhüt Tekstil Mobilya Taşımacılık Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin sahte fatura düzenleme eyleminden kaynaklanan vergi kaybından 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun mükerrer 227. maddesi uyarınca müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulduğu rapora istinaden değinilen şirketin 2016 yılına ait muhtelif kamu alacağının tahsili amacıyla adına müteselsil sorumlu sıfatıyla düzenlenen ... tarih ve ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... takip numaralı ödeme emirlerinin iptali istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Dava konusu ödeme emirleri içeriğinde yer alan kamu alacağıyla ilgili olarak şirket adına düzenlenen ihbarnamelerin tebliğine ilişkin evrakın Mahkemelerince verilen ara kararı ile sorulmasına rağmen herhangi bir tebliğ alındısının dosyaya ibraz edilmediği dolayısıyla ihbarnamelerin usulüne uygun şekilde tebliğ edildiğinin ortaya konulamadığı buna göre kesinleşmiş bir kamu alacağından söz edilemeyeceğinden dava konusu ödeme emrinde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle ödeme emri iptal edilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusunun, usul ve hukuka uygun olduğu sonucuna varılan Vergi Mahkemesi kararının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ	EDENİN	İDDİALARI	:	İdarelerince yapılan işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI	: Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY		TETKİK	HÂKİMİ	...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay  Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:	
	MADDİ OLAY :

TEMYİZ	EDENİN	İDDİALARI	:	İdarelerince yapılan işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI	: Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY		TETKİK	HÂKİMİ	...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay  Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:	
	MADDİ OLAY : 
	Davacının, muhasebecilik hizmeti sunduğu ... İthalat İhracat İnşaat Taahhüt Tekstil Mobilya Taşımacılık Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin sahte fatura düzenleme eyleminden kaynaklanan vergi kaybından 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun mükerrer 227. maddesi uyarınca müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulduğu rapora istinaden değinilen şirketin 2016 yılına ait muhtelif kamu alacağının tahsili amacıyla adına müteselsil sorumlu sıfatıyla düzenlenen... tarih ve ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... takip numaralı ödeme emirlerinin iptali istemiyle davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
	İLGİLİ MEVZUAT:
	213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun mükerrer 227. maddesinde; Maliye Bakanlığının, vergi beyannamelerinin 3568 sayılı Kanun'a göre yetki almış serbest muhasebeci, serbest muhasebeci mali müşavir veya yeminli mali müşavirler tarafından da imzalanması mecburiyetini getirmeye, bu mecburiyeti beyanname çeşitleri, mükellef grupları ve faaliyet konuları itibarıyla ayrı ayrı uygulatmaya, bu uygulamalara ilişkin usul ve esasları belirlemeye yetkili olduğu belirtilmiş, aynı maddede beyannameyi imzalayan veya tasdik raporunu düzenleyen meslek mensuplarının, imzaladıkları beyannamelerde veya düzenledikleri tasdik raporlarında yer alan bilgilerin defter kayıtlarına ve bu kayıtların dayanağını teşkil eden belgelere uygun olmamasından dolayı ortaya çıkan vergi ziyaına bağlı olarak salınacak vergi, ceza ve gecikme faizlerinden mükellefle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulacağı kurala bağlanmıştır.
           HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
 Yukarıda değinilen yasal düzenleme uyarınca serbest muhasebecilik ve mali müşavirlik faaliyeti yürüten meslek mensubu olan davacının  imzaladığı beyannamelerde yer alan bilgilerin defter kayıtlarına ve bu kayıtların dayanağını oluşturan belgelere uygun olmamasından dolayı ziyaa uğratılmış bir vergi bulunması halinde sorumlu olacağı dikkate alındığında, bu yönde bir saptama bulunmaksızın ziyaa uğratılan vergiden müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulması suretiyle düzenlenen dava konusu ödeme emirlerinin, hukuka  aykırı olduğu neticesine varıldığından yazılı gerekçeyle iptali yolundaki Vergi Mahkemesi kararına yöneltilen istinaf isteminin reddine dair Vergi Dava Dairesi kararında sonucu itibarıyla hukuka aykırılık bulunmamıştır.
KARAR SONUCU:
            Açıklanan nedenlerle;
1. Vergi Dava Dairesi kararına yöneltilen TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİNE,